Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 791/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 1990 nr 79 poz 464
law: Ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.), Sędzia NSA Anna Lech, Sędzia del. WSA Marian Wolanin, Protokolant starszy asystent sędziego Kamil Buliński, po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "B." Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1341/11 w sprawie ze skargi "B." Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1341/11 oddalił skargę "B." S.A. w Warszawie na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

W uzasadnieniu wyroku podano, że Minister Infrastruktury decyzją z [...] maja 2011 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku "B." S.A. w Warszawie o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury z [...] grudnia 2010 r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Infrastruktury z [...] sierpnia 2009 r. nr [...] odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Warszawskiego nr [...] z [...] maja 1994 r. dotyczącej uwłaszczenia Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego "PZL Warszawa II" w Warszawie gruntem położonym w Warszawie przy ul. P., w obrębie [...], w części dotyczącej nieruchomości uregulowanej w dawnej hip. [...] Praga o powierzchni 6737 m2, utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] grudnia 2010 r.

W uzasadnieniu organ nadzoru wskazał, że Wojewoda Warszawski, działając na podstawie art. 2 ust. 1 i 3 ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79, poz. 464 ze zm.), decyzją z [...] maja 1994 r. nr [...] stwierdził nabycie przez Wytwórnię Sprzętu Komunikacyjnego "PZL Warszawa II" w Warszawie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w Warszawie przy ul. P., oznaczonego na mapie sytuacyjnej do celów prawnych nr [...] – [...] jako działki nr 2/1, 2/2, 2/3, 2/5, 2/6, 2/7, 2/10, 2/12, 2/13, 2/14, 2/15, 2/16, 2/17, 2/18, 2/19, 2/20, 2/22, 2/23, 2/25, 2/26, 2/27, 2/28, 2/30, 2/31, 2/32, 2/33, 2/34, 2/35, 2/37, 2/38, 2/39, 2/40, 2/43, 3/1 i 3/2 w obrębie [...] o powierzchni 76460 m2 oraz nieodpłatne nabycie prawa własności budynków, budowli i innych urządzeń znajdujących się na przedmiotowym gruncie.

Decyzją z [...] sierpnia 2009 r. Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu wniosku Spółki "B." S.A. w Warszawie, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Warszawskiego z [...] maja 1994 r., w części dotyczącej nieruchomości uregulowanej w dawnej hip. Nr [...] Praga, wskazując, iż Spółka nie posiada interesu prawnego, a więc i legitymacji prawnej do żądania stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji.

Pismem z 22 lutego 2010 r. Spółka wystąpiła o zmianę decyzji z [...] sierpnia 2009 r. w trybie art. 154 § 1 i 2 k.p.a.

Minister Infrastruktury decyzją z [...] lipca 2010 r. odmówił zmiany decyzji z [...] sierpnia 2009 r.

Pismem z 20 września 2010 r. "B." S.A. w Warszawie wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Infrastruktury z [...] sierpnia 2009 r.

Minister Infrastruktury decyzją z [...] grudnia 2010 r. odmówił stwierdzenia nieważności swojej decyzji z [...] sierpnia 2009 r. odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Warszawskiego z [...] maja 1994 r. dotyczącej uwłaszczenia Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego "PZL Warszawa II" w Warszawie w części dotyczącej nieruchomości uregulowanej w dawnej hip. [...] Praga o powierzchni 6737 m2.

"B." S.A. S.A. w Warszawie wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury z [...] grudnia 2010 r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Infrastruktury wydał powołaną wyżej decyzję z dnia [...] maja 2011 r., w której wskazał, że celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. W tym więc postępowaniu organ nadzorczy nie poddaje analizie całego postępowania zwykłego, lecz jedynie mając na uwadze zaskarżoną decyzję, kontroluje, czy jej wydanie może się wiązać z zaistnieniem którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie. Kwestionowana decyzja z [...] sierpnia 2009 r. została wydana w trybie art. 157 § 3 k.p.a. (obowiązującym w dniu wydania decyzji), zgodnie z którym odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. Natomiast w myśl art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stroną zaś w rozumieniu art. 28 k.p.a., jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Organ podniósł, że decyzja Ministra Infrastruktury z [...] sierpnia 2009 r. dotyczy odmowy wszczęcia postępowania z wniosku Spółki w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody Warszawskiego z dnia [...] maja 1994 r., która obejmowała grunt położony w Warszawie przy ul. Podskarbińskiej w obrębie [...], zaś z akt sprawy wynika, że w skład gruntu objętego tą decyzją weszła nieruchomości uregulowana w dawnej hip. [...] Praga o powierzchni 6737 m2.

Domagając się stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Warszawskiego z [...] maja 1994 r. wnioskodawca winien wykazać swój interes prawny w sprawie. Z akt sprawy wynika, że zarówno w dniu 5 grudnia 1990 r. jak i obecnie, prawo własności do nieruchomości objętej decyzją Wojewody Warszawskiego, a co z tym związane również do części dotyczącej nieruchomości uregulowanej w dawnej hip. [...] Praga, przysługuje Skarbowi Państwa. Wnioskodawca nie posiada natomiast jakichkolwiek praw rzeczowych do nieruchomości, a wobec tego brak było podstaw do uznania, że "B." S.A. S.A. w Warszawie ma interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. do wzruszenia decyzji uwłaszczeniowej. Zdaniem organu nadzoru wnioskodawca mylnie identyfikuje swój interes prawny ze staraniami o odzyskanie nieruchomości podejmowanymi przez Spółkę w różnych postępowaniach począwszy od okresu powojennego. Minister Gospodarki decyzją z [...] lutego 2001 r. nr [...] stwierdził nieważność orzeczeń dotyczących nacjonalizacji przedsiębiorstwa [...]Warszawa, ul. P. [...] oraz jego mienia ruchomego. Jednak decyzja Ministra Gospodarki nie dotyczy nieruchomości, na której zlokalizowane było znacjonalizowane przedsiębiorstwo. Minister podkreślił, że w żadnym z postępowań wskazanych przez wnioskodawcę organ orzekający nie negował przysługującego wnioskodawcy prawa własności do nieruchomości przed wejściem w życiem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279). Jednakże to właśnie ów dekret zmienił stan prawny nieruchomości, zaś wnioskodawca nie uzyskał prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu, co wynika z orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z [...] kwietnia 1950 r. nr [...]. W związku z tym organ nadzoru stwierdził, że decyzja Ministra Infrastruktury z [...] sierpnia 2009 r. nie jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 k.p.a.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła [...] w Warszawie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Decyzjom tym zarzucono rażące naruszenie przepisów prawa poprzez przyjęcie, że skarżąca nie ma interesu prawnego we wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody Warszawskiego z [...] maja 1994 r., pomimo iż uwłaszczenie dotyczyło nieruchomości, której poprzednim właścicielem była skarżąca.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).

W uzasadnieniu wyroku podano, że istotą postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bezsporne ustalenie wyłącznie kwestii, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Przedmiotem postępowania nadzorczego jest decyzja, a nie sprawa. W postępowaniu nadzorczym są rozpoznawane kwestie prawne, a organ nadzoru działa jako organ kasacyjny. Zdaniem Sądu pierwszej instancji analiza postępowania nadzorczego zakończonego zaskarżoną decyzją nie uzasadnia przyjęcia, że kontrolowana w postępowaniu nadzorczym decyzja Ministra Infrastruktury z [...] sierpnia 2009 r. o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej z 27 maja 1994 r. dotknięta jest wadami, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a.

Decyzja z [...] sierpnia 2009 r. została wydana na podstawie obowiązującego wówczas przepisu art. 157 § 3 k.p.a. Natomiast zgodnie z treścią art. 157§ 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.

Legitymację do żądania wszczęcia postępowania na wniosek ma podmiot, który wykaże, że kwestionowana decyzja dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku (art. 28 k.p.a.). Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody Warszawskiego z [...] maja 1994 r., w którym to postępowaniu nie brała udziału. Postępowanie uwłaszczeniowe prowadzone było na podstawie przepisów art. 2 ust. 1, 2 i 3 ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczenia nieruchomości. Przepis art. 2 ust. 1 wskazanej ustawy określał, że grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. Nie narusza to praw osób trzecich. Stronami tego postępowania są Skarb Państwa lub właściwa gmina, państwowa osoba prawna, która ma w zarządzie grunt oraz osoba trzecia, której prawa mogłyby być naruszone. Inny podmiot ma przymiot strony, gdy wykaże, że przysługuje mu tytuł prawnorzeczowy do uwłaszczanego mienia, który stałby na przeszkodzie temu uwłaszczeniu.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby w dniu 5 grudnia 1990 r. skarżącej przysługiwał tytuł prawnorzeczowy do spornej nieruchomości lub by decyzja uwłaszczeniowa naruszała jej prawa jako osoby trzeciej. Nieruchomość stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa i pozostawała w zarządzie Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego "PZL – Warszawa II". Wbrew stanowisku skarżącej, w dacie wydania decyzji uwłaszczeniowej nie toczyło się jeszcze postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z [...] kwietnia 1950 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości przy ul. P. [...]oz. Hip. [...] Praga. Wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia został złożony 3 kwietnia 2001 r., a decyzją Ministra Infrastruktury z [...] marca 2004 r. odmówiono stwierdzenia nieważności tego orzeczenia. Fakt, że nieruchomość przed wejściem w życie dekretu warszawskiego stanowiła własność skarżącej nie ma dla niniejszej sprawy znaczenia, gdyż z mocy dekretu z 26 października 1945 r., grunty na terenie Warszawy przeszły na własność gminy m.st. Warszawy, a od 1950 r. stały się własnością Skarbu Państwa. Wobec tego, że nie ustanowiono w trybie dekretu na rzecz skarżącej prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego), to nie uzyskała ona tytułu prawnorzeczowego do gruntu. W tej sytuacji prawidłowo Minister Infrastruktury, decyzją z [...] sierpnia 2009 r., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Brak legitymacji skarżącej do żądania wszczęcia takiego postępowania (z przyczyn wyżej wskazanych) jest oczywisty. Dlatego stanowisko skargi, że organ powinien wszcząć postępowanie, a następnie w jego toku badać legitymację skarżącej, jest wadliwe. Jedynie wówczas, gdy kwestia legitymacji wnioskodawcy budzi wątpliwości i wymaga podjęcia przez organ nadzoru szeregu czynności mających na celu jej zbadanie, to organ powinien wszcząć postępowanie. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodziła. Prawidłowo więc organ nadzoru zastosował przepis art. 157 § 3 k.p.a. jako podstawę rozstrzygnięcia decyzji z 31 sierpnia 2009 r.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła "B." S.A. w Warszawie reprezentowana przez adwokata. Zaskarżając wyrok w całości zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:

1) mającą istotny wpływ na wynik sprawy obrazę przepisu 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 157 § 2 k.p.a., a w konsekwencji naruszenie art. 151 p.p.s.a., poprzez nieuchylenie zaskarżonych decyzji organu administracji o odmowie wszczęcia postępowania, pomimo że wcześniej organ ten podjął działania, które można kwalifikować, jako faktyczne podjęcie i prowadzenie przedmiotowego postępowania, wobec czego wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania było już na tym etapie niedopuszczalne, co skutkowało pozbawieniem skarżącej prawa do udziału w tym postępowaniu, oraz pośrednio potwierdza, że brak interesu prawnego skarżącej nie był oczywisty;

2) mającą istotny wpływ na wynik sprawy, obrazę przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 133 § 1 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. (tudzież art. 1 § 1 i § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych lub art. 141 § 4 p.p.s.a. jako wskazywana w nauce alternatywna metoda przedstawienia podstaw prawnych poniższego zarzutu), poprzez przyjęcie niezgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy, że przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej skarżąca nie zgłosiła roszczeń do przedmiotowej nieruchomości, a w konsekwencji pominięcie ustaleń, czy decyzja wywłaszczeniowa (winno być uwłaszczeniowa) była poprzedzona badaniem możliwości naruszenia praw skarżącej, co skutkowało bezpodstawnym i przedwczesnym przyjęciem, że skarżąca nie ma interesu prawnego w żądaniu unieważnienia decyzji uwłaszczeniowej, co nastąpiło z naruszeniem art. 157 § 2 w zw. z art. 28 k.p.a. zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i "uwłaszczeniu" (poprawnie "wywłaszczaniu") nieruchomości, a w konsekwencji naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 170 p.p.s.a., poprzez jego błędne zastosowanie, podczas gdy zgodnie z ustaleniami dokonanymi przez Sądy Administracyjne w analogicznych sprawach, wydanie decyzji uwłaszczeniowej pomimo uprzedniego zgłoszenia roszczeń reprywatyzacyjnych powinno skutkować nieważnością decyzji uwłaszczeniowej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;

3) w przypadku przyjęcia, że organ administracji nie miał wiedzy o dowodach potwierdzających zgłoszenie przez skarżącą roszczeń do przedmiotowej nieruchomości przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej oraz że brak takiej wiedzy w świetle akt sprawy był uzasadniony, obrazę przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., z uwagi na ujawnienie nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję.

Ponadto w skardze kasacyjnej wniesiono o dopuszczenie dowodu uzupełniającego z następujących dokumentów:

1) pisma z dnia 3 października 1990 r., skierowanego do Ministra Przemysłu w sprawie zgłoszenia roszczeń skarżącej do przedmiotowej nieruchomości;

2) pisma z dnia 10 sierpnia 1992 roku, skierowanego do Ministra Przemysłu i Handlu w sprawie zgłoszenia roszczeń skarżącej do przedmiotowej nieruchomości;

na okoliczność daty zgłoszenia przez skarżącą roszczeń do przedmiotowej nieruchomości, albowiem jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych dla sprawy wątpliwości, a nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto poszczególne zarzuty podkreślając, że odmowa uznania interesu prawnego skarżącej Spółki we wszczęciu postępowania o unieważnienie decyzji uwłaszczeniowej stanowi oczywiste i rażące naruszenie prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych zarzutach. Ponadto, Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził, by w sprawie wystąpiła którakolwiek z przyczyn nieważności postępowania, wyliczonych w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji, skarga kasacyjna podlegać musiała oddaleniu.

Odnosząc się do zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów, które przedstawione zostały w oparciu o podstawę wskazaną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., stwierdzić należy, że nie zostało w sprawie wykazane, by postępowanie prowadzone przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, które zakończono zaskarżonym wyrokiem, dotknięte było wadami, o jakich mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Żaden z zarzutów dotyczących naruszenia przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z których część powiązano ponadto z zarzucanym naruszeniem wskazanych przez Spółkę w skardze kasacyjnej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a także z zarzucanym naruszeniem art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a więc przepisu materialnoprawnego, nie mógł skutecznie podważyć kwestionowanego wyroku.

Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, w myśl zaś § 2 powołanego artykułu kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 24 listopada 2011 r. działał w ramach swoich kompetencji określonych w przytoczonych przepisach ustrojowych.

Zasadnicze zastrzeżenia do postępowania sądowoadministracyjnego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, jakie podniesione zostały w skardze kasacyjnej dotyczą nieprawidłowości w zakresie przyjętych za podstawę wyrokowania okoliczności faktycznych. Zarzutów tych nie można podzielić.

Nie jest uzasadnione twierdzenie, że Sąd pierwszej instancji w sposób nieprawidłowy, naruszając w ten sposób art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., zaakceptował wadliwe ustalenia faktyczne, które zdaniem skarżącej Spółki dokonane zostały w postępowaniu administracyjnym z uchybieniem art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd podniósł, że zarówno w dniu 5 grudnia 1990 r. (data istotna w sprawie z uwagi na regulację zawartą w art. 2 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w oparciu o którą wydana została decyzja uwłaszczeniowa Wojewody Warszawskiego z dnia 7 maja 1994 r.), jak i obecnie, prawo własności do nieruchomości objętej decyzją Wojewody Warszawskiego, również do części nieruchomości wykazanej w dawnej hip. [...] Praga, przysługuje Skarbowi Państwa. Skarżąca Spółka nie wykazała, aby w dniu 5 grudnia 1990 r. przysługiwał jej tytuł prawnorzeczowy do uwłaszczanego mienia.

Nie kwestionując powyższego stwierdzenia, które Sąd oparł na ustaleniach faktycznych dokonanych przez organ, skarżąca zarzuciła, że niezgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy przyjęto, że przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej skarżąca nie zgłosiła roszczeń do przedmiotowej nieruchomości. W tym zakresie w zaskarżonym wyroku podniesiono, że w dacie wydania decyzji uwłaszczeniowej ([...] maja 1994 r.) nie toczyło się jeszcze postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z [...] kwietnia 1950 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości przy ul. P. [...] oz. hip. [...] Praga. Wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia został złożony 3 kwietnia 2001 r., a decyzją Ministra Infrastruktury z [...] marca 2004 r. odmówiono stwierdzenia nieważności tego orzeczenia.

Przedstawiona w skardze kasacyjnej argumentacja, służąca wykazaniu, że powyższe ustalenia nie odpowiadają rzeczywistemu stanowi faktycznemu sprawy, co poparto dołączeniem do skargi kasacyjnej pism Spółki - z dnia 3 października 1990 r. adresowanego do Ministra Przemysłu i z dnia 10 sierpnia 1992 r. skierowanego do Ministra Przemysłu i Handlu "w sprawie zgłoszenia roszczeń skarżącej do przedmiotowej nieruchomości" nie mogła być skuteczna. Przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność gminy m.st. Warszawy (od 1950 r. stała się własnością Skarbu Państwa) na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z [...] kwietnia 1950 r. odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa własności czasowej do gruntu tej nieruchomości. Słusznie więc Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów, że skoro wskazane orzeczenie nie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, ani nie zgłoszono wniosku o stwierdzenie jego nieważności przed dniem 5 grudnia 1990 r., to skarżąca nie wykazała praw strony w postępowaniu uwłaszczeniowym. Przedstawione przy skardze kasacyjnej pisma z 3 października 1990 r. i 10 sierpnia 1992 r. nie mogą podważyć powyższego ustalenia, bowiem decydujące znaczenie dla ustaleń dotyczących wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] kwietnia 1950 r. ma data zgłoszenia we właściwym trybie, do właściwego organu wniosku o przeprowadzenie postępowania nadzorczego, co nastąpiło, jak podano w zaskarżonym wyroku dopiero w dniu 3 kwietnia 2001 r. Niezależnie od powyższego zauważyć trzeba dodatkowo, że decyzją Ministra Infrastruktury z [...] marca 2004 r. odmówiono stwierdzenia nieważności orzeczenia dekretowego.

Wobec powyższego nie mógł też być uznany za zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zaskarżone orzeczenie wydane zostało w oparciu o materiał zgromadzony w aktach sprawy, nie jest więc trafny zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji nie naruszył także art. 134 § 1 p.p.s.a., w skardze kasacyjnej nie wykazano, by pominięte zostało rozważenie istotnych okoliczności leżących w granicach rozpoznawanej sprawy.

Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także i inne osoby. Wbrew wyrażonemu w skardze kasacyjnej przekonaniu, z przepisu powyższego nie wynika związanie Sądu pierwszej instancji prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2006 r., I SA/Wa 1751/05. Wyrok ten został wydany w innej sprawie, nie mającej związku z niniejszym postępowaniem. Ubocznie zauważyć można, że chociaż wyrok ten dotyczył również sprawy uwłaszczeniowej, to nie odnosił się do analogicznego, jak stwierdzono w skardze kasacyjnej, stanu faktycznego.

Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, zaś z art. 28 k.p.a. wynika, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Skarżąca Spółka twierdziła, że jej interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] maja 1994 r. wynikał z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w którym to przepisie przyjęto, że uwłaszczenie z dniem 5 grudnia 1990 r. państwowych osób prawnych nie narusza praw osób trzecich. Skoro w dacie uwłaszczenia Spółce nie przysługiwał tytuł prawnorzeczowy do przedmiotowej nieruchomości, a do daty wydania decyzji uwłaszczeniowej nie toczyło się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia dekretowego z dnia [...] kwietnia 1950 r., to nie budzi żadnych wątpliwości ocena odmawiająca Spółce przymiotu strony w postępowaniu uwłaszczeniowym. W konsekwencji więc w dacie wydania przez Ministra Infrastruktury decyzji z [...] sierpnia 2009 r. istniała podstawa do wydania na podstawie obowiązującego wówczas art. 157 § 3 k.p.a. decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Warszawskiego z dnia [...] maja 1994 r. W okolicznościach niniejszej sprawy ocena, czy podmiotowi żądającemu wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej przysługuje legitymacja do wystąpienia w charakterze strony tego postępowania mogła być wyrażona we wstępnej fazie postępowania, które zakończone zostało decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r.

Dodać trzeba, że wszelkie wywody skargi kasacyjnej zmierzające do wykazania, że uzasadnione jest twierdzenie co do istnienia przesłanek do stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzji Wojewody Warszawskiego z dnia 27 maja 1994 r. wykraczają poza ramy niniejszej sprawy, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceniał pod względem zgodności z prawem decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2011 r. dotyczącą odmowy stwierdzenia nieważności decyzji tego Ministra z dnia [...] sierpnia 2009 r. odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Warszawskiego z dnia [...] maja 1994 r.

Z powyższych względów na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.