Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 17/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska SO del. Piotr Popek / spr./ Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2016 r. sprawy ze skargi spółki "A" w R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2016r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w R., po rozpatrzeniu odwołania a. Spółka z o.o. z siedzibą w R., od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] czerwca 2015r. znak: [...] , w sprawie określenia w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011r. zobowiązania podatkowego w kwocie 36.226 zł - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt administracyjnych sprawy wynika, że podatnik – a. Spółka z o.o., został objęty kontrolą podatkową w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług VAT za okres I do XII 2011r. w toku której stwierdzono, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie modernizacji i przeróbek pojazdów samochodowych, konserwacji i naprawy pojazdów samochodowych, podatnik rozliczył faktury na zakup towarów i usług, które nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji gospodarczych.

Organ zakwestionował osiem faktur zaewidencjonowanych i rozliczonych przez spółkę w IV kwartale 2011r. na łączną kwotę netto 135.332,79 zł. oraz podatek VAT 31.126,54 zł. tj. faktury :

- nr 75/2011 z dnia 10.11.2011r. na zakup klimatyzatora dachowego;

- nr 79/2011 z dnia 15.11.2011r. na zakup kompresora śrubowego;

- nr 83/2011 z dnia 23.11.2011r. na zakup klimatyzatora dachowego;

- nr 87/2011 z dnia 25.11.2011. na zakup elektronarzędzi i art. chemii gospodarczej;

- nr 89/2011 z dnia 28.11.2011r. na zakup opon;

- nr 96/2011 z dnia 07.12.2011r. na zakup klimatyzatora dachowego;

-nr 103/2011 z dnia 20.12.2011r. na zakup opon;

-nr 108/2011 z dnia 30.12.2011r. za pośrednictwo handlowe;

Wszystkie wystawione zostały przez T.N. zamieszkałego pod adresem K., [...], podającego NIP [...]. W toku przeprowadzonego postępowania ustalono, że podmiot podany jako wystawca faktur nie figuruje w bazie Urzędu Skarbowego w Ł. pod adresem K., jak również nie posiada podanego na fakturach NIP. Ustalono też, że podany na fakturach NIP, należy do innego podmiotu, który nie zna spółki B. i nie wystawiał na jej rzecz żadnych faktur oraz że w bazie danych Urzędu Skarbowego w Ł. figuruje podatnik T. N., jednak zamieszkuje on pod innym adresem, posługuje się innym numerem NIP i nie prowadzi działalności gospodarczej.

W konsekwencji poczynionych ustaleń, organ stwierdził że zaewidencjonowane i rozliczone przez podatnika faktury, wystawione zostały przez podmiot nieistniejący, a co za tym idzie nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.

W toku przeprowadzonego postępowania podatkowego ustalono dodatkowo okoliczności nawiązania współpracy pomiędzy podatnikiem a wystawcą zakwestionowanych faktur. Przesłuchana w charakterze świadka D. B. - prokurent Spółki B., zeznała że T. N. przyszedł do firmy i zaproponował współpracę, pokazując dokumenty rejestracyjne z numerami Regon i NIP lecz nie pozostawiając ich kopii. Spółka nie zawarła nigdy umowy o świadczenie usług pośrednictwa handlowego w formie pisemnej, a zapłaty za wystawione faktury dokonywała gotówką do rąk wystawcy faktur. Zweryfikowano również nr rachunku bankowego widniejący na wystawionych fakturach, stwierdzając że nie jest to rachunek bankowy prowadzony na rzecz osób fizycznych lub podmiotów gospodarczych będących klientami wskazanego banku.

Wobec powyższych ustaleń, opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2015r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. określił spółce B. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011r. w kwocie 36.226 zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie, spółka zarzuciła naruszenie postępowania podatkowego tj. art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015r. poz. 613, dalej: O.p.) poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy objętej postępowaniem kontrolnym oraz naruszenie art. 193 § 2 i 6 Op. poprzez uznanie ksiąg prowadzonych przez podatnika za nierzetelne. Strona zarzuciła również naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej: ustawa o VAT, oraz art. 168 Dyrektywy 2006/112/EWG - poprzez pozbawienie podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego ze sprzedażą opodatkowaną. W uzupełnieniu odwołania, strona podniosła dodatkowo zarzut naruszenia art. 210 § 4 O.p. poprzez nieprawidłowe uzasadnienie faktyczne wydanej decyzji oraz art. 199a § 3 w zw. z art. 122 O.p. poprzez brak wystąpienia do sądu powszechnego o ustalenie treści stosunku prawnego, pomimo wątpliwości co do jego istnienia.

W uzasadnieniu podkreśliła, że rozliczone faktury otrzymane od T. N. dają stronie prawo do odliczenia podatku VAT, ponieważ czynności udokumentowane tymi fakturami zostały faktycznie wykonane, a Spółka dochowała staranności odnośnie sprawdzenia kontrahenta - przy czym w momencie dokonywania zakupu nie mogła mieć wiedzy, że została wciągnięta w potencjalnie przestępczy proceder. Podniosła również, że pozbawienie prawa do rozliczenia podatku naliczonego nie znajduje oparcia w orzecznictwie krajowych sądów administracyjnych oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a także powołując się na zasadę neutralności podatku od towarów i usług, podkreśliła że w sytuacji, gdy dostawa miała miejsce, nabywca nie może zostać pozbawiony prawa odliczenia podatku naliczonego, gdyż nie wiedział i nie mógł wiedzieć, że dostawca nie rozliczy podatku. Zaznaczyła, że osoby uprawnione w spółce miały w rękach dowody potwierdzające, iż podmiot z którym zamierzają podjąć współpracę jest zarejestrowanym i czynnym podatnikiem VAT, ponadto figurował on w rejestrze przedsiębiorców w CEiDG jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą – wobec czego należy przyjąć, że spółka dochowała należytej staranności w zakresie sprawdzenia wiarygodności kontrahenta i z uwagi na to nie może być pozbawiona prawa do odliczenia podatku.

Organ odwoławczy nie przychylił się do wyżej opisanych zarzutów, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji.

Powołując się na treść przepisów art. 86 ust. i nast. 1 ustawy VAT - w brzmieniu obowiązującym w analizowanym okresie, organ odwoławczy podkreślił, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje podatnikowi wyłącznie w stosunku do nabytych w rzeczywistości towarów lub usług wykorzystywanych do wykonywania czynności opodatkowanych. Przesłanką uzyskania prawa do odliczenia jest to, by faktura dokumentowała faktyczną transakcję tj. taką która rzeczywiście miała miejsce. Nie można więc uznać za dającą prawo do odliczenia podatku faktury dokumentującej zdarzenie gospodarcze, do którego faktycznie nie doszło pomiędzy wymienionymi w niej podatnikami VAT, gdyż prawo do odliczenia podatku naliczonego nie wynika jedynie z faktu posiadania faktury, lecz z faktu nabycia towaru lub usługi, udokumentowanego taką fakturą. W sytuacji, gdy wystawiono fakturę stwierdzającą czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowi ona podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a ustawy o VAT nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy sprzedaż została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi wystawionymi przez podmiot nieistniejący.

Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu zasady neutralności podatku od towarów i usług oraz ochrony podatnika działającego w dobrej wierze, organ odwoławczy stwierdził, iż w okolicznościach faktycznych ustalonych w przedmiotowej sprawie, nie można przyjąć iż kontrolowany dochował należytej staranności przy wyborze i sprawdzeniu kontrahenta wobec czego nie ma podstaw, aby w uznaniu dobrej wiary podatnika, stosować wobec niego ochronę prawną, pomimo faktycznego rozliczenia faktur nie dających prawa odliczenia podatku naliczonego.

Wskazując na ustalenia organu I instancji w zakresie fałszywych danych personalnych, NIP oraz rachunku bankowego wystawcy faktur, organ zauważył dodatkowo że figurujący na pieczęci wystawcy faktur numeru Regon: "[...]" nie istnieje w Bazie Internetowej Regon Głównego Urzędu Statystycznego. Podkreślił również, że spółka nie przedstawiła żadnych materiałów dowodowych potwierdzających faktyczne wykonywanie umowy pośrednictwa ani dokonanych zakupów, a prokurent spółki, zapytana o to czego dotyczyła usługa pośrednictwa handlowego udokumentowana zakwestionowaną fakturą, nie potrafiła udzielić odpowiedzi.

Organ odwoławczy uznał zatem, iż nie istnieją okoliczności mogące uzasadnić istnienie po stronie podatnika należytej staranności i dobrej wiary. Spółka nigdy nie sprawdzała swojego kontrahenta w urzędzie skarbowym i właściwie nie znała go. Inicjatywa współpracy wyszła od kontrahenta a spółka nie zabezpieczyła swoich interesów i nie sporządzała dodatkowych dokumentów, które potwierdzałyby zawarcie transakcji np. pisemnej umowy pośrednictwa handlowego, a także dokonywała płatności gotówką. W tych okolicznościach organ nie podzielił argumentów strony, iż w sposób nieświadomy posługiwała się "pustymi fakturami". Nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 193 § 2 i 6 Op. poprzez uznanie ksiąg prowadzonych przez podatnika za nierzetelne. Za niezasadny uznano również zarzut naruszenia w toku postepowania zasady prawdy obiektywnej, oraz przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów.

W skardze na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie w całości, skarżąca spółka podtrzymała podniesione w odwołaniu zarzuty naruszenia przepisów postępowania tj. art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 oraz art. 191i 193 §1 i 6 O.p., a także naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a ustawy VAT, oraz art. 168 Dyrektywy 2006/112/EWG.

Uzasadniając podniesione zarzuty, skarżąca zarzuciła organom nieprawidłowe i niekompletne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a także przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i uznanie prowadzonych przez spółkę ksiąg podatkowych za nierzetelne. Powołała się na wybrane orzecznictwo sądów administracyjnych oraz orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości UE i podkreśliła, że nie może ponosić negatywnych konsekwencji nierzetelności kontrahenta, w sytuacji gdy sama faktycznie odebrała zakupiony towar oraz zapłaciła należność wynikającą z wystawionej faktury, a okoliczności transakcji nie wskazywały na to, że kontrahent spółki dopuścił się przestępstwa. Zasugerowała, że nawiązując współpracę, Spółka podjęła wszelkie racjonalne środki w celu ustalenia, że dokonywane przez nią transakcje, nie stanowią elementu popełnianych przez inne podmioty oszustw i pozostawała w uzasadnionym przekonaniu o prawdziwości podanych danych kontrahenta, który legitymował się dokumentami prowadzonej działalności gospodarczej. W momencie dokonywania zakupu, spółka nie mogła wiedzieć, że została wciągnięta w przestępczy proceder – fakt że kilka lat po rozpoczęciu współpracy wyszły na jaw okoliczności, świadczące o oszukańczym charakterze kwestionowanych przez organ transakcji, nie może dowodzić braku dobrej wiary po stronie spółki w momencie dokonywania zakupu towarów i usług. Podkreśliła również, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem ETS na prawo odliczenia podatku należnego nie ma wpływu fakt jego rozliczenia przez dostawcę towaru.

W odpowiedzi na skargę organ podatkowy, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zaważył, co następuje:

Z mocy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, na dzień wydania zaskarżonej decyzji, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Sąd nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną przez skarżącego podstawą prawną, rozstrzyga jednak w granicach danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a.,

W zakresie kontroli mieści się ocena, czy zaskarżony akt odpowiada prawu oraz czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a., zaskarżone decyzje bądź postanowienia podlegają uchyleniu jedynie w sytuacji naruszenia tego prawa, mającego lub mogącego mieć istotny wpływ, na wynik sprawy.

Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził zarzucanego jej naruszenia prawa, uznając tym samym że rozpoznawana skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd przy tym uznał, że stan faktyczny ustalony przez organ znajduje potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym i te ustalenia przyjął za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia.

Zarzuty skargi dotyczą zasadniczo niedokładnego i nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego na skutek przeprowadzenia wadliwego postępowania dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do bezzasadnego uznania prowadzonych przez podatnika ksiąg podatkowych za nieprawidłowe oraz do bezzasadnego pozbawienia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Z zarzutami tymi nie sposób się zgodzić, głównie dlatego że skarżący, zarzucając organowi błędne ustalenia w zakresie stanu faktycznego sprawy, kwestionuje nie tyle treść przedmiotowych ustaleń, co wnioski wyciągnięte przez organy podatkowe na postawie niespornych okoliczności, wynikających z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz przyznanych przez stronę. Wskazując na zakres czynności składających się na sprawdzenie wiarygodności kontrahenta spółki, skarżący wywodzi istnienie dobrej wiary po stronie skarżącej spółki, podkreślając, że w chwili dokonywania transakcji, pomimo iż spółka dochowała należytej staranności w wyborze kontrahenta - nie wiedziała i nie mogła wiedzieć, że bierze udział w nieuczciwym procederze.

Tymczasem organ nie kwestionując zakresu czynności składających się na sprawdzenie wiarygodności kontrahenta spółki, argumentuje jedynie że zakres ten był znikomy, a sposób działania spółki, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności dotyczących zakwestionowanych transakcji, nie zasługuje na miano zachowania należytej staranności, mogącej świadczyć o dobrej wierze spółki, która to dobra wiara, w myśl zasady neutralności podatku od towarów i usług, mogłaby ochronić podatnika przed konsekwencjami podjęcia współpracy z nieuczciwym partnerem i rozliczania w rachunku podatkowym wystawionych przez niego faktur.

W ocenie Sądu, przeprowadzone w rozpoznawanej sprawie postępowanie dowodowe było prawidłowe i wystarczająco dokładne dla wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, zarówno w zakresie ustalenia, iż rozliczone faktury, wystawione zostały przez podmiot nieistniejący, a zatem nie dokumentowały faktycznych zdarzeń gospodarczych pomiędzy wskazanymi podmiotami, jak i w zakresie poziomu staranności dołożonej przez spółkę w celu weryfikacji rzetelności kontrahenta. Dyrektor Izby Skarbowej trafnie uznał, że zebrane w postępowaniu dowody - powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - są wystarczające do stwierdzenia, że zakwestionowane faktury nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych, wobec czego udokumentowane czynności nie dają prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Sąd podziela również zdanie organu podatkowego w kwestii braku należytej staranności po stronie skarżącej spółki, a tym samym niemożności uznania, iż spółka ta działała w dobrej wierze. Sposobu postępowania skarżącej spółki w kontaktach z T. N. nie sposób bowiem określić jako należytą dbałość o własne interesy czy też zachowanie należytej staranności w kontaktach handlowych. Z zeznań prokurenta spółki wynika bowiem wyraźnie, że kontrahent ten nie był spółce znany w kontaktach handlowych, dopóki sam nie zaproponował współpracy. Sprawdzenie wiarygodności kontrahenta dokonane przez prokurenta spółki, na które powołuje się skarżąca wywodząc daleko idące wnioski, sprowadziło się w istocie jedynie do pobieżnego wglądu prokurenta spółki w dokumenty będące w posiadaniu tego kontrahenta, z których miało wynikać że prowadzi on działalność gospodarczą jako zarejestrowany podatnik VAT. Biorąc pod uwagę, że kontrahent ten był nowym współpracownikiem, nieznanym Spółce uprzednio na gruncie gospodarczym, już samo zaniechanie pozyskania kopii takich dokumentów uznać należy za brak należytej staranności w kontaktach handlowych. Spółka nie zadbała też o potwierdzenie wiążącej strony umowy w formie pisemnej – pozbawiając się możliwości sprawdzenia jakichkolwiek danych i zrezygnowała z dokonywania płatności za pośrednictwem rachunku bankowego.

W tym miejscu należy podkreślić, że Spółka nie miała prawnego obowiązku dokonywania transakcji handlowych za pośrednictwem rachunku bankowego, wobec czego jej zachowanie nie naruszało przepisów prawa, jednakże dokonywanie płatności za pośrednictwem banku jest jednym z elementów wzmagających znacznie bezpieczeństwo obrotu handlowego i w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy dokonywanie płatności za pośrednictwem banku byłoby pomocne w ujawnieniu niezgodności podanych przez kontrahenta danych. Spółka nie skorzystała z tej możliwości pozbawiając się ochrony.

Nie bez znaczenia jest również fakt, że osoba reprezentująca spółkę i zawierająca w jej imieniu umowy w prowadzonym postępowaniu podatkowym oświadczyła, iż nie pamięta jakiego przedmiotu dotyczyła zawarta i opłacona usługa pośrednictwa.

Wobec powyższego należy podkreślić że całokształt ujawnionych okoliczności, dotyczących współpracy spółki z T. N., nie świadczy o zachowaniu przez spółkę należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw i nie może uzasadnić powoływanie się przez skarżącą spółkę na dobrą wiarę.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a ustawy o VAT podatnikowi zasadniczo przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, w zakresie, w jakim nabyte towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Jednakże nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury w przypadku gdy sprzedaż została udokumentowana fakturami wystawionymi przez podmiot nieistniejący.

Zasada neutralności, na którą powołuje się skarżąca dowodząc swoich racji, nie oznacza przyznania prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego ze sfałszowanej faktury VAT, co do podmiotu ją wystawiającego i realizującego wykazaną w niej czynność, niezależnie od tego, czy odbiorca faktury wiedział, czy też nie wiedział o fakcie tego oszustwa (zob. wyroki NSA z dnia 24 października 2011 r. sygn. akt I FSK 1510/10, z dnia 26 lipca 2011 r. sygn. akt I FSK 1160/10, czy z dnia 30 czerwca 2011 r. I FSK 908/10). Z utartego już stanowiska judykatury wynika, że na podstawie art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT, podatnik może korzystać z prawa do odliczenia podatku od towarów i usług przewidzianego w tej ustawie z tytułu dostaw towarów lub świadczenia usług dokonanych przez innego podatnika, wyłącznie w odniesieniu do podatku wynikającego z faktury dokumentującej faktycznie zrealizowaną przez jej wystawcę czynność podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem. W przypadku, gdy podatek wynika jedynie z faktury, która nie dokumentuje faktycznego zdarzenia rodzącego obowiązek podatkowy u jej wystawcy, faktura taka nie daje uprawnienia do odliczenia wykazanego w niej podatku. Dysponowanie w tym przypadku przez nabywcę fakturą wystawioną przez zbywcę stanowi jedynie formalny warunek skorzystania z tego uprawnienia, który nie stanowi per se uprawnienia do odliczenia podatku, jeżeli nie towarzyszy mu spełnienie warunku w postaci wykonania rzeczywistej czynności rodzącej u wystawcy faktury obowiązek podatkowy z tytułu jej realizacji na rzecz nabywcy.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej trafnie uznał, że dowody powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji są wystarczające do stwierdzenia, że zakwestionowane faktury zostały wystawione przez podmiot nieistniejący, którego dane widniejące na fakturach składały się z cząstkowych danych innych podmiotów. Wobec tego transakcje, udokumentowane wystawionymi przez ten podmiot fakturami, nie dają skarżącej spółce prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Sąd podzielił również ocenę organów podatkowych w kwestii braku dobrej wiary po stronie skarżącej, gdyż wbrew jej konsekwentnym twierdzeniom, z zebranego materiału dowodowego wynika niezbicie, że poziom staranności spółki zarówno jeśli chodzi o sprawdzenie kontrahenta, jaki i wykonywanie oraz dokumentowanie przeprowadzonych transakcji - był znikomy.

W ocenie Sądu w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy skarżąca powinna przynajmniej przypuszczać, że transakcje dostawy towarów mające stanowić podstawę prawa do odliczenia dokonywane mogą być z podmiotem nieistniejącym w obrocie gospodarczym i w systemie VAT. Nie przedsięwzięła bowiem wszystkich działań, jakich można było od niej racjonalnie oczekiwać, w celu upewnienia się, że dokonywane przez nią transakcje nie prowadzą do udziału w nadużyciu podatkowym.

Z orzecznictwa TSUE (wcześniej ETS) wynika, że jeżeli prawo do odliczenia podatku naliczonego było wykonywane w sposób oszukańczy organ podatkowy jest uprawniony do wystąpienia, z mocą wsteczną, z wnioskiem o dokonanie zwrotu odliczonych kwot (wyroki w sprawie 263/83 Ropelman, C-110/94 INZO). Zwalczanie oszustw podatkowych, unikania opodatkowania i ewentualnych nadużyć jest celem uznanym i propagowanym przez Szóstą Dyrektywę (wyrok TSUE w połączonych sprawach C-487/01 i C-7/02 Gemeente Leusden i Holin Groep).Nie jest przy tym sprzeczne z prawem Unii Europejskiej wymaganie, by podmiot przedsięwziął wszystkie działania, jakich można od niego racjonalnie oczekiwać, w celu upewnienia się, że dokonywana przez niego transakcja nie prowadzi do udziału w nadużyciu w przestępstwie podatkowym czy nadużyciu podatkowym, co wynika wprost z orzeczeń ETS czy TSUE na które skarżąca powołała się w uzasadnieniu skargi (zob. też np. wyrok z dnia 27 września 2007 r. w sprawie C-409/04 czy wyrok z dnia 21 grudnia 2011 r. w sprawie C-499/10 ).

Z kolei w wyroku TSUE z dnia 21 czerwca 2012 r. w sprawach C-80/11 i C-142/11 Trybunał stwierdził, że jeżeli istnieją przesłanki, by podejrzewać nieprawidłowości lub naruszenie prawa, przezorny przedsiębiorca powinien, zależnie od okoliczności konkretnego przypadku, zasięgnąć informacji na temat podmiotu, u którego zamierza nabywać towary lub usługi, w celu upewnienia się co do jego wiarygodności. Jednocześnie Trybunał podkreślił, że artykuł 167, art. 168 lit. a, art. 178 lit. a, art. 220 pkt 1 i art. 226 Dyrektywy Rady 2006/112/WE należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie praktyce krajowej, w ramach której organ podatkowy odmawia podatnikowi prawa do odliczenia od kwoty należnego podatku od wartości dodanej kwoty tego podatku należnego lub zapłaconego z tytułu świadczonych mu usług z tego powodu, iż wystawca faktur dotyczących owych usług lub jeden z jego usługodawców dopuścił się nieprawidłowości, bez udowodnienia przez organ podatkowy na podstawie obiektywnych przesłanek, iż podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała z przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktury lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu (tak też w wyroku z dnia 6 grudnia 2012 r. w sprawie C - 285/11).

Choć żaden przepis prawa nie nakłada na podatnika obowiązku sprawdzania swoich kontrahentów, to jednakże w interesie osób prowadzących działalność gospodarczą leży podjęcie takich działań, które wyeliminowałyby ryzyko współpracy z nierzetelnymi podmiotami, ponieważ to podatnik ponosi negatywne konsekwencje odliczenia podatku naliczonego z faktury nieodzwierciedlającej rzeczywistej transakcji, to jest także takiej, która odnosi się do podmiotu transakcji. Tymczasem okoliczności ustalone w niniejszej sprawie a odnoszące się do nawiązania współpracy, jej przebiegu, sposobu jej dokumentowania oraz wzajemnych rozliczeń powinny skłonić przedstawicieli skarżącej do podjęcia działań weryfikacyjnych, które z łatwością wykazałyby, że utrzymuje kontakt handlowy z podmiotem nieistniejącym, które to zaniedbanie pozbawia ją prawa do odliczenia podatku naliczonego z otrzymanych faktur.

Skoro zatem faktury wystawione przez podmiot nieistniejący zostały rozliczone w rachunku podatkowym za IV kwartał 2011r. zasadnym było określenie spółce zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług.

W związku z powyższym, uznając przedmiotową skargę za niezasadną, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.