Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2396/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska – Przewłoka Sędzia WSA Maria Jagielska Protokolant Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2006 r. sprawy ze skargi "A." W i Wspólnicy sp. j. w P na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2005 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.), art. 5, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz.U. z 2004r. Nr 204 poz.2088) oraz lp.1.1.1 załącznika do wymienionej ustawy, po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2005 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8 000 złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przez prowadzącego pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] w dniu [...] maja 2005 r. transportu drogowego bez wymaganej licencji. Kierowca okazał wypis z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne nr [...] z zaświadczenia nr [...] na krajowy przewóz rzeczy wystawione na rzecz "A." W. i Wspólnicy s. j.

Zgodnie z treścią art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, transportem drogowym jest każdy przewóz, który nie spełnia którejkolwiek przesłanki definiującej przewóz na potrzeby własne. Dla uznania danego przewozu za niezarobkowy przewóz (przewóz na potrzeby własne) muszą być łącznie spełnione przesłanki wymienione w art. 4 pkt 4 ww. ustawy, w tym pojazd musi być prowadzony przez przedsiębiorcę lub jego pracownika.

Pracownikiem zgodnie z art. 2 kodeksu pracy z dnia 26 czerwca 1974r., jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że strona nie wykonywała przewozu na potrzeby własne, gdyż kierujący pojazdem – T. C. nie był pracownikiem "A." W. i Wspólnicy s. j. Prowadzący pojazd wykonywał pracę kierowcy w firmie skarżącego na podstawie umowy zlecenie z dnia [...] maja 2005 r. zawartej z Agencją Pracy Czasowej "S.". W przedmiotowym stanie faktycznym, w ocenie organu, zachodzą przesłanki do uznania, iż wykonywany w dniu [...] maja 2005 r. przez przedsiębiorcę przewóz nie był przewozem na potrzeby własne, co oznacza, iż zgodnie z art. 4 pkt 4 ustawy, przewóz ten należy zakwalifikować jako transport drogowy.

W skardze na powyższą decyzję skarżący "A." W. i Wspólnicy s.j. z siedzibą w P. reprezentowany przez radcę prawnego R. K. zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, polegające na jego błędnej wykładni. Podniósł, iż kierowca skarżącego wykonywał powierzone obowiązki w zakresie przewozu towarów na potrzeby własne w ramach instytucji pracy tymczasowej uregulowanej w ustawie z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych (Dz. U. Nr 166, poz. 1608 z późn. zm.). Pracownik tymczasowy wykonuje na zasadzie oddelegowania określone na rzecz przedsiębiorcy użytkownika, który jest pracodawcą w znaczeniu prawnym. Przytoczył definicję pracy tymczasowej zawartej w art. 2 ust. 3 powyższej ustawy. Wskazał ponadto, że skoro ustawa o transporcie drogowym nie zawiera definicji pracownika, a ustawa nie należy do przepisów prawa pracy, to należy stosować szeroką interpretację pojęcia pracownika jako osoby świadczącej pracę na rzecz przedsiębiorstwa dokonującego przewozów dla potrzeb własnych.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w kwestii interpretacji pojęcia pracownik przy definiowaniu przewozów wykonywanych przez przedsiębiorcę na potrzeby własne. Podniósł, iż zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że kierowca wykonywał zadania transportowe jako pracownik tymczasowy związany stosunkiem prawnym z agencją pracy tymczasowej. Tym samym nie był pracownikiem skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Oceniając zaskarżoną decyzję pod kątem zgodności jej z prawem Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego i procesowego, które mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi.

W przedmiotowej sprawie organy obu instancji uznały, iż kontrolowany przewóz nie spełniał przesłanek niezarobkowego przewozu na potrzeby własne określonych w art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 204 poz. 2088). Zgodnie z treścią powołanego przepisu niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej

w zakresie usług turystycznych.

Zatem dla uznania przewozu za przejazd na potrzeby własne konieczne jest spełnienie wszystkich wskazanych powyżej przesłanek.

W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, iż wykonywany w dniu [...] maja 2005 r. przewóz samochodem stanowiącym własność skarżącego miał charakter pomocniczy w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Zgodnie z wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego nr [...] przedmiotem działalności skarżącego jest m. in. "sprzedaż hurtowa pasz i koncentratów dla zwierząt", a zgodnie z oświadczeniem kierowcy zawartym w protokole z przesłuchania świadka wiózł dodatki paszowe będące własnością skarżącego.

Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi zatem wyjaśnienie, czy w zaistniałych okolicznościach prowadzenie pojazdu przez kierowcę zatrudnionego na podstawie umowy zlecenia wypełnia dyspozycję art. 4 ust. 4 pkt a) powołanej ustawy tj. prowadzenia pojazdu przez pracownika przedsiębiorcy, a co za tym idzie pozwala na przyjęcie, iż wykonywany w dniu [...] maja 2005 r. przewóz spełniał wszystkie warunki dla uznania go za niezarobkowy przewóz na potrzeby w własne.

Organ definiując pojęcie pracownika odwołał się do definicji zawartej w art. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, zgodnie z którą pracownikiem jest osobą zatrudniona na podstawie umowy o pracę , powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Tym samym zdaniem organów wykonywanie pracy kierowcy na podstawie umowy zlecenia, a więc umowy cywilnoprawnej nie pozwala na przyjęcie, iż był pracownikiem skarżącego a przewóz stanowił przewóz na potrzeby własne.

W ocenie sądu powyższe stanowisko jest uzasadnione i znajduje potwierdzenie w orzecznictwie. Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 18 października 1994 r. K 2/94; OTK 1994/2/36 podkreślił, iż kodeksom przysługuje szczególne miejsce w systemie prawa ustawowego i dlatego terminy i pojęcia używane przez kodeksy traktuje się jako wzorcowe i istnieje dominiemnaie, iż inne ustawy nadają im takie samo znaczenie. Jest niesporne, że zarówno aksjologia, jak i technika tworzenia prawa traktuje kodeksy w sposób szczególny. Również Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 15 stycznia 1993 r. (III ARN 89/32, POP 1393/4/70) wyraził pogląd, że "uznaną regułą wykładni jest odstępowanie od potocznego znaczenia słów i pojęć, gdy ustawodawca słowa lub pojęcia (terminy) definiuje w języku prawnym, tworząc tzw. definicje normatywne."

Takie też rozwiązanie przyjęły organy obu instancji, uznając iż skoro ustawodawca nie zdefiniował pojęcia pracownika na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - zasadne jest odwołanie się do legalnej definicji pojęcia pracownika sformułowanej w kodeksie pracy.

Z przedłożonej umowy zlecenia, wynika, iż umowa została zawarta między kierowcą a agencją pracy czasowej, kierowca będący wykonawcą zobowiązał się do dostarczania towarów do hodowców i na fermy na terenie dwóch województw, skarżący nie jest stroną umowy. Z kolei, z treści § 10 tej umowy, wynika, iż w sprawach nieuregulowanych mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego a nie kodeksu pracy.

Ponadto w ocenie Sądu, tak precyzyjne określenie warunków jakim ma odpowiadać przewóz na potrzeby własne miało na celu z jednej strony opisanie sytuacji, w której przedsiębiorca realizuje nieodpłatnie na własne potrzeby, jako działalność pomocniczą w stosunku do podstawowej działalności nie wykonując go w celach zarobkowych i dlatego nie musi ubiegać się o licencję na wykonywanie transportu drogowego, z drugiej natomiast zapobiec sytuacjom gdy osoba pod pozorem wykonywania przewozów na potrzeby własne

w rzeczywistości świadczy usługi transportowe. Tym samym przyjąć należy, iż również na przedsiębiorcy, który bez konieczności uzyskiwania licencji może przewozić wyprodukowane, wynajęte ,wydzierżawione czy też przez siebie zakupione towary - ciąży obowiązek szczególnego przestrzegania warunków jakim ustawodawca obwarował wykonywanie przewozów na potrzeby własne.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak na wstępie.