Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 834/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 1 pkt 1, art. 31 ust. 1,4
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16  art. 31
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65  art. 75 ust. 1,2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 marca 2012 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 2 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności na 2010 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...]na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 6, art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanego dalej "Kpa"; art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.); § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczególnych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 ze zm.); art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina, zwanego dalej "rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1122/2009"; art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003, zwanego dalej "rozporządzeniem Rady (WE) nr 73/2009".

Powyższą decyzją utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu [...] z siedzibą w Z z dnia [...] r. nr [...], która przyznano B K płatności bezpośrednie na rok 2010 w wysokości [...] zł i odmówiono uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożono sankcję w wysokości [...]zł.

W decyzji organ przedstawił stan faktyczny w sprawie. Wskazał, że we wniosku o przyznanie płatności na rok 2010 Ba K zadeklarowała działki rolne o oznaczeniach A, A1, B, B1, C, C1, D, D1, E, F, F1, G, G1 o łącznej powierzchni 19,06 ha (jednolita płatność obszarowa) oraz 18,57 ha (uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni grupy upraw podstawowych). [...]r. w gospodarstwie strony przeprowadzona została kontrola na miejscu, z której sporządzono [...] r. protokół nr [...]. Wyniki kontroli w odniesieniu do powierzchni poszczególnych działek rolnych ujęto w tabeli na str. 2 i 3 decyzji. Strona złożyła zastrzeżenia do protokołu kontroli oraz rachunek na zakup 350 sztuk orzecha włoskiego, zaświadczenie Zakładu Gospodarki Komunalnej dotyczące umowy o wywóz śmieci, plan rolnośrodowiskowy na lata 2007-2012, protokół nr 29/2010 z oględzin i oszacowania szkód sporządzony przez łowczego z Koła Łowieckiego "[...]". Organ udzielił B K odpowiedzi na powyższe zastrzeżenia. Po wydaniu decyzji przez organ I instancji strona złożyła odwołanie, w którym podniosła, że kontrola została przeprowadzona w sposób pobieżny przy niekorzystnych warunkach atmosferycznych oraz iż sadzonki orzecha oraz paliki są systematycznie niszczone przez zwierzynę. Na dowód czego przedłożyła zdjęcia.

Organ II instancji wskazał, że jednolita płatność obszarowa, zwana dalej "JPO" została B K pomniejszona, a uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni grupy upraw podstawowych, zwana dalej w skrócie " UPO", odmówiona z powodu stwierdzonych w wyniku kontroli nieprawidłowości na działce rolnej A /A1.

Zgodnie z § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczególnych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatność uzupełniająca do powierzchni upraw orzechów przysługuje, w przypadku gdy liczba drzew orzechowych lub sadzonek tych drzew na hektar gruntów rolnych objętych wnioskiem o przyznanie tej płatności jest nie mniejsza niż 75 szt. Ustalona dla tej działki nieprawidłowość o kodzie E 10 oznacza, że na działce nie jest utrzymywana minimalna obsada drzew, co w konsekwencji spowodowała zastosowanie kodu DR 7, tj. nie stwierdzenie na działce deklarowanej uprawy lub stwierdzenie uprawy, która należy do niższej grupy płatności. Przeprowadzona kontrola w gospodarstwie strony wykazała ilość sadzonek orzecha włoskiego na poziomie 302 sztuk na obszarze 10,51 ha, co oznacza obsadę orzecha na tej działce 29 szt./ha.

Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo naliczył płatność(JPO do powierzchni stwierdzonej podczas kontroli, tj. 10,51 ha dla działki A oraz odmówił płatności UPO dla działki A1 ze względu na brak uprawy kwalifikującej się do tej płatności. Strona zobowiązana była do utrzymywania minimalnej obsady drzew w ilości 75 szt./ha, która winna znajdować się na wnioskowanym do płatności gruncie w dniu kontroli. Ponadto, ewentualne straty sadzonek powstałe na skutek działania zwierzyny leśnej winny być przez rolnika zgłoszone Kierownikowi Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz uzupełnione w najbliższym możliwym do wykonania zabiegów agrotechnicznych terminie.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, właściwe organy mają prawo do niestosowania obniżek i wykluczeń, w odniesieniu do tych części wniosku o przyznanie pomocy, co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, iż wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem, że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu przeprowadzenia kontroli na miejscu oraz iż organ ten nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. Ponadto, organ odwoławczy podał, że w złożonym wniosku o przedmiotowe płatności strona zobowiązała się do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdym fakcie mogącym mieć wpływ na nienależne bądź nadmierne przyznanie płatności bądź zmianie, która nastąpiła w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, w szczególności gdy dotyczyła wykorzystania gruntów rolnych czy wielkości powierzchni upraw. Organ odwoławczy wskazał, że strona złożyła w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w dniu 8 grudnia 2010 r. protokół Koła Łowieckiego "{...}" z 6 listopada 2010 r. z oględzin oszacowania szkód w uprawie, tj. już po przeprowadzeniu kontroli w jej gospodarstwie w dniu [...] r. Organ odwoławczy przytoczył art. 75 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, zgodnie z którym, przypadki siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych wraz z odpowiednią dokumentacją zgłaszane są organowi na piśmie w terminie 10 dni roboczych od dnia, w którym rolnik uzyskał taką możliwość.

Wobec czego organ odwoławczy uznał, iż strona naruszyła ww. przepis, bowiem przedmiotowy protokół o zaistnieniu szkody złożyła ponad miesiąc od jego uzyskania. Organ odwoławczy wskazał, że kontroli dokonali przeszkoleni inspektorzy terenowi wyposażeni w sprzęt pomiarowy. Wyniki przeprowadzonej kontroli potwierdziła wykonana dokumentacja fotograficzna. Dostarczone przez stronę zdjęcia nie pozostają w sprzeczności z dokumentacją organu. Organ odwoławczy podał, że w uwagach do protokołu kontroli zaznaczono, iż sadzonki orzecha w ilości 302 szt. zostały policzone.

Odnośnie płatności JPO, organ odwoławczy wskazał, że powierzchnia zadeklarowana we wniosku strony do płatności JPO wynosiła 19,06 ha, powierzchnia stwierdzona uprawniona do tej płatności -18,23 ha, zaś różnica pomiędzy nimi – 0,83 ha. Wyliczona różnica procentowa pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a stwierdzoną wyniosła 4,55%. Organ przedstawił wzór i sposób wyliczenia tej różnicy oraz należnej stronie płatności JPO (str. 7 i 8 decyzji). Organ odwoławczy przytoczył treść art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009.

Odnośnie płatności UPO, organ odwoławczy wskazał, że powierzchnia zadeklarowana we wniosku strony do płatności UPO wynosiła 18, 57 ha, powierzchnia stwierdzona uprawniona do tej płatności-6,34 ha, zaś różnica pomiędzy nimi – 12,23 ha. Wyliczona różnica procentowa pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a stwierdzoną wyniosła 192,90%. Organ przedstawił wzór i sposób wyliczenia tej różnicy oraz wysokość sankcji nałożonej na stronę (str. 9 i 10 decyzji). Organ odwoławczy przytoczył treść art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009.

Organ odwoławczy wyjaśnił również omyłkę zawartą w decyzji organu I instancji dotyczącą powierzchni działek F i F1. Zdaniem organu odwoławczego, nie miała ona wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.

B K złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Strona uznała ją za krzywdzącą, bowiem jej zdaniem, organ przeprowadził kontrolę w sposób nierzetelny w niekorzystnych warunkach atmosferycznych i podczas jej nieobecności z powodu choroby. Wnosiła o ponowne przeprowadzenie kontroli, lecz organy nie przychyliły się do jej wniosków. Podała, że sadzonki orzecha są zjadane przez zwierzynę leśną, a inspektorzy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa policzyli nie sadzonki, a paliki. Ponadto, strona wskazała, że kontrole z Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji nie wykazały żadnych uchybień. Skarżąca podała, że brakujące dokumenty dostarczyła do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, ponieważ jej mąż K K nie wiedział, gdzie są przechowywane i z tego powodu nie okazał ich kontrolującym. Strona podała również, że nie wiedziała w jakim terminie należy złożyć w organie protokół szkody wyrządzonej przez dziką zwierzynę, bowiem Kierownik Biura Powiatowego Agencji jedynie ją pouczył, iż w przypadku takiej szkody należy dosadzić sadzonki. Skarżąca wskazała, że zgłosiła właściwą powierzchnię działek we wniosku o płatności. Odnośnie nieusunięci biomasy, strona podała, że biomasa została usunięta przez W S na dowód czego przedstawiła umowę. Odnośnie odbioru odpadów w jej gospodarstwie, strona przedłożyła umowę z ZGK w C. Skarżąca złożyła szereg wniosków o przeprowadzenie przez Sąd dowodów, opisanych szczegółowo w protokole rozprawy z dnia 14 marca 2012 r.

Dyrektor Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.), dalej zwana "ustawą", Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwana dalej "Agencją", przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu, określone w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm z zastrzeżeniem art. 31a i 32. Prezes Agencji może powierzyć przeprowadzenie kontroli, o których mowa w ust. 1, jednostkom organizacyjnym dysponującym odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi, określonymi na podstawie art. 34 (art. 30 ust. 2 ustawy). Czynności kontrolne wykonywane są przez osoby posiadające imienne upoważnienie wydane przez Prezesa Agencji (art. 31 ust.1 ustawy) i mogą być wykonane podczas nieobecności rolnika także wówczas, gdy rolnik został zawiadomiony o kontroli zgodnie z art. 27 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 (art. 31 ust. 4 ustawy). Z czynności kontrolnych sporządza się raport zgodnie z art. 32 i art. 54 ust. 1 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 (art. 31 ust. 6 ustawy). W przypadku gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych, dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosił umotywowane zastrzeżenia, co do ustaleń zawartych w raporcie, osobie, która go sporządziła (art. 31 ust. 7 ustawy).

W niniejszej sprawie strona została zawiadomiona 24 listopada 2010 r. telefonicznie przez organ o zamiarze przeprowadzenia kontroli. Jak wynika z zapisów raportu, strona brała udział w kontroli działek [...]r. oraz [...]r. była obecna w czasie sporządzania raportu w jej mieszkaniu, choć tylko na początku, bowiem później zastąpił ją mąż K K, który posiadał pełnomocnictwo do jej zastępowania. Wobec powyższego zarzut skargi, iż czynności kontrolne zostały przeprowadzone pod jej nieobecność był niezasadny. Ponadto takie czynności mogą być przeprowadzone pod nieobecność rolnika jak wyżej wskazano. Okoliczność, czy strona nie brała udziału w całości czynności kontrolnych z powodu choroby, jak podaje, czy też jej udziału w czynnościach rady samorządu terytorialnego (skarżąca jest radną gminy O- www.O.pl), jak widnieje w raporcie, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Czynności kontrolnych dokonali wyszkoleni pracownicy wyposażeni w wyspecjalizowane urządzenia. Gdyby warunki atmosferyczne uniemożliwiły czynności kontrolne, z pewnością inspektorzy odstąpiliby od kontroli. Skoro jednak przeprowadzono kontrolę należy uznać, iż warunki atmosferyczne nie stały na przeszkodzie dokonania ustaleń w terenie. Powyższe znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym, w tym dokumentacji fotograficznej.

Zarzut skargi dotyczący nieprzeprowadzenia przez organ na jej wniosek, zawarty w zastrzeżeniach do protokołu kontroli i w odwołaniu, ponownej kontroli działek był niezasadny, bowiem strona z takim wnioskiem nie występowała w toku postępowania administracyjnego.

Skarżąca prowadziła uprawę orzecha włoskiego, objętą planem rolnośrodowiskowym od 2007 r.

Na podstawie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lutego 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 33, poz. 255), producenci rolni w przypadku realizacji wariantu oznaczonego, zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia wymienionego w § 1, kodem S02d01 lub S02d02, są obowiązani uzupełnić obsadę drzew i krzewów materiałem ekologicznym spełniającym wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych i krzewów owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego. Według załącznika Nr 9 do rozporządzenia z dnia 1 lutego 2007 r. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego (Dz. U. Nr 29, poz. 189), elitarny i kwalifikowany materiał szkółkarski powinien spełniać trzy minimalne wymagania jakościowe dla drzewek owocowych: wysokość powinna wynosić nie mniej niż 80 cm, mierząc od szyjki korzeniowej; średnica pnia powinna wynosić nie mniej niż 8 mm, mierząc na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetniania, jak też powinny mieć korzeń główny i nie mniej niż 3 korzenie boczne albo wiązkę korzeni drobnych, albo korzenie przerastające całą objętość gleby w pojemniku. Wedle tego uregulowania sam fakt występowania sadzonek nie przesądza o spełnieniu warunków ubiegania się o płatności rolnośrodowiskowe. Muszą one spełniać omówione powyżej wymagania.

Skarżąca na rozprawie oświadczyła, że ww. przepisy nie były jej znane. Rachunek przedstawiony przez stronę dotyczący zakupu 350 sadzonek w kwietniu 2010 r. wysokość sadzonek określał pomiędzy 50-80cm.

Gdyby sadzonki orzecha na działkach skarżącej miały odpowiednią wysokość byłyby widoczne pomimo zaśnieżenia pól. Tym samym ustalenia kontroli odnośnie ilości sadzonek przypadającej na hektar Sąd uznał za prawidłowe.

Skarżąca podała, że sadzonki są zjadane przez dziką zwierzynę i ma to wpływ na ich wysokość. Na powyższą okoliczność złożyła protokół szkód sporządzony przez Koło Łowieckie. Zdaniem Sądu, rolnik winien dbać o właściwe zabezpieczenie uprawy, by uniknąć szkody (np. ogrodzić sad). Ponadto, jak organ podał, zaistniałe szkody okoliczności winny być zgłaszane Agencji, gdyż mają wpływ na przyznanie płatności.

Wskazać należy, że ustawa z 4 lutego 2011 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 54, poz. 278), która weszła w życie 15 marca 2011 r., wprowadziła zmiany do ustawy z 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. I tak w art. 1 pkt 4 nadał art. 20 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego brzmienie: "uznanie danego przypadku za działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 31 rozporządzenia nr 73/2009 albo odmowa takiego uznania następuje w decyzji w sprawie przyznania płatności obszarowych, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz płatności do krów i owiec". Ww. nowelizacja uchyliła ust. 3 art. 20 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy z 4 lutego 2011 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, do postępowań w sprawach płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego, w rozumieniu ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejście w życie niniejszej ustawy, stosuje się dotychczasowe, z wyjątkiem art. 20 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1, który stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

W niniejszej sprawie należało zastosować ustawę o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w brzemieniu przed 15 marca 2011 r. z zastrzeżeniem art. 4 pkt 1 ustawy z 4 lutego 2011 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Zgodnie z art. 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, za działanie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych uznane zostały przypadki takie jak:

a) śmierć rolnika;

b) długookresowa niezdolność rolnika do pracy;

c) poważna klęska żywiołowa w dużym stopniu dotykająca grunty rolne gospodarstwa;

d) wypadek powodujący zniszczenie w gospodarstwie budynków dla zwierząt gospodarskich;

e) choroba epizootyczna dotykająca wszystkie zwierzęta gospodarskie rolnika lub część tych zwierząt.

Zgodnie z art. 75 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, jeżeli rolnik nie był w stanie wypełnić swych zobowiązań w wyniku siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, zachowuje prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt kwalifikowanych w momencie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Ponadto właściwych zmniejszeń nie stosuje się, jeżeli niezgodność będącą następstwem siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych dotyczy wzajemnej zgodności. Przypadki siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych w rozumieniu art. 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 wraz z odpowiednią dokumentacją wymaganą przez właściwy organ zgłaszane są temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od dnia, w którym rolnik uzyskuje taką możliwość.

Do 15 marca 2011 r. obowiązywało rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2007 r. (Dz. U. Nr 46, poz. 308 ze zm.) w sprawie rodzajów dowodów potwierdzających działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności. Rozporządzenie było wydane na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.) i organ zastosował je w sprawie na podstawie art. 4 pkt 1 ustawy z 4 lutego 2011 r.

§ 1 pkt 3d rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2007 r. określał, że protokół oględzin lub ostatecznego szacowania szkody w uprawach i płodach rolnych wyrządzonych przez dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny jest sporządzony przez upoważnionego przedstawiciela dzierżawcy lub zarządcy obwodu łowieckiego lub inne podmioty uprawnione do szacowania szkód łowieckich na podstawie przepisów prawa łowieckiego.

Organ stwierdził, że zgodnie z art. 75 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, zgodnie z którym, przypadki siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych wraz z odpowiednią dokumentacją zgłaszane są organowi na piśmie w terminie 10 dni roboczych od dnia, w którym rolnik uzyskał taką możliwość.

Wobec czego organ odwoławczy uznał, iż strona naruszyła ww. przepis, bowiem przedmiotowy protokół o zaistnieniu szkody złożyła ponad miesiąc od jego uzyskania.

Ponadto, organ odwoławczy podał, że w złożonym wniosku o przedmiotowe płatności strona zobowiązała się do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdym fakcie mogącym mieć wpływ na nienależne bądź nadmierne przyznanie płatności bądź zmianie, która nastąpiła w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, w szczególności gdy dotyczyła wykorzystania gruntów rolnych czy wielkości powierzchni upraw. Wobec powyższego, skarżąca nie miała racji twierdząc, że organ winien ją poinformować o terminach składania dokumentów potwierdzających szkody wyrządzone przez dzikie zwierzęta.

Pomimo, iż organ rozpoznając sprawę zastosował § 1 pkt 3d rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2007 r., Sąd uznał, że należy odmówić stosowania ww. przepisu tego rozporządzenia jako niezgodnego z art. 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. Jak wyżej wskazano art. 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 określił przypadki siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, do których nie zaliczono szkód wyrządzonych przez dzikie zwierzęta. Wobec powyższego rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2007 r. w sprawie rodzajów dowodów potwierdzających działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności, nie mogło określić dowodów na potwierdzenie ww. stanów w postaci dokumentów potwierdzających wystąpienie szkód w uprawach dokonanych przez dzikie zwierzęta. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2007 r. w tym zakresie naruszyło delegację ustawową zawartą w art. 20 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i było niezgodne z art. 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009.

Zdaniem Sądu, takie szkody skarżąca winna zgłosić Agencji niezwłocznie według pouczeń zawartych w oświadczeniach w złożonym wniosku o przyznanie płatności (część IX wniosku). Kwestię odszkodowań wynikłą ze szkód dokonanych w uprawach przez dzikie zwierzęta reguluje w art. 46 - art. 50 ustawa z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2005 r. Nr 127, poz. 1066, ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Środowiska z 8 marca 2010 r. w sprawie sposobu postępowania przy szacowaniu szkód oraz wypłat odszkodowań za szkody w uprawach i płodach rolnych (Dz. U. Nr 45, poz. 272).

Zarzuty skargi dotyczące biomasy i odbioru odpadów w jej gospodarstwie, nie były związane z niniejszą sprawą o przyznanie płatności bezpośrednich, lecz dotyczyły płatności rolnośrodowiskowych, które były przedmiotem sprawy prowadzonej przed tutejszym Sądem, sygn. akt I SA/Sz 834/11.

Zarzut skargi dotyczący nadania działce B kodu DR22 (działka rolna jest niespójna) nie miał związku ze sprawą, bowiem jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wpływ na przyznanie wnioskowanych płatności miał stan działek A/A1 i C.

Sąd przyjął, iż ustalenia kontroli na działkach skarżącej były prawidłowe. Sąd zaaprobował stanowisko organu, zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, co do sposobu wyliczenia płatności na rok 2010 oraz sankcji. Organ wskazał właściwe przepisy i prawidłowo je zastosował.

Sąd oddalił na podstawie art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 14 marca 2012 r., poz. 270) wnioski o przeprowadzenie dowodów, opisanych szczegółowo w protokole rozprawy z dnia 14 marca 2012 r. Zaświadczenia lekarskie o stanie zdrowia skarżącej nie miały wpływ na prawidłowość przeprowadzenia kontroli gospodarstwa rolnego, bowiem jak wyżej wskazano, organ miał prawo dokonać takiej kontroli nawet pod nieobecność rolnika. Dokumenty wystawione przez Polskie Centrum Badań i Certyfikacji nie miały związku ze sprawą, bowiem były wystawione do innych celów przez odrębny organ niezależny od Agencji. Protokoły Agencji dotyczące innych lat nie miały związku ze sprawą, bowiem dotyczyły innego okresu.

Wskazać należy, iż sąd administracyjny nie przesłuchuje świadków, dlatego też nie uwzględniono w tej sprawie wniosku strony. Odnośnie oświadczeń osób, Sąd przyjął je za niedozwolony sposób na obejście zakazu przesłuchania świadków, gdyż oświadczenia osób są w gruncie rzeczy ich zeznaniami na temat okoliczności im znanych. Kserokopia odbioru biomasy i aktu notarialnego dotyczącego poddania się egzekucji nie miały związku ze sprawą. Również zdjęcia działek rolnych wykonane w 2011 r. nie miały związku ze sprawą, gdyż dotyczyły innego okresu.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie przepisu art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami, skargę oddalił.