Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 658/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: stwierdzono nieważność zaskarżonego zarządzenia
Powołane przepisy: article: Art. 38 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 2156
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Sudyka WSA Maria Zawadzka Protokolant specjalista Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2016 r. sprawy ze skargi U. M.- G. na zarządzenie Dyrektora Liceum Ogólnokształcącego z dnia 28 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego I. stwierdza nieważność zaskarżonego zarządzenia, II. zasądza od Gminy - Dyrektora Liceum Ogólnokształcącego na rzecz skarżącej U. M. – G. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zarządzeniem nr [...] z dnia 28 grudnia 2015 r. Dyrektor Liceum Ogólnokształcącego działając na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2015 r. poz. 2156 z późn. zm.) odwołał U. M. – G. z funkcji wicedyrektora w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.

W uzasadnieniu ww. zarządzenia wskazano na następujące okoliczności uzasadniające odwołanie, a to:

1) po pierwsze, w dniu 8 września 2015 r. wpłynęło pismo podpisane przez 15 osób z grona członków Rady Pedagogicznej z prośbą o podjęcie działań zmierzających do odwołania ze stanowiska kierowniczego zastępcy dyrektora mgr U. M. - G. W dniu 15 września 2015 r. wpłynęło uzasadnienie odwołujące się w treści do pisma z 29 czerwca 2015 r. W dniu 23 czerwca 2015 r. Rada Pedagogiczna przyjęła wniosek o odwołanie ze stanowiska zastępcy dyrektora mgr U. M. – G. stosunkiem głosów 43 do 13 przy 5 głosach wstrzymujących się. Dyrektor Liceum Ogólnokształcącego, zwanego dalej w skrócie " LO w K" mgr T. M. zwrócił się do nauczycieli z prośbą o ocenę sposobu realizowania przez wicedyrektor przydzielonych jej zadań służbowych. Dokument zawierający wnioski z analizy został przedstawiony przez komisję Koła NSZZ "Solidarność" w piśmie z 1 lipca 2015 r. Na zebraniu Rady Pedagogicznej LO w dniu 2 lipca 2015 r. dyrektor T. M. przekazał informację o pozostawieniu na stanowisku zastępcy dyrektora mgr U. M. – G. wobec braku przesłanek dla zastosowania art. 38 ust. 2 ustawy o systemie oświaty;

2) po drugie, w dniu 15 września 2015 r. Rada Pedagogiczna LO w trybie art. 42 ust. 2 ustawy o systemie oświaty wystąpiła z wnioskiem o odwołanie ze stanowiska kierowniczego mgr U. M. – G. pełniącej funkcję zastępcy dyrektora szkoły. Zgodnie z protokołem komisji skrutacyjnej w składzie: M. K., A. T. i D. F. wniosek o odwołanie mgr U. M. – G. ze stanowiska zastępcy dyrektora został przyjęty 44 głosami za, przy 13 przeciw i 3 wstrzymujących się;

3) po trzecie, zastępca dyrektora LO mgr U. M. – G. od 1 września 2011 r. zgodnie z przydziałem czynności wicedyrektora opracowywała podział godzin (przydział czynności wicedyrektora pkt 11.12). Od 1 września 2012 r. zgodnie z zakresem obowiązków i odpowiedzialności wicedyrektora opracowuje podział godzin i zbieżny z nim plan dyżurów na poszczególne części roku szkolnego (zakres obowiązków i odpowiedzialności wicedyrektora do spraw dydaktycznych - mgr U. M. – G. pkt 9). W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 19 września 2014 r. przez D. S. starszego wizytatora i B. P. wizytatora Kuratorium Oświaty dokonano stwierdzenia nieprawidłowości w podziale zajęć edukacyjnych. Zalecono dostosowanie planu zajęć tak by uwzględnić potrzebę równomiernego obciążenia zajęciami w poszczególne dni tygodnia zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. Jednocześnie zgodnie z ustaleniami w protokole wicedyrektor U. M. – G. oświadczyła, że plan lekcji jest przygotowywany przez miesiąc uwzględniając złożoność oferty szkoły. Jest on ułożony zgodnie z obowiązującymi przepisami ze specyfiką nowej podstawy programowej. Stwierdzony stan nieprawidłowości został potwierdzony w piśmie Kuratora Oświaty z 8 października 2014 r. oraz zawiadomieniu skierowanym do Prezydenta Miasta w dniu 9 października 2014 r. W dniu 31 sierpnia 2015 r. dyrektor T. M. przekazał w czasie zebrania Radzie Pedagogicznej plan lekcji przygotowany przez zastępcę dyrektora mgr U. M. - G. Wicedyrektor była nieobecna, a przyczyna jej nieobecności nie została wyjaśniona. Po przedstawieniu planu lekcji nauczyciele zgłosili szereg zapytań związanych z błędami w planie. Między innymi w jednej z klas matematyki uczyło równocześnie trzech matematyków, wychowawcy pięciu klas pierwszych nie prowadzili żadnych zajęć dydaktycznych w powierzonych im klasach, nauczyciele języków obcych mieli w przydziale po kilkanaście okienek, a w skrajnym przypadku było to 18 okienek przy 20 godzinach dydaktycznych. W klasach pierwszych informatyka była realizowana w podziałach na grupy, przypisana była do dwójki różnych uczących w każdej klasie. Rada Pedagogiczna poproszona o zaopiniowanie przedstawionego podziału godzin nie wyraziła pozytywnej opinii, przy czym nikt nie był za opinią pozytywną, 35 głosów było przeciw, a 16 się wstrzymało od głosu. Plan lekcji przygotowany był w oparciu o arkusz organizacyjny, którego nie opiniowała Rada Pedagogiczna, lecz został on umieszczony w repozytorium systemu ZSZO w czerwcu 2015 roku. Uwagi do przydziałów i zwrócenie uwagi na sytuacje związane z nauczaniem matematyki, informatyki i sprawy wychowawców miały miejsce już na zebraniu Rady Pedagogicznej w dniu 2 lipca 2015 r. w którym to zebraniu w charakterze obserwatora uczestniczyła dyrektor Wydziału Edukacji Urzędu Miasta mgr A. K. - J. Zgodnie z powyższym należy stwierdzić, że zastępca dyrektora LO mgr U. M. – G. dopuściła się rażącego naruszenia obowiązków i ponosi pełną odpowiedzialność za przygotowanie i opracowanie niezgodnych z przepisami i zatwierdzonym arkuszem organizacyjnym planów lekcji w latach 2014 i 2015. Dodatkowo działania wicedyrektor nie noszą cech błędów przypadkowych lub incydentalnych, ale wynikają z głębokiego braku kompetencji w zakresie tworzenia planów lekcji.

Dalej w zarządzeniu wskazano, że wymienione powyżej dokumenty, tj. przydział czynności wicedyrektora LO pkt 11.3 oraz zakres obowiązków i odpowiedzialności wicedyrektora do spraw dydaktycznych - mgr U. M. – G. pkt 3 zawierają informację o tym, że w zakresie obowiązków i odpowiedzialności wicedyrektor pozostaje "sprawowanie nadzoru nad całością dokumentacji związanej z przebiegiem nauczania w szkole". W dniu 15 czerwca 2015 r. kontrolę doraźną przeprowadził starszy wizytator Kuratorium Oświaty K. Z. Zgodnie z protokołem kontroli doraźnej działania kontrolne nie mogły się rozpocząć o godz. 9.50, ponieważ całość dokumentacji przebiegu nauczania posiadała w swoim gabinecie U. M. – G. zastępca dyrektora, nieobecna w momencie rozpoczęcia kontroli. Dyrektor T. M. oświadczył, że nie ma dostępu do dokumentacji. W związku z powyższym należy przyjąć, że jedyną osobą posiadającą dostęp o dokumentacji przebiegu nauczania od 2011 r. pozostawała wicedyrektor U. M. - G. W opisie stanu faktycznego wskazano nieprawidłowości związane z wydaniem świadectwa ukończenia szkoły przez uczennicę A. Z. Wydano zalecenia dotyczące zarówno sprawowania nadzoru pedagogicznego z uwzględnieniem kontroli ramowych planów nauczania oraz podstaw programowych, jak też wydawania uczniom świadectw ukończenia szkoły, w których są wpisane obowiązkowe zajęcia edukacyjne i oceny roczne uzyskane z tych zajęć w klasie programowo najwyższej oraz te obowiązkowe zajęcia edukacyjne i uzyskane z nich oceny roczne, których realizacja, zgodnie ze szkolnym planem nauczania, zakończyła się w klasach programowo niższych. Skarżąca będąc odpowiedzialną za koordynację i nadzorowanie całokształtu spraw dydaktycznych szkoły (pkt 11.1) przez okres nauki uczennicy A. Z. nie nadzorowała i nie koordynowała zgodności realizacji ramowych planów nauczania, czym doprowadziła do sytuacji, w której świadectwo ukończenia szkoły otrzymała uczennica, która faktycznie nie zrealizowała ramowego planu nauczania dla liceum ogólnokształcącego. Dalej stwierdzono w protokole brak arkuszy ocen z trzech kolejnych lat dla klasy IIle (z wyjątkiem dwóch arkuszy z roku 2012/2013). Arkusze ocen są najważniejszymi dokumentami przebiegu nauczania. Trwające od 2012 r. i powiększające się rokrocznie zaniedbania należy uznać za szczególnie rażące naruszenie obowiązków, nie mające charakteru incydentalnego. W przypadku klasy IIle uczniowie przeszli pełny trzyletni okres nauczania w LO i zdążył zakończyć naukę, a dokumentacja przebiegu nauczania nie została dla nich sporządzona mimo upływu kolejnych 2 miesięcy po zakończeniu nauki. Kontrola stwierdziła jednocześnie brak arkuszy ocen dla pozostałych 9 klas trzecich za lata 2013/2014 i 2014/2015 co daje w przybliżeniu brak ponad 650 dokumentów.

W dniu 8 września 2015 r. wpłynęło pismo datowane na 3 września 2015 r. odwołujące się do pisma z dnia 15 czerwca 2015 r. Obydwa pisma podpisane przez grupę kilkunastu nauczycieli i pracowników szkoły odnoszą się do podejrzeń o długofalowych działaniach o charakterze mobbingowym ze strony skarżącej kierowanych wobec sekretarza szkoły E. K. Przeprowadzona przez Państwową Inspekcję Pracy kontrola zakończyła się nakazem zbadania sprawy. Mimo terminu wyznaczonego dyrektorowi T. M. na 8 sierpnia 2015 r. protokół powypadkowy nie został przez niego podpisany, a dokumentacja była przechowywana w gabinecie wicedyrektor U. M. - G. Po odzyskaniu dokumentów 8 września 2015 r. nastąpiło spotkanie z pracownikiem BHP w pierwszym możliwym terminie 15 września 2015 r. i podpisanie protokołu powypadkowego przez obecną dyrekcję.

Skarżąca nie zgadzając się ze stanowiskiem zawartym w zaskarżonym zarządzeniu pismem z dnia 28 stycznia 2016 r. wezwała Dyrektora LO do usunięcia naruszenia prawa poprzez cofnięcie wydanego zarządzenia i stwierdzenie bezskuteczności czynności odwołania jej z funkcji wicedyrektora, wnosząc o dopuszczenie jej do obowiązków i wykonywania uprawnień wicedyrektora Liceum. W wezwaniu skarżąca wskazała, że odwołanie jej z funkcji wicedyrektora LO w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty nastąpiło z naruszeniem obowiązujących w tym względzie przepisów było wadliwe, a podane w uzasadnieniu powody są niezgodne z prawdą oraz zostały nieprawidłowo uznane i zakwalifikowane przez dyrektora LO jako "przypadek szczególnie uzasadniony". Skarżąca zakwestionowała podstawę faktyczną odwołania jej ze stanowiska, jak i podniosła, że nadto tego typu zarzuty stawiane nauczycielowi odwołanemu z funkcji kierowniczej zwłaszcza nieudowodnione, nie mogą stanowić przypadków szczególnie uzasadnionych do odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia, na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.

W odpowiedzi na wezwanie Dyrektor Liceum w piśmie z dnia 3 marca 2016 r., doręczonym skarżącej w dniu 9 marca 2016 r. podtrzymał swoje stanowisko.

U. M. – G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na zarządzenie Dyrektora LO nr [...] z dnia 28 grudnia 2015 r.

Zaskarżonemu zarządzeniu zarzuciła:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty poprzez jego błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że wskazane w uzasadnieniu Zarządzenia zdarzenia i okoliczności stanowią "przypadek szczególnie uzasadniony", o którym mowa w tym przepisie;

b) art. 42 ust. 3 ustawy o systemie oświaty poprzez zaniechanie wyjaśnienia okoliczności sformułowania wniosku z dnia 15 września 2015 r. przez Radę Pedagogiczną o odwołanie ze stanowiska kierowniczego skarżącej i oparcie się jedynie na samym wniosku Rady Pedagogicznej, w wyniku czego doszłoby do istotnego naruszenia prawa;

2) naruszenie przepisów postępowania poprzez wadliwe uzasadnienie, nie zawarcie w nim wyczerpującego wyjaśnienia co w konsekwencji uniemożliwia skarżącej poznanie jego motywów; oparcie się na nierzeczywistym stanie faktycznym; uchybienie zasadom logiki formalnej; a ponadto uchybienie podstawowym zasadom postępowania administracyjnego, tj. prawu do czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania, swobodnego wypowiedzenia się przed rozstrzygnięciem oraz zasadzie praworządności.

W oparciu o powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania wg. norm przepisanych, dopuszczenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi na okoliczność ich treści oraz pozostałych dowodów wskazanych w uzasadnieniu skargi na okoliczność ich treści, będących w posiadaniu organu, z jednoczesnym zobowiązaniem organu do ich przedłożenia.

Zdaniem skarżącej zaskarżone zarządzenie nie odpowiada prawu i powinno być wyeliminowane z obrotu prawnego.

Skarżąca podniosła, że z art. 38 ustawy o systemie oświaty wynika, że ustawodawca zezwala na odwołanie ze stanowiska wicedyrektora szkoły w czterech sytuacjach. Analiza tych sytuacji pozwala na pogrupowanie przyczyn odwołania, jako zależnych od woli wicedyrektora, jaką jest rezygnacja ze stanowiska (art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz zawinionych przez wicedyrektora (art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b i c). W wymienionych przypadkach organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze, w niniejszej sprawie jest to dyrektor szkoły, jest zobligowany z mocy prawa do odwołania wicedyrektora szkoły.

Ustawodawca wprowadził ponadto także fakultatywną przyczynę odwołania ze stanowiska wicedyrektora szkoły, określoną w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. W takim przypadku wprowadzono szczególny tryb postępowania poprzedzającego wydanie aktu odwołania ze stanowiska kierowniczego. Nadto art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty zezwala na odwołanie z funkcji dyrektora szkoły w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia obwarowując to zdarzenie przesłanką formalnoprawną w postaci konieczności zasięgnięcia opinii kuratora oświaty, a także przesłanką materialnoprawną określoną jako "przypadek szczególnie uzasadniony".

Zważywszy na powyższe skarżąca stwierdziła, że w przedmiotowej sprawie nie zaszły żadne z przesłanek uprawniających organ do odwołania skarżącej z pełnionej funkcji kierowniczej, w którymkolwiek z trybów wskazanych w art. 38 ustawy o systemie oświaty, zarówno za wypowiedzeniem, jak i bez wypowiedzenia.

Zdaniem skarżącej wydane przez Dyrektora LO zarządzenie ma związek z mającym miejsce w kwietniu 2015 r. konkursem na stanowisko dyrektora ww. Liceum, którego wyniki zostały ogłoszone w czerwcu 2015 r. Zgodnie z wynikami konkursu nowym dyrektorem szkoły został J. K., który z dniem 1 września 2015 r. zastąpił na tym stanowisku dotychczasowego dyrektora szkoły T. M. Od tego właśnie momentu, tj. od czerwca 2015 r. podejmowane były wobec skarżącej starania o odwołanie jej ze stanowiska wicedyrektora tej szkoły. Jak można przypuszczać miało to związek z tym, że zajmowała ona to stanowisko także w okresie, w którym dyrektorem szkoły był T. M. i nowy Dyrektor LO (J. K.) postanowił po prostu dokonać zmiany osoby zajmującej stanowisko wicedyrektora Liceum, które zajmowała skarżąca, wybierając tryb z art. 38 ust.1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Na marginesie wskazano, że kwestie związane z kontrowersjami odnośnie rozstrzygniętego w 2015 r. konkursu na stanowisko Dyrektora Liceum zostały rozstrzygnięte wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 grudnia 2015 r. wydanym w sprawie o sygnaturze III SA/Kr 1299/15 stwierdzającym nieważność zarządzenia Prezydenta Miasta nr [...] z dnia 12 czerwca 2015 r.

Zauważono, że powody odwołania skarżącej z funkcji wicedyrektora LO zostały wskazane przez organ jedynie w pkt 3-5 uzasadnienia zarządzenia i można sprowadzić je do następujących okoliczności:

1) przygotowanie i opracowanie niezgodnych z przepisami i zatwierdzonym arkuszem organizacyjnym planów lekcji w latach 2014 (co miało być ujawnione w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 19 września 2014 r.) i 2015 (pkt 3 uzasadnienia zarządzenia);

2) ujawniony w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 15 czerwca 2015 r. brak nadzoru i koordynacji zgodności realizacji ramowych planów nauczania, czym skarżąca doprowadziła do sytuacji, w której świadectwo ukończenia szkoły otrzymała uczennica, która faktycznie nie zrealizowała ramowego planu nauczania dla liceum ogólnokształcącego oraz brak arkuszy ocen z trzech kolejnych lat dla klasy IIIe (z wyjątkiem dwóch arkuszy z roku 2012/2013) oraz brak arkuszy ocen dla pozostałych 9 klas trzecich za lata 2013/2014 i 2014/2015 (pkt 4 uzasadnienia zarządzenia);

3) podejrzenie o długofalowych działaniach o charakterze mobbingowym ze strony skarżącej; wobec sekretarza szkoły (pkt 5 uzasadnienia zarządzenia).

Zarzuty materialnoprawne przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia mające zdaniem organu stanowić "przypadek szczególnie uzasadniony", o jakim mowa w art. 38 ust.1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, dotyczą w istocie oceny jej pracy czy wykonywanych obowiązków i to nawet w tatach 2013 i 2014 oraz relacji skarżącej z jednym z pracowników Liceum. Co ważne, oprócz ogólnie sformułowanych zarzutów nie przytoczono w uzasadnieniu zarządzenia żadnych konkretnych faktów pozwalających na ich ocenę. Z kolei jak słusznie zauważył Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie w jednym ze swoich orzeczeń "również negatywna ocena działalności dyrektora szkoły przez organ prowadzący w zakresie gospodarki finansowej szkoły, czy zaniedbania dotyczące organizacji pracy szkoły nie mieszczą się w pojęciu przypadków szczególnie uzasadnionych" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 14 kwietnia 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 88/15). Co do przypisywanych skarżącej zachowań wobec jednego z pracowników Liceum to nawet gdyby hipotetycznie przyjąć, że takie zachowania miały rzeczywiście miejsce (choć skarżąca temu stanowczo zaprzecza) to oparcie zarzutu naruszeń (mobbing) bez obiektywnego potwierdzenia tego rodzaju zachowań jest niewystarczające do przyjęcia "przypadku szczególnie uzasadnionego" dającego podstawę do odwołania z funkcji kierowniczej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 14 kwietnia 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 88/15).

Odnośnie zarzutu przygotowania i opracowania niezgodnych z przepisami i zatwierdzonym arkuszem organizacyjnym planów lekcji w latach 2014 (co według organu ujawniono w wyniku i przeprowadzonej w dniu 19 września 2014 r.) i 2015 (pkt 3 uzasadnienia zarządzenia) wskazano, że dotyczy on sytuacji sprzed co najmniej kilku miesięcy w stosunku do dnia wydania zaskarżonego zarządzenia, a nawet sięga roku 2014, która to okoliczność podważa możliwość uznania opisywanych zdarzeń za uzasadniające odwołanie nauczyciela z funkcji kierowniczej w trybie bez wypowiedzenia na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Jak słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w jednym ze swoich orzeczeń "nie można obejmować zakresem szczególnie uzasadnionego przypadku", o jakim mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty sytuacji sprzed kilkunastu miesięcy w stosunku do dnia podjęcia uchwał (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 14 kwietnia 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 88/15). Niezależnie od powyższego stwierdzono, że zarówno plan lekcji na 2014 r. jak i na 2015 r. zostały ułożone zgodnie z obowiązującymi przepisami i arkuszami organizacyjnymi na dany rok szkolny, przy uwzględnieniu nowej podstawy programowej i złożoności oferty szkoły, a także przede wszystkim dobra uczniów oraz interesów nauczycieli w zakresie możliwym do pogodzenia, co więcej oba plany zostały zaakceptowane przez ówczesnego dyrektora LO T. M. W odniesieniu do planu lekcji na 2014 r. wskazać należy, że w protokole kontroli z dnia 23 września 2014 r. zalecono jedynie dostosowanie planu zajęć tak by uwzględnić potrzebę równomiernego obciążenia zajęciami w poszczególne dni tygodnia zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. przy czym w protokole tym w ogóle nie stwierdzono niezgodności planu lekcji z arkuszem organizacyjnym, co zarzucił skarżącej Dyrektor LO. W wyniku jednak zgłoszonych zastrzeżeń do protokołu kontroli przez ówczesnego Dyrektora LO oraz przy uwzględnieniu opinii rodziców, maturzystów, uczniów klas pierwszych i drugich oraz nauczycieli, ostatecznie pismem z dnia 7 listopada 2014 r. Dyrektor LO poinformował Kuratorium Oświaty o wypracowaniu jednoznacznego stanowiska o pozostawieniu planu lekcji w dotychczasowej formie, następnie dokonano jedynie modyfikacji uwzględniającej specyfikę nauczanych przedmiotów wychodząc tym samym naprzeciw zaleceniom pokontrolnym. Warto przy tym podkreślić, iż także przeprowadzona kontrola BHP z Urzędu Miasta nie wykazała żadnych nieprawidłowości w planie lekcji opartym o ten sam schemat. Z kolei w odniesieniu do planu lekcji na 2015 r. w zaskarżonym zarządzeniu organ nie przytoczył żadnych przepisów, które miał naruszać sporządzony plan lekcji, ani nie sprecyzował w jaki sposób i w jakim zakresie plan ten był niezgodny z arkuszem organizacyjnym, co uniemożliwia skarżącej odniesienie się do tak stawianego zarzutu. Wskazane zaś na stronie drugiej zarządzenia przez organ rzekome przykłady tychże nieprawidłowości w żadnej mierze nie dowodzą niezgodności wskazanego planu lekcji na 2015 r. z bliżej nieokreślonymi przepisami czy też zatwierdzonym arkuszem organizacyjnym.

Co do zarzutu zawartego w pkt 4 uzasadnienia zarządzenia zauważono, że ponownie dotyczy on sytuacji z poprzedniego roku szkolnego. Niezależnie od tego zarzut dotyczący nieprawidłowości związanych z wydaniem świadectwa ukończenia szkoły przez uczennicę A. Z. należy uznać za bezzasadny, albowiem po pierwsze kwestia wydania ww. świadectwa była uprzednio konsultowana z Ministerstwem Edukacji Narodowej, a nadto w wyniku zgłoszonych przez ówczesnego Dyrektora LO T. M. zastrzeżeń do protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu 15 czerwca 2015 r. ostatecznie w piśmie z dnia 8 lipca 2015 r. Kurator Oświaty uwzględnił w części wniesione zastrzeżenia, między innymi w zakresie nieprawidłowości związanych z wydaniem świadectwa ukończenia szkoły przez uczennicę A. Z., uznając wydane zalecenie w tym zakresie za nieuzasadnione. Za zdumiewający należy uznać zarzut dotyczący braków arkuszy ocen, jako że de facto koordynacją prac związanych z arkuszami ocen zajmował się J. K. aktualny Dyrektor LO, będący jedynym informatykiem w Liceum przeszkolonym z zakresu obsługi systemu Universo, z którego były i są drukowane arkusze ocen, co znajduje potwierdzenie w treści komunikatów zawartych w książce komunikatów (np. informacja nr 288 w roku szkolnym 2014/15, komunikat nr 309 z czerwca 2014 r. w roku szkolnym 2013/2014), piśmie dyrektora z dnia 16 czerwca 2015 r. do J. K., a także odpowiedzi J. K. z dnia 17 czerwca 2015 r. Wychowawcy klas po sprawdzeniu zgodności danych drukowali świadectwa i generowali arkusze ocen z systemu, po wykonaniu tych czynności każdy wychowawca proszony był potwierdzić podpisem w sekretariacie szkoły wykonanie tego zadania i złożyć w sekretariacie arkusze w opisanych teczkach. Skarżąca informowała nauczycieli o obowiązkach i procedurze dotyczącej postępowania z dokumentacją przebiegu nauczania w Liceum. J. K. jako koordynujący te prace, zapewniał skarżącą o wykonaniu powierzonego mu zadania i nigdy nie zgłaszał żadnych uwag lub trudności, czy też braków. Ponadto, w tym zakresie ówczesny Dyrektor LO pismem z dnia 26 czerwca 2015 r. zgłosił zastrzeżenia do protokołu kontroli wyjaśniając swoje stanowisko. Zważywszy na powyższe, brak jest w tym zakresie jakichkolwiek podstaw do obarczania skarżącej winą za ww. nieprawidłowości i braki.

Z kolei w odniesieniu do powodu wskazanego w pkt 5 uzasadnienia zarządzenia wskazano, że opisany w zarządzeniu zarzut ma charakter pomówienia i to dotyczącego sfery potencjalnych naruszeń z zakresu prawa pracy, tj. mobbingu, a zatem sfery, w której pracownik mógłby wystąpić na drogę postępowania sądowego przeciwko pracodawcy ze stosownymi roszczeniami, a z jakimi nigdy wskazany pracownik nie wystąpił. Należy także zauważyć, że wbrew twierdzeniom organu zawartym w pkt 5 uzasadnienia zarządzenia, ani w piśmie z dnia 3 września 2015 r. ani w piśmie z dnia 15 czerwca 2015 r. nie wskazano, aby opisywane działania miały miejsce ze strony skarżącej, w pismach tych w ogóle nie wymieniono imienia i nazwiska skarżącej, co już powoduje bezzasadność stawianego skarżącej zarzutu. Co więcej, znamienne jest że organ powołując się jednocześnie na to, że przeprowadzona przez Państwową Inspekcję Pracy kontrola zakończyła się nakazem "zbadania sprawy" w sposób świadomy nie wskazuje o jaką chodzi sprawę, gdyż chodziło o zbadanie okoliczności przyczyn zdarzenia potencjalnie wypadkowego jakiemu uległ pracownik Liceum w kwietniu 2015 r., a o którym wiedzę pracodawca uzyskał dopiero w czerwcu 2015 r. Wreszcie całkowicie niezrozumiałe jest obarczanie skarżącej winą tego, że ówczesny Dyrektor LO T. M. nie podpisał bliżej nieokreślonego protokołu powypadkowego.

Skarżąca wskazała, że zawarte w(art. 38 ust. 2 ustawy o systemie oświaty pojęcie "szczególnie uzasadnionych przypadków" jest pojęciem ogólnym i niedookreślonym, co za tym idzie - jak podkreślano w szeregu orzeczeniach sądów administracyjnych - powinno być one rozumiane wąsko. Wskazuje się również, że pojęcie "szczególnie uzasadnionych przypadków".

Wskazano także, że akt odwołania ze stanowiska kierowniczego na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty zawierający element uznaniowy pozostawiony ocenie organu, wymaga szczególnie precyzyjnego uzasadnienia zawierającego opis stanu faktycznego i jego udokumentowanie, a także wykazanie w czym przejawia się "szczególnie uzasadniony przypadek" nakazujący odsunięcie wicedyrektora w trakcie roku szkolnego od wykonywanych przez niego obowiązków. Zaniedbania prawem ustanowionych obowiązków wicedyrektora szkoły, które muszą być na tyle istotne, że nie pozwala to na dalsze wykonywanie przez nią powierzonej jej funkcji, winny być dowiedzione w stosownym postępowaniu poprzedzającym podjęcie aktu i muszą znaleźć się w uzasadnieniu tego aktu. Z aktu odwołania winno bowiem jasno i konkretnie wynikać na czym owe "szczególnie uzasadnione przypadki" polegają (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt l OSK 1797/12, opub. LEX nr 1356976; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 kwietnia 2013 r. sygn. akt l OSK 2703/12, opub. w LEX nr 1336391). Istotne jest przy tym to, że brak takiego uzasadnienia czy brak odpowiedniego uzasadnienia nie mogą być konwalidowane późniejszymi wyjaśnieniami organu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lipca 2012 r. sygn. akt l OSK 724/12, opub. w LEX nr 1226469).

Przedmiotowe zarządzenie dotknięte jest wadami materialnoprawnymi. Jak wskazano prawidłowość wydanego przez organ zarządzenia o odwołaniu ze stanowiska kierowniczego należy oceniać na podstawie faktów, które zostały wskazane w jego uzasadnieniu. W przedmiotowej sprawie organ w ogóle nie wykazał aby opisane rzekome działania wicedyrektora należało zakwalifikować jako przypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Zwrócono również uwagę na aspekt czasowy podawanych w uzasadnieniu zarządzenia wydarzeń, który całkowicie zaprzecza konieczności nagłego odwołania wicedyrektora z pełnionej funkcji. Nawet jeśli przywołane w uzasadnieniu zarządzenia z 28 grudnia 2015 r. okoliczności byłyby prawdziwe i obciążałyby skarżącą (co w sprawie nie ma miejsca), to niewątpliwie nie mogłyby stanowić podstawy do zastosowania trybu przewidzianego w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty bowiem nawet w tak przyjętym stanie faktycznym, brak jest podstaw do stwierdzenia wystąpienia przypadku szczególnie uzasadnionego, o którym mowa w tym przepisie.

Tymczasem w odniesieniu do wydanego zarządzenia Dyrektor LO nie wykazał w ogóle, aby zaistniała sytuacja wyjątkowa, nadzwyczajna, nagła, powodująca u niego przekonanie, że dalsze pełnienie funkcji wicedyrektora przez skarżącą stanowi istotne zagrożenie dla funkcjonowania tej szkoły. Podnoszone w uzasadnieniu zarządzenia okoliczności nie mają charakteru nagłego, gdyż jak sam podaje Dyrektor LO dotyczą nawet roku szkolnego 2013/2014 czy też 2014/2015, kiedy kierował placówką poprzedni dyrektor, zaś zarządzenie o odwołaniu z funkcji wicedyrektora zostało wydane dopiero w dniu 28 grudnia 2015 r.

Skarżąca podniosła nadto, że podjęcie przez organ decyzji o odwołaniu skarżącej z funkcji wicedyrektora nie zostało poprzedzone jakąkolwiek próbą zwrócenia się do skarżącej o podjęcie rozmowy wyjaśniającej z Dyrektorem LO, umożliwiającą jej czynny udział na każdym etapie postępowania poprzez zajęcie stanowiska w przedmiocie wniosku o odwołanie jej ze stanowiska wicedyrektora. Przed wydaniem zarządzenia nie zwrócono się do skarżącej o udzielenie także w innej formie jakichkolwiek wyjaśnień w odniesieniu do którejkolwiek okoliczności wskazanej w uzasadnieniu zarządzenia zważywszy, że stan rzeczy poddaje w wątpliwość rzetelność, prawidłowość i legalność przeprowadzonego przez Dyrektora LO postępowania wyjaśniającego w tej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor LO wniósł o jej oddalenie.

W przedmiotowej sprawie, ze względu na wagę i doniosłość przedmiotowego zagadnienia, Dyrektor LO przeprowadził wszechstronne i wyczerpujące postępowanie wyjaśniające, którego wyniki pozwoliły na konkluzję, że w sprawie niniejszej ponad wszelką wątpliwość zachodzi wskazany w ustawie szczególnie uzasadniony przypadek.

Podkreślono, że postępowanie dowodowe ujawniło tak poważne uchybienia w sprawowaniu funkcji kierowniczej wicedyrektora szkoły przez skarżącą, że należało podjąć niezwłocznie po przeprowadzeniu całokształtu postępowania rozstrzygnięcia w przedmiocie odwołania z uwagi na fakt, iż dalsze sprawowanie funkcji zagrażało stabilności i prawidłowości funkcjonowania szkoły w ten sposób, że zagrożone było również jej dobre imię i niezakłócone wykonywanie zadań zgodnie z prawem.

Z uwagi na wieloletnią tradycję i historyczne znaczenie LO fakt utraty renomy w wyniku działań i zaniechań skarżącej ma charakter szczególnie dotkliwy i można zasadnie mówić o poważnym zagrożeniu dla interesu społecznego, przejawiającego się w potrzebie zachowania prestiżu tej niezwykle ważnej w historii polskiego szkolnictwa placówki. Ujawnione w toku postępowania wyjaśniającego uchybienia w wykonywaniu przez skarżącą funkcji wicedyrektora w sposób elementarny godziły w prestiż, znacząco go osłabiając. Dyrektor LO nie mógł pozwolić na dalszy, postępujący regres w tym zakresie, co uzasadniało wykorzystanie nadzwyczajnych środków uregulowanych w ustawie dla tego typu przypadków.

Podkreślono ponadto, że biorąc pod uwagę ciężar gatunkowy naruszeń oraz głębokie przekonanie skarżącej, że nie popełniła ona zarzucanych jej ciężkich błędów należy stwierdzić, że nie daje ona rękojmi należytego sprawowania funkcji wicedyrektora, co uzasadnia niezwłoczne odwołanie z funkcji. Dalsze jej sprawowani mogłoby doprowadzić do nieodwracalnych skutków w zakresie naruszenia dobrego imienia Szkoły z tradycjami, co stanowiłoby niepowetowaną stratę.

Odnosząc się szczegółowo do poszczególnych przesłanek odwołania oraz do zarzutów skarżącej wskazano, że przedmiotowe postępowanie wyjaśniające zostało wszczęte na wniosek Rady Pedagogicznej z dnia 15 września 2015 r., działającej na podstawie art. 42 ust. 2 ustawy o systemie oświaty. Podano, że analogiczny wniosek został sformułowany już 23 czerwca 2015 r. jednakże ówczesny Dyrektor LO T. M. nie widział podstaw do zastosowania art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Późniejsze postępowanie wyjaśniające wykazało, że Dyrektor LO T. M. prawdopodobnie tolerował uchybienia popełniane przez swoją zastępczynię, nie sprawując należytego nadzoru nad jej działaniami, czym przyczyniał się do pogłębienia występujących problemów. Dopiero zmiana na stanowisku Dyrektora umożliwiła pełną merytoryczną kontrolę i weryfikację wszelkich uchybień skarżącej na podstawie ponownego wniosku Rady Pedagogicznej.

W kwestii uchybienia obowiązkom pracowniczym wicedyrektora w zakresie sporządzenia planu zajęć na rok szkolny 2015/2016 wskazano, że uchybienia te miały charakter szczególnie ciężki, mogąc prowadzić do całkowitej destabilizacji funkcjonowania Szkoły. Plan zajęć został sporządzony w sposób, który wykazuje "głęboki brak kompetencji w zakresie tworzenia planów lekcji", co słusznie spotkało się ze stanowczym sprzeciwem Rady Pedagogicznej. Celem uzmysłowienia ciężaru naruszeń należy ponownie przytoczono treść uzasadnienia zarządzenia. Wskazane wyżej nieprawidłowości bynajmniej nie należą do drobnych błędów, podlegającej łatwej i szybkiej korekcie. Są to rażące naruszenia, wymagające przeprowadzenia żmudnej analizy i dokonania restrukturyzacji całego przydziału godzin w ramach planu lekcji. Narusza to wypracowywane latami dobre imię Szkoły, stwarzając tak wewnątrz, jak i na zewnątrz wrażenie pogłębiającego się chaosu organizacyjnego, mogącego skutkować odpływem zarówno kandydatów na uczniów, jak i wybitnej kadry pedagogicznej. Dodatkowo podkreślenia wymaga również kontekst przedstawienia planu lekcji na rok szkolny 2015/2016. Został on przekazany Radzie Pedagogicznej dopiero 31 sierpnia 2015 r., pod nieobecność skarżącej. Uniemożliwiło to wprowadzenie przed rozpoczęciem roku zmian mających na celu usunięcie uchybień. Nie było możliwości przeanalizowania zastrzeżeń z udziałem skarżącej, gdyż była nieobecna. Dopuszczenie do sytuacji, w której brak było możliwości zareagowania na błędy i ich wyeliminowanie jest szczególnie obciążające dla skarżącej. Rada Pedagogiczna w istocie została postawiona przed faktem dokonanym, nie mogąc skutecznie zapobiec nieuchronnemu chaosowi organizacyjnemu od 1 września 2015 r.

Dyrektor podał, że nie wskazuje wyników kontroli z 2014 r. jako przyczyn odwołania, lecz powołuje je na okoliczność, że skarżąca nie wyciąga żadnych wniosków z przeprowadzonych kontroli i nie wykonuje zaleceń pokontrolnych, dopuszczając się równie ciężkich błędów co w przypadku planu na 2014/2015 rok przy przygotowywaniu kolejnego planu lekcji na rok szkolny 2015/2016. Plany lekcji w roku szkolnym 2014/2015 naruszały zapisy postanowień rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach, poprzez nadmierne i nierównomierne obciążenie dydaktyczne uczniów. W przypadku planu lekcji na rok szkolny 2015/2016 skarżąca popełnia ponownie kardynalne błędy merytoryczne, w dalszym ciągu pozostając w błędnym przekonaniu, że sporządzane przez nią plany lekcji są w pełni zgodne z prawem oraz regułami sztuki ich tworzenia, albowiem zapewne "uwzględniają złożoność oferty szkoły".

W zakresie kolejnej przesłanki odwołania podniesiono, że w dniu 15 czerwca 2015 r. została przeprowadzona kontrola doraźna przez starszego wizytatora Kuratorium Oświaty która ujawniła dalsze, rażące naruszenia w zakresie prowadzenia dokumentacji przebiegu nauczania oraz braku należytego nadzoru nad realizacją podstawy programowej. Powyższe naruszenia skutkowały uznaniem, że uczennica A. Z. ukończyła szkołę i w wyniku tego otrzymała świadectwo, pomimo że nie zrealizowała podstawy programowej. Wynika to z faktu, że uczennica nie otrzymała promocji do kolejnej klasy, co oznacza, że nie zaliczyła przedmiotów z tej klasy i powinna je powtórzyć. W międzyczasie zmianie uległa jednak podstawa programowa i przebieg nauki powinien ten fakt uwzględniać, tak się jednak nie stało, z uwagi na brak należytego nadzoru nad realizacją podstawy programowej ze strony skarżącej jako wicedyrektora ds. dydaktycznych. Świadectwo to podpisała skarżąca osobiście, odpowiada zatem za jego treść. Jak poważnym jest to naruszeniem może świadczyć fakt, że w przedmiotowej sprawie prowadzone jest przez postępowanie sprawdzające w sprawie o przestępstwo z art. 271 § 1 K.k. (przestępstwo poświadczenia nieprawdy). Nie trzeba również dodawać, jak poważny zagrożeniem dla wizerunku Szkoły jest sytuacja, w której świadectwo jej ukończenia uzyskują osoby, które Szkoły tej w istocie nie ukończyły. Zagrożony jest w tym przypadku interes społeczny polegający na zaufaniu do dokumentów urzędowych - zarówno ze strony instytucji państwowych, jak i uczelni wyższych, jak również potencjalnych pracodawców. Istnieje również wiele regulacji w zakresie dostępu do zawodów i stanowisk, które wiążą uprawnienia w tym zakresie z ukończeniem szkoły średniej. W takim przypadku o dostęp do zawodu, czy stanowiska mogłaby się ubiegać osoba, która formalnie nie ukończyła swojej edukacji na poziomie średnim. Twierdzenie zatem skarżącej, jakoby to uchybienie nie wskazywało na przypadek szczególnie uzasadniony, jest całkowicie bezpodstawne. Na uwzględnienie nie zasługują również wyjaśnienia skarżącej, jakoby fakt wystawienia świadectwa był "konsultowany z MEN". Skarżąca nie przedstawia żadnych dowodów na poparcie swych tez. Z kolei treść protokołu kontroli doraźnej nie pozostawia wątpliwości co do niezgodności z prawem aktu wydania świadectwa.

Kolejnym ciężkim naruszeniem ujawnionym w trakcie wskazanej wyżej kontroli były braki w zakresie wydruków arkuszy ocen z trzech kolejnych lat dla klasy IIle (z wyjątkiem dwóch arkuszy z roku 2012/13). W protokole kontroli doraźnej z dnia 15 czerwca 2015 r. stwierdzono, że w Szkole znajdują się wydruki arkuszy ocen klas III a, b, c, d, f, g, h zobowiązany, ani uprawniony do drukowania arkuszy ocen, ani też nadzorowania wypełniania tego obowiązku przez nauczycieli. Jak można wyczytać z informacji nr 288 (Księga Zarządzeń, Komunikatów, Informacji od 2 stycznia 2015 r. rok szkolny 2014/2015) dotycząca świadectw o arkuszy ocen, wystosowanej do nauczycieli przez skarżącą.

Podnoszone przez skarżącą w skardze zarzuty, jakoby to nauczyciel informatyki J. K. był odpowiedzialny za zaniedbania nauczycieli, jawnie przeczą przyjętym w szkole zasadom obowiązującym na podstawie zarządzeń samej wicedyrektor Szkoły.

Ostatni z zarzutów zaskarżonego zarządzenia w przedmiocie odwołania z funkcji dotyczył faktu, że skarżąca doprowadziła do sytuacji, w której nie został wykonany przez Dyrektora LO w wyznaczonym terminie do 8 sierpnia 2015 r. nakaz Państwowej Inspekcji Pracy zbadania sprawy w związku z wypadkiem pracownika - sekretarza szkoły E. K. W przedmiotowej sytuacji, z uwagi na zaniedbanie ze strony skarżącej w zakresie poinformowania nowego Dyrektora o istnieniu nakazu Państwowej Inspekcji Pracy podlegającego wykonaniu (w którego posiadaniu była skarżąca), mogło dojść do niewykonania nakazu i nałożenia na Dyrektora kary grzywny w wysokości od 1000 zł do 30000 zł. Jest to ciężkie naruszenie w zakresie należytego informowania swojego przełożonego przez zastępcę o okolicznościach istotnych dla sprawowania funkcji Dyrektora Szkoły. Wbrew zarzutom skarżącej podnoszonym w skardze, przedmiotowa przesłanka odwołania z funkcji nie dotyczyła faktu mobbingu. Stwierdzono jednak, że do Dyrektora T. M. dotarły sygnały od grona pedagogicznego, że wypadek sekretarz szkoły E. K. - związany z koniecznością interwencji pogotowia ratunkowego - może być wynikiem mobbingu ze strony skarżącej - albowiem jakkolwiek nie jest wymieniona w piśmie nauczycieli do Dyrektora z imienia i nazwiska, to jej działania wobec sekretarza szkoły mogą odpowiadać wskazanym w piśmie okolicznościom, a to: nękanie psychiczne, nieuzasadniona krytyka, groźby, agresja werbalna, obciążanie zadaniami wykraczającymi poza obowiązki służbowe, obligowanie do pozostawania w szkole poza godzinami pracy. Potwierdzeniem ponadto, że nauczyciele mieli na myśli działania skarżącej jest pismo NSZZ "Solidarność" z dnia 29 czerwca 2015 r.

Odnosząc się do zarzutu, jakoby zaskarżone zarządzenie było spóźnione, a przesłanki odwołania straciły rzekomo na aktualności wskazano, że zarzut ten stoi w sprzeczności z zarzutem skarżącej, jakoby Dyrektor nie przeprowadził należycie postępowania wyjaśniającego w sprawie. Otóż wymogi skrupulatnego i wszechstronnego zbadania sprawy, jak również konieczność pozyskania niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia opinii stosownych organów powodują, że zarządzenie w przedmiocie odwołania z funkcji nie może być wydane z dnia na dzień. Zagadnienie to, z uwagi na doniosłość sprawy, jak również surowe przesłanki ustawowe, wymaga dogłębnego zbadania okoliczności faktycznych sprawy i przeprowadzenia należytej analizy prawnej. W dniu 15 września 2015 r. został przegłosowany wniosek Rady Pedagogicznej o odwołanie ze stanowiska wicedyrektora. Po dokonaniu analizy wniosku Rady, pismem z dnia 21 września 2015 r. Dyrektor wystąpił do Kuratora Oświaty o wyrażenie opinii w przedmiocie odwołania, opinia pozytywna została wyrażona w piśmie z dnia 24 września 2015 r. Pozytywna opinia Rady Szkoły w tym przedmiocie została wyrażona dnia 1 października 2015 r., zaś opinia wstrzymująca się od stanowiska ze strony organu prowadzącego Gminy została wyrażona w dniu 30 października 2015 r. Ostatnim niezbędnym dokumentem w postępowaniu wyjaśniającym była opinia Rady Pedagogicznej, albowiem wniosek Rady w przedmiocie odwołania nie spełnia wymogu zasięgnięcia opinii Rady. Ta pozytywna opinia została wyrażona dnia 24 listopada 2015 r. Dyrektor Szkoły, zważywszy całokształt okoliczności sprawy i jej skomplikowany charakter wydał zaskarżone zarządzenie w dniu 28 grudnia 2015 r.

Podkreślono że przesłanki, które legły u podstaw rozstrzygnięcia w przedmiocie odwołania z funkcji zachowują cały czas aktualność, w szczególności wobec faktu, że dotyczą one kompetencji i sposobu wykonywania obowiązków przez skarżącą, których negatywna ocena pozwala sądzić, że zachodzi niebezpieczeństwo powtórzenia podobnych ciężkich uchybień w przyszłości. Skarżąca, jak już wskazano, nie daje bowiem w żadnej mierze rękojmi należytego wykonywania swojej funkcji i dalsze jej sprawowanie przez skarżącą stanowi poważne zagrożenie dla stabilności funkcjonowania Szkoły, a co za tym idzie, może spowodować nieodwracalną utratę dobrego imienia i zaufania do cenionej placówki o kilkusetletniej tradycji. Wyjątkowo ważny interes społeczny przemawiał za przyjęciem, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi ustawowo wymagany szczególnie uzasadniony przypadek.

W kontekście powyższego Dyrektor LO przedstawił wybrane orzecznictwo sądowoadministracyjne, wskazujące na właściwe rozumienie pojęcia "szczególnie uzasadnionego przypadku". Uzasadnienia powołanych wyroków akcentują przede wszystkim ciężar gatunkowy naruszeń, który prowadzi do destabilizacji funkcjonowania szkoły. To z kolei powoduje, że koniecznym jest natychmiastowe przerwanie pełnienia funkcji przez daną osobę, gdyż dalsze jej sprawowanie może poważnie zagrozić interesowi społecznemu, jaki wyraża się w niezakłóconym i należytym funkcjonowaniu szkoły.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu lub jego fragmentu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania organu administracji co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu (zarządzenia), organ nie naruszył prawa.

Skarga jest zasadna.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi większych wątpliwości charakter aktu prawnego dotyczącego odwołania zastępcy dyrektora placówki oświatowej ze stanowiska kierowniczego. Zarządzenie o odwołaniu nauczyciela ze stanowiska kierowniczego ma charakter kompetencji władczej związanej z wykonywaniem publicznoprawnych zadań w zakresie oświaty i ma charakter publicznoprawny (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2014 r. sygn. akt I OSK 2030/14, opub. w LEX nr 1528988). Skoro zarządzenie w sprawie odwołania z funkcji dyrektora szkoły jest aktem o charakterze administracyjnoprawnym, to także i zarządzenie o odwołaniu zastępcy dyrektora szkoły ma charakter administracyjnoprawny. Takie zarządzenie ma niewątpliwie także znaczenie w zakresie prawa pracy, ponieważ wywołuje ono skutki zarówno w sferze prawa pracy, jak również w sferze publicznoprawnej. Podwójny charakter tego aktu i wywoływanie przez niego dodatkowo skutków regulowanych prawem pracy nie oznacza, że przestaje być przez to aktem z zakresu administracji publicznej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 2641/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1416/11). Od aktu o odwołaniu dyrektora lub zastępcy dyrektora szkoły wymaga się, aby zawierał uzasadnienie.

Zaskarżone zarządzenie zostało doręczone skarżącej w dniu 15 stycznia 2016 r. W dniu 29 stycznia 2016 r. skarżąca wezwała Dyrektora LO do usunięcia naruszenia prawa. Dyrektor LO udzielił odpowiedzi na to wezwanie pismem z dnia 3 marca 2016 r. (akta administracyjne sprawy, karta nr 6), które zostało doręczone skarżącej w dniu 9 marca 2016 r., a skargę wniesiono pismem z dnia 8 kwietnia 2016 r. (akta sądowe sprawy, karta nr 33). Zachowany został 30-dniowy termin do wniesienia skargi.

Przystępując do merytorycznej oceny legalności zaskarżonego zarządzenia, należy uznać zasadność zarzutów i argumentacji podniesionych w skardze.

Zaskarżone zarządzenie wydano na podstawie art. 37 ust. 1 w związku z art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2015 r. poz. 2156).

Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o systemie oświaty w szkole, w których zgodnie z ramowym statutem może być utworzone stanowisko wicedyrektora i inne stanowiska kierownicze, powierzenia tych stanowisk i odwołania z nich dokonuje dyrektor szkoły lub placówki, po zasięgnięciu opinii organu prowadzącego, rady szkoły lub placówki oraz rady pedagogicznej. Art. 37 ust. 2 ustawy stanowi, że umowa o pracę na stanowisku nauczyciela, zawarta na czas określony krótszy niż okres powierzenia stanowiska kierowniczego, ulega przedłużeniu na okres powierzenia. Z treści tego przepisu wynika, że stanowisko wicedyrektora szkoły jest stanowiskiem kierowniczym.

Przepisem regulującym tryb odwoływania osób pełniących funkcje kierownicze w placówkach oświaty jest art. 38 ustawy o systemie oświaty. Uregulowanie przypadków i przesłanek umożliwiających odwołanie dyrektora szkoły (i zastępcy dyrektora szkoły – tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 17 grudnia 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 375/15, opub. w LEX nr 1949451) z zajmowanej funkcji umożliwia dokonanie kontroli legalności odwołania takiej osoby z zajmowanego stanowiska, co także nosi znamiona pewnej gwarancji przed pochopnym lub nieuzasadnionym odwoływaniem. Zgodnie z powołaną regulacją odwołanie osoby zajmującej stanowisko kierownicze w szkole następuje w przypadku rezygnacji nauczyciela z dalszego pełnienia funkcji kierowniczej oraz w przypadkach negatywnej oceny pracy takiego nauczyciela. W przypadku złożenia przez nauczyciela rezygnacji, organ odwołuje nauczyciela za trzymiesięcznym wypowiedzeniem (art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o systemie oświaty).

Drugi przypadek odwołania nauczyciela i to bez wypowiedzenia w związku z jego negatywną oceną, który obejmuje następujące sytuacje:

1) do pierwszej zaliczyć należy ustalenie negatywnej oceny pracy nauczyciela lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 ustawy o systemie oświaty w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli. Negatywna ocena zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 ustawy o systemie oświaty obejmuje w szczególności: a) prawidłowość dysponowania przyznanymi szkole lub placówce środkami budżetowymi oraz pozyskanymi przez szkołę lub placówkę środkami pochodzącymi z innych źródeł, a także gospodarowania mieniem; b) przestrzeganie obowiązujących przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników i uczniów; c) przestrzeganie przepisów dotyczących organizacji pracy szkoły i placówki (art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 34a ust. 2 ustawy o systemie oświaty);

2) do drugiej zalicza się wystąpienie przypadku szczególnie uzasadnionego, kiedy to po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy o systemie oświaty, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może organ prowadzący odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego (art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty).

W tej sprawie Dyrektor LO zastosował tryb określony w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, a więc uznał, że nie zachodzi sytuacja, w której wystąpiły przesłanki do zastosowania trybu odwołania nauczyciela wymienionego powyżej w art. 38 pkt 1 lit. a, lub lit. b ustawy o systemie oświaty, ale ma miejsce sytuacja szczególna i nadzwyczajna. Skoro tak, to w takim przypadku niezbędnym było wcześniejsze uzyskanie opinii kuratora oświaty. Taka opinia została uzyskana przez Dyrektora LO.

Sąd nie neguje, że ocena, czy w danej sprawie zaistniała przesłanka określone w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, mieści się w zakresie kompetencji dyrektora szkoły, jednak nie może mieć ona charakteru dowolnego i arbitralnego. Skutkiem tego, w uzasadnieniu aktu odwołującego danego nauczyciela z zajmowanego stanowiska wicedyrektora szkoły ocena ta musi być dokładnie i szczegółowo umotywowana. Zaniedbania po stronie nauczyciela, które mają prowadzić do odwołania go ze stanowiska wicedyrektora szkoły, muszą być wykazane w postępowaniu poprzedzającym podjęcie takiego aktu, a tym samym to w uzasadnieniu aktu odwołującego nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w szkole (zarządzenia) powinny znaleźć się nie tylko szczegółowo wskazane zarzuty dotyczące nieprawidłowości, ale także tak postawione zarzuty powinny zostać przekonująco umotywowane jako "szczególnie uzasadnione" dla danej sytuacji (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 1972/11). Zawarte w tym zakresie stanowisko w skardze akcentujące konieczność precyzyjnego podawania uzasadnienia wystąpienia owej szczególnie uzasadnione przesłanki, jest jak najbardziej trafne.

Jak podał Dyrektor LO przesłankami uzasadniającymi wystąpienie okoliczności uniemożliwiających dalsze prawidłowe, sprawne i sprzyjające rozwojowi placówki oświatowej kierowanie tą placówka były:

1) po pierwsze sytuacja, w której pismem 15 członków Rady Pedagogicznej LO z dnia 8 września 2015 r. zwrócono się prośbą o podjęcie działań zmierzających do odwołania ze stanowiska kierowniczego skarżącej jako zastępcy dyrektora, przy czym pismo to nie było pierwszym takim pismem, bo już w dniu 23 czerwca 2015 r. Rada Pedagogiczna LO przyjęła wniosek o odwołanie skarżącej ze stanowiska zastępcy dyrektora, ale ówczesny Dyrektor LO nie znalazł uzasadnienia dla zastosowania art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty;

2) po drugie, w dniu 15 września 2015 r. Rada Pedagogiczna LO w trybie art. 42 ust. 2 ustawy o systemie oświaty wystąpiła z wnioskiem o odwołanie skarżącej ze stanowiska kierowniczego, a uchwała o odwołanie skarżącej z zajmowanego stanowiska kierowniczego została przyjęte 44 głosami za, przy 13 przeciw i 3 wstrzymujących się;

3) po trzecie, skarżąca jako zastępca dyrektora LO od 1 września 2011 r. zgodnie z przydziałem czynności wicedyrektora opracowywała podział godzin (przydział czynności wicedyrektora pkt 11.12). Od 1 września 2012 r. zgodnie z zakresem obowiązków i odpowiedzialności wicedyrektora opracowywała podział godzin i zbieżny z nim plan dyżurów na poszczególne części roku szkolnego (pkt 9 zakresu obowiązków i odpowiedzialności wicedyrektora do spraw dydaktycznych). W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 19 września 2014 r. przez wizytatorów Kuratorium Oświaty dokonano stwierdzenia nieprawidłowości w podziale zajęć edukacyjnych. Zalecono dostosowanie planu zajęć tak, by uwzględnić potrzebę równomiernego obciążenia zajęciami w poszczególne dni tygodnia zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. Stwierdzony stan nieprawidłowości został potwierdzony w piśmie Kuratora Oświaty z 8 października 2014 r. oraz zawiadomieniu skierowanym do Prezydenta Miasta w dniu 9 października 2014 r.;

4) po czwarte, w dniu 31 sierpnia 2015 r. Dyrektor LO przekazał w Radzie Pedagogicznej plan lekcji przygotowany przez skarżącą, przy czym po przedstawieniu tego planu nauczyciele zgłosili szereg zapytań związanych z błędami w planie. Między innymi w jednej z klas matematyki uczyło równocześnie trzech matematyków, wychowawcy pięciu klas pierwszych nie prowadzili żadnych zajęć dydaktycznych w powierzonych im klasach, nauczyciele języków obcych mieli w przydziale po kilkanaście okienek, a w skrajnym przypadku było to 18 okienek przy 20 godzinach dydaktycznych. W klasach pierwszych informatyka realizowana w podziałach na grupy, przypisana była do dwójki różnych uczących w każdej klasie. Rada Pedagogiczna wyraziła negatywną opinię przedstawionego podziału godzin. Uwagi do przydziałów i zwrócenie uwagi na sytuacje związane z nauczaniem matematyki, informatyki i sprawy wychowawców miały miejsce już na zebraniu Rady Pedagogicznej w dniu 2 lipca 2015 r. w którym to zebraniu w charakterze obserwatora uczestniczyła dyrektor Wydziału Edukacji Urzędu Miasta;

5) po piąte, w zakresie obowiązków i odpowiedzialności skarżącej jako wicedyrektora pozostawało sprawowanie nadzoru nad całością dokumentacji związanej z przebiegiem nauczania w szkole. W dniu 15 czerwca 2015 r. kontrolę doraźną przeprowadziło Kuratorium Oświaty i zgodnie z protokołem z tej kontroli działania kontrolne nie mogły się rozpocząć o godz. 9.50 ponieważ całość dokumentacji przebiegu nauczania posiadała w swoim gabinecie skarżąca, nieobecna w momencie rozpoczęcia kontroli;

6) po szóste, nieprawidłowo wydano świadectwa ukończenia szkoły przez uczennicę A. Z. Skarżąca jako wicedyrektor była odpowiedzialna za koordynację i nadzorowanie całokształtu spraw dydaktycznych szkoły przez okres nauki uczennicy A. Z. i nie nadzorowała oraz nie koordynowała zgodności realizacji ramowych planów nauczania, czym doprowadziła do sytuacji, w której świadectwo ukończenia szkoły otrzymała uczennica, która faktycznie nie zrealizowała ramowego planu nauczania dla liceum ogólnokształcącego;

7) po siódme, stwierdzono brak arkuszy ocen z trzech kolejnych lat dla klasy IIle (z wyjątkiem dwóch arkuszy z roku 2012/2013). Arkusze ocen są najważniejszymi dokumentami przebiegu nauczania i trwające od 2012 r. i powiększające się rokrocznie zaniedbania stanowią szczególnie rażące naruszenie obowiązków nie mające charakteru incydentalnego. W przypadku klasy IIle uczniowie przeszli pełny trzyletni okres nauczania w LO i zdążył zakończyć naukę, a dokumentacja przebiegu nauczania nie została dla nich sporządzona mimo upływu kolejnych 2 miesięcy po zakończeniu nauki. Kontrola stwierdziła jednocześnie brak arkuszy ocen dla pozostałych 9 klas trzecich za lata 2013/2014 i 2014/2015 co daje w przybliżeniu brak ponad 650 dokumentów.

8) po ósme, w dniu 8 września 2015 r. wpłynęło pismo datowane na 3 września 2015 r. i odwołujące się do pisma z dnia 15 czerwca 2015 r. Obydwa pisma podpisane zostały przez grupę kilkunastu nauczycieli i pracowników szkoły i dotyczą podejrzeń o długofalowych działaniach o charakterze mobbingowym ze strony skarżącej jako wicedyrektor wobec sekretarza szkoły. Przeprowadzona w tym zakresie przez Państwową Inspekcję Pracy kontrola zakończyła się nakazem zbadania sprawy. Ponadto w związku z przechowywaniem dokumentacji w gabinecie skarżącej nie został na czas podpisany protokół powypadkowy.

Zgodnie z powyższym Dyrektor LO stwierdził, że skarżąca jako zastępca dyrektora dopuściła się rażącego naruszenia obowiązków i ponosi pełną odpowiedzialność za zaistniałe uchybienia, a popełnione błędy nie noszą cech przypadkowych lub incydentalnych, ale wynikają z głębokiego braku kompetencji w szczególności w zakresie tworzenia planów lekcji oraz braku należytej koordynacji i nadzorowania całokształtu spraw dydaktycznych szkoły.

Istotą sporu w tej sprawie jest ocena, czy ww. przypadki stanowią "szczególne uzasadniony przypadek" pozwalający na skorzystanie z trybu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty przez Dyrektora LO.

Użyte ww. przepisie sformułowanie "przypadek szczególnie uzasadniony" stanowi pojęcie niedookreślone i nie może być poddane wykładni rozszerzającej z uwagi na fakt, że tryb odwołania dyrektora określony w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty ma dotkliwe skutki dla osoby odwoływanej i może być stosowany jedynie wyjątkowo, właśnie w "przypadkach szczególnie uzasadnionych". Pojęcie "przypadku szczególnie uzasadnionego" jest pojęciem ogólnym, niedookreślonym, swoistą klauzulą generalną, które winno być interpretowane wąsko. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przepis ten stanowi wyjątek od zasady stabilności stosunku zatrudnienia, a zatem jego wykładnia rozszerzająca jest niedopuszczalna (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 września 2010 r. sygn. akt I OSK 933/10; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2010 r. sygn. akt I OSK 1530/10).

W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że "szczególnie uzasadnione przypadki" to sytuacje, w których nie jest możliwe pełnienie przez nauczyciela funkcji kierowniczej i zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania wykonywania takiej funkcji z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego i dalszego funkcjonowania szkoły. Musi być ono przy tym na tyle istotne, że nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków przez daną osobę, a stwierdzone uchybienia w pracy osoby pełniącej funkcję kierowniczą mogą w oczywisty sposób prowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OSK 86/08; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I SA/Wa 1854/09; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 525/10; wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 września 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 1274/15).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z 13 października 2011 r. sygn. akt II SA/Bk 386/11 (a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z 26 kwietnia 2012 r. sygn. II SA/Bk 924/11, opubl. LEX nr 1163108) wskazał na następujące elementy (cechy) konstrukcyjne pojęcia "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty:

1) zdarzenie (działanie lub zaniechanie) o charakterze zupełnie wyjątkowym, nadzwyczajnym (wykraczającym poza działanie rutynowe, codzienne),

2) mające charakter niedopełnienia obowiązków lub naruszenia uprawnień, określonych prawem, przez nauczyciela – zastępcy dyrektora szkoły,

3) stwierdzone uchybienie nauczyciela są tego rodzaju, że powodują destabilizację w realizacji funkcji (dydaktycznej, wychowawczej i oświatowej) szkoły i dlatego konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie wykonywania funkcji zastępcy dyrektora, albowiem dalsze zajmowanie stanowiska kierowniczego godzi w interes szkoły jako interes publiczny. Sąd orzekający w tej sprawie aprobuje ww. stanowisko.

W orzecznictwie podkreśla się także, że szczególne przypadki to nie takie przypadki, które w subiektywnym odczuciu danego organu są szczególne, tylko takie, które obiektywnie powodują destabilizację pod względem dydaktycznym, wychowawczym czy oświatowym jednostki kierowanej przez nauczyciela, a jedyną możliwością zapobieżenia takiej sytuacji jest odwołanie dyrektora w trakcie roku szkolnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2016 r. sygn. I OSK 3346/15). W orzecznictwie podkreśla się również wymóg natychmiastowości działania organu wskazując, że brak szybkiej reakcji organu prowadzącego szkołę na postępowanie jej dyrektora w naturalny sposób osłabia, a nawet - z upływem czasu - znosi możliwość odwołania z funkcji dyrektora na podstawie omawianego przepisu, przewidzianego dla przypadków wymagających natychmiastowego przeciwdziałania. Takie jego rozumienie jest właściwe mimo braku określenia w nim wprost skutków upływu czasu, jak w art. 52 § 2 Kodeksu pracy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 lutego 2002 r. sygn. akt II SA 3053/01; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 września 2012 r. sygn. akt I OSK 1615/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 14 stycznia 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 851/14; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lipca 2015 r. sygn. akt I OSK 978/15). Sąd orzekający w tej sprawie przychyla się do takiego kierunku interpretowania pojęcia "szczególnie uzasadniony przypadek".

Tym samym należy stwierdzić, że nie każde naruszenie prawa przez dyrektora szkoły (zastępcę dyrektora szkoły) uzasadnia jego odwołanie w trybie powołanego wyżej przepisu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 maja 2001 r. sygn. akt II SA 3293/00). Wprawdzie większość ww. orzeczeń zapadła w sprawach o dowołanie dyrektora szkoły, ale mają one także zastosowanie do wykładni "szczególnie uzasadnionego przypadku" wobec zastępcy dyrektora szkoły.

Przechodząc do dalszej oceny legalności kontrolowanego zarządzenia należy stwierdzić, że w okolicznościach tej sprawy nie można uznać przesłanek opisanych w zarządzeniu jako "szczególnie uzasadniony przypadek".

Nie może zostać uznany w okolicznościach tej sprawy jako "szczególnie uzasadniony przypadek" wniosek nauczycieli lub nawet uchwała Rady Pedagogicznej dotycząca wszczęcia procedury odwołania zastępcy dyrektora szkoły. Takie wnioski mogą wskazywać na istnienie negatywnej oceny części pracowników LO wobec wykonywa nich obowiązków przez skarżąca jako zastępcy dyrektora LO.

W orzecznictwie sądowym podnosi się, że zasadniczo nawet konflikt pomiędzy dyrektorem (lub zastępca dyrektora szkoły) z gronem pedagogicznym, nie mieści się w pojęciu szczególnie uzasadnionego przypadku i nie uzasadnia odwołania osoby pełniącej funkcje kierownicze w szkole w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2001 r. sygn. akt II SA 1657/2001; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2005 r. sygn. akt I OSK 91/05). W tej sprawie nie wynika z akt, aby istniał konflikt pomiędzy skarżącą a pozostałymi nauczycielami. W ocenie Sądu w sytuacji, w której zastępca dyrektora podejmuje określone czynności, nie czyni tego w swoim imieniu, a tylko w imieniu Dyrektora Szkoły. To Dyrektor Szkoły jest jednoosobowym organem i może każdą czynność podjętą przez zastępcę dyrektora zmienić lub uchylić. W szkołach publicznych nie ma "dyrekcji" jako organu zarządzającego, która składałaby się z dyrektora i jego zastępców mających równoprawne stanowisko z dyrektorem szkoły i które to gremium (bezosobowa "dyrekcja") wspólne stanowiłaby odrębny organ szkoły. Zastępca dyrektora szkoły nie mając pozycji równorzędnej z dyrektorem wykonuje tylko powierzone mu czynności. Zakres tego powierzenia może wynikać i ze statutu szkoły jak i z zarządzeń dyrektora szkoły. Tym samym jeżeli w LO dochodziło do wydawania przez skarżącą poleceń, które w ocenie innych pracowników były wątpliwe, to nie powinno być żadnych przeszkód, żeby takie polecenia (sprawy) zgłaszać do Dyrektora LO, który mógłby ostatecznie na poziomie Szkoły takie sprawy załatwiać. Także i okoliczność opisana jako ostatnia przyczyna wydania zaskarżonego zarządzenia i która, w ocenie Dyrektora LO, miałaby uzasadniać natychmiastowe odwołanie skarżącej z zajmowanego stanowiska kierowniczego, nie uzasadnia zastosowania tego trybu odwołania. W aktach sprawy, poza pismem części pracowników i nauczycieli podejrzewających skarżącą o długofalowe działania o charakterze mobbingowym nie znajdują potwierdzenia. Zalegający w aktach sprawy nakaz wystawiony przez Państwową Inspekcję Pracy z 21 lipca 2015 r. obligujący do sporządzenia protokołu powypadkowego na okoliczność zdarzenia zaistniałego w dniu 24 kwietnia 2015 r. i nie zawiera żadnych zastrzeżeń wobec skarżącej. Kwestia podpisania tego protokołu przez "obecna dyrekcję", przez co należy rozumieć przez obecnego Dyrektora LO także nie może obciążać skarżącej. Przechowywanie tego protokołu w gabinecie skarżącej nie jest uchybieniem, natomiast gdyby okazało się, że na polecenie Dyrektora LO jego zastępca nie wydawałaby protokołu, to taka sytuacja stanowi uchybienie pracy zastępcy, ale także i to zdarzenie co do zasady nie uzasadniałoby powstania szczególnie uzasadnionego przypadku wymaganego art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.

Kolejne przesłanki uzasadniające natychmiastowe odwołanie to uchybienia w nieprawidłowej organizacji pracy i funkcjonowaniu placówki oświatowej. Katalog ten obejmuje w tej sprawie nieprawidłowe opracowywanie podziału godzin i zbieżnego z nim planu dyżurów na poszczególne części roku szkolnego, które polegało na braku równomiernego obciążenia zajęciami w poszczególne dni tygodnia, a także nieprawidłowości związane z przygotowywanym na rok szkolny 2015/2016 planu podziału godzin, w którym niektórzy nauczyciele uczyli w tej samej klasie, niektórzy wychowawcy nie mieli zajęć w swoich klasach, a część nauczycieli miała tzw. "okienka" (czyli czas wolny pomiędzy godzinami zajęć w danej szkole). Do tak formułowanych zarzutów zaliczyć należy także zarzut wadliwego sprawowania nadzoru nad całością dokumentacji związanej z przebiegiem nauczania w szkole, czego dowodem było nieprawidłowo wydane świadectwo ukończenia szkoły przez uczennicę A. Z., która nie zrealizowała ramowego planu nauczania dla liceum ogólnokształcącego. Zarzucono także skarżącej brak arkuszy ocen z trzech kolejnych lat dla klasy IIle (z wyjątkiem dwóch arkuszy z roku 2012/2013) oraz brak arkuszy ocen dla pozostałych 9 klas trzecich za lata szkolne 2013/2014 i 2014/2015.

Sąd w żadnej mierze nie lekceważy tak sformułowanych zarzutów. Stanowią one uchybienia w pracy zastępcy Dyrektora LO i mogły być uwzględniane przy ewentualnym innym trybie odwołania zastępcy dyrektora. Sąd nie wypowiada się co do potencjalnej legalności zastosowania innego trybu odwołania niż zastosowanego w tej sprawie.

Jednakże nawet i te uchybienia nie uzasadniały w tej sprawie zastosowanie owego nadzwyczajnego trybu odwołania.

Jak podnosi się w orzecznictwie sądowym uchybienia w zakresie organizacji pracy szkoły nie są co do zasady traktowane jako szczególnie uzasadnione przypadki w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 września 2005 r. sygn. akt I OSK 91/05).

W ocenie Sądu w tym zakresie sytuacja w LO mogła wynikać z częściowo utrwalonego w praktyce takiego bieżącego kierowania szkołą, w której zastępca dyrektora jest postrzegany jako osoba wykonująca samodzielnie część kompetencji dyrektora. Taka sytuacja wskazuje bardziej na to, że to Dyrektor LO w należyty sposób nie sprawował nadzoru nad swoim zastępcą w zakresie trafności lub zasadności podejmowanych lub niepodejmowanych przez zastępcę czynności. Jak wynika z akt sprawy, uchybienia co do sposobu przygotowywania programów nauczania były eliminowane i LO mogło od 1 września każdego roku szkolnego wykonywać zadania oświatowe. Niewątpliwie brak sporządzania arkuszy ocen jawi się jako istotne uchybienie, tym niemniej jak wynika z akt sprawy, to uchybienie ani nie było sporadyczne, ani też nie było traktowane przez kontrolujących LO jako istotne uchybienie uniemożliwiające należyte wykonywania zadań oświatowych. W aktach sprawy znajduje się protokół z kontroli doraźnej z dnia 19 czerwca 2015 r., której celem była właśnie ocena sposobu prowadzenia przez LO dokumentacji przebiegu nauczania i w którym to protokole wizytator z Kuratorium Oświaty szczegółowo opisał przypadek uczennicy A. Z., która to uczennica nie uzyskała promocji z klasy II do klasy III i w związku z tym powtarzała klasę II-gą już z nowymi podstawami programowymi, które obejmowały także zmiany nazw niektórzy przedmiotów. W tym protokole szczegółowo opisano każdy przedmiot, którego uczyła się ta uczennica i opisano, jaka nazwa przedmiotu powinna być zapisana na świadectwie. Nie wytknięto w tym zakresie istotniejszego naruszenia prawa przez skarżącą.

Także opisano brak arkuszy ocen wskazując, że arkusze ocen podlegają wydrukowaniu po wprowadzeniu ocen przez wychowawców wraz z administratorem sieci. Także i w tym zakresie kontrola ta nie wykazała, aby zarzuty były kierowane wobec skarżącej. Z treści protokołu kontroli wynika, że to Dyrektor LO (a nie skarżąca jako zastępca Dyrektora) nie sprawuje należytego nadzoru pedagogicznego i sam ponosi pełną odpowiedzialność za nieprawidłowości w tym zakresie (akta administracyjne sprawy, załącznik nr 10).

Jak przy tym wynika z akt sprawy, Dyrektor LO zgłosił umotywowane zastrzeżenia do ww. protokołu pokontrolnego i w części zastrzeżenia te zostały przez Kuratora Oświaty uwzględnione (akta administracyjne sprawy, załącznik nr 12 i nr 13).

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że żadne z zachowań lub sytuacji opisanych w zaskarżonym zarządzeniu nie stanowiło "szczególnie uzasadnionego przypadku", który uzasadniałby natychmiastowe odwołanie skarżącej z zajmowanego stanowiska, ponieważ w przeciwnym razie dalsze pełnienie przez skarżącą zajmowanego stanowiska stanowiło istotne zagrożenia dla osiągnięcia celów LO lub z jakichkolwiek innych i to obiektywnie ważnych względów byłoby nie do przyjęcia. Żadne z opisanych w zaskarżonym zarządzeniu okoliczności nie wskazują, aby postępowanie skarżącej było tak bardzo nieetyczne, niemoralne, niegodne nauczyciela i tym samym nie dające się zaakceptować, a przy tym dyskwalifikujące skarżącą jako nauczyciela wykonującego funkcje kierownicze w szkole (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 339/15). Ponadto, szczególne uzasadnione przypadki to nie takie przypadki, które w subiektywnym odczuciu podmiotu wydającego zarządzenie są szczególne, tylko takie, które obiektywnie powodują destabilizację pod względem dydaktycznym, wychowawczym lub oświatowym danej szkoły, a jedyną możliwością zapobieżenia takiej sytuacji jest odwołanie zastępcy Dyrektora w trakcie roku szkolnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2016 r. sygn. I OSK 3346/15).

Tym samym należy stwierdzić, że nie każde zaniedbanie obowiązków zastępcy dyrektora szkoły uzasadnia zastosowanie trybu z art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Tryb zastosowany w tej sprawie nie jest trybem podstawowym odwoływania dyrektora lub zastępcy dyrektora szkoły. Jest to tryb nadzwyczajny, który może być stosowany tylko do bardzo wyjątkowych przypadków.

Tym samym jeżeli wytyka się osobie odwoływanej zaniedbania, to muszą one być na tyle istotne, że nie pozwalają to na dalsze wykonywanie przez taką osobę powierzonej jej funkcji. Ponadto winny one być dowiedzione w stosownym postępowaniu poprzedzającym podjęcie aktu i muszą znaleźć się w uzasadnieniu tego aktu. Z aktu odwołania winno bowiem jasno i konkretnie wynikać na czym owe "szczególnie uzasadnione przypadki" polegają (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1797/12, LEX nr 1356976; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2703/12, LEX nr 1336391). Dodatkowa argumentacja, podnoszona już po wydaniu zaskarżonego zarządzenia i nie znajdująca się w samym zarządzeniu, nie może być traktowana jako przesłanki odwołania w tej sprawie. Sąd nie ocenia bowiem nic innego jak tylko zaskarżone zarządzenie i to, czy uzasadnienie tego zarządzenia pozwala na uznanie jego zgodności z prawem. Tym samym także podniesiona już poza uzasadnieniem zaskarżonego zarządzenia utrata zaufania Dyrektora LO do osoby pełniącej funkcję zastępcy Dyrektora nie może stanowić szczególnie uzasadnionego przypadku w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.

Jeszcze raz należy podkreślić, że w tej sprawie kontrola Sądu nad zaskarżonym zarządzeniem nie sprowadza się do oceny, czy inna treść unieważnionego zarządzenia mogłaby skutkować brakiem jego unieważnienia przez Sąd. Kontrola sądu obejmuje badanie, czy takie a nie inne podane przez Dyrektora LO przesłanki uzasadniały zastosowanie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.

Rekapitulując należy stwierdzić, że zaskarżony akt, jak zostało to wyżej wykazane, zawiera uzasadnienie, tym niemniej w ocenie Sądu tego uzasadnienia nie można uznać za wystarczające w świetle przepisu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty i wynikającej z niego konieczności wykazania szczególnie uzasadnionej przyczyny.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a.