Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 349/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art 185 § 1, art 203 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art 7, art 77 § 1, art 80, art 107 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie sędzia NSA Jolanta Rudnicka sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 823/18 w sprawie ze skargi Gminy [...] na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz Gminy [...] kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 823/18 oddalił skargę Gminy [...] na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] stycznia 2018 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Wojewody Pomorskiego z [...] czerwca 2010 r. nr [...] w części dotyczącej stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę [...] własności nieruchomości położonej w obrębie [...] oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,2241 ha, karta mapy 1, stanowiącej własność Skarbu Państwa, wpisanej w księdze wieczystej Sądu Rejonowego Gdańsk Północ III Wydział Ksiąg Wieczystych w Gdańsku KW nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...] jako droga.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji ustalił, że decyzja z [...] stycznia 2018 r. została doręczona Gminie [...] 22 stycznia 2018 r. Decyzja ta zawierała prawidłowe pouczenie o prawie wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Możliwość realizacji powyższego prawa upłynęła zatem 5 lutego 2018 r.

Wójt Gminy [...] w piśmie z 5 lutego 2018 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został nadany w placówce pocztowej 6 lutego 2018 r. Organ uznał zatem, że doszło do uchybienia terminu przewidzianego do jego wniesienia określonego w art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 2016 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", w związku z art. 127 § 3 in fine K.p.a. Jednocześnie we wniosku nie wniesiono o przywrócenie terminu do jego złożenia, co oznacza, że skarżąca nie zachowała warunku określonego w art. 58 § 2 K.p.a. Tym samym, organ nie mógł przystąpić do merytorycznego rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, powinien natomiast stwierdzić uchybienie terminu stosując się do dyspozycji art. 134 K.p.a. Wydanie takiego postanowienia nie zależy od uznania organu – jest on zobligowany do jego wydania w przypadku uchybienia terminu do wniesienia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy).

Na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] marca 2018 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Gmina [...], którą Sąd powołanym na wstępie wyrokiem oddalił.

Sąd przyjął, że w sprawie nie jest kwestionowane prawidłowe doręczenie Gminie [...] decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] stycznia 2018 r., które nastąpiło w dniu 22 stycznia 2018 r. Decyzja powyższa zawierała prawidłowe pouczenie, że z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy należy wystąpić w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Termin ten upłynął zatem 5 lutego 2018 r. Natomiast wniosek o powtórne rozpoznanie sprawy został nadany w placówce pocztowej 6 lutego 2018 r. W ocenie Sądu datę tę potwierdza materiał dowodowy, znajdujący się w aktach sprawy, tj. pieczęć z datą nadania na kopercie (którą przystawia i ustawia się ręcznie) oraz internetowy raport Poczty Polskiej informujący o stanie przesyłki. W związku z powyższym, Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, że do uchybienia terminu doszło z przyczyn od niej niezależnych, a uznał za prawidłowe ustalenia organu dotyczące tej kwestii.

Konsekwencją wniesienia odwołania po terminie jest obowiązek stwierdzenia faktu przez organ odwoławczy i co za tym idzie uzyskanie przymiotu ostateczności przez decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, zgodnie z art. 134 K.p.a., w drodze postanowienia, niedopuszczalności odwołania lub uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, lecz całe postępowanie odwoławcze.

Sąd wojewódzki przypomniał, że w orzecznictwie utrwalił się pogląd, zgodnie z którym uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania organu odwoławczego i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 K.p.a. Tym samym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej – gdy organ drugiej instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, lecz ma obowiązek zastosować art. 134 K.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Gmina [...], zaskarżając go w całości i na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego sprawy w wyniku przyjęcia, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został nadany przez skarżącą 6 lutego 2018 r. zamiast 5 lutego 2018 r.;

2. art. 141 § 4 P.p.s.a. przez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom określonym w art. 141 § 4 P.p.s.a., polegające na braku rozpoznania i dokonania przez Sąd oceny prawnej podniesionego przez skarżącą w skardze zarzutu wadliwego działania systemu Poczty Polskiej w Urzędzie Pocztowym w [...] 5 lutego 2018 r., co w konsekwencji miało istotny wpływ na błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na przyjęciu, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został nadany przez skarżącą 6 lutego 2018 r. zamiast 5 lutego 2018 r.

Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu administracji na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżąca kasacyjnie wniosła też o rozpoznanie skargi na rozprawie.

Zarządzeniem z 22 września 2021 r., wydanym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.) w związku ze zmianą wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090), Przewodniczący Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej poinformował strony, że Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadza rozprawę wyłącznie zdalnie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość, jeżeli wszystkie strony posiadają możliwości techniczne uczestniczenia w rozprawie zdalnej przy użyciu informatycznej aplikacji. Jeżeli którakolwiek z wezwanych stron oświadczy, że nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej lub nie zajmie stanowiska w tej kwestii, sprawa zostanie skierowana na posiedzenie niejawne. Wobec tego strony zostały wezwane do zajęcia stanowiska w przedmiocie rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Wszystkie strony postępowania wyraziły zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny bada bowiem legalność wyroku Sądu pierwszej instancji jedynie w zakresie zakwestionowanym przez autora skargi kasacyjnej, a nie rozpoznaje sprawy ponownie w jej całokształcie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiedziona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna jest zasadna. Na uwzględnienie zasługiwał bowiem zarzut kasacyjny naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. Strona skarżąca kasacyjnie trafnie zarzuciła wadliwość uzasadnienia zaskarżonego wyroku polegającą na braku rozpoznania i dokonania przez Sąd pierwszej instancji oceny prawnej podniesionego w skardze zarzutu wadliwego działania systemu Poczty Polskiej w Urzędzie Pocztowym w [...] w dniu 5 lutego 2018 r., co w konsekwencji mogło mieć istotny wpływ na ustalenie stanu faktycznego, polegające na przyjęciu, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został nadany przez skarżącą w dniu 6 zamiast 5 lutego 2018 r., a co z kolei rzutowało na zachowanie terminu do wniesienia środka odwoławczego od decyzji.

Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. jest skuteczny wówczas, gdy sąd pierwszej instancji nie odniesie się do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia lub gdy jego uzasadnienie sporządzone jest w sposób uniemożliwiający instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku (zob. wyroki NSA z 27 listopada 2014 r., sygn. akt I GSK 584/13; z 11 września 2014 r., sygn. akt I FSK 1335/13, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu). Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że w części dotyczącej przedstawienia zarzutów skargi, Sąd pierwszej instancji podał, że według strony skarżącej na skutek awaryjnego działania systemu Poczty Polskiej w Urzędzie Pocztowym w [...] w dniu 5 lutego 2018 r. przesyłka nr [...] z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nadana w Urzędzie Pocztowym w [...] została opatrzona błędną datą 6 lutego 2018 r., zamiast prawidłową datą 5 lutego 2018 r. Dotyczyło to wszystkich przesyłek, które były nadane w Urzędzie Pocztowym w [...] 5 lutego 2018 r. Zostały one "odatowane" datownikiem z mylną datą 6 lutego 2018 r. i z mylną datą nadania wczytane do systemu elektronicznego, który to system stanowił źródło istotnych ustaleń organu. Przesyłka ta umieszczona została w pocztowej książce nadawczej Urzędu Gminy [...] w dniu 5 lutego 2018 r., jednakże już na pieczęci przybitej przez Urząd Pocztowy w tej książce nadawczej umieszczona została błędna data 6 lutego 2018 r. Kolejno w uzasadnieniu wyroku wskazano, że strona skarżąca wyjaśniła, że o awaryjnym działaniu systemu Poczty Polskiej w dniu 5 lutego 2018 r. powzięła informację dopiero po zapoznaniu się z treścią zaskarżonego postanowienia i po uzyskaniu niezbędnych wyjaśnień w tym zakresie od Naczelnika Urzędu Pocztowego w [...]. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przedstawiono także stanowisko strony skarżącej wskazujące, że jedynym dokumentem urzędowym potwierdzającym nadanie pocztowej przesyłki rejestrowanej (a więc jak w niniejszej sprawie) jest potwierdzenie nadania wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego do świadczenia usług pocztowych, a wydając zaskarżone postanowienie organ niewątpliwie takim dokumentem nie dysponował, co oznacza, że oparł istotne dla sprawy okoliczności z pominięciem dokumentów urzędowych, o które powinien był wystąpić przed wydaniem zaskarżonego postanowienia. Ponadto w zaskarżonym wyroku wskazano, że do skargi zostało załączone zaświadczenie Naczelnika Urzędu Pocztowego w [...] z 12 marca 2018 r., z którego wynika, że przesyłka nr [...] adresowana do organu została fizycznie nadana przez Urząd Gminy [...] w dniu 5 lutego 2018 r. (s. 3-4 uzasadnienia).

Z powyższego wynika, że Sąd pierwszej instancji przedstawił wprawdzie szczegółowo zarzuty skargi w zaskarżonym wyroku, to jednak - jak trafnie podniosła strona skarżąca kasacyjnie - nie znalazło to odzwierciedlenia w adekwatnych do zarzutów skargi rozważaniach prawnych Sądu pierwszej instancji. Sąd Wojewódzki w tej części uzasadnienia wyroku wskazał wyłącznie, że wniosek o powtórne rozpoznanie sprawy został nadany w placówce pocztowej w dniu 6 lutego 2018 r., a datę tę potwierdza materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy, tj. pieczęć z datą nadania na kopercie (którą przystawia i ustawia się ręcznie) oraz internetowy raport Poczty Polskiej informujący o stanie przesyłki. W związku z powyższym – jak wskazał dalej Sąd pierwszej instancji - nie podzielił stanowiska strony skarżącej, że do uchybienia terminu doszło z przyczyn od niej niezależnych, natomiast za prawidłowe uznał ustalenia organu dotyczące tej kwestii (s. 6-7 uzasadnienia). Tymczasem do skargi zostały załączone dokumenty: notatka służbowa z pieczęcią Urzędu Gminy [...] z 12 marca 2018 r. i pismo z 12 marca 2018 r. podpisane przez Naczelnika Urzędu Pocztowego w [...] w sprawie potwierdzenia nadania przesyłki rejestrowanej w dniu 05/02/2018 r. (k: 8-10 akt sądowych). Z tego ostatniego pisma wynika, że z powodu awaryjnego działania systemu w dniu 5 lutego 2018 r. Naczelnik Urzędu potwierdził na podstawie książki nadawczej, że przesyłka [...] adresowana do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji została fizycznie nadana przez Urząd Gminy w dniu 5 lutego 2018 r. Istnieje więc sprzeczność pomiędzy tymi dokumentami a dokumentami przyjętymi przez Sąd pierwszej instancji jako wiarygodne na potwierdzenie okoliczności ustalonych przez organ co do daty nadania przesyłki pocztowej zawierającej wniosek Gminy o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pomimo tego, że Sąd Wojewódzki uwzględnił informację o tych dokumentach w uzasadnieniu wyroku przedstawiając stan faktyczny, to jednak w ogóle nie wypowiedział się co do mocy dowodowej tych dokumentów. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku obejmuje więc przytoczenie ustaleń faktycznych dokonanych przez organ administracji publicznej oraz zarzutów podniesionych w skardze, nie zawiera jednak pełnej oceny tych zarzutów w odniesieniu do ustaleń organu pod względem zgodności z prawem.

Należy więc przyznać rację stronie skarżącej kasacyjnie, że przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. został naruszony przez brak stanowiska Sądu pierwszej instancji co do okoliczności podniesionych w skardze. W art. 141 § 4 P.p.s.a. ustawodawca określił niezbędne elementy uzasadnienia wyroku, czyli zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny konsekwentnie przyjmuje w swym orzecznictwie, że naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną między innymi w przypadku gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zasadniczo dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia, w szczególności gdy elementy wskazane w art. 141 § 4 P.p.s.a. zostały pominięte lub zostały sformułowane w sposób lakoniczny, niejasny czy nielogiczny (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 18 września 2014 r. sygn. akt II GSK 1096/13, 27 listopada 2014 r. sygn. akt II GSK 584/13, 12 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 200/15, 3 marca 2015 r. sygn. akt II GSK 56/14, 11 marca 2015 r. sygn. akt II GSK 810/14). Przy czym Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że art. 141 § 4 P.p.s.a. nie nakłada na Sąd obowiązku szczegółowego odnoszenia się do wszystkich wymienionych w skardze zarzutów, a jedynie do tych, które miały znaczenie dla sprawy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak szczegółowego odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny do wszystkich zarzutów zawartych w skardze i skoncentrowanie się tylko na istotnych kwestiach, nie jest wadliwe, o ile te kwestie mają znaczenie dla rozstrzygnięcia, a wątki pominięte mają jedynie charakter uboczny i nie rzutują na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 24 czerwca 2004 r., FSK 2633/04, wyrok NSA z 12 czerwca 2014 r., I OSK 2721/13). Jednakże w przypadku sporu pomiędzy stronami postępowania sądowoadministracyjnego co do prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, stanowisko Sądu, powinno zawierać odniesienia do argumentów prezentowanych zarówno przez organ administracji, jak i przez stronę skarżącą oraz wyjaśniać, dlaczego argumenty jednej ze stron uznaje za prawidłowe, a inne nie (por. np. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010/3/39). Z treści uzasadnienia powinno wynikać, że sąd przeanalizował wszystkie zarzuty zamieszczone w skardze, konfrontując je z ustaleniami poczynionymi przez organ i z materiałem dowodowym sprawy. Tak przeprowadzona ocena stanu faktycznego sprawy pozwala stronom postępowania sądowego poznać sposób rozumowania i argumentacji sądu, a w dalszej perspektywie umożliwi dokonanie przez Naczelny Sąd Administracyjny oceny zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej (por. wyrok NSA z 10 grudnia 2019 r., II GSK 1229/19, wyrok NSA z 23 marca 2014 r., II GSK 36/13, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozważań w powyższym zakresie zabrakło jednak w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, co świadczy o uchyleniu się przez Sąd pierwszej instancji od skontrolowania działalności administracji publicznej w sposób prawidłowy.

Wobec powyższego zarzut skargi kasacyjnej dotycząc naruszenia przepisów postępowania polegający na błędnym zaaprobowaniu przez Sąd pierwszej instancji ustaleń stanu faktycznego należało uznać za przedwczesny. Zauważenia jednak wymaga, że nie zasługuje na aprobatę stanowisko strony skarżącej kasacyjnie wyrażone w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, z którego wynika, że koperta z pieczęcią nadania przesyłki oraz internetowy raport Poczty Polskiej nie posiadają mocy dokumentu urzędowego. Zgodnie zaś z art. 75 § 1 K.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zarówno zatem druk pocztowego potwierdzenia nadania przesyłki poleconej, koperta, w której nadane było pismo, jak i pocztowa książka nadawcza, na których znajduje się stempel pocztowy z datą, mogą być dowodem zachowania terminu do dokonania czynności prawnej. Istotna jest data umieszczona na stemplu pocztowym, gdyż wskazuje ona na okoliczność skutecznego nadania przesyłki ze środkiem odwoławczym. W myśl zaś art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Zgodnie z ustawową definicją znajdująca się w art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1481 ze zm.) przez "nadanie" rozumie się polecenie doręczenia przesyłki pocztowej lub kwoty pieniężnej określonej w przekazie pocztowym oraz przekazania druku bezadresowego zgodnie z umową o świadczenie usługi pocztowej. Zawarcie umowy o świadczenie usługi pocztowej następuje w szczególności przez przyjęcie przez operatora pocztowego przesyłki pocztowej do przemieszczenia i doręczenia - art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo pocztowe. Potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego - art. 17 cytowanej ustawy. Przymiot przesyłki rejestrowej ma przesyłka pocztowa przyjęta za pokwitowaniem przyjęcia i doręczana za pokwitowaniem odbioru - art. 3 pkt 23 ww. ustawy. Z kolei zgodnie z § 27 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz. U. z 2013 r. poz. 545 ze zm.) w przypadku przesyłek rejestrowanych umowę (o świadczenie usług pocztowych) uważa się za zawartą z chwilą wydania nadawcy przez operatora wyznaczonego dowodu przyjęcia przesyłki rejestrowanej. Dowód nadania przesyłki zawierający stempel pocztowy uznaje się więc za dokument urzędowy korzystający z domniemania prawdziwości i autentyczności. Dowód ten stanowi także uprawdopodobnienie doręczenia przesyłki adresatowi. Niewątpliwie pocztowa książka nadawcza z podpisem pracownika poczty potwierdzającego odbiór przesyłki, jest dowodem tak nadania przesyłki przez nadawcę - art. 17 ustawy Prawo pocztowe, jak i przyjęcia przesyłki przez pracownika poczty do przemieszczenia i doręczenia - art. 15 ust. 1 pkt 1 tej ustawy w związku z § 27 ww. rozporządzenia.

Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku zasługiwał na uwzględnienie. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji skontroluje zaskarżone postanowienie w pełnym zakresie, ustosunkuje się do wszystkich zarzutów i argumentacji strony skarżącej, co odniesie do ustaleń faktycznych organu.

Naczelny Sąd Administracyjny miał także na względzie, że ustawodawca przewidział możliwość rozpoznania skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny w przypadku określonym w art. 188 P.p.s.a., tzn. gdy uchylając zaskarżone orzeczenie sąd kasacyjny jednocześnie ma podstawy uznać, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Taki stan rzeczy w rozpoznawanej sprawie nie miał jednak miejsca, bowiem jak wyżej wskazano, Sąd pierwszej instancji nie dokonał właściwej kontroli zaskarżonej decyzji.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 340 zł. Na kwotę tę składają się: równowartość uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej (100 zł) i wynagrodzenie pełnomocnika, który prowadził sprawę w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji i sporządził skargę kasacyjną (240 zł).