Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 389/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2022-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 184 ust. 1, art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 9
journal: Dz.U. 2021 poz 305
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 320  art. 2 pkt 36
law: Rozporządzenie  Parlamentu Europejskiego i Rady NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego  na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu  Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Brzuzy, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca), asesor WSA Anna Janowska, Protokolant specjalista Jolanta Piasecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2022r. sprawy ze skargi Fundacji M. z siedzibą w L. na decyzję Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie z dnia 7 czerwca 2022 r., nr 4/DFS/p/2022 w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dotacji w określonej wysokości wraz z należnymi odsetkami oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarga Fundacji M. z siedzibą w L. (dalej: "Beneficjent", "strona", "skarżąca") dotyczy decyzji Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego, pełniącego funkcję Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Warmińsko-Mazurskiego na lata 2014-2020 (dalej: "IZ", organ") utrzymującej w mocy własną decyzję tego organu z 8 marca 2022 r. nr 9/DFS/2021, w przedmiocie zwrotu części środków w kwocie 61.016,92 zł wraz z odsetkami przeznaczonych na wykonanie projektu pn. "[...]" (dalej: "Projekt") realizowanego na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] z [...] 2019 r. (dalej: "umowa o dofinansowanie").

Z akt sprawy wynika, że celem Projektu było nabycie lub podniesienie kompetencji/kwalifikacji w obszarze językowym (język angielski lub język niemiecki) lub ICT lub zarządzania projektem przez min. 80% spośród 396 osób dorosłych, uczących się, pracujących lub zamieszkujących, należących do grup defaworyzowanych, wykazujących największą lukę kompetencyjną i posiadających największe potrzeby w dostępie do edukacji, z własnej inicjatywy zainteresowanych podnoszeniem poziomu kompetencji lub kwalifikacji. W projekcie przewidziano realizację trzech zadań (szkoleń) prowadzących do nabycia kompetencji lub kwalifikacji w obszarze odpowiednio: ICT, językowym oraz zarządzania projektem (planowania i osiągania celów).

W trakcie realizacji Projektu (w ramach postępowania nr [...]; data publikacji w Bazie Konkurencyjności: [...] nr [...]) Beneficjent wyłonił wykonawcę na zamówienie usługi przeprowadzenia szkoleń komputerowych przygotowujących do egzaminu IC3 oraz szkoleń z zarządzania projektem dla łącznie 276 uczestników Projektu. W ogłoszeniu o zamówieniu, jego przedmiot opisano z zastosowaniem konkretnych nazw egzaminów ([...]) bez użycia sformułowania "lub równoważne", co IZ oceniła jako niezgodne z pkt 5 podrozdział 6.5.2 (Zasada konkurencyjności) Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 (dalej: "Wytyczne"). Z tych też powodów IZ nałożyła na nieprawidłowe wydatki korektę w wysokości 25%, a następnie pismem z 11 października 2021 r. wezwała Beneficjenta do zwrotu środków niekwalifikowanych w wysokości 61.016,92 zł wraz z odsetkami. Wobec zaś nieuznania przez Beneficjenta żądanego roszczenia, opisaną na wstępie decyzją z 8 marca 2022 r. IZ zobowiązała stronę do zwrotu tych środków wraz z odsetkami, określonymi jak dla zaległości podatkowych, jako wykorzystanych niezgodnie z procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucono naruszenie:

1. art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 9 w zw. z art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 305; dalej: "u.f.p.") poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i błędne uznanie, iż Beneficjent wykorzystał środki przyznane w ramach dofinansowania z naruszeniem procedur, a w konsekwencji nałożenie na stronę obowiązku zwrotu uzyskanego dofinansowania;

2. art. 2 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 347, str. 320 ze zm.; dalej: "rozporządzenie nr 1303/2013"), poprzez jego niezastosowanie i poprzestanie na wyłącznym ustaleniu, że doszło do wydatkowania przez stronę środków z naruszeniem procedur, podczas gdy nie każda nieprawidłowość w tym zakresie powoduje konieczność dochodzenia zwrotu dofinansowania, a tylko taka, która spowodowała lub mogła spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej;

3. § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (w dacie publikacji zamówienia - t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 971 ze zm.; dalej: "rozporządzenie ws. korekt finansowych"), poprzez brak obniżenia wartości korekty finansowej w sytuacji, gdy anulowanie całości wydatków kwalifikowalnych poniesionych w ramach zamówienia jest niewspółmierne do charakteru i wagi nieprawidłowości indywidualnej;

4. art. 7, 77 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm.; dalej: "Kpa") poprzez nieuwzględnienie całokształtu okoliczności mogących mieć wpływ na treść decyzji, zaniechanie dokonania wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, sprowadzających się do błędnego przyjęcia naruszenia przez Beneficjenta zasady konkurencyjności podczas realizacji spornego zamówienia.

Utrzymując w mocy własną decyzję IZ stwierdziła, że opisanie przez stronę w zapytaniu ofertowym przedmiotu zamówienia jako szkolenia przygotowujące do egzaminów [...], bez użycia sformułowania "lub równoważne", mogło doprowadzić do uprzywilejowania lub wyeliminowania niektórych wykonawców lub produktów. Uznała, że Beneficjent nie przedstawił w zapytaniu ofertowym na tyle szczegółowego zakresu merytorycznego obydwu szkoleń, aby potencjalni wykonawcy byli w stanie poznać stawiane wymagania co do merytoryki szkoleń. W ocenie organu, określony w zapytaniu ofertowym przedmiot zamówienia wiązał wykonawcę do przygotowania uczestników szkoleń do wskazanego w zapytaniu egzaminu ([...]). Zdaniem organu, przy tak sformułowanym zapytaniu, nakazującym przeprowadzenie szkoleń przygotowujących do konkretnych egzaminów, bez jasnych i czytelnych wymagań merytorycznych szkoleń, zawężono grono potencjalnych wykonawców, którzy mają w swojej ofercie szkolenia komputerowe oraz z zarządzania projektem przygotowujące do innych form certyfikacji niż [...].

IZ przyjęła, że Beneficjent miał wiedzę o konieczności wskazania równoważności do wskazanych form certyfikacji, gdyż we wniosku o dofinansowanie zaplanował, że umożliwi uczestnikom projektu przystąpienie do egzaminu [...] lub do wybranej formy certyfikacji (o ile prowadzić to będzie do potwierdzenia nabycia kwalifikacji). Podkreśliła, że nie kwestionuje stwierdzeń użytych w zapytaniu ofertowym, wskazujących na konkretne formy certyfikacji, lecz na brak przypisanych do nich odniesień co do równoważności, które dawałyby szanse potencjalnym wykonawcom na złożenie oferty. Skonstatowała, że tak przedstawiony opis przedmiotu zamówienia jest niezgodny z zapisami Wytycznych, a w konsekwencji prowadzi do naruszenia zasady konkurencyjności.

Organ uznał także, że Beneficjent swoim działaniem naruszył § 5 ust. 7 umowy o dofinansowanie, w którym oświadczył, że zapoznał się z treścią Wytycznych i zobowiązał się do ich stosowania. Podał, że w Wytycznych (podrozdział 6.5.2 "Zasada konkurencyjności") wskazano reguły przeprowadzenia zamówienia zgodnie z zasadą konkurencyjności, a w tym jak prawidłowo opisać przedmiot zamówienia.

Zdaniem organu, działanie Beneficjenta skutkuje uznaniem wydatków przeznaczonych na sfinansowanie spornego zamówienia za niekwalifikowalne. Organ wyjaśnił przy tym, że korektę w wysokości 25% nałożono w oparciu o pkt 20 z tabeli załącznika do rozporządzenia ws. korekt finansowych. Organ nie znalazł przy tym podstaw do zastosowania mechanizmu obniżenia wskaźnika procentowego korekty. Przyjął bowiem, że mechanizm ten może znaleźć zastosowanie jedynie w przypadku naruszeń mniejszej wagi, czego w niniejszej sprawie nie stwierdzono. W ocenie organu, w przypadku działania Beneficjenta stopień naruszenia jest znaczny, gdyż poprzez wskazanie konkretnych nazw certyfikacji, bez możliwości zastosowania równoważności, uniemożliwiono udział w postępowaniu wykonawcom, którzy byliby potencjalnie zainteresowani złożeniem oferty na przeprowadzenie szkoleń. Organ stwierdził przy tym, że Beneficjent nie zastosował żadnego z wymogów określonych w Wytycznych, uprawniającego do wskazania nazw własnych egzaminów. Ponadto uznał, że mając na względzie charakter i wagę stwierdzonej nieprawidłowości (w świetle szkody dla budżetu UE) oraz stopień naruszenia zasad uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców, przejrzystości i niedyskryminacji, wskaźnik korekty na poziomie 25% jest adekwatny do okoliczności niniejszej sprawy.

Końcowo IZ stwierdziła, że działanie Beneficjenta spełnia wszystkie (trzy) przesłanki nieprawidłowości zdefiniowanej w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013. IZ przyjęła bowiem, że Beneficjent dopuścił się naruszenia przepisów prawa krajowego (pierwsza przesłanka) wynikającego z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego (druga przesłanka) w konsekwencji którego powstała szkoda potencjalna w budżecie ogólnym Unii Europejskiej - wypłacenie Beneficjentowi środków finansowych na zamówienie, które mogło utrudnić uczciwą konkurencję (trzecia przesłanka).

Podsumowując organ stwierdził, że Beneficjent w postępowaniu na wybór wykonawcy szkoleń komputerowych i zarządzania projektem naruszył § 24 ust. 1 umowy o dofinansowanie w zw. z pkt 5 podrozdział 6.5.2 Wytycznych, poprzez wskazanie nazw własnych egzaminów, tj. [...], do których przedmiotowe szkolenia miały przygotować uczestników, bez możliwości zastosowania równoważności, czym wypełnił dyspozycję normy wskazanej w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.

W skardze do tut. Sądu, skarżąca zarzuciła błędne ustalenie, że w opisie przedmiotu spornego zamówienia zawarto odniesienie do znaków towarowych [...], a także nie określono zakresu merytorycznego szkolenia. Skarżąca wskazała także na naruszenie przez IZ:

1. art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 9 w zw. z art. 184 ust. 1 u.f.p. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i błędne uznanie, że Beneficjent wykorzystał środki przyznane w ramach dofinansowania z naruszeniem procedur, a w konsekwencji nałożenie na skarżącą obowiązku zwrotu uzyskanego dofinansowania;

2. art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 poprzez jego niezastosowanie i poprzestanie na wyłącznym ustaleniu, że doszło do wydatkowania przez skarżącą środków z naruszeniem procedur, podczas gdy nie każda nieprawidłowość powoduje konieczność dochodzenia zwrotu dofinansowania; skarżąca przyjęła przy tym, że aby orzec o zwrocie środków niezbędne jest wykazanie dwóch przesłanek, a mianowicie: po pierwsze, musi zaistnieć naruszenie procedur, a po drugie, ich naruszenie spowodowało lub mogło spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej;

3. art. 7, 77 § 1 i 80 Kpa poprzez nieuwzględnienie całokształtu okoliczności mogących mieć wpływ na treść zaskarżonej decyzji, zaniechanie dokonania wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz błędne przyjęcie naruszenia przez Beneficjenta zasady konkurencyjności, które mogło doprowadzić do uprzywilejowania lub wyeliminowania niektórych wykonawców lub produktów.

W oparciu o te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie obu decyzji organu i umorzenie postępowania z uwagi na brak podstaw do zobowiązania skarżącej do zwrotu dofinansowania, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że użyte w zapytaniu ofertowym sformułowanie, że szkolenia miały przygotować uczestników do zdania egzaminu IC3, stanowiło jedynie o rodzaju certyfikacji, a nie o rodzaju przeprowadzonego szkolenia. Wskazano bowiem, że nie istnieją szkolenia [...], istnieją natomiast egzaminy [...]. Podano, że rodzaj szkolenia został określony jego programem, który zgodnie ze standardem wymagań [...], obejmował zakres określony w Zał. 2 do Wytycznych. Oceniono, że w tym zakresie organ dokonał błędnych ustaleń faktycznych, negując przedstawienie przez Beneficjenta w zapytaniu ofertowym na tyle szczegółowego zakresu merytorycznego obydwu szkoleń, aby potencjalni wykonawcy byli w stanie poznać stawiane wymagania co do merytoryki szkoleń. Przyznano przy tym, że w spornym zapytaniu ofertowym pojawiły się znaki towarowe [...] bez dodatku "lub równoważne", jednakże w ocenie skarżącej, dodatek ten nie był obowiązkowy, gdyż użyte znaki towarowe nie charakteryzowały przedmiotu zamówienia, a jedynie rodzaj certyfikacji.

Zdaniem skarżącej zastosowana przez organ korekta w wysokości 25% jest nieadekwatna do zarzucanego naruszenia, gdyż sformułowane zapytanie ofertowe nie godziło w zasadę równego traktowania wszystkich podmiotów, lecz zmierzało do umożliwienia uczestnikom projektu przystąpienia do wybranej przez siebie certyfikacji. Wywiedziono, że wobec przedstawienia wyraźnego zakresu merytorycznego szkoleń, zarówno komputerowych, jak i z zakresu zarządzania projektem, każdy wykonawca był w stanie ocenić swój potencjał w tym zakresie i przystąpić do składania ofert, a w razie wątpliwości co do rodzaju certyfikacji, mógł dopytać o to Beneficjenta. W tych okolicznościach uznano, że w niniejszej sprawie nie doszło do potencjalnego ograniczenia kręgu wykonawców, a nawet jeżeli przyjąć jego wystąpienie - czemu skarżąca stanowczo zaprzecza - to właśnie z uwagi na akceptowaną przez organ spójność realizacji projektu i poczynienie prawidłowych założeń odnośnie umożliwienia uczestnikom przystąpienia do wybranej formy certyfikacji - stanowić ono powinno przypadek mniejszej wagi, uzasadniający miarkowanie dokonanej korekty, o którym mowa w § 3 rozporządzenia ws. korekt finansowych. Ponadto stwierdzono, że organ nie wykazał związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym naruszeniem a rzeczywistą lub potencjalną szkodą w budżecie UE, co warunkuje wydanie decyzji o zwrocie środków.

W odpowiedzi na skargę IZ wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Naruszenia prawa, stanowiące podstawę do uwzględnienia skargi na decyzję zostały wymienione w art. 145 § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu, opisanych w tym przepisie naruszeń prawa nie można jednak przypisać organowi prowadzącemu postępowanie w sprawie zakończonej zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją w przedmiocie zwrotu części środków wraz z odsetkami przeznaczonych na Projekt.

W kontrolowanej sprawie nie jest bowiem kwestionowane, że skarżąca w ogłoszeniu o zamówieniu (w ramach postępowania nr [...]), jego przedmiot opisała z zastosowaniem konkretnych nazw egzaminów ([...]) bez użycia sformułowania "lub równoważne". Zagadnieniem spornym pomiędzy stronami pozostaje natomiast, czy takie określenie przedmiotu zamówienia mogło doprowadzić do wyeliminowania niektórych wykonawców lub produktów, a tym samym doprowadzić do naruszenia przez skarżącą zasady konkurencyjności. Spór ten w istocie dotyczy zatem kwalifikacji prawnej działania skarżącej, a więc elementu subsumpcji ustalonego przez organ stanu faktycznego sprawy pod konkretne normy prawa materialnego. Skoro zaś stan faktyczny sprawy jest niesporny pomiędzy stronami, to niezrozumiałe jest podnoszenie w skardze zarzutu naruszenia przez organ art. 7, 77 § 1 i 80 Kpa. Przepisy te statuują bowiem obowiązek organu wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zdaniem Sądu, w kontrolowanej sprawie organ wywiązał się z ww. obowiązku, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji rozstrzygającej tą sprawę co do jej istoty.

Zdaniem IZ skarżąca – wskazując na konkretne formy certyfikacji, bez przypisania do nich odniesień co do równoważności, które dawałyby szanse potencjalnym wykonawcom na złożenie oferty - naruszyła § 24 ust. 1 umowy o dofinansowanie w zw. z pkt 5 podrozdział 6.5.2 Wytycznych, czym wypełniła dyspozycję normy wskazanej w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Natomiast w ocenie skarżącej, użyte w zamówieniu znaki towarowe nie charakteryzowały przedmiotu tego zamówienia, a jedynie rodzaj certyfikacji, gdyż nie istnieją szkolenia [...], lecz egzaminy o tych nazwach, zaś rodzaj szkolenia został określony jego programem.

W tak zarysowanym sporze i w świetle obowiązujących przepisów prawa, jako prawidłowe ocenić należało stanowisko IZ. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., w świetle którego, "w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy", z zastrzeżeniem ust. 8 i 10. Zgodnie zaś z art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. W ocenie Sądu, poprzez inne procedury, o jakich mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., należy rozumieć nie tylko te określone w przepisach prawa krajowego i unijnego powszechnie obowiązującego, ale również procedury określone w umowie o dofinansowanie oraz ustanowione w dokumentach programowych.

W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest bowiem pogląd, który podziela także skład orzekający w niniejszej sprawie, że dokumenty tworzące system realizacji programu operacyjnego (umowa o dofinansowanie, wytyczne, komunikaty opracowane przez instytucje zarządzające) stanowią wprawdzie specyficzne, ale prawne uregulowania i przyznaje się im walor źródła prawa. Projekty realizowane są przez beneficjentów na podstawie umowy o dofinansowanie, która stanowi podstawowe źródło uprawnień i obowiązków jej stron, w tym beneficjenta. Zatem to umowa o dofinansowanie, opracowana w ramach systemu realizacji programu operacyjnego, zawarta pomiędzy organem a beneficjentem oraz wytyczne, do których stosowania zobowiązał się beneficjent, są dokumentami regulującymi procedury wydatkowania środków europejskich (zob. m.in. wyroki NSA: z 16 stycznia 2020 r. sygn. akt I GSK 1607/18, z 17 października 2019 r. sygn. akt I GSK 1384/18, z 12 października 2018 r. sygn. akt I GSK 1034/18, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów administracyjnych). Tym samym, dyspozycją art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. objęte są środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich wykorzystane niezgodnie z zasadami określonymi w tych dokumentach. Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w kontrolowanej sprawie, gdyż skarżąca przy realizacji Projektu naruszyła zarówno postanowienia umowy o dofinansowanie, jak i Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków. Tym samym, chybiony jest zarzut naruszenia przez organ w tej sprawie art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 9 w zw. z art. 184 ust. 1 u.f.p.

Odnośnie do umowy o dofinansowanie należy zauważyć, że zgodnie z treścią § 5 tej umowy, beneficjent odpowiada za prawidłowa realizację Projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie (ust. 1), a ponadto oświadcza, że zapoznał się z treścią Wytycznych i zobowiązuje się do ich stosowania (ust. 7). Stosownie zaś do § 24 ust. 1 umowy o dofinansowanie, beneficjent udziela zamówień w ramach Projektu m.in. zgodnie z zasadą konkurencyjności na warunkach określonych w Wytycznych. W okolicznościach kontrolowanej sprawy, jak trafnie ocenił organ, doszło do naruszenia wszystkich ww. postanowień umowy o dofinansowanie.

Należy bowiem zauważyć, że we wniosku o dofinansowanie skarżąca podała (na str. 23), że w zakresie szkolenia prowadzącego do nabycia kompetencji lub kwalifikacji w obszarze ICT, "zapewni uczestnikom projektu (UP) możliwość przystąpienia do walidacji i certyfikacji – egzaminu zewnętrznego [...]. W przypadku oczekiwań UP dot. możliwości uzyskania innego certyfikatu umożliwi UP przystąpienie do wybranej certyfikacji (o ile prowadzić będzie do potwierdzenia nabycia kwalifikacji)". Podobne zapisy zawarte zostały w przypadku szkolenia prowadzącego do nabycia kompetencji lub kwalifikacji w obszarze zarządzania projektem (planowania i osiągania celów). Na str. 29 wniosku o dofinansowanie skarżąca wskazała bowiem, że "zapewni UP możliwość przystąpienia do walidacji i certyfikacji – egzaminu zewnętrznego potwierdzającego nabycie kwalifik. w zakresie zarządzania projektem, tj. [...]. W przypadku oczekiwań UP dot. możliwości uzyskania innego certyfikatu umożliwi UP przystąpienie do wybranej certyfikacji (o ile prowadzić będzie do potwierdzenia nabycia kwalifikacji)". W świetle powołanych zapisów wniosku o dofinansowanie należy stwierdzić, że skarżąca – wskazując w zapytaniu na konkretne formy certyfikacji ([...]), bez przypisania do nich odniesień co do równoważności, realizowała Projekt niezgodnie z wnioskiem o dofinansowanie, gdyż nie zapewniła uczestnikom projektu możliwości przystąpienia do innej (wybranej) certyfikacji o ile prowadzić będzie do potwierdzenia nabycia kwalifikacji.

Takie działanie skarżącej spowodowało także naruszenie pkt 5 podrozdziału 6.5.2 Wytycznych zatytułowanego "Zasada konkurencyjności", który stanowi, że "przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wszystkie wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty. Jeżeli nie uzasadnia tego przedmiot zamówienia, opis przedmiotu zamówienia nie może zawierać odniesień do znaków towarowych, patentów lub pochodzenia, źródła lub szczególnego procesu, który charakteryzuje produkty lub usługi dostarczane przez konkretnego wykonawcę, jeżeli mogłoby to doprowadzić do uprzywilejowania lub wyeliminowania niektórych wykonawców lub produktów. W wyjątkowych przypadkach dopuszcza się stosowanie takich odniesień, jeżeli niemożliwe jest opisanie przedmiotu zamówienia w wystarczająco precyzyjny i zrozumiały sposób zgodnie ze zdaniem pierwszym. Takim odniesieniom muszą towarzyszyć słowa "lub równoważne". W przypadku gdy zamawiający korzysta z możliwości zastosowania takich odniesień, nie może on odrzucić oferty jako niezgodnej z zapytaniem ofertowym, jeżeli wykonawca udowodni w swojej ofercie, że proponowane rozwiązania w równoważnym stopniu spełniają wymagania określone w zapytaniu ofertowym".

W świetle zacytowanej regulacji nie może budzić wątpliwości, że wskazanie przez skarżącą w zapytaniu na konkretne formy certyfikacji ([...]), bez przypisania do nich odniesień co do równoważności, stanowi naruszenie zasady konkurencyjności opisanej w podrozdziale 6.5.2 Wytycznych. Wymaga przy tym podkreślenia, że zasada konkurencyjności jest jedną z najważniejszych zasad obowiązujących na rynku europejskim. Celem tej zasady jest zapewnienie wolnego i równego dostępu do zamówień finansowanych ze środków publicznych, czyli zapewnienie konkurowania w warunkach obiektywnych i równych szans dla wszystkich zainteresowanych podmiotów. Środkami publicznymi, w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 u.f.p., są zaś także środki wydatkowane w ramach realizacji projektów unijnych, pochodzące z budżetu Unii Europejskiej. Poprzez realizację zasady konkurencyjności przy wydatkowaniu tych środków możliwe jest zagwarantowanie, że wydatki ponoszone w ramach projektu są najkorzystniejsze w stosunku do innych ofert dostępnych na danym rynku. Obowiązkiem beneficjenta tych środków jest zatem takie ukształtowanie przedmiotu zamówienia, aby z jednej strony zapewnić sobie nabycie dóbr odpowiadających uzasadnionym potrzebom, z drugiej zaś strony zapewnić dostęp do zamówienia jak największej liczbie wykonawców zdolnych do jego wykonania.

Tymczasem, jak zostało wykazane powyżej, w kontrolowanej sprawie przedmiot spornego zamówienia nie uwzględniał ani treści wniosku o dofinansowanie (zgodnie z którym skarżąca miała zapewnić uczestnikom projektu możliwość przystąpienia do innej niż [...], wybranej certyfikacji) ani pkt 5 podrozdziału 6.5.2 Wytycznych (zgodnie z którym, w przypadku odniesienia się w przedmiocie zamówienia do znaków towarowych, patentów lub pochodzenia, źródła lub szczególnego procesu, który charakteryzuje produkty lub usługi dostarczane przez konkretnego wykonawcę, konieczne jest użycie słów "lub równoważne"). Przedmiot zamówienia został więc sformułowany przez skarżącą w taki sposób, że nie prowadził ani do nabycia dóbr odpowiadających jej uzasadnionym potrzebom ani nie zapewnił dostępu do zamówienia jak największej liczbie wykonawców zdolnych do jego wykonania. Do naruszenia zasady konkurencyjności wystarczające jest natomiast zapewnienie, choć jednemu z podmiotów, uprzywilejowanej pozycji w postępowaniu niezależnie od tego, czy podmiot taki z tej uprzywilejowanej pozycji realnie skorzystał, czy też nie. W tych okolicznościach prawidłowa jest ocena organu, że działanie skarżącej spełnia wszystkie (trzy) przesłanki nieprawidłowości zdefiniowanej w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013. IZ prawidłowo przyjęła bowiem, że skarżąca dopuściła się naruszenia przepisów prawa krajowego (pierwsza przesłanka) wynikającego z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego (druga przesłanka) w konsekwencji którego powstała szkoda potencjalna w budżecie ogólnym Unii Europejskiej - wypłacenie Beneficjentowi środków finansowych na zamówienie, które mogło utrudnić uczciwą konkurencję (trzecia przesłanka).

Wbrew zatem twierdzeniom skarżącej nie doszło w kontrolowanej sprawie do naruszenia przez organ art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013. W świetle powyższych wywodów nie sposób także podzielić poglądu skarżącej, że naruszenie zasady konkurencyjności w tej sprawie stanowi przypadek mniejszej wagi, uzasadniający miarkowanie dokonanej korekty, o którym mowa w § 3 rozporządzenia ws. korekt finansowych. Sąd podziela bowiem ocenę organu, że w przypadku działania skarżącej stopień naruszenia jest znaczny. Jak bowiem wykazano powyżej, skarżąca, poprzez wskazanie konkretnych nazw certyfikacji, bez możliwości zastosowania równoważności, nie tylko uniemożliwiła udział w postępowaniu wykonawcom, którzy byliby potencjalnie zainteresowani złożeniem oferty na przeprowadzenie szkoleń, ale także uniemożliwiła sobie nabycie dóbr odpowiadających jej uzasadnionym potrzebom (zgodnym z wnioskiem o dofinansowanie). Z tych też powodów, ustalenie wysokości korekty na poziomie 25%, wynikającym z pkt 20 tabeli stanowiącej załącznik do rozporządzenia ws. korekt finansowych (w brzmieniu obowiązującym w dacie publikacji ogłoszenia), należało uznać za adekwatne do okoliczności niniejszej sprawy.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.