Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 1769/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Odmówiono sprostowania wyroku

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku [...],[...],[...] i [...] o sprostowanie i wykładnię wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2021 r., sygn. akt I OSK 1769/20 oddalającego skargę kasacyjną w sprawie ze skarg [...],[...],[...],[...] i [...] na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego postanawia: odmówić dokonania sprostowania i wykładni wyroku.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną [...],[...],[...] i [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1086/19 w sprawie ze skarg [...],[...],[...],[...] i [...] na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego.

Pismem z dnia 5 lutego 2021 r. strona skarżąca kasacyjnie wskazała, że zważywszy na oczywistą omyłkę Naczelnego Sądu Administracyjnego, polegającą na rozstrzygnięciu sprawy o sygn. akt I OSK 1769/20 w oparciu o podstawę prawną, która nie mogła mieć w niej zastosowania, tj. ocenie skuteczności objęcia nieruchomości [...] przy ul. [...] w posiadanie przez gminę [...] w dniu 14 lipca 1947 r. na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia [...] stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę [...] zamiast na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia [...] kwietnia 1946 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę [...],

I. na podstawie art. 156 § 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a. – wnosi o sprostowanie uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 25 stycznia 2021 r., sygn. akt: I OSK 1769/20, w następującym zakresie:

1) str. 8 uzasadnienia ww. wyroku, odnośnie zdania: "Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach".

2) str. 8-11 uzasadnienia ww. wyroku, odnośnie fragmentu zaczynającego się od słów: "Przechodząc do omówienia ..." a kończącego się słowami: "W świetle powyższego podyktowane temu zagadnieniu argumenty skargi kasacyjnej okazać się musiały nieusprawiedliwionymi. "

3) str. 12 uzasadnienia ww. wyroku, odnośnie zdania: "Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw... ewentualnie:

II. na podstawie art. 158 w zw. z art. 193 p.p.s.a. - wniosła o wykładnię uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 25 stycznia 2021 r., sygn. akt: I OSK 1769/20, w zakresie, o którym mowa w pkt. 1. niniejszego wniosku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 156 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej p.p.s.a.) Sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Sprostowanie oczywistej omyłki może nastąpić również na wniosek strony. "Sprostowanie wyroku nie jest ograniczone żadnym terminem, jak również nie ma znaczenia z jakiego powodu pomyłka nastąpiła. Istotne jest natomiast, aby zastosowanie instytucji sprostowania, uzupełnienia i wykładni wyroku, zwanej w literaturze rektyfikacją wyroków sądowych (por. J.J. Litaner, Rektyfikacja wyroków w polskiej procedurze cywilnej, Warszawa 1933, s. 3) nie prowadziło do zmiany rozstrzygnięcia. Wykładnia gramatyczna art. 156 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że wszystkie opisane w nim nieprawidłowości muszą cechować się oczywistością, tzn. być bez trudu rozpoznawalne, mieć charakter bezsporny. Oczywistość wadliwości może wynikać z porównania niedokładności, błędu lub omyłki z innymi niebudzącymi wątpliwości okolicznościami. Nie może być zatem zmienione w drodze sprostowania orzeczenie co do istoty sprawy. Instytucja sprostowania jest szeroko omawiana w doktrynie (por. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat,

M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, wyd. II, s. 335 - 339; T. Woś w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, wydanie 2, s. 570 - 572) i w orzecznictwie, gdzie wskazuje się m. in., że sprostowanie niedokładności (nieścisłości) może obejmować właściwe oznaczenie stron czy też dokładne wymienienie podmiotów postępowania lub pełnej ich nazwy (wyrok SN z dnia 18 czerwca 1998 r., II CKN 817/97, OSNC 1999, nr 1, poz. 16), oznaczenie (datę, znak, sygnaturę) zaskarżonego aktu, nazwę organu, który wydał akt. Jako niedokładność może być potraktowane nieuwzględnienie w treści wyroku faktu uczestnictwa w rozprawie prokuratora (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2005 r., II OZ 327/05, niepubl.). Za błąd pisarski uznaje się widoczne, wbrew zamierzeniom sądu, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylną pisownię, błąd gramatyczny albo niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów (K. Piasecki w: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. I, pod red. K. Piaseckiego, C.H. Beck 2006, 4. wydanie, s. 1285). Błąd pisarski może polegać na przekręceniu jakiejś nazwy lub wyrazu, mylnej jego pisowni, opuszczeniu, niewłaściwym użyciu, błędzie gramatycznym. Przez błąd rachunkowy należy rozumieć błąd wynikający z niewłaściwego przeprowadzenia działań arytmetycznych, a w szczególności błędne zsumowanie lub odjęcie poszczególnych pozycji (postanowienie SN z dnia 21 czerwca 1967, II CZ 48/67, OSNC 1968, nr 1, poz. 10; postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 14 lutego 2006 r., I SA/Gd 985/03). Pojęcie "inne oczywiste omyłki" odnosi się natomiast do wszystkich innych nieprawidłowości, które są swym charakterem zbliżone do niedokładności, błędów pisarskich lub błędów rachunkowych. W związku z tym, że pojęcie to jest niedookreślone, każdy przypadek tego rodzaju podlega zindywidualizowanej ocenie sądu w kontekście konkretnej sprawy. Należy przy tym mieć na uwadze fakt, że sprostowanie orzeczenia sądowego ma prowadzić do naprawienia jego wadliwości przez nadanie mu takiego brzmienia, jakie sąd zamierzał. W żadnym razie nie może zmierzać do zmiany lub uchylenia tego orzeczenia." (por. postanowienie NSA z 18 marca 2009 r. II GZ 52/09). Z powyższego wynika, że nieprawidłowości wskazane w art. 156 § 1 p.p.s.a. muszą mieć ewidentny, bezsporny charakter oraz nie mogą wpływać na treść rozstrzygnięcia.

Skarżący we wniosku zawarł żądanie sprostowania fragmentu treści uzasadnienia prawnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, w istocie zmierzając do jego zmiany.

Biorąc pod uwagę treść przepisu oraz treść wniosku strony skarżącej kasacyjnie stwierdzić należy, iż faktycznie wniosek ten zmierzał do polemiki z prawomocnym wyrokiem, która nie mogła być skuteczną. Wskazany we wniosku o sprostowanie fragment uzasadnienia podzielał motywy zaskarżonego wyroku co do dalszego kierunku prowadzenia kontroli przez organ administracji, do którego wraca sprawa, przytaczając dla poparcia swojego stanowiska orzecznictwo sądowe dotyczące rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia [...] stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę [...] (Dz. U. Nr [...], poz. [...]), które miało zastosowanie do przepisów rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia [...] kwietnia 1946 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę [...] (Dz. U. Nr [...], poz. [...]), w oparciu o które przeprowadzono kontrolę w sprawie niniejszej.

Jeszcze raz podkreślić należy, że instytucja sprostowania nie służy do korekty stanowiska sądu zawartego w uzasadnieniu wyroku. Sprostowanie pozwala jedynie na usunięcie niewątpliwych, rzucających się w oko pomyłek w treści komparycji wyroku lub w treści uzasadnienia. Korygowana pomyłka musi mieć walor oczywistości. Zatem ingerencja taka nie może prowadzić do usunięcia lub dopisania określonych stwierdzeń. Zgodnie z art. 144 p.p.s.a. Sąd jest związany wydanym wyrokiem od chwili jego ogłoszenia, a jeżeli wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym - od podpisania sentencji wyroku. Z tego powodu, po wydaniu orzeczenia Sąd nie może już ingerować w treść sentencji, ani w treść uzasadnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny nie miał również podstaw do dokonania wykładni wyroku z dnia 25 stycznia 2021 r., sygn. akt I OSK 1769/20, w zakresie wskazanym we wniosku.

Zgodnie z art. 158 p.p.s.a. sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści.

Oznacza to, że konieczność dokonania wykładni wyroku zachodzi wówczas, gdy jego treść sformułowana jest w sposób niejasny, mogący budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu wykonania wyroku (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zamykacze 2006, str. 345).

Wykładnia powinna więc zmierzać do usunięcia wątpliwości dotyczących nie tylko treści wyroku, ale także zakresu powagi rzeczy osądzonej, a przede wszystkim skutków, jakie ten wyrok ma wywoływać.

Z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnegow z dnia 25 stycznia 2021 r., sygn. akt I OSK 1769/20, jednoznacznie wynika, że Sąd ten podziela stanowisko Sądu I instancji w zakresie przyjętych ustaleń i oceny prawnej.

Stąd zawarte we wniosku żądanie "sprostowania, ewentualnie wykładni uzasadnienia wyroku" nie zasługuje na uwzględnienie.

Mając to na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji, na podstawie art. 156 § 1 i 158 w związku z art. 193 p.p.s.a.