Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 114/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 165 art. 170
journal: Dz.U. 2016 poz 1948
law: Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Sławomir Fularski, Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia stosunku służbowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga W. G. (dalej: "strona", "skarżący") na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (dalej: "Szef KAS", "organ II instancji") z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia stosunku służbowego z dniem 31 sierpnia 2017 r.

Z akt sprawy wynika, że W. G. do dnia [...] lutego 2017 r. pełnił służbę w Izbie Celnej w [...] z miejscem pełnienia służby w Wieloosobowym Stanowisku [...] na stanowisku [...] Służby Celno-Skarbowej w stopniu [...].

W dniu 1 marca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), dalej: "ustawa o KAS", reformująca administrację skarbową i celną. Z tym też dniem, w oparciu o przepis art. 165 ust. 3 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1948 ze zm.), dalej: "ustawa p.w.KAS.", W. G. stał się funkcjonariuszem Służby Celno-Skarbowej i zachował ciągłość służby. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej: "Dyrektor IAS", "organ I instancji") wyznaczył stronie miejsce pełnienia służby w Wydziale [...] - Dział [...] w IAS w [...].

Do dnia 31 maja 2017 r. Dyrektor IAS w [...] nie przedstawił W. G. pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby. W związku z powyższym stosunek służby strony, na mocy art. 170 ust. 1 pkt 1 ustawy p.w.KAS wygasł z dniem 31 sierpnia 2017 r. O powyższym strona została poinformowana pismem DIAS w [...] z dnia [...] maja 2017 r.

Na skutek wniesienia przez W. G. skargi na bezczynność DIAS w [...] polegającą na zaniechaniu wydania decyzji administracyjnej potwierdzającej, że zostały spełnione przesłanki wygaśnięcia stosunku służbowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 grudnia 2017 r., sygn. akt III SAB 89/17 oddalił skargę. Następnie, na skutek skargi kasacyjnej strony od ww. wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 października 2019r., sygn. akt I OSK 1164/18, uchylił zaskarżony wyrok i zobowiązał Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] do wydania decyzji dotyczącej stosunku służbowego W. G. w terminie 14 dni od dnia otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r nr [...] Dyrektor IAS w [...] stwierdził wygaśnięcie, z dniem 31 sierpnia 2017 r., stosunku służbowego [...] W. G. [...] Służby Celno-Skarbowej w Izbie Administracji Skarbowej w [...].

Na skutek wniesienia odwołania przez stronę Szef KAS, decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), dalej: "k.p.a.", uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu Szef KAS podniósł, że decyzja zwalniająca funkcjonariusza ze służby winna wskazywać przyczyny, dla których zaniechano złożenia mu propozycji dalszego pełnienia służby bądź propozycji zatrudnienia. Funkcjonariusz, który traci swój dotychczasowy status, ma bowiem pełne prawo do poznania przyczyn wygaśnięcia stosunku służbowego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wskazuje na zindywidualizowane przyczyny, z powodu których stronie nie złożono propozycji zatrudnienia bądź pełnienia służby w Służbie Celno-Skarbowej, co stanowi naruszenia art. 107 § 3 k.p.a.

Organ II instancji zaznaczył również, że strona złożyła pozytywne oświadczenie na podstawie art. 144 ust. 2 ustawy o KAS, a okoliczności te nie zostały uwzględnione przez organ I instancji. Uzupełnienie materiału dowodowego w tym zakresie na obecnym etapie prowadziłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Dyrektor IAS w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...], powołując w podstawie prawnej art. 104, art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 170 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy o KAS w związku z art. 144 ust. 1 oraz art. 177 ustawy p.w.KAS, stwierdził wygaśnięcie stosunku służbowego W. G. z dniem 31 sierpnia 2017 r.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że wymieniony w oświadczeniu złożonym w dniu [...] marca 2017 r., w trybie art. 144 ust. 2 ustawy o KAS w związku z art. 177 ustawy p.w.KAS, oświadczył, że pełnił służbę zawodową w organach bezpieczeństwa państwa wymienionych w art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2016 r. poz. 1721 ze zm.). Powyższe spowodowało, iż nie spełnił wymogu zatrudnienia w KAS określonego w art. 144 ustawy o KAS i w związku z tym propozycja określająca nowe warunki służby lub pracy nie mogła mu zostać przedstawiona.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. W. G. wniósł do Szefa KAS odwołanie do powyższej decyzji zarzucając naruszenie art. 144 ust. 1 ustawy o KAS, art. 165 ust. 7, art. 170 ustawy p.w.KAS oraz art. 32 i art. 60 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z powyższymi zarzutami wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i stwierdzenie ciągłości istnienia stosunku służbowego funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej w IAS w [...] skutkującej obowiązkiem ciążącym na Dyrektorze IAS w [...] przedstawienia mu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia mu decyzji Szefa KAS w tej sprawie, propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby.

Nadto złożył wniosek dowodowy o wystąpienie przez organ II instancji do sejmowej Komisji petycji o udostępnienie stenogramu z przebiegu posiedzenia Komisji w dniu [...] kwietnia 2017 r. w przedmiocie rozpatrzenia obywatelskiej petycji zarejestrowanej pod nr [...] w sprawie uchylenia art. 144 ustawy o KAS, w celu stwierdzenia treści przedstawionego na tym posiedzeniu stanowiska Ministerstwa Finansów odnośnie obowiązywania ww. artykułu, a ponadto o udostępnienie przez ww. Komisję opinii Biura Analiz Sejmowych z dnia [...] marca 2017 r. sporządzonej w związku z ww. petycją, w celu uzyskania jej stanowiska odnośnie konstytucyjności ww. przepisu.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] Szef KAS, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżona decyzja w przedmiocie stosunku służbowego została wydana zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2019 r. oraz decyzji organu II instancji z dnia [...] czerwca 2020 r.

Nadto Szef KAS podniósł, że W. G. do dnia 31 maja 2017 r. nie otrzymał propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby w KAS. W konsekwencji braku propozycji, w myśl ww. art. 170 ust. 1 ustawy p.w.KAS, jego stosunek służbowy wygasł z dniem 31 sierpnia 2017 r. Brak złożenia stronie propozycji zatrudnienia lub pełnienia służby znajduje oparcie w przepisach prawa. Zgodnie bowiem z art. 144 ustawy o KAS, w jednostkach organizacyjnych KAS może być zatrudniona albo pełnić służbę osoba, która nie pełniła służby zawodowej ani nie pracowała w organach bezpieczeństwa państwa, ani nie była ich współpracownikiem.

W myśl art. 144 ust. 2 ustawy o KAS przy naborze do pracy albo przyjęciu do służby w jednostkach organizacyjnych KAS, kandydaci urodzeni przed dniem 1 sierpnia 1972 r. są obowiązani do złożenia kierownikowi jednostki organizacyjnej oświadczenia dotyczącego pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z tymi organami. W. G. złożył w dniu [...] marca 2017 r. oświadczenie na podstawie art. 144 ust. 2 ustawy o KAS. Oświadczył w nim, że pełnił służbę zawodową w organach bezpieczeństwa państwa wymienionych w art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów. Z tej przyczyny, zgodnie z ww. art. 144 ustawy o KAS, jako osoba nie spełniająca ustawowych kryteriów pełnienia służby lub zatrudnienia w KAS, nie mógł otrzymać propozycji służby lub zatrudnienia w KAS. Konsekwencją zaś braku propozycji, w myśl art. 170 ust. 1 ustawy p.w.KAS - jest wygaśnięcie stosunku służbowego z dniem 31 sierpnia 2017 r.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Szef KAS wskazał, że wykładnia językowa art. 144 ust. 1 ustawy o KAS nakazuje przyjąć, że ma on zastosowanie zarówno do osób przyjmowanych do pracy lub służby w jednostkach organizacyjnych KAS po utworzeniu tej administracji, jak i do osób, które automatycznie, z mocy ustawy, z chwilą utworzenia KAS zostały uznane za zatrudnione tam lub pełniące służbę i poddane "weryfikacji" w trybie określonym w art. 170 i nast. ustawy p.w.KAS. Nie ma zarówno językowych, jak i merytorycznych podstaw, aby określenie "być zatrudnionym lub pełnić służbę" odnieść wyłącznie do chwili podjęcia zatrudnienia lub przyjęcia do służby. Przepis art. 177 ustawy p.w.KAS dotyczy wszystkich pracowników oraz funkcjonariuszy KAS. Na tej podstawie również strona złożyła stosowne oświadczenie. Powyższy przepis byłby zupełnie zbędny, gdyby wymaganie niepełnienia służby lub niewykonywania pracy w organach bezpieczeństwa państwa (art. 144 ust. 1 ustawy o KAS) odnosiło się wyłącznie do "nowego" naboru do pracy lub służby w KAS.

Końcowo organ II instancji wskazał, iż nie dostrzega konieczności uzupełnienia materiału dowodowego o stenogram z przebiegu posiedzenia komisji w dniu [...] kwietnia 2017 r. w przedmiocie rozpatrzenia obywatelskiej petycji zarejestrowanej pod nr [...] w sprawie uchylenia art. 144 ustawy o KAS.

Pismem z dnia 17 grudnia 2020 r. W. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa KAS z dnia [...] czerwca 2020 r. zarzucając naruszenie:

- art. 144 ust. 1 ustawy o KAS oraz art. 165 ust. 7, art. 170 i art. 177 ustawy p.w.KAS,

- art. 32 i art. 60 konstytucji RP, wskutek czego DIAS w [...] nie przedstawił skarżącemu nowych warunków służby i w rezultacie został z niej zwolniony (wygasł stosunek służby), podczas gdy właściwe zastosowanie tych przepisów nie prowadziło do ww. negatywnego rezultatu,

- art. 7, art. 77, art. 78 § 1 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy, niezebranie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz nieprzeprowadzenie wnioskowanego dowodu ze stenogramu posiedzenia w dniu [...] kwietnia 2017 r. sejmowej Komisji petycji dotyczącego petycji nr [...]

W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o:

- uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji,

- przekazanie sprawy Dyrektorowi IAS w [...] w celu przedstawienia skarżącemu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt niniejszej sprawy, propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby oraz jednocześnie stwierdzenia ciągłości istnienia stosunku służbowego skarżącego - funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej w IAS w [...],

- przeprowadzenie przez Sąd dowodu z dokumentów: stenogramu posiedzenia z dnia [...] kwietnia 2017 r. sejmowej Komisji petycji dotyczącego petycji nr [...], opinii Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], uchwały Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2020 r. sygn. III UZP 1/20,

- wydanie przez Sąd wyroku na podstawie bezpośrednio stosowanych przepisów Konstytucji RP, zgodnie z art. 8, w związku z faktem naruszenia w niniejszej sprawie ww. przepisów Konstytucji RP.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł w szczególności, że zgodnie z ustawą p.w.KAS, mającą zastosowanie do już pełniących służbę funkcjonariuszy i pracowników zatrudnionych w KAS, jedynymi kryteriami, które powinny być brane pod uwagę przy przedstawieniu propozycji nowych warunków zatrudnienia lub służby, zgodnie z jej art. 165 ust. 7, były posiadane kwalifikacje i przebieg dotychczasowej służby lub pracy oraz miejsce zamieszkania. Żadne inne warunki, w tym zawarte w ustawie o KAS, nie miały w tym przypadku zastosowania, w szczególności zakaz zawarty w art. 144 ust. 1. Analiza treści tego przepisu wskazuje bowiem jednoznacznie, że dotyczy on osób, które dopiero będą podejmować pracę lub służbę w KAS. Użyto w nim bowiem sformułowania "może być zatrudniona albo pełnić służbę", które należy interpretować w powiązaniu z art. 165 ust. 3 ustawy p.w.KAS stanowiącym m.in., że pracownicy zatrudnieni w izbach celnych oraz funkcjonariusze pełniący służbę w izbach celnych stają się z dniem wejścia w życie ustawy o KAS odpowiednio pracownikami KAS lub funkcjonariuszami Służby Celno-Skarbowej i zachowują ciągłość pracy i służby.

Potwierdzeniem prawidłowości wykładni językowej art. 144 ust. 1 ustawy o KAS jest wypowiedź przedstawiciela Ministerstwa Finansów w dniu [...] kwietnia 2017r. podczas posiedzenia sejmowej komisji Petycji poświęconego rozpatrzeniu obywatelskiej petycji w sprawie wykreślenia z ustawy o KAS art. 144.

Nadto skarżący podniósł, że wobec jednoznacznego brzmienia art. 144 ust. 1 ustawy o KAS lustracja pracowników i funkcjonariuszy KAS już pełniących w niej służbę lub zatrudnionych w dniu wejścia w życie ww. ustawy nie powinna mieć żadnego wpływu na decyzje o przedstawieniu im nowych warunków pełnienia służby lub pracy. Jeżeli jednak miała ona wpływ na ten proces, to odbyło się to z naruszeniem art. 144 ust. 1 oraz art. 177 ustawy o KAS i przywołana wyżej opinia Biura Analiz Sejmowych jest w pełni aktualna. Uzasadnia to wniosek o przeprowadzenie dowodu z tejże opinii.

Skarżący podniósł również, że zgodnie z art. 170 ustawy p.w.KAS stosunki służbowe osób pełniących służbę w jednostkach KAS, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1, 2, 3, i 6 ustawy o KAS, tj. pełniących służbę w: komórkach organizacyjnych urzędu obsługującego ministra, Krajowej Informacji Skarbowej, izbach administracji skarbowej, Krajowej Szkole Skarbowości wygasają z dniem 31 sierpnia 2017 r., jeżeli osoby te w terminie do dnia 31 maja 2017 r. nie otrzymają pisemnej propozycji określającej nowe warunki pełnienia służby. Przy czym art. 36 ust. 1 ustawy o KAS, w którym wyliczone zostały jednostki organizacyjne KAS, oprócz ww. jednostek wymienia ponadto: urzędy skarbowe, urzędy celno-skarbowe wraz z podległymi oddziałami celnymi oraz Centrum Informatyki Krajowej Administracji Skarbowej. Natomiast zgodnie z art. 165 ust. 3 ustawy p.w.KAS funkcjonariusze celni pełniący służbę w izbach celnych stali się z dniem wejścia w życie ustawy o KAS funkcjonariuszami Służby Celno-Skarbowej pełniącymi służbę w jednostkach KAS zachowując ciągłość służby. Użyta w tym wypadku przez ustawodawcę liczba mnoga "jednostkach" wskazuje, że chodzi tu o więcej niż jedną jednostkę organizacyjną KAS. Skoro więc art. 170 ust. 1 p.w.KAS odsyła wprost do art. 36 ust. 1 ustawy o KAS bez czynienia zastrzeżeń, w szczególności odsyła do art. 37 ustawy o KAS, to uwzględniając treść art. 165 ust. 3 ustawy p.w.KAS uprawniony jest wniosek, że krąg wskazanych w nim jednostek organizacyjnych KAS należy traktować jako zamknięty i nie jest możliwe jego rozszerzanie bez naruszenia tejże ustawy.

Skarżący zaznaczył, że do dnia [...] marca 2017 r. pełnił służbę jako funkcjonariusz celny w Izbie Celnej w [...]. Następnie, od dnia [...] marca 2017 r., jako funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej pełnił służbę w IAS w [...] w Wydziale [...] w Dziale [...], zaś od dnia [...] czerwca 2017r. w Pierwszym Referacie [...] w [...] Urzędzie Celno-Skarbowym w [...]. Do dnia 31 maja 2017 r. skarżący nie otrzymał nowych warunków pracy lub pełnienia służby. Zatem zgodnie z art. 170 ust. 1 ustawy p.w. KAS, skarżącemu - jako funkcjonariuszowi urzędu celno-skarbowego (jednostki organizacyjnej nie wymienionej w tym przepisie), który do dnia 31 maja 2017 r. nie otrzymał nowych warunków pracy lub służby, stosunek służbowy nie wygasł.

W odpowiedzi na skargę Szef KAS wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Szefa KAS z dnia [...] listopada 2020 oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora IAS w [...] z dnia [...] lipca 2020 r. nie naruszają w stopniu kwalifikującym do eliminacji z obrotu prawnego.

Wskazać należy, że powyższe decyzje zostały wydane w następstwie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2019 r. sygn. akt I OSK 1164/18. Wyrokiem tym NSA uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 grudnia 2017 r. sygn. akt III SAB/Kr 89/17 w zakresie oddalenia skargi W. G. na bezczynność Dyrektora IAS w [...] w przedmiocie wydania decyzji administracyjnej potwierdzającej, że zostały spełnione ustawowe przesłanki powodujące wygaśnięcie stosunku służbowego i zobowiązał Dyrektora IAS w [...] do wydania decyzji dotyczącej stosunku służbowego W. G. w terminie 14 dni od otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt 2 sentencji wyroku).

W uzasadnieniu NSA wskazał w szczególności, że Sąd pierwszej instancji w sposób uprawniony przyjął, że w tej sprawie organ (w tym przypadku Dyrektor IAS w [...]) był zobligowany do wydania decyzji administracyjnej dotyczącej stosunku służbowego skarżącego, to jednak błędnie uznał, że decyzję w tym przedmiocie stanowiło pismo tego organu z dnia [...] lipca 2017 r. Pisma tego nie można było zakwalifikować jako decyzji administracyjnej potwierdzającej, że zostały spełnione ustawowe przesłanki wygaśnięcia stosunku służbowego skarżącego jako funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej. Miało ono jedynie charakter informacyjny i zawiadamiało skarżącego o fakcie przyszłego wygaśnięcia stosunku służbowego z mocy prawa na podstawie art. 170 ust. 1 pkt 1 ustawy p.w.KAS.

NSA zaznaczył, że w świetle obowiązujących regulacji prawnych, obowiązkiem organu w niniejszej sprawie było wydanie decyzji administracyjnej dotyczącej stosunku służbowego wyżej wymienionego funkcjonariusza.

Dyrektor IAS działał zatem w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania przedstawionymi w ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 153 i art. 170 p.p.s.a.) oraz wytycznymi zawartymi w decyzji Szefa z dnia [...] czerwca 2020 r. wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. W ocenie Sądu, Dyrektor IAS w [...] zastosował się do oceny prawnej oraz wytycznych co do dalszego postępowania, zatem w sprawie nie doszło do naruszenia ww. przepisów prawa.

Wskazać należy, że z dniem 1 marca 2017 r. utworzona została KAS, która przejęła realizację zadań wykonywanych dotychczas przez kontrolę skarbową, administrację podatkową oraz Służbę Celną. W ramach KAS wyodrębnia się Służbę Celno-Skarbową będącą jednolitą i umundurowaną formacją, którą tworzą funkcjonariusze.

Pod względem organizacyjnym art. 160 ust. 2 i ust. 4 ustawy p.w.KAS. określił, że izba skarbowa kontynuuje działalność i staje się izbą administracji skarbowej, a izbę tę łączy się z mającymi siedzibę w tym samym województwie izbą celną i urzędem kontroli skarbowej

W odniesieniu do zasobów kadrowych dotychczasowej Służby Celnej, w art. 165 ust. 3 i 4 ustawy p.w.KAS określono zasady dalszego zatrudniania dotychczasowych funkcjonariuszy celnych w jednostkach KAS, powołanej w miejsce rozproszonej administracji podatkowej, służby celnej i kontroli skarbowej. Wedle tej regulacji funkcjonariusze celni, pełniący służbę w izbach celnych albo w komórkach urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy o KAS, z zastrzeżeniem art. 170 ustawy p.w.KAS, funkcjonariuszami Służby Celno-Skarbowej, pełniącymi służbę w jednostkach KAS i zachowują ciągłość służby. W sprawach wynikających ze stosunku służbowego stosuje się przepisy dotychczasowe.

Na podstawie art. 165 ust. 7 ustawy p.w.KAS, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, dyrektor izby administracji skarbowej oraz dyrektor Krajowej Szkoły Skarbowości składają odpowiednio pracownikom oraz funkcjonariuszom, w terminie do dnia 31 maja 2017 r., pisemną propozycję, określającą nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby, która uwzględnia posiadane kwalifikacje i przebieg dotychczasowej pracy lub służby, a także dotychczasowe miejsce zamieszkania. Możliwość złożenia dotychczasowym funkcjonariuszom propozycji pracy, określającej nowe warunki zatrudnienia, przewidziana została w ww. ustawie także w art. 167 ust. 2 (w stosunku do funkcjonariuszy pełniących służbę w komórkach urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych).

Zgodnie z art. 170 ust. 2 ustawy p.w.KAS, funkcjonariusz, któremu przedstawiono propozycję zatrudnienia albo pełnienia służby, składa w terminie 14 dni od dnia jej otrzymania oświadczenie o przyjęciu albo odmowie przyjęcia propozycji. Niezłożenie oświadczenia w tym terminie jest równoznaczne z odmową przyjęcia propozycji zatrudnienia albo pełnienia służby.

Stosunki służbowe osób pełniących służbę w jednostkach KAS, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 6 ustawy o KAS (komórkach organizacyjnych urzędu obsługującego ministra, Krajowej Informacji Skarbowej, izbach administracji skarbowej i Szkole), wygasają: z dniem 31 sierpnia 2017 r., jeżeli osoby te w terminie do dnia 31 maja 2017 r. nie otrzymają pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby; po upływie 3 miesięcy, licząc od miesiąca następującego po miesiącu, w którym funkcjonariusz złożył oświadczenie o odmowie przyjęcia propozycji zatrudnienia albo pełnienia służby, jednak nie później niż dnia 31 sierpnia 2017 r. (art. 170 ust. 1 ustawy p.w.KAS). Wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza w opisanych przypadkach traktuje się jak zwolnienie ze służby (art. 170 ust. 3 ustawy p.w.KAS).

W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2019 r., sygn. akt I OPS 1/19 (publ. CBOSA) wskazano, że przepisy ustawy p.w.KAS wprowadziły trzy rodzaje rozwiązań prawnych dotyczących zmiany stosunku służbowego dotychczasowych funkcjonariuszy Służby Celnej w stosunek służbowy lub stosunek pracy w Służbie Celno-Skarbowej powołanej w celu przeprowadzenia reformy szeroko rozumianej administracji skarbowej. Jednym z nich jest wygaśnięcie dotychczasowego stosunku służbowego. Następuje ono w wyniku niezłożenia funkcjonariuszowi propozycji dalszego zatrudnienia lub w przypadku niezaakceptowania przez niego propozycji zatrudnienia albo pełnienia służby w określonym przez prawo terminie (zgodnie z art. 170 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy p.w.KAS). W takim przypadku dochodzi do wygaśnięcia stosunku służbowego funkcjonariusza, które traktuje się jak zwolnienie ze służby. Tutaj podstawę do wydania decyzji o zwolnieniu ze służby stanowi art. 170 ust. 1 i 3 ustawy p.w.KAS w związku z art. 276 ust. 1 i 2 ustawy o KAS. Znaczenie tego przepisu nie budzi wątpliwości. Zgodnie z jego treścią decyzję administracyjną wydaje się wyłącznie w przypadkach przeniesienia funkcjonariusza, powierzenia mu pełnienia obowiązków na innym stanowisku służbowym, przeniesienia na inne stanowisko, zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, czy zwolnienia ze służby.

W niniejszej sprawie niesporną jest okoliczność, że do dnia 31 maja 2017 r. skarżący nie otrzymał propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby w KAS. W konsekwencji braku takiej propozycji, w myśl ww. art. 170 ust. 1 ustawy p.w.KAS, jego stosunek służbowy wygasł z dniem 31 sierpnia 2017 r.

W decyzji z dnia [...] lipca 2020 r. stwierdzającej wygaśnięcie stosunku służbowego skarżącego w Izbie Administracji Skarbowej w [...] z dniem 31 sierpnia 2017 r., na podstawie art. 170 ust. 1 pkt 1 ustawy p.w.KAS, Dyrektor IAS przedstawił uzasadnienie tego rozstrzygnięcia. Podał, że skarżący pełnił służbę w organach bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 2 ustawy o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 r. oraz treści tych dokumentów, co w świetle art. 144 ust. 1 ustawy o KAS uniemożliwia mu zatrudnienie albo pełnienie służby w jednostkach organizacyjnych KAS.

Fakt pełnienia przez skarżącego służby w organach bezpieczeństwa państwa nie budzi wątpliwości, ponieważ został potwierdzony w jego oświadczeniu złożonym na podstawie art. 177 ustawy p.w.KAS. Sporna jest natomiast ocena wpływu tego faktu na sytuację prawną skarżącego, tj. na możliwość dalszego jego zatrudnienia lub pełnienia służby w KAS.

Skarżący podnosi bowiem, że art. 144 ust. 1 ustawy o KAS nie może dotyczyć osób już zatrudnionych albo pełniących służbę w jednostkach KAS, lecz wyłącznie osób "które dopiero będą podejmować pracę lub służbę w Krajowej Administracji Skarbowej". Negatywna przesłanka zatrudnienia albo pełnienia służby w jednostkach organizacyjnych KAS nie dotyczy więc skarżącego, ponieważ od chwili utworzenia KAS pełnił on służbę w tej administracji. Nie należy zatem do kategorii osób przyjmowanych do pracy lub do służby, o których jest mowa w art. 144 ust. 1 i ust. 2 ustawy o KAS.

Zdaniem Sądu, stanowisko skarżącego nie zasługuje na aprobatę. Należy bowiem stwierdzić, że wykładnia językowa art. 144 ust. 1 ustawy o KAS nakazuje przyjąć, że ma on zastosowanie zarówno do osób przyjmowanych do pracy lub służby w jednostkach organizacyjnych KAS po utworzeniu tej administracji, jak i do osób, które automatycznie, z mocy ustawy, z chwilą utworzenia KAS zostały uznane za zatrudnione tam lub pełniące służbę i poddane "weryfikacji" w trybie określonym w art. 170 i nast. ustawy p.w.KAS. Użyte w art. 144 ust. 1 ustawy o KAS określenie "może być zatrudniona albo pełnić służbę" obejmuje swym zakresem zarówno osoby przyjmowane do pracy lub służby w KAS, jak i te, które już tam pracują lub pełnią służbę. Nie ma zarówno językowych, jak i merytorycznych podstaw, aby określenie "być zatrudnionym lub pełnić służbę" odnieść wyłącznie do chwili podjęcia zatrudnienia lub przyjęcia do służby.

Zaznaczyć należy, że przepis art. 144 ust. 2 ustawy o KAS rzeczywiście obejmuje tylko osoby podejmujące pracę lub służbę w KAS (stanowi, że przy naborze do pracy albo przyjęciu do służby w jednostkach organizacyjnych KAS, kandydaci urodzeni przed dniem 1 sierpnia 1972 r. są obowiązani do złożenia kierownikowi jednostki oświadczenia dotyczącego pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa, o których mowa w ust. 1, lub współpracy z tymi organami). Należy jednak mieć na względzie, że art. 177 ustawy p.w.KAS, dotyczy wszystkich pracowników oraz funkcjonariuszy KAS, którzy nie składali oświadczenia, o którym mowa w art. 144 ust. 2 ustawy o KAS w chwili przyjęcia do pracy lub służby w KAS (na tej podstawie również skarżący złożył stosowne oświadczenie). Przepis art. 177 ustawy p.w.KAS byłby zupełnie zbędny, gdyby wymaganie niepełnienia służby lub niewykonywania pracy w organach bezpieczeństwa państwa (art. 144 ust. 1 ustawy o KAS) odnosiło się wyłącznie do "nowego" naboru do pracy lub służby w KAS.

Nie ma zatem racji skarżący podnosząc, że wobec jednoznacznego brzmienia art. 144 ust. 1 ustawy o KAS lustracja pracowników i funkcjonariuszy Krajowej Administracji Skarbowej już pełniących w niej służbę lub zatrudnionych w dniu wejścia w życie ww. ustawy, nie powinna mieć żadnego wpływu na decyzję o przedstawieniu im nowych warunków pełnienia służby lub pracy.

Jak bowiem wskazał organ I instancji, spełnienie warunków zatrudnienia (pełnienia służby) w Krajowej Administracji Skarbowej (określonych w art. 151 i art. 144 ustawy o KAS oraz w stosunku do członków korpusu służby cywilnej - w ustawie o Służbie Cywilnej) poprzedzało dokonywaną ocenę kwalifikacji, przebiegu dotychczasowej pracy lub służby pracownika bądź funkcjonariusza, o których mowa w art. 165 ust. 7 ustawy p.w.KAS. W ocenie Sądu, stanowisko to jest trafne w świetle art. 144 ustawy o KAS oraz art. 177 ustawy p.w.KAS.

Dokonując powyższej oceny Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosków dowodowych zawartych w skardze. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może, z urzędu lub na wniosek stron, przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd nie stwierdził aby w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki wymienione w tym przepisie, tj. istotne wątpliwości, których wyjaśnienie byłoby niezbędne w oparciu o wymienione w skardze dokumenty.

W ocenie Sądu nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 170 ust. 1 i 3 ustawy o KAS poprzez stwierdzenie wygaśnięcia stosunku służbowego skarżącego z dniem 31 sierpnia 2017 r. Jak wynika z okoliczności faktycznych sprawy skarżący do dnia 31 maja 2017 r. nie otrzymał pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby. We wskazanej dacie, tj. 31 maja 2017 r. (od dnia [...] marca 2017 r.), skarżący pełnił służbę w Izbie Administracji Skarbowej w [...] (w Wydziale [...]), a więc w jednostce KAS wymienionej w art. 36 ust. 3 ustawy o KAS. Wobec nieotrzymania propozycji pracy/służby stosunek służbowy skarżącego wygasł z dniem 31 sierpnia 2017 r. Wprawdzie skarżący od dnia [...] czerwca 2017 r. pełnił służbę w [...] Urzędzie Celno-Skarbowym w [...], to jednak jego pracodawcą pozostawał Dyrektor IAS w [...], a więc kierownik jednostki wymienionej w art. 36 ust. 3 ww. ustawy.

Konkludując Sąd stwierdza, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. W sprawie nie doszło do naruszenia art. 165 ust. 7, art. 170 i art. 177 ustawy p.w.KAS w związku z art. 32 i art. 60 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Prowadząc postępowanie organy nie naruszyły też art. 7, art. 77 i art. 78 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie wygaśnięcia stosunku służbowego skarżącego zostały ustalone i prawidłowo ocenione. Wprawdzie organ II instancji nie wyjaśnił powodów, dla których nie uwzględnił wniosku dowodowego skarżącego, stwierdzając jedynie, że "nie widzi konieczności uzupełniania postępowania dowodowego", jednak uchybienie to pozostaje, w ocenie Sądu, bez wpływu na wydane rozstrzygnięcie. Powoływane przez skarżącego dokumenty, w szczególności stenogram z posiedzenia sejmowej Komisji do Spraw Petycji (nr [...]) z dnia [...] kwietnia 2017 r., nie mogły skutecznie podważyć przyjętej przez organ wykładni powołanych wyżej przepisów prawa.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.