Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 923/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-09-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184, art. 204 pkt 1, art. 174, art. 134, art. 174
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 194, art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art. 180, art. 187, art. 191
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 2 ust. 6 i 7, art. 23a ust. 3, art. 23b ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zabłocka Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.) Protokolant asystent sędziego Paulina Marchewka po rozpoznaniu w dniu 2 września 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H. Spółki z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 1167/14 w sprawie ze skargi H. Spółki z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [..] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia o charakterze gier 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od H. Spółki z o.o. z siedzibą w W. na rzecz Ministra Finansów 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 grudnia 2014r., sygn. akt VI SA/Wa 1167/14 oddalił skargę H.Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Finansów z dnia 28 stycznia 2014 r. w przedmiocie rozstrzygnięcia o charakterze gier prowadzonych na automatach.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Zaskarżoną decyzją z dnia 28 stycznia 2014 r. Minister Finansów, po rozpatrzeniu odwołania H.Sp. z o.o. z siedzibą w W. - utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 6 listopada 2013 r., którą rozstrzygnął, że gry prowadzone na automacie Apex Multi Magico o numerze ...są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540, ze zm.; dalej: u.g.h.).

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że gry na wskazanym automacie są grami w rozumieniu art. 2 ust. 3 w zw. z ust. 4 u.g.h. (tj. grami na urządzeniach elektronicznych, o wygrane rzeczowe oraz zawierającymi element losowości), a rozstrzygnięcie oparł na sprawozdaniu z dnia 1 lipca 2013 r. z badań technicznych spornego automatu przeprowadzonych przez jednostkę badającą Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w Białymstoku – upoważnioną przez Ministra Finansów do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Organ stwierdził ponadto, że opinie prawne przedłożone przez stronę nie odnoszą się do działania spornego automatu, czyli tego, którego gry są przedmiotem postępowania i nie mogły zostać uznane za dowody, podkreślając przy tym, że mają one charakter opinii prywatnych, które jak wskazuje orzecznictwo należy traktować jedynie jako wyjaśnienia stanowiące poparcie stanowiska, choć z uwzględnieniem wiadomości specjalnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę Spółki na opisaną wyżej decyzję Ministra Finansów.

W uzasadnieniu Sąd w pierwszej kolejności odniósł się do podnoszonej przez skarżącą kwestii posiadanego przez Laboratorium Celne Izby Celnej w Białymstoku – upoważnienia do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier, którego to upoważnienia udziela Minister Finansów na podstawie art. 23 f ust 1 u.g.h. W ocenie Sądu I instancji okoliczność, czy jednostka badająca spełnia ustawowe warunki do uzyskania upoważnienia, o których jest mowa w przepisach u.g.h. sprawdzana jest wyłącznie w toku postępowania prowadzonego przez Ministra Finansów, wszczętego na wniosek zainteresowanej jednostki badającej. Postępowanie to jest sformalizowane i w razie negatywnego wyniku weryfikacji tych przesłanek odmowa udzielenia upoważnienia następuje w drodze decyzji. Zatem tylko ten organ właściwy jest do badania przesłanek udzielonego upoważnienia. Weryfikacja prawidłowości udzielenia upoważnienia przez Ministra Finansów nie może być dokonywana a casu ad casum przez organy celne prowadzące postępowania w poszczególnych sprawach, w których badania sprawdzające wykonują upoważnione jednostki badające. Nie oznacza to, zdaniem Sądu I Instancji, że strona nie może kwestionować badania sprawdzającego dokonanego przez jednostkę badającą. Nie może tego jednak czynić przez zakwestionowanie prawidłowości działania Ministra Finansów w postaci udzielenia upoważnienia bądź w postaci zaniechania odebrania upoważnienia i w rezultacie postawienia tezy, że jednostka badająca nie miała uprawnienia do wykonania badania sprawdzającego. O tym czy jednostka badająca jest rzeczywiście upoważniona decyduje treść upoważnienia oraz okoliczność, czy nie upłynął okres, na który upoważnienie zostało udzielone albo czy nie wydana została decyzja o cofnięciu upoważnienia. Sąd I instancji wskazał, że skoro na dzień przedmiotowego badania automatu tj. 1 lipca 2013r. Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w Białymstoku miało status jednostki badającej (upoważnionej przez Ministra Finansów ), to zarzuty skarżącej dotyczące braku takiego statusu ze względu na brak określonego rodzaju akredytacji są niezasadne. Sąd orzekający nie podzielił odmiennego poglądu, co do konieczności legitymowania się przez jednostkę badającą akredytacją odpowiadającą tematem i zakresem badań specyfice badań automatów o niskich wygranych prezentowanych we wskazanych orzeczeniach WSA w Warszawie.

Nie uznając zasadności pozostałych zarzutów zawartych w skardze Sąd I wskazał, że przedmiotem postępowania było zbadanie, czy gry urządzane przez skarżącą na spornym urządzeniu są grami na automacie w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych. Opierając się na opisie przebiegu jednej z gier urządzanych na przedmiotowym urządzeniu zawartym w sprawozdaniu z badań technicznych, sporządzonym przez jednostkę badającą – Laboratorium Izby Celnej w Białymstoku, Minister Finansów uznał, zgodnie z art. 2 ust. 3-5 u.g.h., że przedmiotowe urządzenie jest urządzeniem elektronicznym, gry na nim organizowane zawierają element losowości oraz grający uzyskuje wygraną rzeczową w postaci dodatkowych punktów.

Ze sprawozdania jednostki badającej wynika, że przedmiotowy automat jest urządzeniem elektronicznym, nie stwierdzono cech cyklicznego powtarzania się układu wyświetlanych symboli, co oznacza, że ten moment gry zawiera element losowości, decydujący o ewentualnej wygranej grającego. WSA wskazał, że nie ulega wątpliwości że zdobyte i wykorzystywane punkty stanowią wygraną rzeczową w rozumieniu art. 2 ust. 4 u.g.h. Wskazano, co potwierdziła jednostka badająca, że zdobyte punkty można wykorzystać w następnych grach. Sąd I instancji podzielił ocenę organu, że w tej sprawie rozstrzygające znaczenie miało w tych kwestiach badanie techniczne przeprowadzone przez jednostkę badającą. Strona nie przedstawiła bowiem dowodów, które negowałyby skutecznie ustalenia organu poczynione w oparciu o wyniki badań jednostki upoważnionej.

Sąd nie dopatrzył się również uchybień proceduralnych, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy wskazując, że organ odniósł się do wnioskowanych przez stronę dowodów w postaci opinii prawnych oraz opinii rzeczoznawcy, biegłego sądowego. Minister Finansów dokonał ich merytorycznej analizy oraz oceny wskazując na te elementy przedstawionych opinii i ekspertyz, które budzą wątpliwości, nie zostały dostatecznie wyjaśnione lub są sprzeczne z wyciągniętymi przez ich autorów

H. Sp. z o.o. w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie reformatoryjne w trybie art. 188 p.p.s.a., ponadto w każdym przypadku wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości; ewentualnie o stwierdzenie nieważności decyzji w całości oraz zasądzenie koszów postępowania.

Spółka wniosła również o dopuszczenie dowodu z następujących dokumentów załączonych do przedmiotowej skargi kasacyjnej:

- poświadczonej za zgodność opinii technicznej nr ... biegłego sądowego

dr. inż. B. B.z dnia 8 września 2014 r. (powołanego przez Sąd Rejonowy w Strzelcach Opolskich w sprawie o sygn akt. ...) dotyczącej urządzenia Apex Multi Magic, programowo identycznego z urządzeniem przebadanym przez jednostkę badającą Izby Celnej w Białymstoku na okoliczność wykazania zręcznościowo – symulacyjnego charakteru gier na urządzeniu Apex Multi Magic. Wnioski wysnute z opinii biegłego B. B. są tożsame z wnioskami zawartymi w opinii autorstwa inż. J K.i prof. Dr hab. M.Ch. sporządzonymi na zlecenie strony.

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1, art. 3 § 2 pkt 1, art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i 2 Ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 20 września 2002 r. nr 153 poz. 1269 ze zm.; zwanej dalej p.u.s.a.) w zw. z art. 120, art. 123 § 1, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, a przede wszystkim art. 188 Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z dnia 13 listopada 1997 r. nr 137 poz. 926 ze zm.; zwanej dalej o.p.), mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niewłaściwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji i niedostrzeżeniu przez Sąd I instancji naruszenia przez organ administracji przepisów postępowania w postaci bezzasadnego oddalenia wniosków dowodowych Skarżącej, których celem było udowodnienie braku losowego charakteru gier oraz braku możliwości uzyskania na urządzeniu Apex Miki Magic nr ...wygranych rzeczowych oraz podważenie wartości dowodowej sprawozdania z badań Laboratorium Celnego Izby Celnej w Białymstoku z dnia 1 lipca 2013 r., co w konsekwencji doprowadziło do błędnej kwalifikacji urządzenia do kategorii automatów do gier losowych i bezzasadnego oddalenia skargi.

naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1, art. 3 § 2 pkt 1, art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a.) w zw. z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 191 o.p. w zw. z art. 8 Ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. 2009 r. nr 201 poz. 1540 ze zm.; zwanej dalej ugh), mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niewłaściwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji i niedostrzeżeniu przez Sąd I instancji braku zebrania przez organ pełnego materiału dowodowego, a także przedwczesne wydanie decyzji, podczas gdy nie w pełni została wyjaśniona kluczowa dla sprawy kwestia prawidłowości badań laboratoryjnych będących podstawą dla wydania zaskarżonej decyzji oraz braku dokonania przez organ wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń faktycznych i w konsekwencji błędne oparcie zaskarżonej decyzji jedynie na wnioskach opinii (sprawozdania z badań) Laboratorium Celnego Izby Celnej w Białymstoku, która to jednostka nie posiadała uprawnień (akredytacji) do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier, a zatem nie posiadała wiadomości specjalnych niezbędnych do wydania rzeczonej opinii będącej podstawą wydania skarżonej decyzji (tak po stronie jednostki jak i osoby prowadzącej badanie), co w konsekwencji doprowadziło do błędnej kwalifikacji urządzenia do kategorii automatów do gier losowych i bezzasadnego oddalenia skargi, podczas gdy Sąd I instancji powinien był dostrzec, że zebrany przez organ materiał dowodowy jest niewystarczający, a sporządzona przez nieuprawnioną jednostkę badającą opinia nie może być podstawą dla rozstrzygnięcia w przedmiocie charakteru gier na automacie, w związku z czym Sąd I instancji powinien był uchylić zaskarżoną decyzję;

naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1, art. 3 § 2 pkt 1, art. 141 § 1, art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 o.p. w zw. z art. 8 u.g.h., mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niewłaściwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji i niedostrzeżeniu przez Sąd I instancji naruszenia przez organ administracji przepisów postępowania, polegającego na dokonaniu przez organ administracji nierzetelnej i wybiórczej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, ograniczającej się jedynie do bezrefleksyjnego powtórzenia błędnych wyników badania jednostki badającej, które miały świadczyć o rzekomo losowym charakterze gier urządzanych na urządzeniu i możliwości uzyskania wygranych rzeczowych, co w konsekwencji doprowadziło do błędnej kwalifikacji urządzenia do kategorii automatów do gier losowych i bezzasadnego oddalenia skargi, podczas gdy Sąd I instancji powinien był dostrzec, że przeprowadzona przez organ ocena opinii jednostki badającej oraz jej wartości dowodowej jest bezrefleksyjna, wybiórcza i nierzetelna, a nadto że dokonanie prawidłowej oceny wartości dowodowej rzeczonej opinii powinno uwzględniać fakt, że sporządzona przez nieuprawnioną jednostkę badającą opinia nie może być podstawą dla rozstrzygnięcia w przedmiocie charakteru gier na urządzeniu, i tym samym Sąd I instancji powinien był uchylić zaskarżoną decyzję;

naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1, art. 3 § 2 pkt 1, art. 141 § 1, art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 191 o.p. w zw. z art. 8 ugh, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niewłaściwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji i niedostrzeżeniu przez Sąd I instancji naruszenia przez organ administracji przepisów postępowania, polegającego na dokonaniu przez organ administracji dowolnej, a nie swobodnej, oceny dowodów, z uchybieniem zasadom prawidłowego, logicznego rozumowania, wskazaniom wiedzy i doświadczenia życiowego, przez co ocena ta doprowadziła do dokonania przez organ administracji błędnych i całkowicie bezpodstawnych ustaleń faktycznych w przedmiocie charakteru gier urządzanych na urządzeniu, co w konsekwencji doprowadziło do błędnej kwalifikacji urządzenia do kategorii automatów do gier losowych i bezzasadnego oddalenia skargi, podczas gdy Sąd I instancji powinien był dostrzec dowolność, bezpodstawność i arbitralność ustaleń dokonanych przez organ administracji na podstawie zebranego materiału dowodowego, i tym samym Sąd I instancji powinien był uchylić zaskarżoną decyzję;

naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1, art. 3 § 2 pkt 1, art. 141 § 1, art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 o.p. w zw. z art. 8 ugh, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niewłaściwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji i niedostrzeżeniu przez Sąd I instancji naruszenia przez organ administracji przepisów postępowania, polegającego na braku dokonania przez organ administracji wnikliwego i logicznego rozważenia i uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem podstawy faktycznej, m.in. przez lakoniczne ustosunkowanie się do błędów i sprzeczności występujących w opinii sporządzonej przez jednostkę badającą - Laboratorium Celne Izby Celnej w Białymstoku, pominięcie w procesie orzekania zarzutów zgłaszanych przez Skarżącego oraz wniosków wypływających z orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2007r. (sygn. akt IV KK 215/07) ze względu na fakt, iż zdaniem organu wyrok ten nie może znaleźć zastosowania w tej sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do obarczenia wydanej decyzji istotnymi brakami świadczący o dowolności i arbitralności decyzji, uniemożliwiającymi dokonanie kontroli prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia, co powinien dostrzec Sąd I instancji tym samym Sąd I instancji powinien był uchylić zaskarżoną decyzję;

naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1, art. 3 § 2 pkt 1, art. 141 § 1, art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 o.p. w zw. z art. 8 u.g.h., mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niewłaściwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, tj. przy dokonaniu bezpodstawnej kwalifikacji charakteru gier urządzanych na przedmiotowym urządzeniu i przy błędnym założeniu, że sprawozdanie jednostki badającej, na której Minister Finansów oparł swoją decyzję, zostało sporządzone przez jednostkę badającą legitymującą się odpowiednim certyfikatem akredytacji oraz ważnym upoważnieniem Ministra Finansów do przeprowadzania badań technicznych automatów do gier, co doprowadziło do zupełnie bezpodstawnej kwalifikacji urządzenia jako automatu do gier o charakterze losowym i w konsekwencji bezzasadnego oddalenia skargi, podczas gdy Sąd I instancji powinien zauważyć, że jednostka badająca Laboratorium Celne Izby Celnej w Białymstoku nie posiada akredytacji w zakresie badań automatów i tym samym ważnego i prawidłowo udzielonego upoważnienia Ministra Finansów do przeprowadzania badań technicznych automatów do gier, i tym samym Sąd I instancji powinien był uchylić zaskarżoną decyzję.

naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 134 § 1 p.p.s.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na tym, że Sąd I instancji, nie będąc związany zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie uwzględnił przy orzekaniu- faktu nieważności z mocy prawa udzielonego Izbie Celnej w Białymstoku upoważnienia Ministra Finansów do przeprowadzania badań automatów do gier oraz faktu braku posiadania przez Izbę Celną w Białymstoku odpowiedniej akredytacji Polskiego Centrum Akredytacji, przez co bezzasadnie oddalił skargę, utrzymując w mocy rozstrzygnięcia Ministra Finansów w przedmiocie charakteru gier na urządzeniu, oparte jedynie na badaniu jednostki badającej, która nie była w żadnym razie kompetentna do przeprowadzania badań automatów do gier.

Ponadto na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi Skarżąca zarzuciła:

naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 6 i art. 2 ust. 7 w zw. z art. 23f ust. 6, art. 23b ust. 3 i art. 129 ust. 3 UGH, w zw. z art. 23f ust. 1 pkt 1 i 2, art. 23f ust. 2 pkt 1, art. 23f ust. 5 pkt 1 i 2 UGH, jak również w zw. z art. 2 pkt 3, art. 15 ust. 2 pkt 3, art. 16 ust. 2 pkt 5 i art. 16 ust. 4 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. nr 138, poz. 935 z późn. zm., zwanej dalej "ustawą o systemie oceny zgodności") poprzez:

- błędną wykładnię, polegającą na wadliwym przyjęciu przez Sąd I instancji, iż przy rozpoznaniu sprawy ze skargi na decyzję w przedmiocie rozstrzygnięcia o charakterze gier w rozumieniu przepisów u.g.h. fakt figurowania danej jednostki badającej w wykazie jednostek upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier stanowi podstawę przyjęcia przez organ statusu danej jednostki, jako uprawnionej do przeprowadzenia badania sprawdzającego automatów do gier, podczas gdy zgodnie z prawidłową wykładnią ww. przepisów organ i sąd są zobowiązane zbadać z urzędu prawidłowość udzielenia i ważność upoważnienia Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier;

- niezastosowanie w ramach wykładni ww. przepisów art. 15 ust. 2 pkt 3 i art. 16 ust. 2 pkt 5 ustawy o systemie oceny zgodności, i w konsekwencji wadliwe przyjęcie przez Sąd I instancji, iż:

a) sam fakt udzielenia danej jednostce upoważnienia ze strony Ministra Finansów powoduje, że jest to podmiot upoważniony do przeprowadzenia badań technicznych automatów, podczas gdy z prawidłowej wykładni ww. przepisów wynika, że sam fakt udzielenia danej jednostce upoważnienia ze strony Ministra Finansów nie powoduje, że dana jednostka jest podmiotem upoważnionym do przeprowadzenia badań technicznych automatów, wobec braku posiadania przez daną jednostkę akredytacji Polskiego Centrum Akredytacji w zakresie badań technicznych automatów;

b) prawidłowe udzielenie akredytacji przez Polskie Centrum Akredytacji nie wymaga określenia zakresu akredytacji, podczas gdy z prawidłowej wykładni ww. przepisów, uwzględniającej art. 15 ust. 2 pkt 3 i art. 16 ust. 2 pkt 5 ustawy o systemie oceny zgodności, wynika, że akredytacja Polskiego Centrum Akredytacji jest zawsze udzielana w określonym zakresie i potwierdza fachowość podmiotu tylko w ściśle określonym zakresie wiedzy merytorycznej;

c) stosowne badania sprawdzające automatów do gier może przeprowadzić jednostka badająca nieposiadająca akredytacji Polskiego Centrum Akredytacji w zakresie badań technicznych automatów i urządzeń do gier, podczas gdy z prawidłowej wykładni ww. przepisów stosowne badania sprawdzające automatów może przeprowadzić tylko jednostka badająca posiadająca akredytację Polskiego Centrum Akredytacji w zakresie badań technicznych automatów i urządzeń do gier;

d) strona skarżąca nie może zakwestionować prawidłowości działania Ministra Finansów w postaci udzielenia upoważnienia do przeprowadzania badań technicznych automatów do gier, podczas gdy na kanwie niniejszej sprawy jest to w pełni dopuszczalne

9) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 23b ust. 3 ugh w związku z § 7 ust. 2 pkt 5 i § 22 zarządzenia nr 28 Ministra Finansów z dnia 28.06.2013 r. w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym (Dz. Urz. MF poz. 19) i w związku z § 1 ust. 2 i § 6 ust. 2 zarządzenia nr 30 Ministra Finansów z dnia 29.10.2009 r. w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym (Dz. Urz. MF poz. 72 z późn. zm.) oraz w zw. z art. 7 Konstytucji RP, przez ich niezastosowanie i w konsekwencji dokonanie błędnej oceny, że Izba Celna w Białymstoku jest jednostką badającą, pomimo iż w dniu 27.11.2012 r. ( data udzielenia upoważnienia Izbie Celnej w Białymstoku przez Ministra Finansów) przepisy prawa nie zezwalały Izbie Celnej w Białymstoku co do zasady na prowadzenie badań technicznych automatów i urządzeń do gier;

10) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 3 i 4, art. 23b ust. 3, art. 23f ust. 1 pkt 1, art. 23f ust. 5 pkt 1 i 2 ugh oraz art. 15 ust. 2 pkt 3 i art. 16 ust. 2 pkt 5 ustawy o systemie oceny zgodności, poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, wyrażające się w błędzie subsumpcji i wadliwym ustaleniu przez Sąd I instancji, iż:

- posiadanie przez jednostkę badającą Laboratorium Celne Izby Celnej w Białymstoku akredytacji Polskiego Centrum Akredytacji w zakresie badań właściwości chemicznych i fizycznych chemikaliów i żywności jest wystarczające dla stwierdzenia, iż niniejsza jednostka badająca posiada odpowiednią akredytację Polskiego Centrum Akredytacji w zakresie badań automatów do gier, potwierdzającą fachowość tych badań, podczas gdy z prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego z ww. przepisami wynika, że zakres akredytacji dotyczący badań właściwości chemicznych i fizycznych chemikaliów i żywności jest niewystarczający dla stwierdzenia posiadania przez jednostkę badającą Izby Celnej w Białymstoku akredytacji w zakresie badań automatów do gier, potwierdzającej fachowość jednostki w zakresie badań automatów do gier, co w konsekwencji prowadzi do stwierdzenia, że badania automatów zostały w niniejszej sprawie przeprowadzone przez jednostkę badającą do tego nieuprawnioną;

- zdobyte w toku gier na przedmiotowym urządzeniu punkty stanowią wygraną rzeczową, podczas gdy wygrane w ramach gier na urządzeniu nie przedłużają czasu-gry na urządzeniu ani też nie dają możliwości rozpoczynania nowych gier za punkty z poprzednich gier, w związku z czym nie stanowią wygranej rzeczowej.

- skarżąca nie kwestionowała wyników badania sprawdzającego przez wykazanie błędów merytorycznych sprawozdania.

W uzasadnieniu skarżąca kasacyjnie Spółka rozwinęła przedstawione wyżej zarzuty

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Finansów wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Kontroli instancyjnej sprawowanej w granicach skargi kasacyjnej poddany został wyrok Sądu I instancji oddalający skargę na decyzję Ministra Finansów w przedmiocie rozstrzygnięcia o charakterze gier na automacie należącym do skarżącej Spółki. Treść zarzutów opartych na podstawach wskazanych zarówno w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. (naruszenie prawa materialnego) jak i w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (naruszenie przepisów postępowania) jak i ich uzasadnienie wskazują, że istota kasacji dotyczy prawidłowości dopuszczenia i oparcia się przez organ przy rozstrzyganiu o charakterze gier, co zostało zaakceptowane przez Sąd I instancji, na opinii (sprawozdaniu z badań) Laboratorium Celnego Izby Celnej w Białymstoku, która to jednostka – w ocenie skarżącej kasacyjnie - nie posiadała uprawnień (akredytacji i upoważnienia) do przeprowadzenia badań technicznych automatów i urządzeń do gier.

Zgodnie z art. 2 ust. 6 u.g.h. Minister właściwy do spraw finansów publicznych rozstrzyga, w drodze decyzji, czy gra lub zakład posiadające cechy wymienione w ust. 1-5 są grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy.

Art. 2 ust.7 u.g.h. stanowi, że do wniosku o wydanie decyzji, o której mowa w ust. 6, należy załączyć opis planowanego albo realizowanego przedsięwzięcia, zawierający w szczególności zasady jego urządzania, przewidywane nagrody, sposób wyłaniania zwycięzców oraz, w przypadku gry na automatach, badanie techniczne danego automatu, przeprowadzone przez jednostkę badającą upoważnioną do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może zażądać przedłożenia takich dokumentów przez stronę także w postępowaniu prowadzonym z urzędu.

Zdaniem Naczelnego Sąd Administracyjnego - wbrew stanowisku skarżącej - z treści art. 2 ust. 6 i 7 u.g.h. nie można wywieść, że w przypadku prowadzenia przez właściwego Ministra z urzędu postępowania w przedmiocie charakteru gry na automacie, do zakończenia tego postępowania i wydania rozstrzygnięcia dowodem niezbędnym jest badanie techniczne danego automatu przeprowadzone przez upoważnioną jednostkę badającą.

Z treści przytoczonej regulacji wynika, że ustawodawca nałożył na podmiot występujący o wydanie decyzji na podstawie art.2 ust.6 u.g.h. obowiązek załączenia do wniosku wymienionych w art. 2 ust.7 u.g.h. dokumentów, w tym badania technicznego danego automatu, przeprowadzonego przez jednostkę badającą upoważnioną do badań technicznych automatów i urządzeń do gier.

W przypadku załączenia przez wnioskodawcę do wniosku badania technicznego danego automatu, przeprowadzonego przez upoważnioną jednostkę badającą, badanie to będzie dowodem w sprawie (art.180 §1 o.p. z wz. z art.8 u.g.h.), natomiast w przypadku niezałączenia do wniosku dokumentów wymienionych w art.2 ust.7 zdanie pierwsze (w tym ww. badania) i nieuzupełnienia braku na wezwanie organu, wniosek zostanie pozostawiony bez rozpatrzenia (art.169 § 1 o.p. w zw. z art. 8 u.g.h.).

Natomiast w sytuacji prowadzenia przez właściwego Ministra, z urzędu postępowania na podstawie art. 2 ust.6 u.g.h., ustawodawca upoważnił Ministra do zażądania przedłożenia przez stronę dokumentów wymienionych w ust. 7 zdanie pierwsze, nie nakładając jednak na organ obowiązku uzyskania tych dokumentów.

Z treści zdania drugiego art. 2 ust. 7 u.g.h. - przewidującego uprawnienie organu do żądania przedłożenia badania technicznego automatu wykonanego przez upoważnioną jednostkę badającą także w postępowaniu prowadzonym z urzędu - nie można wyprowadzać wniosku, że dokument ten jest dowodem koniecznym także w postępowaniach nie inicjowanych przez strony.

Za taką interpretacją przepisu art.2 ust. 7 u.g.h., poza jego literalnym brzmieniem, przemawia również fakt, iż w sytuacjach, w których ustawodawca uznał za konieczne korzystanie w postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy o grach hazardowych z badania przeprowadzonego przez jednostkę badającą upoważnioną do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, wymóg taki został wprost zapisany w ustawie. I tak w myśl art. 23a ust.3 u.g.h. naczelnik urzędu celnego rejestruje automaty i urządzenia do gier spełniające warunki określone w ustawie, na podstawie opinii jednostki badającej upoważnionej do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, a stosownie do art. 23b ust. 1 i 3 u.g.h. w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie jest obowiązany poddać automat lub urządzenie badaniu sprawdzającemu, a badanie to przeprowadza, na zlecenie naczelnika urzędu celnego, jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w terminie nie dłuższym niż 60 dni od dnia otrzymania zlecenia.

Za trafnością przedstawionego rozumienia art. 2 ust. 6 i 7 u.g.h. przemawia dodatkowo uzasadnienie projektu ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw.

Propozycję wprowadzenia zmian uzasadniano trudnościami związanymi z brakiem regulacji uprawniających Ministra do żądania od podmiotu stosownej dokumentacji i tym samym potrzebą określenia jakie dokumenty powinien przedstawić wnioskodawca ubiegający się o rozstrzygnięcie charakteru m.in. gier na automatach w drodze decyzji, o której mowa w art. 2 ust. 6 u.g.h. W powyższym uzasadnieniu wskazano nadto na zasadność wprowadzenia możliwości zażądania przedłożenia takich dokumentów także od strony uczestniczącej w postępowaniu prowadzonym z urzędu. Nie wskazano jednak na potrzebę zawężenia postępowania dowodowego dla postępowań wszczynanych przez organ z urzędu.

Podsumowując: z treści art. 2 ust. 6 i ust. 7 u.g.h. należy wywieść, że w przypadku prowadzenia przez Ministra Finansów z urzędu postępowania w sprawie rozstrzygnięcia charakteru gry na automacie badanie techniczne danego automatu -przeprowadzone przez jednostkę badającą upoważnioną do badań technicznych automatów i urządzeń do gier - nie jest dowodem koniecznym, niezbędnym do zakończenia postępowania i wydania rozstrzygnięcia.

W związku z powyższym poza granicami sprawy toczącej się z urzędu, w oparciu o przepis art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych, jest ustalanie, czy badania automatu dokonała jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów zgodnie z art. 23f ust. 1 ustawy o grach hazardowych i to już tylko z tego powodu, że ustawodawca nie uzależnił wydania decyzji rozstrzygającej z urzędu o charakterze gier od przeprowadzenia badania przez jednostkę badająca upoważnioną w stosownym trybie do badań technicznych automatów.

Z tego względu za nieusprawiedliwiony należało uznać zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a.

Konsekwentnie do tego stanowiska nieusprawiedliwione też są wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej postawione w obrębie podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Istota tych zarzutów sprowadza się do kwestii związanych, ogólnie rzecz ujmując, z prawidłowością upoważnienia do badań technicznych automatów udzielonego Laboratorium Celnemu Izby Celnej w Białymstoku. Z tej samej przyczyny za nieusprawiedliwione należało uznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania w zakresie, w którym kwestionują sporządzenie opinii (przeprowadzenie badania automatu) przez nieuprawnioną jednostkę badającą.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej postawionych w oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaznaczyć najpierw należy, o czym już była mowa, że wykorzystanie w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych sprawozdania (opinii) z badania przeprowadzonego przez jednostkę badającą nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści tego badania (art. 194 § 3 o.p.). Pod tym też kątem Minister Finansów przeanalizował dowody przedstawione przez Spółkę, kwestionującą wynik badań przeprowadzonych przez wspomnianą jednostkę badającą i uznał te dowody za niepodważające zgodności ze stanem faktycznym wyników badań przeprowadzonych przez Laboratorium Celne Izby Celnej w Białymstoku .

Sąd I instancji zaakceptował powyższą ocenę. W ocenie Sądu dowody zaproponowane przez skarżącą Spółkę, szczegółowo omówione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zostały przeanalizowane przez organ, który wskazał, że opinie prawne przedłożone przez stronę nie odnoszą się działania automatu Apex Multi Magico o numerze...., czyli tego, którego gry są przedmiotem niniejszego postępowania, nie mogły zatem zostać uznane za dowody, które mają wpływ na rozstrzygnięcie o charakterze gier prowadzonych na ww. automacie.

Sąd zaakcentował, że przebieg gry opisany w sprawozdaniu z badań jest tożsamy z opisem gry przedstawionym przez skarżącą spółkę, a skarżąca w istocie nie zakwestionowała prawidłowości przeprowadzonego badania sprawdzającego dokonanego przez jednostkę badającą, jak też nie wykazywała w postępowaniu błędów merytorycznych badania. Skarga kasacyjna, mimo swej obszerności, w tym zakresie nie podjęła polemiki ze stanowiskiem zajętym przez Sąd I instancji, akceptującym pogląd organu. Tym samym skarga kasacyjna skutecznie nie wykazała, aby w tej istotnej dla wyniku sprawy ocenie materiału dowodowego doszło do naruszenia przepisów postępowania, szczególnie art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 o.p.

Niezasadne jest również odwoływanie się przez Spółkę przy ustalaniu zakresu wygranej rzeczowej do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2007 r.

w sprawie o sygn. akt IV KK 215/07, w którym SN analizował charakter gier na automatach w świetle uregulowań ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.), uchylonej przez ustawę o grach hazardowych. W ustawie o grach i zakładach wzajemnych nie było bowiem definicji wygranej rzeczowej, tak jak to ujmuje art. 2 ust. 4 u.g.h.

Ponadto NSA wyjaśnia, że nie uwzględnił wniosku skarżącej kasacyjnie o przeprowadzenie dowodu z dokumentów wymienionych w skardze kasacyjnej, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny nie przeprowadza postępowania dowodowego z dokumentów, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., gdyż przepis ten jest adresowany do Sądu I instancji.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania NSA orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).