Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 481/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 93 ust. 1,2, art. 96 ust. 1,4,art. 97 ust. 1,1a,2, art. 98,
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 113 par. 1, art. 156 par. 1 pkt 2, art. 126
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 135, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 września 2013 r. sprawy ze skargi Powiatu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] Nr [...], II. stwierdza nieważność postanowienia Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] Nr [...], III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta i Gminy działając na podstawie art. 93 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) po rozpoznaniu wspólnego wniosku Z.P., M.P. oraz J.Z. i J.Z., postanowieniem z dnia [...] zaopiniował pozytywnie projekt podziału działki nr [...], położonej w obrębie [...].

Burmistrz podał, że działka nr [...] stanowi współwłasność wnioskodawców i objęta jest ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na mocy uchwały nr X/90/11 Rady Miejskiej w Gryfinie z dnia 25 sierpnia 2011r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Gryfino w rejonie Pniewo i Żórawki.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ opisał sposób zapewnienia dostępu do drogi publicznej dla wydzielanych działek. W szczególności wskazał, że projektowana do wydzielenia działka gruntu oznaczona literą A jest przeznaczona, zgodnie z istniejącym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, do poszerzenia pasa drogowego (do wspólnego użytkowania z pasem drogowym położonym poza obszarem planu) - droga publiczna kategorii powiatowej w klasie lokalnej (w ciągu drogi powiatowej nr 1368Z) i jest oznaczona symbolem Pn-58.KDL4.

Organ podkreślił, że działka nr [...] nie posiada dostępu do drogi publicznej, jednakże istniejący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje wydzielenie różnych części gruntu, zarówno z przedmiotowej działki nr [...], jak również z nieruchomości sąsiednich, spełniających funkcję komunikacyjną, zapewniającą dostęp wszystkich projektowanych do wydzielenia działek gruntu z nieruchomości objętych postanowieniami planu miejscowego, do drogi publicznej. Do czasu uregulowania tego problemu, w celu zapewnienia dostępu do wydzielanych działek gruntu z nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], winna być ustanowiona służebność dojścia i dojazdu np. w sąsiedniej nieruchomości, stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], będącą własnością Skarbu Państwa w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych Nadleśnictwa [...] położonej na przyległym obrębie ewidencyjnym [...].

Postanowieniem z dnia [...] r. Burmistrz Miasta i Gminy, działając na podstawie art. 11 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) z urzędu sprostował oczywistą omyłkę w postanowieniu z dnia [...] poprzez zastąpienie punktu 4 znajdującego się na stronie 3 i 4 postanowienia, następującą treścią: "Nieruchomość podlegająca podziałowi stanowiąca działkę ewidencyjną numer [...] posiada dostęp do drogi publicznej, powiatowej nr 1368Z, istniejącej w oddziale leśnym (działce [...], będącej własnością Skarbu Państwa w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych Nadleśnictwo), położonej w przyległym obrębie [...]"; oraz usunięcie wierszy uzasadnienia po tym punkcie od 1 do 29, odnoszących się do skorygowanego zapisu punktu 4.

Decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta i Gminy powołując się na art. 93 ust. 1 i ust. 2, art. 96 ust. 1 i ust. 4, art. 97 ust. 1, ust. 1a i ust. 2 ustawy dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, § 2 ust. 1, § 9, § 10 i § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663):

- zatwierdził projekt podziału nieruchomości niezabudowanej, oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków nr [...] o pow. [...] ha, położonej w obrębie ewidencyjnym [...] stanowiącej współwłasność na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej M. i Z.P. w udziale [...] części oraz J.Z. i J.Z. w udziale [...] części, w wyniku którego powstały nowoutworzone działki gruntu o numerach od [...] do [...];

- stwierdził, że w świetle art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nowo powstałe działki gruntu: działka nr [...] i działka nr [...], które w planie miejscowym oznaczone są odpowiednio symbolami [...], posiadające zapis: droga publiczna kategorii gminnej w klasie drogi dojazdowej o szerokości w liniach rozgraniczających [...]m - przechodzą z mocy prawa na własność Gminy [...] z dniem w którym decyzja niniejsza stanie się ostateczna;

- stwierdził, że w świetle art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nowo wydzielona działka gruntu nr [...], która w planie miejscowym oznaczona jest symbolem [...], posiadająca zapis: droga publiczna kategorii powiatowej w klasie drogi lokalnej o szerokości w liniach rozgraniczających – zmienna od [...]m do [...]m, przeznaczona na poszerzenie pasa drogowego istniejącej drogi publicznej powiatowej nr [...] - przechodzi z mocy prawa na własność Powiatu [...] z dniem w którym decyzja niniejsza stanie się ostateczna.

Burmistrz wyjaśnił, iż powstałe w wyniku podziału działki gruntu spełniają wymogi wynikające z przepisu art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie dostępu do drogi publicznej powiatowej Nr 1368Z (działka ewidencyjna nr [...]), w następujący sposób:

- działka gruntu nr [...] oznaczona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem [...], posiadająca zapis: droga publiczna kategorii powiatowej, posiada bezpośredni dostęp do w/w drogi publicznej i przeznaczona jest na jej poszerzenie;

- działka gruntu nr [...] oznaczona w planie miejscowym zagospodarowania przestrzennego symbolem [...], posiadająca zapis: droga publiczna kategorii gminnej w klasie drogi dojazdowej - posiada dostęp do w/w drogi publicznej poprzez wydzieloną na poszerzenie drogi publicznej działkę gruntu nr [...];

- działki gruntu od nr [...] do nr [...] oraz od nr [...] do nr [...] przylegają bezpośrednio do nowo wydzielonej drogi w działce nr [...] i poprzez tę działkę drogową i działkę nr [...] - posiadają dostęp do drogi publicznej powiatowej;

- działka gruntu nr [...] oznaczona w planie miejscowym symbolem [...], posiadająca zapis: droga publiczna kategorii gminnej w klasie drogi dojazdowej, łączy się z działką drogową nr [...] i poprzez tę działkę drogową i działkę nr [...] posiada dostęp w/w drogi publicznej.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją Starosta wniósł od niej odwołanie. Podał, iż zgodnie z aktualnym wypisem z rejestru gruntów, zarządcą działki nr [...] położonej w obrębie [...] jest Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy Gryfino w rejonie [...] uchwalony uchwałą Rady Miejskiej w Gryfinie nr X/90/11 z dnia 25 sierpnia 2011 r. nie wydziela żadnej drogi publicznej na działce nr [...] obręb [...], ponieważ nie obejmuje swym zakresem tej działki. Plan wydziela jedynie pas przeznaczony na poszerzenie drogi publicznej, która w rzeczywistości nie istnieje. Droga, do której bezpośredni dostęp ma nowo wydzielona działka nr [...], zgodnie z ewidencją Nadleśnictwa [...], jest niepubliczną drogą leśną.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania Starosty działając na podstawie art. 98 ust. 3 i art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Kolegium wskazało, iż zgodnie z art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej, przy czym za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem.

Jak wynika z § 11 pkt 1 lit. b uchwały Nr XV/145/11 Rady Miejskiej w Gryfinie z dnia 29 grudnia 2011 r. w sprawie planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego terenów w obrębach: Żórawie, Żórawki, Pniewo, Bartkowo gminy Gryfino, ustalono obsługę komunikacyjną terenów objętych planem z istniejących i projektowanych na terenie planu i poza nim dróg publicznych i wewnętrznych, w tym z istniejącej drogi powiatowej nr 1368Z Szczawno-Pniewo, docelowo drogi gminnej.

W ocenie organu, działka nr [...] jako teren oznaczony symbolem [...], posiada przeznaczenie: droga publiczna kategorii powiatowej w klasie drogi lokalnej o szerokości w liniach rozgraniczających -zmienna od [...] m do [...] m, przeznaczona na poszerzenie pasa drogowego istniejącej drogi publicznej powiatowej nr [...].

Kolegium przyznało, iż stan prawny faktycznie istniejącej drogi powiatowej nie został przez zarządcę należycie uregulowany, albowiem przebiega ona przez grunty Skarbu Państwa pozostające w zarządzie Lasów Państwowych. Powyższe nie może jednak prowadzić do podważenia faktycznego istnienia w bezpośrednim sąsiedztwie drogi publicznej o statusie drogi powiatowej, która jest ujmowana w takim charakterze nie tylko w planie miejscowym, ale i w wykazie dróg powiatowych Województwa.

Zdaniem organu odwoławczego, nie ulega wątpliwości, iż dzielona działka nr [...] oraz wydzielana działka nr [...] przylega do faktycznie istniejącej i zarządzanej przez Powiat drogi nr [...], zaś teren działki nr [...] jest przeznaczony na poszerzenie tej drogi. Wbrew zarzutom odwołania, w przypadku działki nr [...] dostęp do drogi publicznej jest oczywisty, albowiem na całej swojej długości przylega ona do istniejącej faktycznie drogi powiatowej.

Z uwagi na określenie w planie miejscowym przeznaczenia części nieruchomości wnioskodawców na drogę publiczną, zostały na jej właścicieli nałożone istotne ograniczenia w zakresie korzystania z posiadanej nieruchomości. Celem art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest umożliwienie właścicielowi wyzbycie się tak obciążonej nieruchomości, które to zdarzenie następuje ex lege w razie wydzielenia działki o przeznaczeniu pod drogę. Fakt, iż ewidencja gruntów nie odzwierciedla faktycznego stanu i władania działką nr [...] drogi powiatowej, nie daje podstaw do odmowy zatwierdzenia podziału nieruchomości, która także przed podziałem faktycznie korzysta z dostępu do istniejącej drogi. Zaniechania zarządcy drogi w regulacji stanu prawnego nieruchomości nie mogą obciążać obywateli.

Powiat [...] reprezentowany przez Starostę, decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie, ewentualnie o stwierdzenie jej nieważności lub stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa. W skardze postawiono zarzut naruszenia art. 93 ust. 3 i ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie, iż podział działki nr [...] przez wydzielenie działki nr [...] jest dopuszczalny.

Skarżący podkreślił, że dla działki gruntu nr [...] nie uchwalono planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego co oznacza, iż weryfikacja projektowanej drogi na podstawie miejscowego planu jest bezprzedmiotowa. Jedynym źródłem weryfikacji statusu nieruchomości pod względem prawnym są dane z ewidencji gruntów, zgodnie z którymi grunty znajdują się w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego - Lasy Państwowe Nadleśnictwo.

Błędnie jest stanowisko organu, iż problem w sprawie dotyczy jedynie nieuregulowania statusu drogi w działce gruntu nr [...]. Przeszkodą w podziale nieruchomości jest niespełnienie przesłanki wynikającej z art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. brak dostępu do drogi publicznej. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że w działce gruntu nr [...], droga publiczna na obecnym etapie nie jest przewidziana, zarówno w ewidencji gruntów, jak również w ewentualnym planie miejscowym, który działki tej nie obejmuje.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według wskazanego wyżej kryterium oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych przez art. 134 i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, doprowadziła Sąd do uznania, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Miasta i Gminy wydane zostały w sposób niezgodny z prawem a postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] r. z rażącym naruszeniem prawa.

Materialnoprawną podstawą kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowią przepisy art. 93 ust. 1 i ust. 2, art. 96 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) regulujące procedurę zatwierdzenia podziału nieruchomości.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia dostępu do drogi publicznej działek powstałych w wyniku zatwierdzenia podziału działki nr [...], warunkująca podział nieruchomości stosownie do art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W myśl ww. przepisu, podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej; za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem. Nie ustanawia się służebności na drodze wewnętrznej w przypadku sprzedaży wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną.

Nadanie statusu prawnego konkretnej drodze (gminnej, powiatowej, wojewódzkiej, krajowej) dokonują właściwe organy, w oparciu o ustawę z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.). Przepisy tej ustawy definiują, co należy rozumieć przez pas drogowy i drogę (art. 4 pkt 1 i 2), a przepisy art. 5-7 określają organ właściwy do zaliczenia drogi do określonej kategorii i kryteria jakie droga taka winna spełniać. I tak pasem drogowym jest wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą (art. 4 ust. 1 pkt 1). Natomiast drogę stanowi budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiąca całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym (art. 4 ust. 1 pkt 2). Zaliczenie drogi do kategorii dróg powiatowych następuje w drodze uchwały rady powiatu w porozumieniu z zarządem województwa, po zasięgnięciu opinii wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) gmin, na obszarze których przebiega droga, oraz zarządów sąsiednich powiatów, a w miastach na prawach powiatu - opinii prezydentów miast. Ustalenie przebiegu istniejących dróg powiatowych następuje w drodze uchwały rady powiatu, po zasięgnięciu opinii wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) gmin, na obszarze których przebiega droga (art. 6a ust. 2 i ust. 3 ustawy o drogach publicznych).

Nadanie statusu określonej kategorii drogi publicznej nie następuje więc na mocy planu zagospodarowania przestrzennego lecz na podstawie uchwały rady powiatu w porozumieniu z właściwym organem. Określenie w § 54 ust. 2 uchwały Rady Miejskiej w Gryfinie nr X/90/11 z dnia 25 sierpnia 2011 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Gryfino w rejonie Pniewo i Żórawki, że droga publiczna kategorii powiatowej w klasie drogi lokalnej (w ciągu drogi powiatowej nr 1368Z), w tym tereny oznaczone symbolami Zk-58.KDL.3, Pn-58.KDL.4, przeznaczone do poszerzenia pasa drogowego (do wspólnego użytkowania z pasem drogowym położonym poza obszarem planu), nie przyznaje prawotwórczo statusu tej drogi jako drogi publicznej powiatowej. Tak jak nie przesądza o tym podejmowanie czynności faktycznych z zakresu zarządzania drogą nr 1368Z przez Powiat Gryfiński.

Niesporne jest w niniejszej sprawie, że nowo wydzielona działka nr [...] ma dostęp do drogi, w potocznym rozumieniu tego pojęcia. Ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów nie wynika jednak aby działka nr [...] graniczyła od strony działki nr [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa, z wydzielonym pasem drogowym, będącym drogą publiczną powiatową, czy drogą publiczną gminą. Organy I i II instancji nie wykazały również istnienia stosownej uchwały właściwego organu nadającej drodze [...] statusu drogi powiatowej. Zgodzić się należy ze skarżącym, że stan faktyczny nie może kształtować istnienia w danym miejscu drogi publicznej w rozumieniu przepisów prawa.

Konsekwencją wydzielenia gruntu pod drogi publiczne, stosownie do art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest jego przejście z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Organ dokonujący podziału nie może domniemywać publicznego statusu i kategorii danej drogi. Art. 98 ust. 1 ustawy nie zawiera rozróżnienia działek wydzielonych pod drogi publiczne ze względu na stopień zaawansowania planów inwestycyjnych dróg ani też nie uzależnia przejścia własności działki od faktycznych zamiarów zarządcy drogi (por. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2011 r. I OSK 459/10, publ. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak wskazano wyżej Sąd, nie będąc związany granicami skargi i jednocześnie zobowiązany do skontrolowania zgodności z prawem wszystkich poczynań organów podjętych w ramach danej sprawy, dostrzegł również inne, istotne uchybienia proceduralne, które mogły mieć istotny wpływ na jej ostateczny wynik.

W rozpoznawanej sprawie organ I instancji, na mocy art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wydał w dniu 14 marca 2012 r. postanowienie opiniujące pozytywnie projekt podziału działki nr [...], wskazując w pkt 4, że nieruchomość ta nie posiada dostępu do drogi publicznej. Następnie Burmistrz obszernie przedstawił jakie ustalenia i dokumenty doprowadziły go do takiego stwierdzenia. W tym miejscu celowym jest przypomnienie, że postanowienie opiniujące projekt podziału działki stanowi etap wstępny postępowania administracyjnego o zatwierdzenie podziału nieruchomości. W uchwale podjętej w składzie 5 sędziów NSA z dnia 1 marca 1999 r., OPK 1/99 (ONSA 1999, nr 3, poz. 84) stwierdzono, że postanowienie wyrażające opinię, o której mowa w art. 93 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jest wydawane w toku postępowania administracyjnego w sprawie o podział nieruchomości. Oznacza to, że treść postanowienia opiniującego przesądza o rozstrzygnięciu sprawy z wniosku o dokonanie podziału nieruchomości, co oznacza, że organ jest tą opinią związany. Pozytywna opinia stanowi podstawę do opracowania projektu podziału nieruchomości, negatywna zaś przesądza o odmowie zatwierdzenia projektu (por. E. Mzyk w: "Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz", pod red. G. Bieńka, wyd. LexisNexis, Warszawa 2005, s. 338 i nast.).

Burmistrz Miasta i Gminy sześć miesięcy po wydaniu pozytywnej opinii

dla projektu podziału działki nr [...], postanowieniem z dnia [...] r., powołując się na art. 113 § 1 K.p.a., z urzędu sprostował oczywistą omyłkę w postanowieniu z dnia 14 marca 2012 r., nadając całkowicie odmienną treść pkt 4, wedle którego nieruchomość podlegająca podziałowi miałaby posiadać dostęp do drogi publicznej. Zauważyć jednak należy, że zgodnie z art. 113 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. W literaturze przedmiotu oraz w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zostało przyjęte, że w omawianym trybie nie można w żadnym wypadku prostować wad istotnych decyzji, tzn. błędów i omyłek istotnych, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc odnoszących się do ustalenia obowiązującego prawa, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Prostowanie tego rodzaju wad prowadziłoby do zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia (por. B. Moraczewski w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz dla praktyków pod red. L. Klat-Werteleckiej i A. Mudreckiego ODDiK, Gdańsk 2013, s. 471 i nast.).

Dokonane przez Burmistrza sprostowanie nie mieści się w katalogu błędów i omyłek, które podlegają sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 K.p.a., tj. nie jest to ani błąd pisarski czy rachunkowy, ani inna oczywista omyłka. Sprostowanie w postanowieniu z dnia 25 września 2012 r. punktu 4 postanowienia z dnia 14 marca 2012 r. prowadzi w sprawie do istotnej zmiany rozstrzygnięcia, co w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych i stanowiska przyjętego przez skład orzekający w niniejszej sprawie jest niedopuszczalne (por. wyroki NSA z dnia 9 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1534/08, z dnia 24 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1439/08 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Merytoryczny błąd rozstrzygnięcia nie może być prostowany jako oczywista omyłka, a zmiana merytorycznej treści postanowienia poprzez sprostowanie oczywistej omyłki stanowi rażące naruszenie prawa (art. 113 § 1 K.p.a.) w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 126 K.p.a.

Zalecenia co do prawidłowego postępowania wszczętego z wniosku Z.P., M.P. oraz J.Z. i J.Z. o podział działki nr [...] wynikają wprost z oceny prawnej Sądu zawartej w uzasadnieniu niniejszego wyroku, przy nadal pozostającym w obrocie prawnym postanowieniu organu I instancji z dnia [...].

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 270 ze zm.). O stwierdzeniu nieważności postanowienia wymienionego w pkt II sentencji wyroku Sąd orzekł w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135, zaś w przedmiocie wykonalności (pkt III) na mocy art. 152 ww. ustawy.