Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1080/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 37 par. 2, art. 43 par. 1
journal: Dz.U. 1964 nr 9 poz 59
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy.
article: art. 20 ust. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
article: art. 120, art. 187, art. 191
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c), art. 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 18 ust. 1 pkt 1 lit. a)
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1348
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędziowie: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędzia WSA Bartosz Wojciechowski (spr.) Protokolant: Szymon Chrostek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi M. G. kwotę 2400 (dwa tysiące czterysta) złotych powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] , Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. z dnia [...] r. nr [...], którą ustalające zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. z nieujawnionych źródeł przychodów w kwocie 31.890,00 zł od dochodów w wysokości 42.521,00 zł.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. z dnia [...] r. z uwagi na fakt, że w dniu 5 listopada 2003 r. strona udzieliła synowi – J. G. pożyczki w kwocie 100.000,00 zł, w sytuacji, gdy sama uzyskiwała niskie dochody, w stosunku do wartości udzielonej pożyczki.

W odwołaniu strona zarzuciła organowi pierwszej instancji naruszenie:

- art. 121 § 1 i 122 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz zaniechanie ustalenia kwoty zapłaconej z tytułu sprzedaży pojazdu VW Golf oraz nieustaleni pochodzenia kwoty 17.500,00 zł stanowiącej udział w masie spadkowej przypadający synowi,

- art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez "zaoczne" ustalenie wydatków w gospodarstwie jednoosobowym w 2003 r. na podstawie danych GUS, nieuwzględniające faktu zamieszkiwania w danym okresie z matką i wymierną jej pomoc finansową w tym okresie,

- dowolną ocenę materiału dowodowego i błędne ustalenia faktyczne m. in. odnośnie kwoty 70.000,00 zł stanowiącej cenę za sprzedane mieszkanie, nieuwzględniające wyjaśnień podatniczki.

Strona podniosła, że w wyniku ustnego porozumienia, ustaliła z synem, że cała kwota ze sprzedaży mieszkania zostanie wpłacona na jej konto. W ten sposób, w ocenie strony, syn dokonał darowizny na jej rzecz. W tej sytuacji w kwocie pożyczki udzielonej synowi na prowadzenie działalności gospodarczej, znalazła się również kwota 17.500,00 zł stanowiąca część spadku przypadającą synowi, której wcześniej się zrzekł. Stąd też, do przychodu strony za 2003 r. powinna być zaliczona kwota 70.000,00 zł, a nie 52.500,00 zł.

Niezrozumiałym jest dla strony również ustalenie przychodu ze sprzedaży samochodu w kwocie 2.000,00 zł w sytuacji, gdy dokumenty świadczą, że pojazd został sprzedany za 20.000,00 zł. W ocenie strony niesłusznie posłużono się ekspertyzą wydaną przez ubezpieczyciela na użytek postępowania odszkodowawczego, któremu nie opłacało się dokonywać napraw pojazdu. Wskazuje, że przed sprzedażą w pojeździe dokonano drobnych napraw "po znajomości".

Strona wniosła o zażądanie od nabywcy samochodu VW Golf informacji o zapłaconej cenie ewentualnie dopuszczenie dowodu z przesłuchania tego świadka, Banku A historii operacji na jej rachunku bankowym za 2003 r.

Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Dyrektor Izby Skarbowej, wskazał na art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.p.d.o.f.", zgodnie z którym wysokość przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania.

Na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych pobiera się zryczałtowany 75% podatek dochodowy.

Organ wskazał, że z oświadczenia strony wynika, że w 2003 r. była osobą samotną i poniosła następujące wydatki: utrzymanie mieszkania - 3.000,00 zł, ubezpieczenie - 80,00 zł, pożyczka udzielona synowi - 100.000,00 zł. Razem: 103.080,00 zł. Wysokości wydatków poniesionych na żywność strona nie pamiętała, w zakresie pozostałych, wymienionych w oświadczeniu pozycji wydatków dokonała wpisu "nie dotyczy".

Organ wyjaśnił, że w 2003 r. B. G. prowadziła wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką – Z. G.. Na podstawie złożonego zeznania podatkowego organ ustalił wysokość pobranych zaliczek na podatek, ubezpieczenie zdrowotne, a także wydatków poniesionych na remont mieszkania. Wysokość spłat zadłużenia wobec A S.A. oraz wspólnoty mieszkaniowej, dokonanych w 2003 r., organ przyjął na podstawie zaświadczeń wydanych przez te podmioty. Wydatki na wyżywienie i utrzymanie organ ustalił w oparciu o przeciętne miesięczne wydatki gospodarstw domowych woj. Ł. w 2003 r. Z wyliczeń organu wynika, że łączne wydatki poniesione przez stronę w 2003 r. wyniosły 120.506,04 zł.

W oświadczeniu o wysokości i źródłach uzyskanych w 2003 r. dochodów (przychodów) strona wskazała dochód brutto w kwocie 8.950,00 zł z tytułu renty rodzinnej oraz dochód ze sprzedaży mieszkania w kwocie 70.000,00 zł.

Organ wyjaśnił, że w dniu 1 października 2003 r. strona wraz z synem J. G. - jako spadkobiercy po zmarłym J. G. - dokonali sprzedaży mieszkania położonego w Ł., przy ul. A 14, za cenę 70.000,00 zł. W myśl postanowienia Sądu Rejonowego dla Ł. – Ś. z dnia [...] r.[...], spadek został nabyty w równych częściach. Ponieważ mieszkanie było objęte wspólnością małżeńską, kwota uzyskana z jego sprzedaży powinna być podzielona w następujący sposób: B. G. 52.500,00 zł (3/4), J. G. 17.500,00 zł (1/4).

Z przedłożonej umowy darowizny z dnia 14 października 2003 r. wynika, że syn – J. G. przekazał stronie kwotę 17.500,00 zł, uzyskaną ze sprzedaży mieszkania przy ul. A 14, na zakup innego mieszkania. Umowa ta została zgłoszona do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – B. w 2006 r. W dniu [...] r. cała kwota tj. 70.000,00 zł wpłynęła na rachunek strony w Banku A, co pozwala przyjąć, że została pozostawiona do jej dyspozycji i włączona do przychodu strony za 2003 r.

Organ stwierdził, że umowa darowizny z dnia 14 października 2003 r. nie mogła dotyczyć części prawa własności mieszkania przy ul. A , gdyż mieszkanie to w dniu 1 października 2003 r. zostało już sprzedane. Uznając, że w owym czasie strona nie miała dostatecznej wiedzy prawnej (co miało wpływ na datę zarejestrowania umowy darowizny), a także kierując się zasadami logiki i doświadczenia życiowego, organ odwoławczy przyjął do rozliczenia kwotę 70.000,00 zł.

W oświadczeniu o stanie majątkowym na dzień 31 grudnia 2002 r. podatniczka podała, że posiadała środki pieniężne w kwocie około 60.000,00 zł, nie wskazała jednak źródeł pochodzenia tych oszczędności.

Odnosząc się do wysokości kwoty uzyskanej ze sprzedaży samochodu marki VW Golf, dokonanej w dniu [...] r., przez J. G. (męża strony), organ odwoławczy ostatecznie przyjął cenę wskazaną przez podatniczkę, tj. 20.000,00 zł. Natomiast w decyzji pierwszej instancji, na podstawie dokumentów uzyskanych od ubezpieczyciela pojazdu, organ uznał, że kwota ta wynosiła 2.000,00 zł, gdyż samochód uległ bardzo poważnemu uszkodzeniu. Zmiana stanowiska w tym zakresie została spowodowana niemożnością przeprowadzenia dowodu z przesłuchania nabywcy pojazdu. Ponadto organ odwoławczy wziął pod uwagę przekazaną przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. kserokopię zgłoszenia czynności cywilnoprawnej do opodatkowania, złożoną w dniu 4 października 2000 r. przez nabywcę pojazdu, gdzie jako podstawę opodatkowania wskazano kwotę 20.000,00 zł (wartość czynności), od której została pobrana opłata skarbowa w wysokości 400,00 zł. Działając na korzyść strony, organ nie uwzględnił również żadnych kosztów związanych z zakupem części samochodowych oraz usługą naprawy pojazdu.

Organ wskazał, że z zeznania spadkowego złożonego przez stronę i jej syna w dniu 29 września 2003 r. w Pierwszym Urzędzie Skarbowym Ł. – B., wynika, że w skład masy spadkowej po zmarłym J. G. weszła jedynie 1/2 część własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nr 9 przy ul. A 14. W zeznaniu tym wskazano, że "innego majątku zmarły nie pozostawił", a długi obciążające nabyte prawa majątkowe z tytułu opłat za czynsz oraz wykup mieszkania wyniosły 3.122,43 zł.

Dokonując rozliczenia dochodów i wydatków wspólnych małżonków w latach 1999-2001 organ odwoławczy ustalił, że kwota oszczędności, jaką małżonkowie mogli zgromadzić do końca 2001 r. wyniosła 22.058,46 zł - na co decydujący wpływ miała wskazana przez stronę sprzedaż samochodu marki VW Golf za cenę 20.000,00 zł.

Z uwagi na fakt, że strona i jej syn, jako spadkobiercy po J. G. dziedziczyli w równych częściach, stronie pozostała do dyspozycji kwota 16.543,85 zł (3/4 wspólnych oszczędności), natomiast J. G. otrzymał 5.514,61 zł (1/4 - połowę oszczędności ojca).

W ocenie organu przed 2003 rokiem strona nie mogła zgromadzić 60.000,00 zł oszczędności, a co najwyżej 17.222,57 zł.

Z analizy wyciągów bankowych 2003 r. wynika, że na dzień 31 grudnia 2002 r. na rachunku bankowym w Banku A prowadzonym dla podatniczki, było saldo ujemne, które utrzymywało się do 30 września 2003 r. (-1.984,24 zł na dzień 30 września 2003 r.). W dniu 1 października 2003 r. na rachunek podatniczki została przelana kwota 70.000,00 zł z tytułu zakupu mieszkania. Do końca 2003 r. podatniczka dokonywała kilku wypłat z konta na łączną kwotę 41.500,00 zł (w tym: październik -36.050,00 zł, listopad -1.550,00 zł, grudzień -3.900,00 zł), nie wypłacając jednak nigdy w całości kwoty 70.000,00 zł. W tym okresie nie nastąpiły również żadne dodatkowe wpłaty na rachunek, z wyjątkiem emerytury/renty strony i jej matki. Na dzień 31 grudnia 2003 r. na rachunku pozostała kwota 30.574,06 zł, która stanowiła oszczędności na rok następny i pochodziła ze sprzedaży mieszkania przy ul. A.

W ocenie organu sytuacja taka dowodzi, że nieprawdziwe są twierdzenia podatniczki, iż całą kwotę ze sprzedaży mieszkania przeznaczyła na pożyczkę dla syna zgodnie z umową z dnia 5 listopada 2003 r. Nieprawdą jest również, że wyciągi bankowe potwierdzają tylko dwie operacje: wpłatę całej kwoty i jej jednorazową wypłatę.

Ponieważ na dzień 31 grudnia 2003 r. środki w kwocie 30.574,06 zł nadal znajdowały się na koncie strony, organ uznał, że nie zostały one przez stronę wydatkowane w 2003 r., przez co nie mogły stanowić źródła finansowania pożyczki udzielonej synowi w dniu 5 listopada 2003 r.

Zdaniem organu odwoławczego wydatki poniesione przez B. G. w 2003 r., które nie znalazły pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, stanowią kwotę - 46.330,00 zł po zaokrągleniu do pełnych złotych (120.506,04 zł - 74.176,23 zł) i kwota ta stanowi przychód nieznajdujący pokrycia w ujawnionych źródłach, o którym mowa w art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. Zgodnie z art. 30 ust 1 pkt 7 u.p.d.o.f. ustalony podatek wynosi 34.748,00 zł (46.330,00 zł x 75% = 34.748,00 zł).

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał na art. 234 Ordynacji podatkowej, w myśl którego organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny.

Organ odwoławczy uznał, że wobec stwierdzonych nieprawidłowości zasadne byłoby uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Jednakże mając na uwadze treść art. 68 § 4 Ordynacji podatkowej, na podstawie którego termin do wydania decyzji dotyczącej zobowiązania w podatku dochodowym od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu za rok 2003 upłynął z końcem roku 2009 - organ odwoławczy postanowił jak w sentencji.

Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przez B. G., która zarzuciła organowi obrazę prawa materialnego polegającego na niezastosowaniu się do norm oraz obowiązku określonego postąpienia (zakazu lub nakazu).

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła, że organ poddał krytyce jej oświadczenie, lecz zignorował dokument potwierdzający przywóz środków płatniczych przez jej męża. Kserokopię tego dokumentu skarżąca dołączyła do skargi. Zdaniem skarżącej uzasadnienie zaskarżonej decyzji sporządzone zostało z naruszeniem przepisów prawa materialnego, co czyni niemożliwym prześledzenie i ustosunkowanie się do ustaleń przeprowadzonych przez organ podatkowy.

W ocenie skarżącej organ pominął, że umowa pożyczki nie określała ani daty, ani formy przekazania pieniędzy, nie zawierała również potwierdzenia i daty ich odbioru. Jest tylko data sporządzenia umowy – co nie jest jednoznaczne z przekazaniem pieniędzy. Trudno więc z niej wnioskować kiedy, ile i w jakim czasie pieniądze zostały przekazane. Zdaniem skarżącej na koniec 2003 r. (IX, X, XI) dysponowała ona kwotą ponad 100.000 zł, na którą składały się:

- 60.000 zł – oszczędności z wcześniejszych lat (dokument graniczny)

- 20.000 zł – sprzedaż auta udokumentowana przez US w B.,

- 17.000 zł – wypłata odszkodowania udokumentowana przez Zakład Ubezpieczeniowy,

- 70.000 zł – sprzedaż mieszkania – akt notarialny.

Skarżąca zarzuciła, że ustalenia organu de facto nie odnoszą się do źródeł pochodzenia pieniędzy. Przy tak sformułowanym uzasadnieniu zachodzi domniemanie, że organ podatkowy za wszelką cenę próbuje wyłudzić nienależny mu podatek, co jest niedopuszczalne w demokratycznym państwie.

Wyrokiem z dnia [...]r. wydanym w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 903/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż w przedmiotowej sprawie ponownego przeanalizowania przez organ odwoławczy wymaga kwestia ustalenia wysokości wydatków gospodarstwa domowego Skarżącej oraz okoliczności związanych z przedłożoną dopiero na etapie skargi kserokopią zgłoszenia dewizowego przywozu walut obcych przez p. J. G. w 1991r.

Uwzględniając powyższy wyrok WSA, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. ponownie rozpatrzył odwołanie skarżącej od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. z dnia [...]r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] r. Nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. z dnia [...] r. Nr [...] , ustalającą B. G. zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003r. z nieujawnionych źródeł przychodów w kwocie 31.890,00 zł od dochodów w wysokości 42.521,00 zł, i ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. w kwocie 28.397,00 zł od dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w wysokości 37.862,00 zł.

Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. B. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnosząc o jej uchylenie w całości.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła rażące naruszenie prawa mające postać błędu poprzez błędne zakwalifikowanie, iż środki przywiezione przez męża Strony w postaci 23.000 USD i 30.000 DM to środki w kwocie 39.000 zł. Ponadto mającą wpływ na treść decyzji obrazę przepisów postępowania wyrażającą się w zaniechaniu zapadłego rozstrzygnięcia, na podstawie jakiego materiału dowodowego nie uznał środków ze zgłoszenia dewizowego jako dowód finansowania wydatków za rok 2003 oraz rażącą nierzetelność polegającą na tendencyjnej ocenie dowodów oraz bagatelizowanie i ignorowanie treści wyjaśnień strony.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie nadal sporna pozostaje ocena kwestii możności poczynienia oszczędności w wysokości 60.000 zł, które skarżąca podała w oświadczeniu majątkowym na dzień na dzień 31 grudnia 2003 r. W pozostałym zakresie Sąd w pełni akceptuje ustalenia Organu i poczynione na jego podstawie rozważania prawne. W szczególności Sąd akceptuje ustalenia w zakresie wydatków, w tym wydatków na gospodarstwo domowe Skarżącej ustalone na podstawie danych statystycznych. W pełni aprobuje również ustalenia w zakresie przyjęcia, że środki uzyskane za sprzedaży mieszkania stanowiącego masę spadkową po zmarłym J. G. w kwocie 70000 złotych zostały oddane do dyspozycji Skarżącej.

W odniesieniu do spornego zagadnienia oszczędności poczynionych przez Skarżącą Organ należycie powinien był ocenić kserokopię zgłoszenia dewizowego przywozu walut obcych, która została przedłożona dopiero na etapie postępowania przed WSA w Łodzi podczas uprzedniego rozpoznania sprawy. Tymczasem zarówno analiza faktyczna, jak prawna tego istotnego dla potrzeb rozstrzygnięcia faktu budzi szereg wątpliwości. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że ambiwalentna jest ocena Organu w zakresie uznania owych oszczędności jako pochodzących z posiadanych od 1991 roku walut obcych przywiezionych przez J. G. w 1991 roku a stanowiących jego wynagrodzenie za pracę za granicą. Z jednej strony Organ nie kwestionuje faktu dysponowania przez rodzinę G. kwotą 23000 USD i 30000 DM w 1991 roku, ale z drugiej strony zauważa, że fakt ten nie został stwierdzony w zapewnieniu spadkowym składanym podczas postępowania sądowego o stwierdzenie nabycia spadku po J. G..

Należy zauważyć, że stosownie do treści art. 671 k. c. kwestia, co wchodzi w skład masy spadkowej, nie podlega badaniu przez sąd spadku (obecnie nawet w zakresie dziedziczenia gospodarstwa rolnego). Po drugie i co ma charakter najbardziej doniosły, zgodnie z art. 37 § 2 k. r. i op. do majątku wspólnego należą w szczególności pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków, zaś z art. 43 § 1 k. r. i op. wynika domniemanie, że oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Warto zauważyć, że w systemie obowiązującego prawa rodzinnego, przyjmującego jako podstawową zasadę reżim ustawowej wspólności majątkowej, konstruuje się domniemanie, według którego określone rzeczy, nawet gdyby dana transakcja została dokonana wyłącznie przez jednego z małżonków, zostały nabyte z majątku dorobkowego na rzecz ustawowej majątkowej wspólności małżeńskiej. Natomiast nabycie określonej rzeczy z majątku odrębnego małżonka musi wynikać wyraźnie nie tylko z oświadczeń współmałżonka, ale również z całokształtu okoliczności istotnych prawnie z punktu widzenia przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 1985 r., III CRN, OSP 1986/9/185 oraz glosy Z. Gawnik, OSP 1986/9 – 10/185 i M. Goettel, OSP 1988/5/131).

Wynika stąd zatem, że co najmniej połowa środków w walucie obcej przywieziona do Polski przez J. G. w 1991 roku stanowiła po jego śmierci majątek odrębny Skarżącej i nie musiała go ona ujawniać jako masy spadkowej. Oznacza to, że suma taka była legalna i mogła stanowić źródło pokrycia wydatków poczynionych w 2003 roku. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, że Skarżąca wraz z mężem przewalutowała (bądź zbyła i zużyła) marki niemieckie, natomiast pozostawiła sobie dolary bądź w inny sposób postąpiła z owymi środkami pieniężnymi, pozostawiając je na okres późniejszy.

Nie jest natomiast niczym usprawiedliwiona ocena organu, że powyższe środki w walucie obcej zostały przeliczone już w 1991 roku na złote polskie po kursie NBP i uzyskana z tego tytułu kwota to zaledwie 39499 złotych. Wręcz przeciwnie, Organ w żaden sposób nie uzasadnił takiego przyjęcia i nie wykluczył sytuacji, że Skarżąca aż do 2003 roku dysponowała swoją częścią owych środków i dokonała ich zamiany na złotówki w 2003 roku, co pozwoliłoby jej (gdyby nawet przyjąć, iż była to połowa kwoty przywiezionej przez męża) na pełne pokrycie owych wydatków, mając na uwadze kurs z 2003 roku (który według kursu NBP wynosił wówczas średnio 3,90 złotych za 1 USD), albowiem różnica – niedobór przychodów nad wydatkami wyniósł zgodnie z wyliczeniem organu kwotę 37861,65 złotych.

Reasumując, zdaniem Sądu nastąpiło naruszenie art. 120, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej, co skutkowało błędnym zastosowaniem art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. Organ niewłaściwie bowiem ocenił sytuację materialnoprawną Skarżącej w świetle zacytowanych przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego co do zgromadzonych oszczędności w walucie obcej, co doprowadziło końcowo do przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów oraz do braku zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy.

Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 250 P.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.

P.Z-C.