Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1114/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 1, artr. 3 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 4
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 91
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska/spr./ NSA Gabriela Gorzan Protokolant ref.-staż. Paulina Budzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2007r. sprawy ze skargi U.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006 r. oddala skargę /-/G.Gorzan /-/ S.Małek /-/ M.Skwierzyńska


UZASADNIENIE

Burmistrz Gminy decyzją z dnia [...] U. Ś., K. S., W. S., P. J. i B. J.– solidarnie – ustalił podatek od nieruchomości za rok 2006 w wysokości [...] zł.

Decyzje tę wydał na podstawie art. 2, 3, 4, 5 i 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.) i uchwały nr XXXII/ 285/05 Rady Miejskiej. Zostały one skierowane do każdego z współwłaścicieli.

W uzasadnieniu organ podatkowy wskazał m.in., że przedmiot opodatkowania w niniejszej sprawie stanowi niezabudowana działka gruntu nr [...] położona w przy ul. o powierzchni 862 m2 przeznaczona na drogę wewnętrzną.

Nieruchomość ta stanowi współwłasność od [...] września 2004 r. i ma odrębnie utworzoną księgę wieczystą.

Wobec niezmienionego od 2004 r. stanu faktycznego organ podatkowy, mając jednak na względzie art. 120 i 123 Ordynacji podatkowej, wezwał współwłaścicieli nieruchomości do złożenia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych na rok 2006 i postanowieniem z dnia [...] wszczął z urzędu postępowanie podatkowe.

W toku postępowania U.Ś. przedłożyła wyjaśnienia, w których m. inn. podnosi, że w 2005 r. składała deklarację – informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Przedłożyła też jako korektę do tej deklaracji własne wyliczenia dotyczące nieruchomości i podatku. W. w. kwestionuje też zasadność wszczęcia z urzędu postępowania podatkowego.

Na podstawie zabranych materiałów, w tym zmian w rejestrze gruntów, na podstawie § 68 ust. 3 pkt 7 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 maja 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz. 454 ) wobec uznania, że przeznaczenie gruntu na drogę wewnętrzną nie wyłącza jej z opodatkowania podatkiem od nieruchomości, stosując stawkę [...] zł ustalono współwłaścicielom podatek od nieruchomości w kwocie [...] zł.

Od decyzji tej U. Ś. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w którym wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji. Polemizuje w nim ze stanowiskiem organu I instancji co do prowadzonego postępowania podatkowego oraz kwestionuje wysokość ustalonego podatku podnosząc, że udziały poszczególnych współwłaścicieli w nieruchomości nie są równe, wobec czego nie wiadomo w jakiej wysokości podatek ma każdy z nich zapłacić. Jej zdaniem winna ona zapłacić [...] zł.

Odwołująca się nawiązuje także do kwestii opodatkowania nieruchomości za rok 2005 oraz do przepisów dotyczących zagospodarowania przestrzennego.

Organ odwoławczy, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w szczególności podniosło, że w świetle obowiązującej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych brak podstaw do opodatkowania współwłaścicieli nieruchomości niezabudowanej podatkiem od nieruchomości w wysokości proporcjonalnej do ich udziałów w tej nieruchomości, skoro ustawa ta w art. 3 ust. 4 przewiduje opodatkowanie całej nieruchomości i obciążenie obowiązkiem podatkowym solidarnie wszystkich współwłaścicieli. Tym samym nie jest istotna wielkości udziałów w nieruchomości poszczególnych współwłaścicieli.

Organ podatkowy II instancji nie dopatrzył się też nieprawidłowości w ustaleniu wysokości podatku za rok 2006, wobec czego nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonej decyzji.

Na decyzję tę U. Ś. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, którą uzupełniała licznymi pismami procesowymi.

Skarżąca kwestionuje stanowisko organów podatkowych w kwestii opodatkowania całej nieruchomości i solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe wszystkich współwłaścicieli twierdząc, że w sprawie winien mieć zastosowanie przepis art. 3 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Podnosi też, że stanowisko organów podatkowych może w przyszłości wpływać ograniczająco na zagospodarowanie działki będącej przedmiotem opodatkowania, obecnie stanowiącej drogę wewnętrzną, podtrzymując także swoje stanowisko co do ustalenia podatku proporcjonalnie do wielkości udziału w nieruchomości każdemu ze współwłaścicieli, co jest potrzebne dla potrzeb zagospodarowania przestrzennego terenu w świetle Uchwały Nr XIII/134/03 Rady Gminy i art. 35 ustawy z 23.III.2003 r.

Skarżąca podtrzymuje także swoje stanowisko zawarte w odwołaniu, a ponadto uważa, że organ odwoławczy w uzasadnieniu swej decyzji nieprawidłowo zastosował art. 366 kc.

U.Ś. kwestionuje też sposób zarachowania dokonanej przez nią wpłaty na poczet podatku od nieruchomości za 2005 r., co stanowi przedmiot odrębnej skargi do sądu administracyjnego. Uważa też, że złożone przez nią do Sądu trzy skargi winny być rozpatrzone łącznie.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko i wnosi o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl postanowień przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W rozstrzyganej sprawie przedmiot takiej kontroli stanowi zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzje Burmistrza Gminy w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za rok 2006. Sąd, o czym stanowi art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153, poz. 1270 ze zm.), rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zasada oficjalności obliguje więc Sąd o zbadanie, czy zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca odpowiadają prawu.

Nie budzi wątpliwości, że wydane w sprawie decyzje ustalają podatek od nieruchomości położonej oznaczonej jako działka [...] o powierzchni 862 m 2, opatrzona w rejestrze gruntów symbolem "dr" i służącą jako droga wewnętrzna. Działka ta stanowi współwłasność pięciorga osób, w której udział skarżącej wynosi 3/10, K. S. i W. S. -3/10, B. J. i P. J. – 4/10.

Zgodnie z postanowieniem art., 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 84) grunty podlegają podatkowi od nieruchomości .

Obowiązek podatkowy ciąży na m. in. osobach fizycznych będących właścicielami nieruchomości, o czym stanowi art. 3 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy. W przypadku, gdy nieruchomość stanowi współwłasność, stanowi ona odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach, o czym przesądza ust. 4 art. 3. Wyjątek od tej zasady przewiduje ust. 5 tegoż artykułu, który ma zastosowanie w odniesieniu do gruntu objętego współwłasnością oraz części budynku w sytuacji, gdy została wyodrębniona własność znajdujących się w nim lokali. Sytuacja ta, wbrew stanowisku skarżącej, nie ma jednak miejsca w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej przedmiot opodatkowania w niniejszej sprawie.

Wyjaśnić w tym miejscu należy pojęcie solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe. Art. 91 Ordynacji podatkowej stanowi, że do odpowiedzialności tej stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dla zobowiązań cywilnoprawnych. Regulacją prawną solidarności zobowiązań dłużników zawiera przepis art. 366 i 368 kc. Treść tych przepisów wskazuje, że kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczeń, wg swego uznania, od wszystkich dłużników łącznie, tylko od kilku z nich, bądź od każdego z osobna. Zaspokojenie zaś wierzyciela przez któregokolwiek dłużników zwolnienia pozostałych.

Z kolei należy zauważyć , że zobowiązanie może być solidarne, choćby każdy dłużnik był zobowiązany w sposób odmienny.

Solidarność zobowiązania, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie podatku od nieruchomości, musi wynikać z ustawy w tym przypadku z art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Wskazane regulacje prawne jednoznacznie więc wskazują, wbrew stanowisku skarżącej, że organy podatkowe zasadnie wydały decyzję ustalającą podatek od nieruchomości wszystkim współwłaścicielom i solidarnie obciążyły ich obowiązkiem podatkowym w podatku od nieruchomości stanowiącej działkę Nr [...].

Odnosząc się do argumentów strony skarżącej zauważyć należy, że dotyczą one również okoliczności nie związanych z kwestią zasadności odrębnego opodatkowania działki Nr [...] i solidarnego charakteru obowiązku podatkowego współwłaścicieli.

Skarżąca stoi bowiem na stanowisku, że w. w. działka stanowi część składową nieruchomości rolnej z zabudowaniami gospodarczymi i mieszkalnymi a nowy plan zagospodarowania przestrzennego nadaje jej przeznaczenie drogi wewnętrznej. Pogląd ten nie jest uzasadniony bowiem wskazana działka jest wyodrębniona geodezyjnie i w rejestrze gruntów, a nadto ma także założona odrębną księgę wieczystą (kw. [...]), a także innych właścicieli niż pozostałe grunty lub budynki, co uzasadnia odrębne jej opodatkowanie.

Nie można ponadto podzielić poglądu skarżącej, że na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji mają wpływ inne rozstrzygnięcia tak organów podatkowych jak i sądu administracyjnego, dotyczące innych nieruchomości i innych okresów lub zagadnień.

W świetle wyżej wskazanych wywodów brak również podstaw, by uznać za uzasadnione stanowisko skarżącej, że ciążący na niej obowiązek podatkowy za rok 2006 ogranicza się do kwoty [...] zł. W przypadku odpowiedzialności solidarnej zobowiązani dłużnicy – solidarnie odpowiedzialni podatnicy – mogą uzgodnić między sobą, kto z nich ile winien zapłacić podatku, jednakże organ podatkowy winien otrzymać pełną kwotę, bez względu na dokonane przez nich – poza postępowaniem podatkowym i nieoficjalne – uzgodnienia.

Podniesiony zaś przez U.Ś., tak w toku postępowania jak i w pismach skierowanych do sądu, argument dotyczący niezasadności wydania przez organ I instancji postanowienia o wszczęciu postępowanie jest uzasadniony, jednakże nie jest on istotny dla oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skoro stan sprawy nie uległ zmianie w odniesieniu do roku 2005 co wynika z zawiadomienia o zmianie w rejestrze gruntów ( k. 11 akt podatkowych), wobec tego w myśl art. 165 § 5 pkt 1, nie było potrzeby wydania postanowienia w sprawie wszczęcia postępowania. Fakt ten jednak nie rzutuje na prawidłowość zaskarżonej decyzji, wobec czego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, nie może stanowić przyczyny uzasadniającej uchylenie wydanych w sprawie decyzji.

W tej sytuacji ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ogranicza się w niniejszej sprawie jedynie do rozstrzygnięć dotyczących opodatkowania działki Nr [...], bez względu na to, że w faktycznym interesie podatników leżałoby poszerzenie zakresu tej kontroli Sądu z uwagi na przewidywaną sprzedaż działek uzyskanych po podziale nieruchomości pierwotnej ( rolnej), z której też wyodrębniono działkę [...].

Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

/-/ G. Gorzan /-/ S. Małek /-/ M. Skwierzyńska

AR