Wyrok NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1446/96
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 1997-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
article: art. 28
journal: Dz.U. 1991 nr 100 poz. 442
law: Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej.
Teza: "Przepisy prawa", o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./, to oczywiście unormowania materialnego prawa podatkowego zawierające regulacje o charakterze przedmiotowym, czyli dotyczące należności podatkowych. Objęte ogólnym określeniem "przepisów podatkowych" akty prawne o charakterze podmiotowym, a więc dotyczące struktury i funkcjonowania organów, którym nadano kompetencje w sprawach podatkowych, nie mogą być uważane za przepisy prawa materialnego w znaczeniu, jakie wynika z unormowań art. 5 ust. 2 ustawy.

Wysuwanie zatem rozstrzygających wniosków z faktu użycia przez ustawodawcę w art. 28 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej /Dz.U. nr 100 poz. 442 ze zm./ wyrażenia "(...) decyzja ostateczna organu podatkowego ustalająca zobowiązanie podatkowe" pozbawione jest w rzeczywistości doniosłości prawnej.

TEZY

"Przepisy prawa", o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./, to oczywiście unormowania materialnego prawa podatkowego zawierające regulacje o charakterze przedmiotowym, czyli dotyczące należności podatkowych. Objęte ogólnym określeniem "przepisów podatkowych" akty prawne o charakterze podmiotowym, a więc dotyczące struktury i funkcjonowania organów, którym nadano kompetencje w sprawach podatkowych, nie mogą być uważane za przepisy prawa materialnego w znaczeniu, jakie wynika z unormowań art. 5 ust. 2 ustawy.

Wysuwanie zatem rozstrzygających wniosków z faktu użycia przez ustawodawcę w art. 28 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej /Dz.U. nr 100 poz. 442 ze zm./ wyrażenia "(...) decyzja ostateczna organu podatkowego ustalająca zobowiązanie podatkowe" pozbawione jest w rzeczywistości doniosłości prawnej.


SENTENCJA

oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do następujących wniosków i stwierdzeń:

Skarga nie może być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu nakazującym zastosowanie dyspozycji, o której mowa w art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

Wniosek o "odstąpienie od naliczania odsetek (...)" od zaległości podatkowej pozbawiony był, co do istoty - w świetle unormowań art. 20 ustawy o zobowiązaniach podatkowych - doniosłości prawnej, gdyż ów obowiązek organu podatkowego nie jest uzależniony od uznania administracyjnego. Kwestię tę rozwiązał bezpośrednio ustawodawca stanowiąc w przytoczonym przepisie, że po prostu od zaległości podatkowej pobiera się odsetki.

W tych okolicznościach, ponieważ powstały rozbieżności co do tego faktu prawnego, organ podatkowy trafnie postanowił określić należność z owego tytułu.

Unormowania art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych wprowadzają dwie kategorie podatników w zależności od momentu powstania zobowiązania podatkowego. Sytuacja prawna obydwu tych grup jest różna. Podatnicy, którym zobowiązanie podatkowe ustala się w drodze decyzji administracyjnej korzystają z odrębnych rozwiązań prawnych /np. art. 7 ust. 1, art. 18 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych/ nie mających zastosowania wobec podatników, u których zobowiązanie podatkowe oraz obowiązek jego wykonania powstaje bez uprzedniego doręczenia decyzji, lecz z chwilą zaistnienia okoliczności, z którymi przepisy prawa łączą powstanie takiego zobowiązania.

"Przepisy prawa", o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, to oczywiście unormowania materialnego prawa podatkowego zawierające regulacje o charakterze przedmiotowym, czyli dotyczące należności podatkowych. Objęte ogólnym określeniem "przepisów podatkowych" akty prawne o charakterze podmiotowym, a więc dotyczące struktury i funkcjonowania organów, którym nadano kompetencje w sprawach podatkowych nie mogą być uważane za przepisy prawa materialnego w znaczeniu, jakie wynika z unormowań art. 5 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.

Rozstrzygającej zatem odpowiedzi na pytanie, do której grupy należy zaliczyć w świetle art. 5 ustawy o zobowiązaniach podatkowych konkretnego podatnika udzielić mogą jedynie przepisy o podatku, do którego uiszczenia jest on zobowiązany.

W badanym przypadku nie może być sporu co do tego, zobowiązanie podatkowe dotyczyło należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych.

Przedmiotowy akt prawny  w art. 44 ust. 1 pkt 1 ustanawia obowiązek wpłacania w ciągu roku, bez wezwania, zaliczek na podatek dochodowy, czyli - inaczej ujmując - uiszczania zobowiązania podatkowego w oparciu o tzw. samoobliczenie. Uregulowanie to nie pozostawia wątpliwości co do tego, że podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych należą do tej grupy, o której mowa jest w art. 5 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. W konsekwencji więc w razie nie wykonania przez podatnika zobowiązania podatkowego w wymaganej przepisami prawa wysokości organ podatkowy, mocą ust. 3 art. 5 tej ustawy staje przed koniecznością jego określenia w drodze decyzji administracyjnej.

Wagi tej regulacji prawnej nie mogą podważyć przepisy aktu prawnego normującego byt, strukturę i zasady funkcjonowania instytucji kontroli podatkowej, choćby wypowiadały się one o kwestiach wymiaru należności podatkowej przy pomocy określenia używanego także w art. 5 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, lecz w sprzeczności z istotą tego unormowania.

Wysuwanie zatem rozstrzygających wniosków z faktu użycia przez ustawodawcę w art. 28 ustawy o kontroli skarbowej wyrażenia "(...) decyzja ostateczna organu podatkowego ustalająca /podkr. NSA/ zobowiązanie podatkowe." pozbawione jest w rzeczywistości doniosłości prawnej z przyczyn wywiedzionych wcześniej w niniejszym uzasadnieniu.

Dotąd powiedziane prowadzi do wniosku, że skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu co do sposobu załatwienia sprawy, to skargi nie można było uwzględnić. Oznaczało to konieczność jej oddalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z dyspozycją art. 27 ust. 1 ustawy  z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.