Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 819/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2020-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6262 Radni
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 § 1 pkt 3, art. 11 § 1 pkt 5, art. 383 § 1 pkt 2 i § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 754
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Asesor WSA Jarosław Piątek (spr.) Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2020 r. sprawy ze skargi A.W. na uchwałę Rady Miejskiej [...] z dnia 26 września 2019 r. nr XVI/136/19 w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Rada Miejska w [...], działając na podstawie art. 383 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 11 § 1 pkt 5 w zw. z art. 10 § 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 754, dalej k.w.) podjęła w dniu 31 stycznia 2019 r. uchwałę Nr V/40/19 w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego Rady Miejskiej A.W. z powodu utraty prawa wybieralności.

W uzasadnieniu uchwały wskazano, że A.W. w dniu 21 stycznia 2019 r. na swój wniosek wpisany został do rejestru wyborców Gminy [...], co skutkowało wygaśnięciem mandatu radnego. W myśl bowiem art. 11 § 1 pkt 5 k.w. prawo wybieralności do organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego (bierne prawo wyborcze) przysługuje osobie mającej prawo wybierania do tego organu. Prawo wybierania do danej rady ma każdy obywatel polski, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat oraz stale zamieszkuje na obszarze działania tej rady (art. 10 § 1 pkt 3 k.w.). Zmiana miejsca zamieszkania na miejscowość położoną poza obszarem Gminy [...] - Miasto powoduje utratę prawa wybieralności do Rady Miejskiej, co skutkuje wygaśnięciem mandatu.

W wyniku skargi wniesionej na powyższą uchwałę przez A.W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Sąd wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Go 99/19 stwierdził jej nieważność.

Według Sądu z treści uchwały, jej uzasadnienia oraz dołączonych do niej dokumentów wynika, że organ nie poczynił ustaleń dotyczących miejsca zamieszkania skarżącego, w szczególności nie odniósł się do jego twierdzeń oraz przedstawionych dowodów. Treść uchwały wskazuje, że wpis danych w rejestrze wyborców organ uznał za wiążący dla określenia cenzusu domicylu, czyli wymogu stałego zamieszkania na obszarze jednostki samorządu terytorialnego, w której dana osoba kandyduje, a następnie – w przypadku nabycia i objęcia mandatu – sprawowania na tym obszarze mandatu. Pogląd ten Sąd uznał za błędny, zwracając uwagę, iż w świetle judykatury i doktryny cenzus domicylu jest ustalany na podstawie elementów faktycznych i wolitywnych, które wspólnie determinują miejsca zamieszkania danej osoby fizycznej.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż organ miał więc obowiązek przeprowadzić z urzędu dokładną i pełną analizę całokształtu okoliczności mających na celu ustalenie, czy rzeczywiście doszło do zmiany przez skarżącego stałego miejsca zamieszkania, w tym w szczególności rozważyć i ocenić dowody przedstawione przez skarżącego oraz okoliczności, na podstawie których doszło do umieszczenia skarżącego w rejestrze wyborców gminy. Sąd zauważył, iż nawet jeśli wpis do rejestru wyborców gminy został dokonany na skutek oświadczenia skarżącego A.W., to w dacie podejmowania kontrolowanej w niniejszym postępowaniu uchwały nie zostało wyjaśnione czy skarżący rzeczywiście zmienił miejsce zamieszkania, czy też złożył nieprawdziwe oświadczenie nadal zamieszkując na terenie gminy.

Sąd wskazał również, iż określony w art. 383 § 2 k.w. termin na podjęcie przez radę uchwały o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego (miesiąc od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu) ma charakter instrukcyjny, a jego upływ nie pozbawia rady prawa do podjęcia rozstrzygnięcia.

Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały uznając, iż w sposób istotny narusza ona przepisy art. 383 § 1 pkt 2 oraz § 3 k.w. przez błędną wykładnię i zastosowanie prawa materialnego polegające na błędnym związaniu prawa wyborczego ze stanem rejestrowym zamiast z cenzusem domicylu (art. 10 § 1 pkt 3 lit. a i b, art. 11 § 1 pkt 5 w zw. z art. 18 § 1 k.w.) oraz istotnie narusza przepis art. 383 § 3 w zw. z art. 383 § 1 pkt 2 k.w. przez nieustalenie stanu faktycznego w sprawie i naruszenie gwarancji proceduralnych przysługujących skarżącemu radnemu.

W wyniku ponownie prowadzonego postępowania Rada Miejska w dniu 26 września 2019 r. podjęła uchwałę Nr XVI/136/19 w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego.

W obszernym uzasadnieniu do uchwały organ szczegółowo opisał stan faktyczny, działania podjęte przez Radę w ramach postępowania oraz przyjęte w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy ustalenia z uzasadnieniem przyjętego przez Radę stanowiska w sprawie.

Rada wskazała, iż A.W. w wyniku wyborów, które odbyły się w dniu [...] października 2018 r. został wybrany radnym Rady Miejskiej w [...]. W formularzu zgody na kandydowanie do Rady Miejskiej wpisał adres zamieszkania w [...], gdzie zameldowany jest na pobyt stały. Jednakże według organu radny nie mieszka w [...], a jedynie jest zameldowany w swoim mieszkaniu i nie mieszkał w dniu wyborów do Rady Miejskiej w dniu [...] października 2018 r., a przebywa w [...] z uwagi na swoją działalność zawodową - miejsce pracy (prowadzi zakład fotograficzny).

Następnie podano, iż zgodnie z art. 383 § 1 pkt 2 k.w. jedną z przyczyn wygaśnięcia mandatu radnego jest brak prawa wybieralności w dniu wyborów. W myśl zaś art. 11 § 1 pkt 5 k.w. prawo wybieralności do organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego (bierne prawo wyborcze) przysługuje osobie mającej prawo wybierania do tego organu. Prawo wybierania do danej rady ma każdy obywatel polski, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat oraz stale zamieszkuje na obszarze działania tej rady (art. 10 § 1 pkt 3 lit. a k.w.). Zgodnie z art 5 pkt 9 k.w. stałym zamieszkaniem jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego pobytu.

Za główny dowód na potwierdzenie zamieszkania A.W. w [...] organ uznał wniosek radnego o wpisanie na listę wyborców Gminy [...], który wzmacnia kolejny wniosek radnego z dnia [...] stycznia 2019 r. skierowany do Urzędu Miasta o wpisanie do stałego rejestru wyborców, a w którym oświadcza, że ponownie zamieszkał na stałe w [...], złożonym już po dacie [...] stycznia 2019 r., to jest po poinformowaniu radnego przez Przewodniczącego Rady Miejskiej o projekcie uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu z powodu zmiany jego miejsca zamieszkania. Organ wskazał, iż z oświadczeń majątkowych radnego i z pisemnych wyjaśnień radnego przedłożonych Radzie wynika, że jest on właścicielem domu w [...] i lokalu w [...]. W lokalu w [...] mieszka jego matka, której MOPS przyznał pomoc w postaci usług opiekunki PCK. Treść wywiadu przeprowadzonego przez strażnika miejskiego w dniu [...] maja 2019 r. wskazuje, jak podał organ, że w lokalu mieszka tylko starsza kobieta, radny nie mieszka w tym lokalu, nie przebywa i nie prowadzi gospodarstwa domowego. Okoliczności te potwierdzili sąsiedzi zamieszkali w lokalu nr [...]. Następnie organ zauważył, iż treść wywiadu przeprowadzonego przez strażnika miejskiego i treść PIT-36 przeczy, aby oświadczenia radnego i małżonki radnego, iż radny mieszka w [...] i z żoną jest od ponad roku w nieformalnej separacji, były prawdziwe. Z kolei z wyborów przeprowadzonych w styczniu 2019 r. do Rady Sołeckiej, zdaniem organu wynika, iż radny, który otrzymał 36 głosów, jest rozpoznawalny i darzony zaufaniem przez mieszkańców, co przemawia za przyjęciem, iż jest on tam stałym mieszkańcem.

Następnie organ wskazał na deklarację na odbiór odpadów komunalnych z nieruchomości [...] złożonej przez radnego w dniu 3 czerwca 2013 r. (tam podał jako adres zamieszkania [...]) i nie zmienionej od daty złożenia, a z której wynika, że zamieszkują tam 3 osoby. Także na fakturze na sprzedaż energii z dnia [...] października 2018r. wystawionej przez E. SA nr [...] jako adres zamieszkania radnego widnieje - [...]. Zaś z faktury nr [...] wystawionej przez Gminę wynika, iż ilość osób zamieszkałych w [...] to 3 osoby. Organ zauważył, iż pomimo tego, że na tej fakturze jako adres nabywcy wskazano ul. [...], to nie jest to argument przemawiający za zamieszkaniem na stałe radnego w [...]. Faktura ta wystawiona została [...] kwietnia 2019 r., a zatem w okresie, gdy Rada podjęła uchwałę z dnia 31 stycznia 2019r. o wygaśnięciu mandatu radnego. Organ dodał, iż radny pomimo wniosku Przewodniczącego Rady nie okazał kopii deklaracji na wywóz odpadów z lokalu przy [...], a zatem nie wykazał jakie opłaty ponosi za lokal w [...] a wysokość tych opłat mogłaby wykazać ewentualnie ilość osób zamieszkujących w lokalu w [...].

Jako kolejny argument potwierdzający fakt stałego zamieszkiwania radnego w [...] organ wskazał oddalenie przez Sąd Rejonowy w [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. sygn. akt [...], skargi radnego na decyzję Wójta Gminy z dnia [...] marca 2019 r. na nieprawidłowości w rejestrze wyborców prowadzonego przez Gminę, co zdaniem organu wskazuje na niewykazanie przed Sądem w postępowaniu nieprocesowym, że stałe miejsce zamieszkania radnego jest inne niż gmin. Organ wskazał także na oświadczenie Gminy Wójta (pismo z [...] maja 2019 r. skierowane do Rady), według którego radny codziennie jest widywany w [...] od wielu lat, czynnie uczestniczy w życiu wioski, działa w Radzie Parafialnej.

Następnie organ zwrócił uwagę na pismo MOPS z dnia [...] lipca 2019 r., w którym wyjaśniono, że zgodnie z art. 50 ustawy o pomocy społecznej usługi opiekuńcze przyznaje się osobie samotnej lub mieszkającej z rodziną, która to rodzina nie może takich usług zapewnić. Organ stwierdził, że jeżeli MOPS udzielił informacji, że nie dokonywał żadnych czynności administracyjnych z radnym, a w przypadku przyznania usług opiekuńczych wymagane jest przeprowadzenie wywiadu środowiskowego z członkami rodziny, to oznacza to, że radny nie zamieszkuje na terenie Gminy [...], bo MOPS nie był właściwy terytorialnie do dokonania takich czynności z radnym.

Organ nie zakwestionował podanych przez stronę okoliczności, iż Zakład Fotograficzny w [...] jest miejscem pracy radnego i że odwiedza swoją matkę, która mieszka w mieszkaniu radnego przy [...] oraz że jest widywany w lokalu. Jednakże powyższe nie potwierdza według organu, aby stałe miejsce zamieszkania radnego to [...]. Organ uznał, iż oświadczenie R.K. zamieszkałej w [...], która pomaga żonie radnego w opiece nad córką, nie stanowi dowodu, że radny nie mieszka stale w [...]. Z przedmiotowego oświadczenia wynika, że czasami pomaga i rzadko widuje radnego. Za niemiarodajne dla ustalenia miejsca zamieszkania radnego organ uznał pismo Policji z dnia [...] czerwca 2019 r., wskazując, iż policjant spytał wyłącznie żonę radnego, czyli osobę najbliższą, która oświadczyła, że mąż mieszka w [...]. Policjant nie rozpytywał w tym zakresie innych osób. Natomiast ponowny wywiad Policji z września 2019 r. potwierdza zdaniem organu, że stałym miejscem zamieszkania radnego, będącym jego centrum życiowym jest [...]. Organ podkreślił, iż na 7 osób spytanych o miejsce zamieszkania radnego, 6 osób potwierdziło, że jest to [...]. Dodatkowo organ stwierdził, iż treści wywiadu Policji z czerwca 2019 r. przeczy sposób wspólnego rozliczania się radnego z żoną z podatku dochodowego.

Następnie Rada nie uznała, że decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2018 r. [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości lokalowej w [...] i umowa kompleksowa dostarczania paliwa gazowego do lokalu w [...] i decyzja nr [...] na budowę wewnętrznej instalacji gazu w budynku wielorodzinnym są dowodami wykazującymi stałe zamieszkanie radnego w [...], stwierdzając, iż dokumenty te wskazują na przysługującą radnemu własność nieruchomości.

Za kolejny dowód potwierdzający fakt stałego zamieszkiwania radnego w [...], Rada uznała przeprowadzoną w 2013 r. zbiórkę publiczną na cele córki radnego (na boisku w [...]), które to zbiórki według organu mieszkańcy przeprowadzają na rzecz osób zamieszkujących w danej społeczności.

Następnie Rada Miejska wyjaśniła, iż prowadząc postępowanie dowodowe, które ma ustalić stałe miejsce zamieszkania radnego ma prawnie ograniczone możliwości pozyskiwania informacji i egzekwowania obowiązku udzielania odpowiedzi przez adresatów pism, wskazując, iż mimo starań nie uzyskała odpowiedzi od proboszcza Parafii w sprawie członkostwa radnego w Radzie Parafialnej, od związku międzygminnego E. nie uzyskała odpowiedzi, (który powołał się na tajemnicę skarbową) w sprawie treści deklaracji na odbiór odpadów, nie uzyskała informacji od MOPS i OPS w sprawie adresu radnego, bowiem obie instytucje powołały się na tajemnicę pomocy społecznej z art. 119 ust. 2 pkt 5 ustawy o pomocy społecznej, nie uzyskała odpowiedzi w sprawie adresu zamieszkania radnego, który wynikałby z dokumentów rejestracyjnych pojazdów.

Organ podkreślił, iż zgodnie z art. 383 § 3 k.w. przed podjęciem niniejszej uchwały, radnemu umożliwiono złożenie wyjaśnień (na posiedzeniu Komisji w dniu 19 września 2019 r. i na sesji Rady Miejskiej), w ramach których podniósł szereg zarzutów uznanych przez organ za niesłuszne i nieuzasadnione w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego i okoliczności sprawy. Organ uznał, iż wyjaśnienia radnego nie wskazują, aby na stale zamieszkiwał on w [...].

W ocenie organu zebrany materiał dowodowy, opisany powyżej, wskazuje, że stałym miejscem zamieszkania radnego jest [...], tam koncentrują się jego sprawy życiowe i mieszkaniowe, jest on związany ze społecznością [...], udziela się w społeczności [...], o czym świadczy wybór do Rady Sołeckiej, radny i rodzina radnego są znani (o czym świadczy zbiórka na rzecz córki radnego). Natomiast w [...] radny posiada zakład fotograficzny i jest związany z [...] poprzez miejsce pracy i wizyty u matki w lokalu przy [...], nie jest to jednak jego stałe miejsce zamieszkania, bowiem brak w nim centrum życia rodzinnego.

Rada podkreśliła, że ocena postępowania radnego polegającego na udzielaniu nieprawdziwych wyjaśnień Radzie i składania w różnych instytucjach dokumentów z informacjami sprzecznymi ze stanem faktycznym np. PIT w Urzędzie Skarbowym w [...], pomimo, że miejsce zamieszkania podatników nie jest w [...] wymyka się spod jej kompetencji. Organ wskazał, że radny przedstawiał Radzie w styczniu 2019 r. i we wrześniu 2019 r. nieprawdziwe i wybiórcze informacje na temat stałego miejsca zamieszkania, podczas gdy ustalenia organu wskazują, że radny, który na stale zamieszkuje w [...] nie miał prawa ubiegania się o mandat radnego Gminy [...]-Miasto, a fakt wpisania radnego do stałego rejestru wyborców w dniu [...] stycznia 2019 r. Gminy [...], wyłącznie udokumentował ten fakt. Na stale zamieszkiwanie w [...] wskazuje też oświadczenie Gminy Wójta (pismo z [...] maja 2019 r.).

Organ wyjaśnił, iż w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych o miejscu zamieszkania dla określenia praw wyborczych decydują dwie przesłanki faktyczne, które muszą wystąpić łącznie: przebywanie w znaczeniu fizycznym w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar stałego pobytu w tym miejscu. Na stałość pobytu w danej miejscowości wskazuje skupienie w niej życiowej aktywności, związanej z pracą czy rodziną, jednakże zamiar stałego pobytu ma charakter subiektywny, w związku z czym jego ustalenie może powodować trudności. Z tego powodu dla oceny miejsca stałego pobytu nie należy kierować się wyłącznie oświadczeniami osoby zainteresowanej. Konieczne jest też uwzględnienie okoliczności zewnętrznych mogących świadczyć o tym, że dana osoba rzeczywiście zamierza stale przebywać w tej miejscowości.

Zdaniem organu fakt, że radny jest na stałe zameldowany w [...] i wpisał się do stałego rejestru wyborców w [...] w dniu [...] stycznia 2019 r. nie ma znaczenia dla ustalenia stałego miejsca zamieszkania. Zebrane dowody w tym wywiad Policji z września 2019 r., wspólne rozliczenie radnego z żoną z podatku dochodowego za 2018 r., brak przeprowadzenia wywiadu środowiskowego z radnym na potrzeby usług opiekunki PCK przez MOPS wyłącznie z powodu braku właściwości miejscowej MOPS, wybór do Rady Sołeckiej i prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w [...] oddalające skargę radnego na wpis w dniu [...] stycznia 2019 r. do stałego rejestru wyborców Gminy [...] oparte na oświadczeniach Wójta Gminy, ilość zużytej wody w lokalu w [...] 3 m3/miesiąc i 26 m3/miesiąc w domu w [...],- potwierdzają fakt stałego zamieszkiwania radnego w [...], deklaracja na odbiór odpadów komunalnych w [...] - przy czym to zamieszkiwanie wyraża się w postaci konkretnych sprawdzalnych zachowań, które są jego potwierdzeniem.

Na zasadzie odwrotności fakt zameldowania we własnym lokalu mieszkalnym w [...] i miejsce pracy w [...] i fakt usług opiekunki PCK dla członka rodziny przemawia, że [...] nie jest stałym miejscem zamieszkania radnego, a pobyt w [...] jest wymuszony jego działalnością zawodową. Organ uznał, iż stałe miejsce zamieszkania w [...] trwa nieprzerwanie minimum od 2013 r, co wynika z daty złożenia deklaracji na odbiór odpadów komunalnych w [...] i z daty zbiórki na cele córki radnego i trwa nieprzerwanie do chwili obecnej, zatem radny w dniu wyborów do Rady Miejskiej t.j. [...] października 2018 r. nie posiadał stałego miejsca zamieszkania w [...], a zatem nie posiadał prawa wybierania do Rady Miejskiej i nie miał prawa wybieralności do Rady Miejskiej w [...] w rozumieniu art. 11 § ust. 1 pkt 5 k.w.

Powyższa uchwała stała się przedmiotem skargi A.W. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Skarżący zarzucił jej naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 383 § 1 pkt 2 oraz § 2 k.w. w związku z art. 7 i art. 77 k.p.a poprzez:

- podjęcie zaskarżonej uchwały pomimo, iż posiadał prawo wybieralności w Gminie w dniu wyborów, a co za tym idzie nie było przesłanek do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego,

- podjęcie zaskarżonej uchwały pomimo, iż przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie potwierdziło ażeby nie posiadał on w dniu wyborów miejsca zamieszkania w [...]. Zdaniem skarżącego organ nie zgromadził materiału dowodowego, z którego w sposób jednoznaczny i obiektywny wynikałoby, iż miejscem zamieszkania skarżącego w momencie wyborów na radnego lub później nie była Gmina [...]. Zarzucił organowi błędną ocenę dowodów, wadliwie odmówienie wiarygodności dowodom przedłożonym przez stronę, a także pominięcie niektórych dowodów. Zdaniem skarżącego organ oparł się jedynie na domysłach i luźnych wnioskach wynikających ze stwierdzonych okoliczności, w większości opierając się na wydarzeniach, które miały miejsce dużo przed wyborami.

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości i zasądzenie od organu kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, iż stałym miejscem jego zamieszkania w momencie wyboru na radnego była, jak i obecnie jest, miejscowość [...], tam skupia się jego aktywność zawodowa oraz rodzinna - tutaj jest więc zlokalizowane jego centrum życiowe i z tym miastem wiąże swoją dalszą przyszłość oraz plany. Według skarżącego o miejscu zamieszkania rozstrzyga zawsze całokształt okoliczności wskazujących na zejście się stanu faktycznego przebywania, z zamiarem takiego przebywania. Następnie zauważył, iż istnienie prawa wybieralności jako prawa podmiotowego nie jest zależne od faktu wpisania do stałego rejestru wyborców w danej gminie i sam fakt wpisania do rejestru wyborców w innej gminie nie przesądza o okolicznościach wygaśnięcia mandatu radnego.

Zdaniem skarżącego za jego stanowiskiem przemawiają przedłożone organowi m.in. oświadczenie jego sąsiadki J.T. oraz jego pracownika. Wyjaśnił również, iż jego mama jest osobą starszą, schorowaną, wymagającą coraz intensywniejszej opieki - co tym bardziej potwierdza, iż nie planował i nie planuje zmieniać miejsca zamieszkania. Ponadto wskazał, iż uiszcza opłaty związane z utrzymaniem i eksploatacją mieszkania w [...].

Następnie skarżący odniósł się kolejno do dowodów, na których oparł się organ. Odnośnie wpisania do rejestru wyborców w Gminie [...] skarżący stwierdził, iż fakt ten nie jest jednoznaczny z potwierdzeniem, iż tam zamieszkał. Dodał, iż nawet jeżeli uznać, iż wpis ze stycznia 2019 r. potwierdza zmianę miejsca zamieszkania to nie może być głównym dowodem w sprawie stwierdzenia nieposiadania prawa wybieralności w październiku 2018 r., ponieważ nie wyjaśniono kiedy ta zmiana miejsca zamieszkania miałaby nastąpić. W zakresie wywiadu środowiskowego, który zdaniem organu byłyby przeprowadzony ze skarżącym przez MOPS, gdyby mieszkał w [...], skarżący zwrócił uwagę, iż według ustawy o pomocy społecznej konieczność jego przeprowadzenia dotyczy tylko wnioskodawcy, a ponadto brak jego przeprowadzenia nie świadczy o tym, iż skarżący nie zamieszkuje w [...]. Następnie skarżący zakwestionował przyjęcie przez organ notatki strażnika miejskiego z rozmowy z pracownicą PCK opiekującą się matką skarżącego za fakt przeczący zamieszkiwaniu skarżącego w [...], wskazując, iż w piśmie z [...] września 2019r. strażnik wyjaśnił w sposób jasny i klarowny, że pracownica PCK nie posiadała wiedzy czy zamieszkuje on pod wskazanym adresem.

Za pozbawione uzasadnienia uznał także skarżący powołanie się przez organ w przedmiotowej sprawie na przeprowadzoną w 2013 r. zbiórkę charytatywną na jego córkę w [...], w szczególności z uwagi na różnicę czasu pomiędzy zbiórką a wyborami samorządowymi. Skarżący dodał, iż w [...] posiada od ponad 20 lat dom, gdzie mieszkał kiedyś z żoną i córką, ale po rozstaniu z żoną wyprowadził się do [...] i zamieszkał u matki.

Zdaniem skarżącego jego faktu zamieszkiwania w [...] nie może potwierdzać, jak uważa organ, to że jest on znany w społeczności w [...] i często tam bywa, gdyż tam mieszka jego żona i córka i on również niegdyś mieszkał. Również brak korekty deklaracji dotyczącej wywozu śmieci, według skarżącego, nie przesądza o jego miejscu zamieszkania. Odnośnie zaś opłaty za wodę - opłata za wodę w domu w gminie [...] nie jest pobierana od ilości osób, ale od stanu zużycia wody wg. licznika.

Co do wyjaśnień sąsiadów, skarżący zwrócił uwagę na ich niejednoznaczność, dodając, iż nie są to stali mieszkańcy, ale najemcy. Odnośnie wspólnego rozliczania się z podatków z żoną, skarżący wyjaśnił, iż są oni w nieformalnej separacji i nie mieszkają razem, co nie oznacza, że nie mogą się razem rozliczać.

W zakresie uwag organu odnośnie postępowania przed Sądem Rejonowym w sprawie skargi na decyzję wójta Gminy, skarżący wskazał, iż skarga nie została oddalona dlatego, że nie wykazał on, że nie zamieszkuje na terenie Gminy [...].

Zdaniem skarżącego organ niesłusznie odmówił wiarygodności wyjaśnieniom jego żony oraz nie wziął pod uwagę notatki policyjnej z dnia [...] czerwca 2019 r., mimo jednoznacznego oświadczenia żony o jego zamieszkaniu w [...], a także niesłusznie podważył wiarygodność przedłożonych przeze niego oświadczeń pielęgniarki PCK, sąsiadki oraz pracownika. Organ nie wziął pod uwagę tego, że w deklaracji rocznej PIT za 2018 r. wskazane jest miejsce rozliczenia i zamieszkania [...], zaś ulgi podatkowe są powiązane z instytucją małżeństwa.

W końcowej części skargi skarżący podniósł też zarzut przekroczenia przez organ terminu do wydania zaskarżonej uchwały tj. po upływie miesiąca od daty wyborów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej uchwale i uznając, w świetle zebranego materiału dowodowego, wszystkie zarzuty skargi za nieuzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie natomiast z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325; dalej p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 6 p.p.s.a.). Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Wprowadzając w art. 147 § 1 p.p.s.a. sankcję nieważności zaskarżonego aktu jako następstwo naruszenia przepisu prawa, ustawodawca nie określił precyzyjnie rodzaju tego naruszenia. Przyjmuje się jednak, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią tylko takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii naruszeń "istotnych" w szczególności polegające na podjęciu uchwały przez organ niewłaściwy, braku lub przekroczeniu podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwym zastosowaniu przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, tudzież naruszeniu procedury jej uchwalania. Przy tym decydujące znaczenie dla oceny legalności danej uchwały ma stan prawny i faktyczny obowiązujący w dacie jej podjęcia.

Materialnoprawną podstawę podjęcia zaskarżonej uchwały stanowiły przepisy art. 383 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 10 § 1 pkt 3 lit. a k.w. Kodeks ten w art. 10 § 1 pkt 3 lit. a i b i art. 11 § 1 pkt 5 stanowi, że prawo wybierania (czynne prawo wyborcze) oraz prawo wybieralności (bierne prawo wyborcze) ma w wyborach do rady gminy - obywatel polski oraz obywatel Unii Europejskiej niebędący obywatelem polskim, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat, oraz stale zamieszkuje na obszarze tej gminy. W wyborach do organu stanowiącego obowiązuje wymóg stałego zamieszkania na obszarze jednostki samorządu terytorialnego, w której dana osoba kandyduje, a następnie – w przypadku nabycia i objęcia mandatu – sprawuje mandat (cenzus domicylu). Posługiwanie się cenzusem domicylu w wyborach samorządowych, w kontekście posiadania czynnego i biernego prawa wyborczego do organów stanowiących samorządu terytorialnego, w pełni oddaje charakter tych wyborów, w których mieszkańcy danego terytorium wybierają swoje organy.

Przynależność do wspólnoty samorządowej powstaje ex lege z chwilą zamieszkania na terenie określonej jednostki samorządu terytorialnego, bez względu na dopełnienie obowiązku meldunkowego. Definicję pojęcia "stałego zamieszkiwania" wprowadza przepis definicyjny art. 5 pkt 9 k.w., który rozumie przez to pojęcie zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego pobytu. Definicja ta nie różni się znacznie od pojęcia miejsca zamieszkania osoby fizycznej występującego w art. 25 kodeksu cywilnego - jest to miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Czynnikiem wyróżniającym, wynikającym z art. 5 pkt 9 k.w., jest konieczność wskazania adresu.

O miejscu zamieszkania zasadniczo decydują dwie przesłanki faktyczne: przebywanie w znaczeniu fizycznym w określonej miejscowości pod wskazanym adresem (corpus, tj. czynnik zewnętrzny) i zamiar stałego pobytu (animus, tj. czynnik wewnętrzny). Jeśli jedna z tych przesłanek nie jest spełniona, powoduje to utratę miejsca zamieszkania. O zamieszkaniu pod wskazanym adresem można mówić, gdy okoliczności sprawy pozwolą przeciętnemu obserwatorowi na sformułowanie wniosku, że w tym miejscu skupia się działalność osoby fizycznej oraz znajduje się jej centrum życiowe. Istotną rolę przy ustalaniu corpus odgrywa życie rodzinne. Faktyczne przebywanie w danym miejscu nie może być rozumiane jedynie, jako pobyt wymuszony koniecznością wykonywania w niej swych obowiązków pracowniczych czy zarobkowych, ale musi mieć ono jednocześnie cechy założenia tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów (por. wyroki NSA z dnia 9 kwietnia 2013 r., II OSK 479/13 i 11 października 2017 r., II OSK 2082/17, www.orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA). Z kolei animus ma charakter subiektywny i jest zależny od zamiaru stałego przebywania w danym miejscu. Animus musi być dostatecznie uzewnętrzniony w postaci określonych zachowań w szczególności czynności prawnych, pracowniczych, czy rodzinnych. Przy ustalaniu zamiaru stałego pobytu chodzi zatem nie tylko o związki natury ekonomicznej, ale też emocjonalnej, czy rodzinnej (zob. szerzej M. Rulka, Brak stałego zamieszkania w dniu wyborów lub jego utrata w trakcie kadencji jako przesłanka stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego, ZNSA 4/2017 r., s. 53 i n.). Należy wskazać, że Kodeks wyborczy dla potrzeb określenia praw wyborczych nie wiąże stałego zamieszkiwania z zameldowaniem. Instytucja zameldowania ma bowiem charakter wyłącznie ewidencyjno-porządkowy. Nie można bowiem utożsamiać miejsca zamieszkania z miejscem zameldowania na pobyt stały, gdyż z czynnością zameldowania nie wiąże się nabycie jakichkolwiek praw bądź obowiązków (zob. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 11 grudnia 2017 r., II OPS 2/17, wyrok NSA z 19 maja 2016 r., II OSK 689/16, CBOSA). Kodeks nie wiąże również tej przesłanki z rejestrem wyborców. Zgodnie z art. 18 § 1 k.w. stały rejestr wyborców obejmuje osoby stale zamieszkałe na obszarze gminy, którym przysługuje prawo wybierania. Zgodnie zaś z art. 18 § 5 k.w. rejestr wyborców potwierdza prawo wybierania oraz prawo wybieralności. Do rejestru wyborców wpisuje się z urzędu osoby będące obywatelami polskimi stale zamieszkałe na obszarze gminy i zameldowane na pobyt stały w tej gminie (art. 18 § 8).

Sformułowana w art. 18 § 3 k.w. zasada, że można być ujętym tylko w jednym rejestrze wyborców, jest potwierdzeniem i zarazem gwarancją realizacji zasady równych praw wyborczych, wynikającej z konstytucyjnej zasady równości wobec prawa i równego traktowania przez władze publiczne, powtórzonej w Kodeksie wyborczym w przepisie art. 3, stanowiącym, że w tych samych wyborach można głosować tylko jeden raz. Należy wskazać, że o prawie wybieralności nie decyduje wpis od rejestru wyborców. Rejestr wyborców potwierdza prawo wybieralności, ale nie ma rozstrzygającego znaczenia dla oceny posiadania prawa wyborczego. Wpis do stałego rejestru wyborców nie kreuje bowiem podmiotowego prawa wyborczego. Okoliczność wpisania do rejestru wyborców w gminie stanowi czynność formalną, nie jest natomiast warunkiem przynależności do wspólnoty samorządowej, a tym samym nie powinna być uważana za przesłankę związanych z tą przynależnością praw wyborczych. Decyzja o wpisie do rejestru wyborców nie ma znaczenia rozstrzygającego w przedmiocie oceny posiadania biernego prawa wyborczego. Na użytek postępowania w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego należy, więc wykazać za pomocą innych środków dowodowych, że radny nie posiadał biernego prawa wyborczego (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lutego 2006 r., K 9/05 , OTK ZU 2006, nr 2, poz. 17 oraz wyroki NSA z 9 kwietnia 2013 r., II OSK 479/13; 26 lutego 2015 r., II OSK 3229/14 oraz 4 lipca 2017 r., II OSK 862/17, CBOSA). Do wygaszenia mandatu radnego z powodu zmiany stałego miejsca zamieszkania jest uprawniony organ stanowiący danej jednostki samorządu terytorialnego. Organ stanowiący może podjąć uchwałę o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego, w przypadku gdy występuje tylko jedna z przesłanek polegająca bądź na samym zamieszkiwaniu w sensie fizycznym, jednak bez zamiaru stałego pobytu, bądź na samym zamiarze przebywania bez faktycznego zamieszkiwania. Uchwała o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego powinna być podjęta w terminie miesiąca od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu, a postanowienie komisarza wyborczego – w terminie 14 dni. Terminy te mają charakter instrukcyjny, ich upływ nie pozbawia zatem rady (komisarza wyborczego) prawa do podjęcia rozstrzygnięcia (uchwała 7 sędziów NSA z 23 października 2000 r., OPS 13/00, CBOSA).

Wskazać również trzeba, że w procedurze wygaszania mandatu radnego nie stosuje się przepisów K.p.a. Wygaśnięcie mandatu radnego jest bowiem instytucją prawa wyborczego i mają do niej zasadniczo zastosowanie przepisy k.w. i u.s.g. Zaznaczyć trzeba, że przepisy k.w. stanowią szczególny reżim normatywny określający przesłanki materialnoprawne i tryb wygaszania pochodzących z wyborów mandatów. Nie jest to postępowanie przed organami administracji publicznej w sprawach indywidualnych należących do właściwości tych organów, rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej. Zakres obowiązywania przepisów K.p.a. regulujących ogólne postępowanie administracyjne, do których należy zaliczyć art. 7 i art. 77, jest ograniczony do rozpoznawania i rozstrzygania spraw indywidualnych w formie decyzji administracyjnych (wyrok NSA z dnia 14 listopada 2018 r., II OSK 2973/18, CBOSA). W orzecznictwie zwraca się uwagę, że postępowanie wyjaśniające w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego powinno być przeprowadzone w sposób wszechstronny, dogłębny. Do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu konieczna jest bowiem pewność, że radny utracił prawo wybieralności z powodu zmiany stałego miejsca zamieszkania. Uchwała w sprawie wygaszenia mandatu radnego powinna wskazywać okoliczności, które rada uznała za udowodnione oraz dowody, na których się oparła i przyczyny odmowy przypisania mocy dowodowej oświadczeniom czy dokumentom, które zostały pominięte przy dokonywaniu ustaleń. Uzasadnienie uchwały powinno być na tyle szczegółowe i przekonujące, aby możliwa była ocena motywacji towarzyszącej radzie przy podejmowaniu uchwały (wyrok NSA z dnia 14 listopada 2017 r., II OSK 2301/17, CBOSA). Wygaśnięcie mandatu radnego jest instytucją prawa wyborczego, dotyczy praw chronionych konstytucyjnie, jakim jest czynne i bierne prawo wyborcze. Do wygaśnięcia mandatu dochodzi na skutek zdarzeń, z którymi ustawa wiąże utratę mandatu uzyskanego w wyborach powszechnych. Zasadą jest, że im bardziej drastyczne (co do przedmiotu, zakresu, sposobu czy skutków) jest wkroczenie władzy w materię konstytucyjnie chronionych praw podstawowych, tym bardziej rygorystycznym i przejrzystym przesłankom powinna podlegać procedura tej ingerencji (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2007 r., K 8/07, OTK ZU 2007, nr 3A, poz. 26).

W ocenie Sądu Rada Miejska zebrała w sprawie obszerny materiał dowodowy i dokonała wszechstronnej, wnikliwej jego oceny, która nie może być uznana za dowolną. Organ omówił poszczególne dowody i uzasadnił z jakich powodów uznał określone dowody za wiarygodne, a także wskazał przyczyny z uwagi, na które uznał argumentację skarżącego za nieuzasadnioną. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz jego ocena wykazały, że pomimo zameldowania na terenie [...], centrum życiowe skarżącego znajduje się na terenie Gminy [...], tj. w miejscowości [...], gdzie znajduje się dom skarżącego. Potwierdzają to: deklaracja na odbiór odpadów komunalnych z nieruchomości [...] złożona przez radnego w dniu 3 czerwca 2013 r. (skarżący podał adres zamieszkania [...] i nie zmienił adresu pomimo takiego obowiązku właściciela w terminie 14 dni od nastąpienia zmiany danych), z której wynika, że pod tym adresem zamieszkując 3 osoby (rubryka nr 6 oświadczenia); faktura na sprzedaż energii z dnia [...] października 2018 r. nr [...], gdzie jako adres zamieszkania radnego widnieje - [...], faktura nr [...] wystawiona przez Gminę [...], z której wynika, że abonament za wodę dotyczy 3 osób. Organ przekonywująco wyjaśnił, iż pomimo tego, że na ww. fakturze jako adres nabywcy wskazano ul. [...], to nie jest to argument przemawiający za zamieszkaniem na stałe radnego w [...]. Faktura ta wystawiona została [...] kwietnia 2019 r., a zatem w okresie, gdy Rada podjęła uchwałę z dnia 31 stycznia 2019 r. o wygaśnięciu mandatu radnego. Organ dodał, iż radny pomimo wniosku Przewodniczącego Rady nie okazał kopii deklaracji na wywóz odpadów z lokalu przy [...], a zatem nie wykazał jakie opłaty ponosi za lokal w [...], a wysokość tych opłat mogłaby wykazać ewentualnie ilość osób zamieszkujących w lokalu. Za stanowiskiem Rady przemawia istotny fakt w postaci porównania ilości zużytej wody w lokalu w [...] (3 m3/miesiąc) i w domu w [...] (26 m3/miesiąc), co w kontekście przewidzianej przepisami prawa normy zużycia wody na osobę (3m3) prowadzi do wniosku, że w lokalu w [...] mieszka jedynie matka radnego. W ocenie Sądu w sposób pośredni rozstrzygnięcie organu potwierdza brak przeprowadzenia przez MOPS czynności administracyjnych z radnym w tym wywiadu środowiskowego, w sytuacji gdy jego matka korzysta z pomocy opiekunki. Organ wskazał, że pomoc w postaci opiekunki PCK przyznaje się osobie, która mieszka z członkami rodziny, ale nie mogą one pomimo wspólnego zamieszkiwania takich czynności spełniać (zob. art. 50 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej).

Nie można zatem uznać za dowolne stanowisko organu, że gdyby radny mieszkał w [...] to organ pomocy społecznej jako właściwy terytorialnie przeprowadziłby przedmiotowy wywiad.

W opinii Sądu również wpis radnego do rejestru Gminy [...] na skutek złożonego przez niego wniosku z dnia [...] stycznia 2019 r. potwierdza fakt stałego zamieszkiwania radnego w [...] w dniu wyborów do Rady Miejskiej. Jak wyżej wskazano decyzja o wpisie do rejestru wyborców nie ma znaczenia rozstrzygającego w przedmiocie oceny posiadania biernego prawa wyborczego. Zdaniem Sądu powyższa okoliczność może mieć jednak istotne znaczenie i być pomocna przy ustalaniu stałego zamieszkania radnego w świetle całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Należy wskazać, że Sąd Rejonowy w [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. sygn. akt: [...] oddalił skargę radnego na decyzję Wójta Gminy z dnia [...] marca 2019 r. na nieprawidłowości w rejestrze wyborców prowadzonego przez Gminę. W przedmiotowej skardze radny podnosił, że rejestracja była omyłkowa i że nigdy nie posiadał miejsca stałego zamieszkania na terenie Gminy [...]. Wskazać również trzeba, że radny w trakcie wyborów przeprowadzonych w styczniu 2019 r. do Rady Sołeckiej otrzymał 36 głosów na 56 wydanych kart do głosowania. W świetle zasad doświadczenia życiowego uprawniony jest wniosek, że taki wynik potwierdza rozpoznawalność radnego i darzenie go zaufaniem przez mieszkańców, co również uzasadnia tezę, iż jest on tam stałym mieszkańcem od dłuższego czasu. Organ trafnie zwrócił uwagę na oświadczenie Gminy Wójta (pismo z [...] marca 2019 r.), według którego radny codziennie jest widywany w [...] od wielu lat, czynnie uczestniczy w życiu wioski, działa w Radzie Parafialnej. Nie można również tracić z pola widzenia, że radny 29 stycznia 2019 r. złożył oświadczenie, że "ponownie stale zamieszkał" pod adresem ul. [...]. Wymaga podkreślenia, że radny nie przedstawił racjonalnych przyczyn swojego postępowania w sprawie złożonego oświadczenia w przedmiocie wpisu na listę wyborców na terenie Gminy [...] i późniejszego oświadczenia w sprawie ponownego stałego zamieszkania w [...]. Wypowiedzi skarżącego w tym zakresie podlegały zmianie i były niespójne. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że radny w reklamacji do Wójta Gminy podnosił, że nigdy nie mieszkał na terenie Gminy [...], zaś w skardze podał, że w [...] posiada od ponad 20 lat dom, gdzie mieszkał kiedyś z żoną i córką.

Zdaniem Sądu organ zasadnie podniósł, że z wyjaśnień opiekunki PCK z dnia [...] września 2019 r. wynika jedynie, że ww. osoba nie oświadczyła, że radny nie mieszka w lokalu w [...], nie przebywa, nie prowadzi gospodarstwa domowego. Oświadczenie nie może stanowić zatem potwierdzenia, że A.W. mieszka w [...]. W ocenie Sądu nawet przyjęcie stanowiska skarżącego, że nie zostało ono złożone pod presją radnego nie zmienia faktu, iż wyjaśnienia te mają charakter drugorzędny dla ustalenia centrum życiowego skarżącego. Organ omawiając zmianę wyjaśnień opiekunki trafnie wskazał na inne dowody w szczególności na fakt przyznania matce skarżącej usług opiekunki PCK i brak przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przez MOPS. Należy dodać, że z wywiadu przeprowadzonego przez strażnika miejskiego w dniu [...] maja 2019 r. wśród mieszkańców budynku przy [...] wynika, że w lokalu przy [...] mieszka na stałe tylko starsza kobieta, radny nie mieszka w tym lokalu, nie przebywa i nie prowadzi gospodarstwa domowego. Należy podzielić stanowisko organu, że fakt, że miejski strażnik nie rozmawiał z matką radnego nie podważa wiarygodności tegoż dowodu. Nadto okoliczność, że sąsiadami są osoby będące najemcami a nie właścicielami lokalu nie może deprecjonować wartości ich oświadczeń. Wskazać trzeba, że również wywiad Policji z września 2019 r. potwierdza, że stałym miejscem zamieszkania radnego, będącym jego centrum życiowym jest [...]. Organ podkreślił, iż na 7 osób spytanych o miejsce zamieszkania radnego, 6 osób potwierdziło, że jest to [...]. W ocenie Sądu za fakt pośrednio potwierdzający stałe zamieszkiwanie radnego w [...] może być również uznana zbiórka publiczna przeprowadzona w 2013 r. na cel córki radnego (na boisku w [...]). W świetle zasad doświadczenia życiowego nie powinien budzić wątpliwości wniosek, że takie zbiórki mieszkańcy przeprowadzają przede wszystkim na rzecz osób stale zamieszkujących w danej społeczności. Nie wyklucza to oczywiście możliwości zorganizowania pomocy w innych miejscach. Skarżący nie przedstawił w tym zakresie jakichkolwiek dowodów.

W ocenie Sądu skarżący nie wykazał w sposób wiarygodny, że posiada stałe zamieszkanie w [...]. Skarżący nie przedstawił wiarygodnych dowodów mogących skutecznie podważyć stanowisko Rady Miejskiej przedstawione w zaskarżonej uchwale. Wskazać trzeba, że skarżący w swoich wywodach przede wszystkim zarzuca organowi, że dokonał nadinterpretacji w zakresie ustalonych faktów. W orzecznictwie wskazuje się, że oceniając przesłankę decydującą o danym miejscu zamieszkania, tj.: zamiaru przebywania - należy mieć również na uwadze, że składnik mentalny animus - nie może być oceniany tylko i wyłącznie na podstawie wewnętrznego przekonania, pozytywnego stosunku emocjonalnego do danej miejscowości, czy wreszcie pewnej deklaracji słownej lub zapewnień. Aby był on wiarygodny musi jeszcze wyrażać się w postaci konkretnych sprawdzalnych zachowań - które będą jego potwierdzeniem. Nie wystarczy, więc w tej mierze jedynie złożenie oświadczenia, czy zapewnień przez zainteresowaną osobę o danym zamiarze. Muszą temu oświadczeniu jeszcze towarzyszyć codzienne czynności faktyczne i prawne, które będą jego wyrazem (zob. wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2018 r., II OSK 1412/18, CBOSA). Takich czynności skarżący nie wykazał. Wskazać trzeba, że sam fakt posiadania zakładu fotograficznego i mieszkania w [...] nie przesądza o tym, że tam mieści się centrum życiowe skarżącego. Okoliczności towarzyszące miejscu świadczenia pracy czy posiadanie mieszkania same w sobie nie stanowią dowodu nie zamieszkiwania radnego w [...] zwłaszcza, że w dobie globalizacji powszechnym staje się proces przemieszczania się ludzi za pracą czy też wykonywania jej poza miejscem zamieszkania, co z natury rzeczy łączy się z codziennym, wielogodzinnym wręcz przebywaniem poza domem, a nawet zakupem mieszkania i przebywaniem w nim ale wyłącznie w celu ułatwienia dojazdu "do" i "z" pracy, a tym samym celem jest należyte wykonywanie pracy, ułatwienie dotarcia do/i z niej, a nie koncentracja życia (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 lutego 2017 r., IV SA/Gl 1181/16, CBOSA). Faktyczne przebywanie w danym miejscu nie może być rozumiane jedynie, jako pobyt wymuszony koniecznością wykonywania w niej swych obowiązków pracowniczych czy zarobkowych, ale musi mieć ono jednocześnie cechy założenia tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Przebywanie w danym miejscu pod wskazanym adresem (na terenie danej dzielnicy) musi wiązać się ze skupieniem w niej życiowej aktywności, związanej nie tylko z pracą, ale również z rodziną (por. wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2013 r., II OSK 479/13, CBOSA). W opinii Sądu skarżący nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego w sposób jednoznaczny, że jego centrum spraw życiowych mieści się w [...]. Organ zasadnie uznał, że oświadczenie żony skarżącego z dnia [...] stycznia 2019 r., która podała, że od ponad roku pozostaje z mężem w separacji, a skarżący przebywa w mieszkaniu w [...] z uwagi na fakt, iż jest ona osoba najbliższą, nie jest wiarygodne, gdyż nie ma ona obowiązku udzielania oświadczeń zgodnych z prawdą. Uzasadnione jest również stanowisko organu, że fakt istnienia separacji i oddzielnego zamieszkiwania pozostaje w sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Należy również podzielić ocenę organu, że oświadczenia pracownika radnego i J.T. nie potwierdzają w sposób jednoznaczny, że [...] jest stałym miejscem zamieszkania radnego. Wskazują one jedynie, że skarżący odwiedza matkę i jest widywany w lokalu w [...]. Z kolei oświadczenie R.K. zamieszkałej w [...], która pomaga żonie radnego w opiece nad córką, nie stanowi dowodu, że radny nie mieszka stale w [...]. Z przedmiotowego oświadczenia można wyprowadzić wniosek, że czasami pomaga i rzadko widuje radnego. Wskazać trzeba, że pisemne oświadczenia wskazanych osób stanowią jedynie dowód, że osoby te złożyły o takiej treści oświadczenia. Z kolei odnosząc się do wspólnego zeznania podatkowego za 2018 r. złożonego przez skarżącego i jego żonę należy stwierdzić, że nie ma także znaczenia rozstrzygającego, w kontekście oceny posiadania prawa wyborczego, miejsce opłacania podatków (zob. wyrok NSA z dnia 19 maja 2016 r., II OSK 689/16, CBOSA).

Również zasadnie Rada stwierdziła, że decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2018 r. [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości lokalowej w [...] i umowa kompleksowa dostarczania paliwa gazowego do lokalu w [...] i decyzja nr [...] na budowę wewnętrznej instalacji gazu w budynku wielorodzinnym nie są dowodami wykazującymi stałe zamieszkanie w [...], podnosząc, iż dokumenty te wskazują na przysługującą radnemu własność nieruchomości. Prawidłowe są również wnioski organu odnośnie znaczenia kopii dowodu rejestracyjnego pojazdu z 2010 r.

W ocenie Sądu organ zebrał wyczerpujący materiał dowodowy, a jego ocena jest zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Dokumentacja zebrana przez organ przed wydaniem zaskarżonego aktu była wystarczająca do oceny stanu faktycznego, a fakt, że skarżący z tą oceną się nie zgadza nie świadczy o braku niezbędnego materiału dowodowego, czy też o naruszeniu przepisów prawa. Skarżący miał również zapewnioną możliwość wypowiedzenia się odnośnie zebranego materiału dowodowego. Sąd uznał, że przedstawiona w zaskarżonej uchwale argumentacja tworzy logiczną i spójną całość i prowadzi do jednoznacznego wniosku, że skarżący posiada stałe miejsce zamieszkania w [...] przynajmniej od 2013 r. do chwili obecnej. Oznacza to, że radny w dniu wyborów do Rady Miejskiej t.j. [...] października 2018 r. nie posiadał stałego miejsca zamieszkania w [...], a zatem nie posiadał prawa wybierania do Rady Miejskiej i nie miał prawa wybieralności do Rady Miejskiej w [...] w rozumieniu art. 11 § ust. 1 pkt 5 k.w.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw należało oddalić.