Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 809/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 3, art. 145, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: Art. 92a, art. 92 c
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) NSA Krystyna Kutzner Protokolant Julia Mejer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2019 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 24 maja 2019 r. nr [...] w sprawie kary pieniężnej skargę oddala


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 24 maja 2019 r. znak [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, ze zm.), art. 4 pkt 22 lit. x, 92a ust. 1, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, zwanej dalej "u.t.d." (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 58, ze zm.) oraz Ip. 5.6.1 oraz Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 1, art. 8, art. 9, art. 10 oraz art. 11 Umowy Europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR) sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 409 ze zm.) i art. 10, art. 12 załącznika "Przyrząd kontrolny postanowienia ogólne" do umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR) sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącego K. S. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2019 r. o nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5.100 zł utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: zaskarżoną decyzją nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 5.100 zł. Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiła:

- niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi;

- niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku - skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas do 1 godziny.

Powyższe stwierdzono w dniu 13.11.2018 r. podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w B na autostradzie A4. Kontroli poddano zespół pojazdów składający się z pojazdu silnikowego marki Scania o nr rej. [...] oraz naczepy marki M o nr rej. [...]. Dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów przekroczyła 3,5 tony. Powyższym pojazdem kierował A. D., wykonując międzynarodowy transport drogowy rzeczy z Ukrainy do Polski na podstawie wypisu z licencji nr [...] dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Kontrolowany przewóz wykonywany był w imieniu i na rzecz skarżącego K. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą K. S. Firma Handlowo-Usługowa "A" z siedzibą ul. P, S. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z dnia 13.11.2018 r.

W dniu [...] 2019 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5.100,00 zł za naruszenia opisane w protokole kontroli.

Pismem datowanym na dzień 15.02.2019 r. skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji o nałożeniu kary pieniężnej i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Skarżący zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów:

- art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 81 k.p.a. poprzez pozbawienie strony możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz niepoinformowanie strony o zebraniu materiału dowodowego, a w konsekwencji uznanie za udowodnione okoliczności, co do których strona nie miała możliwości wypowiedzenia się;

- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie ustaleń na podstawie niepełnego materiału dowodowego z naruszeniem art. 78 § 1 i art. 78 § 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku strony o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka A. D., podczas gdy dowód ten był istotny dla rozstrzygnięcia sprawy;

- art. 92 a oraz art. 92 b u.t.d. poprzez nałożenie na stronę kary pieniężnej w warunkach wystąpienia okoliczności wyłączających możliwość wydania takiego rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że mimo iż wpłacił wskazaną przez organ kwotę, nie otrzymał wnioskowanych dokumentów. Dodatkowo skarżący podniósł, iż przesłuchanie kierowcy podczas kontroli drogowej nie może zastępować przesłuchania kierowcy w charakterze świadka w toku postępowania administracyjnego, z uwagi na brak możliwości udziału strony w tych czynnościach mających miejsce podczas kontroli drogowej.

Organ odwoławczy powołał treść art. 4 pkt 22 art. 92a, art. 92b, art. 92c ustawy o transporcie drogowym oraz art. 189a § 2 k.p.a. Organ odwoławczy poinformował, że w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189 a § 2 pkt 1-3 k.p.a.

Organ wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.

Odnośnie naruszenia polegającego na niespełnieniu dzielonego dziennego okresu odpoczynku skrócenia drugiej części odpoczynku dzielonego o czas do 1 godziny; Ip. 5.6.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Organ wskazał na treść art. 1 lit m), o) art. 8 ust. 1-2 umowy AETR.

Organ odwoławczy po przeprowadzeniu ponownej analizy danych cyfrowych, z uwzględnieniem błędów lub zdarzeń w postaci braku napięcia stwierdził, że kierowca A. D. rozpoczął w dniu 11.11.2018 r. o godzinie 17:10 - 24 godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny w dwóch częściach, co najmniej 3 godziny i co najmniej 9 godzin. Kierowca odebrał drugą część odpoczynku w wymiarze 8 godzin i 9 minut w okresie od godziny 09:01 dnia 12.11.2018 r. do godziny 17:10 dnia 12.11.2018 r. W związku z tym kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 51 minut.

W toku kontroli kierowca nie okazał dokumentu uzasadniającego zastosowanie w sprawie przepisu art. 9 AETR, tj. odstąpienia od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków.

Z uwagi na powyższe organ odwoławczy utrzymał nałożoną na stronę karę pieniężną w wysokości 100,00 zł z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 5.6.1 załącznika nr 3 do u.t.d.

Odnośnie naruszenia polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi; Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. organ wskazał treść art. 10 i art. 12 załącznika.

Po przeprowadzonej przez organ odwoławczy analizie materiału dowodowego, w tym przede wszystkim analizy danych cyfrowych, pisma straży granicznej z dnia 27.12.2018 r., notatki służbowej z dnia 13.11.2018 r., protokołu przesłuchania kierowcy z dnia 13.11.2018 r., dokumentacji fotograficznej wykonanej podczas kontroli drogowej ksera paszportu kierowcy, dokumentów przewozowych (CMR), wydruków danych cyfrowych, protokołu kontroli drogowej z dnia 13.11.2018 r. wraz z uwagami oraz wyjaśnień strony zawartych w odwołaniu organ stwierdził, iż kierowca A. D. wykonując zadanie przewozowe na trasie z Ukrainy do Polski w dniu 13.11.2018 r. prowadząc przedmiotowy zespół pojazdów dopuścił się naruszenia Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. skutkującego nierejestrowaniem na karcie kierowcy aktywności kierowcy w postaci prowadzenia pojazdu związanego z przekroczeniem granicy w punkcie K - K w dniu 13.11.2018 r. o godzinie 02:28. Z danych cyfrowych zabezpieczonych podczas postępowania kontrolnego wynika, iż w czasie kiedy kierowca przekraczał granicę - prowadził pojazd - w cyfrowym urządzeniu rejestrowany był odpoczynek. Organ wskazał, że powyższe naruszenie reguluje niewłaściwe zachowanie kierowcy polegające na niewłaściwej obsłudze skutkujące nierejestrowaniem na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Natomiast przewoźnik drogowy ponosi odpowiedzialność za działania swojego pracownika, który na jego rzecz wykonuje poszczególne zadanie przewozowe. Odpowiedzialność przedsiębiorcy nie jest oparta na winie i jest niezależna od odpowiedzialności innych podmiotów. W ocenie organu, brak jest w sprawie okoliczności świadczących o tym, iż w tym przypadku doszło do wystąpienia przesłanki egzoneracyjnych wskazanych w przepisie art. 92c u.t.d. W związku z powyższym przy tak zebranym materiale dowodowym brak jest potrzeby przesłuchiwania kierowcy w sytuacji, gdy kierowca został przesłuchany w toku postępowania kontrolnego oraz złożył obszerne uwagi do protokołu kontroli drogowej.

Mając na względzie całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ II instancji zważył, iż organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego co do naruszenia Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. i właściwie nałożył karę pieniężną za wskazane powyżej naruszenie.

W związku z powyższym organ odwoławczy utrzymał nałożoną na stronę karę pieniężną w kwocie 5.000,00 zł za naruszenie usankcjonowanego w Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do utd.

Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, organ odwoławczy po szczegółowej analizie całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie zważył, iż są one niezasadne i nie zasługują na uwzględnienie.

Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając sprawę, mając na względzie treść art. 7, art. 75, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego wskazał, iż organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny będący podstawą stwierdzenia naruszenia Ip. 6.2.1 oraz Ip. 5.6.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Jednocześnie organ wskazał, że stwierdzone naruszenie zostało popełnione po dniu 03.09.2018 r., czyli w okresie obowiązywania nowego załącznika nr 3 do u.t.d. Organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. Dodatkowo organ I instancji nie był w posiadaniu dowodu uiszczenia przez stronę odpowiedniej kwoty, w związku z tym brak było podstaw na etapie postępowania przed organem I instancji do wysłania stronie wnioskowanych dokumentów. Dowód uiszczenia opłaty został załączony dopiero do odwołania, w związku z tym organ odwoławczy pismem z dnia 28.02.2019 r. nr [...] wysłał stronie wnioskowane dokumenty. Jednocześnie pismem z dnia 11.04.2019 r. o nr [...] wysłał skarżącemu dokument, o który skarżący zawnioskował pismem z dnia 11.03.2019 r. Powyższe skarżący odebrał w dniu 16.04.2019 r. i do dnia wydania niniejszej decyzji nie złożył dodatkowych wyjaśnień w sprawie. Dodatkowo organ wskazał, iż organ I instancji pismem z dnia 15.12.2018 r. powiadomił skarżącego o przedłużeniu postępowania do dnia 23.01.2019 r., czyli dnia wydania zaskarżonej decyzji, natomiast skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika do wskazanego dnia nie złożył wyjaśnień w sprawie poza wnioskami dowodowymi z dnia 29.11.2018 r., do których organ odniósł się prawidłowo. W ocenie organu dopuszczenie i przesłuchanie kierowcy w niniejszej sprawie było zbędne i zmierzało do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania w szczególności w sytuacji, gdy kierowca został przesłuchany w toku postępowania kontrolnego.

Jednocześnie skarżący zawiadomieniem z dnia 14.11.2018 r. otrzymał w załączniku protokół kontroli, co umożliwiło mu złożenie wyjaśnień w sprawie. Skarżący powyższego mimo, że jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika nie uczynił, poza wnioskiem z dnia 29.11.2018 r. W związku z tym w ocenie organu odwoławczego brak jest w sprawie naruszenia przepisu art. 10 k.p.a.

Organ odwoławczy wskazał, że działanie organu I instancji w toku postępowania zmierzało do wyjaśnienia w sprawie wszystkich wątpliwości. Dodatkowo organ w zaskarżonej decyzji prawidłowo odniósł się do pisma pełnomocnika skarżącego z dnia 29.11.2018 r., w związku z tym brak podstaw do przyjęcia, iż decyzja nie spełnia warunków wskazanych w przepisie 107 k.p.a. Jednocześnie wskazano, dlaczego w sprawie brak podstaw do zastosowania w sprawie przesłanek wskazanych w przepisach art. 92b oraz art. 92c u.t.d.

Organ odwoławczy stwierdził, iż podnoszone przez skarżącego w odwołaniu okoliczności nie znajdują uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym oraz obowiązującym stanie prawnym.

Organ ponadto wyjaśnił, iż zgodnie z przepisami u.t.d. za naruszenie tych przepisów odpowiedzialność ponoszą niezależnie przedsiębiorca jak i kierowca, co potwierdza treść art. 92 ust. 1 oraz art. 92a ust. 1 u.t.d. Kierujący pojazdem może zgodnie z art. 92 ust. 1 i ust. 2 zostać ukarany karą grzywny w wysokości do 2.000,00 zł za naruszenia wymienione w załączniku nr 1 do ww. ustawy, natomiast podmiot wykonujący przewóz drogowy może zostać ukarany zgodnie z art. 92a ust. 1 i ust. 2 karą pieniężną w wysokości od 50,00 zł do 12.000,00 zł za każde naruszenie wskazane w załączniku nr 3 do ww. ustawy, lecz suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 12.000,00 zł.

Odpowiedzialność przedsiębiorcy nie ma zatem charakteru akcesoryjnego, lecz jest niezależna od odpowiedzialności prawnej innych podmiotów.

Odnośnie braku wpływu skarżącego na powstanie naruszenia Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, iż obowiązkiem przedsiębiorcy jest nadzór nad odpowiednimi zachowaniami zatrudnianych przez niego pracowników. Zakres tych obowiązków jest ściśle związany z rodzajem prowadzonej działalności gospodarczej, na którą składają się poszczególne czynności przedsiębiorcy. Jedną zaś z takich czynności niewątpliwie jest kierowanie pojazdem samochodowym. W zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, gdzie trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Jednakże wskazanej okoliczności nie można kwalifikować w kategoriach wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy, bowiem ma on obowiązek przeszkolenia kierowcy i organizowania kierowcom pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń ustawy o transporcie drogowym. Fakt, że kierowca sam prowadzi pojazd jest w tym przypadku bez znaczenia, co więcej, sytuacja taka jest typowa w stosunkach tego rodzaju. Wyłączenie odpowiedzialności w takiej sytuacji, którą należy uznać za typową, godziłoby w specyfikę danego obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem ustawy o transporcie drogowym, z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać.

Odnosząc się do ewentualnej możliwości zastosowania w sprawie przepisów egzoneracyjnych Główny Inspektor Transportu Drogowego nie stwierdził okoliczności uzasadniających ich zastosowanie. W opinii organu odwoławczego postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Na powyższą decyzje skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł skarżący K. S., który zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 7, art. 77 §1, art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie ustaleń na podstawie niepełnego materiału dowodowego, z naruszeniem zasady wnikliwości i wszechstronności;

- art. 78 §1 i 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku strony o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka A. D., podczas gdy dowód ten był istotny dla rozstrzygnięcia sprawy;

2. naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 72 ustawy o transporcie drogowym przez przyjęcie, że przepis ten wyłącza prawo strony do udziału w przesłuchaniu kontrolowanego w postępowaniu administracyjnym w sprawie nałożenia kary pieniężnej.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącego zaskarżona decyzja wydana została z uchybieniem przepisów dotyczących gromadzenia i oceny dowodów w postępowaniu administracyjnym, co miało wpływ na wynik sprawy. Organ nie przeprowadził bowiem dowodu z przesłuchania kierowcy, o który konsekwentnie wnioskowała strona od początku postępowania. Skarżący podkreślił, że z treści protokołu kontroli wynika, że kierowca miał szereg zastrzeżeń do ustaleń kontroli, odbierał postawę kontrolujących jako zastraszanie, kwestionował ustalenia dotyczące czasu pracy, a ostatecznie nie zgodził się z żadnym z ustaleń kontrolujących i odmówił podpisania protokołu. Treść wyjaśnień udzielonych przez kierowcę nie pozwalała zatem na potwierdzenie żadnego z ustaleń organu, a w takich okolicznościach tym bardziej niezbędne było przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka. Z pisma strony z dnia 29.11.2018 r. wynika, że również strona zaprzeczyła okolicznościom związanym z ustaleniami dotyczącymi czasu pracy kierowcy i okresu odpoczynku, powołując się na rozbieżności pomiędzy tachografem i relacją kierowcy, a ustaleniami organu. Skarżący podniósł, że wobec naruszenia przez organ art. 7, art. 77 § 1, art 78 §1 i 2 i art. 80 k.p.a., a także art. 72 ustawy o transporcie drogowym, które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy, zaskarżona decyzja winna zostać uchylona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania.

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Powołana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 24 maja 2019 r. znak [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 23.01.2019 r. o nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5.100,00 zł.

Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiła niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi oraz niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku - skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas do 1 godziny.

Powyższe naruszenia stwierdzono w dniu 13.11.2018 r. podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w B na autostradzie A4. Kontroli poddano zespół pojazdów składający się z pojazdu silnikowego marki Scania o nr rej. [...] oraz naczepy marki M o nr rej. [...]. Dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów przekroczyła 3,5 tony. Powyższym pojazdem kierował A. D., wykonując międzynarodowy transport drogowy rzeczy z Ukrainy do Polski na podstawie wypisu z licencji nr [...], dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Kontrolowany przewóz wykonywany był w imieniu i na rzecz skarżącego K. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą K. S. Firma Handlowo-Usługowa "A" z siedzibą ul. P, S. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z dnia 13.11.2018 r.

W ocenie Sądu, jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym przede wszystkim danych cyfrowych zabezpieczonych podczas postępowania kontrolnego i protokołu kontroli należy stwierdzić, iż miały miejsce naruszenia opisane w protokole kontroli. Konsekwencją stwierdzonych naruszeń jest nałożona na skarżącego kara pieniężna.

Zdaniem Sądu postępowanie organu odwoławczego zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ działał na podstawie przepisów prawa, podejmując czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Sąd zwraca uwagę na to, że protokół kontroli jest specjalnym dokumentem urzędowym, który został sporządzony w oparciu o wyniki odczytu tachografu cyfrowego i w sprawach dotyczących naruszeń w transporcie drogowym stanowi główny dowód.

Odnośnie zarzutu skarżącego dotyczącego nieuwzględnienia wniosku o przeprowadzenie przesłuchania świadka A. D. Sąd stwierdza, iż rację miały organy orzekające odmawiając przesłuchania w charakterze świadka kierowcy A. D. W ocenie Sądu nawet gdyby podległy pracownik zeznał, że to on ponosi odpowiedzialność za niedostateczny nadzór nad transportem i powstałe naruszenia, to i tak nie zwolniłoby to z odpowiedzialności skarżącego. Odpowiedzialność przedsiębiorcy nie ma charakteru akcesoryjnego, lecz jest niezależna od odpowiedzialności prawnej innych podmiotów

Zdaniem Sądu nie zostały w niniejszej sprawie spełnione przesłanki egzoneracyjne określone w art. 92b i art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 58 ze zm., dalej powoływanej jako "u.t.d.").

Podzielić należy stanowisko organów, że w sprawie nie zachodzą okoliczności pozwalające na zastosowanie art. 92b u.t.d. oraz art. 92c u.t.d. Zgodnie z art. 92b ust. 1 - 2 u.t.d. nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006,

b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014,

c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 409),

d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców;

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego

Przepis ust. 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio w sprawach o nałożenie kary pieniężnej wobec osób, o których mowa w art. 92a ust. 2 (art. 92b ust. 2).

Zgodnie z art. 92 c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Wpływ przedsiębiorcy na pracę zatrudnianych przez niego kierowców polega nie tylko na prowadzonych szkoleniach czy odbieraniu oświadczeń od kierowców o zobowiązaniu do przestrzegania przepisów lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło.

Mając powyższe na uwadze należy podkreślić, że ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w art. 92b i art. 92c u.t.d. spoczywa każdorazowo na podmiocie wykonującym przewóz drogowy, bowiem to on musi wykazać - a nie tylko wskazać - że dołożył należytej staranności organizując przewóz i nie miał wpływu na naruszenie prawa przez kierowcę, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Należy pamiętać, że nie wystarczy wykazanie braku winy przedsiębiorstwa, lecz wymagane jest pozytywnie udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa, przy czym okoliczności objęte hipotezą przepisów art. 92b i art. 92c u.t.d. powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go od odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu. To na przedsiębiorcę nałożony został obowiązek wyboru właściwych rozwiązań organizacyjnych dotyczących dyscyplinowania osób wykonujących na jego rzecz usługi kierowania pojazdem, przedsiębiorcę obciążają kwestie właściwego doboru osób współpracujących, właściwego systemu motywacyjnego czy szkoleniowego. Wykonywanie przewozu przez kierowcę najczęściej odbywa się z wyłączeniem możliwości sprawowania bezpośredniej kontroli przez przedsiębiorcę, co nie może oznaczać zwolnienia przedsiębiorcy z odpowiedzialności za naruszenia, których dopuszcza się kierowca. Pamiętać należy, że samowolne działanie kierowcy, którym przedsiębiorca posługuje się przy wykonywaniu działalności, w żadnym razie nie może zostać zakwalifikowane jako zdarzenie spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., a w istocie rzeczy jest ono wyłącznie skutkiem niewłaściwej organizacji pracy samego przedsiębiorstwa oraz wynikiem braku właściwych rozwiązań mających na celu zdyscyplinowanie pracownika (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 30 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 171/16; por. także wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 35/16, dostępne w bazie orzeczeń CBOSA).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lipca 2016 r. sygn. akt II GSK 399/15 wskazał, że przesłanek wyłączających odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy, o których mowa w art. 92b ust. 1 u.t.d., tzn. zapewnienia właściwej organizacji i dyscypliny pracy oraz prawidłowych zasad wynagradzania, niezawierających składników wynagrodzenia zachęcających do naruszania przepisów o czasie pracy oraz w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie da się wykazać jedynie poprzez wskazanie na odbycie przez kierowcę przeszkolenia. Przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.d.t. odnosi się jedynie do wyjątkowych sytuacji i to takich, w których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i takich rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem. Akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do trudnych do zaaprobowania skutków, tj. przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej, w jej najbardziej ryzykownym wymiarze z przedsiębiorcy na jego kierowców.

Jeszcze raz podkreślić należy, że przedsiębiorca powinien tak kształtować swoje relacje z pracownikami wykonującymi na jego rzecz transport drogowy, aby - przy użyciu odpowiednich środków kontroli i nadzoru - nie dochodziło do łamania przepisów znajdujących w tym zakresie zastosowanie. Na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek szkolenia oraz takiej organizacji pracy i nadzorowania czasu pracy kierowców, aby nie dochodziło do naruszeń w powyższym zakresie (art. 92b ust. 1 u.t.d.). W niniejszej sprawie przedsiębiorca nie wykazał, by wcielał w życie takie rozwiązania. Brak stosowania przez przedsiębiorcę właściwych rozwiązań obciąża pracodawcę, który powinien wykazać szczególną dbałość w zakresie przestrzegania przez kierowców czasu pracy, gdyż naruszenia w tym zakresie stwarzają zagrożenia dla życia i mienia innych użytkowników dróg. Oceny tej nie zmienia okoliczność, iż kierowca sam prowadzi pojazd oraz że trasa przejazdu została tak zaplanowana, aby kierowca przestrzegał przepisów o czasie pracy, gdyż są to sytuacje typowe w stosunkach tego rodzaju (patrz: wyrok NSA z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 205/14).

Przedsiębiorca jest odpowiedzialny za rezultat prowadzonej działalności transportowej, a nie wyłącznie za stworzenie warunków do realizacji działalności zgodnej z prawem. Wszelkie stwierdzone nieprawidłowości obciążają zatem przedsiębiorcę. Dla przyjęcia jego odpowiedzialności wystarczające jest ustalenie, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, że nastąpiło naruszenie obowiązków, nawet jeśli powstało ono w sposób niezawiniony.

Zdaniem Sądu okoliczności sprawy i zgromadzone dowody nie wskazują, że skarżący jako podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszeń, a naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie można było przewidzieć ani im zapobiec przy odpowiednim nadzorze zatrudnionych kierowców oraz zapewnieniu właściwej dyscypliny i organizacji pracy.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.