Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 799/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2012-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 45
journal: Dz.U. 2010 nr 51 poz 307
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz (sprawozdawca), Sędziowie WSA Małgorzata Fita,, NSA Anna Kwiatek, Protokolant Asystent sędziego Anna Strzelec, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odroczenia terminu do złożenia zeznania podatkowego I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi J. P. kwotę [...] - w tym podatek VAT) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania P. S. od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...], znak: [...] odmawiającej odroczenia terminu do złożenia zeznania w sprawie osiągniętego dochodu/straty za rok 2010 - utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W jej uzasadnieniu wskazano, że skarżący wnioskiem z dnia 25 kwietnia 2011 r. (uzupełnionym pismem z dnia 20 maja 2011 r.) zwrócił się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w L. o odroczenie terminu do złożenia zeznania podatkowego za rok 2010, z uzasadnieniem, że przebywa w areszcie śledczym i nie ma tym samym możliwości złożenia zeznania w wymaganym terminie.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w L. nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku, odmówił odroczenia terminu do złożenia zeznania.

We wniesionym odwołaniu, skarżący nie zgadzając się z oceną podanych w uzasadnieniu wniosku przyczyn niezłożenia deklaracji, dodatkowo opisał swoją sytuację materialną i osobistą, mającą wpływ na niezłożenie zeznania podatkowego za 2010r. Nadmienił również, iż po otrzymaniu przepustki - co ma nastąpić w miesiącach listopad - grudzień 2011 r., postara się złożyć brakujące za 2010r. zeznanie. Wskazał, iż zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą z uwagi na pogarszającą się sytuację materialną, związaną ze złą sytuacją na rynku usług transportowych oraz, że z uwagi na problemy finansowe, nie regulował należności wobec biura rachunkowego. Jako okoliczności uzasadniające odroczenie podał - związany z niespodziewanym zatrzymaniem i pobytem w areszcie - brak możliwości dostarczenia faktur, dokumentów, rachunków, raportów i zestawień za nierozliczone miesiące 2010r. i uregulowania zaległych należności względem biura księgowego.

Dyrektor Izby Skarbowej, w rozpoznaniu tych zarzutów, wskazał na wstępie, że z zaświadczenia Aresztu Śledczego z dnia 24 maja 2011 r. wynika, iż od dnia 23 marca 2011r. skarżący przebywa w tamtejszej jednostce penitencjarnej, a jako koniec kary podano datę 23 marca 2013r.

Powołując się na przepis art. 45 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2010r. Nr 51, poz.307 z późn. zm), w myśl którego podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, a także przepis art. 48 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz.60. z późn. zm.), z którego wynika, iz organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może odraczać terminy przewidziane w przepisach prawa podatkowego, z wyjątkiem terminów określonych w art. 68-71, art. 77 § 1-3, art. 79 § 2, art. 80 § 1, art. 87 § 3 i 4. art. 88 § 1 i art. 118, organ odwoławczy wyjaśnił, że ważny interes podatnika wymaga zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności w sytuacji życiowej konkretnego podatnika, zdarzeń obiektywnie niezależnych od jego postawy i zachowania, na które nie mógł mieć wpływu, nawet przy dołożeniu nadzwyczajnej staranności w danych okolicznościach, zaś interes publiczny, to sytuacja, gdy zapłata zaległości podatkowej spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie on w stanie zaspokajać swoich podstawowych potrzeb życiowych.

Podkreślając, iż przedstawione w art. 48 § 1 Ordynacji podatkowej ogólne kryteria, będące w istocie klauzulami generalnymi, dają podstawę podejmowania decyzji na zasadzie uznania administracyjnego, podał, że ustawodawca pozostawił organom ocenę okoliczności faktycznych, uzasadniających odroczenie terminów prawa podatkowego, przy czym zaistnienie nawet jednej z przesłanek określonych w art. 48 § 1 nie oznacza pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Ponadto organ zauważył, że mające w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie pojęcie "ważny interes podatnika" jest pojęciem nieostrym i jego definiowanie na ogół zależne jest od okoliczności faktycznych konkretnej sprawy. O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują zobiektywizowane kryteria, na podstawie których organ podatkowy rozstrzyga o odroczeniu terminu prawa podatkowego. Organ ten w każdej rozpatrywanej sprawie musi zważyć na czym polega interes podatnika. Oceny musi dokonać na podstawie kryteriów, które są zgodne z aprobowaną powszechnie hierarchią wartości. Skoro więc ocena "ważnego interesu podatnika" ma być dokonana na podstawie obiektywnych kryteriów, to subiektywne przeświadczenie podatnika o istnieniu ważnego interesu nie może o tym decydować.

Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego okoliczności uzasadniających wniosek o odroczenie terminu do złożenia zeznania – w ocenie organu odwoławczego – słusznie organ pierwszej instancji zaznaczył, iż takie okoliczności jak brak prowadzenia bieżącej dokumentacji za 2010 r., czy nieuregulowane zaległości względem biura podatkowego nie stanowią nadzwyczajnych okoliczności, na które podatnik nie miał wpływu. Nie mieszczą się też w kręgu sytuacji nadzwyczajnych niepowodzenia w działalności gospodarczej (związane np. z sytuacją rynkową czy nierzetelnością kontrahentów), bowiem nie są one wynikiem wyjątkowych zdarzeń, lecz zjawiskiem normalnym w każdej działalności gospodarczej. Tym samym nie stanowią o uzasadnionym ważnym interesie podatnika lub interesie publicznym, o którym mowa w art. 48 § 1 Ordynacji podatkowej.

W rozpatrywanej sprawie prawidłowo – jego zdaniem – oceniono przesłankę ważnego interesu podatnika w kontekście podnoszonej przez niego okoliczności osadzenia i przebywania w areszcie śledczym. Za słuszne uznane zostało w tym względzie stanowisko organu pierwszej instancji, iż fakt pobytu w areszcie śledczym nie jest przeszkodą uniemożliwiającą terminowe złożenie zeznania i tym samym nie stanowi obiektywnej przesłanki istnienia ważnego interesu strony. W ocenie organu odwoławczego jest to okoliczność utrudniająca wywiązanie się z nałożonego obowiązku złożenia zeznania, lecz nie uniemożliwia ona jego spełnienia.

Organ odwoławczy argumentował, że skarżący w areszcie przebywał dopiero od dnia 23 marca 2011 r., co oznacza, że miał czas na uporządkowanie spraw dotyczących roku podatkowego 2010. Fakt niespodziewanego zatrzymania nie znajduje tutaj usprawiedliwienia, gdyż jest konsekwencją jego postępowania. Z kolei w świetle art. 136 Ordynacji podatkowej strona może działać w sprawie przez pełnomocnika, którym w toku postępowania administracyjnego nie musi być osoba z określonymi uprawnieniami.

Organ zwrócił uwagę, iż skarżący nie podał żadnych konkretnych przyczyn z powodu których, nie miał możliwości ustanowienia takiego pełnomocnika. Ponadto - jak podkreślono w zaskarżonej decyzji - zgodnie z art. 12 § 6 pkt 5 Ordynacji podatkowej, termin złożenia zeznania uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało złożone przez osobę aresztowaną w administracji aresztu śledczego.

Odnosząc się do złożonego w dniu 25 września 2011r. pisma w ramach wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego z wnioskiem o uwzględnienie wyjaśnień z dnia 12 września 2011 r., w którym skarżący wskazał na: podejmowane starania, mające na celu umożliwienie załatwienia spraw z urzędem skarbowym, ograniczenia dotyczące korespondencji związane z pobytem w areszcie śledczym, brak kontaktu z biurem księgowym, a także brak osoby wiarygodnej, której mógłby powierzyć załatwienie przedmiotowej sprawy, organ odwoławczy uznał, iż argumenty te nie mają wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Ponownie stwierdził, iż pobyt w areszcie śledczym jest wynikiem zachowań skarżącego i może utrudniać, lecz nie uniemożliwia wywiązania się ze złożenia zeznania podatkowego w terminie. Ponadto z materiału dowodowego nie wynika, aby podejmował on próby zwrócenia się do osób trzecich w celu załatwienia przedmiotowej sprawy.

Organ nadmienił, iż podatnik może złożyć zeznanie w terminie w/g wiedzy i dokumentacji na dzień złożenia zeznania, a w przypadku uzyskania kompletnej dokumentacji może złożyć korektę (wraz z pisemnym uzasadnieniem) uprzednio złożonej deklaracji zgodnie z art. 81 Ordynacji podatkowej.

Oceniając sytuację finansową i życiową skarżącego, Dyrektor Izby Skarbowej nie kwestionując, iż jest ona trudna, stwierdził jednak, że nie jest ona wyjątkowa. Deklarowany przez podatnika zamiar (cyt. "postaram się złożyć brakujące zeznanie") nie może stanowić – jego zdaniem – okoliczności podlegającej ocenie, a tym samym wpływającej na rozstrzygnięcie, gdyż nie znajduje realnego potwierdzenia w stanie faktycznym sprawy.

Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy oraz uznaniowy charakter decyzji, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania.

W złożonej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego skardze (zatytułowanej "Zażalenie") P. S. podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu, a nadto podniósł, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją, w szczególności zaś z oceną, iż "jego sytuacja nie jest szczególna, nie stanowi ważnego interesu i szczególnej przyczyny do odroczenia wnioskowanego terminu. Stwierdził, iż sytuacja w jakiej się znalazł nie była następstwem jego działań i posunięć, albowiem wynikła z powodu nie zbadania jego sytuacji przez sąd rejonowy i sąd okręgowy, który w jego ocenie w oparciu o przypuszczenia i domniemania odwiesił mu wyrok".

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w całości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W dniu 11 czerwca 2012 r., ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego złożył pismo procesowe, w którym domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podtrzymał wszelkie twierdzenia, okoliczności, wnioski i dowody dotychczas podnoszone przez stronę skarżącą, a nadto wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, przy przyjęciu oświadczenia, iż koszty te nie zostały zapłacone w całości ani też w części.

W uzasadnieniu tego pisma w pierwszej kolejności nie zgodził się ze stanowiskiem organów podatkowych, że "pobyt w areszcie śledczym, czy obecnie w zakładzie karnym jest wynikiem postępowania skarżącego i może utrudniać lecz nie uniemożliwia wywiązania się do złożenia zeznania podatkowego w terminie", w szczególności zaś nie uzasadnia przesłanki "ważnego interesu podatnika".

Podkreślając obowiązek organów podatkowych co do zapewnienia udziału strony w postępowaniu, w taki sposób, aby podatnik mógł nie tylko formalnie wziąć udział w postępowaniu, ale i odpowiednio się do tego udziału przygotować, zwrócił uwagę, iż "trudno przyjmować za możliwość pełnego udziału P. S. w postępowaniu podatkowym, w sytuacji, gdy był on pozbawiony wolności i nie miał również ustanowionego w tej sprawie pełnomocnika", w konsekwencji czego "został pozbawiony prawa do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego".

Nie zgodził się ze stanowiskiem organów, aby za przyczynę odmowy odroczenia terminu do złożenia zeznania podatkowego można by uznać okoliczność, iż skarżący nie wskazał do jakiej daty chce odroczenia, podnosząc, iż żaden z przepisów regulujących tą instytucję nie uzasadnia takiej treści żądania. Również organy – w jego ocenie – nie uzasadniły, w jakim to zakresie i na czym odroczenie terminu do złożenia zeznania podatkowego naruszyłoby zasadę równego traktowania podatników wobec prawa w sytuacji indywidualnego charakteru zobowiązania podatkowego, co wywołało skutek naruszenia przepisów art. art. 180 § 1, 187 § 1, 188 i 191 Ordynacji podatkowej - poprzez niedopuszczenie wnioskowanych dowodów, nie wyczerpanie i nie zgromadzenie całości materiału dowodowego w sprawie, w tym braku możliwości zapoznania się z dokumentami znajdującymi się w mieszkaniu skarżącego, jak i niemożność skontaktowania się z biurem rachunkowym, a w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny materiał dowodowy.

Nadto – zdaniem pełnomocnika – organy podatkowe powinny pouczyć skarżącego o możności reprezentowania go przez pełnomocnika. Brak zaś takiego pouczenia i kontynuowanie postępowania sprawił, że strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu podatkowym. Takie postępowanie organu stanowi o naruszeniu szeregu przepisów Ordynacji podatkowej, a w szczególności jej art. 137, art. 121 § 2, art. 123 § 1 i świadczy o naruszeniu zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, co winno stanowić podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek strony (art. 240 § 1 pkt 4 w zw. z art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w rozpoznaniu skargi, zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem nie ma usprawiedliwionych podstaw prawnych.

W myśl art. 45 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2010r. Nr 51, poz. 307 z późn. zm) podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Termin do złożenia zeznania jest terminem materialnoprawnym, co oznacza, że nie można go przywrócić po jego upływie.

Zgodnie z art. 48 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz.60, z późn. zm.) organ podatkowy, na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może odraczać terminy przewidziane w przepisach prawa podatkowego, z wyjątkiem terminów określonych w art. 68-71, art. 77 § 1-3, art. 79 § 2, art. 80 § 1, art. 87 § 3 i 4, art. 88 § 1 i art. 118.

Po pierwsze podkreślenia wymaga, że przedstawione w art. 48 § 1 Ordynacji podatkowej, ogólne kryteria, będące w istocie klauzulami generalnymi, dają podstawę podejmowania decyzji na zasadzie uznania administracyjnego, na co słusznie powołuje się organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że organ podatkowy może, ale nie musi skorzystać z uprawnienia określonego w tym przepisie, przy czym uznanie to ograniczone jest konstytucyjną zasadą państwa prawa, wynikającą z art. 2 Konstytucji. Decyzja wydana na podstawie art. 48 § 1 Ordynacji podatkowej podlega kontroli sądu administracyjnego, jednakże, ze względu na jej specyficzny charakter, kontrola ta jest ograniczona. W wyroku NSA z dnia 18 czerwca 2001 r. (I SA/Wr 239/99, niepubl.) stwierdzono, że decyzje o charakterze uznaniowym nie podlegają kontroli legalności sprawowanej przez sąd, jeżeli przy ich wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Z powołanej tezy, reprezentatywnej dla większości orzecznictwa NSA (np. por. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2006r. o sygn. akt II FSK 257/05 publ. Lex nr 286924), wypływa zasadniczy wniosek, że upoważniając organy podatkowe do odraczania terminów w ramach uznania administracyjnego, ustawodawca pozostawił tym organom ocenę okoliczności faktycznych, uzasadniających odroczenie terminów prawa podatkowego. Oznacza to, że nawet zaistnienie jednej z przesłanek określonych w art. 48 § 1 Ordynacji podatkowej nie musi prowadzić do pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Na tym właśnie polega istota uznania administracyjnego. Jego specyficzna konstrukcja, w której przepis prawa nie łączy z pewną sytuacją koniecznego nastąpienia określonych skutków, lecz do określenia, czy i jakie skutki mogą nastąpić, powołuje organ administracyjny (por. J. Łętowski, Prawo administracyjne. Zagadnienia podstawowe, PWN, Warszawa 1990, s. 164), powoduje, że organowi przysługuje prawo wyboru rozstrzygnięcia, czyli może on, ale nie musi przyznać ulgi, nawet w przypadku stwierdzenia istnienia przesłanek uzasadniających jej przyznanie.

Po drugie zauważyć należy, że mające w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie pojęcie "ważny interes podatnika" jest pojęciem nieostrym i jego definiowanie na ogół zależne jest od okoliczności faktycznych konkretnej sprawy. O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują zobiektywizowane kryteria, na podstawie których organ podatkowy rozstrzyga o odroczeniu terminu prawa podatkowego. Organ ten w każdej rozpatrywanej sprawie musi zważyć, na czym polega interes podatnika. Oceny powinien dokonać na podstawie kryteriów, które są zgodne z aprobowaną powszechnie hierarchią wartości. Skoro więc ocena "ważnego interesu podatnika" ma być dokonana na podstawie obiektywnych kryteriów, to subiektywne przeświadczenie podatnika o istnieniu ważnego interesu nie może o tym decydować. Charakter przedmiotowy wskazanej przesłanki wymaga jednak szczegółowego ustalenia stanu faktycznego. W szczególności niezbędne jest ustalenie, czy istnieją rzeczywiste przeszkody w zachowaniu terminu. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez "ważny interes podatnika" należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika, jak również sytuacje, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie mógł mieć wpływu, i które są niezależne od sposobu jego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1999 r. sygn. akt SA/Sz 850/98, POP 2000, nr 6, poz. 168). O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują zobiektywizowane kryteria, na podstawie których organ podatkowy rozstrzyga o przyznaniu bądź odmowie przyznania ulgi. Organ podatkowy przy ocenie zebranych w sprawie dowodów winien m.in. kierować się prawidłami logiki; zgodnością oceny z prawami nauki i doświadczenia życiowego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2000 r. I SA/Po 1342/99 LEX nr 43051).

Natomiast przez "interes publiczny" rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp. (por. komentarz do art. 22 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.05.8.60), [w:] C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III). Wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe stanowiące odstępstwo od tej zasady powinny być zatem odzwierciedleniem wyjątkowego położenia podatnika. Odnosząc powyższe do stanu rzeczy zaistniałego w sprawie niniejszej, Sąd – niezależnie od subiektywnego zapatrywania skarżącego – nie znalazł podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Podzielić należy pogląd organów podatkowych, iż przedstawione przez skarżącego argumenty nie uzasadniają tezy, iż w sprawie zaistniały przesłanki "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego". Fakt, że nie spełniono jego żądania nie oznacza, że doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego. Organ może bowiem - w granicach tego uznania - nie uwzględnić wniosku strony, o ile sprecyzuje w sposób racjonalny (zgodnie z omówionymi wyżej wymogami) przyczyny tego stanu rzeczy. Dokonując analizy argumentacji skarżącego, organy zasadnie nie dostrzegły wyjątkowości jego położenia. Wyraz tej analizy i wniosków znajduje swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniach kwestionowanych decyzji. Postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone zdaniem Sądu prawidłowo i w zgodzie z przepisami prawa, a stanowisko organów podatkowych zostało gruntownie wyjaśnione i uzasadnione. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, pismem z dnia 25 kwietnia 2011 r., skarżący zwrócił się do organu pierwszej instancji o umożliwienie mu złożenia zeznania podatkowego za 2010r. w późniejszym terminie. W uzasadnieniu wskazał, iż przebywa w areszcie śledczym i nie jest w stanie złożyć zeznania w wymaganym terminie. W piśmie z dnia 20 maja .2011 r. jak i w treści odwołania wskazał dodatkowo, iż od dnia 1 listopada 2010r. zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą z uwagi na pogarszające się warunki materialne związane ze złą sytuacją na rynku usług transportowych oraz zaległości w płatnościach jego klientów. Nadmienił również, iż z uwagi na problemy finansowe, nie regulował na bieżąco należności wobec biura rachunkowego i zalegał z płatnościami za poprzednie miesiące. W kwestii okoliczności uzasadniających odroczenie terminu, wskazał na fakt związany z niespodziewanym zatrzymaniem i pobytem w areszcie, a co się z tym wiąże - brak możliwości dostarczenia faktur, dokumentów, rachunków, raportów i zestawień za nierozliczone miesiące 2010r. i uregulowania zaległych należności względem biura księgowego. Sąd podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wskazywane przez skarżącego argumenty uzasadniające odroczenie terminu nie mieszczą się w kręgu sytuacji nadzwyczajnych, bowiem nie są one wynikiem wyjątkowych zdarzeń, lecz zjawiskiem normalnym w każdej działalności gospodarczej, a tym samym nie stanowią o uzasadnionym ważnym interesie podatnika lub interesie publicznym, o którym mowa w art. 48 § 1 Ordynacji podatkowej. Fakt osadzenia i przebywania przez skarżącego w areszcie śledczym nie stanowi również obiektywnej przesłanki istnienia ważnego interesu podatnika, jak słusznie stwierdził organ odwoławczy. Oceny tej nie zmienia także fakt, iż okoliczność pobytu podatnika w areszcie śledczym w istocie rzeczy może utrudniać wywiązanie się z nałożonego obowiązku złożenia zeznania. Nie jest to jednak przeszkoda tego rodzaju, która uniemożliwiałaby wykonanie tego obowiązku w ogóle (por. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2002r., sygn. akt Sa/Ka 789/01, Lex nr 71986), natomiast subiektywne odczucie skarżącego, że został on zatrzymany "niespodziewanie" nie może być rozumiana inaczej, niż jako konsekwencja jego postępowania, nie zaś jako wypadek losowy o charakterze nadzwyczajnym pozostający poza jego sferą woliatywna. Nie jest to bowiem sytuacja nadzwyczajna w sensie ogólnym, chociaż niewątpliwie za taką uważa ją z własnego punktu widzenia skarżący. Przesłanki osadzenia skarżącego w areszcie, w kontekście niniejszej sprawy nie miały żadnego znaczenia. Mając bowiem na względzie zasady praworządnego państwa oraz normy kpa, należy stwierdzić, iż zastosowanie sankcji możliwe jest jedynie w przypadku zawinionego działania lub zaniechania zobowiązanego. Słusznie nadto zauważa organ odwoławczy, że strona może działać w sprawie przez pełnomocnika, którym w toku postępowania administracyjnego nie musi być osoba z określonymi uprawnieniami (art. 136 Ordynacji podatkowej). Skarżący nie wykazał, ani że podejmował próby zwrócenia się do osób trzecich w celu załatwienia przedmiotowej sprawy, ani też nie podał żadnych konkretnych przyczyn z powodu których, nie miał możliwości ustanowienia takiego pełnomocnika. Nadto zgodnie z art. 12 § 6 pkt 5 Ordynacji podatkowej, dla zachowania terminu złożenia zeznania wystarczające było jego złożenie, przed upływem terminu w administracji aresztu śledczego. Mogło ono następnie zostać skorygowane zgodnie z art. 81 Ordynacji podatkowej. Na marginesie można wskazać, że w piśmie z dnia 12 września 2011r. skarżący wskazał na brak osoby wiarygodnej do załatwienia spraw w urzędzie skarbowym, natomiast w treści skargi stwierdził, iż "ustanowienie pełnomocnika nic nie wniesie, gdyż dokumenty znajdują się w jego zamkniętym i niezamieszkanym domu." Również, żadna z tych okoliczności nie uzasadnia przesłanki "ważnego interesu podatnika. Prezentacja własnego stanowiska w sprawie nie może zastąpić precyzyjnego uzasadnienia zarzutu wadliwej oceny organów podatkowych, iż "sytuacja podatnika nie jest szczególna, nie stanowi ważnego interesu i szczególnej przyczyny do odroczenia wnioskowanego terminu", skoro sam zarzut nie jest wystarczająco rzeczowy i skonkretyzowany. Taki sposób redagowania specyficznego i szczególnego pisma procesowego, jakim jest skarga nie sprzyja jego komunikatywności. Negatywna dla skarżącego decyzja organu podatkowego, nie była wynikiem błędnej wykładni zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego, ale konsekwencją ustalenia, że w sprawie nie zachodził ani ważny interes podatnika, ani interes publiczny. Dodać nadto można, że organ odwoławczy nie zakwestionował trudnej sytuacji, w jakiej znalazł się skarżący. Wskazał natomiast i następnie prawidłowo uzasadnił, iż sytuacja ta nie obligowała do uwzględnienia jego wniosku. Odnosząc się do zarzutów pełnomocnika strony skarżącej zawartych w jego piśmie procesowym z dnia 10 czerwca 2012 r., Sąd zajmuje następujące stanowisko: Jak już wyżej wskazano i co akcentuje pełnomocnik pojęcie "ważny interes podatnika" jest pojęciem nieostrym i każdorazowo wymaga odniesienia do realiów rozpoznawanego przypadku. Sąd nie dostrzega nieprawidłowości w ocenie organów podatkowych, które uznały, że "pobyt w areszcie śledczym, czy obecnie w zakładzie karnym jest wynikiem postępowania skarżącego i może utrudniać, lecz nie uniemożliwia wywiązanie się z obowiązku złożenia zeznania podatkowego w terminie", w szczególności w kontekście przesłanki "ważnego interesu podatnika". Nie negując obowiązku organów podatkowych co do zapewnienia stronie udziału w postępowaniu, nie ma podstaw do podzielenia poglądu pełnomocnika skarżącego, że obowiązek ten ma dotyczyć także zapewnienia podatnikowi, aby "mógł się on do tego udziału odpowiednio przygotować". Wbrew jego twierdzeniom, skarżący był zawiadamiany przez organy obu instancji zarówno o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, jak również o możliwości działania w sprawie niniejszej poprzez ustanowionego pełnomocnika (postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w L.z dnia 29 czerwca 2011 r. + zwrotne potwierdzenie odbioru, k – 12-13; postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 6 września 2011 r. + zwrotne potwierdzenie odbioru, k – 33-34 akt podatkowych). W postępowaniu przed organem II instancji z uprawnień tych zresztą skorzystał, składając pismo z dnia 25 września 2011 r. (k – 36 akt podatkowych). Nie koresponduje z uzasadnieniami decyzji organów obu instancji kolejny zarzut, jakoby "przyczyną odmowy odroczenia terminu do złożenia zeznania podatkowego przez stronę był fakt, iż P.S. nie wskazał konkretnej daty odroczenia". Jakkolwiek takie sformułowanie, iż "P. S. nie wskazał konkretnej daty odroczenia" zostało zawarte w zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, to jednak miało to miejsce w warstwie faktycznej uzasadnienia, w odniesieniu do treści wniosku skarżącego w sprawie odroczenia terminu do złożenia zeznania w sprawie osiągniętego dochodu/straty za rok 2010. W żadnym zaś razie nie była to ani główna, ani nawet jedna z przyczyn, które legły u podstaw wydanych w sprawie rozstrzygnięć.

W niniejszej sprawie, niezależnie od wywodów pełnomocnika skarżącego nie doszło do naruszenia wskazanych w powołanym piśmie przepisów art. art. 180 § 1, 187 § 1, 188 i 191 Ordynacji podatkowej poprzez "niedopuszczenie wnioskowanych dowodów, nie wyczerpanie i nie zgromadzenie całości materiału dowodowego w sprawie, w tym braku możliwości zapoznania się z dokumentami znajdującymi się w mieszkaniu skarżącego, jak i niemożności skontaktowania się z biurem rachunkowym, a w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny materiał dowodowy".

Reasumując, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, a w konsekwencji oddalił ją na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz.U. Z 2012 r., poz. 270). Rozstrzygnięcie w zakresie pkt.II wyroku ma swoje uzasadnienie w przepisie art. 250 w/w ustawy w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).