Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1873/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku-art. 154 PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 154
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska Sędzia WSA Anna Falkiewicz - Kluj po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. G. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 506/14 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 4000 (cztery tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej W. G. sumę pieniężną w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej W. G. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W. G. pismem z 28 lipca 2020 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 listopada 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 506/14, mocą którego Sąd uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z 15 marca 2007 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Skarżąca wniosła o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny z tytułu niewykonania w całości ww. wyroku, zasądzenie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że prawomocny wyrok z 24 listopada 2014 r. wraz z aktami sprawy wpłynął do organu 25 marca 2015 r., zatem rozstrzygnięcie w sprawie winno nastąpić najpóźniej do 25 maja 2015 r.

Z uwagi na nierozpoznanie sprawy w zakreślonym przez Sąd terminie, skarżąca wezwała Prezydenta [...] do wykonania ww. prawomocnego wyroku. Organ nie rozpoznał wniosku, jak też do przedmiotowego wezwania w ogóle się nie odniósł, co skutkowało wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 19 listopada 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 1390/15 wymierzył organowi grzywnę.

Pomimo wymierzenia grzywny, Prezydent [...] nie zakończył postępowania i nadal uporczywie nie wykonywał prawomocnego wyroku, co skutkowało ponownym wezwaniem organu do wykonania ww. wyroku. Wezwanie pozostało bez rozpoznania, stąd skarżąca ponownie wniosła skargę na ukaranie organu grzywną. WSA w Warszawie wyrokiem z 31 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1934/16 wymierzył organowi grzywnę i równocześnie stwierdził, że bezczynność organu w niewykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Pomimo wymierzenia kolejnej grzywny Prezydent [...] nadal nie wykonał przedmiotowego wyroku w całości, a jedynie w części, bowiem decyzją z [...] grudnia 2017 r. nr [...] ustalił odszkodowanie w części nieruchomości stanowiącej własność [...]. Organ wskazał jednocześnie, że odrębną decyzją zostanie rozpoznany wniosek o odszkodowanie za pozostałą część nieruchomości o pow. 204 m2, będącej własnością Skarbu Państwa.

Z uwagi na fakt, że organ nie zakończył postępowania i nadal nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie odszkodowania za pozostałą część nieruchomości skarżąca po raz kolejny pismem z 9 marca 2017 r. wezwała Prezydenta [...] do wykonania wyroku. Również i to wezwanie pozostało bez odpowiedzi, co skutkowało wniesieniem kolejnej skargi. Wyrokiem z 9 listopada 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 826/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył kolejną grzywnę z tytułu niewykonania przez Prezydenta ww. prawomocnego wyroku.

Skarżąca podkreśliła, że kolejna grzywna także nie przyniosła rezultatu, bowiem organ nadal nie zakończył postępowania w odniesieniu do pozostałej części gruntu, a zatem nadal pozostaje w bezczynności po wydaniu prawomocnego wyroku z 24 listopada 2014 r. Konieczne i uzasadnione stało się więc skierowanie kolejnego wezwania do wykonania prawomocnego wyroku, co nastąpiło 28 maja 2020 r. Przedmiotowe wezwanie pozostało bez odpowiedzi, co skutkowało wniesieniem kolejnej skargi w przedmiocie ukarania organu grzywną.

Odnosząc się do żądania przyznania sumy pieniężnej skarżąca przytoczyła stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne oraz podniosła, że mając na uwadze, iż wniosek o wypłatę odszkodowania złożony został już w 2007 r., jak również, że trzykrotne ukaranie Prezydenta grzywną (wyrokami z 19 listopada 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 1390/15, 31 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1934/16 i 9 listopada 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 826/18) nie przyniosło rezultatu, wniosek o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kwoty pieniężnej tytułem zadośćuczynienia za oczekiwanie na załatwienie sprawy jest uzasadniony i zasługuje na uwzględnienie, tym bardziej w sytuacji, gdy w dwóch ostatnich wyrokach Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie stwierdził bezczynność organu z rażącym naruszeniem prawa.

Prezydent [...] w odpowiedzi na skargę wskazał, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Prezydent zaznaczył, że decyzją z [...] grudnia 2017 r. nr [...] przyznano W. G. odszkodowanie za część przedmiotowej nieruchomości położonej W. przy ul. [...] ozn. jako "[...] i [...]" dz. nr [...] nr rej. hip. [...], obecnie wchodzącej w skład działek ewid. nr [...], [...], [...], [...] z obrębu [...] stanowiących własność [...].

Przed Prezydentem prowadzone jest postępowanie administracyjne w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami o przyznanie odszkodowania za pozostałą część ww. nieruchomości (204 m2) wchodzącej obecnie w skład działki ewid. nr [...] z obrębu [...] stanowiącej dawniej własność Skarbu Państwa (obecnie własność Uniwersytetu [...]).

Organ wskazał, że w celu uzupełnienia materiału dowodowego pismem z 13 sierpnia 2020 r. wystąpiono do Wydziału Obrotu Nieruchomościami dla Dzielnicy [...] z prośbą o udostępnienie akt lokalizacyjnych (dotyczących inwestycji prowadzonych na przedmiotowej nieruchomości. Ponadto 13 sierpnia 2020 r. przekazano do właściwej jednostki zlecenie opracowania geodezyjnego polegającego na wkreśleniu w zdjęcia lotnicze z 1955 r. granic danej nieruchomości hipotecznej.

Z uwagi na wynikający z treści art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, pozwalającego na dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, nie było możliwości zakończenia niniejszego postępowania w terminie określonym w art. 35 kpa.

Prezydent zaznaczył, że istotnym w sprawie pozostaje również fakt, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane między innymi bardzo dużą ilością wpływającej do Biura Spraw Dekretowych korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu z 26 października 1945 r. Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań, nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie.

Odnosząc się do wniosku skarżącej o przyznanie sumy pieniężnej Prezydent przytoczył stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 sierpnia 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 526/16.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Stosownie do treści art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej jako P.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.

W myśl art. 154 § 2 P.p.s.a Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Z powołanego art. 154 § 1 P.p.s.a. wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.

Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie obie przesłanki zostały spełnione.

W aktach sprawy znajduje się pismo skarżącej z 26 maja 2020 r., którym wezwano Prezydenta [...] do wykonania wyroku z 24 listopada 2014 r.

Kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi.

Jak wynika z analizy akt odpis prawomocnego wyroku z 24 listopada 2014 r. - zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku w przedmiocie przyznania odszkodowania w terminie dwóch miesięcy - wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy doręczone zostały organowi 25 marca 2015 r. Termin załatwienia sprawy upłynął zatem 25 maja 2015 r. Mimo to Prezydent [...] nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym orzeczeniem. W wyniku zaś wniesionych skarg kolejnymi wyrokami z 19 listopada 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 1390/15, 31 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1934/16 oraz 9 listopada 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 826/18 wymierzono Prezydentowi grzywnę w wysokości odpowiednio 1000 zł, a następnie po 2000 zł. W orzeczeniach z 31 stycznia 2017 r. oraz z 9 listopada 2018 r. Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku z 24 listopada 2014 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Zauważyć trzeba, że z analizy akt wynika, że po otrzymaniu prawomocnego wyroku z 24 listopada 2014 r. wraz z aktami sprawy Prezydent [...] podejmował sporadyczne działania mające na celu zgromadzenie koniecznego materiału dowodowego i wydanie rozstrzygnięcia. W dniu 13 grudnia 2017 r. wydana co prawda została decyzja nr [...]. orzekająca o ustaleniu odszkodowania za część nieruchomości stanowiącej własność [...]. Jednakże - jak wynika z akt sprawy - stosowne czynności mające na celu załatwienie wniosku skarżącej w pozostałej części podjęte w istocie zostały jedynie w kwietniu 2019 r. oraz w sierpniu 2020 r. Jak wynika z akt sprawy 9 kwietnia 2019 r. zlecono wykonanie opinii geodezyjnej dotyczącej nieruchomości. Stosowna opinia sporządzona została [...] września 2019 r. Następnie 13 sierpnia 2020 r. wystąpiono do Wydziału Obrotu Nieruchomościami dla Dzielnicy [...] z prośbą o udostępnienie akt lokalizacyjnych (dotyczących inwestycji prowadzonych na przedmiotowej nieruchomości). Ponadto 13 sierpnia 2020 r. przekazano do właściwej jednostki zlecenie opracowania geodezyjnego polegającego na wkreśleniu w zdjęcia lotnicze z 1955 r. granic danej nieruchomości hipotecznej.

Nie ulega jednak wątpliwości, że pomimo ww. trzech orzeczeń wymierzających grzywnę sprawa nie została w całości załatwiona. Organ nie wydał stosownego rozstrzygnięcia rozpoznającego wniosek w części nieobjętej decyzją z [...] grudnia 2017 r. Spełnione zatem zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

Biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego wyrokiem z 24 listopada 2014 r. terminu na załatwienie sprawy, a także uwzględniając, że ww. wcześniejszymi wyrokami z 19 listopada 2015 r., 31 stycznia 2017 r. i 9 listopada 2018 r. wymierzono już Prezydentowi grzywnę (w wysokości odpowiednio 1000 zł i po 2000 zł) w związku z niewykonaniem wyroku, Sąd uznał, że kolejna grzywna w wysokości 4000 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie przedmiotowego wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno - dyscyplinującą. Określając wysokość grzywny uwzględniono, że Prezydent mimo, iż z przekroczeniem terminu to podejmował jednak działania mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego i wyjaśnienie sprawy. Uwzględniono również, że decyzją z [...] grudnia 2017 r. wniosek został w części załatwiony.

Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku z 24 listopada 2014 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Za takim stanowiskiem przemawia fakt, że sprawa wniosku o przyznanie odszkodowania - mimo trzech kolejnych wyroków wymierzających grzywnę - nie została przez organ w całości załatwiona i wyznaczony w wyroku z 24 listopada 2014 r. termin został znacznie przekroczony. Prezydent po wpłynięciu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy podejmował co prawda działania mające na celu zakończenie postępowania, jednak jak wyżej wskazano działania te podejmowane były sporadycznie, w dużych odstępach czasu. Okoliczności usprawiedliwiających bezczynność organu po wydaniu ww. wyroku nie stanowią podnoszone w odpowiedzi na skargę twierdzenia dotyczące konieczności gromadzenia materiału dowodowego, czy też charakter i stopień skomplikowania sprawy oraz duża ilość wpływającej korespondencji. Nie ulega wątpliwości, że prawomocny wyrok Sądu nie został w całości wykonany.

Sąd uznał ponadto, że w sprawie zaistniały podstawy do uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 §7P.p.s.a. Zauważyć należy, że suma pieniężna, określona w powołanym przepisie jest stosowana w sytuacjach wyjątkowych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że przyznanie sumy pieniężnej ma na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła na skutek wadliwych działań organu. Środek ten stanowi dodatkowe wzmocnienie ochrony interesów skarżącego.

W ocenie Sądu okoliczności rozpoznawanej sprawy uzasadniają przyznanie od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 1000 zł jako zadośćuczynienie za wieloletnie oczekiwanie na rozpoznanie sprawy w całości. Określając wysokość przyznanej sumy pieniężnej Sąd miał na uwadze stan sprawy, czas trwania postępowania oraz fakt, że decyzją z 13 grudnia 2017 r. sprawa wniosku o przyznanie odszkodowania została w części załatwiona.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 154 § 1, § 2, § 6 i § 7 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach (na które składają się 200 zł wpisu od skargi oraz 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika) orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).