Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SAB/Sz 138/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 14 ust. 2, art. 16 ust. 1,
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) Sędzia WSA Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 12 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi J. C. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Burmistrza Miasta i Gminy do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] września 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi akt wraz z odpisem prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że Burmistrz Miasta i Gminy dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku, o którym mowa w punkcie I wyroku; III. stwierdza, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy na rzecz skarżącego J. C. kwotę [...]([...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

J. C. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na bezczynność Burmistrza G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Wnioskodawca pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. (złożonym za pośrednictwem poczty e-mail) zwrócił się do Burmistrza G. o udostępnienie informacji publicznej obejmującej:

1) przesłanie kopii wszystkich dokumentów wytworzonych przez zebranie wiejskie, Sołectwa [...] (dalej: sołectwo"), które odbyło się w [...] lipca 2021 r.

(tj. listy obecności, uchwał, decyzji, zadań itp.);

2) przesłanie kopii wszystkich dokumentów wytworzonych przez zebranie wiejskie, sołectwa, które odbyło się [...] lipca 2021 r. ( tj. lista obecności, uchwały, decyzje, zadanie itp.);

3) odpowiedź na pytanie - dlaczego inwestycje polegające na dokonaniu zakupu w roku 2020 z funduszu sołeckiego przypadającego sołectwu:

- huśtawki metalowej typu bocianie gniazdo, bujak skuter, bujak rumak,

- kostki polbruk do wykonania chodnika, od drogi powiatowej do placu zabaw,

nie zostały zrealizowane do [...] sierpnia 2021 r.? Czy gmina ma zamiar zrealizować ww. inwestycje? Jeśli tak, to kiedy? Kto będzie odpowiedzialny za ww. inwestycje?

4) odpowiedź na pytanie - skąd pochodzi kostka polbruk oraz obrzeża, które zostały ułożone pod donice betonowe, na terenie sołectwa? (przedstawiono zdjęcie);

5) odpowiedź na pytanie - kto ułożył kostkę polbruk wraz z obrzeżami?

6) odpowiedź na pytanie - kto dokonał wyboru lokalizacji betonowych donic, widocznych na zdjęciu?

7) odpowiedź na pytanie - kiedy gmina przystąpi do likwidacji nielegalnego składowiska odpadów znajdujących się na działce [...], którą gmina przejęła w marcu 2021 r. od KOWR?

8) odpowiedź na pytanie – kiedy zostaną zrealizowane inwestycje funduszu sołeckiego przypadającego na rok 2021 sołectwu?

Wnioskodawca wskazał jako sposób udostępnienia informacji publicznej formę kserokopii, poprzez przesłanie na adres e-mail.

W piśmie z dnia [...] sierpnia 2021 r. (wysłanym e-mailem [...] sierpnia 2021 r.) organ ustosunkował się kolejno do zadanych we wniosku pytań, wskazując że :

1) do Urzędu Miejskiego w G. nie wpłynęły dokumenty z zebrania wiejskiego sołectwa z [...] lipca 2021 r.;

2) w załączeniu przedstawił kopie dokumentów z zebrania wiejskiego sołectwa z [...] lipca 2021 r. (protokół z zebrania wiejskiego sołectwa, uchwała nr [...] zebrania wiejskiego sołectwa, lista obecności mieszkańców sołectwa, protokoły zebrań wiejskich sołectwa);

3) urządzenia zabawowe zostały zakupione w ramach środków funduszu sołeckiego na 2020 r. (ze względu na brak własności działki nr [...] r. nie zamontowano urządzeń, zostaną zamontowane przez wykonawcę do końca sierpnia 2021 r.); kostka polbruk została zakupiona w ramach środków funduszu sołeckiego na 2020 r. (ze względu na brak własności działki nr [...] w 2020 r. nie rozpoczęto inwestycji, przystąpienie do realizacji inwestycji rozpocznie pracownik ds. funduszu sołeckiego na wniosek sołtysa);

4) kostka pochodzi z zakupu na budowę chodnika (na wniosek sołtysa i rady sołeckiej z [...] maja 2021 r. wydano materiał na wykonanie podbudowy pod donice, sołtys pokwitował odbiór materiału, obrzeża zakupiono z funduszu sołeckiego na 2021 r. w ramach poprawy estetyki terenów zielonych);

5) kostka wykonana w ramach prac własnych mieszkańców sołectwa;

6) sołtys wraz z radą sołecką;

7) gmina zabezpieczy w budżecie na rok 2022 r. środki finansowe na realizacje zadania pod nazwą "likwidacja dzikiego wysypiska odpadów zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...]" (usunięcie odpadów zostanie poprzedzone wspólna lustracja terenu, która będzie miała na celu określenie lokalizacji, rodzaju oraz ilości odpadów do usunięcia, realizacja zadania planowana jest na I półrocze 2022 r.;

8) przystąpienie do realizacji inwestycji rozpoczyna pracownik ds. funduszu sołeckiego na wniosek sołtysa.

W dniu [...] sierpnia 2021 r. wnioskodawca zwrócił się do urzędu za pośrednictwem e-mail z ponagleniem. Wskazał, że nie otrzymał odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej z [...] sierpnia 2021 r. Przytoczył przepis art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r, poz. 2176) – dalej: "u.d.i.p." i podkreślił, że jeżeli nie otrzyma odpowiedzi, skieruje sprawę do właściwego sądu administracyjnego.

W piśmie z [...] sierpnia 2021 r. (doręczone [...] września 2021 r.) organ poinformował wnioskodawcę, że odpowiedź na wniosek o udzielenie informacji publicznej z [...] sierpnia 2021 r. została udzielona [...] sierpnia 2021 r.

W dniu [...] września 2021 r. wnioskodawca wystąpił z kolejnym wnioskiem o udostepnienie informacji publicznej. W piśmie wnioskodawca nawiązując do odpowiedzi udzielonej przez organ, sformułował dodatkowe żądania, które obejmowały:

1) a) prośbę o przesłanie kserokopii wniosku o wydanie materiałów (kostki);

b) odpowiedź na pytanie – jak to możliwe, że rada sołecka wraz z sołtysem zmienia przeznaczenie materiałów zakupionych z funduszu sołeckiego? (mimo że zmiany przeznaczenia może dokonać zebranie wiejskie, poprzez uchwałę, wniosek lub decyzję);

c) odpowiedź na pytanie – czy [...] maja 2021 r. miało miejsce zebranie wiejskie sołectwa? Wnioskodawca zażądał przesłania kserokopii stosowych dokumentów;

2) odpowiedź na pytanie – jaką kwotę planuje zabezpieczyć gmina na likwidację dzikiego wysypiska śmieci na działce nr [...] obręb [...]? Kiedy może dojść do wspomnianej lustracji terenu?

3) odpowiedź na pytanie – czy lokalizację betonowych donic uzgodniono z Zarządem Dróg Powiatowych? (donice znajdują się w pasie drogowym);

4) odpowiedź na pytanie – kiedy zostaną zamontowane elementy placu zabaw, zakupione ze środków funduszu sołeckiego na rok 2020 ? (organ informował, że stanie się to do końca sierpnia 2021 r., ale termin wskazany w odpowiedzi nie został dotrzymany – przedstawiono zdjęcia);

5) odpowiedź na pytanie – z jakiego powodu wykonawca nie dotrzymał terminu na montaż wyposażenia placu zabaw;

6) odpowiedź na pytanie – czy montaż nowych elementów palcu zabaw wymaga zgłoszenia robót niewymagających pozwolenia na budowę? Jeżeli tak, to kiedy dokonano zgłoszenia?

7) a) odpowiedź na pytanie – czy gmina dokonała weryfikacji wniosku? (protokół zebrania wiejskiego sołectwa [...] dotyczący wniosku sołectwa o wydanie 40 m2 polbruku na budowę chodnika do placu zabaw oraz wykonanie podbudowy na postawienie altany ogrodowej wraz z chodnikiem, został podpisany przez sołtysa - S. Z. oraz radę sołecką – E. Z. i M. L.; W skład rady sołeckiej wchodzą trzy osoby – J. M., E. Z. i J. C.; M. L. nie należy do rady sołeckiej); Dlaczego podpis M. L. widnieje na wniosku?

b) odpowiedź na pytania – czy gmina dokonuje weryfikacji wniosków? Czy wniosek został odrzucony/zwrócony w związku z tym, że podpisała go nieuprawniona osoba? Czy gmina podjęła odpowiednie kroki w celu wyjaśnienia dlaczego osoba nie wchodząca w skład rady sołeckiej złożyła podpis jako członek rady sołeckiej? Czy burmistrz ma zamiar podjąć kroki prawne w celu wyjaśnienia sprawy?

8) odpowiedź na pytanie – na jakiej podstawie ułożenie kostki zostało wykonane w ramach prac własnych mieszkańców sołectwa? (Realizacją przedsięwzięć z funduszu sołeckiego zajmuje się wójt z pomocą gminy, a nie sołtys. Odpowiedzialność za realizację przedsięwzięcia ponosi wójt i to on wybiera właściwy sposób działania. Gdyby założyć możliwość wykonania ułożenia kostki brukowej siłami mieszkańców powstałby problem z określeniem odpowiedzialności za ewentualne szkody. Ta kwestia pozostawałaby bez regulacji, a od strony finansowej widoczny byłby jedynie zakup materiałów. Wydaje się wiec, ze należy odróżnić wkład mieszkańców, zastrzeżony na drobne czynności np. sadzenie roślin od przeprowadzenia przez mieszkańców innych prac remontowych czy budowlanych. Dodatkowo warto zaznaczyć, że w przypadku chęci zorganizowania przedsięwzięcia w tak opisany sposób należałoby raczej sięgnąć po inicjatywę lokalną - rozdział 2a ustawy o działalności pożytku publicznego

i o wolontariacie);

9) odpowiedź na pytanie – jakiej wysokości fundusz sołecki przypada w 2021 r. sołectwu [...]?

10) odpowiedź na pytanie – czy gmina dokonała wyłączenia z produkcji rolnej działki [...] obręb [...]?

Pismem z [...] września 2021 r. organ poinformował wnioskodawcę, że wniosek o udostępnienie informacji z [...] września 2021 r. nie może zostać uwzględniony z uwagi na fakt nadużycia prawa do informacji publicznej. Organ wyjaśnił, czym jego zdaniem jest nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej oraz powołał art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Zwrócił uwagę, że wnioskodawca zwracał się wielokrotnie z wnioskami o udostępnienie informacji publicznej, tj. w 2020 r. 26 wniosków i w 2021 r. 93 wnioski. Ponadto organ wskazał, że treść i ilość złożonych wniosków, a także koincydencja czasowa między wnioskami, z których prawie każdy wymaga informacji obszernej i szczegółowej, wskazuje na to, że wnioskodawca próbuje wykorzystać instytucje prawa do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego niż troska o dobro publiczne. Zdaniem organu wniosek ma na celu wywołanie u adresata dolegliwości i utrudnienie funkcjonowania urzędu. W istocie wniosek nie służy usprawnieniu realizacji przez organ zadań publicznych, a godzi w realizację tych zadań. Postępowanie to prowadzi wręcz do zagrożenia wynikającego z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP prawa do informacji osób, które chcą je realizować zgodnie z jego istotą.

Końcowo organ wyjaśnił, że udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej, natomiast obowiązek wydania decyzji administracyjnej ma miejsce w sytuacji, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia (tj. gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej, zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.) bądź zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (tj. przeszkody do jakiej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie – art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). W ocenie organu z uwagi na nadużycie prawa do informacji publicznej odmowa jej udzielenia w niniejszej sprawie nastąpiła w formie zwykłego pisma, a organ nie pozostaje w bezczynności.

Wnioskodawca złożył [...] września 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność organu w załatwieniu jego wniosku.

Skarżący zarzucił naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1 u.d.i.p..

Wobec powyższego skarżący wniósł o:

1) stwierdzenie, że doszło do bezczynności;

2) zobowiązanie organu do udostępnienia wnioskowanej informacji;

3) zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania wedle norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że do dnia złożenia skargi nie uzyskał wnioskowanej informacji publicznej. Podkreślił, że stanowisko organu jest błędne i świadczy o rażącym naruszeniu podstawowych zasad ustrojowych, wyrażonych w art. 7, art. 31 ust. 3, jak i art. 61 ust. 3 Konstytucji RP. Ponadto skarżący powołał się na orzeczenia sądów administracyjnych.

Wskazując na przepis u.d.i.p. skarżący stwierdził, że nie ma ograniczenia, co do liczby wniosków o informację publiczną, które obywatel może złożyć. Powyższe prowadzi do prostego wniosku: skoro ustawodawca w żaden sposób nie reguluje liczby wniosków o informację publiczną, które może złożyć wnioskodawca, to nie jest ona ograniczona. Taki wniosek jest także spójny z tym, że prawo do informacji publicznej jest zawarte w katalogu praw politycznych. Pełni ono ważną funkcję kontrolną, bowiem pozwala obywatelom na bieżące uzyskiwanie informacji o działaniu władzy publicznej.

Skarżący zauważył, że organ nie zaprzeczył, aby wnioskowane informacje nie dotyczyły spraw publicznych. Organ nie odniósł się merytorycznie od wniosku, a zamiast tego dopuścił się spekulacji, pozbawionej znaczenia na gruncie niniejszej sprawy, o celach i motywacjach w zakresie złożenia wniosku. Pogląd nie został oparty o przepis prawa, a organ nie wyjaśnił, dlaczego uznał iż informacje związane z funkcjonowaniem sołectwa nie stanowią informacji publicznej. Zdaniem skarżącego przywołując rzekome nadużycie prawa do informacji organ uchylił się od obowiązków wynikających z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. Ponadto wyjaśnienia organu są ogólnikowe i zdawkowe, nielicujące z godnością urzędu.

Skarżący podkreślił, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., organ winien odpowiedzieć na wniosek o informację publiczną bez zbędnej zwłoki, w terminie 14 dni. W przypadku niemożności udostępnienia informacji w powyższym terminie, organ może przedłużyć termin odpowiedzi do dwóch miesięcy, informując o tym wnioskodawcę, w tym o przyczynach opóźnienia i terminie udzielenia informacji. Organ nie uczynił żadnej z tych czynności, wobec czego zasadny jest wniosek, że pozostaje w bezczynności. Zdaniem skarżącego w oparciu o przedstawioną argumentację skarga była konieczna i zasadna.

W odpowiedzi na skargę organ przedstawił stan faktyczny sprawy oraz powtórzył stanowisko zamieszczone w piśmie z [...] września 2021 r. W ocenie organu z uwagi na działania jakie były podejmowane w niniejszej sprawie, nie można uznać, aby organ pozostawał w bezczynności. Końcowo organ wniósł o nieuwzględnianie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zauważył, co następuje:

Na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sprawa została rozpoznania w trybie uproszczonym.

Z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na m.in. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Oceniając zasadności skargi, w pierwszej kolejności odwołać się należy do stosownych regulacji u.d.i.p. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. W myśl zaś art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

Stosownie zaś do regulacji zawartej w art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się.

Dalej przytoczyć należy stosowne regulacje p.p.s.a. Art. 149 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy (...):

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei z art. 149 § 1a p.p.s.a. wynika, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Natomiast w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., w przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Wobec powyższego należy zatem zauważyć, że na gruncie art. 149 p.p.s.a., z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym ustawowo terminie organ nie podejmie czynności w sprawie. Natomiast pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużych odstępach czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (zob. art. 37 § 1 kpa; por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2018 r., II OSK 349/18 oraz z dnia 1 lutego 2019 r., II OSK 2931/18 – CBOSA; J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 6 wyd., Warszawa 2019, str. 91).

Przechodząc do meritum zauważyć należy, że na wniosek Strony z dnia [...] września 2021 r. (który wpłynął do organu tego samego dnia) organ udzielił odpowiedzi pismem z dnia [...] września 2021 r. (data doręczenia stronie [...] września 2021 r.), w którym jednak ograniczył się wyłącznie do wskazania, że wnioskowana informacja nie może być udostępniona z uwagi na nadużycie przez stronę prawa do informacji publicznej.

Wyjaśnić zatem trzeba, że zgodnie bowiem powołanym wcześniej art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku.

Organ powinien zatem udzielić informacji w żądanej formie, bądź jeśli nie było to możliwe, stosownie do art. 14 ust. 2 u.d.i.p. powiadomić pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazać, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie bądź wydać decyzję. Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Nie wykonując de facto żadnej z wyżej wskazanych czynności organ pozostawał w bezczynności.

Zdaniem Sądu należy w tym miejscu przywołać poglądy sądów administracyjnych z których wynika, iż odmowa udzielenia informacji publicznej uzasadniona nadużyciem prawa do informacji publicznej nie powoduje automatycznie, że informacja ta traci walor informacji publicznej. W takiej zaś sytuacji gdy żądana informacja posiada charakter informacji publicznej, ewentualna odmowa jej udzielenia powinna zostać wyrażona decyzją administracyjną (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 grudnia 2021 r. sygn. akt IV SAB/Po 209/21). Sąd powyższy pogląd w pełni podziela. Pogląd, iż odmowa udzielenia informacji w sytuacji nadużycia prawa do informacji publicznej winna zostać dokonana decyzją wynika także z szeregu innych wyroków (tak np. wyrok WSA w Poznaniu z 10 lutego 2021 r. sygn. akt IV SA/Po 1609/20, czy wyrok NSA z 21 grudnia 2021 r. sygn. akt III OSK 4827/21). Nadto zdaniem Sądu odmowa udzielenia informacji publicznej zwykłym pismem pozbawia stronę możliwości skontrolowania prawidłowości tej czynności w drodze instancyjnej przez organ odwoławczy. Wskazać bowiem trzeba, że decyzja administracyjna musi zawierać wszystkie wymagane prawem elementy w tym uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji które winny wszechstronnie wyjaśnić stronie przyczyny faktyczne wydania takiego rozstrzygnięcia jak i jego podstawy prawne. Zwykłe pismo nie zawiera tych elementów, nie pozwala zatem stronie na zapoznanie się z wszelkimi motywami które kierowały organem przy odmowie udzielenia informacji, a w następnej kolejności nie daje szansy organowi odwoławczemu na skontrolowanie prawidłowości takiego postępowania, jak również nie pozwala sądowi administracyjnemu na wszechstronne zapoznanie się z przyczynami odmowy udzielenia informacji.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, należało orzec jak w punkcie II sentencji.

Przystępując natomiast do oceny, czy bezczynność organu miała charakter rażący wskazać należy, że zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, za rażące naruszenie prawa uznaje się stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2013 r., II OSK 468/13 oraz wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14 i w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 69/13).

Wobec powyższego zauważyć należy, że organ co prawda nie udzielił wnioskowanej informacji ani nie wydał decyzji odmawiającej udzielenia informacji, w ustawowym terminie, jednak wskazane wyżej uchybienie nie świadczy o rażącym charakterze naruszenia prawa. Organ odmówił bowiem udzielenia żądanej informacji nie zachowując przy tym wymaganej przepisami formy decyzji, co związane było z błędnym przyjęciem, iż powołanie się przy odmowie udzielenia informacji na "nadużycie prawa do informacji" zwalnia organ od zachowania przy odmowie udzielenia informacji formy decyzji administracyjnej. W związku z powyższym nie można stwierdzić, aby stwierdzona bezczynność nie miała jakiegokolwiek uzasadnienia – a co za tym idzie, aby miała charakter rażący. Bezczynność była bowiem spowodowana nieprawidłową interpretacją obowiązujących przepisów.

Sąd nadto nie stwierdził potrzeby wymierzania organowi dodatkowej sankcji w postaci grzywny oraz przyznania Skarżącemu żądanej sumy pieniężnej – zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. o co zresztą skarżący nie wnioskował.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 p.p.s.a. Na zasądzoną od organu na rzecz skarżącego kwotę składa się uiszczony wpis od skargi (100 zł) – ustalony na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).

Ponownie rozpoznając sprawę organ winien we wskazanym przez sąd terminie dokonać wnioskowanej czynności, bądź o ile ocenia żądanie udzielenia informacji za nadużycie prawa, w tym samym terminie wydać stosowną decyzję odmawiającą udzielenia informacji. W takim jednak stanie rzeczy Sąd za przedwczesną uznał ocenę czy w sprawie miało w istocie miejsce nadużycie prawa do informacji publicznej.

Powołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.