Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1020/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6189 Inne o symbolu podstawowym 618
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Gospodarka gruntami
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 1983 nr 11 poz 55
law: Obwieszczenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 17 lutego 1983 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe.
article: par. 1 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1985 nr 40 poz 196
law: Obwieszczenie Ministra Administracji i Gospodarki Przestrzennej z dnia 30 lipca 1985 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 marca 1981 r. w sprawie zasad i trybu przydziału lokali mieszkalnych.
article: art. 56
journal: Dz.U. 1994 nr 105 poz 509
law: Ustawa z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych.
article: art. 156 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia NSA Szczepan Prax, Protokolant referent - stażysta Aleksandra Gumuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2011 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej przydziału lokalu zamiennego w zamian za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Kierownik Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Miasta Z., działając na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe (Dz. U. z 1983 r. Nr 11, poz. 55) oraz § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 marca 1981 r. w sprawie zasad i trybu przydzielania lokali mieszkalnych (Dz. U. z 1985 r. Nr 40, poz. 196) nakazał R. M. opróżnienie wraz ze wszystkim osobami lokalu mieszkalnego w budynku nr [...] przy ul. [...] w Z. i przydzielił na rzecz R. M. oraz J. M. zamienny lokal mieszkalny w budynku nr [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że budynek nr [...] został wywłaszczony i przeznaczony do wyburzenia pod inwestycję na osiedlu "[...]" w Z.

Wnioskiem z dnia [...]r. R. M. i E. P. wystąpili do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. o podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie "legalności" powyższej decyzji podnosząc, że budynek w którym przedzielono im lokal zamienny na mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...]r., nr [...] został zwrócony poprzednim właścicielom, co skutkowało eksmisją z lokalu zamiennego.

Po rozpoznaniu wniosku R. M. decyzją z dnia [...]r., nr [...], na podstawie art. 158 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło wydanie decyzji z dnia [...]r. z naruszeniem prawa, a następnie po rozpatrzeniu wniosku R. M.o ponowne rozpoznanie sprawy decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymało tę decyzję w mocy.

Kolegium wyraziło pogląd, że do przydziału lokalu mieszkalnego doszło w sytuacji, gdy taki lokal nie przysługiwał w świetle przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 marca 1981 r. w sprawie zasad i trybu przydziału lokali mieszkalnych( Dz. U. z 1985 r. Nr 40, poz. 196), w myśl którego lokale mieszkalne nie mogły być przydzielane na rzecz osób, które zostały wywłaszczone z własnego domu za odszkodowaniem. Jednakże z uwagi na fakt przekształcenia się decyzji o przydziale w umowę najmu z mocy art. 56 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 105, poz. 509), a następnie wygaśnięcia tej umowy na skutek dokonanego zwrotu nieruchomości, w której położony był lokal zamienny, w ocenie Kolegium nastąpiły nieodwracalne skutki prawne, stąd też należało odmówić stwierdzenia nieważności decyzji orzekając o jej wydaniu z naruszeniem prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 9 lutego 2006 r., sygn. akt II SA/Gl 45/05 na skutek skargi R. M. uchylił powyższe decyzje Kolegium odrzucając jednocześnie skargę E. P.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wbrew poglądowi organu stan prawny obowiązujący w dacie wydania kwestionowanej decyzji, nie zakazywał przydzielenia osobom wywłaszczonym z nieruchomości za odszkodowaniem lokalu mieszkalnego zamiennego. Przepis § 1 ust. 3 rozporządzenia w sprawie zasad i trybu przydziału lokali mieszkalnych w dacie wydania decyzji stanowił bowiem, że lokale mieszkalne nie mogą być takim osobom przydzielone, jeżeli otrzymują odszkodowanie ( cenę wykupu ) co najmniej w wysokości wkładu mieszkaniowego do spółdzielni mieszkaniowej i zapewniono im przydział lokalu mieszkalnego. Skoro zaś R. M. nie zapewniono przydziału lokalu mieszkalnego spółdzielczego, powstało więc po jego stronie uprawnienie do lokalu zamiennego.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...]r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. orzekło o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]r., wskazując na zasadność przydziału R. M. oraz J. M. lokalu zamiennego. W ocenie Kolegium kwestia przydziału tego lokalu w budynku, który został następnie zwrócony stanowi natomiast zagadnienie odrębne, gdyż w dacie przydziału lokalu budynek przy ul. [...] stanowił zasób mieszkaniowy gminy.

Na skutek wniosku R. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kolegium decyzją z dnia [...]r., nr [...] utrzymało w mocy swoją decyzję aprobując dotychczasowe stanowisko o braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o przydziale lokalu zamiennego.

Decyzja ta została zaskarżona przez R. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Prawomocnym postanowieniem z dnia 5 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/Gl 84/07 Sąd odrzucił jego skargę. Następnie w wyniku skargi R. M. o wznowienie powyższego postępowania sądowego, Sąd postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 1267/08 uchylił postanowienie o odrzuceniu skargi na decyzję Kolegium z dnia [...]r., nr [...], a rozpoznając przedmiotową skargę wyrokiem z dnia 5 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 1267/08 uchylił tę decyzję.

W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja dotknięta jest przesłanką wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 3 Kpa, co już obligowało do jej uchylenia bez badania wpływu tego naruszenia prawa na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2000 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), gdyż wydana została z udziałem członka Kolegium, który brał udział w wydaniu decyzji z dnia [...]r., objętej wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Odnosząc się zaś do merytorycznych kwestii Sąd wskazał, że z żadnego z pism skarżącego nie wynikała wola cofnięcia wniosku z dnia [...]r. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...]r. nr [...]. Nawet w sytuacji, gdyby taki wniosek cofnięto, to brak byłoby podstaw do umorzenia postępowania. Sprawa mogła być bowiem wszczęta z urzędu i w interesie społecznym leży zbadanie, czy kwestionowana decyzja o nakazie eksmisji i przydziale lokalu zamiennego, dotknięta jest wadą kwalifikowaną z art. 156 § 1 Kpa. Jak już przesądzono w motywach prawomocnego wyroku w sprawie II SA/Gl 45/05, skarżący był uprawniony do uzyskania lokalu zamiennego, zaś miarodajny dla oceny decyzji w aspekcie tej zgodności z prawem jest stan z daty jej wydania. Sąd podzielił argumentację skarżącego, że budynek położony na nieruchomości wywłaszczonej na inne cele ( rozbudowę osiedla "[...]") nie stanowił lokalu mieszkalnego zamiennego w rozumieniu art. 6 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. – Prawo lokalowe ( Dz. U. z 1987 r. Nr 30, poz. 165), obowiązującej w dacie wydania decyzji o przydziale, a wywłaszczony na inne cele budynek mieszkalny ( właściwie nieruchomość ), nie mógł być samodzielnym lokalem mieszkalnym ( art. 5 ust. 2 tej ustawy). Nabycie nieruchomości zabudowanej tym budynkiem nastąpiło na rzecz Skarbu Państwa w [...] r. w trybie obowiązującej wówczas ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.), która utraciła moc w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomościami ( Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.). Obowiązujące w dacie wydania decyzji przepisy tej ustawy ( art. 50 ust. 5 w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 13 lipca 1988 r. - Dz. U. Nr 24, poz. 170), jednoznacznie przewidywały, że nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na inne cele niż uzasadniające wywłaszczenie, chyba że nie mogła być zwrócona w trybie określonym w art. 74 z braku zgody poprzedniego właściciela albo jego następcy prawnego. Taki reżim prawny dotyczył też nieruchomości nabytej w trybie art. 6 ustawy z 1958 r. Zdaniem Sądu nie ma żadnego prawnego znaczenia fakt, że zwrot wywłaszczonej nieruchomości nastąpił dopiero na podstawie decyzji wydanej w [...] r. Już w dacie wydania decyzji o przydziale nie była bowiem prawnie dopuszczalna zmiana celu wywłaszczenia bez zgody poprzedniego właściciela. Nadto Sąd zaakcentował, że celem wywłaszczenia mogło być jedynie uspołecznione budownictwo mieszkaniowe bądź skoncentrowane budownictwo jednorodzinne ( art. 50 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z 1958 r. w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 września 1988 r.). W rozpoznawanej sprawie zgoda na zmianę celu nie została udzielona, bowiem doszło ostatecznie do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w trybie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), która również uzależniała dopuszczalność zmiany celu wywłaszczenia od zgody poprzedniego właściciela ( art. 136 ust. 1 i 2 tej ustawy). Stąd też, zdaniem Sądu, przydzielony na mocy decyzji lokal nie pozostawał w dyspozycji ówczesnego terenowego organu administracji i nie stanowił zamiennego lokalu mieszkalnego, bowiem nie był przeznaczony do zamieszkiwania w świetle celu uzasadniającym wywłaszczenie w ówczesnym stanie prawnym, zatem decyzja z dnia [...] r. zapadła z rażącym naruszeniem art. 6 i art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo lokalowe oraz § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 marca 1981 r. w sprawie zasad i trybu przydzielania lokali mieszkalnych jako przepisów obowiązujących w dacie jej wydania. Taki stan rzeczy stanowi wadę kwalifikowaną decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Sąd wskazał jednak, że organ administracji nie jest władny ingerować w stosunek cywilnoprawny. Stąd też brak przepisu, który mógłby stanowić dla organu administracji podstawę do podjęcia działań, mających na celu cofnięcie, zniesienie, odwrócenie skutków prawnych spowodowanych przez kwestionowaną decyzję. Taki stan rzeczy stanowi zaś przeszkodę prawną do stwierdzenia nieważności decyzji, co winno prowadzić do wydania orzeczenia o jej niezgodności z prawem ( art. 156 § 2 Kpa). Skarżący będzie uprawniony zaś do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych od organu administracji w trybie procesu cywilnego.

Następnie odnosząc się do zarzutu, że decyzja wydana została przez organ niewłaściwy Sąd stwierdził, że przepis art. 137 ust. 1 pkt 2 tej ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego ( Dz. U. Nr 41, poz. 185) stanowił o szczególnych organach administracji, którymi w miastach powyżej 50 tys. mieszkańców byli kierownicy wydziałów urzędów miejskich. Przy tej liczbie mieszkańców prezydent miasta był uprawniony do upoważnienia pracowników do wydawania w jego imieniu decyzji administracyjnych ( art. 137 ust. 4 tej ustawy ). Stąd też zarzuty, że decyzja nie została wydana przez organ administracji, bowiem podpisał ją Kierownik Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Miejskiego w Z., jest chybiony, skoro powołana ustawa przewidywała taką możliwość.

We wskazaniach co do dalszego postępowania Sąd podał, że Kolegium działając w innym składzie, niż orzekającym przy wydaniu decyzji z dnia [...]r., objętej wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy, winno wydać decyzję kasacyjną z art. 138 § 1 pkt 2 Kpa poprzez uchylenie swej poprzedniej decyzji i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i § 2 Kpa przez stwierdzenie wydania decyzji z [...] r. z naruszeniem prawa.

Rozpoznając wniosek R. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...]r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...]r., nr [...] uchyliło w całości tę decyzję i stwierdziło, że decyzja Kierownika Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Miasta Z. z dnia [...]r., nr [...] została wydana z naruszeniem prawa, a na skutek wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych wywołanych przez ten akt nie można było stwierdzić jego nieważności.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Kolegium dokonując interpretacji pojęcia "rażącego naruszenia prawa" oraz powołując się na wyrok Sądu z dnia 5 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 1267/08 uznało, że powyższa decyzja z dnia [...]r. zapadła z rażącym naruszeniem art. 6 i art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo lokalowe oraz § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie zasad i trybu przydziału lokali mieszkalnych. Kolegium zwróciło uwagę, że budynek nr [...], przy ul. [...] (obecnie ul. [...]) w Z., nie mógł być przeznaczony na cele mieszkalne, gdyż został wywłaszczony na inne cele, tj. pod budowę basenu na osiedlu "[...]". Oznacza to, że wobec niewykorzystania go zgodnie z celem wywłaszczenia podlegał zwrotowi, zaś okoliczność ta była znana organowi w dacie przydziału lokalu. Zdaniem Kolegium lokal w budynku położonym na nieruchomości wywłaszczonej na cel o znaczeniu publicznym – rozbudowę osiedla "[...]", nie stanowił lokalu mieszalnego zamiennego w rozumieniu art. 6 ustawy - Prawo lokalowe. Nadto już z samego tytułu rozdziału 1 powołanego wyżej rozporządzenia wynika, że przydział na podstawie decyzji dotyczył lokali mieszkalnych w dyspozycji terenowych organów administracji państwowej. Tymczasem lokal w przedmiotowym budynku nie pozostawał w dyspozycji ówczesnego terenowego organu administracji państwowej. Nabycie nieruchomości zabudowanej tym budynkiem nastąpiło na rzecz Państwa w [...] r. w trybie obowiązującej wówczas ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, która utraciła moc w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Powołując się na treść art. 50 ust. 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 13 lipca 1988 r. o zmianie tej ustawy (Dz.U. Nr 24, poz. 170) Kolegium zauważyło, że nieruchomość wywłaszczona nie mogła być użyta na inne cele niż uzasadniające wywłaszczenie, chyba że nie mogła być zwrócona w trybie art. 74 tej ustawy, z braku zgody poprzedniego właściciela albo jego następcy prawnego. Dotyczyło to także nieruchomości nabytej w trybie art. 6 powołanej ustawy. Zdaniem Kolegium bez znaczenia prawnego pozostaje natomiast data wydania decyzji o zwrocie nieruchomości, albowiem już w dacie wydania decyzji o przydziale prawnie niedopuszczalnym było dokonanie zmiany celu wywłaszczenia bez zgody poprzedniego właściciela.

Uznając nieodwracalność skutków prawnych wywołanych decyzją z dnia

[...]r. organ wskazał, że najem nawiązany na podstawie decyzji administracyjnych o przydziale, na mocy art. 56 ustawy z dnia 2 lipca 1984 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. z 1998 r. Nr 120, poz. 787 ze zm.) stał się najmem umownym. Tymczasem organ administracji nie jest władny ingerować w stosunek cywilnoprawny, w tym cofnąć, znieść czy odwrócić skutków prawnych spowodowanych przez kreującą go decyzję.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach R.M. W skardze wniósł o ustalenie stopnia winy Prezydenta Miasta Z., a także wskazał na brak wystarczającego uzasadnienia zachowania w obrocie prawnym decyzji obarczonej wadą nieważności, nie zgadzając się przy tym z argumentacją organu odnośnie wywołania przez przedmiotowy akt nieodwracalnych skutków prawnych. Zarzucił również, że nie został informowany w toku postępowania o przysługujących mu uprawnieniach (domagania się rekompensaty do krzywdę wyrządzoną przez decyzję).

Udzielając odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nawiązując do stanowiska zawartego w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie odnosząc się do zarzutu nieustalenia stopnia winy Prezydenta Miasta Z. organ wskazał, że kwestia ta wykracza poza przedmiot prowadzonego postępowania. Nadto organ podkreślił, że sprawa odpowiedzialności odszkodowawczej organu administracyjnego stanowi zagadnienie cywilnoprawne i należy do właściwości sądów powszechnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. dwoma postanowieniami z dnia [...] r. nr [...] i nr [...], po rozpoznaniu wniosków R. M., odmówiło odpowiednio uzupełnienia decyzji co do zawartego w niej rozstrzygnięcia i udzielenia wyjaśnień co do treści tej decyzji.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W oparciu zaś o kryterium zgodności z prawem, jak stanowi art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), należało dokonać kontroli tej decyzji.

Podstawowy zarzut podniesiony w skardze dotyczy zasadności zastosowania w sprawie przepisu art. 158 § 2 w związku z art. 156 § 2 Kpa. Pierwszy z wymienionych przepisów stanowi, że jeśli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2 Kpa, organ administracji ograniczy się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności. Okolicznością uniemożliwiającą stwierdzenie nieważności jest m.in. wywołanie przez decyzję nieodwracalnych skutków prawnych i takiej treści rozstrzygnięcie zostało zawarte w zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzuca, że Kolegium w niedostateczny sposób uzasadniło przesłankę nieodwracalności skutków prawnych wywołanych decyzją. Odnosząc się do tej kwestii należy wskazać, że podjęta przez Kolegium zaskarżona decyzja z dnia [...]r. wydana została po ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 lutego 2010 r., sygn. II SA/Gl 1309/08. Okoliczność ta ma decydujące znaczenie w sprawie.

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W powołanym wyroku z dnia 5 lutego 2010 r., bezpośrednio poprzedzającym kontrolowaną w niniejszym postępowaniu decyzję, Sąd nie tylko przesądził, że kontrolowana w tamtym postępowaniu decyzja Kierownika Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Miasta Z. z dnia [...]r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ale także uznał, że decyzja ta wywołała nieodwracalne skutki prawne związane w przekształceniem się najmu lokalu w stosunek obligacyjny, w którego treść i istnienie nie mogą ingerować organy administracji, zatem w sprawie zachodzi przeszkoda, o jakiej mowa w art. 156 § 2 Kpa. Formułując wskazania co do dalszego postępowania Sąd stwierdził jednoznacznie, że Kolegium przy ponownym rozpoznaniu sprawy winno wydać decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa poprzez uchylenie swej poprzedniej decyzji i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w związku z § 2 Kpa. Do wskazań tych Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. się zastosowało. Zarówno organ administracji, jak i sąd orzekający w niniejszej sprawie są związane oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku z 5 lutego 2010 r. i na obecnym etapie - w niezmienionym stanie faktycznym i prawnym sprawy - nie są uprawnione do weryfikowania zasadności stanowiska zajętego w tym wyroku, gdyż stanowiłoby to podważanie oceny prawnej. Jeśli skarżący nie zgadzał się z orzeczeniem Sądu, w tym z wyrażonym w uzasadnieniu poglądem, że decyzja z dnia [...]r. wywołała nieodwracalne skutki prawne oraz wskazaniami co do dalszego postepowania, winien był zaskarżyć wydany wyrok, tylko bowiem w takim trybie możliwe było dokonanie przez sąd II instancji kontroli wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Wobec prawomocności tego wyroku, stanowiskiem w nim zajętym, było więc związane Kolegium wydając zaskarżoną decyzję, a zaskarżona decyzja uwzględnia ocenę prawną i wskazania co dalszego postępowania. W tej sytuacji brak podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Podstawą do uchylenia tej decyzji nie może być także zarzut, że organ nie zawarł w niej informacji czy też pouczeń o służących stronie roszczeniach oraz trybie ich dochodzenia. Postanowienia w tym przedmiocie nie są obligatoryjnym elementem rozstrzygnięcia orzekającego o nieważności decyzji lub wydaniu decyzji z naruszeniem prawa, ich brak nie przesądza zatem o wadliwości podjętego rozstrzygnięcia i nie uzasadnia na tej podstawie jego uchylenia. Brak w tym zakresie może być jedynie rozważany jako uchybienie o charakterze proceduralnym, jako naruszenie wyrażonej w art. 9 Kpa zasady należytego i wyczerpującego informowania o okolicznościach mogących mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków stron oraz obowiązku udzielania wyjaśnień i wskazówek zapobiegających poniesieniu przez strony szkody z powodu nieznajomości prawa. Jednakże uchybienie przepisom procedury, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uzasadnia uchylenie decyzji wówczas, gdy mogło mieć wpływ i to istotny na wynik sprawy. Zaniechanie udzielenia informacji o trybie wszczęcia innego postępowania, związanego z dochodzeniem ewentualnego odszkodowania od organu, nie jest uchybieniem, które mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik postępowania w przedmiocie nieważności decyzji. Instytucje roszczeń odszkodowawczych uregulowane są w art. 160 Kpa, roszczenia takie przysługują także w sytuacji poniesienia szkody w wyniku wydania decyzji, co do której orzeczono w wydaniu z naruszeniem prawa w trybie art. 158 § 2 Kpa. Zgodnie z art. 160 § 4 Kpa o odszkodowaniu przysługującym od organu, orzeka organ administracji publicznej, który stwierdził nieważność decyzji albo w myśl art. 158 § 2 Kpa stwierdził, że została ona wydana z naruszeniem art. 156 § 1 Kpa.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu, że w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji organ administracji nie rozstrzygnął kwestii winy należy stwierdzić, że Kodeks postępowania administracyjnego nie uzależnia wyniku postępowania od ustalenia winy czy też stopnia winy. Żadna z przesłanek nieważności decyzji, łącznie z przesłanką wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, w stanie prawnym obowiązującym w dacie orzekania przez organ, nie uzależniała rozstrzygnięcia od wykazania winy osoby piastującej funkcję organu czy też osoby podejmującej działania z upoważnienia organu. Taka konstrukcja jest przy tym korzystna dla stron postępowania administracyjnego i adresatów rozstrzygnięć, zwalnia ich bowiem do konieczności wykazywania, że wadliwość decyzji została zawiniona i nie pozbawia możliwości usunięcia z obrotu prawnego decyzji wadliwej, ale podjętej przez osobę, której winy nie udowodniono. Skoro zatem kwestia winy osoby działającej w imieniu organu nie jest okolicznością prawnie istotną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, nie można domagać się, aby decyzja wydana w tym przedmiocie o czyjejś winie rozstrzygała. Zarzut skargi dotyczący braku rozstrzygnięcia o winie Prezydenta Miasta Z. nie jest zatem usprawiedliwiony. Nie można się także zgodzić z poglądem, aby rozstrzygnięcie kwestii winy Prezydenta Miasta, stanowiło istotę wniosku z dnia [...]r., a wydane w sprawie decyzje zostały podjęte w sprawie nie objętej wnioskiem. Jak wyżej wskazano, żądanie wydania decyzji administracyjnej orzekającej o winie organu w ogóle nie jest dopuszczalne na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego. W złożonym wniosku skarżący oraz E. P. domagali się zbadania legalności decyzji orzekającej o przydziale lokalu mieszkalnego zamiennego. Pod względem procesowym żądanie to zostało słusznie zakwalifikowane jako dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. Kwalifikacji tej skarżący na dalszym etapie postępowania nie negował, a zgłaszając żądanie uchylenia decyzji odmawiających stwierdzenia nieważności, domagał się jednocześnie orzeczenia stwierdzającego nieważność decyzji z dnia [...]r., wprost powołując przesłankę rażącego naruszenia prawa. Takie oznaczenie przedmiotu postępowania zostało także potwierdzone wydanymi w toku postępowania wyrokami przez WSA w Gliwicach. W wyroku z dnia 5 lutego 2010 r. Sąd dokonał bezpośredniej analizy przesłanki nieważności decyzji, uznając, że kwestionowana decyzja z dnia [...]r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co spełnia przesłankę jej nieważności. Wyrok ten stał się prawomocny, a skarżący nie zakwestionował prawidłowości przyjętego przedmiotu postępowania i stanowiska Sądu w kwestii przesłanki nieważności. W tej sytuacji brak jest podstaw do przyjęcia, że organy wadliwie rozpoznały przedmiot postępowania. Oceniając legalność wydanej decyzji należy także uwzględnić i to, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności nie jest postępowaniem możliwym do prowadzenia wyłącznie na wniosek strony, stwierdzenie przesłanki nieważności decyzji obliguje organ wyższego stopnia do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania niezależnie od wniosku strony. Podniesione zatem przez skarżącego na obecnym etapie postępowania zarzuty związane z przyjętym przedmiotem postępowania nie mają wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji wobec braku istnienia przesłanki prejudycjalności nie można zgodzić się z twierdzeniami skarżącego, iż zachodzą przyczyny do zawieszenia postępowania do czasu ustalenia stopnia winy organu.

Z tych wszystkich powodów skarga okazała się nieusprawiedliwiona, stąd Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o jej oddaleniu.