Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 497/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2011-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 7 października 2011 r. r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant St. asystent Aleksandra Rygielska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 29 września 2011 r. sprawy ze skargi I. Z. i A. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego I. oddala skargę; II. przyznaje na rzecz radcy prawnego E. M. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) zł od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 2000r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. z 2006 r. Dz. U. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) - po rozpatrzeniu odwołania K. Z. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...], nr [...] orzekającej o odmowie wymeldowania A. Z. wraz z małoletnią córką A. Z. z adresu pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] we W. utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję, w części dotyczącej A. Z. oraz uchylono w części dotyczącej małoletniej A. Z. i orzeczono o wymeldowaniu A. Z. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] we W.

W motywach uzasadnienia tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że postępowanie w sprawie wymeldowania A. Z. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] we W., w trybie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych wszczęte zostało w dniu 30 listopada 2009 r., na wniosek K. Z., najemcy przedmiotowego mieszkania.

W złożonym wniosku Zainteresowana podała, że wnuk – A. Z., wraz z żoną i dwójką dzieci mieszka przy ul. [...] we W. Mają tam wszystkie rzeczy osobiste i w w/w lokalu koncentrują swoje sprawy życiowe. Wnuk przebywał sporadycznie w mieszkaniu przy ul. [...] do sierpnia 2009 r. Zainteresowana podała, że w przedmiotowym mieszkaniu od dawna mieszka sama.

W dniu 12 grudnia 2009 r. organ I instancji przesłuchał do protokołu K. Z. Zainteresowana przyznała, że A. Z. nie mieszka w miejscu pobytu stałego od września 2009 r. Razem z rodziną wyprowadził się pod adres: ul. [...].Tam też mają wszystkie swoje rzeczy osobiste. W mieszkaniu przy ul. [...] pozostawili tylko niepotrzebny segment. Strona oświadczyła, że A. Z. ma klucze do Jej mieszkania i przychodzi raz na dwa tygodnie, jego wizyty są jednak krótkotrwałe. K. Z. poinformowała, że jest zastraszana przez wnuka i z tego powodu złożyła doniesienie do Prokuratury. Przyznała jednocześnie, że Prokuratura umorzyła postępowanie. Zainteresowana wniosła w czasie przesłuchania o wymeldowanie nieletniej A. Z.

W dniu 16 grudnia 2009 r. przesłuchano J. Z. , szwagra K. Z. Świadek potwierdził fakt nieprzebywania A. Z. w miejscu zameldowania na pobyt stały. Wie również, że w/w wraz z rodziną wyprowadził się ze spornego lokalu we wrześniu 2009 r. Wyprowadzając się, zamknął dwa zajmowane przez Niego i rodzinę pokoje, do których nikt nie ma dostępu. Świadek zeznał, że Zainteresowany przychodzi czasem do mieszkania K. Z. wziąć kąpiel. Jednak ani On, ani A. Z. nie mieszkają w miejscu pobytu stałego.

Sąsiadka Ł. G. zeznała, że A. Z. wyprowadził się ze swoją rodziną z lokalu przy ul. [...] we wrześniu 2009 r. Wyprowadzając się zabrał rzeczy osobiste oraz rzeczy należące do K. Z. Świadek wie, że Zainteresowany pozostawił po sobie dwa zamknięte pomieszczenia w przedmiotowym lokalu.

W dniu 21 grudnia 2009 r. organ I instancji przesłuchał I. Z. , żonę A. Z. Świadek zeznała, że córka, A. Z., nie mieszka od września 2009 r. w miejscu pobytu stałego, ponieważ uniemożliwia Jej to babcia –K. Z. Świadek podniosła, że w/w uniemożliwia również zamieszkiwanie w lokalu mężowi, a także ogranicza możliwość korzystania z niektórych pomieszczeń, np. kuchni. I. Z. poinformowała, że o konflikcie rodzinnym został powiadomiony dzielnicowy.

W dniu 22 grudnia 2009 r. przesłuchano do protokołu A. Z. Zainteresowany zaprzeczył jakoby wyprowadził się z miejsca pobytu stałego. Poinformował, że Jego żona i dzieci nie mieszkają w lokalu przy ul. [...], ponieważ nie zgadza się na to reszta rodziny. A. Z. podniósł, że przez większą część tygodnia nocuje w mieszkaniu babci. W przedmiotowym lokalu przebywa w pomieszczeniu, które zamyka na klucz. Zainteresowany oświadczył, że K. Z. utrudnia zamieszkiwanie w miejscu pobytu stałego. W trakcie przesłuchania A. Z. wskazał nowych świadków w sprawie A. i P. J.

Przesłuchany do protokołu sąsiad, G. M., zeznał, że nie widuje A. Z. i Jego rodziny od kilku miesięcy. Wcześniej spotykał w/w, a także słyszał dochodzące z mieszkania kłótnie.

Świadek A. J. zeznała, że zgodnie z Jej obserwacjami A. Z. mieszka w lokalu przy ul. [...]. Widuje w/w na podwórku, korytarzu lub ulicy i stąd wnioskuje, że w dalszym ciągu tam mieszka. Nie widuje natomiast żony i dzieci Zainteresowanego.

P. J. oświadczył, że A. Z. z całą pewnością mieszka w miejscu pobytu stałego. Często widują się na klatce schodowej, ponadto Zainteresowany parkuje samochód pod drzwiami wejściowymi do bloku. Świadek zeznał, że nie widuje żony ani dzieci A. Z.

Pismem z dnia 2 lutego 2010 r. Komisariat Policji W. – O. poinformował, że z rozpoznania posesyjno-osobowego dzielnicowego wynika, że A. Z. mieszka w lokalu przy ul. [...].

Na wniosek organu I instancji Komisariat Policji W. – R. przeprowadził kontrolę meldunkową w mieszkaniu przy ul. [...]. Ustalono, że A. Z. widywany jest pod wskazanym adresem, jednak rozpytani sąsiedzi nie byli w stanie jednoznacznie określić czy Zainteresowany nocuje w lokalu czy odwiedza jedynie żonę i dzieci.

W dniu 25 marca 2010 r. organ I instancji przesłuchał do protokołu B. Z., matkę Zainteresowanego. Świadek potwierdziła, że syn mieszka w lokalu przy ul. [...]. Z powodu konfliktu z K. Z. synowa wraz z dziećmi musiała opuścić przedmiotowe mieszkanie.

W dniu 6 kwietnia 2010 r. przesłuchano znajomą Wnioskodawczyni, S. P. Świadek oświadczyła, że była w bieżącymi roku w spornym lokalu. Nie wie czy A. Z. razem z żoną i dziećmi mieszka, w miejscu zameldowania na pobyt stały. W czasie Jej wizyty nie był obecny. Świadek potwierdziła, iż dwa pokoje w lokalu są zamknięte na klucz i K. Z. nie ma do nich dostępu.

W dniu 6 kwietnia 2010 r. A. S., pracownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, zeznała, że bywa w mieszkaniu przy ul. [...] dwa razy w tygodniu. Podczas wizyt Świadek widziała A. Z. kilkakrotnie, lecz Jego odwiedziny były krótkotrwałe. A. S. przyznała, że Zainteresowana skarży się na wnuka, a ich relacje są prawdopodobnie obciążone konfliktem rodzinnym.

Pismem z dnia 14 kwietnia 2010 r. Zarząd Zasobu Komunalnego poinformował, że mimo wielokrotnych wizyt nie udało się ustalić czy A. Z. mieszka w przedmiotowym lokalu i czy przechowuje w nim rzeczy osobiste.

W dniach 16 i 19 kwietnia 2010 r. Strony zapoznały się z całością akt sprawy, w myśl art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Decyzją z dnia [...], [...], Prezydent W. orzekł o odmowie wymeldowania A. Z. wraz z małoletnią córką A. Z. z miejsca zameldowania na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] we W., gdyż uznał, że Wymienieni nie opuścili miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy.

Odwołanie od przedmiotowej decyzji wniosła K. Z., która oświadczyła, że wydana decyzja jest niezgodna ze stanem faktycznym. Zainteresowana wskazała, że życie A. Z. i Jego rodziny od lat koncentruje się w lokalu przy ul. [...] we W.

Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji ustalił, co następuje.

W myśl orzecznictwa sądowo-administracyjnego zarówno zameldowanie, jak i wymeldowanie są aktami rejestracji danych dotyczących pobytu danej osoby w określonym lokalu, bądź ustania tego pobytu w dotychczasowym miejscu i opuszczenie lokalu (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 20 maja 2009 r., sygn. II SA/Sz 121/09). Zgodnie z treścią przepisu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pod pojęciem pobytu stałego rozumie się zamieszkiwanie określonej osoby w danym miejscu, z zamiarem stałego przebywania. Tym samym zamieszkiwanie w lokalu, w rozumieniu powyższego przepisu, powinno łączyć się ze skoncentrowaniem w tym lokalu centrum życiowego danej osoby.

Pod pojęciem centrum życiowego należy rozumieć miejsce, w którym osoba realizuje swoje podstawowe czynności życiowe, tj. mieszka, nocuje, przygotowuje i spożywa posiłki, pierze, wyodpoczywa, przechowuje rzeczy osobiste codziennego użytku, podejmuje gości, przyjmuje korespondencję (wyrok WSA w Lublinie z 16 grudnia 2008r., sygn. III SA/Lu 337/08).

Ze zgromadzonych w sprawie dowodów wynika, że A. Z. nie opuścił trwale miejsca pobytu stałego. W dalszym ciągu ma klucze do drzwi wejściowych i swobodny dostęp do lokalu. Przebywa w nim w ciągu tygodnia, jest widywany przez sąsiadów, odbiera kierowaną do Niego korespondencję. Z ustaleń dokonanych przez Policję wynika, że Zainteresowany mieszka w lokalu przy ul. [...] we W. Sam A. Z. deklaruje dalszą chęć zamieszkiwania w miejscu pobytu stałego.

Choć Odwołująca z całą stanowczością stwierdza, że A. Z. koncentruje Swoje życie w mieszkaniu przy ul. [...] we W., fakt ten nie znalazł potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Kontrola meldunkowa przeprowadzona pod wskazanym adresem wykazała, że Zainteresowany widywany jest w lokalu, jednak Jego wizyty mają prawdopodobnie charakter odwiedzin.

Jednocześnie z akt sprawy wynika, że małoletnia córka A. Z., A. Z., nie mieszka w miejscu zameldowania na pobyt stały. Zostało to potwierdzone przez wszystkich świadków przesłuchanych w toku postępowania. Ponadto matka w/w, I. Z. przyznała, że córka mieszka razem z Nią w lokalu przy ul. [...] we W. Powodem opuszczenia przez A. Z. miejsca zameldowania na pobyt stały, był konflikt z babcią, która nie pozwalała przebywać wnuczce w Swoim mieszkaniu, a sama dziewczynka bała się tam mieszkać.

Wobec powyższych faktów dalsze utrzymywanie zameldowania A. Z. prowadziłoby do fikcji meldunkowej, czyli stanu sprzecznego z rzeczywistym. Należy pamiętać, że samo zameldowanie, w obecnym stanie prawnym, służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma za zadanie potwierdzenie faktu pobytu w danym lokalu, o czym stanowi art. 9 ust. 2 w/w ustawy. Stąd też wniosek, że priorytetowym celem ewidencji ludności jest odzwierciedlenie przez właściwy organ danych faktycznych o rzeczywistym zamieszkiwaniu i przebywaniu osób pod danym adresem.

Na marginesie sprawy organ odwoławczy zaznaczył, że zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym fakt zameldowania, bądź wymeldowania z lokalu ma charakter wyłącznie ewidencyjny. Samo zameldowanie nie rodzi uprawnień do lokalu, wymeldowanie zaś nie przesądza o ich utracie. Jest to wyłącznie rejestracja danych o rzeczywistym miejscu pobytu oznaczonej osoby (wyrok WSA z dnia 08 kwietnia 2009 r., III SA/Gd 439/08).

W skardze na powyższą decyzję do sądu administracyjnego I. Z. i A. Z. wnieśli o jej uchylenie w części dotyczącej małoletniej córki A. Z. . Podnieśli, że ich córka przebywa w lokalu we W. przy ul. [...]. Podali, że córka ma w nim część swoich ubrań, książek i przyborów toaletowych. Odwiedza ojca w tym mieszkaniu, czasami w nim nocuje. Nie robi tego często ze względu na negatywny stosunek babki – K. Z. do wnuczki. I. Z. podała, że do września 2009 r. mieszkała w przedmiotowym lokalu z całą swoją rodziną, lecz pod nieobecność męża K. Z. nie wpuszczała jej do lokalu, bo nie jest w nim zameldowana, a prośbę o zameldowanie skarżącej odrzucała. Obecnie uniemożliwia swobodne zamieszkiwanie w tym lokalu jej męża i córki – A. Z., utrudnia mężowi korzystanie z części wspólnych.

A. Z. zarzucił ponadto, że organ nie zgłosił się do niego w celu ustalenia stanu faktycznego. Rzadko bywa w dzień w mieszkaniu, bo pracuje na lotnisku w ruchu ciągłym i w drugiej firmie jako kierowca, gdyż zbierają z żoną na operację chorej córki. Podniósł, że w dniu 20 maja 2010 r. wniósł do sądu cywilnego o zameldowanie żony i niepełnosprawnej córki K. w lokalu przy ul. [...] we W.

W piśmie procesowym z dnia 11 kwietnia 2011 r. pełnomocnik skarżącej I. Z. podtrzymała wnioski i twierdzenia zawarte w jej skardze oraz zakwestionowała rozstrzygnięcie Wojewody [...] w części dotyczącej wymeldowania A. Z. Podała, że nie jest możliwe dalsze zamieszkiwanie rodziny w lokalu przy ul. [...] we W., gdyż zmarła główna najemczyni tego lokalu, która użyczała go rodzinie Z. Podała, że I. Z. jest w ciąży, tym bardziej więc zamieszkiwanie w lokalu przy ul. [...] (składającego się z 1 pokoju) w 5 osób, podczas gdy K. Z. miałaby zajmować sama trzy pokoje nie jest racjonalne.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie motywując, że podniesiona w skardze argumentacja nie podważa zasadności wydanej decyzji.

Podczas rozprawy w dniu 29 września 2011 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego zakwestionował legitymację procesową K. Z. do występowania w sprawie w charakterze strony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działania administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd bada, czy zaskarżone akty lub czynności nie naruszają prawa materialnego lub przepisów procedury obowiązujących w dniu ich wydania w sposób mający wpływ na wynik sprawy, nie oceniając ich natomiast z punktu widzenia słuszności lub celowości. Poza tym, w razie uwzględnienia skargi Sąd wydaje wyłącznie orzeczenie o charakterze kasacyjnym, a więc nie posiada kompetencji do orzekania merytorycznego w sprawie, o co wnosiła skarżąca I. Z.

Pierwszą kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest ustalenie, czy skarżąca, K. Z., będąca podmiotem dysponującym na podstawie umowy najmu tytułem prawnym do lokalu we W. przy ul. [...] posiada przymiot strony postępowania administracyjnego. Podstawową kategorią przymiotu strony jest kategoria interesu prawnego.

W orzecznictwie wskazuje się, iż mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania (por. wyrok NSA z 17 września 1999 r., sygn. akt IV SA 1285/98, niepubl.). Interes prawny ujmuje się również jako zobiektywizowaną, czyli realnie istniejącą potrzebę ochrony prawnej. Jest to interes o charakterze osobistym, przez to, że jest własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany. Ponadto musi on aktualnie istnieć w sprawie, w której organ administracji władny jest wydać decyzję (por. wyrok NSA z 26 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1693/97, Lex nr 48702). Zwrócić również należy uwagę, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano, iż interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa może wynikać nie tylko z przepisów prawa administracyjnego, ale musi być oparty o obowiązującą normę porządku prawnego. Może być to norma należąca do jakiejkolwiek gałęzi prawa (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 410/08, Lex nr 499836).

Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu

Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2006 r., (II OSK 106/06, Lex 319423), iż w postępowaniu administracyjnym w sprawie o wymeldowanie (zameldowanie) interes prawny wnioskodawcy wywodzi się najczęściej z przysługującego mu prawa do nieruchomości o charakterze rzeczowym, tj. prawa własności, użytkowania wieczystego, spółdzielczych praw do lokalu, często również z praw o charakterze zobowiązaniowym, głównie prawa najmu lokalu. Stanowisko to znalazło potwierdzenie w wielu wyrokach sądów administracyjnych rozpatrujących merytorycznie sprawy meldunkowe, w których najemcy lokali korzystali ze statusu stron postępowania wraz z konsekwencjami tego stanu rzeczy (np. wyrok NSA z 21 kwietnia 2011 r. II OSK 756/10, wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 kutego 2011 r., III SA/Kr 919/10 – oba opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Sądowi orzekającemu w niniejszej sprawie znany jest pogląd wyrażany w niektórych orzeczeniach sądów administracyjnych, zgodnie z którym jedynie osoba, której wymeldowanie dotyczy ma interes prawny w sprawie o wymeldowanie. Skład orzekający w niniejszej sprawie poglądu tego nie podziela. Stwierdzenie, że wymeldowanie jest jedynie potwierdzeniem określonego faktu i ma wyłącznie ewidencyjny charakter nie może prowadzić automatycznie do uznania, iż właściciel lokalu i inne osoby posiadające do niego tytuł prawny, na których w związku z tym prawem spoczywają określone ustawą obowiązki i uprawnienia nie mają interesu prawnego w sprawie meldunkowej.

Przyjęcie odmiennego stanowiska niż uczynił to skład orzekający w niniejszej sprawie byłoby bowiem równoznaczne z uznaniem, że w sytuacji, gdy do organu I instancji wpłynął wniosek K. Z. (najemczyni lokalu) o wszczęcie postępowania w sprawie wymeldowania skarżącej z pobytu stałego, organ ten musiałby to postępowanie na podstawie art. 105 § 1 z związku z art. 28 k.p.a. umorzyć. Mógłby on również rozważyć możliwość ewentualnego wszczęcia postępowania w tej sprawie z urzędu, do czego byłby uprawniony na mocy powołanych wyżej przepisów k.p.a. i ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Przystępując do oceny zaskarżonej decyzji, stwierdzić należy, że skarga jest bezzasadna.

Jak wynika z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony bądź z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przy czym wskazać należy, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, opuszczenie to powinno mieć cechy trwałości i nastąpić w sposób dobrowolny.

W niniejszej sprawie kwestią nie budzącą wątpliwości jest fakt nieprzybywania małoletniej – A. Z. w miejscu jej zameldowania to jest w lokalu przy ul. [...] we W. Fakt ten został potwierdzony przez matkę małoletniej – I. Z., która przyznała, że córka mieszka z nią, w lokalu przy ul. [...] we W. i od samego początku uczęszcza do szkoły przy ul. [...]. Również ojciec małoletniej A. Z. stwierdził do protokołu, że małoletnia A. mieszka z matką, ale przychodzi do niego na weekendy. Powodem opuszczenia przez A. Z. miejsca zameldowania na pobyt stały był konflikt z babcią K. Z., która nie pozwalała przebywać wnuczce w swoim mieszkaniu, a sama dziewczynka bała się tam mieszkać.

Fakt niezamieszkiwania A. Z. w przedmiotowym lokalu został również potwierdzony przez świadków przesłuchanych w toku postępowania.

Powyższe okoliczności nie zostały zakwestionowane przez skarżących w skardze do sądu administracyjnego. I. Z. oświadczyła w niej, że córka odwiedza ojca w miejscu stałego zameldowania i czasami tam nocuje. A. Z. podał w skardze, że córka ostatni raz była u niego przez trzy noce. Stałemu przebywaniu córki w przedmiotowym lokalu – zdaniem obojga skarżących stoi na przeszkodzie fakt zachowania się babci – K. Z., która nie toleruje pobytu wnuczki w lokalu.

Dokonując wykładni art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o., w judykaturze przyjęto, że opuszczenie stałego miejsca zamieszkania w rozumieniu wspomnianego przepisu występuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i ma charakter trwały (zob. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r. II OSK 302/05. Lex 190969). Ocena dobrowolności i trwałości opuszczenia miejsca pobytu stałego jak też zamiaru stałego pobytu, zamieszkiwania w danej miejscowości czy nawet w oznaczonym lokalu, powinna być zobiektyzowana w tym sensie, że musi wynikać z takiego zachowania się osoby fizycznej, które wskazuje na rzeczywiste powiązanie jej działalności życiowej z określonym miejscem. Za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.e.I.d.o. uznano nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (zob. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r. V SA 3078/00, Lex Nr 78937; także wyrok NSA z 18 kwietnia 2000 r., V SA 1424/99, Lex Nr 79243). Podnosi się przy tym, że przyczyna opuszczenia lokalu nie koniecznie musi mieć znaczenie dla oceny, czy osoba wymeldowywana dokonała trwałego wyboru zamieszkania w innym lokalu. Jeżeli nawet okaże się, iż sama przyczyna opuszczenia lokalu, w dacie orzekania o wymeldowaniu, nie była dobrowolna bowiem zachodziły okoliczności przymusu psychicznego lub fizycznego, to następnie trwałe związanie swojego centrum życiowego w innym miejscu zamieszkania, bez podejmowania jakiejkolwiek czynności prawnej by odzyskać możliwość zamieszkiwania w opuszczonym lokalu stwarza sytuację prawną zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z poprzednio zajmowanego lokalu, skoro czynności tej sama nie dopełniła (por. np. wyrok NSA z dnia 8 października 2009 r. II OSK 1908/08, Lex nr 573608).

Z materiału aktowego sprawy wynika, że małoletnia A. Z. związała miejsce swojego stałego pobytu z lokalem przy ul. [...] we W., w którym stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, t.j. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, uczy się, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania. Świadczy o tym także to, że w pobliżu tego miejsca zostało skoncentrowane miejsce jej nauki. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że pozostawienie rzeczy w lokalu, które nie nadają się do użytku, bądź nie są potrzebne w miejscu faktycznego przebywania osoby, nie świadczą o istnieniu jej związku z lokalem i nie stanowią ujemnej przesłanki do dokonania wymeldowania w przypadku istnienia faktów, od których ustawa uzależnia możliwość dokonania wymeldowania. Podnosi się, iż fakt, że w mieszkaniu znajdują się rzeczy uczestnika postępowania, może jedynie oznaczać że przechowywanie rzeczy w mieszkaniu ma na celu stworzenie pozoru przesłanki wyłączającej wymeldowanie. Nie ma też znaczenia podnoszona przez stronę okoliczność, iż częściowo ponosiła koszty utrzymania domu, ponieważ przesłanki, które podlegają badaniu w postępowaniu o wymeldowanie zostały zawarte w zacytowanym art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Z punktu widzenia wskazanych przesłanek bez znaczenia pozostaje również sytuacja rodzinna, zdrowotna, materialna czy lokalowa stron. Decyzja o wymeldowaniu ma charakter wyłącznie ewidencyjny i potwierdza jedynie stan faktyczny, że określona osoba nie przebywa w danym lokalu. Jej wykonanie polega na technicznym wykreśleniu wpisu w ewidencji ludności. Z faktu zameldowania nie wynikają żadne prawa rzeczowe do lokalu.

W świetle powyższych ustaleń i konkluzji istniały, w ocenie Sądu, podstawy do wydania przez organ lI instancji decyzji o wymeldowaniu małoletniej z uwagi na zaistnienie przesłanek określonych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w związku z czym - na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) - orzeczono, jak w sentencji.

Zachowanie zameldowania na pobyt stały w lokalu, w którym małoletnia A. Z. faktycznie nie przebywa stanowiłoby fikcję meldunkową, nie odzwierciedlałoby bowiem rzeczywistego miejsca jej pobytu.