Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 366/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 67a i art. 67b
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędziowie: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędzia WSA Tomasz Adamczyk (spr.) Protokolant: Starszy asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2015 r. z udziałem uczestników postępowania L. A., A. A. i K. S. sprawy ze skargi H. A. i T. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P.T. z dnia [...] r. nr [...] [...] [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za okres od 1 stycznia 2014 r. do 30 czerwca 2014 r. oraz odsetek od tej zaległości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. na rzecz H. A. kwotę 500,- (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz adwokat M. S.-M. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu wraz z należnym podatkiem od towarów i usług liczonym od tej kwoty.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy T. z [...] r., odmawiającą H. A., T. A., L. A., K. S. i A. A. umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za okres od 1 stycznia 2014 r. do 30 czerwca 2014 r. w kwocie 2.302,00 zł oraz odsetek od tej zaległości w wysokości 44,00 zł.

Wymienioną w osnowie decyzją, organ podatkowy I instancji odmówił H. A., T. A., L. A., K. S. i A. A. umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za okres od 1 stycznia 2014 r. do 30 czerwca 2014 r. w kwocie 2.302,00 zł oraz odsetek od tej zaległości w wysokości 44,00 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na wniosek z dnia 29 czerwca 2014 r., złożony przez H. A. i T. A., wnioski K. S. z dnia 30 czerwca 2014 r. i z dnia 1 lipca 2014 r. oraz wniosek A. A. z dnia 30 czerwca 2014 r., w których występują o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości z powodu trudnej sytuacji finansowej firmy A. s.c. w miejscowości K. Z., spowodowanej zamknięciem wjazdu do zakładu. Organ podał też, że zaległości podatkowe dotyczą gruntu i budynków, w których prowadzona jest działalność gospodarcza oraz budynku gospodarczego i mieszkalnego, za które solidarnie odpowiadają wszyscy współwłaściciele nieruchomości: H. A., T. A. i L. A. - wspólnicy firmy A. s.c. oraz nieprowadzący na tejże nieruchomości działalności gospodarczej, lecz będący jej współwłaścicielami – A. A. i K. S.. Wysokość zobowiązania wynika z decyzji z dnia [...] r., doręczonej wszystkim współwłaścicielom nieruchomości. Zaległość podatkowa z tytułu istnienia współwłasności obciąża wszystkich współwłaścicieli, także tych, którzy z nieruchomości faktycznie nie korzystają. Organ wyjaśnił, iż osobami zobowiązanymi z tytułu ww. decyzji są wszyscy współwłaściciele nieruchomości niezależnie od tego, jaka wysokość udziału im przysługuje oraz czy uczestniczą w prowadzeniu działalności gospodarczej, czy też nie.

Organ powołał przepisy dotyczące udzielania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, tj. art. 67b § 1 pkt 2 oraz art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), dalej: Ordynacja podatkowa. Podał, że górną granicę pomocy de minimis w okresie trzech lat stanowi kwota 200.000 EURO. Podkreślił, iż nieruchomość stanowi współwłasność osób fizycznych, z których tylko część wykorzystuje ją na prowadzenie działalności, zatem wyłącznie w odniesieniu do przedsiębiorców wniosek o umorzenie zaległości rozpatrywany jest z uwzględnieniem przepisów o pomocy publicznej.

Dalej zauważył, że aby stwierdzić, czy istotnie wystąpiły ww. przesłanki przeprowadził postępowanie, w toku którego, w oparciu o złożone przez podatników dokumenty i wyjaśnienia (uznane za wiarygodne) dokonał oceny sytuacji finansowej wnioskodawców. Organ wskazał na dane wynikające ze złożonych przez A. s.c. deklaracji VAT-7 za okres od stycznia 2014 r. do maja 2014 r. Zaznaczył, iż podsumowanie księgi przychodów i rozchodów ww. firmy za okres od 01.01.2014 r. do 31.05.2014 r. wykazuje dochód w wysokości 2.168,24 zł. Spółka nie posiada zaległości na rzecz Urzędu Skarbowego, natomiast posiada zaległości wobec ZUS za czerwiec w wysokości ok. 1.600,00 zł. Dwoje wspólników firmy A. posiada dochody z innych tytułów: H. A. - emerytura z ZUS w wys. 1.813,84 zł netto, L. A. (student) otrzymuje rentę rodzinną z ZUS w wys. 1.526,87 zł netto. H. A., T. A. i L. A. wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe (budynek mieszkalny o pow. 320 m2 składający się z 18 pomieszczeń). Ponoszone koszty dostawy mediów wynoszą: energia elektryczna - 250,00 zł miesięcznie, woda 50,00 zł kwartalnie, telefon i internet 300,00 zł miesięcznie. Opłacają również obowiązkowe ubezpieczenie OC samochodów w wys. 1.400,00 zł rocznie. L. A. z tytułu nauki ponosi wydatki w wys. 1.800,00 zł miesięcznie. H. A. wydaje na opiekę zdrowotną 400,00 zł miesięcznie.

K. S. otrzymuje wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w wys. 1.242,20 zł netto miesięcznie. Prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z małoletnimi córkami i mężem, który uzyskuje dochody z tytułu zatrudnienia, średnio w wys. 1.513,48 zł netto miesięcznie. Ponoszone wydatki to: czynsz za mieszkanie w wys. 467,62 zł miesięcznie, gaz - 51,08 zł miesięcznie, energia elektryczna - 90,00 zł miesięcznie, telefon i internet - 39,00 zł, pobyt dzieci w żłobku i przedszkolu - 600,00 zł miesięcznie. Ponadto spłaca kredyt mieszkaniowy w wys. 120.000 zł, opłaca obowiązkowe ubezpieczenie na życie w wys. 100 zł miesięcznie, a także ubezpieczenie majątku i OC samochodów w wys. 2.200 zł rocznie.

A. A. nie odebrał żadnego z trzykrotnie wysyłanych wezwań do uzupełnienia dokumentów potwierdzających stan majątkowy oraz udokumentowania zaistnienia okoliczności, które spowodowały obniżenie płynności finansowej.

Organ ocenił, iż w niniejszej sprawie nie miały miejsca nadzwyczajne przypadki, z powodu których podatnicy nie są w stanie regulować należności podatkowych. Za chybione organ uznał zarzuty dotyczące uczestnictwa gminy w spowodowaniu odcięcia dojazdu do zakładu, skoro rzeczą powszechnie wiadomą jest, iż inwestycja polegająca na budowie drogi ekspresowej była inwestycją Skarbu Państwa, realizowaną przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad, w sposób absolutnie niezależny od gminy, która na przebieg drogi i przyjęte rozwiązania techniczne nie miała żadnego, nawet pośredniego, wpływu. Jedyną konsekwencją dla gminy z tego tytułu jest powstanie obowiązku uiszczania opłat za oświetlenie na drodze ekspresowej. Z posiadanych przez organ podatkowy informacji wynika, iż o przebudowie infrastruktury drogowej przez GDDKiA (w zakresie dotyczącym wjazdu do zakładu A.), właściciele firmy byli wcześniej informowani. Możliwe było zatem albo zmniejszenie powierzchni wykorzystywanej na prowadzenie działalności gospodarczej albo zupełne zaprzestanie prowadzenia tej działalności.

Przeprowadzona przez organ analiza sytuacji finansowej współwłaścicieli nieruchomości dała podstawę do stwierdzenia, iż istotnie nastąpiło pogorszenie tej sytuacji w porównaniu do okresu sprzed rozpoczęcia-inwestycji drogowej. Porównanie kwoty zaległości podatkowej, objętej wnioskiem, z osiąganymi przez H. A., T. A., L. A. i K. S. dochodami oraz wysokością kwot wpłacanych na rzecz Skarbu Państwa daje podstawę do stwierdzenia, iż spłata zaległości jest możliwa. Nie ma przy tym żadnych przeszkód co do dania podatnikom możliwości spłaty ratalnej.

Poza tym organ stwierdził, iż za przyznaniem ulgi nie przemawia interes publiczny - względy społeczne wymagają aby zobowiązania podatkowe były realizowane i tym samym istniały możliwości realizacji nałożonych na gminę zadań społecznych. Organ wskazał, iż na dzień wydania decyzji gmina zmuszona jest do spłaty kredytów w kwocie 4.922.221,81 zł oraz pożyczek w kwocie 1.974.434,22 zł.

Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, SKO w P. w decyzji z dnia [...] r. ponownie przytoczył okoliczności ustalone przez Wójta Gminy T. a nadto wskazał, że wiadomym jest z innych postępowań wcześniej prowadzonych, dotyczących umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2010 - 2013, iż A. A. prowadzi przychodnię weterynaryjną B. w Ł. i według bilansu za okres 01.01.2013 r. -30.09.2013 r. dochód z tego tytułu wyniósł 16.215,49 zł, a za okres od 01.10.2013 r. do 31.12.2013 r. - 5.494,71 zł, za okres 01.01.2014 r. - 28.02.2014 r. - 4.577,34 zł. Uzyskiwał również dochody z umowy zlecenia (od lipca do września 2013 r. przychód wyniósł 2.702,55 zł, a od października 2013 r. do marca 2014 r. - 3.715,68 zł). Z protokołu przesłuchania strony wynikało, że w dniu 28.10.2013 r. ustanowił rozdzielność majątkową małżeńską, a gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną i córką.

W ocenie organu odwoławczego z przedstawionego stanu faktycznego nie wynika, by w sytuacji podatników zaistniały nadzwyczajne okoliczności, które zagrażałyby ich egzystencji i nie byliby w stanie uregulować ciążących na nich zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości. Podatnicy mają zabezpieczony byt, dobre warunki mieszkaniowe, posiadają majątek ruchomy i nieruchomy, osiągają dochody pozwalające na zaspokojenie potrzeb życiowych. Ponoszone przez nich wydatki są typowymi wydatkami każdej rodziny.

SKO w P. stwierdziło, że niewątpliwie rozbudowa drogi krajowej S8 znacznie pogorszyła warunki prowadzenia działalności gospodarczej, gdyż nie został zapewniony bezpośredni zjazd do serwisu opon dla samochodów ciężarowych. Jednakże sytuacja ta trwa już od kilku lat. Jak podnoszą to sami skarżący, decyzje w przedmiocie ustalenia lokalizacji i udzielenia pozwolenia na rozbudowę drogi krajowej były przez nich kwestionowane m. in. z uwagi na brak zapewnienia bezpiecznego dojazdu dla samochodów ciężarowych do zakładu wulkanicznego. Wyrokiem z dnia 12 listopada 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 991/06 (CBOSA) WSA w Warszawie uchylił decyzję Ministra Transportu i Budownictwa i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi krajowej dla inwestycji pn. "rozbudowa drogi krajowej Nr 8 do parametrów drogi ekspresowej na odcinku W. – T.", gdyż organy nie wyjaśniły w sposób jednoznaczny, czy plan przebudowy drogi krajowej zapewnia skarżącym właściwy dostęp do drogi publicznej (tj. przystosowany do prowadzonej działalności gospodarczej).

Jakkolwiek obecnie, z uwagi na przebudowę drogi S8, prowadzenie działalności w zakresie wulkanizacji i serwisu opon jest utrudnione, a brak odpowiedniego zjazdu przyczynił się do zmniejszenia ilości klientów korzystających z serwisu, a co za tym idzie obniżyły się dochody z działalności gospodarczej i pogorszyła sytuacja osób tę działalność prowadzących, to jednak "winy" za ten stan rzeczy nie można przerzucać na organ podatkowy.

Wskazując na wyjątkowy charakter ulg podatkowych organ stwierdził, że nie mogą stanowić podstawy do ich udzielenia wszelkie okoliczności będące następstwem określonych decyzji gospodarczych podatnika (do takich należy decyzja o dalszym prowadzeniu serwisu opon, mimo niedogodnej do tego typu działalności lokalizacji - za ekranem wybudowanym przy drodze krajowej, bez dogodnego dojazdu do samochodów ciężarowych). W niniejszej sprawie, nic też nie wskazuje na to, by spadek obrotów firmy A. miał charakter "incydentalny". W trudnej sytuacji zakład znajduje się już od kilku lat - od kiedy rozpoczęto przebudowę drogi S8 i uniemożliwiono bezpośredni zjazd samochodów do serwisu opon. Nie jest to zatem sytuacja nowa (załączone do wniosku o umorzenie zaległości podatkowych zdjęcie wskazują, iż dogodne warunku do prowadzenia działalności gospodarczej -nie utrudniony dojazd i wjazd - zakład miał w 2004 r.). Decydując się na prowadzenie działalności, przy utrudnionym dojeździe dla klientów, co nie zapewnia oczekiwanych dochodów, skarżący nie mogą oczekiwać, iż zostaną im umorzone zaległości podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości. Niepowodzenia w działalności gospodarczej nie mogą być przerzucane na budżet gminy. W sprawie istotnym jest, iż podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy i obowiązek jego płacenia wynika z samego faktu posiadania nieruchomości, bez względu na to, czy przynosi ona dochód, czy też nie.

Zdaniem organu każdy podatnik powinien być świadomy obowiązku ponoszenia ciężarów fiskalnych i mieć na względzie, iż umorzenie zaległości podatkowych jest instytucją o charakterze wyjątkowym. Zwolnienie z obowiązku zapłaty należnych gminie podatków uszczupla środki, z których finansowane są świadczenia publiczne. Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, stawiany przed gminą zakres zadań powoduje, że z braku własnych środków gmina zmuszona jest do zaciągania kredytów i pożyczek. W tej sytuacji udzielenie żądanej ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej spowodowałaby rezygnację z części dochodów, z których finansowane są zadania służące ogółowi społeczności lokalnej (zaspakajanie potrzeb w zakresie ochrony zdrowia, utrzymania szkół, udzielania pomocy społecznej, utrzymania i rozbudowy infrastruktury technicznej), a takie działanie nie byłoby racjonalne i gospodarne

Odnośnie podnoszonych przez K. S. i A. A. okoliczności, iż nie są wspólnikami firmy A. s.c, nie mieszkają w K. Z. i nie są "właściwymi adresatami roszczeń podatkowych gminy", oceniono, że ww. argumenty pozostają bez wpływu na spełnienie przesłanek warunkujących udzielenie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych.

Decyzja SKO w P. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przez H. A. i T. A., którzy wnosząc o jej uchylenie zarzucili, że Kolegium Odwoławcze nie rozważyło należycie przesłanek z art. 67a i art. 67b Ordynacji podatkowej, dotyczących umorzenia zaległości podatkowych. Podnieśli, iż główną przyczyną ich kłopotów finansowych jest zlikwidowanie bezpośredniego zjazdu z drogi S8 do prowadzonego przez nich zakładu wulkanicznego. Wybudowany dojazd do działek uniemożliwia wjazd dużych samochodów ciężarowych, których obsługa stanowiła główne źródło dochodów skarżących. Do dnia wniesienia skargi sprawa dojazdu nie została rozstrzygnięta. Sądy administracyjne kilkakrotnie uchylały wydane w tym przedmiocie decyzje organów administracji. W wyrokach podkreślały, iż przy przebudowanie drogi S8 inwestor pominął uzasadniony interes skarżących w postaci prawidłowego dojazdu do ich działek, w związku z prowadzoną działalnością gospodarcza. Tym samym zaistniała sytuacja przewidziana w art. 67b § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej uzasadniająca udzielenie pomocy podatnikowi prowadzącemu działalność gospodarcza w celu naprawienia szkody.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W pismach z dnia 12 i 14 października 2015 r. skarżący podnieśli dodatkowo, że SKO w P. kilkakrotnie uchylało decyzje organu pierwszej instancji w sprawie podatku za lata 2010-2014 w uzasadnieniu wskazując na konieczność dogłębnej analizy kondycji finansowej firmy A. w kontekście ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. Stwierdzili również, że organy podatkowe rozpoczęły już egzekucję należności kwestionowanych zobowiązań podatkowych.

W pismach z dnia 14 października 2015 r. K. S. i A. A. podtrzymali swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna. Na wstępie wskazać należy ,że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. DZ.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej w skrócie " p.p.s.a." ) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwaga ta jest istotna wobec treści złożonej skargi.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jak i uzasadnienie skargi wynika ,że ustalenia organu co do okoliczności dotyczących sytuacji materialno rodzinnej podatników są niesporne na dzień podjęcia zaskarżonego aktu. Podobnie jak pismo – wniosek o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości za I półrocze 2014 r. pochodzące od pozostałych współwłaścicieli nieruchomości objętej daniną , którzy skargi nie złożyli będąc jedynie uczestnikami w postępowaniu sądowym , z treści którego wynika, że tylko część z nich prowadzi na niej działalność gospodarczą pozostali takowej nie prowadzą zamieszkując w Ł. , tam też będąc czynni zawodowo.

Ustalenia te sąd przyjmuje za prawidłowe . Otóż, w K. Z. położona jest nieruchomość , której współwłaścicielami są: H. A. , T. A., L. A. , którzy prowadzą tamże działalność gospodarczą pn. A. s.c. i tam też mieszkają . Pozostali współwłaściciela to K. S. zamieszkująca w Ł. wraz z rodziną i w tym mieście zatrudniona oraz A. A. również zamieszkały w Ł. , prowadzący przychodnię weterynaryjną.

Z decyzji wynika również , że organ podatkowy I instancji za okres I półrocza 2014 r. wymierzył solidarnie ww. podatek od nieruchomości w wys. 2.302,- zł plus należne odsetki.

U podstaw złożonego wniosku wnioskodawcy – początkowo tylko wspólnicy s.c. A. usprawiedliwili jego żądanie działaniami Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad , które wobec prowadzonej inwestycji drogowej w pasie drogi krajowej S8 , doprowadziły do zniszczenia przedsiębiorstwa , utraty zdrowia, likwidacji miejsc pracy , spadku przychodów. Pozostali współwłaściciele złożyli odrębne wnioski o umorzenie argumentując , iż nie są współwłaścicielami wskazanej firmy zatem nie są adresatami decyzji , jak uważają , pomimo tego przyłączają się do wniosku o umorzenie zaległości, przesłanego przez A. s.c. .

Utrzymując w mocy decyzje organu I instancji o odmowie umorzenia przedmiotowej zaległości organ odwoławczy podzielił stanowisko Wójta Gminy T. ,że pomoc w odniesieniu do przedsiębiorcy jest traktowana jako pomoc publiczna i z uwzględnieniem przepisów właściwych dla tej grypy podatników winna być rozpatrywana jako pomoc de minimis a także , że w odniesieniu do wszystkich wnioskodawców powinna być rozstrzygana z uwzględnieniem kierunkowych dyrektyw wyboru , które zawarte są w art. 67a § 1 OP. tj. ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego. Po zgromadzeniu materiału dowodowego , dokonaniu na jego tle analizy sytuacji materialno rodzinnej wszystkich współwłaścicieli w tym obrotów spółki, zauważając ,że na przestrzeni lat doszło do spadku przychodów otrzymywanych z działalności gospodarczej wobec faktu ,iż rozbudowa drogi krajowej S8 znacznie pogorszyła warunki prowadzenia działalności gospodarczej , organ odwoławczy stwierdził ,że z przyjętego stanu faktycznego nie wynika , by w sytuacji podatników zaistniały nadzwyczajne okoliczności , które zagrażałyby ich egzystencji i nie byliby w stanie uregulować ciążących na nich zaległości podatkowych . Warunki bytowe rodzin wnioskodawców i związane z nimi wydatki nie odbiegają od typowych dla każdej rodziny. Do wyjątkowych okoliczności nie zaliczył związanych z następstwami wykonanej inwestycji drogowej , która utrudniła czy też zniweczyła prowadzenie działalności gospodarczej , za zaistnienie której nie można obarczać organ podatkowy. Podkreślił , że decyzja przedsiębiorcy o prowadzeniu w takiej sytuacji działalności gospodarczej pozostaje w gestii tego podmiotu , mimo niedogodnej lokalizacji - za ekranem wybudowanym przy drodze krajowej S8 - i nie należy do okoliczności o charakterze nadzwyczajnym , jako przesłance umorzenia daniny. Organ dodał , że niepowodzenia w działalności gospodarczej nie mogą być przerzucane na budżet gminy. Akceptując decyzję organu I instancji SKO podzieliło także pogląd ,że wiedząc o mającej nastąpić przebudowie infrastruktury drogowej skarżący powinni rozważyć zmniejszenie powierzchni wykorzystywanej w działalności gospodarczej bądź zupełnie zaprzestać jej prowadzenia. Organ zwrócił uwagę na możliwość ubiegania się o ulgę w postaci ratalnej spłaty zaległości.

Przeciwko umorzeniu wskazano na powszechny obowiązek ponoszenia ciężarów fiskalnych akcentując ,że rezygnacja z części dochodów spowodowałaby uszczuplenie środków , z których finansowane są świadczenia publiczne a brak środków własnych , co zmusza gminę do zaciągania kredytów i pożyczek. Natomiast charakter odpowiedzialności solidarnej za podatek powoduje , że stanowisko K. S. I A. A. pozostaje bez wpływu na spełnienie przesłanek uprawniających do uzyskania ulgi.

Przedstawiony stan faktyczny i dokonaną jego podatkowoprawną ocenę sąd przyjmuje za podstawę sądowej kontroli z punktu widzenia zgodności z obowiązującymi przepisami.

W jej granicach w pierwszej kolejności podnieść należy , że organy właściwie wskazują na regulacje prawa materialnego , które stanowią podstawę orzekania.

Przystępując do rozważań na wstępie podnieść należy , iż wnioski o umorzenie pochodziły od osób fizycznych - współwłaścicieli nieruchomości objętej daniną – pochodzących od osób fizycznych prowadzących działalność gospodarcza jak i tych , którzy takiej nie prowadzą, a zatem koniecznym było dokonanie odrębnej kwalifikacji prawnej na gruncie norm prawa materialnego.

Przypomnieć więc należy ,że stosownie do treści – art. 67a § 1 Op. organ podatkowy może na wniosek podatnika , z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym , udzielić przewidzianej w tym przepisie ulgi , m.in. poprzez umorzenie w całości lub w części zaległości podatkowej , odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej.

Wobec jednoznacznego zakreślenia żądania w tej sprawie tj. umorzenia zaległości i odsetek organy podatkowe były nim związane i prawidłowo powołały art. 67a § 1 pkt 3 Op.

Z kolei art. 67b Ordynacji podatkowej stanowi, że organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a Ordynacji podatkowej, które nie stanowią pomocy publicznej (art. 67b § 1 pkt 1), albo które stanowią pomoc de minimis i wówczas udzielane są w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis (art. 67b § 1 pkt 2), albo stanowią inną pomoc publiczną (art. 67b § 1 pkt 3) i udzielane są w bliżej określonych w tym ostatnim przepisie celach i na zasadach opisanych w dalszych paragrafach art. 67b, nawiązujących niemal w całym zakresie do regulacji - według brzmienia ustawy - prawa wspólnotowego (obecnie unijnego).

Wobec faktu , iż niektórzy z ubiegających się o ulgę byli przedsiębiorcami organy słusznie zauważyły , iż zaistniała konieczność rozważenia ich wniosku na gruncie cytowanej regulacji . Jak wynika z poczynionych ustaleń wprost przyjęły , że jest to pomoc de minimis – art. 67b § 1 pkt 2 Op. i należy rozpatrywać pochodzący wniosek z uwzględnieniem przepisów o pomocy publicznej.

Jednakże pamiętać należy ,że sama okoliczność , że o udzielenie ulgi ubiega się podatnik prowadzący działalność gospodarczą nie przesądza o tym , że udzielenie ulgi będzie stanowiło pomoc publiczną. Z treści art. 67b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej wynika bowiem, że ustawodawca przewidział takie sytuacje kiedy udzielenie podatnikowi prowadzącemu działalność gospodarczą ulgi w spłacie zobowiązania podatkowemu nie stanowi pomocy publicznej. W ocenie sądu organ ustaliwszy ,że o ulgę występuje osoba prowadząca działalność gospodarczą w pierwszej kolejności winien ustalić czy ulga ta stanowiłaby jakąkolwiek pomoc publiczną .

W tym przedmiocie brak jakichkolwiek ustaleń i rozważań. Sąd podziela poglądy prawne zawarte w prawomocnych wyrokach WSA w Lublinie z 23 marca 2013 r. sygn. I SA/Lu 974/12 oraz WSA w Łodzi z 9 stycznia 2014 r. sygn. akt I SA/Łd 964/13 , że w przypadku kiedy o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego ubiega się podatnik prowadzący działalność gospodarczą organ podatkowy powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy pomoc ta będzie stanowiła pomoc publiczną. Jak bowiem wcześniej wyjaśniono nie każda ulga w spłacie podatków udzielona podmiotowi prowadzącemu działalność gospodarczą może być traktowana jako pomoc publiczna. Ta okoliczność powinna być każdorazowo ustalana przez organy podatkowe w konkretnych okolicznościach faktycznych sprawy. Pojęcie pomocy publicznej nie jest zdefiniowane w Ordynacji podatkowej. Jednak przepisy tej ustawy dopuszczalność udzielania pomocy publicznej podatnikom ubiegającym się o ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych wyraźnie wiążą z regulacjami prawa unijnego. O tym, czy udzielenie takiej ulgi kwalifikuje się jako pomoc publiczna w rozumieniu art. 67b § 1 Ordynacji podatkowej decydują przede wszystkim postanowienia Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) – wersja skonsolidowana – Dz. Urz. UE z 2010 r., Nr C 83, s. 47.

Z art. 107 ust. 1 TFUE wynika, że - z pewnymi wyjątkami - "wszelka pomoc przyznawana przez Państwo Członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorcom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna ze wspólnym rynkiem w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi". Stosowanie ulg w spłacie podatków jest zatem pomocą publiczną, co należy podkreślić, tylko wówczas, gdy prowadzi lub może doprowadzić do zakłóceń w wymianie handlowej pomiędzy państwami Unii Europejskiej. Powodem tych zakłóceń jest "sprzyjanie" niektórym przedsiębiorcom lub produkcji niektórych towarów (usług), przez co należy rozumieć między innymi udzielanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. Niedozwolona pomoc publiczna wystąpi zatem wówczas, gdy spełnione zostaną dwa warunki. Po pierwsze, podatnik uzyska od państwa (samorządu) pewną korzyść (np. ulgę), co - to jest drugi warunek - negatywnie wpłynie na wymianę handlową pomiędzy Państwami Członkowskimi. A zatem udzielenie pomocy, niezakłócającej funkcjonowania wymiany handlowej między państwami Unii Europejskiej, nie jest jeszcze niedozwoloną pomocą publiczną. Można zatem stwierdzić, że organ podatkowy ustalając, czy ulga w spłacie zobowiązania podatkowego, o którą ubiega się podatnik będzie stanowiła pomoc publiczną powinien ustalić, czy ulga taka przynosząc określone korzyści przedsiębiorcy i uprzywilejowując tego przedsiębiorcę lub produkcję tylko niektórych towarów, wywiera równocześnie, zakłócając lub grożąc zakłóceniem konkurencji, wpływ na wymianę handlową wewnątrz Unii Europejskiej. Na takie ustalenia może pozwolić na przykład sprawdzenie, czy podatnik prowadzi działalność gospodarczą na rynku lokalnym, czy ponad lokalnym, kto jest odbiorcą jego produkcji lub usług, jakie są obroty podatnika, czy na terenie działalności podatnika prowadzona jest działalność o konkurencyjnym charakterze.

W przypadku ustalenia, że udzielenie podatnikowi prowadzącemu działalność gospodarczą ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego nie będzie stanowiło pomocy publicznej, rozpatrywanie przesłanek przyznanie takiej ulgi powinno być dokonywane tylko i wyłącznie na podstawie art. 67b § 1 pkt 1 w zw. z art. 67a Ordynacji podatkowej, a więc z wyłączeniem przesłanek dopuszczalności pomocy publicznej zawartych w regulacjach, do których odsyłają przepisy art. 67b § 2 i 3 Ordynacji podatkowej. W rezultacie ustalenia organu podatkowego powinny sprowadzać się wówczas do ustalenia przesłanek udzielenia ulgi przewidzianych w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, a więc czy zachodzi przypadek uzasadniony ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, a jeżeli tak, to czy i jakie okoliczności pozwalają organowi udzielić ulgi podatnikowi lub odmówić udzielenia ulgi w ramach uznania administracyjnego.

W tej sprawie organy dociekań takich nie prowadziły a zatem nie ma podstaw do przyjęcia , że pomoc o jaką ubiegała się spółka cywilna A. – przedsiębiorcy , którzy ją zawiązali jest pomocą publiczną o charakterze pomocy de minimis. To czy wnioskowana ulga stanowiłby pomoc publiczną jest bowiem okolicznością obiektywną, którą organ podatkowy powinien samodzielnie ustalić, nie będąc związany wnioskiem czy opinią podatnika. Tymczasem stanowisko organu opiera się na niezweryfikowanym a wobec tego i nieprawidłowym założeniu , że ulga , o którą zabiega A. stanowi pomoc publiczną. Ta okoliczność powinna być natomiast ustalona przez organ podatkowy w sposób niewątpliwy na podstawie okoliczności faktycznych sprawy, wynikających z prawidłowo zebranego i wyczerpująco rozpatrzonego materiału dowodowego. W niniejszej sprawie organy podatkowe pierwszej jak i drugiej instancji nieprawidłowo ograniczyły się do ustalenia, że skarżącemu nie może być udzielona pomoc de minimis, mimo, że w ogóle nie ustaliły, czy w tym konkretnym przypadku chodzi o udzielenie pomocy publicznej.

Bez wątpienia działania organów w tym kierunku nie zmierzały , co można uznać za naruszenie art. 122 Op. w zw. z art. 187 § 1 i 191 Op. , o skutku mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Już tylko te uchybienia dyskwalifikują zaskarżoną decyzję nakazując uchylenie je z obrotu prawnego. Pamiętać bowiem należy ,że badając wniosek podatnika – przedsiębiorcy należy w pierwszej kolejności ustalić o jakiego rodzaju ulgę ubiega się podatnik ( art. 67b § 1 pkt 1-3 ) , i przesądziwszy o jej charakterze wniosek poddać ocenie pod kątem kryteriów , o których mowa w art. 67 a § 1 Op.

Gdyby nawet teoretycznie założyć , że rację ma organ to w tej sprawie doszło także do kolejnych naruszeń prawa , które miały wpływ na wynika sprawy.

Mając na uwadze brak wyraźnego zdefiniowania przez organy kategorii pomocy o jaką wnioskodawcom chodziło ( części z nich ), przyjąć należy , że nie jest to pomoc publiczna , wobec tego powinny znaleźć zastosowanie przepisy art. 67 a § 1 i 67 b § 1 pkt 1 Op.

Przesłanki umorzenia zaległości podatkowej zawarte w art. 67a § 1 OP. sprowadzone są do użytych przez ustawodawcę sformułowań – " ważny interes podatnika" oraz " interes publiczny" i nie mają definicji normatywnej. W literaturze wskazuje się, że "interes podatnika" to pewien stan oczekiwania, określona potrzeba zachowania posiadanych już korzyści lub wyczekiwania na pojawienie się pewnego dobra. Przez "interes publiczny" natomiast należy rozumieć dyrektywę postępowania, nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej (jednostki samorządu terytorialnego), takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego, itp.( por. L. Etel Komentarz do art. 22 – ustawy Ordynacja podatkowa System Informacji Prawnej Lex 40/2015 ). W judykaturze podnosi się przy tym ,że "Przesłanki umorzenia (a więc ważny interes podatnika i interes publiczny) należy oceniać nie tylko w kontekście osobistej sytuacji majątkowej podatnika, lecz także z uwzględnieniem związku zachodzącego pomiędzy obniżeniem zdolności płatniczej a zajściem wypadków powodujących i uzasadniających niemożność zapłaty" (wyrok NSA z dnia 26 listopada 1999 r., I SA/Łd 13/98, LEX nr 41054). Nadto , przy ocenie istnienia kierunkowej dyrektywy wyboru "interesu publicznego" należy mieć również na uwadze zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 ordynacji podatkowej). Z zasady tej wynika zakaz przerzucania na podatnika błędów lub uchybień popełnionych przez organy podatkowe w procesie stosowania obowiązujących przepisów" (wyrok WSA z dnia 9 czerwca 2004 r., III SA 394/03, POP 2005, z. 4, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 129).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy sąd uznaje ,że organy w sposób niewystarczający dokonały rozważenia wszystkich okoliczności sprawy wypływających ze zgromadzonego materiału , który nie jest niekompletny , na co także nie wskazują strony. Wątpliwości sądu pojawiają się w tym właśnie przedmiocie. To prawda ,że instytucja uznania administracyjnego oparta została na pozostawionym organowi prawie wyboru rozstrzygnięcia . Jednakże nie oznacza to ,że organ został wyposażony w całkowitą swobodę podejmowania rozstrzygnięcia , i może przybrać ono charakter dowolny.

Kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się więc do stwierdzenia, czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności mających wskazywać na ważny interes strony lub interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Swobodne uznanie nie może prowadzić do dowolności i musi być poprzedzone dokładnym ustaleniem stanu faktycznego i rozważeniem powyższych przesłanek" (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 1705/13, LEX nr 1497556).

W ocenie sądu o treści rozstrzygnięcia w tej sprawie zaważyła przede wszystkim ocena sytuacji majątkowej skarżących, która jest postrzegana jako wystarczająca do poniesienie daniny. Jednakże dyrektywy wyboru w postaci ważnego interesu podatnika nie można postrzegać jedynie przez pryzmat możliwości uregulowania zaległości.

W niniejszej sprawie w sposób całkowicie nieuprawniony odrzucono przyczyny zaistnienia obniżonej zdolności płatniczej części podatników, spowodowanej zdarzeniami , które można uznać za wyjątkowe , na których zaistnienie wpływu nie mieli i skutków których przewidzieć nie mogli. Bezspornym jest , że chodzi o niefortunne czy też nieodpowiednie zaprojektowanie i wykonanie zjazdu z drogi S8 do firmy A. s.c. . Całkowicie nieuprawnione są w tej sytuacji są twierdzenia organu , iż chcąc pozbyć się obowiązku podatkowego, w zaistniałych okolicznościach powinni ograniczyć powierzchnie nieruchomości wykorzystywaną w działalności gospodarczej a wręcz rozważyć jej zlikwidowanie. Już prima facie ocena ta nie przewiduje następstw podjęcia takiej decyzji , o czym w dalszej części rozważań. Zdaniem sądu bez wątpienia zdarzenia te spowodowały ,że podatnicy znaleźli się w trudnej sytuacji życiowej. O jej istnieniu zaświadcza okres czasu jaki upłynął od rozbudowy drogi S8 ograniczającej dojazd do posesji ( kilka lat ) a także zapadające w tej sprawie rozstrzygnięcia sądów administracyjnych, uchylające decyzje organów administracji publicznej wobec dostrzeżenia popełnionych uchybień , czego nie kwestionują w tej sprawie organy, wymagające podjęcia określonych zmian i uwzględnienia interesów skarżących w tej sprawie ( wyrok WSA w Warszawie z 1 kwietnia 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 2103/13 dostępny w bazie CBOSA ).

Powyższa ocena nie wpisuje się także w stanowisko organów , że każdy powinien być świadomy ponoszenia ciężarów fiskalnych , a odstępstwo od tej reguły tak jak w niniejszej sprawie gdyby zastosowano ulgę, powoduje uszczuplenie środków , z których realizowane są świadczenia publiczne służące ogółowi społeczności lokalnej.

Tym samym organ odwołuje się do interesu publicznego lecz nie dostrzega, gdyż tego nie analizował w sposób wystarczający , że w ramach tego samego interesu odmowa zastosowania ulgi , może spowodować takie zagrożenie egzystencji rodziny wnioskodawcy ,że spłata zaległości czy też wspomniana likwidacja A. spowoduje dalekosiężne skutki w postaci konieczności ubiegania się przez skarżących o pomoc ze środków państwa . Zauważyć również należy , że wpływy od tego podmiotu do budżetu lokalnego oraz państwa, należności publicznoprawnych w chwili podejmowania decyzji , nie ograniczały się tylko do środków z tytułu podatku od nieruchomości ale także , w postaci podatków pośrednich i bezpośrednich także składek na ZUS, jakkolwiek występowały tutaj zaległości, których charakteru organ jednak nie oceniał - czy są to przejściowe tytko trudności. Jak wskazuje judykatura - Pojęcie " interesu publicznego" , o jakim mowa w art. 67a § 1 Op. , powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa , takich jak sprawiedliwość , bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa , a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy ( por. wyrok WSA w Olsztynie z 21 stycznia 2015 r. sygn. I SA/Ol 833/15 , wyrok WSA w Gliwicach z 27 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/GL 644/14 ). Analogicznie budżetu lokalnego . Koniecznym wydaje się także zwrócenie uwagi na zasadę wypływająca z art. 32 Konstytucji wskazującą na prawo do równego traktowania wszystkich przez władze publiczne, odnoszoną do wartości wspólnych wyrazem czego jest potrzeba indywidualizacji sytuacji podatnika z punktu widzenia dyrektywy interesu publicznego. Z oświadczeń stron wynika , że inne firmy na terenie właściwości miejscowej i rzeczowej organu , usytuowane przy rozbudowanej S8 uzyskały stosowny wjazd do ich nieruchomości. Skoro organ temu nie zaprzeczył , to nie znajduje usprawiedliwienia a zatem nie leży w interesie publicznym domaganie się uregulowania daniny w takiej samej wysokości co do stawki bądź też nie dostrzeganie potrzeby zastosowania ulgi w odniesieniu do tych , którym odebrano możliwość dotychczasowego zrównoważonego rozwoju w konfrontacji z tymi podmiotami , którym nie zakłócono warunków prowadzenia działalności tą inwestycją , i co ważne miało to miejsce nie z przyczyn leżących po stronie przedsiębiorcy wnioskującego o ulgę. Zasada równego traktowania występuje w sytuacji kiedy porównywane jednostki posiadają tę samą istotna cechę. Nie sposób nie dostrzec w okolicznościach tej sprawy , że stan taki nie występuje . Wskazanym podmiotom przez skarżących stworzono całkowicie odmienne warunki wywiązywania się z obowiązków podatkowych . Organ zdaje się nie analizować tej okoliczności.

W tym kontekście można stwierdzić , że w uzasadnieniu podjętego stanowiska został nadmiernie wyeksponowany interes gminy z celem nadrzędnym pozyskiwania środków na realizację zadań społecznych bez dostrzeżenia w tym ujęciu z punktu widzenia interesu publicznego szczególnej sytuacji w jakiej znalazły się strony – przedsiębiorcy. Niepowodzenia finansowe nie są zawinione przez skarżących , na co wskazuje także organ porównując sytuację A. z okresu sprzed budowy drogi ekspresowej , jednakże nie wyprowadza z tego żadnych wniosków kwitując to cytowanym już stwierdzeniem , które brzmi fałszywie w przyjętym stanie faktycznym sprawy , iż niepowodzenia w działalności gospodarczej nie mogą być przerzucane na budżet gminy ( str. 8 uzasadnienia zaskarżonej decyzji) tym bardzie kiedy strona zna przyczyny tego stanu rzeczy .

W ocenie sądu organy naruszyły przepisy prawa materialnego na skutek nie przeprowadzenia rzetelnej i pogłębionej analizy sytuacji skarżących ubiegających się o umorzenie zaległości podatkowej z punktu widzenia przesłanek wskazanych w art. 67a § 1 w zw. z art. 67 b § 1 Op.

Nie sposób nie odnotować , że działaniu organów nie towarzyszy realizacja wypływającej z art. 121 § 1 Op. zasady zaufania do organów podatkowych . Z pism złożonych na rozprawie w dniu 21 października 2015 r. a mianowicie decyzji SKO w P. T.. z [...] r. , z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości w odniesieniu do tego samego przedmiotu i tego samego podatnika s.c. A. lecz dotyczących innych okresów , z ich treści wynika ,że orzekając odmiennie niż w tej sprawie dostrzegło Kolegium potrzebę pogłębionej oceny sytuacji strony przez pryzmat wskazanego zdarzenia związanego z zakłóceniem dostępem do drogi krajowej z czym wiąże się w sposób bezpośredni sytuacja ekonomiczna prowadzonej działalności , rzutując na rozmiar środków, którymi dysponują skarżący zaspokajając życiowe potrzeby. Nie sposób zrozumieć powodów dla których w obrębie tego samego okresu tj. 2014 r. za kolejne półrocze podejmowane są różne w swej treści decyzje podzielające i odmawiające słuszności stanowisku podatników w porównywalnych stanach faktycznych . Bez wątpienia stan ten nakazuje przyjąć ,że tym działaniem doszło do złamania zasady zaufania do organów podatkowych .

Podsumowując , zdaniem sądu organ odwoławczy naruszył wskazane przepisy prawa w związku z czym koniecznym było wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego .

Odnosząc się do wniosku zgłoszonego na rozprawie w dniu 21 X 2015 r. o dopuszczenie do uczestniczenia w postępowaniu w charakterze uczestnika Stowarzyszenia " A " Sąd postanowił wniosku tego nie uwzględnić z następujących powodów.

Wnioskujący werbalnie w imieniu Stowarzyszenia Pan G. N. , co zostało odnotowane w protokole rozprawy , wraz z wnioskiem przedłożył pełnomocnictwo nr [...] z 12.10.2015 r. oraz odpis aktualny z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego nr KRS: [...] obejmujący wpis Stowarzyszenia. Z treści pełnomocnictwa wynika ,że pełnomocnik jest upoważniony do reprezentowania stowarzyszenia na wniosek strony w przedmiotowej sprawie a także monitorowania prawidłowości funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości , w tym obserwacji i rejestracji rozpraw i posiedzeń sądów zgodnie ze Statutem Stowarzyszenia. Cele działania Stowarzyszenia jak wynika ze złożonego odpisu z KRS, to między innymi – działalność publiczna na rzecz usuwania niesprawiedliwości społecznej i jawnego naruszania prawa przez organy władzy publicznej i zrzeszanie obywateli , którzy doświadczyli osobiście niesprawiedliwości i łamania przysługujących im praw przez organy administracji państwowej i samorządowej oraz instytucje szeroko rozumianego wymiaru sprawiedliwości i z tej racji są w sposób szczególny zainteresowani egzekwowaniem określonej w art. 2 Konstytucji zasady , iż Rzeczypospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.

Zagadnienie udziału organizacji społecznej w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej w charakterze uczestnika reguluje art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. - dalej powoływana jako p.p.s.a.), zgodnie z którym udział w tym postępowaniu może zgłosić organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Organizacje społeczne, o których mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a., to organizacje mające zdolność sądową, choćby nie posiadały osobowości prawnej. Jest to regulacja wyczerpująca (art. 9 w zw. z art. 33 § 2 p.p.s.a.). Z przepisu tego wynika, że norma ta opiera dopuszczenie organizacji społecznej na wystąpieniu przesłanki, wg treści tam zawartej – "...sprawa dotyczy zakresu statutowej działalności organizacji społecznej" . Jednakże zdaniem sądu nie wystarczy samo proste zestawienie zakresu działalności statutowej organizacji społecznej z przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej.

Jak słusznie wskazał NSA w postanowieniu z dnia 3 lipca 2014 r. sygn. II OZ 662/14 organizacja społeczna nie ma zapewnionego z mocy prawa udziału w postępowaniu przed sądem dotyczącym innej osoby, w przeciwieństwie np. do prokuratora, ale może brać udział w postępowaniu, oczywiście w zakresie swojej działalności statutowej, w przypadkach określonych w ustawie - tak przepis art. 9 p.p.s.a. Art. 184 Konstytucji przesądza, że jest to kontrola oparta na obiektywnym kryterium zgodności z przepisami prawa. Taka konstytucyjna koncepcja wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez sądy administracyjne nakazuje uwzględnienie jej w wykładni przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Takiej wykładni wymaga także art. 33 § 2 p.p.s.a. Organizacja społeczna może zatem zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jeżeli jej udział ma na celu ochronę obiektywnego porządku prawnego. Zatem tylko wyprowadzenie wartości ochrony obiektywnego porządku prawnego przez organizację społeczną uzasadnia przyznanie jej przez sąd administracyjny statusu uczestnika postępowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym (patrz: postanowienie składu siedmiu sędziów NSA z dn. 28 września 2009 r., sygn. akt II GZ 55/09, opubl. ONSAiWSA z 2010 r. Nr 2, poz. 23 oraz B. Adamiak. Glosa do ww. postanowienia NSA, opubl. OSP z 2011 r., z 11, poz. 108). Nadto, jak wskazał NSA - pokreślić należy, że przy ustaleniu spełnienia przesłanek warunkujących dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym praw lub obowiązków osób trzecich nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca, albowiem dopuszczenie innego podmiotu, który nie broni własnego interesu prawnego, zmienia układ praw procesowych strony, przyznając te prawa także innemu podmiotowi.

Natomiast w rozpoznawanej sprawie Stowarzyszenie nie wykazało , odwołując się jedynie do treści złożonych dokumentów, jakie wartości wymagają ochrony z zakresu obiektywnego porządku prawnego poprzez jego uczestnictwo w rozpoznawanej sprawie, co uzasadniałoby przyznanie tej organizacji przez sąd administracyjny statusu uczestnika postępowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Uzasadniając potrzebę przystąpienia odwołano się wprost do zapisów dotyczących celów działania Stowarzyszenia . Wobec tego nie ulega wątpliwości, że Stowarzyszenie nie wykazało, na czym konkretnie ta ochrona obiektywnego porządku prawnego w niniejszym postępowaniu miałaby polegać. Z pewnością przesłanki tej nie spełnia powołanie się na cele Stowarzyszenia. W tym miejscu stwierdzić trzeba, że udział organizacji w postępowaniu dotyczącym umorzenie zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości oraz odsetek może mieścić się w jej celach – działalności na rzecz zapobiegania naruszaniu prawa przez organy administracji samorządowej ( Wójta Gminy T.. oraz SKO w P.). Jednakże do oceny, czy spełnione zostały przesłanki z art. 33 § 2 p.p.s.a. nie wystarczy jedynie stwierdzenie, że sprawa dotyczy "zakresu statutowej działalności", ale konieczne jest wskazanie, że udział organizacji ma na celu ochronę obiektywnego porządku prawnego.

Tymczasem Stowarzyszenie nie podjęło nawet próby wykazania, jakie to wartości wynikające z obiektywnego porządku prawnego, w tej konkretnej sytuacji, doznałyby wzmocnionej ochrony właśnie poprzez jego udział w postępowaniu ściśle określonym , mimo że wiedziało jakiego konkretnie zagadnienia dotyczy przedmiotowe postępowanie.

Nie jest zatem uprawnione przyjęcie za wystarczające usprawiedliwienie potrzeby uczestnictwa w postępowaniu sądowym treścią celów działania zapisanych w statucie w sytuacji kiedy sprawa dotyczy należności podatkowych gdyż oznaczałoby to , że w każdej tego rodzaju sprawie sąd zobowiązany byłby uczestnictwo takie uwzględnić.

Wydaje się , że wnioskodawcy chodziło zupełnie o coś innego . Mianowicie możliwość monitorowanie działania organów państwa z punktu widzenia przestrzegania prawa w związku z prowadzoną inwestycją drogową, i brakiem wypełniania przez nie rozstrzygnięć sądów administracyjnych wskazujących na pominięcie interesu skarżących w uzyskaniu prawidłowego dojazdu do miejsca prowadzonej działalności gospodarczej.

W stanie faktycznym i prawnym rozpoznawanej sprawy , która nie dotyczy tych zagadnień , koncentrując się na regulacjach prawnych dotyczących umorzenia zaległości podatkowej , wniosek Stowarzyszenia nie mógł uzyskać akceptacji.

W tym stanie rzeczy sąd działając na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. odmówił dopuszczenia do udziału w charakterze uczestnika postępowania Stowarzyszenie " A" w S..

Ponownie załatwiając sprawę organ odwoławczy powinien mieć także na uwadze, że ulgi podatkowe wymienione w art. 67a § 1 Op. nie stanowią przywileju samego w sobie. Jest to forma pomocy udzielonej przez Państwo ( samorząd lokalny ) podatnikowi po to, by poprzez stosowanie zasady (egzekwowanie podatku) nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do osoby podatnika oraz jego najbliższych, a także osób zależnych od podatnika. Chodzi zatem o to, by wskutek dochodzenia zaległości podatkowych, Państwo nie poniosło w efekcie kosztów większych, niż w wypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 września 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 842/14, LEX nr 1512473). Jakkolwiek bowiem "w interesie publicznym leży, by wszyscy zobowiązani wywiązywali się z zapłaty należności stanowiących dochód państwa (gminy), to interes publiczny należy rozumieć nie tylko jako potrzebę zapewnienia maksymalnych środków po stronie dochodów w budżecie państwa ale też jako ograniczanie jego ewentualnych wydatków np. na zasiłki dla bezrobotnych czy pomoc społeczną" (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 4 września 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 217/13, LEX nr 1394746).

Wykazane powyżej braki zaskarżonej decyzji w ocenie zaistnienia przesłanek umorzenia zaległości podatkowej określonych w art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w związku z czym, nie przesądzając tego, czy wniosek stron o umorzenie zaległości podatkowej zostanie uwzględniony, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, zobowiązując właściwy organ do uwzględnienia przedstawionej powyżej argumentacji.

O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz.U. z 2013 r. poz. 461 ).

AKE.