Uchwała Składu Pięciu Sędziów NSA, sygn. akt VI SA 26/95
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1996-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Samorząd terytorialny
Podatek od nieruchomości
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 122 poz. 593
law: Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych.
article: art. 11, art. 22
journal: Dz.U. 1993 nr 18 poz. 82
law: Ustawa z dnia 3 lutego 1993 r. o restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i banków oraz o zmianie niektórych ustaw.
article: art. 22 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Teza: postanowił odmówić podjęcia uchwały.

TEZY

postanowił odmówić podjęcia uchwały.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny z udziałem W. Skoniecznego, prokuratora Prokuratury Apelacyjnej, delegowanego do Ministerstwa Sprawiedliwości, w sprawie z odwołania spółki z o.o. "H." w W. od decyzji Wójta Gminy L. z dnia 28 sierpnia 1995 r. w przedmiocie odroczenia terminu płatności podatku od nieruchomości za luty i marzec 1995 r. w wysokości 115.709,60 zł, po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 1996 r. na posiedzeniu jawnym pytania prawnego pełnego składu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...), zgłoszonego na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /Dz.U. nr 122 poz. 593/, o następującym brzmieniu:

Czy użyte w przepisie art. 11 ustawy z dnia 3 lutego 1993 r. o restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i banków oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. nr 18 poz. 82/ pojęcie "wszelkie wierzytelności" obejmuje m.in. należność z tytułu raty podatku od nieruchomości, której ustawowy termin płatności upłynął przed wszczęciem postępowania ugodowego, ale został odroczony decyzją organu podatkowego podjętą na podstawie przepisu art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ w ten sposób, że termin ten został przesunięty poza datę wszczęcia postępowania ugodowego, tj. poza datę ustalenia stanu wierzytelności, o którym mowa w par. 4 ugody bankowej zawartej w dniu 12 czerwca 1995 r. pomiędzy spółką z o.o. "H." a wierzycielami?


UZASADNIENIE

W dniu 15 lipca 1995 r. uprawomocniła się ugoda bankowa zawarta pomiędzy dłużnikiem, tj. spółką z ograniczoną odpowiedzialnością "H." w W., a jej wierzycielami. Spośród rat podatku od nieruchomości za 1995 r. zostały nią objęte raty należne za luty i marzec w łącznej wysokości 115.709,60 zł, przy czym w pozycji "odsetki i koszty", związane z tymi ratami, kwota odsetek i wierzytelności ubocznych nie została określona.

Wierzyciel, tj. Gmina L., wybrała warunki określone w par. 7 ust. 3 ugody bankowej, polegające na:

- umorzeniu w 40 procent wierzytelności głównej oraz całości odsetek i wierzytelności ubocznych,

- zamianie 60 procent wierzytelności głównej na udziały w kapitale zakładowym dłużnika w relacji 1 udział o wartości nominalnej 100 zł za każde rozpoczęte 2.000 zł.

Następnie decyzją nr RP/OL 3225/69 z dnia 28 sierpnia 1995 r. Wójt Gminy L., powołując się na par. 4 ust. 1 i par. 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 stycznia 1995 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 7 poz. 33/, art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ w związku z art. 19 ust. 1 i art. 32 ustawy z dnia 3 lutego 1993 r. o restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i banków oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. nr 18 poz. 82/, odroczył do dnia 31 sierpnia 1996 r. terminy płatności rat podatku od nieruchomości za luty i marzec 1995 r. w łącznej wysokości 115.709,60 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 4.807,70 zł. W uzasadnieniu decyzji znalazło się pouczenie, że w wypadku rozwiązania ugody bankowej organ podatkowy I instancji będzie dochodził wierzytelności głównej i odsetek. Dlatego w podstawie prawnej decyzji powołany został art. 32 ustawy o restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i banków oraz o zmianie niektórych ustaw.

Dłużnik odwołał się od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) i wniósł o zmianę terminu, do którego odroczono płatność wierzytelności głównej, na termin zgodny z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 13 lipca 1993 r. w sprawie trybu postępowania organów podatkowych dokonujących zmian w zobowiązaniach podatkowych wynikających z ugody bankowej /Dz.U. nr 66 poz. 313 ze zm./, tj. do 14 czerwca 1997 r. Zakwestionował również objęcie decyzją odsetek za zwłokę, gdyż zgodnie z par. 7 ust. 2 ugody bankowej nie powinny one być naliczane od dnia wszczęcia bankowego postępowania ugodowego, a naliczone za okres wcześniejszy podlegają umorzeniu.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania, Wójt Gminy L. wyjaśnił, że decyzją nr RP/OL 3225/7/95 z dnia 28 lutego 1995 r. odroczył termin płatności raty podatku od nieruchomości za luty 1995 r. do dnia 30 marca 1995 r. Termin ten nie został dotrzymany i dlatego naliczył odsetki za zwłokę od tej raty do dnia poprzedzającego wszczęcie bankowego postępowania ugodowego.

Podczas rozpatrywania odwołania skład orzekający Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) powziął wątpliwość na tle pojęcia "wszelkie wierzytelności", użytego w art. 11 ustawy o restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i banków oraz o zmianie niektórych ustaw, co do tego, czy bankową ugodą prawidłowo została objęta rata podatku od nieruchomości za marzec 1995 r., której termin płatności decyzją Wójta Gminy L. nr RP/OL 3225/7/95 z dnia 27 marca 1995 r. został odroczony do dnia 29 kwietnia 1995 r. Wątpliwość ta została wywołana tym, że rata ta nie była wymagalna w dniu wszczęcia bankowego postępowania ugodowego, tj. 31 marca 1995 r.

Dokonując analizy pojęcia "wszelkie wierzytelności", wyznaczającego zakres przedmiotowy ugody bankowej, skład orzekający doszedł do wniosku, że obejmuje ono zarówno wierzytelności wymagalne, jak i niewymagalne. W konsekwencji zauważył, że ugodą bankową powinny być objęte także raty podatku od nieruchomości za dalsze miesiące 1995 r., gdyż one również występowały w dniu 31 marca 1995 r. Tego rodzaju stanowisko jednak prowadzi do nieuzasadnionego uszczuplenia dochodów budżetu gmin.

Uchwałą nr 3/95 z dnia 7 grudnia 1995 r. Zgromadzenie Ogólne Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) podzieliło powyższą wątpliwość i postanowiło zwrócić się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z pytaniem prawnym o treści przedstawionej na wstępie (...). W uzasadnieniu pytania Zgromadzenie Ogólne dodało, że ma również wątpliwość co do tego, czy ugodą bankową objęte są odsetki od rat. Nie wyjaśniło jednak bliżej, czy wątpliwość dotyczy odsetek za okres do 30 marca 1995 r., czy też za okres od tej daty.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /Dz.U. nr 122 poz. 593 ze zm./ kolegium w pełnym składzie może, na zasadach określonych odrębnymi ustawami, wystąpić do Naczelnego Sądu Administracyjnego z pytaniem, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie rozpoznawanej sprawy.

Przedmiotem sprawy rozpoznawanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) jest odroczenie terminu płatności rat podatku od nieruchomości za luty i marzec 1995 r. wraz z odsetkami za zwłokę, objętych prawomocną ugodą bankową.

Stosownie do art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1993 r. o restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i banków oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. nr 18 poz. 82/ ugoda ta jest wiążąca dla wszystkich wierzycieli, z zastrzeżeniem art. 11 i art. 12 ust. 2. Zastrzeżenia te nie miały zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Ugoda bankowa więc jest wiążąca dla Gminy L., chociaż jej nie podpisała. Tym samym, w myśl art. 19 ust. 1 ustawy o restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i banków oraz o zmianie niektórych ustaw w związku z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 13 lipca 1993 r. w sprawie trybu postępowania organów podatkowych dokonujących zmian w zobowiązaniach podatkowych dłużnika wynikających z zawartej ugody bankowej /Dz.U. nr 66 poz. 313/, powinna ona wykonać tę ugodę przez wydanie odpowiedniej decyzji dostosowującej zobowiązania podatkowe objęte ugodą bankową do jej treści. Oznacza to, że od odpowiedzi na pytanie prawne nie jest uzależnione rozstrzygnięcie rozpoznawanej sprawy. Pytanie to zmierza w istocie do kwestionowania ugody bankowej, gdyż dotyczy sprawy objęcia tą ugodą niewymagalnej raty podatku od nieruchomości (...).

Skoro Gmina L. nie podpisała ugody, mogła na podstawie art. 22 ustawy o restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i banków oraz o zmianie niektórych ustaw wnieść sprzeciw do sądu gospodarczego w terminie 30 dni od dnia ukazania się pierwszego ogłoszenia prasowego o zawartej ugodzie bankowej. Gmina L. nie skorzystała z powyższej możliwości i w związku z tym w postępowaniu podatkowym nie może już kwestionować tej ugody. Odnosi się to również do postępowania odwoławczego, które jest tylko jednym z etapów postępowania podatkowego.

Z kolei odsetki za zwłokę nie zostały objęte pytaniem prawnym. Zgodnie zaś z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ Sąd udziela odpowiedzi na pytania prawne przedstawione przez samorządowe kolegia odwoławcze. Brak więc jest podstaw do udzielenia odpowiedzi w kwestii odnoszącej się do odsetek za zwłokę.

Z powyższych względów na podstawie art. 50 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji uchwały.