Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 838/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3, art. 7a,
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 11 ust. 2, art. 109, art. 98, art. 104
journal: Dz.U. 2019 poz 1507
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - teskt jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ Sędziowie WSA Maciej Kobak WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 listopada 2020 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia, że wypłacone świadczenie z tytułu zasiłku stałego jest kwotą nienależnie wypłaconą i ustalenie terminu zwrotu świadczenia uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji) z dnia [...] kwietnia 2002 r., nr [...] uchylająca decyzję Burmistrza Miasta (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] stycznia 2002 r., nr [...] w zakresie ustalenia terminu zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, w powstałym zakresie, dotyczącym ustalenia, że wypłacone świadczenie z tyt. zasiłku stałego z pomocy społecznej tj.

kwota 456 zł miesięcznie za okres od [...] 07.2014r. do [...]09.2015r. wynikająca z decyzji nr [...]z dnia [...] sierpnia 2014r. jest kwotą nienależnie wypłaconą

kwota 514zł miesięcznie za okres od [...] 10.2015r. do [...] 04.2016r. wynikająca z decyzji nr [...] z dnia [...] października 2015r. jest kwotą nienależnie wypłaconą, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020r., poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 98 w zw. z art. 104 ust.4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2019r., poz. 1507 ze zm.; dalej: "u.p.s.").

Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...]został przyznany A. S. (dalej: "skarżąca") zasiłek stały w wysokości 456 zł miesięcznie na okres od [...] lipca 2014 r. do [...] kwietnia 2016 r., a następnie z uwagi na zmianę kryterium dochodowego decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] zmieniono wysokość zasiłku stałego od [...] października 2015 r. z kwoty 456 zł na kwotę 514 zł miesięcznie na okres od [...] października 2015 r.

Na skutek weryfikacji przyznanego świadczenia, z uwagi na zmianę sytuacji dochodowej, decyzją Burmistrza Miasta z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] ustalono, że wypłacone skarżącej świadczenie z tyt. zasiłku stałego z pomocy społecznej tj. kwota 456 zł miesięcznie za okres od [...] 07.2014 do [...] 09.2015 r. wynikająca z decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., oraz kwota 514 zł miesięcznie za okres od [...] października 2015 r. do [...] kwietnia 2016 r. wynikająca z decyzji nr [...] z dnia [...] października 2015 r., jest kwotą nienależnie wypłaconą i ustalono termin zwrotu świadczenia przez wskazanie, że łączna kwota za 22 miesiące tj. 10.438,00 zł powinna zostać zwrócona do dnia [...] listopada 2017 r.

Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] Kolegium utrzymało tą decyzję w mocy.

Wyrokiem z dnia [...] 08.2018 r. sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzję organów obu instancji. Sąd podkreślił, że warunkiem spełnienia przesłanki z art. 98 u.p.s., tj. uzyskania przez skarżącą świadczenia na podstawie nieprawdziwych informacji jest wykazanie, że skarżąca świadomie podała te nieprawdziwe dane o sytuacji majątkowej, wprowadzając organ w błąd. Sąd stanął na stanowisku, że nie można mówić o wyłącznie obiektywnym charakterze świadczenia nienależnie pobranego na gruncie u.p.s., abstrahując od staranności, stanu wiedzy czy winy beneficjenta pomocy społecznej. Sąd wyjaśnił, że bezwzględny obowiązek zwrotu świadczenia z powodu podania "nieprawdziwych informacji" nie może abstrahować od świadomości osoby udzielającej bądź nieudzielającej danej informacji. Osoba ta może bowiem w najlepszej wierze podać np. niepełne informacje na skutek błędnego czy niedokładnego pouczenia przez organ lub usprawiedliwionej niewiedzy. Sąd podzielił prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że stwierdzenie zaistnienia przesłanek z art. 6 pkt 16 u.p.s. przez organ administracji, powinno mieć na względzie stan świadomości osoby wnioskującej o nie oraz klarowność pouczeń organu.

W uzasadnieniu wydanego wyroku, Sąd odniósł się do kwestii sformułowania pouczenia zawartego na druku oświadczenia o stanie majątkowym, które skarżąca złożyła w dniu [...] sierpnia 2014 r. Uznał, iż zawarte na dole druku wyjaśnienie, że "należy uwzględnić majątek objęty wspólnością ustawową i majątek odrębny", mogło zostać przez skarżącą zrozumiane w ten sposób, że oczekuje się od niej informacji o jej majątku osobistym i majątku wspólnym z mężem, a nie także o majątku osobistym męża. Zdaniem Sądu organy winny były ocenić treść tego oświadczenia, skonfrontować go z pozostałymi dokumentami w sprawie tj. np. wywiadem środowiskowym z [...] sierpnia 2014 r. i innymi dokumentami zalegającymi w aktach sprawy o przyznanie zasiłku stałego. Według WSA organy uchyliły się od tego obowiązku oraz w ogóle nie odniosły się do kluczowego w sprawie pierwotnego oświadczenia skarżącej z [...] sierpnia 2014 r. Sąd przesądził również, że nie ma konieczności uprzedniego uchylenia decyzji przyznających zasiłek stały przed procedowaniem w przedmiocie uznania go za nienależnie pobrany i orzeczenia o jego zwrocie. Jak wskazał, zmiana lub uchylenie pierwotnej decyzji przyznającej określone świadczenie finansowe z pomocy społecznej, nie pozostaje w żadnym związku z rozstrzygnięciem w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, a tym samym nie warunkuje możliwości wszczęcia postępowania i nałożenia na beneficjenta obowiązku jego zwrotu. W wydanym wyroku, Sąd zalecił również organowi przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, celem ustalenia zachodzenia przesłanek z art. 104 ust. 4 u.p.s.

Sąd wyjaśnił też zasady związane z udziałami w majątku wspólnym po rozwodzie a także, że doliczenie dochodu z gospodarstwa rolnego jest fikcją prawną przyjętą przez ustawodawcę na gruncie ustawy o pomocy społecznej.

Decyzją z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...], Burmistrz Miasta, działając na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 6 pkt 16, art. 8 ust. 1 pkt 2, ust. 3 i 9, art. 12, art. 17 ust. 1 pkt 19, art. 37 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, ust. 6, art. 98, art. 104 ust. 1, ust. 3 i ust. 4, art. 109 i art. 110 u.p.s. oraz na podstawie § 1 pkt 1 lit. b Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1358) i na podstawie art. 10 § 1, art. 44 § 4, art. 77, art. 104 k.p.a., w pkt 1 ustalił, że wypłacone skarżącej świadczenia z tytułu zasiłku stałego z pomocy społecznej, tj. kwota 456,00 zł miesięcznie w okresie od dnia 1 lipca 2014 r. do dnia [...] września 2015 r. wynikająca z decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. jest kwotą nienależnie wypłaconą, a także, że kwota 514,00 zł miesięcznie w okresie od dnia [...] października 2015 r. do dnia [...] kwietnia 2016 r. wynikająca z decyzji nr [...]z dnia [...] października 2015 r. jest kwotą nienależnie wypłaconą oraz w pkt 2 ustalił termin zwrotu powyższego świadczenia w ten sposób, że łączna kwota za 22 miesiące, tj. 10.438,00 zł winna być zwrócona w terminie do dnia [...] grudnia 2018 r.

Wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2019 r., sygn. akt [...] Sąd rozpoznając skargę na decyzję Kolegium ponownie uchylił decyzję organów obu instancji. Powodem uchylenia decyzji organów było naruszenie art 153 p.p.s.a. tj. nie wykonanie wskazówek Sądu zawartych w poprzednim wyroku.

Sąd wskazał, że poprzednio orzekając Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyraźnie wskazał, że dla rozstrzygnięcia sprawy istotne jest czy skarżąca świadomie wprowadziła organ w błąd podając informacje o swej sytuacji majątkowej. Istotny miał być przy tym stan wiedzy strony i rozumienie przez nią pouczenia dotyczącego kwestii majątku, który należało ująć w oświadczeniu o stanie majątkowym z daty jego złożenia – bo świadczenie nienależnie pobrane ma być rozpatrywane w aspekcie świadomego wprowadzenia w błąd organu. Sąd zaznaczył, że nie może tu chodzić o stan wiedzy wynikający z faktu zapoznania się z uzasadnieniami wyroków Sądu, które zapadły w związku z kontrolą legalności decyzji dotyczących żądania zwrotu nienależnie pobranych zasiłków, ani też oświadczeń o stanie majątkowym złożonych znacznie później na użytek innych spraw, w tym po zakończeniu pobierania świadczeń – jak choćby to przywołane przez SKO z dnia [...] października 2018 r. (a więc także po wyrokach w sprawach sygn. [...] i [...]). Zaznaczył, że organy nie mogą się skutecznie powoływać na oświadczenia z takim samym niejednoznacznym pouczeniem, jak to pod oświadczeniem z dnia [...] sierpnia 2014 r., jeżeli nie wykazały, że w dacie ich złożenia skarżąca nie mogła się zasłaniać usprawiedliwionymi okolicznościami niezrozumieniem treści pouczenia, skoro nawet dla Sądu nie było ono jasne.

Kolegium ponownie rozpoznając sprawę podkreśliło, że w chwili obecnej skarżąca jest świadoma, że należy w oświadczeniu wykazać cały majątek rodziny, a więc także i męża. Wskazało, że skarżąca sama przedstawiła do akt sprawy umowę dzierżawy z dnia [...] sierpnia 2018 r. zawartą pomiędzy z jednej strony – jej mężem i jego byłą żoną – z drugiej zaś z dzierżawcą gospodarstwa rolnego.

Sąd jeszcze raz podkreślił, że dla rozstrzygnięcia sprawy istotne było czy w chwili składania oświadczenia o stanie majątkowym wobec niezbyt precyzyjnej treści pouczenia zawartego w odnośniku na dole druku tego dokumentu (co przesądził WSA) miała świadomość, że powinna ująć także składniki majątkowe, które stanowią majątek odrębny męża, a nie jej samej.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] ustalił, że wypłacone świadczenie z tyt. zasiłku stałego z pomocy społecznej tj.

kwota 456zł miesięcznie za okres od [...] 07.2014r. do [...] 09.2015r. wynikająca z decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014r. jest kwotą nienależnie wypłaconą

-kwota 514zł miesięcznie za okres od [...] 10.2015r. do [...] 04.2016r. wynikająca z decyzji nr [...] z dnia [...] października 2015r. jest kwotą nienależnie wypłaconą. Ustalił termin zwrotu powyższego świadczenia w ten sposób że łączna kwota za 22 miesiące tj. 10.438,00 zł winna być zwrócona w terminie do dnia [...] marca 2020r.

Od ww. decyzji skarżąca złożyła odwołanie zarzucając, że ponownie organ nie wykonał zaleceń Sądu.

Kolegium opisaną na wstępie decyzją nie podzieliło zarzutów skarżącej i uchyliło decyzję jedynie w zakresie określenia terminu zwrotu świadczenia uznanego za nienależnie pobrane.

W uzasadnieniu wyjaśniło, że świadczenie zostało przyznane po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego w dniu 11.08.2014r. ze stroną w trakcie którego skarżąca wykazała, że ani ona ani jej mąż nie osiągają jakiegokolwiek dochodu. Łączny dochód rodziny ustalony na podstawie art. 8 u.p.s. wyniósł 0 zł, a zatem nie przekroczył kryterium dochodowego określonego przez ustawodawcę, który dla dwuosobowej rodziny wynosił 912zł (456złx2). Ponadto w oświadczeniu o stanie majątkowym z dnia [...] 08.2014r. wnioskodawczyni wskazała, że na stan majątkowy rodziny składa się: własność lokalu mieszkalnego ok.70 m2 , samochód [...] z 1997r. o wartości 2.500zł (użytkowany przez córkę), [...] z 2002r. o wartości 5.000zł (użytkowany przez odwołującą do celów leczniczych i poszukiwania pracy).

W aktualizacjach wywiadu rodzinnego przeprowadzonego w dniu [...] 01.2015r., [...] 07.2015r., [...] 10.2015r., [...] 04.2016r. skarżąca wskazywała, że sytuacja dochodowa rodziny nie uległa zmianie i nadal dochód rodziny wynosi 0 zł.

Tymczasem uzyskane przez organ I instancji informacje w sposób oczywisty podważyły przedstawioną przez skarżącą sytuację ujawniając posiadany przez skarżącą jak również jej męża majątek. Zaznaczył przy tym, że oświadczenie o stanie majątkowym, które odwołująca podpisała dotyczyło posiadanego majątku objętego wspólnością ustawową oraz majątku odrębnego. Zdaniem organu nie bez znaczenia dla oceny świadomości skarżącej co do skutków i treści składanego przez nią oświadczenia pozostawał, fakt że na etapie podpisywania oświadczenia o stanie majątkowym nie zgłaszała żadnych wątpliwości co do zakresu danych, jakie ma podać (tj. np. co należy rozumieć przez majątek wspólny lub czym jest majątek odrębny). Organ podkreślił, że skarżąca posiada wykształcenie wyższe i co istotne dobrowolnie własnoręcznym podpisem oświadczyła, że podane przez nią dane o stanie majątkowym, w składanym oświadczeniu są zgodne z prawdą. W przypadku wątpliwości czy niejasności powinna była zwrócić się do organu I instancji o wyjaśnienia - czego nie uczyniła. Trudno, zdaniem organu, w tej sytuacji przypisać skarżącej działanie w nieświadomości czy brak zrozumienia pouczenia czy oświadczenia, że podawane przez nią dane są zgodne z prawdą. Podkreśliło przy tym, że wnioskodawca jest zobowiązany do wyczerpującego przedstawienia swojej sytuacji zaś rolą organu jest tą sytuację ocenić. Informacje te są istotne z punktu widzenia zarówno rozpoznania wniosku, jak i dla późniejszej ewentualnej oceny zmiany okoliczności. Dodatkowo Kolegium wskazało, że składając wniosek o przyznanie zasiłku stałego oraz w trakcie aktualizacji wywiadu rodzinnego skarżąca została wyczerpująco pouczona o przesłankach przyznania prawa do zasiłku oraz o treści art. 11 ust.2, art.109, art.98, art. 104 oraz art. 6 pkt 16 u.p.s., co potwierdziła własnoręcznym podpisem złożonym pod treścią pouczenia/oświadczenia z dnia [...] 01.2015r., [...] 07.2015r., [...] 10.2015r., [...] 04.2016r. Ponadto, w przedmiotowych pouczeniach/oświadczeniach nałożono na skarżącą klarowny w treści obowiązek niezwłocznego powiadomienia podmiotu realizującego świadczenie o zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Skarżąca składając wniosek o przyznanie wnioskowanego świadczenia nie ujawniła całego majątku ( z materiału dowodowego wynika, że sytuacja materialna skarżącej nie uległa zmianie w okresie pobierania przez nią przedmiotowego świadczenia). Nie ujawniając całego majątku wprowadziła organ w błąd, a otrzymane przez nią świadczenie było nienależne, ponieważ w rzeczywistości przekroczyła kryterium dochodowe, od którego uzależnione było przyznane świadczenie. Kolegium zgodziło się również z organem I instancji, że w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 104 ust. 4 u.p.s. Na stronie ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej spoczywa obowiązek umożliwienia organowi dokonania ustaleń faktycznych mających zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Tymczasem jak wynika z akt sprawy na etapie prowadzonego przez organ I instancji postępowania skarżąca odmówiła przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i ustalenia jej sytuacji materialnej. W oparciu zatem o zebrany w sprawie materiał dowodowy organ I instancji dokonał oceny, że na gruncie analizowanej sprawy brak jest podstaw do zastosowania art. 104 ust.4 u.p.s. Organ konfrontując stan poprzedni z obecnym stwierdził, że nie zachodzą żadne zmiany mające wpływ na zmianę stanowiska organu co do braku szczególnie uzasadnionego przypadku odstąpienia od żądania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Udokumentowana wysokość dochodu oraz sytuacja majątkowa (posiadane nieruchomości i rzeczy ruchome) wskazują, że rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową. W ocenie Kolegium, w świetle wykazanych zasobów majątkowych rodziny skarżącej, jak również braku zdarzeń losowych w tej rodzinie, osiąganie dochodów z tytułu pożyczek od rodziny, organ I instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego uznając, że w badanej sprawie nie może mieć zastosowania regulacja zawarta w art. 104 ust. 4 u.p.s.

W skardze do Sądu skarżąca oświadczyła, że podane przez nią dane o stanie majątkowym, w składanym oświadczeniu były zgodne z prawdą,

podała zgodnie z pouczeniem majątek swój odrębny oraz wspólny z mężem, innego nie znała i nikt się o niego nie pytał. Nie przypuszczała, że chodzi o majątek osobisty jej męża. Oczywistym było dla niej, że ma podać majątek wspólny małżeński i jej majątek odrębny, zwłaszcza, że obok niej, w tym samym czasie siedział mąż i składał takie samo oświadczenie, o majątku wspólnym małżeńskim i swoim odrębnym. Podniosła, że gdyby miała ująć w swoim oświadczeniu także majątek odrębny męża, to niepotrzebne byłyby jego oświadczenia. Tymczasem ich oświadczenia różniły się właśnie o pozycje dotyczące majątków odrębnych. Gdyby było tak, jak twierdzą organy, że należało ująć majątek wspólny, osobisty własny i także osobisty współmałżonka, to na pewno pracownik socjalny, odbierający oświadczenia od niej i jej męża, zwróciłby uwagę, że są one różne i kazałby dopisać, uzupełnić, poprawić lub pisemnie uzasadnić dlaczego oświadczenia różnią się od siebie.

Zaprzeczyła również by odmówiła przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i ustalenia sytuacji materialnej. Zgodnie z zaleceniem Sądu w wyroku z dnia [...] czerwca 2018 roku sygn. akt [...], wywiad środowiskowy pracownicy MOPS w D. przeprowadzili z nią w jej mieszkaniu w październiku 2018 roku. Wywiad ten ma odzwierciedlenie w podpisanej przez nią dokumentacji i znajduje się w posiadaniu MOPS w [...].

Przyznała również, że posiada wykształcenie wyższe ekonomiczne, podkreślając przy tym, że wykonywane przez dwadzieścia parę lat czynności zawodowe przerwała choroba i niepełnosprawność. Podkreśliła, że zawsze związane one były z odpowiedzialnością za finanse, a często wymagały oprócz doświadczenia także potwierdzenia o niekaralności.

Końcowo wskazała, że decyzje organu zarówno I, jak i II instancji wydane zostały wbrew wyrokom sądowym z [...] czerwca 2018 r. i [...] sierpnia 2019 r. i wbrew zawartym w nich wskazaniom.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. zważył, co następuje;

Skarga jest zasadna.

Organy w niniejszej sprawie związane były prawomocnymi wyrokami tutejszego Sądu z dnia [...] czerwca 2018 r., [...] i z dnia [...] sierpnia 2019 r., [...] na podstawie art. 153 P.p.s.a.

Procedując po raz trzeci wytyczne Sądu ze sprawy [...] nie zostały w pełni zrealizowane przez organy.

Sąd w uzasadnieniu tegoż wyroku stwierdził, że "wniosek w sprawie o przyznanie zasiłku stałego skarżąca złożyła [...] 07.2014 r. W toku postępowania zainicjowanego tymże wnioskiem skarżąca złożyła oświadczenie o stanie majątkowym w dniu [...] 08.2014 r. (k. 21 akt organu I instancji).

W oświadczeniu tym poinformowała, że na stan majątkowy jej i jej rodziny – "mąż R. S." składają się poszczególnie wymienione w nim składniki. Istotne jest, że znaczek 1 przy tym oświadczeniu odsyła do wyjaśnienia u dołu strony, iż "należy uwzględnić majątek objęty wspólnością ustawową i majątek odrębny".

Zdaniem Sądu mogła ona przypuszczać, że oczekuje się od niej informacji o jej majątku osobistym i majątku wspólnym z mężem, a nie majątku osobistym męża.

Procedujące w kontrolowanej sprawie organy winny były ocenić treść tego oświadczenia, skonfrontować go z pozostałymi dokumentami w sprawie tj. np. wywiadem środowiskowym z [...] 08.2014 r. i innymi dokumentami zalegającymi w aktach sprawy o przyznanie zasiłku stałego. Zdaniem Sądu organy uchyliły się od tego obowiązku. Organy w ogóle nie odniosły się do kluczowego w sprawie pierwotnego oświadczenia skarżącej z [...] 08.2014 r. (por. karta 4 uzasadnienia decyzji SKO).

SKO wskazało natomiast na inne oświadczenia/pouczenia skarżącej z [...] 01.2015 r., [...] 07.2015 r., [...] 10.2015, [...] 04.2016 r. Należy podkreślić, że ustawodawca nie sprecyzował pojęcia informacji, o których mowa w art. 6 pkt 6 u.p.s. Informacją w rozumieniu tego przepisu mogą być oświadczenia, o których mowa wyżej, ale też ustne informacje przekazywane organowi np. w trakcie wywiadu środowiskowego. Postępowanie wyjaśniające w kontrolowanej sprawie powinno obejmować cały okres istotny w sprawie od złożenia wniosku o zasiłek do końca jego otrzymania. Organy winny były przeanalizować oświadczenia i inne informacje od skarżącej w konkretnych datach, mając na względzie ich treść i otrzymane pouczenia, czego w niniejszej sprawie zabrakło.

Ponadto musi być jasne, czy organy identyfikują nienależnie pobrane świadczenie uzyskane na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji i dotyczy to oczywiście definicji informacji sprzed daty przyznania świadczenia, czy też niepoinformowania i zmianie sytuacji materialnej lub osobistej w toku jego pobierania".

SKO w kontrolowanej decyzji w dalszym ciągu nie oceniło znaczenia treści formularza oświadczenia majątkowego z dnia [...] sierpnia 2014 r. wskazującego na konieczność podania składników majątku wspólnego osobistego skarżącej.

Składając to oświadczenie skarżąca postąpiła zgodnie z treścią przedstawionego jej do wypełnienia dokumentu.

SKO nie wyjaśniło na jakiej podstawie miałyby "powstać u niej wątpliwości" co do treści przedstawionego jej do wypełnienia dokumentu, który zresztą wypełniła prawidłowo, zgodnie z jego literalną treścią. Organy nie zapytały skarżącej o cały majątek jej męża, a tylko o ich wspólny majątek i uzyskały odpowiedź.

Sąd nie kwestionuje okoliczności, że składając wniosek o przyznanie zasiłku stałego oraz w trakcie aktualizacji wywiadu rodzinnego skarżąca została wyczerpująco pouczona o przesłankach przyznania prawa do zasiłku oraz o treści art. 11 ust.2, art.109, art.98, art. 104 oraz art. 6 pkt 16 u.p.s., co potwierdziła własnoręcznym podpisem złożonym pod treścią pouczenia/oświadczenia z dnia [...] 01.2015r., [...] 07.2015r., [...] 10.2015r., [...] 04.2016r. Ponadto, w przedmiotowych pouczeniach/oświadczeniach nałożono na stronę klarowny w treści obowiązek niezwłocznego powiadomienia podmiotu realizującego świadczenie o zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń z pomocy społecznej. W realiach sprawy SKO przyjęło, jednak że skarżąca składając wniosek o przyznanie wnioskowanego świadczenia nie ujawniła całego majątku (z materiału dowodowego wynika, że sytuacja materialna skarżącej nie uległa zmianie w okresie pobierania przez nią przedmiotowego świadczenia). Nie ujawniając zatem całego majątku wprowadziła organ w błąd, a otrzymane przez nią świadczenie było nienależne, ponieważ w rzeczywistości przekroczyła kryterium dochodowe, od którego uzależnione było przyznane świadczenie. Na tle całokształtu sprawy, składanych oświadczeń, pouczeń organu Kolegium nie znalazło okoliczności które by potwierdzały, że odwołująca nie wprowadziła nikogo w błąd, niezrozumiała treści zawartej na druku oświadczenia o stanie majątkowym, czy nieświadomie udzielała nieprawdziwych informacji organowi co do swojej sytuacji materialnej i życiowej. Sąd tej przytoczonej wyżej konkluzji SKO nie podziela.

Zdaniem Sądu informacja o przesłankach przyznania zasiłku i konieczności informowania o zmianach w sytuacji majątkowej nie niweczy prawidłowości oświadczenia skarżącej z dnia [...] sierpnia 2014 r. To organy posługując się w trakcie postępowania administracyjnego formularzami, które można było odczytać tak jak uczyniła to skarżąca doprowadziły do ustalenia błędnie jej sytuacji majątkowej.

Trudno winić skarżącą za to, że nie miała wątpliwości co do wyczerpującego charakteru dokumentu, którym posłużyły się organy. Nie można przypisać jej winy w tym, że nie analizowała przepisów o zasiłku stałym, będąc przekonaną w dacie przyznania świadczenia, że wszystkie żądane od niej informacje przekazała zgodnie z prawdą. Rozumiejąc wątpliwości organu Sąd zwraca uwagę na treść art. 7a k.p.a., który nakazuje wszelkie wątpliwości interpretować na korzyść strony.

Sąd przesądza więc, że nie można skarżącej poczynić zarzutu przedstawienia organowi nieprawdziwych informacji o sytuacji majątkowej przy składaniu wniosku.

Wytyczne Sądu ze sprawy [...] wskazywały też na inna możliwość zidentyfikowania nienależnie pobranego świadczenia, tj. niepoinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej w toku jego pobierania.

SKO stwierdziło, że sytuacja materialna skarżącej nie zmieniła się w toku pobierania świadczenia. Nie zajęło jednak stanowiska, czy taka forma nienależnie pobranego świadczenia mogła zaistnieć w stanie faktycznym sprawy. Brak ten uzupełni w ponownym postępowaniu.

W tej sytuacji wobec oczywistego naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. oraz art. 153 P.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. co miało wpływ na wynik sprawy.

Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji .

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na względzie treść niniejszego uzasadnienia.