Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 436/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2022-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 10 ust. 2a
journal: Dz.U. 2021 poz 371
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19
article: art. 31zq ust. 8, art. 31zy ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Łozowska Asesor sądowy Anna Komorowska-Kaczkowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lutego 2022 r. sprawy ze skargi A Oddział [...] w S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych. uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do tut. Sądu przez A Oddział [...] w S. (dalej: strona skarżąca) jest wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 - dalej k.p.a.) oraz art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, z późn. zm.- dalej ustawa COVID-19) w zw. z art. 31zy ust. 1 ustawy COVID 19 i § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii CON/ID-19 (Dz. U. poz. 371 – dalej: rozporządzenie) decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z [...] utrzymująca w mocy własną decyzję z [...] odmawiającą stronie prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 31 marca 2021 r.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że składki za miesiąc marzec 2021 r. nie podlegają zwolnieniu. Z literalnego brzmienia przepisów ustawy o COVID-19, które dotyczą zwolnienia z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek wynika, iż wniosek o takie zwolnienie może złożyć płatnik składek, który spełnia warunki wskazane w tejże ustawie, w tym dotyczący prowadzenia przez tego płatnika w określonym przez ustawę o COVID-19 dniu działalności oznaczonej określonym kodem Polskiej Klasyfikacji Działalności, który wskazany jest jako rodzaj przeważającej działalności płatnika. Przepisy jednoznacznie wskazują, że płatnik ma prawo do zwolnienia ze składek należnych za marzec 2021 r. jeżeli na dzień 31 marca 2021 r. prowadził działalność gospodarczą jako przeważającą, oznaczoną ściśle określonymi kodami PKD.

W przypadku strony kod PKD działalności przeważającej to 94.99.Z. Nie uprawnia on do uzyskania ulgi w formie zwolnienia z opłacenia składek.

Organ wyjaśnił, że każdy płatnik składek podlega obowiązkowi ewidencyjnemu w ZUS, a zgłaszając się musi podać swoje dane identyfikacyjne. W Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych strona została zgłoszona jako płatnik składek z danymi identyfikacyjnymi NIP [...] i REGON [...], odpowiadającymi danym stowarzyszenia wpisanego Krajowego Rejestru Sądowego. Natomiast wskazany we wniosku o ponowne rozpatrzenie numer REGON jednostki lokalnej [...] nie może zostać uwzględniony jako numer płatnika składek. Wskazana jednostka lokalna nie jest płatnikiem składek. Jeśli płatnikami składek są jednostki lokalne, to powinny się one posługiwać własnym numerem NIP (różnym od NIP centrali), 14-znakowym numerem REGON nadanym jednostce lokalnej i nazwą skróconą jednostki lokalnej. W kompletach dokumentów rozliczeniowych składanych za pracowników powinny być podane takie dane identyfikacyjne płatnika, jak w jego zgłoszeniu do ZUS. W sprawie strony skarżącej tak nie jest. Przepisy ustawy nie przewidują wyjątków w tym zakresie. Zatem brak jest podstaw do uchylenia decyzji z [...].

W wniesionej na tą decyzję skardze strona wskazała, że jako wnioskodawca wpisany do KRS, posiadający osobowość prawną, posiadający numer NIP, prowadzący działalność gospodarczą i działalność statutową na podstawie statutu, samodzielnie rozliczający się z właściwym urzędem skarbowym jak również z ZUS ma ona prawo ubiegania się o zwolnienie ze składek.

A Oddział [...] jest zarejestrowane w dwóch rejestrach : Rejestrze Stowarzyszeń oraz w Rejestrze Przedsiębiorców w KRS (Nr [...] ). Jako przedsiębiorca strona jest zarejestrowana od roku 2004 i od tego czasu prowadzi działalność jako biuro podróży ówczesny kod PKD 63.30.C Strona co roku składa sprawozdania finansowe do KRS, widnieje w Centralnej Ewidencji Organizatorów Turystyki i Pośredników Turystycznych (Nr ewidencyjny nr [...]), posiada co roku polisę ubezpieczeniową jako Organizator Turystyki (Signal Iduna) ale z uwagi na Rejestr Stowarzyszeń jako nadrzędny rejestr w którym nie występuje żaden kod PKD strona nie ma szans na równe traktowanie z innymi podmiotami. W GUS a dokładnie w spisie REGON (Nr [...]) występuje kod PKD 9499Z (działalność pozostałych organizacji członkowskich, gdzie indziej nie sklasyfikowanych) na którą w każdej korespondencji powołuje się ZUS ,a którego nie można zmienić.

Aby to zmienić strona dokonała rejestracji w GUS jednostki lokalnej w dniu 18.02.2021 i otrzymała drugi numer REGON [...] numer NIP pozostał bez zmian [...] ,a główne PKD w GUS dla tego REGONU to 7911A ale dla ZUS nie stanowi to oczywistej jak dla wielu innych podmiotów (np. Wojewódzki Urząd Pracy ) podstawy do zwolnienia. Strona jest postrzegana jako stowarzyszenie a nie przedsiębiorca, z czym się nie zgadza. Jako stowarzyszenie nie byłaby w stanie zapłacić ani jednej składki ZUS od trzydziestu lat.

W ubiegłym roku na postanowienie KRS z [...] strona złożyła również wniosek o uaktualnienie i wpisanie do Rejestru Przedsiębiorców przedmiotu przeważającej działalności PKD.

Decyzją KRS z dnia [...] Sąd dokonał wpisu w KRS jako przedmiot działalności zarówno przeważającej (PKD 79.11.A) jak i pozostałej działalności: PKD 79.11.B 79.12.Z 79.90C i inne), które zgodnie z rozporządzeniem ustawodawcy dają podstawę do ubiegania się o zwolnienie z opłacania składek ZUS za wymieniony wyżej okres.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w graniach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z [...] utrzymująca w mocy własną decyzję z [...] odmawiającą stronie prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 31 marca 2021 wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19 w zw. z art. 31zy ust. 1 ustawy COVID 19 i § 10 ust. 1 rozporządzenia.

W pierwszej kolejności należy przypomnieć, iż toku postępowania administracyjnego przed organem, w myśl art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych zastosowanie mają k.p.a. Natomiast podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 31zq ust. 8 w związku z art. 31zy ust. 1 ustawy COVID 19 i § 10 ust. 1 Rozporządzenia. Zgodnie z § 10 ust. 2a rozporządzenia zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. albo za okres od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami:

1) 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z,

2) 47.41.Z, 47.42.Z, 47.43.Z, 47.51.Z, 47.52.Z, 47.53.Z, 47.54.Z, 47.59.Z, 47.64.Z, 47.65.Z, 47.71.Z, 47.72.Z, 47.75.Z, 47.77.Z, 77.29.Z, 77.39.Z, 96.02.Z, 96.09.Z

- którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Zgodnie natomiast z § 10 ust. 3 rozporządzenia oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1-2b, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021 r.

W rozpatrywanej sprawie, spór między stronami zaistniał w zakresie prawidłowości zastosowania powyższych przepisów. W niniejszej sprawie ZUS oceniając zasadność wniosku strony stwierdził, że w ZUS strona została zgłoszona jako płatnik składek z danymi identyfikacyjnymi NIP [...] i REGON [...], odpowiadającymi danym stowarzyszenia wpisanego Krajowego Rejestru Sądowego. W przypadku strony kod PKD działalności przeważającej to 94.99.Z. Nie uprawnia on do uzyskania ulgi w formie zwolnienia z opłacenia składek. Natomiast wskazany we wniosku o ponowne rozpatrzenie numer REGON jednostki lokalnej [...] nie może zostać uwzględniony jako numer płatnika składek. Wskazana jednostka lokalna nie jest płatnikiem składek. Jeśli płatnikami składek są jednostki lokalne, to powinny się one posługiwać własnym numerem NIP (różnym od NIP centrali), 14-znakowym numerem REGON nadanym jednostce lokalnej i nazwą skróconą jednostki lokalnej. W kompletach dokumentów rozliczeniowych składanych za pracowników powinny być podane takie dane identyfikacyjne płatnika, jak w jego zgłoszeniu do ZUS. W sprawie strony skarżącej tak nie jest.

Strona z kolei podnosi, że główną działalnością gospodarczą, jaką prowadzi jest ta, oznaczona kodem PKD 79.11.A., która uprawnia do zwolnienia. Decyzją KRS z dnia [...] Sąd dokonał wpisu w KRS jako przedmiot działalności zarówno przeważającej (PKD 79.11.A) jak i pozostałej działalności: PKD 79.11.B 79.12.Z 79.90C i inne), które zgodnie z rozporządzeniem ustawodawcy dają podstawę do ubiegania się o zwolnienie z opłacania składek ZUS za wymieniony wyżej okres.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, na wstępie należy zaznaczyć, że w stanie faktycznym sprawy bezspornym jest, że w rejestrze REGON [...], jako przeważającej działalności, wpisany był kod 94.99.Z., który nie uprawnia do zwolnienia. Oprócz tego bezspornym jest także to, że sąd rejestrowy – Sąd Rejonowy w O., w dniu [...] wydał postanowienie, na mocy którego postanowił wpisać jako przeważający rodzaj działalności gospodarczej strony, działalność oznaczoną kodem PKD 79.11.A. Organ nie kwestionuje tego faktu, jednakże w zakresie przyjętego przez siebie stanowiska powołuje się jedynie na związanie zapisem w rejestrze REGON.

Przystępując do rozstrzygnięcia tak zarysowanej kwestii, należy, w pierwszej kolejności, zwrócić uwagę na specyfikę rozpatrywanej sprawy wynikającą w faktu, że strona skarżąca jest podmiotem podlegającym wpisowi do Rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Do Rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego podlega ona wpisowi, jedynie niejako uzupełniająco, ze względu na prowadzoną działalność gospodarczą, której wykonywanie nie jest w jego przypadku obligatoryjne. Z tego zaś wynikają dodatkowe konsekwencje, na gruncie przepisów o statystyce publicznej, w tym w odniesieniu do ujawnianych w rejestrze REGON zakresu danych. Podkreślić przy tym należy, działalność statutowa i działalność gospodarcza są odrębnymi rodzajami działalności. Zgodnie natomiast z art. 34 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. 2020r. poz. 2261 ) stowarzyszenie może prowadzić działalność gospodarczą według ogólnych zasad określonych w odrębnych przepisach. Prowadzenie działalności gospodarczej przez stowarzyszenie odbywa się według ogólnych zasad określonych w odrębnych przepisach - w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej i ustawie o Krajowym Rejestrze Sądowym. Okoliczność, że dochody stowarzyszenia uzyskiwane z prowadzenia działalności gospodarczej są przeznaczane na takie czy inne cele, nie zmienia charakteru tej działalności. Stowarzyszenia mogą prowadzić bowiem dwojakiego rodzaju działalność: statutową i gospodarczą. Gospodarczego celu działalności nie niweczy przy tym to, że dochód z jej prowadzenia jest przeznaczony na działalność statutową (por. wyrok NSA dnia 29 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 926/10, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 6 października 2009 r. sygn. akt III SA/Wr 333/09). W związku z tym Stowarzyszenia mogą także zatrudniać pracowników i w takiej sytuacji występują jako płatnicy, których obowiązkiem jest opłacanie za te osoby należnych z tego tytułu składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne.

Z kolei z brzmienia § 10 ust. 2a rozporządzenia wynika, że ustawodawca zdecydował się przyznać wsparcie finansowe w opłacaniu składek płatnikom składek prowadzącym działalność gospodarczą wybranych rodzajów (branż). Treść tego przepisu wskazuje, że omawiana ulga przysługuje przedsiębiorcom - płatnikom składek, rzeczywiście prowadzącym określone w nim rodzaje działalności, bez rozróżnienia ich poszczególnych kategorii. Jest w nim bowiem mowa o "płatniku składek prowadzącym działalność", "jako przeważający rodzaj działalności". Sprecyzowanie rodzajów tych działalności nastąpiło natomiast poprzez wskazanie określonych kodów PKD. Nastąpiło to jednak w sposób abstrakcyjny, w oderwaniu od cech konkretnego płatnika, domagającego się zwolnienia. Nie można również tracić z pola widzenia okoliczności, wynikającej ze specyficznego charakteru strony, działającej w formie stowarzyszenia. Z uwagi na powyższe, treść wpisu danych w rejestrze REGON może przybierać nieco inną postać, niż to ma miejsce w przypadku przedsiębiorców niepodlegających wpisowi do Rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Jak wynika z akt sprawy, strona podlega obligatoryjnemu wpisowi do Rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, natomiast wpisowi do Rejestru przedsiębiorców podlega jedynie wówczas, gdy oprócz działalności statutowej, prowadzi także, niejako dodatkowo, działalność gospodarczą. W okolicznościach niniejszej sprawy strona tego rodzaju dodatkową działalność niewątpliwie podjęła. Jednak zgodnie z art. 42 ust. 3 a pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz.U. z 2021 r., poz.955), dane uzupełniające, zamieszczane w rejestrze REGON, obejmowały w tym wypadku jedynie przeważający rodzaj działalności statutowej. Tej zaś nie można utożsamiać z przeważającą działalnością gospodarczą, do której odnosi się § 10 ust. 2a rozporządzenia. Tak więc dane o przeważającej działalności gospodarczej strony w omawianym przypadku miały charakter drugorzędny. Nie można zaś mylić czy też utożsamiać tych dwóch pojęć, które odnoszą się do zupełnie odmiennych zakresów działalności zaewidencjonowanych podmiotów. W sytuacji, w której w Rejestrze przedsiębiorców ujawniony został kod przeważającej działalności gospodarczej, to w rejestrze REGON tego rodzaju dane mogą być odnotowane wyłącznie jako działalność drugorzędna. Wobec tego nie można ustalić zakresu przeważającej działalności gospodarczej stowarzyszenia, na podstawie zapisów w bazie REGON. Z uwagi na charakter wpisu, w odniesieniu do podmiotów podlegających wpisowi do Rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, strona nie miała zatem wpływu na ujawnienie informacji o swojej przeważającej działalności gospodarczej w rejestrze REGON. Trudno zaś przyjąć, że tego rodzaju zależność, dualizm prowadzonej działalności, mógłby stać za wyłączeniem takich podmiotów, jak chociażby stowarzyszenia, prowadzące działalność gospodarczą, z kategorii podmiotów uprawnionych do skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w § 10 ust. 2a rozporządzenia. Tego rodzaju zamiaru prawodawcy nie sposób bowiem wyprowadzić z przepisów § 10 ust. 1- 3 rozporządzenia, zgodnie z którym pomoc w postaci zwolnienia ze składek została skierowana do wszystkich podmiotów, będących płatnikami, spełniającymi określone warunki jej przyznania. Poza tym stowarzyszenia prowadzące działalność gospodarczą są równoprawnymi uczestnikami obrotu gospodarczego, dlatego też ich odmiennego traktowania nie można wywieść z wyników wykładni celowościowej i funkcjonalnej wskazanych wyżej przepisów zwłaszcza, że godziłoby to w zasadę równości wobec prawa, odnoszącą się także do wszelkiego rodzaju przedsiębiorców. (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Rz 359/21). Poza tym, jako to już wyżej zaznaczono, pomoc określona między innymi przepisem § 10 ust. 2a rozporządzenia, kierowana jest do podmiotów rzeczywiście prowadzących wskazane w nich rodzaje działalności, zaś ich ustalenie w oparciu o zapisy rejestru REGON ma na celu jedynie uproszczenie postępowania w tym przedmiocie, same zaś dane kodów PKD nie mają charakteru bezwzględnie wiążącego.

W takiej sytuacji, w ocenie Sądu, nie można przyjąć, że brak wpisania w rejestrze REGON tej działalności gospodarczej strony, która ma dla niej przeważający charakter, wyklucza definitywnie stronę z ubiegania się o przyznanie zwolnienia. Przepis § 10 ust. 2a rozporządzenia mówi bowiem o faktycznie prowadzonej działalności gospodarczej, jako warunku uprawniającym danego przedsiębiorcę do uzyskania pomocy, regulowanej tym przepisem. Tymczasem organ, powołując się na brak wpisu w rejestrze REGON właściwego - przeważającego rodzaju działalności gospodarczej, wykluczył skarżącą, wbrew § 10 ust. 2a rozporządzenia, z grona podmiotów, mogących się ubiegać o zwolnienie ze składek opierając się wyłącznie na danych z rejestru REGON. Jak wskazuje się w orzecznictwie § 10 ust. 3 rozporządzenia zawiera rozwiązanie proceduralne mające na celu usprawnienie procesu przyznawania przez ZUS wsparcia płatnikom składek faktycznie prowadzącym określony rodzaj działalności, ale nie stanowi on istotnej modyfikacji procesu dowodowego obowiązującego w postępowaniu administracyjnym. Wskazać w tym miejscu należy, że co prawda dane pozyskiwane przez ZUS w trybie określonym w ustawie o COVID-19 i przepisów rozporządzenia mają charakter urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. (art. 43 ustawy o statystyce publicznej) i są dla organu wiążące, lecz przepisy ustawy COVID-19 nie wyłączyły stosowania w tym postępowaniu normy zawartej w art. 76 § 3 k.p.a., co nie zostało przez organ dostrzeżone (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 13 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 304/21, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 29 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Ol 367/21, wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 633/21, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 22 czerwca 2012 r., sygn. akt I SA/Bd 256/21). Oznacza to, że płatnik prowadzący rzeczywistą przeważającą działalność gospodarczą odpowiadającą treści kodów PKD wymienionych w przedmiotowej ustawie, może przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego. Obalenie domniemania podlegać będzie na wykazaniu, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny, niż wynikający z danych pozyskanych przez organ z rejestru podmiotów REGON. Inicjatywa dowodowa w tej kwestii należy do strony, która złożyła wniosek, inicjującej postępowanie administracyjne, zaś organ przed wydaniem niekorzystnej dla strony decyzji nie może pominąć dyspozycji art. 79a § 1 k.p.a. Organ powinien zatem przed wydaniem takiej decyzji powiadomić stronę o konieczności wskazania przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, czyniąc zadość zasadzie informowania (art. 9 k.p.a.). W ocenie Sądu tak ścisłe interpretowanie przepisu, jakie przyjął organ może być krzywdzące dla szeregu podmiotów, którzy faktycznie i rzeczywiście prowadzili działalność uprawniającą do zwolnienia ze składek, jednakże wymaganego przepisem kodu PKD nie mieli wpisanego jako kodu "przeważającej działalności". Dlatego też, w ocenie Sądu, odejście od literalnej wykładni przepisów jest możliwe i pożądane w sytuacji, gdy jej rezultaty wypaczają założone przez prawodawcę cele i założenia ustawy. Nie można bowiem przy wykładni przepisów ustawy o COVID-19 tracić z pola widzenia także tego, że ustawa ta, w tym kolejne jej nowelizacje miała i ma na celu m.in. zwalczanie skutków, w tym społeczno-gospodarczych, COVID-19.

Dodatkowo zauważyć należy, że jak wynika z danych powszechnie dostępnych – strona internetowa ZUS (www.zus.pl), ZUS od dnia 4 maja 2020 r. przywrócił standardową obsługę klientów w placówkach ZUS, zachęcając jedynie do załatwiania spraw w ZUS "bez wychodzenia z domu", przez elektroniczny portal Platformy Usług Elektronicznych. Zatem organ powinien był realizować w sprawie, uregulowaną w art. 10 k.p.a., zasadę czynnego udziału strony w toku prowadzonego postępowania w sprawie.

W świetle powyższego w ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie doszło także do naruszenia obowiązku wynikającego z art. 79a § 1 k.p.a., zgodnie z którym w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania dokumentacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepis ten stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., a jego celem jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości. Chodzi przy tym o to, aby strona nie została zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy oraz zmuszona do zaskarżenia decyzji i przedstawiania tych dodatkowych dowodów dopiero na etapie postępowania odwoławczego (tak WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 239/19).

W związku z powyższym stwierdzić należy, że wydając zaskarżoną decyzję organ, dopuścił się naruszenia nie tylko prawa materialnego, które miało wpływ na wynika sprawy (§ 10 ust. 2a rozporządzenia), ale również przepisów prawa procesowego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), nie odnosząc się w żaden sposób do przedmiotu rzeczywistej działalności gospodarczej strony, mającej charakter przeważający, pomimo tego że dysponował wiedzą o jej zadeklarowaniu w tym charakterze w Rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego.

W ocenie Sądu, organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się do powyższych okoliczności, naruszając tym samym art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. W myśl art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., decyzja musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, na które składają się w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie decyzji powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a. Jednocześnie uzasadnienie powinno umożliwić sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ ograniczył się do podania kodu uwidocznionego w rejestrze REGON i wskazania, że kod ten nie figuruje na liście wskazanych branż, które mogą korzystać ze zwolnienia, co w świetle okoliczności podnoszonych przez stronę uznać należy za niewystarczające.

W tym miejscu podkreślić należy, że sąd administracyjny nie zastępuje w orzekaniu organów administracyjnych, a jedynie kontroluje zaskarżoną przez stronę decyzję pod względem prawnym i w przypadku ustalenia, że narusza ona prawo – uchyla ją, podając przyczyny, które skłoniły do tego sąd. Sąd administracyjny nie jest władny do przyznania pomocy publicznej w postaci zwolnienia z obowiązku opłacania składek, gdyż to należy do uprawnień organu, który po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, kierując się wskazaniami Sądu, zawartymi w uzasadnieniu przedmiotowego wyroku, wyda stosowne rozstrzygnięcie.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ, zgodnie z warunkami zwolnienia ze składek, o których mowa w § 10 ust. 2a rozporządzenia, ustali kod przeważającej działalności gospodarczej prowadzonej przez stronę - na podstawie wszelkich dopuszczalnych i zdatnych do ustalenia tego rodzaju okoliczności środków dowodowych. W tym zakresie odniesie się, również do zaoferowanych przez stronę dowodów, postaci prawomocnego postanowienia sądu rejestrowego. Następnie zaś, w przypadku stwierdzenia, że przeważająca działalność gospodarcza, prowadzona przez stronę skarżącą, uprawnia ją do uzyskania zwolnienia, odniesie się do zasadności jego wniosku, w kontekście pozostałych przesłanek uzyskania tego rodzaju ulgi.

W zakresie zwrotu kosztów sądowych Sąd nie orzekał, ponieważ strona takiego wniosku nie złożyła. Nadto na postawie art. 239 lit. e p.p.s.a. strona jest zwolniona z kosztów sądowych, a strona skarżąca działająca osobiście, nie wykazała, że poniosła inne wydatki niezbędne do celowego dochodzenia jej praw.

Wskazać też należy, że Sąd nie uwzględnił wniosku o zawieszenie postępowania z uwagi na brak wystąpienia przesłanki z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Końcowo Sąd wskazuje, że orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w treści niniejszego uzasadnienia, dostępne są w Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl.