Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 583/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2013-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1, art. 40
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 138 par. 1 pkt 2, art. 138 par. 2, art. 139
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński,, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi G. i S. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnemu T. A. K. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżących wykonane na zasadzie prawa pomocy.-


UZASADNIENIE

Na skutek zawiadomienia S. M. o samowolnej rozbudowie budynku mieszkalnego w K., gmina S., na działce nr geod. [...], stanowiącej własność M. T., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. (PINB) w dniu [...] października 2010 r. dokonał kontroli podczas której stwierdził, że na działce tej istnieje budynek mieszkalny murowany na fundamencie betonowym, który został rozbudowany z dwóch stron w części A i części B według szkicu znajdującego się w aktach sprawy. Przedmiotem postępowania jest część A zlokalizowana ok. 1,10m od granicy z działką skarżących, w tym ganek o wymiarach zlokalizowany ok. 1,90m od tej granicy. Działka sąsiednia o nr geod. [...] należy do S. i G. M. W ścianie szczytowej budynku znajdują się dwa okna, każde o wymiarach 0,6x0,6m. Ganek drewniany obłożony płytą OSB, na fundamencie betonowym. W rozbudowanej części znajduje się pomieszczenie łazienki i hall. Pozostałe części rozbudowy wykonane zostały

z cegły silikatowej natomiast ściana szczytowa (od strony działki skarżących) z cegły dziurawki i częściowo z płyty paździerzowej. Pokrycie dachu stanowią płyty faliste azbestowo-cementowe.

Ustalenia kontroli potwierdziły oględziny przeprowadzone [...] listopada 2010 r. PINB stwierdził, że rozbudowa budynku została wykonana w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku. Ustalił też, że w latach 1974 - 1994 nie było wydawane pozwolenie na jego rozbudowę.

Decyzją z [...] sierpnia 2011 r. nr [...], wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ pierwszej instancji nakazał inwestorowi M. T., w trybie przepisów art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), w terminie do 30 listopada 2011 r. doprowadzić przedmiotową rozbudowę do zgodności z przepisami i warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki, poprzez dokonanie niezbędnych zmian i przeróbek, polegających na zamurowaniu otworów okiennych w ścianie od strony działki nr geod. [...] oraz wykonaniu ściany oddzielenia pożarowego z materiałów ognioodpornych i nierozprzestrzeniających ognia na istniejącej ścianie szczytowej w miejscach gdzie wykonana jest ona z materiałów palnych, od strony granicy z tą działką.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżących, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (PWINB) decyzją z [...] września 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Zdaniem tego organu, PINB prawidłowo wdrożył procedurę legalizacyjną w trybie przepisów art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W ocenie PWINB podjęte rozstrzygnięcie trzeba jednak uzupełnić poprzez wpisanie w sentencji decyzji art. 42 ust. 1 tej ustawy oraz doprecyzowanie, z jakich materiałów należy wykonać nałożony obowiązek, co nie wynikało ani z decyzji organu pierwszej instancji, ani też z ekspertyzy technicznej.

Wyrokiem z 23 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Bk 799/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił ww. decyzję organu odwoławczego. Sąd stwierdził przede wszystkim, że instytucja "doprecyzowania" sentencji decyzji organu I instancji nie mieści się w treści art. 138 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej

w skrócie: "Kpa". Sąd uznał ponadto, że wykazanie naruszenia przez inwestora przepisów prawa budowlanego i dopuszczenie się pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r. samowoli budowlanej polegającej na zrealizowaniu obiektu budowlanego

w sposób sprzeczny z warunkami technicznymi określającymi usytuowanie budynków, zwłaszcza § 12 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17 poz. 62 ze zm.) daje podstawę do zastosowania art. 40 ustawy dopiero wówczas, jeżeli zostanie

wykazane, że naruszenie przepisów technicznych nie wiąże się ze spowodowaniem niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnym pogorszeniem warunków użytkowych lub zdrowotnych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 2). Zdaniem Sądu organ odwoławczy winien wykazać i uzasadnić powyższą przesłankę.

Ponownie rozpatrując odwołanie, PWINB decyzją z [...] czerwca 2012 r.

nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji z [...] sierpnia 2011 r. i nakazał inwestorowi wykonanie w terminie do 25 września 2012 r. - pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane niżej wymienione roboty budowlane w celu doprowadzenia rozbudowy budynku mieszkalnego części A - o wymiarach 2,80 x 10.95m w tym ganek o wymiarach 1,75m x 2,0m na działce nr geod. [...] w K. gm. S. - do zgodności z przepisami i warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie: 1) zamurowanie otworów okiennych w ścianie od strony działki należącej do skarżących, poprzez wypełnienie ich jednym z wymienionych materiałów: cegłą ceramiczną, pustakiem ceramicznym, luksferami, cegłą szklaną lub wstawienie okien przeciwpożarowych o odporności ogniowej nie mniejszej niż EI-30, 2) wykonanie ściany oddzielenia pożarowego z materiałów ognioodpornych i nierozprzestrzeniających ognia w istniejącej ścianie szczytowej w miejscu, gdzie jest ona wykonana z materiałów palnych, od strony działki skarżących (jako materiału należy użyć: cegły ceramicznej pełnej lub silikatowej o grubości 25cm, na zaprawie cementowo-wapiennej).

Organ odwoławczy potwierdził, że w sprawie mają zastosowanie przepisy prawa budowlanego z 1974 r., albowiem roboty, co do których inwestor nie okazał pozwolenia na budowę, wykonane były przed 1 stycznia 1995 r.

Zdaniem PWINB w realiach tej sprawy spełniony został - określony

w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. - warunek usytuowania rozbudowanej części budynku mieszkalnego na terenie, który zgodnie z przepisami

o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym był przeznaczony pod tego typu zabudowę. Organ wskazał, że rozbudowa budynku uzupełnia istniejącą gęstą zabudowę zagrodową. Zgodnie z aneksem do tekstu planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego gminy S. zawierającego zmiany wprowadzone do planu uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia 23 maja 1991 r. ([...]) na terenie wsi K. przewidywana była zabudowa zagrodowa, z możliwością uzupełnienia i wymiany budynków, z oznaczeniem w części graficznej symbolem 1MR. Zapisy planu nie były od tamtego czasu zmieniane a aktualnie brak jest planu zagospodarowania przestrzennego na tym terenie. W zabudowie zagrodowej usytuowany jest więc budynek mieszkalny, samowolnie rozbudowany o część A. Przez zabudowę zagrodową należy rozumieć w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych. W rozpatrywanym przypadku część A budynku mieszkalnego w tej zabudowie zagrodowej (zawierająca pomieszczenia łazienki, hallu czy też ganek służący za wiatrołap), nie stanowi naruszenia dotychczasowego przeznaczenia tego terenu i nie wykracza poza zakres zabudowy zagrodowej. Charakter inwestycji nie koliduje więc z istniejącą zabudową i tym samym nie narusza ustaleń prawa miejscowego. Powyższe świadczy o zgodności tej budowy z dotychczasowym przeznaczeniem terenu i nie narusza przepisów o planowaniu przestrzennym.

Organ odwoławczy zauważył, że istniejąca zabudowa zagrodowa

jest zabudową gęstą gdzie zarówno przedmiotowa rozbudowa jak i zabudowa działki skarżących nie spełniają warunków technicznych, o których mowa w § 12 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. Stwierdził przy tym, że samowolna dobudowa nie pełni funkcji mieszkalnej, gdyż stanowi: łazienkę, korytarz i wiatrołap. Biorąc więc pod uwagę rodzaj zabudowy działek inwestora, skarżących jak i wszystkich sąsiadujących z nimi, zabudowa taka była dopuszczona na tym terenie przez miejscowe władze zwłaszcza, że taką lokalizację dopuszczał § 13 tego rozporządzenia. Jednakże upływ czasu uniemożliwia przeprowadzenie niebudzącego żadnych wątpliwości dowodu, ponieważ dokumenty w organach architektoniczno-budowanych nie są do uzyskania. PWINB uznał, że w istniejącej sytuacji zarówno rozbudowany o część A budynek mieszkalny inwestora

jak i budynki mieszkalne i gospodarcze skarżących nie spełniają w/w warunków technicznych, ale nie spełniałyby ich również nawet po dokonaniu rozbiórki przedmiotowej rozbudowy części A budynku mieszkalnego inwestora. Niezasadnym jest więc z punktu widzenia interesu społecznego nakładanie obowiązku takiej rozbiórki. Samowolna rozbudowa sama w sobie nie spowodowała zwiększenia niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia, natomiast nawet w przypadku rozbiórki

nie zmniejszyłaby takiego niebezpieczeństwa. Nakazane w niniejszej decyzji wykonanie czynności zapewni warunki bezpieczeństwa, bowiem ściana oddzielenia pożarowego pozwala na zmniejszenie odległości pomiędzy budynkami określonymi przepisami dotyczącymi warunków technicznych.

W związku z tym organ uznał, że w sprawie tej nie naruszono przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Podkreślił ponadto, że nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń na zasadzie art. 40 tej ustawy. W rozpatrywanej sprawie zasadnym jest nakazanie wykonania zmian i przeróbek określonych w sentencji decyzji - w celu doprowadzenia do zgodności z przepisami techniczno - budowlanymi. Jednakże zakres czynności nakazany przez organ

l instancji wymagał - zdaniem organu odwoławczego - uszczegółowienia. Również wyznaczony w zaskarżonej decyzji PINB termin należało uaktualnić. Stąd na mocy art. 138 § 1 pkt 2 organ odwoławczy uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu

l instancji i orzekł jak w sentencji decyzji.

Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem skarżący złożyli do tut. Sądu skargę, wnosząc o uchylenie części decyzji od stów "oraz orzekam: - nakazuje M. T. - wykonanie w terminie do dnia 25 września 2012 r. (...).

Zdaniem skarżących zaskarżona decyzja narusza art. 128, art. 138 § 1 pkt 2, art. 138 § 2 i art. 139 Kpa oraz przepisy Prawa budowlanego.

W skardze wskazano, że organ II instancji słusznie uchylił w całości decyzję PINB. Podkreślono jednak, że w takiej sytuacji organ odwoławczy nie mógł

już zobowiązywać inwestora/wnioskodawcy do wykonania jakiekolwiek prac budowlanych w zawitym terminie do dnia 25 września 2012 r., gdyż nie było już

w obiegu prawnym uchylonej decyzji organu I stopnia. Skoro PWINB zastosował część pierwszą art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, to w żadnym razie nie był uprawniony

do powoływania się na drugą część tej regulacji, "albo w części i w tym zakresie orzeka co do Istoty sprawy". Organ II instancji mógł jedynie w tym zakresie wskazać przesłanki, które zadecydowały o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

Skarżący nie godzą się z traktowaniem samowolnie wybudowanej przez inwestora część A mieszkania jako budynku gospodarczego. Ich zdaniem przepisane odległości właściwym rozporządzeniem muszą być zachowane tym bardziej,

że w przyszłości inwestor zamierza rozbudować istniejące mieszkanie, co pomniejszy wartość ich nieruchomości zabudowanej i pogorszy warunki zamieszkiwania. Nie może być tak, że poprzez usankcjonowanie samowoli budowlanej najbardziej poszkodowanymi będą skarżący.

W skardze podniesiono ponadto, że organ II instancji nakazując inwestorowi wykonanie prac budowlanych w zawitym terminie do dnia 25 września 2012 r.

nie wskazał żadnej podstawy prawnej. Oznacza to, że w tym zakresie z mocy prawa decyzja jest nieważna. Nadto zalecenia wydał nieuprawniony organ.

W pismach z 25 października 2012 r. i 15 stycznia 2013 r. skarżący dodatkowo podnieśli, że wznowienie postępowania administracyjnego jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności decyzji administracyjnej. Odwołując się to art. 149 § 2

i art. 150 § 2 Kpa stwierdzili, że organ zaskarżona decyzja wydana została

z naruszeniem przepisów o właściwości. Organ rażąco naruszył prawo poprzez nie wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania.

W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem sądowej kontroli w tej sprawie jest decyzja PWINB wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek wyroku WSA w Białymstoku z 23 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Bk 799/11 uchylającego wcześniej wydaną decyzję. Ponownie rozpatrując tę sprawę, odwoławczy organ nadzoru budowlanego uchylił w całości decyzję PINB nakazującą inwestorowi doprowadzenie rozbudowy budynku mieszkalnego do stanu zgodności z przepisami i warunkami technicznymi i orzekł co do istoty sprawy.

W związku z tak określonymi granicami sprawy przypomnienia wymaga,

że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), ocena prawna

i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą

w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

W świetle tej regulacji ponownie rozpatrujący sprawę PWINB miał obowiązek uwzględnić jej ocenę wyrażoną w przywołanym wyroku z 23 lutego 2012 r. W wyroku tym Sąd potwierdził, że w niniejszej sprawie znajdują zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. i dokonał wykładni art. 37 w zw. z art. 40 tej ustawy. Nie mając wątpliwości, że dobudowana część domu inwestora narusza przepis § 12 rozporządzenia z 3 lipca 1980 r., gdyż jego usytuowanie względem granicy działki skarżących, nie zachowuje przewidzianych tym przepisem odległości - Sąd ten uznał, że rozbiórka dobudowanej części budynku mieszkalnego mogłaby mieć miejsce, ale tylko w przypadku, gdy organy jednoznacznie wskazałyby, że wybudowana niezgodnie z prawem część budynku mieszkalnego powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo sprowadza niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych. Zdaniem Sądu pomimo stwierdzenia, że inwestor naruszył normy dotyczące usytuowania budynków, brak jest podstaw do wysuwania tylko z tego faktu skutków, jakie niesie dyspozycja art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Przepis ten nie nakazuje orzekania rozbiórek z samego faktu niezgodnego z prawem wybudowania obiektu budowlanego, chyba, że jest

to wybudowanie obiektu w terenie, który nie jest przeznaczony w planie miejscowym pod zabudowę. Samo naruszenie przepisów budowlanych, bez naruszenia przepisów o planowaniu przestrzennym nie pociąga możliwości orzekania

o rozbiórce dopóty, dopóki nie zostanie wykazane, że naruszenie tych przepisów sprowadza niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia lub niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W związku z powyższym Sąd zobowiązał organ odwoławczy do wykazania i uzasadniania przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.

Orzekający w tej sprawie Sąd stwierdza, że ponownie rozpatrując sprawę PWINB wywiązał się z tego obowiązku należycie.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. obiekty budowlane

lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce

albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym

od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Stosownie zaś do art. 40 tej ustawy, w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.

PWINB zbadał zgodność przedmiotowej budowy z dotychczasowym przeznaczeniem terenu i trafnie uznał, że nie narusza przepisów o planowaniu przestrzennym. Samowolnie rozbudowany budynek mieszkalny inwestora usytuowany jest w zabudowie zagrodowej. Charakter tej samowoli (łazienka, hall, wiatrołap) wskazuje, że nie koliduje z istniejącą już zabudową. Organ miał więc podstawy do stwierdzenia, że nie narusza ustaleń prawa miejscowego aneksowanego w 1991 r. (zob. k. 150 tom I akt administracyjnych).

Organ wykazał również i należycie wyjaśnił, że naruszenie przepisów budowlanych przedmiotowej samowoli budowlanej nie zwiększa niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Ocenił zatem przesłankę orzeczenia przymusowej rozbiórki

z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Wynik tej oceny uwzględnia kontekst interesu społecznego i konstytucyjnej równości wobec prawa. Podkreślenia bowiem wymaga, że w innym postępowaniu prowadzonym w sprawie samowoli budowlanej, tyle że wykonanej przez skarżących - organ nadzoru budowlanego nakazał wykonanie określonych czynności przywracających porządek prawny odnośnie podobnej rozbudowy budynku mieszkalnego z naruszeniem przepisów

i warunków technicznych (niezachowana odpowiednia odległość od granicy

z sąsiednią działką o nr [...]). Sąd podziela stanowisko organu, że w istniejącej sytuacji zarówno rozbudowany o część A budynek mieszkalny inwestora jak i budynki mieszkalne i gospodarcze skarżących nie spełniają warunków technicznych, ale nie spełniałyby ich również nawet po dokonaniu rozbiórki budynku mieszkalnego inwestora. Stąd niezasadny jest obowiązek rozbiórki tej samowoli. Zwłaszcza, że wykonanie nakazanych w zaskarżonej decyzji czynności zapewni odpowiednie warunki bezpieczeństwa przeciwpożarowego.

Zgodnie z § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 3 lipca 1980 r., budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych. Przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym że odległość między budynkiem istniejącym

a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m.

Nałożony na inwestora obowiązek wykonania ściany oddzielenia pożarowego pozwala na zmniejszenie odległości pomiędzy budynkami określonymi warunkami technicznymi wynikającymi z ww. rozporządzenia.

Wobec powyższego organ trafnie uznał, że w rozpatrywanym przypadku brak było podstaw do orzeczenia przymusowej rozbiórki albowiem nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Stąd, stosownie do art. 40 tej ustawy prawidłowo zastosowano procedurę legalizacyjną przywracającą stan zgodności z prawem przedmiotowego obiektu.

Odnosząc się do podniesionej przez stronę skarżącą kwestii zaciemnienia, Sąd stwierdza, że jak wynika z dokumentacji fotograficznej dołączonej do akt budynek skarżących nie stoi w bezpośrednim sąsiedztwie budynku inwestorów. Ponadto kubatura budynku skarżących wskazuje, że to ich budynek zaciemnia budynek posadowiony na działce sąsiedniej.

W sprawie tej nie został naruszony art. 138 § 2 Kpa. Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy nie uznał, aby sprawa wymagała wyjaśnienia w stopniu jaki wynika z tej regulacji. Na podstawie zaakceptowanego stanu faktycznego uznał natomiast,

że zakres czynności do wykonania przez inwestora wymaga uszczegółowienia.

To zaś niewątpliwie dawało podstawę do wydania orzeczenia reformatoryjnego,

o którym mowa w art. 138 § 1 pkt 2 Kpa. Jako pozbawiony jakichkolwiek podstaw jawi się sposób odczytywania wskazanej normy przez autora skargi. Przepis

ten stanowi kompetencję do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w całości lub w części i jednoczesnego orzeczenia w tym zakresie co do istoty sprawy albo

do uchylenia zaskarżonej decyzji i jednoczesnego umorzenia postępowania pierwszej instancji w całości lub w części. Uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy stanowi wyraz uznania przez organ drugiej instancji, przy zaakceptowaniu ustalonego w sprawie stanu faktycznego, że zaskarżona decyzja nie jest prawidłowa. To w efekcie prowadzi do możliwości orzeczenia reformatoryjnego, czyli takiego, jakie zostało wydane w rozpatrywanym przypadku. Nie ma żadnego oparcia w omawianej normie twierdzenie strony, że w sytuacji uchylenia decyzji PINB organ odwoławczy nie mógł już zobowiązywać inwestora/wnioskodawcy do wykonania jakiekolwiek prac budowlanych, gdyż nie było już w obiegu prawnym uchylonej decyzji organu I stopnia.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia zakazu orzekania na niekorzyść skarżących. Zakaz ten wynika z art. 139 Kpa. Obejmuje on sytuacje obiektywnego pogorszenia sytuacji prawnej strony odwołującej się wskutek wydania decyzji przez organ odwoławczy. O tym, czy pogorszenie takie nastąpiło, przesądza zestawienie sentencji decyzji organu pierwszej instancji z sentencją decyzji organu odwoławczego (zob. wyrok WSA w Warszawie z 5 maja 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 475/08, LEX nr 489245). Z decyzji PINB z [...] sierpnia 2011 r. oraz zaskarżonej do Sądu decyzji PWINB wynika, że inwestorowi nakazano doprowadzenia rozbudowy budynku mieszkalnego do zgodności z przepisami i warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Różnica treściowa między obiema decyzjami dotyczy uszczegółowienia przez organ odwoławczy zakresu czynności,

do wykonania których zobowiązany został inwestor. Konkretyzacja ta polega

na wskazaniu, z jakich materiałów należy wykonać roboty. Ponadto w zaskarżonej decyzji wskazano późniejszy termin wykonania tych czynności. Wymienione różnice nie sprawiają, że decyzja organu odwoławczego wydana została na niekorzyść strony odwołującej się. W gruncie rzeczy utrzymany został obowiązek nałożony

na inwestora, a dotyczący dokonania zmian w celu doprowadzenia rozbudowy budynku mieszkalnego do zgodności z przepisami i warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Naruszenia zakazu reformationis in peius skarżący nie mogą upatrywać

w pierwotnie wydanej w tej sprawie decyzji z [...] grudnia 2010 r. nakazującej inwestorowi dokonanie rozbiórki. Decyzja to została bowiem wyeliminowana z obrotu prawnego przez PWINB. Prawidłowość decyzji kasacyjnej potwierdził zaś WSA

w Białymstoku oddalając skargę skarżących (wyrok z 19 maja 2011 r. sygn. akt

II SA/Bk 95/11). W tym miejscu należy wyjaśnić skarżącym, że art. 139 Kpa nie ma zastosowania przy rozpatrywaniu sprawy przez organ pierwszej instancji

w postępowaniu toczącym się w następstwie kasacyjnej decyzji organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2 Kpa (zob. uchwała NSA z 4 maja 1998 r. FPS 2/98 ONSA 1998/3/79). Wydając [...] sierpnia 2011 r. decyzję, PINB

nie miał zatem obowiązku stosować tej zasady. Zakaz ten objął natomiast fazę orzekania przez PWINB na skutek odwołania złożonego od ostatnio wymienionej decyzji. Jak jednak wykazano wyżej zakazu tego organ odwoławczy nie naruszył.

W toku postępowania sądowego strona sformułowała również niezrozumiały zarzut rażącego naruszenia prawo poprzez nie wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, powiązany z zarzutem wydanie decyzji z naruszeniem przepisów

o właściwości - 149 § 2 i art. 150 § 2 Kpa. Należy wyjaśnić skarżącym, że

w rozpatrywanej sprawie nie może być mowy o instytucji wznowienia postępowania, albowiem pierwotna decyzja organu nadzoru budowlanego została prawomocnie wyeliminowana z obrotu prawnego. Podstawą do ponownego rozpatrzenia sprawy przez PINB była decyzja organu wyższego stopnia z [...] stycznia 2011 r.

Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Dlatego też orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O przyznaniu wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu radcy prawnemu

i zwrocie niezbędnych wydatków, Sąd orzekł na podstawie art. 250 cyt. ustawy procesowej oraz przepisów § 2 ust. 1-3, § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" i § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).