Postanowienie NSA, sygn. akt I FSK 2152/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 86
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 149
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Danuta Oleś, , , po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. E. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 597/13 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi A. E. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 6 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: 1) oddalić skargę kasacyjną, 2) przyznać od Skarbu Państwa – z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – na rzecz radcy prawnego K. J. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych powiększoną o należny podatek VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 597/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę A. E. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 6 grudnia 2012 r., wydane w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Z uzasadnienia powyższego postanowienia wynika, że pismem z 10 stycznia 2013 r. (nadanym w Urzędzie Pocztowym 31 stycznia 2013 r.) Ar. E. (dalej jako "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 6 grudnia 2012 r., w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z 23 sierpnia 2012 r. określającej skarżącemu nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w podatku od towarów i usług za styczeń, październik, listopad i grudzień 2008 r. oraz zobowiązania podatkowego za okresy od lutego do września 2008 r.

Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy "Potwierdzenia odbioru" przesyłki listowej zaskarżone postanowienie, zostało doręczone skarżącemu w dniu 27 grudnia 2012 r. Zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianymi w art. 83 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270; dalej jako "P.p.s.a.") termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 28 stycznia 2013 r. (poniedziałek).

Skarga na decyzję została wniesiona w dniu 31 stycznia 2013 r. a więc z trzydniowym przekroczeniem terminu do jej wniesienia.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wywiódł pełnomocnik skarżącego, ustanowiony z urzędu. Przedmiotowemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:

- art. 58 § 1 pkt 2, § 3 P.p.s.a. oraz art. 53 § 1 P.p.s.a. oraz art. 149 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej jako "Ordynacja podatkowa") poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i odrzucenie skargi, w sytuacji gdy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 6 grudnia 2012 r., odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, nie zostało doręczone skarżącemu lecz B. E., która nie jest domownikiem, a zatem termin na wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie tylko nie upłynął, ale również nie rozpoczął swojego biegu,

- art. 49 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 29 P.p.s.a. praz art. 143 § 1, § 1a, § 2 pkt 2 oraz § 3 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie wezwania organu administracji do uzupełnienia braku formalnego pisma – odpowiedzi na skargę, tj. do wykazania przez Wicedyrektora D. H. swojego umocowania do podpisania odpowiedzi na skargę w imieniu Dyrektora Izby Skarbowej w W. Wada skutkująca nieważnością postępowania na zasadzie art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a.

Z uwagi na tak sformułowane zarzuty, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów postepowania według norm prawem przepisanych i przyznanie pełnomocnikowi skarżącego kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu według norm prawem przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Oprócz złożenia stosowanego wniosku, warunkiem przywrócenia uchybionego terminu jest również (między innymi) zachowanie siedmiodniowego terminu liczonego od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a także uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak jej winy.

Art. 149 Ordynacji podatkowej wskazuje, że w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w skrzynce pocztowej, na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.

Z akt sprawy wynika, że organ podatkowy wysłał decyzje na adres podatnika, ul. [..], W. Z duplikatu zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika zaś, że przesyłkę wysłaną na wskazany adres, odebrał dorosły domownik, tj. B. E., posiadająca odpowiednie upoważnienie nr [...]. W tej sytuacji mając na uwadze art. 149 Ordynacji podatkowej należało przyjąć, że doręczenie decyzji nastąpiło prawidłowo i dalsze postępowanie organu, tj. ponowne wysłanie przesyłki zawierającej decyzje na adres skarżącego nie miało uzasadnionych podstaw.

Przywołany przepis art. 149 Ordynacji podatkowej reguluje tzw. doręczenie zastępcze. Odebranie przez pełnoletniego domownika i podjęcie się przez niego oddania pisma stwarza domniemanie, że adresat pismo otrzymał. Jest to domniemanie wzruszalne. Przepis ten pozwala domniemywać skuteczność doręczenia, a nie uznać je w sposób niepodważalny za dokonane. Obalenie domniemania doręczenia zastępczego oznacza, że pismo nie zostało w ogóle doręczone. Konieczne jest zatem powtórne dokonanie doręczenia przez organ podatkowy (tak wyrok NSA z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt I FSK 2164/11, http://orzeczenia.nsa.gov.pl "CBOSA").

Skarżący w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi, że B. E. nie zamieszkuje pod adresem ul. [...] w W., oraz nie prowadzi ze skarżącym gospodarstwa domowego, tym samym nie można uznać jej za domownika.

W tym miejscu wskazać należy, że z art. 149 nie wynika konieczność prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z osobą, która zobowiązała się przekazać pismo adresatowi (wyrok NSA z z dnia 15 grudnia 1999 r., sygn. akt SA/Sz 9/99, publ. LexPolonica nr 350186). Ponadto, co istotne, B. E. posiadała właściwe upoważnienie nr 36/2005, co wskazuje, że była ona osobą umocowaną do odbioru pism kierowanych do skarżącego. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa (postanowienie NSA z dnia 31 lipca 2008 r., sygn. akt I FZ 323/08, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 lipca 2009 r., sygn. akt I SA/Po 470/09, wyrok TK z dnia 28 lutego 2008 r., P 13/05, publ. OTK-A 2006 nr 2, poz. 20) odebranie przez pełnoletniego domownika i podjęcie się przez niego oddania pisma stwarza domniemanie, że adresat pismo otrzymał. W sprawie jest to domniemanie wzruszalne, jednakże do jego obalenia nie wystarczy samo tylko podniesienie zarzutu, że adresat pisma nie otrzymał. Aby spełnić wymóg uprawdopodobnienia należało wskazać na konkretne okoliczności uprawdopodabniające ten fakt. Takie zaś w skardze kasacyjnej nie zostały wskazane.

Wobec powyższego za niezasadne należy uznać zarzuty skarżącego o naruszeniu art. 58 § 1 pkt 2, § 3 P.p.s.a. i art. 53 § 1 P.p.s.a. oraz art. 149 Ordynacji podatkowej.

Odnosząc się natomiast do drugiego z zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej to wskazać należy, że kwestia podpisu znajdującego się w odpowiedzi na skargę pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Nie mniej jednak Naczelny Sąd Administracyjny pragnie wskazać, że z § 34 ust. 3 załącznika do zarządzenia nr 31/2012 Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 30 lipca 2012 r. w sprawie nadania Izbie Skarbowej w W. regulaminu organizacyjnego wynika, że Wicedyrektor ds. podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób prawnych i fizycznych podpisuje odpowiedzi na skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w przypadku, gdy rozstrzygnięcie podjął Naczelnik Wydziału lub Kierownik innej samodzielnej komórki organizacyjnej. Przedmiotem skargi jest zaś postanowienie z dnia 6 grudnia 2012 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia 23 sierpnia 2012 r., wydane przez B. S., Naczelnika Wydziału.

Mając te wszystkie okoliczności na względzie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji zasadnie uznał, że skarga w niniejszym postępowaniu została wniesiona z uchybieniem terminu do jej wniesienia.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na zasadzie art. 184 oraz art. 182 § 1 i 3 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

W zakresie żądania zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego należy zauważyć, że w myśl uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 (ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 23) przepisy art. 203 i art. 204 P.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Sądu I instancji kończące postępowanie w sprawie. Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna została wniesiona od postanowienia odrzucającego skargę, a więc kończącego postępowanie w sprawie, tym samym nie było podstaw prawnych do orzekania w przedmiocie kosztów.