Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1247/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 16a ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1548
law: Ustawa z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135, art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 24 lutego 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, , Protokolant Pomocnik sekretarza Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2015 roku sprawy ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy Ż. z dnia [...], nr [...]. LS


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu odwołania E. P., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy Ż. z dnia [...] nr [...].

Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] Burmistrz Gminy Ż., odmówił E. P. przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawnym mężem Z. P., argumentując że wnioskodawczyni nigdy nie zrezygnowała z zatrudnienia, aby opiekować się mężem, wobec czego w świetle art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego jej nie przysługuje.

W odwołaniu od tej decyzji E. P. wniosła o przyznanie wnioskowanego świadczenia, wyjaśniając że w sposób trwały i ciągły opiekuje się niepełnosprawnym mężem, niezdolnym całkowicie do samodzielnej egzystencji. Odwołująca podkreśliła, że aktualnie nie pracuje zawodowo i nie podejmie już pracy, ponieważ musi opiekować się niepełnosprawnym mężem, a nie ma innych osób, które podjęłyby się tej opieki. Rodzina utrzymuje się tylko z renty męża, która nie wystarcza na bieżące potrzeby. We wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje również 19-letnia córka, która uczy się w systemie zaocznym, lecz nie pracuje, ponieważ trudno dostać pracę. Odwołująca podniosła, że od daty ustalenia niepełnosprawności męża (1998r.) do dnia 24 czerwca 2013r. nie pozostawała w stosunku pracy i opiekowała się mężem. Ze świadczenia pielęgnacyjnego na męża, które miała przyznane decyzją na okres od dnia 1 września 2010r. do odwołania zrezygnowała od dnia 1 czerwca 2013r. z powodu podjęcia zatrudnienia, które wygasło z dniem 21 marca 2014r. z powodu upływu czasu, na jaki była zawarta umowa o pracę. Od dnia 20 marca 2014r. do dnia 5 września 2014r. przebywała na zwolnieniu lekarskim pobierając zasiłek chorobowy. Odwołująca stwierdziła nadto, że była zmuszona podjąć zatrudnienie w związku z wejściem w życie od dnia 1 lipca 2013r. nowych przepisów, według których warunkiem ubiegania się o specjalny zasiłek opiekuńczy było uprzednie zatrudnienie się i zrezygnowanie z pracy. Podkreśliła, że podjęcie przez nią pracy było konieczne. Na poparcie zasadności odwołania strona powoła wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych podjęte na tle regulacji art. 16a ustawy.

Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia 14 listopada 2014r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na podstawie art.138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2013r. poz.1456 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "u.ś.r.", utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie Kolegium stwierdziło, że warunkiem ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego jest łączne wystąpienie pozytywnych przesłanek określonych w art. 16a u.ś.r., w tym przesłanki dochodowej, przy jednoczesnym braku którejkolwiek z przesłanek negatywnych określonych przez ustawodawcę w tym przepisie. Kolegium na podstawie przeprowadzonej analizy materiału dowodowego stwierdziło, że E. P. w dniu 19 września 2014r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad swoim mężem Z. P., legitymującym się orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS Nr akt [...] z dnia 3 sierpnia 1998r. oraz z dnia 11 sierpnia 2000r. stwierdzającym, że jest on osobą całkowicie niezdolną do pracy i niezdolną do samodzielnej egzystencji na stałe, a także wydanym na stałe orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...] o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Organ odwoławczy podkreślił, że E. P. jest osobą bezrobotną bez własnego źródła dochodu, obecnie niezarejestrowaną w urzędzie pracy, obecnie nie podejmie już żadnej pracy ze względu na pogarszający się stan zdrowia męża. W okresie od dnia 1 września 2010r. do dnia 1 czerwca 2013r. wnioskodawczyni pobierała świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad mężem, przyznane decyzją administracyjną na okres do odwołania. Jednak od dnia 1 czerwca 2013r. zrezygnowała z tego świadczenia z uwagi na podjęcie zatrudnienia. Następnie była zatrudniona w ramach stażu, a potem umowy o pracę zwartej na czas określony od 24 czerwca 2013r. do 21 marca 2014r. Organ wskazał nadto, iż zainteresowana mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i dorosłą córką, która uczy się zaocznie w szkole pomaturalnej, lecz nie pracuje. Strona nie ma ustalonego prawa do świadczeń emerytalno – rentowych oraz innych świadczeń z zabezpieczenia społecznego, nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu z innych tytułów, nie ma ustalonego prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego, nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w sytuacji zainteresowanej nie występują również pozostałe negatywne przesłanki określone w art. 16a ust.8 u.ś.r. W 2012r. dochodem rodziny były podlegające opodatkowaniu dochody męża z tytułu renty inwalidzkiej w wysokości 13.734zł netto, co miesięcznie stanowi kwotę 1.144,57zł, a na osobę w rodzinie 381,52zł i nie przekracza kwoty kryterium dochodowego wynoszącego 623zł. Dochód zainteresowanej z tytułu zatrudnienia oraz zasiłek chorobowy organ uznał za dochód utracony.

Organ odwoławczy analizując ustalony w sprawie stan faktyczny w aspekcie art. 16a u.ś.r. stwierdził, że mąż wnioskodawczyni Z. P., jako osoba wymagająca opieki, legitymując się w/w orzeczeniem o niepełnosprawności spełnia przesłanki uprawniające osobę sprawującą nad nim opiekę do ubiegania się o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. E. P., wnioskująca o ustalenie tego prawa, jako żona osoby wymagającej opieki, jest uprawniona do ubiegania się o w/w zasiłek. Dochód na osobę w rodzinie zainteresowanej nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art. 5 ust. 2 u.ś.r. W sprawie nie występują również negatywne przesłanki określone w art. 16a ust.8 u.ś.r. Jak ustalił również organ pierwszej instancji, ze względu na stan zdrowia męża E. P. sprawuje nad nim opiekę w sposób trwały i właściwy.

Zdaniem Kolegium – mimo spełnienia powyższych przesłanek – zainteresowana nie może otrzymać specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdyż w jej sytuacji nie została spełniona przesłanka rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej określona w art. 16a u.ś.r. Definicję zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ustawodawca określił w art. 3 pkt 22 u.ś.r. Według organu, nie budzi wątpliwości, że wymagana przepisem art. 16a rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oznacza faktyczną rezygnację z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, pozostającą w związku przyczynowym i czasowym z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, wiąże się więc z wcześniejszym zakończeniem trwającego stosunku pracy lub wykonywania innej pracy zarobkowej i musi być powiązana z celem, jakim jest sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną. Osoba starająca się o przedmiotowe świadczenie musi więc z własnego wyboru w określonym ustawą celu (opieka) zrezygnować z wykonywanego zatrudnienia. Organ stwierdził, że z ustalonego bezspornie stanu faktycznego sprawy wynika, że taki związek w rozpatrywanej sprawie nie występuje. E. P. była zatrudniona w 2013r. a więc w okresie, gdy jej mąż już od wielu lat był osobą wymagającą opieki, czego początek miał miejsce w 1998r. Ponadto odwołująca nie zrezygnowała z wykonywanego zatrudnienia z powodu zajścia konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem, lecz stosunek pracy ustał z powodu upływu czasu, na jaki została zawarta umowa o pracę. Następnie przez prawie 6 miesięcy zainteresowana przebywała na zwolnieniu lekarskim, pobierając zasiłek chorobowy, która to okoliczność (a nie choroba męża), uniemożliwiała jej ewentualne kontynuowanie zatrudnienia. Wszystkie wymienione powyżej okoliczności faktyczne świadczą, że zatrudnienie zainteresowanej nie ustało z jej własnego wyboru spowodowanego koniecznością opieki nad mężem. Brak jest w tej sytuacji związku czasowego i przyczynowego pomiędzy zakończeniem zatrudnienia a koniecznością sprawowania przez nią opieki nad mężem, gdyż jego niepełnosprawność datuje się od 1998r. W tym stanie rzeczy Kolegium stwierdziło, że strona nie kwalifikuje się do objętego jego wnioskiem świadczenia opiekuńczego. Odnosząc się do przywołanych w odwołaniu orzeczeń sądów administracyjnych organ wskazał, iż zawierają one interpretację pojęcia rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej określonego art. 16a u.ś.r., zależne od swoistych okoliczności faktycznych każdej z rozpatrywanych spraw. Organ stwierdził przy tym, że w wyroku NSA z dnia 30 lipca 2014r., w sprawie I OSK 269/14 http://orzeczenia.nsa.gov.pl wyrażony został pogląd, iż treść art. 16a ust. 1 u.ś.r. nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Wykładnia językowa tego przepisu wskazuje, że ustawodawca ograniczył krąg podmiotów uprawnionych do otrzymania specjalnego zasiłku opiekuńczego do osób rezygnujących z pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zatem w obowiązującym aktualnie stanie prawnym jednym z warunków uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Oznacza to, że nie można uznać tego warunku za spełniony w sytuacji gdy osoba ubiegająca się o to świadczenie nie podejmuje zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym.

Nadto Kolegium stosownie do treści art. 9 K.p.a., poinformowało stronę postępowania, że z uwagi na zmianę z dniem 1 stycznia 2015r. treści przepisu art. 16a u.ś.r., który obok przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przewidywał będzie możliwość przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego również w sytuacji niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, zainteresowana może rozważyć złożenie wniosku o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego na nowych zasadach.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi E. P. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując że decyzja Kolegium jest dla niej krzywdząca i sprzeczna z prawem. Podkreśliła, iż opiekowała się mężem od 1998r., jednak wobec nowelizacji przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i wprowadzenia nowego świadczenia w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego zmuszona była zrezygnować z przyznanego jej decyzją z dnia [...] świadczenia pielęgnacyjnego i podjąć pracę, po to by spełnić warunki do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Skarżąca podkreśliła, że nie wiedziała, iż podejmując decyzję o zatrudnieniu nie będzie mogła otrzymać zasiłku, nadto wskazała, że w sytuacji w jakiej się znalazła nie można było przewidzieć kolejnych nowelizacji przepisów u.ś.r. Dodała przy tym, że nie rozumie co w takiej sytuacji oznacza "rezygnacja z zatrudnienia". W motywach skargi strona obszernie wyjaśniła czynności opiekuńcze podejmowane w związku z całodobową opieką nad mężem.

Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada zatem, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) pozostaje zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz normami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

W toku kontroli sądowoadministracyjnej sąd, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.; dalej w uzasadnieniu przywoływana jako: P.p.s.a.), rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nadto, mając na względzie regulację art. 135 P.p.s.a. sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).

Zasadniczym problemem w niniejszej sprawie jest wykładnia przepisu art. 16a ust. 1 u.ś.r. w zakresie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia. Organy dokonując wykładni tegoż przepisu przyjęły, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje wyłącznie tym osobom uprawnionym, które podjęły się i sprawują faktyczną opiekę nad osobami niepełnosprawnymi na skutek li tylko rezygnacji z wykonywanej uprzednio pracy. Rozumienie powyższej przesłanki wymaga bliższego omówienia.

Przepis art. 16a ust. 1 został wprowadzony do u.ś.r. ustawą z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012r., poz. 1548) i zaczął obowiązywać w porządku prawnym od dnia 1 stycznia 2013r. wprowadzając, jako nowe świadczenie, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługujący osobom, na których, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy, ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą o określonym stopniu niepełnosprawności. Istotnym elementem różnicującym owo świadczenie, od – znanego już wcześniej owej ustawie – zasiłku pielęgnacyjnego (art. 17 u.ś.r.), było pominięcie w nowej regulacji przesłanki "nie podejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej".

Wątpliwości co do konstytucyjności takiego ukształtowania treści art. 16a u.ś.r. sygnalizował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przedstawiając Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie o zgodność z art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1 i art. 71 Konstytucji RP pominięcia wśród uprawnionych do uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego osób, które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą o określonym stopniu niepełnosprawności (vide: postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2013r., w sprawie II SA/Po 1026/13, https://cbois.nsa.gov.pl). Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 17 lipca 2014r. w sprawie P 1/14 umorzył postępowanie po rozpoznaniu tegoż pytania wskazując, iż problem konstytucyjny dotyczący sytuacji prawnej osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012r., poz. 1548), które na mocy tej ustawy zostały go pozbawione został już rozstrzygnięty przez Trybunał w wyroku z dnia 5 grudnia 2013r., w sprawie K 27/13. Trybunał podkreślił, iż w powyższym wyroku orzekł już, że art. 11 ust. 1 i 3 ustawy zmieniającej z dnia 7 grudnia 2012r., wprowadzającej zaskarżony art. 16a ust. 1 u.ś.r. narusza prawa słusznie nabyte oraz zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa w odniesieniu do tej grupy osób, które pobierały świadczenia pielęgnacyjne na podstawie u.ś.r., w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej z dnia 7 grudnia 2012r., a jednocześnie nie spełniły przesłanek nabycia świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego na podstawie u.ś.r., w brzmieniu nadanym powyższą ustawą zmieniającą. Trybunał akcentował, iż zaskarżone przepisy nie zabezpieczały w należyty sposób interesów osób, które w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną otrzymywały już świadczenie pielęgnacyjne.

W realiach niniejszej sprawy decyzja przyznająca skarżącej bezterminowo świadczenie pielęgnacyjne w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym mężem nie wygasła z dniem 30 czerwca 2013r. – na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548 ze zm.) lecz z dniem 1 czerwca 2013r., wskutek podjęcia przez skarżącą zatrudnienia. Powyższa okoliczność nie dezaktualizuje wskazanych powyżej zapatrywań tym bardziej, że skarżącej przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przyznane bezterminowi. Co prawda zrezygnowała z niego podejmując zatrudnienie ale – jak sama wskazała i czego organy nie deprecjonowały – uczyniła to aby móc z niego zrezygnować i tym samym spełnić warunek rezygnacji z zatrudnienia opisany w nowym przepisie art. 16a u.ś.r. Okoliczności tych organy zdają się nie dostrzegać, a mają one kluczowe znaczenie w sprawie.

Ponadto należy wskazać, iż prezentowana przez organy wykładnia art. 16a ust. 1 u.ś.r. nie zasługuje na akceptację bowiem ma charakter wyłącznie gramatyczny i w świetle okoliczności niniejszej sprawy jest nie do pogodzenia z konstytucyjnymi zasadami: ochrony praw słusznie nabytych i budowania zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa. Nie tylko nie urzeczywistnia wyroku Trybunału w sprawie K 27/13, ale nadto czyni skarżącej zarzut z tego, że chcąc otrzymać specjalny zasiłek opiekuńczy zachowała się w zgodzie z przepisem art. 16a u.ś.r. i podjęła zatrudnienie aby następnie móc z niego zrezygnować. Zarzut ten jest szczególnie niezrozumiały gdy uwzględni się, że przesłanki owej regulacji, różnicujące specjalny zasiłek opiekuńczy od znanego wcześniej świadczenia pielęgnacyjnego, okazały się nie do pogodzenia z konstytucyjnymi zasadami: ochrony praw słusznie nabytych i budowania zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa. Jakkolwiek jest propagowaniem fikcji takie rozumienie przesłanki "rezygnacji z zatrudnienia", które wymagałoby od osób niepracujących – bowiem sprawujących faktycznie opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny – podjęcia pracy, li tylko po to, by następnie mogły z niej zrezygnować w celu spełnienia przesłanki otrzymania świadczenia będącego rekompensatą ze strony państwa za sprawowanie społecznie użytecznej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, to przewrotnością jest czynienie zarzutu z tego, że strona zachowała się w zgodzie z ową regulacją i podjęła zatrudnienie po to aby następnie z niego zrezygnować i tym samym móc spełnić warunki określone w nowym prawie.

Ponadto prezentowana przez organy wykładnia art. 16a ust. 1 u.ś.r. prowadzi do całkowicie niezrozumiałego zróżnicowania potencjalnych beneficjentów specjalnego zasiłku opiekuńczego na tych, którzy podejmują się sprawowania opieki na skutek rezygnacji z pracy oraz na tych, którzy tak samo jak poprzedni podejmują się i sprawują stałą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, jednakże – nie pozostając w zatrudnieniu – powstrzymują się od podejmowania określonej pracy zarobkowej z uwagi na konieczność sprawowania tej opieki, więc rezygnują z podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Przyjmuje się, że specjalny zasiłek opiekuńczy jest swoistym wynagrodzeniem (rekompensatą) przez Państwo dla osób opiekujących się niepełnosprawnymi członkami rodziny, gdyż w innym wypadku to Państwo musiałoby się wywiązać z obowiązku opieki nad swoim obywatelem (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, w sprawie sygn. akt II SA/Go 550/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym fakt niepozostawania w zatrudnieniu osoby czynnej zawodowo, spowodowany koniecznością opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, winien być decydujący dla ustalenia prawa do omawianego świadczenia, bez względu na to czy jest on następstwem rezygnacji z zatrudnienia, czy też rezygnacji z podjęcia zatrudnienia. Oznacza to, że pojęcie "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", którym ustawodawca posłużył się w art. 16a ust. 1 u.ś.r., należy interpretować szeroko, mając przede wszystkim na uwadze cel powyższego uregulowania, a więc przyznanie rekompensaty pieniężnej tym spośród członków społeczeństwa, którzy podejmując się opieki nad swymi najbliższymi, niezdolnymi do samodzielnej egzystencji, rezygnują z własnej aktywności zawodowej.

Dokonując wykładni powyższej przesłanki nie można nie dostrzec – na co zwracał już uwagę organ odwoławczy – iż ustawodawca ostatecznie naprawił ową sytuację – którą wypadałoby uznać za nieakceptowalne konstytucyjnie legislacyjne zaniechanie – wprowadzając przepisem art. 17 pkt 2 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, taką zmianę art. 16a u.ś.r., która przewiduje możliwość uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego zarówno w sytuacji nie podejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jak i rezygnacji z tych form aktywności zawodowej.

Nadto w realiach niniejszej sprawy niezrozumiały jest pogląd, iż skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia. Okoliczność, iż skarżąca pracowała do końca okresu, na jaki była zawarta umowa o pracę nie oznacza, iż nie zrezygnowała z pracy w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem. Domaganie się aby rezygnacja z zatrudnienia miała w każdym wypadku charakter przerwania istniejącego stosunku zatrudnienia nie wytrzymuje konfrontacji nie tylko z treścią art. 16a u.ś.r., która nie stawia w tym zakresie żadnych wymagań ale także z warunkami rynku pracy, na którym dominują krótkotrwałe umowy terminowe, których wcześniejsze przerwanie nie w każdym wypadku musi być dokonane aby móc – nawet w czasie zatrudnienia – efektywnie sprawować opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Powyższego zapatrywania nie zmienia okoliczność, iż skarżąca w trakcie trwania umowy o pracę, a następnie bezpośrednio po zakończeniu zatrudnienia przebywała na zwolnieniu lekarskim i pobierała z tego tytułu zasiłek chorobowy. Nie wpływa to na konkluzję o dokonanej przez nią rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem.

Konkludując należy wskazać, iż organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 P.p.s.a. konieczne stało się uchylenie zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji.

Ponownie prowadząc postępowanie organy winny zastosować się do oceny prawnej zawartej w niniejszym uzasadnieniu (art. 153 P.p.s.a.).

a.tp.