Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 479/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 99 ust. 1  pkt 3  lit. b
journal: Dz.U. 2014 poz 600
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Sędziowie WSA Renata Czeluśniak WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 lutego 2017 r. nr [....] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2016 r. nr [...] orzeczono o skierowaniu A. W. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, tj. egzamin teoretyczny i praktyczny w zakresie kategorii prawa jazdy A i B do kierowania pojazdami.

Od powyższej decyzji odwołał się w ustawowym terminie A. W., wnosząc o uchylenie jej jako bezpodstawnej i wydanej z naruszeniem prawa lub umorzenie postępowania ze względu na przedawnienie i bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego. Jego zdaniem decyzja jest oparta na zdarzeniach, które z mocy prawa się przedawniły oraz na braku uwzględnienia § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Odwołujący zarzucił naruszenie ww. paragrafu oraz art. 105 K.p.a. W uzasadnieniu odwołania odwołujący przyznał, że w dniu 27 października 2012 r. brał udział w kolizji drogowej spowodowanej przez innego uczestnika ruchu. Sprawa przeciwko niemu została skierowana do Sądu przez policjanta, który żądał od niego korzyści majątkowej. Podniósł, że zatarcie skazania w związku z wyrokiem który uprawomocnił się w dniu 27 listopada 2013 r. nastąpiło w związku z treścią art. 46 K.w. w dniu 22 stycznia 2016 r., tj. po dwóch latach od wpłaty zasądzonej grzywny. W międzyczasie wnosił wielokrotnie wnioski do Sądu Rejonowego o przywrócenie terminu do złożenia apelacji, ale były załatwiane odmownie. Po roku Sąd oddalił jego wniosek o wznowienie postępowania karnego, gdyż nie stać go było na opłacenie adwokata, a odmówiono mu ustanowienia obrońcy z urzędu. W oparciu o prawomocny wyrok Policja dokonała wpisu ostatecznego do rejestru ewidencji naruszeń przepisów przez kierowców, lecz w dniu 22 stycznia 2016 r. wpis ostateczny winien być usunięty z jego konta na podstawie § 5 ww. rozporządzenia. Zdaniem odwołującego Policja wywiera presję na urząd administracji samorządowej i żąda realizacji wniosku mając świadomość, że jest to bezpodstawne.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia 22 lutego 2017 r. znak [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2016 r.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że w dniu 15 stycznia 2014 r. do organu wpłynął wniosek o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji A. W. sporządzony z upoważnienia Komendanta Wojewódzkiego Policji, ze względu na przekroczenie liczby 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Wskazano, że A. W. w okresie od 26 czerwca 2012 r. do 6 lutego 2013 r. otrzymał łącznie 27 punktów karnych. Z akt sprawy wynika, że wniosek został następnie wstrzymany ze względu na informacje A. W. co do wszczęcia postępowania w sprawie wzruszenia wyroku sądowego, jednak ostatecznie w piśmie z dnia 12 kwietnia 2016 r. potwierdzono, że w związku z prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego sygn. akt [...], na mocy którego odmówiono uchylenia wyroku Sądu Rejonowego, wniosek (o skierowanie na sprawdzenie kwalifikacji) zawieszony do czasu otrzymania prawomocnego postanowienia jest zasadny i podlega wykonaniu. Dodatkowo Komendant Wojewódzki Policji w piśmie z dnia 23 maja 2016 r. wskazał na brak podstaw do anulowania wniosku o sprawdzenie kwalifikacji oraz wniosku o skierowanie na badania psychologiczne.

Kolegium podało, że z treści art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym wynika, że ustawa nakłada na starostę obowiązek skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie, gdy dana osoba przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Zatem organ I instancji prawidłowo wydał decyzję o skierowaniu skarżącego na egzamin teoretyczny i praktyczny w zakresie posiadanych uprawnień. Po wpłynięciu wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym organ administracji publicznej jest zobligowany do skierowania osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, co wynika z użytego w przepisie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym sformułowania "podlega".

Kolegium wskazało, że z obowiązujących przepisów wynika, iż brak jest podstaw do wyznaczania terminu do poddania się sprawdzeniu kwalifikacji. Zasadnie organ I instancji nie wskazał w sentencji zaskarżonego orzeczenia konkretnego terminu do poddania się sprawdzeniu kwalifikacji w ramach posiadanych uprawnień wskazując, że należy to uczynić niezwłocznie.

Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów, Kolegium stwierdziło, że nie zasługują one na uwzględnienie. Decyzja kierująca na egzamin kontrolny nie została pozostawiona uznaniu organu orzekającego, lecz ma charakter rozstrzygnięcia związanego. Organ kierujący nie ma uprawnienia do rozważania celowości skierowania na sprawdzenie kwalifikacji ze względu np. na sytuację osobistą kierowcy, staż kierowcy lub bezwypadkowe prowadzenie pojazdu, a jest natomiast zobligowany orzec o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Stanowisko takie znajduje również potwierdzenie w licznym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Bk 582/08; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 678/09).

Dokonanie wpisu do ewidencji jest czynnością materialno-techniczną, podejmowaną przez organ Policji, co wynika z art. 130 ust. 1 ustawy. Tylko organ dokonujący wpisu do ewidencji ma kompetencje do jego modyfikacji, zaś organy wydające decyzję w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji związane są treścią wniosku Komendanta i nie mogą ingerować w zapisy ewidencji. Dopóki właściwy organ prowadzący tę ewidencję nie dokona w niej zmian (zmniejszenia liczby punktów), starosta jest związany takim stanem punktów, jaki jest aktualny na dzień orzekania w danej sprawie. Zainteresowany kierowca może zwrócić się do Policji o skorygowanie liczby punktów, wskazując na okoliczności uzasadniające ich weryfikację, a komendant wojewódzki Policji jest jedynym organem, który dokonuje wpisów do ewidencji, który właśnie w drodze czynności materialno - technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń. Kwestia prawidłowości dokonanych wpisów, a co za tym idzie ilości punktów karnych przyznanych danemu kierowcy, może być jedynie rozważana w sprawie ze skargi na taką czynność. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie jest sporne, że wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji, jako czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlega zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 127/13). W niniejszej sprawie pomimo wniosku skarżącego skierowanego do Policji liczba punktów nie została zmniejszona. W pismach Komendy Wojewódzkiej Policji wskazano, że wnioski o sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami i poddanie się badaniom psychologicznym ze względu na przekroczenie liczby 24 punktów karnych zostają podtrzymane.

Zgodnie z art. 130 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie jednego roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów. Bezsporna w rozpatrywanej sprawie jest okoliczność, że skarżący przekroczył dopuszczalny limit punktów karnych, albowiem za poszczególne naruszenia przepisów ruchu drogowego otrzymał w okresie krótszym niż jeden rok łącznie 27 punktów.

W orzecznictwie jest bezsporne, że dla prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego istotne znaczenie ma data naruszenia (naruszeń) przepisów, natomiast nie jest istotna data dokonania przez organ rejestracyjny wpisu tego naruszenia, czy też data przekwalifikowania punktów tymczasowych na ostateczne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 2256/11; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 2015 r. sygn. akt I OSK 27/14). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 1013/10 punkty karne brane pod uwagę winny być przypisane na podstawie rozstrzygnięć prawomocnych, ale nie oznacza to, ze rozstrzygnięcia te muszą się również uprawomocnić przed upływem roku od dnia naruszenia przepisów.

Mając na uwadze podnoszoną przez skarżącego kwestię zatarcia skazania w związku z wyrokiem, który uprawomocnił się w dniu 27 listopada 2013 r., Kolegium wskazało, że w orzecznictwie sądów administracyjnych nie jest sporne, że dla orzeczenia w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne, czy też kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z uzyskaniem więcej, niż 24 punktów karnych, decydująca jest liczba punktów na dzień wystąpienia z wnioskiem przez komendanta wojewódzkiego Policji. W niniejszej sprawie jest niewątpliwe, że wystąpienie z właściwym wnioskiem przez Komendanta Wojewódzkiego Policji było następstwem uzyskania w ciągu roku 27 punktów karnych. W takiej sytuacji organ administracyjny nie ma wyboru i musi skierować daną osobę na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Jak stwierdzono np. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 lutego 2016 r. sygn. akt III SA/Po 842/15 - którego wskazania Kolegium w pełni podzieliło - kwestie związane ze sposobem naliczania punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, ich ilością, a także z usuwaniem punktów w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w ort. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym należą do kompetencji organu prowadzącego ewidencję, tj. komendanta wojewódzkiego Policji. Prowadząc postępowanie w sprawie dotyczącej skierowania kierowcy na egzamin sprawdzający kwalifikacje w związku z przekroczeniem przez kierowcę limitu 24 punktów, ujawnionych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, organ nie ma kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Jest związany treścią danych zawartych w ewidencji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z 19 sierpnia 2014 r. sygn. akt I OSK 134/13; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 sierpnia 2013 r. sygn.. akt I OSK 855/12; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 127/13; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 października 2012 r. sygn. akt I OSK 1203/11. Z powyższego wynika, że ostateczność wpisu decyduje o przyznaniu określonej ilości punktów oraz o obowiązku sporządzenia wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Natomiast bez znaczenia pozostaje kwestia, czy w dniu orzekania przez organ właściwy w sprawach w przedmiocie sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami wpisy stanowiące podstawę sporządzenia wniosku przez wojewódzkiego komendanta Policji, pozostają nadal w ewidencji, czy też zostały z niej usunięte np. wobec zatarcia ukarania (skazania). Także przedawnienie karalności wykroczenia za czyny stanowiące naruszenie przepisów prawa ruchu drogowego po skierowaniu wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy nie ma wpływu na możliwość orzekania przez właściwy organ w tym przedmiocie. Cel nadrzędny, jakim jest poprawa bezpieczeństwa w ruchu drogowym zadecydował o przyjęciu przez ustawodawcę sztywnej zasady, w myśl której przekroczenie liczby 24 punktów w ciągu roku od pierwszego naruszenia przepisów ruchu drogowego, z którym wiązało się przypisanie odpowiedniej liczby punktów, skutkuje obligatoryjnym skierowaniem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, jeżeli liczba punktów znajduje oparcie we wpisach ostatecznych istniejących na dzień sporządzenia wniosku. Odrębnym zagadnieniem jest karalność za wykroczenia, wymierzenie kary z Kodeksu wykroczeń, a wynikający z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym administracyjny obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2015 r. sygn. akt I OSK 651/14).

W ustawowym terminie od powyższej decyzji, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył A. W. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego na skutek złamania zasady określonej w art. 6 i 7 K.p.a. w związku z art. § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego poprzez działanie organów administracji publicznej nie na podstawie przepisów prawa i poprzez brak stania przez organy administracji publicznej na straży praworządności, a w konsekwencji brak w załatwieniu sprawy ze względu na słuszny interes obywatela, a to poprzez wystąpienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z wnioskiem o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w sytuacji, w której przekroczenie przez skarżącego 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów prawa ruchu drogowego nie nastąpiło na podstawie wpisu ostatecznego, a tymczasowego i sankcjonowanie tego przez organy administracji publicznej. Skarżący zarzucił naruszenie art. 80 K.p.a. w związku z art. 105 § 1 K.p.a. i § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego poprzez dokonanie błędnej oceny przez organ, że dana okoliczność, tj. fakt zatarcia skazania za wykroczenie drogowe oraz usunięcie punktacji karnej z ewidencji kierowców nie zobowiązuje do wycofania wniosku o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji osoby, która takie skierowanie otrzymała w związku z popełnieniem kolejnego wykroczenia drogowego skutkującego przekroczeniem limitu punktów karnych, zobowiązujących do poddania się na egzaminowi kontrolnemu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium odwoławcze wniosło o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zakwestionowanego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), zgodnie z którą sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie została wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwana dalej w skrócie "P.p.s.a.".

Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).

Żadna z powyższych okoliczności w sprawie nie zachodzi, co oznacza, że Sąd nie dopatrzywszy się naruszenia prawa skargę oddala.

Przechodząc do uzasadnienia merytorycznego wyroku należy wskazać, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm.) zgodnie z którym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty (lub prezydenta miasta na prawach powiatu) wydawaną na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Oznacza to, że właściwy starosta/prezydent miasta na prawach powiatu nie mają wyboru co do możliwości skierowania lub odstąpienia od niego w przypadku złożenia wniosku przez właściwego komendanta. Przywołany art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym wyraźnie stwierdza, że wydaje się decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, to zarazem oznacza, że organ administracyjny nie ma uprawnień do badania celowości otrzymanego od organu policji skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do prowadzenia pojazdów, czy prawidłowości naliczenia przez ten organ liczby punktów karnych.

Tym samym także i to twierdzenie skarżącego oparte o zarzut zatarcia ukarania za wykroczenie nie mogło być brane pod uwagę w tej sprawie już z tego powodu, że ani Prezydent Miasta ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie były organami uprawnionymi do oceny zatarcia lub braku zatarcia ukarania za popełnione wykroczenie.

To właściwy komendant wojewódzki Policji jest uprawniony do wykreślenia z ewidencji punktów karnych przypisanych za dane wykroczenie, jak i do odmowy dokonania wykreślenia. Wpisy do ewidencji, a takimi są także wykreślenia stanowią czynności materialno-technicznych i zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego taką czynność (zarówno sam wpis jak i odmowę jego wykreślenia) na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a także bezczynność w tym zakresie – art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Oznacza to, że kwestia prawidłowości wpisów dokonywanych przez właściwe organy policji do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, a co za tym idzie ilość punktów karnych przyznanych z tego tytułu danemu kierowcy, może być przedmiotem oceny sądu administracyjnego, ale tylko w sprawie ze skargi na taką czynność. W orzecznictwie sądowym nie budzi najmniejszych wątpliwości, że decyzja o skierowaniu na takie sprawdzenie kwalifikacji ma charakter związany (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 162/16; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 2262/15; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 67/15).

Tym samym z chwilą, gdy kierujący przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, starosta/prezydent miasta na prawach powiatu na wniosek organu policji był zobowiązany skierować takiego kierowcę na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.

Z akt tej sprawy wynika, że żaden z organów wydających w tej sprawie decyzje (tj. Prezydent Miasta i Samorządowe Kolegium Odwoławcze) w toku postępowania w sprawie skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, nie mając kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego, nie dokonywało oceny prawidłowości wyliczenia tych punktów. Takie działanie nie tylko że nie stanowiło naruszenia prawa, ale było działaniem zgodnym z przydzielonymi przez ustawodawcę w tym zakresie kompetencjami. Jedynie właściwe organy Policji dokonują wpisów do ewidencji ujawnia w takiej ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i ich wykreśleń (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2013 r. sygn. akt I OSK 855/12, opub. w Lex nr 1363638; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 2262/15).

Jak wynika z akt sprawy, skarżący w okresie od 26 czerwca 2012 r. do 6 lutego 2013 r. popełnił trzy wykroczenia za które otrzymał 27 punktów karnych. Tym samym już z chwilą popełnienia w dniu 6 lutego 2013 r. trzeciego wykroczenia drogowego w okresie jednego roku, skarżący spełnił podstawy do skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.

Co istotne w tej sprawie, tak z art. 130 Prawa o ruchu drogowym, jak i z § 8 ust. 6 rozporządzenia w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego wprost wynika, że liczba punktów obejmuje tak punkty już wpisane jak i te, które dopiero zostaną wpisane, a dotychczas takiego wpisu nie było np. z powodu nieprzyjęcia mandatu przez kierującego lub korzystania ze środków zaskarżenia w postępowaniu przed sądem powszechnym. Stąd właśnie mowa jest o punktach których suma przekroczyła (czyli już wpisanych) lub które byłyby wpisane ("przekroczyłyby"). Co istotne, punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego są przypisywane konkretnemu wykroczeniu lub przestępstwu i wywierają one skutek nie z dniem dokonania ich wpisu do właściwej ewidencji, ale z dniem dokonania naruszenia przepisów prawa przez kierującego pojazdem.

Dla konsekwencji prawnych wynikających z dokonanych przez skarżącego naruszeń przepisów ruchu drogowego istotne znaczenie ma tym samym data popełnienia naruszenia, a nie data wpisu tych punktów do ewidencji czy też data np. wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie skierowania na kontrolne badania kwalifikacji (taki pogląd dominuje w orzecznictwie sądowym, por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2016 r. sygn. akt I OSK 288/15; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 2256/11; wyrok Wojewódzkiego Naczelnego Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 marca 2008 r. sygn. akt II SA/GL 25/08; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 1013/10; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 275/10).

Dodatkowo należy podnieść i to, że zgodnie z art. 130 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie jednego roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punktów. Skoro ustawodawca wprowadził w tym przepisie tryb przypuszczający to uczynił to z jasno sprecyzowanym zamiarem objęcia taką regulacją nie tylko tych kierowców, którzy nie kwestionowali procesowo popełnienia wykroczenia lub przestępstwa drogowego, ale także i tych, którzy w okresie jednego roku takie wykroczenia lub przestępstwa popełnili, ale korzystając z drogi sądowej "odwlekli" datę uprawomocnienia się orzeczenia orzekającego o ich popełnieniu, a tym samym i datę samego wpisania punktów.

Sam skarżący jako podstawowy argument mający przemawiać przeciwko legalności zaskarżonej decyzji wskazuje na fakt, że wniosek o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji skarżącego z dnia 9 stycznia 2014 r. był przedwczesny a to dlatego, że w dacie jego sporządzenia wpis dotyczący przyznania skarżącemu punkty karne za zdarzenie mające miejsce w dniu 27 października 2012 r. był jedynie tymczasowy. Dopiero prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 12 kwietnia 2016 r. ostatecznie załatwiono sprawę wykroczenia z dnia 27 października 2012 r.

Następnie skarżący podnosi zasadniczy zarzut w tej sprawie, tj. nieuwzględnienie przez organy obu instancji faktu w postaci usunięcia punktów karnych z kartoteki skarżącego i zatarcia karalności za wykroczenia. W tym zakresie podnosił skarżący w toku postępowania administracyjnego, że zgodnie z art. 46 Kodeksu wykroczeń zatarcie skazania następuje po upływie 2 lat od daty wykonania kary, a to miało miejsce w dniu 22 stycznia 2016 r. kiedy to minęło 2 lata od daty uiszczenia grzywny za wykroczenie popełnione w dniu 27 października 2012 r.

Ustosunkowując się do pierwszego z ww. zarzutów należy stwierdzić, że w tej sprawie trafnie organy przyjęły, że skoro na dzień 6 lutego 2013 r. liczba punktów karnych przyznana skarżącemu za naruszenie przepisów Prawa o ruchu drogowym przekroczyła 24, to już sam ten fakt niezależnie od tego, czy wpisy punktów karnych były ostateczne czy też tymczasowe uzasadniał przyjęcie przekroczenia dopuszczalnego limitu punktów karnych.

To właśnie wyżej wymienione przepisy Prawa o ruchu drogowym i aktu wykonawczego do tej ustawy wyraźnie łączą obowiązek ustalenia liczby punktów nie tylko z punktami wpisanymi w okresie jednego roku, ale i tymi, które powinny być wpisane za wykroczenia/przestępstwa objęte przepisami o ruchu drogowym, a które zostałoby wpisane nawet po upływie takiego roku.

Jeszcze raz Sąd podkreśla, że zdarzeniem z którym ustawodawca wiąże skutek w postaci skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest dopuszczenie się przez kierującego pojazdem naruszeń przepisów ruchu drogowego, skutkujące przekroczeniem liczby 24 punktów, niezależnie od daty wpisów dokonanych w ewidencji, nawet gdy nastąpiły one po upływie roku od dnia popełnienia naruszenia i nie wolno usuwać z ewidencji kierowców punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, jeżeli w ciągu roku od dnia naruszenia kierowca dopuścił się naruszeń, za które przypisana liczba punktów przekroczy 24 punktów. Istotna jest data naruszenia, które to zdarzenie musi mieć miejsce w okresie jednego roku od dnia pierwszego naruszenia, a nie data prawomocności rozstrzygnięcia wydanego w sprawie tego naruszenia, czy tym bardziej data wpisu punktów w ewidencji. Przyznanie więcej niż 24 punktów za wykroczenia drogowe, których dopuścił się skarżący jako kierujący pojazdem w ciągu roku, wyklucza usunięcie tych punktów z ewidencji, niezależnie od daty wpisów dokonanych w ewidencji, nawet wówczas gdy wpisy nastąpiły po upływie roku od dnia popełnienia naruszenia Taki pogląd, przyjmowany i akceptowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 1013/10; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 225/12; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2012 r. sygn. akt I OSK 1084/12; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2010 r. sygn. akt I OSK 1152/09).

Ustosunkowując się do drugiego zarzutu także należy stwierdzić, że nie jest on także zasadny. Osoba kierująca pojazdem, która za naruszenie przepisów związanych z bezpieczeństwem na drogach otrzymała ponad 24 punkty wpisane do wskazanej ewidencji, musi być bezwzględnie skierowana na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.

Nie ma znaczenia okoliczność, czy w dniu rozpatrzenia wniosku o poddanie kierowcy kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji (czyli wydania decyzji kierującej na takie sprawdzenie), niektóre wykroczenia będące podstawa do dokonania wpisu punktów karnych przedawniły się, czy też nie. Zatarcie ukarania/skazania za czyny stanowiące naruszenie przepisów ruchu drogowego - już po skierowaniu wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy - nie mają wpływu na możliwość orzekania w tym przedmiocie przez właściwy organ administracji. Ustawodawca mając na uwadze poprawę bezpieczeństwa w ruchu drogowym przyjął sztywną zasadę, że przekroczenie liczby 24 punktów w ciągu roku od pierwszego naruszenia przepisów ruchu drogowego, z którym wiązało się przypisanie odpowiedniej liczby punktów, skutkuje obligatoryjnym skierowaniem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, jeżeli liczba punktów znajduje oparcie we wpisach ostatecznych istniejących na dzień sporządzenia wskazanego wniosku. Oznacza to, że jeżeli wniosek właściwego komendanta wojewódzkiego Policji został sporządzony na podstawie ostatecznych wpisów, to organ administracji, podejmując decyzję na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym nie jest uprawniony do badania prawidłowości orzeczeń, na podstawie których dokonano w ewidencji takich wpisów, gdyż kwestie te należą do wyłącznej kompetencji organów prowadzących ewidencję. Wpisanie punktów karnych nie jest karą nakładana na podstawie Kodeksu wykroczeń, a tym samym zasady zatarcia ukazania lub przedawnienie regulowane w Kodeksie Wykroczeń nie mogą obejmować administracyjnych skutków popełnienia wykroczenia. To przepisy Prawa o ruchu drogowym w sposób wyczerpujący i samodzielny określiły zasady wpisywania i wykreślania wpisów liczby punktów karnych za naruszenie zasad ruchu drogowego. Nie można łączyć trybów regulacji postępowań objętych przepisami Kodeksu wykroczeń w zakresie przedawnienia i K.p.a.

Zatem brak było podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Sprawa wymagała merytorycznego rozstrzygnięcia, bowiem w zaistniałym stanie faktycznym skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji stało się obligatoryjne. Wszystkie istotne w sprawie okoliczności faktyczne zostały wyjaśnione i nie było podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego, to ani Prezydentowi Miasta ani Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu nie można skutecznie wytknąć złamania powołanych w skardze przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, to jest art. 105 § 1 i art. 80 K.p.a. Organy administracyjne zebrały w tej sprawie wystarczający materiał dowodowy, który pozwalał na ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego tej sprawy. Nie było podstaw do umarzania postępowania administracyjnego.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że w tej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego ani też do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym skarga zostaje, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalona.