Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 815/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 207
journal: Dz.U. 2017 poz 2077
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "A" w B. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu części dofinansowania projektu współfinansowanego ze środków objętych Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zarządu Województwa Śląskiego nr [...] z dnia [...]r., 2) zasądza od Zarządu Województwa Śląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 1302 zł (słownie: tysiąc trzysta dwa złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Zarząd Województwa [...] , działając na podstawie art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.), art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 486 z późn. zm.), art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 pkt 1 i ust. 12a pkt 1 w zw. z art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1870 z późn. zm.) oraz w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 217 z późn. zm.), art. 125 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. U. UE. L Nr 347 z 2013 r" str. 320) po rozpatrzeniu wniosku z dnia 12 kwietnia 2017 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Zarządu Województwa [...] nr [...] z dnia [...]r ., dotyczącej zwrotu części dofinansowania przez "A" z siedzibą w B. (zwane dalej Stowarzyszenie, Skarżący lub Beneficjentem), realizujące projekt pn. "OWES subregionu południowego" w oparciu o umowę z dnia [...] r. o nr: [...] w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020, współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji zobowiązującą do zwrotu, w terminie 14 dni części dofinansowania w kwocie 9.604,66 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości przy wykorzystaniu środków finansowych otrzymanych przez Beneficjenta z płatności ze środków EFS w kwocie 8 593,64 zł oraz środków z budżetu krajowego w kwocie 1 011,02 zł.

W dniu [...] r. została zawarta pomiędzy Województwem Śląskim, reprezentowanym przez Zarząd Województwa [...] , pełniący rolę Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] na lata 2014-2020 (dalej: IZ RPO WSL lub organ), a Beneficjentem umowa o dofinansowanie projektu pn. "OWES subregionu południowego" o nr [...] dalej: umowa o dofinansowanie). W dniu 5 stycznia 2017 r. umowa była aneksowana nr [...] .

Organ podał, że w dniach od 2 do 7 kwietnia 2016 r. została przeprowadzona kontrola prawidłowości rozliczenia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w ramach realizowanego projektu. W jej trakcie dokonano weryfikacji prawidłowości rozliczenia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w ramach projektu pn. "OWES subregionu południowego". W oparciu o stawki określone w Załączniku nr 1 - Wykaz rocznych stawek amortyzacyjnych do ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, ustalono dla każdego z tych środków trwałych wartość amortyzacji w okresie realizacji projektu oraz pozostałą kwotę do amortyzacji po okresie realizacji projektu. Zespół kontrolujący uznał za wydatek niekwalifikowalny różnicę pomiędzy wartością brutto środka trwałego a wartością amortyzacji sprzętu w okresie jego użytkowania w ramach projektu. Ustalono, że Beneficjent naruszył zapisy Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia 10 kwietnia 2015 r. (Podrozdział 6.12.1- Zakup środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, pkt 1 a i 3), uznając za wydatki niekwalifikowalne koszty związane z zakupem ww. środków trwałych w łącznej wysokości 24 296,00 zł (pozostała kwota do amortyzacji po okresie realizacji projektu). Ponadto za niekwalifikowalne uznane zostały odpowiadające ww. wydatkom bezpośrednim koszty pośrednie rozliczne stawką ryczałtową, które zgodnie z § 5 ust. 3 umowy nr [...] z dnia 22 grudnia 2015 r. o dofinansowanie projektu stanowią 10% poniesionych, udokumentowanych i zatwierdzonych w ramach projektu wydatków bezpośrednich w wysokości 2 429,60 zł.

W wyniku przeprowadzonej kontroli pismem z dnia 31 października 2016 r. przekazano Beneficjentowi Informację pokontrolną nr [...] .,której beneficjent odmówił podpisania.

Pismem z dnia 8 listopada 2016 r. Beneficjent przekazał dodatkowe wyjaśnienia. Zespół kontrolujący nie przyjął wyjaśnień Beneficjenta pozostawiając zapisy ustaleń bez zmian.

Następnie pismem z dnia 24 listopada 2016 r. przekazano Beneficjentowi ostateczną informację pokontrolną nr [...] , zawierającą wezwanie do zwrotu środków uznanych za nieprawidłowość (wykazanych w zatwierdzonym wniosku o płatność nr [...] w łącznej wysokości 14 705,39 zł (13 368,54 - koszty bezpośrednie i 1 336,85 zł - koszty pośrednie) wraz z należnymi odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania transzy, tj. od dnia 4 kwietnia 2016 r. do dnia wpływu na rachunek IZ RPO. Jednakże beneficjent nie dokonał zwrotu środków.

Ustalenia pokontrolne stały się podstawą do podjęcia w dniu 31 stycznia 2017r. przez Zarząd Województwa [...] , pełniący rolę organu I instancji, uchwały w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego.

Organ uznał, że ocena kwalifikowalności wydatków zgodnie z zapisami § 20 ust. 1 umowy o dofinansowanie wraz z aneksem dokonywana jest w trakcie realizacji projektu poprzez ocenę wniosków o płatność oraz w trakcie kontroli projektu, w szczególności kontroli na miejscu realizacji projektu lub siedzibie Beneficjenta. Nadto przyjął, że Beneficjent dokonując analizy na etapie konstruowania wniosku o dofinansowanie realizacji projektu pn. "OWES subregionu południowego", w szczególności znając stawki amortyzacji środków trwałych oraz Zakładową Politykę Rachunkowości oraz zakładowy plan kont z łatwością mógł oszacować, że okres amortyzacji zaplanowanych zakupów będzie wykraczał poza okres realizacji projektu.

W ocenie organu nie było możliwości kwalifikowania kosztów wykraczających poza okres realizacji projektu, a odnoszących się do okresu trwałości projektu, na co wskazują zapisy Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia 10 kwietnia 2015 r. (Rozdział 6 - Wspólne warunki i procedury w zakresie kwalifikowalności wydatków, Podrozdział 6.12 - Techniki finansowania środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, 6.12.1 - Zakup środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, pkt 3 i 6.12.2 - Amortyzacja środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, pkt 1) lit. b). Wobec tego w oparciu o § 5 umowy o dofinansowanie oraz art. 9 ust. 1 pkt oraz ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy ustalono, że faktyczny okres wykorzystania zakupionych środków trwałych i tym samym okres na jaki było możliwe rozliczenie amortyzacji to 29 miesięcy.

W związku z powyższym dokonano szczegółowego rozliczenia wysokości amortyzacji przyjmując dla kserokopiarki stawkę amortyzacji - 30%, a dla stołów mobilnych - 20%. Na podstawie przeprowadzonych wyliczeń ustalono, że kwotę do zwrotu stanowi kwota 3 298,01 zł (kserokopiarka) oraz 10 x 543,35 zł (10 stołów mobilnych). Do łącznej kwoty 8 731,51 zł dodano koszty pośrednie stanowiące 10 % poniesionych, udokumentowanych i zatwierdzonych w ramach projektu wydatków bezpośrednich, czyli kwota 873,15zł.

W konsekwencji powyższego Zarząd Województwa [...] pełniący rolę IZ RPO WSL, wydał w dniu 28 marca 2017 r. decyzję nr [...] , zobowiązującą Beneficjenta do zwrotu części dofinansowania w kwocie 9 604,66 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Beneficjent zarzucił:

1. Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 16k ust. 7 i następnych ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych sprowadzające się do mylnego przyjęcia, że odwołujący nie mógł dokonać jednorazowego odpisu amortyzacyjnego w pełnej wysokości wartość początkowej środka trwałego, zastosować podwyższonej stawki, podczas gdy obowiązujące przepisy prawa, zakładowa Polityka Rachunkowości zezwalają na dokonanie takich operacji.

2. Naruszenie przepisów postępowania poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego sprowadzające się do niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i mylnego przyjęcia, że odwołujący się nie mógł dokonać odpisu amortyzacyjnego w sposób przez niego przyjęty uwzględniający podwyższoną stawkę.

3. Błąd w ustaleniach faktycznych sprowadzających się do mylnego przyjęcia, że odwołujący się wykorzystał dofinansowanie z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 w ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, podczas gdy wszystkie działania odwołującego się pozostają w zgodzie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa i czynią zadość wszystkim koniecznym wymaganiom i w konsekwencji postawionych zarzutów wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylenie decyzji [...] oraz umorzenie prowadzonego postępowania.

Zarząd Województwa [...] po rozpoznaniu wniosku decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję.

Organ przedstawił stan faktyczny sprawy oraz zastosowane regulacje prawne. Odnosząc się do pierwszego zarzutu wskazał, że w piśmie z dnia [...] r. podano, iż urządzenie zaliczone do grupy 4-6 KŚT poddane są szybkiemu postępowi technicznemu, a zatem podatnik może przyspieszyć okres amortyzacji środka trwałego poprzez podwyższenie stawki amortyzacji (w tym przypadku o współczynnik x2). Zasady stosowania podwyższonych stawek określa art. 16i ust. 2-4, 6 i 7 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Z powyższych obliczeń wynika, iż okres pełnej amortyzacji kserokopiarki to 20 miesięcy.

Zdaniem organu Beneficjent kwalifikuje się do podmiotów, które mogą zastosować jednorazowy odpis amortyzacyjny. Ponadto środki trwałe zostały zakwalifikowane do następujących grup:

- kserokopiarka - grupa 491 - 1 sztuka - faktura VAT nr [...] z dnia 19 lutego 2016 r. .

- stoły mobilne - grupa 808 - 10 sztuk - faktura VAT nr [...] z dnia 24 lutego 2016r. Organ potwierdził, że na podstawie przedłożonej przez Beneficjenta fakturze [...] z dnia 19 lutego 2016 r. dokonał on jednorazowego odpisu amortyzacyjnego poprzez dokonanie na fakturze adnotacji: "tab. 1, lp. 29, amortyzacja 100% PK-78 31.03.16". Zakupiona przez skarżącego kserokopiarka TAS Kalfa 3501 i z podajnikiem i podstawą została ujęta w Ewidencji środków trwałych oraz tabeli amortyzacyjnej za rok 2016 w poz. 29. W powyżej wskazanym dokumencie wskazana kserokopiarka została zakwalifikowana jako środek trwały o symbolu KŚT 491. Natomiast na fakturze VAT nr [...] z dnia 24 lutego 2016r na zakup 10 stołów mobilnych widnieje adnotacja: ewidencja środków trwałych niskocennych: nr inwent. 529-538 (str 10) 10 615,50/10 szt. = 1 051,65/1 szt- cena jednostkowa. Amortyzacja jednorazowa PK-78 31.03.16. Zakupione mobilne stoły konferencyjne zostały ujęte w Ewidencji środków trwałych niskiej wartości w 2016 r. - księdze inwentarzowej, w poz. 164 o numerach inwentarzowych 529-538. Jednocześnie, w Zakładowej Polityce Rachunkowości Beneficjent zawarł zapis, który wykluczał możliwość zastosowania podwyższonej stawki amortyzacji w przypadku, gdy zastosowano jednorazowy odpis amortyzacyjny. Beneficjent wybierając opcję jednorazowego opisu amortyzacji jakby "zablokował" sobie możliwość skorzystania z podwyższonej stawki amortyzacji. Stowarzyszenie pominęło, że podpisanie umowy o dofinansowanie nakłada na niego obowiązek stosowania wytycznych, w tym Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia 10 kwietnia 2015 r. (dalej: Wytyczne), które nakładają pewne ograniczenia co do uznania odpisów amortyzacyjnych za kwalifikowalne,

W rozdziale 6, Wytyczne (punkt 6.12.1 - Zakup środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych) określają, że:

1) Środki trwałe, ze względu na sposób ich wykorzystania w ramach i na rzecz projektu, dzielą się na:

a) środki trwałe bezpośrednio powiązane z przedmiotem projektu (np. Wyposażenie pracowni komputerowych w szkole),

b) środki trwałe wykorzystywane w celu wspomagania procesu wdrażania projektu (np. rzutnik na szkolenia).

2) Wydatki, o których mowa w pkt 1, mogą być uznane za kwalifikowalne pod warunkiem ich bezpośredniego wskazania we wniosku o dofinansowanie wraz z uzasadnieniem dla konieczności ich zakupu, przy czym w ramach projektów finansowanych z EFRR - wymóg uzasadniania konieczności zakupu nie dotyczy wyposażenia na stałe zainstalowanego w projekcie, wpisanego do rejestru środków trwałych i traktowanego jako wydatki inwestycyjne, zgodnie z ustawą o rachunkowości.

3) Wydatki poniesione na zakup środków trwałych, o których mowa w pkt 1 lit. a, a także koszty ich dostawy, montażu i uruchomienia, mogą być kwalifikowalne w całości lub części swojej wartości zgodnie ze wskazaniem beneficjenta opartym o faktyczne wykorzystanie środka trwałego na potrzeby projektu. IZ PO może określić dodatkowe warunki kwalifikowalności zakupu środków trwałych, o których mowa w pkt 1 lit. a, w wytycznych programowych oraz wytycznych PT, o których mowa w rozdziale 4 pkt 2.

4) Wydatki poniesione na zakup środków trwałych, o których mowa w pkt 1 lit b, mogą być kwalifikowalne wyłącznie w wysokości odpowiadającej odpisom amortyzacyjnym za okres, w którym były one wykorzystywane na rzecz projektu.

W takim przypadku rozlicza się odpisy amortyzacyjne i stosuje warunki i procedury określone w sekcji 6.12.2.

Ponadto zgodnie z pkt. 6.12.2 Wytycznych p.n. Amortyzacja środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych

1) koszty amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, kwalifikują się do współfinansowania, jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki:

a) odpisy amortyzacyjne dotyczą środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, które są niezbędne do prawidłowej realizacji projektu i bezpośrednio wykorzystywane do jego wdrażania,

b) kwalifikowalna wartość odpisów amortyzacyjnych odnosi się wyłącznie do okresu realizacji danego projektu,

c) odpisy amortyzacyjne zostały dokonane zgodnie z właściwymi przepisami prawa krajowego,

d) wydatki poniesione na zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych nie zostały zgłoszone jako wydatki kwalifikowalne projektu, ani też ich zakup nie był współfinansowany ze środków unijnych (dotyczy to sytuacji, w której beneficjent kupuje aktywa na potrzeby projektu, ale nie może zrefundować kosztów zakupu),

e) odpisy amortyzacyjne dotyczą środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, które zostały zakupione w sposób racjonalny i efektywny, tj. ich ceny nie są zawyżone w stosunku do cen i stawek rynkowych,

f) w przypadku, gdy środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne wykorzystywane są także w innych celach niż realizacja projektu, kwalifikowalna jest tylko ta część odpisu amortyzacyjnego, która odpowiada proporcji wykorzystania aktywów w celu realizacji projektu.

2) W przypadku, o którym mowa w pkt 1 lit. f, wartość rezydualna (księgowa wartość likwidacyjna) środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych po zakończeniu realizacji projektu nie jest wydatkiem kwalifikowalnym.

Organ uznał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami Beneficjent mógł skorzystać zarówno z jednorazowej amortyzacji, jak i podwyższonej stawki, jednakże Wytyczne nakładają pewne ograniczenia na Beneficjentów, które dopuszczają amortyzację przy czym wartość odpisów amortyzacyjnych jest kwalifikowalna wyłącznie do okresu realizacji danego projektu.

Beneficjent wybierając jednorazowy odpis amortyzacyjny, wartością wykroczył poza okres realizacji projektu, tj. 29 miesięcy licząc od dnia zakupu, czyli od dnia 19 lutego 2016r.w przypadku kserokopiarki oraz dnia 24 lutego 2016r. w przypadku stołów mobilnych, do dnia zakończenia projektu, tj. 31 lipca 2018r. Ponadto, zastosowanie podwyższonej stawki amortyzacyjnej (2x) jest w obecnym stanie faktycznym niemożliwe, gdyż wówczas Beneficjent naruszyłby Zakładową Politykę Rachunkowości.

Organ przedstawił tabelę, w której zawarto dokładne wyjaśnienia okresu, który mógł zostać uznany przez IZ RPO WSL za kwalifikowalny. Następnie wskazał, że Beneficjent mógł rozliczyć wyłącznie amortyzację w wysokości odpowiadającej okresowi używania środków trwałych (kserokopiarki oraz 10 szt. Stołów mobilnych), tj. przez okres 29 miesięcy licząc od miesiąca zakupu do zakończenia realizacji projektu. Wartość amortyzacji wykraczająca poza okres 29 miesięcy stanowi koszt niekwalifikowalny, gdyż wysokości amortyzacji poza okres używania środków trwałych, zgodnie z Wytycznymi, nie podlega kwalifikowalności. Nadto wysokość kwoty do zwrotu poza odliczeniami amortyzacji wykraczającej poza okres, w którym były one wykorzystywane na rzecz projektu stanowią także koszty pośrednie.

Organ zacytował § 5 ust. 3 umowy o dofinansowanie podając, że w przypadku uznania za niekwalifikowalne kosztów bezpośrednich, w stosunku do których zostały naliczone koszty pośrednie pomniejszeniu powinny ulec także koszty pośrednie. Uwzględniając fakt uznania za niekwalifikowalne części kosztów bezpośrednich uznano koszty pośrednie w wysokości 873,15 zł za niekwalifikowalne. Wysokość niekwalifikowalnych kosztów pośrednich obliczono jako iloczyn 8 731,51 zł (wysokość niekwalifikowalnych kosztów bezpośrednich) oraz 10% (wysokość kosztów pośrednich rozliczanych ryczałtem), co dało powyższą kwotę 873,15 zł. Łączna kwota wydatków niekwalifikowalnych (kosztów bezpośrednich i pośrednich) wyniosła zatem 9 604,66 zł.

Organ odnosząc się do zarzutu w pkt 2 wskazał, że podjął czynności w celu wszechstronnego rozpoznania sprawy i ustalenia prawdy obiektywnej w sposób zgodny z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto umożliwił Beneficjentowi czynny udział w postępowaniu, z czego on skorzystał. Organ podał, że Beneficjent złożył swoje wyjaśnienia w pismach z dnia 14 lutego 2017 r. znak [...] , 7 marca 2017 r., znak [...] i 7 marca 2017 r., znak [...] . Organ zacytował treść pisma z 14 lutego 2017.r, w którym beneficjent wskazał, że:

amortyzacja środków trwałych dokonywana jest zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz Zakładową Polityka Rachunkowości (ZPR) Stowarzyszenia Bielskie Centrum Przedsiębiorczości.

W odniesieniu do pozycji 1) Kserokopiarka TASKaifa3501i o wartości 11 992.50 zł Jako urządzenie wielofunkcyjne współpracujące z wieloma komputerami w sieci, została zakwalifikowana do rodzaju 491 "Zespoły komputerowe" Klasyfikacji Środków Trwałych i przyjęta do użytkowania 22.02.2016r. Amortyzacja środka trwałego została dokonana jednorazowo na ‘podstawie art. 16k ust 7 ustawy o pdop oraz zapisów pkt 10 "Pozostałe zasady wyceny i ewidencji majątku" ZPR str. 13.

"A" może stosować podwyższony 2x współczynnik amortyzacji podany w Wykazie stawek amortyzacyjnych dla środków trwałych grupy 4, 5 i 6 KST podlegających szybkiemu postępowi technicznemu (art. 16i ust. 2 pkt 3 ustawy o pdop oraz pkt. 10 ZPR str. 13) o ile nie są amortyzowane jednorazowo.

Zastosowanie amortyzacji jednorazowej w tym wypadku zostało wybrane z uwagi m.in. na zapisy zatwierdzonego wniosku o dofinansowanie projektu, który wydatek na kopiarkę definiuje jako zakup środka trwałego oraz w celu rozliczenia środków dotacji współmiernie do poniesionych kosztów w 2016r. Stawka z Wykazu to 30% x wsp.2 = 60%, a to oznacza, że kopiarka zostałaby zamortyzowana w 20 miesięcy, czyli i tak krócej niż trwa projekt.

W odniesieniu do pozycji 2) Stoły konferencyjne mobilne w ilości 10 sztuk w cenie jednostkowej 1051,65 zł. Stoły zostały wpisane do ewidencji niskocennych środków trwałych o numerach inwentarzowych od 529 do 538 (wg załącznika).

Każdy stół stanowi odrębny środek trwały i z uwagi na wartość jednostkową zakupu (poniżej 3500 zł) zastosowano amortyzację jednorazową, co jest zgodne z art. 16f pkt. 3 ustawy o pdop oraz z pkt 10 ZPR str. 13.

Organ wskazał, że odniósł się do treści tego pisma. Świadczy o tym powołanie się w decyzji na Zakładową Politykę Rachunkowości stanowiącą zał. do ww. pisma - str. 5 decyzji, jak również na str. 16 decyzji odniesienie się do stanowiska Beneficjenta, cyt. Odnosząc się do wyjaśnień Strony zawartych w piśmie z dnia 14 lutego 2017 r. (...) Organ wskazuje, że z uwagi na dokonanie jednorazowej amortyzacji zakupionej kserokopiarki w świetle przytoczonych przez Stronę zapisów nie ma możliwości zastosowania podwyższonej stawki w analizowanym przypadku (...). I dalej: Odnosząc się do argumentacji Strony wyrażonej w piśmie z dnia 14 lutego 2017 r. (sygn. [...] ) dotyczącej tego, że: "każdy stół stanowi odrębny środek trwały i z uwagi na wartość jednostkową zakupu (poniżej 3 500,00 zł) zastosowano amortyzację jednostkową, co jest zgodne z art. 16f pkt 3 ustawy o pdop oraz pkt 10 ZPR str 13", należy wskazać, że w świetle zapisów Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia 10 kwietnia 2015 r. wartość początkowa składnika majątkowego decydująca o zakwalifikowaniu do środków trwałych ma znaczenie wyłącznie przy ustalaniu, czy dany zakup stanowi środek trwały lub nie. To Beneficjent w sposób samodzielny określił w Zakładowej polityce rachunkowości i Zakładowym planie kont kwotę decydującą o tym, czy dany zakup stanowi środek trwały.

Zarząd odnosząc się do możliwości zastosowania podwyższonego dwukrotnie współczynnika amortyzacji podanego w wykazie stawek amortyzacyjnych dla środków trwałych grupy 4,5 i 6 KST, przyznał, że według ogólnych przepisów prawa Beneficjent miał możliwość zastosowania zarówno jednorazowego odpisu amortyzacji, jak również podwyższonej stawki. Jednakże, ogólne przepisy ustawowe zostały ograniczone przez samego Beneficjenta w Zakładowej Polityki Rachunkowości 2016. Wbrew twierdzeniom Beneficjenta, zastosowanie jednorazowego odpisu amortyzacyjnego uniemożliwiało zastosowanie podwyższonej stawki amortyzacji, które to zasady wynikają z Zakładowej Polityki Rachunkowości 2016. Zgodnie z jej regulacjami (str. 13): Dla środków trwałych grupy 4,5 i 6 może być zastosowany podwyższony 2 x współczynnik amortyzacji (o ile nie są amortyzowane jednorazowo). Należy zatem uznać, że skarżący dokonawszy wyboru jednorazowego odpisu amortyzacyjnego (100%) zdecydował, który wariant wybiera. Zamknął tym samym sobie drogę do zastosowania stawki podwyższonej.

Organ odnosząc się do zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych podał, że zgodnie z przytoczonymi w część II decyzji, przepisami, naruszenie procedur obejmuje zarówno naruszenie przepisów prawa, a także innych procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków europejskich, dokonywania oceny wagi tych naruszeń z punktu widzenia budżetu UE i ewentualnie nakładania korekt finansowych. W szerokim rozumieniu naruszenia procedur mieści się naruszenie procedur dotyczących kwalifikowalności wydatków, co jest uregulowane w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia 10 kwietnia 2015 r.

W świetle art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Jednym z istotnych elementów składających się na procedury, których przestrzeganie jest ważne w kontekście możliwości finansowania wydatków z funduszy strukturalnych, jest postępowanie zgodne z procedurami zawartymi w umowie o dofinansowanie. W praktyce ich naruszenie oznacza nieprawidłowe wydatkowanie środków, zarówno w świetle przepisów krajowych, jak i przepisów unijnych. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, pojęcie innych procedur obowiązujących przy wykorzystaniu obejmuje nie tylko procedury uregulowane w przepisach powszechnie obowiązujących, lecz też normy określone w ramach systemu realizacji programu.

Podpisana przez Beneficjenta umowa określa procedurę wykonywania przez niego projektu. W tej sytuacji, stosując zarówno gramatyczną, jak też systemową wykładnię przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. należy przyjąć, że w pojęciumieszczą się umowy zawierane przez Beneficjentów na wykonanie zgłoszonych przez nich w ramach określonych programów operacyjnych i wyłonionych do dofinansowania projektów. Nadanie analizowanemu terminowi innego znaczenia prowadziłoby do sytuacji, w której odzyskiwanie kwot dofinansowania na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 byłoby wyłączone. Dokonanie wydatku lub jego rozliczenie niezgodnie z przepisami czy wytycznymi, co do których przestrzegania Beneficjent się zobowiązał w umowie o dofinansowanie, skutkuje stwierdzeniem nieprawidłowości oraz zobowiązaniem Beneficjenta do zwrotu części dofinansowania.

Organ w konkluzji podał, że skarżący naruszył Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014- 2020 z dnia 10 kwietnia 2015 r., co stanowi naruszenie procedur określonych w art. 207 ust. 1 pkt 2.

W skardze do WSA w Gliwicach skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji oraz umorzenie postępowania. Strona skarżąca zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy w postaci zastosowania w rozstrzygnięciu organu postanowień ,,Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lala 2014-2020" podczas gdy nie stanowią one przepisów prawa powszechnie obowiązującego i nie mogą być podstawą decyzji skierowanej do oznaczonego adresata,

2. w przypadku nieuwzględnienia przez sąd powyżej określonego zarzutu wskazano na naruszenie przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy poprzez zastosowanie dyspozycji punktu I lit. b rozdziału 6 Wytycznych (punkt 6.12.1 - Zakup środków trwałych i wartości niematerialnych) podczas, gdy w przedmiotowej sprawie, (jeżeli przyjąć, że Wytyczne mogły być użyte), powinien znaleźć zastosowanie pkt. I lit. a, z uwagi na okoliczność tego, że nabyte środki trwale są bezpośrednio powiązane z przedmiotem projektu, a nie jak można domniemywać, że organ przyjął, iż są to środki trwale wykorzystywane w celu wspomagania procesu wdrażania projektu,

3. naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy w postaci art. 207 ust 1 pkt 2 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, poprzez jego nieprawidłowe użycie, polegające na zastosowaniu sankcji obowiązku zwrotu części uzyskanej dotacji, podczas gdy nie ziściły się przesłanki uprawniające organ do jej zastosowania,

4. błąd w ustaleniach taktycznych polegający na sprzecznym przyjęciu, że skarżący wykorzystał dofinansowanie z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, podczas gdy wszystkie działania skarżącego pozostają w zgodzie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa i czynią zadość wszystkim koniecznym wymaganiom,

5. w przypadku przyjęcia przez Sąd, że powyżej określone uchybienia nie zaistniały w przedmiotowej sprawie, wskazano na naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy poprzez niezastosowanie art. 16k ust. 7 i następnych ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych sprowadzające się do mylnego przyjęcia, że skarżący nic mógł dokonać jednorazowego odpisu amortyzacyjnego w pełnej wysokości wartości początkowej środka trwałego, zastosować podwyższonej stawki, podczas gdy obowiązujące przepisy prawa i Zakładowa Polityka Rachunkowości zezwalają na dokonanie takich operacji.

Ponadto podniesiono zarzut naruszenia prawa procesowego mające wpływ na wynik sprawy w postaci art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, podczas gdy prawidłowa analiza stanu faktycznego oraz prawidłowe ustalenie norm materialnoprawnych obligowało organ do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Skarżący rozważył status prawny Krajowych wytycznych stanowiących podstawę oceny działań podejmowanych przez podmiot korzystający z dofinansowania ze środków Unii Europejskiej. Zdaniem skarżącego wytyczne nie mogą być zaliczone do przepisów prawa powszechnie obowiązującego, albowiem nie zostały przyjęte w drodze ustawy jak również aktu wykonawczego do ustawy. Nie są aktem prawa wewnętrznego, ponieważ nie są one wydane na podstawie delegacji ustawowej i nie zostały opublikowane w prawem przewidziany sposób. Beneficjent podpisując przedmiotową umowę zobowiązał się do tego, że będzie respektował postanowienia wynikające z tych wytycznych. Zatem wytyczne te nie mające przymiotu przepisu prawa nabywają wiążący charakter z uwagi na wprowadzenie ich do umowy i zobowiązanie Beneficjenta do respektowania ich postanowień.

Odnosząc się do samej skuteczności powoływania się przez organ na Wytyczne podkreślono, że organ ten w relacjach z podmiotami zewnętrznymi dla niego obowiązany jest podejmować działania wyłącznie na podstawie przepisów prawa, zatem prawa powszechnie i wewnętrznie obowiązującego. W przedmiotowej sprawie organ nie działa w formie władczej lecz w formie umowy, mającej zakotwiczenie w przepisach prawa publicznego. Zdaniem skarżącego mając na uwadze art. 2 i art. 7 Konstytucji RP organ wykonując zadania z zakresu władzy publicznej nie jest uprawniony do wykorzystywania tego typu aktów, a tym bardziej wprowadzania ich do podejmowanych czynności prawnych (decyzji czy zawieranych umów). W świetle przeprowadzonej analizy stanowisko wydaje się być klarowne, a mianowicie przedmiotowe wytyczne wprowadzone zostały do podpisanej umowy z beneficjentem z naruszeniem fundamentalnych praw obowiązujących organy władzy publicznej.

Ponadto wytyczne mogą być przyjmowane i wydawane przez organy odpowiedzialne za absorpcję środków pochodzących z Unii Europejskiej, jednakże będzie im przysługiwał analogiczny status jak ten, który przypisywany jest okólnikom czy wytycznym wydawanym w ramach jednego resortu. Stwierdzono, że podejmowanie rozstrzygnięć z odwoływaniem się do postanowień wynikających z krajowych wytycznych, jak również nakładanie przez organ władzy publicznej na podmiot zewnętrzny obowiązku przestrzegania tego typu dokumentów, sprzeczne jest z zasadą demokratycznego państwa prawa, jak również narusza postanowienia art. 7 Konstytucji przewidującego podejmowanie przez te organy na podstawie i w granicach prawa.

W ocenie skarżącego, gdyby Sąd uznał możliwość zastosowania w przedmiotowym rozstrzygnięciu Wytycznych wskazano na uchybienie sprowadzające się do mylnego przyjęcia przez organ, że zakupione ze środków dofinansowania rzeczy ruchome są środkami trwałymi wykorzystywanymi w celu wspomagania procesu wdrażania projektu. Skarżący przytoczył fragment 6 rozdziału Wytycznych (punkt 6.12.1 - Zakup środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych) i wskazał, że w treści złożonego wniosku o dofinansowanie przyjął, że przedmiotowe środki trwale są bezpośrednio związane z realizacją projektu oraz uzasadnił konieczność ich zakupu także w innych pismach.

Zaznaczył, iż w Ostatecznej Informacji Pokontrolnej nr [...] z dnia 24 listopada 2016 r. (znajdującej się w aktach sprawy) zostało umiejscowione na stronie trzeciej stwierdzenie, że: "IZ (Instytucja Zarządzająca) nie neguje celu oraz sposobu wykorzystania zakupionych w ramach projektu środków trwałych". Organ z nieznanych przesłanek wprowadził metodologię obliczania wartości środków kwalifikowanych opartych na sposobie wykorzystującym stawki amortyzacyjne. Zdaniem skarżącego przyjęta przez organ metodologia mogłaby być wykorzystywana wyłącznie pod warunkiem, określonym w pkt. 3 Wytycznych kwalifikowalności rozdział 6.12.1 Zakup środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, który brzmi "IZ może określić dodatkowe warunki kwalifikowalności zakupu środków trwałych, o których mowa w pkt 1 lit. a, w wytycznych programowych oraz wytycznych PT, o których mowa w rozdziale 4 pkt 2''. Jednak w przedmiotowej sprawie warunki takie nie zostały nigdy dookreślone w myśl przywołanej regulacji. Zważając na zapisy Wytycznych do środków trwałych bezpośrednio związanych z realizacją projektu odnoszą się wyłącznie ustępy 2 do 3 punktu 6.12.1 Zakup środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych. Natomiast pozostałe zapisy znajdują zastosowanie w przypadku środków trwałych wykorzystywanych w celu wspomagania procesu wdrażania projektu. Biorąc pod uwagę powyżej określoną nomenklaturę pojęciową organ zakwalifikował nabyte rzeczy ruchome do niewłaściwej kategorii.

Z ostrożności procesowej skarżący podniósł, że w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa był uprawniony do jednorazowego odpisu amortyzacyjnego w pełnej wysokości wartości początkowej środka trwałego oraz, że nie było nadużyciem z jego strony zastosowanie podwyższonej stawki amortyzacji co do środków trwałych nabytych z dofinansowania. Skarżący zacytował art. 16k ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wskazując, że możliwość skorzystania z tzw. jednorazowej amortyzacji przysługuje podatnikom rozpoczynającym działalność, z wyjątkiem utworzonych w sposób określony w art. 16k ust. 11 powołanej ustawy, w ich pierwszym roku podatkowym, oraz małym podatnikom, czyli - w myśl art. 4a pkt 10 tej ustawy - podatnikom, u których wartość przychodu ze sprzedaży (wraz z kwotą należnego podatku od towarów i usług) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 1.200.000 euro, przy czym przeliczenia tej wyrażonej w euro kwoty dokonuje się według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1.000 zł.

Skarżący podniósł, że z zastosowaniem tej szczególnej metody, mogą być amortyzowane środki trwale zaliczone do grupy 3-8 Klasyfikacji Środków Trwałych, niebędące samochodami osobowymi, w roku podatkowym, w którym zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. W przypadku niskocennych składników majątku podatnik ma do wyboru jeden z trzech sposobów rozliczenia poniesionych na nie wydatków:

I. dokonywanie odpisów amortyzacyjnych w przypadku środków trwałych zasadniczo metodą liniową, a w przypadku gdy spełnione są warunki alternatywnie inną metodą: metodą z zastosowaniem indywidualnej stawki amortyzacyjnej; metodą degresywną; metodą amortyzacji jednorazowej w ramach pomocy de minimis. II. jednorazowy odpis amortyzacyjny w miesiącu oddania do użytkowania tego środka albo w miesiącu następnym, III. zaniechanie dokonywania odpisów amortyzacyjnych i zaliczenie wydatków bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodów w miesiącu oddania składników majątku do używania. Jednorazowy odpis amortyzacyjny dokonywany jest od wartości początkowej środka trwałego. Przy czym, jego wartość początkową ustala się jako wydatki na nabycie/wytworzenie środka trwałego bez pomniejszania o dotację.

Wobec powyższego przyjęty przez skarżącego sposób amortyzacji pozostaje w pełnej zgodzie z regulacjami przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o rachunkowości, Zakładową Polityką Rachunkowości, jak również nie zatraca z pola widzenia umowy i odpowiada założeniom przyjętym we wniosku o dofinansowanie i obowiązujących wytycznych. Skarżący podniósł, że uwzględniając w szczególności przepisy ustawy o rachunkowości dokonał ujęcia nabycia środków trwałych przy zastosowaniu amortyzacji (w tym także nabycia środków niskocennych).

W konkluzji skarżący podał, że przedstawione powyżej uchybienia w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego korespondują z zaistniałymi w toku postępowania wadliwościami proceduralnymi. Niewłaściwa subsumpcja dokonana przez organ w konsekwencji doprowadziła do błędu w ustaleniach faktycznych i mylnego przyjęcia, że zaistniały przesłanki umożliwiające żądanie zwrotu części przyznanego dofinansowania. Organ w treści uzasadnienia wydanej decyzji w sposób bezpośredni i ostateczny nie wyjaśnił do jakiej kategorii, w nomenklaturze pojęć znajdujących się w Wytycznych, przypisał przedmiotowe środki trwale, a jedynie w sposób dorozumiany przyjął stosowanie określonej metodologii wyliczeń, tożsamej dla środków trwałych wykorzystywanych w celu wspomagania procesu wdrażania projektu. Zdaniem skarżącego organ w jasny i przejrzysty sposób nie odniósł się również do jego wyjaśnień skarżącego, czego skutkiem jest zastosowanie nie mającej uzasadnienia w Wytycznych metodologii uznania zakupu tylko części wartości środków trwałych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem skargi pozostawała decyzja Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r., utrzymująca w mocy decyzję własną tego organu z dnia [...] r., zobowiązującą skarżącą stronę do zwrotu części dofinansowania przyznanego jej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020 współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego w kwocie 9604,66 zł wraz z odsetkami.

Przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał bowiem, że w rozpoznawanej sprawie organ orzekające w sprawie w zakresie ustalenia jej stanu faktycznego oraz przyporządkowania go regulacjom prawnym naruszyły przepisy postępowania w stopniu o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa tj. mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy .

Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły m.in. art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 pkt 1 i ust. 12a pkt 1 w zw. z art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1870 z późn. zm.) oraz w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 217 z późn. zm.), art. 125 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. U. UE. L Nr 347 z 2013 r" str. 320).

Zasadniczy spór w niniejszej sprawie koncentrował się wokół kwestii stwierdzenia prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych poprzez uznanie za wydatek niekwalifikowalny różnicy pomiędzy wartością brutto środka trwałego (kserokopiarki i stołów mobilnych), a wartością amortyzacji sprzętu w okresie jego użytkowania w ramach projektu i ustalenia, że Beneficjent naruszył zapisy Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia 10 kwietnia 2015 r. W szczególności stwierdzono, iż nie ma możliwości kwalifikowania kosztów wykraczających poza okres realizacji projektu, a odnoszących się do okresu trwałości projektu, a faktyczny okres wykorzystania zakupionych środków trwałych i tym samym okres na jaki było możliwe rozliczenie amortyzacji to 29 miesięcy. Konsekwencją przyjęcia tego stanowiska było ustalenie przyjęcia szczegółowego rozliczenia wysokości amortyzacji gdzie dla kserokopiarki zastosowano stawkę amortyzacji - 30%, a dla stołów mobilnych - 20% gdzie, w jego wyniku ustalono, że łączną kwotę do zwrotu stanowi kwota 9604,66 zł na którą składa się 3 298,01 zł (kserokopiarka) oraz 10 x 543,35 zł (10 stołów mobilnych) wraz z kosztami pośrednimi stanowiącymi 10 % poniesionych, udokumentowanych i zatwierdzonych w ramach projektu wydatków bezpośrednich, - kwota 873,15 zł.

Mając na uwadze wskazane kwestie w pierwszej kolejności wskazać należy, że przepis art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych –dalej u.f.p. stanowi, że w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10. Ugruntowanym pozostaje w orzecznictwie pogląd, że pod pojęciem "innych procedur" należy rozumieć nie tylko procedury określone obowiązującymi powszechnie normami prawa, lecz również postanowienia umowy zawartej w wyniku wyłonienia danego projektu do dofinansowania (tak wyroki NSA: z dnia 19 czerwca 2012 r. o sygn. akt II GSK 732/11; z dnia 9 stycznia 2014 r. o sygn. akt II GSK 1546/12; z dnia 23 czerwca 2015 r. o sygn. akt II GSK 1141/14; wszystkie wymienione wyroki dostępne w Internecie w CBOSA). Zgodnie natomiast z art. 184 ust. 1 u.f.p. "wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu." Szczegółowe warunki dofinansowania projektu określa umowa o dofinansowanie projektu, o której mowa w art. 5 pkt 9 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (art. 206 ust. 1 u.f.p.). W związku z powyższymi przepisami procedurami, o których mowa w art. 184 u.f.p. są m.in. procedury określone w umowie o dofinansowanie projektu oraz dokumentach, do których stosowania zobowiązany był beneficjenta na podstawie umowy.

Oznacza to, że poprawność działania beneficjenta realizującego umowę o dofinansowanie projektu z wykorzystaniem środków UE należy dokonywać, z uwzględnieniem postanowień tej umowy oraz przepisów prawa polskiego, które powinny być wykładane i stosowane z uwzględnieniem prawa europejskiego, bowiem regulacje polskie dotyczące realizacji programów operacyjnych służą osiąganiu wspólnych celów wynikających z prawa europejskiego i realizacji polityki spójności (tak NSA w wyroku z dnia 12 grudnia 2014r., sygn. akt II GSK 1467/13).

Zgodnie z art. 125 r. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. instytucja zarządzająca odpowiada za zarządzanie programem operacyjnym zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami. W odniesieniu do zarządzania finansowego i kontroli programu operacyjnego instytucja zarządzająca: kontroluje, czy dofinansowane produkty i usługi zostały dostarczone, czy wydatki deklarowane przez beneficjentów zostały zapłacone oraz, czy spełniają one obowiązujące przepisy prawa, wymagania programu operacyjnego oraz warunki wsparcia operacji;(art 125 ust. 4 pkt lit. A rozporządzenia). Zgodnie z art. 143 odpowiedzialność za badanie nieprawidłowości, dokonywanie wymaganych korekt finansowych oraz odzyskiwanie kwot spoczywa w pierwszej kolejności na państwach członkowskich. W przypadku nieprawidłowości systemowej państwo członkowskie rozszerza zakres swego dochodzenia w celu objęcia nim wszystkich operacji, których nieprawidłowości te mogą dotyczyć. Państwa członkowskie dokonują korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty finansowe polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach operacji lub programu operacyjnego. Państwa członkowskie biorą pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze polityki spójności lub EFMR i stosują proporcjonalną korektę. Korekty finansowe są odnotowywane w zestawieniu wydatków za rok obrachunkowy, w którym podjęto decyzję o anulowaniu. Wskazane rozporządzenie definiuje też terminy i pojęcia, którymi się posługuje np. "operacja" (art. 2 pkt 9 ww. rozporządzenia) co oznacza projekt, umowę, przedsięwzięcie lub grupę projektów wybrane przez instytucje zarządzające danych programów lub na ich odpowiedzialność, przyczyniające się do realizacji celów priorytetu lub priorytetów, do których się odnoszą; w kontekście instrumentów finansowych operacja składa się z wkładów finansowych z programu do instrumentów finansowych oraz z późniejszego wsparcia finansowego świadczonego przez te instrumenty finansowe, jak i pojęcie "nieprawidłowości" (art. 2 pkt 36) co oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. Za nieprawidłowość uznaje się - jak trafnie wywiódł Zarząd - zarówno naruszenie prawa unijnego, jak i prawa krajowego. Oznacza to, że do popełnienia nieprawidłowości, z punktu widzenia art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr [...] , dochodzi również wtedy, gdy naruszony został przepis krajowy ustanawiający wymogi związane z wydatkowaniem środków finansowych budżetu Unii, przyjęty w obszarach nieuregulowanych prawem unijnym lub ustanawiający wymogi bardziej rygorystyczne od tych, które wynikają z przepisów prawa Unii.

W krajowym porządku prawnym zasady prowadzenia polityki rozwoju, podmioty prowadzące tę politykę oraz tryb współpracy między nimi, określone zostały w ustawie z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2009 r. Nr 84 poz. 712 ze zm.); dalej: "u.z.p.p.r.". Zgodnie z art. 25 u.z.p.p.r. za prawidłową realizację programu operacyjnego odpowiada: instytucja zarządzająca, którą jest odpowiednio minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego lub zarząd województwa (pkt 1); w przypadku programu rozwoju – odpowiednio właściwy minister lub zarząd województwa (pkt 2

Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 1, 5-8, 10, 11, 14, 15 i 15a u.z.p.p.r. do zadań instytucji zarządzającej należy między innymi: wypełnianie obowiązków wynikających z art. 60 rozporządzenia nr 1083/2006 (...); zawieranie z beneficjentami umów o dofinansowanie projektu lub podejmowanie decyzji, o której mowa w art. 28 ust. 2; określenie kryteriów kwalifikowalności wydatków objętych dofinansowaniem w ramach programu operacyjnego; określenie poziomu dofinansowania projektu, jako procentu wydatków objętych dofinansowaniem; określenie systemu realizacji programu operacyjnego; zarządzanie środkami finansowymi przeznaczonymi na realizację programu operacyjnego, pochodzącymi z budżetu państwa, budżetu województwa lub ze źródeł zagranicznych; dokonywanie płatności ze środków programu operacyjnego na rzecz beneficjentów; prowadzenie kontroli realizacji programu operacyjnego, w tym kontroli realizacji poszczególnych dofinansowanych projektów; odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych; ustalanie i nakładanie korekt finansowych, o których mowa w art. 98 rozporządzenia nr 1083/2006.

W myśl art. 30 ust. 1 u.z.p.p.r., umowa o dofinansowanie stanowi podstawę dofinansowania projektu. Umowa ta określa warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane (art. 30 ust. 2), w czym mieszczą się także zasady zwrotu otrzymanych środków w przypadku – ogólnie rzecz ujmując – nieprawidłowego ich wykorzystania.

Na podstawie § 4 ust. 1 umowy o dofinansowanie Beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu z należyta starannością, w szczególności ponosząc wydatki celów zgodnie z obowiązującymi regułami, zasadami, i postanowieniami wynikającymi z programu , uszczegółowienia obowiązujących procedur , wytycznych oraz właściwych przepisów prawa krajowego i unijnego. W § 4 pkt 24 umowy zdefiniowano wydatki kwalifikowalne jako wydatki lub koszty uznane za kwalifikowalne i spełniające kryteria, zgodnie z rozporządzeniem ogólnym, rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 1301/2013 (...) oraz zgodnie z wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020.

W konsekwencji przywołanych regulacji, wbrew twierdzeniom skargowym przy wydatkowaniu środków przyznanych w ramach projektu skarżąca zobowiązana była stosować aktualnie obowiązującą treść powołanych Wytycznych. Te bowiem stanowiły element umowy do której przestrzegania strona się zobowiązała.

Także nieuzasadnionym jest argument podniesiony w skardze, iż skoro w Ostatecznej Informacji Pokontrolnej nr [...] z dnia 24 listopada 2016 r. Instytucja Zarządzająca nie negowała celu oraz sposobu wykorzystania zakupionych w ramach projektu środków trwałych, to tym samym przyjęcie wcześniej przedstawione we wniosku o dofinansowanie kwalifikowania środków trwałych jako bezpośrednio związanych z projektem nie powinno podlegać obecnie podważaniu przez organ. W treści bowiem § 20 umowy jednoznacznie wskazano, iż przyjęcie danego projektu do realizacji i podpisanie z Beneficjentem umowy o dofinansowanie nie oznacza, iż wszystkie wydatki, które Beneficjent przedstawi we wniosku o płatność w trakcie realizacji projektu zostaną uznane za kwalifikowalne. Ocena kwalifikowalności wydatków jest prowadzona także po zakończeniu realizacji projektu.

Powyższe uwagi uznające za nietrafne zarzuty skargowe nie oznaczają jednak, iż sporna decyzja ostatecznie odpowiada prawu. W ocenie Sądu argumentacja w niej zawarta nie spełnia wymogów wynikających z art. 107 kpa.

Z wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia 10 kwietnia 2015 r. z Rozdziału 6 - Wspólne warunki i procedury w zakresie kwalifikowalności wydatków, (punkt 6.12.1 - Zakup środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych) wynika iż

1) Środki trwałe, ze względu na sposób ich wykorzystania w ramach i na rzecz projektu, dzielą się na:

a) środki trwałe bezpośrednio powiązane z przedmiotem projektu (np. Wyposażenie pracowni komputerowych w szkole),

b) środki trwałe wykorzystywane w celu wspomagania procesu wdrażania projektu (np. rzutnik na szkolenia).

2) Wydatki, o których mowa w pkt 1, mogą być uznane za kwalifikowalne pod warunkiem ich bezpośredniego wskazania we wniosku o dofinansowanie wraz z uzasadnieniem dla konieczności ich zakupu, przy czym w ramach projektów finansowanych z EFRR - wymóg uzasadniania konieczności zakupu nie dotyczy wyposażenia na stałe zainstalowanego w projekcie, wpisanego do rejestru środków trwałych i traktowanego jako wydatki inwestycyjne, zgodnie z ustawą o rachunkowości.

3) Wydatki poniesione na zakup środków trwałych, o których mowa w pkt 1 lit. a, a także koszty ich dostawy, montażu i uruchomienia, mogą być kwalifikowalne w całości lub części swojej wartości zgodnie ze wskazaniem beneficjenta opartym o faktyczne wykorzystanie środka trwałego na potrzeby projektu. IZ PO może określić dodatkowe warunki kwalifikowalności zakupu środków trwałych, o których mowa w pkt 1 lit. a, w wytycznych programowych oraz wytycznych PT, o których mowa w rozdziale 4 pkt 2.

4) Wydatki poniesione na zakup środków trwałych, o których mowa w pkt 1 lit b, mogą być kwalifikowalne wyłącznie w wysokości odpowiadającej odpisom amortyzacyjnym za okres, w którym były one wykorzystywane na rzecz projektu.

W takim przypadku rozlicza się odpisy amortyzacyjne i stosuje warunki i procedury określone w sekcji 6.12.2.

Ponadto zgodnie z pkt. 6.12.2 Wytycznych p.n. Amortyzacja środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych

1) koszty amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, kwalifikują się do współfinansowania, jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki:

a) odpisy amortyzacyjne dotyczą środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych,

które są niezbędne do prawidłowej realizacji projektu i bezpośrednio wykorzystywane do jego wdrażania,

b) kwalifikowalna wartość odpisów amortyzacyjnych odnosi się wyłącznie do okresu realizacji danego projektu,(.........).

Z brzmienia przywołanych zapisów wynika zatem, iż decyzja nakazująca zwrot dofinasowania z uwagi na fakt braku możliwości kwalifikowalnośći kosztów wykraczających poza okres realizacji projektu jest możliwa w warunkach uprzedniej prawnej oceny co do faktycznego charakteru prawnego danego środka trwałego . Jak bowiem stanowią w/w wytyczne środki trwałe dzielą się na bezpośrednio powiązane z przedmiotem projektu i środki trwałe wykorzystywane w celu wspomagania procesu wdrażania projektu. Dokonanie zatem kwalifikacji prawnej danego środka trwałego implikuje o dalszym trybie postępowania w zakresie kwalifikowalności kosztów z nimi związanych , gdzie wskazane wytyczne w pkt 6.12.1 wskazują iż wydatki poniesione na zakup środków trwałych, o których mowa w pkt 1 lit. a, a także koszty ich dostawy, montażu i uruchomienia, mogą być kwalifikowalne w całości lub części, zaś wydatki poniesione na zakup środków trwałych - pkt 1 lit b, mogą być kwalifikowalne wyłącznie w wysokości odpowiadającej odpisom amortyzacyjnym za okres, w którym były one wykorzystywane na rzecz projektu.

Powyższe oznacza, iż obowiązkiem organów przy wydaniu decyzji w przedmiocie zwrotu dofinasowania była konieczność jednoznacznego i wyczerpującego podania przesłanek, argumentów definicji legalnych lub przy ich braku słownikowych decydujących o tym iż sporne środki trwałe uznano za środki trwałe wykorzystywane w celu wspomagania procesu wdrażania projektu. Wykazanie bowiem stosowną argumentacją iż z takimi środkami trwałymi mamy do czynienia w sprawie dopiero dawało możliwość zastosowania dyspozycji określonej w przepisach zawartych w wytycznych to jest przyjęcia iż wydatki poniesione na zakup środków trwałych, o których mowa w pkt 1 lit b, mogą być kwalifikowalne wyłącznie w wysokości odpowiadającej odpisom amortyzacyjnym za okres, w którym były one wykorzystywane na rzecz projektu. Nie ulega przy tym wątpliwości, że zamieszczone we w/w przepisach pojęcie środki trwałe bezpośrednio powiązane z przedmiotem projektu środki trwałe wykorzystywane w celu wspomagania procesu wdrażania projektu nakłada na organ obowiązek ustalania jego treści w ramach okoliczności faktycznych danej sprawy. Oznacza to, że uzasadnienie powinno zawierać wskazanie powodów przyjęcia przez organ, że dane środki trwałe maja taki właśnie charakter, jak to przyjęto w sprawie. Organ jest zatem zobowiązany do przedstawienia argumentów przemawiających za przyjęciem, że przesłanki pozwalające przypisać taki charakter prawny środkom trwałym zaistniały .

Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy w pierwszym rzędzie należy wskazać, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja wymogu takiego nie spełnia. W ocenie Sądu brak jest podania powodów i przyczyn zarówno w decyzji organu I jaki i II instancji które pozwoliłyby na przyjęcie, że w sprawie dokonano wyczerpującej analizy i oceny charakteru danych środków trwałych. Zdaniem Sądu, wydane decyzje nie zawierają takich ustaleń oraz nie przedstawiają takich argumentów, które przemawiałyby za przyjęciem, że przesłanka uznania środków trwałych za wykorzystywanych w celu wspomagania procesu wdrażania projektu wystąpiła. Po pierwsze treść decyzji z dnia 28marca 2017r.zawierajaca opis przebiegu postępowania wskazuje wprawdzie iż organ dokonał analizy faktycznego wykorzystania środków trwałych na potrzeby projektu co maja obrazować wyniki przedstawione w Tabeli NR 1, ta jednak dotyczy zestawienia amortyzacji środków trwałych. Natomiast w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ opisał przebieg postępowania, przywołał treść wytycznych mających w sprawie zastosowanie i stwierdził, że zgodnie z obowiązującymi przepisami beneficjent mógł skorzystać zarówno z jednorazowej amortyzacji jak i podwyższonej stawki przy czym podał iż wytyczne nakładają pewne ograniczenia na beneficjentów , które dopuszczają amortyzację przy czy wartość odpisów amortyzacyjnych jest kwalifikowana wyłącznie do okresu realizacji danego projektu .Podał też okres który może być uznany przez IŻ za kwalifikowalny .

Tymczasem orzekając z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 207 ust. 12a ustawy o finansach publicznych organ działa jako "instancja" merytoryczna, a więc taka, która jest zobowiązana do załatwienia i rozstrzygnięcia sprawy, z uwzględnieniem wszystkich zasad ogólnych postępowania administracyjnego (art. 7, art. 8, art. 9. art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. art. 80, art. 107 § 3 k.p.a.). Stanowi to bowiem konsekwencję przyjętego na gruncie k.p.a. modelu postępowania oraz jego logiki, z których wynika, że II instancja jest instancją merytoryczną. Oznacza to, że organ w uzasadnieniu zobowiązany jest zawrzeć własne ustalenia faktyczne oraz rozważania.

Skoro w ocenie Sądu zarówno uzasadnienie zaskarżonej decyzji jak i ja poprzedzającej nie spełnia wymogów z art. 107 kpa decyzje ta nie mogą ostać się w obrocie prawnym.

Rozpatrując ponownie wniosek strony organ winien uwagi powyższe uwzględnić.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Województwa [...] .

O zwrocie kosztów postępowania sądowego w łącznej kwocie 1302 zł orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. art. 205 p.p.s.a. art. 206 p.p.s.a. oraz § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804), przy czym na zasądzone koszty składają się: uiszczony stały wpis sądowy od skargi (385 zł), wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącej (radcy prawnego) tytułem zastępstwa prawnego w postępowaniu sądowym (900 zł) opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł.). Stosownie bowiem do art. 206 p.p.s.a. Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Ta regulacja stanowi zatem wyjątek od zasady wyrażonej w art. 200 i art. 205 p.p.s.a. Ustawodawca w art. 206 p.p.s.a. wskazał, że sąd może odstąpić od zasądzenia zwrotu całości kosztów postępowania w uzasadnionych przypadkach. Ocena, czy w konkretnej sprawie doszło do takiego uzasadnionego przypadku należy do sądu rozpatrującego indywidualną sprawę (zob. postanowienie NSA z dnia 21 stycznia 2016 r. sygn. akt I OZ 1870/15, CBOSA). W tym przypadku Sąd wziął pod uwagę, że w rozpatrywanej sprawie uchylenie decyzji nie było skutkiem zarzutów pełnomocnika procesowego strony sprecyzowanych w skardze i nastąpiło w wyniku realizacji normy art. 134 p.p.s.a. Z tych powodów, Sąd uznał za odpowiednie przyznanie stronie zwrotu połowy kosztów zastępstwa procesowego strony reprezentowanej przez radcę prawnego wynoszącego 1800 zł czyli 900 zł.

-----------------------

17