Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2106/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 119 pkt 3 , 120,151,
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: arty 16 §  1 , 149 § 1 , 149 § 1 i 2 , 149 § 1 , 149 § 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: sędzia WSA Joanna Skiba sędzia WSA Dariusz Chaciński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M.K. i A.B. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] września 2018 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2017 r., nr [...], o odmowie wszczęcia postępowania.

Postanowienie Ministra zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wnioskiem z dnia [...] marca 2017 r., złożonym w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 kpa, M.K. wystąpiła do Wojewody [...] o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] marca 1976 r., nr [...] (utrzymaną w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1976 r., nr [...]) w przedmiocie przejęcia na własność Państwa opuszczonego gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha, położonego we wsi [...]. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że strony tego postępowania A.K. i M.K. (poprzednicy prawni wnioskodawczyni) nie brali w nim udziału bez własnej winy. Ponadto A.K. pominięto w doręczeniu jej co najmniej decyzji o przejęciu gospodarstwa.

Pismem z dnia [...] września 2017 r. do wniosku M.K. przyłączył się A.B.

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. odmówił wznowienia postępowania, wskazując na upływ terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 kpa.

Zażalenie na postanowienie Wojewody wnieśli A.B. i M.K., wskazując, że termin określony w art. 148 § 1 kpa powinien być liczony od dnia 8 marca 2017 r., tj. od daty kiedy M.K. dowiedziała się o decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] marca 1976 r.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, uznając je za zgodne z prawem. Wskazał, że jedną z koniecznych przesłanek wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 kpa jest zachowanie miesięcznego terminu na wniesienie wniosku. Zgodnie z art. 148 § 1 kpa termin ten liczony jest od dnia dowiedzenia się przez stronę o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Minister podniósł, że z akt sprawy wynika, iż pismem z dnia [...] sierpnia 1992 r., skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], pierwotni właściciele gospodarstwa, tj. M.K. i A.K. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] marca 1976 r. Zdaniem organu odwoławczego fakt ten oznacza, że co najmniej w dniu [...] sierpnia 1992 r. osoby te wiedziały o postępowaniu, w którym nie brały udziału i o wydaniu ww. decyzji z 1976 r. Zatem, określony w art. 148 § 1 kpa, termin na wniesienie wniosku o wznowienie wskazanego postępowania upłynął najpóźniej w dniu 6 września 1992 r., czyli ponad 24 lata przed jego wniesieniem przez M.K. Przy czym Minister nie podzielił poglądu żalących, że termin o wznowienie postępowania powinien być w stosunku do nich liczony od daty w jakiej dowiedzieli się o kwestionowanej decyzji z 1976 r. Organ podkreślił bowiem, iż termin z art. 148 § 1 kpa ma charakter jednorazowy. Wobec czego w przypadku, gdy pierwotna strona postępowania nie wykorzystała przysługującego jej uprawnienia (pomimo tego że mogła) należy uznać, że uprawnienie to wygasło i nie przysługuje zstępnym (spadkobiercom) strony. Zatem gdy poprzednik prawny spadkobierców, mając wiedzę o wydaniu decyzji w postępowaniu, w którym został pominięty, nie skorzystał w przysługującym mu czasie, liczonym stosownie do art. 148 § 2 kpa, z uprawnienia do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania, to jego następcy prawni nie mogą skutecznie żądać wznowienia postępowania. Spadkobiercy pominiętej strony dziedziczą bowiem w takim przypadku (wraz z prawami majątkowymi do nieruchomości) sytuację prawnoprocesową pominiętej strony, a więc nie może im przysługiwać więcej praw niż posiadała sama pominięta strona. Interes prawny następców prawnych pominiętej strony nie ma charakteru samoistnego, własnego, a jest to interes pochodny, wiążący się z sytuacją w jakiej znajdował się ich poprzednik prawny.

Minister zauważył, że wniosek M.K. z dnia [...] marca 2017 r. zawierał żądanie wznowienia postępowania nie tylko na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, lecz również art. 145 § 1 pkt 1 kpa. Jednak ponieważ postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2017 r. nie dotyczyło wady określonej w art. 145 § 1 pkt 1 kpa organ odwoławczy ograniczył zakres swojego rozstrzygnięcia tylko do oceny wystąpienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 kpa.

Skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi złożyli M.K. i A.B., zarzucając mu:

1) naruszenie art. 148 § 1 kpa przez przyjęcie, że termin złożenia podania o wznowienie postępowania upłynął co najmniej w dniu 6 września 1992 r. dla stron M.K. i A.K. Skarżący nie podzielają stanowiska organu w tym zakresie, gdyż M.K. jednoznacznie i wiarygodnie wskazała, iż z problematyką dotyczącą niniejszej sprawy zapoznała się w dniu 8 marca 2017 r. i w związku z tym w dniu 13 marca 2017 r. wniosła podanie o wznowienie postępowania. Zdaniem skarżących istnieje wiele dowodów na to, że M.K. i A.K. nie uczestniczyli w postępowaniu administracyjnym, w którym została wydana, nie doręczona im, kwestionowana decyzja z [...] marca 1976 r., o której nie wiedzieli. W tym stanie rzeczy prawo do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania przysługiwało M.K. i A.B., jako następcom prawnym ww. Jednocześnie, w opinii skarżących, dochowali terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania.

2) naruszenie prawa i interesu prawnego skarżących, tj. m.in. art. 6 - 9, 147 w zw. z art. 145 §1 pkt 1, 2 i 4 w zw. z art. 145 § 3 kpa, w tym także pominięcie podstawowych kwestii ustrojowych wynikających z przepisów art. 2, 21 ust. 2, 32 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 64 Konstytucji RP, dotyczących zasad sprawiedliwości społecznej. Skarżący podnieśli, że M. i A.K. zostali pozbawieni prawa własności gospodarstwa rolnego, w sytuacji gdy nie byli wówczas jeszcze właścicielami tego gospodarstwa, lecz jedynie jego użytkownikami. Przy czym gospodarstwo, będące źródłem ich dochodu, zostało im odebrane nie na cele publiczne i bez odszkodowania. Jednocześnie nierzetelnie oceniono stan gospodarstwa jako opuszczone. Wydając decyzję o przejęciu gospodarstwa rolnego doprowadzono do jego bezprawnego przejęcia na rzecz Skarbu Państwa, który bezzwłocznie przekazał przejęte nieruchomości na rzecz osób fizycznych za odpłatnością, czym osiągnął nienależne zyski z mocy wadliwego i niesprawiedliwego prawa oraz rażąco błędnej oceny stanu gospodarstwa przez zespół niekompetentnych przypadkowych urzędników.

3) nierozpoznanie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie tylko przesłanek stanowiących zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 kpa, ale również wynikających z art. 145 § 1pkt 4 kpa, a także nierozważenie przez organ wskazanych w zażaleniu argumentów objętych przepisami art. 10 § 1 kpa i art. 79 § 1 kpa, zwłaszcza dotyczących niezawiadomienia posiadaczy gospodarstwa o czynnościach w postępowaniu i o terminach przeglądu gospodarstwa. Ponadto, w ocenie skarżących, Minister nie zbadał, czy w sprawie zachodzą przesłanki wznowienia postępowania z urzędu, ograniczając się jedynie do zwrócenia uwagi na fakt, że organ odwoławczy ograniczył zakres swojego rozstrzygnięcia wyłącznie do oceny wystąpienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, ponieważ postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2017 r. nie dotyczyło wady określonej w art. 145 §1 pkt 1 kpa.

Skarżący wskazali, że organy obu instancji pominęły podstawowe kwestie dotyczące wadliwości postępowania, w którym została wydana decyzja Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] marca 1976 r. Zarzucili rażące nieprawidłowości proceduralne, jak również oparcie ww. decyzji na nierzetelnych i poświadczających nieprawdę dowodach oraz niezawiadamiania stron postępowania A. i M. małżonków K. o podejmowanych z urzędu czynnościach administracyjnych, w tym o zamierzonych czynnościach przeglądu gospodarstwa rolnego. Ponadto skarżący wskazali, że decyzję o przejęciu gospodarstwa rolnego od małż. K., wydano w sytuacji, gdy formalnie i faktycznie nie byli oni w owym czasie jego właścicielami. Własność nieruchomości została im bowiem nadana w okresie późniejszym, już po prawomocnym zakończeniu postępowania o przejęciu gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa. A. i M. małż. K. zostali bowiem uwłaszczeni opisaną nieruchomością na mocy aktu własności ziemi z dnia [...] maja 1975 r. (nr [...]), prawomocnego z dniem [...] października 1976 r. W dodatku czynności przeglądu gospodarstwa rolnego i sporządzane z tej racji protokoły komisyjne oraz czynności przejęcia na własność Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego A. i M. małż. K. były dokonywane przed ich uwłaszczeniem tą nieruchomością, czyli nie mogły wywołać wiążących dla nich negatywnych skutków prawnych i być przeciw nim kierowane, a postępowanie o przejęciu gospodarstwa rolnego powinno być z mocy ustawy umorzone.

W opinii skarżących, biorąc pod uwagę zarzuty i wnioski o wznowienie postępowania zakończonego wadliwą z mocy prawa decyzją, zasadne jest domaganie się aby decyzja ta została usunięta z obrotu prawnego z urzędu przez odpowiedni organ państwa i aby został przywrócony porządek prawny zgodny z przepisami prawa, w tym także z zasadami Konstytucji RP.

Powołując się na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości w celu ponownego rozpoznania sprawy i dokonania merytorycznej oceny prawidłowości wydanego orzeczenia lub zmianę orzeczenia i uwzględnienie podania stron z dnia [...] marca 2017 r. o wznowienie postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Zdaniem organu termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie upłynął 6 września 1992 r., gdyż M. i A. małż. K. najpóźniej w dniu 6 sierpnia 1992 r. dowiedzieli się o postępowaniu, w którym nie brali udziału a w którym została wydania wspomniana decyzja z 1976 r. Ponadto Minister zważył na niezasadność pozostałych zarzutów skargi dotyczących naruszenia prawa i wskazujących na wadliwość powołanej decyzji z dnia [...] marca 1976 r., ponieważ w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji toczyło się odrębne postępowanie administracyjne i sądowe, zakończone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I OSK 1077/13, w którym nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa przez ww. decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przy czym zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej powoływana jako "ppsa") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Ponadto stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ppsa sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie.

Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone, jak również poprzedzające je postanowienie nie naruszają prawa.

Na wstępie wskazać należy, że każda decyzja ostateczna, zgodnie z zasadą ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 kpa), podlega szczególnej ochronie w celu zapewnienia stabilności stosunków prawnych, co w konsekwencji stanowi ochronę praw nabytych adresatów tej decyzji. Z tego też względu wzruszenie decyzji ostatecznej może mieć miejsce jedynie w przypadkach ściśle określonych w przepisach prawnych - bez możliwości korzystania z wykładni rozszerzającej przy interpretacji tych przepisów.

Złożenie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie obliguje organ do zbadania, czy łącznie zachodzą formalne przesłanki do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 kpa), tj. ustalenia, czy: 1) decyzja, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania, jest ostateczna, 2) wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od strony, 3) podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów określonych w art. 148 § 1 i 2 kpa, 4) żądanie wznowienia postępowania oparte jest na jednej z wyliczonych w art. 145 § 1 kpa przyczyn wznowienia.

Wystąpienie łącznie wszystkich wymienionych przesłanek uprawnia organ do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 kpa), natomiast ich brak obliguje organ do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa).

Wobec powyższego gdy, w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie, wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany, organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa).

M.K. w podaniu z dnia [...] marca 2017 r. o wznowienie postępowania podała wyraźnie podstawę wznowienia wskazując na art. 145 § 1 pkt 4 kpa (strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy), zaś w toku postępowania uzasadniała dochowanie terminu do złożenia podania o wznowienie w ten sposób, iż termin ten rozpoczął bieg od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] marca 1976 r., tj. 8 marca 2017 r. kiedy porządkowała dokumenty swojej zmarłej matki J.B. (córki A. i M.K.).

Zdaniem Sądu organy prawidłowo ustaliły, iż M.K. i A.B., będąc spadkobiercami A. i M. małż. K., posiadają przymiot strony postępowania administracyjnego, zaś we wniosku o wznowienie postępowania podnosili brak udziału ww. poprzedników prawnych w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją, co odpowiada podstawie wznowienia wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Jednocześnie prawidłowe było również ustalenie, iż ww. wniosek z dnia 11 marca 2017 r. o wznowienie został złożony z uchybieniem terminu.

Trzeba podkreślić, że stosownie do art. 148 § 1 kpa, podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a przypadku gdy strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o wydaniu decyzji (art. 148 § 2 kpa). W tym ostatnim przypadku nie ma znaczenia od kogo strona powzięła wiadomość o treści decyzji. Informacja ta może więc pochodzić zarówno od organu, który wydał decyzję, jak również z dowolnego innego źródła, aby tylko wskazywała na treść rozstrzygnięcia w sprawie. Powołany przepis jest klarowny i jasny - ustawodawca liczy bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie od daty doręczenia decyzji, lecz od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zapoznaniem się z pełną treścią decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. Zatem art. 148 § 2 kpa nie wymaga dla otwarcia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, faktu doręczenia decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o istnieniu danej decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu (vide: wyrok NSA z dnia 10 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 622/05, nie publ.). Oczywiście, jeśli decyzję doręczono, to strona z datą doręczenia dowiaduje się jednocześnie o wydaniu decyzji i wówczas termin do żądania wznowienia postępowania otwiera się z datą doręczenia orzeczenia.

Z akt sprawy wynika, że A. i M. małż. K. wiedzę o decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] marca 1976 r. uzyskali co najmniej w dniu 6 sierpnia 1992 r. Taka data widnieje bowiem na ich piśmie o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Natomiast M.K. o wymienionej decyzji z dnia [...] marca 1976 r. dowiedziała się, jak podała, w dniu 8 marca 2017 r. Powyższe okoliczności nie budzą wątpliwości i nie są też kwestionowane przez stronę skarżącą. Wobec tego, w przedstawionych okolicznościach sprawy, termin do żądania wznowienia postępowania dotyczącego przejęcia na rzecz Skarbu Państwa wskazanego gospodarstwa rolnego z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa otworzył się dla A. i M. małż. K. w dniu 6 sierpnia 1992 r.

Jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 września 1992 r., sygn. akt IV SA/594/92 (Lex Polonica nr 297555), w razie pominięcia w postępowaniu administracyjnym strony, która zmarła po zakończeniu sprawy decyzją ostateczną, następcy prawni majątkowych praw dziedzicznych, których postępowanie dotyczyło, mogą domagać się wznowienia postępowania z ich udziałem, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Złożenie takiego, wniosku rozpoczyna nowe postępowanie administracyjne w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym.

Zgodnie z art. 922 § 1 Kc na spadkobierców zmarłego z chwilą jego śmierci przechodzą prawa i obowiązki majątkowe, poza tymi, które są ściśle związane z jego osobą. Spadek obejmuje więc całokształt praw i obowiązków spadkodawcy. Skoro więc A. i M. małż. K., jako właściciele gospodarstwa rolnego położonego we wsi [...], powinni być stroną toczącego się za ich życia postępowania o przejęciu tego gospodarstwa na rzecz Skarbu Państwa, a bez własnej winy nie brali udziału w tym postępowaniu, to w ramach sukcesji generalnej, polegającej na wstąpieniu w ogół praw i obowiązków spadkodawców, prawo do domagania się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa przysługuje ich następcom prawnym. Przy czym spadkobiercy pominiętej strony postępowania, w kwestii m.in. uprawnienia do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, dziedziczą "sytuację prawno-procesową" w jakiej znajdował się spadkodawca. Dlatego też, co do zasady, w stosunku do następców prawnych (spadkobierców) pominiętej strony, termin o jakim mowa w art. 148 § 1 pkt 2 biegnie od powzięcia przez nich wiadomości o takiej decyzji (vide: wyrok WSA w Krakowie z dnia 22 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 73/10, Baza orzeczeń sądów administracyjnych-cbois.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu orzekającego, nie dotyczy to jednak sytuacji, gdy poprzednik prawny spadkobierców, mając wiedzę o wydaniu decyzji w postępowaniu, w którym został pominięty nie skorzystał, w przysługującym mu czasie, liczonym stosownie do art. 148 § 2 kpa, z uprawnienia do wznowienia postępowania. W przekonaniu Sądu, spadkobiercy pominiętej strony dziedziczą bowiem w takim przypadku, wraz z prawami majątkowymi do nieruchomości, także sytuację prawno – procesową pominiętej strony. Nie może im więc przysługiwać "więcej praw" niż posiadała sama pominięta strona, składając aktualnie wniosek o wznowienie. Wynika to również z faktu, iż interes prawny następców prawnych pominiętej strony nie ma charakteru samoistnego, własnego. Jest to interes "pochodny", a tym samym wiążący się z sytuacją w jakiej znajdował się poprzednik prawny (spadkodawca). Zaakcentowania wymaga również, że w przeciwieństwie do innych podstaw wznowienia wymienionych w art. 145 § 1 kpa, wznowienie w oparciu o pkt 4 nie jest możliwe z urzędu a jedynie na wniosek strony. Oznacza to, iż ustawodawca uznał, że tylko od woli strony, która została pominięta w postępowaniu administracyjnym zależy czy skorzysta z prawa do żądania wznowienia.

Zdaniem Sądu okoliczność, iż A. i M. małż. K. nie skorzystali - w określonym przez przepis prawa czasie - z uprawnienia do wznowienia postępowania, dotyczącego przejęcia gospodarstwa rolnego, ani nie wystąpili także z ewentualnym wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania, decydując się na skorzystanie z innego trybu nadzwyczajnego do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] marca 1976 r., nie może pozostawać obojętna dla oceny dochowania przez ich następców prawnych terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Uznanie, że w takiej sytuacji skarżącym, jako następcom prawnym A. i M. małż. K., termin do wznowienia postępowania, w którym oni zostali pominięci, biegnie dopiero od powzięcia przez M.K. wiadomości o ww. decyzji z [...] marca 1976 r., godzi w zasadę trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 kpa). Dopuszcza ona bowiem uchylanie albo zmianę takich decyzji, stwierdzanie ich nieważności lub wznowienie postępowania tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego i ustawach szczególnych, a tym samym i w terminach wyznaczonych dla wzruszania takich decyzji w trybach nadzwyczajnych. Dalszą konsekwencją takiego uznania byłaby konieczność przyjęcia, iż w analogicznej sytuacji, każdy kolejny spadkobierca mógłby wnosić o wznowienie postępowania, powołując się na fakt "dowiedzenia się przez siebie" o decyzji. Natomiast, jak już wskazano, pomimo tego, iż A. i M. małż. K. nie została doręczona decyzja z dnia [...] marca 1976 r. o przejęciu gospodarstwa rolnego, to o fakcie jej wydania dowiedzieli się co najmniej w dniu 6 sierpnia 1992 r., gdyż pismem z tej daty zwrócili się do Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym w [...] o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Wobec tego, w ocenie Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo uznały, że wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony z uchybieniem terminu wynikającego z art. 148 § 2 kpa. Termin ten bowiem rozpoczął bieg w dniu 6 sierpnia 1992 r. i upłynął w dniu 6 września 1992 r. - co czyni spóźnionym podanie M.K. z dnia 11 marca 2017 r. o wznowienie postępowania.

Wobec tego zaskarżone postanowienie, jak również postanowienie je poprzedzające nie naruszają prawa w stopniu skutkującym ich uchyleniem. Ustalenie bowiem przez organ braku choć jednej z przesłanek formalnych wniosku o wznowienie, w tym przypadku złożenie wniosku z uchybieniem terminu obliguje organ administracji do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 149 § 3 kpa. Przystąpienie do rozpoznania sprawy wznowieniowej w przypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty jest dotknięte wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 kpa).

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ppsa, orzekł jak w sentencji