Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 100/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Tomasz Grossmann (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 marca 2013 r. sprawy ze skargi B. P. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy [...] do rozpatrzenia wniosków B. P.: z dnia [...] lipca 2012 r. w zakresie punktów 2, 4 i 5; z dnia [...] lipca 2012 r.; a także z dnia [...] września 2012 r. w zakresie punktów 1 i 2 – w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w części dotyczącej wniosku B. P. – "skargi" do Przewodniczącego Rady Gminy [...] z dnia "[...] sierpnia 2011 r."; 4. w pozostałej części skargę oddala; 5. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącej, B. P., kwotę 50 zł (pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] listopada 2012 r. B. P. (dalej: "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej: "WSA w Poznaniu") skargę na bezczynność "Urzędu Gminy [...]" w zakresie zaniechania wykonywania zadań przez właściwe organy, naruszenia praworządności lub słusznych interesów obywateli, przewlekłego i biurokratycznego załatwiania spraw. Zarzucając naruszenie:

– art. 10, art. 12 pkt 2, art. 13 i art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.; dalej: "ustawa o dostępie do informacji publicznej", w skrócie "u.d.i.p."),

– art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.; dalej: "k.p.a.") przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy,

Skarżąca wniosła o:

1) zobowiązanie Urzędu Gminy [...] (dalej: "Urząd Gminy") do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi,

2) ukaranie Wójta Gminy [...] (dalej: "Wójt") winnego niezałatwienia sprawy w terminie, zgodnie z art. 23 u.d.i.p., z uwagi na notoryczność postępowania,

3) zasądzenie kosztów postępowania od organu,

4) wstrzymanie procesu planistycznego z uwagi na uniemożliwienie dostępu do istotnych informacji w sprawie.

W uzasadnieniu Skarżąca wyjaśniła, że w trakcie uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] dla terenu zabudowy letniskowej we wsi [...] oraz dla obszaru położonego w południowo-zachodniej części wsi [...], występowała z następującymi wnioskami o udostępnienie informacji publicznej:

– wniosek z dnia 23 lipca 2012 r.,

– wniosek z dnia 31 lipca 2012 r.,

– wniosek zawarty w skardze na Wójta Gminy [...],

– wniosek z dnia 18 września 2012 r.

Pomimo upływu okresów przewidzianych na odpowiedź, wynikających z przepisów obowiązującego prawa, informacja nie została udostępniona, ani nie została wydana decyzja administracyjna o odmowie udzielenia informacji. Skarżąca podkreśliła, że organ administracji dotychczas nie wydał stosownego aktu administracyjnego, co oznacza, iż od dnia wniesienia ww. podań do dziś jej wnioski nie zostały rozpoznane. Tym samym organ naruszył art. 35 § 3 k.p.a., który określa maksymalny termin załatwienia sprawy, a także zasadę zaufania do organów administracji (art. 8 k.p.a.) i zasadę szybkości postępowania (art. 12 § 1 k.p.a.). Naruszone zostały również art. 10, art. 12 pkt 2, art. 13 i art. 16 u.d.i.p. W związku z tym za uzasadnione, zdaniem Skarżącej, należy uznać ukaranie Wójta winnego niezałatwienia sprawy w terminie, zgodnie z art. 23 u.d.i.p., tym bardziej, że działania takie notorycznie się powtarzają, czego dowodzi wyrok WSA w Poznaniu z 25 października 2012 r., sygn. akt IV SAB/Po 64/12 (dalej: "wyrok o sygn. IV SAB/Po 64/12").

W odpowiedzi na skargę Wójt wniósł o jej oddalenie jako bezpodstawnej, podnosząc ponadto, że zarzuty skargi są przedawnione, a Skarżąca dotychczas nigdy nie występowała do Urzędu Gminy z jakimikolwiek wezwaniami do usunięcia tych naruszeń, jakie obecnie, bezpodstawnie, zarzuca w skardze. Zarzuty te są nieprawdzie, gdyż Skarżąca otrzymała odpowiedzi na swoje wnioski, za wyjątkiem tego, który w skardze został określony jako "wniosek zawarty w skardze na Wójta Gminy [...]". Ów wniosek zamieszczony był w piśmie Skarżącej skierowanym do Przewodniczącego Rady Gminy [...], dlatego zapewne tylko przez niewiedzę albo omyłkowo został wymieniony skardze na bezczynność Urzędu Gminy. Odnosząc się zaś do poszczególnych zarzutów skargi Wójt:

– co do zarzutu niezałatwienia wniosku z 23 lipca 2012 r.,

stwierdził, że zarzut ten jest bezpodstawny, gdyż odpowiedzi na ten wniosek udzielono w dniu 14 września 2012 r., w biurze Zastępcy Wójta, poprzez wręczenie do rąk Skarżącej pisma z 14 września 2012 r. wraz z załącznikami;

– co do zarzutu niezałatwienia wniosku z 31 lipca 2012 r.,

uznał także ten zarzut za bezpodstawny, gdyż również na ten wniosek odpowiedzi udzielono Skarżącej w dniu 14 września 2012 r., ww. pismem Nr [...] z 14 września 2012 r.;

– co do zarzutu niezałatwienia "wniosku zawartego w skardze na Wójta Gminy

– [...]",

podkreślił, że do tego zarzutu się nie odnosi, gdyż był on zawarty w piśmie do Przewodniczącego Rady Gminy, a więc nie można sprawy tego wniosku przypisywać Wójtowi;

– co do zarzutu niezałatwienia wniosku z 18 września 2012 r.,

stwierdził, że również ten zarzut jest niezasadny. Skarga opatrzona jest datą 27 listopada 2012 r., natomiast dzień wcześniej, w siedzibie Urzędu Gminy, w biurze Zastępcy Wójta udzielono Skarżącej obszernych informacji i wyjaśnień ustnych co do kwestii będących przedmiotem ww. wniosku. W przeświadczeniu organu informacje te i wyjaśnienia jednoznacznie były udostępnieniem wnioskowanych informacji, a Skarżąca swoimi wypowiedziami w trakcie tej rozmowy zdawała się to potwierdzać.

Ponadto organ podkreślił, że Skarżąca "bombarduje" Urząd Gminy znaczną ilością swoich pism i wniosków (w roku 2011 było to 20 pism, a w roku 2012, do 7 grudnia – 22 pisma) w celu niedopuszczenia do zakończenia, podjętej przez Gminę [...] (dalej: "Gmina") procedury zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dalej w skrócie: "m.p.z.p.") we wsi [...], w której Skarżąca ma swoją nieruchomość letniskową. Skarżąca wielokrotnie publicznie ujawniała taki cel swojego działania. Na wszystkie pisma Skarżącej Urząd Gminy stara się terminowo odpowiadać, pomimo że treść tych pism jest niekiedy trudno zrozumiała, a niektóre zawierają po kilka lub kilkanaście najrozmaitszych żądań. Ponadto Skarżącej udostępnia się żądane informacje na miejscu, podczas jej wizyt siedzibie Urzędu Gminy. Jednakże z tego względu, że zgodnie z wolą miejscowej społeczności Gmina konsekwentnie realizuje procedurę zmiany m.p.z.p. we wsi [...], to postawa Urzędu Gminy nie zadowala Skarżącej, która w krótkim czasie wnosi do WSA w Poznaniu kolejną skargę (pierwszą złożyła pismem z 13 lipca 2012 r.). W ocenie organu okoliczności sprawy wskazują, że działania Skarżącej mają na celu przeszkodzenie w uchwaleniu ww. zmiany m.p.z.p. i, niezależnie od tego, zdyskredytowanie Wójta i pracowników Urzędu Gminy.

Pismem z 16 stycznia 2013 r. Skarżąca, ustosunkowując się do twierdzeń organu zawartych w odpowiedzi na skargę:

– odnośnie do wniosku z 18 września 2012 r.,

wskazała, że wniosek dotyczył (w zakresie dokumentacji prac planistycznych m.p.z.p. terenu zabudowy letniskowej we wsi [...]): udostępnienia opinii o projekcie planu; udostępnienia wniosków o zaopiniowanie projektu; udostępnienia uzgodnień projektu; udostępnienia wniosków o uzgodnienie projektu; udostępnienia umów, których przedmiotem było zlecenie sporządzenia projektu m.p.z.p. oraz prognozy oddziaływania na środowisko. Wzmiankowanym przez organ pismem nr [...] z 14 września 2012 r. udostępniono Skarżącej: opinie o projekcie planu; uzgodnienia projektu; umowę o dzieło [...] której przedmiotem było zlecenie wykonania projektu m.p.z.p. terenu we wsi [...], a stroną A. D. Zarazem Skarżąca zaznaczyła, iż prace planistyczne toczą się od 2007 r., A. D. już wówczas występował jako osoba sporządzająca projekt planu, zatem trudno przyjąć umowę o dzieło z [...] czerwca 2010 r. jako czyniącą zadość wnioskowi o udostępnienie umowy, której przedmiotem było sporządzenie projektu (z 2007 r.) m.p.z.p.. Tę samą umowę organ niezasadnie traktuje jako odpowiedź na wniosek o udostępnienie umowy w przedmiocie zlecenia sporządzenia prognozy oddziaływania na środowisko, gdy tymczasem umowa dotyczy tylko sporządzenia projektu m.p.z.p., a ponadto nosi datę późniejszą niż pierwotna wersja prognozy. Stąd nie czyni ona zadość wnioskowi Skarżącej.

– odnośnie do wniosku z 31 lipca 2012 r.,

podniosła, że wniosek dotyczył udostępnienia informacji na temat umocowania podmiotu, któremu zlecono sporządzenie prognozy skutków finansowych uchwalenia m.p.z.p. terenu zabudowy letniskowej we wsi [...]. Natomiast odpowiedź Urzędu Gminy (ww. pismo [...] z 14 września 2012 r.) ponownie wskazuje umowę [...] r. zawartą z A. D. Tymczasem, jak zaznaczyła Skarżąca, w umowie tej brak umocowania p. D. do sporządzenia prognozy skutków finansowych, a ponadto autorem prognozy jest J. J.

– odnośnie do "wniosku zawartego w skardze na Wójta Gminy [...]",

przyznała, iż wniosek ten był rzeczywiście kierowany do Przewodniczącego Rady Gminy, a nie do Wójta, wobec czego Skarżąca wniosła "o wyłączenie go do odrębnego postępowania".

– odnośnie do wniosku z 18 września 2012 r.,

oświadczyła, że wbrew twierdzeniom organu, Skarżącej nie udzielono odpowiedzi na ten wniosek na spotkaniu w dniu 26 listopada 2012 r., czego dowodzi sporządzony z tego spotkania, na prośbę Skarżącej, protokół.

Odpowiadając zaś na zarzut organu, iż "bombarduje" Wójta znaczną ilością pism i wniosków, których treść jest niekiedy trudno zrozumiała, Skarżąca podkreśliła, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie limitują ilości wniosków możliwych do skierowania do danej jednostki w ciągu roku. Dodatkowo konieczność ponawiania próśb o informację wynika z faktu, iż Urząd Gminy w swoich pismach unika odpowiedzi na zadane pytania. Rzeczywiście częstym argumentem braku odpowiedzi jest zarzut niezrozumienia wniosku, nie wynika on jednak z zawiłości żądań Skarżącej.

W piśmie procesowym z 24 stycznia 2013 r. organ zgłosił szereg wniosków o przeprowadzenie dowodu - przede wszystkich z określonych notatek służbowych oraz oświadczeń pracowników Urzędu Gminy - na okoliczność udzielenia Skarżącej żądanych informacji. Ponadto Wójt oświadczył, że nie kwestionuje faktu otrzymania pism, których kopie zostały załączone do skargi. Zarazem jednak podkreślił, że w odczuciu wielu osób Skarżąca prowadzi prywatną wojnę, której celem jest niedopuszczenie do zmian m.p.z.p. w miejscowości [...], gdzie Skarżąca ma swoją nieruchomość - letniskową daczę - gdyż zmiana ta pogorszy komfort korzystania z daczy poprzez zakłócenie sielskiej atmosfery urokliwej wioski.

W piśmie procesowym z [...] lutego 2013 r. Skarżąca - odnosząc się do zgłoszonych przez organ wniosków dowodowych - stwierdziła, że nie kwestionuje otrzymania pisma nr [...] wraz z załącznikami, lecz nie wyczerpuje ono wnioskowanych informacji. Podobnie nie kwestionuje otrzymania pisma nr [...], które wszakże nie zawierało wnioskowanych informacji, a jedynie wskazywało termin na ich udzielenie. Ponadto Skarżąca podtrzymała twierdzenie, że w czasie spotkania w Urzędzie Gminy w dniu 26 listopada 2012 r. nie udzielono jej wnioskowanych informacji. Podkreśliła, że zapadły po rozpoznaniu poprzedniej skargi wyrok o sygn. IV SAB/Po 64/12, zobowiązujący Wójta do rozpoznania wniosków będących przedmiotem tamtej skargi, dotychczas nie został wykonany, co jednoznacznie wskazuje na notoryczność postępowania organu.

Pismem procesowym z 20 lutego 2013 r. organ wniósł o przeprowadzenie dowodu z dwu załączonych pism - na okoliczność wykazania, że Skarżąca "występowała" przeciwko uchwaleniu zmian m.p.z.p. dla terenu zabudowy letniskowej we wsi [...] - podkreślając taką właśnie, "prywatną", motywację działań Skarżącej w niniejszej sprawie.

Na rozprawie w dniu 06 marca 2013 r. strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie. Ponadto Skarżąca cofnęła skargę w części dotyczącej bezczynności w rozpoznaniu wniosku określonego w skardze jako "wniosek zawarty w skardze na Wójta Gminy [...]".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się częściowo zasadna.

Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu była skarga na bezczynność Wójta przejawiającą się w nie przekazaniu informacji na kierowane przez Skarżącą wnioski o udzielenie informacji publicznej, związane z procesem uchwalania m.p.z.p. Gminy [...] dla terenu zabudowy letniskowej we wsi [...]. Należy zauważyć, że, wbrew twierdzeniom uzasadnienia skargi, żaden z wniosków Skarżącej rozpoznawanych w niniejszej sprawie (z dnia: 23.07.2012 r., 31.07.2012 r. i 18.09.2012 r.) nie dotyczył wprost procesu uchwalania m.p.z.p. dla obszaru położonego w południowo-zachodniej części wsi [...].

Przystępując do rozpoznania skargi Sąd, na podstawie materiałów zebranych w aktach sprawy, ustalił następujący stan faktyczny.

Wnioskiem z 23 lipca 2012 r. Skarżąca wystąpiła o udostępnienie informacji publicznej w zakresie dokumentacji dotyczącej projektu m.p.z.p. zabudowy letniskowej we wsi [...], a "w szczególności" o:

1. Opinie o projekcie planu od:

– właściwej komisji urbanistyczno-architektonicznej,

– wójtów, burmistrzów gmin albo prezydentów miast, graniczących z obszarem objętym planem, w zakresie rozmieszczenia inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym,

– regionalnego dyrektora ochrony środowiska,

– właściwych organów administracji geologicznej w zakresie terenów zagrożonych osuwaniem się mas ziemnych,

– Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w zakresie telekomunikacji,

– właściwego organu Państwowej Straży Pożarnej i wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska w zakresie lokalizacji nowych zakładów o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnych awarii, zmian, o których mowa w art. 250 ust. 5 i 7 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, w istniejących zakładach o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnych awarii i nowych inwestycji oraz rozmieszczenia obszarów przestrzeni publicznej i terenów zabudowy mieszkaniowej w sąsiedztwie zakładów o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnych awarii, w przypadku, gdy te inwestycje, obszary lub tereny zwiększają ryzyko lub skutki poważnych awarii,

– właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego.

2. Wnioski o zaopiniowanie projektu planu kierowane do ww. instytucji wraz z załącznikami.

3. Uzgodnienia projektu planu z:

– wojewodą, zarządem województwa, zarządem powiatu w zakresie odpowiednich zadań rządowych i samorządowych,

– organami właściwymi do uzgadniania projektu planu na podstawie przepisów odrębnych,

– właściwym zarządcą drogi, jeżeli sposób zagospodarowania gruntów przyległych do pasa drogowego lub zmiana tego sposobu mogą mieć wpływ na ruch drogowy lub samą drogę,

– właściwymi organami wojskowymi, ochrony granic oraz bezpieczeństwa państwa,

– dyrektorem właściwego urzędu morskiego w zakresie zagospodarowania pasa technicznego, pasa ochronnego oraz morskich portów i przystani,

– właściwym organem nadzoru górniczego w zakresie zagospodarowania terenów górniczych,

– ministrem właściwym do spraw zdrowia w zakresie zagospodarowania obszarów ochrony uzdrowiskowej,

– właściwym wojewódzkim konserwatorem zabytków w zakresie kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu.

4. Wnioski o uzgodnienie projektu planu kierowane do ww. instytucji wraz z załącznikami.

5. Umowy, których przedmiotem jest zlecenie sporządzenia:

– projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

– prognozy oddziaływania na środowisko do projektu miejscowego planu zagospodarowania.

Ponadto Skarżąca zwróciła się z prośbą o wskazanie jednoznacznego terminu opublikowania w BIP protokołu z dyskusji publicznej nad rozwiązaniami przyjętymi w projekcie planu miejscowego, która odbyła się w dniu [...] lipca 2012 r.

Wnioskiem z 31 lipca 2012 r. Skarżąca wystąpiła o przesłanie informacji na temat umocowania podmiotu, któremu zlecono sporządzenie prognozy skutków finansowych uchwalenia m.p.z.p. terenu zabudowy letniskowej we wsi [...]. Ponadto wniosła o przesłanie informacji na temat trybu i procedury wyboru podmiotu, któremu zlecono wykonanie wspomnianej prognozy, oraz o udostępnienie wszelkich dokumentów związanych z trybem wyboru tego podmiotu, takich jak: ogłoszenie przetargowe, zapytanie ofertowe, lista oferentów, decyzja o wyborze oferty, umowa itp.

Pismem datowanym na dzień 8 sierpnia "2011 r." [prawidłowo powinno być: "2012 r." – uw. Sądu], skierowanym do Przewodniczącego Rady Gminy, S. K., i zatytułowanym "Skarga" ("na zaniedbania w pracy Wójta Gminy [...]", wskazującym jako podstawę prawną art. 227 k.p.a.), Skarżąca wystąpiła m.in. o udostępnienie stenogramu bądź materiału audio z dyskusji publicznej nad przyjętymi w projekcie m.p.z.p. rozwiązaniami, odbytej w dniu [...] lipca 2012 r. w Urzędzie Gminy.

Pismem z 10 sierpnia 2012 r., nr [...]– wystosowanym do Skarżącej w nawiązaniu do jej pisma (wniosku) z 23 lipca 2012 r. wraz z późniejszym uzupełnieniem – organ poinformował, że wnioskowane przez Skarżącą informacje, które są informacjami publicznymi i nie zostały opublikowane na stronach BIP, zostaną udostępnione we wnioskowanej formie w terminie do [...] września 2012 r.

Pismem z [...] września 2012 r. nr [...] – wystosowanym do Skarżącej w nawiązaniu do jej wniosku z [...] lipca 2012 r. oraz pisma organu nr [...] – organ przesłał następujące informacje dotyczące projektu m.p.z.p. we wsi [...]: opinie o projekcie planu, uzgodnienia planu, umowę z autorem planu. Wskazał, że pozostałych, zawnioskowanych opinii i uzgodnień nie może przedstawić, albowiem nie występowano o nie, gdyż nie dotyczą terenu objętego zmianą planu. Ponadto organ:

– w odniesieniu do pisma Skarżącej z 31 lipca 2012 r. w sprawie umocowania A. D. do sporządzenia prognozy skutków finansowych poinformował, że dokumentem tym jest umowa, którą przesłano Skarżącej;

– w odniesieniu do pisma Skarżącej z 03 sierpnia 2012 r. przesłał protokół z dyskusji publicznej, a w odniesieniu do pytania drugiego dotyczącego uchwały Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] września 2011 r. poinformował, że nie rozpoczęto procedury sporządzania planu.

– w sprawie wniosku Skarżącej z 14 sierpnia 2012 r. poinformował, że z opracowaniem ekofizjograficznym może się Skarżąca zapoznać w siedzibie Urzędu Gminy.

We wniosku z 18 września 2012 r. Skarżąca, w związku z pismem organu z 14 września 2012 r. nr [...], poinformowała, że:

1. W odpowiedzi na pismo z 31 lipca 2012 r. – w którym Skarżąca wnosiła o przesłanie informacji na temat podmiotu, któremu zlecono sporządzenie prognozy skutków finansowych uchwalenie m.p.z.p. terenu zabudowy letniskowej we wsi [...] – organ wskazał, iż dokumentem tym jest umowa zawarta z A. D. Jednakże autorem prognozy jest J. J., w związku z czym Skarżąca zawnioskowała o przesłanie informacji na temat umocowania tego autora.

2. W związku z otrzymaną przy piśmie [...] umową o dzieło nr [...] [powinno być raczej: "nr [...]" – uw. Sądu] zawartą z A. D., Skarżąca wniosła o przesłanie:

a) protokołów zdawczo-odbiorczych potwierdzających realizację trzech etapów prac objętych przedmiotem ww. umowy;

b) aneksów do wspomnianej umowy.

3. Ponadto Skarżąca wniosła o wskazanie najbliższego terminu sesji Rady Gminy, bądź innego terminu rozpatrzenia złożonych przez Skarżącą skarg.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych w aktach sprawy ww. dokumentów i odpisów dokumentów. Sąd dał im wiarę, bowiem nie zostały one zakwestionowane przez Strony i nie nasunęły Sądowi wątpliwości co do ich autentyczności i wiarogodności.

Przechodząc do merytorycznej oceny działania Wójta Gminy [...] w niniejszej sprawie, należy podkreślić na wstępie, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozpatruje skargi na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1–4a. Dotyczy to spraw, które mogą być zakończone decyzją lub postanowieniem, albo które odnoszą się do innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd może rozpatrywać skargi na bezczynność organów wtedy, gdy skarga dotyczy sprawy o charakterze administracyjnym. Celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Stan bezczynności zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt lub czynność nie zostały dokonane przez organ. Dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ administracji był obowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi.

Na gruncie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, strona ma prawo kwestionowania bezczynności organu w przypadku, gdy uznaje, że żądane informacje są informacjami publicznymi i winny być udzielone w trybie wnioskowym na podstawie tej ustawy. W przypadku takiej skargi sąd dokonuje kwalifikacji żądanych informacji i w zależności od ich charakteru podejmuje stosowne rozstrzygnięcie. Stwierdzając, lub nie, bezczynność organu w zakresie informacji publicznej, sąd ocenia wówczas prawidłowość dokonania przez organ kwalifikacji wniosków (por. postanowienia NSA: z 24.01.2006 r., I OSK 928/05; z 22.8.2012 r., I OSK 1818/12 – orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA").

Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu tej ustawy i podlega udostępnieniu w trybie w niej określonym. O prawie do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne stanowi też art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Prawo to ma charakter szeroki, odnosząc się zasadniczo do pojęcia sprawy publicznej. Przykładowy katalog informacji publicznych udzielanych na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej zamieszczony został w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. W doktrynie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28–29).

Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p., ustawa ta nie narusza przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Stąd w doktrynie ogół informacji publicznych dzielony jest na dwie grupy – informacje udostępniane (1) w trybie u.d.i.p. oraz (2) w oparciu o przepis szczególny. W przypadku kolizji regulacji prawnej o charakterze szczególnym z przepisami u.d.i.p., podmiot obowiązany do udzielenia informacji publicznej w trybie ogólnym winien zawiadomić wnioskodawcę pismem, że żądana informacja nie może być udostępniona w trybie przewidzianym w u.d.i.p. W takim zawiadomieniu winno się jednocześnie wskazać właściwe przepisy oraz podać zasady i tryb dostępu do żądanych informacji, które zostały określone w przepisach szczególnych (zob. P. Sitniewski, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wrocław 2011, uw. 3 do art. 1 ust. 2). Z kolei odmowa udzielenia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania w przypadku, o którym stanowi art. 14 ust. 2 u.d.i.p., przez organ władzy publicznej następują w formie decyzji administracyjnej.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że w świetle przywołanej definicji "informacji publicznej" nie ulega wątpliwości, iż, co do zasady, informacją publiczną będzie w szczególności całość dokumentacji posiadanej przez organ i wykorzystywanej do zrealizowania powierzonych jemu prawem zadań, jakimi są sporządzenie projektu i uchwalenie m.p.z.p. (podobnie wyrok WSA z 02.12.2009 r., IV SAB/Wr 62/09, CBOSA). Zakresem tego pojęcia objęte są również umowy cywilnoprawne, zawierane przez organy władzy publicznej oraz osoby pełniące funkcje publiczne, gdy dotyczą spraw publicznych, w szczególności gospodarowania majątkiem skarbowym lub komunalnym lub związane z wydatkowaniem środków publicznych. Stanowią one bowiem informacje wytworzone przez organ władzy publicznej. Inna sprawa, że dostęp do nich może w określonych przypadkach podlegać ograniczeniu w myśl art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. (por. wyroki WSA: z 18.06.2009 r., II SAB/Wa 14/09; z 26.02.2010 r., II SAB/Wa 192/09 – CBOSA).

Z ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego wynika, że Wójt nie udzielił Skarżącej odpowiedzi na skierowane przez nią wnioski o udzielenie informacji publicznej:

– z 23 lipca 2012 r. – w zakresie punktów 2, 4 i 5,

gdyż już z porównania treści tego wniosku Skarżącej oraz odpowiedzi organu udzielonej pismem z 14 września 2012 r., nr [...], wynika, że Skarżąca nie otrzymała żądanych wniosków o zaopiniowanie oraz o uzgodnienie projektu planu (pkt 2 i 4 wniosku Skarżącej). Należało uznać, że niezałatwiony pozostał również wniosek Skarżącej w zakresie punktu 5, bo choć Skarżąca otrzymała kopię umowy o dzieło nr 13/2010 – która, według twierdzeń organu, dotyczyła zarówno zlecenia sporządzenia projektu m.p.z.p., jak i prognozy oddziaływania na środowisko tego projektu – to jednak, jak podnosi Skarżąca, można przypuszczać, że nie była to jedyna umowa zawarta z projektantem, skoro proces planistyczny toczy się już od 2007 r. Kwestii tej organ nie wyjaśnił.

– z 31 lipca 2012 r.;

ponieważ Skarżąca nie otrzymała wnioskowanej tym pismem dokumentacji dotyczącej umowy z autorem prognozy skutków finansowych uchwalenia m.p.z.p., a także sposobu jego wyłonienia. Brak dostatecznych podstaw do uznania, że zakres żądanych informacji wyczerpywała przekazana przez organ przy piśmie z 14 września 2012 r. (znak: BRŚ 6721.01.2012) umowa o dzieło nr 13/2010, skoro organ nie wyjaśnił podnoszone przez Skarżącą kwestii, iż umowa ta została zawarta z innym podmiotem (A. D.), niż faktyczny autor prognozy (J. J.).

– z 18 września 2012 r. – w zakresie punktów 1 i 2;

gdyż w punkcie 1 tego wniosku Skarżąca bezskutecznie ponowiła żądanie przedłożenia umowy z autorem prognozy. Natomiast punkt 2 wniosku dotyczył żądania przesłania Skarżącej protokołów etapowego wykonania umowa o dzieło nr [...] oraz aneksów do tej umowy - które również nie zostały przez organ udostępnione.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że nawet ewentualne udostępnienie Skarżącej – jak twierdzi organ – informacji w formie ustnej na spotkaniu w Urzędzie Gminy w dniu 26 listopada 2012 r. nie mogłoby zostać uznane przez Sąd za wystarczające i prawidłowe. Po pierwsze dlatego, że Skarżąca wyraźnie zaprzeczyła jakoby na tym spotkaniu i w takiej formie żądane informacje otrzymała (k. 45v., 75v. akt sądowych), a w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu, sygnowanego przez Skarżącą, potwierdzającego tę okoliczność. Organ udzielający informacji publicznej winien móc udowodnić, że żądaną informację udostępnił, w jaki sposób i kiedy. Tym bardziej w sytuacji, gdy - jak w niniejszej sprawie - pisemne wnioski o udzielenie informacji wskazywały wyraźnie formę udostępnienia inną niż ustna. Po drugie, zasadą jest, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Nic nie wskazuje na to, aby w niniejszej sprawie organ nie miał możliwości udostępnienia Skarżącej żądanych informacji w sposób i formie określonych w złożonych wnioskach.

Sąd oddalił wnioski dowodowe zgłoszone przez organ w pismach procesowych z [...] stycznia 2013 r. oraz z [...] lutego 2013 r., gdyż, w ocenie Sądu, w sprawie nie wystąpiły istotne wątpliwości wymagające wyjaśnienia w rozumieniu art. 106 § 3 p.p.s.a., a ponadto wnioski te, w części dotyczącej dowodów z notatek służbowych i pisemnych oświadczeń pracowników Urzędu Gminy, zmierzały do obejścia, wynikającego z powołanego przepisu, zakazu prowadzenia przez sąd administracyjny dowodów z przesłuchania świadków. Należy bowiem zauważyć, ze dokumenty te, jak wynika z ich treści, zostały wytworzone wyłącznie na potrzeby niniejszej sprawy i utrwalały tylko spostrzeżenia (oświadczenia wiedzy) podpisanych pod nimi osób.

Należy jeszcze zaznaczyć, że, pomimo iż w skardze Skarżąca jako organ pozostający w bezczynności omyłkowo wskazała "Urząd Gminy [...]", to w rzeczywistości organem obowiązanym do udzielenia informacji mógł być w tym przypadku jedynie Wójt Gminy [...], co zresztą Skarżąca wyraźnie już stwierdziła w punkcie 2 skargi, wskazując właśnie Wójta jako "winnego niezałatwienia sprawy w terminie". Nie ulega wątpliwości, że to wójt posiada status organu administracji, a urząd gminy jest jedynie jego aparatem pomocniczym - wyodrębnionym organizacyjnie zespołem osób i środków majątkowych, przydanym podmiotowi (organowi) administracji publicznej do pomocy w wykonywaniu jego zadań i kompetencji. Nie będąc organem, a tym bardziej podmiotem administracji publicznej, urząd gminy nie ma żadnych kompetencji publicznoprawnych ani uprawnień, w tym zwłaszcza władczych. W szczególności nie może wydawać decyzji ani postanowień w sprawach indywidualnych. To nie urząd ma zadania publiczne, lecz odpowiednia jednostka samorządu terytorialnego (tu: gmina) realizująca te zadania w szczególności poprzez swoje organy (por. A. Doliwa, Osobowość prawna jednostek samorządu terytorialnego, Warszawa 2012, s. 269-270). Tym samym urząd, jako taki, nie może dopuścić się bezczynności w wykonywaniu ww. zadań.

Odnosząc się natomiast do twierdzenia zawartego w odpowiedzi na skargę, iż "zarzuty skargi są przedawnione", należy podkreślić, że zarzut ten nie został w żaden sposób rozwinięty ani uzasadniony przez organ. W konsekwencji jest on nie tylko niezasadny, ale wręcz niezrozumiały, zwłaszcza, jeśli się zważy, że przedawnienie, jako instytucja prawna, dotyczy zasadniczo roszczeń o charakterze majątkowym (zob. art. 117 § 1 Kodeksu cywilnego), zaś ustawa o dostępie do informacji publicznej w ogóle takim pojęciem się nie posługuje.

Również niezasadny jest zarzut związany z brakiem uprzedniego wezwania organu przez Skarżącą do usunięcia naruszenia prawa. Doktryna i orzecznictwo zgodnie przyjmują, że skoro skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej zmierza do jak najszybszego rozpatrzenia wniosku, a u.d.i.p. nie stawia dodatkowych warunków do jej wniesienia, to może być ona wniesiona do sądu administracyjnego bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa (zob.: wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 601/05, CBOSA; P. Sitniewski, Ustawa o dostępie..., uw. 6.3 do art. 13 i tam przywołane orzecznictwo).

Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku, tj. zobowiązał Wójta do rozpatrzenia wniosków Skarżącej: z 23 lipca 2012 r. w zakresie punktów 2, 4 i 5; z 31 lipca 2012 r.; a także z 18 września 2012 r. w zakresie punktów 1 i 2 – w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku.

W punkcie 2 sentencji wyroku Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 zd. drugie p.p.s.a., stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Orzekając w tym przedmiocie Sąd miał na uwadze zwłaszcza znaczną liczbę pism i wniosków kierowanych ustawicznie przez Skarżącą do Wójta, a także brak negatywnej intencji w działaniu tego organu, o czym świadczą chociażby starania podejmowane przez organ w celu zadośćuczynienia wnioskom Skarżącej oraz fakt, że część żądanych informacji została przez Wójta udostępniona Skarżącej.

Mając tę ostatnią okoliczność na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., w pozostałym zakresie skargę oddalił (pkt 4 sentencji wyroku).

Oddalenie nie obejmowało jednak wniosku określonego w skardze jako "wniosek zawarty w skardze na Wójta Gminy [...]" (tj. w adresowanej Przewodniczącego Rady Gminy "skardze", datowanej na dzień "8 grudnia 2011 r."; k. 9–11 akt sądowych). W odniesieniu bowiem do tego wniosku należy stwierdzić – w ślad za trafną argumentacją przedstawioną w uzasadnieniu wyroku o sygn. IV SAB/Po 64/12 – że na Wójcie nie spoczywał obowiązek udostępnienia informacji publicznej na podstawie tego pisma, skoro zostało ono jednoznacznie skierowane do Przewodniczącego Rady Gminy, będącego odrębnym podmiotem (organem). Obowiązkiem Wójta nie mogło być udzielenie informacji publicznej co do wniosku, który wyraźnie nie został doń skierowany. Zarazem jednak cofnięcie skargi co do tego wniosku dokonane przez Skarżącą na rozprawie w dniu 06 marca 2013 r. obligowało Sąd do umorzenia postępowania w tym zakresie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 w związku z art. 60 zd. drugie p.p.s.a. (pkt 4 sentencji wyroku).

W sprawie nie zachodziły przesłanki nałożenia na organ grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Z kolei o karze na podstawie art. 23 u.d.i.p. nie może orzekać sąd administracyjny, lecz wyłącznie sąd powszechny (sąd karny) w odrębnym postępowaniu (por. wyrok WSA z 21.01.2011 r., II SAB/Rz 49/10, CBOSA).

W punkcie 5 sentencji wyroku Sąd, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądził od Wójta na rzecz Skarżącej, tytułem zwrotu kosztów postępowania, kwotę 50 zł stanowiąca połowę uiszczonego przez Skarżącą wpisu. W ten sposób Sąd, zgodnie z art. 206 p.p.s.a, dał wyraz temu, iż skarga została uwzględniona jedynie w części.