Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 291/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2012-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 2,  art. 80 ust. 3 pkt 2.
journal: Dz.U. 2011 nr 108 poz 626
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym - tekst jednolity.
article: art. 19 ust. 7,  art. 38 ust. 2
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca),, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Asystent sędziego Anna Gilowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza na rzecz A.i P. od Dyrektora Izby Celnej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...], Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu odwołania A. P. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] określającą kwotę podatku akcyzowego w wysokości 1.501 zł należnego z tytułu importu towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia [...] i określającą kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 2.518 zł oraz wzywającą do uiszczenia podatku w określonej wysokości.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż w dniu [...] według dokumentu SAD Nr [...] A. P. (podatniczka) dokonała zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzonego ze S. samochodu osobowego marki [...] rok produkcji 2004 r., nr nadwozia [...], pojemność silnika 1388 cm3. Do zgłoszenia celnego dołączyła m.in. fakturę Nr [...] z dnia [...] wystawioną przez firmę A ze S., określającą wartość przedmiotowego pojazdu na kwotę 450 CHF.

Zgłoszenie celne zostało przez organ celny przyjęte jako odpowiadające wymogom formalnym zgodnie z art. 62 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 1992 r. ze zmianami; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne Rozdział 2 Tom 4, str. 307).

W toku postępowania organ ustalił, iż zmieniono cenę sprzedaży przedmiotowego pojazdu. Wartość przedmiotowego samochodu zadeklarowana w zgłoszeniu celnym, rażąco odbiega od wartości podobnych pojazdów na rynku kraju eksportu. W wyniku analizy cen katalogowych pojazdów opublikowanych w informatorze rynkowym Eurotax Glass's Nr 09/06 z 2006 r. ustalono, iż na rynku szwajcarskim cena samochodu wynosiła 10.100 CHF.

Biorąc za podstawę ustaloną wartość, pomniejszając ją o procentowe korekty z tytułu uszkodzeń organ I instancji ustalił, iż wartość tego pojazdu na rynku szwajcarskim wynosiłaby około 5.050 CHF.

W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] wszczęto postępowanie podatkowe w sprawie określenia kwoty podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług należnych w tytułu importu samochodu.

Postanowieniem z dnia [...] organ celny powołał biegłego S. O., który na podstawie dołączonych dokumentów celnych sporządził w dniu [...] wycenę, w której określił wartość rynkową pojazdu na kwotę 16.700 zł. Przyjął notowania rynkowe z katalogu "Pojazdy Samochodowe-Wartości Rynkowe" II- 2006. Wskazał, iż wynikające z dokumentów uszkodzenia mogą wskazywać na znaczne koszty naprawy uszkodzeń, dlatego uwzględnił korekty mające wpływ na wartość pojazdu w wysokości 30%, które stanowiły maksymalną korektą ujemną akceptowaną przez program Info- Ekspert.

Po rozpatrzeniu materiału dowodowego organ I instancji określił kwotę podatku akcyzowego w wysokości 1.501 zł i kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 2.518 zł, wezwał podatniczkę do uiszczenia kwot podatków: 1.300 zł, 2.182 zł będących różnicą pomiędzy kwotami określonymi w decyzji a pobranymi według zgłoszenia celnego. Ponieważ w dniu wydania decyzji upłynęły 3 lata od dnia zgłoszenia celnego i 5 letni termin na powiadomienie dłużnika o kwocie długu celnego, organ ustalił wartość celną pojazdu. Jako podstawę wyliczeń przyjął wartość rynkową samochodu określoną w opinii z dnia [...].

W odwołaniu podatniczka domagała się uchylenia powyższej decyzji i dołączenia do akt sprawy i przeprowadzenia dowodu z postanowienia o wszczęciu śledztwa przez Prokuraturę Krajową sygn. akt Nr [...] na okoliczność w jakim przedmiocie i wobec kogo prowadzono to postępowanie, co pozwoli ustalić, czy doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zarzuciła naruszenie art. 54 § 1 pkt 7a, art. 68 § 1 i § 2, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej (Dz. U. Nr 8, poz. 60 z ze zm.), art. 22 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym (tj. Dz. U. Nr 108, poz. 626) oraz art. 38 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. Nr 177, poz. 1054).

Dyrektor Izby Celnej nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania podatniczki w pierwszej kolejności wskazując na przepisy ustaw podatkowych wyjaśnił, iż obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów powstaje w przypadku importu z dniem powstania długu celnego w rozumieniu przepisów prawa celnego, a obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego. Niezwłocznie po dokonaniu zaksięgowania dłużnik zostaje powiadomiony o kwocie należności zgodnie z odpowiednią procedurą. Powiadomienie dłużnika nie może nastąpić po upływie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego, a jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie terminu trzech lat.

Wskazując na art. 56 ustawy Prawo celne organ odwoławczy podał, iż w przypadku, o którym mowa w art. 221 ust. 4 Wspólnotowego Kodeksu Celnego powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 5 lat licząc od dnia powstania długu celnego, a dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego.

W rozpatrywanej sprawie zgłoszenie celne miało miejsce w dniu [...], zatem nastąpiło przedawnienie powiadomienia dłużnika o kwocie długu celnego. Jednak upływ terminu do powiadomienia dłużnika o wysokości należności celnych nie stał na przeszkodzie ustaleniu kwoty należności podatkowych z tytułu importu towarów z uwagi na treść art. 22 ust. 2 ustawy akcyzowej i art. 38 ust. 2 ustawy o VAT, jednakże wyłącznie na potrzeby ustalenia należności podatkowych.

Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie organ celny powziął wątpliwości, czy zadeklarowana wartość celna stanowiła całkowitą, faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC z uwagi na zeznania świadka A. C. z dnia [...], z którego wynikało, że przedmiotowy pojazd został sprzedany A. P. za kwotę 5.800 CHF według rachunku nr [...] z dnia [...] i porównanie zadeklarowanej wartości transakcyjnej z wartością pojazdu na rynku eksportera, z którego wynikało, że cena pojazdu podobnego na rynku szwajcarskim była dużo wyższa od ceny wynikającej z przedmiotowego zgłoszenia celnego.

Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy uznał, iż rachunek zakupu przedmiotowego pojazdu z dnia [...] był niewiarygodny, bowiem zmieniona została cena zakup pojazdu - z 450 CHF na 5.800 CHF.

Weryfikując zgłoszenie celne podatniczki, organy celne przeanalizowały notowania pojazdów wskazanej marki i roku, oferowanych na rynku szwajcarskim, gdzie cena podobnego samochodu wynosiła 10.100,00 CHF.

Organ podatkowy porównując zadeklarowaną wartość pojazdu z wartością z katalogu i pomniejszając ją o korekty wynikające z wyceny z dnia [...], otrzymał kwotę 5.353 CHF, która była ponad 11 razy większa od wartości zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym. Różnica pomiędzy tak ustaloną ceną, a zadeklarowaną wartością transakcyjną uzasadniała wątpliwości organów celnych, co stanowiło podstawę do zakwestionowania zadeklarowanej wartości transakcyjnej.

Organ odwoławczy uznał, iż na tle wskazanych wątpliwości organów celnych w kontekście art. 181 a Rozporządzenia wykonawczego, zakwestionowanie ceny transakcyjnej pojazdu nastąpiło zgodnie z prawem. Doprowadziło to do konieczności ustalenia wartości pojazdu zgodnie z art. 31 WKC (metoda "ostatniej szansy").

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 68 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, poprzez wydanie decyzji po upływie okresu pozwalającego na określenie zobowiązania w sposób odmienny niż deklarowany przez podatnika; organ odwoławczy wskazał na treść art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej. Przedmiotem zaskarżenia była decyzja Naczelnika Urzędu Celnego zgodnie z którą określono kwoty podatków: akcyzowego i od towarów i usług. Zatem do powstania obowiązku podatkowego z tytułu importu spornego towaru doszło z mocy samego prawa, w ramach decyzji o charakterze deklaratoryjnym.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego. Prawidłowo zastosowano art. 22 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym oraz art. 38 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Z brzmienia powyższych przepisów wynika, iż mimo niemożliwości powiadomienia dłużnika o wysokości długu celnego z powodu przedawnienia, organ celny może na potrzeby prawidłowego określenia należnego podatku z tytułu importu towarów określić elementy kalkulacyjne według zasad wynikających z przepisów celnych. Zmiana do art. 38 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług (obowiązująca od 1 kwietnia 2011 r.) określiła termin, w jakim organ celny będzie mógł określić elementy kalkulacyjne na potrzeby prawidłowego określenia podatku od towarów i usług w decyzji przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów. W przypadku podatku akcyzowego art. 22 ust. 2 ustawy nie zawiera granicznego terminu, w jakim organ celny może na potrzeby prawidłowego określenia należnego podatku z tytułu importu towarów określić elementy kalkulacyjne według zasad wynikających z przepisów celnych.

Organ odwoławczy wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie powiadomienie dłużnika o wysokości długu celnego nie mogło nastąpić, ponieważ upłynęły trzy lata od daty powstania długu celnego (od 6 marca 2006 r.), upłynął również 5 letni termin wynikający z art. 56 ustawy Prawo celne na powiadomienie dłużnika o kwocie długu celnego. Dlatego Naczelnik Urzędu Celnego na potrzeby określenia podatków ustalił wartość celną importowanego pojazdu w decyzji, która została wydana w dniu [...], a doręczona w dniu [...].

Organ odwoławczy podniósł, odnośnie upływu 5 letniego terminu przedawnienia z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, iż w niniejszej sprawie decyzja organu I instancji została wydana w dniu [...], zatem przed jego upływem. Na mocy art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej doszło jednak do zawieszenia jego biegu z uwagi na wszczęcie postanowieniem nr [...] z dnia [...], przez Prokuraturę Krajową śledztwa m.in. w sprawie: zaistniałego w okresie od 1 stycznia 2004r. do co najmniej 31 marca 2008r. w B., narażenia na uszczuplenie należności celnych i podatkowych poprzez wprowadzanie w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej, co do rzeczywistej wartości i stanu technicznego importowanych ze S. pojazdów samochodowych, przy czym zachowania te miały miejsce w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu i uczestniczyły w nich w ramach ustalonego podziału ról osoby zaangażowane w działalność zorganizowanej grupy przestępczej, czyniąc z tego procederu stałe źródło dochodu, zaś narażone na uszczuplenie należności stanowiły kwotę dużej wartości ok. 50.000.000 zł, wynikającą z ilości dokonanych odpraw i kwoty jednostkowego uszczuplenia - tj. o czyn z art. art. 54 § 1 w zw. z 87 § 1 w zw. z 37 § 1 pkt 1,2 i 5 w zw. z 6 § 2 kks.

Zdaniem organu odwoławczego z opisu czynu wynikało, że podejrzenie jego popełnienia wiązało się z niewykonaniem zobowiązań będących przedmiotem postępowania w przedmiotowej sprawie. Dlatego bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego uległ zawieszeniu w dniu 31 marca 2008 r.

Zdaniem organu odwoławczego wskazane postanowienie zostało ocenione w sprawie, jednak z uwagi na upływ 5 letniego terminu na powiadomienie dłużnika o kwocie długu celnego, brak było możliwości zastosowania art. 56 ustawy Prawo celne. Ponadto uwierzytelniona kserokopia przedmiotowego postanowienia znajdowała się w aktach sprawy, dlatego za bezzasadne uznano żądanie dołączenia tego dowodu do akt.

Za bezzasadny organ uznał także zarzut naruszenia art. 54 § 1 pkt 7a Ordynacji podatkowej poprzez niedopuszczalne naliczenie odsetek od zaległości podatkowych, gdyż wskazany artykuł nie miał w sprawie zastosowania. Przepis ten dotyczy okresu nie naliczania odsetek za zwłokę w przypadku, gdy deklaracja podatkowa zawiera błędy rachunkowe lub oczywiste omyłki. W sprawie organ nie miał do czynienia z zaległością podatkową powstałą na skutek błędów w deklaracji.

Ponadto za niesłuszne uznano także zarzuty naruszenia art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. W niniejszej sprawie organy celne oparły się na wszechstronnie zebranym materiale dowodowym. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono przyjęte stanowisko w sprawie, wskazując fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody którym dał wiarę oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Przytoczył wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a także dokonał na podstawie całokształtu zebranego materiału oceny, czy dana okoliczność została udowodniona. Postępowanie w sprawie prowadzone było w sposób praworządny z poszanowaniem praw strony. Ocena zebranego materiału dowodowego i wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji, przekonującym zarówno, co do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i co do zasadności treści rozstrzygnięcia.

W skardze na powyższą decyzję podatniczka domagała się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...], ewentualnie przekazania sprawy organowi administracyjnemu do ponownego rozpoznania. Ponadto wniosła o dołączenie do akt i przeprowadzenie dowodu z akt sprawy sygn. akt [...], oraz zasądzenia od organu administracyjnego kosztów postępowania sądowo-administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Zarzuciła naruszenie art. 68 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, poprzez wydanie decyzji po upływie okresu pozwalającego na określenie zobowiązania w sposób odmienny niż deklarowany przez podatnika, art. 187 § 1 ordynacji podatkowej poprzez pominięcie dowodu z akt sprawy karnej. Nadto zarzuciła bezpodstawne zastosowanie art. 22 ust 2 ustawy o podatku akcyzowym oraz art. 38 ust 2 ustawy o podatku od towarów i usług wobec upływu terminu umożliwiającego weryfikację wymiaru zadeklarowanego podatku. Wskazała na niezgodne z prawem i niemające odzwierciedlenia w zaistniałym w sprawie stanie faktycznym zakwestionowanie podanej w umowie sprzedaży samochodu ceny transakcyjnej, pominięcie w postępowaniu kontrolnym opinii powołanego w sprawie biegłego, a przy wydawaniu zaskarżonej decyzji istotnych okoliczności, iż sporny samochód w chwili zakupu posiadał liczne uszkodzenia mechaniczne. Nadto zarzuciła naruszenie art. 30 i 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego poprzez nieuzasadnione zastosowanie przy ustalaniu wartości celnej samochodu "metody ostatniej szansy" zamiast metody wartości transakcyjnej. Kwestionowała także zasadność i wysokość długu celnego na kwotę 3.482 złotych i naliczenie odsetek za zwłokę.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, ewentualnie o odrzucenie w przypadku nieuzupełnienia o brakujący podpis. W uzasadnieniu podtrzymał stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.) – dalej "ppsa". Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję m.in., jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ppsa.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek tylko jeden z jej zarzutów okazał się zasadny.

W niniejszej sprawie słusznie organ podatkowy wskazał, iż zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Zgodnie z art. 80 ust. 3 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym, obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów powstaje w przypadku importu - z dniem powstania długu celnego w rozumieniu przepisów prawa celnego. Zgodnie zaś z art. 19 ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług, obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego, z zastrzeżeniem ust. 8 i 9. Zgodnie z art. 221 ust.1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, niezwłocznie po dokonaniu zaksięgowania dłużnik zostaje powiadomiony o kwocie należności zgodnie z odpowiednią procedurą. Stosownie do art. 56 ustawy Prawo celne w przypadku o którym mowa w art. 221 ust. 4 WKC powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 5 lat licząc od dnia powstania długu celnego. Dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 201 ust. 2 WKC).

W niniejszej sprawie upływ terminu do powiadomienia dłużnika o wysokości należności celnych (zgłoszenie celne miało miejsce w dniu [...]) nie stał na przeszkodzie do ustalenia kwoty należności podatkowych z tytułu importu towarów. Słusznie organ podatkowy wskazał, iż zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym - jeżeli zgodnie z przepisami celnymi, powiadomienie dłużnika o wysokości długu celnego nie może nastąpić z uwagi na przedawnienie, a istnieje podstawa do obliczenia lub zweryfikowania należności podatkowych, naczelnik urzędu celnego może określić elementy kalkulacyjne według zasad określonych w przepisach celnych na potrzeby prawidłowego określenia kwoty akcyzy z tytułu importu wyrobów akcyzowych. Także stosownie do art. 38 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług jeżeli, zgodnie z przepisami celnymi, powiadomienie dłużnika o wysokości długu celnego nie może nastąpić z uwagi na przedawnienie, a nie upłynęło 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów i istnieje podstawa do obliczenia lub zweryfikowania należności podatkowych, naczelnik urzędu celnego może określić elementy kalkulacyjne według zasad określonych w przepisach celnych na potrzeby prawidłowego określenia należnego podatku z tytułu importu towarów.

Dlatego też należało podzielić stanowisko organu podatkowego, iż nawet po upływie terminu przedawnienia powiadomienia dłużnika o wysokości długu celnego naczelnik urzędu celnego mógł obliczyć wartość celną i wysokość należności celnych, jednakże wyłącznie na potrzeby ustalenia należności podatkowych.

W niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego właśnie na potrzeby ustalenia należności podatkowych w podatku akcyzowym i w podatku od towarów i usług, ustalił wartość celną importowanego samochodu (art. 30-31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego). W tym celu zastosował właściwą metodę, eliminując pozostałe, co zostało należycie uzasadnione w zaskarżonej decyzji. Organ podatkowy wykazał, iż z akt sprawy wynika, iż istniały uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowiła całkowitą faktycznie zapłaconą sumę (protokół przesłuchania świadka z dnia [...] wraz z załącznikami, z którego wynikało, że przedmiotowy pojazd został sprzedany A. P. za kwotę 5.800 CHF według rachunku nr [...] z dnia [...] oraz porównanie zadeklarowanej wartości transakcyjnej z wartością pojazdów na rynku eksportera (cena pojazdu podobnego na rynku szwajcarskim była dużo wyższa od ceny wynikającej ze zgłoszenia celnego)). Zasadnie organ podatkowy uznał, iż rachunek Nr [...] z dnia [...] (dołączony do zgłoszenia celnego) dotyczący zakupu pojazdu marki [...] wystawiony przez firmę A nie był wiarygodnym dokumentem co do prawdziwości danych wskazanych przez eksportera.

Organ słusznie skorzystał z metody "ostatniej szansy" - art. 31 ust. 1 WKC. Uzasadniając wskazał na możliwość skorzystania z opinii rzeczoznawców, wyspecjalizowanych katalogów, czasopism zawierających ceny rynkowe pojazdów, w których wydawca zestawia średnie ceny pojazdów samochodowych na podstawie ogólnokrajowych badań rzeczoznawczych, prowadzonych w sposób fachowy przez specjalistów w dziedzinie motoryzacji (np. Eurotax, Info-Ekspert). W przypadku używanych pojazdów samochodowych ta metoda pozwala na właściwe uwzględnienie indywidualnych cech pojazdu używanego, również wtedy, gdy określone one zostają przez rzeczoznawcę w specjalistycznej opinii technicznej.

W wycenie z dnia [...] biegły, zgodnie ze zleceniem organu, dokonał ustalenia wartości rynkowej importowanego pojazdu marki [...] na kwotę 16.700 zł, w oparciu o program Info- Ekspert. Przy określeniu tej kwoty, wbrew twierdzeniom podatniczki, miał na uwadze stan przedmiotowego pojazdu.

Następnie w decyzji z dnia [...], Naczelnik Urzędu Celnego prawidłowo ustalił wartość celną sprowadzonego pojazdu na podstawie art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego na kwotę 9.829 zł. Jako podstawę wyliczeń przyjął wartość rynkową samochodu określoną w opinii biegłego, odliczając: marżę, cło, podatek akcyzowy, podatek VAT.

Słusznie organ przyjął, iż podstawą opodatkowania zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym, w imporcie towarów w przypadku wyrażenia stawki akcyzy w procencie podstawy opodatkowania jest wartość celna wyrobów akcyzowych powiększona o należne cło, z uwzględnieniem ust. 6-9. Podstawa opodatkowania w imporcie wyrobów akcyzowych obejmuje również prowizję oraz koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, jeżeli nie zostały do niej włączone, a już poniesione do pierwszego miejsca przeznaczenia na terytorium kraju (art. 10 ust. 8). Zastosował także prawidłowa stawkę celną w podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podatkowy uznał za nieuzasadniony zarzut podatniczki dotyczący naruszenia art. 68 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez wydanie decyzji po upływie okresu pozwalającego na określenie zobowiązania w sposób odmienny niż deklarowany przez podatnika. Uzasadniając wskazał na treść art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.

Skoro zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym, w podatku od towarów i usług w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego powstaje z chwilą zaistnienia określonych okoliczności, z którymi przepisy prawa podatkowego wiążą powstanie takiego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej – decyzja deklaratoryjna), to w sprawie niniejszej miał zastosowanie pięcioletni termin przedawnienia określony w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej liczony od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W odniesieniu do zobowiązań podatkowych powstających z mocy samego prawa, wskutek zaistnienia określonego przepisami prawa zdarzenia - art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, sam upływ terminu przedawnienia powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego bez względu na to czy postępowanie podatkowe się toczy, czy też nie, czy znajduje się w fazie przed organem pierwszej, czy drugiej instancji, czy wreszcie decyzja stała się ostateczna. (II FSK 1594/08)

Pięcioletni okres przedawnienia zobowiązania o którym mowa w art. 70 Ordynacji podatkowej, w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu [...], który rozpoczął swój bieg z dniem 1 stycznia 2007 r. (to jest od pierwszego dnia od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku) upłynął 31 grudnia 2011 r.

Jednak pięcioletni termin przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega przerwaniu lub zawieszeniu w wypadkach enumeratywnie wymienionych w art. 70 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z § 6 pkt 1 ww. przepisu, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.

Organ podatkowy wskazał, iż w przedmiotowej sprawie, Naczelnik Urzędu Celnego został poinformowany przez Prokuraturę Krajową o fakcie wszczęcia postanowieniem nr [...] z dnia [...], śledztwa m.in. w sprawie: zaistniałego w okresie od 01.01.2004r. do co najmniej 31.03.2008r. w B. P., narażenia na uszczuplenie należności celnych i podatkowych poprzez wprowadzanie w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej, co do rzeczywistej wartości i stanu technicznego importowanych ze S. pojazdów samochodowych, przy czym zachowania te miały miejsce w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu i uczestniczyły w nich w ramach ustalonego podziału ról osoby zaangażowane w działalność zorganizowanej grupy przestępczej, czyniąc z tego procederu stałe źródło dochodu, zaś narażone na uszczuplenie należności stanowiły kwotę dużej wartości ok. 50.000.000 zł wynikającą z ilości dokonanych odpraw i kwoty jednostkowego uszczuplenia - tj. o czyn z art. art. 54 § 1 w zw. z 87 § 1 w zw. z 37 § 1 pkt 1,2 i 5 w zw. z 6 § 2 kk.

Na podstawie powyższego postanowienia organ podatkowy przyjął, iż z opisu czynu wynika, że podejrzenie jego popełnienia wiąże się z niewykonaniem zobowiązań będących przedmiotem postępowania w przedmiotowej sprawie. Zdaniem Sądu stanowisko organu odwoławczego jest przedwczesne. Należy zgodzić się z zarzutem skargi, iż organ podatkowy, z naruszeniem art. 188 Ordynacji podatkowej odmówił uwzględnienia wniosku skarżącej o dołączenie do akt niniejszej sprawy akt sprawy karnej. Organ podatkowy był zobligowany do dołączenia tych akt w celu ustalenia zakresu przedmiotowego postępowania w sprawie karnej, bowiem znajdujące się w aktach sprawy postanowienie Prokuratury Krajowej nie pozwoliło określić, czy jego zakresem został objęty także import ze S. samochodu osobowego marki [...] rok produkcji 2004 r., nr nadwozia [...], pojemność silnika 1388 cm3. Okoliczność ta jest istotna do oceny, czy w sprawie nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Z analizy treści wskazanego postanowienia nie wynika, aby podejrzenie popełnienia czynu zabronionego wiązało się z niewykonaniem zobowiązań podatkowych w niniejszej sprawie. Organ podatkowy powyższym postępowaniem, poza art. 188 Ordynacji podatkowej, naruszył także dyspozycję art. 121 §1, 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Należy podnieść, iż bez prawidłowego ustalenia czy podejrzenie popełniania ww. przestępstwa, wiązało się z niewykonanie zobowiązania w sprawie, organ podatkowy nie jest uprawniony do przyjęcia, iż nie doszło w sprawie do przedawnienia zobowiązania podatkowego. Dopiero prawidłowe ustalenie powyższych okoliczności pozwoli na prawidłową ocenę decyzji podatkowej w tym zakresie.

Odnośnie wniosku skarżącej o dołączenie i przeprowadzenie dowodu z akt sprawy karnej prowadzonej przez Prokuraturę Krajową , sygn. akt [...] należy wskazać, że na podstawie art. 106 § 3 ppsa, dopuszczalne jest z urzędu lub na wniosek przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sformułowanie "niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości" odnosi się do istotnych wątpliwości związanych z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem, nie zaś do istotnych wątpliwości związanych z ustaleniem stanu faktycznego. Sąd nie może uzupełniać braków postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ administracji, gdyż jego kompetencje obejmują jedynie dokonanie oceny postępowania wyjaśniającego organów administracji i na tej podstawie – oddalenie skargi bądź jej uwzględnienie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ administracji ( por. Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pod redakcją prof. Romana Hausera i prof. Marka Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2011, k. 449-450).

Zaniechania procesowe organów oznaczały naruszenie art. 121 §1, 122, 187 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej (przepisów regulujących zasady prowadzenia postępowania, w tym zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wyjaśniania stanu faktycznego sprawy). Jak wyżej wykazano, sąd nie ma obowiązku, a przede wszystkim prawa zastępować organów w prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego, stąd też wniosek skarżącej o dołączenie i ocenę akt sprawy karnej nie może być uwzględniony.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobowiązany będzie uwzględnić powyższe wskazania oraz dokonać wyczerpującego i jednoznacznego wyjaśnienia kwestii, czy postanowienie Prokuratury Krajowej nr [...] z dnia [...] może stanowić w niniejszej sprawie podstawę zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit ."c" ppsa, zaskarżoną decyzję, jako wydaną z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, należało uchylić. Orzeczenie o wykonalności orzeczenia uzasadnia art. 152 ppsa, a o kosztach postępowania art. 200 ppsa.