Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1562/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2005-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Opłata targowa
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Sygn. akt. I SA/ Wr 1562 /03 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 czerwca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu W składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA – Lidia Błystak Sędzia NSA – Andrzej Szczerbiński Asesor WSA – Marek Olejnik (sprawozdawca) Protokolant: Robert Hubacz Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi: Z.W. na decyzję samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie targowej za lata 1997 i 1998 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...] skierowanym do Zarządu Miasta K. -Pan Z. W. zwrócił się o zwrot opłaty targowej pobieranej ryczałtowo na podstawie §3 ust.3 Uchwały Nr [...] z odsetkami w związku ze sprzedażą towarów na Hali Targowej A w K. w uzasadnieniu wskazując, że niedopuszczalne było pobieranie opłaty targowej w zryczałtowanej wysokości stanowiącej 20-krotność dziennej stawki opłaty targowej.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Burmistrz Miasta K. [...] r. odmówił stwierdzenia nadpłaty, uzasadniając, że zgodnie z obowiązującą w tym czasie (nie kwestionowaną przez organ nadzoru) Uchwałą Rady Miejskiej w K. Nr [...], stawka dzienna opłaty targowej na Hali A wynosiła [...] – zaś kupcy dzierżawiący stoiska uiszczali opłatę targową w formie zryczałtowanej wynoszącej 20 stawek dziennych po [...]. tj. [...] miesięcznie, płatne do 10 dnia każdego miesiąca "z góry".

Z uzasadnienia decyzji I instancji wynika, że w 1995 r. opłata ta pobierana była w czynszu, zaś od 1996 r. aneksem do umowy dzierżawy wydzielono ją z kwoty płaconego czynszu dzierżawnego i pobierał ją oddzielnie – inkasent, którym ustanowiono Dyrektora Hali Targowej. w/w uchwała z dnia [...] podtrzymała zasadę "ryczałtowego" pobierania opłaty targowej. W ocenie organu – forma ta była korzystna dla kupców i istniała podstawa prawna do pobierania opłaty na tak określonych zasadach.

Uznał też organ, że w części dotyczącej opłaty uiszczonej do dnia [...] wygasło prawo do ubiegania się o stwierdzenie nadpłaty z uwagi na upływ 5 letniego terminu zakreślonego w art.80 § 1 ust.3 Ordynacji podatkowej. Burmistrz wskazał również, że w związku z protestami handlowców po uzgodnieniu z Zarządem Miasta odstąpiono od formy ryczałtowej na rzecz opłaty za faktyczne dni handlowania przy uwzględnieniu dziennej stawki w kwocie [...]. Sporządzane dzienne raporty przez inkasentów rejestrujące prowadzenie handlu w poszczególnych dniach przez dzierżawców stanowiły podstawę do uiszczania należnej opłaty. Pan Z. W. nie kwestionował dni, w których handlował, odnotowanych w raportach inkasentów i uiszczał opłatę dobrowolnie co oznacza, że zgadzał się z tym stanem rzeczy.

Decyzja Burmistrza Miasta K. została stronie doręczona w dniu [...].

W dniu [...] Pan Z. W. złożył odwołanie od w/w decyzji organu I instancji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. . W odwołaniu strona zarzucała :

1. Rażące naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, w szczególności art.120, art.121, art.122, art.130 § 1 pkt.7, art.181 § 1, art.191, art.194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy,

2. Naruszenie praw materialnego – art. 15 ust.1 i art.19 ust.1 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9 poz.31) poprzez ustalenie formy ryczałtowej opłaty targowej na podstawie Uchwały Rady Miejskiej w K. z dnia [...]. Nr [...].

Strona wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i wypłacenie [...] należnej kwoty, wraz z odsetkami za miesiąc styczeń 1997 r. oraz za okres [...]-[...]. W uzasadnieniu odwołania strona wskazuje ponadto, że je prawo do stwierdzenia nadpłaty biegnie od [...]. bowiem w tym dniu złożyła wniosek o umorzenie opłaty targowej (na który nie otrzymała odpowiedzi) w wysokości [...] za miesiąc lipiec 1997 r. ponieważ jej dwa stoiska były z powodu urlopu nieczynne w styczniu 1997 r., za który to miesiąc opłata została uiszczona.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia [...] Nr [...] nie uwzględniło zarzutów odwołania uznając w zakresie odmowy stwierdzenia nadpłaty za 1997 r. że nastąpiło przedawnienie prawa do żądania stwierdzenia nadpłaty bowiem przedawnienie roszczeń o stwierdzenie nadpłaty za okres sprzed wejścia w życie Ordynacji podatkowej ocenia się na podstawie obowiązujących w tym czasie przepisów a więc ustawy o zobowiązaniach podatkowych (art. 330 Ordynacji podatkowej stanowi, że zwrot nadpłat powstałych przed dniem wejścia w życie Ordynacji dokonywany jest na podstawie ustawy o zobowiązaniach podatkowych ).

Ustawa ta nie znała instytucji stwierdzenia nadpłaty a więc odpowiednio należy stosować art. 29 dotyczący zwrotu nadpłaty w podatku . Stosowanie do ust. 4 tego przepisu nadpłata nie podlega zwrotowi po upływie 3 lat od końca roku, w którym powstała lub nie można ustalić w tym czasie osoby uprawnionej do jej odbioru).

Skoro więc termin do zgłoszenia nadpłaty ( stwierdzenia nadpłaty ) podatku za okres do [...]. upłynął [...] to zgłoszenie roszczenia za ten okres przez podatnika w dniu [...] jest niewątpliwie spóźnione.

Organ II instancji wskazał ponadto, że dowodów wpłaty opłaty targowej przedłożonych przez podatnika wynika, że w roku 1998 płacił opłatę targową w różnych wysokościach ( np. za czerwiec 1998 - [...], za sierpień 1998 r. - [...]).Podatnik odmawiając w zakreślonym terminie przedłożenia ksiąg podatkowych za 1998 r. uniemożliwił przeprowadzenie tego dowodu a ponieważ nie przedstawił też żadnego innego dowodu, który wskazywałby na to, że nie prowadził sprzedaży ( czy też prowadził ale w rozmiarze mniejszym niż 20 dni w miesiącu ), to przyjęto, iż nie wykazał On tej okoliczności.

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie było podstaw do uwzględnienia odwołania podatnika obejmującego opłatę targowa uiszczoną w 1998 r. W roku tym opłata targowa nie była już pobierana w postaci ryczałtu lecz w wysokości [...] za dzień dokonywania sprzedaży.

Skoro podatnik zapłacił w 1998 r. opłatą targową zgodnie z raportami dziennymi pracowników Hali Targowej A, to nie można uznać, że pobór tej opłaty był nienależny.

W skardze Pan Z.W. zarzucił :

1. Naruszenie prawa materialnego, a to przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych:

-art.15 ust.2 – poprzez zastosowanie tego przepisu do trwale wyodrębnionej i zabudowanej części obiektu budowlanego nie będącego "targowiskiem", jak też pomimo że nie prowadzono tam handlu (z ręki, stoik, itd.) w formach wymienionych w tym przepisie;

- art.19 pkt 1 i 2 w zw. z art.15 ust.3 – poprzez oparcie rozstrzygnięcia na bezwzględnie nieważnej uchwale Rady Miasta K. wprowadzającej opłatę targową w formie zryczałtowanej (miesięcznej) w oderwaniu od faktycznego prowadzenia handlu (sprzedaży), będącej faktycznie częścią czynszu dzierżawnego, w celu uszczuplenia zobowiązań podatkowych gospodarstwa pomocniczego gminy w podatku dochodowym oraz VAT.

2. Naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy, a polegające na:

- nie wyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (art.122 i art. 187 § 1 OP, dotyczących w szczególności wykonywania przez podatnika sprzedaży, prawno podatkowego charakteru ściąganych opłat oraz samej Hali Targowej A w K.

- wadliwym uzasadnieniu decyzji (art.210 § 4 OP), które nie wskazuje, na jakich dowodach organy obu instancji oparły swe ustalenia (np. co do wykonywania przez skarżącego handlu w wymiarze ponad 20 dni miesięcznie), jak też nie ustosunkowuje się do zarzutów odwołania oraz sprzeczności zawartych w materiale dowodowym.

Podnosząc powyższe argumenty, wniósł skarżący o uchylenie decyzji obu instancji przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów sądowych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało dotychczasową argumentację i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1271) stanowi, że sprawy w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu prze właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W myśl treści przepisu art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sprawowana przez sądy administracyjne kontrola przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżanych decyzji z prawem, jeżeli ustawy stanowią inaczej i tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu (art.145 § 1 pkt.1 lit.a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Skarga nie jest uzasadniona w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nadpłaty za 1997 r. oraz za 1998 r. jakkolwiek z różnych powodów.

Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy na wstępie zauważyć, iż wbrew wywodom skargi organ II instancji prawidłowo przyjął, iż złożony w dniu [...] wniosek o zwrot nadpłaty w opłacie targowej za rok 1997 podlegał rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (tekst jednolity; Dz. U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486 ze zm.). Tak bowiem stanowi art. 330 Ordynacji podatkowej, wedle którego "Zwrot nadpłat powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (Ordynacji podatkowej) dokonywany jest na podstawie przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych". Żądanie skarżącej powinno zatem być rozpatrzone w świetle art. 29 tej ustawy. Ust. 4 tego przepisu stanowił, że "Nadpłata nie podlega zwrotowi po upływie 3 lat licząc od końca roku, w którym powstała, lub gdy nie można ustalić osoby uprawnionej do jej odbioru". Przytoczone wyżej brzmienie 330 Ordynacji podatkowej oraz art. 29 ust. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych było jasne i nie wymagało wykładni. Prawo do żądania nadpłaty powstałej w 1997 r. wygasło z dniem [...]. Skoro skarżący złożył wniosek w dniu [...] , to jego żądanie dotyczące zwrotu nadpłaty za rok 1997 nie mogło być uwzględnione. Samorządowe Kolegium Odwoławcze - co trzeba podkreślić - trafnie usunęło błąd organu I instancji, który pominął w swoich rozważaniach treść art. 29 ust. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych oraz art. 330 Ordynacji podatkowej.

Reasumując powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż zaskarżona decyzja odmawiająca stwierdzenia nadpłaty w opłacie targowej za rok 1997 nie naruszała żadnego ze wskazanych w skardze przepisów prawa.

Organy podatkowe działały na podstawie przepisów zawartych w ustawach, w szczególności Ordynacji podatkowej (art. 330) i ustawy o zobowiązaniach podatkowych (art. 29 ust. 4). Organ II instancji nie kwestionował prawa skarżącej do żądania zwrotu nadpłaconej opłaty targowej. Stwierdził natomiast, iż z uwagi na przewidziany prawem upływ czasu nadpłata nie podlega zwrotowi. W podanej wyżej części skarga -jako nieuzasadniona - podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 - dalej w skrócie p.s.a.).

Przepis art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz.U. Nr 9 poz. 31 ze zm.) stanowi materialnoprawną podstawę pobierania świadczenia publicznego – opłaty targowej – od czynności w postaci sprzedaży na targowiskach dokonywanej przez osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki nie posiadające osobowości prawnej. Nie jest wystarczające samo zajęcie miejsca na targowisku; obowiązek uiszczenia opłaty targowej wiąże się bowiem z faktycznym zawieraniem umów sprzedaży (musi dojść co najmniej do oferty sprzedaży).

Opłata targowa może być pobierana jedynie, gdy sprzedaż odbywa się na targowisku. Targowiskami (art. 15 ust. 2 powołanej powyżej ustawy) są wszelkie miejsca w których prowadzony jest handel, w szczególności z ręki, koszów, stoisk, przyczep, pojazdów samochodowych. Jest utrwalony w orzecznictwie sądowym pogląd (wyrok NSA z 5.06.2002 r. sygn. akt I SA/Wr 114/00; wyrok z 2.09.2004 r. WSA we Wrocławiu sygn. akt I SA/Wr 2640/02), że definicja targowiska zawarta w powołanym przepisie, zakreślona zastała niezwykle szeroko. Stąd targowiskiem jest każde miejsce, w którym odbywa się handel, a zatem te miejsca, które zostały przez władze gminne zorganizowane jako place targowe, ale również miejsca do tego organizacyjnie nieprzystosowane. Jeżeli handel odbywał się ze stoisk usytuowanych w budynku Hali Targowej, należy uznać to miejsce za targowisko w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.l., co skutkuje koniecznością uiszczania opłaty targowej od sprzedaży w tym miejscu wykonywanej.

Odnosząc się do poprawności rozstrzygnięcia w zakresie odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie targowej za 1998 r. należy stwierdzić, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego sprawy wynika, że w tym roku opłata już nie była pobierana ryczałtowo w wysokości stanowiącej 20-krotność dziennej opłaty targowej lecz na podstawie faktycznych dni dokonywania sprzedaży na Hali Targowej A. Świadczą o tym przedłożone przez stronę dowody zapłaty za poszczególne miesiące 1998 r. na których widnieją różne kwoty pobieranej opłaty (w 1997 r. zawsze było to [...] miesięcznie od jednego stoiska – skarżący posiadając dwa stoiska uiszczał ją w kwocie [...]) – np. za m-c luty 1998 r. [...], za m-c marzec 1998 r. [...], za m-c kwiecień 1998r. [...], za m-c lipiec 1998 r. [...]. Skarżący co prawda opłacał podatek dochodowy w formie karty podatkowej w 1998 r. co zwalniało z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy czym nie ma to wpływu na wysokość opłaty targowej, która jest uzależniona od liczby dni dokonywania sprzedaży. Pan Z. W. nie przedłożył żadnych dowodów na okoliczność, iż w poszczególnych miesiącach 1998 r. dokonywał faktycznie sprzedaży przez mniejszą ilość dni niż ta, za którą pobrano opłatę targową.

Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa orzeczono jak w sentencji.