Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1538/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6254 Usługi telekomunikacyjne i eksploatacja sieci telekomunikacyjnych
Hasła tematyczne: Telekomunikacja
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4, art. 153
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 81 ust. 3 pkt 1-3, art. 96 ust. 3 i 4, art. 95 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 171 poz 1800
law: Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 i 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant Anna Ważbińska-Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej O. S.A. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 1939/18 w sprawie ze skarg 1) Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji w Warszawie 2) O. S.A. w W. 3) Polskiej Izby Komunikacji Elektronicznej w Warszawie na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia 7 sierpnia 2018 r. nr DHRT.WIT.7114.2.2017.44 w przedmiocie odmowy przyznania dopłaty do kosztów świadczenia usługi powszechnej 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od O. S.A. w W. na rzecz Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 maja 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1939/18, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), oddalił skargi: Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji w Warszawie, O. S.A. w W. oraz Polskiej Izby Komunikacji Elektronicznej w Warszawie na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia 7 sierpnia 2018 r., w przedmiocie odmowy przyznania dopłaty do kosztów świadczenia usługi powszechnej.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła O. S.A. w W., zaskarżając orzeczenie w części oddalającej jej skargę oraz domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i rozpoznania skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji w części zaskarżonej przez O., tj. w części odmawiającej O. przyznania dopłaty do usługi powszechnej. Ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tej części do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, a także o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

a) prawa materialnego, tj. art. 96 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1907, ze zm., dalej jako: P.t.), w zw. z art. 95 ust. 2 P.t. zdanie drugie, przez błędną wykładnię, polegające na nieprawidłowym przyjęciu, że ocena, czy koszt netto stanowi uzasadnione obciążenie przedsiębiorcy wyznaczonego, obejmuje badanie, czy koszt netto został zasadnie poniesiony, podczas gdy ocena zasadności poniesienia kosztu netto jest przeprowadzana na etapie badania kosztu netto, a nie na etapie badania czy zweryfikowany koszt netto nie stanowi uzasadnionego obciążenia przedsiębiorcy wyznaczonego, a w przedmiotowej sprawie fakt wystąpienia kosztu netto i jego wysokość zostały już wcześniej rozstrzygnięte;

b) prawa materialnego, tj. art. 96 ust. 3 i 4 P.t., polegające na błędnej wykładni powołanych przepisów, poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że przyznanie dopłaty do usługi powszechnej, nie stanowi zasady, a w konsekwencji przyjęcie przez WSA, że dokonywanie przez Prezesa UKE oceny, czy koszt netto stanowi uzasadnione obciążenie przedsiębiorcy wyznaczonego bez uwzględnienia, iż tylko szczególnie istotne powody mogą uzasadniać odmowę przyznania dopłaty;

c) prawa materialnego, tj. art. 96 ust. 3 i 4 P.t. przez jego błędną wykładnię, polegające na uznaniu, że dopuszczalna jest odmowa przyznania dopłaty do niektórych usług wchodzących w skład usługi powszechnej, ze względu na to, że zweryfikowany koszt netto nie stanowi uzasadnionego obciążenia, przy jednoczesnym przyznaniu dopłaty do innych usług wchodzących w skład usługi powszechnej, w sytuacji, gdy oceny czy koszt netto stanowi uzasadnione obciążenie należy dokonywać przy uwzględnieniu przesłanek ekonomicznych, co oznacza, że w stosunku do tego samego przedsiębiorcy nie mogą one prowadzić do odmiennych rezultatów w zakresie oceny, czy koszt netto stanowi nieuzasadnione obciążenie przedsiębiorcy wyznaczonego;

d) prawa materialnego, tj. art. 96 ust. 4 P.t. przez błędną wykładnię, polegające na przyjęciu przez WSA, że koszt netto usług, o których mowa w art. 81 ust. 3 pkt 1-3 P.t., nie stanowił uzasadnionego obciążenia O., ze względu na to, że O. świadczył te usługi również przed wyznaczeniem jako operator obowiązany do świadczenia usługi powszechnej, tj. nie rozpoczął ich świadczenia w związku z nałożeniem na O. obowiązku świadczenia usługi powszechnej, pomimo tego, że przed wyznaczeniem na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów O. był obowiązany świadczyć usługę powszechną, co spowodowało, iż nieprawidłowo przyjęto w zaskarżonej decyzji, iż koszt netto nie stanowił uzasadnionego obciążenia, a w konsekwencji nieprawidłowo odmówiono O. dopłaty za te trzy usługi;

e) przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735; powoływanej dalej jako: k.p.a.), mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na uznaniu przez WSA, że dopuszczalne było na etapie postępowania administracyjnego pominięcie istotnych okoliczności stanu faktycznego, co skutkowało uznaniem, że koszt netto usług, o których mowa w art. 81 ust. 3 pkt 1-3 P.t., nie stanowił uzasadnionego obciążenia O., ze względu na to, że niezyskowność abonentów wynikała z decyzji biznesowych O., podczas gdy to działania Prezesa UKE spowodowały, że O. nie mógł stosować wyższych opła;

f) przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na nieprawidłowym uznaniu, że przy wydaniu zaskarżonego wyroku WSA był związany prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego wydanym w tej sprawie w zakresie uznania, iż to decyzje biznesowe O., a nie nałożony obowiązek świadczenia usługi powszechnej, spowodowały, że poszczególne plany taryfowe były niezyskowne, podczas gdy Prezes UKE wcześniej odmówił przyznania dopłaty do wchodzących w skład usługi powszechnej usług, o których mowa w art. 81 ust. 3 pkt 1-3 P.t., ze względu na inne przyczyny (Jakość świadczonych usług), co obiektywnie powodowało, że sąd administracyjny nie mógł oceniać, czy to decyzje biznesowe przesądziły o niezyskowności poszczególnych planów taryfowych;

g) przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na uznaniu przez WSA, że dopuszczalne było niewyjaśnienie w zaskarżonej decyzji wszystkich okoliczności stanu faktycznego w zakresie oceny czy koszt netto stanowi uzasadnione obciążenie przedsiębiorcy wyznaczonego, tj. pominięcie przy tej ocenie kwestii wypierania telefonii stacjonarnej przez telefonię komórkową, pomimo podnoszenia tej okoliczności przez O. w postępowaniu administracyjnym, co doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia pozycji rynkowej O. wskutek uwzględnienia wyłącznie udziału O. w telefonii stacjonarnej, a w rezultacie, doprowadziło do ustalenia, że koszt netto trzech usług wchodzących w skład usługi powszechnej (usług, o których mowa w art. 81 ust. 3 pkt 1-3 P.t.) nie stanowił uzasadnionego obciążenia O., co przesądziło o odmowie przyznania dopłaty do tych trzech usłu;

h) przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. zdanie pierwsze, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niewyjaśnieniu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku powodów, dla których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż niezasadne są poszczególne zarzuty podniesione w skardze O.

Szczegółową argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.

Pismem procesowym z dnia 1 czerwca 2020 r. Polska Izba Komunikacji Elektronicznej wniosła odpowiedź na skargę kasacyjną, domagając się jej oddalenia w całości oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa prawnego przez profesjonalnego pełnomocnika według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Natomiast istota sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, a także sposób sformułowania zarzutów oraz ich wzajemne powiązanie powodują konieczność łącznego ich rozpatrzenia.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do najdalej idącego zarzutu, tj. zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., należy zauważyć, iż nie ma on uzasadnionych podstaw. W tym kontekście należy wskazać, iż w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1485/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1751/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sąd I instancji realizuje powyższe wymagania. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego. To, że strona skarżąca nie zgadza się z dokonaną przez Sąd oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu. Za pomocą tego zarzutu nie można bowiem zwalczać zaaprobowanej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1467/11 oraz z dnia 13 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 358/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), a taką próbę podejmuje strona skarżąca kasacyjnie, polemizując ze stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Dodatkowo NSA w niniejszym składzie podziela stanowisko judykatury, iż Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wypełniając przesłanki wynikające z treści art. 141 § 4 p.p.s.a. nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów podniesionych w skardze oraz innych pismach procesowych sprawy i do każdego z argumentów na ich poparcie, może je zaś oceniać całościowo. Najistotniejsze jest to, aby z wywodów Sądu wynikało dlaczego w sprawie doszło albo nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (por. wyrok NSA z 18 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 702/15; wyrok NSA z 19 czerwca 2018 r., sygn. akt II GSK 2336/16; wyrok NSA z 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 2671/16; wyrok NSA z 4 października 2018 r., sygn. akt II GSK 2983/16 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Aprobaty Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zyskał również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na nieprawidłowym uznaniu, że przy wydaniu zaskarżonego wyroku WSA był związany prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego wydanym w tej sprawie w zakresie uznania, iż to decyzje biznesowe O., a nie nałożony obowiązek świadczenia usługi powszechnej, spowodowały, że poszczególne plany taryfowe byty niezyskowne, podczas gdy Prezes UKE wcześniej odmówił przyznania dopłaty do wchodzących w skład usługi powszechnej usług, o których mowa w art. 81 ust. 3 pkt 1-3 P.t., ze względu na inne przyczyny (jakość świadczonych usług), co obiektywnie powodowało, że sąd administracyjny nie mógł oceniać czy to decyzje biznesowe przesądziły o niezyskowności poszczególnych planów taryfowych.

Zarzut ten jest bezzasadny, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny takiego poglądu nie wyraził. Sąd zaznaczył tylko, że "Prezes UKE kierował się oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyrokach WSA i NSA, w tym m.in. w zakresie przesłanek stanowiących przyczynę odmowy przyznania dopłaty O. w kontekście przesłanki niesprawiedliwego obciążenia, jak i w zakresie konieczności wzięcia pod uwagę przesłanek ustalonych w Wyroku TSUE". Nie doszło zatem do naruszenia art. 153 p.p.s.a. Nie sposób przypisać istnienia oceny prawnej i dokonania wykładni przez sąd administracyjny określonego przepisu bez powołania się na jej wyrażenie w stosownej wypowiedzi zamieszczonej w uzasadnieniu orzeczenia sądu administracyjnego. Podnieść wypada, iż ze względu na przewidziane w art. 153 p.p.s.a. związanie oceną prawną (wykładnią) wyrażoną w orzeczeniu sądu, niedopuszczalne jest domniemywanie poglądów sądu administracyjnego, które nie zostały w danym orzeczeniu wyraźnie uzewnętrznione (por. wyrok NSA z 3 września 2020 r., II GSK 1895/18, CBOSA).

W ocenie NSA dodatkowo należy zauważyć, że wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie, na podstawie okoliczności sprawy Sąd I instancji słusznie przyjął za organem, że koszt netto nie stanowił uzasadnionego obciążenia w związku z tym, iż to decyzje biznesowe O., a nie nałożony obowiązek świadczenia usługi powszechnej, spowodowały, że poszczególne plany taryfowe były niezyskowne.

Trafnie również podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, że w tym zakresie nie zostały sformułowane przez ww. sądy żadne oceny prawne, ale wyłącznie to, że ponownie rozpoznając sprawę Prezes UKE powinien przeprowadzić ocenę kosztu netto jako obciążenia finansowego O. i możliwości jego udźwignięcia przez O.

Rację ma także Sąd I instancji, że wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, Prezes UKE ponownie rozpatrując sprawę dokładnie i wyczerpująco - bazując zarówno na publicznie dostępnych danych, jak również danych znanych Prezesowi UKE z urzędu przedstawił on ocenę sytuacji gospodarczo-finansowej O. (w 2009 r. - tego okresu dotyczy zaskarżona decyzja), biorąc pod uwagę udziały rynkowe O. w segmencie usług telefonii stacjonarnej, a także całkowitą liczbę abonentów korzystających z usług telefonii stacjonarnej, nie różnicując ich na klientów biznesowych czy indywidualnych podjął rozważania na temat działalności komercyjnej O. vs. działalność O. w świetle obowiązków regulacyjnych. Z powyższych względów prawidłowa jest konstatacja WSA, iż w zaskarżonej decyzji Prezes UKE prawidłowo przeprowadził ww. ocenę (przedstawioną w pkt 6.2 zaskarżonej decyzji). WSA słusznie zatem przyznał rację organowi, iż wynika z niej, że to przesłanki ekonomiczne, gospodarcze, udziały O. w rynku usług o których mowa w art. 81 ust. 3 pkt 1-3 P.t. w powiązaniu z jakością i dostępnością usług przesądziły o rozstrzygnięciu podjętym przez Prezesa UKE w zaskarżonej decyzji i właśnie te okoliczności były przedmiotem oceny uzasadnionego obciążenia O. kosztem netto 2009.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej należy zauważyć, iż Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela wykładnię przepisów prawa i oceny zastosowane w zaskarżonym wyroku i dlatego nie ma potrzeby powtarzania w tym miejscu całkowicie trafnej i wyczerpującej argumentacji sądu pierwszej instancji. Wystarczające więc będzie przytoczenie jedynie jej głównych tez.

Za chybione uznać należy zwłaszcza zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Zarzuty te sprowadzają się do twierdzenia, że Sąd I instancji nie dostrzegł, iż organ administracji naruszył reguły zawarte w przepisach art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. Odnosząc się zatem do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że kontrolowane przez Sąd I instancji decyzje zostały wydane w postępowaniu, które zostało przeprowadzone zgodnie ze standardami procedury administracyjnej. NSA nie podzielił zarzutów skargi kasacyjnej akcentujących niedostateczne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Stan faktyczny zaakceptowany przez Sąd I instancji nie został przez skarżącą kasacyjnie skutecznie podważony, ponieważ ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego oraz wydanych w tej sprawie decyzji wynika, że zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, których wyjaśnienie było konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego. Ponadto z uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji w zakresie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych. Podnoszone w tym zakresie zarzuty skarżącej kasacyjnie sprowadzają się w istocie rzeczy do prezentowania własnych ocen stanu faktycznego. Nieusprawiedliwione są zatem procesowe zarzuty kasacyjne. WSA, oddalając rozpatrywaną skargę, nie złamał wytykanych mu przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

Zdaniem NSA nie można także podzielić prezentowanego w skardze kasacyjnej wywodu, że doszło w niniejszej sprawie do naruszenia art. 96 ust. 3 i 4 P.t., art. 96 ust. 3 i 4 P.t. w zw. z art. 95 ust. 2 P.t. oraz art. 96 ust. 4 P.t. w zw. z art. 81 ust. 3 pkt 1-3 P.t. Nie mogą być bowiem uznane za trafne wszystkie zarzuty kasacyjne dotyczące, naruszenia prawa materialnego i powiązane z nimi zarzuty naruszenia prawa procesowego opisane szczegółowo w petitum skargi kasacyjnej.

Odnosząc się do powyższego należy podkreślić, iż Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie podziela stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji, że kluczowe znaczenie na gruncie niniejszej sprawy mają bowiem unormowania, w świetle których Prezes UKE odmawia przyznania dopłaty, gdy - zgodnie z art. 96 ust. 4 P.t. - po przeprowadzeniu weryfikacji kosztu netto stwierdzi, że zweryfikowany koszt netto nie stanowi uzasadnionego obciążenia przedsiębiorcy wyznaczonego. Wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji słusznie przyjął, że kalkulacja kosztu netto powinna uwzględniać koszt składnika lub grupy usług równe ich kosztom przyrostowym, tj. kosztom, które nie zostałyby poniesione, gdyby operator zaprzestał świadczenia danego składnika lub grupy usług.

W związku z powyższym zasadnie Sąd I instancji uznał, że należy przyznać rację organowi co do tego, że analiza kosztu netto, zgodnie z przytoczonymi powyżej przepisami, powinna się odbywać w odniesieniu do każdej z usług z osobna. W razie natomiast wystąpienia kosztu netto w przypadku świadczenia danej usługi, Prezes UKE ustali, czy poniesiony koszt netto stanowi uzasadnione obciążenie przedsiębiorcy wyznaczonego do świadczenia usługi powszechnej. Trafnie również podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, że obowiązek obliczenia przez krajowe organy regulacyjne kosztu netto świadczenia usługi powszechnej jest zatem związany z faktem, iż świadczenie tej usługi "może stanowić" (potencjalnie) niesprawiedliwe obciążenie przedsiębiorstwa wyznaczonego. Naczelny Sąd Administracyjny podziela także stanowisko WSA i organu, że samo występowanie kosztu netto nie może być utożsamiane z istnieniem niesprawiedliwego obciążenia. W związku z powyższym zasadnie Sąd I instancji uznał, że dopiero jeśli krajowy organ regulacyjny (a więc Prezes UKE) stwierdzi, iż na danym przedsiębiorstwie spoczywają niesprawiedliwe obciążenia, obowiązane są zastosować jedno z dwóch rozwiązań pozwalających sfinansować koszt netto.

Prawidłowo podkreślono również w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, że ocena, czy uzasadnione (sprawiedliwe) jest przyznanie dopłaty, pozostawiona została organowi regulacyjnemu, który dokonując tej oceny, każdorazowo powinien wziąć pod uwagę okoliczności danej sprawy.

Za usprawiedliwiony wobec tego uznać należy pogląd o istnieniu podstaw do uznania, że Prezes UKE, dokonując oceny, czy zweryfikowany koszt netto stanowi nieuzasadnione (niesprawiedliwe) obciążenie O., wziął pod uwagę "stosunek pomiędzy kosztem netto a zakresem i charakterem działalności zobowiązanego przedsiębiorcy", a w szczególności dokonał oceny, czy zweryfikowany koszt netto "jest obciążeniem, które w przypadku każdego przedsiębiorstwa świadczącego usługę powszechną ma nadmierny charakter w świetle jego zdolności do udźwignięcia tego obciążenia, zważywszy na wszystkie jego swoiste cechy, a w szczególności jakość jego urządzeń, jego sytuację gospodarczą i finansową, jak również jego udział w rynku". Nie mogą być zatem uznane za trafne zarzuty kasacyjne naruszenia prawa materialnego opisane w petitum skargi kasacyjnej.

WSA słusznie przyznał rację organowi, że priorytetową kwestią badaną w postępowaniu była kwestia zastosowania art. 96 ust. 4 P.t. w kontekście jakości i dostępności usług wchodzących w skład usługi powszechnej oraz kwestie ekonomiczne, sytuacja gospodarcza i finansowa O. oraz udział rynkowy O.

Konkludując, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowym postępowaniu nie doszło do naruszania przepisów 96 ust. 3 i 4 P.t., gdyż w zaskarżonej decyzji Prezes UKE dokonał prawidłowej analizy zarówno dokumentacji stanowiącej podstawę obliczania kosztu netto, weryfikacji kosztu netto, analizy dotyczącej korzyści pośrednich oraz finalnie wyznaczył wartość kosztu netto. Następnie, dla tak uzyskanej wartości kosztu netto, Prezes UKE dokonał właściwej w zaskarżonej decyzji oceny, czy zweryfikowany koszt netto stanowi uzasadnione obciążenie O. (art. 96 ust. 4 P.t.).

Co więcej, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko przedstawione w zaskarżonym wyroku oraz decyzji organu, że ze względu na wskazanie w art. 81 ust. 1 P.t., iż: "Zestaw usług telekomunikacyjnych, jakie powinny być dostępne dla wszystkich użytkowników stacjonarnych publicznych sieci telefonicznych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z zachowaniem wymaganej jakości i po przystępnej cenie, stanowi usługę powszechną." - klienci biznesowi nie zostali wykluczeni z obowiązku dostarczania im usługi powszechnej. W świetle przywołanych przepisów, za prawnie relewantne fakty ustalone w postępowaniu administracyjnym w sprawie należy uznać niezasadne wyeliminowanie klientów biznesowych z prowadzonych przez O. analiz zyskowności abonentów. Z powyższych względów prawidłowa jest konstatacja WSA i organu, iż dla celów dalszej weryfikacji kosztu netto, Prezes UKE stoi na stanowisku, że wszelkie analizy, obliczenia i wnioskowanie, powinny dotyczyć wszystkich użytkowników sieci O., którym świadczone są usługi telekomunikacyjne wchodzące w skład usługi powszechnej.

Konkludując należy podkreślić, że mimo mnogości powołanych przez O. zarzutów kasacyjnych - zarówno procesowych jak i dotyczących przede wszystkim naruszenia prawa materialnego - zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego brak było podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku, gdyż odpowiada on prawu. To wszystko prowadzi do wniosku, że skargę kasacyjną należało oddalić w myśl art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego w pkt 2 sentencji wyroku orzeczono stosownie do art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804), zasądzając od skarżącej kasacyjnie na rzecz organu reprezentowanego przez radcę prawnego, zwrot kosztów postępowania kasacyjnego za jego udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.