Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 879/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 200 par. 4 ust. 3
journal: Dz.U. 1998 nr 23 poz 120
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych  nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2018 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2018 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego skargę oddala.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Kr [...]

Uzasadnienie

1.

Prezydenta Miasta K. decyzją z dnia 3 października 2017 r. (nr [...]) orzekł o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Firma B S.A. z siedzibą w W. prawa użytkowania wieczystego działki oznaczonej nr [...] o pow. 401 m2 obr. [...] jedn. ewid. [...], wchodzącej w skład nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Gminy Miejskiej K. oraz prawa własności obiektów trwale z gruntem związanych.

W uzasadnieniu tej decyzji organ administracji wskazał, że postępowanie uwłaszczeniowe zakończone powyższą decyzją zostało zainicjowane wnioskiem o wydanie w trybie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, decyzji stwierdzającej nieodpłatne nabycie z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r., prawa użytkowania wieczystego wymienionej wyżej nieruchomości. Nieruchomość ta stanowi własność Gminy Miejskiej K. na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia 28 lutego 2011 r. (Nr [...]) utrzymanej w mocy decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 15 maja 2012 r. (nr [...]). Ta decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 25 stycznia 2013 r. (sygn. akt I SA/Wa [...]) oddalił skargę Firma B. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 lutego 2015 r. (sygn. akt I OSK [...]) oddalił skargę kasacyjną Firma B S.A. od wskazanego wyżej wyroku WSA w Warszawie.

Organ I instancji podniósł w uzasadnieniu nadto, że w oświadczeniu złożonym w dniu 28 lipca 2015 r. przez przedstawicieli wnioskodawcy - Dyrektora Regionalnego do spraw Współpracy z Samorządami inż. E. B. oraz Naczelnika Wydziału Geodezji i Regulacji Stanów Prawnych inż. T. M. podano, iż działka nr [...] położona w obrębie nr [...] jednostka ewid. [...] stanowi infrastrukturę kolejową. W oświadczeniu tym wskazano również, iż odnośnie przedmiotowej działki nie zachowała się dokumentacja, o której mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (dalej jako rozporządzenie), która mogłaby poświadczyć istnienie prawa zarządu. Mając to na uwadze i korzystając z instytucji przewidzianej w § 4 ust. 3 w.w. rozporządzenia (odnoszącej się do art. 75 § 2 k.p.a.) wskazane wyżej osoby złożyły oświadczenie podając, że poprzednik prawny wnioskodawcy, na dzień 5 grudnia 1990 r. legitymował się prawem zarządu działki, o której mowa we wniosku.

W oświadczeniu z dnia 28 lipca 2015 r. złożonym przez Dyrektora Regionalnego do spraw Współpracy z Samorządami inż. E. B. oraz Naczelnika Wydziału Geodezji i Regulacji Stanów Prawnych inż. T. M. podano, że przedmiotowa działka stanowi infrastrukturę kolejową oraz w dniu 5 grudnia 1990 r. była zabudowana nasypem kolejowym z podbudową linii kolejowej nr [...] [...]. Osoby reprezentujące wnioskodawcę oświadczyły zarazem, iż w skład działki wchodzą także urządzenia uzbrojenia terenu (art. 49 k.c.) nieobjęte wnioskiem. W oświadczeniu tym powołano się na art. 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym akcentując, iż przedmiotowy grunt jest zwolniony od opłat z tytułu użytkowania wieczystego.

Organ prowadzący postępowanie dążąc do uzupełnienia materiału dowodowego wystąpił do stosownych jednostek, biur oraz wydziałów Urzędu Miasta K. celem uzyskania aktualnych opinii dotyczących przedmiotowej nieruchomości.

Wobec faktu, iż zgodnie z oświadczeniami wnioskodawcy, w stosunku do przedmiotowej działki nie zachowała się dokumentacja potwierdzająca istnienie prawa zarządu bądź użytkowania, pismem z dnia 29 lutego 2016 r. organ I instancji wystąpił do Wydziału Organizacji i Nadzoru Urzędu Miasta K. Referatu Archiwum, Archiwum Zakładowego Starostwa Powiatowego w K. oraz do Archiwum Zakładowego [...] Urzędu Wojewódzkiego - celem ustalenia czy w zasobach archiwalnych tych Urzędów znajduje się dokumentacja, o której mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu.

Prezydent Miasta K. podkreślił, że odpowiedzi uzyskane z Wydziału Organizacyjnego Urzędu Miasta K. - Referatu Archiwum z dnia 4 marca 2016 r. oraz Archiwum Zakładowego Starostwa Powiatowego z dnia 15 marca 2016 r. nie dostarczyły informacji w żądanym zakresie. [...] Urząd Wojewódzki Wydział Skarbu Państwa i Nieruchomości pismem z dnia 18 marca 2016 r. poinformował, iż w prowadzonym przed Wojewodą [...] postępowaniu uwłaszczeniowym Firma B S.A. nie legitymowało się prawem zarządu do działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...], co było podstawą do przeprowadzenia postępowania komunalizacyjnego względem przedmiotowej działki.

Organ I instancji uznał, że w trakcie prowadzonego postępowania wnioskodawca nie wykazał, iż nieruchomość objęta wnioskiem, na dzień 5 grudnia 1990 r. pozostawała w jego zarządzie (użytkowaniu) bądź jego poprzednika prawnego. Ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji nawet pośrednio nie wynika, żeby kiedykolwiek został wydany dokument ustanawiający bądź poświadczający istnienie prawa zarządu wnioskodawcy (jego poprzednika prawnego) względem przedmiotowej działki. Zauważył orzekający organ administracji publicznej, iż na mocy § 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu, ustawodawca dopuszcza środek dowodowy w postaci oświadczenia strony bądź zeznań świadków. Zwrócono jednak uwagę, że z literalnego brzmienia powyższego przepisu wynika, iż stwierdzenie prawa zarządu (bądź użytkowania) na mocy zeznań świadków lub oświadczeń stron można dokonać jedynie w sytuacji, w której nie zachowały się dokumenty wymienione enumeratywnie § 4 ust. 1 powyższego rozporządzenia. Skoro, więc rozporządzenie wykonawcze do przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami posługuje się w stosunku do dokumentów pozwalających ustalić występowanie prawo zarządu - zwrotem "nie zachowały się" - tym samym należy przyjąć, iż dokumentacja ta wcześniej musiała istnieć w obrocie prawnym, czego w niniejszej sprawie nie wykazano. Poza dyspozycją § 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. znajdują się więc sytuacje, w których decyzje (ewentualnie umowy bądź protokoły) wymienione w § 4 ust. 1 powyższego rozporządzenia nie zostały w ogóle wydane. Organ administracji, na potrzeby prowadzonego postępowania, po stwierdzeniu, iż w jego zasobach brak jest dokumentów ustanawiających (bądź potwierdzających) prawo zarządu na nieruchomości objętej wnioskiem, zwrócił się do Wydziału Organizacji i Nadzoru Urzędu Miasta K. - Referatu Archiwum, Zakładowego Archiwum Starostwa Powiatowego oraz Archiwum Zakładowego [...] Urzędu Wojewódzkiego o przeprowadzenie kwerend, które pomogłyby ustalić istnienie wymaganych prawem dokumentów stanowiących podstawę do wydania pozytywnej decyzji uwłaszczeniowej. Przeprowadzone przez archiwa kwerendy nie pozwoliły na ustalenie istnienia dokumentacji, która mogłaby być podstawą do pozytywnego dla wnioskodawcy załatwienia sprawy. Co istotne, informacja przekazana przez [...] Urząd Wojewódzki Wydział Skarbu Państwa i Nieruchomości w piśmie z dnia 18 marca 2016 r., stanowi wręcz zaprzeczenie twierdzeń wnioskodawcy. Organ wydający decyzję w niniejszej sprawie wskazał, że co prawda nie jest związany ustaleniami dowodowymi dokonanymi przez inne organy administracji, jednakże konkluzja poczyniona przez Wojewodę [...] jest tożsama z ustaleniami dowodowymi poczynionymi w niniejszym postępowaniu. Mając to na uwadze, organ prowadzący postępowanie nie dał wiary oświadczeniom złożonym przez wnioskodawcę w kwestii występowania, a następnie zaginięcia dokumentacji na podstawie której poprzednik prawny wnioskodawcy, bądź sam wnioskodawca mógł wywodzić swoje prawo zarządu do przedmiotowej działki. Treść § 4 ust. 1 pkt 1-10 rozporządzenia przewiduje szeroki wachlarz dokumentów, na podstawie których organ administracji może dokonać stwierdzenia istnienia w.w. prawa. Tym samym nie można uznać, iż w przypadku faktycznego zaginięcia powyższej dokumentacji wnioskodawca nie posiadałby żadnych danych, które mogłyby chociaż w pośredni sposób pozwolić na uprawdopodobnienie ich istnienia. Mając to na uwadze, Prezydent Miasta K. przyjął, iż w stosunku do działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] nie została w ogóle wydana decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd (użytkowanie), a co za tym idzie nie istniały również inne dokumenty potwierdzające nawet pośrednio istnienie tego stosunku prawnego. W ocenie orzekającego organu administracji oświadczenia, o których mowa w § 4 ust. 3 w.w. rozporządzenia, a które zostały złożone przez osoby działające w imieniu wnioskodawcy, nie mogły stanowić samodzielnej podstawy do stwierdzenia istnienia prawa zarządu Firma B S.A. (bądź jej poprzednika prawnego) na dzień 5 grudnia 1990 r. w stosunku do działki nr [...]. Powyższy przepis miałby zastosowanie w sytuacji, w której organ wydający decyzję posiada wiedzę o istnieniu decyzji bądź innego dokumentu, na podstawie, którego można ustalić występowanie prawa zarządu (użytkowania), jednakże nie było możliwe pozyskanie tejże dokumentacji wobec jej zniszczenia bądź zaginięcia. W realiach niniejszej sprawy "zarząd" wymienioną wyżej działką był oparty na konstrukcji faktycznego zarządu, w myśl której podmiot dysponujący gruntem państwowym uważany był za zarządzającego per facta concludentia nieruchomością, przy jednoczesnym braku usankcjonowania prawnego tego stanu rzeczy w formie decyzji, umowy czy też protokołu. Konkludując, organ I instancji uznał, iż nie można stwierdzić, że na dzień 5 grudnia 1990 r. wnioskodawca (bądź poprzednik prawny) sprawował zarząd przedmiotową działką, co tym samym powoduje, że nie zostały spełnione przesłanki nabycia prawa użytkowania wieczystego w trybie przewidzianym w art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

2.

Odwołanie od opisanej powyżej decyzji wniesione zostało przez Firma B. Wg odwołania, w zgromadzonym materiale dowodowym znajduje się dokument potwierdzający prawo zarządu Firma B S.A. W odniesieniu do działki objętej wnioskiem złożone bowiem zostało oświadczenie w trybie art. 75 K.p.a., potwierdzające przekazanie [...] przedmiotowego terenu w zarząd. Tymczasem organ I instancji zakwestionował to oświadczenie, które na mocy § 4 ust. 3 rozporządzenia również stanowi wystarczający dowód potwierdzający istnienie prawa zarządu. Odwołująca się nie aprobowała stanowiska, że w trybie wskazanego przepisu można dowodzić istnienia prawa zarządu jedynie wtedy, gdy przesądzone zostanie uprzednio, że prawo zarządu nieruchomości zostało ustanowione, lecz nie zachowały się dokumenty stwierdzające tę okoliczność. Organ nie wyjaśnił w jaki sposób można przesądzić o istnieniu prawa zarządu bez dokumentów wymienionych w § 4 rozporządzenia. Wydaje się, stwierdzono w odwołaniu, że niemożliwe jest wręcz przesądzenie istnienia prawa zarządu bez tych dokumentów. Świadczy to o wadliwości argumentacji uzasadniającej kwestionowanie oświadczenia składanego w trybie art. 75 k.p.a. Oświadczenie to bowiem, w razie braku dokumentów, ma przesądzać o istnieniu prawa zarządu. A skoro tak, to organ administracji nie mógł odmówić stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa. W konsekwencji zaskarżona decyzja jest wadliwa. Wg odwołania oświadczenie składane w trybie art. 75 k.p.a. jest wystarczające do stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Firma B S.A. prawa użytkowania wieczystego gruntu składającego się z działek, których dotyczy niniejsze postępowanie.

Nie było natomiast podstaw do przyjęcia, że powołane przez Firma B SA dowody nie są wystarczające dla stwierdzenia istnienia prawa zarządu albo innego tytułu prawnego do nieruchomości uzasadniającego stwierdzenie nabycia przez Firma B SA prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Podniesiono, że NSA w wyroku z dnia 3 marca 2016 r., (sygn. akt: I OSK 3397/15) wskazał, iż grunty związane z funkcjonowaniem [...] z mocy przepisów regulujących powstanie i funkcjonowanie przedsiębiorstwa Firma B i jego poprzedników prawnych, oddane w zostały w jego użytkowanie i zarząd. Skoro poprzednicy prawni Firma B SA dysponowali swoistym tytułem prawnym (prawem zarządu) do nieruchomości, nie mieli oni obowiązku uzyskiwania gruntów państwowych w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości, zawartej za zezwoleniem tego organu. Bez względu więc na to, czy skarżący legitymuje się obecnie dokumentem wskazującym przekazanie konkretnego gruntu, może udowadniać wszelkimi środkami dowodowymi, że konkretna nieruchomość była gruntem związanym z funkcjonowaniem [...] i wobec tego była w zarządzie Firma B . O tym, że ustawodawca przewidział, iż Firma B posiadało grunty Skarbu Państwa nie legitymując się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej, świadczyć ma przepis art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego Firma B (Dz. U. Nr 84, poz. 948). Przepis ten - przy spełnieniu określonych przesłanek - przyznaje z wejściem w życie ustawy, z mocy prawa, prawo wieczystego użytkowania tych gruntów - przedsiębiorstwu Firma B . Podkreślono ponadto, że nieruchomość objęta postępowaniem została zabudowana infrastrukturą kolejową, gdyż jest nasypem kolejowym, co świadczy o wadliwości zaskarżonej decyzji, albowiem z tego względu nieruchomość mogła i musiała pozostawać w zarządzie Firma B , nie zaś jakiegokolwiek innego podmiotu czy innej jednostki organizacyjnej albo przedsiębiorstwa Skarbu Państwa.

3.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 18.05.2018 r. ([...]) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Podało, że zgodnie z art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej u.g.n.) - o stwierdzenie nabycia z mocy prawa na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali mogą ubiegać się te państwowe i komunalne osoby prawne [...], które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie. Istotnym warunkiem wymaganym do stwierdzenia z mocy prawa, prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali było zatem posiadanie w tym dniu w zarządzie gruntów objętych wnioskiem. W konsekwencji, aby uzyskać w oparciu o przepis art. 200 ust. 1 u.g.n. prawo użytkowania wieczystego koniecznym było wykazanie, że na przedmiotowej nieruchomości ustanowione było prawo zarządu. Istnienie dotychczasowego prawa zarządu stwierdza się na podstawie jednego z dokumentów określonych w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi w ich zarządzie lub użytkowaniu. SKO w K. podzieliło pogląd organu I instancji, że nie istniało prawo zarządu działki nr [...] obr. [...]. W ocenie Kolegium, oświadczenie wnioskodawcy nie może przesądzać o istnieniu prawa zarządu w dniu 5.12.1990 r., gdyż w sprawie nie mamy do czynienia z istnieniem zarządu, którego nie można potwierdzić z powodu braku dokumentów. Dokumenty te bowiem w ogóle nie istniały. Na potwierdzenie zajętego stanowiska Kolegium Odwoławcze powołało wyroki WSA w Krakowie z dnia 15.03.2013 r. (sygn. akt II SA/Kr 97/13), z dnia 16.09.2016 r. (sygn. akt II SA/Kr 446/16) oraz z dnia 23.03.2017 r. (sygn. akt II SA/Kr 1578/16).

4.

Skargę do WSA w Krakowie na opisaną wyżej decyzję SKO w K. z dnia 18.05.2018 r. wniosła Firma B domagając się uchylenia tej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej, a także zasądzenia kosztów postępowania. Skarżąca spółka wskazała, że w aktach znajdują się dokumenty potwierdzające przekazanie spornej działki w zarząd. Jest to oświadczenie złożone w trybie art. 75 K.p.a. w zw. z par. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10.02.1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu. Skarga zarzucała, że orzekające organy nie wyjaśniają w jaki sposób można przesądzać o istnieniu prawa zarządu bez dokumentów wymienionych w par. 4 rozporządzenia. Wydaje się to wręcz niemożliwe, a to zaś świadczy o wadliwości argumentacji uzasadniającej kwestionowanie oświadczenia złożonego w trybie ar.t 75 K.p.a. W razie braku dokumentów, to oświadczenie ma przesądzać o istnieniu prawa zarządu, zatem nie można było odmówić stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa. Brak więc było podstaw do przyjęcia, że powołane przez Firma B S.A. dowody, były niewystarczające.

Skarga zwracała uwagę na wyrok NSA z dnia 3.03.2016 r. (sygn. akt I OSK 3397) w którym wyrażono pogląd, iż grunty związane z funkcjonowaniem kolei z mocy przepisów regulujących powstanie i funkcjonowanie Firma B i jego poprzedników prawnych – oddane zostały w jego użytkowanie i zarząd. Bez względu na to, czy Firma B legitymuje się dokumentem wskazującym na przekazanie temu podmiotowi konkretnego gruntu, może udowadniać wszelkimi środkami dowodowymi, że konkretna nieruchomość była gruntem związanym z funkcjonowaniem kolei i wobec tego była w zarządzie Firma B . Przepis art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8.09.2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji Firma B , przyznaje temu przedsiębiorstwu z wejściem w życie ustawy, z mocy prawa, prawo wieczystego użytkowania gruntów. Podobne stanowisko wyrażone zostało w wyroku NSA z dnia 26.04.2016 r. (sygn. akt I OSK 3515/15).

Skarga podkreślała, że sporna nieruchomość została zabudowana infrastrukturą kolejową (nasypem, słupami trakcyjnymi, rozjazdem), co oznacza, że musiała pozostawać w zarządzie Firma B .

5.

SKO w K. domagało się oddalenia skargi, podtrzymując dotychczas wyrażone w sprawie stanowisko.

6.

Wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania złożyła Firma A S.A. w W.. Postanowieniem z dnia 24.08.2018 r. sąd dopuścił wskazaną spółkę do udziału w niniejszej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, w związku z czym podlega oddaleniu.

Warunkiem nabycia z mocy prawa przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank [...] - prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali - jest posiadanie przez te osoby, w dniu 5 grudnia 1990 r., tych nieruchomości w zarządzie. Wymóg ten wynika z art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. jedn.: Dz. U. 2018 r., poz. 121; dalej ustawa zwana jako u.g.n.). W art. 206 u.g.n. ustawodawca zawarł dla Rady Ministrów delegację do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad i trybu stwierdzania dotychczasowego prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości. W dniu 10 lutego 1998 r., na podstawie powyższej delegacji zostało wydane przez Radę Ministrów rozporządzenie w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r. Nr 23, poz. 120). Zgodnie z § 5 ust. 1 powołanego rozporządzenia, właściwy organ z urzędu stwierdza dotychczasowe prawo zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. Podstawą do stwierdzenia istnienia dotychczasowego prawa zarządu jest wykazanie tego prawa jednym z dziesięciu dokumentów wymienionych w § 4 ust. 1 rozporządzenia. Jeżeli jednak nie zachowały się dokumenty, o których mowa we wskazanym wyżej przepisie, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 K.p.a., potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym (par. 4 ust. 3 rozporządzenia).

W postępowaniu w którym wydane zostały kontrolowane obecnie decyzje administracyjne odmawiające Firma B S.A. stwierdzenia nabycia ex lege prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] obr. [...] jednostka ewidencyjna [...] w K. - bezspornie strona skarżąca nie dysponowała żadnym, koniecznym do stwierdzenia istnienia dotychczasowego prawa zarządu tej działki dokumentem, wymaganym przez przepis par. 4 ust. 1 pkt 1-10 wskazanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów. Także przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające nie doprowadziło do odnalezienia miarodajnych dla tej sprawy materiałów. W tej sytuacji, celem wykazania istnienia prawa zarządu spornej działki, wnioskodawca przedłożył oświadczenie dyrektora regionalnego ds. współpracy z samorządami oraz naczelnika wydziału geodezji i regulacji stanów prawnych z dnia 28.07.2015 r., złożone w trybie powołanego wyżej par. 4 ust. 3 rozporządzenia w zw. z art. 75 par. 1 k.p.a. Dokument ten zawiera potwierdzenie, iż przedmiotowa nieruchomość była w zarządzie Firma B i w przeszłości istniały dokumenty potwierdzające zarząd tą nieruchomością przez Firma B , które jednak się nie zachowały. Mając na uwadze powyższe oświadczenie oraz wyniki poszukiwania przez organ administracji koniecznych w sprawie dokumentów, w ocenie sądu nie można czynić zasadnego zarzutu orzekającym organom administracji publicznej, iż przyjęły, że Firma B S.A. nie wykazała prawa zarządu działką nr [...] obr. [...] w K..

Zdaniem sądu, w trybie par. 4 ust. 3 rozporządzenia można dowodzić istnienia prawa zarządu jedynie wtedy, gdy przesądzone zostanie uprzednio, że prawo to było ustanowione, lecz jedynie nie zachowały się dokumenty (wskazane w par. 4 ust. 1 pkt 1-10 rozporządzenia) stwierdzające powyższą okoliczność. Wszechstronne czynności organu I instancji ukierunkowane na odnalezienie powyższej dokumentacji nie doprowadziły do jej odnalezienia. Zauważyć przy tym także trzeba, iż powołane wyżej oświadczenie z dnia 28.07.2015 r. złożone przez osoby działające w strukturach strony skarżącej – także nie wskazuje na żaden konkretnie zindywidualizowany dokument, który ustanawiałby na rzecz Firma B S.A. (lub jej poprzednika prawnego) prawo zarządu przedmiotową działką. Samo więc oświadczenie, że prawo zarządu przysługiwało spółce, bez jednoczesnego wskazania konkretnego tytułu nabycia tego prawa, nie mogło jeszcze stanowić samoistnej podstawy do potwierdzenia istnienia omawianego prawa w dniu 5.12.1990 r. Skoro bowiem w ogóle nie wskazano dokumentu (daty jego sporządzenia, znaku, organu wydającego), z którego prawo to miałoby wynikać, to wyłącznie oświadczenie o istnieniu w przeszłości, bliżej nieokreślonego dokumentu, nie stanowi wystarczającego wykazania dotychczasowego prawa zarządu, które przysługiwałoby skarżącej w dniu 5.12.1990 r. Zasadne więc było stanowisko orzekających w sprawie organów administracji publicznej, iż prawo tego rodzaju, względem działki nr [...] obr. [...] w K., ustanowione nie było. Podkreślić przy tym należy, że istnienia prawa zarządu konkretnej nieruchomości nie można domniemywać. Nadto, o bycie tego prawa nie świadczy ani przeznaczenie gruntu lub też wykorzystywanie nieruchomości pod infrastrukturę kolejową, ani też samo faktyczne władanie przez Firma B takim gruntem. Zauważyć bowiem należy, iż stosownie do tezy uchwały NSA z dnia 27 lutego 2017 r. (sygn. akt I OPS 2/16) pozostawanie nieruchomości we władaniu przedsiębiorstwa Firma B bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99) oznacza, że nieruchomość ta należała w dniu 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego.

W tym też zakresie odnotować należy, iż wyrokiem NSA z dnia 3 lutego 2015 r. (sygn. akt I OSK 1282/13) oddalona została skarga kasacyjna Firma B S.A. od wyroku WSA w Warszawie, z dnia 25 stycznia 2013 r. (sygn. akt I SA/Wa 1400/12). Ostatnio wskazanym wyrokiem oddalona została skarga Firma B S.A. od decyzji K. Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 15 maja 2012 r. (nr [...]) utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia 28 lutego 2011 r. (Nr [...]). Przedmiotem tej zaś sprawy było nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez Gminę Miejską K. tj. m.in. działki nr [...] obr. [...]. We wskazywanym postępowaniu Firma B S.A. także nie wykazała aby przedmiotowa nieruchomość pozostawała w jej zarządzie.

Zajmując stanowisko względem przedstawionego w skardze poglądu zawartego w wyroku NSA z dnia 3.06.2016 r. (sygn. akt I OSK 3397/15), odnośnie statusu prawnego gruntów związanych z funkcjonowaniem [...] i oddanych Firma B do dyspozycji, to wskazać należy, iż pogląd przedstawiony w tym wyroku jest odosobniony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Jest on też odmienny od stanowiska z powołanej wyżej uchwały NSA z dnia 27 lutego 2017 r., sygn. akt I OPS 2/16 (tak też NSA w wyroku z dnia 8.02.2018 r.; sygn. akt I OSK 1912/17).

Mając przedstawione rozważania na uwadze, sąd uznał, że zaskarżona decyzja SKO w K. z dnia 18.05.2018 r. oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są prawidłowe. Obligowało to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie do oddalenia skargi, co uczyniono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018 r., poz. 1302).