Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2976/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr) Sędziowie NSA Andrzej Niecikowski WSA Grażyna Firek Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi S.P. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] września 2001 r., Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich skargę oddala


UZASADNIENIE

II SA/Kr 2976/01

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 07.2000r Nr [...], wydaną na podstawie art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 z poźn. zm.), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił S.P. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBOWiD w K. decyzją z dnia [...] 11.1983 r. z tytułu "utrwalania władzy ludowej" w okresie od 1.01.1945r do 31.12.1946rr , łącznie 2 lata.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że S.P. uzyskał uprawnienia kombatanckie na podstawie zaświadczenia z KWMO w K. o udziale w walkach z bandami i reakcyjnym podziemiem podczas służby w organach bezpieczeństwa.

W związku z tym stwierdził, że uzyskał on na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 -1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej".

W myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy, osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S.P. podniósł, że w okresie od 1.01.1945 r. do 31.12.1946 r. odbywał służbę w organach PUBP w K. W okresie służby brał udział w walkach w ochronie porządku publicznego, bezpieczeństwa powszechnego obywateli i mienia państwowego oraz społecznego.

Podał, że podstawą jego kombatanctwa jest art. 1 ust. 2 pkt 3 i 6 ustawy. Zastosowanie zatem w stosunku do niego art. 25 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 1 ust.2 ustawy stanowi o naruszeniu tych przepisów.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] września 2001 r Nr [...], wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1, art. 127 § 3 oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 z poźn. zm.), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] 07.2000r Nr [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że S.P. otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w utrwalaniu władzy ludowej. W okresie zaliczonym jako działalność kombatancka pełnił służbę w organach Bezpieczeństwa Publicznego.

Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które były zatrudnione w organach Bezpieczeństwa Publicznego.

Dlatego też nie znaleziono podstaw do zmiany bądź uchylenia dotychczasowej decyzji.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję S.P. zarzucił, że decyzja narusza przepisy 7-9 ,11-12 , 75 , 77 , 80 i 107 § 3 kpa oraz art.25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach. Stwierdził, że organ bezpodstawnie uznał, że skarżący był utrwalaczem władzy ludowej.

Podniósł, że urząd bezpodstawnie uznał, że jest utrwalaczem władzy ludowej ze skutkami przewidzianymi w art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy, ponieważ "z poboru odbywał służbę w okresie od dnia 1943 do dnia 45 w [...]. Jego służba w WUBP nie dotyczyła zwalczania tzw. podziemia niepodległościowego.

Podtrzymał zarzut wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy , iż ma uprawnienia kombatanckie z przepisu art. 1 ust.2 pkt 3 i 6 ustawy o kombatantach.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dodatkowo podając, że ponieważ nie była zmilitaryzowaną służbą państwową, obecnie za żadną formę działalności w jej ramach uprawnienia nie przysługują.

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art.134 ustawy/.

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, powołanego przez organ jako podstawa prawna decyzji, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji (tekst jedn. Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 ze zmianą - Dz.U.00.12.136), pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.

Jednym z tytułów określonych w ustawie , na który powoływał się skarżący we wniosku o ponowne rozparzenie sprawy, jest wymienione w art. 1 ust.2 pkt 6 ustawy uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu. Z żadnego dowodu znajdującego się w aktach sprawy, ani też z żadnego twierdzenia skarżącego nie wynika, aby uczestniczył w walkach z oddziałami UPA i Wehrwolfu.

Użyte w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego określenie "zmilitaryzowanych służbach państwowych" oznacza służby państwowe, które na podstawie ówczesnych przepisów zostały objęte militaryzacją (zostały zmilitaryzowane). Nie ma zatem rozstrzygającego znaczenia to, jakie zadania wykonywała określona jednostka organizacyjna, a także sposób jej zorganizowania i formy działania. Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w drodze aktu normatywnego nie został zmilitaryzowany. Na to, że ustawowe określenie w "zmilitaryzowanych służbach państwowych" nie obejmuje organów Bezpieczeństwa Publicznego, wskazuje także przepis art. 1 ust. 1 ustawy o kombatantach, który status kombatanta wiąże z działalnością w składzie formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej.

Drugim z tytułów, na który powoływał skarżący był tytuł wynikający z przepisu art. 1 ust.2 pkt 3 ustawy, stanowiący, że za działalność kombatancką uznaje się pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945.

Stwierdzić jednakże należy, że ani w deklaracji członkowskiej ZBOWID-u, ani w życiorysie sporządzonych w 1983 r S.P. nie podał, aby w czasie wojny brał udział w ruchu oporu. Mimo wezwania organu nie przedłożył też na tę okoliczność żadnych dowodów.

Stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy uprawnienia określone w ustawie przysługują osobie, która uzyska decyzję potwierdzającą działalność wymienioną w art. 1 ust. 2 i w art. 2 albo fakty, o których mowa w art. 4, posiada obywatelstwo polskie lub posiadała je w okresie działalności kombatanckiej bądź w okresie podlegania represjom, z zastrzeżeniem ust. 2.

W myśl tego ostatniego przepisu (art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ), cytowanego przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, uprawnienia, o których mowa w ust. 1, nie przysługują osobie, która w latach 1944-1956 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie zaś z przepisem art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy, pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby wymienione w art. 21 ust.2 pkt 4 (czyli m.in. pełniące służbę w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa), z zastrzeżeniem art. 21 ust.3.

Ten ostatni przepis stanowił, że nie stosuje się przepisu ust. 2 pkt 4 lit. a) wobec osób, które przedłożą dowody, że do wymienionych służb i organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy.

Okoliczności tej skarżący nie udowodnił.

Wobec powyższego, stwierdzić należy, że podnoszenie przez skarżącego faktu udziału w [...] w latach 1943-45 było bez znaczenia, gdyż na mocy przepisu art. 25 ust. 2 pkt 1 a) w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a) ustawy, gdyby nawet skarżącemu przysługiwały uprawnienia kombatanckie z tego tytułu, to i tak na podstawie cytowanych przepisów byłby ich pozbawiony.

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt a i c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Tak więc, stwierdzając naruszenie prawa materialnego, polegające na wskazaniu w zaskarżonej decyzji jako jej podstawy prawnej art. 25 ust. 2 pkt 2 , a w uzasadnieniu decyzji art. 25 ust. 2 pkt l lit. a) w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a), Sąd uznał, że naruszenie to nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy.

Dlatego też na podstawie art. 151 ustawy orzeczono jak w sentencji.