Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1678/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 2a
journal: Dz.U. 2019 poz 2407
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Przybysz Sędzia del. WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 25 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Ol 229/21 w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie zmiany prawa do świadczenia wychowawczego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 25 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Ol 229/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie zmiany prawa do świadczenia wychowawczego.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

W dniu [...] października 2019 r. Prezydent Olsztyna przyznał T. K. świadczenia wychowawczego na synów: N. K. i B. K. w kwocie po 500 zł miesięcznie, na okres od 1 października 2019 r. do 31 maja 2021 r.

Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. Prezydent Olsztyna orzekł o zmianie wysokości przyznanego T. K. prawa do świadczenia wychowawczego ustalonego zgodnie z informacją z dnia [...] października 2019 r. na synów: B. K. i N. K. z kwoty 500 zł do kwoty 250 zł miesięcznie, na okres od 1 listopada 2020 r. do 31 maja 2021 r.

W uzasadnieniu podniesiono, że w dniu 22 października 2020 r. do organu I instancji wpłynął odpis prawomocnego orzeczenia Sądu Rejonowego w Giżycku z dnia 21 grudnia 2017 r. o ustaleniu opieki naprzemiennej nad dziećmi strony. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 2a ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r., poz. 2407 ze zm.), dalej powoływanej jako "u.p.w.d.", w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego.

W tej sytuacji organ I instancji uznał, że stosownie do art. 27 ust. 1 u.p.w.d. zaistniały okoliczności uzasadniające zmianę wysokości przyznanego stronie świadczenia wychowawczego.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł T. K.

Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w dniu 22 października 2020 r. do organu I instancji wpłynął odpis prawomocnego orzeczenia Sądu Rejonowego w Giżycku z dnia 21 grudnia 2017 r. sygn. akt III Nsm 456/15 o ustaleniu opieki naprzemiennej nad małoletnimi B. K. i N. K. oraz odpis postanowienia Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 18 grudnia 2019 r. sygn. akt VI RCa, 186/18 oddalającego apelację wniesioną przez stronę.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że na gruncie przepisów u.p.w.d. zasadą jest uznawanie danego dziecka za członka jednej rodziny, a jednoczesne zaliczanie go do odrębnych rodzin obojga rodziców może nastąpić tylko wyjątkowo. O tym, do której rodziny należy zaliczyć dziecko, decyduje, który z uprawnionych podmiotów, wymienionych w art. 4 ust. 2 u.p.w.d., wspólnie zamieszkuje z dzieckiem, a w konsekwencji, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jednakże w stanie prawnym po 30 czerwca 2019 r. przepis art. 5 ust. 2a u.p.w.d. ustanawia wyjątek, którego nie można interpretować rozszerzająco. Wyłącznym wymogiem podzielenia świadczenia wychowawczego na obydwojga rodziców jest legitymowanie się orzeczeniem sądu cywilnego ustanawiającym opiekę naprzemienną. Odnosząc się do wcześniejszych decyzji Kolegium organ odwoławczy wskazał, że w dacie ich podejmowania przez Kolegium nie zostało wydane jakiekolwiek orzeczenie sądowe w przedmiocie ustalenia opieki naprzemiennej nad dziećmi strony, co wynika z uzasadnienia decyzji. Podkreślono, że w przedmiotowej sprawie opieka naprzemienna wynika z orzeczenia sądu, a w związku z tym powoływanie się przez stronę, że matka dzieci odmawia partycypowania w kosztach utrzymania dzieci i drobiazgowe wyliczanie nakładów pieniężnych, jakie ponosi strona na swoje dzieci, nie ma żadnego wpływu na prawo do przedmiotowego świadczenia w całości. Z tej samej przyczyny zbędnym było dowodzenie, kto finansuje dzieciom m.in. wypoczynek, czy też zajęcia dodatkowe.

W skardze na powyższą decyzję T. K. zarzucił naruszenie art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 5 ust. 2a u.p.w.d. oraz brak odniesienia się w zaskarżonej decyzji do wszelkich zarzutów podniesionych w odwołaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalając skargę wskazał, że ani przepisy u.p.w.d., ani żaden inny akt prawny - w tym Kodeks postępowania cywilnego, czy Kodeks rodzinny i opiekuńczy, nie definiuje pojęcia opieki naprzemiennej, użytego przez ustawodawcę w art. 5 ust. 2a u.p.w.d. Jednak zakres tego pojęcia można ustalić odwołując się do treści art. 5821 § 4 k.p.c., art. 59822 k.p.c. oraz art. 7562 § 1 pkt 3 i § 2 k.p.c. W świetle tych przepisów z naprzemiennym sprawowaniem pieczy nad małoletnim przez jego rodziców mamy do czynienia, gdy dziecko mieszka z każdym z rodziców w powtarzających się okresach czasu. Opiekę naprzemienną cechuje mniej więcej równy podział obowiązków pomiędzy rodzicami w zakresie sprawowania opieki nad dzieckiem, które zamieszkuje i koncentruje swoje sprawy życiowe na zmianę u obojga rodziców. Zatem opiekę naprzemienną w rozumieniu u.p.w.d. konstytuują trzy elementy: rodzice dziecka powinni być rozwiedzeni, w separacji lub żyć w rozłączeniu, w przedmiocie opieki winno zapaść orzeczenie sądu, a opieka nim orzeczona winna cechować się naprzemiennością.

Sąd zauważył także, że pozostawanie dziecka pod opieką naprzemienną nie jest okolicznością możliwą do ustalania przez organ administracji prowadzący postępowanie, a w konsekwencji również przez sąd administracyjny. Okoliczność ta powinna wynikać bezpośrednio z orzeczenia sądu powszechnego, jako wyłącznie właściwego do jej ustalenia.

Jak wynika z akt sprawy Sąd Rejonowy w Giżycku prawomocnym postanowieniem z dnia 21 grudnia 2017 r. sygn. akt III Nsm 456/15 ustalił miejsce pobytu małoletnich dzieci skarżącego naprzemiennie u matki i ojca, po siedem dni u każdego z rodziców. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, że skarżący wraz z matką dzieci sprawują nad swoimi synami opiekę naprzemienną, o której mowa w art. 5 ust. 2a u.p.w.d., a uprawnienie do tejże opieki wynika wprost z przywołanego postanowienia sądu powszechnego.

W świetle art. 5 ust. 2a u.p.w.d. w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego. W unormowaniu tym ustawodawca przesądził, że dziecko może należeć do dwóch rodzin, jeżeli w porównywalnych i powtarzających się okresach znajduje się pod opieką naprzemienną rodziców.

Sąd podniósł przy tym, że nie jest zasadny zarzut dotyczący niewyjaśnienia przez organ I instancji, czy matka dzieci także wystąpiła o świadczenie 500 plus, gdyż okoliczność ta nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie. W tym zakresie należy rozważyć regulacje zawarte w art. 5 ust. 2a u.p.w.d. oraz w art. 22 u.p.w.d. Przepis art. 22 u.p.w.d. ustanawia dyrektywę wypłaty świadczenia rodzicowi (opiekunowi prawnemu dziecka lub opiekunowi faktycznemu dziecka) faktycznie sprawującemu opiekę nad dzieckiem. Z literalnego brzmienia analizowanego przepisu wynika, że odnosi się on tylko i wyłącznie do obojga rodziców sprawujących równocześnie opiekę nad dzieckiem. W takiej sytuacji, tj. równoczesnego sprawowania opieki nad dzieckiem przez obojga rodziców (opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka) zachodzi konieczność spersonifikowania jednego rodzica, jako beneficjenta świadczenia, pomimo, że opiekę sprawują obydwoje równocześnie. Art. 22 u.p.w.d. posługuje się w tym zakresie regułą pierwszeństwa. Przy czym konieczność wprowadzenia reguły kolizyjności w przypadku zbiegu prawa rodziców równocześnie sprawujących opiekę nad dzieckiem wynika z faktu, że w tym przypadku świadczenie wychowawcze ma charakter niepodzielny, tj. może być przyznane w całości tylko i wyłącznie jednemu z rodziców sprawujących równocześnie opiekę nad dzieckiem. Z kolei art. 5 ust. 2a u.p.w.d. dotyczy opieki, gdy dziecko jest, zgodnie z orzeczeniem sądu, pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych (żyjących w separacji lub w rozłączeniu) sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, co wprost wynika z jego brzemienia. Nie dotyczy zatem rodziców sprawujących opiekę nad dzieckiem równocześnie. W takiej sytuacji, tj. sprawowania opieki w porównywalnych i powtarzających się okresach nie zachodzi konieczność, w przeciwieństwie do art. 22 u.p.w.d., wprowadzenia reguły kolizyjności, co do wypłaty świadczenia w pełnej wysokości jednemu z rodziców, gdyż ustawodawca przesadził w analizowanym przepisie, że kwotę świadczenia wychowawczego "ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego". Art. 5 ust. 2a u.p.w.d. ma charakter materialnoprawny, a zatem statuuje dla każdego z rodziców rozwiedzionych (żyjących w separacji lub w rozłączeniu), niezależne od drugiego rozwiedzionego małżonka, prawo do połowy wysokości świadczenia wychowawczego. Uprawnienie powyższe ma charakter samoistny, tj. niezależny od równie wyłącznego uprawnienia drugiego rozwiedzionego małżonka do otrzymania połowy świadczenia wychowawczego za dany miesiąc. Zatem w sytuacji rodziców rozwiedzionych (żyjących w separacji lub w rozłączeniu) każdemu z nich przysługuje prawo do połowy wysokości świadczenia, niezależnie od uprawnienie drugiego, tj. nie ma jakiegokolwiek znaczenia, kiedy drugi z małżonków złożył wniosek o przysługującemu mu prawo do połowy wysokości świadczenia, a nawet czy w ogóle zechce z takowego prawa skorzystać. W związku z tym organ nie musi wyjaśniać, czy matka dzieci także wystąpiła o świadczenie 500 plus.

Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie ma również znaczenia okoliczność zasądzonych od matki alimentów na rzecz dzieci, bowiem przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci nie uzależniają uzyskania prawa do świadczenia wychowawczego od jakichkolwiek innych przesłanek niż te wskazane w ustawie. Świadczenie wychowawcze nie jest także powiązane z kryterium dochodowym, nie może być zatem uznane za część szeroko rozumianej pomocy społecznej. Uprawnienie do uzyskania tego świadczenia wiąże się z materialną pomocą służącą wychowywaniu dziecka, zaś wyznacznikiem uzyskania prawa do świadczenia wychowawczego przez podmioty uprawnione jest sprawowanie przez nich opieki, utożsamiane z wychowaniem małoletniego dziecka, a w konsekwencji warunkiem takim jest zamieszkiwanie czy też wychowanie i sprawowanie opieki nad małoletnim i zaspokajanie jego potrzeb życiowych.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł T. K., zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r., poz. 1818) poprzez jego niewłaściwą interpretację (literalną) w niniejszej sprawie mimo niewyjaśnienia czy drugi z rodziców (matka dzieci – A. C.) wystąpiła i ma prawo do świadczenia wychowawczego na dzieci i w konsekwencji "automatyczne" dokonanie niezasadnego podziału świadczenia na pół (wykładnia literalna);

2) art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy poprzez przyjęcie, że świadczenie (jego połowa) może być wypłacona drugiemu rodzicowi (tj. mamie dzieci) - podczas gdy osoba utrzymującą dzieci jest ojciec (zasądzone od matki alimenty na dzieci płatne do rąk ojca na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 26 października 2017 r. sygn. akt VI RCa 122/17);

3) art. 5 ust. 1 ustawy poprzez przyznanie wnioskującemu - skarżącemu jedynie połowy należnego świadczenia wychowawczego mimo braku jakichkolwiek podstaw do ograniczenia należnego świadczenia;

4) art. 4 ust. 1 ustawy oraz art. 71 ust. 1 zd. 1 oraz art. 72 ust. 1 Konstytucji RP poprzez zastosowanie interpretacji (wykładni literalnej ustawy) naruszając tym samym dobro rodziny oraz naruszając chronione Konstytucją dobro dziecka - poprzez ograniczenie należnego z ustawy świadczenia wychowawczego, którego celem jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka (w tym opieką i zaspokojeniem potrzeb dziecka) bez względu na sposób "dystrybucji" tych środków (przez jednego rodzica w całości czy obu rodziców w częściach równych ), co w konsekwencji doprowadziło do ograniczenia należnego na dzieci świadczenia wychowawczego - zamiast 500 zł /m-c - przyznano 250 zł na dziecko /m-c.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości;

2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Ponadto T. K. oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wyrażona w tym przepisie zasada oznacza pełne związanie Sądu podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Konkretne, zawarte w skardze kasacyjnej, przyczyny zaskarżenia determinują zakres rozpoznania sprawy, czyli badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego wyroku Sądu I instancji.

Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że uszło uwadze skarżącego kasacyjnie, że zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie decyzja, jak i decyzja organu I instancji wydane zostały w trybie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Zarzutu naruszenia tego przepisu zabrakło jednak w skardze kasacyjnej. Uwzględniając jednak stanowisko zawarte w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09 (ONSAiWSA z 2010 r. nr 1, poz. 1), Sąd przeanalizował prawidłowość przeprowadzonej przez Sąd I instancji kontroli w zakresie naruszenia prawa materialnego, tj. przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, a w szczególności prawidłowości zastosowania art. 5 ust. 2a tej ustawy.

Dodatkowo zauważyć trzeba, że w skardze nie został sformułowany żaden zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczący ustaleń stanu faktycznego sprawy, a to oznacza, że przyjęty w zaskarżonym wyroku stan faktyczny jest prawidłowy. Nie można bowiem za pomocą zarzutów naruszenia prawa materialnego zwalczać ustaleń w sferze faktycznej. Nie ma również możliwości skutecznego powoływania się na zarzut wadliwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy nie zakwestionowano równocześnie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie. Jest to konsekwencją faktu, że błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oparł się na stanie faktycznym ustalonym przez organy administracji i zaaprobowanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie. Z ustaleń tych wynika, że Sąd Rejonowy w Giżycku prawomocnym postanowieniem z dnia 21 grudnia 2017 r. sygn. akt III Nsm 456/15 ustalił miejsce pobytu małoletnich dzieci skarżącego naprzemiennie u matki i ojca, po siedem dni u każdego z rodziców. W tej sytuacji T. K. wraz z matką dzieci – A. C. sprawują nad swoimi synami opiekę naprzemienną, o której mowa w art. 5 ust. 2a u.p.w.d., a uprawnienie do tejże opieki wynika wprost z ww. postanowienia sądu powszechnego. Okoliczność ta stanowiła podstawę zaskarżonych decyzji i nie została skutecznie zakwestionowana przez autora skargi kasacyjnej.

Przechodząc do zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej zauważyć należy, że zgodnie z art. 4 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka, w tym opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a. W myśl natomiast art. art. 5 ust. 2a ww. ustawy, w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego.

Z powołanych przepisów wynika zatem, że zasadą jest, że świadczenie wychowawcze przysługuje matce lub ojcu, z którym dziecko wspólnie zamieszkuje. Podział świadczenia wychowawczego jest od niej wyjątkiem, uzależnionym od istnienia orzeczenia sądowego ustanawiającego opiekę naprzemienną.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym pozostawanie dziecka pod naprzemienną opieką obojga rodziców nie jest kwestią mogącą podlegać interpretacji stron lub organu prowadzącego dane postępowanie administracyjne, a fakt ten musi wynikać wprost z orzeczenia sądu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 sierpnia 2017 r. sygn. akt I OSK 947/17, z dnia 4 października 2017 r. sygn. akt I OSK 778/17, z dnia 17 listopada 2017 r. sygn. I OSK 1046/17, z dnia 11 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1506/17, z dnia 19 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 1807/17, z dnia 22 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 2302/17, z dnia 11 kwietnia 2018 r. sygn. akt I OSK 2088/17, z dnia 16 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 2640/17, z dnia 24 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 2997/17).

Oznacza to, że organy administracji publicznej, realizujące zadania w zakresie świadczenia wychowawczego, nie są uprawnione do badania, w jaki sposób w danym przypadku jest faktycznie sprawowana opieka nad dzieckiem przez danego z rodziców. Zagadnienia związane ze sprawowaniem opieki nad małoletnimi dziećmi i uregulowaniem kontaktów pomiędzy rodzicami i dziećmi - jako ściśle powiązane z funkcjonowaniem rodziny - są sprawami cywilnymi, rozpatrywanymi w oparciu o przepisy prawa cywilnego, a dokładnie tej jego części, którą stanowi prawo rodzinne i opiekuńcze. Rozpatrywanie tego rodzaju spraw należy do właściwości sądu powszechnego. Zgodnie bowiem z art. 1 K.p.c., akt ten normuje postępowania sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisu Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne).

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że postanowieniem z dnia 21 grudnia 2017 r. Sąd Rejonowy w Giżycku III Wydział Rodzinny i Nieletnich w sprawie III Nsm 456/15, ustalił miejsce pobytu małoletnich B. K. i N. K. naprzemiennie u matki A. C. i ojca T. K., po siedem dni u każdego z rodziców, a apelacja od ww. orzeczenia została oddalona postanowieniem Sądu Okręgowego w Olsztynie VI Wydział Cywilny Rodzinny z dnia 18 grudnia 2019 r. sygn. akt VI RCa 186/18.

Powyższa okoliczność wskazująca jednoznacznie na charakter opieki ojca i matki małoletnich determinowała rozstrzygnięcie organów administracji publicznej poprzez zmianę prawa do przyznanego T. K. w dniu [...] października 2019 r. świadczenia wychowawczego. W konsekwencji, w sytuacji gdy opieka naprzemienna wyraźnie wynikała z powołanego orzeczenia sądowego, organ nie mógł ustalić innego sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej. Bez wyeliminowania z obrotu prawnego wskazanego orzeczenia sądu powszechnego, w świetle prawa dzieci skarżącego wciąż pozostają w reżimie opieki naprzemiennej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, brzmienie powołanego art. 5 ust. 2a ustawy jest jasne i nie wymaga interpretacji, wobec jednoznacznego stwierdzenia, że wyłącznym wymogiem podzielenia świadczenia wychowawczego na obydwojga rodziców jest legitymowanie się orzeczeniem sądu cywilnego ustanawiającym opiekę naprzemienną. Przepis ten, w sytuacji, gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną, wprowadza obowiązek przyznania każdemu z rodziców świadczenia wychowawczego w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc, o czym świadczy sformułowanie "ustala się". Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie powołany przepis jako przepis szczególny musi być wykładany ściśle, a jego wykładnia rozszerzająca jest nieuzasadniona.

Bez wpływu na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie pozostaje również wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie VI Wydział Cywilny Rodzinny z dnia 26 października 2017 r. sygn. akt VI RCa 122/17, w którym zasądzono od A. C. na rzecz B. i N. K. alimenty w kwocie po 200 zł miesięcznie na rzecz każdego z nich, płatne do rąk ojca małoletnich oraz okoliczność ewentualnej rezygnacji przez matkę dzieci z prawa do świadczenia wychowawczego. Żaden bowiem przepis ustawy nie przewiduje zwiększenia kwoty świadczenia wychowawczego do jego pełnej wysokości, w przypadku gdy jeden z rodziców sprawujący opiekę naprzemienną nie złożył wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego lub też w sytuacji zasądzonych alimentów.

Z tych względów za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia art. 4 ust. 1, art. 4 ust. 2 pkt 1 oraz art. 5 ust. 1 i 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

Ponadto chybiony jest zarzut naruszenia art. 71 ust. 1 Konstytucji RP, tj. wyrażonej w nim zasady prawa rodziny do ochrony ze strony państwa. Przepis ten stanowi ogólną ramę zobowiązującą państwo do zapewnienia rodzinie pomocy i ochrony, nie konkretyzując warunków jej przyznania i pozostawiając tym samym ustawodawcy określenie form i przesłanek jej świadczenia. Okoliczność wprowadzenia przez ustawodawcę warunków nabycia prawa do świadczenia wychowawczego oraz ustalenie wysokości tego świadczenia dla każdego z rodziców dziecka przebywającego pod opieką naprzemienną w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego nie oznacza, że państwo nie wywiązuje się z obowiązku ochrony rodziny.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.