Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 260/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2016-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par.3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b, art. 103 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2015 poz 155
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędzia WSA Daria Sachanbińska – spr. Protokolant St. inspektor sądowy Grażyna Jankowska-Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2016 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 21 października 2015 r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez D. S. (zwanego dalej stroną lub skarżącym) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 21 października 2015 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Namysłowskiego z dnia 8 czerwca 2015 r., nr [...], orzekającą o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy od 6 lutego 2015 r. do czasu stwierdzenia ustania przyczyn zatrzymania prawa jazdy.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:

Po otrzymaniu wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia 5 listopada 2014 r., sygn. akt [...], którym uznano D. S. za winnego popełnienia wykroczenia z art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń i orzeczono wobec niego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy w związku z kierowaniem pojazdem w stanie po użyciu alkoholu, a także zaliczono na poczet zakazu okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 28 lipca 2014 r. do dnia uprawomocnienia się wyroku, Starosta Namysłowski skierował D. S. - dwoma decyzjami z dnia 31 grudnia 2014 r. - na badania psychologiczne i na badania lekarskie. W decyzjach tych organ wyznaczył miesięczny termin na wykonanie ww. badań oraz stwierdził, że orzeczenie psychologiczne i lekarskie należy przedstawić w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia decyzji. Pouczono też stronę, że nieprzedstawienie orzeczeń w wyznaczonym terminie spowoduje wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.

Ponadto organ zawiesił z urzędu prowadzone odrębnie postępowanie w sprawie cofnięcia stronie uprawnień do prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych.

Zawiadomieniem z dnia 20 maja 2015 r. Starosta Namysłowski poinformował stronę, że wobec niedostarczenia orzeczenia psychologicznego zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Podobne zawiadomienie skierowano do strony w związku z bezskutecznym upływem terminu na dostarczenie orzeczenia lekarskiego.

W odpowiedzi na powyższe zawiadomienia D. S. wyjaśnił, że nie wykonał badań, ponieważ nie posiadał odpowiednich środków finansowych na ten cel.

Decyzją z dnia 8 czerwca 2015 r., nr [...], Starosta Namysłowski postanowił zatrzymać D. S. prawo jazdy od dnia 6 lutego 2015 r. do czasu stwierdzenia ustania przyczyn zatrzymania prawa jazdy. Organ wskazał, że w dniu 5 lutego 2015 r. upłynął termin poddania się badaniu psychologicznemu. Wyjaśnił też, że na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r. poz. 155, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, organ jest zobowiązany skierować kierowcę na badanie psychologiczne, jeżeli kierował pojazdem w stanie po użyciu alkoholu, a w dalszej kolejności - z uwagi na niepoddanie się badaniu - wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, stosownie do art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy. Ponadto organ odnotował, że wobec oświadczenia o utracie prawa jazdy o nr druku [...], nie zostało zatrzymane aktualne prawo jazdy, ponieważ strona posiada wydany 16 października 2007 r. wtórnik prawa jazdy, który to wtórnik należy zwrócić w trybie natychmiastowym. W decyzji zawarto pouczenie, że zwrot prawa jazdy zatrzymanego na okres przekraczający 1 rok uzależniony jest od uzyskania pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.

O zatrzymaniu stronie prawa jazdy (wtórnika) od dnia 6 lutego 2015 r. do czasu stwierdzenia ustania przyczyn zatrzymania prawa jazdy Starosta Namysłowski orzekł ponadto inną decyzją, również z dnia 8 czerwca 2015 r., o numerze [...], przy czym powodem jej wydania było w tym przypadku niedostarczenie badania lekarskiego.

Od decyzji z dnia 8 czerwca 2015 r., nr [...], D. S. wniósł odwołanie, w którym nie zgodził się z wyznaczonym w sposób "sztywny" terminem do wykonania badań, bez uwzględnienia innych okoliczności, oraz z tym, że po upływie 12 miesięcy będzie musiał przystąpić do egzaminu państwowego. Przypomniał, że jego uprawnienia zostały zatrzymane na 6 miesięcy, tym samym nie dotyczy go przymus ponownego zdawania egzaminu. W tych okolicznościach zaskarżoną decyzję uznał za krzywdzącą oraz niezgodną z obowiązującym prawem i Konstytucją (prawo nabyte nie może być cofnięte). W związku z tym skarżący wniósł "o anulowanie Postanowienia Starosty Namysłowa oraz wyznaczenie bliżej nieokreślonego terminu dostarczenia wskazanych badań", a także "o zaniechanie i wstrzymanie zapowiedzianych czynności".

Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 22 czerwca 2015 r. D. S. zawiadomił organ, iż w dniu 28 lipca 2014 r. zatrzymano mu prawo jazdy, które odnalazł. Natomiast zagubił także wtórnik prawa jazdy, a tym samym nie posługuje się nim i prosi o jego anulowanie.

W dniu 7 lipca 2015 r. do Starostwa Powiatowego w Namysłowie wpłynęło postanowienie z dnia 30 czerwca 2015 r., którym Sąd Rejonowy w [...] wyjaśnił, że wykonanie zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy, orzeczonego w ww. wyroku z dnia 5 listopada 2014 r., należy liczyć od dnia faktycznego zwrócenia przez ukaranego ważnego dokumentu prawa jazdy, a także nakazał D. S. zwrot dokumentu prawa jazdy, o ile go posiada oraz wskazał, że do chwili wykonania tego obowiązku okres, na który orzeczono zakaz, nie biegnie.

Ponadto decyzją z dnia 31 sierpnia 2015 r., nr [...], Starosta Namysłowski, po wcześniejszym podjęciu postępowania, cofnął D. S. uprawnienia do prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy, zgodnie z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia 5 listopada 2014 r. oraz postanowieniem tegoż Sądu z dnia 30 czerwca 2015 r., tj. od 23 czerwca do 23 grudnia 2015 r. Rozstrzygnięcie oparto o przepis art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy w zw. z art. 182 § 2 ustawy Kodeks karny wykonawczy. W pouczeniu decyzji wskazano, że decyzja wygasa 24 grudnia 2015 r. i z tym dniem następuje przywrócenie uprawnień. Natomiast wydania prawa jazdy osobie mającej orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów na okres nieprzekraczający rok dokonuje się po otrzymaniu wniosku o zwrot zatrzymanego prawa jazdy oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej.

W wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji z dnia 8 czerwca 2015 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze - decyzją z dnia 21 października 2015 r. - utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, uznając je za prawidłowe. Kolegium przypomniało, że decyzja Starosty Namysłowskiego w sprawie skierowania strony na badania psychologiczne stała się ostateczna. W art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy nie został zakreślony termin poddania się badaniom, jednak w myśl obowiązującego od dnia 24 sierpnia 2014 r. - art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. poz. 970), do 3 stycznia 2016 r. osoba skierowana na badanie, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lub pkt 3 lit. a, b i d ustawy zmienianej w art. 1, jest obowiązana do poddania się badaniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu oraz do przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia (lekarskiego i psychologicznego) w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. Nadto Kolegium zauważyło, że art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy nakłada na starostę obowiązek wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w sytuacji, gdy osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawi w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Dostrzegło również, że Starosta wszczął niniejsze postępowanie dopiero 20 maja 2015 r., a tym samym de facto wydłużył stronie okres do przedstawienia wymaganego orzeczenia. Z kolei, odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii obowiązku odbycia egzaminu kontrolnego, Kolegium wskazało, że pouczenie w tym zakresie wynika z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy. Natomiast prawa nabyte, na które powołuje się strona, mogą być odebrane, jeżeli przepisy przewidują taką możliwość. W stosunku do kierowców uprawnienia do kierowania pojazdami mogą być im odebrane, jeżeli kierowcy naruszają obowiązujące przepisy prawa o ruchu drogowym.

W skardze na powyższą decyzję D. S., reprezentowany przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Zarzucił rażące naruszenie prawa mające wpływ na treść decyzji, tj.: naruszenie przepisów prawa postępowania administracyjnego, a to art. 6, art. 7, art. 10, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.), zwanej dalej K.p.a., przez ich niezastosowanie. Wskazał skarżący na obowiązek organu prawidłowego sporządzenia uzasadnienia decyzji i w tym zakresie wywodził, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie obejmuje wszystkich wydanych w sprawie decyzji Starosty Namysłowskiego oraz orzeczeń Sądu Rejonowego w [...], które diametralnie zmieniają sposób oceny okoliczności sprawy, zatem organ orzekał bez ustalenia wszystkich istotnych okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie. Zupełnie pominięto decyzję z dnia 31 sierpnia 2015 r., którą cofnięto stronie uprawnienia do prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy. W decyzji tej powołano się na orzeczenia Sądu Rejonowego w [...], z których wynika, że wobec skarżącego orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy, a wykonanie tego środka powinno liczyć się od dnia faktycznego zwrócenia prawa jazdy, natomiast w razie braku posiadania uprawnień, od oświadczenia o utracie dokumentu, tj. od 23 czerwca 2015 r. Ponadto pouczono skarżącego, że z dniem 24 grudnia 2015 r. następuje przywrócenie uprawnień, a wydanie prawa jazdy następuje na wniosek, po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Podkreślił skarżący, że odbywa się to bez skierowania na jakiekolwiek badania.

W uzupełnieniu skargi, ustanowiony z urzędu pełnomocnik wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji, jako naruszających również art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy (powinno być art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b - dop. Sądu), który to przepis został niewłaściwie zastosowany. Domagał się także przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Wywodził, że organy pominęły okoliczność prowadzenia równolegle postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, w trybie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy. Meritum tego postępowania było ustalenie, czy wobec skarżącego nastąpiło zatrzymanie prawa jazdy i na jaki okres należy orzec cofnięcie uprawnień. Natomiast postępowanie, w jakim zapadła zaskarżona decyzja, jak i postępowanie w sprawie skierowania na badanie mogą się toczyć w stosunku do osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdami. Zatem, w okolicznościach sprawy należało wszechstronnie ocenić wszystkie dowody i ustalić, czy skarżący był kierowcą w rozumieniu ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 2 pkt 1 ustawy, a w dalszej kolejności, czy posiadał prawo jazdy i czy zasadne było kierowanie go na badania psychologiczne. Pełnomocnik dostrzegł, że skarżący został wezwany przez organ do zwrotu wtórnika prawa jazdy, choć był do tego zobowiązany na podstawie wyroku z dnia 5 listopada 2014 r. Jego zdaniem, oba ostatnio wymienione postępowania były bezprzedmiotowe. Jeśli nawet organ uznał, że w chwili wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy skarżący był kierowcą, to powinien był to wyraźnie stwierdzić w uzasadnieniu decyzji. Ten brak świadczy o naruszeniu zasad ogólnych procedury administracyjnej, określonych w art. 8 i art. 11 K.p.a. Zasady te narusza również nieustalenie, czy skarżący posiada prawo jazdy (wtórnik). Wskutek wadliwych decyzji i przewlekłych działań organów doszło do wydłużenia czasu pozbawienia skarżącego uprawnień do prowadzenia pojazdów, niż wynika to z wyroku Sądu. W podsumowaniu pełnomocnik zauważył, że Starosta zobowiązany był w pierwszej kolejności do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień, a w razie ubiegania się o zwrot prawa jazdy winien skierować skarżącego na obligatoryjne badania zdrowotne i psychologiczne.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo Kolegium uznało, że wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień do prowadzenia pojazdów pozostaje bez wpływu na ocenę prawną skarżonego rozstrzygnięcia.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę oraz zawartą w niej argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić, jednak tylko w zakresie żądania uchylenia zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przedmiot kontroli Sądu stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Namysłowskiego orzekającą o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy od 6 lutego 2015 r. z powodu niepoddania się badaniu psychologicznemu, do czasu stwierdzenia ustania przyczyn zatrzymania prawa jazdy. Jako podstawę prawną obu wydanych w sprawie decyzji wskazano art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b cyt. wyżej ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, nadal zwanej w skrócie "ustawą". Zgodnie z tym przepisem, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku, gdy osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 84 ust. 1. Z przytoczonej regulacji wynika, że niepoddanie się przez kierowcę badaniom psychologicznym lub ich nieprzedstawienie w zakreślonym terminie, w oparciu o wydaną decyzję o skierowaniu na takie badania, zobowiązuje organ do podjęcia kolejnego kroku, polegającego na zatrzymaniu prawa jazdy, przy czym nie jest to decyzja uznaniowa, zależna od woli organu, bowiem organ ten jest związany dyspozycją przepisu art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy.

W ocenie organów, taki właśnie przypadek zaistniał w odniesieniu do skarżącego, który decyzją Starosty Namysłowskiego z dnia 31 grudnia 2014 r. został skierowany na badanie psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w zakresie posiadanego uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B. Skarżącego zobowiązano do poddania się badaniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu i do przedstawienia Staroście odpowiedniego orzeczenia psychologicznego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. W sprawie nie jest sporne, że skarżący nie wykonał ww. obowiązków, co - zdaniem organów - stanowiło niezbędny i wystarczający warunek wszczęcia postępowania administracyjnego, a następnie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.

Badając legalność zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził, że wyrażona w niej ocena co do prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji z dnia 8 czerwca 2015 r. jest wadliwa. Kolegium nie dostrzegło bowiem, że Starosta Namysłowski nie tylko postanowił o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy do czasu stwierdzenia ustania przyczyn tego zatrzymania, ale jednocześnie bezpodstawnie - z naruszeniem art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy - orzekł o początkowej dacie zatrzymania prawa jazdy. Stwierdził mianowicie, że zatrzymanie prawa jazdy następuje od dnia 6 lutego 2015 r., ponieważ - jak wskazał - w dniu 5 lutego 2015 r. upłynął miesięczny termin na zgłoszenie się na badania. Nadmienić tylko można, że stronie wyznaczono trzymiesięczny termin na złożenie orzeczenia psychologicznego i tak należy rozumieć pojęcie nieprzedstawienia orzeczenia w wymaganym terminie. Najistotniejsze jest jednak to, że art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy w ogóle nie upoważnia do kształtowania sytuacji prawnej strony we wskazanym zakresie. Stanowi jedynie podstawę do orzeczenia o zatrzymaniu prawa jazdy. Datą zatrzymania prawa jazdy jest natomiast dzień, w którym decyzja stanie się ostateczna i podlega wykonaniu (o ile nie został decyzji nadany rygor natychmiastowej wykonalności). Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 6 K.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, co oznacza, że możliwość określenia przez Starostę konkretnej daty, z którą następuje zatrzymanie prawa jazdy, powinna wynikać z przepisów ustawy. Jest oczywiste, że przytoczony wcześniej art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy takiej możliwości nie przewiduje. Zatem, skoro ustawa nie upoważnia organu administracji publicznej do rozstrzygania o komentowanym terminie, to decyzja w tym zakresie nie ma podstawy prawnej i powinna być w tej części uchylona, czego organ odwoławczy nie uczynił. Powyższe świadczy o naruszeniu przez orzekające w sprawie organy ogólnej zasady praworządności (art. 6 K.p.a.) oraz art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy. Dodatkowo Kolegium, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, naruszyło art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.

W okolicznościach sprawy podkreślenia wymaga, że nie są to jedyne wadliwości, jakie popełniło Kolegium. Zgodzić się bowiem trzeba ze skarżącym, że zakwestionowana decyzja została podjęta bez uwzględnienia i wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Z uwagi na sformułowane w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego, odnotować należy, że art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. nakładają na organy administracji obowiązek ustalenia prawdy obiektywnej i podejmowania rozstrzygnięcia na podstawie wszechstronnie wyjaśnionego stanu faktycznego, przy zastosowaniu wszelkich koniecznych środków dowodowych, z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Ponadto ustanowiona w art. 80 K.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów zobowiązuje do oparcia się przez organ na przekonujących podstawach, wskazanych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, stosownie do treści przepisu art. 107 § 3 K.p.a., i z całą pewnością nie polega na formułowaniu ocen w sposób dowolny. Ostatnio wskazany przepis wyraźnie nakazuje, by organ podał i omówił w uzasadnieniu decyzji istotne dla rozstrzygnięcia fakty i dowody. Natomiast niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd zaskarżonej decyzji. Tylko przeprowadzenie postępowania we wskazany sposób stanowi o spełnieniu warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 K.p.a.). Ponadto organ winien tak prowadzić postępowanie, by pogłębiać zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.), co w przypadku organu odwoławczego koresponduje z wynikającą z art. 15 K.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania. Z zasady tej wynika obowiązek organu odwoławczego merytorycznego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie. Odnotować też trzeba, że uzasadnienie jest obowiązkowym składnikiem decyzji mającym na celu wyjaśnienie rozstrzygnięcia.

Zdaniem Sądu, organ odwoławczy nie sprostał powyższym wymogom, naruszając wskazane regulacje. Nie ustalono bowiem w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy, a podjęta decyzja nie wyjaśnia wszystkich istotnych okoliczności. Wprawdzie - jak już wskazano wyżej - wydane w niniejszej sprawie decyzje stanowią konsekwencję niezrealizowania ostatecznej decyzji o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne, jednak owo związanie wcześniejszym rozstrzygnięciem nie oznacza, że w realiach sprawy Kolegium zwolnione było z obowiązku ustalenia stanu faktycznego w sposób wszechstronny, a więc z uwzględnieniem wszystkich okoliczności i zdarzeń, jakie wynikają z pozostającego w dyspozycji organu materiału dokumentacyjnego oraz jakie zaszły w toku trwającego postępowania odwoławczego, a które mogły mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Z przesłanych tut. Sądowi akt sprawy wynika, że po otrzymaniu wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia 5 listopada 2014 r., którym orzeczono wobec D. S. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy, organ pierwszej instancji prowadził trzy odrębne postępowania, zakończone następującymi decyzjami: z dnia 8 czerwca 2015 r., nr [...], w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy wobec niepoddania się badaniu psychologicznemu - art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy (stanowi przedmiot niniejszej sprawy); z dnia 8 czerwca 2015 r., nr [...], w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy wobec niepoddania się badaniu lekarskiemu - art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy; z dnia 31 sierpnia 2015 r., nr [...], w przedmiocie cofnięcia uprawnień do prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy - art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy. Odnośnie do dwóch pierwszych decyzji wskazać przyjdzie, że Starosta dwukrotnie orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy (wtórnika), zobowiązując do jego natychmiastowego zwrotu, przy czym z akt sprawy nie wynika, by decyzja o nr [...], została przykładowo wyeliminowana z obrotu prawnego. Organ odwoławczy nie zauważył i nie skomentował prawnej możliwości wydania w stosunku do tej samej strony dwóch rozstrzygnięć o zatrzymaniu tego samego prawa jazdy (wtórnika), a przy tym nie wyjaśnił, czy w chwili orzekania drugie z tych rozstrzygnięć było już ostateczne i podlegało wykonaniu, a więc nie zbadał kwestii zasadności toczonego postępowania.

Nadto Kolegium pominęło jeszcze dwie inne istotne okoliczności, które - w ocenie Sądu - mogły wpłynąć na wynik sprawy. Po pierwsze, w zaskarżonej decyzji przemilczano fakt wydania przez Sąd Rejonowy w [...] postanowienia z dnia 30 czerwca 2015 r., którym już po wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej, ale przed wydaniem kontrolowanej decyzji, nałożono na D. S. - na podstawie art. 29 § 3 Kodeksu wykroczeń - obowiązek zwrotu dokumentu prawa jazdy. Sąd ten wyjaśnił m.in., że w dniu 28 lipca 2014 r. ukaranemu zatrzymano nieważny dokument prawa jazdy nr [...] nr druku [...]. Natomiast posiada on jeszcze jeden, ważny dokument prawa jazdy, tj. wtórnik prawa jazdy o nr [...] nr druku [...], który powinien zwrócić. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, komentowana okoliczność wymagała ujawnienia w zaskarżonej decyzji oraz zobowiązywała Kolegium do przeprowadzenia oceny, czy wobec orzeczonego przez sąd powszechny środka karnego oraz nakazu zwrotu dokumentu prawa jazdy, przedmiotowe pozostaje orzekanie przez organy administracji w przedmiocie zatrzymania D. S. prawa jazdy. Poza tym zauważyć trzeba, że zatrzymanie prawa jazdy nastąpiło "do czasu stwierdzenia ustania przyczyn zatrzymania prawa jazdy", podczas gdy niewątpliwe jest, że w stosunku do skarżącego orzeczono zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres sześciu miesięcy. Tak więc w okresie obowiązywania tego zakazu skarżący nie mógłby prowadzić żadnych pojazdów, niezależnie od wyniku badań psychologicznych. Po drugie, trafnie dostrzeżono w skardze, że Kolegium pominęło również fakt cofnięcia skarżącemu uprawnień do prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy. Decyzję w tym zakresie (z dnia 31 sierpnia 2015 r.) wydano na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy, wedle którego starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdu. Powyższe oznacza, że D S., któremu cofnięto uprawnienia, utracił status kierowcy (o ile decyzja w tym przedmiocie jest rzeczywiście ostateczna). Natomiast skierowanie na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu w związku ze stwierdzonym kierowaniem pojazdem w stanie po użyciu alkoholu (art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy), a następnie wydanie decyzji na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy, jako konsekwencji nieprzedstawienia w wymaganym terminie orzeczenia psychologicznego, dotyczy niewątpliwie kierowcy, czyli osoby uprawnionej do kierowania pojazdami (art. 2 pkt 1 ustawy w zw. z art. 2 pkt 21 ustawy Prawo o ruchu drogowym). Tak więc także z uwagi na wydanie przez Starostę Namysłowskiego decyzji z dnia 31 sierpnia 2015 r., Kolegium powinno dokonać oceny przedmiotowości postępowania dotyczącego zatrzymania skarżącemu prawa jazdy, oczywiście po wcześniejszym ustaleniu, że decyzja ta posiada przymiot ostateczności.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego i prawa procesowego, a stwierdzone naruszenia miały wpływ na wynik sprawy. Konieczne stało się zatem uchylenie kontrolowanej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu odwoławczego przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa, zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a.