Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2862/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-04 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie przyznania specjalnego zasiłku celowego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 8 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie przyznania specjalnego zasiłku celowego.

Wnioskiem z 27 stycznia 2015 r. skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Wnioskodawca podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z dochodów w wysokości [...] zł (brutto), osiąganych z pracy wykonywanej na podstawie umowy o pracę zawartej na czas określony (do [...] czerwca 2016 r.). Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, w tym oszczędności, zaś w uzasadnieniu wniosku wskazał, że jego wynagrodzenie zajęte jest przez komornika. Wnioskodawca podał także, że mieszka w wynajmowanym – bez formalnej umowy – pokoju ponosząc z tego tytułu koszty w wysokości [...] zł brutto. Skarżący wskazał następnie, że ponosi stałe wydatki na zakup biletu miesięcznego ([...]zł brutto), opłatę za telefon komórkowy (ok. [...] zł), opłatę za Internet (ok. [...] zł) oraz na zakup żywności i środków czystości (ok. [...]zł). W ocenie skarżącego, nie jest on w stanie samodzielnie skutecznie bronić swoich praw przed sądem, zaś brak środków finansowych nie pozwala mu ponieść kosztów działania pełnomocnika ustanowionego z wyboru. Skarżący zaznaczył jednocześnie, że z jego udziałem toczy się obecnie kilka postępowań sądowych.

W związku z tym, że oświadczenia zawarte we wniosku o prawo pomocy okazały się niewystarczające do oceny aktualnego stanu majątkowego strony, na mocy zarządzenia z 4 lutego 2015 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia złożonego wniosku, stosownie do art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: p.p.s.a., w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem odmowy uwzględnienia wniosku w związku z niewykazaniem przesłanek do przyznania prawa pomocy, m.in. poprzez przedstawienie: dokumentu ujawniającego wysokość aktualnie uzyskiwanych dochodów, dokumentacji dotyczącej prowadzonego postępowania egzekucyjnego, pisemnego oświadczenia wynajmującego (właściciela) o wysokości ustalonego przez strony czynszu z tytułu najmu pokoju (miesięcznie), wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych

i lokat, na których gromadzone są środki pieniężne - z ostatnich trzech miesięcy wraz z historią dokonanych na rachunkach operacji, odpisów zeznań podatkowych składanych przez skarżącego do właściwego urzędu skarbowego - za ostatnie dwa lata, a także przedstawienie dokumentów potwierdzających ponoszenie wydatków na utrzymanie konieczne, wskazanych w złożonym wniosku o prawo pomocy.

Wezwanie sądowe w tym przedmiocie, które skarżący otrzymał w dniu 9 lutego 2015 r. (k. 52), pozostało jednakże bez odpowiedzi.

W dniu 4 lutego 2015 r. skarżący wniósł osobiście sporządzoną skargę kasacyjną od wyroku z 8 grudnia 2014 r.

Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uzależnienie możliwości przyznania prawa pomocy od wykazania przez osobę wnioskującą o przyznanie takiej pomocy, że poniesienie kosztów tego postępowania wiązać się będzie z uszczerbkiem w utrzymaniu koniecznym wnioskodawcy sprawia, że do uwzględnienia wniosku może dojść jedynie w tych przypadkach, w których zostanie przez wnioskodawcę dowiedzione, że dysponuje on wyłącznie środkami na zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych, a zdobycie dodatkowych środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe.

Z oświadczeń złożonych przez stronę w rozpoznawanym wniosku wynika, że skarżący swoje jednoosobowe gospodarstwo domowe utrzymuje z dochodów osiąganych z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] zł brutto (ok. [...] zł netto). Uzyskiwane środki w całości konsumowane są na pokrycie generowanych w gospodarstwie wydatków w wysokości ok. [...] zł miesięcznie. Jednoczesne wskazanie przez skarżącego, że jego wynagrodzenie aktualnie zajęte jest przez komornika sądowego wskazuje, że udzielone przez stronę informacje odnoszące się do wysokości środków zasilających jego budżet domowy obarczone jest wewnętrznymi sprzecznościami. Mając zaś na uwadze, że akta sprawy zawierają dokumentację wskazującą na trudną sytuację finansową strony w okresie odległym czasowo od momentu wystąpienia z wnioskiem o prawo pomocy, tj. w roku 2013 oraz w pierwszym kwartale 2014 r. (dwa odpisy zajęć wierzytelności z [...] kwietnia 2013 r. zgodnie z tytułami wykonawczym: nakazem zapłaty z dnia [...].01.2012 r., sygn. akt [...] oraz nakazem zapłaty z [...] 02.2011, sygn. Akt [...]; odpis zajęcia wierzytelności z [...] sierpnia 2013 r. na podstawie tytułu wykonawczego z[...].05.2013, sygn.[...]; zawiadomienie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego z tytułu należności sądowych z [...] stycznia 2014 r. – k. 38, odpis zajęcia wierzytelności z [...] stycznia 2014 r. zgodnie z tytułem wykonawczym - wyrokiem nakazowym z [...] marca 2012 r., sygn. Akt [...]) oraz nie zawierają dokumentów wskazujących na wysokość aktualnie osiąganych przez stronę dochodów (por. zaświadczenie z [...] kwietnia 2014 r. o wysokości wynagrodzenia z tytułu umowy zlecenia – k. 46 oraz kopia umowy o pracę /zatrudnienie na okres próbny do [...] czerwca 2014 r./ - k. 49) wnioskodawca na podstawie art. 255 p.p.s.a. został wezwany do przedstawienia dodatkowych wyjaśnień oraz złożenia dokumentów, w celu zweryfikowania jego oświadczeń odnoszących się do wysokości aktualnie osiąganych dochodów oraz ponoszonych wydatków, a także potwierdzających podaną przez skarżącego informację, iż jego wynagrodzenie obciążone jest z tytułu zajęcia komorniczego. Skarżący zaniechał przedstawienia stosownych dokumentów, nie podał zarazem przyczyn takiego zaniechania. Pozyskanie dodatkowych informacji odnoszących się do wysokości dochodów własnych skarżącego oraz kosztów jego utrzymania umożliwić zaś miało organowi sądowemu rozpoznającemu wniosek o prawo pomocy ustalenie w sposób prawidłowy, czy wniosek ten opiera się na uzasadnionych podstawach. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się bowiem, że skoro udzielenie z budżetu państwa wsparcia w postaci przyznania stronie prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez stronę kosztów zainicjowanego przez nią postępowania sądowego, to pomoc taka przysługuje nie osobom uznającym się za niezamożne, lecz takim, które fakt ten wykażą także stosownymi dokumentami (zob. postanowienie NSA z 22 stycznia 2015 r., sygn. akt I OZ 21/15). Z tych względów wskazać należy, że osoba występująca z wnioskiem o prawo pomocy zobowiązana jest nie tylko do przedstawienia we wniosku wszelkich okoliczności odnoszących się do swojej sytuacji materialnej, ale także do udokumentowania tychże okoliczności. Nieustosunkowanie się przez skarżącego do wezwania sądowego z 4 lutego 2015 r. skutkuje zatem brakiem możliwości prawidłowego ustalenia, czy partycypowanie przez niego w kosztach postępowania poprzez samodzielne pokrycie kosztów działania pełnomocnika procesowego skutkować będzie uszczerbkiem w utrzymaniu koniecznym. W niniejszym postępowaniu, z przyczyn leżących po stronie wnioskodawcy, nieustalona została bowiem wysokość dochodów osiąganych przez skarżącego, niepotwierdzona okoliczność prowadzenia wobec niego postępowania egzekucyjnego, niewyjaśniona pozostała również kwestia wydatków ponoszonych na wydatki konieczne, w szczególności na najem lokalu mieszkalnego i opłaty eksploatacyjne. Zaniechanie zawarcia umowy najmu nie stało na przeszkodzie wykazaniu tej okoliczności poprzez przedstawienie przez stronę pisemnego oświadczenia wynajmującego (właściciela) o wysokości ustalonego przez strony czynszu z tytułu najmu. W świetle informacji udzielonych przez stronę, właściciel nieruchomości przy ul. [...] mieszka na tej samej posesji, na której usytuowany jest budynek w którym zajmuje się wynajmowany przez skarżącego lokal (znajdujące się w aktach administracyjnych pismo skarżącego z 10 listopada 2013 r., skierowane do Ośrodka Pomocy Społecznej [...] ). Należy stwierdzić, że pozyskanie – na osobistą prośbę skarżącego - pisemnego oświadczenia właściciela nieruchomości w tym przedmiocie nie wiąże się z ryzykiem utraty mieszkania, co podnosił w ww. piśmie z 10 listopada 2013 r. skarżący uzasadniając wyrażoną w nim prośbę o zachowanie poufności podczas przeprowadzania wywiadu środowiskowego. Wobec powyższego trudno dostrzec powody uzasadniające nieprzedłożenie żądanego dokumentu.

Mając zatem na względzie, iż sytuacja majątkowa skarżącego jawi się jako niedostatecznie wyjaśniona, gdyż wątpliwości odnoszące się do wiarygodności przedstawionych przez wnioskodawcę informacji nie zostały przez stronę usunięte, należało stwierdzić, iż skarżący nie wykazał, iż spełnia przesłankę z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Okoliczność, że skarżący uczestniczy w wielu postępowaniach nie może prowadzić do uwzględnienia wniosku, gdyż w konkretnym postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd lub organ sądowy rozpoznający ten wniosek powinien mieć na uwadze zasadniczo ustawowe przesłanki, których spełnienie może uprawniać do przyznania prawa pomocy, co oznacza konieczność wykazania przez wnioskodawcę, że jego aktualny stan majątkowy nie pozwala mu na partycypowanie w kosztach postępowania.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.