Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 829/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2011-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 pkt 16, 98, 104 ust. 4
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 lutego 2011 r. sprawy ze skargi K. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] października 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia z tytułu odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę


UZASADNIENIE

II SA/Bk 829/10

UZASADNIENIE

Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco.

Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Kierownik Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. ustalił K. O. kwotę nienależnie pobranego świadczenia w wysokości 20.028,36 zł z tytułu odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w J. i określił sposób jego zwrotu. Strona przebywała w ośrodku pomocy społecznej na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 16 czerwca 2005 r. Koszty pobytu pokrywano w decydującej części z budżetu Urzędu Gminy w M. W maju 2007 r. K. O. sprzedała za kwotę 30.000 zł działkę wraz z zabudowaniami uzyskując w ten sposób jednorazowy dochód przekraczający pięciokrotnie kwotę kryterium dochodowego. Organ ocenił, że w tych okolicznościach ponoszone przez gminę koszty pobytu były pokrywane nienależnie i orzekł o ich zwrocie.

Wniosek o umorzenie należności, złożony 08 czerwca 2009 r., K. O. uzasadniała zamiarem przeznaczenia uzyskanych ze sprzedaży pieniędzy na remont domu rodzinnego w K., w którym zamierza w przyszłości zamieszkać. Wskazała, że remont domu jest ustalonym przez sąd warunkiem opuszczenia domu pomocy społecznej.

Kierownik Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. odstąpił od żądania zwrotu części świadczenia nienależnie pobranego w wysokości 1.465, 36 zł i odmówił odstąpienia od żądania zwrotu kwoty 19.500 zł za okres od 01 lipca 2007 do 30 czerwca 2008 r. Ocenił, że stan zdrowia wnioskodawczyni uniemożliwia samodzielną egzystencję, a pobyt w domu opieki społecznej zapewnia jej zaspokojenie niezbędnych potrzeb i prawidłowe funkcjonowanie. Z uwagi na dysponowanie przez stronę, na dzień orzekania, kwotą 19.500 zł, za uzasadnione uznał organ odstąpienie od żądania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń w wysokości przekraczającej tę kwotę.

W wyniku odwołania złożonego przez K. O. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] września 2009 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Powołując art. 98 i art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej wskazało, że nie zachodzą przesłanki odstąpienia od żądania zwrotu w całości. Z opinii sądowo – psychiatrycznej wynika, że strona nadal powinna przebywać w domu pomocy społecznej, co potwierdził Sąd Rejonowy w B., który postanowieniem z dnia 16 czerwca 2009 r. oddalił wniosek K. O. o zmianę orzeczenia o przyjęcie do domu pomocy społecznej. Oceniono na tej podstawie, że niezasadnym i sprzecznym z interesem społecznym byłoby pozostawienie w dyspozycji odwołującej wszystkich środków uzyskanych w sposób nienależny.

Wyrokiem z dnia 02 lutego 2010 r. w sprawie II SA/Bk 738/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił obydwie decyzje administracyjne (z dnia [...] września 2009 r. i z dnia [...] lipca 2009 r.) jako wydane z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. Wskazał, że decyzja w sprawie odstąpienia od żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia ma charakter uznaniowy, a jej uzasadnienie powinno być tak sporządzone, aby adresat decyzji był przekonany, że wszystkie okoliczności faktyczne zostały wyjaśnione. Uznanie administracyjne nie pozwala organowi na dowolność w załatwianiu sprawy. Sąd ocenił, że kontrolowane rozstrzygnięcia są dotknięte wadą dowolności, bowiem ocena czy świadczenie podlegające zwrotowi udzielone zostało skarżącej nienależnie nie została poprzedzona sięgnięciem do treści powoływanej przez stronę opinii sądowo – psychiatrycznej i analizą tego dokumentu. Zdaniem sądu, skoro organy nie dysponowały opinią, nie mogły w sposób prawidłowy odnieść się do argumentów skarżącej zawartych we wniosku, odwołaniu, a następnie powtórzonych w skardze. Jeżeli faktycznie stan zdrowia skarżącej jest dobry, a wyremontowanie domu rodzinnego jest jedynym warunkiem niezbędnym do opuszczenia przez nią domu pomocy społecznej i powrotu do samodzielnego życia w środowisku, to okoliczność ta może uzasadniać odstąpienie od żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Zwłaszcza że pomoc społeczna powinna w miarę możliwości doprowadzić do życiowego usamodzielnienia się takich osób, jak skarżąca. Sąd zwrócił również uwagę na orzecznictwo, w którym dominuje jednolita linia, iż w razie wydania negatywnej dla strony decyzji opartej na uznaniu administracyjnym, za udzieleniem ochrony interesowi społecznemu muszą przemawiać istotne przesłanki, wykluczające przyznanie tej ochrony stronie postępowania. W wytycznych skład orzekający zobowiązał organy do ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zgodnie z regułami procesowymi, z uwzględnieniem uwag zawartych w uzasadnieniu wyroku.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło decyzję organu I instancji z dnia [...] czerwca 2010 r. o odstąpieniu od zwrotu nienależnie pobranych świadczeń w kwocie 1.465, 36 zł i odmowie odstąpienia od żądania zwrotu tych świadczeń w kwocie 19.500 zł. Przekazano sprawę do ponownego rozpoznania. SKO wskazało, że materiał dowodowy, w oparciu o który wydano decyzję pierwszoinstancyjną, był niepełny, bowiem na etapie odwoławczym strona dołączyła opinię sądowo – psychiatryczną z 2009 r., której nie oceniano, poprzestając na ocenie opinii z 2005 r.

Kolejną decyzją z dnia [...] września 2010 r. znak [...] Kierownik Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. ponownie odstąpił od żądania zwrotu od K. O. części świadczenia nienależnie pobranego z tytułu odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w J. w wysokości 1.465, 36 zł i odmówił odstąpienia od żądania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres od 01 lipca 2007 r. do 30 czerwca 2008 r. w kwocie 19.500 zł.

W uzasadnieniu wskazano na ustalenia faktyczne, które nie zmieniły się od chwili wydania pierwszej decyzji rozpoznającej wniosek strony o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń z dnia 08 czerwca 2009 r., który rozpoznano przedmiotową decyzją. Strona nadal jest osobą zaliczoną do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia 31 grudnia 2010 r. i z tego tytułu otrzymuje zasiłek stały w wysokości 444 zł miesięcznie, który stanowi jej dochód. W domu pomocy społecznej w Jałówce została umieszczona na mocy postanowienia sądu z dnia 16 czerwca 2005 r. W maju 2007 r. ze sprzedaży nieruchomości za kwotę 30.000 zł uzyskała jednorazowy dochód przekraczający pięciokrotnie kwotę kryterium dochodowego, która to okoliczność spowodowała wydanie decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranego świadczenia i określenie obowiązku zwrotu. Przy rozpoznaniu wniosku o umorzenie przedmiotową decyzją uwzględniono postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia 16 czerwca 2009 r. oddalające wniosek strony o zmianę orzeczenia o skierowaniu do domu pomocy społecznej, w którym stwierdzono, że stan psychiczny wymienionej nie pozwala na samodzielną egzystencję, wskazuje na brak umiejętności poradzenia sobie z codziennością, zatem opuszczenie ośrodka może się wiązać z pogorszeniem stanu zdrowia wnioskodawczyni. Przede wszystkim, wykonując zalecenia sądu i SKO, dopuszczono jako dowód w sprawie dwie opinie sądowo – psychiatryczne z dnia 18 maja 2005 r. i z dnia 24 kwietnia 2009 r. W tej ostatniej stwierdzono, że wnioskodawczyni nadal nie jest w stanie, z powodu choroby psychicznej, samodzielnie zaspokajać podstawowych potrzeb życiowych oraz potrzebuje całodobowej i codziennej opieki i pielęgnacji, a jej pobyt poza ośrodkiem może spowodować pogorszenie się stanu zdrowia, nawet zagrażające życiu. Dlatego organ ocenił, że brak jest podstaw do remontowania domu rodzinnego strony, w którym nie będzie zamieszkiwała, a który po wyremontowaniu może również sprzedać. Nie znaleziono zatem argumentów za całkowitym umorzeniem nienależnie pobranych świadczeń, natomiast umorzono je częściowo uwzględniając również ponoszone przez organ koszty pobytu innych osób w ośrodkach pomocy społecznej. Oceniono, że umorzenie całej kwoty nie odpowiadałoby warunkowi gospodarności w zarządzaniu środkami publicznymi.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła K. O. wnosząc o całkowite odstąpienie od żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za pobyt w domu pomocy społecznej. Wskazała, że umożliwienie jej przeprowadzenia remontu rodzinnego domu, przy wykorzystaniu środków ze sprzedaży nieruchomości, pozwoli stworzyć warunki powrotu do życia w społeczeństwie, w którym może również korzystać ze wsparcia oferowanego osobom z zaburzeniami psychicznymi. Zwróciła uwagę, że również obecnie podczas urlopu przebywa w rodzinnym domu, wskazane jest więc zapewnienie w nim warunków do normalnego funkcjonowania.

Decyzją z dnia [...] października 2010 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy ustalając stan faktyczny sprawy identycznie jak w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i akceptując wyrażoną w nim ocenę prawną jak własną. Przede wszystkim wskazano, że z treści dołączonych do akt opinii sądowo - psychiatrycznych wyraźnie wynika istnienie przeciwwskazań do samodzielnego zamieszkiwania odwołującej się. Nie pozwala na to jej stan zdrowia – zdiagnozowana schizofrenia, której przebieg uniemożliwia samodzielne zaspokajanie podstawowych potrzeb życiowych i wymaga otrzymywania wsparcia w postaci stałej opieki i pielęgnacji. Jak oceniono, brak opieki może zagrażać życiu strony, dlatego niezbędny jest jej pobyt w domu pomocy społecznej. Wyłożono również zasady żądania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń wynikające z art. 6 pkt 16, 98 i 104 ustawy o pomocy społecznej wskazując, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do całkowitego odstąpienia od tego żądania. Zwrócono także uwagę na konieczność racjonalnego dysponowania przez jednostki pomocy społecznej środkami przeznaczonymi na wsparcie potrzebujących. W oparciu o powyższe oceniono, że sprzeczne z interesem społecznym byłoby pozostawienie w dyspozycji strony wszystkich środków uzyskanych przez nią w sposób nienależny.

Skargę na powyższą decyzję złożyła do sądu administracyjnego K. O. zarzucając naruszenie art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej i niewłaściwą ocenę sytuacji materialnej i życiowej strony, co skutkowało błędnym rozstrzygnięciem. Zdaniem skarżącej nie uwzględniono, że z uwagi na chorobę nie była zorientowana co do braku podstaw do otrzymywania świadczenia z MGOPS, a w okresie pogorszenia stanu zdrowia nie kontrolowała wydatków, wskutek czego nie posiada obecnie środków pieniężnych. Wskazała również, że nie jest nadal zdolna do zarobienia i zaoszczędzenia pieniędzy, a w konsekwencji zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Podczas rozprawy w dniu 24 lutego 2011 r. skarżąca wyjaśniła, że obecnie nie dysponuje żadnymi pieniędzmi. Za kwotę ze sprzedaży nieruchomości wyremontowała częściowo dom, postawiła pomniki na cmentarzu, część pożyczyła siostrze ciotecznej i tych pieniędzy nie odzyskała. Nie jest ubezwłasnowolniona. Wskazała, że nie jest w stanie zwrócić kwoty świadczenia, dlatego powinna być ona umorzona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Nie zachodzą również przesłanki wznowienia postępowania, których wystąpienie powoduje konieczność uchylenia kwestionowanej przed sądem decyzji.

Przedmiotem sprawy jest ocena wystąpienia przesłanek odstąpienia od żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za przebywanie skarżącej w Domu Pomocy Społecznej. Zaskarżona decyzja z dnia [...] października 2010 r., którą częściowo uwzględniono żądanie "o umorzenie" kwoty nienależnego świadczenia, nie jest pierwszą w sprawie, ale rozstrzyga sporne zagadnienie po raz kolejny. Tutejszy sąd wyrokiem z dnia 02 lutego 2010 r. w sprawie II SA/Bk 738/09 uchylił poprzednie decyzje organów obydwu instancji (z dnia [...] lipca 2009 r. i z [...] września 2009 r.) z uwagi na uchybienia procesowe – niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy polegające na braku rzetelnej oceny opinii sądowo – psychiatrycznej dotyczącej skarżącej, a sporządzonej na zlecenie sądu powszechnego w sprawie o umieszczenie w Domu Pomocy Społecznej.

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a. ocena prawna i wskazania zawarte w poprzednim wyroku wydanym w tej samej sprawie wiążą zarówno organ, jak i sąd ponownie ją rozpoznające. Przedmiotowe związanie wykluczone jest wyłącznie w sytuacji zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych, a także po wzruszeniu - w przewidzianym do tego trybie - wyroku zawierającego ocenę prawną (por. wyrok NSA z dnia 08.01.2010 r., II FSK 1245/08, Lex nr 558872). Okoliczności wykluczające zastosowanie w sprawie niniejszej przepisu art. 153 p.p.s.a. nie zaistniały, zatem obecna kontrola nastąpiła z uwzględnieniem stanu wykonania przez organy wytycznych z poprzedniego wyroku.

Przedmiotowe wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 02 lutego 2010 r. zostały przez organy administracji w całości zrealizowane. W powtórnym postępowaniu wyjaśniającym uzupełniono materiał dowodowy o dwie opinie sądowo – psychiatryczne – z dnia 18 maja 2005 r. oraz z dnia 24 kwietnia 2009 r. Jak wynika z zaskarżonej decyzji SKO – treść obydwu opinii została przeanalizowana, oceniona w kontekście całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, a uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia spełnia wszystkie wymogi prawidłowego uzasadnienia wymienione w art. 107 § 3 Kpa.

Podstawą prawną zaskarżonej decyzji były art. 98, art. 104 ust. 4 i art. 6 pkt 16 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 z późn. zm.). Zgodnie z treścią tych regulacji świadczeniem nienależnym jest świadczenie pieniężne uzyskane na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji lub niepoinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej. Świadczenia nienależnie pobrane podlegają zwrotowi od osoby lub rodziny korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej, niezależnie od dochodu rodziny. W przypadkach szczególnie uzasadnionych, zwłaszcza jeżeli żądanie zwrotu wydatków na udzielone świadczenie, z tytułu opłat określonych w ustawie oraz z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części stanowiłoby dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie lub też niweczyłoby skutki udzielanej pomocy, właściwy organ, który wydał decyzję w sprawie zwrotu należności, na wniosek pracownika socjalnego lub osoby zainteresowanej, może odstąpić od żądania takiego zwrotu, umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć zaległość na raty.

Zatem zaniechanie żądania należności może mieć miejsce w szczególności wówczas, gdy zwrot świadczeń stanowiłby dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie lub też niweczyłby skutki otrzymanej pomocy. Skorzystanie z tego uprawnienia pozostawiono swobodnej ocenie organu. Decyzja wydana w tym przedmiocie ma zatem charakter decyzji uznaniowej i dlatego powinna być poprzedzona postępowaniem wyjaśniającym dotyczącym aktualnej sytuacji materialnej, życiowej i rodzinnej osoby zobowiązanej do zwrotu świadczenia. Uzasadnienie takiej decyzji powinno wskazywać na zbadanie wszystkich przesłanek przemawiających za konkretnym rozwiązaniem. Decyzja uznaniowa nie może być bowiem decyzją dowolną, a tok rozumowania organu i jego argumentacja powinny zostać przedstawione w jej uzasadnieniu, by umożliwić instancyjną i sądową ocenę rozstrzygnięcia z punktu widzenia zgodności z przepisami prawa (vide I. Sierpowska "Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz", Wydawnictwo ABC 2009, tezy do art. 104 oraz wyrok WSA w Warszawie z 06.02.2008 r., V SA/Wa 2408/07, Lex nr 480552).

Zdaniem sądu zaskarżonemu rozstrzygnięciu nie można skutecznie postawić zarzutu dowolności i brak jest przesłanek do oceny, że zostało wydane z przekroczeniem granic swobody orzekania. Przede wszystkim wszechstronnie zbadano sytuację majątkową, osobistą, zdrowotną i rodzinną strony. Oprócz analizy materiału dowodowego zgromadzonego wcześniej, przed wyrokiem sądu w sprawie II SA/Bk 738/09, przeprowadzono w październiku 2010 r. aktualizację wywiadu środowiskowego, odebrano od skarżącej kolejne oświadczenie o stanie majątkowym oraz przeanalizowano dokładnie treść dołączonych opinii sądowo – psychiatrycznych. Ustalono, że strona jest osobą ze stwierdzonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, posiada dochód wyłącznie w postaci zasiłku stałego w kwocie 444 zł, a jej jedynym majątkiem nieruchomym jest dom wraz z działką w miejscowości K., który zamierza wyremontować celem zamieszkiwania w nim w przyszłości. Ustalono również, że strona rozdysponowała pieniądze w kwocie około 30.000 zł uzyskane ze sprzedaży działki przy czym, jak twierdzi, zostały przeznaczone na remont domu. Powyższe skonfrontowano z treścią dwóch opinii sądowo – psychiatrycznych, w których biegli wskazali na istnienie realnego zagrożenia dla życia i zdrowia skarżącej w sytuacji jej samodzielnego zamieszkiwania. Zdaniem biegłych nie podołałaby ona codziennym obowiązkom życiowym. Jak wskazano w opinii z dnia 24 kwietnia 2009 r. – od czasu umieszczenia w ośrodku i poprawy sposobu funkcjonowania spowodowanego systematycznym leczeniem, skarżąca nie zrealizowała żadnych planów życiowych, w tym (na dzień wydawania opinii) nie wyremontowała domu, nie kontynuowała nauki, nie potrafiła gospodarować pieniędzmi, które wydaje nieracjonalnie w trakcie pobytu w ośrodku i również w trakcie wyjazdów do domu w weekendy. Wskazano, że w sytuacji skarżącej (niewyremontowany dom, brak pracy) należałoby wykazać się znaczną, samodzielną inicjatywą w organizacji dnia codziennego i uzyskaniu dochodu, której z uwagi na stan zdrowia strona nie jest w stanie zrealizować.

Wszechstronnie dokonana analiza zgromadzonych w sprawie dowodów i wykazanie na ich podstawie, w sposób nie budzący wątpliwości, konieczności zapewnienia skarżącej stałej opieki i pielęgnacji, którą może otrzymać wyłącznie w trakcie pobytu w całodobowym domu opieki społecznej, a której brak może zagrażać jej życiu i zdrowiu – uprawniał do wniosku, że odstąpienie od żądania zwrotu nienależnego świadczenia w całości zniweczyłoby pozytywne skutki udzielonej stronie pomocy (art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej), które występują wyłącznie w trakcie pobytu w ośrodku.

Także sama skarżąca wielokrotnie zwracała uwagę na własną niezdolność do samodzielnego zaspokajania potrzeb życiowych (vide skarga, wyjaśnienia na rozprawie przed sądem), a jednocześnie deklarowała chęć zamieszkiwania w wyremontowanym domu. Świadczy to o braku umiejętności przeprowadzenia realnej oceny własnej sytuacji, co wykazano w opinii sądowo - psychiatrycznej z dnia 24 kwietnia 2009 r., której treść stanowiła kluczowy dowód w sprawie. Wskazać ponadto trzeba, że - jak wyjaśniła skarżąca na rozprawie – w międzyczasie uzyskała orzeczenie stwierdzające umiarkowany stopień niepełnosprawności na okres kolejnych dwóch lat. Okoliczność ta potwierdza, że nie ustały podstawy do uzyskiwania przez nią pomocy społecznej w formie stacjonarnej – w Domu Pomocy Społecznej.

W ocenie sądu całokształt okoliczności sprawy wskazuje, że częściowa odmowa odstąpienia od żądania zwrotu nienależnego świadczenia nie narusza granic uznania administracyjnego, w jakich działał organ rozpatrujący przedmiotową sprawę. W tym również akceptacji podlega ustalenie proporcji kwoty podlegającej zwrotowi i od której zwrotu odstąpiono. Skarżąca zadeklarowała jeszcze w czerwcu 2009 r., że posiada kwotę 19.500 zł, w dniu 02 stycznia 2010 r. oświadczyła, że pożyczyła siostrze 12.000 zł, obecnie twierdzi, że nie posiada żadnych oszczędności. Przynajmniej od wydania decyzji ustalającej kwotę świadczenia nienależnego i określającej sposób jego zwrotu (z dnia 27 maja 2009 r.) K. O. wiedziała o obowiązku zwrotu kwoty 19.500 zł, którą wówczas dysponowała jako częścią kwoty 30.000 zł uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości. Mimo tego także tę kwotę (19.500 zł) rozdysponowała i to nie, jak zapewniała – na remont mieszkania. Decydującą część pożyczyła siostrze, która nie zwróciła pieniędzy (wedle oświadczenia skarżącej złożonego na rozprawie), zatem pożyczone pieniądze nadal należą do K. O. nawet, jeśli w chwili obecnej nimi nie dysponuje. Okoliczności te nie pozostawały obojętne w sytuacji pokrywania części opłaty za pobyt skarżącej w domu opieki społecznej z budżetu gminy. Zaakcentować należy, że nie całą kwotą obciążono skarżącą, a jej częścią.

Wskazać trzeba, że wynikający z treści art. 7 Kpa obowiązek załatwienia sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela nie powinien być odczytywany jako bezwzględny nakaz, skoro należy badać czy nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala organowi na dowolność w załatwianiu sprawy, ale i nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela (por. wyrok NSA w Warszawie z 26.09.2000 r., I SA 945/00, LEX nr 79608).

W sprawie niniejszej wyczerpująco wykazano, że odstąpienie od żądania zwrotu stałoby w sprzeczności z interesem społecznym. Zwrócono uwagę na sytuację finansową ośrodka pomocy społecznej i konieczność stosowania określonych kryteriów w udzielaniu pomocy, uwzględniających znaczną liczbę osób potrzebujących i zakres tej pomocy na obszarze właściwości ośrodka. Zdaniem organu uwzględnienie wszystkich okoliczności w sprawie uprawnia do wniosku, że pozostawienie w dyspozycji skarżącej wszystkich środków uzyskanych w sposób nienależny pozostawałoby w sprzeczności z obowiązkiem racjonalnego gospodarowania środkami publicznymi, a więc również z interesem społecznym wszystkich innych osób, dla których docelowo mają one służyć.

Reasumując stwierdzić należy, że organy obydwu instancji prawidłowo wypełniły dyspozycję przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 Kpa, bowiem wszechstronnie i wyczerpująco zgromadzono i rozpatrzono materiał dowodowy w sprawie, a własną ocenę, pozostającą w granicach uznania administracyjnego, przedstawiono w zaskarżonej decyzji zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 Kpa.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.