Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 102/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2,
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk Protokolant Referent stażysta Natalia Kopiś po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi H. M. i R. M. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego oraz nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta C. z dnia [...] r. znak [...]; II. zasądza od L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących H. M. i R. M. [...] ( [...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzja z dnia [...] znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta C. odmówił nakazania A. G. doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego oraz nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót przy zmianie wymiarów i likwidacji otworu okiennego i drzwiowego oraz rozbiórce schodów zewnętrznych do stanu zgodnego z prawem.

Uzasadniając rozstrzygnięcie powiatowy inspektor wyjaśnił, że na wniosek H. i R. małżonków M. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie przebudowy części północno- wschodniej parteru, w budynku zlokalizowanym przy ul. [...] w C. (działka nr ewid[...]) polegającej na zmianie wymiarów i likwidacji stolarki okiennej i drzwiowej, rozbiórce schodów zewnętrznych w celu zmiany sposobu użytkowania lokalu usługowego na mieszkalny. Decyzją z dnia [...]. znak: [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta C. odmówił nakazania A. G. doprowadzenia obiektu - budynku znajdującego się przy ul. [...] w C., zlokalizowanego na działce nr ewid.[...] do stanu poprzedniego. Decyzją z dnia [...] znak: [...], po rozpoznaniu odwołania H. M. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Kolejna decyzja organu I instancji (z dnia [...] została uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] Ponownie prowadząc postępowanie, kierując się wytycznymi organu odwoławczego, organ I instancji ustalił na podstawie pisma z dnia [...] pochodzącego od L. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, że kamienica posadowiona przy ul. [...] w C. nie została indywidualnie wpisana do rejestru zabytków, dlatego wykonanie robót niemających wpływu na wygląd zabytkowego budynku nie wymaga uzyskania pozwolenia L. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Jednak likwidacja otworu drzwiowego i w jego miejscu usytuowanie otworu okiennego stanowi zmianę wyglądu kamienicy, która może być zaakceptowana przez konserwatora pod warunkiem przywrócenia historycznego wyglądu fasady kamienicy, przy czym L. Wojewódzki Konserwator Zabytków nie dysponuje ikonografią lub dokumentacją techniczną obrazującą wygląd kamienicy przed powstaniem lokali usługowych na parterze budynku. Na podstawie oświadczeń A. G. – G. ustalono, że lokale usługowe wraz z robotami towarzyszącymi zostały wykonane przez poprzednich właścicieli lokalu na parterze w sposób samowolny, bez dochowania odpowiednich procedur. Ustalono również, że cały budynek w latach 60-tych XX wieku posiadał funkcję mieszkalną. W akcie notarialnym nr [...] z dnia [...] okazanym w równolegle prowadzonym przez PINB postępowaniu zawarto zapis, że na nieruchomości przy ul. [...] w C. znajduje się frontowy dom mieszkalny, kryty blachą, mający 21 izb. Uzyskano fotografię z lat 60-tych XX w. na której widoczna jest lewa strona budynku przy ul. [...]. Brak jest na niej drzwi wejściowych do lokali na parterze i schodów zewnętrznych, co potwierdza tezę, że na parterze budynku znajdowały się tylko mieszkania. Fotografie przedstawione przez małżonków M. datowane na lata 80-te XX w. obrazują okres późniejszy, kiedy to w budynku na parterze znajdowały się lokale usługowe z wejściem od strony ul. [...] i schodami wejściowymi. Uwzględniając uzupełniony materiał dowodowy organ I instancji stwierdził, że likwidując drzwi wejściowe (wykonując w ich miejscu otwór okienny i montując w nim stolarkę okienną) i schody zewnętrzne, przywrócono pierwotną funkcję mieszkalną lokalom na parterze w tej części budynku. Wykonując roboty budowlane będące przedmiotem postępowania doprowadzono obiekt do stanu poprzedniego, poprzez przywrócenie lokalowi na parterze poprzedniej funkcji - mieszkalnej. Dlatego też w świetle unormowania art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, nie ma podstaw do nakazania inwestorce A. G.-[...] zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, jak również wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Wykonanie przez inwestorkę robót polegających na zmianie wymiarów i likwidacji stolarki okiennej i drzwiowej oraz rozbiórce schodów zewnętrznych przywróciło lokalom na parterze stan zgodny z prawem. Roboty zostały wykonane poprawnie, zgodnie ze sztuką budowlaną. W ocenie organu I instancji H. M. nie udowodniła, że lokale usługowe powstały w sposób legalny, a stan kamienicy zastany przez nią w momencie zakupu udziałów nie odpowiadał historycznemu. Strona skarżąca stwierdzając wykonanie robót przez matkę A. G., nie wykazała także, że zmieniły one historyczny wygląd elewacji kamienicy.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli H. i R. małżonkowie M. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji ewentualnie o jej zmianę poprzez nakazanie A. G. doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego oraz obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót przy zmianie wymiarów i likwidacji otworu okiennego i drzwiowego oraz rozbiórki schodów zewnętrznych do stanu zgodnego z prawem.

Decyzją z dnia [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...]

Wyjaśniając motywy rozstrzygnięcia stwierdził, że podziela ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji. Ponadto zwrócił uwagę na to, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania Miasta C., zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w C. z dnia 28 grudnia 2001 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2002 r., nr 7, poz. 255 ze zm.) sporny budynek znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem [...] zabudowa mieszkaniowa, usługi nieuciążliwe, który w myśl § 5 ust. 1 pkt 22 lit. a tiret trzecie planu miejscowego znajduje się w strefie ścisłej ochrony konserwatorskiej, w której obowiązuje bezwzględny priorytet wymagań konserwatorskich we wszystkich działaniach planistycznych, projektowych i realizacyjnych (§ 4 ust. 2 pkt 1). Zasady kształtowania ładu przestrzennego i prowadzenia wszelkich inwestycji winny być podporządkowane wnioskom i decyzjom konserwatorskim. Dotyczy to również zmiany sposobu zagospodarowania terenu, zmiany sposobu użytkowania obiektu oraz podziałów geodezyjnych (§ 4 ust. 2 pkt 2). Ponadto, co niezwykle istotne, zgodnie z §4 ust 2 pkt 3 planu, wszelka działalność inwestycyjna prowadzona w obszarze objętym ochroną konserwatorską wymaga uzyskania zezwolenia L. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Poza sporem jest, że kamienica przy ul. [...] usytuowana jest na terenie układu urbanistycznego Miasta C., wpisanego do rejestru zabytków województwa lubelskiego pod nr [...], zaś nie została indywidualnie wpisana do rejestru zabytków. Dlatego wykonywanie prac niemających wpływu na wygląd zabytkowego budynku nie wymagają uzyskania pozwolenia L. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na zmianę sposobu użytkowania (pismo [...]WKZ z dnia [...] znak: [...] - karta nr 138 akt). W ocenie organu odwoławczego ustalony stan faktyczny nie daje podstaw do przyjęcia, że w sprawie zachodzą okoliczności objęte dyspozycją art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Wykonanie spornych robót budowlanych prowadzi natomiast do przywrócenia stanu pierwotnego, a więc zgodnego z prawem. Dlatego też zasadnie organ I instancji odmówił nałożenia obowiązku doprowadzenia kamienicy, usytuowanej przy ul. [...] w C., do stanu poprzedniego oraz obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót przy zmianie wymiarów i likwidacji otworu okiennego i drzwiowego oraz rozbiórce schodów zewnętrznych do stanu zgodnego z prawem.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnieśli H. i R. małżonkowie M.. Zarzucili organowi odwoławczemu, że wydając ją naruszył: art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 §1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności i niezebranie oraz nierozpatrzenie całości materiału dowodowego oraz niewywiedzenie z niego odpowiednich wniosków, a w szczególności pominięcie faktu, iż budynek położony przy ulicy [...] znajduje się w rejestrze zabytków województwa [...] pod numerem [...]; art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 86 k.p.a poprzez oparcie decyzji jedynie na wybiórczo zebranym materiale dowodowym z pominięciem istoty sprawy, w tym w szczególności pominięcie faktu zmiany przez Inwestorkę chronionej struktury budynku, w tym w zakresie zmian stolarki okiennej oraz zmniejszenia światła okien, a tym samym elewacji; naruszenie art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami polegające na jego nieuwzględnieniu w zakresie oceny legalności dokonanych przez A. G. czynności, w związku między innymi z wymianą na inną stolarki okiennej w lokalu położonym w budynku przy ulicy [...] z jednoczesną zmianą struktury i szaty elewacji budynku, bez wymaganego zezwolenia L. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Mając na uwadze te zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do organu odwoławczego celem ponownego rozpoznania. Wyjaśniając motywy skargi wskazano na argumenty uzasadniające zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna. Stosownie do unormowania art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej jako: "p.p.s.a."). Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej uchylenie, gdyż przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na to, że analogicznymi uchybieniami dotknięta jest również decyzja wydana w I instancji, należało uchylić również i tę decyzję, działając na podstawie art. 135 p.p.s.a.

Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji jak i decyzji utrzymanej nią w mocy jest art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r., poz. 1202), dalej powoływaną jako "Prawo budowlane". Punkt pierwszy tego przepisu stanowi, że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 (wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych), organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Na podstawie punktu drugiego art. 51 ust. 1 nakłada zaś obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Przytoczone unormowanie uchwalono zostało celem stworzenia na gruncie Prawa budowlanego mechanizmu normatywnego pozwalającego na wymuszenie na inwestorze doprowadzenia prowadzonych lub zakończonych robót do stanu zgodnego z obowiązującym prawem. Wybór merytorycznego rozstrzygnięcia spośród możliwych na gruncie wskazanego przepisu zależy od rodzaju samowoli budowlanej, jej zakresu, skutków i możliwych sposobów uzyskania stanu zgodnego z prawem na płaszczyźnie przepisów prawa administracyjnego. Nakazy wymienione w nim mogą być zastosowane, gdy nastąpiło niedające się usunąć naruszenie prawa i wykonane roboty budowlane nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. Zawsze jednak organ nadzoru budowlanego, dopiero po dokonaniu prawidłowych ustaleń jest uprawniony do dokonania wyboru najwłaściwszej formy działań, które doprowadzą do legalizacji stwierdzonej samowoli.

W toku postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił a organ odwoławczy zaakceptował ustalenia, że kamienica przy ul. [...] usytuowana jest na terenie układu urbanistycznego Miasta C., wpisanego do rejestru zabytków województwa [...] pod nr [...], nie została indywidualnie wpisana do rejestru zabytków. Wykonywanie prac niemających wpływu na wygląd zabytkowego budynku nie wymagają uzyskania pozwolenia L. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na zmianę sposobu użytkowania. L. Wojewódzki Konserwator Zabytków nie dysponuje ikonografią lub dokumentacją techniczną obrazującą wygląd kamienicy przed powstaniem lokali usługowych na parterze budynku. Lokale usługowe przy ul. [...] wraz z robotami towarzyszącymi zostały wykonane przez poprzednich właścicieli lokalu na parterze w sposób samowolny, bez dochowania odpowiednich procedur. Cały budynek w latach 60-tych XX wieku posiadał funkcję mieszkalną.

Stosownie do unormowania art. 133 §1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, czyli jej dokumentacji, na podstawie której organy obu instancji ustaliły stan faktyczny sprawy i wydały rozstrzygnięcia będące przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Dokumentacja sprawy jest odzwierciedleniem przebiegu postępowania wyjaśniającego przed organami obu instancji.

W ocenie składu orzekającego dokumentacja niniejszej sprawy, w świetle mających w sprawie zastosowanie przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie daje podstaw do przyjęcia, że organy obu instancji należycie wyjaśniły okoliczności faktyczne sprawy, to jest zgodnie z wymogami art. 7, art. 77§1 i art. 80 K.p.a.

Z rysunku planu w skali 1 : 5000 będącego na mocy unormowania §1 ust. 2 pkt 2 uchwały NR [...] Rady Miejskiej w C. z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miast C. (Dz.Urz.Woj.L. . z 2002 r., nr 7, poz. 255), zwanym dalej "m.p.z.p.", załącznikiem do m.p.z.p. wynika, że teren ul. [...] położony jest na obszarze oznaczonym symbolem [...] Zgodnie z punktem 23 ustaleń szczegółowych dla terenów o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania wprowadzonych §11 m.p.z.p. symbolem [...] oznaczono zabudowę mieszkaniową, usługi nieuciążliwe. W punkcie 23 przyjęto również, że zasady zagospodarowania terenu [...] polegają między innymi na wytworzeniu pierzei ulicy [...] o dopuszczalnej maksymalnej wysokości zabudowy do 3 kondygnacji. Ponadto w punkcie tym przyjęto, że teren [...] to strefa ścisłej ochrony konserwatorskiej, w której obowiązuje unormowanie §4 ust. 2 ustaleń ogólnych m.p.z.p. Paragraf ten w punkcie pierwszym stanowi, że w strefie ścisłej ochrony konserwatorskiej obowiązuje bezwzględny priorytet wymagań konserwatorskich we wszystkich działaniach planistycznych, projektowych i realizacyjnych. Paragraf 4 ust. 2 pkt 2 stanowi zaś, że zasady kształtowania przestrzennego i prowadzenia wszelkich inwestycji winny być podporządkowane wnioskom i decyzjom konserwatorskim. Dotyczy to również zmiany sposobu zagospodarowania terenu, zmiany sposobu użytkowania obiektu oraz podziałów geodezyjnych. Przy czym wszelka działalność inwestycyjna prowadzona w obszarze objętym ochroną konserwatorską wymaga uzyskania zezwolenia L. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w L. (§4 ust. 2 pkt 3). Punkt czwarty paragrafu 4 ustępu drugiego normuje obowiązujące zasady zabudowy i zagospodarowania terenu położonego w strefie ścisłej ochrony konserwatorskiej. Wynika z niego między innymi, że przy remontach i przebudowach budynków dążyć się powinno do stopniowego odtwarzanie ich historycznego wyglądu oraz wystroju i detalu architektonicznego (zachowanego lub usuniętego wcześniejszymi działaniami realizacyjnymi) w oparciu o wytyczne konserwatorskie i zachowane przekazy ikonograficzne (§4 ust. 2 pkt 4 lit. i). W przypadku zaś konieczności wymiany istniejących okien i drzwi w budynkach zabytkowych wprowadzono obowiązek stosowania stolarki drewnianej (§4 ust. 2 pkt 4 lit. j).

Z unormowania §4 ust. 2 pkt 4 lit. j m.p.z.p. wynika dla organów administracji obowiązek ustalenie, czy w trakcie przebudowy części północno- wschodniej parteru, w budynku zlokalizowanym przy ul. [...] polegającej na zmianie wymiarów i likwidacji stolarki okiennej i drzwiowej użyto stolarki drewnianej. Przy czym budynek przy ul. [...], choć indywidualnie nie jest wpisany do rejestru zabytków, nie traci waloru budynku zabytkowego a w szczególności jego elewacja frontowa. Wchodzi bowiem w skład zespołu urbanistycznego wpisanego do rejestru zabytków a obszar, na którym się znajduje objęty jest ścisłą ochroną konserwatorską obejmującą wszystkie działania planistyczne, projektowe i realizacyjne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt II OSK 668/11 oraz wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 2614/17 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jak wynika zaś z unormowania §4 ust. 2 pkt 4 lit. b m.p.z.p. oraz punktu 23 ustaleń szczegółowych dla terenów o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania szczególny walor historyczny a więc i zabytkowy ma elewacja frontowa tego budynku tworząca pierzeję ul. [...]. Paragraf 4 ust. 2 pkt 4 lit. b m.p.z.p. nakazuje utrzymanie w strefie ścisłej ochrony konserwatorskiej historycznej linii zabudowy między innymi w pierzejach ulic zaś punkt 23 jako zasadę zagospodarowania terenu wymienia wytworzenie pierzei ul. [...]. Na historyczne znaczenie fasady kamienicy przy ul. [...] zwrócił uwagę L. Wojewódzki Konserwator Zabytków w piśmie z dnia [...] stwierdzając, że wszelkie prace wpływające na zmianę wyglądu budynku wymagają uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Stwierdził też, że w wyniku demontażu stolarki drzwiowej i montażu w jej miejsce stolarki okiennej zmianie uległ wygląd kamienicy (k. 138 akt adm.). Zmiana wymiarów oraz likwidacja stolarki okiennej i drzwiowej w tym rodzaj materiałów nowej stolarki okiennej oraz rozbiórka schodów niewątpliwie zmieniają wygląd budynku przy ul. [...] i zarazem wpływają na wygląd pierzei ul. [...].

Natomiast z unormowania §4 ust. 2 pkt 4 lit. i m.p.z.p. wynika dla organów administracji obowiązek wyjaśnienia jaki był historyczny wygląd budynku przy ul. [...]. Nakłada on bowiem obowiązek przy remontach i przebudowach budynku stopniowego odtworzenia ich historycznego wyglądu oraz wystroju i detali architektonicznych w oparciu o wytyczne konserwatora i zachowaną ikonografię. Organy administracji ustaliły wygląd budynku przy ul. [...] z lat 60 – tych XX w. i przyjęły, że pełnił on wówczas funkcję mieszkalną i oraz, iż jego wygląd pierwotny i pierwotna funkcja były takie jak w latach 60 – tych. W świetle zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego taki wniosek uznać należy jednak za przedwczesny. Dla ustalenia historycznego wyglądu budynku przy ul. [...] nie wystarczy jedynie zwrócić się do stron postępowania o informacje i dokumenty na ten temat czy Starosty [...] o dokumentację budowlaną z lat 1990 - 1996 oraz poprzestać na informacji od wojewódzkiego konserwatora zabytków, iż nie posiada ikonografii dokumentującej wygląd tego budynku. Celem pozyskania takich informacje sięgnąć należy również do zbiorów muzealnych dotyczących Miasta C.. Obowiązkiem organów administracji wynikającym z art. 7 k.p.a. jest bowiem podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego a dowodem w postępowaniu administracyjnym może być wszystko, co przyczyni się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 §1 k.p.a.). Nie ustalenie kiedy wzniesiono budynek przy ul. [...] oraz nie sięgnięcie do zasobów muzealnych dotyczących Miasta C. nie pozwala przyjąć, że w toku prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania wyjaśniającego organy administracji wyczerpały wszelkie możliwości dowodowe. Zarazem też, że wygląd i funkcja budynku przy ul. [...] z lat 60 – tych XX w. odpowiada wyglądowi i funkcji historycznej, czy jak określają to organy administracji pierwotnej. Zaznaczyć przy tym należy, że nie można wykluczyć, iż mimo przeprowadzenia wszelkich czynności dowodowych jedynie wygląd i funkcja z lat 60 – tych XX w. będą udokumentowane. Dopiero jednak wówczas można przyjąć, że historyczny wygląd i funkcja spornego budynku, którą można odtworzyć, to ta, która istniała w latach 60 – tych XX w., gdyż tylko ten okres jest udokumentowany ikonograficznie. Wysnucie takiego wniosku bez wyczerpania wszelkich możliwości pozyskania dowodów, które w sprawie tej sprowadza się do sięgnięcia do zbiorów muzealnych jest jednak przedwczesne.

Z §4 ust. 2 pkt 4 lit. i m.p.z.p. wynika również obowiązek kierowania się, obok dokumentacji ikonograficznej, wytycznymi konserwatora zabytków. Wytyczne takie odnośnie wyglądu elewacji frontowej budynku przy ul. [...] znajdują się w znanym organom obu instancji piśmie L. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] znak: [...] (k. 66 akt adm. I inst. sprawy administracyjnej, w której Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję z dnia [...]., nr [...] uchyloną wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 779/17). Wojewódzki konserwator stwierdza w nim, że "z punktu widzenia ochrony konserwatorskiej zabudowy w układzie urbanistycznym wpisanym do rejestru zabytków, nie jest możliwe zaakceptowanie zmian i przekształceń elewacji kamienicy przy ul. [...]. W przyszłości konieczne jest uporządkowanie jej wyglądu poprzez zastosowanie jednolitej pod względem kształtu i koloru stolarki okiennej, szczególnie w partii piętra elewacji frontowej tj. poprzez zastosowanie okien dwuskrzydłowych z naświetlem górnym - analogicznych do zachowanych na piętrze w lewej części kamienicy". Zatem montowana stolarka okienna w budynku przy ul. [...] nie tylko, że powinna być drewniana ale i dwuskrzydłowa z naświetleniem górnym zaś jej kształt i kolor powinny być takie same jak tego typu stolarki okiennej zamontowanej na piętrze w lewej części kamienicy. Tym samym w toku prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania wyjaśniającego ustalić należy również, czy w trakcie przebudowy części północno- wschodniej parteru, w budynku zlokalizowanym przy ul. [...] polegającej na zmianie wymiarów i likwidacji stolarki okiennej i drzwiowej oraz rozbiórce schodów zewnętrznych użyto stolarki okiennej dwuskrzydłowej z naświetleniem górnym oraz, czy jej kształt i kolor odpowiada tego typu stolarce zamontowanej na piętrze w lewej części kamienicy przy ul. [...].

Nie ustalenie powyższych okoliczności faktycznych nie pozwala przyjąć, aby w toku prowadzonego postępowania organy administracji obu instancji podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy i zarazem, aby w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Skutkiem tego tak zaskarżona decyzja jak i decyzja utrzymana nią w mocy podjęte zostały z naruszeniem art. 7 i art. 77 §1 K.p.a. Tym samym też naruszono art. 80 K.p.a., gdyż ocena wyników postępowania dowodowego oparta została na niekompletnym materiale dowodowym. Nie można przy tym wykluczyć, że ustalenie rodzaju materiału, z którego zrobiona jest zamontowana stolarka okienna oraz, czy jest ona dwuskrzydłowa z naświetleniem górnym i ma taki sam kolor i kształt jak stolarka okienna zamontowana na piętrze po lewej stronie kamienicy przy ul. [...] oraz jaki był historyczny wygląd i funkcja tej kamienicy skutkowałoby podjęciem decyzji nakładającej jeden z obowiązków unormowanych w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego.

Brak ustaleń faktycznych, o których mowa wyżej wskazuje również na nie zastosowanie przez organy administracji dyspozycji §4 ust. 2 pkt 4 lit. j m.p.z.p. oraz §4 ust. 2 pkt 4 lit. i m.p.z.p. To zaś świadczy o tym, że organy administracji działały z naruszeniem obu wyżej wymienionych unormowań miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w Mieście C.. Jak wykazano wyżej unormowany w ich hipotezie stan faktyczny obejmuje sprawę przebudowy części północno- wschodniej parteru, w budynku zlokalizowanym przy ul. [...] w C. polegającej na zmianie wymiarów i likwidacji stolarki okiennej i drzwiowej oraz rozbiórce schodów zewnętrznych. Zatem dyspozycje obu tych paragrafów mają zastosowanie do tej sprawy. Nie zastosowanie się do wynikających z nich dla organów administracji obowiązków miało wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało bezpośrednio nie podjęciem wyżej omówionych czynności dowodowych.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a., uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i decyzję organu pierwszej instancji.

Rozpoznając ponownie sprawę, organy – stosownie do art. 153 p.p.s.a. – uwzględnią dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów prawa i zawarte w uzasadnieniu wyroku wskazania co do dalszego postępowania. W pierwszej kolejności organy administracji stosując unormowanie §4 ust. 2 pkt 4 lit. j m.p.z.p. oraz §4 ust. 2 pkt 4 lit. i m.p.z.p. podejmą czynności dowodowe celem ustalenia, kiedy powstał budynek przy ul. [...] oraz jaki był jego wygląd i funkcja historyczna (pierwotna). Następnie stosując oba powyższe paragrafy ustalą, czy stolarka okienna zamontowania w trakcie przebudowy parteru części północno- wschodniej, w budynku zlokalizowanym przy ul. [...] jest stolarką okienną dwuskrzydłową z naświetleniem górnym oraz, czy jej kształt i kolor odpowiada tego typu stolarce zamontowanej na piętrze w lewej części kamienicy przy ul. [...]. Na podstawie uprzednio zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uzupełnionego następnie o dowody uzyskane w wyniku zastosowania się organów administracji do wskazań zawartych w uzasadnieniu niniejszego wyroku organy administracji rozstrzygną o tym, czy i jakie nakazy wymienione w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego znajdą zastosowanie w sprawie. Sporządzając uzasadnienie decyzji organy zadbają o to, by należycie i wyczerpująco wyjaśnić podstawę faktyczna i prawną rozstrzygnięcia, wskazując w sposób jednoznaczny te ustalenia faktyczne, które zadecydowały o wydaniu określonego rozstrzygnięcia w sprawie.

O kosztach postępowania Sąd orzekł mając na względzie treść art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty postępowania poniesione przez skarżących składa się kwota 500 zł uiszczonego wpisu sądowego od wniesionej skargi.