Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1868/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 414 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2020 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Piotr Korzeniowski asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...]; 2. zasądza od Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, z późn. zm.), dalej: "Kpa, po rozpatrzeniu odwołania [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w K., od decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] lutego 2020 r., znak: [...], wydanej w przedmiocie odmowy ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, polegające na odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych z jezdni wiaduktu i dojazdów do ziemi w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...] w km 60+226 w miejscowości W., udzielonego [...] Zarządowi Dróg Wojewódzkich w K. przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. decyzją z dnia [...] marca 2010 r., znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przedstawił następujący stan sprawy. Pismem z dnia 27 listopada 2019 r. [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w K., wystąpił do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. PGW Wody Polskie z wnioskiem o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, polegające na odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych z jezdni wiaduktu i dojazdów do ziemi, w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...] w km 60+226, w miejscowości W., udzielonego [...] Zarządowi Dróg Wojewódzkich w K. przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. decyzją z dnia [...] marca 2010 r., znak: [...].

Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r., znak: [...], organ I instancji odmówił ustalenia kolejnego okresu obowiązywania przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego, wskazując w uzasadnieniu, że art. 414 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r., poz. 310, z późn. zm.), dalej Pw, znajduje zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do pozwoleń wodnoprawnych, wydanych na podstawie ww. ustawy (tj. po dniu 1 stycznia 2018 r.). W przedmiotowej decyzji podkreślono przy tym, że operat wodnoprawny, sporządzony w 2009 r., nie zawiera niezbędnych informacji, wymaganych przepisami ww. ustawy.

Odwołanie złożył [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w K., podnosząc, że "stanowisko organu I instancji oparte jest na niewłaściwej interpretacji przepisów Pw oraz braku dogłębnej analizy pozwolenia wodnoprawnego z 2009 r."

Skarżący podzielił przy tym pogląd zaprezentowany w ww. wyrokach, iż art. 414 ust. 2 Pw znajduje zastosowanie również do pozwoleń wodnoprawnych, wydanych na podstawie ustawy Prawo wodne z 2001 r., o ile przedmiot tego pozwolenia mieści się w zakresie wymienionym w art. 389 pkt 1-3 ustawy Prawo wodne z 2017 r. oraz podkreślił, że "czym innym jest zmiana warunków usługi wodnoprawnej takich jak zmiana ilości albo jakości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych, zmiana sposobu korzystania z instalacji do odprowadzania wód itp., a czym innym jest zmiana przepisów prawa określających warunki jakie powinien spełniać operat wodnoprawny". Jednocześnie w odwołaniu zaznaczono, że w przedmiotowym przypadku "zarówno rodzaj odprowadzanych wód, ich ilość jak i sposób odprowadzania czy zawarte w operacie parametry techniczne nie uległy zmianie", zatem "poprawne i zgodne ze stanem faktycznym było oświadczenie odwołującego się, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym są aktualne".

Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie uznając, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie wskazał, że co prawda w sentencji zaskarżonej decyzji organ I instancji błędnie oznaczył, co do daty, decyzję z dnia [...] marca 2010 r., znak: [...] wydaną przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W., wskazując że odmawia ustalenia kolejnego okresu obwiązywania decyzji z dnia "[...].03.2009 r." niemniej przedmiotem postępowania, zakończonego spornym rozstrzygnięciem było ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, udzielonego decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] marca 2010 r. Dalej organ wywodził, że zgodnie z art. 414 ust. 2 Pw w przypadku, gdy zakład w terminie co najmniej 90 dni przed upływem okresu wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego złoży wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania dla danej decyzji, pozwolenie to nie wygasa - o ile wydana zostanie decyzja w sprawie ustalenia nowego terminu jego obowiązywania. Zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 ab initio Kpa termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem nadano pismo w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Potwierdzeniem nadania pisma jest w takim wypadku umieszczona na kopercie pieczęć poczty, z widniejącą na niej datą. Przedmiotowy wniosek wpłynął do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. PGW Wody Polskie na 89 dni przed upływem okresu wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego, o którego ustalenie nowego okresu obowiązywania wystąpiono. Mając na uwadze, że w przekazanych wraz z odwołaniem dokumentach nie znajdowała się ani koperta, w której przesłano wniosek, ani informacja, iż został on złożony w siedzibie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. PGW Wody Polskie osobiście, organ odwoławczy, pismem z dnia 26 maja 2020 r., zwrócił się do organu I instancji o udzielenie informacji w przedmiotowym zakresie. W piśmie z dnia 5 czerwca 2020 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. PGW Wody Polskie wskazał, że "wniosek [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. (...) nie został złożony osobiście" oraz że organ przekazał wszystkie akta sprawy. Organ II instancji przyjął, że wniosek [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. został złożony w terminie.

Organ wyraził pogląd, że art. 414 ust. 2 Pw stosuje się do decyzji dotyczących: usług wodnych, szczególnego korzystania z wód oraz długotrwałego obniżenia poziomu zwierciadła wody podziemnej. Na podstawie art. 414 ust. 9 tej ustawy możliwe jest również przedłużenie terminu obowiązywania pozwolenia na wykonanie urządzeń wodnych w przypadku, gdy: 1) zakład nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych w terminie 3 lat od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne na wykonanie tych urządzeń stało się ostateczne; 2) inwestor w ramach realizacji przedsięwzięcia w zakresie dróg publicznych, linii kolejowych, linii przesyłowych, lotnisk lub lądowisk nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych w terminie 6 lat od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne na wykonanie tych urządzeń stało się ostateczne.

Do wniosku o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia dołącza się operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne, oraz oświadczenie, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność. Powyższe wynika z faktu, iż sama idea ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wiąże się z brakiem zmian warunków tego pozwolenia - okres obowiązywania pozwolenia może być przedłużony tylko z zachowaniem tożsamych warunków. Jednocześnie operat ten powinien spełniać wymagania, określone w obowiązujących przepisach prawa, przy czym nie ma możliwości uzupełniania lub prostowania jego treści. W związku z tym – zdaniem Prezesa - możliwe jest przedłużenie terminu obowiązywania pozwolenia wydanego w 2010 r., a zatem (jak zasadnie podniesiono w odwołaniu) niesłusznie organ I instancji uznał, że przepis art. 414 ust. 2 Pw znajduje zastosowanie wyłącznie w stosunku do tych pozwoleń wodnoprawnych, które zostały wydane na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Nadto organ wywodził, że w art. 409 tej ustawy rozszerzona została obligatoryjna zawartość operatu wodnoprawnego, w stosunku do wymagań wynikających z art. 132 ustawy Prawo wodne z 2001 r., zatem relatywnie mała jest szansa, żeby operat sporządzony pod rządami poprzedniej ustawy mógł zachować aktualność wymaganą do zastosowania procedury ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, wynikającej z art. 414 ust. 2 ustawy Prawo wodne. Odwołując się do ratio legis ustawy organ wywodził, że intencją racjonalnego ustawodawcy nie było umożliwienie podmiotom posługiwania się operatem wodnoprawnym, który powinien zostać potraktowany jako niekompletny w świetle ww. przepisów ustawy Prawo wodne. Dokument ten powinien zawierać wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 409 ustawy, zaś norma zawarta w art. 414 ust. 3 Pw umożliwia posługiwanie się tym dokumentem bez jego aktualizowania, o ile zawarte w nim informacje nie uległy zmianie. Chodzi tu przede wszystkim o zakres i sposób realizacji wnioskowanych uprawnień, ale również o uwarunkowania zewnętrzne znajdujące odzwierciedlenie m.in. w treści aktów określających warunki korzystania z wód regionu wodnego czy też zatwierdzających plany gospodarowania wodami. Dokumenty, o których mowa powyżej, podlegają aktualizacji, np. plany gospodarowania wodami dorzeczy aktualizowane są co najmniej raz na 6 lat, w związku z czym konieczne jest wskazanie, że w zakresie objętym wnioskowanym pozwoleniem wodnoprawnym ich zapisy nie uległy zmianie, bowiem plany gospodarowania wodami na obszarze dorzecza stanowią obszerne dokumenty, których aktualizacja niekoniecznie musi skutkować zmianą danych, zawartych w sporządzonym na podstawie uprzedniej wersji dokumentu operacie wodnoprawnym. Oświadczenie, o którym mowa w art. 414 ust. 3 Pw, znajduje zastosowanie m. in. w takiej sytuacji. Organ uznał je natomiast za niewystarczające w przypadku, gdy operat - sporządzony na podstawie przepisów poprzednio obowiązującej ustawy - jest niekompletny w świetle przepisów obecnie obowiązujących, nawet jeśli zawarte w nim treści dotyczące prowadzonych przez zakład działań są nadal prawdziwe. W ocenie organu w takiej sytuacji konieczne jest sporządzenie nowego operatu wodnoprawnego i złożenie wniosku o udzielenie nowego pozwolenia wodnoprawnego. Analogiczne postępowanie jest wymagane w przypadku, gdy dane zawarte w operacie stracą aktualność - nawet jeśli dokument ten spełnia wymagania określone w art. 409 Pw.

Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji słusznie uznał, iż sporządzony w 2009 r. operat wodnoprawny nie spełnia obowiązujących wymogów prawa. Wśród brakujących są ustalenia wynikające z: a) planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, b) planu zarządzania ryzykiem powodziowym, c) planu przeciwdziałania skutkom suszy, d) programu ochrony wód morskich, e) krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych, f) planu lub programu rozwoju śródlądowych dróg wodnych o szczególnym znaczeniu transportowym (art. 409 ust. 1 pkt 6 Pw). Przedłożony operat wodnoprawny nie zawiera również informacji, o których mowa w art. 409 ust. 6 Pw, dotyczących m.in. maksymalnej ilości wód opadowych lub roztopowych odprowadzonych do wód wyrażonej w m³/s, średniej ilości wód opadowych lub roztopowych, wyrażonej w m³/rok oraz powierzchni rzeczywistej i zredukowanej zlewni odwadnianej przez każdy wylot.

Organ skonstatował, że brak kompletności przedłożonego operatu wodnoprawnego czyni niemożliwym zweryfikowanie złożonego wniosku, a w konsekwencji - przedłużenie okresu obowiązywania pozwolenia.

Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej, iż zawarte w operacie z 2009 r. dane dotyczące rodzaju, ilości i sposobu odprowadzanych wód nie uległy zmianie, (tj. są aktualne), a zatem organ I instancji nie miał podstaw do odmowy ustalenia kolejnego okresu obowiązywania przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego, organ podkreślił, że jedynie kompletny i spełniający wymogi określone w aktualnie obowiązujących przepisach prawa operat wodnoprawny jest podstawą do rozpatrzenia wniosku o ustalenie nowego terminu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego. Traktowanie jako jedynej przesłanki przedłużenia terminu obowiązywania pozwolenia aktualności operatu wodnoprawnego (rozumianej jako prawdziwość informacji w nim zawartych, a nie aktualność w kontekście wymagań co do tego operatu), obligowałoby organy właściwe do udzielenia pozwolenia wodnoprawnego do każdorazowego przedłużenia tego terminu, o ile nie zajdą okoliczności określone w art. 399 ust. 1 Pw, bez względu na treść udzielonego pozwolenia i warunki jego wydania. Oznaczałoby to między innymi niemożność jakiejkolwiek modyfikacji udzielonego pozwolenia, np. poprzez nałożenie dodatkowych warunków realizacji pozwolenia bądź wyeliminowanie warunków nałożonych bezpodstawnie lub niewymaganych już do realizacji. Gdyby zatem aktualność operatu wodnoprawnego, o której mowa w art. 414 ust. 3 Pw dotyczyła jedynie celu i zakresu korzystania z wód, to postępowanie w sprawie ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia miałoby iluzoryczny charakter.

W kontekście zmniejszających się zasobów wodnych na terenie kraju, jak również konieczności dbałości o jakość wód (wynikającą nie tylko z przepisów krajowych ale Ramowej Dyrektywy Wodnej) szczególnej uwadze organów administracji publicznej powinien podlegać każdy sposób korzystania z wód, mogący mieć wpływ na stan ilościowy i jakościowy tych zasobów. Do takiego sposobu korzystania należy odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z nawierzchni dróg, zawierających zanieczyszczenia o charakterze antropogenicznym. W związku z tym podjęcie decyzji w sprawie ewentualnego przedłużenia terminu obowiązywania pozwolenia na takie korzystanie z wód musi być poprzedzone szczegółową analizą kompletnej dokumentacji. Odnosząc się do przywołanych w odwołaniu wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych oraz stwierdzenia, że zapadły one "w identycznych jak w niniejszym postępowaniu stanach faktycznych" organ wskazał, że po pierwsze - każda sprawa zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowoadministracyjnym rozpatrywana jest indywidualnie, przy czym trudno jest mówić o "identycznych stanach faktycznych" danych spraw, po wtóre zaś - Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w niniejszym postępowaniu nie był związany przedmiotowymi wyrokami.

W skardze na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Warszawie z dnia [...] czerwca 2020 r. wywiedzionej dnia 29 lipca 2020 r., wnosząc o uchylenie decyzji w całości, [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w K., wskakując na naruszenie prawa materialnego, tj. art. 414 ust. 2-4 Pw, przez odmówienie skarżącemu prawa do ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, udzielonego decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] marca 2010 r., mimo spełnienia przez niego warunków określonych w powołanym przepisie oraz na naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7 i art. 77 §1 i art. 80 Kpa, wskutek nietrafnego uznania, że skarżący złożył nieaktualny operat wodnoprawny, nadto nierozważenie powołanych przez skarżącego w odwołaniu zarzutów kwestionujących pogląd, że różnice w regulacjach prawnych zawartych w ustawach Prawa wodnego z 2001 r. i 2017 r. stanowią przeszkodę w ustaleniu kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, naruszenie art. 138 § 1 ust. 1 Kpa przez utrzymanie w mocy decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] lutego 2020 r., mimo istnienia uzasadnionych podstaw do jej uchylenia.

W ocenie skarżącego stanowisko organu II instancji nie jest uzasadnione i wynika z niewłaściwej wykładni prawa, bowiem niemożliwe jest wymaganie, aby operat wodnoprawny, na podstawie którego wydano pozwolenie w 2010 r. spełniał wszystkie wymogi przewidziane ustawą Prawo wodne z 2017 r.

Przyjmując, jak tego wymaga organ II instancji, że operaty wodnoprawne załączone do wniosków o przedłużenie pozwoleń wodnoprawnych wydanych pod rządem ustawy Prawo wodne z 2001 r. muszą być kompletne i spełniające wymogi, określone w aktualnie obowiązujących przepisach prawa - nie istniałaby praktycznie nigdy możliwość przedłużenia tych pozwoleń, a przepis art. 414 ust. 2 Pw z 2017 r., na podstawie którego możliwe jest przedłużenie pozwoleń wodnoprawnych, wydanych przed 1 stycznia 2018 r. byłby przepisem martwym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując że intencją racjonalnego ustawodawcy nie było umożliwienie podmiotom posługiwania się operatem wodnoprawnym, który powinien zostać potraktowany jako niekompletny w świetle ww. przepisów ustawy Prawo wodne. Dokument ten powinien zawierać wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 409 Pw, zaś norma zawarta w art. 414 ust. 3 Pw umożliwia posługiwanie się tym dokumentem bez jego aktualizowania, o ile zawarte w nim informacje nie uległy zmianie. Chodzi tu przede wszystkim o zakres i sposób realizacji wnioskowanych uprawnień, ale również o uwarunkowania zewnętrzne, znajdujące odzwierciedlenie m.in. w treści aktów określających warunki korzystania z wód regionu wodnego czy też zatwierdzających plany gospodarowania wodami. Są to dokumenty podlegające aktualizacji, np. plany gospodarowania wodami dorzeczy aktualizowane są co najmniej raz na 6 lat, w związku z czym konieczne jest wskazanie, że w zakresie objętym wnioskowanym pozwoleniem wodnoprawnym ich zapisy nie uległy zmianie, przy czym ich aktualizacja niekoniecznie musi skutkować zmianą danych, zawartych w sporządzonym na podstawie uprzedniej wersji dokumentu operacie wodnoprawnym. Oświadczenie, o którym mowa w art. 414 ust. 3 Pw, znajduje zastosowanie właśnie w takiej sytuacji. Jest ono natomiast niewystarczające w przypadku, gdy operat - sporządzony na podstawie przepisów uprzednio obowiązującej ustawy - jest niekompletny w świetle przepisów obecnie obowiązujących, nawet jeśli zawarte w nim treści dotyczące prowadzonych przez zakład działań są nadal prawdziwe. Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniono, że stosowanie retoryki Strony skarżącej i traktowanie jako jedynej przesłanki przedłużenia terminu obowiązywania pozwolenia aktualności operatu wodnoprawnego (rozumianej jako prawdziwość informacji w nim zawartych, a nie aktualność w kontekście wymagań co do tego operatu), obligowałoby organy właściwe do udzielenia pozwolenia wodnoprawnego do każdorazowego przedłużenia tego terminu, o ile nie zajdą okoliczności określone w art. 399 ust. 1 Pw, bez względu na treść udzielonego pozwolenia i warunki jego wydania. Oznaczałoby to między innymi niemożność modyfikacji pozwolenia, np. poprzez nałożenie dodatkowych warunków jego realizacji pozwolenia. Gdyby zatem aktualność operatu wodnoprawnego, o której mowa w art. 414 ust. 3 Pw dotyczyła jedynie celu i zakresu korzystania z wód, to postępowanie w sprawie ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego miałoby charakter iluzoryczny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: Ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie stwierdzić należy, że stan faktyczny ustalony w niniejszej sprawie jest bezsporny.

Materialnoprawą podstawę zaskarżonego do Sądu rozstrzygnięcia stanowiły przepisy powoływanej wcześniej ustawy Prawo wodne.

Zgodnie z art. 412 ust. 2 Pw, pozwolenia wodnoprawne, o których mowa w art. 389 pkt 1-3, nie wygasają, jeżeli zakład w terminie 90 dni przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, złoży wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania tych pozwoleń. Wniosek skarżącego został złożony w ustawowym terminie, przed upływem okresu obowiązywania wnioskowanego pozwolenia wodnoprawnego.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy na podstawie art. 414 ust. 2 i następne Pw można było przedłużyć pozwolenie wodnoprawne, wydane na podstawie przepisów poprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne z 2001 r. (jak twierdzi strona skarżąca), czy też - jak rozstrzygnął organ Wód Polskich w tej sprawie - powołane przepisy co do zasady mają zastosowanie wyłącznie do pozwoleń wodnoprawnych wydanych już na podstawie ustawy z 2017 r., a jedynie w wyjątkowych wypadkach, gdy zawartość operatu wodnoprawnego spełnia wymagania obecnie obowiązujących przepisów, staje się to możliwe odnośnie pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie ustawy Prawo wodne z 2001 r.

Argumentem wskazanym przez organy obu instancji, przemawiającym za odmową ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego była nieaktualność informacji zawartych w operacie wodnoprawnym.

W tym kontekście należy wskazać, że zgodnie z art. 414 ust. 3 Pw, do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne oraz oświadczenie, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność.

W niniejszej sprawie wnioskujący wypełnił ten warunek, przedkładając operat dołączony do wydanego wcześniej pozwolenia i oświadczając, że informacje w nim zawarte zachowały aktualność.

Organy Wód Polskich uznały, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym nie są aktualne, a nieaktualność dokumentacji uniemożliwia przedłużenie pozwolenia wodnoprawnego, które byłoby możliwe tylko w razie braku zmian warunków pozwolenia. Odnosząc się do tej argumentacji podkreślenia wymaga, że wymagania stawiane wnioskodawcy przez organ nie mają podstaw w obowiązujących przepisach. Z art. 545 ust. 7 Pw wynika, że pozwolenia wodnoprawne wydane na podstawie przepisów poprzednio obowiązującej ustawy Pw z 2001 r. zachowały moc po wejściu w życie aktualnie obowiązującej ustawy p.w. Ustawodawca nie nałożył na stronę, która legitymowała się pozwoleniem wodnoprawnym wydanym w poprzednim stanie prawnym żadnych dodatkowych obowiązków, mających na celu dostosowanie tamtych decyzji do aktualnego reżimu prawnego. Wolą ustawodawcy w świetle przedstawionych uregulowań prawnych, w tym art. 545 ust. 7 Pw było zastosowanie trybu przedłużenia obowiązywania pozwoleń wodnoprawnych na kolejne okresy także w stosunku do pozwoleń, wydanych na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne. Nie budzi także wątpliwości Sądu, że treść oświadczenia o aktualności danych, zawartych w operacie wodnoprawnym, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne dotyczy wyłącznie okoliczności związanych ze sposobem korzystania z wód przez adresata pozwolenia.

Podkreślenia wymaga, że czym innym jest zmiana warunków świadczenia usługi wodnoprawnej takich jak zmiana ilości albo jakości odprowadzanych wód, zmiana sposobu korzystania z instalacji do odprowadzania wód, itp., a czym innym zmiana przepisów prawa, określających warunki, jakie aktualnie powinien spełniać operat wodnoprawny. Z żadnego z przepisów, mających zastosowanie w sprawie o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, o którym mowa w art. 414 ust. 2 Pw nie wynika, że to strona, składając wniosek, musi wykazać okoliczności, których "stary operat" nie obejmował, a które są wymagane w odniesieniu do tego opracowania według przepisów aktualnie obowiązującej ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. Z treści art. 14 ust. 2 Pw wynika, że również w takiej sprawie znajdują zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 414 ust. 6 Pw, w razie stwierdzenia, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym, o którym mowa w ust. 3, nie są aktualne lub zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 399 ust. 1, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych, w drodze decyzji, odmawia przedłużenia okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 (na który pozwolenie było wydane). Zestawienie przepisów art. 414 ust. 3-7 Pw według Sądu, nie pozostawia wątpliwości jakie obowiązki ustawodawca nałożył na wnioskodawcę i że to organ jest zobligowany do przeprowadzenia pełnego postępowania, które da odpowiedź na to czy pozwolenie może zostać przedłużone. Na wnioskodawcy ciąży zaś obowiązek złożenia w odpowiednim terminie wniosku bez braków formalnych i kompletnego w aspekcie wymogów opisanych w art. 414 ust. 2 Pw Wskazana wyżej "kompletność" musi być odnoszona wyłącznie do powyższego. Z woli ustawodawcy w aktualnym stanie prawnym organ Wód Polskich ma obowiązek zbadać czy dane, o których wyżej była mowa zawarte w operacie, na podstawie którego było wydane pozwolenia wodnoprawne są aktualne i czy zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 399 ust. 1 p.w. Te obowiązki organu wynikają z art. 7 i 77 § 1 Kpa

Art. 414 ust. 6 Pw dotyczy nieaktualności informacji zawartych w przedłożonym operacie a nie jego formy czy - wymaganej przez aktualnie obowiązujące przepisy (art. 409 Pw) - zawartości. Uzupełnienie przez organ danych czy informacji, które aktualnie są wymagane, dokonanie niezbędnych w tym zakresie ustaleń powinno zaś nastąpić w toku postępowania administracyjnego. W powyższym zakresie zdaniem Sądu, nie można mówić o "niekompletności wniosku", na którą wskazuje art. 414 ust. 4, w zw. z ust. 3 Pw. Zbadanie okoliczności przewidzianych w art. 414 ust. 6 Pw, a więc czy informacje zawarte w operacie, o którym mowa w ust. 3 (a więc tym, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne) oraz tych wymienionych w art. 399 ust. 1 Pw (a więc i tych o których mowa w art. 396 ust. 1 -7 oraz 396 ust. 1 pkt 8 Pw) w tej sytuacji jest obowiązkiem organu. Cytowane przez organ przepisy p.w. nie przerzucają na stronę ubiegającą się o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego obowiązku wykazania tych okoliczności. Gdyby wolą ustawodawcy było dostosowanie wcześniej wydanych pozwoleń wodnoprawnych (tych, których okres ważności jeszcze nie upłynął, ale też i tych, które podlegają przedłużeniu) do wymogów wynikających z nowych przepisów, to wyraźnie postanowiłby powyższe w stosownym przepisie nowej ustawy, a tak nie uczyniono. Brak takiego przepisu powoduje, że stanowisko organów w kontrolowanej sprawie nie może zostać zaakceptowane jako nieznajdujące oparcia w obowiązującym porządku prawnym.

Sąd podziela stanowisko, wyrażone m.in. w wyrokach WSA w Krakowie z dnia 26 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 1541/18 i WSA w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 173/19, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA, w których rozróżniono, że odrębną instytucją jest zmiana warunków świadczenia usługi wodnoprawnej takiej jak zmiana ilości albo jakości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych, zmiana sposobu korzystania z instalacji do odprowadzania ww. wód, a czym innym zmiana przepisów prawa, określających warunki, jakie powinien spełniać operat wodnoprawny.

Skarżąca wywodziła, że w sposobie wykonywania pozwolenia nie nastąpiły jakiekolwiek zmiany, stąd należy uznać, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym nie straciły aktualności. W niniejszej sprawie nie uległy zmianie w stosunku do 2010 r. warunki techniczne odprowadzania wód opadowych lub roztopowych z jezdni, wiaduktu i zjazdów do ziemi w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...] w km 60+226 w m. W..

Zasadnie zatem skarżąca wywodził, że w tej sytuacji nie było przeszkód, aby organ I instancji na podstawie art. 414 ust. 4 Pw wezwał ją do uzupełnienia wniosku i po jego uzupełnieniu ustalił kolejny okres obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego.

Zasadna jest zatem konstatacja, że rozpatrując odwołanie od decyzji organu i instancji, organ II instancji z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 Kpa nie rozważył w sposób wyczerpujący zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie uwzględnił w sposób dostateczny okoliczności i argumentów przemawiających za uznaniem, że operat wodnoprawny z 2010 r. po jego uzupełnieniu, powinien stanowić podstawę do ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, zaś stanowiącą konsekwencją takiego postępowania utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji narusza art. 138 § 1 Kpa.

Organ odwoławczy nie rozważył zaś w żaden sposób, czy i ewentualnie, które z tych wymogów w istocie mogłyby znaleźć zastosowanie odnośnie do Skarżącej. Kwestionowane stwierdzenie organu nie jest więc poparte żadnymi ustaleniami, a jedynie wynikiem mechanicznego zastosowania przepisu. Istota niniejszej sprawy sprowadza się natomiast do tego, by ustalić na ile wskazane wymogi mogłyby tyczyć danego operatu i w konsekwencji pozwolenia wodnoprawnego. Jak uprzednio zostało wskazane, w razie takich braków organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych może wezwać stronę do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni. Poza tym w ocenie Sądu, organ mógł poczynić samodzielnie ustalenia.

Bez znaczenia w tym kontekście zasadności zarzutów dotyczących błędnej wykładni i naruszenia prawa procesowego, tj. art. 7, 77 i 80 Kpa, pozostaje uwaga Prezesa PGW, że wobec ustawicznie zmniejszających się zasobów wodnych na terenie kraju szczególnej uwadze organów administracji publicznej powinien podlegać każdy sposób korzystania z wód, mogący mieć wpływ na stan tych zasobów. Skoro bowiem racjonalny ustawodawca stworzył taką możliwość uchwalając stosowną normę, to nie może być ona traktowana jedynie jako iluzoryczna, a wymaga ze strony organów powołanych do wydawania decyzji o przedłużenia okresu obowiązywania pozwoleń wodnoprawnych, uzyskanych na podstawie ustawy Prawo wodne z 2001 r., poczynienia szczegółowych ustaleń w danym stanie faktycznym, przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie. Przedłużenie pozwolenia wodnoprawnego jest możliwe tylko w sytuacji, gdy warunki korzystania z wód nie uległy zmianie od momentu wydania poprzedniego pozwolenia. Tylko wówczas można przedłużyć okres jego obowiązywania na dotychczasowych warunkach. Jeżeli zaś w sposobie wykonywania pozwolenia nastąpiły jakiekolwiek zmiany (wynikały np. z ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza) i zostały przez organ opisane w decyzji, to należałoby uznać, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym straciły aktualność i dopiero wtedy byłyby podstawy do odmowy przedłużenia dotychczasowego pozwolenia z uwagi na konieczność wszczęcia postępowania o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego, na podstawie przepisów ustawy z 2017 r.

W tym zakresie Sąd podzielił argumentację strony skarżącej, zmierzającą do wykazania, że celem racjonalnego ustawodawcy przy wprowadzaniu nowej regulacji Prawa wodnego nie było wyłączenie możliwości przedłużania w trybie art. 414 okresu obowiązywania pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie przepisów dotychczasowych. Wobec tego zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszyły art. 414 ust. 6 ustawy Prawo wodne, wobec błędnego utożsamienia braku zachowania wymogów operatu wodnoprawnego wynikających z przepisów nowej ustawy, z nieaktualnością informacji zawartych w tym operacie.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organy administracji rozważą, czy informacje załączone w znajdującym się w aktach sprawy operacie są aktualne – w znaczeniu wyjaśnionym w uzasadnieniu tego wyroku. Mogą również, w razie potrzeby, wezwać stronę skarżącą do ich uzupełnienia. Odmowa przedłużenia okresu obowiązywania dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego będzie możliwa dopiero, gdy informacje te okażą się nieaktualne. Do tego czasu, zgodnie z art. 414 ust. 2 Pw dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne nie wygasa, bowiem taki jest skutek złożenia wniosku, o którym mowa w tym przepisie.

W świetle powyższego Sąd podziela zasadność zarzutów skargi o naruszeniu przez organy przepisów postępowania takich jak art. 7, 77 § 1 i 80 Kpa, co w przedstawionych okolicznościach mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy rozstrzygnęły bowiem sprawę bez zgromadzenia potrzebnych dowodów i zbadania merytorycznych przesłanek z art. 414 Pw.

Błędna wykładnia przepisów prawa materialnego spowodowała, że z naruszeniem przepisów proceduralnych nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności warunkujące wydanie decyzji odmownej.

W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), w zw. z art. 135 Ppsa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy. Na zasądzoną kwotę składa się uiszczony wpis od skargi (300 zł – karta 5 akt sądowych).