Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 595/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 66
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski (spr.) Protokolant: starszy inspektor sądowy Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. C. i K. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 października 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 113/16 w sprawie ze skarg P. [...] w R., A. C., K. B., S. D., S. K. i Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 25 października 2016 r., sygn. IV SA/Rz 113/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej: Sąd I instancji) po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2016 r. sprawy ze skarg P. [...] w R., A. C., K. B., S. D., S. K. i Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: SKO w [...], Kolegium) z [...] października 2015 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia – oddalił skargi.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

Wnioskiem z 24 lutego 2012 r. [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...] (wnioskodawca) zwrócił się do Burmistrza Miasta [...] o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie obwodnicy [...] w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...] [...].

W toku postępowania Burmistrz uzyskał opinie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej: RDOŚ w [...]), (pismo z [...] marca 2012 r. nr [...]) oraz opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej: PPIS w [...]), (pismo z [...] marca 2012 r. nr [...]), z których wynikało, że dla wnioskowanego przedsięwzięcia istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny jego oddziaływania na środowisko, w tym sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Wobec powyższego, postanowieniem z [...] kwietnia 2012 r. nr [...] Burmistrz Miasta [...] stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla wnioskowanego przedsięwzięcia oraz nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia raportu na środowisko, określając szczegółowo jego zakres.

W dniu 13 listopada 2012 r. wnioskodawca przedłożył raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Opinią z 29 listopada 2012 r. nr [...] PPIS w [...] zaopiniował pozytywnie realizację wnioskowanego przedsięwzięcia, przy zachowaniu określonych warunków, szczegółowo wskazanych w treści opinii.

Pismami z 4 stycznia 2013 r., z 29 kwietnia 2013 r., z 3 lipca 2013 r., z 4 grudnia 2013 r., z 7 sierpnia 2014 r., z 30 września 2014 r., z 9 grudnia 2014 r. RDOŚ w [...] na podstawie art. 50 § 1 k.p.a., wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia raportu o oddziaływaniu na środowisko. W odpowiedzi na powyższe wezwania wnioskodawca przedłożył aneks nr 1, aneks nr 2, aneks (uzupełnienie) nr 3, aneks (uzupełnienie) nr 4.

W dniu 13 marca 2015 r. wnioskodawca przedłożył jednolitą treść raportu oddziaływania na środowisko (data opracowania: marzec 2015 r.).

PPIS w [...] pismami z 14 lipca 2014 r. oraz 13 kwietnia 2015 r. ponownie wyraził pozytywną opinię w przedmiocie realizacji projektowanego przedsięwzięcia.

Postanowieniem z [...] lipca 2015 r. nr [...], RDOŚ w [...], działając na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 1, ust, 3, 4 i 7 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, art. 106 § 1, 2 i 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia pn. "budowa obwodnicy [...] w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...]", w wariancie proponowanym przez wnioskodawcę, tj. wariancie WW2, określając jednocześnie szczegółowo warunki realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia.

Organ podał, że w raporcie o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, celem wyboru wariantu realizacyjnego przedsięwzięcia, analizie porównawczej poddano trzy warianty przebiegu drogi obwodowej, oznaczone jako WW1, WW2 i WZ.

W wariancie WW1 (wariancie wschodnim nr 1) - racjonalnym wariancie alternatywnym całkowita długość obwodnicy wynosi ok. 3,5 km. W wariancie tym przewidziano budowę dwóch mostów nad rzeką [...] zintegrowanych z przejściami ekologicznymi PEŚ-1 i PES-2 oraz budowę 5 skrzyżowań drogowych. W racjonalnym wariancie alternatywnym WZ, przewidziano obwodnicę o całkowitej długości wynoszącej ok. 4,9 km, w ramach której zakładano budowę estakady o długości ok. 55m, budowę dwóch przejść ekologicznych PED-1 i PEŚ-1, budowę jednego wiaduktu drogowego WD-1, budowę 4 skrzyżowań drogowych.

W decyzji z [...] sierpnia 2015 r. nr [...], Burmistrz Miasta [...] ustalił środowiskowe uwarunkowania dotyczące realizacji przedsięwzięcia pn.: "Budowa obwodnicy [...] w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...]" w wariancie WW2.

W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 104 k.p.a., art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 4, art. 80, art. 82, art. 85 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (ustawa z 3 października 2008 r.) oraz § 3 ust. 1 pkt 60 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawię przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Wskazał również, że decyzję wydano po rozpatrzeniu wniosku inwestora: Zarządu Województwa [...] - [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na "Budowa obwodnicy [...]".

Po rozpoznaniu odwołań (w tym odwołań stron skarżących) decyzją z [...] października 2015 r. nr [...] SKO w [...] utrzymało w mocy opisaną wyżej decyzję z [...] sierpnia 2015 r.

Skargi na powyższą decyzję wnieśli: 1) P. [...] w R., 2) A.C., 3) K. B., 4) S. D., 5) Z. K., 6) S. K..

Ad. 1) P. [...] w R. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) art. 85 ust. 3 ustawy z 3 października 2008 r. poprzez zaniechanie przeprowadzenia szczegółowej analizy wariantu alternatywnego trasy przebiegu drogi,

2) art. 7 w zw. z art. 11 i art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie kompleksowego wyjaśnienia sprawy pod względem merytorycznym i prawnym oraz brak bliższego wyjaśnienia motywów swego rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi Kolegium wniosło o oddalenie skarg, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.

Na rozprawie w dniu 25 października 2016 r. pełnomocnik procesowy skarżących K. B. i A. C. dodatkowo podniósł, że: a) decyzja organu pierwszej instancji (str. 27) nie zawiera prawidłowego rozważenia czy planowana inwestycja wpłynie negatywnie na obszar Natura 2000; b) zaskarżona decyzja narusza art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody; c) organy naruszyły przepis art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niesporządzenie prawidłowego uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji; d) w sprawie doszło do naruszenia art. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez dopuszczenie do ingerencji w obiekt zabytkowy kolejki wąskotorowej w zakresie układu torowego.

Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał, że wszystkie konieczne i istotne, ogólne i szczególne wymogi proceduralne zostały spełnione w takim stopniu i w takim zakresie, że brak jest podstaw do podważenia legalności proceduralnej kwestionowanych rozstrzygnięć. Przede wszystkim kontestowane orzeczenia zostały wydane w następstwie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz w wyniku swobodnej oceny całokształtu tego materiału (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.). Sporządzone uzasadnienia decyzji organów pierwszej i drugiej instancji spełniają równie warunki prawidłowości określone w art. 107 § 3 k.p.a. Nie stwierdzono także naruszenia praw procesowych stron postępowania wynikających z przepisów k.p.a. Ocena powyższa wynika z faktu, że skarżone organy ustaliły w sposób prawidłowy i wystarczający stan faktyczny w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ustalenia organów pozwoliły na określenie, analizę i ocenę bezpośredniego i pośredniego wpływu planowanego przedsięwzięcia na wszystkie istotne czynniki środowiskowe wymienione w art. 62 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r., możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu. Jeżeli chodzi o szczególne wymogi proceduralne określone w przepisach ustawy z 3 października 2008 r., to Sąd I instancji stoi na stanowisku, że organom orzekającym w sprawie nie można zasadnie zarzucić naruszenia powyższych wymogów w stopniu, który mógłby stanowić podstawę do wzruszenia zaskarżonej decyzji.

Według Sądu I instancji, mający zasadnicze znaczenie dla prawidłowości ustaleń i ocen organów orzekających w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach sporządzony w niniejszej sprawie raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko spełnia ustawowe przesłanki formalne i materialne, określone w art. 66 ust. 1, 2 i 6 ustawy z 3 października 2008 r. Wnioskodawca przedłożył powyższy raport wraz z wymaganymi uzupełnieniami wskazanymi przez RDOŚ w [...], w formie aneksów nr 1, nr 2, nr 3, nr 4 oraz tekstu jednolitego raportu według stanu na marzec 2015 r. Analiza formy i treści raportu prowadzi do wniosku, że zawiera on wszystkie wymagane prawem i konieczne – w świetle charakteru, rodzaju i zakresu planowanego przedsięwzięcia (budowa obwodnicy miasta w ciągu drogi wojewódzkiej) – elementy określone w art. 66 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r.

Zdaniem Sądu I instancji, w sprawie będącej przedmiotem skargi wszystkie konieczne elementy wskazane w art. 66 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r., zostały zawarte w raporcie (s. 3-175 wraz z załącznikami raportu z marca 2015 r.), którego treść pozwoliła organom orzekającym w sprawie na ocenę bezpośredniego i pośredniego wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz inne dobra prawne, ocenę racjonalności i zasadności wyboru wariantu proponowanego przez wnioskodawcę do realizacji będącego jednocześnie wariantem najkorzystniejszym dla środowiska, ocenę zasadności uznania wariantu proponowanego za wariant najkorzystniejszy dla środowiska, określenie sposobów zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wymaganego zakresu monitoringu środowiskowego. W ocenie Sądu I instancji, przedłożony w sprawie raport spełnia także warunki określone w art. 66 ust. 2 i ust. 6 ustawy z 3 października 2008 r. Sąd I instancji wyjaśnił, że przedmiotowy raport opisuje w sposób porównywalny trzy warianty. Według Sądu I instancji, w sprawie nie stwierdzono naruszenia innych szczególnych wymogów proceduralnych wynikających z ustawy z 3 października 2008 r.

Przede wszystkim nie stwierdzono naruszenia przepisów związanych z obligatoryjnym opiniowaniem i uzgadnianiem warunków realizacji przedsięwzięcia z właściwym państwowym powiatowym inspektorem sanitarnym oraz z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska (art. 77-78 ustawy z 3 października 2008 r.). Nie stwierdzono również naruszeń wymogów wynikających z art. 74 ust. 1, 1b, 3 ustawy z 3 października 2008 r. W ocenie Sądu I instancji, także wymogi proceduralne wynikające z obowiązku zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu zostały zachowane (art. 79 ust. 1 w zw. z art. 29-38, art. 3 pkt 11 i art. 85 ust. 3 ustawy z 3 października 2008 r.). Sąd I instancji stwierdził, że uzasadnienia decyzji organów pierwszej i drugiej instancji – rozpatrywane łącznie – spełniają wymogi szczególne określone w art. 85 ust. 2 ustawy z 3 października 2008 r.

Sąd I instancji nie stwierdzi naruszeń dotyczących legalności materialnoprawnej podjętych w sprawie rozstrzygnięć.

Sąd I instancji uznał również, że podniesione przez fachowego pełnomocnika na rozprawie w dniu 25 października 2016 r. zarzuty braku prawidłowego rozważenia w decyzji organu pierwszej instancji (s. 27) czy planowana inwestycja wpłynie negatywnie na obszar Natura 2000, naruszenia art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niesporządzenie prawidłowego uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji oraz art. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez dopuszczenie do "ingerencji w obiekt zabytkowy kolejki wąskotorowej w zakresie układu torowego" są pozbawione usprawiedliwionych podstaw. Zarzut naruszenia art. 1 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami jest oczywiście bezzasadny, natomiast zagadnienie zakresu i sposobu ingerencji w kolejkę wąskotorową i obiekty z nią związane zostało wyjaśnione powyżej (zob. s. 55-56 raportu oraz pkt 1 decyzji, s. 1-2). Według Sądu I instancji, dopuszczone na rozprawie dowody z dokumentacji graficznej nie wykazały istotności dla oceny legalności zaskarżonej decyzji.

W skardze kasacyjnej A. C. i K. B. (dalej: skarżący kasacyjnie) reprezentowani przez r.pr. S. L. zaskarżyli w całości wyrok Sądu I instancji, wnosząc o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 25 października 2016 r., sygn. II SA/Rz 113/16 w całości;

2. uchylenie decyzji SKO w [...] z [...] października 2016 r., znak [...],

3) uchylenie decyzji Burmistrza Miasta [...] z [...] sierpnia 2015 r., znak [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie obwodnicy [...],

4. zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżących kosztów procesu według norm przepisanych.

"Skargę" oparto na następujących podstawach:

I. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarzucono naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:

1) art. 3 pkt 1 ustawy z 23 lipca 2003 o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - przez niewłaściwe zastosowanie - wskutek pominięcia faktu, że linia [...] Kolei [...] jako zespół nieruchomości podlega w całości ochronie jako zabytek; dotyczy to także całokształtu infrastruktury stacji kolejowej [...];

2) art. 7 pkt 1 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - przez niewłaściwe zastosowanie - wskutek pominięcia faktu, że cała infrastruktura [...] Kolei [...], w tym układ torowy stacji [...] został wpisany do rejestru zabytków;

3) art. 53 ust. 1 i art. 53 ust. 2 ustawy z 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym - przez niewłaściwe zastosowanie - poprzez niewzięcie pod uwagę faktu, że odległość między budowlą (droga wraz ze skrzyżowaniem w kształcie ronda) a linią [...] Kolej [...] mniejsza będzie aniżeli 10 m od granicy obszaru kolejowego oraz 20 m od osi skrajnego toru oraz poprzez nieuwzględnienie faktu, iż planowany w raporcie środowiskowym przebieg inwestycji zakłóci ruch na tej kolei przez posadowienie fragmentu budowli (jedno z rond) na jednym z torów tej kolei;

4) art. 4 pkt 1a ustawy z 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym - przez niewłaściwe zastosowanie - wskutek pominięcia faktu, iż także jeden z torów stacyjnych stacji [...] [...] Kolei [...] jest elementem drogi kolejowej, a tym samym linii kolejowej i jako zabytek podlega ochronie;

5) art. 81 ust. 2 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - przez niewłaściwe zastosowanie - wskutek odmowy uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, mimo że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000;

6) art. 34 ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - poprzez niewłaściwe zastosowanie - mające postać nie uwzględnienia braku zgody Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska na realizację przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na obydwa obszary chronione, tj. Natura 2000 [...] [...] i Obszar Natura 2000 [...] [...];

7) art. 18 ust. 1 ustawy z 23 lipca 2003 o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - przez niewłaściwe zastosowanie - wskutek pominięcia konieczności uwzględnienia ochrony zabytków w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego;

8) art. 2 ust. 1 pkt 1, 4, 7, 8, 9 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - przez niewłaściwe zastosowanie - poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji mimo iż narusza ona obowiązek zachowania składników przyrody, w tym dziko żyjących zwierząt oraz krajobrazu, zieleni oraz zadrzewień;

9) art. 2 ust. 2 pkt 1 oraz art. 2 ust. 2 pkt 6 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - poprzez niewłaściwe zastosowanie - wskutek naruszenia celów ustawy tj. ochrony walory krajobrazowych oraz obowiązku utrzymania procesów ekologicznych i stabilności ekosystemu;

10) art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - przez niewłaściwe zastosowanie - wskutek odmowy uchylenia decyzji, która może naruszyć ochronę wód celem zaspokojenia potrzeb ludności.

II. Na podstawie "art. 174 pkt w" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarzucono naruszenie następujących przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania:

A. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez odmowę uchylenia zaskarżonej decyzji mimo, iż naruszą ona przepisy prawa materialnego:

1) art. 3 pkt 1 ustawy z 23 lipca 2003 o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami;

2) art. 7 pkt 1 ustawy z 23 lipca 2003 o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami;

3) art. 53 ust. 1 i art. 53 ust. 2 ustawy z 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym;

4) art. 4 pkt 1a ustawy z 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym;

5) art. 81 ust. 2 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

6) art. 34 ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody;

7) art. 18 ust. 1 ustawy z 23 lipca 2003 o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami;

8) art. 2 ust. 1 pkt 1, 4, 7, 8, 9 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody;

9) art. 2 ust. 2 pkt 1 oraz art. 2 ust. 2 pkt 6 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody;

10) art. 2 ust. 1 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.

B. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez odmowę uchylenia zaskarżonej decyzji mimo że narusza ona następujące przepisy postępowania administracyjnego:

a) art. 7 k.p.a. - poprzez niepodjęcie niezbędnych działań dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy - wskutek pominięcia następujących okoliczności:

- [...] infrastruktury [...] Kolei [...] objęta jest ochroną jako zabytek wpisany przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] Rejestru Zabytków do rejestru zabytków pod numerem [...] - dotyczy to także układu torowego stacji [...], której jeden z torów - według zalegającego w aktach sprawy załącznika graficznego do opracowania wariantowej koncepcji przebiegu obwodnicy [...] w ciągu drogi wojewódzkiej Nr [...] planowane rondo w skrzyżowaniu obecnych ulic [...] i [...] w [...] narusza substancję zabytków czyli linii [...] Kolei [...] poprzez umieszczenie w jej przebiegu (z naruszeniem jednego z torów stacyjnych) wspomnianego ronda, które zgodnie z załącznikiem graficznym wymagało będzie usunięcia jednego z torów stacyjnych;

- wprawdzie raport oddziaływania na środowisko można traktować jak sui generis opinię biegłego, ale fakt ten nie zwalnia organu od dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz ustalenia, czy raport ten nie narusza przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, w szczególności czy uzasadnione jest stwierdzenie, że konkretny wariant nie będzie znacząco oddziaływał na środowisko, zwłaszcza w kontekście obszarów Natura 2000 oraz Parku Krajobrazowego [...] [...],

b) art. 77 § 3 k.p.a. - przez zaniechanie wyjaśnienia zaistniałych w raporcie środowiskowym wątpliwości co do oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko przyrodnicze oraz zdrowie i warunki życia ludzi także na istniejące zabytki;

c) art. 80 k.p.a. - poprzez brak przeprowadzenia choćby uzupełniającego raportu środowiskowego w sytuacji, gdy raport podstawowy nie wyjaśnia kwestii braku znaczącego wpływu na środowisko;

d) art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - poprzez brak zamieszczenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu I instancji informacji o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa,

e) art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - wskutek odmowy uchylenia zaskarżonej decyzji opartej o raport środowiskowy nie uwzględniający wpływu inwestycji na zdrowie i warunki życia ludzi;

f) art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - wskutek odmowy uchylenia zaskarżonej decyzji opartej o raport środowiskowy nie uwzględniający wpływu inwestycji na zabytek - infrastrukturę [...] Kolei [...] wpisaną do prowadzonego przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] Rejestru Zabytków pod numerem [...] - zaskarżona decyzja zapoznaje kwestię braku badania wpływu raportu środowiskowego na ochronę zabytku w pełnym zakresie,

g) art. 62 ust. 1 pkt 1 "lit. ca" ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - wskutek odmowy uchylenia zaskarżonej decyzji opartej o raport środowiskowy nie uwzględniający wpływu inwestycji na krajobraz kulturowy doliny [...] oraz ustanowiony w tym celu ich ochrony Parku Krajobrazowego [...] [...];

h) art. 62 ust. 1 pkt 1a ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - wskutek odmowy uchylenia zaskarżonej decyzji opartej o raport środowiskowy nie uwzględniający wpływu inwestycji nie uwzględniający możliwego wpływu katastrofy naturalnej w postaci powodzi na samą inwestycję oraz na zabudowania i infrastrukturę położoną między nasypem obwodnicy a brzegiem rzeki [...];

i) art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - przez niewłaściwe zastosowanie - poprzez brak uzgodnienia co do dwóch z trzech proponowanych wariantów przebiegu obwodnicy (brak jest uzgodnień co do wariantów WZ i WW1);

j) art. 66 ust. 1 pkt 13 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - przez niewłaściwe zastosowanie - wskutek braku dokładnego opisu znajdujących się na trasie planowanego przebiegu obwodnicy zabytków, a dokładnie opisu zabytku w postaci linii [...] Kolei [...];

C. art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – poprzez pominięcie treści zalegającego w aktach sprawy, a podobno przedłożonego na rozprawie załącznika graficznego - co do wpływu na leżące na planowanym przebiegu obwodnicy zabytki.

"Skarżący" wnieśli o rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy ze skargi kasacyjnej od ww. wyroku na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że z przedłożonego z raportem środowiskowym załącznika graficznego wynika, że przynajmniej część jednego z rond (na skrzyżowaniu ulic [...] i [...]) miałaby zostać zbudowana z naruszeniem obszaru kolejowego, a ściślej na terenie istniejącej i zdatnej do ruchu stacji kolei wąskotorowej [...]. Otóż mając na uwadze treść tego załącznika jeden z tych torów musiałby zostać rozebrany by umożliwić budowę ronda. Takie działanie z całą pewnością stanowi naruszenie substancji zabytkowej przez konieczność rozebrania części układu torowego stacji dla posadowienia budowli w postaci drogi.

Według skarżących kasacyjnie, oczywistym jest, że planowany według wariantu WW2 przebieg obwodnicy narusza obszar Natura 2000 [...] [...] i w sposób pośredni obszar Natura 2000 Rzeka [...]. Zawarta w raporcie środowiskowym analiza oddziaływania nie może być skwitowana przepisaniem do uzasadnienia fragmentu przepisu art. 81 ust. 2 ustawy środowiskowej. Wnikliwa analiza raportu powinna obejmować także wnioski w zakresie zdefiniowania sposobu w jaki inwestycja będzie oddziaływać na środowisko naturalne. Dopiero taka definicja pozwala na zdefiniowanie pojęcia znaczące bądź nieznaczące oddziaływanie negatywne.

Zdaniem skarżących kasacyjnie, w raporcie brak takich definicji, a bez wnikliwej analizy przyjmuje się końcowe wnioski raportu bez ustalenia, czy wnioski te zostały prawidłowo wysnute z treści samego raportu.

Ponadto raport zawiera następujące braki:

- brak metodyki badań terenowych oraz ich zakresu w odniesieniu do inwentaryzacji siedlisk przyrodniczych i gatunków stanowiących przedmiot ochrony obszarów Natura 2000,

- brak analizy oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000,

- brak dowodów przeprowadzenia inwentaryzacji zwierząt, roślin i grzybów,

- brak jakichkolwiek ustaleń w zakresie przewidywanej wycinki drzew znajdujących się na obszarze inwestycji wg wariantu WW2,

- brak odniesienia się do badań gleby - planowany wariant WW2 biec ma częściowo na dawnym korycie [...],

- brak określenia sposobu oddziaływania inwestycji na zdrowie mieszkańców, także na prawo do spokojnego życia i wypoczynku,

- brak określenia skutków inwestycji na potencjalne powodzie oraz na istniejącą oczyszczalnię ścieków, znajdującą się pomiędzy planowanym nasypem obwodnicy a rzeką [...],

- brak analizy w odniesieniu do skutków wycinki drzew i krzewów na środowisko naturalne.

Zdaniem skarżących kasacyjnie, przepis art. 81 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wymaga szczególnie wnikliwej analizy wniosków raportu poprzez ustalenie zakresu i sposobu oddziaływania inwestycji na obszary Natura 2000. Organy obydwu instancji zaniechały tej analizy, a zaskarżony wyrok utrwala stan rzeczy przez uznanie, że raport jest rzetelny i spójny, gdy brak pogłębionej analizy stanowi o czymś dokładnie przeciwnym. Inwestycja realizowana według wariantu WW2, znacząco negatywnie wpłynie na cele ochrony obydwu obszarów Natura 2000. W tej sytuacji zaskarżona decyzja została wydana bez odpowiedniej zgody zezwalającej na odstępstwo od zakazu realizacji na obszarze Natura 2000 inwestycji znacząco negatywnie, co narusza przepis art. 34 ust. 1 ustawy o ochronie środowiska.

W szczególności decyzja nie będzie realizowała celu w postaci obowiązku zachowania walorów krajobrazowych, które są wyjątkowe. Obwodnica ma biec doliną [...] okoloną wzgórzami, bogatą w dobre gleby, będącą miejscem wypoczynku i zamieszkania wielu osób. Wprowadzi do krajobrazu element całkowicie obcy, nie pasujący swoim charakterem do otoczenia, zwłaszcza że planuje się budowę wysokich nasypów.

Zdaniem skarżących kasacyjnie, organy obydwu instancji, a w ślad za nimi Sąd I instancji pominęły następujące okoliczności:

- całość infrastruktury [...] Kolei [...] objęta jest ochroną jako zabytek wpisany przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] Rejestru Zabytków do rejestru zabytków pod numerem [...] - dotyczy to także układu torowego stacji [...], której jeden z torów - wg zalegającego w aktach sprawy załącznika graficznego do Opracowania wariantowej koncepcji przebiegu obwodnicy [...] w ciągu drogi wojewódzkiej Nr [...] planowane rondo w skrzyżowaniu obecnych ulic [...] i [...] w [...] narusza substancję zabytków czyli linii [...] Kolei [...] poprzez umieszczenie w jej przebiegu (z naruszeniem jednego z torów stacyjnych) wspomnianego ronda, które zgodnie z załącznikiem graficznym wymagało będzie usunięcia jednego z torów stacyjnych;

- zdaniem skarżących kasacyjnie, pomija się wpływ inwestycji na krajobraz, a także na zdrowie ludzi;

- brak w raporcie metodyki badań terenowych oraz ich zakresu w odniesieniu do inwentaryzacji siedlisk przyrodniczych i gatunków stanowiących przedmiot ochrony obszarów Natura 2000,

- brak analizy oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000,

- brak dowodów przeprowadzenia inwentaryzacji zwierząt, roślin i grzybów,

- brak jakichkolwiek ustaleń w zakresie przewidywanej wycinki drzew znajdujących się na obszarze inwestycji wg wariantu WW2,

- brak odniesienia się do badań gleby - planowany wariant WW2 biec ma częściowo na dawnym korycie [...],

- brak określenia sposobu oddziaływania inwestycji na zdrowie mieszkańców, także na prawo do spokojnego życia i wypoczynku,

- brak określenia skutków inwestycji na potencjalne powodzie oraz na istniejącą oczyszczalnię ścieków, znajdującą się pomiędzy planowanym nasypem obwodnicy a rzeką [...],

- brak analizy w odniesieniu do skutków wycinki drzew i krzewów na środowisko naturalne;

- brak analizy sposobu i natężenia negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko - raport mówi o tym, iż inwestycja realizowana wg wariantu WW2 nie będzie znacząco oddziaływała na środowisko, ale w żaden sposób nie wyjaśnia na czym to nie znaczące negatywne oddziaływanie będzie polegało - organ a także i Skarżący nie są w stanie zorientować się jaki będzie charakter niewątpliwego negatywnego oddziaływania.

Według skarżących kasacyjnie, zaskarżone decyzje naruszają powyższe przepisy postępowania administracyjnego i winny zostać uchylone. Brak tego uchylenia narusza przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skargach kasacyjnych jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Nadto zgodnie z treścią art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. W skardze kasacyjnej powołano dwie podstawy kasacyjne uregulowane w art. 174 p.p.s.a.

W pierwszej kolejności odnosząc się do zarzutów skargi sformułowanych na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. dotyczących naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy wskazać należy, że Sąd I instancji prawidłowo nie stwierdził naruszeń prawa procesowego, które co najmniej mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy rozumiany jako treść końcowego jej rozstrzygnięcia.

Sąd I instancji zasadnie wyjaśnił, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia musi spełniać nie tylko ogólne wymogi proceduralne wynikające z przepisów k.p.a., lecz także wymogi szczególne wynikające z ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm., dalej: u.u.i.ś.).

Zgodzić należy się z oceną Sądu I instancji, że wszystkie konieczne i istotne, ogólne i szczególne wymogi proceduralne zostały spełnione w takim stopniu i w takim zakresie, że brak jest podstaw do podważenia legalności proceduralnej kwestionowanych rozstrzygnięć. Przede wszystkim kontestowane orzeczenia zostały wydane w następstwie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz w wyniku swobodnej oceny całokształtu tego materiału (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.). Ma rację Sąd I instancji, że sporządzone uzasadnienia decyzji organów pierwszej i drugiej instancji spełniają równie warunki prawidłowości określone w art. 107 § 3 k.p.a. oraz prawidłowo ocenił Sąd I instancji, że nie wystąpiły naruszenia praw procesowych stron postępowania wynikających z przepisów k.p.a. W trafnej ocenie Sądu I instancji, powyższe wynika z faktu, że organy ustaliły w sposób prawidłowy i wystarczający stan faktyczny w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ustalenia organów pozwoliły na określenie, analizę i ocenę bezpośredniego i pośredniego wpływu planowanego przedsięwzięcia na wszystkie istotne czynniki środowiskowe wymienione w art. 62 ust. 1 u.u.i.ś., możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu. Zgodzić należy się także z Sądem I instancji, że organom orzekającym w sprawie nie można zasadnie zarzucić naruszenia wymogów wynikających z przepisów u.u.i.ś. w stopniu, który mógłby stanowić podstawę do wzruszenia zaskarżonej decyzji.

Nie można podzielić stanowiska skarżących kasacyjnie, że doszło do naruszenia art. 7 k.p.a. - poprzez niepodjęcie niezbędnych działań dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy - wskutek pominięcia okoliczności wskazanych w skardze kasacyjnej.

Zarzut naruszenia przez sąd administracyjny art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. tj. nieuchylenia decyzji wydanej z naruszeniem wynikającego z naczelnej zasady prawdy obiektywnej obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego wymaga wykazania, że pominięcie przez organ pewnych faktów lub ich nienależyte czy wadliwe wyjaśnienie, mogło zaważyć na wyniku sprawy administracyjnej, a w konsekwencji, że mogło mieć wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Uchybienie przez organy normom zawartym w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. ma miejsce jedynie wówczas, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy nie ustalają one faktów, czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli mają znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa materialnego - przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub przewidującej jej obowiązek publicznoprawny. Warunkiem uwzględnienia w niniejszej sprawie skarg na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., byłoby ustalenie przez Sąd I instancji istnienia naruszenia przepisów postępowania przez organ administracji publicznej rozpatrujący daną sprawę oraz stwierdzenie, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc gdyby nie było stwierdzonego naruszenia przepisów prawa, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne. Oznacza to, że można zarzucić sądowi naruszenie wyżej wymienionego przepisu tylko, gdyby sąd ten stwierdził takie naruszenie prawa, a mimo to nie spełnił dyspozycji powołanej normy prawnej i nie uchylił zaskarżonego orzeczenia. Natomiast w rozpatrywanej sprawie przedstawione przez Sąd I instancji przesłanki oddalenia skarg nie pozwalały na zastosowanie w tej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., gdyż Sąd ten nie stwierdził takich naruszeń prawa, które mogły mieć wpływ na sposób jej rozpatrzenia przez organ. Sąd I instancji wbrew stanowisku skarżących kasacyjnie dokonał wnikliwej oceny zaskarżonej decyzji i zasadnie uznał, że powołane w jej uzasadnieniu przepisy prawa nie zostały przez organ naruszone. Jeśli zatem z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to uznać należy, że rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 151 p.p.s.a., jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez ten Sąd normy prawnej.

W przedmiotowym raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko znajduje się uzasadnienie wybranego przez wnioskodawcę wariantu ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko, w szczególności na zabytki i krajobraz kulturowy, objęte istniejącą dokumentacją, w szczególności rejestrem lub ewidencją zabytków. Z opisu wariantu WW2 – wariantu proponowanego przez wnioskodawcę wynika, że przebiega on w sąsiedztwie kolejki [...] [...] po jej lewej stronie.

Z opisu rodzaju i miejsca realizacji przedsięwzięcia przedstawionego w decyzji środowiskowej Burmistrza Miasta [...] z [...] sierpnia 2015 r. wynika, że przedmiotowa droga będzie przebiegać w sąsiedztwie kolejki [...] relacji [...] po jej lewej stronie. Trasa będzie biegła w kierunku południowym przecinając ok. km 0+[...] rzekę [...], zbliżając się do trasy kolejki [...]. Następnie w kierunku południowym obwodnica ok. km 0+[...] będzie przekraczać rzekę [...], a ok. km 1=[...] obwodnica przetnie drogę gminną nr [...] (ul. [...]) i skieruje się lekko w kierunku zachodnim, ponownie zbliżając się stopniowo do trasy kolejki [...]. Na końcowym odcinku obwodnica ominie stację kolejki [...] dwoma kont-łukami poziomymi i skumuluje się poprzez rondo ok. km 3+[...],[...] z drogą wojewódzką nr [...].

Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżących kasacyjnie, że organy obydwu instancji, a w ślad za nimi Sąd I instancji pominęły, że przebieg planowanego przedsięwzięcia narusza substancję zabytków czyli linii [...] Kolei [...]. Z treści decyzji środowiskowej wynika, że planowane przedsięwzięcie zbliży się poprzez swój przebieg do trasy kolejki [...], a na końcowym odcinku obwodnica ominie stację kolejki [...]. Z powyższego wynika, że nie są zasadne zarzuty dotyczące naruszenia art. 3 pk1 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 poz. 1446 ze zm.) oraz art. 53 ust. 1 i 2 ustawy z 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1297 ze zm., dalej: u.t.k.). Zgodnie z art. 53 ust. 1 u.t.k., usytuowanie budowli, budynków, drzew i krzewów oraz wykonywanie robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowych, bocznic kolejowych i przejazdów kolejowych może mieć miejsce w odległości niezakłócającej ich eksploatacji, działania urządzeń związanych z prowadzeniem ruchu kolejowego, a także niepowodującej zagrożenia bezpieczeństwa ruchu kolejowego.

Według art. 53 ust. 1 u.t.k., budowle i budynki mogą być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 10 m od granicy obszaru kolejowego, z tym że odległość ta od osi skrajnego toru nie może być mniejsza niż 20 m, z zastrzeżeniem ust. 4. (art. 53 ust. 2 u.t.k.). Z treści art. 53 ust. 4 u.t.k. wynika, że przepisu ust. 2 nie stosuje się do budynków i budowli przeznaczonych do prowadzenia ruchu kolejowego i utrzymania linii kolejowej oraz do obsługi przewozu osób i rzeczy. Ponadto na podstawie art. 57 ust. 1 u.t.k., w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od warunków usytuowania budynków i budowli określonych w art. 53 oraz wykonywania robót ziemnych określonych na podstawie art. 54. Odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia oraz bezpieczeństwa i prawidłowego ruchu kolejowego, a także nie może zakłócać działania urządzeń służących do prowadzenia tego ruchu. Od wymienionych w art. 53 ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym wymogów możliwe są odstępstwa, które przewiduje art. 57 ust. 1 u.t.k. Odstępstwo od warunków usytuowania budynków i budowli określonych w art. 53 ust. 2 ustawy może bowiem prowadzić do usytuowania takiego obiektu w odległości mniejszej niż 10 metrów od granicy obszaru kolejowego, a nawet bezpośrednio w granicy z takim obszarem. W orzecznictwie NSA wyrażono pogląd, według którego "Z całą pewnością odstępstwo takie nie może jednak prowadzić do usytuowania budowli (a taką bezspornie jest zrealizowana inwestycja) wewnątrz obszaru kolejowego, albowiem odstępstwa od warunków usytuowania budynków i budowli jako wyjątki od ustanowionych reguł w żadnym wypadku nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Prawidłowa wykładnia art. 57 ust. 1 ustawy w zw. z art. 53 ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym winna prowadzić do wniosku, iż każde odstępstwo od warunków określonych w art. 53 ust. 2 ustawy może dotyczyć wyłącznie terenu usytuowanego na zewnątrz od granic obszaru kolejowego, nie zaś do dopuszczenia możliwości realizacji inwestycji wewnątrz tego obszaru - na obszarze kolejowym". (zob. wyrok NSA z 16 stycznia 2013 r., sygn. II OSK 1691/11, LEX nr 1361585).

Z akt przedmiotowej sprawy dotyczącej określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia pn. "budowa obwodnicy [...] w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...]", w wariancie proponowanym przez wnioskodawcę, tj. wariancie WW2, nie wynika, że planowane przedsięwzięcie naruszy wymagania wynikające z art. 53 ust. 1 i 2 u.t.k. Wskazać należy, że norma prawna wynikająca z treści art. 53 ust. 1 i 2 u.t.k. ma głównie charakter techniczny regulujący m. in. usytuowanie budowli, budynków w sąsiedztwie linii kolejowych, bocznic kolejowych i przejazdów kolejowych. Celem tego przepisu jest ograniczenie negatywnego wpływu wymienionych obiektów budowlanych i robót ziemnych na prowadzenie oraz bezpieczeństwo ruchu kolejowego, a nie ograniczenie negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Stosowanie tego przepisu może mieć znaczenie na dalszych etapach realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, a nie jak twierdzą skarżący kasacyjnie na etapie ustalania środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Dopiero organ wydający decyzję realizacyjną dotyczącą przedmiotowego przedsięwzięcia będzie musiał się wiążąco wypowiedzieć się m.in. na temat usytuowania obwodnicy [...] w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...], w wariancie proponowanym przez wnioskodawcę, tj. wariancie WW2.

Przedmiotowy raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko dostarcza informacji o lokalizacji przedsięwzięcia względem, położenia kolejki [...] relacji [...]. Powyższa informacja została wprowadzona do treści decyzji środowiskowej. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach w niniejszej sprawie przesądza o możliwości realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia w danym miejscu, czasie i na proponowanych warunkach środowiskowych.

Wbrew stanowisku skarżących kasacyjnie w raporcie znalazła się metodyka badań terenowych oraz analiza oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.

W aneksie do raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko stanowiącym odpowiedź na pismo RDOŚ w [...] z [...] stycznia 2013 r., znak: [...] wskazano, że inwentaryzację przyrodniczą badanego terenu przeprowadzono w dniach 25 kwietnia, 11 maja, 19 czerwca, 23 lipca 2012 r. Inwentaryzacja polegała na kontroli wszystkich trzech wariantów dróg obwodnicy (WZ, WW1,WW2). Obserwacje przyrodnicze wykonywane były w różnych porach dniach (tabela 1) jednak zawsze w warunkach sprzyjających występowaniu inwentaryzowanych grup zwierząt (dni pogodne i słoneczne). W zależności od grupy zwierząt koncentrowano się na wybranych odpowiednich siedliskach dla danych grup zwierząt. W szczególności w przypadku płazów inwentaryzowano również szczegółowo cieki i rowy przecinające poszczególne warianty drogi.

W zakresie ochrony flory wyjaśniono w ww. aneksie do raportu, że celem opracowania była inwentaryzacja i waloryzacja botaniczna dla trzech wariantów planowanej obwodnicy [...]. Inwentaryzację przeprowadzono metodą marszrutową z wykorzystaniem ortofotomapy, granicę badanego terenu wyznaczono w odległości 100 m od osi projektowanej drogi.

W zakresie ochrony fauny wyjaśniono, że inwentaryzacja polegała na czterokrotnej kontroli wszystkich trzech odcinków planowanych tras i notowania określonych grup zwierząt. Inwentaryzację przeprowadzono w dniach 25 kwietnia 2012 r., 11 maja 2012 r., 19 czerwca 2012 r., 23 lipca 2012 r. Na str. 12 ww. aneksu wyjaśniono, że planowane przedsięwzięcie nie będzie oddziaływać na obszar NATURA 2000 Rzeka [...]. Droga pomimo, że będzie prowadzona na nasypie będzie miała odpowiednio zaprojektowaną niweletę, a obiekty pozwolą na zabezpieczenie zarówno drogi i budynków mieszkalnych przed ewentualnymi zalaniami i podmywaniem nasypów przedmiotowego przedsięwzięcia. Planowana droga nie spowoduje zmiany stosunków wodnych rzeki [...], a zatem nie będzie oddziaływać na gatunki, dla których obszar Natura 2000 został utworzony. Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 469 ze zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 p.w., zarządzanie zasobami wodnymi służy zaspokajaniu potrzeb ludności, gospodarki, ochronie wód i środowiska związanego z tymi zasobami, w szczególności w zakresie: 1) zapewnienia odpowiedniej ilości i jakości wody dla ludności. Na podstawie akt sprawy nie można stwierdzić, że realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia uniemożliwi zarządzanie zasobami wodnymi oraz realizację celu w postaci zapewnienia odpowiedniej ilości i jakości wody dla ludności. W decyzji środowiskowej na str. 24 wyjaśniono po przeprowadzeniu szczegółowej analizy, że przeprowadzona analiza pozwala stwierdzić, że przy zastosowaniu wskazanych działań minimalizujących, eksploatacja systemu odwodnienia drogi nie stanowi zagrożenia dla osiągnięcia celów środowiskowych analizowanych jednolitych części wód.

Z ww. aneksu (str. 12) wynika, że planowane przedsięwzięcie nie będzie oddziaływać na obszar NATURA 2000 Rzeka [...] i jego integralność w tym cel jego ochrony. Na str. 28 ww. aneksu wyjaśniono, że po zastosowaniu takich urządzeń jak osadniki i separatory, automatyczne zastawki oraz po zastosowaniu kanalizacji deszczowej lub szczelnych rowów planowane przedsięwzięcie nie będzie oddziaływać na obszar NATURA 2000 "Rzeka [...]" w czasie jego eksploatacji. Na str. 19 uzasadnienia decyzji środowiskowej z [...] sierpnia 2015 r. stwierdzono, że w sąsiedztwie obszaru projektowanego przedsięwzięcia, ani w jego granicach nie występują obiekty zabytkowe. Odnosząc się do zarzutów dotyczących treści raportu, które oparto na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wskazać należy, że Sąd administracyjny nie ma kognicji do merytorycznej kontroli treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, jak i oczywiście ustalenia zakresu przedmiotowego tego rodzaju merytorycznej treści raportu, jako dowodu, będącego dokumentem prywatnym w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. Sąd administracyjny tylko kontroluje ustalenia faktyczne dokonane w tym zakresie przez właściwe organy na podstawie kryterium legalności oraz biorąc pod uwagę normy z art. 66 ustawy. Organ administracji nie ma obowiązku przeprowadzać takich dowodów, które nie przyczynią się do wyjaśnienia sprawy. Raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przysługuje szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia. Podważenie jego ustaleń może nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy dotyczącej środowiskowych uwarunkowań indywidualnie oznaczonego przedsięwzięcia (tzw. kontrraportu), sporządzonego przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, którego wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora (zob. wyrok NSA z 28 października 2016 r., sygn. II OSK 844/16). Z utrwalonych poglądów przedstawionych w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że jeżeli w danej sprawie złożony został raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który w ocenie organu odpowiada przepisom prawa oraz jest spójny, logiczny i przekonujący, to nie jest koniecznym szczegółowa ocena wartości dowodowej tego raportu w sytuacji, gdy organ administracji publicznej dokonał oceny, że jest on zupełny zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym. Organ nie jest zobowiązany do samodzielnego badania i ustalania parametrów na podstawie wiedzy specjalistycznej, w sytuacji gdy dysponuje raportem, który uznaje za wiarygodny i zupełny. W tej sprawie na etapie postępowania administracyjnego prawidłowo przyjęto, że materiał dowodowy obejmujący raport wraz z załącznikami i uzupełnieniami jest zupełny zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym.

Zgodzić należy się z Sądem I instancji, który stwierdził że sporządzony w niniejszej sprawie raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko spełnia ustawowe przesłanki formalne i materialne, określone w art. 66 ust. 1, 2 i 6 u.u.i.ś. Wnioskodawca przedłożył powyższy raport wraz z wymaganymi uzupełnieniami wskazanymi przez RDOŚ w [...], w formie aneksów nr 1, nr 2, nr 3, nr 4 oraz tekst jednolity raportu według stanu na marzec 2015 r. W trafnej ocenie Sądu I instancji analiza formy i treści raportu prowadzi do wniosku, że zawiera on wszystkie wymagane prawem i konieczne – w świetle charakteru, rodzaju i zakresu planowanego przedsięwzięcia (budowa obwodnicy miasta w ciągu drogi wojewódzkiej) – elementy określone w art. 66 ust. 1 u.u.i.ś. Ma rację Sąd I instancji, że przedłożony w sprawie raport w wersji ostatecznej jest rzetelny, spójny oraz wolny od niejasności i nieścisłości. Przedmiotowy raport opisuje w sposób porównywalny trzy warianty.

Sąd I instancji wyjaśnił, że wszystkie trzy warianty zawierają opisy sposobu funkcjonowania przedsięwzięcia, ze wskazaniem jego zasadniczych parametrów technicznych, oraz analizę oddziaływania poszczególnych wariantów na elementy środowiska, które mogą być znacząco dotknięte skutkami realizacji przedsięwzięcia, w szczególności na populację, faunę, florę, glebę, wodę, powietrze, czynniki klimatyczne, aktywa materialne, łącznie z dziedzictwem architektonicznym i archeologicznym, krajobrazem oraz wzajemne relacje pomiędzy powyższymi elementami. Warianty te oddziałują w różny sposób na środowisko, co oznacza, że wariantowość przedstawionych rozwiązań nie ma charakteru pozornego. Ponadto wariantowanie nie ograniczyło się jedynie do kryterium lokalizacji przedsięwzięcia, lecz uwzględniło także inne czynniki (w tym długość planowanych wariantów drogi – odpowiednio 3,49 km, 4 km i 4,9 km; powierzchnia planowanej drogi – odpowiednio 20,4 ha, 26,4 ha, 34,8 ha).

Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że wybór wariantu WW2 nie budzi wątpliwości. Wybór ten został wystarczająco uzasadniony w treści raportu oraz w uzasadnieniach decyzji i postanowień organów orzekających w sprawie. Wobec niestwierdzenia wad raportu oraz jego oceny przez organy orzekające w sprawie, Sąd I nie by zatem uprawniony do podważania dokonanego wyboru na płaszczyźnie oceny merytorycznej.

Sąd I instancji prawidłowo podzielił stanowisko organu odwoławczego odnośnie prawidłowości złożonego przez inwestora raportu. Kwestionując wnioski raportu skarżący powinny albo przedstawić kontrraport, albo przynajmniej wykazać innymi dowodami, że ustalenia raportu są błędne lub też oparte o niewłaściwe dane. Nie mogą natomiast oczekiwać, że uczyni to organ, skoro przedłożony raport jest kompletny, odpowiada ustalonemu zakresowi, a jego wnioski poparte są odpowiednimi badaniami. Z tej przyczyny Sąd I instancji miał podstawy, aby uznać, że zarzuty skarg związane z treścią raportu nie były zasadne. Mając na uwadze to co stwierdzono wyżej, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.