Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 857/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2022-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 211 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1973
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - t.j.
article: art. 71 ust. 1 i 2, art. 86 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 247
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) i c)
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant referent stażysta Natalia Paulina Kielak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi Prokuratora Regionalnego w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie zmiany pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do uboju zwierząt uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty Ł. z dnia [...] lipca 2021 r. numer [...]


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności.

R. R. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą U. R. R. z siedzibą w P., pismem z [...] września 2020r. wystąpił do Starosty Ł. o zmianę decyzji z [...] lipca 2017r. znak [...] o pozwoleniu zintegrowanym na prowadzenie instalacji do uboju zwierząt o zdolności produkcyjnej ponad 50 ton tusz na dobę, eksploatowanej na działkach o numerach [...], [...] i [...] w miejscowości P., gmina Ł., powiat Ł. Konieczność zmiany pozwolenia wynikała ze zmiany numerów działek geodezyjnych, na których prowadzona jest działalność, wydłużenia czasu pracy, a co za tym idzie wydajności, zmian w technologii oraz zainstalowania nowych urządzeń. Zmianie ulec miały także ilości pobranej wody oraz odprowadzanych ścieków określone w oddzielnych pozwoleniach sektorowych. Wnioskodawca po wezwaniu przez Starostę do uzupełnienia wniosku, w dniu [...] grudnia 2020 r. złożył uzupełnioną i poprawioną wersję wniosku.

Starosta Ł. decyzją z dnia [...] lipca 2021 r., znak [...], powołując się na przepisy art. 181 ust. 1 pkt. 1, art. 183 ust. 1, art. 192, art. 201 ust. 1, art. 214 ust. 5 i art. 378 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1219 ze zm., dalej "P.o.ś.").) oraz art. 155 K.p.a., po rozpatrzeniu uzupełnionego wniosku wnioskodawcy dokonał zmiany pozwolenia zintegrowanego udzielonego ostateczną własną decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r (ze zmianami). Wskazaną decyzją Starosta zmienił szereg punktów decyzji ostatecznej z 2017r., pomijając wprowadzenie zmian wnioskowanych w pkt Il "a" wniosku inwestora. Z tych przyczyn postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. znak: [...] organ I instancji uzupełnił z urzędu decyzję z dnia [...] lipca 2021 r. [...] w ten sposób, że w treści rozstrzygnięcia po punkcie I dodał punkt "II a" o brzmieniu zgodnym z zapisem zawartym we wniosku inwestora.

W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że konieczność zmiany pozwolenia wynika ze zmiany numerów działek geodezyjnych, na których prowadzona jest działalność, czasu pracy, a co za tym idzie wydajności, zmian w technologii oraz zainstalowania nowych urządzeń. Zmianie ulegają także ilości pobranej wody oraz odprowadzanych ścieków określone w oddzielnych pozwoleniach sektorowych. Mając na względzie to, że wnioskowana docelowa max. ilość surowca (żywca wieprzowego) kierowanego do uboju w zakładzie wzrasta z 4000 szt./dobę do 7000 szt./dobę, a ubojnia planuje pracę 7 dni w tygodniu na III zmiany uznano, że nastąpi znaczne zwiększenie negatywnego oddziaływania na środowisko. Stąd też wnioskowana zmiana pozwolenia zintegrowanego kwalifikuje się jako istotna zmiana w instalacji. Ponadto w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej zreferowano szczegółowo i chronologicznie przebieg postępowania wskazując, że wnioskodawca w jego toku przedłożył dwie decyzje Dyrektora Zarządu Zlewni w O. PGW Wody Polskie z dnia [...] marca 2020r. i [...] lipca 2020r o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód a także decyzję tego organu z [...] kwietnia 2020r. zmieniającą decyzję Starosty Ł. z [...] maja 2016r. o pozwoleniu wodnoprawnym na wykonanie studni wierconej na pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego na działce [...], operat przeciwpożarowy z [...] listopada 2020r. i potwierdzenie uiszczenia opłaty skarbowej i rejestracyjnej. Organ I instancji wskazał, że Komendant Miejski Straży Pożarnej w Ł. wydał postanowienie o stwierdzeniu spełnienia wymogów przeciwpożarowych akceptując operat przeciwpożarowy opracowany na dzień [...] listopada 2020r. Nadto pozytywnie został zaopiniowany dodatkowo opracowany operat przeciwpożarowy z [...] maja 2021 r. o czym poinformował pismem z [...] czerwca 2021r. Komendant Państwowej Straży Pożarnej w Ł., który postanowieniem z [...] lipca 2021r. wyraził zgodę na zastosowanie warunków ochrony przeciwpożarowej zawartych w dodatkowym operacie. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w B. zapytany przez organ o wyniki kontrolnych pomiarów hałasu wytwarzanego przez instalację inwestora poinformował, że kontrolnych badań w roku 2021 r. jeszcze nie przeprowadzono a pomiary przeprowadzone w latach 2019 i 2020 wykazujące przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu przenikającego do środowiska, określonych w pozwoleniu zintegrowanym, zostały zakwestionowane przez inwestora lecz Główny Inspektor Ochrony Środowiska jeszcze odwołań tych nie rozpatrzył. Ponadto Delegatura WIOŚ w Ł. przeprowadziła w przedsiębiorstwie wnioskodawcy w trakcie postępowania o zmianę pozwolenia zintegrowanego, kontrolę przestrzegania przepisów i decyzji dotyczących ochrony środowiska a protokół z tej kontroli włączono do akt postępowania. Wnioskodawca w postępowaniu kontrolnym przedłożył kopię decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z [...] września 2014r. zmienioną decyzją z [...] czerwca 2016r. oraz mapę z wykazanymi instalacjami kanalizacyjnymi na terenie zakładu. Organ poinformował o wstąpieniu w marcu 2021r. do udziału w postępowaniu Prokuratora Regionalnego w B. Starosta wskazał też, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021r. odmówił dopuszczenia do udziału w postępowaniu Stowarzyszenia "N." w P., które to postanowienie nie było skarżone.

Starosta stwierdził, że w myśl art. 185 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, stronami postępowania o wydanie pozwolenia zintegrowanego są prowadzący instalację oraz jeżeli w związku z eksploatacją instalacji utworzono obszar ograniczonego użytkowania, władający powierzchnią ziemi na tym obszarze. Ponieważ dla przedmiotowej instalacji nie został utworzony obszar ograniczonego użytkowania, stroną postępowania jest wyłącznie prowadzący instalację - R. R. prowadzący działalność gospodarczą p.n.: U. R. R..

Mając zaś na uwadze to, że wniosek dotyczył istotnej zmiany w instalacji, stosownie do art. 218 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska organ wskazał, że zapewnił możliwość udziału w postępowaniu społeczeństwu na zasadach i w trybie określonych w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r., poz. 283 z późn. zm.).

Merytorycznie organ I instancji stwierdził, że wnioskowana zmiana pozwolenia zintegrowanego zgodna jest z przepisami art. 185 ust. 2a ustawy Prawo ochrony środowiska oraz art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r., poz. 283). Zwiększenie zdolności produkcyjnej w odniesieniu do dotychczasowej zdolności określonej w pozwoleniu zintegrowanym spowodowane jest zamiarem rozwinięcia prowadzonej działalności przez Przedsiębiorcę poprzez wydłużenie czasu pracy ubojni oraz wykorzystanie nowych urządzeń technologicznych, co spowoduje zwiększenie wydajności. Zakłada się także zwiększenie poboru wody na potrzeby produkcyjne i ilości odprowadzanych ścieków, co wpływa na zmianę pracy urządzeń wchodzących w skład instalacji. Instalacja do uboju zwierząt była kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko bez względu na wielkość produkcji - na podstawie par. 3 ust. 1 pkt 95 w związku z par. 3 ust. 2 pkt. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 9.11.2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z Nr 213, po. 1397 z późn. zm.), a zmiany decyzji środowiskowej dokonano dnia [...] czerwca 2016 r. Decyzje środowiskowe były wydawane przy udziale stron postępowania przed uzyskaniem pozwolenia na rozbudowę zakładu ubojni. Dlatego też ostateczna decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach została złożona do wniosku o wydanie pozwolenia na rozbudowę przedmiotowego zakładu. W związku z powyższym dla wnioskowanej zmiany pozwolenia zintegrowanego organ nie znajduje podstawy prawnej do uzyskania nowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jednocześnie do wniosku przedłożono ww. pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód tj. wprowadzenie do urządzeń kanalizacyjnych ścieków przemysłowych stanowiących mieszaninę ścieków z linii technologicznej, ścieków bytowych oraz ścieków z mycia pojazdów - chłodni, zawierających substancje szkodliwe dla środowiska wodnego z terenu ubojni. Decyzjami tymi zobowiązano Przedsiębiorcę do przestrzegania warunków w nich określonych.

Jednocześnie po zgromadzeniu całego materiału dowodowego w sprawie, mając na względzie podnoszone obawy oraz wnoszone uwagi mieszkańców wsi P., zwrócono się do WIOŚ w B. Delegatura w Ł. o przeprowadzenie dodatkowych badań pomiaru hałasu, celem możliwości ich prawidłowej weryfikacji z przekazanymi pomiarami wykonanymi przez Przedsiębiorcę. Zgodnie z protokołem kontroli z dnia [...] maja 2021 r. (pkt. III str. 5) z analizy obliczeń przeprowadzonych przed i po wprowadzeniu poprawek, wynika, że dominujący wpływ na poziom dźwięku przenikającego na tereny chronione, ze względu na poziom mocy akustycznej (94 dBA), gabaryty i lokalizację, posiada instalacja skraplacza EEVAPCO (2 szt.). Badania wykonane zostały w porze dziennej i nocnej w odległości 30m od zakładu. Ze względu na usytuowanie instalacji oraz skalę jej oddziaływania na środowisko w zmianie pozwolenia zintegrowanego nie określono sposobów ograniczania oddziaływania na środowisko. Dlatego też zgodnie z brzmieniem art. 135 ust. 6 w związku z art. 135 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, dla prowadzonego zakładu nie ma możliwości utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania i określenia granic takiego obszaru.

Starosta wskazał, że w decyzji uwzględniono dodatkowe rodzaje odpadów przewidywanych do wytwarzania w związku ze zwiększeniem wydajności w instalacji uboju poprzez instalację dodatkowych urządzeń (kocioł) wynikające ze zmiany czasu pracy. Zmianie ulegną ilości już wytwarzanych odpadów oraz dodanie nowych kategorii i rodzajów odpadów ze względu na konieczność dostosowania do nowych warunków oraz możliwości wytwarzania odpadów we własnym zakresie, które do tej pory wytwarzane były przez firmy zewnętrzne w ramach usług serwisowych.

Przedłożony w powyższej sprawie wniosek spełnia zdaniem organu I instancji - wymagania zawarte w art. 184 i art. 208 ustawy Prawo ochrony środowiska. Z uwagi na ilość wnioskowanych zmian oraz dla porządku przywołano nowe brzmienie zmienianych punktów, uwzględniające wprowadzone zmiany. Analiza przedłożonego wniosku pozwala stwierdzić, że instalacja po dokonaniu istotnej zmiany spełnia wymagania niezbędne do udzielenia pozwolenia zmiany pozwolenia zintegrowanego.

Odwołanie od tej decyzji wniósł Prokurator Regionalny w B., który decyzji Starosty zarzucił:

- obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, 7, 8, 77 i 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności rozpoznawanej sprawy i wybiórcze rozważenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji co najmniej przedwczesne i oparte na dowolnych ustaleniach faktycznych wydanie w sprawie przez Starostę zaskarżonej decyzji;

- obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, 7, 8, 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 141 ust. 1 i ust. 2 i art. 186 ust. 1 pkt 1 i 2 P.o.ś. w zw. z art. 144 k.c. poprzez brak wszechstronnego, obiektywnego i rzetelnego wyjaśnienia zwiększenia oddziaływania przedmiotowej inwestycji ubojni zwierząt na nieruchomości sąsiednie, w szczególności emitowanego hałasu i w rezultacie nieuwzględnienie zagrożenia tych nieruchomości immisjami pośrednimi zarówno o charakterze materialnym, jak i niematerialnym, w tym także związanymi ze zwiększeniem ruchu pojazdów dostarczających i odbierających surowiec, materiały i odpady, które to oddziaływanie wykracza poza teren inwestycji, co narusza dyrektywę ochrony prewencyjnej wynikającą z art. 144 k.c. i wywołuje pogorszenie stanu środowiska w znacznym rozmiarach lub zagrożenia zdrowia ludzi o którym mowa w art. art. 141 ust.2 P.o.ś. oraz zagraża przekroczeniem dopuszczalnych standardów emisyjnych hałasu;

- obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, 7, 8, 77 i 80 k.p.a. poprzez brak zapoznania się z aktami i stanem postępowań cywilnych toczących się przed Sądem Rejonowym w Ł. z powództw mieszkańców miejscowości P. o roszczenia z art. 144 k.c., a w konsekwencji co najmniej przedwczesne i oparte na dowolnych ustaleniach faktycznych wydanie w sprawie przez Starostę decyzji z dnia [...] lipca 2021 r.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty odwołujący wniósł, na zasadzie art. 128 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Odwołanie nie zostało uwzględnione. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] września 2021r. po jego rozpatrzeniu orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. W uzasadnieniu decyzji Kolegium na wstępie zauważyło, że:

-materialnoprawną podstawę wydania decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska,

postępowanie w sprawie wydania i zmiany pozwolenia zintegrowanego wydaje się w trybie przewidzianym ustawą Prawo ochrony środowiska,

- zmiany pozwolenia zintegrowanego dotyczą odpowiednio przepisy w sprawie wydawania pozwoleń, gdyż zgodnie według art. 192 Prawo ochrony środowiska przepisy o wydawaniu pozwolenia stosuje się odpowiednio w przypadku zmiany jego warunków.

Starosta, jak przypominało Kolegium, jako podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji wskazał art. 181 ust. 1 pkt. 1, art. 183 ust. 1, art. 192, art. 201 ust. 1 i art. 214 ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska a także uznał, że z uwagi na to, że mamy do czynienia ze zmianą decyzji ostatecznej, w sprawie zastosowanie ma również art. 155 k.p.a.

Organ I instancji pominął jednak, że w sytuacji gdy w porządku prawnym istnieje przepis określający przesłanki zmiany decyzji ostatecznej (a taka sytuacja ma miejsce w przypadku pozwoleń zintegrowanych), to podstawą materialnoprawną decyzji zawierającej rozstrzygnięcie w przedmiocie jej zmiany, powinny być przepisy szczególne, w związku z art. 163 k.p.a. Przepisami szczególnymi znajdującymi zastosowanie w przedmiotowej sprawie są przede wszystkim: art. 186, art. 188, art. 192 określający przesłanki zmiany decyzji, art. 211, art. 214 ustawy Prawo ochrony środowiska. Przepis art. 214 ust. 4 i 5 ww. ustawy precyzyjnie reguluje zarówno treść wniosku o zmianę pozwolenia zintegrowanego, jak też wymagania jakie musi określać decyzja. Nie może być wątpliwości, że nie odwołuje się przy tym do przesłanki interesu społecznego, charakteryzującej treść art. 155 k.p.a. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 lipca 2013 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 577/12, w uzasadnieniu którego wskazał, że "W realiach przedmiotowej sprawy oznacza to, że racjonalny ustawodawca nie wprowadzałby art. 192 P.o.ś., jeżeli uznałby, że wystarczający do zmiany warunków pozwolenia jest art. 155 k.p.a. Stąd należy przyjąć, że w tej sprawie miał zastosowanie art. 192 P.o.ś., lecz w związku żart. 163 K.p.a. Ten ostatni przepis stanowi bowiem, że właściwy organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, na mocy której strona nabyła prawo, także w innych przypadkach oraz na innych zasadach niż określone w K.p.a., jeżeli przewidują to przepisy szczególne, tak jak ma to miejsce w tej sprawie. Za powyższą argumentacją przemawia także treść przepisu art. 192 P.o.ś., który swoją treścią wyznacza przesłanki (granice) zmiany osnowy wydanej decyzji w odniesieniu do specyfiki każdego rodzaju pozwolenia emisyjnego." To oznacza, że w przedmiotowej sprawie dotyczącej zmiany pozwolenia zintegrowanego jako podstawa wydanego rozstrzygnięcia powinien znaleźć zastosowanie art. 163 K.p.a. w zw. z art. 192 ustawy Prawo ochrony środowiska, nie zaś wskazany w decyzji organu I instancji jako podstawa prawna jej wydania art. 155 K.p.a. W ocenie Kolegium, przywołanie przez Starostę w podstawie prawnej art.155 K.p.a. (zamiast art. 163 K.p.a.) nie miało jednak żadnego wpływu na ostateczne jej rozstrzygnięcie.

Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. Kolegium stwierdziło że jest on niezasadny. Zgodnie z powołanymi przepisami K.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności (art. 6 K.p.a.). Natomiast zgodnie z wyrażoną w art. 7 K.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organ prowadzący postępowanie ma obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością. Z kolei art. 77 par. 1 K.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Bezspornie, dopiero całokształt zebranego materiału dowodowego może stanowić podstawę oceny, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). Wykonanie wymogów wynikających z przywołanych przepisów jest konieczne dla prawidłowego ustalenia normy prawnej znajdującej zastosowanie w danej sprawie. Jednym z podstawowych warunków prawidłowego zastosowania normy prawnej jest ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy i skonfrontowanie go ze stanem faktycznym opisanym w danej normie w celu ustalenia ich zgodności. Stanowisko organu prowadzącego postępowanie winno zaś znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, skonstruowanym stosownie do art. 107 §par. 3 k.p.a.

Zdaniem Kolegium, w rozpoznawanej sprawie organ I instancji podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zaś przedstawiona w odwołaniu argumentacja w tym zakresie ma charakter polemiczny .

R. R. prowadzący działalność gospodarczą p.n.: U. R. R., pismem z dnia [...] września 2020 r. zwrócił się do Starosty z wnioskiem o zmianę jego decyzji z dnia [...] lipca 2017 r znak: [...] - pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do uboju zwierząt o zdolności produkcyjnej ponad 50 ton tusz na dobę, eksploatowanej na działkach nr [...],[...] i [...] w miejscowości P., gm. Ł., pow. Ł. (ze zmianami). Z uwagi, iż przedłożony wniosek nie spełniał wymogów określonych w przepisach prawa, zawierał braki formalne oraz niejasności, Starosta pismem z dnia [...] października 2020 r. znak: [...] wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych oraz złożenia stosownych wyjaśnień. Natomiast pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. wezwał wnioskodawcę do niezwłocznego (tj. w terminie do dnia [...].01.2021 r.) przedłożenia okresowych pomiarów wielkości emisji hałasu instalacji do uboju zwierząt o zdolności produkcyjnej ponad 50 ton tusz na dobę w ramach przedmiotowego pozwolenia zintegrowanego. W odpowiedzi ([...] stycznia 2021 r.) Inwestor przedłożył sprawozdanie z dnia [...] maja 2019 r. z okresowych ww. pomiarów akredytowanych przez laboratorium badawcze, zaś [...] grudnia 2020 r przedłożył uzupełnienie do wniosku o zmianę ww. pozwolenia zintegrowanego oraz dokumenty takie, jak:

decyzje udzielające pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód;

decyzję związaną z poborem wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego na działce nr 284.1 obr. P.,

operat przeciwpożarowy z dnia [...] listopada 2020 r.

Dnia [...] stycznia 2021 r., po otrzymaniu kompletnego wniosku, Starosta zwrócił się do Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. o przeprowadzenie kontroli przedmiotowej instalacji do uboju zwierząt, w tym magazynowania odpadów, w zakresie spełniania wymagań ochrony przeciwpożarowej i zgodności z warunkami ochrony przeciwpożarowej wynikającej z dołączonego do wniosku operatu przeciwpożarowego. Następnie pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w B., Delegatura w Ł. o przeprowadzenie kontrolnych pomiarów hałasu przenikającego do środowiska w rejonie zakładu Ubojni oraz o udzieleni informacji, czy ww. pomiary dokonywane przez Delegaturę w Ł. wykazywały przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu. Dnia [...] lutego 2021 r. wpłynęło postanowienie Komendanta Miejskiego Straży Pożarnej w Ł. stwierdzające spełnienie wymagań określonych w przepisach przeciwpożarowych zgodności z warunkami ochrony przeciwpożarowej. W dniu [...].04.2021 r. Podlaski Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w B., Delegatura w Ł. z udziałem upoważnionych pracowników Starostwa Powiatowego w Ł. rozpoczął kontrolę Ubojni w zakresie przestrzegania przepisów i decyzji administracyjnych dotyczących ochrony środowiska w związku ze zmianą pozwolenia zintegrowanego Na wniosek Starostwa Powiatowego w Ł., w ramach prowadzonej kontroli, wykonano pomiary hałasu na obszarach chronionych sąsiadujących z ubojnią. I tak w dniach [...].04.2021 laboratorium GIOŚ Centralne Laboratorium Badawcze Oddział w B., Pracownia Terenowa Grupa Terenowa w Ł., wykonała pomiary hałasu przenikającego do środowiska. Wyniki pomiarów zamieszczono w Sprawozdaniu Nr [...] z dnia [...].04.2021 r., z którego wynika, iż pomiarów dokonano w sześciu punktach pomiarowych. I tak w pkt pomiarowym P3 i P4 (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna), których szacunkowa odległość pierwszej linii zabudowy od granicy terenu, do którego władający zakładem (instalacja) posiada tytuł prawny wynosi 27 m średni poziom dźwięku A dla przedziału tp lub danego źródła hałasu LAśr (dB) wynosi : P3 (ul. [...]) - pora dnia: 46,4, pora nocy:43,3 P4 (ul. [...]) - pora dnia: 45,6, pora nocy:43,0. W pozostałych punktach, znacznie oddalonych od granicy terenu Inwestora, poziomów dźwięku jest jeszcze niższy. To oznacza, że wyniku przeprowadzonych pomiarów nie stwierdzono przekroczeń dopuszczalnych, określonych w posiadanym aktualnie pozwoleniu zintegrowanym. Potwierdzeniem tego stwierdzenia jest informacja WIOŚ zawarta w piśmie z dnia [...] lipca 2021 r. znak :[...] -"W związku z wnioskiem Ubojni Zwierząt R. R. z dnia [...] czerwca 2021 r. w sprawie wydania informacji o spełnianiu wymogów ochrony środowiska przez w/w podmiot, Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w B. Delegatura w Ł., na podstawie ustaleń wcześniejszych kontroli oraz posiadanych dokumentów informuje, że nie zgłasza zastrzeżeń w zakresie spełniania wymagań ochrony środowiska przez przedsiębiorstwo U. R. R., P., ul. [...] Nadto Wnioskodawca pismem z dnia 02 czerwca 2021 r. wystąpił do Komendanta Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Ł. o zaopiniowanie dodatkowo opracowanego operatu przeciwpożarowym z dnia 29 maja 2021 r. Postanowieniem z dnia 01 lipca 2021 r. Komendant wyraził zgodę na zastosowanie warunków ochrony przeciwpożarowej zawartych ww. operacie przeciwpożarowym.

Powyższe działania Starosty wskazują (wbrew twierdzeniom odwołującego), iż podjął on w sprawie wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

Kolegium podkreśliło, że Prokurator w trakcie trwającego wiele miesięcy postępowania, nie zakwestionował treści wniosku o zmianę pozwolenia zintegrowanego, merytorycznej wartości dołączonych do wniosku dokumentów ani treści dowodów przeprowadzonych z urzędu przez organ I instancji, nie uczestniczył w czynnościach podejmowanych w sprawie oraz nie podjął żadnej własnej inicjatywy dowodowej.

W ocenie odwołującego nastąpiła obraza przepisów postępowania mająca istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, 7, 8, 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 141 ust. 1 i ust. 2 i art. 186 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawo ochrony środowiska. w zw. z art. 144 k.c. Tymczasem generalną zasadą każdego systemu prawnego jest przestrzeganie autonomii, odrębności postępowania cywilnego oraz administracyjnego. Czynności administracyjne nie mogą być mylone z czynnościami cywilnymi. Ustawodawca w art. 186 Prawa ochrony środowiska wskazał na zawarte w ustawie normy, na podstawie których organ odmawia zmiany pozwolenia zintegrowanego. Wśród tych norm nie ma art. 144 k.c.

W związku z powyższym niezasadne są zarzuty naruszenia przez organ I instancji art. 7, art. 8 na końcu, art. 77 par. 1 i art. 80 K.p.a. Uchybienie przez organ I instancji normom zawartym w tych artykułach miałoby miejsce wówczas, gdyby wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy nie ustalił on faktów czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli mają znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa materialnego. Organowi I instancji nie można postawić zarzutu braku zgromadzenia i braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego, tym bardziej, że odwołujący po przystąpieniu do sprawy, w celu zapewnienia jej zgodnego z prawem przebiegu, w trakcie postępowania nie tylko nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń co do jego przebiegu, treści dowodów, w tym wyników czynności kontrolnych.

Kolegium stwierdziło, że wniosek o zmianę pozwolenia zintegrowanego (po jego uzupełnieniu) zawiera dane, o których mowa w art. 184 i art. 208 Prawa ochrony środowiska, mające związek z planowanymi zmianami. Skoro zgodnie z treścią art. 186 Prawo ochrony środowiska, organ zobowiązany jest do odmowy zmiany decyzji, jeżeli wnioskowana zmiana prowadziłaby do funkcjonowania instalacji w sposób powodujący naruszenie standardów ochrony środowiska - co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie - to Starosta nie miał podstaw do odmowy wnioskowanej zmiany. Nadto zaskarżona decyzja o zmianie pozwolenia zintegrowanego określa wymagania, o których mowa w art. 188 i art. 211, mające związek z planowanymi zmianami.

Kolegium uznało za całkowicie chybiony zarzut braku zapoznania się organu I instancji z aktami i stanem postępowań cywilnych toczących się przed Sądem Rejonowym w Ł. z powództw mieszkańców miejscowości P. o roszczenia z art. 144 k.c. Skoro odwołujący nie wskazuje dowodów znajdujących się w aktach postępowań cywilnych i ich związków przyczynowo - skutkowych z przedmiotowym postępowaniem, to trudno oczekiwać na podjęcie przez Starostę działań spełniających oczekiwania odwołującego. Z pisma pełnomocnika R. R. wynika, że wszystkie postępowania cywilne zostały faktycznie zawieszone bezpośrednio po ich wszczęciu i nie zostały w nich przeprowadzone żadne czynności, w tym postępowanie dowodowe. W sytuacji zaś, gdy dodatkowo brak jest jakiegokolwiek związku z zawisłymi przed sądem powszechnym postępowaniami cywilnymi z przedmiotem niniejszego postępowania jakim jest zmiana pozwolenia zintegrowanego, nie sposób Staroście stawiać zarzutu, że nie zapoznał się z aktami tych lub innych postępowań cywilnych, skoro o to wcześniej nie wnioskował sam odwołujący.

Na podstawie powyższych ustaleń Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uznało, że skarżona decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa i dlatego orzekło o utrzymaniu jej w mocy.

Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję ostateczną wniósł Prokurator Regionalny w B. zarzucając decyzji:

1/ obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, 7, 8, 77 i 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności rozpoznawanej sprawy i wybiórcze rozważenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji co najmniej przedwczesne i oparte na dowolnych ustaleniach faktycznych wydanie w sprawie przez Starostę Ł. decyzji z dnia [...] lipca 2021 r. ( znak [...]) zmieniającej ostateczną decyzję Starosty Ł. z dnia [...] lipca 2017 r. (znak [...]) udzielającej R. R. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą U. R. R., z/s w P., ul. [...] pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do uboju zwierząt zmienionej z urzędu na podstawie art. 111 par. 1a K.p.a. decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. (znak [...]);

2/ obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, 7, 8, 77 i 80 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji o ustalenia i wnioski sprzeczne ze stanem faktycznym ustalonym przez Delegaturę Wojewódzkiego Inspektoratu Środowiska w Ł. podczas kontroli Ubojni Zwierząt R. R., z/s w P., ul. [...] Ł. przeprowadzonej w dniach [...] kwietnia 2021 r. - [...] kwietnia 2021 r. Nr [...], wskazującym na ograniczenia wynikające z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia określających warunki jego realizacji, a w konsekwencji umożliwienie inwestorowi prowadzenia działalności gospodarczej w sposób sprzeczny z warunkami obowiązującej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;

3/ obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, 7, 8 , 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 141 ust. 1 i ust. 2 i art. 186 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 144 K.c. poprzez brak wszechstronnego, obiektywnego i rzetelnego wyjaśnienia zwiększenia oddziaływania przedmiotowej inwestycji ubojni zwierząt na nieruchomości sąsiednie, w szczególności emitowanego hałasu i w rezultacie nieuwzględnienie zagrożenia tych nieruchomości immisjami pośrednimi zarówno o charakterze materialnym, jak i niematerialnym, w tym także związanymi ze zwiększeniem ruchu pojazdów dostarczających i odbierających surowiec, materiały i odpady, które to oddziaływanie wykracza poza teren inwestycji, co narusza dyrektywę ochrony prewencyjnej wynikającą z art. 144 K.c. i wywołuje pogorszenie stanu środowiska w znacznym rozmiarach lub zagrożenia zdrowia ludzi o którym mowa w art. art. 141 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. prawo ochrony środowiska oraz zagraża przekroczeniem dopuszczalnych standardów emisyjnych hałasu;

4/ obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, 7, 8, 77 i 80 k.p.a. poprzez brak zapoznania się z aktami i stanem postępowań cywilnych toczących się przed Sądem Rejonowym w Ł. z powództw mieszkańców miejscowości P. o roszczenia z art. 144 K.c., a w konsekwencji co najmniej przedwczesne i oparte na dowolnych ustaleniach faktycznych wydanie w sprawie przez Starostę Ł. decyzji z dnia [...] lipca 2021 r. znak [...] zmieniającej ostateczną decyzję Starosty Ł. z dnia [...] lipca 2017 r. znak [...] udzielającej R. R. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą U. R. R., z/s w P., ul. [...] pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do uboju zwierząt zmienionej z urzędu na podstawie art. 111 par. 1a K.p.a. decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. znak [...]

Podnosząc powyższe zarzuty Prokurator wniósł o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] września 2021 poprzedzającej ją decyzji Starosty Ł. z dnia [...] lipca 2021 r.

W uzasadnieniu zarzutów skargi Prokurator podkreślił, że zmieniając pozwolenie zintegrowane nie zostały wzięte pod uwagę ograniczenia prowadzenia działalności wynikające z decyzji środowiskowej.

Podkreślił, że z uwagi na brak progów określonych dla instalacji do uboju zwierząt, o której mowa w § 3 pkt. 96 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U.2019.1839), zwiększenie ponad czterokrotnie parametrów pracy całej instalacji, skutkujące możliwością 8,4 krotnego zwiększenia produkcji ilości tusz na dobę zawsze jest przedsięwzięciem potencjalnie mogącym oddziaływać na środowisko. Aktualnie rozpatrywane przedsięwzięcie nie jest tym, o którym mowa w § 3 ust. 2 pkt. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z Nr 213, po. 1397 z późn. zm.), dla którego dokonano zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] czerwca 2016 r., która zwiększała 2,5 krotnie ilość półtusz na dobę przy założeniu, że zakład pracuje na jedną zmianę. Ówczesne przedsięwzięcie było faktycznie powiązane z rozbudową zakładu.

Wniosek przedsiębiorcy o zmianę pozwolenia zintegrowanego został złożony [...] września 2020 r. i nie dotyczył rozbudowy zakładu. Wniosek przedsiębiorcy dotyczył zmiany funkcjonowania zakładu bez jego rozbudowy. Zmiany wnioskowane przez przedsiębiorcę, nie były przedmiotem oceny organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wójt Gminy Ł. w wydanych do chwili obecnej decyzjach nie badał jakie warunki powinien spełniać zakład pracujący na 3 zmiany z możliwą do uzyskania wydajnością 100 ton tusz na zmianę, co daje 8.4 krotny wzrost produkcji, a tym samym obciążenia środowiska. W przedmiotowym zakresie nie wypowiadały się także organy uzgadniające decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach dla ostatecznego kształtu całego przedsięwzięcia. Ostatnia wnioskowana zmiana pozwolenia zintegrowanego dotyczy przedsięwzięcia, o którym mowa w § 3 ust. 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. 2019.1839), zgodnie z którym do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się także przedsięwzięcia niezwiązane z przebudową, rozbudową lub montażem realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia, powodujące potrzebę zmiany uwarunkowań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; przepis stosuje się, o ile ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko nie wyłącza konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz o ile potrzeba zmian w zrealizowanym przedsięwzięciu nie jest skutkiem następstw wynikających z konieczności dostosowania się do wymagań stawianych przepisami prawa lub ustaleń zawartych w analizie porealizacyjnej, przeglądzie ekologicznym lub podsumowaniu wyników monitoringu oddziaływania na środowisko zrealizowanego przedsięwzięcia.

Zwiększenie czasu pracy instalacji oraz ilości zwierząt poddanych ubojowi oraz zmiana maksymalnej możliwej wydajność instalacji, niewątpliwie kwalifikuje przedmiotowe przedsięwzięcie, jako powodujące potrzebę zmiany uwarunkowań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wobec braku zapisów wyłączających konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia, organ właściwy do wydania pozwolenia zintegrowanego powinien zażądać takiej decyzji, przed wydaniem decyzji zmieniającej decyzję udzielającą pozwolenia zintegrowanego. Tym bardziej, że organ sam uznał zmianę pozwolenia zintegrowanego za zmianę istotną w rozumieniu art. 214 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U.2020.1219 t.j.). Z wyliczeń matematycznych wynika, że zmiana pozwolenia zintegrowanego, co do wydajności instalacji, nie wynosi 50 Mg półtusz, na dobę (1 zmiana x 50Mg), a dotyczy 300 Mg półtusz na dobę (3 zmiany x 100 Mg), co daje tygodniowy wzrost produkcji z 250 Mg/tydzień (przy pięciodniowym tygodniu pracy), na 2100 Mg/tydzień (przy siedmiodniowym tygodniu pracy). Jeżeli 2,5 krotne zwiększenie mocy instalacji, na dobę (1 zmiana 5 dni w tygodniu) wymagało wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach 29.06.2016r., tym bardziej takiej oceny wymaga przedsięwzięcie polegające na 8,4 krotnym zwiększeniu wydajności instalacji (3 zmiany 7 dni w tygodniu).

Zaskarżona decyzja – zdaniem Prokuratora - umożliwi inwestorowi prowadzenie działalności gospodarczej w sposób sprzeczny z warunkami obowiązującej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ponadto organy obu instancji błędnie oceniły znaczenie zagadnienia immisji nie wyjaśniając faktycznego i pełnego zwiększenia negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na nieruchomości sąsiednie. Już obecnie przy zmniejszonych parametrach produkcji pomiary hałasu wykazały przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu przenikających do środowiska a określonych w pozwoleniu zintegrowanym. Ponadto niewyjaśniona została kwestia gospodarowania gnojowicą, gdyż nie skonkretyzowano podmiotów, którym gnojowica może być przekazana co oznacza faktyczną dowolność gospodarowania gnojowicą i brak kontroli.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Stwierdziło, że z uwagi na brak powiązania zwiększenia zdolności produkcyjnej zakładu z rozbudową czy przebudową zakładu, nie było wymagane ani uzyskanie nowej decyzji środowiskowej ani zmiany dotychczasowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje;

Skarga podlegała uwzględnieniu z powodu podzielenia zasadniczego zarzutu skargi Prokuratora związanego z brakiem poprzedzenia decyzji o zmianie pozwolenia zintegrowanego nową decyzją środowiskową obejmującą przedsięwzięcie R. R. w kształcie opisanym wnioskiem o zmianę pozwolenia zintegrowanego. Wyeliminowanie poprzedzenia postępowania w sprawie zmiany pozwolenia zintegrowanego nowym postępowaniem środowiskowym naruszyło przepisy prawa w stopniu istotnie wpływającym na treść zaskarżonej decyzji.

Błędnie - zdaniem sądu - organy obu instancji oceniały potrzebę poprzedzenia kontrolowanego postępowania postępowaniem środowiskowym wyłącznie poprzez pryzmat przepisów ustawy środowiskowej o charakterze materialnoprawnym tj. ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. z 2021 r. poz. 1973) a konkretnie z braku w tej ustawie przepisu nakładającego na prowadzącego instalację obowiązek dołączania do wniosku o pozwolenie zintegrowane (w konsekwencji też o zmianę pozwolenia zintegrowanego) decyzji środowiskowej, pomijając rozważenie treści przepisów ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 2373) tj. ustawy środowiskowej o charakterze proceduralnym. Tymczasem to treść przepisów tej ostatnio wymienionej ustawy oraz przepisów wykonawczych do niej wskazują jakie decyzje powinny być poprzedzone decyzją środowiskową oraz jak kwalifikowane są przedsięwzięcia z uwagi na wpływ na środowisko, który to wpływ (oddziaływanie) ma znaczenie dla trybu procedowania środowiskowego i treści decyzji środowiskowej. Wykluczenie spornego przedsięwzięcia z obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach naruszyło w sposób mający wpływ na wynik sprawy przepisy ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko a w konsekwencji także przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska.

Z art. 71 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko wynika, iż uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Rodzaje takich przedsięwzięć wymienia Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839). Treść przepisów rozdziału 3 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, poświęconego decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wskazuje na dwa rodzaje takich decyzji. Pierwszy rodzaj stanowią decyzje środowiskowe wydawane po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko, poprzedzone raportem o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 80 i 82 ww. ustawy), drugi rodzaj stanowią decyzje wydawane bez przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, ograniczające się w sentencji do stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia takiej oceny, których załącznikami staje się charakterystyka przedsięwzięcia (art. 84 ww. ustawy). Każda z tych decyzji jest decyzją merytoryczną, wymagającą uzasadnienia, którego zakres dla poszczególnego rodzaju decyzji określa art. 85 ust. 2 ustawy. Uzasadnienie decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko sprowadza się do wykazania okoliczności, które w świetle art. 63 ust. 1 ustawy przemawiały za uznaniem braku potrzeby przeprowadzania oceny na środowisko.

Z art. 59 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) wynika przy tym, że przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:

1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;

2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia. na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.

Kwalifikacja spornej instalacji w jej kształcie opisanym wnioskiem o zmianę pozwolenia zintegrowanego do rodzaju przedsięwzięć oddziałowujących na środowisko i wymagających tym samym decyzji środowiskowej wymagała porównania charakteru i zakresu pozwolenia zintegrowanego (tj. elementów opisanych przepisami ustawy Prawo ochrony środowiska) z katalogiem decyzji wymienionych w art. 72 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...). Z art. 201 ustawy Prawo ochrony środowiska wynika, że pozwolenia zintegrowanego wymaga prowadzenie instalacji, której funkcjonowanie, ze względu na rodzaj i skalę prowadzonej w niej działalności, może powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości, z wyłączeniem instalacji lub ich części stosowanych wyłącznie do badania, rozwoju lub testowania nowych produktów lub procesów technologicznych. Zmiana w instalacji zwiększająca skalę działalności, które to zwiększenie samo w sobie kwalifikowałoby instalację jako tę, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 201 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, stanowi istotną zmianę w instalacji wymagającą złożenia wniosku o zmianę pozwolenia zintegrowanego i wydania decyzji zmieniającej pozwolenie zintegrowane. Decyzja zaś o pozwoleniu zintegrowanym winna – jak stanowi art. 211 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska – spełniać wymagania określone dla pozwoleń, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 2 (czyli dla pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza) oraz pkt 4 (czyli dla pozwolenia na wytwarzanie odpadów) a także dla pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód oraz pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Wymogi dotyczące pozwolenia zintegrowanego dotyczą także decyzji zmieniających pozwolenie zintegrowane (vide: art. 214 ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska). Jak stanowi art. 202 ust. 4 ustawy Prawo ochrony środowiska w pozwoleniu zintegrowanym określa się warunki wytwarzania i sposoby postępowania z odpadami na zasadach określonych w przepisach ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach, niezależnie od tego, czy dla instalacji wymagane byłoby uzyskanie pozwolenia na wytwarzanie odpadów.

Z art. 72 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) natomiast wynika, że wydanie decyzji środowiskowej jest konieczne (między innymi) przed uzyskaniem zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów wydawanego na podstawie ustawy z 14 grudnia 2012r. o odpadach (vide: art. 72 ust. 1 pkt 21 ustawy) a zatem gdy gospodarka odpadami stanowi bezwzględny i konieczny element pozwolenia zintegrowanego (i jego zmiany), to pozwolenie zintegrowane (jego zmianę) musi poprzedzać decyzja środowiskowa. Starosta w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej wskazał, że w decyzji uwzględniono dodatkowe rodzaje odpadów przewidywanych do wytwarzania w związku ze zwiększeniem wydajności w instalacji uboju poprzez instalację dodatkowych urządzeń (kocioł) wynikające ze zmiany czasu pracy. Zmianie ulegną ilości już wytwarzanych odpadów oraz dodanie nowych kategorii i rodzajów odpadów ze względu na konieczność dostosowania do nowych warunków oraz możliwości wytwarzania odpadów we własnym zakresie, które do tej pory wytwarzane były przez firmy zewnętrzne w ramach usług serwisowych.

Konkluzji powyższej nie zmienia – zdaniem sądu – akcentowany przez pełnomocnika przedsiębiorcy fakt, że decyzja środowiskowa odnosi się jedynie do przyszłych przedsięwzięć tj. wyłącznie planowanych, nie istniejących jeszcze a sporna zmiana pozwolenia zintegrowanego nie wiąże się z rozbudową ani przebudową przedsiębiorstwa (ubojni). Z paragrafu 3 ust. 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019r., poz. 1839) wynika bowiem, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się także przedsięwzięcia niezwiązane z przebudową, rozbudową lub montażem realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia, powodujące potrzebę zmiany uwarunkowań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach: przepis stosuje się, o ile ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku ...(..) nie wyłącza konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz o ile potrzeba zmian w zrealizowanym przedsięwzięciu nie jest skutkiem następstw wynikających z konieczności dostosowania się do wymagań stawianych przepisami prawa lub ustaleń zawartych w analizie porealizacyjnej, przeglądzie ekologicznym, lub podsumowaniu wyników monitoringu oddziaływania na środowisko zrealizowanego przedsięwzięcia.

Lektura przepisów ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014r. poz. 1101), mocą której przepisowi art. 208 ustawy nadano nowe brzmienie, które wyeliminowało obowiązek prowadzącego instalację dołączania do wniosku o pozwolenie zintegrowane kopii wniosku o wydanie decyzji środowiskowej albo decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeżeli została wydana, nie oznacza automatycznie, że odpadł materialny obowiązek dysponowania decyzją środowiskową przez wnioskującego o wydanie pozwolenia zintegrowanego. Zdjęto jedynie z przedsiębiorcy obowiązek formalny dołączania wymienionych dokumentów do organu właściwego dla wydawania pozwoleń środowiskowych. Utwierdzają w tym przekonaniu późniejsze zmiany wprowadzone do ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...).

I tak ustawą z 23 lipca 2015r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015r., poz. 1434) dodany został do proceduralnej ustawy środowiskowej przepis art. 86a, który z mocą obowiązywania od 6 października 2015r. nałożył na organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przekazywania z urzędu ostatecznych decyzji środowiskowych wraz z kopią załączników, organowi ochrony środowiska, o którym mowa w art. 378 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. – Prawo ochrony środowiska. Zatem wszystkie decyzje środowiskowe wydane przez wójta (burmistrza, prezydenta) z urzędu muszą być przekazywane staroście jako organowi ochrony środowiska właściwemu do wydania pozwolenia zintegrowanego. Skoro organ właściwy do wydania pozwolenia zintegrowanego winien dysponować decyzją środowiskową przekazaną mu z urzędu przez wójta (burmistrza, prezydenta), prowadzący instalacje nie musi jej dołączać do wniosku o pozwolenie zintegrowane.

Zmiany kolejne wprowadzone do ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) ustawą z 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1936) wskazują dobitnie na sprzężenie z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2017r. treści decyzji środowiskowej z decyzją o pozwoleniu zintegrowanym. I tak przepisem art. 1 pkt 29 lit. "a" tiret drugie wymienionej ustawy zmieniającej dodany został do proceduralnej ustawy środowiskowej przepis art. 64 ust. 1 pkt 3, którym nałożony został na organ właściwy do wydania decyzji środowiskowej obowiązek zasięgnięcia przed wydaniem postanowienia w kwestii nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, także opinii organu właściwego do wydania pozwolenia zintegrowanego na podstawie ustawy z 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, jeżeli przedsięwzięcie kwalifikowane jest jako instalacja, o której mowa w art. 201 ust. 1 tej ustawy. Nadto mocą art. 1 pkt 43 ww. ustawy zmieniającej zmienione zostało brzmienie art. 86 ustawy proceduralnej środowiskowej. Od 1 stycznia 2017 r. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organy wydające decyzje, o których nowa w art. 72 ust. 1 a także organy wydające decyzje określające warunki korzystania ze środowiska w zakresie, w jakim ma być uwzględniona przy wydawaniu tych decyzji. W praktyce to oznacza, zdaniem sądu, że już na etapie postępowania środowiskowego, prowadzonego przez wójta (burmistrza, prezydenta) dla przedsięwzięcia, które jednocześnie stanowi instalację, o której mowa w art. 201 ust. 1 Prawa ochrony środowiska, już w procesie opiniowania kwestii przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (dla której konieczne jest sporządzenie raportu), organ właściwy dla wydania pozwolenia zintegrowanego winien poprzez pryzmat kryteriów opisanych w art. 63 proceduralnej ustawy środowiskowej a także poprzez pryzmat ustawowych wymogów dla treści pozwolenia zintegrowanego, które wymienia ustawa Prawo ochrony środowiska, ocenić czy istnieje potrzeba sporządzenia raportu a jeśli tak, jaki winien być jego zakres zważywszy na wiążący dla pozwolenia zintegrowanego zakres decyzji środowiskowej (co wynika z art. 86 pkt 1 proceduralnej ustawy środowiskowej).

Odnosząc powyższe spostrzeżenia do okoliczności faktycznych i zdarzeń prawnych objętych kontrolowanym postępowaniem administracyjnym, zauważyć należy, że:

1) prowadzący sporną instalację uzyskał decyzję środowiskową wydaną przez Wójta Gminy Ł. w dniu [...] września 2014 r. (nr [...]) po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko, dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie ubojni trzody chlewnej, dla którego planowana wydajność ubojni została określona na "150 sztuk trzody na godzinę wraz z rozbiorem przemysłowym o zdolności produkcyjnej na poziomie 20t/dobę półtusz wieprzowych przy jednozmianowym systemie funkcjonowania zakładu przez 5 dni w tygodniu;

2) decyzja środowiskowa z [...] września 2014 r. została zmieniona decyzją Wójta Gminy Ł. z dnia [...] czerwca 2016r. (nr [...]) wydaną bez przeprowadzania oceny na środowisko w związku z planowaną budową szczelnego zbiornika na gnojowicę oraz zwiększeniu wydajności zakładu do "180 sztuk trzody na godzinę wraz z rozbiorem przemysłowym o zdolności produkcyjnej 50t/zmianę półtusz wieprzowych z własnego uboju" nadal przy pracy zakładu w systemie jednozmianowym przez 5 dni w tygodniu;

3) decyzją Starosty Ł. z [...] lipca 2017 r. (nr [...]) udzielone zostało R. R. na czas nieokreślony pozwolenie zintegrowane na prowadzenie instalacji do uboju zwierząt o zdolności produkcyjnej ponad 50 sztuk na dobę w systemie pracy jednozmianowym przez 5 dni w tygodniu;

4) decyzją Starosty Ł. z [...] września 2017 r. (nr [...]) pozwolenie zintegrowane zostało zmienione uwagi na przejście zakładu na dwuzmianowy system pracy;

5) kolejną decyzją Starosty Ł. z [...] lutego 2019r. (nr [...]) pozwolenie zintegrowane zostało zmienione w związku z potrzebą ustalenia na nowo poziomu emisji wywołaną przejściem zakładu na pracę przez 6 dni w tygodniu nadal przy dwuzmianowym systemie pracy;

6) wnioskiem z [...] września 2020 r. R. R. wystąpił o zmianę pozwolenia zintegrowanego z uwagi na zamiar zwiększenia wydajności zakładu z 4000 sztuk/dobę do 7000 sztuk na dobę przy pracy zakładu przez 7 dni w tygodniu w systemie trzyzmianowym. Organ ochrony środowiska uznał wnioskowaną zmianę za istotną zmianę w instalacji;

7) decyzją Starosty Ł. z dnia [...] lipca 2021r. (nr [...]) utrzymaną w mocy przez SKO w Ł. decyzją zaskarżoną do sądu administracyjnego, dokonano kolejnej zmiany pozwolenia zintegrowanego dla instalacji obejmującej pracę zakładu przez 7 dni w tygodniu w systemie trzyzmianowym, obejmującą wzrost wydajności uboju z 4000 sztuk na dobę do 7000 sztuk na dobę.

Przypomniane wyżej zmiany zakresu prowadzonej instalacji objęte kolejnymi decyzjami jednoznacznie wskazują na rozdźwięk miedzy treścią decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia a treścią zmienionego pozwolenia zintegrowanego.

Skład orzekający w pełni się zgadza z wywodem Prokuratora zawartym w uzasadnieniu skargi. Zmiany wnioskowane przez przedsiębiorcę, nie były przedmiotem oceny organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wójt Gminy Ł. w wydanych do chwili obecnej decyzjach nie badał, jakie warunki powinien spełniać zakład pracujący na 3 zmiany z możliwą do uzyskania wydajnością 100 ton tusz na zmianę, co daje 8.4 krotny wzrost produkcji, a tym samym obciążenia środowiska. W przedmiotowym zakresie nie wypowiadały się także organy uzgadniające decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach dla ostatecznego kształtu całego przedsięwzięcia. Zwiększenie czasu pracy instalacji oraz ilości zwierząt poddanych ubojowi oraz zmiana maksymalnej możliwej wydajność instalacji, niewątpliwie kwalifikuje przedmiotowe przedsięwzięcie, jako powodujące potrzebę zmiany uwarunkowań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wobec braku zapisów wyłączających konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia, organ właściwy do wydania pozwolenia zintegrowanego powinien zażądać takiej decyzji, przed wydaniem decyzji zmieniającej decyzję udzielającą pozwolenia zintegrowanego. Tym bardziej, że organ sam uznał zmianę pozwolenia zintegrowanego za zmianę istotną w rozumieniu art. 214 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U.2020.1219 t.j.). Z wyliczeń matematycznych wynika, że zmiana pozwolenia zintegrowanego, co do wydajności instalacji, nie wynosi 50 Mg półtusz, na dobę (1 zmiana x 50Mg), a dotyczy 300 Mg półtusz na dobę (3 zmiany x 100 Mg), co daje tygodniowy wzrost produkcji z 250 Mg/tydzień (przy pięciodniowym tygodniu pracy), na 2100 Mg/tydzień (przy siedmiodniowym tygodniu pracy). Jeżeli 2,5 krotne zwiększenie mocy instalacji, na dobę (1 zmiana 5 dni w tygodniu) wymagało wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach 29.06.2016r., tym bardziej takiej oceny wymaga przedsięwzięcie polegające na 8,4 krotnym zwiększeniu wydajności instalacji (3 zmiany 7 dni w tygodniu).

Zmiana zrealizowanego przedsięwzięcia, kwalifikowanego jednocześnie jako instalacja w rozumieniu przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska i uznana za istotną zmianę instalacji, wymaga uzyskania decyzji środowiskowej, gdyż wiąże się z potrzebą zmiany uwarunkowań określonych w decyzji dotyczącej zrealizowanego przedsięwzięcia. Wydane dotychczas decyzje środowiskowe (z 2014r. i z 2016r.) odnosiły się do przedsięwzięcia eksploatowanego przy pracy przez 5 dni w tygodniu w systemie jednozmianowym. Wniosek o zmianę pozwolenia zintegrowanego przewiduje radykalne zintensyfikowanie produkcji ubojni (pracę przez 7 dni w tygodniu w systemie trzyzmianowym), co nie pozostaje bez wpływu na zwiększone oddziaływanie na środowisko i konieczność określenia na nowo środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Zmiany funkcjonowania instalacji mają bowiem wpływ na wielkość emisji szkodliwych substancji do środowiska.

Skład orzekający nie podzielił natomiast drugiego zarzutu Prokuratora upatrującego w zawisłych przed sądem powszechnym postępowaniach z powództw właścicieli nieruchomości sąsiadujących ze sporną ubojnią o zakaz immisji, ich wpływu na treść pozwolenia zintegrowanego. Z woli ustawodawcy tj. art. 185 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, stronami postępowania o wydanie pozwolenia zintegrowanego są prowadzący instalację oraz jeżeli w związku z eksploatacją instalacji utworzono obszar ograniczonego użytkowania, władający powierzchnią ziemi na tym obszarze. Ponieważ dla przedmiotowej instalacji nie został utworzony obszar ograniczonego użytkowania, stroną postępowania był wyłącznie prowadzący instalację - R. R. prowadzący działalność gospodarczą p.n.: U. R. R.. Właściciele nieruchomości sąsiadujących z ubojnią mogli i uczestniczyli w postępowaniu nie jako strony ale w ramach wynikającego z art. 218 Prawa ochrony środowiska obowiązku organu zapewnienia społeczeństwu możliwości uczestnictwa w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji w sprawie istotnej zmiany instalacji. Między sprawami prowadzonymi przed sądem powszechnym, a sprawą administracyjną kontrolowaną przez sąd administracyjny nie ma zależności o charakterze prawnym. W pozwoleniu zintegrowanym zwanym emisyjnym określa się warunki emisji do środowiska substancji szkodliwych poprzez pryzmat norm, standardów emisyjnych oraz najlepszych dostępnych technik a nie poprzez pryzmat indywidulanych odczuć właścicieli sąsiadujących nieruchomości.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji (art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).