Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 440/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 i 5
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie NSA Barbara Adamiak del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Kuberska-Pellegrino po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 617/15 w sprawie ze skargi R.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 12 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 617/15 oddalił skargę R. K. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] grudnia 2014 r., znak [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania decyzji w sprawie pozwolenia na budowę.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z dnia [...] lipca 2014 r. S. P. wystąpił do Prezydenta Miasta K. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., powołując się na przesłanki wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 k.p.a. oraz wskazując na podrobiony podpis W. F. na uchwale wspólnoty mieszkaniowej przy ulicy S. w K. z dnia [...] czerwca 2011 r., potwierdzony postanowieniem Prokuratury Rejonowej K. - P. w K. z dnia [...] czerwca 2014 r., przez co - zdaniem wnioskodawcy - uchwała nie zawierała podpisów wszystkich uprawnionych. Dodał też, że uchwała nie zwierała podpisów innych uprawnionych współwłaścicieli nieruchomości. Podkreślił, że w świetle powyższego, w dniu wydania decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. inwestor R. K. nie posiadał prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Prezydentowi Miasta K., który wydawał tę decyzję fakt ten nie był znany, co doprowadziło do wydania decyzji, mimo, iż inwestor nie miał prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. Prezydent Miasta K., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, art. 147 i art. 149 § 1 k.p.a., wznowił postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na budowę - dobudowę tarasu żelbetowego do budynku mieszkalnego zakończone decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r.,

a następnie po przeprowadzeniu przewidzianego przepisami postępowania, decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., przywołując w podstawie prawnej art. 151 § 1 pkt 2 i art. 104 k.p.a. uchylił swoją decyzję ostateczną nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r.

o pozwoleniu na dobudowę tarasu żelbetowego do budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr [...] k.m. [...] obręb Ś. - Z. przy ulicy S. nr [...] w K. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że do wniosku S. P. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] grudnia 2011 r. na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. dołączona została kopia postanowienia Prokuratury Rejonowej K. - P. z dnia [...] czerwca 2014 r. o umorzeniu postępowania w sprawie domniemanego złożenia, pod odpowiedzialnością karną, nieprawdziwego oświadczenia o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez R. K. oraz podrobieniu podpisu W. F. - współwłaściciela nieruchomości przy ulicy S. w K. W ocenie organu I instancji z treści tego postanowienia jednoznacznie wynika, że podpis W. F. został podrobiony metodą naśladownictwa. Powyższe postanowienie stało się prawomocne. Oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o którym mowa powyżej dołączone zostało do wniosku z dnia [...] listopada 2011 r. o wydanie pozwolenia na budowę przedmiotowego tarasu. Jako dokument potwierdzający zgodę wszystkich współwłaścicieli wymienionej nieruchomości na inwestycję objętą wnioskiem, R. K. wskazał uchwałę nr [...] wspólnoty mieszkaniowej nieruchomości położonej przy ulicy S. w K. z dnia [...] czerwca 2011 r. Na podstawie tego dokumentu organ administracji architektoniczno - budowlanej zbadał kwestię prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ stwierdził, że w przypadku gdy liczba lokali w budynku jest mniejsza niż siedem, a tak jest właśnie przy ulicy S., do zarządu nieruchomością mają zastosowanie przepisy k.c. - w tym art. 199 k.c.,

w świetle którego do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli nieruchomości.

Organ I instancji wskazał, że przedłożona przez inwestora uchwała wspólnoty nie jest uchwałą wszystkich właścicieli w rozumieniu art. 23 ustawy o własności lokali, lecz ich oświadczeniem o wyrażeniu zgody na inwestycję w rozumieniu art. 199 k.c. Organ administracji podkreślił brak na tej uchwale podpisów W. F., a także E. Z., M. S., I. J. - K. i J. N. - F., co świadczy o braku zgody wszystkich współwłaścicieli na inwestycję objętą wnioskiem inwestora.

W ocenie organu I instancji uchwała jest dowodem potwierdzającym brak prawa dysponowania nieruchomością przez R. K. na cele budowlane

w dniu wydania decyzji nr [...] o pozwoleniu na dobudowę tarasu żelbetowego do budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr [...], k.m [...] obręb Ś. - Z. przy ulicy S. w K. Z uwagi na powyższe ustalenia, po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego organ I instancji stwierdził, że dowód w postaci wymienionej uchwały, na podstawie której ustalono istotne okoliczności faktyczne w sprawie pozwolenia na budowę okazał się fałszywy. Z przepisu art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b. wynika, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Wobec ustalenia w toku postępowania wznowieniowego, iż R. K. nie dysponował zgodą wszystkich współwłaścicieli nieruchomości przy ulicy S. przeprowadzenie inwestycji, to nie posiadał też prawa zabudowy tej nieruchomości. W tych okolicznościach organ architektoniczno - budowlany odmówił udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego organ uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw wskazanych

w art. 145 § 1 k.p.a. i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył R. K. podkreślając, że decyzję oparto na postanowieniu Prokuratury Rejonowej stwierdzającej fakt popełnienia przestępstwa z art. 270 § 1 k.k. (rzekome sfałszowanie podpisu). Stwierdził, że nie miał możliwości zaskarżenia tego postanowienia, stąd stało się ono prawomocne. Jednak w piśmie z dnia 11 sierpnia 2014 r. R. K. złożył pismo do prokuratury celem wyjaśnienia tej sprawy, gdyż w jego odczuciu odebrano mu w toku tego postępowania prawo do obrony. Dodał, że przez dwa lata od uzyskania pozwolenia na budowę żaden z sąsiadów nie poddawał w wątpliwość prawdziwości podpisów na uchwale, ani nie podważał, że wyraził taką zgodę na dobudowę tarasu. Nikt nie skorzystał z możliwości ewentualnego sprzeciwu, pomimo powiadomienia przez organ rozpatrujący sprawę o takiej możliwości. Dopiero po sprzedaży mieszkania przez jednego z dotychczasowych właścicieli i zakupie mieszkania przez S. P., nowy współwłaściciel, który "(...) pozwolił sobie na samowolę budowlaną

w postaci okna balkonowego i tarasu naziemnego, które kolidowały z planami budowy tarasu zaczęły się problemy". Najpierw były informacje o rzekomym istotnym odstąpieniu od projektu, a później podważanie wiarygodność dokumentu, na podstawie którego R. K. miał prawo do dysponowania nieruchomością

w celach budowlanych. Podniósł, iż W. F. nie podważa prawdziwości swego podpisu na uchwale w tej samej sprawie podjętej zaledwie miesiąc wcześniej, dotyczącej tego tarasu o innych wymiarach (różnica 50 cm).

Odnosząc się do braku podpisów wymienionych współmałżonek odwołujący przywołał treść art. 36 § 1 k.r.i.o. Wskazał, że zgodnie z tym przepisem oboje małżonkowie są obowiązani współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym (a tak jest w tym przypadku, gdyż mieszkania są własnością wspólną małżeńską - brak jest rozdzielności majątkowej). Skoro art. 36 § 2 k.r.i.o. stwierdza, że każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym, zatem wystarczył podpis tylko jednego z małżonków.

Rozpatrując odwołanie Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wskazując, że argumenty wskazane

w odwołaniu nie mogą być uwzględnione. Wyjaśnił, że wznowione na wniosek S. P. postępowanie wykazało, że podpis W. F. pod uchwałą nr [...] został podrobiony metodą naśladownictwa przez nieustalonego sprawcę. Potwierdza to opinia biegłego, działającego w ramach postępowania Prokuratury Rejonowej K. - P., zakończonego ostatecznym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. sygn. akt [...]. Braku podpisu W. F. oraz brak podpisów współwłaścicieli nieruchomości, tj. E. Z., M. S., I. J. - K. i J. N. - F., w ocenie organu II instancji świadczy o tym, że złożone przez inwestora R. K. w dniu [...] listopada 2011 r. oświadczenie o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest niezgodne z prawdą. W tych okolicznościach organ I instancji zasadnie uznał, iż wobec wystąpienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji architektoniczno - budowlanej po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego należy uchylić dotychczasową decyzję i wydać nowe rozstrzygnięcie o istocie sprawy.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożył R. K., zarzucając decyzji Wojewody Ś. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 36 § 2 k.r.i.o. wobec przyjęcia, że konieczne do wyrażenia zgody na budowę przedmiotowego tarasu było uzyskanie indywidualnej zgody E. Z., M. S., I. J. - K. i J. N.j - F. oraz naruszenie przepisów prawa procesowego art. 10 k.p.a. poprzez brak, przed wydaniem decyzji, umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; art. 7, art. 8, art. 12 w zw. z art. 107 § 1 i art. 151 § 1 k.p.a. poprzez brak uchylenia decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] grudnia 2014 r. naruszającej wymienione przepisy; art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność rzekomo podrobionego metodą naśladownictwa podpisu W. F., a oparcie się wyłącznie ma niewiążących prawnie ustaleniach w toku postępowania karnego, nie znajdujących wyrazu w wyroku skazującym.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o oddalenie złożonej skargi.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach

w dniu 12 listopada 2015 r. uczestnik postępowania S. P. oświadczył, że inwestor nie dysponował tytułem do nieruchomości, ponieważ podpis W. F. był podpisem podrobionym. Uczestniczka postępowania J. N. - F. oświadczyła, że nie wiedziała o istnieniu jakiejkolwiek uchwały i dlatego chciała ją zobaczyć. Po okazaniu jej kserokopii uchwały, po dwóch latach od jej sporządzenia stwierdziła, że podpis jej męża W. F. jest podpisem podrobionym. Uczestnik postępowania W. F. oświadczył, że wcześniej zgodził się na budowę mniejszego balkonu. Nie wiedział nigdy o zamiarach inwestora dotyczących budowy tarasu i na to nie wyraził zgody.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach powołanym we wstępie wyrokiem na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, wskazując w uzasadnieniu wyroku, że przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji było zagadnienie dotyczące postępowania wznowionego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r.

o pozwoleniu na dobudowę tarasu żelbetowego do budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Wyjaśnił, że instytucja wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji ostatecznych. Stwarza ona prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym doszło do jej wydania, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych, wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Mając jednak na uwadze jedną

z podstawowych zasad postępowania administracyjnego - zasadę trwałości decyzji administracyjnych, wynikającą z art. 16 k.p.a., obowiązkiem organów rozpatrujących niniejszą sprawę było postępowanie zgodnie z przepisami k.p.a. (art. 145 do art. 153 k.p.a.) dotyczącymi wznowienia postępowania. Z chwilą złożenia wniosku

o wznowienie postępowania obowiązkiem organu jest zbadanie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania określonego w art. 148 § 1 k.p.a. czyli zbadania czy wniosek został złożony w terminie jednego miesiąca od dnia,

w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Dopiero, jeżeli termin został zachowany, właściwy organ winien dokonać wznowienia postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.), względnie dokonać decyzją odmowy wznowienia tego postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Przeprowadzone postępowanie wznowieniowe może zaś doprowadzić do odmowy uchylenia dotychczasowej decyzji (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.) względnie do uchylenia decyzji dotychczasowej i wydania decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Sąd I instancji wyjaśnił, że strona powoływała się na przesłankę wymienioną

w art. 145 § 1 pkt 1 oraz pkt 5 k.p.a., a mianowicie - dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe oraz wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące

w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Orzekające

w sprawie organy administracji uznały zasadność pierwszej ze zgłoszonych przesłanek, uznając, że fakt podrobienia podpisu W. F. na uchwale Wspólnoty Mieszkaniowej nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. jest oczywisty wobec potwierdzenia tej okoliczności w trakcie postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową K. - P. w K. opinią biegłego z zakresu badania pisma, o czym przesądza postanowienie o umorzeniu śledztwa z dnia [...] czerwca 2014 r. sygn. akt [...]. Sąd I instancji podkreślił, że wbrew twierdzeniom skarżącego jest to postanowienie ostateczne, jednoznacznie potwierdzające podrobienie podpisu jednego we współwłaścicieli nieruchomości - W. F.. Postanowienie Prokuratury Rejonowej o umorzeniu postępowania - z uwagi na formę i organ, od którego pochodzi - ma walor dokumentu urzędowego. Zatem organ administracji, dopuszczając dowód z takiego postanowienia, zobowiązany był uwzględnić nie tylko fakt umorzenia postępowania, ale również uznać fakty potwierdzone w uzasadnieniu postanowienia, zobligowany był zatem uznać stwierdzony w tym dokumencie fakt sfałszowania poprzez podrobienie podpisu jednego ze współwłaścicieli nieruchomości na przedłożonej w toku sprawy o pozwolenie na dobudowę tarasu uchwale. Zdaniem Sądu I instancji wobec potwierdzenia tego faktu dokumentem urzędowym, brak było podstaw i potrzeby do ustalania tego faktu w odrębnym postępowaniu. W takim przypadku zasadnie, po wznowieniu postępowania, organ przeprowadził ponowne postępowania o udzielnie pozwolenia na dobudowę tarasu.

Sąd I instancji podkreślił, że zgodnie z treścią art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b. pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Obowiązek złożenia takiego oświadczenia nie pozbawia właściwego organu możliwości badania kwestii prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane w myśl art. 4 p.b. Zdaniem Sądu należy podzielić ustalenia organu I instancji, że inwestor R. K. nie wykazał prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wprawdzie w aktach sprawy znajduje się, złożone pod odpowiedzialnością karną, jego oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ale nie zostało one poparte stosowanym oświadczeniem pozostałych współwłaścicieli tej nieruchomości. Nieruchomość przy ulicy S. w K. zabudowana budynkiem wielorodzinnym stanowi w myśl ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903 ze zm.) tzw. małą wspólnotę mieszkaniową (liczba lokali wyodrębnionych i nie wyodrębnionych nie jest większa niż siedem). Zgodnie zatem z art. 19 powyższej ustawy do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.c. i k.p.c. o współwłasności.

Z przepisów k.c. (art. 199 do 209) wynika, że zarządcami nieruchomości są wszyscy jej współwłaściciele. Jako dokument potwierdzający zgodę wszystkich współwłaścicieli wymienionej nieruchomości na inwestycję objętą wnioskiem, R. K. wskazał uchwałę nr [...] wspólnoty mieszkaniowej nieruchomości przy ulicy S. w K. z dnia [...] czerwca 2011 r. Sąd I instancji podkreślił jednak, że uchwały takie podejmowane są w przypadku wyrażenia zgody na czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu we wspólnotach, gdzie lokali wyodrębnionych wraz z lokalami niewyodrębnionymi jest więcej niż siedem. Jak stwierdzono powyżej z takim przypadkiem nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Dlatego zasadnie organ I instancji potraktował przedłożoną przez inwestora uchwałę jako oświadczenie współwłaścicieli o wyrażeniu zgody na inwestycję

w rozumieniu art. 199 k.c. Jednak w myśl tego przepisu do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Taką czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu jest zgoda na realizację przedmiotowego tarasu. Stąd też na przedłożonym oświadczeniu winny znaleźć się podpisy wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Natomiast na przedłożonej uchwale - oświadczeniu brakuje podpisu nie tylko W. F. (który został podrobiony, a jak sam zainteresowany oświadczył na rozprawie, że nie popisywał takiej uchwały), ale także brakuje podpisów E. Z., M. S., I. J. - K. i J. N. - F., także współwłaścicielek przedmiotowej nieruchomości. Nie została zatem przedłożona zgoda wszystkich współwłaścicieli na projektowaną inwestycję. Zdaniem Sądu prawidłowo organy obu instancji oceniły, że inwestor nie dysponował nieruchomością na cele budowlane. A jeśli tak, to wobec jednoznacznego zapisu art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b., że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jego brak musi spowodować odmowę udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę.

W ocenie Sądu I instancji zasadnie organy administracji przyjęły, iż wystąpiła przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a, a ponadto, że orzekając co do meritum sprawy istniały przesłanki do odmowy wydania decyzji udzielającej pozwolenie na dobudowę tarasu żelbetowego do budynku mieszkalnego wielorodzinnego.

Odnosząc się do zarzutów skargi, że w sprawie powinien znaleźć zastosowanie przepis art. 36 k.r.i.o. Sąd uznał je za niezasadne podkreślając, że udzielenie zgody na budowę przedmiotowego tarasu stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Wynika to zarówno z treści przywołanych powyżej przepisów k.c., jak i z orzecznictwa sądów administracyjnych. Nie mogą zatem w sprawie mieć zastosowania przepisy art. 36 § 2 k.r.i.o., który odnosi się do czynności zwykłego zarządu. Zdaniem Sądu sam inwestor przedkładając uchwałę także uznał, że jest to czynność przekraczająca zakres zwykłego zarządu, gdyż zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy o własności lokali, tylko do podjęcia czynności przekraczającej zwykły zarząd potrzebna jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie takiej czynności.

Za nieuzasadniony Sąd uznał również zarzut naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Skarżący został bowiem zawiadomiony o wznowieniu postępowania, uczestniczył w tym postępowaniu, przedkładał w nim stosowane dokumenty. Z kolei organ odwoławczy rozpoznawał sprawę wyłącznie na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania przed organem

I instancji, a skarżący swoje stanowisko w sprawie wyraził w treści odwołania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego R. K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

1/ przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy,

w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 135 p.p.s.a

i w związku z art. 7, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. i art. 11 p.p.s.a. poprzez nieusunięcie naruszenia przepisów postępowania w postaci nieprzeprowadzenia prawidłowego postępowania dowodowego z zachowaniem zasady bezpośredniości dowodów przez organy administracji na okoliczność rzekomego podrobionego metodą naśladownictwa przez nieustalonego sprawcę podpisu W. F.,

a oparcie się wyłącznie na niewiążących prawnie ustaleniach w toku postępowania karnego, nie znajdujących wyrazu w wyroku skazującym;

2/ przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a., w związku z art. 36 § 2 k.r.i.o. poprzez przyjęcie, że konieczne do wyrażenia zgody na budowę tarasu było uzyskanie indywidualnej zgody E. Z., M. S., I. J. - K. i J. N. - F.;

3/ przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy,

w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., w związku z art. 7, art. 8 i art. 12 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i art. 151 § 1 k.p.a. poprzez brak uchylenia decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] grudnia 2014 r. naruszającej art. 107 § 1 k.p.a. i art. 151 § 1 k.p.a. - brak w decyzji powołania prawidłowej podstawy prawnej z art. 145 k.p.a., w sytuacji wymaganego odniesienia się do cytuję "(...) stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 (...) i wydaje nową decyzję rozstrzygającą

o istocie sprawy";

4/ przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy,

w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., w związku z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nieusunięcie z obrotu prawnego decyzji administracyjnej, w której organ II instancji poprzestaje na ustaleniach i rozważaniach organu I instancji w uzasadnieniu, nie odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji;

Wskazując na powyższe pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu

w Gliwicach,

2. zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wskazał, że art. 11 p.p.s.a wyraźnie stwierdza, że ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny, nadto orzecznictwo sądownictwa administracyjnego wskazuje, że jeżeli w sprawie możliwe do przeprowadzenia są dowody bezpośrednie i nie ma przeszkód do przeprowadzenia prawidłowego postępowania dowodowego, zastąpienie ich dowodami pośrednimi stanowi naruszenie przepisów postępowania Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną w świetle podniesionych argumentów naruszenie prawa w tym zakresie przez organ winno być uznane za oczywiste. Tymczasem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że "Wbrew twierdzeniom skarżącego jest to postanowienie ostateczne, jednoznacznie potwierdzające podrobienie podpisu jednego ze współwłaścicieli nieruchomości (...). Przedmiotowe postanowienie (...) ma walor dokumentu urzędowego. Zatem organ (...) zobowiązany był uwzględnić (...) ale również uznać fakty potwierdzone w uzasadnieniu tego postanowienia". Wnoszący skargę kasacyjną wskazał, że stanowisko takie narusza orzecznictwo NSA. Zachodzi bezpośredni związek pomiędzy nieprzeprowadzeniem prawidłowego postępowania dowodowego przez organy administracji i nie usunięcie tego na etapie postępowania sądowego, a przyjęcie za postanowieniem o umorzeniu postępowania, rzekomego faktu podrobienia podpisu. Przyjęcie tak istotnego dla sprawy rzekomego faktu

z naruszeniem wykazanych przepisów godzi w zasadę bezpośredniości postępowania administracyjnego jaką powinien kierować się organ administracji

i kontrolujący jego działania sąd administracyjny.

W dalszej części uzasadnienia skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącego powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2009 r., sygn. akt II CSK 446/08 wskazał, że każdy z małżonków może samodzielne zarządzać majątkiem, chyba że przepisy poniższe stanowią inaczej. Dla odróżnienia czynności zwykłego zarządu majątkiem wspólnym małżonków od czynności przekraczających ten zakres istotne znaczenie mają rozmiar i charakter majątku wspólnego, wysokość zobowiązania zaciągniętego jako czynność zarządu majątkiem wspólnym w stosunku do wartości tego majątku, doniosłość czynności z punktu widzenia interesu rodziny

i bezpieczeństwo obrotu. Zdaniem pełnomocnika skarżącego kasacyjnie trudno dopatrzyć się w sprawie okoliczności stanowiących wyjątek od zasady samodzielnego zarządzania majątkiem wspólnym przez małżonka.

Ponadto pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wskazał, że w decyzji organu

I instancji w postawie prawnej nie wskazano podstawy prawnej z art. 145 § 1 k.p.a., która precyzowałaby dokładnie, w oparciu o który przepis prawa organ administracji podjął stosowne rozstrzygnięcie, natomiast decyzja organu odwoławczego

w uzasadnieniu nie zawiera własnych ustaleń i rozważań, poprzestając na ustaleniach i rozważaniach organu I instancji. Uzasadnienie decyzji organu II instancji jest wyjątkowo lakoniczne w swojej istotnej merytorycznie części.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji Sądu. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Oznacza to, że poza przypadkami wymienionymi w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w rozpoznawanej sprawie nie występują, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres.

Skarga kasacyjna R. K. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej, a dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) nie mogą odnieść zamierzonego skutku i to nie tylko z uwagi na ich nietrafność, ale również nieprawidłowe sformułowanie. Podnosząc bowiem zarzut naruszenia przepisów postępowania należy przede wszystkim dowieść, że miał on istotny wpływ na wynik sprawy. Co prawda autor skargi kasacyjnej posłużył się tym zwrotem, jednakże odniósł go do postępowania przed organami administracji. Jest to istotna wada tego zarzutu. Również zawarte

w uzasadnieniu skargi kasacyjnej okoliczności wyraźnie dotyczą postępowania administracyjnego. Tymczasem chodzi o istotny wpływ na wynik sprawy zakończonej zaskarżonym wyrokiem uchybienia popełnionego przez wojewódzki sąd administracyjny. Pod tym pojęciem judykatura rozumie taki stan, w którym można

z dużym prawdopodobieństwem stwierdzić, że gdyby nie popełniono zarzucanych uchybień, to treść wyroku byłaby inna. Czyli w tej sprawie należałoby wykazać, że gdyby Sąd I instancji dostrzegł naruszenie przez organ reguł zawartych

w wymienionych przepisach k.p.a. wówczas uchyliłby zaskarżone decyzje. Zgodnie

z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., może to nastąpić wówczas, gdy doszło do takich naruszeń procesowych w postępowaniu administracyjnym, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takich zaś nie sposób zarzucić organowi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego do naruszenia wskazanych w kasacji przepisów k.p.a. nie doszło, bo postępowanie to było prowadzone prawidłowo i poprawnie zostało zakończone. Pełnomocnik skarżącego kwestionuje ustalenia dokonane przez Prokuraturę Rejonową w K., wskazując, że organ administracji

z zachowaniem zasady bezpośredniości dowodów winien sam przeprowadzić postępowanie w zakresie prawidłowości podpisu W. F.

Podkreślić należy przede wszystkim, że warunkiem niezbędnym dla wznowienia postępowania w razie zaistnienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. jest uprzednie stwierdzenie fałszywości danego dowodu przez sąd lub inny uprawniony do tego organ. Nie może tego dokonać organ właściwy do wznowienia postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt I OSK 1663/16). Mimo że postępowania administracyjne i karne są postępowaniami niezależnymi od siebie, funkcjonującymi w różnych płaszczyznach materialnoprawnych, nie można wykluczyć wzajemnych powiązań w zakresie postępowania dowodowego. W szczególności, należy mieć na uwadze art. 75 k.p.a., zgodnie z którym dowodami w postępowaniu administracyjnym może być wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Możliwe jest więc wykorzystanie dowodów zebranych uprzednio w postępowaniu przed innymi organami, bez konieczności powtórnego ich przeprowadzenia przez organ administracji publicznej. Zasadnie organy administracji publicznej powołały się na prawomocne postanowienie Prokuratury Rejonowej K. - P. z dnia [...] czerwca 2014 r. sygn. akt [...]. Słusznie uznał Sąd I instancji, że organ administracji zobowiązany był uwzględnić nie tylko fakt umorzenia postępowania (z powodu niewykrycia sprawcy), ale również uznać fakty potwierdzone w uzasadnieniu postanowienia.

W uzasadnieniu postanowienia Prokurator Rejonowy w K. wskazał "(...)

w toku postępowania uzyskano opinię biegłego z zakresu badania pisma, z której wynika, że widniejący podpis W. F. nie jest jego autentycznym podpisem

i został podrobiony metodą naśladownictwa przez nieustaloną osobę. Jednocześnie w wydanej opinii biegły podniósł, że brak jest możliwości wypowiedzenia się co do kwestii sprawcy podrobienia podpisu".

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 11 p.p.s.a. wskazać należy, że zgodnie z jego treścią "Ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny".

W rozpatrywanej sprawie przepis ten nie był i nie mógł być stosowany, ani nawet brany pod uwagę przez Sąd I instancji, gdyż jak wynika z akt sprawy w stosunku do skarżącego nie zapadł jakikolwiek wyrok karny. Poczynione przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne w całości opierają się na dowodach zgromadzonych w aktach sprawy, ale również na dokumentach, które legły u podstaw postanowienia wydanego przez Prokuratora Rejonowego w K. Sąd I instancji wyraźnie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że istotna dla ustalenia dokonania sfałszowania podpisu W. F. była sporządzona na potrzeby postępowania przygotowawczego opinia biegłego od badania pisma ręcznego,

a umorzenie postępowania nastąpiło jedynie w powodu niewykrycia sprawcy sfałszowania podpisu. Znajduje to odzwierciedlenie w cytowanym powyżej fragmencie postanowienia Prokuratury Rejonowej w K.

Podkreślić należy również, że zasadnie Sąd I instancji wskazał, że przedłożoną przez inwestora uchwałę należy traktować jako oświadczenie współwłaścicieli o wyrażeniu zgody na inwestycję w rozumieniu art. 199 k.c. Jednak w myśl tego przepisu do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Taką czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu - wbrew twierdzeniem skarżącego kasacyjnie - jest zgoda na realizację tarasu. Na przedłożonym oświadczeniu winny znaleźć się podpisy wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Natomiast na przedłożonej uchwale - oświadczeniu brakuje podpisu nie tylko W. F. (który został podrobiony, a jak sam zainteresowany oświadczył na rozprawie, że nie popisywał takiej uchwały), ale także brakuje podpisów E. Z., M. S., I. J. - K. i J. N. - F., także współwłaścicielek przedmiotowej nieruchomości. Nie została zatem przedłożona zgoda wszystkich współwłaścicieli na projektowaną inwestycję. W tym kontekście nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 36 § 2 k.r.i.o., zgodnie z którym każdy

z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym, chyba że przepisy poniższe stanowią inaczej. Wykonywanie zarządu obejmuje czynności, które dotyczą przedmiotów majątkowych należących do majątku wspólnego, w tym czynności zmierzające do zachowania tego majątku.

Przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygniecie sprawy rozstrzygniętej ostateczną decyzją, wydaną w postępowaniu zwykłym. W wyniku ponownego rozpoznania

i rozstrzygnięcia, organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania, odmawia uchylenia decyzji (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.), albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do uchylenia, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą

o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.). Organ administracji prawidłowo rozstrzygnął sprawę zgodnie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., wskazując przyczyny uchylenia decyzji ostatecznej. Sąd prawidłowo zaaprobował postępowanie przed organami administracji publicznej, którym nie można - wbrew wskazaniom skargi – zarzucić naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 8, art. 12 oraz art. 107 § 3 k.p.a.

Z wyżej podniesionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.