Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 75/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2005-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Zborzyński Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Gocki Asesor sąd. Marta Wojciechowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi A sp. z o. o. w O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia [...] nr [...], 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu na rzecz skarżącej kwotę 355 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...], nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy kodeks postępowania administracyjnego i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu określające A w O. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością koszty egzekucyjne w kwocie 16.918, 20 zł.

W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu postanowieniem z dnia [...] określił spółce koszty egzekucyjne powstałe w związku z dokonanym zajęciem rachunku bankowego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 9 stycznia 2003 r. Na wyliczone przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu koszty w kwocie 16.918,20 zł złożyły się opłata manipulacyjna w wysokości 2.819,70 zł i opłata za zajęcie rachunku bankowego w wysokości 14.098,50 zł obliczona od kwoty 281.970,90 zł tj. kwoty dochodzonej tytułem należności głównej w wysokości 275.878,00 zł i odsetek za zwłokę w wysokości 14.098,50 zł.

Jak podkreślił Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu, kwota kosztów egzekucyjnych została wpisana do tytułu wykonawczego i z tą chwilą na równi z zaległością podatkową oraz odsetkami za zwłokę stała się przedmiotem egzekucji.

Prowadząc egzekucję organ egzekucyjny dokonał w dniu 14 stycznia 2003 r. zajęcia rachunku bankowego, a następnie w związku z prośbą zobowiązanego w dniu 15 stycznia 2003 r. zajęcie to uchylił. W tym samym dniu Spółka dokonała wpłaty egzekwowanej należności wraz z odsetkami. Spółka nie uregulowała jednak kosztów egzekucyjnych, które były następnie egzekwowane przez organ egzekucyjny poprzez zajęcie rachunku bankowego Spółki w dniu 3 lipca 2003 r. Egzekwowanie kosztów egzekucyjnych, jak podkreślił Dyrektor Izby, było konieczne, gdyż koszty te powstały w związku z dokonaną czynnością egzekucyjną – zajęciem rachunku bankowego, a dobrowolna spłata przez Spółkę egzekwowanych należności już po wszczęciu postępowania egzekucyjnego nie zwalniała Spółki od zapłaty kosztów egzekucyjnych.

Nie godząc się z postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w O., zastępowana przez pełnomocnika – radcę prawnego, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia [...].

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Spółki wskazał, że w dniu 9 stycznia 2003 r. Drugi Urząd Skarbowy w Opolu wystawił w związku z zaległością podatkową Spółki w podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2002 r. tytuł wykonawczy na kwotę 422,914,00 zł i dokonał w oparciu o wystawiony tytuł zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych Spółki. Zawiadomienie o zajęciu rachunków bankowych wraz z tytułem wykonawczym zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 16 stycznia 2003 r. Wcześniej tj. w dniu 15 stycznia 2003 r. zajęcie rachunków bankowych zostało uchylone przez organ egzekucyjny, a zatem czynności egzekucyjne jako uchylone nie powinny rodzić skutków prawnych, w tym zapłaty kosztów egzekucyjnych. Zdaniem pełnomocnika skarżącej Spółki wszczęcie egzekucji w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy Spółka już 6 stycznia 2003 r. wpłaciła dobrowolnie część kwoty, było nieuzasadnione. Ponieważ dalszą część egzekwowanej należności Spółka zapłaciła również dobrowolnie, brak było podstaw do ponownego zajęcia rachunku bankowego w dniu 1 lipca 2003 r. celem wyegzekwowania kosztów egzekucyjnych. Według pełnomocnika organ nie mógł tego uczynić wobec braku podstawy prawnej, albowiem zgodnie z art. 11 kpa organ błędnie ustalił, że koszty w kwocie 16.918,20 zł winny w całości obciążać zobowiązaną spółkę. Jednocześnie pełnomocnik zwrócił uwagę na obowiązek doręczenia stronie tytułu wykonawczego, również w przypadku dochodzenia kosztów i podkreślił, że tytuł wykonawczy z dnia 9 stycznia 2003 r., doręczony skarżącemu w dniu 16 stycznia 2003 r., nie zawierał zestawienia kosztów egzekucyjnych, a zatem zajęcie rachunku bankowego w lipcu 2003 r. zostało dokonane bez podstawy prawnej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację podkreślając, że wyliczone koszty egzekucyjne powstały w związku z zajęciem rachunku bankowego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 9 stycznia 2003 r. Ponieważ koszty te nie zostały uregulowane przez skarżącą Spółkę dobrowolnie, organ egzekucyjny w dniu 3 lipca 2003 r. dokonał ponownego zajęcia rachunku bankowego Spółki, celem wyegzekwowania należnych kosztów egzekucyjnych.

Nie godząc się z prowadzoną egzekucją Spółka w dniu 11 lipca 2003 r. złożyła skargę na czynności egzekucyjne. Wyczerpując drogę odwoławczą w tym trybie Spółka w dniu 3 września 2003 r. złożyła do Ministra Finansów zażalenie na wydanie w tej sprawie rozstrzygnięcie. Rozpatrując sprawę Minister Finansów postanowieniem z dnia 29 października 2004 r. zawiesił postępowanie uznając, że rozstrzygnięcie skargi powinno być poprzedzone wydaniem postanowienia w sprawie określenia kosztów egzekucyjnych, gdyż zobowiązany w skardze z 11 lipca 2003 r. tę kwestię podnosił.

Na rozprawie w dniu 15 czerwca 2005 r. pełnomocnik skarżącej poparł wywody skargi podkreślając, że wskutek wadliwego zajęcia rachunku bankowego koszty egzekucyjne nie należały się organowi egzekucyjnemu. Nadto podniósł, że w doręczonym stronie tytule wykonawczym z dnia 9 stycznia 2003 r. nie uwzględniono kosztów egzekucyjnych i wskazał, iż Minister Finansów niewłaściwie zrozumiał stanowisko skarżącej zawarte w jej pismach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż wskazane w treści skargi.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że nie odpowiada ono wymogom prawa. Zagadnienia związane z kosztami egzekucyjnymi zostały uregulowane w art. 64 i następnych ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 110 z 2002 r., poz. 968 ze zm.)

W myśl art. 64 c § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego albo z urzędu, jeżeli koszty te obciążają wierzyciela.

Treść przywołanej regulacji jednoznacznie wskazuje na dwie możliwości wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, a mianowicie z urzędu jeżeli koszty obciążają wierzyciela i na żądanie, jeżeli koszty obciążają zobowiązanego. Z powyższego uregulowania wynika zatem, że wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych obciążających zobowiązanego możliwe jest tylko wtedy, gdy zobowiązany zgłosi takie żądanie.

Brak wniosku o wydanie postanowienia oraz brak postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych nie stanowi przeszkody w dochodzeniu i ściągnięciu tych kosztów przez organy egzekucyjne (por. wyrok NSA z dnia 29 lipca 2000r . sygn. akt II SA/Ka 2198/98).

W rozpatrywanej sprawie brak jest wniosku zobowiązanego o wydanie postanowienia w przedmiocie kosztów egzekucyjnych. Zdaniem Sądu z treści skargi zobowiązanego, złożonej na zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego dokonanej przez Drugi Urząd Skarbowy w Opolu w dniu 1 lipca 2003 r., nie można wywnioskować żądania strony o wydanie postanowienia co do kosztów postępowania egzekucyjnego. Domaganie się przez stronę uchylenia zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wstrzymanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze wskazaniem braku postawy prawnej do dokonania zajęcia rachunku bankowego i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, nie jest równoznaczne z żądaniem wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Żądanie takie nie może być dorozumiane, a zdaniem Sądu winno wynikać jednoznacznie z treści pisma złożonego przez stronę. Fakt kwestionowania przez zobowiązanego dokonanych czynności egzekucyjnych w celu wyegzekwowania kosztów egzekucyjnych, wskazuje jedynie na skorzystanie przez stronę z przysługującego jej trybu zaskarżenia i zwalczanie podjętych czynności egzekucyjnych. Nie dowodzi natomiast, że strona równocześnie domaga się wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Stanowisko takie znajduje poparcie także w stwierdzeniu pełnomocnika skarżącej, wyartykułowanym na rozprawie, "że Minister Finansów niewłaściwie zrozumiał stanowisko skarżącej".

Zatem wydanie postanowień o kosztach egzekucyjnych wobec braku żądania zobowiązanego w tym przedmiocie, nastąpiło z naruszeniem prawa.

Zasadnym w tej sytuacji było uchylenie zarówno zaskarżonego postanowienia jak i postanowienia I instancji.

Jednocześnie w myśl art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd orzekł, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.

Orzeczenie o kosztach oparto o art. 200 wskazanej ustawy.