Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 5631/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 maja 2021 r. sygn. akt IV SAB/Wr 135/21 w sprawie ze skargi S.C. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. oddala skargę kasacyjną; II. zasądza od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. na rzecz S.C. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 maja 2021 r., sygn. akt IV SAB/Wr 135/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: "WSA"), po rozpoznaniu sprawy ze skargi S.C. (dalej: "skarżąca") na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. (dalej: "organ") w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej – zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] stycznia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie kierunku studiów wyższych ukończonych przez PPIS w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku (pkt I wyroku); stwierdził bezczynność organu w rozpatrzeniu wniosku skarżącej w zakresie wskazanym w punkcie I wyroku, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku); oddalił dalej idącą skargę (pkt III wyroku); zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt IV wyroku).

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2021 r. skarżąca zwróciła się za pośrednictwem poczty elektronicznej do organu o udostępnienie w formie elektronicznej informacji publicznej w przedmiocie tego, czy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny ukończył studia wyższe, a jeżeli tak, to jakie, i z jaką oceną końcową na dyplomie.

W dniu [...] lutego 2021 r. organ za pośrednictwem poczty elektronicznej poinformował skarżącą, że osoba zajmująca stanowisko Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. posiada tytuł zawodowy magistra i uzyskała dodatkowe kwalifikacje, mające zastosowanie w realizacji zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ocena końcowa na dyplomie nie jest natomiast informacją publiczną.

W skardze do WSA na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej skarżąca zarzuciła naruszenie art. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902 – dalej: "u.d.i.p.") przez przyjęcie, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej oraz wniosła o zobowiązanie organu do wniosku skarżącej, stwierdzenia bezczynności organu oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że informacja o kierunku ukończonych studiów oraz ocenie końcowej ze studiów stanowi informację odzwierciedlającą kompetencje funkcjonariusza publicznego i wskazuje na poziom jego zdatności do wykonywania władzy publicznej.

W odpowiedzi na skargę z dnia [...] lutego 2021 r. organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Opisanym na wstępie wyrokiem WSA zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] stycznia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie kierunku studiów wyższych ukończonych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku (pkt I wyroku); stwierdził bezczynność organu w rozpatrzeniu wniosku skarżącej w zakresie wskazanym w punkcie I wyroku, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku); oddalił dalej idącą skargę (pkt III wyroku); zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt IV wyroku).

W uzasadnieniu wyroku WSA w pierwszej kolejności stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że organ jest podmiotem zobowiązywanym do udzielenia informacji publicznej, jako organ władzy publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Następnie WSA stwierdził, że informacje o kierunku studiów lub szkole oraz specjalności, ewentualnie kierunku studiów podyplomowych, ukończonych przez osoby pełniące funkcje publiczne, stanowią informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Informacje te niewątpliwie odzwierciedlają bowiem poziom kompetencji pracownika sprawującego funkcję publiczną (jego kwalifikacji) i wskazują na poziom jego zdatności do wykonywania władzy publicznej, a zatem są informacją publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p. WSA wskazał również na przepis art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 195 z późn. zm.), który szczegółowo określa wymagania w zakresie kwalifikacji, które powinna posiadać osoba sprawująca funkcję państwowego inspektora sanitarnego. WSA uznał więc, że organ powinien udzielić skarżącej konkretnej informacji o kierunku studiów wyższych ukończonych przez osobę zajmującą stanowisko Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Natomiast organ ograniczył się jedynie do wskazania, że osoba ta spełnia wymagania w zakresie kwalifikacji, przewidziane w art. 13 ust. 1 pkt 3 lit. b) ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, przytaczając treść tego przepisu.

W konsekwencji WSA uznał, że organ na dzień wniesienia skargi pozostawał w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącej z dnia [...] stycznia 2021 r. w zakresie kierunku studiów ukończonych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego i stan ten nie uległ zmianie aż do chwili wydania wyroku.

Z uwagi na powyższe WSA zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku skarżącej w zakresie kierunku studiów ukończonych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w terminie 14 dni od dnia otrzymania wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności, o czym orzekł w punkcie I sentencji wyroku.

W ocenie WSA bezczynność w powyższym zakresie organu nie wyczerpywała przesłanki rażącego naruszenia prawa, gdyż wynikała z błędnej oceny prawnej organu, nie zaś celowego działania, mającego uniemożliwić uzyskanie wnioskowanej informacji. WSA uwzględnił w tym zakresie fakt, że organ odpowiedział na wniosek skarżącej w ustawowym terminie, informując o posiadaniu przez Inspektora kwalifikacji wymienionych w ustawie o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Natomiast w ocenie WSA informacja o ocenie końcowej na dyplomie nie stanowi informacji publicznej. O ile bowiem informacja o kierunku ukończonych studiów wyższych jest informacją publiczną z uwagi na wymagane kwalifikacje osoby piastującej stanowisko kierownicze w jednostce budżetowej, to z uwagi na to, że przepisy prawa nie wymagają dla możliwości objęcia takiego stanowiska uzyskania określonej oceny na dyplomie ukończenia studiów wyższych, informacje w tym zakresie nie mogą zostać uznane za informację publiczną. Uzyskanie określonej oceny na dyplomie ukończenia studiów wyższych nie jest wymogiem z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. WSA stwierdził więc, że organ rozpoznając wniosek w odniesieniu do tych informacji, które nie stanowiły informacji publicznej, nie był zobowiązany do ich udostępnienia, a zatem zarzut bezczynności w tym zakresie nie ma uzasadnionych podstaw. Z tych względów skarga na bezczynność w zakresie podania oceny końcowej na dyplomie skarżącej podlegała oddaleniu (punkt III sentencji wyroku).

Organ wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku – zaskarżając wyrok w zakresie pkt I, II i IV, zarzucając:

I. Naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm. – dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm. – dalej: "k.p.a.") poprzez stwierdzenie, że organ zobowiązany był udzielić skarżącej informacji o kierunku studiów wyższych osoby zajmującej stanowisko Państwowego Powiatowego inspektora Sanitarnego, podczas gdy organ udzielając odpowiedzi w dniu [...] lutego 2021 r. wskazał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny posiada wykształcenie wyższe, oraz że uzyskał dodatkowe kwalifikacje mające zastosowanie w realizacji zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie organ pozostawał w bezczynności w załatwieniu wniosku w zakresie kierunku studiów wyższych ukończonych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, podczas gdy organ udzielił odpowiedzi na wniosek w zakreślonym ustawie terminie, a co za tym idzie nie pozostawał bezczynny;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie bezczynność organu wynikała z błędnej oceny prawnej organu podczas gdy organ udzielił odpowiedzi na wniosek w zakreślonym terminie i odpowiedź ta zdaniem organu jest w pełni prawidłowo pod względem formalno-prawnym.

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p. poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że kierunek studiów wyższych organu jest informacją publiczną, podczas gdy organ wskazał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny posiada wykształcenie wyższe, oraz że uzyskał dodatkowe kwalifikacje mające zastosowanie w realizacji Państwowej Inspekcji Sanitarnej;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, gdyż w treści odpowiedzi na wniosek organ wskazał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny posiada wykształcenie wyższe, oraz że uzyskał dodatkowe kwalifikacje mające zastosowanie w realizacji Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a co za tym idzie odpowiedział na wniosek w sposób zgodny z powszechnie obowiązującym prawem.

Wobec powyższego organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części, tj. w zakresie pkt I, II i IV i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, a także o zasądzenie na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania, wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ wyjaśnił, że zgadza się z poglądem prezentowanym w orzecznictwie sądowym, że informacje dotyczące wykształcenia lub doświadczenia zawodowego osób pełniących funkcje publiczne, jako informacje wskazujące na kompetencje (kwalifikacje) osób pełniących funkcje w organach administracji publicznej do wykonywania funkcji i zadań publicznych, stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. Organ nie zgodził się natomiast ze stwierdzeniem WSA, ze organ zobowiązany był udzielić skarżącej konkretnej informacji o kierunku studiów wyższych ukończonych przez osobę zajmującą stanowisko Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. Udzielenie odpowiedzi, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny posiada tytuł zawodowy magistra/uzyskał dodatkowe kwalifikacje mające zastosowanie w realizacji zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w ocenie organu w pełni odzwierciedla zapis ustawy systemowej co świadczy o fakcie wymaganych prawem kwalifikacji przez organ. Organ zauważył, że przepis ustawy systemowej nie precyzuje jakie konkretne studia wyższe powinien ukończyć powiatowy inspektor sanitarny, a contrario ustawodawca wskazuje że ma posiadać tytuł zawodowy magistra. Co więcej treść rozporządzenia wykonawczego zawiera wykaz, zestawienie dodatkowych kwalifikacji jakie musi posiadać państwowy powiatowy inspektor sanitarny, które nie mieszczą się jednak w zakresie przedmiotowym zapytania skarżącej o ukończone studia wyższe i udzielenie odpowiedzi ponad zakres zapytania byłoby działaniem nieuprawnionym. W tym stanie rzeczy organ stwierdził, że nie pozostawał w bezczynności gdyż odpowiedź została udzielona w zakreślonym w ustawie terminie.

Organ podzielił natomiast pogląd WSA, że informacja o ocenie końcowej na dyplomie nie stanowi informacji publicznej. Organ zwrócił przy tym uwagę na pewną niekonsekwencję ze strony Sądu, gdyż przywołany przepis nie wskazuje in concreto jaki kierunek studiów powinien mieć ukończony państwowy powiatowy inspektor sanitarny, gdyż przepis stanowi jedynie że powinien posiadać wykształcenie wyższe a dodatkowe kwalifikacje jakie powinien posiadać doprecyzowane zostały w rozporządzeniu wykonawczym. Idąc dalej tym tokiem, skoro przepis ustawy nie zawiera zapisu co do uzyskania określonej oceny i to nie stanowi informacji publicznej, to również kierunek studiów wyższych takiej informacji nie stanowi, gdyż ustawodawca również milczy w kwestii kierunków studiów jakie powinien ukończyć państwowy powiatowy inspektor sanitarny.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wobec oświadczenia skarżącego kasacyjnie o zrzeczeniu się rozprawy, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, stosownie do postanowień art. 182 § 2 p.p.s.a.

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.

Skarga kasacyjna jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty zostały sformułowane w ramach obu podstaw kasacyjnych przewidzianych treścią art. 174 p.p.s.a., tj. naruszenia prawa materialnego oraz naruszenia przepisów postępowania. W istocie jednak oś argumentacji każdego z zarzutów jest identyczna i zmierza do wykazania wadliwości przyjętej przez Sąd pierwszej instancji oceny, że informację publiczną podlegającą udostępnieniu w odpowiedzi na wniosek z dnia [...] stycznia 2021 roku stanowi informacja o kierunku studiów wyższych ukończonych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L.

Stanowisko skarżącego nie jest trafne. Podkreślić należy, że pojęcie informacji publicznej nie może być wykładane tylko na podstawie literalnego brzmienia art. 1 ust. 1 u.d.i.p., w oderwaniu od innych przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w szczególności od art. 6 u.d.i.p. Przepis ten wprowadza przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Jego podstawową funkcją jest wskazanie najbardziej typowych kategorii informacji publicznych. Stanowi on nie tylko niezbędną konkretyzację postanowień art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i doprecyzowuje zakres przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej, ale także ułatwia wykładnię przepisów tej ustawy w kontekście regulacji art. 61 Konstytucji RP, której jest równocześnie rozwinięciem (por. M. Jabłoński, Wejście w życie ustawy o dostępie do informacji publicznych, Acta Universitatis Wratislaviensis, "Przegląd Prawa i Administracji" 2002, nr 2396, s. 229-230). Założeniem ustawodawcy było szerokie ujęcie informacji publicznej. Co do zasady wszystko, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy, stanowi informację publiczną. Nie może więc ulegać wątpliwości, że art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p. odnosi się do wiadomości o osobach pełniących funkcje publiczne, w tym do kwestii dotyczących np. ich wykształcenia. Posiadane wykształcenie w sposób oczywisty wpływa na poziom kompetencji danej osoby i jej kwalifikacji do wykonywania powierzonych jej zadań.

Przepis art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p. wskazuje, iż informacją publiczną jest informacja o podmiotach zobowiązanych do jej udostępnienia, w tym "o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach". Nie ma podstaw do zawężania zwrotu "kompetencje" użytego we wskazanym przepisie wyłącznie do zakresu uprawnień przysługującego osobie. Po pierwsze, uprawnienia tego rodzaju przysługują określonym organom, nie zaś osobom. Skoro zatem przepis odnosi kompetencje także do osób, to należy to pojęcie rozumieć szerzej. Kierując się już wykładnią językową wskazać należy, że zwrot "kompetencje" ma dwojakie znaczenie. Po pierwsze oznacza zakres uprawnień urzędu lub urzędnika do zajmowania się określonymi sprawami i podejmowania dotyczących ich decyzji. Kompetencje oznaczają jednak również zakres czyjejś wiedzy, umiejętności i doświadczenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego tak określony zakres pojęcia "kompetencje" odnieść należy także do "wykształcenia". Tym samym informacja o wykształceniu osób pełniących funkcje w organach stanowi informację publiczną wskazaną w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p. Stanowisko zaliczające dane co do wykształcenia do informacji publicznej prezentowane jest też w piśmiennictwie oraz judykaturze - por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, s. 143; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 stycznia 2021 r., III OSK 2501/21 i z 20 kwietnia 2021 r., III OSK 2874/21.

Nie można przy tym podzielić stanowiska skarżącego kasacyjnie, że informacją publiczną dotyczącą kompetencji osoby pełniącej funkcję publiczną są wyłącznie te dane, które zakresowo pokrywają się z prawnie ustanowionymi wymogami do pełnienie tej funkcji. Owszem art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej wymaga, aby osoba zajmująca stanowisko Państwowego Inspektora Sanitarnego była lekarzem o odpowiedniej specjalizacji oraz posiadała tytuł zawodowy magistra bez wskazania, na konkretny kierunek studiów. Nie oznacza to jednak, że informacja o kierunku ukończonych studiów nie stanowi informacji publicznej. Posiadane wykształcenie w sposób oczywisty wpływa na poziom kompetencji danej osoby i jej kwalifikacji do wykonywania powierzonych jej zadań. Rodzaj lub typ wykształcenia, w tym kierunek ukończonych studiów nie pozostaje bez wpływu na jakość wykonywanej funkcji publicznej. Jest to wiedza na temat kompetencji danej osoby pełniącej funkcje publiczne i - co się z tym wiąże - jej predyspozycji i potencjału intelektualnego do wykonywania określonej funkcji publicznej - por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 kwietnia 2016 r., I OSK 305/15 i z 30 kwietnia 2020 r., I OSK 4105/18. Podnoszona w skardze kasacyjnej analogia pomiędzy informacjami dotyczącymi kierunku ukończonych studiów i ocenę końcową ze studiów jest pozorna. Pierwsza informacja dotyczy posiadanego wykształcenia, druga stanowi wynik algorytmicznego przeliczenia uzyskanych podczas studiów ocen z egzaminów i zaliczeń oraz oceny pracy dyplomowej i oceny z egzaminu dyplomowego. Nie jest to więc informacja o posiadanym wykształceniu, ergo posiadanych kompetencjach.

Uwzględnienie przyjętych ocen prawnych prowadzi do wniosku, że sformułowany w zaskarżonym wyroku zwrot stosunkowy stanowiący wyraz oceny bezczynności organu w załatwieniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej z [...] stycznia 2021 roku odpowiada prawu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto w oparciu o art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Dz. U. 2018 r. poz. 265 ze zm.

Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku pełnomocnika skarżącej o zasądzenie w ramach zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego kwoty 8,40 zł., jako kosztów korespondencji. Zgodnie z treścią art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Powyższa regulacja ma charakter wyczerpujący. Zatem przedstawiony katalog niezbędnych kosztów nie może być rozszerzany na wydatki inne, w tym drobne i zwykle występujące przy okazji procesu sądowego. Koszty te są pokrywane przez przyznawane pełnomocnikowi wynagrodzenie - wyrok NSA z 5 lipca 2007 r., I FSK 1079/06, postanowienie NSA z 13 marca 2012 r., II FZ 31/12.

W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że koszty korespondencji uwzględnione zostały w wynagrodzeniu pełnomocnika za udział w postępowaniu kasacyjnym.