Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2081/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 1 w zw. z art. 145 par. 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 14 kwietnia 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny sędzia NSA Robert Sawuła /spr./ sędzia del. WSA Sławomir Pauter Protokolant starszy sekretarz sądowy Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. i J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Bk 805/12 w sprawie ze skargi C. i J. B. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 805/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Białymstoku oddalił skargę C. i J. B. (dalej również jako: Skarżący) na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PWINB) w Białymstoku z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

W wyniku przeprowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) Miasta Suwałk w dniu [...] grudnia 2009 r. oględzin na działce skarżących stwierdzono, że na terenie działki Skarżących nr [...] znajduje się m. in. budynek parterowy, częściowo podpiwniczony z dachem jednospadowym pokrytym blachą stalową ze ścianami murowanymi i stropem żelbetonowym. Budynek ten użytkowany jest jako mieszkalny i wyposażony jest w instalację elektryczną, wodno-kanalizacyjną i centralnego ogrzewania. Wewnątrz budynku widoczne były oznaki wykonywania robót remontowych. J. B. nie okazał żadnych dokumentów świadczących o legalności wybudowania i użytkowania budynku, wskazał jedynie, że przedmiotowy budynek został wybudowany około 1982 r. i że w latach 2007 - 2008 przeprowadził wraz z żoną jego remont. Nadto oświadczył, że budynki znajdujące się na terenie jego posesji wybudowane były na podstawie pozwolenia na budowę oraz, że na wykonywanie robót remontowo-budowlanych przy budynku będącym przedmiotem postępowania nie posiada żadnych dokumentów.

W związku z powyższym organ nadzoru budowlanego w dniu 21 grudnia 2009 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie legalności rozbudowy i przebudowy przedmiotowego budynku. Organ nadzoru budowlanego uznał, że w sprawie zachodzi przypadek samowoli budowlanej. W związku z brakiem przedłożenia części z żądanych przez organ dokumentów PINB Miasta Suwałk decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...], nakazał inwestorom wykonać rozbiórkę samowolnie dobudowanej części budynku mieszkalnego i uporządkować teren po rozbiórce. Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji PWINB w Białymstoku decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] utrzymał rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w mocy.

Po rozpatrzeniu skargi J. B. i C. B. na decyzję PWINB w Białymstoku WSA w Białymstoku wyrokiem z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 140/11 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję PINB Miasta Suwałk. W uzasadnieniu tego wyroku sąd wojewódzki wskazał, że w sprawie doszło do naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Wraz ze skargą skarżący złożyli bowiem decyzję z dnia [...] kwietnia 1977 r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego oraz budynku gospodarczego na działce nr geod. [...] położonej przy ul. [...] w Suwałkach, decyzję z dnia [...] listopada 1980 r. o pozwoleniu na użytkowanie budynku gospodarczego mieszkalnego przystosowanego na stały w nim pobyt ludzi, decyzję z dnia [...] marca 1977 r. w sprawie ustanowienia wieczystego użytkowania na działkę nr [...], protokół kontroli podatkowej z dnia 17 stycznia 2011 r., dziennik budowy budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego. Sąd uznał te dokumenty za nowe dowody w sprawie, nieznane organowi nadzoru budowlanego w dacie wydania decyzji, a mające istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy. Stwierdzono, że z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie nie wynika, aby inwestorzy samowolnie rozbudowali budynek. Nakazano przy ponownym rozpoznawaniu sprawy uwzględnić dokumentację przedłożoną przez skarżących oraz wdrożenie odpowiedniej procedury legalizacyjnej. W uzasadnieniu wyroku zawarto także uwagi odnośnie wymogu odpowiedniego ukształtowania rozstrzygnięcia w decyzji o nakazie rozbiórki.

PINB Miasta Suwałk ponownie rozpoznając sprawę zwrócił się do skarżących o przedłożenie dokumentacji mającej świadczyć o legalności inwestycji. Skarżący przedłożyli m. in. dziennik budowy nr [...] budynku mieszkalnego, decyzję Urzędu Miejskiego w Suwałkach z [...] kwietnia 1977 r. w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę i decyzję Urzędu Miejskiego w Suwałkach z [...] listopada 1980 r. o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego. Organ podjął wątpliwość co do prawdziwości oświadczenia kierownika budowy znajdującego się w dzienniku budowy. Prokuratura Rejonowa w Suwałkach odmówiła jednak wszczęcia w tej sprawie postępowania. Organ dokonał więc analizy znajdujących się w tym dzienniku zapisów. Wskazał, że z ich treści nie wynika, aby w listopadzie 1980 r. (data wydania okazanej kopii decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku gospodarczego mieszkalnego przystosowanego na stały pobyt ludzi) przedmiotowy budynek mieszkalny parterowy nadawał się do użytkowania. Organ zwrócił też uwagę, że data wpisu dokonanego przez mistrza kominiarskiego (8 grudnia 1981 r.) jest niespójna z datą zakończenia budowy, jak też z datą wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku gospodarczego, jako mieszkalnego.

Organ I instancji stwierdził, że rozbudowa spornego budynku nastąpiła w latach 2007 – 2008. Na inwestycję tę skarżący nie posiadają żadnych dokumentów. W związku z tym organ nadzoru budowlanego uznał ponownie, że w sprawie zachodzi przypadek samowoli budowlanej i postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. wstrzymał roboty budowlane przy rozbudowie i przebudowie przedmiotowego budynku mieszkalnego oraz nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia zaświadczenia Prezydenta Miasta Suwałk o zgodności rozbudowy i przebudowy budynku z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Pouczono inwestorów, że niespełnienie w wyznaczonym terminie obowiązków oznacza dla organu nadzoru budowlanego obligatoryjne wydanie nakazu rozbiórki.

W aktach sprawy znajduje się wydana na wniosek C. B. i J. B. decyzja o ustaleniu warunków zabudowy, pozostałych zaś dokumentów żądanych przez organ I instancji skarżący nie przedłożyli. Dlatego też decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. znak [...] PINB Miasta Suwałk nakazał inwestorom wykonać rozbiórkę samowolnie dobudowanej części budynku mieszkalnego. W podstawie prawnej tej decyzji powołano się m. in. na przepis art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm., dalej uPb) oraz art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej K.p.a.). W pkt. 1 rozstrzygnięcia szczegółowo określono zakres rozbiórki ścian rozbudowanego budynku mieszkalnego, nakazując uporządkowanie terenu po rozbiórce. W pkt. 2 wskazano, aby zabezpieczyć przed zawaleniem pozostały budynek po rozbiórce ścian, części stropu i dachu, zaś w pkt 3 stwierdzono, że w celu odbudowy ścian budynku można przystąpić do tych robót budowlanych po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę od Prezydenta Miasta Suwałk. Wskazano ponadto, że roboty rozbiórkowe można prowadzić pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia, stwierdzono że obowiązek rozbiórki staje się wymagalny z dniem uprawomocnienia decyzji, a o wykonaniu obowiązku rozbiórki należy zawiadomić Inspektorat Nadzoru Budowlanego Miasta Suwałk. Uzasadniając podjętą decyzję dokonano rekapitulacji stanu faktycznego sprawy, stwierdzając, że przedłożone przez J. B. kserokopie dokumentów są niewiarygodne jako materiał dowodowy, gdyż nie można stwierdzić czy posiadają niezmienioną treść, taką jaką nadał im wystawca. Szczegółowej analizie poddano treść przedłożonych kopii decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę oraz dziennika budowy. Przywołując porównanie rzutu budynku parterowego mieszkalnego z kopią mapy zasadniczej uwzględniającej stan z 2002 r. organ uznał, że doszło do rozbudowy tego budynku w latach 2007-2008, na którą inwestorzy nie posiadali pozwolenia. W tych okolicznościach wezwano inwestorów o przedłożenie wymaganych dokumentów, z których jedynie decyzja o warunkach zabudowy została przedłożona. Te okoliczności uzasadniać miały nakaz rozbiórki rozbudowy budynku, pozostała część budynku w ocenie organu wykonana została legalnie.

W wyniku wniesionego odwołania od powyższej decyzji przez C. B. i J. B. PWINB w Białymstoku decyzją z [...] sierpnia 2012r., znak [...] utrzymał decyzję PINB w Suwałkach w mocy. PWINB w Białymstoku podzielił ustalenia organu I instancji, że budynek nie mógł być przyjęty do użytkowania w 1980 r., gdyż stoi to w sprzeczności z zapisami dziennika budowy. Za jedyną niebudzącą wątpliwości dokumentację przyjęto wyrys z zasobu geodezyjno – kartograficznego, aktualnego na dzień 28 lutego 2002 r. Z porównania danych tam naniesionych z wynikami oględzin z 2009 r. wynika, że budynek został rozbudowany samowolnie. Inwestorzy nie skorzystali z prawa do legalizacji samowoli budowlanej. Nie podzielono zarzutu odwołujących się, że nie uwzględniono przedłożonej przez nich dokumentacji, nie zgodzono się także z sugestią braku wykonania wytycznych sądu administracyjnego. Kwestia sporu międzysąsiedzkiego nie mogła mieć znaczenia w sprawie, jak również kwestia ukarania inwestorów mandatem karnym. Zaakceptowano także zakres wykonania rozbiórki oraz inne ustalenia rozstrzygnięcia organu I instancji. Nie wskazali odwołujący się jakich świadków należało przesłuchać, a ponadto świadków przesłuchano już w 2010 r. Zdaniem PWINB w Białymstoku inwestorzy nie wykazali woli legalizacji rozbudowy budynku.

Z decyzją organu odwoławczego nie zgodzili się C. B. i J. B. składając skargę do sądu administracyjnego. Wnieśli o uchylenie lub unieważnienie kwestionowanych decyzji oraz postanowienia organów nadzoru budowlanego w całości, a także "umorzenia postępowania w całości". Zdaniem skarżących decyzje i postanowienie zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Wskazano, że "wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie" nie zostało poprzedzone postanowieniem, a jedynie [...] września 2011 r. skarżącego ukarano na podstawie art. 93 pkt 6 uPb mandatem karnym. Zapłacenie mandatu miało skutkować decyzją umarzającą postępowanie, jednak tak się nie stało. Skarżący zarzucili, że organ II instancji nie uwzględnił wyroku WSA w Białymstoku z 21 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 140/11, w którym odnosząc się do przedłożonych dokumentów nakazano ich uwzględnienie. Zakwestionowano dopuszczalność zanegowania przez organy nadzoru budowlanego treści przedłożonych dokumentów, w tym decyzji administracyjnych. Podniesiono pomyłki geodetów odnośnie obrysu przedmiotowego budynku, stronniczość działania organu I instancji. Organy wadliwie dały wiarę oświadczeniom sąsiada – J. M., z którym skarżący pozostają w sporze. Skarżący podnieśli, że z dokumentacji jasno wynika, że w listopadzie 1980 r. otrzymali pozwolenie na przebudowę i zmianę sposobu użytkowania, a w grudniu 1981 r. zamieszkali w tym budynku. Kilka lat później był natomiast dopiero zdatny do użytku budynek mieszkalny piętrowy. Podniesiono, że nałożony nakaz rozbiórki jest niewykonalny, gdyż brak jest części "niby samowolnie dobudowanego budynku", a załącznik graficzny do decyzji obejmujący część budynku nakazującą rozbiórkę nie uwzględnia nawet istniejących map geodezyjnych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, jako bezzasadnej. Organ zwrócił uwagę, że prowadzone w sprawie postępowanie nie było postępowaniem wznowieniowym, a postępowaniem prowadzonym po wyroku WSA w Białymstoku uchylającym wcześniejsze decyzje organów nadzoru budowlanego.

Na rozprawie w dniu 5 lutego 2013 r. pełnomocnik skarżących podniósł zarzut naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania administracyjnego przez uznanie sformułowania, że ocenę dokonaną przez organ I instancji uznaje za swoją, nie analizując głębiej, dlaczego takie stanowisko przyjmuje w sprawie.

W motywach wyroku oddalającego skargę WSA w Białymstoku stwierdził, że organy zastosowały się do wytycznych sądu zawartych w wydanym w granicach sprawy uprzednio wyroku. Rozpoznając ponownie sprawę wzięto pod rozwagę przedstawioną przez skarżących dokumentację, w szczególności pozwolenie na budowę. Zauważono przy tym należy, że organy nie miały możliwości analizy projektu budowlanego, gdyż skarżący wraz z pozwoleniem na budowę nie przedstawili tego projektu.

Sąd I instancji uznał, że organy wykazały okoliczności obalające domniemanie zgodności z prawdą dokumentów urzędowych. Zasadnie zwrócono uwagę, że decyzja o pozwoleniu na budowę z [...] kwietnia 1977 r. oraz decyzja z [...] listopada 1980 r. o pozwoleniu na użytkowanie budynku gospodarczego, przedstawione wyłącznie w formie kserokopii nie są wiarygodne jako materiał dowodowy, gdyż nie jest możliwe stwierdzenie, czy posiadają one niezmienioną treść, jaką nadał im wystawca. Organy podniosły też słusznie, że niespotykane jest, aby w decyzjach łączono powierzchnię zabudowy dwóch budynków, a w decyzji o pozwoleniu na budowę przedstawionej przez skarżących taka sytuacja zaistniała.

W ocenie sądu I instancji organy prawidłowo przyjęły, że rozbudowa i nadbudowa obiektu nastąpiła w latach późniejszych niż pierwotna budowa budynku. Organy oparły się w tym zakresie na porównaniu wyrysu z zasobu geodezyjno-kartograficznego, aktualnego na dzień 28 lutego 2002 r. z wynikami oględzin z 2009 r. W ocenie tegoż sądu nie mogły natomiast stanowić dowodu na okoliczność rozbudowy spornego obiektu zdjęcia z nalotu fotogrametrycznego. Słusznie podniósł bowiem pełnomocnik skarżących, że na podstawie tych zdjęć nie jest możliwe przyjęcie kształtu budynku, jaki miał on posiadać w roku 2007. Również pozostałe zarzuty – zdaniem sądu I instancji – nie zasługiwały na uwzględnienie.

Skargą kasacyjną, reprezentowani przez pełnomocnika C. B. i J. B. zaskarżyli ww. wyrok w całości i zarzucili:

I. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

art. 48 ust. 1 uPb, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie po uprzednim błędnym przyjęciu, że w niniejszej sprawie doszło do rozbudowy budynku mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia na budowę;

art. 48 ust. 1 uPb poprzez jego błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, iż

przepis ten uprawnia organ do nakazania w decyzji nakazującej rozbiórkę

zabezpieczenia przed zawaleniem pozostałego budynku po rozbiórce (jak w

pkt 2 "sentencji" decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. PINB Miasta Suwałk, znak [...]), oraz uprawnia do określenia warunków dopuszczalności odbudowy ścian budynku posadowionego zgodnie z pozwoleniem na budowę, (jak w pkt 3 sentencji decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. PINB Miasta Suwałk, znak [...]), w sytuacji gdy rozstrzygnięcie decyzji określać powinno jedynie zakres prac budowlanych, które miałyby doprowadzić do usunięcia naruszenia prawa;

art. 48 ust. 1 uPb poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i rozstrzygnięcie o

rozbiórce części budynku, w sytuacji gdy część budynku podlegająca obowiązkowi rozbiórki nie jest samodzielna, ale jest zależna od pozostałej części budynku, nie może być więc rozebrana bez istotnej ingerencji w część wybudowaną zgodnie z prawem, decyzja z punktu widzenia warunków technicznych jest niewykonalna.

II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na

wynik sprawy:

1) art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej Ppsa) poprzez naruszenie funkcji kontrolnej sądu administracyjnego nad organami administracji publicznej − kontroli działalności PINB Miasta Suwałk oraz PWINB w Białymstoku i nieuwzględnienie naruszenia przez organy przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało niewyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, utrzymaniem w mocy wydanych przez organy decyzji, które zapadły z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego:

a) art. 7, 75, 77, 107 K.p.a. poprzez: brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy tj. w szczególności ustalenia w sposób jednoznaczny gabarytów pierwotnej wersji budynku oraz określenia zakresu przeprowadzonej rozbudowy jako wykonania wytycznych WSA w Białymstoku zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 maja 2011 r. w sprawie II SA/Bk 140/11 (s. 7 uzasadnienia); niedopuszczenie jako dowodu wszystkiego, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, w tym opinii biegłego rzeczoznawcy z zakresu budownictwa w przedmiocie, czy orzeczona rozbiórka jest możliwa technicznie; niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności pominięcie wyjaśnień skarżących składanych w toku sprawy w formie pisemnej, w szczególności pism z dnia 30 grudnia 2009 r., 18 sierpnia 2010 r., 18 października 2010 r., 15 grudnia 2010 r., 30 lipca 2012 r., dowodów złożonych przez skarżących za pismem z dnia 9 stycznia 2012 r., tj. oryginału pisma z dnia 6 maja 1978 r. dotyczącego uzgodnień i załatwienia formalności w związku ze zmianami projektowymi przedmiotowego budynku oraz dowodu w postaci dokumentu sporządzonego przez tech. bud. A. J. - Obmiaru zewnętrznego budynków na działce nr geod. [...] Suwałki ul. [...], którego ustalenia ujawniać mają niezgodność co do gabarytów budynku z ustaleniami poczynionymi w trakcie oględzin z [...] grudnia 2009 r.; braku uzasadnienia odmowy przeprowadzenia dowodów; bezpodstawne przyjęcie w poczet materiału dowodowego protokołu oględzin z dnia [...] grudnia 2009 r. w sytuacji, gdy oględziny te odbyły się poza tokiem postępowania w przedmiotowej sprawie; oparcie rozstrzygnięcia o zaistnieniu samowolnej rozbudowy na tymże protokole oględzin i wyrysie z zasobu geodezyjno-kartograficznego; niewyjaśnienie, jaką część budynku, w jaki sposób i kiedy skarżący rzekomo mieli rozbudować lub też dobudować samowolnie, czy część budynku podlegająca obowiązkowi rozbiórki jest samodzielna, czy zależna od pozostałej części budynku;

art. 10 w zw. z art. 79 § 2 K.p.a. poprzez brak zapewnienia skarżącym

skorzystania z uprawnień przysługujących stronie postępowania na etapie oględzin

w dniu [...] grudnia 2009 r. tj. możliwości wypowiedzenia się co do prawidłowości

prowadzonych oględzin, sporządzania protokołu, możliwości zgłaszania uwag, wystąpienia z inicjatywą dowodową, wypowiedzenia się w kwestii gromadzonych

dowodów, sporządzania szkicu z oględzin, dokonywania wyliczeń powierzchni

zabudowy, kubatury budynku oraz zgłaszanych żądań;

art. 81 K.p.a. poprzez uznanie okoliczności faktycznej w postaci stanu i gabarytów budynku ustalonego w trakcie oględzin zarządzonych przez PINB Miasta Suwałk w dniu [...] grudnia 2009 r. za udowodnioną, w sytuacji gdy oględziny te odbyły się poza tokiem postępowania, skarżący wówczas nie byli stroną postępowania, oględziny zostały przeprowadzone w związku z informacjami o wykonaniu w 2009 r. robót adaptacyjnych i kotłowni, na podstawie art. 79 i 85 K.p.a., z pominięciem przepisów prawa budowlanego umożliwiających organowi przeprowadzenie kontroli budowy, tj. jeszcze przed wszczęciem postępowania w sprawie legalności rozbudowy i przebudowy przedmiotowego budynku przez organ oraz przyjęcie protokołu za dowód w sprawie legalności rozbudowy i przebudowy przedmiotowego budynku;

art. 84 K.p.a. poprzez niepowołanie biegłego z zakresu prawa budowlanego, w celu wyjaśnienia, czy technicznie możliwa jest rozbiórka przedmiotowego budynku zgodnie z decyzją organu i czy potrzebne jest w związku uzyskanie pozwolenia na rozbiórkę;

2) art. 134 § 1 i 135 Ppsa poprzez:

nie wyjście sądu I instancji poza granice skargi, a tym samym zaniechanie faktycznej kontroli działalności organów rozstrzygających przedmiotową sprawę zwłaszcza w kontekście ustalenia stanu faktycznego-gabarytów pierwotnej wersji budynku i ewentualnie zakresu samowoli budowlanej; kontroli zebrania i oceny materiału dowodowego, w szczególności przyjęcia przez organ za dowód w sprawie ustaleń zawartych w protokole oględzin z dnia [...] grudnia 2009 r., w sytuacji gdy oględziny te odbyły się poza tokiem postępowania i w związku z tym nie mogą stanowić dowodu w sprawie;

niezastosowanie art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. w sytuacji, gdy decyzja PINB Miasta Suwałk z dnia [...] lipca 2012 r. znak [...] w części, tj. w punkcie 1 nie zawiera precyzyjnego określenia przedmiotu rozbiórki, albowiem pomija określenie poszczególnych elementów konstrukcyjnych ścian, w tym ławy fundamentowej i ścian fundamentowych, wskazanie materiałów z których zostały one wykonane, nie określa wysokości części ścian przeznaczonych do rozbiórki, nie określa materiałów, z jakich został wykonany dach oraz zakresu rozbiórki poszczególnych elementów dachu i więźby dachowej; część budynku podlegająca obowiązkowi rozbiórki nie jest samodzielna, ale zależna od pozostałej części budynku, nie może być więc rozebrana bez istotnej ingerencji w część wybudowaną zgodnie z prawem, decyzja z punktu widzenia warunków technicznych jest niewykonalna;

niezastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w sytuacji, gdy decyzja PINB Miasta Suwałk z dnia [...] lipca 2012 r. znak: [...] w części, tj. w punkcie 2 i 3 została wydana bez podstawy prawnej;

poprzez nieuwzględnienie przez sąd I instancji w toku rozpoznawania sprawy naruszeń przepisów postępowania administracyjnego przez organy, tj. art. 7, 8, 77, 80 i 107 K.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego wskutek dowolnej oceny materiału dowodowego sprawy, nie zebrania pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji, bezzasadnego przyjęcia jako dowodu protokołu oględzin z dnia [...] grudnia 2009 r. oraz wyrysu z zasobu geodezyjno-kartograficznego na potwierdzenie samowoli budowlanej, bezpodstawnego odmówienia wiary złożonym przez stronę dokumentom.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie wnoszą o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania WSA w Białymstoku oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych.

Ponadto, na zasadzie art. 193 w związku z art. 106 § 3 Ppsa, skarżący kasacyjnie wnieśli o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, tj. kopii pieczęci i podpisu za zgodność z oryginałem Inspektora Miejskiego ds. Budownictwa Eugeniusza Dąbrowskiego: decyzji Prezydenta Miasta Suwałk o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego z dnia [...] listopada 1980 r. znak [...] oraz decyzji Prezydenta Miasta Suwałk o pozwoleniu na budowę z dnia [...] kwietnia 1977 r. znak [...] (obie kopie poświadczone notarialnie do niniejszego postępowania jako zgodne z okazanym dokumentem) - oryginały poświadczonych kopii do okazania na rozprawie, na okoliczność, że obie decyzje funkcjonowały w obrocie prawnym w niezmienionej (a kwestionowanej przez organy i sąd I instancji) treści od daty ich wydania, na którą to niezmienioną treść, wynikającą z kopii obu decyzji złożonych przed organem I instancji (niepoświadczonych za zgodność z oryginałem) powołują się skarżący, a z których to wprost wynika fakt, iż skarżący wybudowali przedmiotowy budynek na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] kwietnia 1977 r. i uzyskali pozwolenie na jego użytkowanie, jako budynku gospodarczo-mieszkalnego przystosowanego na stały pobyt ludzi pod warunkiem, że w przeciągu dwóch lat od chwili uzyskania tej decyzji ([...] listopada 1980 r.) wybudują budynek mieszkalny, a obecny dostosują do warunków mieszkalnych i projektu, jaki został dołączony do pozwolenia na budowę z dnia [...] kwietnia 1977 r., albowiem okoliczność posiadania przez skarżących powyższych dokumentów ujawniła się dopiero po zapadnięciu wyroku WSA w Białymstoku w przedmiotowej sprawie.

W odpowiedzi uczestników postępowania J. C. M. i T. M. na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie, jako nieposiadającej uzasadnionych podstaw.

Podczas rozprawy pełnomocnik skarżących kasacyjnie podtrzymał zarzuty i wnioski zawarte w skardze kasacyjnej.

W piśmie z 30 marca 2015 r. pełnomocnik J. C. M. i T. M. wniósł o "włączenie w poczet materiału dowodowego" dwóch zaświadczeń wydanych przez kominiarzy, a odnoszących się do budynku skarżących kasacyjnie, z których to zaświadczeń wynikać ma bezzasadność twierdzeń inwestorów odnośnie legalności rozbudowy budynku mieszkalnego położonego przy u. [...] na dz. nr [...].

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 Ppsa rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 Ppsa, obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, opubl. ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1).

Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Co się tyczy dopuszczenia dowodu z wnioskowanych dokumentów, to zgodnie z art. 106 § 3 Ppsa, mającym z mocy art. 193 cyt. ustawy odpowiednie zastosowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Treść tych dokumentów, a to decyzji Prezydenta Miasta Suwałk o pozwoleniu na użytkowanie z [...] listopada 1980 r. oraz decyzji tegoż organu z [...] kwietnia 1977 r. o pozwoleniu na budowę w kopiach znajduje się w aktach sprawy. Z wniosku nie wynika, aby przedkładane dowody posiadać miały odmienną treść od ich kopii dołączonych do akt. Skarżący kasacyjnie nie uwiarygodniają okoliczności braku ich przedstawienia w oryginale na żądanie organów nadzoru budowlanego w toku postępowania administracyjnego, ani w postępowaniu przed sądem wojewódzkim, tłumacząc się brakiem świadomości ich istnienia. Oświadczenie to, wobec długotrwałości toczącego się postępowania administracyjnego, dwukrotnego orzekania przez WSA w Białymstoku, nie zasługuje na danie mu wiary. Nadto, w ocenie Sądu wniosek nie znajduje uzasadnienia w dyspozycji art. 106 § 3 Ppsa.

Ponieważ w przedmiotowej sprawie postawiono zarzuty tak naruszenia przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego, w pierwszej kolejności podlegają rozpoznaniu zarzuty naruszenia przepisów procesowych. Skarżący zarzucili naruszenia przepisów art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w powiązaniu z naruszeniem szeregu przepisów K.p.a. Naruszenie w/w przepisów polegać miało na uchybieniu funkcji kontrolnej sądu administracyjnego i nie dostrzeżeniu przez sąd wojewódzki wyłuszczonych naruszeń przez organy nadzoru budowlanego w zakresie nie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Tak rozumianego zarzutu Sąd nie podziela. Gdy idzie o przepis art. 3 § 2 pkt 1 Ppsa, to wynika z niego wyłącznie, iż kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Nie ulega wątpliwości, że przedmiotem kontroli WSA w Białymstoku była taka właśnie forma działalności organu administracji publicznej, przeto rozpoznając skargę cyt. przepisu ten sąd nie naruszył. Z kolei gdy chodzi o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, to stanowi on podstawę uwzględnienia skargi przez wojewódzki sąd administracyjny na decyzję lub postanowienie, gdy sąd ten stwierdzi inne, niż dające podstawę do wznowienia postępowania, naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Cyt. przepisu WSA w Białymstoku nie stosował, skoro skargę na podstawie art. 151 Ppsa oddalił. Sposób sformułowania zarzutu kasacyjnego wskazuje, że skarżący przekonują, iż sąd I instancji naruszył przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa nie stosując go, mimo wskazanych w skardze kasacyjnej naruszeń przepisów K.p.a., których dopuścić się miały orzekające organy nadzoru budowlanego. Ocena trafności powyższego zarzutu odnosić się będzie do podniesionych w skardze kasacyjnej uchybień procesowych, których dopuścić się miał sąd I instancji.

Nie wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty pozwalają na ich merytoryczne rozpoznanie. W judykaturze konsekwentnie wskazuje się, że skarga kasacyjna musi spełniać wymogi ustawowe określone w art. 176 w związku z art. 174 Ppsa. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu. Warunek przytoczenia podstawy kasacyjnej i jej uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające sąd drugiej instancji do domyślania się, który przepis prawa autor kasacji miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2013 r., I OSK 1799/12, LEX nr 1295809, z dnia 23 stycznia 2014 r., II OSK 1977/12, LEX nr 1502246, z dnia 7 marca 2014 r., II GSK 2019/12, LEX nr 1495144, z dnia 22 lipca 2014 r., I OSK 718/14, LEX nr 1511161, z dnia 26 sierpnia 2014 r., II GSK 843/13, LEX nr 1572673). W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie m. in. art. 10, 75, 77, 84 i 107 K.p.a. Każdy z tych artykułów dzieli się na paragrafy, zarówno w petitum skargi kasacyjnej, jak i w jej uzasadnieniu nie wyłuszczono, których jednostek redakcyjnych wskazanych artykułów Kodeksu dotyczyć mają podniesione zarzuty. Uniemożliwia to Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie merytorycznego rozpoznania tych zarzutów skargi kasacyjnej, które zostały wadliwie skonstruowane. Rygoryzm formalny w konstruowaniu skargi kasacyjnej wynikający z art. 176 Ppsa, obowiązek sporządzenia jej przez fachowego pełnomocnika, związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzutami zawartymi w skardze kasacyjnej, nie pozwalają Sądowi na uzupełnianie czy też interpretację niejasno sformułowanych zarzutów środka zaskarżenia wyroku sądu I instancji.

Zarzut nie dostrzeżenia przez sąd wojewódzki naruszeń przepisów procesowych koncentruje się na uchybieniach organów administracji publicznej dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W szczególności dotyczy on dowodu z protokołu kontroli przeprowadzonej przez PINB w Suwałkach [...] grudnia 2009 r., którą skarżący kasacyjnie określają mianem oględzin przeprowadzonych poza postępowaniem. W ocenie J. B. i C. B. wadliwie włączono protokół z tej czynności w poczet materiału dowodowego, nadto uniemożliwiono skorzystanie z uprawnień przysługujących stronie, a wynikających z przepisu art. 79 § 2 K.p.a., naruszając tym samym przepisy art. 7 i 81 K.p.a. Tak oznaczonego zarzutu Sąd nie podziela. Nie ulega wątpliwości, że PINB w Suwałkach przeprowadził w dniu [...] grudnia 2009 r. oględziny przedmiotowego budynku w związku z interwencją właścicieli nieruchomości sąsiedniej, a dotyczącą przeprowadzonej w nim adaptacji i zrealizowania kotłowni. Wprawdzie organ I instancji powołał się w piśmie zawiadamiającym o zamierzonej czynności na przepisy art. 79 i 85 K.p.a., ale nie dyskwalifikuje to a limine wartości dowodowej protokołu z tej czynności. W myśl art. 81 ust. 1 pkt 1 uPb do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności: a) zgodności zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego oraz wymaganiami ochrony środowiska, b) warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych, c) zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej, d) właściwego wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, e) stosowania wyrobów budowlanych. Z kolei wedle art. 81 ust. 4 cyt. ustawy organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu obowiązków określonych przepisami prawa budowlanego mogą dokonywać czynności kontrolnych. Protokolarne ustalenia dokonane w toku tych czynności stanowią podstawę do wydania decyzji oraz podejmowania innych środków przewidzianych w przepisach prawa budowlanego. Zgodnie z art. 81a ust. 2 uPb czynności kontrolne, związane z wykonywaniem uprawnień organów nadzoru budowlanego, przeprowadza się w obecności inwestora, kierownika budowy lub robót, kierownika zakładu pracy lub wyznaczonego pracownika, bądź osób przez nich upoważnionych albo w obecności właściciela lub zarządcy obiektu, a w lokalu mieszkalnym - w obecności pełnoletniego domownika i przedstawiciela administracji lub zarządcy budynku. Nie ulega wątpliwości, że skarżący zostali zawiadomieni o terminie przeprowadzanej czynności, zawiadomienie zostało doręczone ze skutkiem prawnym w dniu 8 grudnia 2009 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych). W czynności brał udział J. B., którego oświadczenie zostało zaprotokołowane, a sam protokół podpisany bez uwag przez niego. Do protokołu załączono szkice oraz zdjęcia. Szczególne unormowanie zawarte w przepisach uPb odnośnie dopuszczalności przeprowadzania czynności kontrolnych przez organy nadzoru budowlanego w orzecznictwie prowadzi do wniosku, że do czynności kontrolnych nie mają zastosowania ogólne zasady prowadzenia postępowania dowodowego uregulowane w Kodeksie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2013 r., II OSK 2681/11, LEX nr 1327933). Natomiast protokolarne ustalenia dokonane w toku czynności kontrolnych stanowią materiał dowodowy, w rozumieniu przepisów Działu II rozdz. 4 K.p.a., w postępowaniach administracyjnych prowadzonych w sprawach regulowanych przepisami uPb i są podstawą do wydawania decyzji oraz podejmowania innych środków przewidzianych w przepisach prawa budowlanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2011 r., II OSK 458/10, LEX nr 992586). Mając na uwadze powyższe rozważania, stwierdzić należy, że podnoszone przez skarżących kasacyjnie uchybienia organu co do trybu przeprowadzonej czynności nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Zatem zarzut naruszenia przepisu art. 79 § 2 i 81 K.p.a. należało uznać za nieusprawiedliwiony.

Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisu art. 7 K.p.a., gdy idzie o brak powołania biegłego w zakresie wyjaśnienia, czy możliwa jest rozbiórka przedmiotowego budynku z zgodnie z decyzją organu. Wedle przepisu art. 84 § 1 K.p.a. gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Przedmiotem opinii nie może być natomiast, jak to by wynikało ze sformułowania skargi kasacyjnej ocena wykonalności decyzji administracyjnej organu I instancji o nakazie rozbiórki. Kwestii tej zresztą nie rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Skarżący nie wnosili o powołanie biegłego tak w postępowaniu przed organem I instancji, jak i w odwołaniu. Kwestia niewykonalności decyzji rozbiórkowej podniesiona w skardze sprowadzała się do wywodu skarżących odnośnie utrzymywania przez nich, że w istocie nie dopuścili się samowoli budowlanej. Dla oceny takiej zaś argumentacji zarzut braku powołania przez organy nadzoru budowlanego biegłego uznać należy za chybiony.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7 K.p.a., gdy chodzi o brak ustalenia pierwotnych gabarytów budynku, którego rozbudowana część została objęta nakazem rozbiórki oraz pominięcia stanowiska skarżących i przedkładanych przez nich dowodów. Zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasadnie wywiódł WSA w Białymstoku, że organy nadzoru budowlanego trafnie oceniły przedkładane przez skarżących dokumenty. Nie jest sporne, że projektu budynku parterowego, o którym wspomniano w decyzji Prezydenta Miasta Suwałk o pozwoleniu na użytkowanie z [...] listopada 1980 r., J. B. i C. B. nie przedstawili. W piśmie z 15 grudnia 2009 r. J. B. oświadczył, że nie posiada obecnie takiego projektu. Trafnie także sąd wojewódzki poddał analizie dowody zebrane przez organy w toku postępowania, w tym także treść dziennika budowy przedłożonego przez skarżących. Sąd I instancji podzielił ocenę organów w zakresie braku wiarygodności zapisu odnośnie powierzchni budynku parterowego mieszkalnego uwidocznionej w tym dzienniku. Dodać należy, że ocena ta znajduje dodatkowo wsparcie w okoliczności wynikającej z postanowienia Prokuratora Rejonowego w Suwałkach z [...] grudnia 2011 r. o zatwierdzeniu postanowienia o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie przerobienia dokumentu wobec przedawnienia karalności. Stanowisko sądu wojewódzkiego odnośnie porównania bryły budynku wynikającej z danych zawartych w zasobie geodezyjnym i wniosek, wedle którego skarżący kasacyjnie samowolnie rozbudowali przedmiotowy budynek należy podzielić. Podkreślić przy tym trzeba, że skarżący kasacyjnie poza utrzymywaniem własnej wersji związanej z okolicznościami rozbudowy i przebudowy budynku mieli możliwość zalegalizowania tego obiektu, ale z niej nie skorzystali, nie przedkładając na żądanie organu nadzoru budowlanego przewidzianych prawem dokumentów umożliwiających legalizację.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisu art. 134 § 1 i art. 135 Ppsa. Ten drugi przepis stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia, z kolei art. 134 § 1 cyt. ustawy określa, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepisu art. 135 Ppsa sąd wojewódzki nie stosował, skoro skargę J. B. i C. B. oddalił, nie naruszono z kolei przepisu art. 134 § 1 Ppsa w aspekcie ustalenia przez organy nadzoru budowlanego stanu faktycznego sprawy. Nie są trafne zarzuty skarżących kasacyjnie w zakresie uwzględnienia dowodów z protokołu czynności oględzin z [...] grudnia 2009 r., jak to uprzednio wskazano, a ponadto z wyrysu z zasobu geodezyjno-kartograficznego.

Gdy idzie o zarzut naruszenia przepisów art. 134 § 1 i art. 135 Ppsa w powiązaniu z przepisem art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. w zakresie, w jakim organy pominąć miały przedmiot rozbiórki, to tak sformułowanego zarzutu Sąd nie podziela. Zarzut niewykonalności decyzji rozbiórkowej nie został w istocie sprecyzowany, skarżący kasacyjnie nie rozwijając go w uzasadnieniu ograniczyli się do werbalnego stwierdzenia, że część budynku podlegająca rozbiórki nie jest samodzielna, ale zależna od pozostałej części budynku. Tym samym nie jest trafny zarzut naruszenia przepisu art. 48 ust. 1 uPb poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Zarzutu powiązania części rozbudowanej i braku jej samodzielności oraz niewykonalności przez to decyzji o nakazie rozbiórki skarżący kasacyjnie nie podnosili na etapie postępowanie administracyjnego, jak i przed sądem wojewódzkim, w samej zaś skardze kasacyjnej go nie uzasadnili. Z przepisu art. 48 ust. 1 uPb wyraźnie wynika, że właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części (podkr. Sądu), wybudowanego bez pozwolenia na budowę. W ustawie nie wyjaśniono, co rozumieć należy przez "część" obiektu budowlanego. Stanowisko wedle którego niedopuszczalna byłaby rozbiórka części obiektu budowlanego, w związku z jej "powiązaniem" z obiektem istniejącym legalnie, spotykało się z krytyką w doktrynie (por. glosę S. Jędrzejewskiego do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z 12 grudnia 2996 r., II SA/Wr 236/96, OSP 1997, nr 11, poz. 202). Nie jest także wątpliwe, jaka część budynku mieszkalnego parterowego podlegać ma rozbiórce, skoro do decyzji organu I instancji sporządzono załącznik, na którym wystarczająco komunikatywnie, w ocenie Sądu, oznaczono część podlegającą nakazowi rozbiórki. Zakres nakazanej rozbiórki wynika ponadto jednoznacznie z pkt 1 decyzji organu I instancji. W decyzji o nakazie rozbiórki organ nadzoru budowlanego nie musiał obligatoryjnie określać rodzaju materiałów budowlanych, z których zrealizowano samowolnie rozbudowaną część budynku. Tym samym chybiony jest zarzut naruszenia przepisu art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a.

Zarzut naruszenia przepisów art. 134 § 1 i art. 135 Ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. podlega rozpoznaniu łącznie z zarzutem naruszenia przepisu art. 48 ust. 1 uPb poprzez jego błędną wykładnię, w zakresie w jakim w decyzji organu I instancji zamieszczono pkt 2 i 3 rozstrzygnięcia, tj. w odniesieniu do zabezpieczenia przed zawaleniem pozostałej po rozbiórce części budynku oraz odbudowy ściany. W ocenie skarżących kasacyjnie treść tych punktów w decyzji organu I instancji dowodzić ma błędnej wykładni przepisu art. 48 ust. 1 uPb. Nadto postawiono zarzut naruszenia przepisów art. 134 § 1 i art. 135 Ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., wywodząc wydanie decyzji przez PINB w Suwałkach w jej pkt. 2 i 3 bez podstawy prawnej. Tak skonstruowanych zarzutów skargi kasacyjnej Sąd w tym składzie w realiach kontrolowanej sprawy nie podziela. Sposób ustalenia treści rozstrzygnięcia zawartego w decyzji PINB w Suwałkach istotnie budzić może wątpliwości, skoro po użyciu zwrotu "nakazuje się", poszczególne elementy decyzji opatrzono punktami. W ocenie Sądu treść pkt. 2 i 3 znajdujących się bezpośrednio przed uzasadnieniem decyzji organu I instancji w istocie odnosi się bądź to do sposobu wykonania nakazu rozbiórki ujętego w pkt. 1 tej decyzji ("Zabezpieczyć przed zawaleniem pozostały budynek po rozbiórce ścian, części stropu i dach"), bądź to ma charakter pouczenia ("W celu odbudowy ścian budynku – można przystąpić do tych robót...", "Roboty rozbiórkowe w/w należy prowadzić pod nadzorem...", "Obowiązek rozbiórki staje się wymagalny...", "O wykonaniu rozbiórki należy powiadomić..."). Z tych względów nie sposób podzielić zarzutu kasacyjnego naruszenia w ten sposób tak przepisów procesowych jak i przepisu prawa materialnego.

W konkluzji dochodząc do wniosku, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, oddalono ją na zasadzie art. 184 Ppsa.