Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 491/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2010-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 par. 1 pkt3, 9, art. 34, art. 33 pkt 10,
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 13 ust. 1 pkt 1,  ust. 4 pkt 1 i 3,  art. 13f ust. 1,2, art. 13b ust. 2,3,7, art. 13f ust. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 71 poz 838
law: Ustawa dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.),, Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 października 2010 r. sprawy ze skargi T. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 138 § pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), art. 18, art. 27 § 1 pkt 2, 3 i 6 oraz art. 33 i art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, ze zm.), art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13b ust. 1 oraz art. 13f ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115, ze zm.) oraz § 7 ust. 1 i 4 oraz §11 ust. 1 uchwały nr XIII/269/03 Rady Miasta Szczecin z dnia 1 grudnia 2003 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta oraz sposobu ich pobierania (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego Nr 113, poz. 1932), zmienionej uchwałą Nr XXIX/576/04 Rady Miasta z dnia 22 listopada 2004 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego

Nr 99, poz. 2168), orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia Prezydenta Miasta z dnia [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].

W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało na wstępie, że występujący w roli wierzyciela Prezydent Miasta wystawił wobec T. M. (po uprzednim doręczeniu zobowiązanemu upomnienia z dnia 31 marca 2009 r., nr [...]) tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...]., obejmujący należności z tytułu opłat dodatkowych za nieopłacony postój pojazdu marki [...]nr rej. [...]w strefie płatnego parkowania w łącznej kwocie [...] zł, w okresie od dnia 19 sierpnia 2004 r. do dnia 7 kwietnia 2006 r., wraz z kosztami upomnienia w kwocie [...] zł. Jako podstawę prawną egzekwowanej należności wierzyciel wskazał w tytule wykonawczym ustawę z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz wskazane wyżej uchwały Rady Miasta z dnia 1 grudnia 2003 r. i 22 listopada 2004 r. Odpis powyższego tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego został doręczony zobowiązanemu T. M. w dniu 24 sierpnia 2009 r.

W piśmie z 25 sierpnia 2009 r. zobowiązany T. M. zgłosił zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, zarzucając: błędne wskazanie podstawy prawnej należności (kwestionując przy tym ważność uchwał Rady Miasta nr XII/269/03 oraz uchwały nr XXIX/576/04, jako niezgodnych z art. 94 Konstytucji RP); określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; naruszenie art. 33 pkt 1, 2, 7 w zw. z art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zobowiązany uznał, że obowiązek nie istnieje z powodu braku jego wymagalności), niewłaściwego sporządzenia tytułu wykonawczego oraz zarzut błędu co do osoby zobowiązanego.

Postanowieniem z dnia 29 września 2009 r. Prezydent Miasta, działając jako organ egzekucyjny, uznał za nieuzasadnione wyżej wskazane zarzuty oraz odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu postanowienia Prezydent Miasta, będący jednocześnie wierzycielem, wskazał, że zawiadomienie o nieuiszczonej opłacie za parkowanie, wkładane za wycieraczkę pojazdu, nie jest mandatem karnym, dokumentuje jedynie fakt nieuiszczenia opłaty, jednocześnie informując korzystającego z miejsca w Strefie Płatnego Parkowania o powstałym z mocy prawa obowiązku dokonania opłaty dodatkowej, lecz nie nakłada tego obowiązku. Obowiązek wniesienia opłaty dodatkowej wynika bowiem z mocy samego prawa, natomiast termin do wykonania przez zobowiązanego obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej upłynął najpóźniej w dniu stwierdzenia przez pełniących swoje obowiązki inspektorów obecności samochodu na obszarze strefy płatnego parkowania bez dowodu uiszczenia opłaty parkingowej. Organ wskazał także, że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania podlega egzekucji administracyjnej i wynika z mocy prawa, co oznacza, iż nie prowadzi się w tej sprawie postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej. Organ uznał za nieuzasadniony także zarzut błędu co do osoby argumentując, że w okresie wskazanym w tytule wykonawczym zobowiązany był właścicielem pojazdu [...]o nr rej. [...], przy czym zobowiązany nie wskazał osoby (osób), które rzekomo miały korzystać w tym okresie z ww. pojazdu. Prezydent Miasta wyjaśnił też, że jest on organem jedynie właściwym do przeprowadzenia egzekucji na podstawie wystawionych przez siebie tytułów wykonawczych, dotyczących opłat za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania w [...] – nie uwzględniając tym samym zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. W ocenie organu, niezasadny jest także zarzut niespełnienia wymogów z art. 27 §1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż w tytule wykonawczym zostały podane akty normatywne stanowiące podstawy prawne prowadzenia egzekucji administracyjnej. Wskazując, że obowiązek zapłaty należności z tytułu nieuiszczenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych wynika bezpośrednio z przepisów prawa, organ stwierdził też, iż oznacza to, że nie jest wymagane wydanie indywidualnej decyzji administracyjnej lub innego aktu administracyjnego oraz, że po stronie zarządcy drogi nie istnieje również obowiązek doręczenia właścicielowi pojazdu takiej decyzji.

W zażaleniu na postanowienie Prezydenta Miasta T. M. zarzucił postanowieniu naruszenie art. 6, 7, 8 i 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, obrazę przepisów art. 13f w zw. z art. 13 ust. 1, art. 19 ust. 2 pkt 4, art. 20 pkt 8 i art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych poprzez błędną ich interpretację oraz wniósł o uchylenie postanowienia organu egzekucyjnego i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Uzasadniając zażalenie zobowiązany podniósł, że wierzyciel będący organem egzekucyjnym, nie przeprowadził żadnego postępowania w zakresie zgłoszonych zarzutów, a swoje uzasadnienie oparł na przywołaniu przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym oraz przywołaniu licznych wyroków sądów administracyjnych, łącznie z cytatami z ich uzasadnień. Przedstawiając analizę art. 13f ustawy o drogach publicznych T. M. uznał, że korzystającym z dróg publicznych nie zawsze jest właściciel pojazdu, a na Prezydencie Miasta spoczywa obowiązek udowodnienia, kto był korzystającym z drogi w danym miejscu i czasie. Ponadto zobowiązany uznał, że uchwały Rady Miasta wskazane w tytule wykonawczym naruszają postanowienia zawarte w art. 7 i art. 94 Konstytucji RP w zakresie ustanowienia uprawnień pracowników Miejskiego Zakładu Obsługi Gospodarczej do pobierania opłat i opłat dodatkowych, jak również pracowników Strefy Płatnego Parkowania do dokonywania kontroli parkowania i ponoszenia opłat za to parkowanie. Zobowiązany zarzucił też organowi egzekucyjnemu błędną interpretację przepisu art. 13f ustawy o drogach publicznych, gdyż zdaniem zobowiązanego uiszczenie opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu na drodze publicznej nie należy do obowiązków wprost wynikających z przepisów prawa, a więc wszczęcie egzekucji w takich okolicznościach było niedopuszczalne.

Po rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesionego zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji wskazało, że zgodnie z art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w przedmiotowej sprawie egzekucja administracyjna jest dopuszczalna, ponieważ zobowiązanemu skutecznie doręczono upomnienie. Organ stwierdził dalej, że zobowiązany błędnie pojmuje rozkład ciężaru udowodnienia faktów uwalniających go od odpowiedzialności w postępowaniu egzekucyjnym, ponieważ art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego regulujący zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, nie ma zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto – w ocenie organu II instancji - przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie nakładają na organ egzekucyjny obowiązku, ani też nie konstruują uprawnień będących korelatem tego obowiązku, do prowadzenia przez ten organ postępowania dowodowo-wyjaśniającego, w celu udowodnienia zarzutów podniesionych przez zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym, w tym ustalenia osoby korzystającej z dróg publicznych. Przywołując przepisy ustawy o drogach publicznych, Kolegium wskazało, że obowiązek ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania wynika właśnie z tych przepisów, przy czym w art. 13f ust. 2 tej ustawy zawarto delegację dla rady gminy (rady miasta) do określenia sposobu pobierania opłaty dodatkowej. Zdaniem Kolegium, znajdujące się w aktach sprawy zawiadomienia o nieopłaconym postoju pojazdu w strefie płatnego parkowania, są wystarczającym środkiem dowodowym dla wykazania obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej, który powstaje z mocy prawa. SKO stwierdziło również, że zobowiązany nie przedstawił dowodów na poparcie swoich twierdzeń, iż to nie on użytkował pojazd w dniach wskazanych w upomnieniu, lecz bliżej nieokreślone osoby trzecie. Organ egzekucyjny miał więc prawo domniemywać w takiej sytuacji, że korzystającym z dróg publicznych był właściciel pojazdu, a wobec tego organ II instancji uznał zarzut błędu co do osoby za nieuzasadniony. Kolegium wyjaśniło przy tym, że pozostawia poza zakresem rozważań kwestie zgodności z prawem uchwał Rady Miasta, bowiem organem właściwym do kontroli zgodności aktów prawa miejscowego z obowiązującym prawem jest wojewoda, natomiast uchwały Rady Miasta są obowiązującym prawem i dlatego muszą być wzięte pod uwagę przy orzekaniu w niniejszej sprawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na postanowienie organu II instancji, T. M. zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 7, art. 8 i art. 124 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 ustawy

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz naruszenie art. 33 pkt 1 tejże ustawy poprzez:

- niewyjaśnienie stanu faktycznego w zakresie zarzutów braku upoważnień dla Miejskiego Zakładu Obsługi Gospodarczej do działania w imieniu zarządcy drogi - Prezydenta Miasta w zakresie poboru opłaty dodatkowej oraz kontroli postoju pojazdów korzystających ze strefy płatnego parkowania,

- niewskazanie podstaw prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw

i obowiązków będących przedmiotem postępowania, co tym samym stanowi naruszenie art. 124 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego,

- niewskazanie podstaw prawnych, na jakich działa MZOG w zakresie pozyskiwania

i przetwarzania danych osobowych właścicieli pojazdów,

- nieprzeprowadzenie postępowania w zakresie nieistnienia obowiązku, ze względu na brak uprawnień MZOG i jego pracowników do działania jako zarząd drogi.

Podnosząc takie zarzuty, skarżący wniósł o uznanie skargi za zasadną.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej: p.p.s.a. - sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ustalenie, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).

W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia skargę należało oddalić, Sąd nie znalazł bowiem podstaw do stwierdzenia,

że postanowienie to wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa w podanym wyżej stopniu.

Wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zobowiązany może wnieść zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, przy czym podstawą zarzutu mogą być wyłącznie okoliczności (przesłanki) wymienione w tym przepisie (w punktach 1 – 10).

Zarzuty mogą być wniesione do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od otrzymania tytułu wykonawczego – o czym poucza się zobowiązanego w treści tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 9 ustawy egzekucyjnej) – co oznacza, że nie mogą być one składane lub uzupełniane w terminie późniejszym, np. w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego lub w skardze do sądu, bowiem to organ egzekucyjny musi je rozpoznać (po ewentualnym uzyskaniu stanowiska wierzyciela – jeżeli organ egzekucyjny nie jest równocześnie wierzycielem).

W przedmiotowej sprawie organem egzekucyjnym jest Prezydent Miasta, będący równocześnie wierzycielem egzekwowanej należności, zatem nie powstała konieczność – przewidziana w art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej -zwracania się do wierzyciela o uprzednie zajęcie stanowiska w przedmiocie zgłoszonych zarzutów. Stanowisko takie zostało ugruntowane w orzecznictwie sądowym (vide: uchwała NSA z 25.06.2007 r. sygn. akt I FPS 4/06, publ. w ONSAiWSA 2007/5/112; wyrok NSA z 21.07.2009 r., sygn. akt II FSK 400/08, publ. LEX nr 549015), zasadnie więc organ egzekucyjny wydał przedmiotowe postanowienie na podstawie art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej, bez uzyskania stanowiska wierzyciela.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi jest wydane w postępowaniu egzekucyjnym ostateczne postanowienie odmawiające uwzględnienia zarzutów, wobec czego - w związku z charakterem obowiązku, jaki wskazany został w wystawionym przez wierzyciela tytule wykonawczym, tj. obowiązku poniesienia opłat dodatkowych z tytułu nieopłaconego postoju w strefie płatnego parkowania - wskazać należy,

iż obowiązek poniesienia takich opłat określony został w przepisach ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838, ze zm.). Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, "korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania". Strefę taką ustala rada gminy (rada miasta) – art. 13b ust. 3 ustawy. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się, jak to określa art. 13b ust. 1 ustawy, za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Ustawodawca w art. 13b ust. 2 ustawy wskazał też cel ustalania stref płatnego parkowania, stanowiąc, że: "Strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej".

Ustalając strefę płatnego parkowania rada gminy (miasta) ustala też wysokość stawek ww. opłaty oraz określa sposób ich pobierania (art. 13 ust. 4 pkt 1 i 3).

Za nieuiszczenie takiej opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania również określa rada gminy (art. 13f ust. 1 i 2).

Opłaty te, a więc zarówno opłatę za parkowanie w strefie płatnego parkowania, jak i opłatę dodatkową za nieuiszczenie takiej opłaty, pobiera zarząd drogi,

a w przypadku jego braku - zarządca drogi (art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3), którym w przypadku dróg publicznych (ulic) położonych w granicach miasta na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta (art. 19

ust. 5) - jak ma to miejsce w przypadku S.

Jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów, obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa, tj. z ww. przepisów ustawy o drogach publicznych i wydanej z jej upoważnienia uchwały rady miasta, stanowiącej – w myśl art. 87

ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – akt prawa miejscowego, obowiązujący każdego, na obszarze działania organu, który je ustanowił.

Obowiązek taki winien być wykonany niezwłocznie po wystąpieniu określonego stanu faktycznego (zaparkowania w strefie płatnego parkowania, a w odniesieniu

do opłaty dodatkowej - nieuiszczenia opłaty parkingowej), z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek. Dla realizacji obowiązku poniesienia opłaty parkingowej nie jest zatem koniecznym jego konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, np. decyzji. Ze względu na jej funkcjonale związanie z opłatą

za parkowanie w strefie płatnego parkowania, również w przypadku powstania obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej, wydanie takiego indywidualnego aktu administracyjnego nie jest wymagane. Co więcej, ustawodawca nie upoważnił organów administracji do wydawania takich aktów. Również przepisy ustawy stwierdzające,

iż opłaty te są "pobierane", a nie np. wymierzane, ustalane, określane przez organ administracji, dodatkowo potwierdza zasadność tego wniosku.

Sporządzane przez inspektora SPP (działającego z upoważnienia zarządcy drogi) zawiadomienie o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania - jak to w rozpatrywanej sprawie miało miejsce w 46 przypadkach, w okresie od 19.08.2004 r. do 07.04.2006 r. - którego oryginał umieszczany jest za wycieraczką pojazdu, stanowi zatem dokument (dowód) potwierdzający nieuiszczenie opłaty, a zarazem stanowi ono dla korzystającego z drogi dodatkową i wystarczającą informację o (powstałym z mocy prawa) obowiązku uiszczenia opłaty. Ani przepisy ustawy o drogach publicznych, ani postanowienia uchwał Rady Miasta nie ustanawiają obowiązku doręczania takich zawiadomień "za potwierdzeniem odbioru", nie można też uznać, by taki sposób dodatkowego informowania korzystającego ze strefy płatnego parkowania naruszał prawa gwarantowane w Konstytucji, tym bardziej, iż dokument ten nie nakłada

na korzystającego z parkingu jakichkolwiek obowiązków, a jedynie dodatkowo informuje o nieopłaconym postoju. Obowiązek poniesienia opłaty powstał bowiem z mocy prawa w momencie postawienia pojazdu w strefie.

Poza sporem w rozpatrywanej sprawie pozostaje, że będąca przedmiotem egzekucji kwota pieniężna [...] zł stanowi (wraz z kosztami upomnienia) konsekwencję stwierdzenia przez powołanych do tego inspektorów SPP braku poniesienia w 46 przypadkach opłaty za parkowanie należącego do skarżącego samochodu osobowego [...] nr rej. [...] w strefie płatnego parkowania. Niesporne jest również, że wierzyciel (Prezydent Miasta) wzywał T. M. do uiszczenia ww. kwoty, a wobec niedokonania zapłaty, wystawił wobec zobowiązanego tytuł wykonawczy i skutecznie go doręczył, wszczynając tym samym postępowanie egzekucyjne, występując w nim w roli organu egzekucyjnego.

Odnosząc się kolejno do treści zarzutów zgłoszonych w tym postępowaniu przez T. M. w piśmie z dnia 25 sierpnia 2010 r., stwierdzić należy, że zarzut naruszenia art. 33 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 ustawy egzekucyjnej (tj. niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów ustawowych - określonych w art. 27), nie jest zasadny. Zgodnie z art. 27 pkt 3 wymienionej ustawy, tytuł wykonawczy powinien zawierać: treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek. Podniesiony zarzut skarżący uzasadnił tym, iż w tytule wykonawczym wskazano błędną podstawę prawną egzekwowanej należności (rubryka 29 tytułu), tj. wskazano jako podstawę prawną uchwały Rady Miasta, których postanowienia (§ 11 uchwały z 01.12.2003 r. i § 1 pkt 4 ppkt 2 i 3 uchwały zmieniającej z 22.11.2004 r.) dotyczące opłaty dodatkowej dotknięte są wadą nieważności, bowiem naruszają art. 94 Konstytucji i są niezgodne z upoważnieniem zawartym w ustawie o drogach publicznych (w której stwierdzono, że opłaty pobiera zarządca lub zarząd drogi – a nie, jak w uchwałach,

iż opłatę dodatkową "uiszcza się w biurze Strefy Płatnego Parkowania lub na rachunek bankowy"). Ponadto, zdaniem skarżącego, zapisy uchwał, iż obowiązek wniesienia opłaty za parkowanie oraz opłaty dodatkowej powstaje z mocy prawa, narusza wprost art. 217 Konstytucji.

Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego. W ocenie Sądu, wskazane postanowienia uchwał rady miasta nie są sprzeczne ani z Konstytucją, ani z ustawą o drogach publicznych, zgodnie z którą (art. 13b ust. 4 oraz art. 13f ust. 2) to właśnie rada gminy (rada miasta) została upoważniona do określenia sposobu pobierania opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych w SPP oraz opłat dodatkowych – co Rada Miasta wykonała – a zawarte w uchwale określenie, iż opłatę dodatkową "uiszcza się w biurze SPP lub na rachunek bankowy" nie jest sprzeczne z zapisem ustawy, że opłaty pobiera zarząd (lub zarządca) drogi. Zapis ustawy oznacza bowiem, że uprawnionym do pobierania opłat jest zarząd (zarządca) drogi (w przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta, będący zarządcą drogi), a zatem ten właśnie organ administracji publicznej uprawniony jest też do ich egzekwowania w razie niedokonania takiej opłaty przez podmiot zobowiązany. Nie może budzić wątpliwości, iż czynności techniczne związane z tym poborem (tu: przyjmowanie wpłat w kasie SPP) mogą wykonywać osoby (podmioty) wskazane przez upoważniony przez ustawodawcę organ (tj. Radę Miasta), bowiem wskazanie to mieści się w ustawowym pojęciu "określenia sposobu pobierania opłat" i nie zmienia ono podmiotu będącego beneficjentem tych opłat (tj. zarządcy drogi). Potwierdzeniem tego jest fakt, iż upomnienie do zapłaty należności z tytułu opłaty dodatkowej podpisała osoba upoważniona przez Prezydenta Miasta, a tytuł wykonawczy wystawiony został przez ten organ (jako wierzyciela egzekwowanej należności). Również wskazywane przez skarżącego postanowienia uchwały nr XX/365/04 Rady Miasta Szczecin z 26 kwietnia 2004 r. w sprawie utworzenia zakładu budżetowego pod nazwą "Miejski Zakład Obsługi Gospodarczej" i uchwały nr LV/1032/06 z 24 kwietnia 2006 r. zmieniającej uchwałę nr XX/365/04, nie mogą świadczyć o pozbawieniu zarządcy drogi prawa poboru opłat na rzecz innego podmiotu, bowiem powołanie takiego zakładu budżetowego i upoważnienie go do wykonywania określonych czynności technicznych związanych z pobieraniem opłat, określonych ogólnie w § 2 pkt 6 jako: "obsługa zadań związanych z prowadzeniem Stefy Płatnego Parkowania", a w statucie tego zakładu (stanowiącym załącznik do uchwały), jako: sprzedaż biletów postojowych i abonamentowych, prowadzenie kontroli prawidłowości wnoszenia opłat za postój pojazdów w SPP, a od 24.04.2006 r. także przygotowywanie dokumentacji, niezbędnej do podjęcia windykacji należności z tytułu nieopłaconego postoju w SPP, w niczym nie ograniczyły ustawowego prawa zarządcy drogi do poboru opłat. Nie sposób też uznać, iż wszystkie czynności techniczne i organizacyjne związane z poborem opłat miałby wykonywać zarządca drogi (prezydent miasta), bez możliwości ich wykonywania przez powołany przez radę miasta (a więc organ upoważniony przez ustawę do określenia sposobu pobierania opłat) zakład budżetowy samorządu terytorialnego, którego dyrektor działa na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez prezydenta miasta (§ 5 ust. 1 statutu wymienionego zakładu budżetowego). Stwierdzić też należy, że akceptacja prezentowanej przez skarżącego interpretacji ustawowego określenia, iż opłaty "pobiera zarząd (zarządca) drogi" prowadziłaby do wniosku, że przepisy ustawy o drogach publicznych (art. 13b ust. 4 pkt 3 i art.13f ust. 2) upoważniające a zarazem nakładające na radę gminy (miasta) obowiązek określenia sposobu pobierania opłat, są zbędne – taka wykładnia przepisów ustawy jest jednak nieuprawniona.

Także kwestionowane przez skarżącego zapisy uchwały rady miasta,

iż obowiązek wniesienia opłaty i opłaty dodatkowej powstaje z mocy prawa, nie narusza art. 217 Konstytucji, bowiem – jak wskazano powyżej – zapis ten jest zgodny z prawem (tj. art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13f ust. 1 ustawy o drogach publicznych). Stwierdzić też należy, że te postanowienia uchwały rady miasta nie mają charakteru stanowiącego (regulującego te kwestie prawne), lecz jedynie charakter informacyjny – nie mogą zatem być uznane za naruszające art. 217 Konstytucji, zgodnie z którym, nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy.

Z powyższych względów nie jest też zasadny zarzut skarżącego, iż opłaty dodatkowe nie podlegają egzekucji – bowiem może je pobierać tylko zarządca lub zarząd drogi – a nie podmiot nieuprawniony, tj. zakład budżetowy (MZOG).

Prawidłowo także organy egzekucyjne nie uwzględniły zarzutu naruszenia art. 33 pkt 2 ustawy egzekucyjnej, zgodnie z którym podstawą zarzutu może być "określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia o którym mowa w art. 3 i 4 ustawy". Skarżący wskazał na art. 3 w zw. z art. 2 omawianej ustawy, uznając, iż obowiązek musi być wymierzony przez organ administracji publicznej, a więc musi wynikać z decyzji lub postanowienia, bowiem opłata dodatkowa ma charakter sankcyjny. Takiego poglądu Sąd nie podziela. W myśl art. 3 § 1 ustawy egzekucyjnej, "egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej". Zawarta w tym przepisie alternatywa jest alternatywą rozłączną, zatem logicznym i oczywistym jest, że obowiązek wynikający bezpośrednio z przepisu prawa (w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego – a tak jest w przypadku przedmiotowych opłat), nie musi być wymierzany (ustalany) decyzją lub innym orzeczeniem administracyjnym –

bo w takim wypadku ww. przepis ustawy byłby nielogiczny. Dodatkowo można wskazać, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, na które powołał się skarżący, dotyczyło przepisu ustanawiającego karę pieniężną, a więc nie można go odnosić do opłat, nie mających charakteru kary, lecz opłaty za korzystanie z miejsca parkingowego. Ponadto, zgodnie z art. 2 § 1 pkt 3 ustawy egzekucyjnej, egzekucji administracyjnej podlegają także należności pieniężne, inne niż wymienione w pkt 1 i 2, jeżeli pozostają we właściwości rzeczowej organów administracji publicznej. Zarzut naruszenia art. 33 pkt 2 ustawy egzekucyjnej jest więc chybiony.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 33 pkt 1, 2 i 7 w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a., tj. braku wymagalności egzekwowanej należności, bowiem nie upłynął jeszcze termin do wykonania obowiązku o którym mowa w art. 15, stwierdzić należy, iż art. 15 § 1 wymienionej ustawy stanowi, że: "Egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia". Zdaniem skarżącego, wierzyciel nie miał prawa wysyłać upomnienia – bo ani ustawa ani uchwała nie określają terminu wnoszenia opłat dodatkowych. Także i tego poglądu Sąd nie podziela. Rzeczywiście ani ustawa ani uchwała rady miasta nie określają bezpośrednio terminu wnoszenia opłat dodatkowych, co nie oznacza jednak, że termin taki nie istnieje. Wykładnia logiczna art. 13f ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych pozwala na jednoznaczne określenie tego terminu: obowiązek dokonania opłaty dodatkowej powstaje z chwilą stwierdzenia, że nie została dokonana opłata

za parkowanie – co praktycznie w postępowaniu egzekucyjnym oznacza, iż powstał on w dniu sporządzenia zawiadomienia o nieopłaconym postoju – w tym dniu bowiem zarząd drogi nabył uprawnienie do pobrania takiej opłaty. Uznać więc należy,

że podniesiony zarzut nie jest zasadny, a postępowanie egzekucyjne wszczęto zgodnie z przepisem art. 15 § 1 u.p.e.a.

Zarzut naruszenia art. 33 pkt 4 ustawy egzekucyjnej w zw. z art. 13f ustawy o drogach publicznych skarżący uzasadnił tym, iż "w większości przypadków zachodzi błąd co do osoby zobowiązanej, gdyż w ponad 90% z samochodu korzystali inni korzystający z drogi niż właściciel pojazdu, to zarządca drogi powinien ustalić, kto korzystał ze strefy, właściciel nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji, korzystającym nie musi być właściciel".

Odpowiadając na taki zarzut, Sąd uznał, że logiczna wykładnia przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13f ust. 1 ustawy o drogach publicznych wskazuje, iż "korzystającym z drogi" w chwili parkowania pojazdu w SPP jest osoba pozostawiająca pojazd w tej strefie (praktycznie osoba kierująca pojazdem), gdyż jest to osoba, która posiada (a przynajmniej powinna posiadać) świadomość parkowania pojazdu w takiej strefie i praktycznie tylko ona może w tym momencie dokonać technicznej czynności dokonania opłaty (poprzez nabycie i zakreślenie biletu parkingowego lub dokonanie opłaty w tzw. parkomacie i umieszczenie tych dowodów w widocznym miejscu w pojeździe). Zasadnym i logicznym zatem było określenie w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy, iż obowiązanym do poniesienia opłaty ("zwykłej") za parkowanie jest "korzystający z drogi publicznej", bowiem niewątpliwie kierowany jest on do każdej osoby, która pozostawia pojazd w strefie płatnego parkowania. Jeżeli jednak opłata taka nie zostanie dokonana, a więc powstanie obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej, wezwanie do jej uiszczenia powinno być kierowane do właściciela pojazdu. Za takim rozumieniem ww. przepisów przemawia logiczna i celowościowa ich wykładnia. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, iż kierowanie egzekucji do właściciela samochodu opiera

się zwykle na dwóch powiązanych elementach, tj. na domniemaniu faktycznym wynikającym z doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, że to przede wszystkim właściciel samochodu z niego korzysta (a więc jest "korzystającym z dróg publicznych"), a ponadto z założenia, iż jeśli właściciel samochodu w danym dniu z niego nie korzystał, to wie kto to uczynił – pomija się tu (nie występujące w przedmiotowej sprawie) przypadki kradzieży pojazdu, jak i sytuacje, gdy właścicielem pojazdu jest osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej (vide: wyrok NSA z 18.08.2009 r., sygn. akt II FSK 591/08). Zdaniem Sądu, należy przede wszystkim podkreślić, iż istotną (relewantną) przesłanką powstania obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej jest fakt pozostawania (parkowania) pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania bez uiszczonej opłaty za parkowanie – a taki stan przekreśla cele wprowadzenia stref płatnego parkowania, określone w art. 13b ust. 2 ustawy o drogach publicznych. W takiej sytuacji prawne znaczenie dla powstania obowiązku zapłaty dodatkowej i jej egzekwowania ma więc fakt zajmowania przez pojazd miejsca w takiej strefie (co uniemożliwia parkowanie innych pojazdów w tym miejscu), a zatem bez znaczenia dla powstania tego obowiązku jest to, kto pozostawił pojazd w strefie, istotne jest natomiast, czyj pojazd to miejsce zajmował. Prawidłowa wykładnia wymienionych przepisów ustawy o drogach publicznych uzasadnia zatem stwierdzenie, że publicznoprawny obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty za parkowanie obciąża właściciela pojazdu (z zastrzeżeniem sytuacji szczególnych,

np. udokumentowanej kradzieży pojazdu, czy używania pojazdu na podstawie umowy leasingu z bankiem), a nie osobę, która pozostawiła pojazd w tej strefie. Nie ma więc ani prawnego ani logicznego uzasadnienia, dla ustalania w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym ściągnięcia nieuiszczonych opłat dodatkowych osoby, która pozostawiła pojazd w takiej strefie. Ustalanie takiej osoby byłoby niezbędne w razie naruszenia przepisów o ruchu drogowym, bowiem naruszenie takie może skutkować nałożeniem kary (mandatu) za takie wykroczenie, jednak obowiązek poniesienia omawianej opłaty dodatkowej nie wynika z takiego karalnego zachowania.

Wydanie pojazdu przez właściciela do używania innym osobom nie powinno więc mieć – w ocenie Sądu – znaczenia w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłaty dodatkowej, stanowić ono może podstawę do ewentualnego żądania zwrotu poniesionej opłaty na drodze postępowania cywilnego, co gwarantuje ochronę praw właściciela pojazdu. Wskazać też należy, że uchwała Rady Miasta umożliwia też uiszczenie opłat za parkowanie poprzez wykupienie abonamentu

(od jednodniowego do dwunastomiesięcznego) - § 5 pkt 2 uchwały z 1 grudnia 2003 r. - co także pozwala właścicielowi pojazdu (w szczególności osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, a także indywidualnym pracodawcom) na uniknięcie przypadków nieuiszczenia opłaty za parkowanie przez osoby, którym przekazali pojazd do używania, powodujące powstanie obowiązku poniesienia opłaty dodatkowej.

Odmienna wykładnia omawianych przepisów, nakazująca w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym ściągnięcia opłat dodatkowych ustalanie osób, które faktycznie pozostawiły pojazd samochodowy w strefie płatnego parkowania nie znajduje więc racjonalnego uzasadnienia – pomijając względy praktyczne, a także prawne, związane z takim ustalaniem (np. konieczność rozstrzygania sporów pomiędzy właścicielem, a wskazaną przez niego osobą lub osobami - spory takie, jako wynikające z czynności (umów) cywilnoprawnych powinny być rozstrzygane przez sądy cywilne w procesach o zwrot (odszkodowanie) uiszczonej opłaty dodatkowej). Stwierdzić też należy, że w takim razie osoby prawne lub inne jednostki organizacyjne w istocie byłyby zwolnione z obowiązku ponoszenia opłat dodatkowych, bowiem podmioty te nie byłyby "korzystającymi z drogi publicznej" w prezentowanym przez skarżącego rozumieniu tych przepisów. Zauważyć przy tym wypada, iż w przedmiotowej sprawie skarżący nie próbował nawet wskazać osób, które (jego zdaniem) pozostawiały jego pojazd w strefie płatnego parkowania.

W piśmie z dnia 25 sierpnia 2009 r. zawierającym zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym T. M. podniósł też zarzut bezprawnego pozyskiwania iprzetwarzania przez ww. Miejski Zakład Obsługi Gospodarczej danych osobowych właścicieli pojazdów, wskazując, że pracownicy tego zakładu nie posiadają upoważnień, o których mowa w art. 21 ust. 1a ustawy o drogach publicznych. Zarzutu tego skarżący nie powiązał z żadną przesłanką, o której mowa w art. 33 ustawy egzekucyjnej. Organ egzekucyjny (a także organ II instancji) nie odniósł się do takiego zarzutu, wskazując uprzednio, jakie okoliczności mogą być przedmiotem zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym. Wprawdzie organ egzekucyjny, zgodnie z zasadą przekonywania, powinien wyjaśnić dlaczego nie odniósł się do takiego zarzutu, jednak nie można tego uchybienia uznać za naruszenie przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ egzekucyjny nie był bowiem uprawniony do rozstrzygania, czy pracownicy MZOG, wykonujący ww. zadania związane z obsługą strefy płatnego parkowania na podstawie uchwały rady miasta, naruszyli przepisy o ochronie danych osobowych właścicieli pojazdów samochodowych (zauważyć przy tym należy, że danymi takimi dysponuje Prezydent Miasta, realizując zadania związane z ewidencją pojazdów mechanicznych) – badanie takiego zarzutu należy bowiem do zadań głównego inspektora danych osobowych i zarzut taki nie ma wpływu na dopuszczalność przedmiotowej egzekucji.

Stwierdzić też należy, że organy egzekucyjne nie odniosły się również do zarzutu dotyczącego niedopuszczalności egzekucji z powodu wykonywania przez pracowników MZOG czynności związanych z obsługą strefy płatnego parkowania (w szczególności przyjmowania wpłat). Także w tym zakresie takie uchybienie proceduralne (wada uzasadnienia postanowienia) należy uznać za nie mogące mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem treść przepisów ustawy o drogach publicznych i wydanych na jej podstawie i w granicach ustawowego upoważnienia uchwał rady miasta pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, iż takie czynności techniczne przekazane uchwałami do wykonywania przez zakład budżetowy (np. przyjmowanie wpłat) nie narusza prawa, a więc nie było podstaw do uwzględnienia przez organ egzekucyjny takiego zarzutu skarżącego.

Nie znajdując w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie ostateczne wydane zostało z naruszeniem prawa w stopniu wskazanym na wstępie, stosownie do przepisu art. 151 p.p.s.a. orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.