Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 520/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2017-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 31 ust. 1, 3 i 4, art. 34 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1629
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Ke 520/17

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 12 czerwca 2017 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (dalej jako "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Michałów z dnia 6 lutego 2017 r. znak: [...] orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonych w miejscowości T., oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] z działką [...] oraz przekazaniu sprawy z urzędu do rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy w P..

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ II instancji wskazał, co następuje.

Na wniosek L. W. zostało wszczęte postępowanie rozgraniczeniowe nieruchomości położonych w miejscowości T. — działek nr [...], nr [...], nr [...] z działkami nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], przy czym granica pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] nie została ustalona podczas czynności rozgraniczeniowych na gruncie z powodu sporu dotyczącego własności działki nr [...], która według E. W. należy do niej, zaś według M. M. wchodzi w skład działki nr [...] oraz z powodu rozbieżności w przebiegu granicy wskazanej na mapie z rejestrem pomiarowym z dnia 10 lipca 1959 r. nr [...], zarysie pomiarowym do założenia ewidencji gruntów i budynków nr [...]. Powyższe spowodowało umorzenie postępowania przez organ I instancji na podstawie art. art. 34 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.) i przekazanie sprawy do rozpatrzenia właściwemu sądowi. Nadto wskazano, że ustalenie granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] na podstawie operatu nr [...] z opracowania mapy do celów prawnych dla działek nr [...] i nr [...] do sprawy sygn. akt XI C [...] spowodowałoby określenie zasięgu prawa własności w postępowaniu administracyjnym, a nie sądowym.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła E. W..

Rozpatrując to odwołanie, Kolegium wskazało na treść art. 34 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.) i podniosło, że jeżeli zatem strony, pomiędzy którymi istnieje spór co do położenia granicy między nieruchomościami, w toku czynności rozgraniczeniowych nie zawrą ugody, a jednocześnie nie można ustalić przebiegu granicy na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron, wówczas właściwy organ zobowiązany jest wydać decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego i przekazać sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi. Powołując się na art. 33 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, organ II instancji wyjaśnił, kiedy wójt wydaje decyzję o rozgraniczeniu, a także podniósł, że w myśl art. 31 ust. 1 tej ustawy czynności ustalenia przebiegu granic dokonuje geodeta upoważniony przez organ, na którym spoczywa obowiązek zebrania i oceny wszystkich dowodów w sprawie tj. wyszukania i sprawdzenia wszelkich istniejących dokumentów świadczących o stanie prawnym nieruchomości i to nie tylko tych, które znajdują się w państwowym zasobie dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, ale także materiałów archiwalnych i tych, które dla potrzeb postępowania przedstawi strona. Sporządzony przez upoważnionego geodetę operat rozgraniczeniowy oraz opinia techniczna stanowią dowód w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości i jak każdy dowód w sprawie administracyjnej podlegają ocenie organu przed podjęciem rozstrzygnięcia w sprawie. Kolegium podkreśliło, że to organ a nie biegły (w omawianej sprawie upoważniony geodeta) decyduje o załatwieniu sprawy. Przed wydaniem decyzji orzekającej o umorzeniu postępowania organ winien dokonać oceny prawidłowości czynności przeprowadzonych przez geodetę, zarówno co do przestrzegania przez niego przepisów proceduralnych, jak i przepisów prawa materialnego. Rola jaką odgrywa w postępowaniu rozgraniczeniowym geodeta nie zwalnia organu z dokonania takiej oceny. Organ odwoławczy, powołując się na art. 31 ust. 1 i ust. 2 ustawy – Prawo geodezyjnej i kartograficzne wyjaśnił, w jaki sposób ustala się przebieg granic oraz wskazał, że szczegółowy wykaz dokumentów, które mogą stanowić podstawę ustalenia przebiegu granic zawiera rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453), a w szczególności § 3-7 tego rozporządzenia. Organ II instancji wyjaśnił, że powyższe przepisy określają jednocześnie pierwszeństwo ustaleń dokonanych w oparciu o wymienione w ustawie dokumenty przed oświadczeniami stron, przy czym przyznają pierwszeństwo dokumentom geodezyjnym nad dokumentami takimi jak mapy i plany obejmujące granice albo inne elementy pozwalające na odtworzenie lub analizę przebiegu granic. Organ orzekający winien zatem szczegółowo uzasadnić przyczyny, które spowodowały konieczność umorzenia postępowania z uwagi na brak możliwości dokonania rozgraniczenia, jednakże postępowanie w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości organ administracji publicznej prowadzi, korzystając w tym zakresie z osoby posiadającej wiedzę fachową, tj. geodety. Organ odwoławczy podkreślił także, że wszczęte przez organ administracji publicznej postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości może zostać zakończone wyłącznie przez wydanie jednego z trzech rodzajów decyzji administracyjnych:

- decyzji merytorycznej o zatwierdzeniu ustalonych przez geodetę granic (art. 31 ust. 2 i ust. 3 oraz art. 33 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne),

- decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego i przekazaniu sprawy z urzędu do rozpatrzenia sądowi powszechnemu (art. 34 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy),

- decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego (art. 31 ust. 4 ww. ustawy w zw. z art. 105 § 1 kpa).

Podstawą zaś wydania któregokolwiek z ww. rozstrzygnięć są wiążące ustalenia uprawnionego geodety wyznaczonego do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego.

Z opinii przedstawionej przez geodetę upoważnionego przez Wójta G. M. wynika, jak wyjaśniło Kolegium, że granica pomiędzy działką nr [...] i działką nr [...] nie została ustalona podczas czynności rozgraniczeniowych na gruncie z powodu sporu dotyczącego własności działki nr [...], która według E. W. należy do niej - zgodnie z Kw [...], a według Pana M. M. wchodzi w skład działki nr [...] objętej AWZ z dnia 20 grudnia 1975 r. [...] oraz rozbieżności w przebiegu granicy wskazanej na mapie z rejestrem pomiarowym z dnia 10 lipca 1959 r. nr [...] i zarysie pomiarowym do założenia ewidencji gruntów i operacie nr [...]. Przy tym Kolegium podkreśliło, że rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. W postępowaniu rozgraniczeniowym ani geodeta, ani tym bardziej organ I instancji nie zajmują się ustalaniem prawa własności rozgraniczanych nieruchomości. Geodeta ustala tylko i wyłącznie przebieg granicy. Jeżeli zaś zgromadzony materiał dowodowy pozwala, mimo braku zgody stron, na wydanie decyzji rozgraniczeniowej, organ administracji dokonuje tego rozgraniczenia, nie bacząc, czy legitymuje się zgodą stron na wskazany przez geodetę przebieg granicy.

Sporządzony przez uprawnionego geodetę w dniu 5 października 2016 r. protokół graniczny nie ustala przebiegu granicy między działkami nr [...] i nr [...]. Upoważniony geodeta, w opinii dotyczącej przebiegu granic z dnia 8 grudnia 2016 r., po analizie dokumentów i danych liczbowych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego stwierdził, że sporna jest własność gruntu oznaczonego w ewidencji jako działka nr [...] o pow. 0,1717 ha, który według E. W. należy do niej zgodnie z księgą wieczystą, a według M. M. wchodzi w skład działki [...] na podstawie AWZ. Przedmiotowy grunt był objęty postępowaniem sądowym w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, a wniosek został oddalony. Nadto granica pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] nie została ustalona również z powodu rozbieżności w przebiegu granicy wykazanej na mapie z rejestrem pomiarowym z dnia 10 lipca 1959 r. nr [...], zarysie pomiarowym do założenia ewidencji gruntów (operat [...]/162/68) i operacie nr [...] z opracowania mapy do celów prawnych dla działek nr [...] i [...]. Następnie geodeta wskazał, że postępowanie w sprawie ustalenia granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] należy umorzyć i przekazać do rozpatrzenia właściwemu sądowi, natomiast ustalenie granicy pomiędzy ww. działkami na podstawie operatu z opracowania mapy do celów prawnych dla działek nr [...] i [...] do sprawy XI C [...] spowodowałoby określenie zasięgu prawa własności w postępowaniu administracyjnym.

W konsekwencji, jak stwierdziło Kolegium, skoro w rozpoznawanej sprawie brak jest właściwych dokumentów pozwalających na jednoznaczne określenie granicy, a stanowiska stron co do przebiegu granicy są sprzeczne, Wójt G. M. nie miał kompetencji do dokonania rozgraniczenia nieruchomości. Przepisy ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne nie wyposażają organów administracji w prawo do rozstrzygania sporów pomiędzy stronami w kwestii rozgraniczenia. Organ administracji może wydać decyzję merytoryczną, gdy dysponuje dowodami geodezyjnymi i kartograficznymi, na podstawie których władny jest zająć stanowisko w zakresie przebiegu linii granicznych określonych nieruchomości. W postępowaniu

administracyjnym organ nie ma kompetencji do wydawania decyzji o rozgraniczeniu

nieruchomości na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania. Gdy między stronami istnieje spór co do przebiegu linii granicznych, a równocześnie nie ma podstaw do wydania merytorycznej decyzji o zatwierdzeniu granic to

wówczas organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania i przekazaniu z urzędu sprawy sądowi na podstawie art. 34 ust. 1 i 2 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne.

W rozpatrywanej sprawie organ I instancji zasadnie zaakceptował ustalenia geodety opisane w protokole granicznym z dnia 23 września 2016 r. i z dnia 5 października 2016 r. oraz sporządzoną w dniu 8 grudnia 2016 r. opinię geodezyjną

w sprawie spornego odcinka granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...]. Akta sprawy wskazują, że zebrany przez geodetę materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji administracyjnej w oparciu o art. 33 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, natomiast strony postępowania nie zawarły ugody, o której mowa w art. 31 ust. 4 tej ustawy, co w realiach przedmiotowej sprawy oznacza konieczność umorzenia postępowania i przekazania sprawy do sądu powszechnego. Organ wyjaśnił przy tym, że decyzja wydana na podstawie art. 34 ust. 2 powyższej ustawy nie rozstrzyga sprawy co do istoty, a jedynie kończy bieg postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Treścią decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego i przekazania sprawy sądowi nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie dotyczące przebiegu granic, lecz jedynie wymienione proceduralne powody uniemożliwiające zakończenie sprawy w postępowaniu administracyjnym, od których zaistnienia ustawodawca uzależnił możliwość umorzenia postępowania. Ponadto wzajemna relacja przepisów art. 33 i 34 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne pozwala na stwierdzenie, że umorzenie postępowania administracyjnego o rozgraniczenie i przekazanie sprawy sądowi na podstawie art. 34 ust. 2 tej ustawy, nie ma charakteru decyzji uznaniowej. Zatem, w ocenie Kolegium, prawidłowo organ I instancji wydał decyzję o umorzeniu postępowania i przekazaniu sprawy sądowi powszechnemu.

Organ II instancji wyjaśnił nadto, że w protokole granicznym z dnia 5 października 2016 r. zawarto oświadczenia stron dotyczące przebiegu granic, tj. M. M. oświadczył, że obszar działki nr [...] stanowi jego własność i jest przez niego użytkowany, a E. W. oświadczyła, że obszar działki nr [...] stanowi jej własność zgodnie z aktem notarialnym Rep. A [...] z dnia 9 sierpnia 2016 r. Nadto, z protokołu tego wynika, że granica pomiędzy działkami nr [...] i [...] w terenie została oznakowana kamieniami betonowymi i w zasadzie nie była kwestionowana przez strony - uznanie tej granicy za nieustaloną spowodowane jest rozbieżnością w ocenie tytułu własności przez strony. W związku z tym, że stanowiska stron co do przebiegu granicy są sprzeczne, organ nie ma kompetencji do dokonania rozgraniczenia.

E. W. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach, zarzucając jej brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i właściwej oceny zebranych dowodów zgodnie z art. 7 kpa. Nie ustalono, zdaniem strony, wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte ostateczne rozstrzygnięcie. Z tych przyczyn wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości z powodu powyższych naruszeń, które, w ocenie skarżącej, miały wpływ istotny na niedokończone rozgraniczenie oraz wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi E. W. podniosła, że organy powinny uwzględnić podane przez nią wskazówki, dokładnie przeanalizować i ocenić sprawę z uwzględnieniem zgromadzonych w sprawie dokumentów. W niniejszej sprawie organy nie zebrały całego materiału dowodowego i nie oceniły należycie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, naruszając art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Strona wyjaśniła, że granica między działkami od 1920 r. do 2012 r. przebiegała w linii prostej. W roku 2012 sąsiad M. M. zmienił stan granicy pomiędzy działkami nr [...] (własność skarżącej) i nr [...] (własność M. M.), zaorując ją samowolnie. Jak podniosła, przedstawiła do organu odwoławczego dowód w postaci opinii biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym w Kielcach w zakresie geodezji, który dokonał szczegółowej analizy dokumentów, prawidłowości granic i działek, wykorzystując dokumenty archiwalne i geodezyjno-prawne, za którą to opinię skarżąca poniosła wysokie koszty finansowe. Biegły inż. S. G. wykazał, że, gdy w roku 1975 został wydany AWZ, tj. 20 grudnia 1975 r., nie było działki nr [...] w ewidencji gruntów. Obowiązywała wówczas ewidencja z 1967 r., co rodzi pytanie strony o to, jak doszło do uwłaszczenia i sporządzenia wyrysu na nieistniejącą wtedy działkę. Skarżąca wskazała na niezgodność wyrysu mapy z 1983 r. działki M. M. z ewidencją gruntów. Wspólna granica działek nr [...] i [...], zdaniem skarżącej, biegnie linią prostą od drogi przez wieś do Lasów Państwowych.

Strona podniosła nadto, że tytuł własności działki nr [...] wydany w dniu 20 grudnia 1975 r., a ujawniony w księdze wieczystej w dniu 30 grudnia 1983 r. tj. 25 lat później, nie może obejmować terenu "zahipotekowanego" co najmniej 25 lat wcześniej.

Skarżąca zarzuciła, że opinie biegłych, ekspertów w swoich dziedzinach, mają ułatwić organom należytą ocenę zebranych materiałów, ale w niniejszej sprawie opinia taka nie była uwzględniona. Nie jest zrozumiałe dla strony umorzenie postępowania rozgraniczeniowego w sprawie, choć w dokumentach geodezyjno-prawnych stan granicy między działkami nie uległ zmianie. Zawsze była to linia prosta.

Autorka skargi powołała się nadto na art. 21 ust. 1 Konstytucji RP. Sformułowała pytanie o to, czy rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38 poz. 454) ma znaczenie w sprawie. Wskazała, że dokonano zmian numeracji przedmiotowych działek, ale ich stan prawny i położenie nie uległo zmianie. Granica działek jest granicą prawną (z pomiaru do celów uwłaszczeniowych), która nie może ulec zmianie. Nie jest zrozumiałe dla strony, dlaczego jej dokumenty i wyrysy muszą zawierać aktualne dane, zaś nie dotyczy to M. M., który z nieznanych przyczyn nie zaktualizował map, dokumentów.

Strona podkreśliła, że działka nr [...] (wcześniej działka nr [...]) nigdy nie wchodziła w skład działki nr [...]. Właściciele powinni mieć wiedzę o przebiegu granic własnych działek. Wyraziła niezrozumienie z tego powodu, że Sąd nie wzywa M. M. do dostarczenia zaktualizowanych dokumentów prawnych, które ona była zobowiązana wspólnie z mężem przedłożyć. Zarzuciła, że ponosi koszty pieniężne z powodu błędów organów administracyjnych, choć przedstawiła dokumenty dotyczące granic i własności działki, a biegły sądowy wykazał błędy w AWZ z 1975 r. co do działek rodziny M. M.. Zwróciła uwagę na chaos prawny co do nieruchomości w Polsce.

Końcowo strona wskazała, że według zebranych materiałów dowodowych istnieją przesłanki do ustalenia granicy między działkami nr [...] i [...].

W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia i podjęcia niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzygnięcia sprawy w sposób budzący zaufanie do organów administracji publicznej. Zwróciła uwagę na nieprawidłową numerację działki w akcie własności ziemi.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Przy piśmie przewodnim złożonym w dniu 23 września 2017 r. E. W. przedłożyła wydruki z księgi wieczystej dotyczące działki nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Skarga E. W. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Z uwagi na okoliczność, że kwestionowana jest przez skarżącą zgodność przeprowadzonego przez organy obu instancji postępowania z przepisami prawa procesowego i zasadność wydanego rozstrzygnięcia, a więc umorzenia postępowania rozgraniczeniowego, na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.), czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej (art. 31 ust. 2 tej ustawy). Jeżeli jest brak danych, o których mowa w ust. 2, lub są one niewystarczające albo sprzeczne, ustala się przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy, nadto w razie sporu co do przebiegu linii granicznych, geodeta nakłania strony do zawarcia ugody. Ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej (art. 31 ust. 3 i 4 ww. ustawy).

Stosownie do art. 33 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. W myśl art. 33 ust. 2 tej ustawy, wydanie decyzji poprzedza: dokonanie przez wójta, burmistrza (prezydenta miasta) oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami; w wypadku stwierdzenia wadliwego wykonania czynności upoważnionemu geodecie zwraca się dokumentację do poprawy i uzupełnienia (pkt 1), a także włączenie dokumentacji technicznej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (pkt 2). Stosownie zaś do art. 34 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, jeżeli w razie sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1, upoważniony geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje właściwemu wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta). Organ, o którym mowa w ust. 1, umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi (art. 34 ust. 2 ww. ustawy).

Organ administracji może zatem wydać decyzję merytoryczną, gdy dysponuje dowodami geodezyjnymi i kartograficznymi, na podstawie których władny jest zająć stanowisko w zakresie przebiegu linii granicznych określonych nieruchomości. Przy czym w postępowaniu administracyjnym organ nie ma kompetencji do wydawania decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania (por. M. Durzyńska Rozgraniczenie i podział nieruchomości, wyd. 1 LexisNexis Warszawa 2009 str. 129-141, 212-287). Jednocześnie zastrzec trzeba, że ustalenie granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron powinno nastąpić tylko wtedy, gdy wskazanemu przez strony przebiegowi granicy nie sprzeciwia się treść innych dowodów zgromadzonych w sprawie, a miarodajnych i istotnych dla ustalenia linii granicznej, w tym zwłaszcza dowodów z dokumentów (por. wyrok NSA oz. w Katowicach z dnia 9 czerwca 1997 r., SA/Ka 2492/95, ONSA 1998 nr 4 poz. 118). Zatem jeżeli nie ma właściwych dokumentów pozwalających na jednoznaczne określenie granicy, a stanowiska stron co do przebiegu granicy są sprzeczne, to organ administracyjny nie ma kompetencji do dokonania rozgraniczenia nieruchomości (zob. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2009 r., I OSK 233/09, Lex nr 588773).

W niniejszej sprawie bezspornie nie doszło pomiędzy właścicielami działek nr [...] i nr [...] do zawarcia ugody w zakresie przebiegu linii granicznych pomiędzy tymi nieruchomościami, która definitywnie kończyłaby postępowanie rozgraniczeniowe. Ponadto stanowiska stron co do przebiegu granicy między ww. działkami były sprzeczne. Również w zakresie zgromadzonej w toku postępowania rozgraniczeniowego dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej podnieść należy, że była ona niejednoznaczna dla wydania w sprawie decyzji merytorycznie rozstrzygającej spór.

Czynności ustalania przebiegu granicy pomiędzy przedmiotowymi nieruchomościami, z zachowaniem dyspozycji art. 31 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, wykonał geodeta upoważniony przez Wójta G. M., który zgromadził dokumentację konieczną do wydania opinii w sprawie ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami. Wyniki pracy geodezyjnej zamieszczone zostały w opinii z dnia 8 grudnia 2016 r., w której - po analizie dokumentów i danych liczbowych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego – geodeta wskazał, że po pierwsze, sporna jest własność gruntu oznaczonego w ewidencji jako działka nr [...] z uwagi na sprzeczne twierdzenia stron postępowania w tym zakresie tj. E. W. i M. M., a po drugie, w zakresie granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] istnieją rozbieżności co do jej przebiegu wykazanym na mapie z rejestrem pomiarowym z dnia 10 lipca 1959 r. nr [...], zarysem pomiarowym do założenia ewidencji gruntów zawartym w operacie nr [...]/162/68 i operacie nr [...] wykonanym w związku z opracowaniem mapy do celów prawnych dla działek nr [...] i [...] w związku ze sprawą toczoną przed Sądem Rejonowym w P. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (sygn. akt I C [...]).

Rację ma organ odwoławczy, że podstawą do wydania przez organ prowadzący postępowanie rozgraniczeniowe (Wójta Gminy Michałów) zarówno decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, jak również o umorzeniu postępowania (i przekazaniu sprawy z urzędu sądowi powszechnemu) są ustalenia uprawnionego geodety wyznaczonego w tym postępowaniu do dokonania czynności ustalenia przebiegu spornych granic. Bez wątpienia, z jednej strony, organ prowadzący postępowanie rozgraniczeniowe jest związany ustaleniami geodety dokonanymi w ramach tych czynności w oparciu o poprawną i zupełną dokumentację, z drugiej zaś - dokonuje jednak oceny prawidłowości czynności przeprowadzonych przez geodetę co do ich zgodności z prawem. Organ przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w danej instancji ocenia dowody z zachowaniem zasad postępowania administracyjnego, w tym – w postępowaniu rozgraniczeniowym - dowód z opinii geodety i pozostałą dokumentację przedstawioną przez geodetę w związku z wykonaniem zleconych mu czynności w tym postępowaniu.

Wbrew zarzutom skarżącej, w niniejszej sprawie organy obu instancji przeprowadziły wszechstronną ocenę dokumentacji zebranej w postępowaniu rozgraniczeniowym, w szczególności związanej z czynnościami ustalenia przebiegu spornej granicy dokonanymi przez upoważnionego geodetę. Podkreślić należy przy tym, że ani organy, ani strony postępowania nie wniosły zastrzeżeń, zarzutów do opinii geodety z dnia 8 grudnia 2016 r. Opinia ta zawiera czytelne, precyzyjne wnioski, oparte o analizę całości zgromadzonej dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, danych liczbowych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, wywiadu terenowego, a także oświadczeń stron postępowania. Wiarygodność tego dowodu nie budzi wątpliwości, stąd zasadnie organy orzekające w postępowaniu rozgraniczeniowym oparły swoje ustalenia faktyczne na ustaleniach geodety wynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego. Wynika z nich, że wobec stwierdzonych rozbieżności w dokumentach z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nie jest możliwe w niniejszej sprawie dokonanie ustalenia przebiegu spornej granicy pomiędzy nieruchomościami oznaczonymi jako działki ewidencyjne nr [...] i [...].

Zauważyć należy także, nie podzielając przy tym argumentacji skargi, że dokonując kluczowych dla rozstrzygnięcia sporu granicznego ustaleń faktycznych, zarówno geodeta, a następnie organy obu instancji uwzględniły operat nr [...] z opracowania mapy do celów prawnych dla działek nr [...] i nr [...] wykonany w związku z postępowaniem sądowym toczonym przed Sądem Rejonowym w P. (sygn. akt I C [...]). Opinia biegłego sądowego geodety wykonana w toku wskazanego postępowania sądowego stanowi dowód w sprawie i jest poddawany ocenie wespół z pozostałymi dowodami. Nie może prowadzić do podważenia prawidłowości dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych okoliczność, że w niniejszej sprawie nie doszło do ustalenia przebiegu granicy w oparciu o ten operat (nr [...]), a także w oparciu o wnioski wynikające z opinii geodety S. G., z uwagi na rozbieżności w przebiegu przedmiotowej granicy stwierdzone w oparciu o pozostałą dostępną i ujawnioną dokumentację przez geodetę w toku niniejszego postępowania rozgraniczeniowego. Ponadto nie sposób nie zauważyć, że analiza treści opinii biegłego sądowego sporządzonej w sprawie sygn. akt I C [...] wskazuje, iż przebieg granicy pomiędzy działkami, których dotyczyło postępowanie sądowe przed Sądem Rejonowym w P. (nr [...] i [...]) nie był niesporny i oczywisty, co w istocie potwierdza argumentację organów orzekających w toku niniejszego postępowania, że ustalenie granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] na podstawie operatu wykonanego w związku ze sprawą I C [...] spowodowałoby określenie zasięgu prawa własności w postępowaniu administracyjnym a nie sądowym, zaś w świetle powyżej przytoczonych przepisów prawa i stanowiska judykatury, stanowiłoby istotne naruszenie prawa.

W konkluzji stwierdzić, że postępowanie rozgraniczeniowe, w którym wydane zostały zaskarżona decyzja, a także decyzja organu I instancji, zostało przeprowadzone w sposób zgodny z przepisami prawa procesowego, w szczególności z art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (w skrócie: k.p.a.), a uzasadnienia powyższych decyzji spełniają wymogi określone w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Nadto wynik tego postępowania doprowadził do uzasadnionego wniosku, że zgromadzone w toku postępowania rozgraniczeniowego dowody nie pozwalały na jednoznaczne określenie granicy pomiędzy działkami ewidencyjnymi nr [...] i nr [...], stąd w zgodzie z przepisami prawa organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy Michałów w przedmiocie umorzenia postępowania i przekazania sprawy z urzędu do rozpatrzenia przez właściwy sąd rejonowy.

Z powyższych przyczyn Sąd ocenił za niezasadne wskazane w skardze zarzuty, jak również kontrola, jakiej Sąd dokonuje z urzędu, nie doprowadziła do ujawnienia naruszenia prawa prowadzącego do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Z tych przyczyn, na zasadzie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalił skargę.