Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 475/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 105 par. 1, art. 107 par. 1 i par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 c), art. 152;
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 20 lipca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś (spr.) Sędziowie NSA Jolanta Szaniecka NSA Tadeusz M. Geremek Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi J. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Poznaniu z dnia 24 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

W dniu 8 czerwca 2009 r. J. S. złożył wniosek o umorzenie odsetek od zadłużenia z tytułu zaległych składek za lata 1993 do 1998.

Decyzją nr [...] z dnia 28 stycznia 2010 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Poznaniu odmówił umorzenia odsetek od składek na ubezpieczenia społeczne własne za okres 02/1993-11/1995 w kwocie [...] zł naliczonych na dzień przedawnienia składek oraz odsetek od składek na ubezpieczenia społeczne własne za okres 10/1996, 04/1997-05/1997, 12/1997-01/1998 w kwocie [...] zł naliczonych na dzień 8 czerwca 2009 r.

W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że ustalił wysokość zadłużenia J. S. z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne własne za okres 02/1993-11/1995 w kwocie [...] zł + odsetki liczone na dzień przedawnienia każdej składki w kwocie [...] zł oraz za okres 10/1996, 04/1997-05/1997, 12/1997-01/1998 w kwocie [...] zł + odsetki liczone na dzień złożenia wniosku, tj. 8 czerwca 2009 r. w kwocie [...] zł + dodatkowa opłata w kwocie [...] zł.

Następnie Zakład wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), zwanej dalej ustawą o s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadkach ich całkowitej nieściągalności (z zastrzeżeniem ust. 3a), która zachodzi w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3. Natomiast stosownie do § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadkach wskazanych w tym przepisie.

Dokonując analizy materiału sprawy, organ nie stwierdził żadnej z przesłanek całkowitej nieściągalności, wskazując że z przyczyn oczywistych nie znajduje zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 1, 2, 4 i 4a) ustawy o s.u.s., ponieważ dłużnik żyje, nie zgłoszono wniosku o ogłoszenie upadłości, nie toczyło się postępowanie likwidacyjne, a wysokość nieopłaconej składki przekracza koszty upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym.

W odniesieniu do przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 5 ustawy o s.u.s. organ wskazał, że wobec zobowiązanego jest prowadzone postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego i do chwili wydania niniejszej decyzji organ egzekucyjny nie orzekł o bezskuteczności postępowania z uwagi na brak składników majątkowych należących do zobowiązanego. W tym stanie rzeczy nie można wykazać również - zdaniem organu, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy o s.u.s.).

Co do przesłanki całkowitej nieściągalności wskazanej w art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy o s.u.s. Zakład stwierdził, iż nie nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, ponieważ nie nastąpiło jej wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej, a zatem powyższy przepis prawa nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Ponadto organ ustalił, że istnieją składniki majątkowe, do których można skierować postępowanie egzekucyjne, gdyż zobowiązany jest właścicielem nieruchomości położonej w S., na której zostały zabezpieczone należności Zakładu.

W odniesieniu do § 3 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia organ stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz wyjaśnienia strony nie przemawiają za stwierdzeniem, że zapłata należności z tytułu składek może pozbawić zobowiązanego możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Wskazał, że z wyjaśnień zobowiązanego wynika, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie jest nigdzie zatrudniony, a jego dochód w wysokości ok. [...] zł miesięcznie pochodzi z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Dłużnik nie wykazał innych zobowiązań publicznoprawnych, posiada natomiast zobowiązania alimentacyjne w kwocie [...] zł miesięcznie. Jest właścicielem domu o pow. 100 m2 oraz działki o pow. 5 tys.m2 położonej w S. oraz samochodu marki Volkswagen Passat (rok prod. 1990). Dokumentując swoją sytuację materialną wnioskodawca przedłożył dokumenty oraz złożył oświadczenie odnośnie ponoszonych wydatków, które określił na ok. [...] zł miesięcznie.

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, Zakład stwierdził, iż nie wykazano w sposób nie budzący wątpliwości zaistnienia przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, uznając jednocześnie, że istnieje możliwość spłaty zaległości chociażby w dłuższym okresie czasu. Porównując bowiem ponoszone w gospodarstwie domowym wydatki z osiąganymi dochodami ustalono, iż w przedmiotowej sprawie odmowa umorzenia należności nie pozbawi zobowiązanego możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych. Zakład podkreślił jednocześnie, iż zobowiązany dokumentując swoją sytuację materialną nie przedłożył zaświadczeń o ewentualnym korzystaniu z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej lub innych instytucji o podobnym charakterze, mogących formalnie potwierdzić trudną sytuację finansową zobowiązanego. Zakład podkreślił także, iż umorzenie należności z tytułu składek zastrzeżone jest dla sytuacji szczególnie drastycznych, gdy ze względu na wiek, stan zdrowia, inne względy społeczne oraz znikome źródło przychodów na utrzymanie, nie jest realnie możliwe wywiązanie się z ciążącego na płatniku zobowiązaniu wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (III AUa 1381/04, OSAB 2005/2/54) i oceniając sytuację materialną zobowiązanego nie stwierdził zaistnienia przedmiotowych przesłanek.

W odniesieniu do § 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia Zakład stwierdził, iż obecna sytuacja materialna zobowiązanego nie jest wywołana okolicznościami o wymiarze klęski żywiołowej czy też innego zdarzenia nadzwyczajnego, jest natomiast wynikiem zwykłego ryzyka związanego z prowadzoną na własny rachunek działalnością gospodarczą.

Zobowiązany nie wykazał również istnienia przesłanki sformułowanej w § 3 ust. 1 pkt 3 powołanego rozporządzenia, ponieważ nie przedstawił dokumentacji medycznej, z której wynikałoby, że jest osobą chorą przewlekle bądź że sprawuje opiekę nad przewlekle chorym członkiem rodziny uniemożliwiającą uzyskiwanie dochodów.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. S. zarzucił, że pomimo potrąceń dokonanych z jego konta w kwocie ok. [...] zł i upływu 10 lat wysokość zadłużenia z tytułu składek pozostaje taka sama, w związku z czym prosi o rozliczenie wpłat i umorzenie pozostałych odsetek. Ponadto podniósł, że biorąc pod uwagę jego sytuację materialną, Naczelnik I Urzędu Skarbowego wydał pozytywną decyzję w przedmiocie umorzenia odsetek.

Decyzją nr [...] z dnia 16 czerwca 2010 r. po ponownym rozpoznaniu sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Poznaniu utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt III SA/Po 520/10, uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 16 czerwca 2010r. z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8 i art. 10 kpa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uniemożliwienie zobowiązanemu udziału w postępowaniu wywołanym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, bowiem postanowieniem z dnia 11 czerwca 2010 r., doręczonym stronie 21 czerwca 2010 r. wyznaczono nowy termin załatwienia sprawy na dzień 9 lipca 2010 r., a już w dniu 16 czerwca 2010 r. wydano decyzję. Daty te miały znaczenie dla ustalenia działania organów z naruszeniem prawa, ponieważ choroba, na którą powoływał się J. S. zaistniała po zakończeniu postępowania przed organem I instancji i jej przebieg i ewentualne koszty nie mogły być wówczas udokumentowane. Sąd wskazał w zaleceniach na konieczność umożliwienia wnioskodawcy udokumentowania tych faktów i następnie ich ocenę przez organ w aspekcie wpływu na możliwość spłaty zadłużenia przez zobowiązanego.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją nr [...] z dnia 24 marca 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Poznaniu utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 28 stycznia 2010 r.

Po uzupełnieniu postępowania dowodowego organ ponownie nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia swojej decyzji z dnia 28 stycznia 2010 r. Wyjaśnił, że nadal nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności określone w art. 28 ust. 3 ustawy o s.u.s., z tym że w odniesieniu do przesłanki z pkt 5 tego przepisu podał, że w stosunku do zadłużenia z tytułu składek za okresy: 12/1995-10/1996, 04/1997, 05/1997, 12/1997, 01/1998 prowadzone było postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego, który wyegzekwował całość zadłużenia objętego przedmiotowym postępowaniem. Aktualnie postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego nie jest prowadzone, a zatem do chwili wydania niniejszej decyzji żaden z uprawnionych organów egzekucyjnych nie orzekł o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego w związku z brakiem składników majątkowych należących do zobowiązanego. W tym stanie rzeczy nie można również - zdaniem organu wykazać, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy o s.u.s.).

Ponadto organ ponownie stwierdził, że sytuacja materialna i rodzinna skarżącego nie pozwala na ustalenie zaistnienia przesłanek wymienionych w § 3 ust.1 pkt 1 ww. rozporządzenia. Wskazał, że J. S. ma 61 lat, posiada dwoje dzieci, z żoną pozostaje w separacji nieformalnej i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Według oświadczenia J. S. nie jest nigdzie zatrudniony, a dochód, którego wysokość określił na ok. [...]zł miesięcznie pochodzi z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Z zebranego w sprawie materiału oraz oświadczeń złożonych przez stronę w kwestionariuszu o możliwościach płatniczych płatnika składek z dnia 10.07.2009 r. wynika, iż wydatki ponoszone w gospodarstwie domowym kształtują się następująco: prąd w kwocie [...] zł co dwa miesiące; woda w kwocie [...] zł co pół roku; gaz (butla) w kwocie [...] zł miesięcznie; podatek gruntowy w kwocie [...] zł rocznie. Daje to kwotę średnich miesięcznych wydatków z tytułu opłat w wysokości ok. [...] zł. Natomiast w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej, złożonym 14.02.2011 r. zobowiązany oświadczył, iż ponosi zmienne wydatki w zależności od prac sezonowych w gospodarstwie rolnym oraz wydatki związane z ogrzewaniem domu, nie wskazał jednak ich wielkości. Nadto dłużnik oświadczył, iż ponosi koszty związane z utrzymaniem samochodu, koszty paliwa, ubezpieczenia, a także wydatki związane z zakupem witamin do zwierząt oraz bieżącą naprawą budynków oraz sprzętu. Zobowiązany przedłożył faktury za zakup oleju napędowego wystawione w okresie 09-11/2010 na łączną kwotę [...] zł. Organ wskazał ponadto, że skarżący jest właścicielem domu o pow. 100 m2 oraz działki o pow. 5 tys.m2 położonej w S., na której wpisano hipotekę przymusową w kwocie [...] zł na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z oświadczeniem majątek ruchomy dłużnika stanowi ciągnik rolniczy rok prod. 1978, przyczepa rolnicza rok prod. 1980, oraz samochód marki Volkswagen Passat rok prod. 1990. Z uwagi na fakt, iż skarżący uzasadniając trudną sytuację materialną nie udokumentował trudności w regulowaniu bieżących płatności, jak również biorąc pod uwagę, że nie podał on również aktualnych wydatków, Zakład uznał, że zobowiązany nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości zaistnienia przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia. W odniesieniu do przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia, Zakład stwierdził, że zobowiązany nie udokumentował, iż poniósł straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego zdarzenia nadzwyczajnego powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić go możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej, a nadto zobowiązany oświadczył, iż z dniem 10.02.2011 r. dokonał wykreślenia działalności gospodarczej z ewidencji. Zobowiązany nie wykazał również zaistnienia przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia - wprawdzie oświadczył, iż jest po ciężkiej operacji trzustki, jednakże wśród przedłożonych dokumentów brak jest stosownej dokumentacji medycznej, z której wynikałoby, iż jest osobą przewlekle chorą, bądź sprawuje opiekę nad przewlekle chorym członkiem rodziny, co pozbawiałoby zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu.

W odniesieniu do zakwestionowanego przez zobowiązanego sposobu rozliczenia wpłat przekazanych przez organ egzekucyjny, wskazano, że wynika on z decyzji nr [...] z dnia 16.06.2010 r., a ponadto przedmiotowe należności są objęte zabezpieczeniem hipotecznym i nie ulegają przedawnieniu, a po upływie okresu przedawnienia mogą być egzekwowane do wysokości sumy zabezpieczenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi rentowemu, zakwestionował ustalenia organu co do braku całkowitej nieściągalności i ocenę jego sytuacji materialnej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 20 lipca 2011 r. skarżący, wnosząc i wywodząc jak w skardze, podniósł dodatkowo, że jego sytuacja się pogarsza z uwagi na znaczne obniżenie dochodów z gospodarstwa. Podał także, iż nie otrzymał od organu żadnych pism dotyczących rozliczeń jego zaległości i nie może się zorientować, jaka jest faktyczna wysokość jego zaległości z tytułu składek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z innych przyczyn aniżeli w niej wskazane.

Wynikająca z art. 7 kpa zasada praworządności zobowiązuje organy administracji publicznej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie o umorzenie należności z tytułu składek i odsetek wymaga od organu nie tylko zbadania czy zaistniały przesłanki określone w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), pozwalające na umorzenie, ale również – w pierwszej kolejności, ustalenia wysokości zadłużenia. Dopiero wówczas organ winien dokonać oceny, czy zaistniały przesłanki umorzenia zaległości objętych wnioskiem i istniejących w chwili podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie.

W niniejszej sprawie skarżący we wniosku z dnia 8 czerwca 2009 r. domagał się umorzenia odsetek od zaległości za lata 1993-1998. Decyzja z dnia 28 stycznia 2010 r. została wydana w przedmiocie należności objętych wnioskiem o umorzenie, istniejących na dzień złożenia wniosku, a mianowicie: odsetek od zaległości za okres 02/1993-11/1995 w kwocie [...] zł oraz odsetek od zaległości za okresy: 10/1996, 04/1997-05/1997, 12/1997-01/1998 w kwocie [...] zł. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący zakwestionował wysokość zadłużenia będącego przedmiotem orzekania, powołując się na wyegzekwowanie z jego konta ok. [...] zł i upływ 10 lat, domagając się w związku z tym wyjaśnienia sposobu rozliczenia.

Rozpoznając sprawę ponownie Zakład Ubezpieczeń Społecznych winien był zatem w pierwszej kolejności ustalić wysokość zaległości z tytułu składek i należnych od nich odsetek, w szczególności z uwzględnieniem terminów przedawnienia należności za poszczególne okresy, jak również wyegzekwowanych od zobowiązanego wpłat. Zarówno bowiem spłata należności z tytułu zaległych składek jak i przedawnienie powoduje ich wygaśnięcie. Nie są naliczane wówczas również odsetki. Orzekanie zaś o umorzeniu należności jest możliwe jedynie w odniesieniu do tych należności, które istnieją. Wygaśnięcie zobowiązań objętych wnioskiem o umorzenie czy to na skutek przedawnienia czy też zapłaty winno skutkować umorzeniem postępowania w stosunku do nich na podstawie art. 105 § 1 kpa. Stosowne rozstrzygnięcie w stosunku do wszystkich zaległości winno znajdować odzwierciedlenie w sentencji decyzji, a wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej tych rozstrzygnięć – w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 1 i 3 kpa).

Tymczasem zaskarżoną decyzją z dnia 24 marca 2011 r. – wydaną w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia 28 stycznia 2010 r. w całości, nie wykazując przy tym, że stan zadłużenia ustalony w decyzji z dnia 28 stycznia 2010 r. (aktualny na dzień złożenia wniosku, tj. 8.06.2009 r.) pozostaje aktualny także w chwili wydawania zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skarżącego co do stanu zadłużenia, podał jedynie, że o sposobie rozliczenia skarżący został poinformowany w decyzji nr [...] r. z dnia 16 czerwca 2010 r. Tymczasem decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 października 2010 r., natomiast pełne ustalenia w zakresie stanu zadłużenia – jako istotny element stanu faktycznego w przedmiocie umorzenia zaległości – winny zostać poczynione w decyzji wydawanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy. Należy zauważyć, że w aktach administracyjnych znajduje się pismo organu z dnia 18 marca 2010 r. (k. 53 akt adm.), a więc sporządzone po wydaniu decyzji z dnia 28 stycznia 2010 r., z którego wynika, że po rozliczeniu wpłat dokonanych przez Urząd Skarbowy nadal do zapłaty pozostaje zadłużenie z tytułu: - nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne za okres 02/93-11/95 – [...] zł, - należnych odsetek naliczonych na dzień przedawnienia poszczególnych składek w kwocie [...] zł oraz dodatkowej opłaty w kwocie [...] zł. Powyższe powtórzono w kolejnym piśmie z dnia 24 marca 2010 r. (k. 56 akt adm.), w którym wskazano dodatkowo, że w okresie od 15 stycznia 2009 r. do 3 lutego 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego przekazał wpłaty na łączną kwotę [...] zł. Wymieniona kwota została rozliczona na poczet składek za okres od 12/95 do 10/96, 04/97, 05/97, 12/97, 01/98 – w kwocie [...] zł, należnych odsetek w kwocie [...] zł i kosztów upomnienia w kwocie [...] zł. Ponadto ze względu na przedawnienie Oddział odstąpił od dochodzenia należności za 11/97 w kwocie [...] zł. Na powyższe pisma w zakresie rozliczenia stanu zadłużenia powołał się Zakład Ubezpieczeń Społecznych w decyzji uchylonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zarówno jednak w tejże uchylonej decyzji, jak i w zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji organ nie wykazał – biorąc pod uwagę okoliczności wynikające z powyższych pism – że należności objęte zaskarżoną decyzją, tj. odsetki od zaległych składek za okresy: 10/96, 04/97, 05/97, 12/97, 01/98 w podanej kwocie pozostają aktualne (istnieją) także w chwili wydawania zaskarżonej decyzji (a nie wygasły wskutek ich zapłaty).

Ponadto organ nie wykazał w zaskarżonej decyzji ani poprzedzającej ją decyzji z dnia 28 stycznia 2010 r., że powyższe należności nie wygasły wskutek ewentualnego przedawnienia. Weryfikacja w tym zakresie nie jest przy tym możliwa także w oparciu o pismo organu z dnia 17 czerwca 2009 r. (k. 4 akt adm.) – niezależnie od tego, że konieczna jest jego aktualizacja na chwilę orzekania przez organ w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, ponieważ nie wynika z niego podstawa prawna (konkretne przepisy prawa) znajdujących zastosowanie terminów przedawnienia oraz zawieszenia ich biegu, ani też ich podstawa faktyczna, tj. w szczególności dokładne daty rozpoczęcia i zakończenia zawieszenia biegu przedawnienia.

Jedynie w odniesieniu do należności za okres 02/93-11/95 nie budzi wątpliwości, że nie podlegają one przedawnieniu jako zabezpieczone hipoteką na nieruchomości.

Powyższe oznacza, że w niniejszej sprawie organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy i nie ustalił aktualnego stanu zadłużenia objętego wnioskiem o umorzenie, będących istotnym elementem stanu faktycznego sprawy, co stanowi naruszenie art. art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa, które niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. Orzekanie w przedmiocie umorzenia jest bowiem dopuszczalne jedynie w odniesieniu do tych należności, które istnieją (nie wygasły na skutek zapłaty bądź przedawnienia). Natomiast brak wyczerpujących ustaleń w tym zakresie uniemożliwia dokonanie pełnej kontroli sądowoadministracyjnej zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dopiero bowiem po dokładnym ustaleniu przez organ - w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem wskazań wynikających z powyższych rozważań - aktualnego stanu zadłużenia objętego wnioskiem o umorzenie, możliwa będzie ocena rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności z punktu widzenia przesłanek zastosowania tej instytucji. W tym zakresie Sąd jedynie pragnie zauważyć, że dla oceny zaistnienia przesłanek umorzenia należności konieczne jest również dokładne ustalenie aktualnej sytuacji majątkowej i życiowej skarżącego oraz jego aktualnych możliwości płatniczych.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).