Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 101/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu
stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
oddalono skargę w pozostałym zakresie
Powołane przepisy: article: art 119 , art 149
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jacek Bursa SWSA Tadeusz Kiełkowski SWSA Paweł Darmoń (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi J. F. na bezczynność Wójta Gminy Ł. w sprawie dotyczącej czasowego odebrania psa 1. umarza postępowanie w kwestii zobowiązania Wójta Gminy Ł. do wydania w określonym terminie aktu; 2. stwierdza, że Wójta Gminy Ł. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałym zakresie skargę oddala; 4. zasądza od Wójta Gminy Ł. na rzecz skarżącego J. F. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

J. F. w dniu 6 kwietnia 2021 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (za pośrednictwem organu administracji) skargę na bezczynność Wójta Gminy Ł. w sprawie znak [...] dotyczącej czasowego odebrania skarżącemu psa rasy [...]. Organowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania:

1. Art. 35 § 1 i 3 z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.1960.30.168 ze zm.; dalej jako: "k.p.a." poprzez brak załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, z przekroczeniem terminów ustawowych na załatwienie sprawy, mimo, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. S. o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji (sygn. akt: [...]) została wydana w dniu 26 listopada 2020 r., nadto postanowieniem z dnia 26 lutego 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. S. (sygn. akt: [...]; dalej również, jako "SKO") stwierdzono bezczynność Wójta Gminy Ł. w niniejszej sprawie i pomimo wyznaczenia Wójtowi Gminy Ł. 30-dniowego terminu na załatwienie sprawy, organ nie załatwił sprawy po raz kolejny w terminie, tym samym pozostaje w dalszym ciągu bezczynny.

2. Art. 36 § 1 i 2 k.pa. poprzez brak poinformowania Strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, brak podania przyczyny zwłoki, brak wskazania nowego termin załatwienia sprawy oraz brak pouczenia o prawie do wniesienia ponaglenia.

3. Art. 37 § 6 pkt 2 lit. a k.p.a. poprzez brak załatwienia sprawy w terminie wyznaczonym postanowieniem z dnia 26 lutego 2021 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. S. (sygn. akt: [...]), mimo nałożonego zobowiązania przez organ wyższego stopnia.

4. Art. 12 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady szybkości postępowania, w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania jest żywe zwierzę, należące do Strony, co tym bardziej uzasadniać powinno wnikliwe i szybkie działanie organu, zwłaszcza w kontekście przedstawionych przez Stronę dowodów i decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. S. z dnia 26 listopada 2020 r. (sygn. akt: [...]) o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz z uwagi na fakt, iż Wójt Gminy Ł. prowadzi sprawę ponownie (nie jest to nowa sprawa administracyjna, tylko ponownie prowadzona sprawa, w której uprzednio była wydana decyzja uchylona przez organ II instancji).

5. Art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy Ł. (a w zasadzie brak prowadzenia tego postępowania) w sposób naruszający zasadę zaufania ob3wateIa do władzy publicznej, w sytuacji gdy w ocenie Strony odebranie mu psa rasy [...] było pozbawione podstaw faktycznych i prawnych i w tym zakresie złożył wnioski dowodowe, a mimo tego Wójt Gminy Ł. przez ponad 4 miesiące od uchylenia jego decyzji z dnia 30.09.2020 r. znak [...] o czasowym odebraniu psa rasy [...], nie jest w stanie załatwić sprawy mimo złożonych wniosków dowodowych oraz złożonego ponaglenia i wydanego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. S. stwierdzającego bezczynność Wójta Gminy Ł. w niniejszej sprawie.

Na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. skarżący wniósł o :

1. Zobowiązanie Wójta Gminy Ł. do wydania w terminie 7 dni od dnia doręczenia wyroku decyzji administracyjnej w niniejszej sprawie,

2. Stwierdzenie, że Wójt Gminy Ł. dopuścił się bezczynności, względnie z daleko posuniętej ostrożności procesowej, w sytuacji gdyby Sąd uznał, iż Wójt Gminy Ł. nie jest bezczynnym - o stwierdzenie, że Wójt Gminy Ł. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania.

3. Stwierdzenie, iż bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy Ł. miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

4. Przyznanie od Wójta Gminy Ł. na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie [...]zł.

Skarżący wniósł także o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, w tym również opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu skargi J. F. wskazał, że decyzją z dnia 30.09.2020 r. znak [...] Wójt Gminy Ł. na podstawie art. 7 ust. 1 w związku z art. 7 ust. 3 o.z.u. oraz art. 104 i art. 107 k.p.a., z urzędu, orzekł o czasowym odebraniu J. F. psa rasy [...] i przekazaniu go pod opiekę Schronisku dla Zwierząt prowadzonemu przez Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami - Oddział w N. S.. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Po rozpoznaniu odwołania J. F. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. S. w sprawie o sygn. akt: [...] decyzją z dnia 26 listopada 2020 roku uchyliło decyzję Wójta Gminy Ł. i przekazało sprawę Organowi do ponownego rozpoznania.

Mimo, iż decyzja organu II instancji została wydana w dniu 26 listopada 2020 r., Wójt Gminy Ł. nie dokonał żadnych czynności w sprawie, w tym nie zawiadomił Strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, nie podawał przyczyny zwłoki oraz nie wskazywał nowego terminu załatwienia sprawy. Mimo upływu wówczas ponad 2 miesięcy od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. S. uchylającej decyzję Wójta Gminy Ł., organ nie załatwił sprawy. Koniecznym stało się wniesienie ponaglenia, co też Strona uczyniła w dniu 27 stycznia 2021 r. Postanowieniem z dnia 26 lutego 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. S. (sygn. akt: [...]) stwierdziło, iż Wójt Gminy Ł. dopuścił się bezczynności w niniejszej sprawie i wyznaczyło dodatkowy 30 dniowy termin na załatwienie sprawy. Mimo wydanego postanowienia i upływu 30 dniowego terminu wyznaczonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. S., Wójt Gminy Ł. w dalszym ciągu nie załatwił sprawy, jak również wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 36 k.p.a. nie zawiadomił Strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, przyczynie niezałatwienia sprawy i nie wyznaczył nowego terminu załatwienia sprawy.

Ponadto wskazać należy, że sprawa dotyczy odebrania psa Stronie postępowania. Pies przebywa aktualnie w prywatnym domu inspektora TOZ, co wynika z protokołu sporządzonego przez inspektorów TOZ. Sprawa dotycząca istotny żywej powinna być załatwiona w możliwie najkrótszym terminie. Psa zabrano Stronie w dniu 16 sierpnia 2020 tj. 8 miesięcy temu.

Zdaniem skarżącego, Wójt Gminy Ł. dopuścił się bezczynności. Nie ulega wątpliwości, iż niezałatwienie sprawy w terminie przez Wójta Gminy Ł. ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Organ przekroczył terminy załatwienia sprawy, w ogóle się do nich nie stosował. Nadto przez długi okres czasu, do czasu postanowienia SKO z dnia 26 lutego 2021 r. tj. przez okres 4 miesięcy liczonych od decyzji uchylającej i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania Wójt Gminy Ł. nie wykonał żadnej czynności zmierzającej do załatwienia sprawy. Co więcej, Wójt Gminy Ł. uchybił terminowi załatwienia sprawy, który to termin wyznaczyło mu SKO (30 dniowy termin). Gdyby tego było mało, Wójt Gminy Ł. ani razu nie zastosował w ciągu 8 miesięcy trwania postępowania instytucji przewidzianej w art. 36 k.p.a. W sposób oczywisty Wójt Gminy Ł. w toku prowadzonego (a raczej nieprowadzonego) postępowania dopuścił się wielokrotnego niestosowania przepisów k.p.a. w tym w szczególności przepisów art. 35, 36, 8 i 12 k.p.a.

Dalej podniesiono, że w myśl obowiązujących przepisów na organ może zostać nałożona grzywna w wysokości do [...] zł, a na rzecz Skarżącego może zostać przyznana suma pieniężna do wysokości [...] zł. Skarżący w wyniku opieszałości organu doznał krzywdy, bowiem pozbawiono go małego pieska, którego miał krótki okres czasu, co więcej dbał o niego, odbył z nim wizytę weterynaryjną, założył mu książeczkę zdrowia, zakupił leki na odrobaczenie przepisane przez lekarza weterynarii i je zaaplikował psu. Z pieskiem zżyły się również wnuki Skarżącego, które ciągle dopytują dziadka "Kiedy [...] (imię psa) do nas wróci?". Skarżący jest w ciągłym stanie niepewności – nie wie kiedy postępowanie się w końcu zakończy i z jakim wynikiem. Jeżeli wynik będzie dla niego niekorzystny i odebranie psa zostanie utrzymane, wówczas zmuszony będzie zainicjować procedurę odwoławczą, która również będzie trwać. Perspektywa dalszego długotrwałego procesu załatwiania sprawy przez Wójta, a następnie ewentualna długotrwała procedura odwoławcza (nie wyłączając procedury sądowoadministracyjnej) w sytuacji, gdy Skarżący nie wie gdzie jego pies się znajduje, w jakich warunkach i czy kiedykolwiek zostanie mu zwrócony, a jeżeli tak to, po jakim czasie, powoduje u Skarżącego uczucie bezsilności względem organów administracji publicznej, a postępowanie Wójta Gminy Ł. poważnie nadszarpnęło zaufanie Skarżącego do tych organów. Co więcej, od samego początku postępowania Wójt Gminy Ł. dopuścił się pogwałcenia podstawowych praw strony postępowania administracyjnego, a związanych z prawem do zapewnienia czynnego udziału stronie postępowania na każdym etapie tego postępowania (art. 10 k.p.a.) czy też naruszył przepisy dotyczące składania wyjaśnień czy wniosków dowodowych (art. 7, art. 75 § 1,77 § 1,78 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.), co zostało potwierdzone decyzją SKO w N. S. z dnia 26 listopada 2020 r.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Ł. wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że organ wydał rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, tj. w dniu 5 maja 2021 r. wydał decyzję administracyjną, mocą której odmówił czasowego odebrania J. F. psa rasy [...]. Wobec powyższego, w tym zakresie skarga jest bezprzedmiotowa.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi podniesiono, iż na terenie Rzeczpospolitej Polskiej od dnia 20 marca 2020 r. do chwili obecnej trwa stan epidemii wywołany chorobą COVID - 19. Implikuje to dla organów administracji publicznej szereg komplikacji związanych z prowadzonymi postępowaniami administracyjnymi. Braki kadrowe w urzędzie obsługującym organ wywołane przymusowymi kwarantannami, zwolnienia lekarskie związane z chorobą, praca zdalna czy ograniczenia w przemieszczaniu się osób to niektóre z przykładów ograniczeń czy utrudnień związanych z załatwianiem spraw administracyjnych. Oprócz powyższych przykładów niezawinionych przez organ okoliczności wydłużających prowadzone postępowanie administracyjne, dodać trzeba również sprawy związane z dużą ilością zadań wykonywanych przez organ, a związanych z zaspokajaniem bieżących potrzeb wspólnoty samorządowej.

Wniosek Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami Oddział w N. S. dotyczący przedmiotowej sprawy skierowany został do Organu w sierpniu 2020 r. a więc w okresie, kiedy na terenie powiatu [...] oraz sąsiedniego [...] notowano najwyższe w tym okresie wzrosty zachorowań na COVID - 19 w Polsce. Powiat [...] w tym okresie czasu zaliczany był, jako jeden z dwóch powiatów w Małopolsce do tzw. strefy czerwonej, w której notowano najwyższe wzrosty zachorowań oraz wprowadzone były rygorystyczne obostrzenia.

Okres jesienno - zimowy (wrzesień, październik, listopad, grudzień) 2020 r. to czas, jak powszechnie wiadomo, kolejnych wzrostów zakażeń COVID - 19 związanych z tzw. drugą falą epidemii. Wprowadzane w tym okresie czasu ogólnopolskie obostrzenia dotyczące ograniczeń w poruszaniu się, przymusowych kwarantann, czy nieobecności pracowników wywołane chorobą COVID - 19 dezorganizowały prace urzędu i skutkowały wydłużającymi się postępowaniami, w tym załatwieniem m.in. przedmiotowej sprawie. Należy mieć na uwadze okoliczność, iż przedmiotowa sprawa nie jest jedyną sprawą administracyjną prowadzoną w referacie Gospodarki

Komunalnej, Przestrzennej i Ochrony Środowiska tut. Urzędu Gminy.

Kolejny okres (styczeń - kwiecień 2021) to jak powszechnie wiadomo dalszy dramatyczny rozwój epidemii COVID - 19 w Polsce. Niespotykane dotychczas ilości zgonów, wprowadzone ograniczenia, rządowe zalecenia dot. pracy zdalnej w administracji to okoliczności obiektywne, które nadal ograniczały działalność urzędów administracji publicznej, wprowadzały dezorganizację ich pracy i w konsekwencji skutkowały niezawinionym wydłużaniem postępowań administracyjnych.

W związku z powyższym, gdyby nie wprowadzony stan epidemii na terenie RP i związane z tym ograniczenia i obiektywne utrudnienia związane z działalnością organów, uprawniony byłby zarzut postawiony w skardze, a dotyczący braku załatwienia przedmiotowej sprawy przez 8 miesięcy. O ile w normalnych sytuacjach braki kadrowe czy problemy organizacyjne w urzędzie nie mogą usprawiedliwiać bezczynności czy przewlekłości to w nadzwyczajnej sytuacji, z jaką mamy do czynienia okoliczności tych nie sposób pominąć. Zatem w tych uwarunkowaniach, szczegółowo opisanych, zarzut dotyczący bezczynności czy przewlekłości postępowania nie powinien się ostać.

Nadmieniono, iż przez kilka miesięcy obowiązał przepis stanowiący, iż w okresie stanu epidemii przepisów o bezczynności organów oraz o obowiązku organu i podmiotu, prowadzących odpowiednio postępowanie lub kontrolę, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się; organom lub podmiotom prowadzącym odpowiednio postępowanie lub kontrolę nie wymierza się kar, grzywien ani nie zasądza się od nich sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa, (art 15 zzs ust 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych). Przepis ten rzecz jasna obecnie nie obowiązuje. Niemniej jednak ta regulacja wprowadzona na początku obowiązywania stanu epidemii wyznaczała i winna nadal wyznaczać pewien kierunek interpretacji w zakresie oceny działań organów administracji w okresie stanu epidemii.

Organ wnosi o nieuwzględnienie, skargi. W szczególności brak podstaw do uwzględnienia żądania zasądzenia kwoty [...]zł na rzecz skarżącego jak również stwierdzenia, jakoby bezczynność czy przewlekłość miała nastąpić z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem organu - w tej nadzwyczajnej sytuacji wywołanej epidemią COVID - 19 i negatywnymi konsekwencjami z niej wynikającymi nie sposób uznać, aby organ w sposób rażący naruszył prawo.

Co się z kolei tyczy kwestii zasądzenia od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, to również w ocenie organu, w świetle opisanych okoliczności brak jest podstaw do uwzględnienia tego wniosku. Środki wskazane w tym przepisie są środkami dyscyplinująco-represyjnymi o charakterze dodatkowym, które powinny być stosowane z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić je należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa.

W przedmiotowej sprawie przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącemu odpowiedniej sumy pieniężnej nie zachodzą. Pomimo przekroczenia przez organ terminu na załatwienie sprawy, to wobec obiektywnych okoliczności związanych z istniejącym stanem epidemii, brak jest podstaw do przyjęcia, aby zaszedł szczególnie drastyczny przypadek zwłoki w załatwieniu sprawy czy też celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Nie zachodzą także powody, aby wobec organu stosować środki o charakterze dyscyplinującym.

W piśmie z dnia 14 czerwca 2021 r ( 22 czerwca 2021 r prezentata Sądu) skarżący rozwinął podnoszone w skardze zarzuty.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) - dalej określanej, jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Warunkiem formalnym wniesienia skargi na bezczynność jest wniesienie ponaglenia, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Skarga nadawała się do merytorycznego rozpoznania.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b tego przepisu stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Na podstawie art. 149 § 2 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Wobec wydania decyzji przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie, Sąd nie miał podstaw by zobowiązywać organu do wydania w określonym terminie decyzji – zgodnie z pierwotnym żądaniem skargi. W tym zakresie postępowanie sądowe, jako bezprzedmiotowe, podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - o czym orzeczono w pkt 1 wyroku.

Oceniając przebieg postępowania pod kątem zaistnienia bezczynności (oraz ewentualnie jej charakteru) należy wskazać, że po uchyleniu wydanej w sprawie decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. S. w dniu 26 listopada 2020 r. akta zwrócono do organu I instancji w dniu 3 grudnia 2020 r. i od tego momentu można rozważać kwestię ewentualnej bezczynności. Postępowanie prowadzone przed wydaniem kasatoryjnej decyzji przez SKO w N. S. jest poza możliwym zakresem oceny bezczynności dochodzonej niniejszą skargą. W żaden sposób nie można jednak zgodzić się ze skarżącym, że "Wójt Gminy Ł. nie był w stanie załatwić sprawy zgodnie z procedurą administracyjną przez 8 miesięcy. Pierwsza decyzja została wydana po upływie miesiąca i dziesięciu dni od wszczęcia postępowania (pismo Towarzystwa Opieki Nad Zwierzętami Oddziału w N. S. wpłynęło do organu 20 sierpnia 2020 r., a decyzja o odebraniu psa została wydana 30 września 2020 r.). Od wydania decyzji do zwrotu akt przez organ odwoławczy żadne postępowanie przed Wójtem Gminy Ł. się nie toczyło i dlatego nie można stawiać organowi zarzutu bezczynności w okresie przed 3 grudnia 2020 r., kiedy to na skutek zwrotu akt sprawy po wydaniu przez SKO decyzji uchylającej wcześniejsze rozstrzygnięcie Wójta organ ten odzyskał kompetencje do rozstrzygnięcia sprawy w pierwszej instancji.

W dniu 2 lutego 2021 r. – czyli po dwóch miesiącach od zwrotu akt – wpłynęło do akt ponaglenie J. F., które przesłane zostało do SKO przy piśmie z 8 lutego 2021 r. Kolegium rozpoznało ponaglenie postanowieniem z 26 marca 2021 r., a akta zwrócono do organu 3 marca 2021 r.

Pierwsza czynność podjęta w sprawie przez Wójta Gminy Ł. nosi datę 11 marca 2021 r. i było to "zawiadomienie" o prowadzonym postępowaniu dowodowym i możliwości składania przez stronę dodatkowych materiałów w sprawie.

W odpowiedzi na to pismo J. F. złożył wnioski dowodowe do akt przy piśmie z 17 marca 2021 r. (data wpływu do organu: 17 marca 2021 r.).

Następnie Wójt Gminy Ł. pismem z 24 marca 2021 r. wezwał J. F. i A. P. na przesłuchanie w charakterze świadka na dzień 6 kwietnia 2021 r.

Pismem z 6 kwietnia 2021 r. organ zawiadomił stronę o niezałatwieniu sprawy w terminie i o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy: 30 kwietnia 2021 r.

Tego samego dnia przesłuchano świadków, a 13 kwietnia J. F. przedłożył do sprawy dalsze dowody z dokumentów.

W piśmie z 19 kwietnia 2021 r. – doręczonym pełnomocnikowi strony 26 kwietnia 2021 r. – zawiadomiono w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o zakończeniu postępowania i poinformowano, że w ciągu 7 dni od doręczenia pisma strona ma prawo wypowiedzieć się, co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań.

W dniu 5 maja 2021 r. do akt sprawy wpłynęło pismo J. F. zawierające "końcowe stanowisko w sprawie". Tego dnia Wójt Gminy Ł. wydał decyzję kończącą postępowanie.

Skarga na bezczynność organu wpłynęła 6 kwietnia 2021 r.

Jak wynika z powyższego organ pozostawał w bezczynności w okresie od 3 grudnia 2020 r. do 11 marca 2021 r. – a więc przez okres nieco ponad 3 miesięcy. W tym okresie nie zawiadomił strony o wydłużeniu terminu rozpatrzenia sprawy, mimo, że taki obowiązek nakłada na niego art. 36 k.p.a. Natomiast dalsze czynności procesowe zmierzające do zakończenia postępowania były podejmowane bez zbędnej zwłoki. W szczególności nie można czynić zarzutu organowi, że data przesłuchania świadków została wyznaczona dwa tygodnie wcześniej, ani też, że na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. wyznaczył stronie termin do zapoznania się z aktami i wypowiedzenia, co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań. W tym okresie organ również przesłał J. F. zawiadomienie o przedłużeniu terminu rozpatrzenia sprawy – jak to wynika z powołanego wcześniej art. 36 k.p.a.

Zgodnie z art. 35 § 2 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

Od momentu podjęcia pierwszej czynności w ponownie prowadzonym postępowaniu (11 marca 2021 r.) do zakończenia postępowania (5 maja 2021 r.) organ zachował dwumiesięczny termin, o którym mowa w art. 35 § 2 k.p.a., a prowadzone czynności zmierzające do ustalenia stanu faktycznego podejmowane były bez zbędnej zwłoki.

Jednakże całkowita bierność organu w okresie od 3 grudnia 2020 r. do 11 marca 2021 r. uzasadniała stwierdzenie, że organ dopuścił się w bezczynności w badanym postępowaniu.

Przy ocenie charakteru tej bezczynności Sąd miał na uwadze okoliczności wskazane w odpowiedzi na skargę tj. istniejący stan epidemii, który niewątpliwie wpływał na organizację pracy urzędu. Sąd nie znalazł podstaw by przyjąć, że bezczynność miała charakter rażący. Trwała ona trzy miesiące, a nie jak twierdzi skarżący osiem miesięcy (przy czym w lutym przesłano akta z ponagleniem do SKO). Skarżący złożył pismo procesowe (datowane 14 czerwca 2021 r) wraz z informacją publiczną udzieloną przez Urząd Gminy Ł., z którego to pisma wynika, że w marcu i kwietniu 2021 r. żaden z trzech pracowników gminy uprawnionych do wydawania decyzji administracyjnych nie przebywał na zwolnieniu lekarskim, kwarantannie ani w izolacji w związku z Covid-19. Jednakże stanowisko to ma dla sprawy niewielkie znaczenie, bowiem bezczynność organu w marcu 2021 r. trwała tylko przez 10 dni, natomiast jej większa część miała miejsce w grudniu 2020 r. oraz w styczniu i lutym 2021 r. Trzeba podkreślić, że w momencie wniesienia skargi na bezczynność organ już od niemal miesiąca sprawnie prowadził postępowanie, a po zgromadzeniu dowodów bez zbędnej zwłoki wydał akt administracyjny.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 24 lipca 2015 r do sygn. akt II OSK 3267/14 rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. (...) Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. (...) Rażące naruszenie prawa musi posiadać, zatem pewne dodatkowe cechy w stosunku do tego stanu, który może być podstawą stwierdzenia przewlekłości. (...) Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy działanie organu następuje sprzecznie z niebudzącą wątpliwości normą prawną, jeżeli poważne opóźnienia w podejmowanych przez organ czynnościach oczywiście pozbawione są jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia. Zwraca się uwagę także na to, że długość trwania przewlekłości (bezczynności) postępowania nie jest podstawową (najważniejszą) przesłanką przemawiającą za uznaniem, że rażąco narusza ona prawo, niemniej jednak może mieć duże znaczenie w takiej jej kwalifikacji (podobnie w wyroku NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13, publ. LEX nr 1299457).

Takiego kwalifikowanego naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie bezczynności Wójta Gminy Ł. Sąd nie stwierdza. Z tego względu orzeczono jak w pkt 2 wyroku – na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1a p.p.s.a.

W pkt 3 wyroku Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie tj. w zakresie żądania przyznania skarżącemu sumy pieniężnej, kierując się okolicznościami wskazanymi powyżej, a które przesądziły o tym, że w ocenie Sądu bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 15 września sygn. II OSK 1075/20, wybór sądu (pomiędzy grzywną a sumą pieniężną) powinien być w pierwszym rzędzie uwarunkowany celem skargi na bezczynność, którym jest zwalczenie bezczynności i doprowadzenie do zakończenia postępowania, a także zapobieganie bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania. Cele powyższe realizuje wymierzenie organowi grzywny, jednak sąd może dojść do przekonania, że poza wymiarem represyjnym i prewencyjnym zasadne jest przyznanie stronie rekompensaty za niewłaściwe działanie organu. Nie chodzi tu jednak o rekompensatę wszelkich rzeczywiście poniesionych strat lub utraconych zysków. To, że przyznanie sumy pieniężnej ma charakter kompensacyjny, nie podważa stanowiska, że może być ona przyznana tylko w sytuacji, gdy to przyznanie jest potrzebne dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygającego skargę na bezczynność: zwalczenia bezczynności organu oraz zdyscyplinowania organu.

Niniejsza sprawa została już zakończona i wbrew żądaniom skargi nie ma powodów sięgania do funkcji represyjno – prewencyjnej grzywny ani przyznawania skarżącemu sumy pieniężnej.

O kosztach orzeczono w pkt 4 wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a.