Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 370/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2018-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 1 pkt 1, art. 66 ust. 1, art. 77 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1405
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko.
article: art. 7, 77 par. 1, 80, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2018 r. sprawy ze skarg I. B. i Prokuratora na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej I. B. kwotę 680 zł (słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Jak wynika z akt sprawy, przekazanych tutejszemu Sądowi przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej zwane Kolegium) wraz ze skargami: I. B. (dalej zwanej skarżącą) i Prokuratora Okręgowego w E. (dalej zwanego Prokuratorem), decyzją z dnia "[...]", Kolegium uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy B. (dalej zwanego organem I instancji) z dnia "[...]" o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie 5 parterowych budynków o łącznej obsadzie 39 tys. sztuk indyków tj. 936 DJP wraz z infrastrukturą na działce nr "[...]", położonej w miejscowości C. (obręb nr 3), gmina B. - i orzekło co do istoty w ten sposób, że określiło E. i M. S. (dalej zwanym inwestorom) środowiskowe uwarunkowania dla ww. przedsięwzięcia. Wskazało przy tym: rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia; działania, jakie należy podjąć na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia; wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym. Podało także, że przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia nie stwierdza się konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko. Ponadto zaznaczyło, że charakterystyka całego przedsięwzięcia stanowi załącznik nr 1 do niniejszej decyzji.

Wskazana decyzja była drugim z kolei rozstrzygnięciem Kolegium wydanym w tej sprawie, gdyż poprzednią decyzję Kolegium z dnia "[...]", mocą której uchylono wskazaną powyżej decyzję organu I instancji i przekazano sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia, uchylił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 19 września 2017 r. sygn. akt II SA/Ol 479/17, a orzeczenie to jest prawomocne. Jak wynika z uzasadnienia wskazanego wyroku Sądu, przyczyną uchylenia decyzji kasatoryjnej Kolegium z dnia "[...]" był brak przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a. mogących uzasadniać odstąpienie od merytorycznego rozstrzygnięcia o istocie sprawy z poszanowaniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu, Kolegium nie wskazało na potrzebę dowodowego poszukiwania okoliczności faktycznych znamiennych hipotezami mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, bądź środków dowodowych weryfikujących ujawnione w postępowaniu owe okoliczności. W wyroku tym Sąd uznał, że w sytuacji, gdy zasadniczo materiał wymagany do zakończenia sprawy administracyjnej został w sprawie zgromadzony, zaś kwestią sporną była w istocie ocena tego materiału i wynikających z niego wniosków, brak było podstaw do wydania decyzji określonej art. 138 § 2 k.p.a.

W następstwie powyższego wyroku Kolegium wydało opisaną na wstępie decyzję z dnia "[...]" podając w jej podstawie prawnej m.in. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.); dalej jako "k.p.a." oraz art. 71 ust. 2 pkt 1, art. 82 ust. 1 pkt 1, art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) i b) ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1405 ze zm.); dalej jako "u.i.o.ś.". Natomiast w uzasadnieniu tej decyzji Kolegium obszernie opisało stan faktyczny sprawy. Oceniło także, że planowane przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1 u.i.o.ś. oraz w § 2 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Wywiodło, że decyzja o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia może być wydana wówczas gdy przedsięwzięcie jest sprzeczne z postanowieniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, organ uzgadniający odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia lub gdy inwestycja jest sprzeczna z innymi przepisami prawa. Zauważyło, że w niniejszej sprawie organ I instancji nie powołał się na sprzeczność zamierzenia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż dla terenu inwestycji nie są obowiązujące ustalenia tegoż planu, nie wskazał też na sprzeczność z innymi przepisami. Wskazało, że postanowieniem z dnia "[...]" właściwy Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji, natomiast właściwy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny (postanowieniem z dnia "[...]") wyraził negatywną opinię w zakresie wymagań sanitarno-higienicznych i zdrowotnych w sprawie realizacji tego przedsięwzięcia.

W ocenie Kolegium, kluczowym dowodem w niniejszej sprawie jest raport o oddziaływaniu na środowisko, a także wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 u.i.o.ś. Kolegium uznało przy tym, że z przedłożonej przez inwestora dokumentacji (raportu oddziaływania i uzupełnienia raportu), w tym wskazanych rozwiązań technicznych, technologicznych i organizacyjnych wynika, że eksploatacja planowanej do realizacji instalacji wpływać będzie na kształtowanie klimatu akustycznego w otoczeniu. Podało, że raport przedstawia prognozę poziomów hałasu dla bezpośredniego sąsiedztwa planowanej hodowli, obejmując obszarem obliczeniowym najbliższe budynki mieszkaniowe w zabudowie zagrodowej. Zauważyło, że pomimo tego, że teren przeznaczony pod inwestycję nie graniczy bezpośrednio z terenami wymagającymi ochrony akustycznej, to ochrony takiej wymagają tereny najbliższej zabudowy zagrodowej, znajdujące się w odległości ok. 380 - 440 m., w związku z czym, wyznaczono przy niej punkty obserwacji, w których analizowano poziom wielkości hałasu. Wskazało, że w przedmiotowej analizie uwzględniono najmniej korzystny wariant, tzn. pracę wszystkich wentylatorów (dachowych i szczytowych) we wszystkich budynkach. Zrelacjonowało, że z analizy wyników obliczeń akustycznych wynika, że hałas emitowany z terenu inwestycji, zarówno w porze dnia, jak i w nocy, będzie niższy od normatywnego i nie przekroczy określonych przepisami prawa wartości dopuszczalnych, które dla terenów zabudowy zagrodowej wynoszą 55 dB w dzień i 45 dB w nocy.

Kolegium wywiodło także, że co prawda planowana ferma może powodować uciążliwości zapachowe, to niemniej jednak w chwili obecnej brak jest uregulowań prawnych w zakresie dopuszczalnych norm odorotwórczych w powietrzu atmosferycznym. Dodało, że oceny wpływu przedmiotowej hodowli drobiu na stan powietrza atmosferycznego dokonano na podstawie średniorocznych i godzinowych stężeń amoniaku i siarkowodoru, tj. dla tych substancji, dla których określone są wartości odniesienia w powietrzu, a przeprowadzone obliczenia nie wykazały przekroczenia wartości dopuszczalnych, określonych przepisami prawa. Skonstatowało, że na terenach najbliższej zabudowy mieszkaniowej, oddalonej ponad 300 m od inwestycji, obowiązujące, z zakresu ochrony środowiska normy prawne, zostaną zachowane.

Ponadto Kolegium stanęło na stanowisku, że sprzeciw społeczeństwa, w imieniu którego występują osoby nie posiadające jego umocowania, wobec realizacji konkretnej inwestycji nie może być traktowany jako prawo veta i nie obliguje organu do wydania decyzji negatywnej dla inwestora. Za konieczne uznało bowiem uwzględnienie, że w oparciu o politykę przestrzenną gminy B., określoną w uchwalonej zmianie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy B. (uchwała "[...]"), działka, na której planowane jest sporne przedsięwzięcie, położona jest w obszarze stabilizacji gospodarki rolnej z ograniczonym rozwojem koncentracji funkcji turystyczno-wypoczynkowych. Biorąc powyższe pod uwagę Kolegium za konieczne uznało określenie środowiskowych uwarunkowań dla tego przedsięwzięcia.

Powyższa decyzja Kolegium stała się przedmiotem dwóch odrębnych skarg wywiedzionych do tutejszego Sądu przez skarżącą i Prokuratora.

Skarżąca w swojej skardze, uzupełnionej następnie w piśmie procesowym z dnia 18 czerwca 2018 r., zarzuciła Kolegium naruszenie:

1) przepisów postępowania, to jest: art. 6, art. 7, art. 8 w zw. z art. 75 § 1 i art. 80 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 85 ust. 2 u.i.o.ś.;

2) prawa materialnego, to jest: art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a), art. 62 ust. 1 pkt 2, art. 66 ust. 1 pkt 3a, 5, 6 oraz 15, art. 66 ust. 1 pkt 8, art. 71 ust. 1 w zw. z art. 82 ust. 1 oraz art. 80 pkt 2 i 3, art. 77 ust. 1 pkt 4 i art. 80 ust. 1 pkt 1, art. 80 ust. 1 pkt 3, art. 85 ust. 1 i 2 pkt 1 a-c u.i.o.ś.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W obszernym uzasadnieniu postawionych zarzutów skarżąca wskazała na brak analizy i oceny Kolegium co do kompletności i rzetelności przedstawionego przez inwestorów raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (dalej zwanego "raportem"), który jest najważniejszym dowodem w niniejszej sprawie. Zauważyła, że raport ten nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w art. 66 ust. 1 u.i.o.ś., gdyż brak w nim opisu krajobrazu, w którym dane przedsięwzięcie ma być lokalizowane, a więc elementu wymienionego w art. 66 ust. 1 pkt 3a u.i.o.ś. Wywiodła przy tym, że celem postępowania w sprawie ocen oddziaływania na środowisko jest analiza wpływu przedsięwzięcia na środowisko, jak również możliwości oraz sposobów zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a) i pkt 2 u.i.o.ś.), natomiast konkretne warunki służące realizacji tego celu (sposób zapobiegania i zmniejszania) są określane w decyzji środowiskowej w związku z art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b i c, pkt 2 lit. b oraz ust. 2 pkt 2 wskazanej powyżej ustawy. Oceniła, że zaskarżona decyzja Kolegium takich warunków nie określa, czego wyrazem jest nie wskazanie jakichkolwiek uwarunkowań zmierzających do zmniejszenia uciążliwości oddziaływania na środowisko poprzez zastosowanie technologii mniej uciążliwych dla mieszkańców.

Ponadto skarżąca zakwestionowała zawarty w raporcie, a wymagany przepisem art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś., opis analizowanych wariantów wskazując, że warianty zakładające budowę przedsięwzięcia zasadniczo niczym się nie różnią, a zatem mają charakter pozorny. Podała bowiem, że na s. 44 raportu przedstawiono trzy warianty, tj.

0/ wariant zerowy, czyli niepodejmowanie inwestycji to brak budowy;

1/ wariant lokalizacyjny zaproponowany przez inwestora, z wentylacją dachową i szczytową umieszczoną w ścianie wschodniej, położenie budynków równolegle do drogi w układzie zachód-wschód, przy zachodniej granicy działki "[...]";

2/ wariant lokalizacyjny i technologiczny - wentylacja mechaniczna wywiewna umieszczona identycznie jak w wariancie 1, lokalizacja we wschodniej części działki, równolegle do drogi gminnej.

Zauważyła, że opis wariantów 1 i 2 został ograniczony jedynie do wentylacji (przy czym rozwiązanie jest identyczne) i położenia, a więc jedynym elementem różniącym te warianty jest przesunięcie budynków we wschodnią część działki. Oceniła, że przesunięcie na wschód 5 budynków o wymiarach 110x31 m, w rzeczywistości nic nie zmienia i nie stanowi racjonalnego wariantu alternatywnego - jest więc wariantem o charakterze pozornym. Ponadto skarżąca podniosła, że w raporcie nie przedstawiono wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wywodząc, że niedopuszczalne jest utożsamianie tego rodzaju wariantu z tym zaproponowanym przez inwestora. Stwierdziła przy tym, że zawsze przy tego rodzaju przedsięwzięciu, polegającym na hodowli zwierząt, można zaproponować wariant, który stanowi modyfikację tego samego rodzaju przedsięwzięcia także w zakresie powodującym mniejsze oddziaływania na środowisko na przykład z zastosowaniem różnej generacji urządzeń, zmniejszeniem obsady hodowli, usytuowaniem inwestycji, zastosowaniem innej technologii hodowli.

Zdaniem skarżącej, raport nie zawiera również rzetelnie przeprowadzonej analizy możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem, co stanowi naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 15 u.i.o.ś. Zakwestionowała przy tym stwierdzenie zawarte w raporcie, że nie przewiduje się konfliktów społecznych wskazując, że w rzeczywistości ilość skarg, petycji i negatywnych wniosków względem planowanej inwestycji świadczy o tym, że istnieje poważny konflikt i sprzeciw względem planowanej inwestycji, a nie jak stwierdzono w raporcie, zainteresowanie jej powstaniem.

Ponadto skarżąca zauważyła, że raport w części oparto na nieaktualnych normach i przepisach nieobowiązujących w dacie jego sporządzenia (czerwiec 2016 r.), co budzi poważne wątpliwości co do rzetelności jego sporządzenia w całości. Wskazała przy tym na powołane w treści raportu, a nieobowiązujące w dacie jego sporządzenia, konkretne akty prawne.

Pozostając przy kwestii raportu skarżąca zauważyła, że sprzątanie fermy odbywać się będzie także w okresie (grudzień-luty), w którym nawożenie gruntów nawozem naturalnym jest zabronione w świetle § 2 ust. 4 rozporządzenia z dnia 16 kwietnia 2008 r. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowego sposobu stosowania nawozów oraz prowadzenia szkoleń z zakresu ich stosowania (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 393). Zauważyła przy tym, że inwestorzy nie określili, w jaki sposób w tym okresie zostanie zagospodarowany obornik i jakie przyniesie to skutki, a samo wskazanie, że obornik zostanie odebrany przez firmę "[...]", uznała za niewystarczające. Skonstatowała, że żadne z powyższych naruszeń przepisów u.i.o.ś. nie zostało przez Kolegium dostrzeżone, co poddaje w wątpliwość prawidłowość zebranego materiału dowodowego i jego oceny przeprowadzonej przez ten organ, a tym samym stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.

Skarżąca zakwestionowała także sposób sporządzenia uzasadnienia zaskarżonej decyzji Kolegium wskazując na brak w jego treści obligatoryjnych elementów wymienionych w art. 85 ust. 2 u.i.o.ś., co stanowi także naruszenie, wyrażonej w art. 11 k.p.a., zasady przekonywania. Ponadto, w ocenie skarżącej, w zaskarżonej decyzji Kolegium zawarło nieprawidłowe rozstrzygnięcie, że na etapie realizacji eksploatacji przedsięwzięcia należy podjąć następujące działania - wodę na potrzeby hodowlane oraz socjalno-bytowe pobierać z gminnej sieci wodociągowej. Skarżąca podniosła bowiem, że rozstrzygnięcie to pozostaje w sprzeczności z brakiem zgody na podłączenie projektowanej fermy drobiu do sieci wodociągowej z uwagi zły stan techniczny urządzeń służący do uzdatniania wody i przesyłu wody, wyrażonej w toku postępowania przez operatora sieci wodociągowej.

Ponadto skarżąca stwierdziła, że przedłożony przez inwestorów raport nie zawiera również informacji o potencjalnych zagrożeniach związanych z wystąpieniem efektu skumulowanego oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, co dodatkowo narusza zasadę przezorności wyrażoną w art. 6 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska. Oceniła przy tym, że z uwagi na uwalnianie do atmosfery znacznych ilości odorów związanych z funkcjonowaniem fermy, których wpływ na środowisko, a także zdrowie i życie człowieka nie jest jeszcze w pełni zbadany, raport powinien zawierać szczegółową analizę tego zagadnienia, a także uwzględniać kumulację emisji odorów i innych substancji w powiązaniu z emisjami z innych okolicznych zakładów. Zauważyła, że autor raportu, przyjmując do obliczeń dane dotyczące emisji amoniaku w ogóle nie odniósł się do wartości przyjmowanych jako referencyjne w dokumentach opracowanych przez Komisję Europejską, a w tym dotyczących "Najlepszych Dostępnych Technik dla intensywnego chowu lub hodowli drobiu lub świń" (BAT-AEL).

Końcowo skarżąca wskazała, że zaskarżona decyzja Kolegium została wydana bez uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia z organem właściwym w sprawach ocen wodnoprawnych, co stanowi naruszenie art. 509 pkt 9 lit. a) w zw. z art. 545 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. poz. 1566 ze zm.).

Brak uzgodnienia z organem właściwym w sprawach ocen wodnoprawnych stał się także przyczyną wywiedzenia drugiej z wniesionych w niniejszej sprawie skarg, to jest skargi Prokuratora. W skardze tej okoliczność tą podano w uzasadnieniu zarzutu naruszenia przez Kolegium art. 77 ust. 4 u.i.o.ś. w zw. z art. 545 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne – w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Z tego też powodu Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. wobec stwierdzenia naruszenie prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a.

W odpowiedzi na skargi Kolegium wniosło o oddalenie tych skarg podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto Kolegium wyjaśniło, że postanowieniem z dnia "[...]" wznowiło z urzędu postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., a następnie zawiesiło wszczęte postępowanie wznowieniowe do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego zainicjowanego przedmiotowymi skargami i jednocześnie wstrzymało wykonanie zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie, która odbyła się przed tutejszym Sądem w dniu 7 listopada 2018 r. pełnomocnik inwestora powołał się na pismo Zastępcy Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia "[...]", w którym stwierdzono, że nie ma potrzeby uzgadniania z Wodami Polskimi decyzji środowiskowych, jeżeli wymagane uzgodnienia zostały uzyskane przez strony przed 1 stycznia 2018 r. Inwestor wyjaśnił natomiast, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji stacja uzdatniania wody była w remoncie i nie mogło być wydane inne zaświadczenie niż to podane przez skarżącą. Obecnie doszło do przebudowy stacji i zwiększenia przepustowości, w związku z czym możliwe jest zaopatrzenie planowanej inwestycji w odpowiednią ilość wody. Obornik będzie zaś odbierany przez Spółkę po każdym cyklu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:

Skargi wniesione w niniejszej sprawie zasługują na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302); dalej jako p.p.s.a., sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi na decyzję następuje m.in. w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, w której wydano zaskarżoną decyzję Kolegium z dnia "[...]" określającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie 5 parterowych budynków o łącznej obsadzie 39 tys. sztuk indyków tj. 936 DJP wraz z infrastrukturą na działce nr "[...]", położonej w obrębie 3 – C., gmina B.

W niniejszej sprawie niesporna jest ocena Kolegium, która nie budzi także zastrzeżeń Sądu, że opisane powyżej przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w § 2 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. , poz. 71). Dla tego rodzaju przedsięwzięć, zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 1 u.i.o.ś., wymagane jest natomiast uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Planowane przedsięwzięcie kwalifikuje się ponadto, zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś., do przedsięwzięć, których realizacja wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W świetle zaś art. 61 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś., ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Stąd też, stosownie do art. 80 ust. 1 u.i.o.ś., jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę:

1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1;

2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;

3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;

4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.

W świetle regulacji zawartej w art. 80 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. za zasadne uznać należało zarzuty obu skarg dotyczące braku uzgodnienia warunków realizacji spornego przedsięwzięcia z organem właściwym w sprawach ocen wodnoprawnych, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne. W dacie wydania zaskarżonej decyzji Kolegium, wymóg takiego uzgodnienia wynikał wprost z art. 77 ust. 1 pkt 4 u.i.o.ś. Brak takiego uzgodnienia uzasadnia zatem uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. z uwagi na stwierdzenie przez Sąd naruszenia prawa (tj. art. 77 ust. 1 pkt 4 i art. 80 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś.) dającego podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. (decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu).

Niezależnie od powyższego, w ocenie Sądu, Kolegium dopuściło się także naruszenia innych przepisów postępowania, a w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co zasadnym czyniło uchylenie zaskarżonym decyzji tego organu także na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Jak wynika bowiem z cytowanego powyżej art. 80 ust. 1 u.i.o.ś. organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach ma obowiązek wziąć pod uwagę m.in. ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Organ wydający decyzję środowiskową opiera więc swoje ustalenia i oceny, w zakresie wyznaczonym w art. 62 ust. 1 u.i.o.ś., właśnie na treści raportu. Raport jest zatem najważniejszym dowodem w sprawie i jego racjonalność, logiczność, obiektywizm przedstawionej przez inwestora argumentacji, powinien być poddany wnikliwej analizie organu wydającego decyzję, w szczególności pod kątem zawartości wyszczególnionej w art. 66 u.i.o.ś. Raport powinien uwzględniać wszystkie potencjalne zagrożenia środowiskowe związane z realizacją planowanej inwestycji. Raport powinien być wszechstronnie przeanalizowany przez organ decyzyjny, a pojawienie się wątpliwości co do jego kompletności, czy rzetelności ocen w nim przedstawionych, zobowiązuje organ prowadzący postępowanie w pierwszej kolejności do uzupełnienia materiału dowodowego w celu rozważenia wszelkich niejasności w stanie faktycznym sprawy. W przypadku zaś nieuzupełnienia braków raportu przez wnioskodawcę (a w konsekwencji niekompletne ustalenia raportu, niepozwalające wyjaśnić charakteru oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko), zachodzi samoistna przesłanka do odmowy wydania pozytywnej decyzji środowiskowej - por. wyrok WSA w Warszawie z 19 grudnia 2017 r. syn akt IV SA/Wa 2021/17, Lex nr 2454684.

Tymczasem w niniejszej sprawie, jak trafnie podniosła skarżąca w piśmie procesowym stanowiącym uzupełnienie jej skargi, Kolegium zaniechało wnikliwej analizy i oceny kompletności i rzetelności przedstawionego przez inwestorów raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, czym naruszyło art. 80 k.p.a. Kolegium nie podjęło także żadnych działań zmierzających do uzupełnienia materiału dowodowego, a w tym raportu, w celu rozważenia wszelkich niejasności w stanie faktycznym sprawy, co stanowi z kolei naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Podjęcie takich działań było konieczne z uwagi chociażby na podniesione przez skarżącą braki, uchybienia i niejasności w treści raportu przedłożonego przez inwestorów, które w ocenie Sądu, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego w wątpliwość poddają rzetelność rzeczonego raportu.

Sąd podziela bowiem stanowisko skarżącej, że przedstawiony przez inwestorów raport nie spełnia wszystkich obowiązkowych wymogów określonych w art. 66 u.i.o.ś. Raport nie zawiera bowiem opisu krajobrazu (art. 66 ust. 1 pkt 3a u.i.o.ś.), prawidłowego opisu wariantowania (art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6 u.i.o.ś.), oceny skumulowanego oddziaływania na środowisko (art. 66 ust. 1 pkt 8 u.i.o.ś.), a także prawidłowej analizy możliwych konfliktów społecznych (art. 66 ust. 1 pkt 15 u.i.o.ś.).

Analiza treści raportu pozwala na stwierdzenie, że raport ten nie tylko nie zawiera opisu krajobrazu ale także brak w nim jest opisu wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, jak też racjonalnego wariantu alternatywnego. Przychylić należy się bowiem do poglądu skarżącej, że wskazane na s. 44 raporty warianty 1/ i 2/, w których założono realizację inwestycji, zasadniczo niczym się nie różnią, a zatem mają charakter pozorny. Jak słusznie zauważyła bowiem skarżąca, opis wariantów 1/ i 2/ został ograniczony jedynie do wentylacji (przy czym rozwiązanie jest identyczne) i położenia, a więc jedynym elementem różniącym te warianty jest przesunięcie budynków we wschodnią część działki, które nie stanowi racjonalnego wariantu alternatywnego. Tymczasem, wprowadzenie w art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6 u.i.o.ś. ustawowego wymogu przedstawienia opisu trzech wariantów w raporcie miało na celu umożliwienie organowi dokonania własnej analizy, który z tych wariantów jest możliwy do realizacji z punktu widzenia zagrożeń dla środowiska. Należy zgodzić się więc ze skarżącą, że wariant najkorzystniejszy dla środowiska nie może być utożsamiany z wariantem proponowanym przez wnioskodawcę, gdyż decydującym czynnikiem w wyborze tego ostatniego wariantu jest czynnik ekonomiczny a nie ochrona środowiska. Tymczasem, jak słusznie stwierdziła skarżąca, a co znajduje akceptację także w orzecznictwie sądowym, zawsze przy tego rodzaju przedsięwzięciu, polegającym na hodowli zwierząt, można zaproponować wariant, który stanowi modyfikację tego samego rodzaju przedsięwzięcia także w zakresie powodującym mniejsze oddziaływania na środowisko na przykład z zastosowaniem różnej generacji urządzeń, zmniejszeniem obsady hodowli, usytuowaniem inwestycji, zastosowaniem innej technologii hodowli.

Trafnie zauważyła ponadto skarżąca, że przedłożony przez inwestorów raport nie zawiera również informacji o potencjalnych zagrożeniach związanych z wystąpieniem efektu skumulowanego oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, co dodatkowo narusza zasadę przezorności wyrażoną w art. 6 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska. Nie sposób nie zgodzić się bowiem z oceną skarżącej, że z uwagi na uwalnianie do atmosfery znacznych ilości odorów związanych z funkcjonowaniem fermy, których wpływ na środowisko, a także zdrowie i życie człowieka nie jest jeszcze w pełni zbadany, raport powinien zawierać szczegółową analizę tego zagadnienia, a także uwzględniać kumulację emisji odorów i innych substancji w powiązaniu z emisjami z innych okolicznych zakładów. Zagadnienie to nabiera szczególnego znaczenia także w kontekście podnoszonej przez skarżącą okoliczności, że sprzątanie fermy odbywać się będzie także w okresie (grudzień-luty), w którym nawożenie gruntów nawozem naturalnym było zabronione w świetle – obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji - § 2 ust. 4 rozporządzenia z dnia 16 kwietnia 2008 r. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowego sposobu stosowania nawozów oraz prowadzenia szkoleń z zakresu ich stosowania (t. j. Dz.U. z 2014 r., poz. 393). Inwestorzy nie określili jednak, w jaki sposób w tym okresie zostanie zagospodarowany obornik i jakie przyniesie to skutki, a samo wskazanie, bez stosownej dokumentacji, że obornik zostanie odebrany przez konkretną firmę, jest niewystarczające.

Za prawidłową uznać należy wreszcie ocenę skarżącej, że raport nie zawiera również rzetelnie przeprowadzonej analizy możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem, co stanowi naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 15 u.i.o.ś. Stwierdzenia zawarte na s. 74 raportu, cyt. "Do analizowanej inwestycji nie przewiduje się konfliktów społecznych (...) Ponieważ w związku z inwestycją powstaną nowe miejsca pracy, okoliczna ludność jest zainteresowana powstaniem inwestycji" pozostają w oczywistej sprzeczności ze zgromadzonymi w aktach sprawy skargami, petycjami i negatywnymi wnioskami. Pisma te, jak słusznie przyjęła skarżąca, świadczą o tym, że istnieje poważny konflikt i sprzeciw względem planowanej inwestycji, a nie jak stwierdzono w raporcie, zainteresowanie jej powstaniem.

Ponadto, jak trafnie zauważyła skarżąca, rzeczony raport w części oparto na nieaktualnych normach i przepisach nieobowiązujących w dacie jego sporządzenia (czerwiec 2016 r.), co budzi poważne wątpliwości co do rzetelności jego sporządzenia w całości. Jak wynika bowiem z punktu 18 raportu (s. 77), źródłem informacji stanowiącym podstawę do sporządzenia raportu było m.in. :

- Rozporządzenie Ministra Gospodarki w sprawie określenia odpadów, które powinny być wykorzystywane w celach przemysłowych, oraz warunków, jakie muszą być spełnione przy ich wykorzystywaniu, z dnia 2 listopada 2000 r. (Dz. U. nr 100, poz. 1078) - akt uchylony z dniem 1 października 2001 r.;

- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które posiadacz może przekazywać osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym, niebędącym przedsiębiorcami, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz. U. nr 75, poz. 527) - akt uchylony z dniem 24 stycznia 2016 r.;

- Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie rodzajów odpadów, które mogą być składowane w sposób nieselektywny (Dz. U. nr 191, poz. 1595) - akt uchylony z dniem 23 stycznia 2015 r.;

- Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 października 2010 r. w sprawie szczególnego sposobu postępowania z odpadami weterynaryjnymi (Dz. U. nr 198, poz. 1318) - akt uchylony z dniem 24 stycznia 2016 r.

- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 maja 2002 r. w sprawie szczegółowego zakresu i kierunków działań oraz sposobów realizacji zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w zakresie gospodarowania środkami pochodzącymi z funduszy Unii Europejskiej (Dz. U. nr 102, poz. 928) - akt uchylony z dniem 24 czerwca 2008 r.;

- Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. nr 217, poz. 1833)- akt uchylony z dniem 24 września 2014 r.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Kolegium winno zatem uwzględnić powyższą ocenę prawną i przeprowadzić stosowne czynności dowodowe mające na celu usunięcie dostrzeżonych uchybień w sporządzonym raporcie. Po uzupełnieniu raportu, należy zaś poddać ten dokument wnikliwej analizie i ocenie kompletności i rzetelności, w szczególności pod kątem zawartości wyszczególnionej w art. 66 u.i.o.ś. Wyniki tej analizy i oceny należy odzwierciedlić w uzasadnieniu wydanej w sprawie decyzji, które powinno zawierać elementy określone w art. 107 § 3 k.p.a., a ponadto w art. 85 ust. 2 u.i.o.ś. Wobec oświadczeń złożonych przez inwestora na rozprawie przed tutejszym Sądem, wyjaśnienia będzie wymagała także kwestia możliwości zaopatrzenia planowanej inwestycji w odpowiednią ilość wody, a także odbioru obornika przez firmę zewnętrzną.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji Kolegium. O kosztach postępowania rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. uwzględniając wysokość uiszczonego w sprawie przez skarżącą wpisu od skargi (200 zł.) oraz wynagrodzenia pełnomocnika skarżącej, będącego radcą prawnym (480 zł.) - ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 265).