Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 550/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6560
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1 pkt 4, art. 21 ust. 1 pkt 120, art. 42a
journal: Dz.U. 2012 poz 361
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
article: art. 805 par. 1
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. [...] na interpretację indywidualną Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] grudnia 2012 r. został złożony przez [...] Sp. z o.o. w [...] wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych.

W opisie stanu faktycznego Spółka podała, że jest przedsiębiorstwem energetycznym w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 12 ustawy z 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2006 r., Nr 89, poz. 625 ze zm., dalej: "Prawo energetyczne"), prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie dystrybucji energii elektrycznej. W związku z charakterem prowadzonej działalności oraz wykorzystywanych w niej urządzeń technicznych i instalacji, nawet przy zachowaniu najwyższych standardów bezpieczeństwa oraz zabezpieczenia i dozoru poszczególnych obiektów zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, wnioskodawca nie może zapobiec występowaniu nieprzewidzianych zdarzeń, w następstwie których Spółka ponosi odpowiedzialność cywilną za szkody powstałe w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Odpowiedzialność Spółki dotyczyć może odszkodowania za szkody rzeczowe, osobowe oraz czyste straty finansowe (w tym utracone korzyści), przy czym w ramach odpowiedzialności za szkody rzeczowe Spółka ponosi także odpowiedzialność wobec posiadaczy gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, z tytułu rekultywacji gruntów oraz szkód powstałych w uprawach rolnych i drzewostanie w wyniku prowadzenia na tych gruntach inwestycji dotyczących budowy urządzeń infrastruktury technicznej.

W przypadku wystąpienia wspomnianych szkód, za które wnioskodawca ponosi odpowiedzialność, czy to na zasadzie ryzyka, czy to w związku z ustaleniem winy wnioskodawcy lub działających w jego imieniu pracowników za spowodowanie szkody, wnioskodawca obowiązany jest do wypłaty osobom poszkodowanym odszkodowania, stosownie do powszechnie obowiązujących przepisów prawa.

W celu zminimalizowania ryzyka finansowego związanego z możliwością wystąpienia opisanych wyżej szkód, wnioskodawca zawiera z podmiotami świadczącymi usługi ubezpieczeniowe, umowy ubezpieczenia od wskazanych wyżej ryzyk mogących skutkować powstaniem szkody, za którą wnioskodawca ponosi odpowiedzialność. Przedmiotem ubezpieczenia są przede wszystkim szkody wyrządzone w związku z prowadzoną działalnością i posiadanym mieniem wykorzystywanym w ubezpieczonej działalności. Ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność za straty, które poszkodowany poniósł (rzeczywiste straty) oraz korzyści, które mógłby osiągnąć (utracone korzyści), stanowiące szkody osobowe lub rzeczowe, z zastrzeżeniem wyjątków ustalonych w umowie ubezpieczenia. Ubezpieczyciel wypłaca odszkodowanie na podstawie uznania, ugody lub prawomocnego orzeczenia sądowego. Zgodnie z postanowieniami umowy ubezpieczenia, dla szkód rzeczowych oraz innych wskazanych wprost w umowie, została określona franszyza redukcyjna. Przez franszyzę redukcyjną należy rozumieć ustaloną kwotowo lub procentowo w umowie ubezpieczenia wartość, którą każdorazowo potrąca się z odszkodowania należnego każdemu poszkodowanemu z tytułu naprawienia szkody. W konsekwencji istnienia franszyzy redukcyjnej, ubezpieczyciel wypłaca odszkodowanie z potrąceniem kwoty obejmującej franszyzę, określonej procentowo bądź kwotowo. W przypadku, gdy odszkodowanie nie przekracza franszyzy redukcyjnej, ubezpieczyciel nie jest zobowiązany do wypłaty odszkodowania. Wypłata następuje wówczas przez Spółkę.

Wnioskodawca zobowiązany jest do zapłaty franszyzy potrąconej przez ubezpieczyciela przy wypłacie odszkodowania poszkodowanemu, w oparciu o wydaną przez ubezpieczyciela decyzję potwierdzającą odpowiedzialność wnioskodawcy za powstałą szkodę oraz zgodnie z dyspozycją poszkodowanego dotyczącą sposobu przekazania franszyzy. W przypadku szkód nieprzekraczających wysokości franszyzy, wnioskodawca, po dokonaniu analizy zasadności roszczenia oraz wykonaniu czynności związanych z procesem likwidacji szkody, samodzielnie wypłaca poszkodowanemu całe należne odszkodowanie.

Powyższy sposób rozliczenia oraz wysokość franszyz redukcyjnych wynika wprost z postanowień umowy ubezpieczenia oraz polisy ubezpieczeniowej. Kwota, którą obowiązany jest wypłacić wnioskodawca jest zatem kwotą wypłacaną z tytułu zawartej przez niego umowy ubezpieczenia, bowiem wypłacana jest na podstawie zasad przewidzianych w umowie ubezpieczenia i polisie ubezpieczeniowej.

Dodatkowo wysokość odszkodowania wypłacanego przez ubezpieczyciela ograniczona jest również sumami gwarancyjnymi oraz limitami odpowiedzialności dla poszczególnych zdarzeń.

W związku z przedstawionym stanem faktycznym Spółka zadała pytanie : czy kwoty odszkodowań z tytułu ubezpieczenia majątkowego wypłacane przez wnioskodawcę w wysokości wynikającej z zastosowania franszyzy redukcyjnej są objęte zwolnieniem z art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm. - dalej: "u.p.d.o.f.") i w związku z tym wnioskodawca nie ma obowiązku wystawiania informacji PIT-8C na rzecz osób, które otrzymały odszkodowania?

Zdaniem wnioskodawcy kwoty wypłacane przez niego z tytułu ubezpieczenia w ramach franszyzy redukcyjnej, są zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f., a w konsekwencji Spółka nie ma obowiązku wystawienia osobom, którym odszkodowanie jest wypłacane, informacji PIT-8C.

Stosownie do art. 42a u.p.d.o.f. osoby prawne, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń pochodzących z innych źródeł, z wyjątkiem m.in. dochodów (przychodów) zwolnionych od opodatkowania, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. przychodami, co do zasady, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Stosownie natomiast do art. 21 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f. wolne od podatku dochodowego są kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych, z wyjątkiem m.in. odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej.

Powołana regulacja nie precyzuje jednocześnie podmiotu, który dokonuje wypłaty kwoty z tytułu ubezpieczenia. Oznacza to zatem, że literalne brzmienie przepisu nie ogranicza jego zastosowania wyłącznie do przypadku, kiedy to ubezpieczyciel wypłaca odszkodowanie. W świetle analizowanej regulacji, zdaniem wnioskodawcy, zwolnieniu podlega każda kwota otrzymana z tytułu ubezpieczenia majątkowego, bez względu na to czy wypłacona zostanie przez ubezpieczyciela czy też ubezpieczającego (tutaj wnioskodawcę). Odmienna wykładnia powołanego przepisu, zakładająca, że zwolnione z opodatkowania są wyłącznie kwoty wypłacone przez ubezpieczycieli prowadziłaby do uznania, że otrzymane odszkodowanie (to samo z punktu widzenia otrzymującego wypłatę) częściowo podlega zwolnieniu od opodatkowania, częściowo zaś konieczne jest jego opodatkowanie. W ocenie wnioskodawcy takie stanowisko przeczyłoby racjonalności ustawodawcy i spójności systemu podatkowego.

Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że wypłata odszkodowania przez wnioskodawcę do wysokości objętej franszyzą redukcyjną przewidziana jest w umowie ubezpieczenia. Ponadto wypłata odszkodowania w tych samych okolicznościach, tylko zrealizowana przez ubezpieczyciela (w przypadku umowy ubezpieczenia bez opcji franszyzy redukcyjnej) korzystałaby ze zwolnienia od podatku. W efekcie, ta sama kwota odszkodowania (z punktu widzenia osoby poszkodowanej) byłaby różnie traktowana na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych w zależności od podmiotu wypłacającego.

Odnosząc powyższe do zaistniałego stanu faktycznego, w ocenie wnioskodawcy, kwoty odszkodowań, które wypłacane są przez Spółkę na podstawie postanowień umowy ubezpieczenia zawartej z zakładem ubezpieczeniowym, należy zaliczyć do kwot wypłacanych z tytułu ubezpieczeń majątkowych. Spółka zwraca przy tym uwagę, że sposób i wysokość kwoty wypłacanej przez wnioskodawcę w ramach franszyzy redukcyjnej jest wskazany wprost w postanowieniach polisy ubezpieczeniowej. Nie jest to kwota wypłacana przez ubezpieczyciela, niemniej jednak jest to kwota wypłacana z tytułu ubezpieczenia majątkowego przez wnioskodawcę.

Na poparcie stanowiska Spółka powołała interpretację Dyrektor Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. (nr [...]) oraz interpretację Dyrektor Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. (nr [...]).

W interpretacji indywidualnej z dnia [...] marca 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, działając w imieniu Ministra Finansów, uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe.

W uzasadnieniu organ powołując m. in. art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 20 ust. 1, u.p.d.o.f. stwierdził, że wypłacane przez wnioskodawcę kwoty nie korzystają ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f.

W związku z powyższym, jeśli wypłacone odszkodowanie nie jest związane ze szkodami dotyczącymi składników majątku związanych z prowadzoną przez osoby fizyczne działalnością gospodarczą, wnioskodawca zobowiązany jest sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów (tj. PIT-8C) i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazać podatnikowi oraz właściwemu urzędowi skarbowemu.

W pozostałych przypadkach, a więc jeśli wypłacone odszkodowanie związane jest ze szkodami dotyczącymi składników majątku związanych z prowadzoną przez osoby fizyczne działalnością gospodarczą - na wnioskodawcy nie ciąży obowiązek sporządzenia dla tych osób informacji PIT-8C.

Zdaniem organu środki wypłacone przez wnioskodawcę tytułem franszyzy, nie korzystają ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f., ponieważ nie są one wypłacane przez towarzystwo ubezpieczeniowe z tytułu zawartego ubezpieczenia.

W ocenie organu wypłata odszkodowania do wysokości franszyzy nie jest przewidziana w umowie ubezpieczenia. Umowa ta określa jedynie, iż ubezpieczyciel nie odpowiada za szkodę do określonej wysokości (w przypadku franszyzy integralnej) albo też umniejsza odszkodowanie o określoną kwotę (w przypadku franszyzy redukcyjnej), co nie jest równoznaczne z tym, iż umowa ubezpieczenia nakłada na sprawcę - ubezpieczonego obowiązek zapłaty tej kwoty na rzecz poszkodowanego. Wypłata do wysokości franszyzy, czy też w wysokości franszyzy nie wynika z umowy ubezpieczenia, a z przepisów Kodeksu cywilnego, w przypadku gdy poszkodowany skorzysta z roszczenia przeciwko sprawcy szkody o zapłatę kwoty odpowiadającej franszyzie. Postanowienia dotyczące franszyzy zawarte w umowie ubezpieczenia są postanowieniami umownymi ograniczającymi odpowiedzialność ubezpieczyciela w pewnym zakresie, na które to postanowienia strony zawierające tę umowę wyrażają zgodę.

Organ nie zgodził się ze stanowiskiem wnioskodawcy, iż sposób i wysokość kwoty wypłacanej w ramach franszyzy jest wskazana wprost w umowie ubezpieczenia. Przywołana bowiem w umowie ubezpieczenia regulacja dotycząca franszyzy wskazuje jedynie sposób określenia wysokości kwoty, za którą ubezpieczyciel nie odpowiada i której wypłata nie następuje z ubezpieczenia, co nie przesądza o tym, iż wypłacane przez wnioskodawcę kwoty w ramach franszyzy to kwoty uzyskane z tytułu ubezpieczenia majątkowego. Natomiast zakres obowiązków płatnika, ciążących na wnioskodawcy zależy od kategorii osób, którym te środki wypłacono.

Jeżeli wypłacone odszkodowanie nie jest związane ze szkodami dotyczącymi składników majątku związanych z prowadzoną przez osoby fizyczne działalnością gospodarczą, uzyskane przez niego środki stanowią przychód z tytułu innych źródeł, określonych w art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. W tym przypadku - zgodnie z art. 42a u.p.d.o.f. - osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52 i art. 52a oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów (tj. PIT-8C) i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych.

Po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa skarżąca, reprezentowana przez doradcę podatkowego, pismem z dnia [...] maja 2013 r. złożyła skargę, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 42a w związku z art. 21 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f. poprzez błędne uznanie przez organ podatkowy, że kwoty odszkodowań z tytułu ubezpieczenia majątkowego wypłacane przez skarżącą w wysokości wynikającej z zastosowania franszyzy redukcyjnej nie są objęte zwolnieniem zawartym we wskazanym przepisie i w związku z tym skarżąca ma obowiązek wystawić informacje PIT-8C dla osób, które otrzymały odszkodowania.

W ocenie skarżącej stanowisko wyrażone w interpretacji narusza obowiązujące przepisy prawa, tj. art. 42a w związku z art. 21 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f. Zdaniem Spółki, prawidłowa wykładnia obowiązujących przepisów u.p.d.o.f. winna prowadzić do wniosku, że kwoty wypłacane przez nią z tytułu ubezpieczenia w ramach franszyzy redukcyjnej, są zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f., a w konsekwencji Spółka nie ma obowiązku wystawienia osobom, którym odszkodowanie jest wypłacane, informacji PIT-8C.

W ocenie skarżącej regulacja przepisów art. 42a, art. 11 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f. przewidując zwolnienie od podatku odszkodowań z tytułu ubezpieczeń majątkowych oraz osobowych, nie zawiera jednocześnie wymogów co do podmiotu, który dokonuje wypłaty kwoty z tytułu ubezpieczenia. Oznacza to zatem, że literalne brzmienie przepisu nie ogranicza jego zastosowania wyłącznie do przypadku, kiedy to ubezpieczyciel wypłaca odszkodowanie.

Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że środki wypłacone tytułem franszyzy nie korzystają z powołanego zwolnienia, ponieważ nie są one wypłacane przez towarzystwo ubezpieczeniowe z tytułu zawartej umowy ubezpieczenia.

Zdaniem skarżącej zwolnieniu podlega każda kwota otrzymana z tytułu ubezpieczenia majątkowego, bez względu na to czy wypłacona zostanie przez ubezpieczyciela, czy też ubezpieczającego (tutaj: skarżącą).

Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że wypłata odszkodowania przez Spółkę do wysokości objętej franszyzą redukcyjną przewidziana jest w umowie ubezpieczenia. Nie jest to kwota wypłacana przez ubezpieczyciela, niemniej jednak jest to kwota wypłacana z tytułu ubezpieczenia majątkowego przez Spółkę, jako że postanowienia w zakresie wypłaty odszkodowania przez Spółkę (w określonej części) - poprzez wprowadzenie franszyzy redukcyjnej - wynikają z umowy ubezpieczenia.

W ocenie skarżącej uzasadniona jest zaproponowana przez skarżącą wykładnia przepisów zakładająca, że zarówno kwota z tytułu umowy ubezpieczenia wypłacona bezpośrednio przez ubezpieczyciela, jak i kwota wypłacona przez skarżącą powinny być traktowane analogicznie, tj. korzystać ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f.

Dodatkowo skarżąca wskazała, że zgodnie z opisanym przez nią stanem faktycznym, odpowiedzialność Spółki dotyczyć może odszkodowania za szkody rzeczowe, osobowe oraz czyste straty finansowe (w tym utracone korzyści), przy czym w ramach odpowiedzialności za szkody rzeczowe, Spółka ponosi także odpowiedzialność wobec posiadaczy gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, z tytułu rekultywacji gruntów oraz szkód powstałych w uprawach rolnych i drzewostanie w wyniku prowadzenia na tych gruntach inwestycji dotyczących budowy urządzeń infrastruktury technicznej. W ocenie skarżącej, wypłacane odszkodowanie może zatem korzystać również ze zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 120 u.p.d.o.f. Organ pominął okoliczność, że opisany stan faktyczny obejmował również odszkodowania, które mogą korzystać z innego zwolnienia, niż zwolnienie zawarte w art. 21 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f., a mianowicie właśnie ze zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 120 u.p.d.o.f.

Odpowiadając na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Pismem procesowym z dnia [...] sierpnia 20013 r. skarżąca podtrzymała zarzuty skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny W Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona interpretacja nie narusza prawa.

Kontroli Sądu poddana została interpretacja, w której organ wyraził stanowisko, że środki wypłacone przez wnioskodawcę tytułem franszyzy nie korzystają ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f., ponieważ nie są one wypłacane przez towarzystwo ubezpieczeniowe z tytułu zawartego ubezpieczenia.

Nie znajduje uzasadnienia pogląd skarżącej, iż brzmienie powyższego przepisu nie ogranicza jego zastosowania wyłącznie do przypadku, kiedy to ubezpieczyciel wypłaca odszkodowanie, a zwolnieniu podlega każda kwota otrzymana z tytułu ubezpieczenia majątkowego, bez względu na to czy wypłacona zostanie przez ubezpieczyciela, czy też ubezpieczającego.

W sporze zaistniałym pomiędzy stronami rację należy przyznać organowi, bowiem z konstrukcji umowy ubezpieczenia wynika, że wypłaty odszkodowania dokonuje ubezpieczyciel. Wskazuje na to przepis art. 805 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Zatem z umowy ubezpieczenia wynika, że obowiązkiem ubezpieczającego jest zapłata składki, natomiast obowiązkiem zakładu ubezpieczeń jest spełnienie określonego świadczenia, tj. wypłata odszkodowania.

W komentarzu do art. 805 Kodeksu cywilnego podkreślono, iż stroną zobowiązaną do spełnienia określonego świadczenia w razie zajścia wypadku przewidzianego umową może być wyłącznie podmiot wskazany przez ustawę, spełniający określone wymagania. W przypadku umowy ubezpieczenia może to być wyłącznie ubezpieczyciel w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Ustawą z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 82, poz. 557), nowelizującą kodeks cywilny, dodano w art. 805 § 1 Kodeksu cywilnego słowa "w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa" dla podkreślenia, że ubezpieczyciel w każdym przypadku, gdy zawiera umowę ubezpieczenia, czyni to jako podmiot profesjonalny w zakresie prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Zakres działalności gospodarczej ubezpieczyciela definiuje natomiast art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 11 poz. 66 ze zm.) jako "wykonywanie czynności ubezpieczeniowych związanych z oferowaniem i udzielaniem ochrony na wypadek ryzyka wystąpienia skutków zdarzeń losowych". W przypadku zawarcia umowy ubezpieczenia z podmiotem nieposiadającym przymiotu ubezpieczyciela w rozumieniu ustawy o działalności ubezpieczeniowej, należy jednoznacznie stwierdzić, iż taka umowa będzie nieważna (por. Zdzisław Gawlik - Komentarz do art. 805 Kodeksu cywilnego, stan prawny: 01 sierpnia 2010 r. System Informacji Prawnej - LEX).

Nie można zgodzić się z argumentacją skarżącej, iż wypłata odszkodowania przez Spółkę do wysokości objętej franszyzą redukcyjną przewidziana jest w umowie ubezpieczenia. Umowa ta określa jedynie, iż ubezpieczyciel nie odpowiada za szkodę do określonej wysokości (w przypadku franszyzy integralnej) albo też umniejsza odszkodowanie o określoną kwotę (w przypadku franszyzy redukcyjnej), co nie jest równoznaczne z tym, iż umowa ubezpieczenia nakłada na sprawcę - ubezpieczonego obowiązek zapłaty tej kwoty na rzecz poszkodowanego. Wypłata do wysokości franszyzy, czy też w wysokości franszyzy nie wynika z umowy ubezpieczenia, a z przepisów Kodeksu cywilnego, w przypadku gdy poszkodowany skorzysta z roszczenia przeciwko sprawcy szkody o zapłatę kwoty odpowiadającej franszyzie. Postanowienia dotyczące franszyzy zawarte w umowie ubezpieczenia są postanowieniami umownymi ograniczającymi odpowiedzialność ubezpieczyciela w pewnym zakresie, na które to postanowienia strony zawierające tę umowę wyrażają zgodę.

Zatem przywołana w umowie ubezpieczenia regulacja dotycząca franszyzy wskazuje jedynie sposób określenia wysokości kwoty, za którą ubezpieczyciel nie odpowiada i której wypłata nie następuje z ubezpieczenia, co nie przesądza o tym, iż wypłacane przez wnioskodawcę kwoty w ramach franszyzy to kwoty uzyskane z tytułu ubezpieczenia majątkowego.

W konsekwencji, w oparciu o art. 42a u.p.d.o.f., jak prawidłowo wskazano w zaskarżonej interpretacji, jeśli wypłacone przez skarżącą odszkodowanie nie jest związane ze szkodami dotyczącymi składników majątku związanych z prowadzoną przez osoby fizyczne działalnością gospodarczą, skarżąca zobowiązana jest sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów (tj. PIT-8C) i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazać podatnikowi oraz właściwemu urzędowi skarbowemu.

W pozostałych przypadkach, a więc jeśli wypłacone odszkodowanie związane jest ze szkodami dotyczącymi składników majątku związanych z prowadzoną przez osoby fizyczne działalnością gospodarczą - na skarżącej nie ciąży obowiązek sporządzenia dla tych osób informacji PIT-8C.

W oparciu o powyższe, nie można zgodzić się ze skarżącą, iż stanowisko organu przeczy racjonalności ustawodawcy i spójności systemu podatkowego. Takie właśnie podejście powoduje równe traktowanie podmiotów uzyskujących odszkodowanie, bowiem zwolnieniu określonemu w art. 21 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f., podlegają tylko te kwoty, które zostały wypłacone przez ubezpieczyciela z tytułu zawartego ubezpieczenia.

Bezzasadny jest zatem podniesiony przez skarżącą zarzut naruszenia art. 42a w związku z art. 21 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f. poprzez błędne uznanie przez organ, że kwoty odszkodowań z tytułu ubezpieczenia majątkowego wypłacane przez skarżącą w wysokości wynikającej z zastosowania franszyzy redukcyjnej nie są objęte zwolnieniem zawartym we wskazanym przepisie i w związku z tym skarżąca ma obowiązek wystawić informację PIT-8C dla osób, które otrzymały odszkodowania.

Jednocześnie powołane przez skarżącą interpretacje indywidualne organów podatkowych wydane zostały w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania w odniesieniu do przedstawionego stanu faktycznego.

Nie znajduje uzasadnienia zarzut strony, iż organ pominął okoliczność, że opisany stan faktyczny obejmował również odszkodowania, które mogą korzystać z innego zwolnienia, niż zwolnienie zawarte w art. 21 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f., a mianowicie ze zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 120 u.p.d.o.f.

Pytanie zadane we wniosku, w oparciu o które organ udzielił odpowiedzi w formie interpretacji indywidualnej brzmiało następująco: "Czy kwoty odszkodowań z tytułu ubezpieczenia majątkowego wypłacane przez wnioskodawcę w wysokości wynikającej z zastosowania franszyzy redukcyjnej są objęte zwolnieniem z art. 21 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f. i w związku z tym wnioskodawca nie ma obowiązku wystawiania informacji PIT-8C na rzecz osób, które otrzymały odszkodowania?"

Tak zadane pytanie nie pozostawiało wątpliwości, że odnosi się ono wprost do możliwości skorzystania ze zwolnienia wskazanego w art. 21 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f. W złożonym wniosku skarżąca nie wspomniała, iż byłaby zainteresowana rozstrzygnięciem, czy przedmiotowe odszkodowanie korzysta ze zwolnienia w oparciu o jakikolwiek inny przepis ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w szczególności art. 21 ust. 1 pkt 120 u.p.d.o.f. Przeciwnie, w zadanym pytaniu, własnym stanowisku, jak również w części E.3. złożonego wniosku wskazującej na przepisy prawa podatkowego mające być przedmiotem interpretacji, wskazano wyraźnie na przepis art. 21 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f.

Zatem wobec tak wyraźnie sformułowanego pytania odnoszącego się wyłącznie do zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f., jak również w oparciu o własne stanowisko przedstawione przez skarżącą, w wydanej interpretacji odniesiono się do możliwości skorzystania ze zwolnienia określonego w przepisie przywołanym przez wnioskodawcę w zadanym pytaniu.

Trudno więc uznać, że organ w wydanej interpretacji miał badać przesłanki do objęcia odszkodowania innym zwolnieniem (uregulowanym w innych przepisach, niż tym wskazanym wprost przez wnioskodawcę), skoro nie było to przedmiotem złożonego przez niego zapytania.

W związku z powyższym za bezzasadny należy uznań zarzut niedokonania pełnej analizy wskazanego przez skarżącą stanu faktycznego, poprzez pominięcie okoliczności, że opisany stan faktyczny obejmował również odszkodowania, które mogą korzystać z innego zwolnienia, niż zwolnienie zawarte w art. 21 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f., a mianowicie ze zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 120 u.p.d.o.f.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (t.j. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.