Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 119/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 78 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 64 ust. 1, art. 77 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędziowie NSA Maria Myślińska (spr.) Urszula Raczkiewicz Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. D. - Firma Transportowa "D." od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 29 października 2009 r. sygn. akt I SA/Ol 556/09 w sprawie ze skargi A. D. - Firma Transportowa "D." na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie powstania długu celnego oraz określenia kwoty podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. D. - Firma Transportowa "D." na rzecz Dyrektora Izby Celnej w O. kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 29 października 2009 r., sygn. akt I SA/Ol 556/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. oddalił skargę A. D. – Firma Transportowa "D." na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], w przedmiocie określenia daty powstania długu celnego, kwoty podatku akcyzowego, opłaty paliwowej oraz podatku od towarów i usług, z następującym uzasadnieniem.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w O., po rozpatrzeniu odwołania A. D., prowadzącego Firmę Transportową "D.", utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia [...] kwietnia 2009 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji wskazał, że w styczniu 2005 r. M. T., S. T. oraz A. M., kierujący autobusami w ramach świadczenia usługi przewozu osób w prowadzonej przez skarżącego firmie, przekraczali granicę Wspólnoty przez przejście graniczne w G., wwożąc na teren kraju olej napędowy znajdujący się w standardowych zbiornikach.

Paliwo to zwolnione było od cła na podstawie art. 112 Rozporządzenia Rady nr 918/83 z dnia 28 marca 1983 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. Urz. WE L 105 z 23.04.1983 ze zm.), z zastrzeżeniem, że nie może ono być usunięte z tych pojazdów i przechowywane, za wyjątkiem okresu ich niezbędnych napraw, bądź też odstąpione odpłatnie lub nieodpłatnie przez osobę przewożącą zwolniony towar.

W ramach dozoru celnego nad towarami zwolnionymi od cła organy celne przeprowadziły szereg kontroli ilości paliwa znajdującego się w zbiornikach należących do przedsiębiorcy autokarów, wjeżdżających na teren, po czym opuszczających obszar Wspólnoty. Ilość przywożonego i wywożonego paliwa organ kontrolujący wpisywał do sporządzanych protokołów kontroli w oparciu o deklarację kierujących pojazdami – A. M., S. T. i M. T. Spisywano również stan licznika przebytych kilometrów, zaś zgodność zapisów potwierdzał zarówno kontrolujący, jak i kierowca autokaru.

W oparciu o dane zawarte w powyższych protokołach Naczelnik Urzędu Celnego w O. wszczął postępowanie celne w związku z usunięciem spod dozoru celnego zwolnionego od należności celnych i podatkowych paliwa przewożonego w zbiornikach wymienionych wyżej autokarów.

Decyzją z [...] maja 2006 r. organ I instancji stwierdził powstanie długu celnego, określił kwotę wynikającą z długu celnego, kwotę podatku akcyzowego, kwotę opłaty paliwowej, kwotę podatku od towarów i usług, w związku z usunięciem paliwa spod dozoru celnego. Powyższe rozstrzygnięcie zostało uchylone decyzją Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] lipca 2006 r., a sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Następnie Naczelnik Urzędu Celnego w O. decyzją z dnia [...] października 2006 r. umorzył postępowanie, a następnie wszczął postępowanie w sprawie usunięcia spod dozoru celnego oraz naruszenia warunków zwolnień od należności celnych i podatkowych paliwa przywożonego na obszar celny Wspólnoty w poszczególnych dniach stycznia 2005 r.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. Naczelnik Urzędu Celnego ponownie określił datę powstania długu celnego, kwotę wynikającą z długu celnego, kwotę podatku akcyzowego, kwotę opłaty paliwowej, kwotę podatku od towarów i usług.

Strona złożyła odwołanie, Dyrektor Izby Celnej w O. decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] kwietnia 2007 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Ponownie rozpoznając sprawę, Naczelnik Urzędu Celnego uznał, że na skutek usunięcia spod dozoru celnego paliwa w ilości 7297 litrów doszło do naruszenia art. 112 rozporządzenia Rady nr 918/83 z dnia 28 marca 1983 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych. W związku z powyższym decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. określił datę powstania długu celnego, kwotę wynikającą z długu celnego, kwotę podatku akcyzowego, kwotę opłaty paliwowej oraz kwotę podatku od towarów i usług.

Dyrektor Izby Celnej w O. decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. rozpoznając po raz kolejny sprawę, również wskazał na ten przepis podnosząc, iż zwolnione od należności przywozowych jest 600 litrów paliwa przewożone w standardowym zbiorniku handlowego pojazdu samochodowego służącego do odpłatnego lub nieodpłatnego przewozu więcej niż dziewięciu osób wraz z kierowcą. Paliwo przewożone w zbiorniku niestandardowym nie korzysta ze zwolnienia od cła.

Organ II instancji wskazał, że z materiału zebranego w toku postępowania oraz norm zużycia paliwa wynikało, że paliwo znajdujące się pod dozorem celnym zostało zgodnie z przeznaczeniem zużyte tylko w części. Za podstawę wymiaru należności celnych i podatkowych przyjął zaś dane zawarte w protokołach z kontroli celnej.

Organ zwrócił uwagę, że strona nie kwestionowała podanych w zgłoszeniach ustnych ilości paliwa, ani nie przedstawiła dowodów podważających, że zgłoszona przez kierowców ilość paliwa odbiegała od stanu rzeczywistego. W przypadku protokołu, do którego nie wniesiono pisemnych zastrzeżeń i który został podpisany przez funkcjonariusza celnego oraz przez osobę kontrolowaną należy zaś uznać, że ustalenia zawarte w jego treści w sposób bezsporny opisują stan rzeczywisty.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przepisem art. 40 WKC, każda osoba dokonująca wprowadzenia towarów lub wywozu towarów z obszaru Wspólnoty, zobowiązana jest do przedstawienia organom celnym tych towarów. Na osobie wprowadzającej ciąży obowiązek dokonania zgłoszenia celnego towarów i odpowiedzialność za jego skutki. Kierowca autokaru jako pracownik przewoźnika działał w jego imieniu i na jego rzecz. Dlatego też skutki działania kierowcy obciążają przewoźnika.

Zdaniem organu II instancji materiał dowodowy zgromadzony w sprawie w sposób jednoznaczny wskazuje, iż nastąpiło usunięcie części paliwa spod dozoru celnego. Natomiast zeznania kierowców, na które powołała się strona, iż nie mieli oni wiedzy na ten temat, w ocenie organu, stanowiły jedynie dowód tego, iż dany kierowca nie usuwał paliwa spod dozoru celnego. Organ odwoławczy wyjaśnił także, że kierowca autokaru, jako pracownik przewoźnika działa w jego imieniu i na jego rzecz, dlatego skutki działania kierowcy obciążają przewoźnika. Zatem, w niniejszej sprawie organ celny uznał kierowców za uprawnionych do reprezentowania firmy przewozowej, co jest zgodne z przepisami, ponieważ wykonując usługę przewozu działali w celu wykonywania swoich funkcji.

Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji wszechstronnie i rzetelnie zebrał cały materiał dowodowy w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy, swoje wnioski oparł na zebranych dokumentach. Przepisy ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004r., Nr 156, poz. 1641 ze zm.), nie nakładają na organ celny obowiązku dokonania fizycznej kontroli celnej paliwa wprowadzanego i wyprowadzanego z obszaru celnego Wspólnoty z zastosowaniem urządzeń pomiarowych, zaś rewizja celna towaru jest fakultatywna. Podstawą obowiązku uiszczenia należności celnych i podatkowych wobec towaru wprowadzonego na obszar celny Wspólnoty jest zgłoszenie celne.

Dyrektor Izby Celnej podniósł, że za prawidłowe złożenie zgłoszenia celnego odpowiada zgłaszający, a nie organ celny. W sytuacji, gdy kierowca nie kwestionował podpisywanych przez siebie protokołów, a przedsiębiorca nie występował o ich weryfikację, należało uznać zgłoszenie za prawidłowe.

W związku z zarzutem niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy organ II instancji wskazał, że rozstrzygnięcie zostało wydane między innymi w oparciu o materiały porównawcze firm transportowych, opinię biegłego oraz protokół przesłuchania kontrolowanego z dnia 2 stycznia 2006 r. Badając normy zużycia paliwa przez autokary należące do strony, uwzględniono zaś materiał dowodowy zebrany od krajowych firm transportowych.

Za niezasadny, z uwagi na wcześniejsze wyjaśnienie wskazanych przez stronę do udowodnienia okoliczności sprawy organ uznał wniosek o ponowne przesłuchanie w charakterze świadka M. T., przy czym oświadczenie kierowców, iż nie posiadali wiedzy o tym, że paliwo było usuwane ze zbiorników nie stanowiło dowodu, że fakt taki w rzeczywistości nie miało miejsca, w szczególności w kontekście wyjaśnień strony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. oddalając skargę stwierdził, że organy celne dokonały ustaleń w kwestii usunięcia spod dozoru celnego wskazanych ilości oleju napędowego, realizując nałożone art. 122 oraz art. 187 Ordynacji podatkowej wymogi prowadzonego w prawidłowy sposób postępowania. Rozstrzygnięcie w tym zakresie oparły w szczególności na protokołach z kontroli paliwa sporządzonych w styczniu 2005 r. przy przekraczaniu granicy kraju, zawierających informacje dotyczące m.in. zadeklarowanych przez kierowców autobusów ilości paliwa. Sąd I instancji podkreślił, że nie można czynić organom zarzutu z tego powodu, iż przyjęły ilość paliwa według deklaracji zgłaszającego, działającego w imieniu skarżącego. W tym kontekście Sąd I instancji w całości zaakceptował stanowisko organu odwoławczego odnoszące się do kwestii odpowiedzialności pracodawcy za skutki działania pracownika w jego imieniu. W ocenie Sądu przedsiębiorca jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą ponosi wszelkie ryzyko z nią związane. W zakres tego ryzyka wpisana jest m.in. odpowiedzialność za podejmowane decyzje z nią związane, w tym również wybór osób, którymi przedsiębiorca posługuje się przy jej wykonywaniu, np. wybór pracownika czy podmiotu świadczącego usługi rachunkowości. Sąd I instancji zauważył również, że z akt nie wynika, by skarżący przed wszczęciem postępowania w sprawie podjął jakiekolwiek działania w kierunku zakwestionowania przedmiotowych protokołów kontroli celnej sporządzonych w styczniu 2005 r.

Zdaniem Sądu I instancji nie budzi wątpliwości określenie przez organ ilości wprowadzonego na teren kraju oleju napędowego w oparciu o ustne zgłoszenia celne kierowców. Nie może zatem zasługiwać na uwzględnienie argumentacja skargi wskazująca na braki postępowania w postaci niedokonania przez organy pomiarów paliwa przy użyciu spełniających nałożone przepisami prawa wymogi przyrządów pomiarowych. Pomiarów takich organ mógł bowiem dokonać, gdyby powziął wątpliwości co do wskazanej przez kierowców ilości paliwa. W sytuacji natomiast, gdy zgłoszenia celne nie budziły zastrzeżeń, organ miał obowiązek przyjąć dane zadeklarowane przez kierowców autobusów, działających w imieniu strony.

Sąd stwierdził, że organy dokonały wyliczeń dotyczących ilości paliwa usuniętych spod dozoru celnego poprzez uwzględnienie ilości paliwa deklarowanej przy wyjeździe z kraju, zużycie paliwa na przejechaną ilość kilometrów w kraju oraz ilości paliwa deklarowanej przez kierowcę przy wyjeździe tego samego autokaru z kraju. Taki sposób obliczenia ilości paliwa usuniętego spod dozoru celnego, w ocenie Sądu, uznać należy za prawidłowy.

Ponadto WSA zauważył, że okoliczność usuwania paliwa spod dozoru celnego potwierdziła sama strona, składając w toku kontroli za okres od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 30 listopada 2005 r. zeznania, z których wynikało, że w prowadzonej działalności gospodarczej miały miejsce przypadki przelewania paliwa z baków autobusów do innych pojazdów firmy. Powyższe strona tłumaczyła ciągłym zapotrzebowaniem na paliwo, związanym z całodobowym świadczeniem przez nią usług, przy jednoczesnym braku w miejscu prowadzenia działalności czynnej całodobowo stacji paliw.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 180 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez niedopuszczenie dowodu w postaci opinii biegłego m.in. na okoliczność, czy jest możliwe określenie rzeczywistej ilości paliwa w zbiorniku autobusu na podstawie samego odczytu wskazań miernika paliwa na desce rozdzielczej, wskazać należy, że określenie należności celnych oraz podatkowych w niniejszej sprawie nastąpiło na podstawie zgłoszeń celnych dokonanych przez pracowników skarżącego. Jak już zaś wyżej zaznaczono, organy celne nie kwestionowały zadeklarowanej przez pracowników ilości paliwa. Również strona do czasu wszczęcia postępowania nie przeprowadziła z własnej inicjatywy czynności zmierzających do podważenia danych ujętych w protokołach. Prawidłowo zatem organy obrały jako podstawę wymiaru należności publicznoprawnych dane zadeklarowane przez samą stronę. Sąd w pełni podziela stanowisko organów obu instancji również w zakresie określenia wysokości norm zużycia paliwa.

W ocenie Sądu, strona, mimo czynnego udziału w postępowaniu, nie przedstawiła dowodów, które zawierałyby wiarygodne i obiektywne dane pozwalające zakwestionować tezę organów celnych o usuwaniu oleju napędowego spod dozoru celnego. W konsekwencji Sąd I instancji uznał za prawidłowe stwierdzenie powstania długu celnego oraz określenia kwoty podatku akcyzowego, podatku od towarów i usług oraz opłaty paliwowej.

A. D. zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną wnosząc o jego uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, przez uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w O. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) poprzez:

a) błędną wykładnię art. 64 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992) poprzez błędne przyjęcie, że zgłoszenia celnego w procedurze dopuszczenia towaru do obrotu oraz w procedurze wywozu może dokonać pracownik bez żadnego umocowania, a sporządzony na tą okoliczność protokół kontroli celnej może stanowić podstawę do stwierdzenia, że doszło do usunięcia paliwa silnikowego spod dozoru celnego;

b) niewłaściwe zastosowanie przepisu § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych wymogów, jakie powinno spełniać zgłoszenie celne (Dz. U. 2004 Nr 94, poz. 902) poprzez błędne uznanie, że przepis ten ma zastosowanie do zgłoszenia celnego w formie ustnej również przy procedurze wywozu towaru w postaci paliwa silnikowego, o których mowa w art. 112 – 115 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83 z dnia 28 marca 1983 r. dotyczące ustanowienia wspólnotowego systemu zwolnień celnych (Dz. Urz. WE L 105 z 23.04.1983), i włączenie protokołów kontroli celnej sporządzonych na okoliczność dokonanych zgłoszeń celnych w poczet materiału dowodowego i stwierdzeniu na ich podstawie, że doszło do usunięcia paliwa spod dozoru celnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej kasator podniósł, że wszelkie zgłoszenia celne dokonywane przez kierowców, zatrudnionych przez skarżącego i sporządzone na tą okoliczność protokoły kontroli celnej są wadliwe i dotknięte sankcją nieważności. Kasator stwierdził, że w żadnym przypadku nie upoważniał któregokolwiek z kierowców do składnia oświadczeń woli oraz działania w jego imieniu wobec któregokolwiek organu administracji publicznej. Tym samym zdaniem kasatora kierowcy dokonujący zgłoszeń celnych przy przekraczaniu granicy kraju w styczniu 2005 r. nie byli w żaden sposób umocowani do składania oświadczeń w imieniu i ze skutkiem na rzecz skarżącego. W ocenie składającego skargę kasacyjną nie można tylko i wyłącznie na tej podstawie, że ktoś jest pracownikiem wyciągać wniosku, iż posiada umocowanie do tak istotnej czynności jaką jest zgłoszenie celne w imieniu swojego pracodawcy.

Ponadto kasator zarzucił, że tok rozumowania przyjęty przez Sąd I instancji jest nie do zaakceptowania w sferze prawa publicznego, w tym prawa celnego. W tym kontekście skarżący podkreślił, że z istoty przepisów prawa publicznego, które kreuje nierówność stron w stosunkach administracyjnoprawnych czy podatkowoprawnych nie ma miejsca na dokonywanie przez organy administracji publicznej rozszerzającej wykładni przepisów prawa na niekorzyść podatnika. Nie można bowiem zasad odpowiedzialności pracodawcy za niemieszczące się w kompetencjach działania pracownika przenosić na grunt prawa czy to celnego czy też podatkowego.

Uzasadniając naruszenie § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych wymogów, jakie powinno spełniać zgłoszenie celne kasator wskazał, że ustna forma zgłoszenia celnego nie dotyczy paliw znajdujących się w zbiornikach pojazdów silnikowych, gdy są one wywożone z obszaru Wspólnoty. Zatem zdaniem skarżącego błędnie organy celne sporządzały protokoły kontroli celnej w ramach zgłoszenia celnego w formie ustnej w procedurze wywozu paliwa silnikowego. Z tej przyczyny wszystkie protokoły kontroli "wyjazdowe" są wadliwe i nie mogą mieć waloru urzędowego, a w związku z tym nie mogą stanowić dowodów w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w O. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i dlatego nie mogła zostać uwzględniona.

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie zachodziła.

Skarżący oparł zarzuty skargi kasacyjnej na jednej tylko podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a konkretnie art. 64 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, zwanego dalej WKC, poprzez błędną wykładnię tych przepisów i błędne przyjęcie, że zgłoszenia celnego w procedurze dopuszczenia towaru do obrotu oraz w procedurze wywozu może dokonać pracownik bez żadnego umocowania, a ponadto niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych wymogów jakie powinno spełniać zgłoszenie celne (Dz. U. Nr 94, poz. 902), zwanego dalej rozporządzeniem MF.

Oba zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego nie są trafne z przyczyn następujących. Przede wszystkim nie mogą być przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalenia faktyczne organów celnych odnośnie ilości paliwa do autokarów, które zostało usunięte spod dozoru celnego. Ustalenia te zostały oparte na protokołach z przeprowadzonej kontroli celnej oraz innych dowodach zebranych w toku postępowania celnego przez organy celne, a następnie zaakceptowane przez Sąd I instancji i w konsekwencji na skutek niezgłoszenia skutecznych zarzutów procesowych w skardze kasacyjnej pozostają w mocy w postępowaniu kasacyjnym.

Dlatego też nie ma obecnie możliwości powrotu do istoty sporu przed Sądem I instancji dotyczącego prawidłowości ustaleń organów celnych odnośnie ilości paliwa usuniętego spod dozoru celnego.

Należało przyjąć, że skarżący w tym zakresie poddał się ustaleniom Sądu I instancji, a skoncentrował się wyłącznie na powyższych zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.

Pierwszy zarzut błędnej wykładni przepisu art. 64 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 1 WKC jest całkowicie chybiony, gdyż zgodnie z treścią art. 64 ust. 1 WKC zgłoszenia celnego może dokonać każda osoba, która przedstawi lub doprowadzi do przedstawienia właściwym organom celnym towaru, którego dotyczy zgłoszenie, razem ze wszystkimi dokumentami, których przedłożenie jest niezbędne do zastosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której towar jest zgłoszony.

W myśl art. 77 ust. 1, jeżeli zgłoszenia celnego dokonano z zastosowaniem technik elektronicznego przetwarzania danych w rozumieniu art. 61 lit. b), w formie ustnej lub w każdy inny sposób zgodnie z art. 61 lit. c), przepisy art. 62-76 stosuje się odpowiednio, bez uszczerbku dla wymienionych tam zasad.

Z przepisów art. 77 ust. 1 i art. 64 ust. 1 WKC nie wynika absolutnie, aby zgłoszenie celne w procedurze dopuszczenia towaru do obrotu oraz w procedurze wywozu paliwa przewożonego w zwykłych zbiornikach autokarów nie mogło być dokonane w formie ustnej przez kierowcę autokaru bez szczególnego dodatkowego upoważnienia, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.

Przedmiotowe zgłoszenia celne odbywały się w zgodzie z przepisami art. 112–115 rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83 z dnia 28 marca 19983 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. U. UE.L z dnia 23 kwietnia 1983 r.), zwanego dalej rozporządzeniem Rady (EWG) nr 918/83.

Kwestionowanie przez skarżącego uprawnienia kierowcy autokaru do dokonania ustnego zgłoszenia celnego odnośnie paliwa przewożonego w zbiornikach autokaru bez legitymowania się kierowcy szczególnym upoważnieniem do tego rodzaju zgłoszenia w świetle powołanych wyżej przepisów art. 64 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 1 WKC nie znajduje żadnego uzasadnienia, albowiem jednoznacznie z tych przepisów wynika, że zgłoszenia celnego może dokonać każda osoba, która przedstawi organom celnym towar razem ze wszystkimi dokumentami, których przedłożenie jest niezbędne do zastosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której towar jest zgłoszony.

Niewątpliwie do zastosowania tej procedury celnej, jakim było dopuszczenie do obrotu oraz w procedurze wywozu paliwa przewożonego w zwykłych zbiornikach autokarem, nie było wymagane specjalne upoważnienie dla kierowcy autokaru dokonującego zgłoszenia celnego paliwa. Również forma ustna zgłoszenia celnego w tej procedurze jest w pełni dopuszczalna cytowanymi wyżej przepisami zarówno Wspólnotowego Kodeksu Celnego, jak również przepisami rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie szczegółowych wymogów jakie powinno spełniać zgłoszenie celne.

Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MF z zastrzeżeniem art. 235 rozporządzenia wykonawczego, zgłoszenie celne do procedury dopuszczenia do obrotu może być dokonane w formie zgłoszenia ustnego, gdy dotyczy towarów, o których mowa w art. 86-90, art. 110-116, art. 118 rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83 oraz art. 37 Prawa celnego.

Nie można zatem podzielić zarzutu skarżącego, że zgłoszenia celne dokonywane przez kierowców zatrudnionych przez niego i sporządzone na tę okoliczność protokoły kontroli celnej są wadliwe i dotknięte sankcją nieważności tylko z tego powodu, że organ celny nie wylegitymował kierowców szczególnym upoważnieniem pracodawcy do dokonywania tych zgłoszeń.

Organ celny nie miał obowiązku żądania tego rodzaju upoważnień przy zgłoszeniu celnym, w sytuacji kiedy nie miał wątpliwości, że kierowca jako pracownik przewoźnika reprezentuje swojego pracodawcę i składa oświadczenie woli w jego imieniu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wystarczającym umocowaniem kierowcy do dokonywania zgłoszenia celnego paliwa przewożonego w autokarze stanowił łączący kierowcę z przewoźnikiem stosunek pracy.

Należy w tym miejscu zaznaczyć, że zgodnie z art. 4 pkt 18 WKC "zgłaszający" oznacza osobę, która dokonuje zgłoszenia celnego we własnym imieniu, albo osobę, w której imieniu dokonywane jest zgłoszenie celne.

Natomiast w myśl art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622) zgłoszenia celnego jako przedstawiciel bezpośredni osoby zainteresowanej może dokonać wyłącznie osoba, o której mowa w art. 4 pkt 1 WKC, jeżeli jest agentem celnym lub jeżeli w jej imieniu czynności przed organem celnym dokonuje upoważniony pracownik wpisany na listę agentów celnych.

Przepis powyższy ust. 1 art. 78 nie ma zastosowania, jeżeli zgłoszenie celne jest dokonywane w imieniu osoby zainteresowanej przez jej pracownika, tak jak miało to miejsce w sprawie niniejszej.

Zatem przepis art. 78 ust. 2 pkt 2 Prawa celnego potwierdza prawidłowość przyjęcia ustnych zgłoszeń celnych dokonanych przez kierowców – pracowników osoby zainteresowanej.

Nie ma więc wymogu legitymowania się przez kierowców szczególnym upoważnieniem dokonującym zgłoszenia celnego w imieniu pracodawcy (przewoźnika – osoby zainteresowanej), do którego należało paliwo objęte procedurą celną.

Skoro zgłoszenie celne zostało dokonane przez osobę i w sposób pozostający w zgodzie z przepisami art. 64 ust. 1 i art. 77 ust. 1 WKC, art. 112–115 rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83 oraz art. 78 ust. 2 Prawa celnego i § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MF, to brak było podstaw do zakwestionowania ostatecznego rozstrzygnięcia organów celnych w sprawie długu celnego.

W tych warunkach Sąd I instancji nie naruszył żadnego z wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego i dlatego skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Orzeczenie o koszach postępowania kasacyjnego uzasadnia przepis art. 204 pkt 1 p.p.s.a.