Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1175/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 88 i 94
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: par. 1 i  par. 3
journal: Dz.U. 2001 nr 131 poz 1468
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2008 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia finansowego związanego z lokalem mieszkalnym 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza na rzecz skarżącego od Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

[...] P.B. złożył do Komendanta Powiatowego Policji w R. wniosek w sprawie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w R. przy ulicy [...], w którym zamieszka w dniu [...] wraz z żoną M.T.- B.

Decyzją nr [...] z dnia [...] Komendant Powiatowy Policji w R. odmówił przyznania P.B. pomocy finansowej na pozyskanie przedmiotowego lokalu mieszkalnego z zasobów R. Spółdzielni Mieszkaniowej. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołał art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 94 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r., Nr 43, poz. 277 z późn. zm.) oraz § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1468). W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia zaznaczył, iż policjant w służbie stałej, w oparciu o art. 88 ust. 1 ustawy o Policji ma prawo do lokalu dla siebie i członków rodziny, a jedną z form realizacji tego prawa jest pomoc finansowa udzielana na pozyskanie lokalu mieszkalnego bądź domu jednorodzinnego. W celu uzyskania takiej pomocy do wniosku dołączyć należy dokumenty potwierdzające fakt ubiegania się przez policjanta lub jego małżonka, pozostającego z nim we wspólności majątkowej o lokal mieszkalny. Obowiązek ten, zdaniem organu, wynika z § 1 i § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów. Zatem pomoc finansowa może być przyznana jedynie wówczas, gdy policjant uzyskuje lokal dla siebie i członków rodziny, bowiem lokal ten ma wchodzić w skład majątku wspólnego małżonków, a nie osobistego jednego z nich. Na taką interpretację art. 88 ust. 1 i art. 94 ust. 1 ustawy o Policji w związku z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów wskazuje teza wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1145/04 (publ. Lex 165743). Tymczasem P.B. przedstawił kserokopię umowy z dnia [...] o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, zawartą pomiędzy R. Spółdzielnią Mieszkaniową z siedzibą w R. i jego żoną M.T. – B., której treść § 1 i § 7 wskazuje na to, iż spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu położonego przy ulicy [...], w budynku należącym do tej Spółdzielni, nabywa do majątku osobistego jego żona M.T. - B. Okoliczność ta została potwierdzona własnoręcznym podpisem P.B. złożonym w powyższej umowie. Organ podniósł, że z dniem zawarcia tej umowy powstaje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, które nie jest zbywalne i nie przechodzi na spadkobierców oraz nie podlega egzekucji. W ocenie organu zapisy dokonane w tej umowie nie potwierdzają nabycia przedmiotowego lokalu do majątku wspólnego małżeństwa P.B. i M.T. - B. Zatem P.B. nie spełnił warunków uprawniających do otrzymania wnioskowanej pomocy finansowej na pozyskanie lokalu mieszkalnego z zasobów R. Spółdzielni Mieszkaniowej, położonego przy ulicy [...].

P.B. w dniu [...] wniósł odwołanie od tej decyzji do organu drugiej instancji, domagając się jej zmiany i przyznania wnioskowanej pomocy. W uzasadnieniu odwołania wywiódł, że w dniu [...] zawarł związek małżeński z M.T. i nie ustanowił odrębnej umowy majątkowej małżeńskiej. W tej sytuacji, na podstawie art. 31 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r., Nr 1, poz. 20), zwanej dalej w skrócie Kodeks rodzinny i opiekuńczy, w dniu zawarcia małżeństwa powstała między nim i żoną wspólność majątkowa. Zaznaczył, że pierwszym warunkiem przyznania przedmiotowego lokalu mieszkalnego było posiadanie książeczki mieszkaniowej, którą miała jego żona i dlatego, po wpłaceniu należnego wkładu członkowskiego, to ona została zarejestrowana jako członek R. Spółdzielni Mieszkaniowej. Kolejnym warunkiem było wpłacenie kaucji stanowiącej wkład mieszkaniowy w kwocie [...],- zł., która została wpłacona w dniu [...] i pochodziła ze wspólnego ich majątku, w szczególności z pobranych wynagrodzeń za pracę. Zdaniem odwołującego, w tych okolicznościach faktycznych sprawy, spółdzielcze lokatorskie prawo do przedmiotowego lokalu mieszkalnego zostało nabyte w trakcie trwania wspólności majątkowej pomiędzy nim i jego żoną.

Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W jej uzasadnieniu wskazał, że przepisy ustawy o Policji nie definiują pojęcia wspólności majątkowej, dlatego też należy w tej sprawie odwołać się do przepisu art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Przepis ten stanowi, że z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania małżeństwa przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. Natomiast przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Zatem skoro lokal mieszkalny stanowi majątek osobisty żony policjanta, to nie jest on objęty wspólnością majątkową ich małżeństwa. Komendant Wojewódzki Policji w K., odwołując się do treści art. 88 ustawy o Policji wyjaśnił, że policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, przy czym prawo to może być zrealizowane zarówno w formie rzeczowej, jako przydział lokalu mieszkalnego lub finansowej poprzez przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Ta ostatnia forma pomocy, w oparciu o art. 94 ustawy o Policji przysługuje policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Zatem uwzględniając wymogi art. 88 ust. 1 i art. 94 ustawy o Policji w związku z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów nabycie z zasobów R. Spółdzielni Mieszkaniowej spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w R. przy ulicy [...] tylko do majątku osobistego żony P.B., a nie ich wspólnego majątku uzasadnia odmowę przyznania pomocy finansowej na jego uzyskanie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję P.B. domagał się jej zmiany i zarzucił naruszenie prawa poprzez niewłaściwą interpretację przepisów ustaw, w szczególności art. 94 § 1 ustawy o Policji w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów oraz wniósł o zmianę tej decyzji poprzez jej uchylenie w całości, jak również uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu powołując się na treść powołanych przepisów wywiódł, że wnioskowana pomoc w pełni mu przysługuje, bowiem przedstawiona i podpisana przez niego i jego żonę umowa z dnia [...] o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, zawarta pomiędzy R. Spółdzielnią Mieszkaniową z siedzibą w R. była standardowa a mieszkanie, które uzyskali, wchodzi w skład ich majątku wspólnego. Odniósł się również do treści art. 9 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, która daje prawo do używania lokalu mieszkalnego i zobowiązuje do wniesienia wkładu mieszkaniowego oraz uiszczania opłat określonych w tej ustawie, zgodnie ze statutem spółdzielni. Zwrócił także uwagę, że w konstytucyjnym porządku prawnym ustawa jest naczelnym aktem prawnym i tylko ustawa może stanowić o wszelkich jego prawach i obowiązkach. Zatem, skoro zapis art. 94 ust. 1 ustawy o Policji wyraźnie wskazuje, kiedy policjantowi przysługuje pomoc finansowa, to rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów jako akt niższego rzędu może jedynie uszczegółowić zasady przyznawania tej pomocy, ale nie może ich ograniczać. Pominięcie literalnego brzmienia art. 94 ust. 1 ustawy o Policji i błędne powiązanie z treścią § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów wskazuje, że obie decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego.

Odpowiadając na skargę Komendant Wojewódzki Policji w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podkreślił, że pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest świadczeniem, które ma służyć zaspokojeniu potrzeb policjanta w postaci uzyskania mieszkania we własnym zakresie. Zatem przy braku udokumentowania, że uzyskany lokal mieszkalny wchodzi w skład majątku wspólnego skarżącego i jego żony, należało odmówić przyznania wnioskowanej pomocy finansowej.

Na rozprawie w dniu [...] skarżący podniósł, iż cały czas zamieszkuje przy ulicy [...] w R. i tam jest zameldowany, a w mieszkaniu przy ulicy [...] w R. jest zameldowana jego żona, która faktycznie zamieszkuje razem z nim.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy stwierdzić, iż stosownie do treści art. 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem jej rozstrzygnięć i nie są granicami skargi (por. art. 134 ustawy p.p.s.a.). Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w przypadku, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, jak też procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Złożona skarga okazała się zasadna, bowiem zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, rzutującym również na poprawność zastosowania przepisów prawa materialnego, co uzasadniało konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych.

Prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane przede wszystkim przez przydzielenie takiego lokalu (art. 90 ustawy o Policji), a dopiero, gdy przydziału takiego nie dokonano, policjantowi w służbie stałej przysługuje świadczenie pieniężne, którym jest pomoc finansowa oraz równoważnik pieniężny z tytułu braku lokalu mieszkalnego (art. 94 ust. 1 i art. 92 ust. 1 ustawy o Policji - por. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 1999 r., sygn. akt OPS 1/99, publ. ONSA 1999/3/77 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 1998 r., sygn. akt I SA 2167/97, niepubl.).

W tym stanie prawnym należy uznać, iż podstawę prawną przyznania funkcjonariuszowi prawa pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowi art. 94 ust. 1 w związku z art. 95 ust. 1 ustawy o Policji. Powyższe jest uzasadnione tym, iż prawo do pomocy finansowej, o jakim mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, jest formą realizacji prawa do lokalu mieszkalnego przewidzianego w art. 88 tej samej ustawy.

Jednocześnie przepis art. 94 ust. 2 ustawy o Policji dał ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych uprawnienie do określenia, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania oraz szczegółowe zasady przyznawania, cofania oraz zwracania pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ust. 1 tej samej ustawy, uwzględniając przypadki, w których pomoc ta jest przyznawana, cofana lub podlega zwrotowi, jak również sposób obliczania wysokości pomocy finansowej przyznawanej lub orzekanej do zwrotu, a także rodzaje dokumentów wymaganych przy ubieganiu się o przyznanie tej pomocy. Na tej podstawie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał w dniu 17 października 2001 r. rozporządzenie w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1468), zwane dalej w skrócie rozporządzeniem w sprawie pomocy finansowej. W § 3 ust. 1 i 2 powołanego rozporządzenia wymieniono katalog dokumentów, których załączenie do wniosku o przyznanie pomocy finansowej jest wymagane.

Stosownie do treści § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające fakt ubiegania się przez policjanta lub jego małżonka pozostającego z nim we wspólności majątkowej o lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, a w szczególności, między innymi zaświadczenie o członkostwie ze spółdzielni mieszkaniowej. Zatem przedstawienie powyższych dokumentów jest jednym z wymogów formalnych wniosku, a od wykazania okoliczności nim objętych uzależnione jest przyznanie pomocy finansowej. To zaś oznacza, że uprawnienie policjanta do otrzymania lokalu, a tym samym prawo do pomocy finansowej nie ma charakteru bezwzględnego, ale powiązane jest z przesłanką niezaspokojenia potrzeby mieszkaniowej funkcjonariusza.

W rozpoznawanej sprawie okoliczność ta nie została należycie wyjaśniona, na co wskazuje zarówno treść złożonego przez skarżącego w dniu [...] wniosku, jak też podana na rozprawie informacja, iż przez cały czas zamieszkuje przy ulicy [...] w R. i tam jest zameldowany, a w mieszkaniu położonym w R. przy ulicy [...] jest zameldowana jego żona, która faktycznie zamieszkuje razem z nim.

Zauważyć przyjdzie, że funkcjonariuszowi nie przysługuje pomoc finansowa z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, jeżeli funkcjonariusz nie ma prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 ustawy o Policji, w drodze decyzji administracyjnej, gdy zachodzi jedna z przesłanek negatywnych z art. 95 ust. 1 ustawy.

Stosownie do treści art. 95 ust. 1 ustawy o Policji lokalu mieszkalnego nie przydziela się policjantowi w razie: skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ustawy o Policji (pkt 1), posiadania przez funkcjonariusza w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej policjantowi powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego (pkt 2), posiadania przez małżonka funkcjonariusza lokalu mieszkalnego lub domu określonego w pkt 2 (pkt 3), zbycia przez policjanta lub małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo dom (...).

Przesłanki te nie były przedmiotem badania przez organ administracji publicznej.

Odnosząc się do zaprezentowanej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji tezy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1145/04 (publ. LEX nr 165743) o treści: "Policjant ma ustawowe prawo do lokalu dla siebie i członków rodziny (art. 88 ust. 1 ustawy o Policji), celem zaś pomocy finansowej jest realizacja tego prawa, nie znajduje więc uzasadnienia stanowisko, aby pomoc finansowa przysługiwała w innym przypadku współwłasności nabytego lokalu niż małżeńska wspólność majątkowa (...)" zauważyć przyjdzie, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji żona skarżącego dysponowała jedynie spółdzielczym lokatorskim prawem do lokalu mieszkalnego położonego przy ulicy [...], w budynku należącym do R. Spółdzielni Mieszkaniowej a nie własnością, czy też współwłasnością tego lokalu. Tym samym odwołanie się do podobieństwa rozstrzyganej sprawy z powołanym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2005 r. nie jest uzasadnione, bowiem dotyczyło ono własności, a nie lokatorskiego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego.

Zaakcentować przyjdzie, że od charakteru dotyczących lokali mieszkalnych stosunków własnościowych zależy ocena czy doszło do uzyskania lokalu w rozumieniu art. 94 ust. 1 ustawy o Policji.

Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego może być ustanowione w budynku stanowiącym własność lub współwłasność spółdzielni i jest jedynie prawem, które może należeć do jednej osoby albo do małżonków (por. art. 9 w związku z art. 12 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych - tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1116 z późn. zm.). Dopiero spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego jest ograniczonym prawem rzeczowym, które jest zbywalne, przechodzi na spadkobierców i podlega egzekucji (por. art. 17 ² ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych).

W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji, jak również złożenia skargi w tut. Sądzie, skarżący dysponował i przedstawił wraz z wnioskiem kserokopię, podpisanej przez niego, umowy z dnia [...] o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, zawartą pomiędzy R. Spółdzielnią Mieszkaniową z siedzibą w R. i jego żoną M. T. - B. Treść tej umowy zawarta w § 1 i § 7 wskazuje, iż spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego położonego przy ulicy [...], w budynku należącym do tej Spółdzielni, nabywa do majątku osobistego żona skarżącego M.T. - B. Zatem bezspornie lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego zostało nabyte w czasie trwania związku małżeńskiego skarżącego.

Wskazać w tym miejscu należy, że przepisy ustawy o Policji nie definiują pojęcia wspólności majątkowej, dlatego też należy w tej sprawie odwołać się wprost do przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r., Nr 1, poz. 20), zwanej dalej w skrócie Kodeks rodzinny i opiekuńczy, bowiem ustawa o Policji nie zawiera odmiennych przepisów regulujących tą kwestię.

Stosownie do treści art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny), a przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Generalną zasadą jest, że wspólność ustawowa powstaje z mocy samego prawa z chwilą zawarcia małżeństwa i trwa przez cały jego czas. Małżonków obowiązuje wówczas ustrój wspólności ustawowej uregulowany w art. 31 - 46 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obejmujący dorobek małżonków, tzn. przedmioty majątkowe zarówno bezwzględne (prawo własności rzeczy i inne prawa rzeczowe), jak i względne (np. wierzytelności), ale także tzw. sytuacje prawne, w szczególności posiadanie rzeczy oraz tzw. oczekiwanie prawne (ekspektatywa), nabyte w czasie trwania wspólności przez oboje małżonków lub przez jedno z nich (por. art. 31 i art. 32 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), z wyjątkiem przedmiotów wyczerpująco wymienionych w art. 33 pkt 2-10 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Kierując się powyższą zasadą, w obowiązującym systemie prawa rodzinnego można przyjąć domniemanie faktyczne (por. art. 231 K.p.c.), że przedmioty nabyte w trakcie wspólności małżeńskiej przez jednego z małżonków, zostały nabyte z majątku dorobkowego - na rzecz małżeńskiej wspólności majątkowej. Natomiast nabycie rzeczy z majątku odrębnego musi wynikać nie tylko z oświadczenia dokonującego transakcji małżonka, ale także z całokształtu okoliczności tego nabycia (por. wyrok SN z dnia 17 maja 1985 r., III CKN 119/85, OSPiKA 1986, nr 9-10, poz. 195 i glosy do tego orzeczenia).

Tymczasem przeprowadzona przez organ administracji analiza dowodów i dokonane na jej podstawie ustalenia nie odpowiadają generalnej zasadzie określonej w treści samego art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, regulującej zaliczenie określonego przedmiotu lub prawa do dorobku małżonków, bądź do ich majątków odrębnych i wskazującej na istnienie domniemania wspólności majątkowej (wspólności ustawowej), obejmującej przedmioty majątkowe, jak i prawa nabyte w czasie trwania małżeństwa.

Organy administracji publicznej przyjęły, w oparciu o interpretację art. 88 ust. 1 i art. 94 ustawy o Policji w związku z § 3 ust. 2 rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej, że wnioskowana przez skarżącego pomoc może być przyznana wyłącznie po potwierdzeniu faktu ubiegania się przez niego o lokal mieszkalny lub jego małżonka, pozostającego z nim we wspólności majątkowej. Jednakże w zaskarżonej decyzji nie wykazano, na podstawie dostępnych przepisami prawa środków dowodowych, że pomiędzy skarżącym a jego żoną istnieje odrębność majątków. W szczególności w aktach administracyjnych brak jest jakichkolwiek oświadczeń w tym zakresie.

Zdaniem Sądu, małżonkowie mogą zrezygnować ze wspólności ustawowej, przewidzianej w art. 31 i następnych Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a także wspólność tę ograniczyć lub też rozszerzyć w drodze umowy zawartej przed zawarciem małżeństwa, jak i w czasie jego trwania, o tyle jednak uregulowane w przepisach ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych prawo do spółdzielczego lokatorskiego lokalu mieszkalnego i odrębność jego powstania oraz sposób jego ustalenia podlegać powinny wnikliwemu badaniu przez organ administracji. Wskazuje na to odrębność potraktowania tego prawa, jako prawa szczególnego powstałego i trwającego z woli ustawodawcy wyłącznie na podstawie przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych (por. art. 9 tej ustawy).

Konsekwencją tego stanu rzeczy jest konieczność wnikliwego wyjaśnienia i wykazania, na jakiej podstawie uznaje się, że pomiędzy skarżącym a jego żoną istnieje odrębność majątkowa, jak również uzupełnienie w tym zakresie materiału dowodowego oraz dokonanie jego oceny, biorąc pod uwagę obowiązujące i omówione powyżej przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jak również ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.

Zdaniem Sądu, organ administracji drugiej instancji w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego, nie jest zwolniony z obowiązku zgromadzenia i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego oraz wydania decyzji z uzasadnieniem o treści przekonującej pod względem faktycznym i prawnym, a nie wyjaśnienie wszystkich podniesionych powyżej okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i ma istotny wpływ na wynik sprawy oraz rzutuje na poprawność zastosowania w niej przepisów prawa materialnego, jak również stanowi podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Wskazuje na to sytuacja skarżącego, która nie została należycie wyjaśniona i dlatego nie może podlegać jednoznacznej kwalifikacji. Nie wykazano bowiem, czy nabycie z zasobów R. Spółdzielni Mieszkaniowej spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w R. przy ulicy [...] na rzecz majątku osobistego żony skarżącego, podczas trwania ich związku małżeńskiego, nie zostało dokonane w celu uzyskania lokalu mieszkalnego przez skarżącego, a tym samym w celu zaspokojenia jego potrzeb mieszkaniowych jako funkcjonariusza policji w służbie stałej, na co wskazuje wprost treść art. 88 i 94 ust. 1 ustawy o Policji w związku z § 1 i 3 rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej. Jednocześnie rozważyć należy kwestię, czy skarżący wraz z żoną chce zamieszkać w przedmiotowym mieszkaniu, a to z uwagi na treść złożonego przez skarżącego w dniu [...] wniosku, jak też informację podaną na rozprawie.

Dodatkowo w ocenie Sądu nie można zgodzić się z zarzutem skargi, że zapis § 3 ust. 2 rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej wykracza poza upoważnienie ustawowe z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji. W istocie nie chodzi, bowiem o wymagania formalne wniosku, jak może sugerować literalne brzmienie powołanego przepisu rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej, ale o zasadę przyznawania pomocy finansowej, która nie pozostaje w sprzeczności z upoważnieniem ustawowym i przywilejem związanym ze służbą w Policji, dlatego kluczowe znaczenie dla rozpatrywanej sprawy ma interpretacja przepisów zawartych w rozdziale 8 ustawy o Policji, a w szczególności jej art. 88 ust. 1, na co także zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29 listopada 2002 r. sygn. akt K 7/04 (publ. OTK-A 2004/10/109 i Lex nr 133778).

W tej sytuacji przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy poczynić ustalenia w naprowadzonym kierunku. Nadto, z informacji przedłożonej przez skarżącego tut. Sądowi w dniu [...], już po wniesieniu skargi wynika, że w dniu [...] został zawarty akt notarialny na podstawie, którego skarżący i jego małżonka nabyli do majątku wspólnego własność przedmiotowego lokalu mieszkalnego wraz z udziałem w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i w częściach wspólnych budynku oraz, że w oparciu o treść tego aktu zostanie założona nowa księga wieczysta.

Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności sprawy - zdaniem Sądu - skarga zasługuje na uwzględnienie, z uwagi na cytowane na wstępie uregulowania ustawy p.p.s.a., ponieważ organy odwoławczy rozpatrując niniejszą sprawę dopuścił się naruszenia przepisów zarówno postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., jak również naruszył omówione powyżej przepisy prawa materialnego, które miały w niej zastosowanie i to w stopniu mającym wpływ na jej wynik.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 1 pkt 1 lit. a i c ustawy p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji. Uwzględniając skargę Sąd nie określił, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana, bowiem w ocenie Sądu art. 152 ustawy p.p.s.a., który nakłada na sąd obowiązek zamieszczenia takiego rozstrzygnięcia w wyroku uwzględniającym skargę, nie dotyczy uwzględnienia skargi na akt odmowny. Akt, którym odmówiono uwzględnienia żądania nie podlega wykonaniu, a tymczasowa ochrona wynikająca z powołanego przepisu z istoty swojej dotyczy aktów i czynności, które podlegają wykonaniu w jakiejkolwiek formie.