Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 894/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 3 pkt 3, art. 28 ust. 1, art. 48 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Asesor WSA Anna Dębowska Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2021 r. sprawy ze skargi J. H. i W.H. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. dc


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] r. Nr [...] nakazującą rozbiórkę wskazanego w niej urządzenia chłodni.

Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 3 lipca 2015 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w P. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. o zajęcie stanowiska, czy "(...) działalność W.H. zam. w P. przy ul. A 18 prowadzącego hodowlę zwierząt zoologicznych (...) może być prowadzona na działce pod wskazanym wyżej adresem".

Po zgromadzeniu dokumentów, w tym wypisu i wyrysu z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr ewid. 91 położonej w obrębie [...], i w wyniku przeprowadzonych oględzin organ ustalił, że "na terenie nieruchomości przy ul. A 18 w P. znajduje się budynek mieszkalny oraz zabudowa, w której hodowane są zwierzęta zoologiczne. (...) W.H. okazał zgłoszenie z dnia 12 listopada 2007 r. przyjęte przez Starostwo Powiatowe w P. bez uwag i sprzeciwu zarejestrowane pod nr [...]. Zgłoszenie obejmowało zmianę sposobu użytkowania budynków gospodarczych na budynki hodowlane (hodowla zwierząt zoologicznych) na działce nr ewid. 91 położonej przy ul. A 18 w P.. W dniu kontroli stwierdzono, że budynki użytkowane są zgodnie ze swoim przeznaczeniem".

Pismem z dnia 22 czerwca 2016 r. S. Ł. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. "o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie licznych naruszeń przepisów budowlanych mających [miejsce] na działce ew. nr 91 przy ul. A 18 w P. oraz działce ew. 90 przy ul. B 8 w P. należących do W.H. (...) oraz doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem".

W dniu [...] października 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wydał postanowienie Nr [...], którym odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek S.Ł.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia S.Ł., uchylił w całości postanowienie organu I instancji z dnia [...] października 2017 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

W dniu 17 stycznia 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. przeprowadził oględziny, w wyniku których ustalono, że obiekt oznaczony na szkicu nr 8 stanowi urządzenie chłodni (mroźni). Urządzenie to jest obudowane blachą na ruszcie drewnianym. Urządzenie stoi na ryglach drewnianych, które z kolei ułożone są na podłożu z kostki betonowej. W dniu oględzin właściciele nie okazali żadnych dokumentów związanych z urządzeniem mroźni. Właściciele nie pamiętają dokładnej daty montażu mroźni.

W dniu [...] marca 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wydał decyzję nr [...], którą umorzył w całości "dalsze postępowanie administracyjne w sprawie legalności i zgodności z przepisami zrealizowanego urządzenia chłodni (oznaczonego na szkicu stanowiącym załącznik do protokołu z oględzin z dnia 17 stycznia 2018 r. nr 8) usytuowanego na nieruchomości położonej w P. przy ul. B 8 jako bezprzedmiotowe w całości".

W wyniku rozpatrzenia odwołania S.Ł. i M.Ł. od powyższej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

Prowadząc ponownie postępowanie organ szczebla podstawowego zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie "legalności i zgodności z przepisami zrealizowanego obudowanego urządzenia chłodni (oznaczonego na szkicu stanowiącym załącznik do protokołu oględzin z dnia 17 stycznia 2018 r. nr 8) na nieruchomości położonej w P. przy ul. B 8 (dz. nr ewid. 90, obręb [...])".

W dniu 19 grudnia 2018 r. organ stopnia powiatowego przeprowadził oględziny, w wyniku których ustalił, że na działce nr ewid. 90 znajduje się obudowane urządzenie chłodni. Urządzenie to jest obudowane blachą na ruszcie drewnianym. Urządzenie stoi na ryglach drewnianych, które z kolei ułożone są na podłożu z kostki betonowej (nie są do kostki przymocowane). Zewnętrzne wymiary obudowy wynoszą: 1,96m x 1,59m. Konstrukcja szkieletowa składa się z sześciu pionowych słupków, trzech podwójnych rygli dachowych oraz trzech rygli podłogowych. Pomierzona wysokość obudowy chłodni wynosi 3,18 m w kalenicy oraz 3,12 m w okapie. W ścianie frontowej znajdują się drzwi o wymiarach 98 x 207 m. W pomieszczeniu chłodni znajdują się mrożone zwierzęta z własnej hodowli.

W dniu [...] grudnia 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wydał postanowienie nr [...], którym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane zobowiązał J. i W. małż. H. jako inwestorów samowolnie zrealizowanej obudowy urządzenia chłodniczego (...) usytuowanego na nieruchomości położonej w P. przy ul. B 8 (dz. nr ewid. 90, obręb [...]) do: 1. wstrzymania prowadzenia robót budowlanych przy obudowie urządzenia chłodniczego usytuowanego na ww. nieruchomości, 2. dokonania niezbędnych zabezpieczeń budowli tzn. skutecznego zamocowania elementów wbudowanych w sposób gwarantujący bezpieczeństwo ludzi i mienia - w terminie natychmiastowym, 3. przedłożenia (...) w terminie do dnia 30 kwietnia 2019 r. następujących dokumentów:

- zaświadczenia Prezydenta Miasta P. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr ewid. 90,

- dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, tzn.: czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, aktualnym na dzień opracowania projektu i oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia J.H. i W.H. oraz zażalenia S.Ł., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] uchylił w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] grudnia 2018 r. i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ podniósł, że kwestia charakteru obiektu posadowionego na działce nr ewid. 90 została przesądzona w ramach postępowania odwoławczego zainicjowanego wniesieniem przez S.Ł. i M.Ł. odwołań od decyzji organu I instancji z dnia [...] marca 2018 r. nr [...]. Sporny obiekt należy zatem uznać za budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, czyli jest on obiektem budowlanym (art. 3 pkt 1 lit. b) tej ustawy), którego realizacja wymagała uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Ponadto, w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] organ stwierdził jednoznacznie, że przedmiotowy obiekt budowlany jest sprzeczny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wobec czego nie jest możliwe prowadzenie w odniesieniu do niego postępowania legalizacyjnego. Co więcej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. niesłusznie objął przedmiotowym postępowaniem wyłącznie obudowę spornego urządzenia chłodniczego. Nie można bowiem przedmiotowej inwestycji i jej kwalifikacji rozpoznawać przez pryzmat wyłącznie jej obudowy. Wszak uwadze ujść nie może, że poszczególne elementy wchodzące w skład tej budowli pozostają w związku funkcjonalnym nakierowanym na realizację podstawowego zadania - przetrzymywanie zamrożonych zwierząt.

Wyrokiem z dnia 19 września 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 501/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J.H. i W.H. na ww. postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...].

W dniu 27 lutego 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie "samowolnie zrealizowanego obudowanego urządzenia chłodni (oznaczonego na szkicu stanowiącym załącznik do protokołu oględzin z dnia 17 stycznia 2018 r. nr 8) na nieruchomości położonej w P. przy ul. B 8 (dz. nr ewid. 90, obręb [...])".

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., działając na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 z późn. zm.), nakazał J. i W. małż. H. jako właścicielom nieruchomości położonej w P. przy ul. B 8 (dz. nr ewid. 90, obręb [...]) dokonać rozbiórki samowolnie zrealizowanego obudowanego urządzenia chłodni (oznaczonego na załączniku graficznym kolorem zielonym, stanowiącym integralną część tej decyzji), usytuowanego na ww. nieruchomości poprzez usunięcie z terenu tej nieruchomości ww. obudowanego urządzenia chłodni.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli J.H. i W.H., reprezentowani przez pełnomocnika w osobie adwokata.

Zaskarżonej decyzji zarzucili:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 3 pkt 3) ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że urządzenie mroźni wraz z jego obudową służącą izolacji i ochronie przed czynnikami zewnętrznymi, o wymiarach 1,96 m x 1,59 m oraz 3,18 m w kalenicy i 3,12 m w okapie, stanowi budowlę w myśl przywołanego przepisu, podczas gdy budowlą nie jest,

b) art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że dla ustawienia urządzenia mroźni na nieruchomości skarżących wymagane było uprzednie uzyskanie pozwolenia na budowę, podczas gdy okoliczności prawne i faktyczne sprawy przemawiają za uznaniem, iż urządzenie mroźni nie stanowi obiektu budowlanego w myśl przywołanej ustawy,

c) art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez ich zastosowanie i uznanie, że w odniesieniu do urządzenia mroźni nie uzyskano wymaganego prawem pozwolenia na budowę i brak jest podstaw do przywrócenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, podczas gdy okoliczności prawne i faktyczne sprawy przemawiają za uznaniem, iż urządzenie mroźni nie stanowi obiektu budowlanego w myśl przywołanej ustawy;

2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik przedmiotowego postępowania, tj.:

a) art. 7a k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść strony, w sytuacji gdy przedmiotem postępowania jest nałożenie na stronę obowiązku, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej wynikającej z art. 3 pkt 1-3 ustawy Prawo budowlane w odniesieniu do urządzenia mroźni posadowionego na nieruchomości skarżących,

b) art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 75 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 85 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym, nieprzeprowadzenie wszystkich dowodów możliwych i istotnych dla mającego zapaść rozstrzygnięcia, nieodniesienie się do wszystkich twierdzeń i dowodów przedstawionych przez skarżącego oraz pominięcie jasnych wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi co do przeprowadzenia dalszych oględzin obiektu objętego przedmiotowym postępowaniem,

c) art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną, ocenę materiału dowodowego skutkującą uznaniem, że urządzenie mroźni stanowi obiekt budowlany, podczas gdy z materiału dowodowego wynika, iż nim nie jest.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu w pierwszej kolejności organ wskazał, że ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw zmieniona została ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Norma art. 25 powyższej ustawy przewiduje, że do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Tym samym w niniejszej sprawie zastosowanie znajdą przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu sprzed nowelizacji. W dalszej kolejności organ II instancji podkreślił, że organy nadzoru budowlanego orzekające w przedmiotowej sprawie związane są oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 września 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 501/19, zgodnie z którą sporny obiekt stanowi wolno stojące urządzenie techniczne, a więc rodzaj budowli, o jakim stanowi art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Ponadto, nie znajduje uzasadnienia wniosek organu I instancji o niestosowaniu unormowań m.p.z.p. do budowli, które są elementem sposobu zagospodarowania terenu i określają sposób jego przeznaczenia. Trafnie zatem organ II instancji dokonał oceny zgodności posadowienia spornego urządzenia z zapisami m.p.z.p. i słusznie wywiódł, iż przepisy obowiązującego planu nie zezwalają na istnienie tej budowli na tym terenie, nie odpowiadają dyspozycji § 17 ust. 1, 1a i ust. 4 obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie mają bowiem związku z celami mieszkaniowymi. Urządzenie zostało zamontowane w 2009r., a więc pod rządami obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania i pod rządami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ocena zgodności z prawem inwestycji dokonywana jest zaś w odniesieniu do stanu prawnego aktualnego w dacie tej oceny. Organ II instancji stwierdził, że w omawianej sprawie bezsprzecznym jest, iż realizacja obiektu budowlanego, zlokalizowanego na działce nr ewid. 90, wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. W sprawie tej mamy do czynienia z wolno stojącym urządzeniem technicznym, a więc z pewnego rodzaju budowlą (art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane). Organ dodał, że na gruncie definicji "budowy" zawartej w art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, przez ich "wybudowanie" rozumie się już samo dostarczenie takiego obiektu oraz jego postawienie na gruncie, z ewentualnym wykonaniem pewnych przystosowawczych robót budowlanych, a nawet samo tylko usytuowanie w określonym miejscu takiego obiektu, który w całości został wykonany poza miejscem budowy. Stąd też bez znaczenia dla przyjętej przez organy nadzoru budowlanego kwalifikacji obiektu budowlanego, będącego przedmiotem sporu w analizowanej sprawie, pozostaje to, że obiekt ten składa się z poszczególnych elementów, a jego wygląd jest w istocie wynikiem montażu tych elementów. Bez wpływu pozostaje również to, że "ustawienie urządzenia na gruncie jest czynnością transportową". Organ stwierdził, że przedmiotowe urządzenie zostało posadowione w konkretnym miejscu (na terenie utwardzonym kostką betonową i dodatkowo na ryglach drewnianych), zostało wyposażone w zasilanie elektryczne (doprowadzane z budynku), a w rezultacie przystosowane do pełnienia określonej funkcji. Organ I instancji ustalił, że "na półkach, we wnętrzu urządzenia magazynowane są martwe zwierzęta (szczury, świnki morskie oraz króliki). Ponadto, w chłodni jest trzymana zakupiona karma dla psów. W urządzeniu "Znajdują się (...) trzy półki stalowe, przymocowane śrubami do podłużnie stalowych. Półki te nie są wyjmowalne. Odległość między półkami wynosi 52 cm (...). Do przedmiotowego urządzenia nie da się wejść bez wyciągnięcia półek. Urządzenie to nie stanowi pomieszczenia. Załadunek zawartości urządzenia odbywa się z zewnątrz, bez wchodzenia do środka. Organ następnie podniósł, że na gruncie analizowanej sprawy administracyjnej brak jest możliwości wdrożenia w odniesieniu do przedmiotowego obiektu budowlanego postępowania legalizacyjnego, albowiem obiekt ten jest sprzeczny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - kwestia ta została przesądzona ostatecznie w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skargi J.H. i W.H. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2019 r. W tej sytuacji, jedynym dopuszczalnym prawnie rozstrzygnięciem pozostaje orzeczenie nakazu rozbiórki przedmiotowego urządzenia technicznego na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Wobec tego, w ocenie organu odwoławczego, rozstrzygnięcie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. zasługuje na akceptację.

Ponadto odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu organ odwoławczy stwierdził, że w świetle stanowiska zaprezentowanego przez orzekający w przedmiotowej sprawie sąd administracyjny nie mogła mieć ona wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia. Co się zaś tyczy przedłożonej, wraz z odwołaniem, oceny technicznej urządzenia mroźni, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że to nie stan techniczny jest przedmiotem oceny organów nadzoru budowlanego, a legalność tego urządzenia.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyli J.H. i W.H., reprezentowani przez pełnomocnika w osobie adwokata.

W skardze skarżący powtórzyli zarzuty i argumentację zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a dodatkowo zarzucili naruszenie art. 6 k.p.a. polegające na podjęciu rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane w odniesieniu do obiektu, który nie został objęty dyspozycją jakiegokolwiek przepisu wspomnianej ustawy.

Z uwagi na powyższe pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a ponadto o umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących zakwestionował dokonaną przez organy kwalifikację obiektu objętego nakazem rozbiórki. Wskazał, że na skutek wydania zaskarżonej decyzji W. H. zwrócił się do mgr inż. architekt A.N. o wydanie opinii w przedmiocie oceny mroźni posadowionej na jego nieruchomości m.in. w aspekcie oceny, czy stanowi ona obiekt budowlany w myśl przepisów ustawy Prawo budowlane, która to opinia złożona została do akt postępowania. Okoliczności w niej powołane, zdaniem pełnomocnika skarżących, wprost przeczą ustaleniom poczynionym przez organy administracji, że urządzenie mroźni posadowione na nieruchomości skarżących stanowi obiekt budowlany, a konkretnie budowlę w rozumieniu art. 3 pkt. 3) ustawy Prawo budowlane. Pełnomocnik skarżących zarzucił też błędne rozumienie treści uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 września 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 501/19, który wskazał na konieczność dokonania dodatkowych ustaleń dla wyjaśnienia rodzaju spornego urządzenia. Pełnomocnik skarżących dodał, że organy administracji nie opisały choćby ogólnie, jakie roboty budowlane miały przekształcić zakupione urządzenie w obiekt budowlany. Na przestrzeni lat urządzenie mroźni było przedmiotem postępowań przed organami administracji, a jej określenie (nazewnictwo), najpewniej na skutek wpływu wywieranego przez Państwa Łabędowiczów, ulegało stopniowej modyfikacji, podczas gdy jej stan techniczny do chwili obecnej nie uległ żadnym zmianom. Pełnomocnik podniósł, że działalność w postaci hodowli zwierząt zoologicznych prowadzona przez W.H. została zatwierdzona przez Powiatową Inspekcję Weterynaryjną. Celem wnioskodawców w niniejszym postępowaniu (S. i M. Ł.) jest w istocie doprowadzenie do zaprzestania prowadzenia przez W.H. działalności rolniczej, którą prowadzi on od ponad 25 lat, i o której wiedzieli w chwili nabycia nieruchomości sąsiedniej.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, którą organ ten nakazał skarżącym dokonać rozbiórki samowolnie zrealizowanego obudowanego urządzenia chłodni usytuowanego na ww. nieruchomości poprzez usunięcie z terenu tej nieruchomości wskazanego obudowanego urządzenia chłodni.

Dokonując kontroli powyższej decyzji w granicach wyżej zakreślonej kognicji sądów administracyjnych Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób określony w powołanych wyżej przepisach zawartych w art.145 p.p.s.a., co tym samym uzasadnia oddalenie skargi w całości.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 z późn. zm.), powoływanej w niniejszym uzasadnieniu także jako: "ustawa Prawo budowlane", w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 471).

Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

Jednocześnie, jak wynika z przedstawionego stanu sprawy, zaskarżona decyzja zapadła w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 września 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 501/19, oddalającym skargę skarżących wniesioną na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] r., w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wstrzymania prowadzenia robót budowalnych. W kontrolowanej sprawie znaczenie ma zatem również regulacja zawarta w art.153 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Na tle powołanego przepisu wyrażono w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, który Sąd w składzie niniejszym w pełni podziela, że związanie samego sądu administracyjnego oceną i wskazaniami co dalszego postępowania, w rozumieniu powołanego art. 153 p.p.s.a., oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1889/12, a także wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2015 r., II SA/Łd 1182/14, dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie podkreślono, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie administracji oraz sądzie, może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ administracji publicznej w przyszłości, ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd i organ, jeżeli ocena prawna wyrażona w tym orzeczeniu nie zostanie uchylona w prawem określonym trybie i jeżeli nie uległy zmianie przepisy prawne stanowiące podstawę oceny w danej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 25 marca 2014 r., II GSK 55/13, a także wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2015 r., II SA/Łd 1182/14, dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka zaś sytuacji nie ma miejsca w kontrolowanej w sprawie, a zatem Sąd z uwagi na fakt, iż wskazany wyrok uzyskał przymiot prawomocności zobowiązany był zastosować się również do regulacji zawartej w art. 170 p.p.s.a. W świetle tego przepisu, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Przypomnieć zatem należy, że w uzasadnieniu powyższego wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 501/19 Sąd w ramach oceny prawnej wskazał, że podstawowy spór w sprawie dotyczy przesądzenia, czy inwestycja nazywana przez skarżących mroźnią podlega w ogóle unormowaniom ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j.2018.1202 ze zm.). Co do zasady – zdaniem Sądu - zgodzić się należy z zakwalifikowaniem jej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Ł. jako wolno stojące urządzenie techniczne, a więc rodzaj budowli, o jakim stanowi art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Należy jednak wskazać, że wyjaśnienie rodzaju spornego urządzenia może wymagać dodatkowych ustaleń. Organ odwoławczy zasadnie wskazał, że na załączonych zdjęciach i w toku oględzin, a w konsekwencji i w ustaleniach faktycznych Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego w P. skupił się na opisie obudowy zewnętrznej, bez dogłębnego wyjaśnienia, co zawiera jej wnętrze. W szczególności pomocne może być ustalenie, czy owa mroźnia stanowi pomieszczenie, do którego można wejść, czy jest tylko rodzajem szafy z półkami. Sąd zauważył przy tym, że skarżący powoływali się na opinię S. P., iż zainstalowanie tego urządzenia nie wymaga zgłoszenia. Jednak Starosta operował pojęciem "lodówka", zaś sami skarżący określają je mianem mroźni. Wydaje się, że dla wyczerpującego ustalenia niezbędne jest zawarcie w ustaleniach faktycznych bardziej szczegółowego opisu spornego urządzenia.

Jednocześnie w powołanym wyroku Sąd wskazał, że trafnie organ odwoławczy uznał, że postanowienie organu I instancji było wadliwe. Zdaniem Sądu, należało je uchylić już z tej przyczyny, że nie tylko nie ustalono, aby prowadzone były jakiekolwiek roboty budowlane, ale z dokonanych oględzin wynika wręcz, że sporna inwestycja jest zakończona. Brak było zatem podstaw do orzekania na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowalne o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożeniu obowiązku zabezpieczenia obiektu na podstawie ust. 3 tego przepisu. W ocenie Sądu, w niespornym stanie faktycznym co do faktu nieprowadzenia robót budowlanych brak było podstaw do orzekania na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane.

Słusznie również, zdaniem Sądu, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w Ł. jako nietrafne określił stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., że zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie dotyczą spornego obiektu, gdyż nie jest on budynkiem a budowlą. Miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego nie regulują jedynie kwestii realizacji budynków. Jak wskazuje sama nazwa tych aktów prawnych, normują one zasady zagospodarowania przestrzennego na danym terenie. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U.2018.1945) miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (m.p.z.p.) uchwala się w celu ustalenia przeznaczenia terenów, w tym dla inwestycji celu publicznego oraz określenia sposobów ich zagospodarowania i zabudowy. Z kolei z treści art. 15 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wprost wynika, że miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego zawierają rozwiązania dotyczące zasad kształtowania zabudowy (pkt 6), warunki zagospodarowania (pkt 7). Przytoczone unormowania jednoznacznie wskazują, że nie znajduje uzasadnienia wniosek Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. o niestosowaniu unormowań m.p.z.p. do budowli, które są niewątpliwie elementem sposobu zagospodarowania terenu i określają sposób jego przeznaczenia.

Ponadto w powołanym wyroku Sąd podkreślił, że nie znajduje uzasadnienia wniosek organu I instancji o niestosowaniu unormowań m.p.z.p. do budowli, które są elementem sposobu zagospodarowania terenu i określają sposób jego przeznaczenia. Trafnie zatem – zdaniem Sądu - organ II instancji dokonał oceny zgodności posadowienia spornego urządzenia z zapisami m.p.z.p. i słusznie wywiódł, iż przepisy obowiązującego planu nie zezwalają na istnienie tej budowli na tym terenie, nie odpowiadają dyspozycji § 17 ust. 1, 1a i ust. 4 obowiązującego m.p.z.p., nie mają bowiem związku z celami mieszkaniowymi. Urządzenie zostało zamontowane w 2009r., a więc pod rządami obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania i pod rządami u.p.z.p. Ocena zgodności z prawem inwestycji dokonywana jest zaś w odniesieniu do stanu prawnego aktualnego w dacie tej oceny.

Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy należy zauważyć, że w następstwie przeprowadzonego w związku z powołanym wyrokiem postępowania administracyjnego organy przyjęły, że w sprawie mamy do czynienia z wolno stojącym urządzeniem technicznym, będącym pewnego rodzaju budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Przedmiotowe urządzenie, jak stwierdziły organy, zostało posadowione w konkretnym miejscu (na terenie utwardzonym kostką betonową i dodatkowo na ryglach drewnianych), zostało wyposażone w zasilanie elektryczne (doprowadzane z budynku), a w rezultacie przystosowane do pełnienia określonej funkcji. Zgodnie zaś z ustalenia organu I instancji, podjętymi w związku z powyższym wyrokiem, które następnie przyjęte zostały przez organ II instancji, "na półkach, we wnętrzu urządzenia magazynowane są martwe zwierzęta (szczury, świnki morskie oraz króliki). Ponadto, w chłodni jest trzymana zakupiona karma dla psów. W urządzeniu "znajdują się (...) trzy półki stalowe, przymocowane śrubami do podłużnie stalowych. Półki te nie są wyjmowalne. Odległość między półkami wynosi 52 cm (...). Do przedmiotowego urządzenia nie da się wejść bez wyciągnięcia półek. Urządzenie to nie stanowi pomieszczenia. Załadunek zawartości urządzenia odbywa się z zewnątrz, bez wchodzenia do środka".

Biorąc pod uwagę powyższe należało stwierdzić, że organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że w przedmiotowej sprawie bezsprzecznym jest, iż realizacja obiektu budowlanego, zlokalizowanego na działce nr ewid. 90, wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, przesądza bowiem o tym bezspornie treść art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowalne w związku z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Jednocześnie w świetle przedstawionych okoliczności w sprawie niewątpliwie zachodził brak możliwości wdrożenia w odniesieniu do przedmiotowego obiektu budowlanego postępowania legalizacyjnego, albowiem obiekt ten jest sprzeczny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Kwestia ta, jak trafnie podkreślił organ odwoławczy, została przesądzona ostatecznie w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skargi J.H. i W.H. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2019 r., zakończonym ww. wyrokiem z dnia 19 września 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 501/19. W tej sytuacji, jedynym dopuszczalnym prawnie rozstrzygnięciem, jak prawidłowo przyjęły organy, pozostawało orzeczenie nakazu rozbiórki przedmiotowego urządzenia technicznego na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.

Konkludując, Sąd uznał działanie organów administracji w kontrolowanej sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie przeprowadzoną przez organy ocenę materiału dowodowego, wbrew zarzutom skargi, Sąd uznał za prawidłową, odpowiadającą standardom k.p.a. Ze względów przedstawionych wyżej Sąd nie dopatrzył się również naruszeń art. 6 i art. 7a k.p.a. oraz wskazanych w skardze naruszeń prawa materialnego. Konstatacje te przesądziły o braku podstaw do uchylenia kwestionowanych decyzji i umorzenia postępowania administracyjnego zgodnie z wnioskami skargi. Ponadto Sąd przyjął, że uzasadnienie decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a.

Z tych względów Sąd nie podzielając zarzutów skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

dc