Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 486/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 3 par. 1, art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 32 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: Art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 9 , art. 10, art. 66, art. 145a
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 17 ust. 1, art. 24 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: Art. 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 115 poz 728
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Bożenna Blitek spr. WSA Tadeusz Wołek Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2010 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 marca 2009 r. Nr : [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego s k a r g ę o d d a l a .


UZASADNIENIE

W dniu 28 listopada 2008r. do Urzędu Miasta wpłynął wniosek T. K. o wznowienie postępowania w sprawie przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad jego matką W. K. i przyznanie mu tego świadczenia począwszy od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych do chwili obecnej. Organom pomocy społecznej T. K. zarzucił naruszenie art. 9 Kpa poprzez nie poinformowanie go o wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008r. oraz nie nadesłanie mu druków do złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne i nie pouczenie go jakie formalności należy dopełnić aby odzyskać utracone świadczenia łącznie ze składkami emerytalno-rentowymi.

Decyzją z dnia [...] 2009r. Nr [...] Prezydent Miasta odmówił przyznania T. K. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny w okresie od 1 maja 2004r. do 28 listopada 2008r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji zaznaczył, że w dniu 22 listopada 2008r. T. K. złożył w Urzędzie Miasta wniosek o wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego na bieżący okres i decyzją z dnia [...] 2008r. - nie będąca przedmiotem niniejszego postępowania - przyznano mu prawo do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego w związku koniecznością sprawowania opieki nad członkiem rodziny w okresie od 15 grudnia 2008r. do 31 sierpnia 2009r.

Uzasadniając odmowę przyznania T. K. wnioskowanego pismem z dnia 28 listopada 2008 r. świadczenia pielęgnacyjnego za okres poprzedzający złożenie wniosku organ wyjaśnił, iż prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustalane jest na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003r. (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.). Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 z późn. zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z kolei w myśl art. 23 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek małżonków, jednego z małżonków, rodziców, jednego z rodziców, opiekuna faktycznego dziecka, opiekuna prawnego dziecka, osoby uczącej się, pełnoletniej osoby niepełnosprawnej lub innej osoby upoważnionej do reprezentowania dziecka lub pełnoletniej osoby niepełnosprawnej. Art. 24 ust. 2 tej ustawy stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Prezydent Miasta wskazał, iż wyrokiem z dnia 18 lipca 2008r. sygn. akt P 27/07 (Dz. U. z dnia 31 lipca 2008r. Nr 138, poz. 872), Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją RP art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim uniemożliwia przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny. Organ I instancji stwierdził, że wejście w życie powyższego wyroku oznacza, że od dnia 31 lipca 2008r. o świadczenie pielęgnacyjne, poza rodzicem lub opiekunem faktycznym niepełnosprawnego dziecka legitymującego się odpowiednim orzeczeniem, mają prawo ubiegać się także inni członkowie rodziny, na których - zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego - ciąży obowiązek alimentacyjny, także w przypadku gdy pełnią funkcję spokrewnionej rodziny zastępczej. Według Trybunału Konstytucyjnego w/w osoby, które przed dniem 31 lipca 2008r. otrzymały decyzję o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, zgodnie z art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego, w terminie jednego miesiąca od dnia ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego, tj. do dnia 31 sierpnia 2008r., mają prawo wnieść skargę do organu właściwego realizującego świadczenia rodzinne o wznowienie postępowania. W wyniku rozpatrzenia skargi organ właściwy winien uchylić decyzję wydaną stronie na podstawie przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją RP, ponownie rozpatrzyć wniosek i ewentualnie ustalić prawo do świadczenia pielęgnacyjnego (a także do składek z tytułu ubezpieczenia emerytalno-rentowego) od momentu jego pierwotnego złożenia przez stronę na podstawie przepisów wówczas obowiązujących. Prezydent Miasta wskazał, że w dniu 28 listopada 2008r. T. K. złożył pismo, w którym zawnioskował o wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką – W. K., powołując się na powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego. W celu ustalenia, czy w tym przypadku można zastosować art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego Urząd Miasta wystąpił w dniu 6 stycznia 2009r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z zapytaniem czy T. K. kiedykolwiek składał wniosek o wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego na matkę i otrzymał odmowę przyznania świadczenia. Pismem z dnia 13 stycznia 2009r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej poinformował, że w okresie od 1 maja 2004r. do 28 listopada 2008r. nie wpłynął taki wniosek. Również przed dniem wejścia w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych T. K. nie składał wniosku o wypłatę świadczenia z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką. Organ I instancji stwierdził, iż w tej sytuacji obowiązuje art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Mając na uwadze zaistniały stan faktyczny oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa organ I instancji odmówił przyznania T. K. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz niepełnosprawnej matki – W. K. w okresie od 1 maja 2004r. do 28 listopada 2008r.

Od powyższej decyzji T. K. wniósł odwołanie. Decyzji organu I instancji zarzucił naruszenie art. 10 Kpa, gdyż nie miał możliwości wypowiedzenia się na temat pisma Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, w którym stwierdzono, iż nigdy nie ubiegał się o świadczenie pielęgnacyjne. Odwołujący się stwierdził, iż w związku z tym - na podstawie art. 81 Kpa - pismo to nie może stanowić dowodu. Odwołujący się wskazał, że art. 76 § 3 Kpa przewiduje możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści wyżej wymienionego pisma. T. K. zarzucił również organowi I instancji naruszenie art. 9 Kpa poprzez nie pouczenie go o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego i innych świadczeń. Odwołujący się podniósł, iż na organach pomocy społecznej ciążył obowiązek rozpoznania jego uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Zdaniem odwołującego się, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej winien był przesłać jego pismo w trybie art. 65 Kpa do organu właściwego, tj. Prezydenta Miasta albo zawiadomić go na podstawie art. 66 Kpa, że obok pomocy z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej ma prawo ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne. T. K. oświadczył, że wbrew twierdzeniom organów pomocy społecznej, od samego początku (tj. w okresie od 1 maja 2004r. do sierpnia 2008r.) ubiegał się o przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad chorą matką i tak powinny być traktowane wnoszone przez niego pisma.

Decyzją z dnia 17 marca 2009r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 17, art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta a z dnia [...] 2009r. Nr [...]. Uzasadniając swoją decyzję organ odwoławczy wskazał, iż warunki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określone zostały w przepisach ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych. Z art. 17 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy wynika, iż świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom, na których - zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy - ciąży obowiązek alimentacyjny, a także opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego uzależnione jest od złożenia wniosku przez uprawniony podmiot i zgodnie z art. 24 ust. 2 tej ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął taki wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. A zatem przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego za okres poprzedzający złożenie wniosku o przyznanie takiego świadczenia nie jest możliwe. Kolegium wskazało na art. 145a Kpa, który dopuszcza możliwość ubiegania się o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną, o ile wydano decyzję na podstawie przepisów prawa, które następnie Trybunał Konstytucyjny uznał za niekonstytucyjne. Organ II instancji wyjaśnił, iż wyrokiem z dnia 18 lipca 2008r. sygn. akt P 27/07 (Dz. U. z dnia 31 lipca 2008r. Nr 138, poz. 872) Trybunał Konstytucyjny uznał, iż art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest niezgodny z Konstytucją RP w zakresie, w jakim uniemożliwiał przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnej osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny. Według Trybunału Konstytucyjnego osoby, które przed dniem 31 lipca 2008r., otrzymały decyzje o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, zgodnie z art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego, w terminie jednego miesiąca od dnia ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego, tj. do dnia 31 sierpnia 2008r., mają prawo wnieść skargę do organu właściwego realizującego świadczenia rodzinne o wznowienie postępowania. Kolegium stwierdziło zatem, że ewentualne przyznanie T. K. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką za okres od 1 maja 2004r. do 28 listopada 2008r. uzależnione jest od ustalenia, iż przed 31 lipca 2008r. otrzymał on decyzje o odmowie przyznania takiego świadczenia. Organ II instancji podniósł, że z akt sprawy, a zwłaszcza z pisma MOPS z dnia 13 stycznia 2009r. wynika, że T. K. w okresie od 1 maja 2004r. do 28 listopada 2008r. nie ubiegał się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, tj. matką W. K. Wprawdzie strona składała liczne wnioski o przyznanie zasiłków celowych, które były rozpatrywane przez MOPS, jednakże żaden z nich nie dotyczył przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. A zatem zarzut strony, iż MOPS nie przekazał jego wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego do właściwego organu jest całkowicie nieuzasadniony. Niezależnie od powyższego organ odwoławczy wskazał, iż warunkiem formalnym umożliwiającym przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego za okres poprzedzający złożenie skargi o wznowienie postępowania na podstawie art. 145a Kpa jest istnienie w obrocie prawnym ostatecznych decyzji administracyjnych orzekających o odmowie przyznania takiego świadczenia. Kolegium stwierdziło jednak, że w przedmiotowej sprawie takich decyzji nie ma. W związku z tym skorzystanie przez T. K. z możliwości wniesienia skargi o wznowienie postępowania na podstawie art. 145a Kpa nie jest możliwe. W tej sytuacji znajduje zastosowanie art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego naruszenia przez organ I instancji art. 10 Kpa, Kolegium wyjaśniło, iż uchybienie to nie miało żadnego wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy i wydanie zaskarżonej decyzji. Wynika to zarówno z okoliczności sprawy jak i z faktu, iż wyjaśnienia T. K. zawarte w odwołaniu nie wniosły do sprawy żadnych istotnych informacji.

Z powyższą decyzją nie zgodził się T. K. i pismem z dnia 25 kwietnia 2009r. wniósł na nią skargę. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 1 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, a także art. 9 i art. 66 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący ponownie oświadczył, iż nieprawdą jest, że nie ubiegał się wcześniej o świadczenie pielęgnacyjne. Stwierdził, że wszystkie pisma, które składał były związane z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką i dlatego powinny być traktowane jako wnioski o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący zarzucił organom, iż nie pouczyły go o przysługującym mu prawie do świadczenia pielęgnacyjnego oraz powtórzył zarzut podniesiony w odwołaniu, że pismo Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 12 stycznia 2009r. nie może być dowodem, gdyż nie mógł się do niego ustosunkować. Jego zdaniem, takie prowadzenie postępowania dowodowego narusza art. 81 Kpa i art. 76 § 3 Kpa albowiem okoliczności sprawy i dowody są zupełnie inne niż ustaliło to Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżący podniósł, iż już w lipcu i sierpniu 2008r. organy pomocy społecznej miały obowiązek go pouczyć o wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 18 lipca 2008r. i o przysługującym mu prawie do świadczenia pielęgnacyjnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Zdaniem Sądu - skarga jest całkowicie nieuzasadniona i z tego względu nie może być uwzględniona.

Skarga dotyczy postępowania administracyjnego toczącego się z wniosku T. K. z dnia 28 listopada 2008r. (data wpływu do Urzędu Miasta) o wznowienie postępowania w sprawie przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 1 maja 2004r. do 28 listopada 2008r. z tytułu opieki nad jego niepełnosprawną matką w sytuacji braku decyzji w tym zakresie. Jako podstawę wznowienia postępowania skarżący wskazał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008r., sygn. akt P 27/07.

Zgodnie z treścią art. 145a ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - Kodeks postępowania administracyjnego (K.p.a.):

"Art. 145a. § 1. Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.

§ 2. W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego."

Wskazanym przez skarżącego wyrokiem z dnia 18 lipca 2008r., sygn. akt P 27/07 Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) w zakresie, w jakim uniemożliwia nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten wszedł w życie z dniem ogłoszenia go w Dzienniku Ustaw z dnia 31 lipca 2008r. Nr 138, poz. 872. Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawach osób, którym przed jego wydaniem odmówiono decyzją przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad innym niż ich dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny.

Wznowienie postępowania na podstawie art. 145a K.p.a. może nastąpić tylko w przypadku, gdy przed organami administracyjnymi toczyło się już wcześniej postępowanie w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i zakończyło się ono decyzją ostateczną (o odmowie lub o przyznaniu tego świadczenia). Z akt niniejszej sprawy wynika jednak, że T. K. nigdy wcześniej nie ubiegał się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Potwierdza to w szczególności pismo Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 12 stycznia 2009r., w którym stwierdzono, że T. K. w okresie od 1 maja 2004r. do 28 listopada 2008r. nie składał wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie ustawy z dnia 23 listopada 2003r. o świadczeniach pielęgnacyjnych na rzecz matki W. K. Również za okres od 1 lipca 2002r. do 1 maja 2004r. T. K. nie składał wniosku o wypłatę tego świadczenia.

Sąd zwraca uwagę na to, że skarżący w toku całego postępowania nigdy nie stwierdził, że otrzymał kiedykolwiek decyzje o odmowie przyznania mu przedmiotowego świadczenia pielęgnacyjnego, a nawet nigdy nie stwierdził, aby kiedykolwiek składał wniosek do organu o przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż - jak twierdzi – nie wiedział o takiej możliwości, a ponadto organy – mimo obowiązku – nie pouczyły go o takiej możliwości. Skarżący w toku postępowania nie stwierdził też, aby składał wniosek, który do chwili obecnej nie zostałby rozpoznany, ale przyznając, że składane przez niego wnioski zostały rozpoznane uważa, że wnioski te powinny być rozpoznane jako wnioski o świadczenie pielęgnacyjne, gdyż uzasadniał je koniecznością sprawowania przez niego opieki nad niepełnosprawną matką.

Zdaniem Sądu, powyższe argumenty skarżącego nie zasługują na uwzględnienie. Należy bowiem zauważyć, że świadczenie pielęgnacyjne było przyznawane na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.). Art. 17 ust. 1 tej ustawy stanowił, że:

"Art. 17. 1. Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności."

Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008r., sygn. akt P 27/07 przepis ten został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, w zakresie, w jakim uniemożliwia nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny. Następnie przepis ten został dwukrotnie zmieniony: przez art. 1 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 17 października 2008r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 223, poz. 1456), która weszła w życie z dniem 2 stycznia 2009r. oraz art. 13 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją wydatków budżetowych (Dz. U. Nr 219, poz. 1706), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2010r. Zgodnie z tymi zmianami świadczenie pielęgnacyjne przysługuje obecnie m.in. osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 z późn. zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Obie te zmiany weszły jednak w życie już po złożeniu przez skarżącego wniosku o wznowienie postępowania i przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką, tj. 28 listopada 2008r. (data wpływu do Urzędu Miasta).

Mając powyższe na względzie należy uznać, że organy administracyjne obu instancji postąpiły prawidłowo odmawiając skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres poprzedzający złożenie wniosku. Nie można było bowiem wznowić postępowania na podstawie art. 145a K.p.a. skoro takowe nigdy się nie toczyło.

Zdaniem Sądu - podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia przez organy art. 9 K.p.a. nie znalazł także uzasadnienia. Przepis ten stanowi:

"Art. 9. Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek."

Zdaniem skarżącego, przepis ten został naruszony, gdyż organy nie poinformowały go o wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008r., a także nie potraktowały jego wcześniejszych pism jako wniosków o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Należy jednak zauważyć, że wszystkie organy administracyjne są związane treścią pism strony i obowiązującym stanem prawnym. Organy nie mogły potraktować pism skarżącego jako wniosków o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skoro wszystkie jego wnioski dotyczyły innych świadczeń (najczęściej zasiłków celowych) i zostały rozpatrzone decyzjami, a skarżący nie kwestionował w żaden sposób przedmiotu ich rozpoznania. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego P 27/07 mógł stanowić jedynie podstawę do wznowienia postępowania wyłącznie w sytuacji istnienia decyzji odmawiającej skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a takiej decyzji nie było.

Sąd zwraca uwagę, że art. 9 K.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy nie są zobowiązane do informowania stron o treści wyroków Trybunału Konstytucyjnego za wyjątkiem strony, w sprawie której sporządzono pytanie do tego Trybunału. Z tego względu organy nie miały obowiązku informować skarżącego o treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008r.

Zdaniem Sądu - pozostałe podniesione przez skarżącego zarzuty także nie zasługują na uwzględnienie. Art. 66 K.p.a. dotyczy sytuacji, gdy podanie wniesione przez stronę dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, wówczas organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości. Przepis ten w ogóle nie miał zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż wnioski skarżącego zostały rozpoznane przez właściwe organy i nie było potrzeby ich przekazywania. Również zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej jest bezzasadny ponieważ przepis ten nie był stosowany w niniejszej sprawie. Ma także organ odwoławczy rację wskazują, że mimo naruszenia art. 10 K.p.a. przez organ I instancji – naruszenie to w okolicznościach tej sprawy nie miało i nie mogło mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia w tej sprawie.

Zgodnie z treścią art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych:

"Art. 24. (...)

2. Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego."

Z treści przytoczonego wyżej przepisu wyraźnie wynika więc, że nie ma możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wstecz, czyli za okres poprzedzający moment złożenia wniosku o jego przyznanie. Świadczenie pielęgnacyjne można przyznać jedynie począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, a takiej sytuacji złożony w tej sprawie wniosek nie dotyczy.

Mając powyższe na względzie Sąd nie dopatrzył się uchybień w postępowaniu organów I instancji mogących mieć wpływ na wynik sprawy i uznał, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z obowiązującym i powołanym wyżej prawem, a w związku z tym na podstawie powołanych przepisów oraz art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił – jak w wyroku.