Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 435/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, ust. 1b, ust. 5
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Dnia 19 października 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 października 2022 roku sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 marca 2022 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Burmistrz O. (dalej Burmistrz) decyzją z dnia 24 listopada 2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020, poz. 111 dalej u.ś.r.), w trybie art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2020r. poz.256 ze zm. dalej k.p.a.) odmówił K. M. (dalej jako strona lub skarżąca) uprawnienia do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką Panią T. P..

Z uzasadnienia decyzji wynika, że K. M. złożyła 02 listopada 2021 r. wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką T. P.. Organ ustalił, że skarżąca nie pracuje, sprawuje opiekę nad matką. Matka, pozostaje w związku małżeńskim. Mąż S. P., jak wynika z oświadczenia skarżącej, jest osobą schorowaną, również wymagającą opieki, jednakże nie posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Pani T. P. została zaliczona do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym na podstawie orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w O. z dnia [...] listopada 2019r. na okres do 30 listopada 2021 r.

Burmistrz, powołując się na art. 17 ust. 1b u.ś.r. stwierdził, że orzeczenie zaliczające matkę K. M. do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym zostało wydane po ukończeniu przez nią 18 lub 25 roku życia oraz z uwagi na fakt, że małżonek osoby niepełnosprawnej nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2a u.ś.r.) należy odmówić skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego.

K. M. reprezentowana przez pełnomocnika wniosła odwołanie od decyzji Burmistrza O., domagając się jej uchylenia i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez ustalenie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od 01 października 2021 r. W odwołaniu zarzucono, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego art. 17 ust. 1b oraz ust. 5 pkt 2a u.ś.r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 18 marca 2022 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 1 u.ś.r. orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Burmistrza O..

Motywując rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że pismem z dnia 27 stycznia 2022r. zleciło organowi pierwszej instancji przeprowadzenie postępowania uzupełniającego na okoliczność czy odwołująca uprawniona była do jakichkolwiek świadczeń z tytułu opieki nad matką, czy kiedykolwiek pozostawała w zatrudnieniu, od kiedy nie podejmuje zatrudnienia lub zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką oraz czy osoba wymagająca opieki legitymuje się nowym orzeczeniem o niepełnosprawności, czy złożyła wniosek o nowe orzeczenie. Ponadto organ miał ustalić czy S. P. (mąż wymagającej opieki) z uwagi na zły stan zdrowia wystąpił do właściwego organu z wnioskiem o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności.

W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia 2 lutego 2022r. (data wpływu) Burmistrz O. przedłożył dwa oświadczenia złożone przez K. M. z których wynika, że nie pracuje zawodowo od września 2015r. ze względu na zły stan zdrowia matki nie może podjąć żadnego zatrudnienia, oraz że w najbliższym czasie nie będzie składany wniosek o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności ojca S. P., który w lutym 2022r. będzie przechodził operację oczu, a jego stan zdrowia pogarsza się. Jednocześnie organ wyjaśnił, że strona nigdy nie była uprawniona do żadnego świadczenia z tytułu opieki nad matką.

Dalej Kolegium wyjaśniło, że z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że T. P. ([...] l.) - matka wnioskującej, orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w O. z dnia [...] listopada 2019r., zaliczona została do dnia 30 listopada 2021r. do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji z przyczyn oznaczonych symbolem [...] Z powyższego dokumentu wynika, że nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność, natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 31 października 2019r.

Fakt sprawowania opieki potwierdza przeprowadzony w sprawie wywiad środowiskowy z dnia 05 listopada 2021r. Na podstawie akt sprawy i oświadczenia strony ustalono, że K. M. nie pracuje zawodowo od września 2015r. z uwagi na zły stan zdrowia matki nie może podjąć żadnego zatrudnienia. Ponadto z akt sprawy wynika, że wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim ze S. P. (70 l.), który nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale ze względu na zły stan zdrowia nie może opiekować się żoną.

Kolegium wyjaśniło, że wskazywany przez organ I instancji art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie stanowi podstawy do odmowy ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zgodnie z tym przepisem świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Jednakże przepis ten wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r. wydanym w sprawie o sygnaturze K-38/13 (Dz.U. z 2014r. poz. 1443) — w zakresie jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności — został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W ocenie Trybunału zróżnicowanie uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego od powstania niepełnosprawności najpóźniej przed ukończeniem 25 roku życia jest niezgodne z Konstytucją RP, dlatego art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie może być stosowany w dotychczasowym kształcie swojej treści po wejściu w życie omawianego orzeczenia. W związku z tym oceny spełnienia przesłanek niezbędnych do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, należy więc dokonywać z pominięciem kryterium wiekowego określonego wart. 17 ust. 1b. u.ś.r.

SKO zgodziło się z drugim z powodów odmowy wskazanym przez organ I instancji tj., że zachodzi przesłanka negatywna wynikająca z art. 17 ust 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r., ponieważ osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Kolegium wskazało, że znajdujące się w aktach sprawy oświadczenia K. M. z dnia 14 października 2021r. oraz pismo pełnomocnika z dnia 17 listopada 2021r. wskazują, że mąż wymagającej opieki nie może opiekować się żoną ze względu na własny zły stan zdrowia. Nie potwierdza tego jednak żadne zaświadczenie lekarskie, do akt sprawy nie przedłożono żadnej dokumentacji medycznej świadczącej o złym stanie zdrowia S. P.. W oświadczeniu z dnia 17 lutego 2022r. K. M. wyjaśniła tylko, że w najbliższym czasie nie będzie składany wniosek o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności ojca. Kolegium zwróciło uwagę, że w pierwszej kolejności obowiązku alimentacyjnego winni dopełnić małżonkowie względem siebie, a dopiero jeśli obydwoje legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, to świadczenie to może być przyznane ich zstępnym. Z akt sprawy wynika, że S. P. - mąż wymagającej opieki - nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Dopóki więc w sprawie skarżąca nie wykaże, że mąż niepełnosprawnej T. P. - S. P. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, to niemożność zapewnienia przez niego opieki chorej żonie nie stanowi wystarczającej podstawy do wyłączenia stosowania art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.s.r. i przyznania świadczenia pielęgnacyjnego córce - skarżącej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu K. M. podała, że zaskarża w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 marca 2021 r. o nr [...], zarzucając jej:

1. naruszenie prawa materialnego, przez błędną wykładnię, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

a. art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (w skrócie dalej kroi) oraz art. 23 krio i art. 27 krio w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 oraz 1 a u.ś.r. przez ich błędną interpretację i niezasadne uznanie, że córce na której spoczywa obowiązek alimentacyjny, rezygnującej z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z powodu opieki nad matką legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego,

b. art. 17 ust. 1 pkt 4 oraz 1 a u.ś.r. i niezasadne uznanie, że córka niepełnosprawnej T. P. nie jest uprawniona do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne w związku ze sprawowaniem osobistej opieki nad nią, ponieważ jej mąż żyje i to na nim spoczywa obowiązek alimentacyjny w stosunku do żony, o przepisów prawa materialnego,

c. przez błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., polegające na pominięciu celów ustawy i przyjęciu, że okoliczność, iż osoba niepełnosprawna pozostaje w związku małżeńskim, a współmałżonek nie może zająć się żoną, stanowi negatywną przesłankę do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego,

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy przez błędną wykładnie, tj.

a. art. 6 k.pa., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i bezpodstawne przyjęcie, że mąż niepełnosprawnej T. P. jest w stanie się nią opiekować gdyż nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności podczas gdy okoliczność ta nie została w ogóle zbadana i nie zostały w tym zakresie podjęte żadne działania zmierzające do ustalenia jego rzeczywistej sytuacji zdrowotnej.

Skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentacji medycznej Pana S. P. na okoliczność ustalenia, iż nie jest on w stanie zajmować się swoją żoną.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonej w całości decyzji z dnia 18 marca 2021 r. o sygn. akt [...] i ustalenie na rzecz Pani K. M. świadczenie pielęgnacyjne od dnia 1 listopada 2021 r. do dnia 13 kwietnia 2022 r. (zgon podopiecznej) oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną w znacznym stopniu matką.

W rozpoznawanej sprawie K. M. ubiegała się o przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, która na mocy orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w O. z dnia 20 listopada 2019r. wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Orzeczenie wydano do 30 listopada 2021 r.

W tym miejscu Sąd sygnalizuje, iż zgodnie z 15h ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 875 ze zmianami) z przyczyn związanych z przeciwdziałaniem COVID-19, orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, wydane na czas określony na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, którego ważność upływa w terminie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowuje ważność do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności". W tych okolicznościach, z uwagi na trwający stan epidemii w dacie wydawania decyzji, orzeczenie podopiecznej zachowywało swoja ważność.

Przechodząc dalej trzeba wskazać, że odmawiając skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką organ I instancji, powołując się na treść art. 17 ust. 1b u.ś.r. wskazał, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Drugą przesłanką odmowy była okoliczność, że podopieczna pozostaje w związku małżeńskim, a jej mąż nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Oznacza to, że nie zaktualizował się obowiązek alimentacyjny skarżącej.

Słusznie zwróciło uwagę Kolegium na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, zgodnie z którym moment powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki po 18 roku życia nie może stanowić przesłanki do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Sąd podziela także zasadnicze motywy decyzji organu drugiej instancji, przemawiające za odmową przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego.

Stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z kolei unormowanie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. wprowadza przesłanki negatywne po stronie osoby wymagającej opieki, których zaistnienie powoduje wyłączenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Z literalnego brzmienia tego przepisu wynika, że jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej małżonek nie ma orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje.

Sąd podziela tę ostatnio dominującą linię orzecznictwa, która aprobuje zawężającą wykładnię przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r., w myśl którego świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W sytuacji pozostawania osoby podlegającej opiece w związku małżeńskim z osobą, która nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie ma możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego innej osobie, która znajduje się w kręgu osób zobowiązanych do alimentacji, nawet jeśli faktycznie - w miejsce tego współmałżonka - sprawuje opiekę nad osobą niepełnosprawną, rezygnując tym samym z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Stanowisko takie, jako odpowiadające literalnemu brzmieniu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r., znajduje potwierdzenie w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia z dnia 9 lutego 2021 r. I OSK 2390/20, Naczelny Sąd Administracyjny sformułował tezę, że z literalnego brzmienia przywołanego wyżej unormowania wynika, że zawsze, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej małżonek nie ma orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności, świadczenie pielęgnacyjne nie będzie przysługiwało. Ustawodawca wyszedł z założenia, że w sytuacji zawarcia związku małżeńskiego tworzy się nowa rodzina, która nakłada na małżonków obowiązek wzajemnego wsparcia i pomocy, wyprzedzający obowiązek alimentacyjny krewnych. Zatem brak podstaw prawnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zstępnemu (dziecku) na niepełnosprawnego rodzica, który pozostaje w związku małżeńskim, a jego małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jedyny wyjątek w tym zakresie w świetle art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy dotyczy więc sytuacji, gdy oboje małżonkowie są niepełnosprawni w stopniu znacznym, co wiąże się z sytuacją braku możliwości dopełnienie przez nich obowiązku wzajemnej opieki z uwagi na stan zdrowia i niedołężność. Wyraźne wskazanie przez ustawodawcę, że tylko w sytuacji legitymowania się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie zostaje wyłączone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego krewnych zobowiązanych do świadczenia alimentacyjnego w dalszej kolejności po małżonku, stanowi wyjątek, którego nie można poddawać rozszerzającej wykładni, skoro wyjątek ten wynika z nadania przez ustawodawcę szczególnego charakteru istniejącym między małżonkami relacjom i więzom prawnym. Zobowiązanie współmałżonka do sprawowania takiej opieki jest konsekwencją istnienia w sferze prawnej związku małżeńskiego, jako szczególnej więzi charakteryzującej się nie tylko elementami emocjonalnymi, ale także elementami natury prawnej. Z przepisu art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. z 2020 r. poz. 1359 z późn. zm.) wynika bowiem, że małżonkowie mają w małżeństwie równe nie tylko prawa, ale także obowiązki, a ponadto, są obowiązani do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Dopóki zatem istnieje związek małżeński, osoby w nim pozostające poddane są przedstawionym wyżej rygorom prawnym właśnie ze względu na istnienie między nimi prawnej więzi małżeństwa. Rygory te nie są bowiem wynikiem jedynie woli małżonków, lecz ich źródłem jest wola ustawodawcy, która stanowi dla obojga małżonków podstawę zgłaszania roszczeń w sferze opiekuńczej.

Wykładnia językowa art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. pozwala stwierdzić, że ustawodawca uznał za konieczne, aby ocena, czy osoba uprawniona w pierwszej kolejności nie jest w stanie wypełnić we właściwy sposób obowiązku alimentacyjnego z uwagi na stan zdrowia, rozstrzygana była orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. Ani organ, ani Sąd nie mają bowiem wiadomości specjalnych, które pozwoliłyby w pełni wyważyć, czy stan zdrowia danej osoby zobowiązanej do alimentacji rzeczywiście uniemożliwia sprawowanie opieki. Rygoryzm spornego przepisu, którego brzmienie jest jednoznaczne w swej treści, odpowiada celom ustawy. (Vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia – 13 kwietnia 2022 r. sygn. I OSK 1285/21, 28 marca 2022 r. sygn. I OSK 1244/21, 16 marca 2022 r. sygn. I OSK 1232/21, 4 marca 2022 r. I OSK 1657/21, z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. I OSK 2391/20).

Przedstawiona wykładnia przepisów u.ś.r. nie jest sprzeczna z wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasadą równości wobec prawa. Zasady tej nie można rozumieć jako nakaz identycznego traktowania wszystkich osób, zobligowanych do alimentacji. Więź istniejąca pomiędzy małżonkami ma bowiem zupełnie inny wymiar od powiązań rodzinnych występujących pomiędzy krewnymi (por. wyrok NSA z 11 sierpnia 2020 r., sygn. I OSK 599/20,).

W rozpoznawanej sprawie matka skarżącej pozostaje w związku małżeńskim z panem S. P., który ma ukończone 70 lat. Małżonek nie legitymuje się jednak orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Mimo więc podnoszonych w toku postępowania okoliczności dotyczących stanu jego zdrowia (zob. k. [...]-[...] akt sądowych), brak przedstawienia tego orzeczenia, w świetle powołanych przepisów, stanowi przeszkodę do przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia. W treści skargi wskazano, ze pan S. P. jest niepełnosprawny, lecz nie przedstawiono żadnego orzeczenia, które to by potwierdzało. O stopniu niepełnosprawności nie przesądzają przedstawione przez skarżącą dokumenty z Specjalistycznych Gabinetów Lekarskich [...], czy Szpitala Specjalistycznego w P.. Podkreślenia wymaga, że jedynie legitymowanie się przez S. P. orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności uprawniałoby skarżącą do wystąpienia o świadczenie pielęgnacyjne. Zwrócić należy uwagę, że niepełnosprawność w stopniu znacznym została zdefiniowana w u.ś.r. Zgodnie z art. 3 pkt 21 u.ś.r. znaczny stopień niepełnosprawności to:

1) niepełnosprawność w stopniu znacznym w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych;

2) całkowita niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczona na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;

3) stała albo długotrwała niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji albo trwała lub okresowa całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji, orzeczona na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników w celu uzyskania świadczeń określonych w tych przepisach;

4) posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do I grupy inwalidów;

5) niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeczona na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Skarżąca nie przedstawiła żadnego dokumentu, który odpowiadałby znaczeniu pojęcia znacznego stopnia niepełnosprawności z art. 3 pkt 21 u.ś.r. S. P. nie posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Należy więc przyjąć, że w pewnym zakresie może zająć się opieką nad swoją żoną. Okoliczność, że on sam mierzy się z różnymi problemami zdrowotnymi nie ma w przedstawionej sytuacji wpływu na rozstrzygnięcie. Skarżąca będzie mogła ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne dopiero wówczas, gdy mąż podopiecznej zostanie zaliczony do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym, w rozumieniu art. 3 pkt 21 u.ś.r. , opisanym wcześniej.

Podsumowując powyższe rozważania należy zatem stwierdzić, że organ orzekający w przedmiotowej sprawie słusznie uznał, iż zachodzi brak podstaw prawnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej córce w związku z opieką nad niepełnosprawną matką w sytuacji, gdy podopieczna pozostaje w związku małżeńskim, a jej mąż nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm).