Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1632/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 81c ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Antas, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi A J - K na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i dostarczenia ekspertyzy technicznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] czerwca 2020 r. nr [...] znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ odwoławczy", "[...]WINB", "organ II instancji"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020r., poz. 256, tj. dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019r., poz. 1186, z późn. zm. dalej: "Prawo budowlane) po rozpatrzeniu zażalenia A J-K (dalej: "skarżąca"), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] (dalej: "PINB") Nr [...] z [...] kwietnia 2020 r. nakładające na współwłaścicieli zarządzających budynkiem - A J-K, B Z, C J - obowiązek sporządzenia i dostarczenia w terminie 3 miesięcy od dnia w którym postanowienie będzie ostateczne, ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...] .

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu 11 marca 2019 r. do PINB w Powiecie [...] wpłynęło pismo w sprawie stanu technicznego obiektu budowlanego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] przy ulicy [...] w [...].

W dniu 13 maja 2019 r. przedstawiciel organu powiatowego dokonał kontroli, podczas której ustalono, że "istnieje budynek mieszkalny jednorodzinny od lat nieużytkowany. O powyższym świadczą zarośnięte dojścia do budynku. Od budynku odcięty jest prąd. Jest nieużytkowany i usytuowany ok. 1,5 m od granicy. Zachodnia ściana szczytowa budynku jest spękana na wysokości całej kondygnacji, co zagraża zawaleniu budynku. Przy narożniku północno – wschodnim, rośnie wielkie drzewo, które korzeniami niszczy fundamenty. Widać przy tym narożniku spękania ścian. Dach przy ganku wejściowym częściowo zarwany. Na okapach dachowych widać zainfekowane biologicznie deski. Stropy drewniane z sufitem na trzcinie. Okna skrzynkowe, podłogi drewniane. Ze względu na spękania ścian, budynek można zakwalifikować do rozbiórki. Obecni na oględzinach współwłaściciele budynku wyjaśnili, że budynek jest nieużytkowany 6 lat. Aktualnie zastanawiają się nad decyzją wobec zamiaru co do tego budynku".

Zawiadomieniem z 31 maja 2019 r. organ I instancji poinformował o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego nieużytkowanego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] obr. [...] przy ulicy [...] w [...]. Jednocześnie wezwał współwłaścicieli budynku - A J-K, B Z oraz C J na rozprawę administracyjną w dniu 16 lipca 2019 r.

Pismem z 1 lipca 2019 r. A J-K, wniosła do PINB w Powiecie [...] o zmianę terminu rozprawy administracyjnej z uwagi na konieczność stawiennictwa na rozprawach sądowych.

Z uwagi na powyższe, pismem z 17 lipca 2019 r. PINB w Powiecie [...] wezwał współwłaścicieli budynku - A J-K, B Z oraz C J na rozprawę administracyjną w dniu 29 sierpnia 2019 r.

W dniu 20 sierpnia 2019 r. do PINB w Powiecie [...], wpłynęło pismo A J-K, wnoszące o zmianę terminu rozprawy administracyjnej z powodu specjalistycznych badań męża, który ze względu na niepełnosprawność w stopniu znacznym wymaga jej pomocy. Do pisma, skarżąca dołączyła skierowanie i zaświadczenie o niepełnosprawności.

W dniu 29 sierpnia 2019 r. organ powiatowy przeprowadził rozprawę administracyjną w sprawie stanu technicznego nieużytkowanego budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...] z udziałem współwłaścicieli B Z oraz C J. Podczas rozprawy wskazali oni, że "zdają sobie sprawę, iż budynek ten nie nadaje się do remontu, ze względu na rozległe zniszczenia i spękania ścian. Budynek może mieć ok. 90 lat. Znajduje się ok. 1,5 m od granicy. Obecne strony podjęły decyzję o rozbiórce przedmiotowego obiektu. Ustalono termin rozbiórki. Przystąpienie do robót nie wcześniej niż 6 tygodni po uprawomocnieniu się decyzji. Termin zakończenia robót 30.06.2020 r."

Zawiadomieniem z dnia 12 września 2019 r. PINB w [...], poinformował o zakończeniu postępowania dowodowego.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r., PINB w Powiecie [...] nakazał współwłaścicielom budynku - A J-K, B Z i C J - przystąpić do rozbiórki nieużytkowanego budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...] w terminie 6 tygodni od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna. Roboty rozbiórkowe należy prowadzić zgodnie ze sztuką budowlaną i zgodnie z zasadami bhp. Roboty rozbiórkowe połączone z uporządkowaniem terenu należy zakończyć do dnia 30 czerwca 2020 r.

Odwołanie od powyższej decyzji, złożyła A J -K. W odwołaniu podniosła między innymi, że już podczas wizji, wskazywała, że nie widzi podstaw do rozbiórki, gdyż budynek nie stwarza zagrożenia, a celem stron jest remont kapitalny i przebudowa budynku.

[...]WINB decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r" znak: [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując, że zaskarżona decyzja, nie uwzględniała woli jednego ze współwłaścicieli co do dalszego bytu budynku. Jednocześnie [...]WINB wskazał, że współwłaściciele nieruchomości powinni tak zorganizować swoje sprawy, aby możliwe było ich stawiennictwo w organie powiatowym

Ponownie rozpoznając sprawę, organ powiatowy w dniu 27 lutego 2020 r. przeprowadził rozprawę administracyjną w sprawie stanu technicznego w/w obiektu budowlanego z udziałem A J - K. Pozostali wezwani B Z i Pan C J, nie stawili się. Na rozprawie, skarżąca złożyła wniosek o zawieszenie postępowania, podkreśliła, że budynek jest zabezpieczony przez dostępem innych osób.

Postanowieniem Nr [...] z [...] kwietnia 2020 r. nr [...] PINB w Powiecie [...] nałożył na współwłaścicieli zarządzających budynkiem - A J-K, B Z, C J - obowiązek sporządzenia i dostarczenia w terminie 3 miesięcy od dnia w którym postanowienie będzie ostateczne ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...]. PINB wskazał, że ekspertyza techniczna, winna być sporządzona przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności. Ponadto PINB wskazał w postanowieniu, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt nadaje się do zachowania, należy wskazać zakres robót niezbędnych do wykonania, które zabezpieczą budynek do czasu uzyskania odpowiednich zezwoleń na roboty budowlane przywracające obiekt do dalszej eksploatacji.

Zażalenie na w/w rozstrzygnięcie w ustawowym terminie złożyła A J-K.

Skarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie PINB z dnia [...] kwietnia 2020 r.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ odwoławczy powołał się na art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym organy administracji architektoniczno - budowlanej i nadzoru budowlanego w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1 (tj. uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego), obowiązek dostarczenia w określonym terminie, odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.

Następnie organ powołując się na orzecznictwo, wskazał, że przesłanką ustawową, od spełnienia której uzależniona jest możliwość skorzystania przez organ z uprawnień wynikających z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, jest istnienie uzasadnionych wątpliwości, a więc nie jakichkolwiek wątpliwości, ale wątpliwości o charakterze kwalifikowanym. Organ wyjaśnił także, że postanowienie wydane na podstawie w/w przepisu ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie w którym jest podejmowane, stanowi część innego, już toczącego się postępowania (tak jak ma to miejsce w niniejszym przypadku), bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania.

Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy, [...]WINB stwierdził, że w ocenie organów nadzoru budowlanego stan faktyczny niniejszej sprawy, wypełnia przesłanki wynikające z przepisu art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. Materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie na takie właśnie wątpliwości wskazuje, dlatego też nałożenie na zobowiązanych obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej jest słuszne, celowe i zgodne z przepisami Prawa budowlanego.

[...]WINB wyjaśnił, że nie ulega wątpliwości, że podczas czynności kontrolnych z dnia 13 maja 2019 r., przedstawiciel organu powiatowego dokonał kontroli, podczas której stwierdził uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego w/w budynku mieszkalnego, przejawiające się w licznych zarysowaniach i pęknięciach powstałych na ścianach przedmiotowego obiektu budowlanego. Organ podkreślił, że szczegółowo opisanych w protokole kontroli, sfotografowanych nieprawidłowości nie kwestionuje również skarżący. Następnie organ przytoczył treść protokołu kontroli i stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie, bezsporne jest wyłączenie możliwości dokonania oceny stanu technicznego budynku przez pracowników organu nadzoru w ramach możliwości samego organu, bez potrzeby sporządzenia spornej ekspertyzy technicznej. Organ wskazał, że z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości w odniesieniu do różnych elementów budynku, trwałe ich zniszczenie i zużycie na skutek upływu czasu i braku konserwacji przez osoby do tego zobowiązane, podzielić należy stanowisko organu orzekającego w sprawie o braku możliwości dokonania kompleksowej oceny stanu technicznego wskazanego budynku przez pracowników organów nadzoru budowlanego. Taka ocena - czego nie można w rozważanej sytuacji wykluczać - mogłaby się wiązać z koniecznością wykonania dokumentacji technicznej tego budynku, czy też projektowaniem rozwiązań technicznych bądź koniecznych robót budowlanych z uwagi na długi okres funkcjonowania obiektu (podawany przez stronę 90 lat), a także podnoszoną przez skarżących chęć przebudowy, rozbudowy budynku. Zdaniem [...]WINB, organ powiatowy zasadnie uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, jednoznacznie potwierdził konieczność nałożenia obowiązku wykonania ekspertyzy stanu technicznego przedmiotowego budynku jako opracowania o szerszym zakresie, tj. ekspertyzy technicznej, sporządzonej przez uprawnioną osobę posiadającą uprawnienia w odpowiedniej specjalności. Powyższy stan faktyczny, w ocenie [...]WINB uprawniał do stwierdzenia, że w niniejszej sprawie zachodzą uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu i należało zastosować art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego nakładając obowiązek przedłożenia stosownej dokumentacji.

Za nałożeniem ekspertyzy technicznej przemawia także zdaniem [...]WINB okoliczność, że niniejsze postępowanie dotyczy budynku nieużytkowanego, w ramach którego organ powiatowy zobowiązany jest zbadać czy stan techniczny nie powoduje konieczności rozbiórki. [...]WINB przypomniał, że zgodnie z art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego: "Jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia". Organ ponadto wskazał, że szczegółowe przepisy w tej materii zawierają także akty prawne rangi podustawowej wydane na podstawie art. 72 Prawa budowlanego. Przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz. U. z dnia 10 września 2004 r. Nr 198, poz. 2043), przewidują bowiem nałożenie na właściciela lub zarządcę obiektu sporządzenie ekspertyzy technicznej i uzasadniają powyższy obowiązek w okolicznościach niniejszej sprawy. Zgodnie z § 2 w/w rozporządzenia "Przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, o której mowa w art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, właściwy organ:

1) ustala przyczyny niewykonania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego remontu, odbudowy lub wykończenia obiektu budowlanego;

2) dokonuje oględzin i oceny stanu technicznego, a w przypadku, o którym mowa w § 4 ust. 1. nakazuje właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego sporządzenie ekspertyzy technicznej tego obiektu:

3) przeprowadza rozprawę".

Natomiast zgodnie z § 4 ust. 1 w/w rozporządzenia "Ekspertyzę techniczną wykonuje się, jeżeli w wyniku oględzin powstaną uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego". [...]WINB ocenił, że skarżone postanowienie organu powiatowego zostało podjęte na podstawie całokształtu materiału dowodowego oraz w oparciu o prawidłową interpretację przepisów prawa materialnego i procesowego, a zatem brak jest podstaw do podważania jego treści.

[...]WINB odnosząc się do zarzutu skarżącej, która kwestionuje prowadzenie postępowania względem osób, które nigdy nie zostały wpisane do księgi wieczystej, gdyż taka księga nie istnieje, uznał, że brak urządzonej księgi wieczystej dla przedmiotowej nieruchomości, nie stoi na przeszkodzie aby za stronę postępowania przed organami nadzoru budowlanego uznać A J-K, B Z i C J. Jakkolwiek w ocenie organu, księgi wieczyste stanowią swoisty urzędowy spis praw związanych z nieruchomością a ich głównym zadaniem jest zapewnienie bezpieczeństwa w obrocie prawnym nieruchomościami, niemniej jednak nie istnieje przymus zakładania i obligatoryjnego prowadzenia księgi wieczystej dla każdej nieruchomości. Innym dokumentem, niż księga wieczysta, który może potwierdzić własność nieruchomości jest między innymi akt notarialny nabycia nieruchomości, postanowienie sądu potwierdzające nabycie spadku, decyzja administracyjna przyznająca prawo użytkowania wieczystego czy też aktualny wypis z ewidencji gruntów. Stosowne dokumenty, potwierdzające prawo własności A J-K, B Z oraz C J potwierdzają wypis z ewidencji gruntów oraz Postanowienie Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., sygn. akt [...]. Powyższe potwierdza, że osoby wskazane w sentencji postanowienia Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. mogą być adresatami nałożonego obowiązku, zaś ich wskazanie nie narusza art. 81 c ust. 2 w zw. z art. 81 c ust. 1 Prawa budowlanego. Również z faktu niepodjęcia działań przed organem administracji architektoniczno - budowlanej celem przebudowy i rozbudowy z uwagi na brak urządzonej księgi wieczystej, nie można wywodzić braku podstaw do działania przez organy nadzoru budowlanego. Decyzja o pozwoleniu na przebudowę i rozbudowę, nie może zwalniać organu nadzoru budowlanego od podejmowania działań w sprawie stanu technicznego. Decyzja taka stanowi uprawnienie, z którego inwestor nie musi skorzystać, zaś organ nadzoru budowlanego w każdym przypadku stwierdzenia przesłanek z art. 66 - 68 Prawa budowlanego jest zobowiązany podjąć czynności w celu wyeliminowania naruszenia porządku prawnego. Bierność skarżącej oraz pozostałych zobowiązanych celem uregulowania stanu technicznego obiektu nie może być tłumaczona brakiem urządzonej księgi wieczystej.

Za chybioną i nieznajdującą uzasadnionych podstaw prawnych, [...]WINB uznał także argumentację skarżącej, która podnosi, że "obiekt jest ogrodzony, zabezpieczony przed dostępem osób trzecich, zamknięty, a dojście do budynku jest zarośnięte chaszczami (...)" i na tej podstawie wywodzi brak przesłanek do zastosowania art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego.

Skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A J-K.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art, 138 § 1 pkt 1) k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, które jest oczywiście błędne, podczas gdy w sprawie zachodziły podstawy do uchylenia błędnego postanowienia i orzeczenia co do istoty sprawy z uwagi na naruszenie przez organ I instancji następujących przepisów:

a. art. 8 § 1 k.p.a., tj. naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, poprzez nieprzesłuchanie B Z i C J na okoliczność zmienionego stanowiska, która to zmiana stanowiska została zasygnalizowana na rozprawie w dniu 27.02.2020 r. oraz poprzez podjęcie przez organ I instancji innej decyzji niż ta ustalona podczas wizji w dniu 13.05.2019 r.;

b. art. 28 k.p.a. poprzez prowadzenie sprawy z udziałem osób, które są co prawda właścicielami nieruchomości, ale nie są wpisane do księgi wieczystej, gdyż taka księga nie istnieje;

c. art. 9 k.p.a., tj. naruszenie zasady informowania stron, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, poprzez brak udzielania informacji przez organ I i II instancji na pytania skarżącej dotyczące sprawy oraz brak należytego i wyczerpującego informowania skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mają wpływ na ustalenie jej obowiązków;

d. art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., tj. naruszenie zasady prawdy obiektywnej, poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z ponownego przesłuchania B Z i C J, wobec zmiany ich stanowiska w sprawie, który to dowód bezsprzecznie przyczyniłby się do wyjaśnienia sprawy;

e. art. 7 w zw. z art. 89 § 2 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia kolejnej rozprawy, pomimo iż zachodziła potrzeba wyjaśnienia sprawy przy udziale stron;

f. art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § Iw zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dowolną ocenę przez organ, zgromadzonego materiału dowodowego, skutkujące błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na przyjęciu, że w sprawie istnieją uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego nieruchomości, podczas gdy z prawidłowej oceny materiału dowodowego wynika, że stan nieruchomości jest znany i nie budzi wątpliwości, a nieruchomość jest odpowiednio zabezpieczona przed dostępem osób postronnych, które aby wejść do budynku musiałyby dokonać włamania;

g. art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, w szczególności na podstawie jakich dowodów uznał, iż w sprawie istnieją uzasadnione wątpliwości co do stanu nieruchomości;

h. art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podstawy prawnej;

i. art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że istnieją wątpliwości co do stanu technicznego nieruchomości wymagające sporządzenia ekspertyzy, a w konsekwencji utrzymanie w mocy oczywiście błędnego postanowienia organu I instancji;

j. § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30.08.2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w trakcie oględzin nieruchomości powstały jakiekolwiek wątpliwości co do stanu technicznego nieruchomości, które uzasadniałyby nałożenie na skarżącą obowiązku wykonania ekspertyzy.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o uchylenie postanowienia go poprzedzającego, ewentualnie o:

1. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o uchylenie postanowienia go poprzedzającego i zawieszenie postępowania do czasu ustania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID lub stanu zagrożenia epidemicznego celem wyznaczenia rozprawy i ustalenia stanowisk pozostałych uczestników postępowania, tj. B Z i C J w przedmiocie przebudowy i rozbudowy budynku na działce nr ewidencyjny [...] przy ul. [...] w [...];

2. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o uchylenie postanowienia go poprzedzającego i zawieszenie postępowania administracyjnego z uwagi na niemożność uzyskania aktualnie przez strony pozwolenia na przebudowę i rozbudowę budynku z uwagi na nie wpisanie współwłaścicieli do księgi wieczystej nieruchomości, gdyż taka księga nie istnieje,

3. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o uchylenie postanowienia go poprzedzającego i zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu uzyskania przez współwłaścicieli wpisu do księgi wieczystej, a następnie uzyskania decyzji zezwalającej na przebudowę i rozbudowę budynku położonego na działce ewid. [...] przy ul. [...] w [...].

W uzasadnieniu skargi, skarżąca rozwinęła postawione zarzuty i przytoczyła argumentację na ich poparcie.

W odpowiedzi na skargę, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego,

wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 , dalej "p.p.s.a."). Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o powyższe kryteria, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżone postanowienie, jak też postanowienie je poprzedzające nie naruszają prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji nakładające na współwłaścicieli zarządzających budynkiem, w tym skarżącą - obowiązek sporządzenia i dostarczenia w terminie 3 miesięcy od dnia w którym postanowienie będzie ostateczne, ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...].

Podstawę prawną tych orzeczeń, stanowi art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1 (uczestnika procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego), obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz.

Zastosowany przez organy przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego wymienia trzy kategorie przesłanek nałożenia obowiązku dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Dotyczą one uzasadnionych wątpliwości organu co do: jakości wyrobów budowlanych, jakości wykonywanych robót budowlanych i stanu technicznego obiektu budowlanego. Zawarte w tym przepisie sformułowania: "uzasadnione wątpliwości", "oceny techniczne" oraz "ekspertyzy", wskazują, że celem organu administracji nakładającego obowiązek dostarczenia ekspertyzy lub oceny technicznej, jest uzyskanie takich informacji o obiekcie budowlanym, które wymagają posiadania wiedzy specjalistycznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2612/17, LEX nr 2740287 ).

Należy podkreślić, że przepis art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane daje uprawnienie do nałożenia obowiązku dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości, a więc nie jakiekolwiek wątpliwości, ale o charakterze kwalifikowanym. Ponieważ przepis ten ma charakter szczególny, nie można dokonywać wykładni rozszerzającej. Stąd też organ, wydając postanowienie na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, obowiązany jest wykazać istnienie uzasadnionych wątpliwości, czyli spełnienie ustawowej przesłanki w danym konkretnym stanie faktycznym (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 865/10; z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 353/11, z dnia 13 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1331/10, LEX nr 1151841).

Przepis art. 81c ust. 2 ustawy winien być stosowany wówczas, gdy wiedza pracowników organu nadzoru budowlanego i środki, jakimi dysponują, nie jest wystarczająca do samodzielnego poczynienia ustaleń faktycznych niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 września 2019 r. sygn. akt II OSK 2612/17, z dnia 10 września 2013 r. sygn. II OSK 917/12, LEX nr 1792356,).

Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki do zastosowania wspomnianego przepisu, a argumentacja skarżącej jest niezasadna.

Sąd przypomina, że w wyniku kontroli spornego budynku, przeprowadzonej w dniu 13 maja 2019 r., organ powiatowy w sposób jednoznaczny stwierdził jego zły stan techniczny. Zły stan techniczny budynku, nie budził również wątpliwości części jego współwłaścicieli - C J i B Z. Podczas rozprawy przeprowadzonej w dniu 29 sierpnia 2019 r., potwierdzili oni zły stan budynku i oświadczyli, że podjęli decyzję o jego rozbiorce, której termin ustalono do dnia 30 czerwca 2020 r. Dlatego organ powiatowy, decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], działając na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, nakazał wszystkim współwłaścicielom budynku, w tym skarżącej, jego rozbiórkę.

Uzasadnione wątpliwości wymagające specjalistycznej ekspertyzy, pojawiły się od momentu złożonego przez skarżącą odwołania. Skarżąca bowiem, nie tylko zakwestionowała do tej pory nie budzący wątpliwości zły stan techniczny budynku, ale także oświadczyła, że celem stron jest jego remont kapitalny i przebudowa budynku. Z uwagi na powyższe stanowisko skarżącej, [...]WINB decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...], uchylił decyzję organu powiatowego wskazując, że rozbiórka budynku, nie jest zamiarem wszystkich jego współwłaścicieli. Jednocześnie, co warto w tym miejscu podkreślić, w uzasadnieniu decyzji, organ wskazał na konieczność rozważenia nałożenia obowiązku wykonania oceny technicznej, jeżeli właściciel wyrazi wolę remontu budynku.

Dlatego też organ powiatowy, wykonując wytyczne [...]WINB, wydał w dniu [...] kwietnia 2020 r. postanowienie nakładające na podstawie art. 81 c ust. 2 na współwłaścicieli budynku, obowiązek sporządzenia i przedstawienia jego ekspertyzy technicznej.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, organy wykazały uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego budynku.

Organ odwoławczy, akceptując stanowisko PINB, szczegółowo uzasadnił powyższe wątpliwości m.in. z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości w odniesieniu do różnych elementów budynku. Wskazał na trwałe ich zniszczenie i zużycie na skutek upływu czasu oraz braku konserwacji przez osoby do tego zobowiązane. Organ zasadnie w ocenie Sądu, wskazał na brak możliwości dokonania kompleksowej oceny stanu technicznego wskazanego budynku przez pracowników organów nadzoru budowlanego. Wyjaśnił, że taka ocena, mogłaby się wiązać z koniecznością wykonania dokumentacji technicznej budynku, czy też projektowaniem rozwiązań technicznych bądź koniecznych robót budowlanych z uwagi na długi okres funkcjonowania obiektu (podawany przez stronę 90 lat), a także podnoszoną przez skarżących chęć przebudowy lub rozbudowy budynku.

Ponadto organ zasadnie wskazał, że za nałożeniem obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej, przemawia także okoliczność, że niniejsze postępowanie dotyczy budynku nieużytkowanego, w ramach którego organ powiatowy zobowiązany jest zbadać czy stan techniczny, nie powoduje konieczności jego rozbiórki na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego. Prawidłowo w ocenie Sądu, organ wskazał, że szczegółowe przepisy w tej materii, zawierają akty prawne rangi podustawowej wydane na podstawie art. 72 Prawa budowlanego oraz zasadnie przywołał przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz. U. z dnia 10 września 2004 r. Nr 198, poz. 2043) przewidujące nałożenie na właściciela lub zarządcę obiektu sporządzenie ekspertyzy technicznej. Również te przepisy, stanowią bowiem podstawę nałożenia na skarżących wskazanych w postanowieniu obowiązków. Dlatego organ prawidłowo powołał się na § 2 oraz w/w rozporządzenia, zgodnie z którym "Przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, o której mowa w art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, właściwy organ:

1) ustala przyczyny niewykonania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego remontu, odbudowy lub wykończenia obiektu budowlanego;

2) dokonuje oględzin i oceny stanu technicznego, a w przypadku, o

którym mowa w § 4 ust. 1. nakazuje właścicielowi lub zarządcy obiektu

budowlanego sporządzenie ekspertyzy technicznej tego obiektu:

3) przeprowadza rozprawę".

Natomiast zgodnie z § 4 ust. 1 w/w rozporządzenia "Ekspertyzę techniczną wykonuje się, jeżeli w wyniku oględzin powstaną uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego".

W świetle powyższego, Sąd nie miał wątpliwości co do zasadności nałożonego postanowieniem obowiązku. W sprawie występowały uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego budynku. Zwrócić zwłaszcza należy uwagę, że w dużym stopniu związane były one z deklaracją skarżącej dotyczącą remontu, odbudowy lub rozbudowy i dalszego użytkowania budynku. Niewątpliwie bowiem czym innym jest ocena stanu technicznego budynku, który w przyszłości ma być rozebrany, od oceny technicznej budynku ponad 90 letniego, w złym stanie technicznym i nieużytkowanego od 6 lat w sytuacji gdy jego zły stan jest kwestionowany, a jeden ze współwłaścicieli deklaruje jego remont i dalsze użytkowanie. W takiej sytuacji, ocena stanu technicznego budynku, jest o wiele bardziej skomplikowana i w ocenie Sądu, nie jest już wystarczająca sama wiedza pracowników organu nadzoru budowlanego i środki, jakimi dysponują. Został więc spełniony warunek wystąpienia uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego, o których mowa w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Niezasadne są zatem podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego oraz § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz. U. z dnia 10 września 2004 r. Nr 198, poz. 2043).

Odnosząc się z kolei do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów art. 7, 8, 9, 11, 28, 75, 77, 80, 89, 107 czy 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Sąd stwierdza, że znajdują one usprawiedliwionych podstaw. Skarga bowiem poza polemiką z prawidłowymi w tym zakresie ustaleniami dokonanymi przez organy administracji publicznej, nie zawiera przekonywujących argumentów wskazujących na naruszenie przez organy wyżej wymienionych przepisów.

Wbrew zarzutom skargi, nie było konieczne ponowne wzywanie na rozprawę B Z i C J, którzy swoje stanowisko wyrazili już na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2019 r., w której skarżąca nie brała udziału. Sama skarżąca, jak już wcześniej wspomniano, wskazywała na wolę remontu i dalszego użytkowania budynku, zaś jej oświadczenie, że pozostali współwłaściciele zmienili swoje stanowisko w sprawie, nie jest przyczyną dla której organ miałby wyznaczać kolejną rozprawę celem odebrania takiego stanowiska. Skoro bowiem jak deklaruje skarżąca, również pozostali współwłaściciele zdecydowali się na remont i dalsze użytkowanie przedmiotowego budynku, to tym bardziej z uwagi na wskazane wyżej wątpliwości co do jego stanu technicznego, zasadne było nałożenie obowiązku dostarczenia ekspertyzy. Nie ma też żadnych przeszkód, aby w przyszłości współwłaściciele zajęli ostateczne stanowisko co do dalszego użytkowania lub rozbiórki budynku. Wskazać w tym miejscu należy, że również w tym ostatnim wypadku, ekspertyza była konieczna, aby do czasu rozbiórki, określić obowiązki, które mogą zapobiec katastrofie budowlanej. Nie znajdują żadnego uzasadnienia zarzuty dotyczące postępowania dowodowego i niewyjaśnienia przez organ podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy oraz uzasadniły swoje rozstrzygnięcia, zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Sąd w pełni podziela także stanowisko organu co do niezasadności zarzutu skarżącej, która kwestionuje prowadzenie postępowania względem osób, które nigdy nie zostały wpisane do księgi wieczystej, gdyż taka księga nie istnieje. Organ zasadnie uznał, że brak urządzonej księgi wieczystej dla przedmiotowej nieruchomości, nie stoi na przeszkodzie aby za stronę postępowania przed organami nadzoru budowlanego uznać A J-K, B Z i C J. Jakkolwiek w ocenie organu, księgi wieczyste stanowią swoisty urzędowy spis praw związanych z nieruchomością a ich głównym zadaniem jest zapewnienie bezpieczeństwa w obrocie prawnym nieruchomościami, niemniej jednak nie istnieje przymus zakładania i obligatoryjnego prowadzenia księgi wieczystej dla każdej nieruchomości. Innym dokumentem, niż księga wieczysta, który może potwierdzić własność nieruchomości jest między innymi akt notarialny nabycia nieruchomości, postanowienie sądu potwierdzające nabycie spadku, decyzja administracyjna przyznająca prawo użytkowania wieczystego czy też aktualny wypis z ewidencji gruntów. Stosowne dokumenty, potwierdzające prawo własności A J-K, B Z oraz C J potwierdzają wypis z ewidencji gruntów oraz Postanowienie Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., sygn. akt [...]. Powyższe potwierdza, że osoby wskazane w sentencji postanowienia Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. mogą być adresatami nałożonego obowiązku, zaś ich wskazanie nie narusza art. 81 c ust. 2 w zw. z art. 81 c ust. 1 Prawa budowlanego. Ponadto jak słusznie wskazał organ, z faktu niepodjęcia działań przed organem administracji architektoniczno - budowlanej celem przebudowy i rozbudowy z uwagi na brak urządzonej księgi wieczystej, nie można wywodzić braku podstaw do działania przez organy nadzoru budowlanego. Decyzja o pozwoleniu na przebudowę i rozbudowę, nie może bowiem zwalniać organu nadzoru budowlanego od podejmowania działań w sprawie stanu technicznego. Decyzja taka stanowi uprawnienie, z którego inwestor nie musi skorzystać, zaś organ nadzoru budowlanego w każdym przypadku stwierdzenia przesłanek z art. 66 - 68 Prawa budowlanego, jest zobowiązany podjąć czynności w celu wyeliminowania naruszenia porządku prawnego. Jak słusznie wskazał organ, bierność skarżącej oraz pozostałych zobowiązanych celem uregulowania stanu technicznego obiektu nie może być tłumaczona brakiem urządzonej księgi wieczystej.

Wobec powyższego skargę wniesioną w niniejszej sprawie należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.