Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 156/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2015-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 47 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 maja 2015 r. sprawy ze skargi I. B. i G. B. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2015 roku nr [...] Wojewoda P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] listopada 2014 roku nr [...] o zameldowaniu K. B. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w B.

Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:

Na wniosek K. B. zostało wszczęte postępowanie w przedmiocie zameldowania jej na pobyt stały w w/w lokalu, gdzie od 2008 r. zamieszkuje wraz z mężem i synem. W związku z powyższym, iż równolegle z tym postępowaniem toczyło się postępowanie o wymeldowane K. B. z pobytu stałego w B. przy ul. [...], do akt sprawy dołączono również materiał dowodowy zgromadzony w sprawie o wymeldowanie, z którego wynikało m.in., że lokal nr [...] przy ul. [...] w B. stanowi własność teściowej I. B., a ona nie wyraża zgody na zameldowanie synowej.

Prezydent Miasta B. po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego decyzją z dnia [...].06.2014 r. nr [...] orzekł o wymeldowaniu K. B. z pobytu stałego przy ul. [...] w B.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego tj. wyjaśnień I. B. (teściowej wnioskodawczyni), K. B., T. B. (męża wnioskodawczyni) oraz sąsiadów przedmiotowego lokalu: K. K., M. S., I. M., E. B., a także informacji z Policji, w sprawie wszczęcia procedury Niebieskiej Karty (gdzie T. B. wskazany jest jako sprawca przemocy w stosunku do skarżącej), informacji z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. oraz oględzin spornego lokalu, organ I instancji uznał, że wnioskodawczyni zamieszkuje pod wskazanym adresem.

W toku postępowania I. i G. B. podali, że nie wyrażają zgody na zameldowanie wnioskodawczyni w przedmiotowym lokalu, gdzie zamieszkuje ich syn T. B. wraz z dziećmi M. i J., ponieważ jest on w faktycznej separacji z żoną. Podnieśli, iż ponoszą wszystkie koszty utrzymania tego lokalu i bezpłatnie użyczają go synowi, natomiast synowa odwiedza jedynie dzieci. Ponadto mają zamiar sprzedać ten lokal.

W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...].11.2014 r. nr [...] orzekł o zameldowaniu K. B. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w B.

I. i G. B. powyższą decyzję zaskarżyli do Wojewody P. Zarzucili organowi zarzut naruszenia art. 10 § 1 i 3 kpa w zw. z art. 28 kpa oraz art. 8 i 9 kpa przez pozbawienie ich jako stron, czynnego udziału w postępowaniu.

Wojewoda P. rozpoznając odwołanie I. i G. B. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu swego stanowiska podniósł, że zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Dopiero w sytuacji, gdy zgłoszone do zarejestrowania pobytu dane budzą wątpliwości przepis art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych upoważnia organ gminy do rozstrzygania o zameldowaniu w formie decyzji.

Podniósł także, iż przy zameldowaniu na pobyt stały nie jest wymagane przedstawienie potwierdzenia prawa do przebywania danej osoby w lokalu, dokonanego przez właściciela lub zarządcę budynku, a jedynie przedstawienie potwierdzenia okoliczności faktycznej, tj. pobytu danej osoby w tym lokalu, dokonanego przez właściciela lub inny pomiot dysponujący tytułem prawnym do tego lokalu. W przypadku, gdy takiego potwierdzenia nie można uzyskać, organ ma obowiązek (na podstawie art. 47 ust. 2 w/w ustawy) przeprowadzenia postępowania administracyjnego i rozstrzygnięcia o zameldowaniu lub jego odmowie w drodze decyzji.

Organ II instancji podkreślił przy tym, że celem instytucji zameldowania jest odzwierciedlenie aktualnego stanu faktycznego związanego ze stałym lub czasowym pobytem osób. Ewidencja ludności ma tylko i wyłącznie charakter porządkowy i nie rozstrzyga o uprawnieniach do lokalu jak i prawie do przebywania w nim. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntował się pogląd, że miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego przed organem I instancji Wojewoda P. uznał, że K. B. mieszka w lokalu Nr [...] przy ul. [...] w B. i lokal ten jest miejscem, gdzie koncentruje swoje sprawy życiowe. Fakt zamieszkiwania K. B. w przedmiotowym lokalu potwierdzają nie tylko wyjaśnienia samej zainteresowanej, ale i zeznania osób zamieszkujących w sąsiedztwie spornego lokalu przesłuchanych w sprawie w charakterze świadków. Jakkolwiek nie wszyscy świadkowie znają personalia osób zamieszkujących w w/w lokalu, to jednak z zeznań tych wynika, iż przy ul. [...] w B. mieszka małżeństwo z dwoma synami - rodzina wprowadziła się do tego lokalu niedługo po oddaniu budynku do użytku i mieszka tam do chwili obecnej. Zdaniem organu odwoławczego nie ma zatem wątpliwości, iż chodzi o rodzinę Państwa B. Sąsiedzi podali ponadto, że widują K. B. o różnych porach dnia - czy to na klatce schodowej, czy przed blokiem. Stwierdzić przy tym należy, iż świadkowie jako osoby obce nie są zainteresowane sposobem rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, przez co obiektywne. W związku z tym wyjaśnienia K. B., które korespondują z zeznaniami świadków przesłuchanych w sprawie, należało uznać za wiarygodne. Ponadto oględziny przedmiotowego lokalu potwierdziły, że są tam rzeczy osobiste należące do K. B. Również z informacji Policji wynika, iż K. B. przebywa wraz z mężem i dziećmi przy ul. [...] w B.

Tym samym organ II instancji przyjął, że należałoby odmówić wiarygodności twierdzeniom I. B. i T. B. o niezamieszkiwaniu K. B. w przedmiotowym lokalu. Fakt, iż I. B. i T. B. są bezpośrednio zainteresowani sposobem rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie stanowi sam w sobie o mniejszej mocy dowodowej ich wyjaśnień, ale z pewnością wyjaśnienia te cechuje większy subiektywizm. Organ II instancji zauważył, iż w toku innego postępowania o wymeldowanie K. B. z poprzedniego miejsca stałego zameldowania – I. B. sama wskazała przedmiotowy lokal jako prawdopodobne miejsce pobytu K. B.

Zameldowanie K. B. w lokalu położonym przy ul. [...] w B. w przedstawionych okolicznościach faktycznych sprawy – w ocenie Wojewody P. - jest zatem prawidłowe.

Powyższą decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Białymstoku I. i G. B., żądając uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucili jej naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 8 kpa, art. 9 kpa i art. 10 § 1 i 3 kpa poprzez nienależyte rozpatrzenie odwołania i przeprowadzenie postępowania odwoławczego w sposób niezgodny z w/w przepisami prawa oraz naruszając zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu odwoławczym,

- art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 7 kpa, art. 77 kpa, art. 75 kpa, art. 76 kpa, art. 79 kpa, art. 80 kpa i art. 81 kpa poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego min. poprzez nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie tego, iż K. B. jest współwłaścicielką domu w K., gdzie zamieszkuje jej matka, którą się opiekuje,

- art. 47 ust. 1 i 2 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez uznanie, że w przyjętym stanie faktycznym K. B. ma miejsce pobytu w przedmiotowym lokalu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Podkreślił przy tym, iż nie doszło do naruszenia zasady czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym, gdyż pismo K. B. z dnia [...] listopada 2014 r. nie zawierało żadnych nowych okoliczności, a organ II instancji oparł swoją decyzję na zgromadzonym w postępowaniu pierwszoinstancyjnym materiale dowodowym. Także fakt podania przez nią innego adresu do korespondencji nie oznacza – w ocenie organu II instancji – o fakcie zamieszkania w innym miejscu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo

o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Sąd nie podziela poglądu skarżących o braku podstaw do zameldowania na pobyt stały K. B. w lokalu nr [...] w B., z uwagi na kwestie: tytułu prawnego do lokalu oraz niewyrażenia przez właścicieli lokalu zgody na tą czynność, faktu opłacania przez skarżących wszelkich opłat związanych z mieszkaniem czy też ewentualnej jego sprzedaży w przyszłości, a także okoliczności, że wnioskodawczyni jest współwłaścicielką domu w K., gdzie zamieszkuje jej matka, którą się opiekuje.

Należy mieć na uwadze, że czynności meldunkowe (w tym zameldowanie) mają wyłącznie charakter ewidencyjny, tzn. polegają tylko i wyłącznie na rejestracji danych dotyczących pobytu osoby pod określonym adresem. Istotą i celem ewidencji ludności (której służą czynności meldunkowe) jest rejestracja faktycznego miejsca pobytu osób. Oznacza to, że zameldowanie nie jest związane z tytułem prawnym do lokalu, czy też z uprawnieniami do przebywania w nim. Tak więc podnoszone przez skarżących okoliczności w zakresie spornego lokalu wykraczają poza zakres rozstrzygania w niniejszej sprawie. Kwestie dotyczące sposobu i zakresu korzystania z przedmiotowego lokalu (np. kwestia opłacania wszelkich należności przez skarżącą za ten lokal) nie podlegały rozstrzygnięciu w niniejszej sprawie i nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiocie zameldowania. Organy obu instancji musiały jedynie ustalić, czy skarżąca faktycznie tak zamieszkuje i czy w lokalu tym znajduje się jej centrum życiowe.

Zgodnie bowiem z treścią art.10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.)- obowiązującej w dacie orzekania przez organy - przy zameldowaniu danej osoby bada się czy w dniu zameldowania osoba spełnia warunek dający podstawę do zameldowania, tzn. zamieszkuje w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. W/w artykuł stanowi, że osoba, która przebywa na terenie Rzeczpospolitej Polskiej pod tym samym adresem dłużej niż trzy miesiące, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem 30 dni, licząc od dnia przybycia, zaś art. 47 ust. 2 tej ustawy wskazuje, iż organ gminy rozstrzyga o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania, jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości.

Określona w art. 10 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanka zameldowania na pobyt stały występuje wówczas, gdy łącznie spełnione zostaną obydwa warunki określone w tych przepisach a mianowicie, gdy osoba zamieszkuje w lokalu oraz ma zamiar stałego w nim przebywania. Wyłączną zatem przesłanką zameldowania określonej osoby w oznaczonym lokalu jest sam fakt przebywania przez nią w tym lokalu, bez konieczności legitymowania się potwierdzeniem uprawnienia do przebywania w nim, czy też zgody na właściciela lokalu.

W wyroku NSA z dnia 08 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1595/11 wskazano, że "ewidencja ludności służąca rejestrowaniu pobytu ma charakter wyłącznie porządkowy, co oznacza, że zameldowanie nie jest związane z rozstrzyganiem uprawnień do lokalu, ani tym samym prawa do przebywania w nim. Jedynie stwierdzenie faktu przebywania w lokalu winno być kryterium rozstrzygającym o zameldowaniu, a podstawę do wymeldowania stanowi ustalenie przez właściwy organ faktu opuszczenia lokalu. Dla osoby zgłaszającej się do zameldowania, jak też dla organu dokonującego czynności zameldowania, wystarczający jest potwierdzony miarodajnym dowodem fakt przebywania w lokalu z określonym zamiarem. Nie można od osoby podlegającej zameldowaniu wymagać legitymowania się prawem do lokalu, w szczególności w postaci zgody właściciela nieruchomości"(LEX nr 1341538). Powyższe stanowisko jest konsekwencją charakteru i istoty czynności zameldowania, wyłącznie jako aktu rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby (art. 1 ust. 2 w/w ustawy).

W rozpoznawanej sprawie nie budzi zastrzeżeń pobyt K. B. w przedmiotowym lokalu. Powyższy fakt bezsprzecznie wynika bowiem z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, a mianowicie z zeznań sąsiadów przedmiotowego lokalu: K. K. , M. S., I. M., E. B., a także informacji z Policji, w sprawie wszczęcia procedury Niebieskiej Karty, informacji z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. oraz oględzin spornego lokalu. Zresztą sama skarżąca, w postępowaniu w przedmiocie wymeldowania wnioskodawczyni w innym postępowaniu – ten lokal wskazała jako lokal w którym prawdopodobnie zamieszkuje wnioskodawczyni. Skoro faktem pozostaje zamieszkiwanie K. B. w lokalu nr [...] w B. należy uznać, że w niniejszej sprawie czynność zameldowania dokonana została skutecznie i brak jest podstaw do jej uchylenia. Nie ma przy tym znaczenia wskazanie przez wnioskodawczynię K. B. innego adresu do korespondencji w uwagi na sprzeczne interesy stron postępowania.

Odnosząc się do zarzutów skarżących, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji naruszone zostały art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 8-10 kpa oraz art. 7, 75-77, art. 79-81 kpa to stwierdzić należy, że badając pod tym kątem legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się naruszenia w/w przepisów. W art. 6 kpa zawarta jest zasada praworządności, z której wynika, że organy administracji działają na podstawie przepisów prawa. Jak wynika z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego na treść działania na podstawie przepisów prawa składają się: ustalenie treści normy prawnej mające zastosowanie w rozstrzyganej sprawie, wyrażenie stanu faktycznego sprawy z języku normy prawnej oraz podciągnięcie tego stanu faktycznego pod treść normy prawnej i określenie praw i obowiązków postępowania (wyrok NSA z 21 czerwca 1995 r., III SA1127/94). W niniejszej sprawie wszystkie powyższe kryteria zostały spełnione.

Ponadto organy orzekające w sprawie przestrzegały zasadę prawdy obiektywnej, podejmując wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się, aby organy administracji naruszyły wyrażoną w art. 9 kpa zasadę udzielania informacji czy też czynnego udziału w postępowaniu. Organ II instancji w całości oparł się na materiale zgromadzonym przed organem I instancji. Ponadto w wyczerpujący sposób rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz oceniły go zgodnie z treścią art.80 kpa.

Zaskarżona decyzja odpowiada również warunkom określonym w art. 107 kpa. Zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne oraz ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Zostało prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym, co ma szczególne znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 kpa.

Analiza akt postępowania administracyjnego i wydanej w tej sprawie decyzji wskazuje, że organy administracji publicznej prowadząc postępowanie w sposób właściwy zastosowały przepisy procedury administracyjnej, jak również przepisy prawa materialnego.

Podkreślić końcowo przy tym należy, że kwestia ustalenia czy K. B. jest współwłaścicielką innej nieruchomości (w której zamieszkuje matka) - nie mogą być przedmiotem merytorycznej oceny sądu administracyjnego oraz organów administracji, ponieważ nie mają żadnego znaczenia w kwestii zameldowania wnioskodawczyni w lokalu, gdzie zamieszkuje.

Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), orzekł jak w sentencji.