Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 994/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 61
journal: Dz.U. 2012 poz 647
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia NSA Łucja Franiczek, Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi D.L-K., G.K. i J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...] 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego G.K. kwotę 251,74 (dwieście pięćdziesiąt jeden złotych siedemdziesiąt cztery grosze) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta K. ustalono warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn. " Budowa budynku mieszkalnego, wielorodzinnego z częścią usługową i garażem podziemnym na działce nr [...], obr. [...] – P.z wjazdem z działki nr [...] obr. j.w. oraz infrastrukturą techniczną na działkach nr [...] i [...], obr. j.w. przy ul. [...] w K.

W dniu 7 grudnia 2010 r. do Urzędu Miasta K. wpłynął wniosek D. L.-K., J. K. i G. K. o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa postępowania administracyjnego zakończonego ww. decyzją. Wnioskodawcy podnieśli, że wydanie decyzji nie zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem administracyjnym, co w ich ocenie spowodowało niewłaściwe ustalenie kręgu stron postępowania. Wskazali, że są współwłaścicielami działki nr [...] sąsiadującej z działką nr [...] na której przewidziano realizację przedmiotowej inwestycji. Wydając decyzję ustalającą warunki zabudowy organ całkowicie zignorował fakt, że planowana inwestycja będzie źródłem immisji oddziaływujących niekorzystnie na nieruchomość wnioskodawców poprzez zasłonięcie światła i widoku. Sytuacja taka w sposób rażący narusza ich interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa. Ponadto wnioskodawcy zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] odmówiono wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. W wyniku odwołania złożonego przez wnioskodawców, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (zwane dalej SKO) decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania, wskazując, że przed wszczęciem postępowania dokonano niedopuszczalnej oceny i weryfikacji tego, czy wnioskodawcy legitymują się interesem prawnym i w konsekwencji czy mogli być stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Prezydent Miasta K. odmówił wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. W wyniku zażalenia, SKO w K. postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania wskazując, że po raz kolejny błędnie zastosowano art. 149 § 3 kpa.

Zgodnie z rozstrzygnięciem organu odwoławczego, Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie, a następnie po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] r., [...] umorzył wznowione postępowanie, wskazując przede wszystkim, że wnioskodawcy nie są stronami postępowania o ustalenie warunków zabudowy w rozumieniu art. 28 kpa.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], w wyniku odwołania D. L.-K., J. K. i G. K., SKO w K., działając na podstawie art. 147 w zw. z art. 28 oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy decyzję organu I Instancji wskazując, że odwołujący się nie wykazali w toczącym się postępowaniu, aby wynik postępowania prowadzonego w przedmiotowej sprawie, wpływał na ich prawa i obowiązki oparte na przepisach prawa materialnego. Zdaniem organu II instancji podniesione przez odwołujących okoliczności zacienienia ich nieruchomości po zrealizowaniu planowanej inwestycji, nie są wystarczającym argumentem do przyznania odwołującym statusu strony opartego na przysługującym im interesie prawnym.

Na powyższą decyzję D. L.-K., J. K. i G. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K., który wyrokiem z dnia 22 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1503/12 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyroku wskazano przede wszystkim, że powołane przez organy okoliczności, iż teren inwestycji nie graniczy bezpośrednio z nieruchomością skarżących, lecz znajduje się w odległości 20 m, jak również to, że planowane zamierzenie inwestycyjne nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, nie oznacza automatycznie, że nieruchomość skarżących znajduje się poza obszarem oddziaływania planowanej inwestycji. Zdaniem Sądu ustalenie obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji powinno nastąpić z uwzględnieniem funkcji, formy, konstrukcji i gabarytów projektowanego obiektu. Sąd podzielił wprawdzie stanowisko organów, że szczegółowe parametry techniczne nie są badane na etapie ustalania warunków zabudowy, niemniej jednak, ochrona interesów osób trzecich występuje nie tylko na etapie pozwolenia na budowę, ale również we wstępnym etapie procesu inwestycyjnego, w ramach ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Dodatkowo podkreślono, że ustalenia zawarte w decyzji o warunkach zabudowy są wiążące dla organu wydającego pozwolenie na budowę. Z kolei wobec podnoszenia przez skarżących zarzutu zacienienia ich budynku na skutek realizacji inwestycji, organy winny przeanalizować możliwe do wystąpienia ograniczenia i uciążliwości z tym związane. Realizacja wysokiej zabudowy może bowiem niewątpliwie wpłynąć na sposób wykonywania prawa własności na działce skarżących, wobec czego interes prawny skarżących wywieść należy z przepisów gwarantujących ochronę własności.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania oraz mając na uwadze wiążące wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K., Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 147 i art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej kpa ponownie umorzył postępowanie wznowieniowe w przedmiotowej sprawie.

W uzasadnieniu tej decyzji podkreślono przede wszystkim, że zakres i charakter zamierzenia inwestycyjnego odpowiada zabudowie terenu, na którym występuje zarówno zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna, jak i zabudowa usługowa. Planowana zabudowa stanowi uzupełnienie istniejących kwartałów zabudowy, głównie zabudowy wielorodzinnej. Teren analizowany obejmuje obszar zabudowy przy ulicach: [...],[...] i [...]. Planowane zamierzenie inwestycyjne nie graniczy bezpośrednio z działką nr [...] a projektowany budynek będzie zlokalizowany w odległości około 5 m od ul. [...], która to ulica graniczy bezpośrednio z terenem przedmiotowej inwestycji i oddziela go od działki nr [...], stanowiącej własność wnioskodawców. Odległość projektowanej zabudowy na działce nr [...] od istniejącego budynku na działce będącej współwłasnością wnioskodawców wynosi 20 m. Dalej wyjaśniono, że w załączniku nr 1 do decyzji z dnia [...] r., stanowiącym integralną część decyzji wyznaczona została nieprzekraczalna linia zabudowy od strony ul. [...], która wynosi 6 m od zewnętrznej krawędzi jezdni tej ulicy. Oznacza to, że inwestor realizując przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne nie ma możliwości przybliżenia się do krawędzi jezdni ul. [...] na odległość mniejszą niż 6 m, co wynika wprost z rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, a zatem planowana inwestycja pozostaje bez wpływu na sposób wykonywania własności działką nr [...] w zakresie ograniczeń w jej zagospodarowaniu. Nowa zabudowa będzie oddzielona od linii drogi pasem zieleni o szerokości około 5 m. Budynek będący współwłasnością wnioskodawców położony na działce nr [...] od strony południowo-zachodniej posadowiony jest w granicy działki, a zatem nie będzie możliwe jego rozbudowanie w kierunku działki nr [...],[...], a w dalszej kolejności w kierunku działki nr [...], na której planowana jest inwestycja, a zatem ewentualna przyszła inwestycja na działce nr [...] nie będzie ograniczona przez przedmiotową inwestycję. W związku z powyższym ustalenie warunków zabudowy w niniejszej sprawie pod względem urbanistycznym nie ma wpływu na prawa i obowiązki właścicieli działki nr [...], ze względu na to, że planowana inwestycja nie wprowadza nowej funkcji oraz ze względu na przyjęte w decyzji o warunkach zabudowy wskaźniki.

Organ I instancji podkreślił również, że żaden przepis prawa materialnego, a tylko na takiej podstawie możliwe jest wywodzenie interesu prawnego w udziale w konkretnym postępowaniu administracyjnym, nie zapewnia ochrony przed ewentualnym wprowadzeniem jakiegokolwiek (innego niż wynikającego z warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie, w tym w zakresie ewentualnego zacieniania części działki, bądź wzniesionego na niej obiektu, jeżeli takie oddziaływanie nie wprowadzi ograniczenia w swobodnym jej zagospodarowaniu. Tym samym skoro żaden przepis prawa nie przyznaje właścicielom nieruchomości sąsiednich ochrony przed ewentualnym dopuszczalnym oddziaływaniem planowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie, nieprzekraczającym określonych w przepisach minimalnych wartości, w tym na nieruchomość wnioskodawców, to zdaniem organu I instancji nie mogą oni – powołując się na przepisy o ochronie własności, które w takiej sytuacji nie zapewniają im ochrony własnego interesu innego niż faktyczny – wywodzić legitymacji procesowej do udziału w postępowaniu, które nie wpływa na ich interes prawny. W związku z powyższym brak jest podstaw do wywodzenia interesu prawnego z ogólnej normy art. 140 kc, ponieważ wnioskujący o wznowienie mogą tak jak dotychczas korzystać ze swej własności zgodnie z przeznaczeniem, czy też z normy art. 144 kc, bowiem inwestor realizuje swoje ustawowe uprawnienia do zabudowy własnej nieruchomości zgodnie z przepisami, nie podejmuje działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. W konsekwencji organ uznał, że przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne nie będzie oddziaływać negatywnie na nieruchomość stanowiącą współwłasność wnioskodawców, tym samym brak jest podstaw do przyznania im przymiotu strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] r., a zatem wznowione postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Organ w tym względzie powołał się na orzecznictwo sądowoadministracyjne.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł G. K. działając w imieniu własnym oraz D. L.-K. i J. K., domagając się jej uchylenia oraz uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r., ewentualnie uchylenia objętej odwołaniem decyzji oraz stwierdzenia, że ww. decyzja ostateczna z dnia [...] r. została wydana z naruszeniem prawa i wskazania okoliczności, z powodu których jej nie uchylono. Decyzji zarzucono naruszenie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na niezastosowaniu się przez Prezydenta Miasta K. do oceny prawnej wyrażonej w wyroku WSA w Krakowie z dnia 22 stycznia 2013 r., w którym wskazano, że błędne jest stanowisko organów, iż nie ma podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] r., interes prawny skarżących się należy bowiem wywieść z przepisów gwarantujących ochronę własności. W obszernym uzasadnieniu umotywowano podniesione zarzuty. Podkreślono przede wszystkim, że organ nie może formułować ocen sprzecznych z wyrażonym przez Sąd poglądem w sprawie, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się ocenie Sądu. Zwrócono uwagę, że wyrażona przez WSA w Krakowie w wyroku ocena prawna jest właściwa. Skoro bowiem należąca do skarżących nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] obr. [...] P. - sąsiaduje z terenem inwestycji zaledwie poprzez szerokość działki drogowej ul. [...], a jednocześnie planowane zamierzenie inwestycyjne poprzez swoje gabaryty i bezpośrednie usytuowanie jednego z obiektów w odległości mniejszej niż 20 m od budynku odwołujących oddziałuje na ich nieruchomość co najmniej przez jej zacienienie, to zdaniem odwołujących wykazali oni, że posiadają w sprawie własny, indywidualny, konkretny, aktualny, dający się obiektywnie stwierdzić, znajdujący podstawę w przepisach prawa materialnego interes prawny, który legitymował do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Powołano się w tym względzie na regulację zawartą w art. 28 kpa oraz art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 Konstytucji RP. Dodatkowo zarzucono naruszenie art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 i art. 80 kpa przez bezpodstawne przyjęcie, że ewentualna przyszła inwestycja na działce odwołujących nie będzie ograniczona przez inwestycję na działce nr [...], bowiem należący do nich budynek od strony południowo-zachodniej posadowiony jest w granicy działki, a zatem nie będzie możliwe jego rozbudowanie w kierunku działek nr [...],[...] i [...].

Rozpoznając to odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy podzielił ustalenia i rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu I instancji, uznając tym samym zarzuty odwołania za bezzasadne.

Zdaniem SKO ustalenia organu I instancji przyjęte w zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. uwzględniają wytyczne Sądu zawarte w wyroku z dnia [...] r., a zatem organ nie naruszył w tym względzie regulacji z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta K. jednoznacznie bowiem wynika, że organ przeanalizował prawne możliwości wystąpienia ograniczeń i uciążliwości związanych z ewentualnym zacienieniem budynku należącego do odwołujących. Ponadto organ I instancji - zgodnie ze wskazaniami Sądu – dokonał szczegółowej analizy potencjalnego wpływu planowanej inwestycji na nieruchomość odwołujących, a więc na sposób wykonywania ich uprawnień właścicielskich. W szczególności nawiązał do materiałów dowodowych z postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę, a przede wszystkim do analizy obrazującej spełnienie wymogów § 13 i § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Analiza ta obejmuje również działkę i budynek należące do wnioskujących o wznowienie postępowania. Tym samym zdaniem organu II instancji słusznie uznano, iż brak jest podstaw do stwierdzenia, że wnioskodawcom można przypisać interes prawny. W rozpatrywanym przypadku mamy bowiem do czynienia z tzw. interesem faktycznym wnioskujących.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżący podtrzymali wszystkie zarzuty zawarte z odwołaniu. Dodatkowo zarzucili naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa przez nieusunięcie naruszeń prawa popełnionych przez organ I instancji i wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję tego organu. Ponownie zwrócili uwagę, że kwestia posiadania przez nich przymiotu strony stanowiła przedmiot głównych rozważań WSA w Krakowie w wyroku z dnia 22 stycznia 2013 r. Organy obu instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy podważyły jednak zawarte w tym wyroku stanowisko Sądu, co zdaniem skarżących stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem. Podkreślono przede wszystkim, że źródłem interesu prawnego jest zawsze norma prawa materialnego dotyczącego wszystkich gałęzi prawa, bowiem to odróżnia interes prawny od publicznego prawa podmiotowego. Skarżący nie zgadzają się ze stanowiskiem SKO, że organ I instancji w sposób właściwy przeanalizował ograniczenia i uciążliwości związane z zacieniem budynku. Zwrócono między innymi uwagę, że ulica [...] nie ma bezpośredniego połączenia z alejami [...], a komunikacja z nimi możliwa jest tylko przez ulicę [...], co znajduje potwierdzenie w mapach będących w dyspozycji organu. Tym samym zrealizowanie tak dużej inwestycji spowodowało zwiększenie ruchu od strony ulicy [...]. Zdaniem skarżących sprzeczne jest również przyjęcie ustalenia odległości pomiędzy zabudową projektowaną na działce nr [...] a budynkiem istniejącym na ich działce. Podniesiono ponownie, że skoro przyjęta do celów projektowych mapa sytuacyjno-wysokościowa sporządzona została w skali 1:500, to nie do obrony jest twierdzenie, że odległość między ich budynkiem a zaplanowaną inwestycją wynosi 20 m.

Zdaniem skarżących decyzja organu I instancji, wskutek niezastosowania się do oceny prawnej wyrażonej w powołanym ww. wyroku, była wadliwa w stopniu powodującym konieczność jej uchylenia, tym samym organ odwoławczy nie był uprawniony do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa. W ich ocenie nie było również uzasadnionych powodów do odstąpienia przez ten organ od rozstrzygnięcia istoty sprawy wznowionej i wydania decyzji na podstawie art. 151 kpa. W konsekwencji jedynym zgodnym z prawem rozwiązaniem było wyeliminowanie decyzji ostatecznej z obiegu przez organ II instancji w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 kpa albo ograniczenie się na podstawie art. 151 § 2 kpa do stwierdzenia, że decyzja ostateczna z dnia [...] r. została wydana z naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia 20 lutego 2014 r. oraz z dnia 9 stycznia 2015 r. skarżący podtrzymali wszystkie swoje zarzuty i wnioski zawarte w skardze, jednocześnie zwrócili się o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych dołączonych do sprawy o sygn. II SAB/Kr 7/14.

Postanowieniem z dnia 23 lipca 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył do rozpoznania sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.

Na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 r. skarżący podtrzymali zarzuty zawarte w skardze oraz w dalszych pismach procesowych. Jednocześnie oświadczyli, że budynek objęty pozwoleniem został już wybudowany i ogranicza dostęp do światła słonecznego w ich budynku, powoduje również jego zagrzybienie i zacienienie. Faktyczna odległość między budynkami wynosi 17,5 m. Dalej wskazali, że toczy się postępowanie wznowieniowe w sprawie o pozwolenie na budowę, które nie zostało dotychczas zakończone. Wnieśli nadto o zasądzenie kosztów postępowania zgodnie ze złożonym spisem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W wydanym w przedmiotowej sprawie prawomocnym wyroku z dnia 22 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 1503/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie szczegółowo wypowiedział się (w powołaniu na orzecznictwo sądów administracyjnych), co do przesłanek uznania danego podmiotu za stronę postępowania w rozumieniu art. 28 kpa w sprawie o ustalenie warunków zabudowy. Stanowisko to Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę w pełni podziela. Przesądzone zostało zatem w świetle treści art. 153 ustawy p.p.s.a. stanowisko, że stronami postępowania w takiej sprawie są właściciele tych nieruchomości, na które planowana inwestycja będzie miała oddziaływanie. Oddziaływanie to może z kolei rozciągać się nie tylko na nieruchomości bezpośrednio graniczące z terenem planowanego zamierzenia inwestycyjnego, ale również na pozostające w zakresie jego oddziaływania nieruchomości położonej dalej. Biorąc pod uwagę stan faktyczny niniejszej sprawy Sąd w powołanym wyżej wyroku stanął na stanowisku, że organy orzekające powinny przeanalizować możliwe do wystąpienia ograniczenia i uciążliwości związane z ewentualnym zacienieniem budynku skarżących przez budynek projektowany. Realizacja wysokiej zabudowy może bowiem niewątpliwie wpłynąć na sposób wykonywania prawa własności na działce skarżących. Ich interes prawny należy zatem wywieść z przepisów gwarantujących ochronę prawa własności. Jednocześnie jednak Sąd zwrócił uwagę, że szczegółowe parametry techniczne projektowanej zabudowy nie są badane na etapie ustalania warunków zabudowy. Realizacja zawartej w przedmiotowym wyroku oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania musi zatem uwzględniać specyfikę postępowania o ustalenie warunków zabudowy w zakresie treści gromadzonego w takim postępowaniu materiału dowodowego, gdy chodzi o możliwość jednoznacznego ustalenia rodzaju zakresu oddziaływaniu planowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie. Ustaleń w tym względzie należy bowiem dokonać w oparciu o materiał dowodowy istniejący w dacie wydawania decyzji o warunkach zabudowy a nie powstały dopiero później. Powoływanie się w tym przedmiocie na dokumenty i analizy zgromadzone dopiero później, a mianowicie na etapie pozwolenia na budowę nie może mieć zatem zdaniem Sądu o przymiotach stron postępowania w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy przesądzającego znaczenia. Co najwyżej może mieć odniesienie jedynie pomocnicze.

Oznacza to, że na etapie postępowania o ustalenie warunków zabudowy nie zawsze jest możliwe jednoznaczne przesądzenie zakresu wszystkich oddziaływań planowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie. Stwierdzenie to odnosi się m. in. do kwestii wpływu tej inwestycji na naturalne oświetlenie i nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w istniejących i planowanych budynkach na działkach sąsiednich, a to gdy zważy się, że dokładne określenie takiego wpływu jest możliwe dopiero po przesądzeniu w pozwoleniu na budowę dokładnego usytuowania, gabarytów i formy architektonicznej projektowanej inwestycji. Nie daje to jednak podstaw do stwierdzenia, że na tym etapie procesu inwestycyjnego kwestie te mogą być całkowicie pominięte, a to w sytuacji gdy ochrona interesów osób trzecich występuje również na etapie ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.

W konsekwencji realizując ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w wydanym w tej sprawie wyroku z dnia 22 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 1503/12 należało ocenić z pewnym "zapasem" kryteria możliwości negatywnego wpływu spornej inwestycji na nieruchomość skarżących, mające wpływ na rozstrzygnięcie kwestii ich przymiotu jako strony w rozumieniu art. 28 kpa. Oznacza to, że przy uwzględnieniu przepisów gwarantujących ochronę ich własności (art. 140, art. 143 i art. 144 kc) przymiot ten należy przyznać skarżącym jeżeli zachodzi jedynie uzasadnione prawdopodobieństwo negatywnego wpływu planowanej inwestycji na ich nieruchomość (według niemożności stwierdzenia tego jednoznacznie na tym etapie postępowania). Taka zaś sytuacja zachodzi niewątpliwe w niniejszej sprawie. Należy bowiem zaakcentować, że działka skarżących oddzielona jest od działki inwestorów ulicą [...] w odniesieniu do której nie ustalono w objętej postępowaniem wznowieniowym decyzji o warunkach zabudowy dopuszczalnej linii zabudowy. Na etapie postępowania o ustalenie tych warunków prowadzi to do wniosku, że objęty nimi budynek mieszkalny jednorodzinny o wynikającej z tej decyzji wysokości około 18,5 m (w decyzji i w jej załączniku wymiar ten nie został jednoznacznie podany) mógłby być teoretycznie posadowiony w granicy działki inwestorów, a nie 6 m od ulicy jak to przyjęły na użytek niniejszej sprawy organy orzekające. Zgodnie bowiem z art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm.) za zgodą zarządcy drogi możliwe jest odstępstwo od wymogów określonych w ust. 1 pkt 1c tego artykułu. Kwestię wpływu planowanej inwestycji na nieruchomość skarżących należało ocenić zatem na etapie ustalenia warunków zabudowy, przy uwzględnieniu tej możliwości (odstępstwa). Wtedy zaś nie może budzić wątpliwości, że planowana inwestycja mogłaby mieć wpływ na naturalne oświetlenie i nasłonecznienie pomieszczeń mieszkalnych w budynku skarżących, w których, jak to podali oni na rozprawie sądowej w dniu 15 stycznia 2015 r., okna usytuowane są również od strony objętego kwestionowanymi warunkami zabudowy budynku. Należy mieć bowiem nadto na uwadze, że projektowany budynek usytuowany jest od południa w odniesieniu do budynku skarżących. Przy uwzględnieniu dopuszczalnego odstępstwa odległość pomiędzy tymi budynkami mogłaby być znacznie mniejsza niż przyjęte przez organ pierwszej instancji 20 m. Teoretycznie mogłaby wynieść tylko około 12 m, gdyż odległość działki inwestorki nr [...] od miejsca stanowiącego przecięcie jej granicy z wyznaczoną linią zabudowy od strony ul. [...], do działki nr [...] (w granicy której usytuowany jest budynek skarżących) wynosi na mapie stanowiącej załącznik nr 2 do objętej postępowaniem wznowieniem decyzji o warunkach zabudowy (w skali 1:100) około 12 milimetrów. Taka zaś odległość powinna być brana pod uwagę gdy chodzi o ocenę interesu prawnego skarżących w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, przy jednoczesnym uwzględnieniu wysokości projektowanego budynku 18,5 m. Nawet gdyby jednak przyjąć wzajemne odległości pomiędzy tymi budynkami podawane przez organy (w przekazanych Sądowi aktach administracyjnych brak jest wystarczająco czytelnych i wiarygodnych map pozwalających na weryfikację tych danych, skarżący podają zaś odległość 17,5 m), to i tak biorąc pod uwagę zasygnalizowaną wyżej potrzebę i konieczność "zapasu" gdy chodzi o możliwość oceny negatywnego oddziaływania projektowanego budynku, należałoby przyznać skarżącym przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Jako współwłaściciele nieruchomości położonej w niewielkiej odległości od terenu projektowanej inwestycji mają oni bowiem dla ochrony ich własności prawo uczestniczyć w takim postępowaniu, chociażby tylko dlatego aby mieć możliwość jako jego strony wglądu w akta sprawy celem sprawdzenia istotnych dla kwestii oświetlenia i nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych w ich budynku odległości, usytuowania i gabarytów budynku projektowanego.

W związku z tym na użytek niniejszego postępowania nie może mieć przesądzającego znaczenia czy z analiz sporządzonych w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę (które też nie zostały przez organy orzekające w sposób pozwalający na kontrolę omówione) ma wynikać, że faktycznie niedozwolone przysłanianie oraz ograniczenie dopływu światła słonecznego nie istnieje. Ustalenia takie można bowiem poczynić z całą pewnością dopiero w oparciu o opracowany projekt budowlany i projekt zagospodarowania działki, które na etapie postępowania o ustalenie warunków zabudowy nie są wykonywane. Nadto w tym względzie należy stwierdzić, że z dołączonych do akt administracyjnych jak i przedłożonych w toku postępowania sądowego przez skarżącego analiz (k. 223 i 224 akt sądowych) nie wynika aby również na etapie postępowania o wydanie pozwolenia na budowę była prowadzona analiza nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych w budynku skarżących. Z analizy zacienienia (k. 225 i 266 akt sądowych) wynika zaś, że ograniczenie nasłonecznienia tych pomieszczeń nie jest wykluczone. W świetle przedstawionych wyżej rozważań nie było jednak potrzeby dopuszczenia w tym względzie dowodu z dalszych dokumentów gdyż nie mogło to mieć istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Biorąc bowiem pod uwagę możliwe do przyjęcia na etapie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu wzajemne odległości pomiędzy budynkiem mieszkalnym skarżących a budynkiem projektowanym, negatywnego oddziaływania projektowanej inwestycji na budynek skarżących nie można było na tym etapie postępowania inwestycyjnego w żadnej mierze wykluczyć. To zaś oznacza, że skarżący swój interes prawny do udziału w takim postępowaniu mogą wywodzić z treści art. 140, art. 143 i art. 144 kc.

Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że skarżącym przysługiwał przymiot stron postępowania w sprawie zakończonej objętą postępowaniem wznowieniowym decyzją o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Odmienne w tym względzie stanowisko organów obu instancji nie zasługuje na uwzględnienie jako sformułowane z naruszeniem art. 28 kpa w zw. z art. 153 ustawy p.p.s.a. i w zw. z art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Oznacza to, że nie było podstaw do umorzenia wznowionego postępowania. Zaskarżona decyzja została zatem jednocześnie wydana z naruszeniem art. 105 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Skutkuje to uchyleniem decyzji organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c oraz art. 135 ustawy p.p.s.a.

Ponieważ w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie rozstrzyga się kwestii organizacji ruchu na ulicach przy których planowana inwestycja ma być realizowana to z punktu widzenia treści art. 28 kpa kwestia ta nie może mieć w sprawie istotnego znaczenia. Nie można bowiem przyjąć aby była ona związana z interesem prawnym strony. Dotyczy bowiem jej interesu faktycznego. Nadto należy w tym względzie zważyć, że zgodnie z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy i treścią kwestionowanej decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. obsługa komunikacyjna inwestycji była przewidziana od ulicy [...] przez projektowany zjazd, a nie od ul. [...], na której wzrost natężenia ruchu podnosi strona skarżąca.

Ponownie rozpoznając sprawę w postępowaniu wznowieniowym przyjmą zatem organy, że zachodzi w niej podstawa wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, co skutkuje obowiązkiem wydania jednej z decyzji o jakich mowa w art. 151 § 1 pkt 2 lub § 2 kpa.

W przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania sądowego stosownie do jego wyniku na podstawie art. 200, art. 205 § 1, art. 209 i art. 211 tej ustawy. Na zasądzoną na rzecz skarżącego G. K. kwotę kosztów w wysokości 251,74 zł składa się wpis od skargi w kwocie 200 zł oraz koszty przesyłek pocztowych (7,90 zł + 43,84 zł) zgodnie z przedłożonym wykazem (k. 196 akt sądowych). Sąd nie uwzględnił natomiast kosztów dojazdu skarżących do Sądu na rozprawę w dniu 15 stycznia 2015 r. ani równowartości utraconego zarobku w związku ze stawiennictwem skarżącego w tym dniu na rozprawie. Stawiennictwo to nie było bowiem obowiązkowe a zgłoszone w toku rozprawy twierdzenia nie miały wpływu na przebieg postępowania sądowego oraz na wyjaśnienie i wynik sprawy. Dlatego też nie było podstaw do zaliczenia zarówno kosztów dojazdu jak i utraconego zarobku przez skarżącego do niezbędnych i celowych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę – o jakich mowa w art. 205 § 1 ustawy p.p.s.a. W orzecznictwie (zobacz m. in. postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt II FSK 838/13 – LEX nr 1450376) i w doktrynie (Małgorzata Niezgódka-Medek, Komentarz do art. 205 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) prezentuje się w tym względzie pogląd, który Sąd podziela, że tylko w sytuacji, gdy sąd w celu dokładniejszego wyjaśnienia sprawy zarządzi stawienie się strony lub pełnomocnika na podstawie art. 91 § 3 ustawy p.p.s.a. możliwe jest wnioskowanie o zwrot kosztów podróży. Stwierdzenie to należy odnieść tym bardziej do żądania zasądzenia równowartości zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie.

sw