Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 68/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 par 1 pkt 9, art.33 par 1 pkt 7 i 10
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

|Dnia 14 kwietnia 2016r. | Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maja Chodacka, Sędziowie: WSA Urszula Zięba (spr.), WSA Wiesław Kuśnierz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w dniu 14 kwietnia 2016r., sprawy ze skargi E.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 6 listopada 2015r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zgłoszonych zarzutów na postępowanie egzekucyjne - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 listopada 2015r. Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267, dalej ; k.p.a.), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 6 października 2015r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym;

Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi wobec zobowiązanej E.K. postępowania egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez kilku wierzycieli; Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K., Naczelnika Urzędu Skarbowego K. oraz Prezydenta Miasta W. na łączną kwotę 118.285,70 zł.

Zawiadomieniami z 8 września 2015r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zobowiązanej w Banku BGŻ BNP oraz zajęcia wynagrodzenia za pracę w firmie O. Sp. z o.o. w K. Zawiadomienia o zajęciu zostały przesłane skarżącej na adres K. ul. W. tj. na adres, jaki zobowiązana wskazała jako swój adres zamieszkania w deklaracji w podatku od towarów i usług za 25 maj 2015r. Tam pozostawione zostało awizo, w oparciu o które zobowiązana odebrała przedmiotową korespondencję w dniu 11 września 2015r.

Pismem z dnia 18 września 2015r. (złożonym w urzędzie w dniu 22 września 2015r.) pełnomocnik zobowiązanej wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego, na podstawie art. 33 § 1 pkt 7 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014, poz. 1619 z późn. zm. - zwanej dalej "u.p.e.a.") zarzuty na postępowanie egzekucyjne, wskazując na wady dotyczące doręczenia tytułów wykonawczych i w konsekwencji niedopuszczalność egzekucji w związku z niedoręczeniem tytułów wykonawczych zobowiązanej E. K. Wniósł o umorzenie wszczętego postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie szczegółowo wskazanych tam tytułów wykonawczych.

Z uzasadnienia zarzutów wynikało, że adres na który przesłano skarżącej zawiadomienia o zajęciu nie jest jej adresem zameldowania czy zamieszkania ani też adresem pod którym prowadziła działalność gospodarczą. Korespondencję tam wysłaną odebrała "jedynie przypadkiem ponieważ osoba znajoma poinformowała ją o pozostawionym awizie". Dopiero zatem z tej nieprawidłowo doręczonej korespondencji dowiedziała się, że w ogóle prowadzone jest wobec niej postępowanie egzekucyjne. Nigdy też nie doręczono jej tytułów wykonawczych. Wskazała równocześnie, że pozostaje od lat zameldowana pod adresem 30-698 Kraków ul. Krzyżanowskiego 14B i tam odbiera korespondencję. Także do maja 2015r. pod tym adresem prowadziła działalność gospodarczą.

Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 6 października 2015r. Nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w zakresie zgłoszonych zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne - wniesionych w trybie art. 33 u.p.e.a. - nastąpiła z uwagi na uchybienie 7-dniowego terminu do ich wniesienia, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Z akt sprawy wynikało, że każdy ze wskazanych wierzycieli doręczył E.K. tytuły lub tytuł wykonawczy jeszcze w okresie pomiędzy wrześniem 2014 roku a październikiem 2014r, przesyłając je na wskazywany wówczas przez zobowiązaną adres "[...]". Korespondencja przesłana przez każdego z wierzycieli po dwukrotnym awizowaniu została uznana za skutecznie doręczoną. Zobowiązana sformułowała zarzuty w piśmie z dnia 18 września 2015r., złożonym Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w dniu 22 września 2015r. a zatem po upływie terminu do ich wniesienia.

W zażaleniu zobowiązana wniosła o uchylenie postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzuciła naruszenie art. 15 § 1, art. 26 § 5 pkt. 1, art. 27 § 1 pkt. 10, art. 32 i art. 59 § 1 pkt. 7 u.p.e.a. w powiązaniu z art. 42 i 44 k.p.a., uzasadniając ponownie tezę o braku doręczenia jej prawidłowo wystawionych tytułów wykonawczych i powołując się na zamieszczone w posiadanych dokumentach daty wystawienia tytułów wykonawczych oraz daty ich uzupełnienia w klauzulę wykonalności argumentował jakoby niepodobieństwem było by tytuły te zostały jej doręczone w dniu 31 października 2014r. skoro po uzupełnieniu organ nadał im klauzulę dopiero w dniu 7 stycznia 2015r. Tytuły wykonawcze bez klauzuli organu nie mogły więc być skutecznie doręczone. Konsekwentnie zaprzeczała nadto by odebrała jakąkolwiek korespondencję zawierającą te tytuły.

Dyrektor Izby Skarbowej po rozpoznaniu powyższego zażalenia uznał, że nie zasługuje ono na uwzględnienie i wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 6 listopada 2015r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

We wniesionej skardze E.K., wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 6 listopada 2015r. oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 6 października 2015r.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 15 § 1, art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 8 k.p.a., przez uznanie, że możliwe i dopuszczalne jest wszczęcie egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych zaopatrzonych w błędną datę doręczenia, co było znane organowi z urzędu,

- art. 27 § 1 pkt 10 w zw. z art. 32 u.p.e.a., przez uznanie za dopuszczalne doręczenie tytułów wykonawczych, które nie były zaopatrzone w klauzulę wykonalności,

- art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., przez orzeczenie co do istoty sprawy, mimo że strona nie została zawiadomiona o zakończeniu postępowania i nie zostało jej umożliwione zapoznanie się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie i złożenia do niego wyjaśnień,

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 oraz art. 126 k.p.a., przez orzeczenie co do istoty sprawy, mimo nieustalenia całości stanu faktycznego.

W uzasadnieniu skarżąca powieliła argumentację przedstawioną w zażaleniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie

Przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów. Równocześnie, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a), decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego w sposób – odpowiednio - mający lub mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub też stwierdzi naruszenie prawa stanowiące podstawę do wznowienia postępowania. W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, Sąd stwierdza nieważność zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym tu zastosowania).

Wskazać dodatkowo należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia.

Stosowanie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. – w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015r. – sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Oceniając zaskarżone postanowienie według wskazanych kryteriów Sąd stwierdza, że nie doszło do naruszenia prawa w sposób powodujący konieczność jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności.

Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne z uwagi na to, że skarżąca wniosła zarzuty z uchybieniem terminu.

Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, o czym zobowiązany musi zostać pouczony w treści tytułu wykonawczego. Termin 7- dniowy na wniesienie zarzutów biegnie od chwili doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Natomiast w myśl art. 32 u.p.e.a., organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony.

Z powyższych przepisów wynika bezsprzecznie, że zobowiązany ma prawo wnieść zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego do organu egzekucyjnego w ściśle określonym siedmiodniowym terminie. Termin ten upływa z upływem siódmego dnia od doręczenia odpisu tytułu wykonawczego.

Termin ten należy do kategorii terminów zawitych, a więc takich, których niezachowanie powoduje dla strony niekorzystne skutki procesowe i każde, choćby nieznaczne jego przekroczenie stanowi jego uchybienie.

W niniejszej sprawie w ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że zarzuty zostały wniesione z uchybieniem terminu. Jak wynika z akt sprawy, odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone skarżącej odpowiednio;

- odpis tytułu wykonawczego wystawionego przez Gminę W. w dniu 10 kwietnia 2014r.

- odpisy tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu 14. 07.2014r., 28.07.2014r. i 23.08.2014r.

- odpisy tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dniu 31.10.2014r., przy czym tytuły te zostały przekazane w związku ze zbiegiem egzekucji prowadzonej przez ZUS i Naczelnika US do rachunku bankowego w BNP Paribas Polska S.A. w K., do administracyjnego organu egzekucyjnego w dniu 7 stycznia 2015r.

Doręczenie powyższych tytułów wykonawczych nastąpiło na adres "[...]". Korespondencja zawierająca tytuły wykonawcze po dwukrotnym awizowaniu została uznana za skutecznie doręczoną. Wykorzystano więc instytucję "doręczenia zastępczego", określoną w art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wedle jego treści, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 (§ 1)

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

§ 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.

§ 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.

§ 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Ponieważ z materiału dowodowego sprawy wynika, że powyższa procedura została zastosowana a zobowiązana pisma nie podjęła, zasadnie organ egzekucyjny uznał na podstawie § 4, przedmiotową korespondencję za doręczoną.

Podkreślić w tym miejscu należy, że skarżąca nawet dziś potwierdza, że adres na jaki skierowano tytuły wykonawcze jest i był uprzednio jej adresem zameldowania pod którym odbierała i odbiera korespondencję a także miejscem w którym prowadziła działalność gospodarczą. Także obecnie składając skargę posługuje się tym samym adresem. Zarzuty co do wadliwości dokonanego doręczenia a co więcej twierdzenia, że skarżąca nigdy nie otrzymała przedmiotowych tytułów wykonawczych ocenić więc należy jako gołosłowne, sprzeczne z dokumentacją znajdującą się w aktach sprawy oraz nakierowane wyłącznie na wywołanie pozytywnego dla zobowiązanej skutku procesowego. O ile bowiem można by uznać za ewentualnie wiarygodne twierdzenia o nieotrzymaniu awiza czy awiz dotyczących jednej przesyłki o tyle trudno racjonalnie przyjąć za skarżącą, że żaden z tytułów wykonawczych nie został jej doręczony, skoro - jak wskazano wyżej – przesłano je w pięciu oddzielnych przesyłkach, w różnych datach. Rodzić to może przypuszczenie, że zobowiązana unikała w tamtym okresie odbioru korespondencji, zwłaszcza, że także w przypadku adresu pod którym odebrała zawiadomienia o zajęciu w dniu 11 września 2015r., także twierdziła, że odebrała tam korespondencję "przypadkowo" bo "ktoś jej powiedział o awizie". Tymczasem, jak ustalił organ egzekucyjny ten adres ("[...]") zobowiązana wskazała na druku VAT-Z w dniu 25 maja 2015r.

Ponieważ więc, art. 32 u.p.e.a. wyraźnie i jednoznacznie stanowi, iż organ egzekucyjny, przystępując do czynności egzekucyjnych doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został on wcześniej doręczony Naczelnik Urzędu Skarbowego, dokonując zajęcia nie był zobligowany do przesyłania odpisów tytułów wykonawczych skoro uczyniono to na wcześniejszym etapie postępowania.

Powyższe okoliczności w pełni potwierdzają więc tezę, że zarzuty zgłoszone przez zobowiązaną na podstawie art. 33 § 1 pkt 7 i 10 u.p.e.a., pismem z dnia 18 września 2015r. (data wpływu do Naczelnika Urzędu Skarbowego – 22.09.2015r.), zostały wniesione po upływie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Termin 7-dniowy został przekroczony nie tylko w stosunku do dat doręczenia tytułów wykonawczych ale nawet w stosunku do daty doręczenia zobowiązanej zawiadomień o zajęciu, co jak sama twierdzi miało miejsce w dniu 11 września 2015r. a pismo z zarzutami wpłynęło do organu 22 września 2015r. Skutkowało to wydaniem przez organ jedynie rozstrzygnięcia formalnego (co do terminu wniesienia zarzutów), a nie merytorycznego (co do ich faktycznej zasadności).

W rozpoznawanej sprawie Sąd doszedł zatem do wniosku, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Przede wszystkim należy podkreślić, że skoro zarzuty egzekucyjne zostały wniesione po terminie - to nie mogły zostać rozpatrzone merytorycznie. Stąd też obecnie - ani organ ani sąd administracyjny - nie mogą odnosić się do zarzucanej przez skarżącą wadliwości tytułów wykonawczych, iż nieprawidłowej treści czy kwestii doręczenia upomnienia, oznaczałoby to bowiem, nic innego jak tylko merytoryczne badanie zasadności zarzutów egzekucyjnych.

Reasumując, organ egzekucyjny I instancji zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie zarzutów w trybie art. 61a K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.

Zauważyć jeszcze końcowo należy, że orzecznictwo sądów administracyjnych nie jest jednolite co do określenia w jakiej formie należy rozstrzygać zarzuty wniesione po terminie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 8 lipca 2015r., sygn. akt I SA/Gd 1233/14 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że z jednej strony przyjmuje się, że powinno się wówczas oddalić zarzuty bądź pozostawić zarzuty bez rozpoznania, bądź umorzyć postępowanie w przedmiocie zarzutów, albo nie uwzględnić zarzutów z powodu ich wniesienia po upływie terminu. Podkreślił jednak, że poprawne są także i akceptowane przez sądy administracyjne tego typu rozstrzygnięcia jak: odmowa wszczęcia postępowania przez organ egzekucyjny I instancji w sprawie zgłoszonych zarzutów w związku z uchybieniem terminu do ich wniesienia. Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę podziela powyższe stanowisko, i uznaje je za własne, dodatkowo wskazując, że znalazło ono potwierdzenie nie tylko w orzeczeniach wymienionych w powyższym wyroku z dnia 8 lipca 2015r., ale także w innych rozstrzygnięciach sądów administracyjnych (por. wyroki: WSA we Wrocławiu z dnia 8 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Wr 798/14, WSA w Rzeszowie z dnia 5 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Rz 221/15, WSA w Gliwicach z dnia 24 lutego 2015r., sygn. akt I SA/Gl 689/14, WSA w Olsztynie z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Ol 843/14).

Biorąc wszystkie powyżej przedstawione okoliczności pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.