Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1640/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 157 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2011 r. sprawy ze skargi Miasta P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [..] czerwca 2010 r. nr [..] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku Gminy Miasta P. o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].12.2002 r. znak [...] orzekającej o uchyleniu w całości decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].07.1997 r. nr [...] i stwierdzającej nieważność orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...].12.1952 r. nr [...] w części dotyczącej parceli nr [...] – utrzymał powyższą decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny:

Orzeczeniem z dnia [...].12.1952 r. nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. orzekło w punkcie 1 o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa - Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w P. nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] nr [...] i ul. [...] będącej tabularną własnością J. T. i A. oraz S.J., zapisanej w księdze wieczystej nr [...], oznaczonej katastralnie jako parcela nr [...] o powierzchni [...] m2.

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności w/w orzeczenia wystąpili J. S. (wymieniona w tym orzeczeniu jako J. S.) oraz I. S. Decyzją z dnia [...].06.1993 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił wszczęcia postępowania z przedmiotowego wniosku. Następnie, decyzją z dnia [...].02.1994 r. nr [...] Minister Gospodarki Terenowej i Budownictwa uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...].06.1993 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...].07.1997 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...].12.1952 r. nr [...]. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...].12.1998 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję tego organu z dnia [...].07.1997 r. nr [...].

Po rozpatrzeniu skargi A. S., B. S. oraz P. S. (którzy wstąpili do postępowania w miejsce zmarłej J. S.), Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 09.06.2000 r. (sygn. akt I SA 201/99) uchylił w/w decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].12.1998 r. nr [...].

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...].12.2002 r. nr [...] uchylił w całości decyzję z dnia [...].07.1997 r. nr [...] i stwierdził nieważność orzeczenia z dnia [...].12.1952 r. nr [...]w części dotyczącej parceli nr [...]. W uzasadnieniu Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wskazał, że w aktach archiwalnych sprawy brak jest odpisu opinii prezydium właściwej wojewódzkiej rady narodowej, o którym mowa w art. 5 ust. 2 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, a która zgodnie z art. 7 ust. 3 tego dekretu stanowić musiała załącznik do wniosku o wywłaszczenie. Brak takiej opinii w ocenie organu nadzorczego stanowi rażące naruszenie tych przepisów. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wskazał również, iż orzeczenie z dnia [...].12.1952 r. rażąco naruszało art. 8 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, ponieważ w aktach sprawy brak jest wezwania właściciela do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości. Ponadto organ nadzorczy orzekł, że brak jest jakiegokolwiek dowodu na okoliczność, że w postępowaniu zakończonym orzeczeniem z dnia [...].12.1952 r. została przeprowadzona rozprawa administracyjna. W świetle tych ustaleń Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, że przy wywłaszczeniu dokonanym orzeczeniem z dnia [...].12.1952 r. nie tylko nie zachowano ustawowych warunków poprzedzających wszczęcie postępowania, ale rażąco naruszono przepisy określające tryb prowadzenia tego postępowania. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...].12.2002 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wskazał, że ocena orzeczenia z dnia [...].12.1952 r. została w zakresie nieruchomości położonej w P. przy ulicy [...] i ulicy [...], oznaczonej jako parcela nr [...] dokonana decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].01.1999 r., która to decyzja została następnie uchylona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18.01.2000 r. sygn. akt I SA 241/99. Ocena prawna dokonana w tym wyroku ma zastosowanie w prowadzonym przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postępowaniu w sprawie oceny nadzorczej orzeczenia z dnia [...].12.1952 r. w części dotyczącej nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] nr [...] i ul. [...], oznaczonej katastralnie jako parcela nr [...] o powierzchni [...] m2. Jednocześnie Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nie stwierdził, żeby orzeczenie z dnia [...].12.1952 r. wywołało nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 kpa.

Wyrokiem z dnia 27.10.2005 r. sygn. akt I SA/Wa 187/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Miasta P. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].12.2002 r.

W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast po uchyleniu wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 09.06.2000 r. sygn. akt I SA 201/99 ostatecznej decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...]12.1998 r. obowiązany był po raz drugi rozpatrzyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczący stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...].12.1952 r. W ocenie Sądu, wydana ewentualnie przez organ decyzja kasatoryjna stanowiłaby naruszenie art. 138 § 2 kpa, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 09.06.2000 r. sygn. akt I SA 201/99 uchylił wydaną w postępowaniu nadzorczym decyzję ostateczną wyłącznie z przyczyn proceduralnych i nie zawarł w tym wyroku żadnej oceny prawnej dotyczącej prawa materialnego, która miałaby wiązać organ, a to oznaczało, że organ mógł wydać każde rozstrzygnięcie przewidziane w art. 138 kpa. Sąd podkreślił przy tym, że przepis art. 138 § 2 kpa jest przepisem wyjątkowym i podlega on wykładni ścisłej. W uzasadnieniu wyroku z dnia 27.10.2005 r. Sąd wskazał także, iż nietrafne jest stanowisko skarżącego Miasta P., że postępowanie wywłaszczeniowe winno było być prowadzone na podstawie pierwotnego brzmienia przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, a nie według przepisów dekretu znowelizowanych ustawą z dnia 29 grudnia 1951 r. zmieniającą dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 25). Według Sądu przedmiotowa ustawa nowelizująca nakładała na wnioskodawcę wywłaszczenia obowiązek uzyskania opinii prezydium właściwej miejscowo wojewódzkiej rady narodowej, a w aktach sprawy brak jest odpisu takiej opinii. Sąd podniósł także, że w aktach sprawy brak jest wezwania byłego właściciela do odstąpienia nieruchomości, z podaniem ceny określonej stosownie do przepisu art. 28 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Sąd wskazał również, iż jedynym dowodem przeprowadzenia w toku postępowania wywłaszczeniowego rozprawy wywłaszczeniowej może być protokół tej rozprawy, a skoro takiego protokołu w aktach nie ma, to organ nadzoru miał prawo uznać, że rażąco naruszony został art. 21 dekretu.

Od w/w wyroku skargę kasacyjną złożyło Miasto P. Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20.02.2007 r. sygn. akt I OSK 469/06 skarga ta została oddalona.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował treść art. 4 w/w ustawy z dnia 29 grudnia 1951 roku zmieniającej dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, wskazując że przepisy tej ustawy obowiązywały już w dacie prowadzenia postępowania wywłaszczeniowego zakończonego orzeczeniem z dnia 11.12.1952 r. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił natomiast trafność wskazanej w skardze podstawy kasacyjnej naruszenia prawa materialnego polegającego na błędnej wykładni art. 8 ust. 1 dekretu wskazując, że niepodanie w wezwaniu skierowanym do właściciela nieruchomości konkretnej ceny, a jedynie wyrażenie gotowości jej nabycia za cenę określoną na podstawie art. 28 dekretu nie naruszało art. 8 ust. 1 dekretu. Sąd wskazał przy tym, że mimo zasadności tej podstawy, rzekome naruszenie art. 8 ust. 1 stanowiło zaledwie jedną z wielu przesłanek stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia 11.12.1952 r., a zatem kasacja nie może zostać uwzględniona.

Wnioskiem z dnia [...].07.2008 r. Prezydent Miasta P. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].12.2002 r. stwierdzającej nieważność orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...].12.1952 r. w części dotyczącej parceli nr [...].

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że skarżoną decyzją został naruszony obowiązujący porządek prawny – w szczególności art. 7, art.8 kpa oraz art. 34 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a także że decyzja ta spowodowała skutki społeczne niemożliwe zdaniem organu do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Dodatkowo we wniosku podniesiono, że na nieruchomości zaistniała sytuacja, iż niemożliwe byłoby fizyczne jej wydanie spadkobiercom byłych właścicieli, co oznacza zdaniem organu , że orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...].12.1952 r. wywołało nieodwracalne skutki prawne, a to uniemożliwia stwierdzenie jego nieważności. Ponadto skarżąca zwróciła uwagę na fakt, iż w postępowaniu zakończonym decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].12.2002 r. nie uczestniczyli najemcy lokali, co narusza zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 kpa).

Decyzją z dnia [...].02.2010 r. Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].12.2002 r. orzekającej o uchyleniu w całości decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].07.1997 r. i stwierdzającej nieważność orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...].12.1952 r. w części dotyczącej parceli nr [...].

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...].02.2010 r. wystąpiła Gmina Miasto P. zarzucając naruszenie przez organ nadzorczy przepisu art. 7 i 77 § 1 kpa oraz art. 10 kpa polegających na niewłaściwie określonym przedmiocie postępowania, niewłaściwie ustalonych stronach postępowania i na niezebraniu pełnego materiału dowodowego.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie wyrażone w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. podkreślając, że ostateczna decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].12.2002 r. podlegała już ocenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 27.10.2005 r. (sygn. akt I SA/Wa 187/05) oddalił skargę na powyższą decyzję, a NSA oddalił skargę kasacyjną złożoną przez Miasto P. od tego wyroku (wyrok z dnia 20 lutego 2007 r., I OSK 469/06), nie wskazując przy tym na jakiekolwiek wady kontrolowanej decyzji – w tym wymienione w art. 156 § 1 kpa.

Organ podniósł, że jest związany art. 153 i art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Minister Infrastruktury zaznaczył, że Sąd rozpoznając skargę na decyzję, z urzędu bada również przesłanki nieważności zaskarżonej decyzji. Skoro zatem Sąd oddalił skargę i nie stwierdził nieważności zaskarżonej decyzji, to uznał na podstawie istniejących wówczas dowodów, że decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nie narusza prawa w stopniu rażącym. Taka ocena prawna sądu dla organów jest wiążąca.

Organ podniósł również, że ocena prawna sądów administracyjnych jest wiążąca do czasu wskazania istotnych nowych okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od dotychczasowej oceny prawnej, a tym samym umożliwiałyby dokonanie oceny legalności w oparciu o nowe fakty. Takie okoliczności zdaniem organu nie zostały przedstawione przez Miasto P. i nie wypłynęły w toku postępowania. Zebrany materiał dowodowy sprawy (geodezyjny) potwierdza ustalenia wcześniej dokonane. Organ wskazał, iż nie każda nowa okoliczność ma wpływ na ocenę legalności wydanej decyzji. Okoliczności bowiem nowe, lecz istniejące w dniu wydania kwestionowanej decyzji, które wyszły na jaw po jej wydaniu, mogą być przesłanką wyłącznie do wznowienia postępowania, a nie do stwierdzenia nieważności.

Na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2010 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło Miasto P. zarzucając jej naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 28, art. 75, art. 77 kpa i wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu podniesiono, że pismem z dnia [...] lipca 2008 r., uzupełnionym pismem z dnia [...] października 2008 r. Miasto P. wystąpiło z wnioskiem o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2002 r., w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 kpa, z tego powodu że w/w decyzja zdaniem skarżącego rażąco narusza obowiązujący porządek prawny i wydano ją z naruszeniem przepisów statuujących podstawowe zasady postępowania administracyjnego (art.7 i 8 kpa). Narusza ona zdaniem skarżącego chronione prawem wartości (np. pierwszeństwo w nabyciu przez najemców lokali). Ponadto decyzja powyższa pociąga za sobą daleko idące skutki społeczne niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności oraz jest niewykonalna. Oprócz powyższego we wniosku zaznaczono, że samo postępowanie zostało przeprowadzone bez udziału osób, którym przysługiwał przymiot strony (właściciele i najemcy lokali).

Powyższe argumenty zostały szczegółowo uzasadnione w piśmie z dnia [...].07.2008 r. zawierającym wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji.

Wniosek powyższy został następnie uzupełniony pismem z dnia [...].10.2008 r.. W przedmiotowym piśmie wskazano, że organ prowadzący postępowanie dotyczące

stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...].12.1952 r., w sposób niewłaściwy określił przedmiot sprawy, ponadto nie ustalił również prawidłowo wszystkich stron postępowania. Powyższe spowodowało zdaniem skarżącego naruszenie art. 7 i 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej) i art. 10 kpa (zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu). Skarżący podnosi, że w/w przepisy zostały również naruszone w postępowaniu zakończonym decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...].02.2010 r,. Organ prowadzący postępowanie nie zebrał bowiem wszelkiej niezbędnej dokumentacji zmierzającej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Ponadto skarżący stwierdził, że w uzasadnieniu decyzji z dnia [...].02.2010 r. jak i decyzji z dnia [...].06.2010 r., organ nie odniósł się w ogóle do argumentacji przedstawionej przez Miasto P., a dotyczącej w/w kwestii (nieprawidłowe określenie zakresu przedmiotowego i podmiotowego sprawy). Minister Infrastruktury nie ustosunkował się również do materiałów dowodowych przedstawionych przez stronę postępowania (np. do mapy stanu prawnego). Powyższe zdaniem skarżącego powoduje naruszenie art. 8 kpa – nakazującego organom administracji publicznej pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz art. 11 kpa – zasadę przekonywania stron postępowania. Zdaniem skarżącego zachodzą uzasadnione wątpliwości co do tego czy dawna parcela nr [...] odpowiada obecnej działce nr [...], czy też odpowiada nieruchomości oznaczonej aktualnie jako działka nr [...] oraz części działek nr [...] i [...]. Zdaniem skarżącego organ powinien w tym zakresie przeprowadzić odpowiednie postępowanie dowodowe (np. powołać dowód z opinii biegłego – osoby posiadającej uprawnienia geodezyjne), bowiem z art. 77 § 4 tylko fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Z kolei w myśl art. 75 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Organ zdaniem skarżącego nie zebrał w w/w sprawie żadnych dodatkowych dowodów, natomiast swoje ustalenia oparł wyłącznie na materiale przesłanym przez stronę postępowania.

Oprócz powyższego skarżący zwrócił uwagę na niewykonalność decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].12.2002 r. Nieruchomość położona od strony ulicy [...] zabudowana jest budynkiem mieszkalnym, który znajduje się na działce nr [...], stanowiącej własność Miasta P. oraz na działce nr [...]. Budynek powyższy stanowi funkcjonalną całość i nie jest możliwe jego fizyczne podzielenie na dwie części wzdłuż granicy działek (ścian oddzielenia przeciwpożarowego), bowiem wejście do wszystkich lokali i pomieszczeń możliwe jest tylko z jednej klatki schodowej. Z uwagi na powyższe nie jest możliwe fizyczne wydanie przedmiotowej nieruchomości spadkobiercom byłych właścicieli.

Dodatkową przeszkodą zdaniem skarżącego jest, że w latach 1988 i 1989 dokonano sprzedaży dwóch lokali nr [...] i nr [...], obciążając prawem użytkowania wieczystego tylko działkę na której położona jest część lokalu nr [...], natomiast nie ustanowiono użytkowania wieczystego na działce nr [...], na której znajduje się w całości lokal nr [...] i część lokalu nr [...]. Powyższe przytoczone argumenty wskazują zdaniem skarżącego, że decyzja wywłaszczeniowa wywołała nieodwracalne skutki prawne, co uniemożliwia stwierdzenie nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu.

Skarżący podnosi, że we wniosku z dnia [...] lipca 2008 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].12.2002 r. wskazano również na pominięcie w postępowaniu najemców.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd Administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.

Biorąc powyższe kryteria pod uwagę skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W toku postępowania nieważnościowego skarżący powoływał się na wystąpienie przesłanki rażącego naruszenia prawa, poprzez rażące naruszenie przez organ między innymi podstawowych przepisów kpa, naruszenie chronionych prawem wartości takich jak pierwszeństwo w nabyciu nieruchomości przez najemców oraz jej niewykonalność, a także przeprowadzenie postępowania bez udziału osób którym zdaniem skarżącego przysługiwał przymiot strony (właściciele i najemcy lokali), a także niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego.

W argumentacji skargi konsekwentnie pominięto jednak, że w toku postępowania zwyczajnego nikt (w tym skarżący) nie podnosili powyższych zarzutów.

Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji wynikającej z art. 16 kpa i może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wynikających z art. 156 § 1 kpa. Przepis ten w pkt 2 nakłada na organ administracji publicznej obowiązek stwierdzenia nieważności decyzji wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Za rażące należy uznać takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności (wyrok NSA z dnia 30.11.1999 r., sygn. akt V SA 876/99, LEX 50137).

Należy zgodzić się ze stanowiskiem Ministra Infrastruktury, że oddalenie przez Sąd skargi na decyzję w postępowaniu zwykłym prawomocnym wyrokiem oznacza, iż wyrok taki zamyka organowi drogę do stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozstrzygnięcia, ze względu na związanie organu administracji publicznej takim prawomocnym orzeczeniem.

Zaskarżona decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].12.2002 r. jak to już zostało wskazane w decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...].02.2010 r. nie jest dotknięta żadną z wad określonych w art. 156 § 1, ponieważ sądy administracyjne rozpoznając sprawę na powyższą decyzję w postępowaniu zwykłym z urzędu badały ją również pod względem nieważności.

Zauważyć przy tym należy, że na konieczność zebrania dowodów w sprawie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 09.06.2000 r. uchylającym wcześniejszą decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].12.1998 r. Natomiast w wiążącym prawomocnym wyroku z dnia 27.10.2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wskazywał na wadliwość przeprowadzonego przez organ postępowania dowodowego i nie stwierdził, że organ nie zastosował się do wskazań zawartych w wyroku z dnia 09.06.2000 r.

Istotnie konstrukcja przepisów art. 153 oraz 170 ppsa nie zawiera zakazu merytorycznego rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ale, Minister Infrastruktury nie miał prawnych możliwości ponownego badania sprawy, jakim jest analiza rażącego naruszenia prawa kwestionowaną decyzją. Wojewódzki Sąd Administracyjny i Naczelny Sąd Administracyjny wydając wcześniej swoje wyroki nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności badanej decyzji. Tym samym dysponując określonym materiałem dowodowym, ocenianym wówczas jako kompletny i wystarczający do rozpoznania sprawy potwierdziły jej legalność czyli zgodność z prawem.

Słusznie zatem Minister Infrastruktury uznał, że oddalenie przez Sądy skargi na kontrolowaną decyzję oznacza, iż wyrok taki zamyka organowi drogę do stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozstrzygnięcia, ze względu na związanie organu administracji publicznej prawomocnym orzeczeniem.

Wprawdzie w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy organ powinien odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 § 3 kpa, a nie orzekać merytorycznie, ale zdaniem Sądu orzekającego w sprawie nie ma to istotnego wpływu na jej wynik dla strony skarżącej.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.