Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 502/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 2 pkt 1, art. 5, art. 6, art. 7 ust. 1 i 2, art. 24
journal: Dz.U. 2018 poz 1312
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kowalik - Grzanka Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia del. WSA Artur Adamiec po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 listopada 2019 r. sygn. akt III SA/Po 531/19 w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia

13 listopada 2019 r., sygn. III SA/Po 531/19 po rozpoznaniu skargi A. W. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2019 r. o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Pile z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] oraz zasądził koszty postępowania sądowego.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:

Decyzją z [...] lutego 2019 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Pile, wskazując na art. 5, art. 6 i art. 24 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1312, dalej jako "ustawa o płatnościach") odmówił A. W. przyznania wszystkich płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, o które strona się ubiegała się we wniosku o przyznanie płatności na rok 2018.

Uzasadniając decyzję organ wskazał, że wniosek wpłynął do organu

[...] czerwca 2018 r., a złożony został za pośrednictwem platformy eWniosekPlus. Powierzchnia zadeklarowana, wskazana we wniosku wynosiła 0,00 ha. Dalej organ wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach, płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu rolnika na dzień 31 maja roku składania wniosku jest nie mniejsza niż 1 ha lub w przypadku niespełnienia powyższego warunku, jeżeli rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz łączna kwota płatności bezpośrednich wynosi, co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r., poz. 352) w przesłanym lub udostępnionym przez ARiMR materiale graficznym, o którym mowa w art. 72 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, z późn. zm.), rolnik, między innymi, wskazuje granice działek rolnych wraz z ich oznaczeniem. Organ podał, że producent rolny, ubiegający się o płatność, jest zobowiązany do złożenia wniosku, w którym będą zawarte wszystkie szczegóły pozwalające na identyfikację wszystkich działek rolnych w gospodarstwie. Przesłane za pośrednictwem aplikacji wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich, poddawane są wstępnej analizie, dzięki czemu podczas wysłania wniosku beneficjent informowany jest o błędach czy też w zakresie kompletności wniosku. Jednocześnie aplikacja przed przesłaniem wniosku do ARiMR nakazuje analizę poprawności wprowadzonych danych.

Po rozpatrzeniu odwołania Beneficjenta od powyższej decyzji, decyzją z [...] czerwca 2019 r. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu, utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że do wniosku złożonego za pośrednictwem platformy aplikacyjnej eWniosekPlus nie dołączono załączników graficznych. Na podstawie wniosku ustalono, iż producent w sekcji VI. "Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych" zadeklarował działki ewidencyjne nr [...], [...] położone w województwie wielkopolskim, powiecie p., gminie S., obrębie K.; działki ewidencyjne nr [...], [...] położone w województwie wielkopolskim, powiecie z., gminie K., obrębie S.; działki ewidencyjne nr [...], [...], [...] położone w województwie wielkopolskim, powiecie z., gminie T., obrębie P., z powierzchnią równą 0,00 ha. W ramach wniosku zadeklarowano również o przyznanie płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej, płatności dla młodych rolników oraz płatności ONW. Organ odwoławczy podkreślił, że decyzja organu I instancji została wydana w oparciu o dane podmiotowe i przedmiotowe podane przez producenta rolnego we wniosku, który ponosi odpowiedzialność za informacje podane we wniosku, które powinny być zgodne ze stanem faktycznym, żądaniami i wolą wnioskodawców. Tymczasem Wnioskodawca wskazał powierzchnię równą 0,00 ha, nie zadeklarował żadnej działki rolnej oraz nie wyrysował działek rolnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (WSA) uchylając decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2019 roku i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Pile z dnia [...] lutego 2019 r. wskazał, że istota sporu w sprawie sprowadza się do stwierdzenia, czy organ ARiMR prawidłowo odmówił przyznania skarżącemu wnioskowanych płatności na rok 2018, skoro powierzchnia zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności wynosiła 0,00 ha.

W ocenie Sądu I instancji uchybienie popełnione przez skarżącego przy składaniu wniosku miało charakter formalny, nie zaś merytoryczny. W oświadczeniu o powierzchni działek ewidencyjnych (rubryka VI wniosku) wnioskodawca wymienił siedem różnych działek. Każdorazowo wskazane zostało pełne położenie działki i każdorazowo wskazana została powierzchnia na działce ewidencyjnej: kwalifikującego się hektara ogółem oraz gruntów rolnych ogółem, jako 0,00 ha. Powyższe uchybienie stanowi błąd formalny; jest to błąd o oczywistym charakterze i możliwy do stwierdzenia na etapie kontroli formalnej wniosku, sprowadzającej się do sprawdzenia, czy wszystkie konieczne pola wniosku zostały wypełnione, a załączniki złożone wraz z wnioskiem.

Ubieganie się beneficjenta o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, w sytuacji, gdy wskazana we wniosku suma powierzchni zadeklarowanych działek wynosi 0,00 ha i brak jest dołączenia do wniosku jakichkolwiek załączników graficznych powoduje konsekwencje w postaci obowiązku wezwania wnioskodawcy w trybie art. 23 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Adresatem ww. przepisu jest organ administracji publicznej - tj. kierownik biura powiatowego ARiMR. Organ ten zobowiązany jest na jego podstawie do formalnego sprawdzenia wniosku i niezwłocznego poinformowania rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w stosownym terminie. W niniejszej sprawie organ zaniechał dokonania powyższej czynności i nie powiadomił strony o wadliwości dołączonego do wniosku załącznika. Mając na względzie, że wniosek został złożony w terminie nie budzi wątpliwości Sądu, że niezwłoczne (czyli dokonane bez zbędnej zwłoki) poinformowanie strony przez organ o stwierdzonych brakach, dałoby możliwość ich uzupełnienia przed upływem wydłużonego terminu do składania wniosków.

WSA wskazał, że ponownie rozpoznając wniosek o przyznanie płatności na rok 2018 organ poinformuje wnioskodawcę o błędach formalnych wniosku i zakreśli termin na ich usunięcie, po czym rozpozna złożony wniosek.

Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w całości i oddalenia skargi oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. 2019 poz. 2325; dalej: ppsa) wyrokowi Sądu I instancji zarzucił:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędne zastosowanie art. 4 rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE L z dnia 31 Lipca 2014 r.), a w konsekwencji przyjęcie przez Sąd I instancji, że deklarację we wniosku powierzchni działek ewidencyjnych oraz powierzchni kwalifikowanej do płatności w wysokości 0,00 ha można zakwalifikować jako błąd oczywisty uprawniający do skorygowania i poprawienia wniosku, podczas gdy stanowi to istotną zmianę żądania i jest niedopuszczalne po ostatecznym terminie składania wniosków o płatności.

II. naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływa na wynik sprawy, poprzez błędną interpretację art. 23 ustawy, a w konsekwencji przyjęcie przez Sąd I instancji, że organ ARiMR posiadał w niniejszej sprawne normatywny obowiązek wezwania strony do uzupełnienia braków wniosku niezwłocznie po wpływie wniosku do organu, podczas prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że po 10 lipca 2018 r. niedopuszczalne było dokonanie przez beneficjenta poprawek i to niezależnie od tego, czy następuje to z jego własnej inicjatywy, czy po otrzymaniu informacji od organu o stwierdzonych brakach, a ewentualne zaniedbanie organu ARiMR obowiązkowi określonemu w tym przepisie i tak nie może prowadzić do przywrócenia prawa do otrzymania płatności.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano argumenty na poparcie postawionych zarzutów.

A. W. nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżący kasacyjnie organ zrzekł się rozprawy, a strona w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z treścią art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.

W myśl art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, który kontrolował zgodność z prawem zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w granicach wyznaczonych podstawami kasacyjnymi, nie ma podstaw, aby zasadnie można było twierdzić, że wyrok ten nie odpowiada prawu.

Sąd I instancji trafnie wskazał, że istota sporu do jakiego doszło w ramach kontrolowanej sprawy sprowadza się do stwierdzenia czy organ ARiMR prawidłowo odmówił przyznania A. W. (dalej: Beneficjent, skarżący, rolnik) wnioskowanych płatności na rok 2018, skoro zadeklarowana we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej powierzchnia siedmiu działek wyniosła 0,00 (v. oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych ( rubryka VI wniosku). Należy przy tym dodać, że we wniosku złożonym za pośrednictwem aplikacji e-WniosekPlus Beneficjent wskazał pełne położenie działek a także każdorazowo podał powierzchnię na działce ewidencyjnej: kwalifikującego się hektara ogółem oraz gruntów rolnych ogółem, jako 0,00 ha. Nie przedłożył również organowi jakichkolwiek załączników graficznych. Odmowa wnioskowanej płatności nastąpiła ze względu na niespełnienie warunku posiadania przez rolnika działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha (niesporne).

W myśl art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich, płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. Co do zasady, termin do złożenia wniosku o przyznanie ww. płatności zawiera się w okresie: od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Jednakże w przedmiotowej sprawie termin do złożenia wniosku, na podstawie stosownych przepisów został wydłużony do dnia 15 czerwca 2018r. a ostateczny termin składania zmian do wniosku upłynął 10 lipca 2018r. Beneficjent złożył wniosek za pośrednictwem ww. platformy aplikacyjnej w dniu 15 czerwca 2018r. Decyzja organu I instancji o odmowie przyznania płatności za 2018 r. została wydana [...] lutego 2019r. Skarżący kasacyjnie organ stoi na stanowisku, że wnioskowy charakter przedmiotowego postępowania o przyznanie płatności a także obowiązek dołożenia szczególnej staranności przy wypełnianiu wniosku obciążają wyłącznie Beneficjenta, który ponosi odpowiedzialność za terminowość, rzetelność i prawdziwość podanych informacji. Niewątpliwie nie sposób nie przyznać w tym zakresie racji organowi jednakże, jak się wydaje, powyższa wypowiedź jest na tyle ogólna, że nie przystaje z oczywistych względów do wszystkich możliwych stanów faktycznych. Należy przypomnieć, że od 2018 roku wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich oraz płatności obszarowych PROW składa się w formie elektronicznej za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus dostępnej poprzez stronę internetową Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa: www.arimr.gov.pl.

Na gruncie tej sprawy podkreślenia wymaga, że w owym czasie składanie wniosków o przyznanie płatności za pośrednictwem aplikacji e-Wniosek Plus nie było jedyną drogą, jaką można było się ubiegać o pomoc (równolegle składane były wnioski w wersji papierowej). Przy czym złożenie wniosku w formie papierowej było możliwe jedynie dla tych rolników, którzy nie są w stanie złożyć wniosku w wersji elektronicznej i jednocześnie nie mogą skorzystać z pomocy technicznej zapewnionej przez biuro powiatowe ARiMR (art. 17 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 809/2014). Znane są Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu przypadki, w których strony kwestionowały prawidłowość działania systemu informatycznego ARiMR w pierwszym okresie jego użytkowania, co wydaje się być nieuchronne w przypadku wprowadzania tak rozbudowanego systemu elektronicznego. Również z uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz decyzji wynika, iż Beneficjent już w toku postępowania administracyjnego podnosił zarzuty m.in. dotyczące nie do końca sprawnego funkcjonowania powyższej aplikacji. Dlatego zasadnym wydaje się przypomnieć, że celem wprowadzenia geoprzestrzennego formularza wniosku była chęć zapobieżenia błędom popełnianym przez beneficjentów podczas zgłaszania powierzchni użytków rolnych. Tym bardziej, odnotowanie - jak się wydaje niecodziennej informacji - że strona wskazując (co ważne) kilka działek wnioskuje o udzielenie płatności do 0,00 ha. W żadnym razie nie można uznać za trafne podkreślenie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że " nie bez znaczenia pozostaje fakt, że skarżący złożył wniosek o płatności 15 czerwca 2018 r. tj. w ostatnim dniu "bezsankcyjnego" terminu na jego złożenie" (v. str. 7 skargi kasacyjnej). To stwierdzenie nie zostało bliżej wyjaśnione, co uniemożliwia poczynienie konkretnych uwag w tym zakresie. Niemniej jednak, skoro termin na złożenie wniosku przez Beneficjenta został zachowany nie ma podstaw do stawiania w tym zakresie zarzutu stronie. Skoro adresatem obowiązków określonych powołanym przepisem jest organ administracji publicznej, to zobowiązany jest on do niezwłocznego sprawdzenia wniosku i poinformowania rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w stosownym terminie. Producent rolny nie powinien zatem ponosić negatywnych konsekwencji zaniechań organu, polegających na niewykonaniu objętych przepisami prawa obowiązków organu do konkretnego zachowania – prawidłowego wynikającego z okoliczności faktycznych sprawy wezwania do uzupełnienia braków.

Podsumowując tę część rozważań należy stwierdzić, że Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że w ustalonym stanie faktycznym sprawy organ niezwłocznie po otrzymaniu wniosku powinien poinformować Beneficjenta w trybie art. 23 ustawy o płatnościach bezpośrednich o stwierdzonych brakach oraz skutkach ich nieusunięcia w zakreślonym terminie. Nie sposób bowiem uznać za logiczne i przekonywujące, że osoba wnioskująca o płatność w kolejnym roku w sposób świadomy i celowy zgłasza wniosek o dopłatę podając, że powierzchnia kilku enumeratywnie wymienionych działek wynosi 0,00 ha. Treść tak sformułowanego wniosku już z początku wskazuje na oczywisty błąd, co czyni zasadnym twierdzenie WSA w Poznaniu, że uchybienie to miało charakter formalny a uczynienie przez organ zadość obowiązkowi z art. 23 ustawy o płatnościach nie wykluczało skorzystania przez stronę z możliwości uzupełnienia stwierdzonych braków w terminie pozwalającym na pełne i merytoryczne rozpoznanie wniosku. Sam organ w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zauważa, że cyt. " oczywistość" omyłki rozumianej, jako niedokładność nasuwa się każdemu, bez potrzeby przeprowadzania dodatkowych badań, czy też ustaleń. Mowa tu o pomyłkach wykrytych na skutek spójności wniosku (wzajemnie wykluczające się dane) - v. str. 4 skargi kasacyjnej.

Istota zarzutów skargi kasacyjnej opiera się na założeniu poczynionym przez organ, że po 10 lipca 2018 r. niedopuszczalne było dokonanie przez beneficjenta poprawek i to niezależnie od tego, czy następuje to z jego własnej inicjatywy, czy po otrzymaniu informacji od organu o stwierdzonych brakach, a ewentualne zaniedbanie organu ARiMR obowiązkowi określonemu w tym przepisie i tak nie może prowadzić do przywrócenia prawa do otrzymania płatności. Dalej organ akcentuje, że wynika to z materialnego charakteru powyższego terminu, a zatem jego upływ skutkuje wygaśnięciem lub niemożnością dochodzenia przed organem administracji roszczenia o przyznanie płatności. Termin ten nie podlega przy tym przywróceniu.

Naczelny Sąd Administracyjny, choć zgadza się z poglądem skarżącego kasacyjnie organu odnośnie oceny charakteru omawianego terminu, to jednocześnie uznaje, że wyrok Sąd I instancji odpowiada prawu.

Na wstępie należy wskazać, że w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że zarówno termin do złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, jak i termin do dokonania zmiany wniosku mają charakter materialnoprawny, nie podlegający przywróceniu (vide: wyroki NSA z 24.11.2010 r., sygn. akt II GSK 1020/09 i z 20.04.2011 r., sygn. akt 497/10; wyroki: WSA w Lublinie z 05.12.2013 r., sygn. akt III SA/Lu 631/13 i z 29.09.2015 r., sygn. akt III SA/Lu 457/15 oraz WSA w Olsztynie z 05.11.2015 r., sygn. akt I SA/Ol 616/15). Uchybienie terminu prawa materialnego wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym. Inaczej mówiąc, termin materialnoprawny ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację prawa podmiotowego, zaś konsekwencją jego uchybienia jest wygaśnięcie możliwości dokonania określonej czynności. Tym niemniej, w stanie faktycznym tej sprawy, niewezwanie producenta rolnego do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie płatności, co w efekcie doprowadziło do uniemożliwienia rolnikowi skorzystania z programu wsparcia finansowego ze względu na upływ materialnoprawnego terminu do złożenia kompletnego wniosku jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą ochrony zaufania do państwa i prawa skonkretyzowaną w art. 8 k.p.a. i zarazem jest sprzeczne z obowiązkiem organu wyartykułowanym w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, że w postępowaniu administracyjnym w sprawie o przyznanie płatności organ, przed którym toczy się postępowanie, stoi na straży praworządności a przez to z konstytucyjną zasadą państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP). Stanowi to bowiem przerzucenie na stronę negatywnych konsekwencji zaniedbań organu, polegających na niewykonaniu objętych przepisami prawa obowiązków organu do konkretnego zachowania. Tym samym, w opisywanym przypadku można powiedzieć, że upływ terminu do złożenia (kompletnego) wniosku nastąpił ze względu na nadużycie prawa przez organ administracji. W takiej sytuacji Sąd może nie uwzględnić upływu terminu, który – co już powiedziano - bezsprzecznie upłynął. Trzeba przy tym nadmienić, że koncepcja nadużycia prawa obecna jest w doktrynie prawa cywilnego oraz administracyjnego (zob. P. Przybysz, Nadużycie prawa w prawie administracyjnym, {w}H. Izdebski, A. Stępkowski(red.), Nadużycie prawa, Warszawa 2003,s.187 i nast.). Należy też zauważyć, że możliwość nieuwzględnienia upływu terminu ze względu na niewłaściwe działanie organu w ramach przyznanych kompetencji znajduje potwierdzenie w orzecznictwie (przykładowo: wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2000r., sygn. akt V SA 1609/99). W prawie administracyjnym, co do zasady, niemal każdy stosunek prawny cechuje nierównorzędność podmiotów i uprawnienie do władczego działania przysługujące organowi. Z tego powodu wzgląd na ochronę podmiotu słabszego przemawia za koniecznością wnikliwego weryfikowania czy zaistniała po stronie organu możliwość nadużycia kompetencji. Ta weryfikacja przebiega w ramach kontroli legalności rozstrzygnięć indywidulanych. Jak już powiedziano, w tej sprawie z taką sytuacją mamy do czynienia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na gruncie niniejszej sprawy zachodzi sytuacja wyjątkowa. Dobrami chronionymi, które uzasadniają takie podejście są względy dobra indywidualnego i publicznego zawarte w szczególności w takich wartościach jak sprawiedliwość, zaufanie do organów publicznych, pewność prawa, w tym również w zakresie jego stosowania, a także ochrona podmiotu słabszego (obywatela).

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że wyrok Sądu I instancji odpowiada prawu, a zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie. Mając na względzie aby strona nie poniosła negatywnych konsekwencji błędnego działania organu, w ponownym postępowaniu organ I instancji powinien ponowić wezwanie do uzupełnienia wszelkich braków rzeczonego wniosku złożonego przez skarżącego rolnika.

Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając w granicach skargi kasacyjnej uznał przedstawione w niej zarzuty za nieusprawiedliwione i z tego względu, na podstawie art. 184 p.p.s.a, skargę kasacyjną oddalił.