Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 45/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 pkt 1 lit. c; art. 11 ust. 1; art. 22 ust. 2;
journal: Dz.U. 1997 nr 28 poz 153
law: Ustawa z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym.
article: art. 9 ust. 1 pkt 1 lit c; art. 12 ust. 1; art. 24 ust. 2;
journal: Dz.U. 2003 nr 45 poz 391
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia.
article: art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c; art. 69 ust. 1; art. 82 ust. 1;
journal: Dz.U. 2004 nr 210 poz 2135
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
article: art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c; art. 69 ust. 1; art. 82 ust. 1;
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 13 pkt 4;
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: art. 13 pkt 4;
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: art. 2; art. 14a ust. 1, ust. 3 i ust. 5; ;
journal: Dz.U. 2007 nr 155 poz 1095
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity
article: art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2010 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] listopada 2009 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 5 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez J. B. (dalej jako skarżący) od decyzji wydanej przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia [...] września 2009 r., stwierdzającej, że skarżący jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym w okresie od [...] stycznia 1999 r. do nadal z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Do wydania powyższego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie sprawy.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w R., Inspektorat w W. pismem z [...] czerwca 2009 r. wystąpił do [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ o ustalenie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego skarżącego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej na podstawie art. 109 ustawy o świadczeniach.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniają ustalono, że skarżący z dniem 1 lutego 1991 r. rozpoczął prowadzenie działalności pozarolniczej zarejestrowanej pod nr [...], której nie wykreślił, ani też nie dokonał jej zawieszenia zgodnie z obowiązującym od 20 września 2008 r. zapisem art. 14a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 155 z 2007 r., poz. 1095 ze zm.). 1 października 2000 r. dokonał wyrejestrowania z ubezpieczenia zdrowotnego, a następnie zgłaszał się do tego ubezpieczenia, w określonych w decyzji okresach.

Od 31 grudnia 1998 r. zaczął spełniać warunki do wyłączenia z obowiązku ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzonej działalności pozarolniczej z uwagi na zatrudnienie. Skarżący zgłaszał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w W. przerwy w prowadzeniu działalności pozarolniczej.

W złożonych zeznaniach podatkowych za lata 1998-2005 oraz 2007 r. skarżący wykazywał przychód z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej. Również w 2006 r., pomimo zgłoszonej od 1 października 2005 r., przerwy w prowadzeniu działalności, skarżący faktycznie prowadził działalność pozarolniczą w zakresie video rejestracji, uzyskując z tego tytułu przychody. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, organ ustalił, że skarżący, jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą, podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Jednocześnie organ podał, że nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącego o niewykonywaniu w spornych okresach działalności pozarolniczej.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wnosił o jej zmianę i wyłączenie z obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego okresów, w których nie prowadził działalności gospodarczej z uwagi na przerwy w tej działalności i okresy jej zawieszenia. Zwrócił uwagę, że przerwy te były zgłaszane i w ZUS-ie i w Urzędzie Skarbowym i powinny zostać uwzględnione przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.

Wskazaną na wstępie decyzją Prezes NFZ utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ dokonał ponownej analizy zgromadzonych w sprawie dokumentów i podzielił ustalenia dokonane przez organ I instancji, że skarżący jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Organ nie dał wiary twierdzeniom skarżącego, że w spornych okresach zaprzestał na trwałe prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Jednocześnie wskazał, że jeżeli zostały spełnione przesłanki do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z więcej niż jednego tytułu, składka na ubezpieczenie zdrowotne powinna być opłacona z każdego z tych tytułów odrębnie.

Zaznaczył przy tym, że sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych.

W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił, iż wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego i proceduralnego co miało istotny wpływ na jego treść, a to:

1. art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych przez niewłaściwe jego zastosowanie, a to przez błędne przyjęcie, iż skarżący w okresie objętym decyzją nie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej w sytuacji, gdy z przedstawionych przez niego wyjaśnień oraz dokumentów jednoznacznie i logicznie wynika, że we wskazanych przez siebie okresach zaprzestawał prowadzenia tej działalności, co winno skutkować uznaniem, że nie podlegał w tym czasie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu,

2. art. 77 k.p.a. poprzez:

a/ nierozpatrzenie i nieuwzględnienie całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co odnosi się do złożonych przez skarżącego wyjaśnień oraz przedłożonej dokumentacji wykazującej, że zaprzestawał on prowadzenia działalności gospodarczej we wskazanych w decyzji okresach,

b/ niewzięcie pod uwagę faktów powszechnie znanych, a mianowicie, że usługi w zakresie video rejestracji są wykonywane jedynie w okresach, w których zawierane są związki małżeńskie oraz w okresach w których dzieci przystępują do I Komunii, albowiem pozostały okres roku kalendarzowego jest dla tej działalności okresem martwym, gdyż wesel i zabaw nie urządza się np. w czasie Wielkiego Postu, czy też Adwentu.

W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że przedstawił do wglądu całą posiadaną dokumentację, z której wynikało, w jakich okresach zawieszał działalność gospodarczą oraz kiedy następowało jej wznowienie. Jednocześnie przyznał, że jedynie w 2006 r., pomimo zgłoszenia przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej, działalność tę prowadził.

W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając przedmiotową skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że jest ona niezasadna.

Przedmiotem kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie ww. decyzja Prezesa NFZ, której podstawą materialnoprawną były przepisy ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. 2008, nr 164, poz. 1027 tekst jednolity), dalej jako ustawa o świadczeniach. Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji był obowiązany do dokonania tego pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi Kodeksu postępowania administracyjnego.

Powszechny obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego na przestrzeni ostatnich lat - obejmujący również okres, którego dotyczy rozpoznawana sprawa, wynikał z różnych aktów normatywnych, mianowicie:

1. do 31 marca 2003 r. z art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. 1997, nr 28, poz. 153), w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby prowadzące pozarolniczą działalność lub osoby z nimi współpracujące;

2. do 30 września 2004 r. z art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. 2003, nr 45, poz. 391), w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym lub ubezpieczeniem społecznym rolników (...), które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi;

3. do 19 września 2008 r. z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach (Dz. U. 2004 r., nr 210 poz. 2135), w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi;

4. z dniem 20 września 2008 r. zaczął obowiązywać ww. przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 it c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu zmienionym art. 12 ustawy z 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2008 r., nr 141, poz. 888), dalej ustawa o zmianie, w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2008, nr 164, poz. 1027 tekst jednolity).

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w ww. przepisach powstaje i wygasa - w myśl art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach - zarówno w brzmieniu sprzed, jak i po nowelizacji, w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Podobnie kwestię tą regulowały także ww. ustawy wcześniejsze, odpowiednio w art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1.

Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 2007, nr 11, poz. 74), dalej jako ustawa o systemie ubezpieczeń - obowiązującym do 19 września 2008 r., obowiązek ubezpieczenia dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, powstawał od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Po nowelizacji - dokonanej art. 7 ustawy o zmianie, tj. od 20 września 2008 r. przepis art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń stanowi, że obowiązek ubezpieczenia dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, powstaje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2009, nr 205 poz. 1585 tekst jednolity).

Podobnie jak ww. ustawy: o świadczeniach oraz o systemie ubezpieczeń społecznych, także ustawa o swobodzie działalności gospodarczej została znowelizowana ustawą o zmianie. Art. 1 ustawy o zmianie wprowadził do ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej sprzed nowelizacji (Dz. U. 2007, nr 155, poz. 1095 tekst jednolity), dalej jako ustawa o swobodzie art. 14a ust. 1, w myśl którego przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 1 miesiąca do 24 miesięcy. Ust. 3 cytowanego przepisu stanowi, że w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej i osiągać bieżących przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Nadto ust. 5 wskazuje, że zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej oraz wznowienie wykonywania działalności gospodarczej następuje na wniosek przedsiębiorcy i okres zawieszenia rozpoczyna się od dnia wskazanego we wniosku o wpis informacji o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej, nie wcześniej niż w dniu złożenia wniosku, i trwa do dnia złożenia wniosku o wpis informacji o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej.

Z powyższych regulacji wynika więc, że dopiero z dniem 20 września 2008 r. ustawodawca wprowadził dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą możliwość wyłączenia się spod obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu w związku z prawem zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej na podstawie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Na kanwie niniejszej sprawy należy także wskazać czym jest działalność gospodarcza. W myśl art. 2 ustawy o swobodzie działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zarobkowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.

Mając wszystkie powyższe regulacje ustawowe na uwadze Sąd zauważa, że czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego jest tożsamy z czasem prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Okresy podlegania obowiązkowi ubezpieczenia wyznaczone zostały, co do zasady, przez formalne, a nie faktyczne wykonywanie działalności, która stanowi tytuł ubezpieczenia.

Na przedsiębiorcy oprócz obowiązku zgłoszenia chęci podjęcia prowadzenia działalności gospodarczej w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dalej jako ewidencja), ciąży również obowiązek zgłaszania w niej wszelkich zmian - nie tylko prawnych, ale i faktycznych. Skoro tak, to okresowe zaprzestanie prowadzenia działalności z różnych przyczyn powinno być do ewidencji zawsze zgłoszone i wpisane. Objęcie obowiązkiem ubezpieczenia osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą uzależnione jest bowiem – na co już wskazano, od jej rzeczywistego prowadzenia na podstawie wpisu do ewidencji.

Istotą działalności gospodarczej jest jej prowadzenie w sposób ciągły i zorganizowany, na własny rachunek i ryzyko. Jej prowadzenie występuje zarówno w okresach faktycznego wykonywania usług, jak też w czasie podejmowania innych czynności związanych z tą działalnością. Specyfika prowadzenia działalności gospodarczej sprawia, że przedsiębiorca sam dysponuje swoim czasem i może go przeznaczyć na jej bezpośrednie wykonywanie albo na sprawy prywatne, rodzinne, leczenie lub wypoczynek. Zatem o prowadzeniu działalności gospodarczej stanowią wszelkie działania podejmowane przez przedsiębiorcę w celu zaistnienia czynności dających przychód – w tym także okres oczekiwania na klienta, zamówienia czy zlecenia.

Przesłanka wykonywania działalności gospodarczej w sposób ciągły nie może być zatem rozumiana jako konieczność jej wykonywania bez przerwy (przez cały rok, miesiąc, tydzień lub dzień), lecz jako zamiar powtarzalności określonych czynności w odróżnieniu od ich przypadkowości, jednorazowości, sporadyczności lub okazjonalności. Przyjmuje się więc, że działalność gospodarcza z założenia ma być działalnością wykonywaną w sposób zorganizowany i nastawioną na nieokreślony z góry okres czasu, a ponadto związana jest z nią konieczność ponoszenia przez przedsiębiorcę ryzyka gospodarczego. Zatem przedsiębiorca powinien liczyć się z takim ryzykiem obejmującym okresy faktycznego przestoju w wykonywaniu działalności, np. z powodu braku koniunktury.

Jak wskazano powyżej zarejestrowana działalność gospodarcza wiąże się z przymusem podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Jedynie wykreślenie wpisu pozarolniczej działalności gospodarczej z ewidencji lub odnotowanie przerwy w jej prowadzeniu powoduje zawsze - na stałe lub okresowo - ustanie obowiązku ubezpieczenia. Ocena, czy działalność gospodarcza rzeczywiście jest wykonywana (a więc także czy zaistniała przerwa w jej prowadzeniu) należy do sfery ustaleń faktycznych, a istnienie wpisu do ewidencji nie przesądza o faktycznym prowadzeniu działalności gospodarczej, jednakże wpis ten prowadzi do domniemania prawnego, według którego osoba wpisana do ewidencji, która nie zgłosiła zawiadomienia o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej, jest traktowana jako prowadząca taką działalność. W konsekwencji domniemywa się, że skoro nie nastąpiło wykreślenie działalności gospodarczej z ewidencji, to działalność ta była faktycznie prowadzona i w związku z tym istniał obowiązek zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 11 stycznia 2005 r., I UK 105/04, OSNP 2005 nr 13, poz. 198, z 25 listopada 2005 r., I UK 80/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 309 oraz z 30 listopada 2005 r., I UK 95/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 311). Domniemanie to może być obalone w drodze przeprowadzenia przeciwdowodu, który obciąża stronę twierdzącą o faktach przeciwnych twierdzeniom wynikającym z domniemania. Ciężar dowodu wystąpienia przesłanek uzasadniających ustanie obowiązku ubezpieczenia (rzeczywistego zaistnienia przerwy w prowadzeniu działalności) obciąża tę stronę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne w zakresie ustania obowiązku ubezpieczenia. Nadto zaistnienie przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej musi być rzeczywiste, co oznacza, że ubezpieczonego obciąża obowiązek wykazania wystąpienia okoliczności niezwiązanych z warunkami wykonywania działalności gospodarczej. W rezultacie okoliczności takie, jak brak koniunktury i związany z nim przestój, brak zamówień (klientów) i ich poszukiwanie nie stanowią przesłanki uzasadniającej uznanie istnienia przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej. Oznacza to, że przerwa w prowadzeniu działalności gospodarczej powodująca ustanie obowiązku ubezpieczenia musi być usprawiedliwiona i udokumentowana (wykazana), a nie uzależniona wyłącznie od woli ubezpieczonego, sprowadzającej się do zamiaru czasowego wyłączenia ciążącego na nim obowiązku ubezpieczenia.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że dla oceny ustalenia okresu podlegania przez skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego ma znaczenie fakt zarejestrowania przez niego działalności gospodarczej. Jak wynika ze sprawy - co jest okolicznością niesporną, skarżący od 1 lutego 1991 r. prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą w zakresie video rejestracji. Zarówno przepisy obowiązujące w dacie rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego – 1 luty 1991 r.: ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, a następnie ustawa o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, jak i obecnie obowiązująca ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, wiążą obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego z ubezpieczeniem społecznym. Temu drugiemu, osoby prowadzące działalność gospodarczą podlegają od dnia jej rozpoczęcia do dnia jej zaprzestania. W tym samym okresie osoby te objęte są także obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Zatem bezsporne jest, że od dnia wpisania do ewidencji ww. działalności gospodarczej skarżący zaczął podlegać obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu jej prowadzenia.

Sporną kwestią w sprawie jest, czy w okresach wskazanych w zaskarżonej decyzji skarżący podlegał ww. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, bowiem jak twierdzi wnoszący skargę zgłoszenie przez niego w Urzędzie Skarbowym - właściwym dla miejsca prowadzenia swojej działalności, przerw w jej prowadzeniu spowodowało, że w tych okresach nie miał on obowiązku płacenia składek na ww. ubezpieczenie.

Jak już wskazano powyżej czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego jest tożsamy z czasem prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, przy czym od 20 września 2008 r. wyłączeniu od tego obowiązku podlegają osoby, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Do tej daty – 20 września 2008 r., ustawa o swobodzie działalności gospodarczej nie przewidywała możliwości zawieszania prowadzenia działalności, wobec tego również ustawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, nie miały takich zapisów gdyż regulacje te są spójne - kompatybilne.

Kontrolowana decyzja Prezesa NFZ, jak również decyzją ją poprzedzająca swoim zakresem obejmują okresy:

od 02.10.2000 r. do 27.05.2001 r.

od 24.10.2001 r. do 28.05.2002 r.

od 01.11.2002 r. do 31.05.2003 r.

od 01.11.2003 r. do 31.05.2004 r.

od 01.11.2004 r. do 31.05.2005 r.

od 01.10.2005 r. do 12.01.2007 r.

od 01.02.2007 r. do 31.03.2007 r.

W ww. przedziałach czasowych skarżący zgłaszał w Urzędzie Skarbowym przerwy w prowadzeniu swojej działalności gospodarczej i w związku z tym pozostawał w przekonaniu, że nie podlega w ww. okresach obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Zdaniem Sądu organy obu instancji prawidłowo uznały w rozpoznawanym przypadku, że obowiązek wykazania istnienia usprawiedliwionych przerw w prowadzeniu działalności gospodarczej obciążał skarżącego, który - w ich ocenie, w żaden sposób nie dowiódł, że w okresach wskazanych w zaskarżonej decyzji nie podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Takim dowodem - usprawiedliwieniem nie są, i być nie mogą wykazywane przez skarżącego przerwy w wykonywaniu działalności gospodarczej z uwagi na charakter imprez okolicznościowych - ślubów czy I Komunii Św., które odbywają się przede wszystkim w okresach letnich. To podejście skarżącego pozostaje w sprzeczności z ustawową definicją działalności gospodarczej, zawartą w art. 2 ustawy o swobodzie. Działalność ta nie może bowiem mieć charakteru przypadkowego, okazjonalnego. Czasokresy i częstotliwość zgłaszanych przez skarżącego przerw w prowadzeniu działalności świadczy w ocenie Sądu o ich planowaniu, a nie losowych przyczynach. Nadto, żadna z tych przyczyn nie była usprawiedliwiona i udokumentowana w taki sposób, aby prowadziła do faktycznej przerwy w wykonywaniu pozarolniczej działalności gospodarczej.

Sąd zauważa po pierwsze, że w okresach wskazanych w zaskarżonych decyzjach w ww. prawodawstwie nie istniała instytucja zawieszenia prowadzenia działalności pozarolniczej. Taka możliwość powstała dopiero po 20 września 2008 r., kiedy to weszły w życie zmiany dokonane ustawą z 10 lipca 2008 r., a dotyczące zarówno ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, jak i ustaw: o świadczeniach oraz o systemie ubezpieczeń społecznych. Po drugie, nawet gdyby ww. regulacje ustawowe -obowiązujące przed 20 września 2008 r., przewidywały możliwość zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej, to na pewno zgłoszenie w Urzędzie Skarbowym przerw w jej prowadzeniu, nie można by uznać za skuteczne zawieszenie, o którym aktualnie mowa w art. 14a ustawy o swobodzie.

Zgodnie z ustawą o swobodzie ażeby zawiesić prowadzenie działalności gospodarczej należy wystąpić z wnioskiem o jej zwieszenie do właściwego organu ewidencyjnego – tego samego, który dokonał wpisu działalności gospodarczej do ewidencji. Oczywiście jest to możliwość – jak już wskazano, istniejąca od 20 września 2008 r. i nadal, a zatem nieistniejąca w latach 1991 – 2008.

Reasumując skarżący w okresie od 1991 r. do 19 września 2008 r. nie miał możliwości skutecznego zawieszenia prowadzenia swojej działalności gospodarczej, bowiem w tym okresie - obejmują czas sprzed nowelizacji, tj. sprzed 20 września 2008 r., nie istniała instytucja zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej. Dopiero po 20 września 2008 r. skarżący mógł zawiesić swoją działalności gospodarczą, i gdyby to rzeczywiście uczynił, to nie podlegałby w tym okresie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Jednakże jak wynika z akt sprawy skarżący w żadnym czasie po 20 września 2008 r. nie zgłaszał zawieszenia prowadzenia swojej działalności gospodarczej w trybie przewidzianym w art. 14a ustawy o swobodzie. Wobec tego Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie organy administracji nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego, bowiem po pierwsze art. 13 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie obowiązywał w okresie od 1991 do 19 września 2008 r., a po drugie po jego wejściu w życie w aktualnym brzmieniu skarżący nie zgłaszał zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej.

W toku postępowania – w ocenie Sądu – nie doszło także do naruszenia przepisów proceduralnych w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy. Organ przeprowadził właściwe postępowanie dowodowe i uznał wszystkie dowody przedłożone przez skarżącego, czemu dał wyraz w zaskarżonej decyzji. Prezes NFZ nie naruszył przepisu art. 77 k.p.a. Zarzutu tego nie usprawiedliwia podany przez skarżącego fakt, że usługi video rejestracji są wykonywane jedynie w okresach kiedy zawierane są związki małżeńskie i dzieci przystępują do I Komunii Świętej. Jak wskazano bowiem powyżej brak zleceń czy klientów jest to ryzyko z jakim musi liczyć się przedsiębiorca – skarżący podejmując się prowadzenia działalności gospodarczej. Przerwy zaistniałe z tych powodów nie mogą stanowić podstawy wyłączenia obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Sąd stwierdza nadto, że także posiadanie przez skarżącego statusu pracownika – od 31 grudnia 1998 r., nie wyłączyło po jego stronie obowiązku podlegania przez niego ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Zgodnie bowiem z obecnie obowiązującym - również obowiązującym przed 20 września 2008 r. w tym samym brzmieniu, art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach w przypadku, gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Podobnie kwestię tą regulowały wcześniejsze przepisy, odpowiednio: art. 22 ust. 2 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym i art. 24 ust. 2 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, iż zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. Dlatego też, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 . - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.