Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 1101/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej
article: par. 2 i  par. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 73 poz 657
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie   działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
article: art. 7, art. 77,  art. 80 i  art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2011 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczona odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz skarżącej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. [...] kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2010 roku nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. orzekł o przyznaniu dla "K.C." Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej jako "wnioskodawczyni", "spółka", "skarżąca" ) płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości w łącznej kwocie [...] zł., w tym z tytułu ONW - Nizinne strefa I - 2006 ; [...] zł, ONW - Nizinne strefa nizinna II – 2006 w wysokości [...] zł, ONW - Obszary ze specyficznymi utrudnieniami - 2006 w wysokości [...] zł. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2273 z późn. zm.), § 4 ust. 1, 2, 3 i 4, § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 z późn. zm., dalej jako rozporządzenie ONW), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, ze zmianami, dalej jako kpa) oraz art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dziennik Urzędowy L 141, z 30/04/2004 - dalej jako rozporządzenie nr 796/2004) w związku z art. 70 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. Urz. WE Nr L 153 z 30.04.2004r.., str. 30 dalej jako rozporządzenie nr 817/2004), § 6a, § 8 ust. 2 rozporządzenia ONW.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że na podstawie art. 70 rozporządzenia nr 817/2004 nakłada się na spółkę sankcje. Stwierdzona w czasie kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu różnica w powierzchni działek zgłoszonych we wniosku dla strefy ONW - Nizinne strefa I - 2006 wyniosła [...] %. Wniosek został rozpatrzony pozytywnie dla w/w strefy w stosunku do [...] ha, przy zgłoszonej powierzchni [...] ha. Nie stwierdzono zaś różnic odnośnie ONW - Nizinne strefa nizinna II - 2006 (powierzchnia zgłoszona [...] ha) oraz ONW - obszary ze specyficznymi utrudnieniami - 2006 ( powierzchnia zgłoszona [...] ha).

Nie uwzględniono wniosku spółki dotyczącego wycofania działki ewidencyjnej nr [...] oraz położonej na niej działki rolnej o symbolu AR o powierzchni [...] ha z uwagi na fakt dokonania tego po poinformowaniu wnioskodawczyni o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu. Przeprowadzona zaś w dniu [...] września 2006 roku kontrola na miejscu tej działki stwierdziła błąd DR 10 – tj. cała działka rolna nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 roku (data wynikająca z art. 143 b ust. 4 rozporządzenia nr 1782/2003). Kod DR 10 jest to zaś kod sankcjonujący, skutkujący trwałym wykluczeniem działek rolnych z płatności. Do przedmiotowej działki przypisano również błąd DR 18 – tj. w dniu kontroli na działce nie była prowadzona działalność rolnicza. Jest to również kod sankcjonujący, skutkujący wykluczeniem działki rolnej z płatności w danym roku.

Z powyższych względów wycofanie części wniosku z dnia [...] sierpnia 2006 r. zostało uwzględnione w całości, natomiast wycofanie części wniosku z dnia [...] sierpnia 2006 r. zostało uznane jedynie w odniesieniu do działki nr [...], dlatego też co do działek nr [...][...][...] wydano decyzję o umorzeniu postępowania w zakresie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.

Organ odniósł się również do zarzutów strony zawartych w piśmie z [...] marca 2007 r. i wyjaśnił:

- działka rolna AR położona na działce nr [...] w obrębie G. nie została uwzględniona do płatności z powodu nie utrzymania w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] czerwca 2003 r. (kod sankcjonujący DR10).

- działka rolna T położona na działce nr [...] w obrębie B. uwzględniona do płatności [...] ha wobec stwierdzenia zaistnienia kodu DR 13+, zaś wobec występowania łąk trzęślicowych kod DR14 nie został uwzględniony i nie ma wpływu na wysokość płatności bezpośredniej.

- działka rolna V położona na działce nr [...] w obrębie B. uwzględniona do płatności, inspektorzy wprowadzili kod DR13- oraz kod DR14, który nie został uwzględniony i nie ma wpływu na wysokość płatności bezpośredniej.

- działka rolna Z położona na działce nr [...] w obrębie Z. uwzględniona do płatności [...] ha wobec występowania na tym obszarze łąk trzęślicowych, co do których nie mógł być zastosowany kod DR14.

- działka rolna AA położona na działce nr [...] w obrębie Z. uwzględniona do płatności [...] ha z przyczyn jak wyżej.

- działka rolna AC położona na działce nr [...] w obrębie Z. uwzględniona do płatności [...] ha z przyczyn jak wyżej.

- działka rolna S położona na działce nr [...] w obrębie B. uwzględniona do płatności [...] ha, inspektorzy wprowadzili kod DR13+

- działka rolna P położona na działce nr [...] w obrębie S. uwzględniona do płatności [...] ha, inspektorzy terenowi wprowadzili kod DR18 (w dniu kontroli na działce nie jest prowadzona działalność rolnicza, kod sankcjonujący skutkuje wykluczeniem działki rolnej z płatności).

Organ I instancji zgodnie z żądaniem strony przeprowadził postępowanie dowodowe w sprawie przesłuchując wskazanych świadków. W ocenie organu zeznania R.M., P.M. oraz zatrudnionych przez nich pracowników są sprzeczne z dokumentami pierwotnymi (protokoły zdawczo – odbiorcze oraz umowy warunkowe przeniesienia posiadania nieruchomości rolnej), w których P.M. i R.M. własnoręcznym podpisem potwierdzili fakt przejęcia oraz przekazania w posiadanie nieruchomości rolnych, jak również stan zagospodarowania nieruchomości w chwili ich przejęcia wykluczający wcześniejsze ich użytkowanie, dlatego organ uznał je za niewiarygodne. W protokołach zdawczo odbiorczych potwierdzono przejęcie w posiadanie gruntów nieużytkowanych rolniczo, zaś w umowach warunkowych przeniesienia posiadania nieruchomości rolnych zawarty był zapis, że "w 2006r. nieruchomości nie są użytkowane rolniczo przez przekazującego ani osoby trzecie" oraz zapewnienie o możliwości koszenia użytków zielonych począwszy od dnia [...] lipca 2006 r.

Organ w dalszej części uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia stwierdził, że spółka powinna zgłosić we wniosku takie działki rolne, które już w momencie składania wniosku (tj. w dacie [...] maja 2006 roku) kwalifikują się do uzyskania płatności i na ten moment są przez nią zarządzane oraz znajdują się w jej posiadaniu. Powyższe wywiódł na podstawie art. 2 ust. 1 u.p.b, z którego to wynika, że jednym z atrybutów uprawniających do przyznania płatności jest posiadanie działek rolnych, art. 44 ust. 3 rozporządzenia 1782/2003, który to stwierdza, że rolnik zgłasza działki odpowiadające kwalifikującemu się hektarowi powiązanemu z uprawnieniem do płatności, art. 44 ust. 2 w/w rozporządzenia który to podaje definicje kwalifikującego się hektara jako grunty rolne gospodarstwa obejmujące grunty orne i trwałe pastwiska, za wyjątkiem powierzchni pod uprawami trwałymi, lasami oraz powierzchni wykorzystywanych do celów nierolniczych oraz art. 2 lit. b tego rozporządzenia, który określa definicje gospodarstwa rolnego jako wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika, które znajdują się na terytorium tego samego Państwa Członkowskiego. Dopasowując definicje kwalifikującego się hektara do brzmienia art. 44 ust. 3 powyższego rozporządzenia oraz biorąc pod uwagę definicje gospodarstwa wywiódł, że rolnik zgłasza we wniosku działki rolne obejmujące grunty orne i pastwiska uprawnione do płatności, które są przez niego zarządzane. Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 u.p.b w każdym przypadku, kiedy nastąpi zmiana posiadania gospodarstwa między złożeniem wniosku a wydaniem decyzji, właściwym podmiotem do uzyskania płatności staje się osoba na rzecz której nastąpiło przeniesienie posiadania. Osoba taka musi wykazać, że w momencie składania wniosku jest w posiadaniu gospodarstwa rolnego. Powyższy przepis, zdaniem organu przemawia również za tym, aby uznać, iż już w momencie składania wniosku producent rolny powinien być w posiadaniu zgłoszonych przez niego działek rolnych. Skoro, bowiem każda zmiana posiadania między złożeniem wniosku a wydaniem decyzji powoduje zmianę podmiotu uprawnionego do przyznania płatności należałoby uznać, że ustawodawca redagując w ten sposób brzmienie art. 4 ust. 1 u.p.b, zakładał, że wnioskodawca już w momencie składania wniosku powinien być posiadaczem zgłoszonych do wniosku działek rolnych.

Mając na uwadze powyższe przepisy, organ I instancji ustalił, że strona na dzień złożenia przedmiotowego wniosku, tj. [...] maja 2006 r., nie była w posiadaniu gruntów rolnych zadeklarowanych jako działki rolne: AO, AP, APP, AX, AY, AZ, BA, BB, BC, BD, BE, BŁ, BM, BN, BO, BP, BR, BS, CB, BT, BU, BW oraz BX.

Od powyższej decyzji wnioskodawczyni złożyła odwołanie zarzucając rażące naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez niewykonanie przez organ prawomocnego wyroku wydanego przez Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie w sprawie VIII SA/Wa 353/08, poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej wyrażonej przez Sąd oraz niewykonanie zaleceń Sądu przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Odwołująca się wniosła o uchylenie skarżonej decyzji.

Decyzją z dnia [...] października 2010 roku, nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że po zapoznaniu się z całością materiału dowodowego, w świetle ustalonych okoliczności faktycznych i prawnych, rozstrzygnięcie organu I instancji należy uznać za prawidłowe. Organ I instancji stosując się do zaleceń sądu administracyjnego w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył zebrany w sprawie materiał dowodowy. Odnosząc się zaś do zarzutów odwołania, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. nie uznał zasadności podnoszonych przez spółkę argumentów, zwrócił również uwagę na profesjonalny charakter prowadzonej przez odwołującą się działalności.

Z takim rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodziła się spółka, która złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczną w toku instancji decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. podtrzymując w całości zarzuty odwołania i wnosząc o stwierdzenie nieważności lub uchylenie decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżąca zarzuciła obrazę art. 6 kpa poprzez dowolną, arbitralną i niedopuszczalną interpretację i stosowanie przepisów prawa, art. 7 w związku z art. 75, art. 77 i art. 78 kpa poprzez nie przeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego oraz arbitralną i dowolną ocenę dowodów. W uzasadnieniu skargi nadto podniosła, że organ wydający skarżoną decyzję nie przeprowadził dowodów, o które spółka wnosiła w postępowaniu przed organem I instancji, nie ustalając tym samym w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy. Naruszono również zasadę związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego prowadzenia sprawy zawartymi w wyroku sądu administracyjnego, czym uchybiono przepisowi art. 153 p.p.s.a.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu [...] marca 2011 r. prokurent skarżącej spółki złożył załącznik do protokołu rozprawy wraz z umowami dzierżawy i protokołami zdawczo - odbiorczymi oraz informacjami o przetargu na okoliczność posiadania nieruchomości będących przedmiotem wniosku o przyznanie płatności. W załączniku do protokołu prokurent skarżącej spółki podniósł, że organy obu instancji nie wykonały zalecenia sądu administracyjnego i nie wezwały i nie przesłuchały stron warunkowych umów przekazania i określenia w tej czynności daty zawarcia tych umów i dat posiadania przez spółkę działek. Zamiast przesłuchania ograniczono się jedynie do korespondencji z ANR w kwestii formalnych umów przekazania i oceny tej korespondencji, która dokonana została arbitralnie i błędnie. Organ pierwszej instancji ograniczył się do włączenia do akt sprawy protokołu z przesłuchania P. i R. M. dokonanego w dniu [...] listopada 2009 r, przesłuchania dokonanego w innym postępowaniu dotyczącego płatności rolnośrodowiskowej. W przesłuchaniu tym nie padły jakiekolwiek pytania dotyczące wskazania Sądu z wspomnianych wyroków. Organy nie rozpoznały pomimo wskazań wyroku Sądu wszystkich wniosków dowodowych skarżącej zawartych w piśmie z dnia [...] marca 2007 r. Nie rozpoznano w ogóle wniosku o przeprowadzenie oględzin spornych działek. Organ poza, wzmianką o złożeniu przez stronę dowodu z dokumentów nie odniósł się merytorycznie do kilkuset stron z dokumentów potwierdzających wykonywanie na zlecenie skarżącej spółki prac rolniczych przed złożeniem wniosku na spornych działkach. Chodzi tu o dowody z raportów powykonawczych wykonywanych usług rolniczych, umów na te usługi, delegacji pracowników czy faktur vat na paliwo i środki związane z usługami. Organ w żaden sposób nie odniósł się do konkretnych i mających znaczenie dla nieuznania protokołu z kontroli w województwie zachodniopomorskim zarzutów złożonych przez stronę w dniu [...] czerwca 2010 r. Organy z warunkowych umów wyczytywały treści nie uprawnione. Zawarte w umowach oświadczenie przenoszącego posiadanie, iż "w 2006 przedmiotowa nieruchomość nie jest użytkowana rolniczo przez niego i osoby trzecie" oznaczało tylko i wyłącznie to, że przenoszący nie użytkował tej nieruchomości rolniczo sam i nie użytkowały jej osoby trzecie poza sygnatariuszami umowy, czyli poza użytkowaniem przez skarżącą spółkę. Z oświadczenia nie można wysnuć treści, iż nieruchomość nie była przez skarżącą (lub na jej zlecenie) użytkowana. Nie można również wyciągnąć wniosku, iż oświadczenie to dotyczy okresu po dacie zawarcia warunkowej umowy, dacie której ustalenie w drodze przesłuchania stron umowy organy zaniedbały pomimo wyraźnego wskazania przez Sąd wyrażonego wyroku z dnia 30 grudnia 2008r. Wszystkie umowy warunkowego przekazania posiadania każdej z działek wymienionych w zdaniu pierwszym niniejszego punktu zawarto przed terminem złożenia wniosku. Zapisy w protokołach dokonane odręcznie przez P.M. zawierały opis tych okoliczności, które powodowały utrudnienia w rolniczym użytkowaniu części działek. Utrudnienia te istniały oczywiście już w dacie składania wniosku i uniemożliwiały użytkowanie działek na powierzchni wynikającej z umowy. We wniosku o płatność zgłoszono więc jedynie cześć powierzchni działek, tą na której można było prowadzić i prowadzono produkcję. Odręczne zapisy dotyczyły więc niezgłoszonych do płatności części działek. Zapisy wydruku komputerowego na protokołach to oświadczenia wcześniej przygotowane przez ANR dotyczące poprzednich lat przed zagospodarowaniem przedmiotowych działek. Stąd np. zapis "wolna od upraw" w przypadku przekazywanej naturalnej łąki. Organy błędnie ustaliły więc stan faktyczny. Organy nie odniosły się w ogóle do złożonych dowodów z dokumentów: raporty wykonania, umowy o świadczeniu usług, faktury i delegacje pracowników wykonawcy. Organy odnosząc się do dowodów z przesłuchania w charakterze świadków pracowników wykonawcy jedynie lakonicznie stwierdzają w skarżonych decyzjach, iż są one sprzeczne z warunkowymi umowami przeniesienia posiadania i protokołami zdawczo-odbiorczymi i na tej domniemanej podstawie odmawiają zeznaniom świadków wiarygodności. Tym czasem żadna sprzeczność nie występuje. Treść warunkowych umów jak i protokołów została po prostu błędnie odczytana przez organ. Wszystkie wątpliwości mogło wyjaśnić przesłuchanie stron umów warunkowych czego niestety nie dokonano. Swoistą samodzielną przesłankę do usunięcia z obrotu skarżonych decyzji stanowi wykluczenie z płatności w opisanym wyżej mechanizmie działek obrębu P. i K.. W tym przypadku bowiem działki nawet formalne protokoły wydania działek przez ANR datowane są na odpowiednio: [...] i [...] maj czyli przed datą złożenia wniosku.

Bezpodstawnie w ocenie skarżącej wykluczono z płatności działkę P – [...].

Domniemanym powodem jest zapis w protokole z kontroli na miejscu, iż na działce

nie była w 2006 r. prowadzona uprawa. Organ nie uwzględnił ani dowodów z

dokumentów, ani zeznań pracowników wykonujących fizycznie pracę oraz

arbitralnie ocenił zeznania w charakterze świadków mieszkańców i użytkowników

sąsiednich działek.

W przypadku wykluczenia w całości działki AR - [...] - podstawą było błędne ustalenie kontrolującej firmy zewnętrznej. Strona wykazała we wcześniejszym postępowaniu, a szczególnie w piśmie z dnia [...].06.2010 r., iż protokół z tej kontroli w ogóle nie może być traktowany jako dowód. Organy w żaden sposób do zarzutów strony w tym zakresie nie odniosły się, nie wskazano również powodu pominięcia dowodu z dokumentów oraz zeznań pracowników na sporną okoliczność rolniczego użytkowania części działki.

W skarżonych decyzjach wyłączono z płatności części działek w wyników pomiarów dokonanych przez kontrole na miejscu - dotyczy działek I, S, T i Y (w związku z pomiarami działek J, Q i V). Dla pierwszej grupy działek pomiary stwierdzono niewielki niedobór powierzchni zmierzonej do zgłoszonej. Natomiast w przypadku drugiej grupy, w naturze stwierdzono nadwyżkę ponad powierzchnię zgłoszoną. Różnice skompensowano według obowiązujących przepisów, jednak w kompensacji nie uwzględniono z działki J - ze względu na fakt, iż część tej działki jest użytkowana przez inny podmiot. To ustalenie organu jest jednak dowolne, wybitnie uznaniowe i nie poparte jakimkolwiek środkiem dowodowym i przepisem prawa. W kompensacji nie uwzględniono również nadwyżek z pomiarów stwierdzonych w województwie dolnośląskim. Jest to niewielka nadwyżka rzędu kilkudziesięciu arów, ale każde niezasadne wyłączenie lub wykluczenie powierzchni zgłoszonych wpływa na wysokość płatności lub wielkość orzeczonych sankcji. W związku z powyższym skarżone decyzje powinny zostać uchylone także z powodów błędów organów opisanych w niniejszym punkcie, pomimo, że różnice wymiarowe są niewielkie. Dodać należy, iż problem nadwyżki pomiaru działki J nie dotyczy postępowania w sprawie ONW.

Organ odwoławczy nie tylko nie przeprowadza koniecznego postępowania dowodowego, nie tylko nie przeprowadza ponownej oceny zebranych w pierwszej instancji dowodów, choćby przez uzupełnienie uzasadnienia decyzji pierwszej instancji poprzez wskazanie podstawy faktycznej i prawnej do pominięcia części dowodów, ale przede wszystkim wykazuje w uzasadnieniu decyzji dyskwalifikujące błędy. Organ drugiej instancji, w ogóle nie zauważa, iż organ pierwszej instancji w ponownym postępowaniu uwzględnił w powierzchni zatwierdzonej część działek, które w poprzednim postępowaniu były wykluczone z płatności (dotyczy to działek D, E, T, V, Z, AA, AC, S i J). Uzasadnienie organu drugiej instancji w znacznej części odnosi się do ustaleń dokonanych przez organ pierwszej instancji w poprzednich postępowaniach zakończonych decyzjami uchylonymi przez Wysoki Sąd wyrokami z dnia 30 grudnia 2008 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a).

Skarga analizowana stosownie do wymienionych założeń kontroli sądowej decyzji administracyjnych podlega uwzględnieniu, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego oraz przebiegu postępowania skargę należy uznać za zasadną, bowiem organy nie wyjaśniły wszystkich wątpliwości istniejących w niniejszej sprawie. Legalność decyzji administracyjnej wymaga zaś jej zgodności nie tylko z prawem materialnym, lecz także z przepisami postępowania administracyjnego. Oceniając zaś zaskarżone decyzje należy stwierdzić, że nie zostały poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem.

Organy prowadząc postępowanie administracyjne, w tym według wskazań wynikających z wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 353/08 – nie wyjaśniły, w ocenie Sądu, wszystkich wątpliwości istniejących w rozpoznawanej sprawie. Legalność decyzji administracyjnej wymaga jej zgodności nie tylko z prawem materialnym, lecz także z przepisami postępowania administracyjnego. Oceniając zaś zaskarżone decyzje należy stwierdzić, że nie zostały one poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem.

Najistotniejsze uchybienia, które dyskwalifikują zaskarżone decyzje to:

- sprzeczność ustaleń organów ARiMR co do posiadania przez skarżącą działek wykluczonych z płatności, gdy z protokołów zdawczo – odbiorczych tych działek wynika, że skarżąca objęła te działki w posiadanie przed [...].05.2006r., tj. przed datą złożenia wniosku o przyznanie płatności. W tym zakresie organy ARiMR twierdząc o braku ich posiadania przez skarżącą pozostają w sprzeczności z treścią protokołów sporządzonych przez Agencję Nieruchomości Rolnych (działki BS, CB).

- odstąpienie od przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron umów warunkowego przeniesienia posiadania działek, tj. P. M. i R. M. na okoliczności dotyczące daty objęcia poszczególnych działek i ich rolniczego użytkowania (było to wyraźnie wskazane w wyroku z 30 grudnia 2008 r.).

- odstąpienie przez organ II instancji od merytorycznego rozpoznania środków odwoławczych i mechaniczne powielenie stanu faktycznego i prawnego ustalonego na etapie postępowania z 2008 r.

Natomiast jako niezasadne należy ocenić zarzuty braku przeprowadzenia postępowania dowodowego z dowodów osobowych (świadków wnioskowanych przez skarżącą) oraz oceny tych dowodów. Organy administracji w tym zakresie posiadają swobodę oceny (co nie oznacza dowolności) materiału dowodowego i nie mają obowiązku prowadzenia nieograniczonego postępowania dowodowego, jeżeli uznają, że zebrane dowody są wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy.

Jednakże stwierdzone uchybienia i wadliwości powodują konieczność kolejnego uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w sygnalizowanych zakresach, co do których ARiMR nie dokonał ustaleń faktycznych niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, przez co naruszył art. 7, 77, 80 oraz 107 § 3 kpa.

Z tych względów, skład Sądu orzekający w przedmiotowej sprawie uznał, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) orzekł jak w punkcie 1) wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono jak punkcie 2) wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd na podstawie art. 200, art. 205 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 3) wyroku.