Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 574/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 49 b  ust. 1,  art. 3 pkt 1, 2, 3, 4, 5, 6,  art. 29 ust. 1 pkt 12
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, , Protokolant asystent sędziego Wojciech Śnieżyński, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi P. Ł. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego - pawilonu małej gastronomii I. uchyla decyzję organu I i II instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącego kwotę 500 (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. na podstawie art. 49 b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) nakazał skarżącemu rozbiórkę tymczasowego obiektu budowlanego (pawilonu małej gastronomii) zlokalizowanego na działce nr [...] obręb J., "posadowionego bez stosownych pozwoleń oraz zgłoszeń".

W uzasadnieniu decyzji organ ten przytoczył ustalenia wynikające z dowodów z wizji lokalnych przeprowadzonych na działce w dniach [...] i [...]a mianowicie, że postawiony został obiekt tymczasowy, niepołączony trwale z gruntem, w którym prowadzona jest sprzedaż kurczaków z rożna, pity itp. Jest to obiekt kontenerowy o wymiarach 2,60mx5,10m, posadowiony na elementach betonowych, do którego przylega skrzynia z ustawionymi butlami gazowymi, które służą do opalania rożna. W obiekcie jest zamontowana umywalka. Od frontu budynku ustawiona jest szafo-lodówka z napojami zimnymi. Do obiektu doprowadzone jest zasilanie energetyczne i instalacja wodociągowa. Media doprowadzone są od istniejącego pawilonu handlowego, nie należącego do inwestora. Organ przytoczył wyjaśnienie inwestora, że według pisma właściwego organu z listopada 1999r. zbędne jest pozwolenie na postawienie opisanego obiektu. Organ wskazał, że dotychczasowy plan miejscowy dla terenu obejmującego działkę nr [...]przestał obowiązywać z dniem 1.01.2004r., nie uchwalono nowego planu, zaś inwestor nie posiada ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wyłączało to legalizację obiektu zgodnie z art. 49 b ust. 2 ustawy Prawo budowlane, zaś wobec naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, należało orzec rozbiórkę.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie, zarzucając naruszenie art. 3 ust. 5 powołanej ustawy przez błędne przyjęcie, że przyczepa w której skarżący prowadzi działalność gospodarczą stanowi tymczasowy obiekt budowlany – obiekt kontenerowy. Organ I instancji pominął bowiem, że przyczepa ta jest zarejestrowana jako pojazd będący przyczepą specjalną, posiada dowód rejestracyjny, polisę OC oraz aktualne badanie techniczne, przez co spełnia wymagania z art. 66 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Według opinii biegłego rzeczoznawcy samochodowego przyczepa specjalna, z której zostały zdemontowane agregaty jezdne oraz dyszel do łączenia z pojazdem silnikowym, nadal stanowi rodzaj pojazdu. Pojazd nie stanowi zaś obiektu budowlanego, więc nie można nakazać jego rozbiórki.

W uzupełnieniu odwołania skarżący zarzucił niepełną podstawę prawną nakazu rozbiórki, bowiem organ nie podał podstawy prawnej zaliczenia pojazdu do kategorii tymczasowego obiektu budowlanego. Przyczepa jest zarejestrowana jako pojazd i posiada numer ViN, który zgodnie z art. 2 pkt 58 ustawy Prawo o ruchu drogowym nadawany jest wyłącznie pojazdom.

Zaskarżoną decyzją organ utrzymał powyższą decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ przytoczył dotychczasowe ustalenia faktyczne oraz nowe ustalenie, że przedmiotowy obiekt został ustawiony na działce w kwietniu 2007r. W ocenie organu obiekt nosi cechy obiektu tymczasowego (art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane). Jego ustawienie wymagało zgłoszenia zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 tej ustawy. Budowa dokonana bez wymaganego zgłoszenia stanowi samowolę budowlaną sankcjonowaną przepisem art. 49 b ustawy. Nie była możliwa legalizacja obiektu, gdyż brak jest dla terenu obowiązującego planu miejscowego, zaś inwestor nie posiada ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy. Organ przytoczył tezy prawne wyroków sądów administracyjnych (sygn. OSK 104/04 i II OSK 71/05) określające obiekty kontenerowe jako obiekty budowlane, będące budowlami bądź obiektami podobnymi do budynków.

W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. przez pominięcie, że organ I instancji nie wskazał prawidłowo podstawy rozstrzygnięcia, ograniczając się do powołania art. 49 b ust. 1 ustawy Prawo budowlane, a ponadto rażące naruszenie art. 3, art. 28, art. 29, art. 30, art. 49 b ust. 2 i art. 59 g tej ustawy przez przyjęcie, że skarżący posadowił bez stosownych pozwoleń i zgłoszeń tymczasowy obiekt budowlany, a ponadto naruszenie art. 66 ust. 3a, art. 71, art. 72 i art. 73 Prawa o ruchu drogowym.

W uzasadnieniu skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu, że zarejestrowanie przedmiotowej przyczepy jako pojazdu wykluczało uznanie go za tymczasowy obiekt budowlany.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację.

W uzupełnieniu skargi skarżący wskazał, że w początkowym okresie swojej działalności gospodarczej sam był przekonany, że używane w niej kontenery gastronomiczne stanowią obiekty budowlane, od których należy uiszczać podatek od nieruchomości. Jednak przekonanie to było skutecznie zwalczane przez organy administracji publicznej (Prezydent Miasta Z. G. i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. G.), które odmawiając zaliczenia tych kontenerów do obiektów budowlanych wymagały uiszczenia od nich opłaty targowej, nie zaś podatku od nieruchomości. Także organy administracji budowlanej w nawiązaniu do podania skarżącego udzielały wyjaśnień, że kontenery te stanowią przyczepy specjalne zgodnie z art. 2 pkt 50 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Skarżący przedstawił obszerny wywód prawny dotyczący podstaw wymierzenia podatku od nieruchomości albo opłaty targowej oraz dołączył dokumenty potwierdzających przytoczenia zawarte w uzupełnieniu skargi. Dodatkowo skarżący dołączył wyrok sądu administracyjnego oddalający jego skargę od decyzji w przedmiocie opłaty targowej na potwierdzenie okoliczności, że kontenery z których korzysta w działalności gospodarczej nie są traktowane przez organy podatkowe jako obiekty budowlane podlegające podatkowi od nieruchomości, co aprobuje sąd administracyjny.

Postanowieniem z dnia 28 lutego 2008r. Sąd zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny o konstytucyjności zawartego w art. 49 b ust. 2 ustawy Prawo budowlane zwrotu "w dniu wszczęcia postępowania".

Pismem z dnia 7 kwietnia 2008r. skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z dołączonej opinii zespołu rzeczoznawców budowlanych, w której stwierdzono, że przedmiotowa przyczepa specjalna nie może być uznana za obiekt budowlany, zaś jej parkowanie nie wymaga pozwoleń i zgłoszeń.

Pismem z dnia 8.09.2009r. J. K. wniósł o dopuszczenie go do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. W tej kwestii wydane zostało postanowienie odmowne z dnia 16 listopada 2009r., utrzymane w mocy przez sąd odwoławczy postanowieniem z dnia 17 lutego 2010r. Ponowny wniosek w tej kwestii, nie zawierający żadnych nowych okoliczności, uległ oddaleniu postanowieniem wydanym na rozprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Wyrokiem z dnia 21 września 2009r. sygn. akt P 46/08 (Dz.U. Nr 160, poz. 1276 z dnia 29.09.2009r.) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 49 b ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). w części obejmującej wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Zgodnie z art. 190 Konstytucji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie wiążącą i są ostateczne, wchodzą zaś w życie w dniu ogłoszenia. Orzeczenie o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana ostateczna decyzja administracyjna stanowi podstawę do jej uchylenia na zasadach i trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. W odniesieniu do ogólnego postępowania administracyjnego właściwą podstawę stanowi art. 145 a k.p.a. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 b p.p.s.a. sąd administracyjny uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Jak stanowi art. 49 b ust. 1 powołanej ustawy, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia (zacytowano fragment odnoszący się do ustalonego przez organ stanu faktycznego). Zgodnie zaś z ust. 2 tego przepisu, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (tutaj wyeliminowano niekonstytucyjny zwrot "ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania") oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni określonych w tym przepisie dokumentów (odpowiednika treści wymaganego zgłoszenia, według art. 30 ust. 2 ustawy, projektu zagospodarowania działki lub terenu, zawiadomienie wójta o zgodności budowy z ustaleniami planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy). Po wykonaniu tego obowiązku organ ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. (ust. 4 przepisu), której uiszczenie w terminie kończy procedurę legalizacyjną. W przypadku zaś niewykonania obowiązku lub nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej, stosuje się przepis ust. 1 (tak stanowi ust. 3 i 7 art. 49 b ustawy).

Jak się powszechnie przyjmuje, skutkiem powołanego wyroku TK jest możność uzyskania decyzji o warunkach zabudowy w czasie po zakończeniu budowy. Aktualnie bowiem celem uzyskania decyzji o warunkach zabudowy jest nie tyle potwierdzenie zgodności zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym i przepisami szczególnymi, lecz raczej potwierdzenie możności zagospodarowania terenu w sposób opisany we wniosku inwestora z punktu widzenia stanu prawnego i stanu faktycznego terenu (art. 53 ust. 3, art. 54, art. 59, art. 61 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Dz.U. Nr 80, poz. 717), ale ponadto celem tym może być uzyskanie możności zalegalizowania budowy na podstawie art. 48 ust. 2, 3 i 5 albo art. 49 b ust. 2 i 4 ustawy Prawo budowlane. Potrzeba uzyskania przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy będzie stanowiła zagadnienie wstępne w toczącym, się postępowaniu rozbiórkowym (art. 97 § 1 pkt 4, art. 100 k.p.a.).

Pozostając w ramach rozważań w obrębie problematyki prawnej dominującej w zaskarżonej decyzji należy przypomnieć (por. uzasadnienia powołanego wyroku TK w OTK-A 2009/8/124 punkt 2.2 i 2.3), że obecnie prawo budowlane przewiduje dwie alternatywne procedury legalizacji samowoli budowlanej uregulowane w art. 48 ust. 2, art. 49 i art. 49 a tej ustawy (dotycząca sytuacji, w których naruszono wymóg uzyskania pozwolenia na budowę) bądź w art. 49 b (obejmująca efekty budowy prowadzonej bez wymaganego zgłoszenia lub mimo sprzeciwu właściwego organu). Ratio legis i kształt obydwu procedur legalizacyjnych są bardzo podobne. W konstrukcji obu postępowań rozbiórkowych zasadą jest legalizacja samowoli budowlanej, a wydanie nakazu jej rozbiórki stanowi wyjątek. Tym niemniej, w toku kontroli legalności decyzji rozbiórkowej nie jest obojętne, czy organ dokonał prawidłowego wyboru jednej z tych procedur. Jak już sygnalizowano w uzasadnieniu postanowienia o zawieszeniu postępowania sądowego, za podstawowe problemy wymagające rozstrzygnięcia w nin. sprawie uznać należało prawidłowość podstawy prawnej nakazu rozbiórki (dlaczego art. 49 b ust. 1, a nie art. 48 ust. 1 prawa budowlanego) oraz czy zarejestrowany pojazd mechaniczny (przyczepa specjalna) może równocześnie stanowić obiekt budowlany, zatem czy w ogóle stosuje się w sprawie przepisy prawa budowlanego.

W pierwszej kwestii organ wskazał na naruszenie przez skarżącego wymogu zgłoszenia budowy, rozumianej tutaj jako ustawienie przyczepy na działce, wynikającego z art. 30 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 12 prawa budowlanego, gdyż przyczepę należało uznać za tymczasowy obiekt budowlany, niepołączony trwale z gruntem i przewidziany do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu. W taki sposób kwalifikując przedmiotową przyczepę organ popadł w sprzeczność z wyraźnym brzmieniem powołanych przepisów. Zaliczenie danego obiektu tymczasowego do ich podgrupy opisanej w art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy uzależnione jest przecież od dokonania zgłoszenia. Nie ma potrzeby rozważania, czy wybudowanie tymczasowego obiektu budowlanego w ogóle podpada pod art. 49 b ustawy. Samowolne wybudowanie takiego obiektu niewątpliwie stanowi przypadek przewidziany w art. 48 ust. 1 ustawy (podobnie jak samowola polegająca na niedokonaniu rozbiórki lub przeniesienia obiektu w określonym terminie, por. ponadto art. 30 ust. 6 pkt 3 ustawy). Po prostu, w przypadku niedokonania zgłoszenia, nie jest możliwe ustalenie terminów "określonych w zgłoszeniu", jak tego wymaga przepis, gdy od ich określenia ustawa uzależnia zaliczenie danego obiektu tymczasowego do obiektów opisanych w art. 29 ust. 1 pkt 12.

Ustalenie rodzaju obiektu budowlanego wymaga odniesienia konkretnych cech technicznych lub funkcjonalnych danego obiektu do legalnych definicji zawartych w art. 3 pkt 1, 2, 3 lub 5 prawa budowlanego. Nie ulega przy tym dla Sądu wątpliwości, że skoro każdy obiekt budowlany należy do jednej z trzech kategorii wskazanych w art. 1 ustawy, zaś przyczepa handlowo-gastronomiczna z pewnością nie stanowi obiektu małej architektury oraz w tym konkretnym przypadku, nie stanowi budynku, to należałoby zaliczyć ją do budowli (według ustawy: "każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury"). Budowla ta może być jednocześnie tymczasowym obiektem budowlanym, o ile albo jest przeznaczona do czasowego użytkowania, albo jest niepołączona trwale z gruntem (tutaj ustawa wymienia kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej, barakowozy, obiekty kontenerowe – jako przykłady takich obiektów, czyli mogą być i inne, przez ustawę nienazwane).

Z zasady wynikającej z art. 28 ust. 1 prawa budowlanego, na ustawienie takiej budowli na gruncie wymagane było pozwolenie na budowę. Uzasadnione byłoby również przyjęcie, że sama czynność ustawienia przyczepy na działce oraz czynności przygotowawcze dla podjęcia jej użytkowania (jak zdementowanie osi jezdnych oraz dyszla, podłączenie do instalacji zewnętrznych, zamocowanie pomostu dla klientów oraz urządzeń dodatkowych), stanowiły budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 prawa budowlanego. Sąd w pełni podziela wywód prawny wyroku NSA z 31.08.2005r. OSK 1922/04 Lex nr 188 286, że wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu może polegać na usytuowaniu gotowego obiektu w określonym miejscu z zamiarem korzystania z niego, a ponadto, że określona rzecz może stać się obiektem budowlanym po usytuowaniu jej w określonym miejscu z uwagi na jej przeznaczenie i sposób użytkowania. W wyroku tym zaznaczono również, że wykonanie rozbiórki nie musi polegać wyłącznie na rozebraniu obiektu na poszczególne elementy i jego fizycznym unicestwieniu, lecz może ograniczyć się, do jego usunięcia z określonego miejsca. W przypadku kontenera, to miejsce jego usytuowania i przeznaczenia przesądza o tym, czy obiekt jest obiektem budowlanym i na czym polega jego rozbiórka. Można jedynie wzmiankować, że NSA zaaprobował powyższe poglądy prawne w późniejszym wyroku (sygn. akt II OSK 1247/07), chociaż formułującym tezę prawną niezgodną z nimi, zaś w jeszcze innym wyroku podjął próbę utożsamienia budynku i tymczasowego obiektu budowlanego (sygn. akt II OSK 71/05).

Należało zauważyć, że organ w ogóle nie omówił zasadniczej kwestii prawnej, podniesionej przez skarżącego, a mianowicie, czy zakwalifikowanie przyczepy przez organ rejestracyjny oraz podatkowy jako pojazdu, wyklucza jednoczesne uznanie jej przez organ budowlany za obiekt budowlany. Uchybienie to oznaczało naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a.), skoro od rozstrzygnięcia tego zagadnienia prawnego uzależnione było w ogóle stosowanie prawa budowlanego (art. 1 tej ustawy), zatem również ustalenie kompetencji organu nadzoru budowlanego, wraz z wszelkimi tego skutkami procesowymi.

W następstwie tego zaniechania organu wymagało rozważenia, czy Sąd powinien w tym zakresie wyrazić stanowcze oceny prawne. Sądy administracyjne pełnią bowiem funkcje wyłącznie kontrolne (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnym Dz.U. Nr 153, poz. 1269, art. 1 i art. 3 p.p.s.a.), co w szczególności oznacza zakaz dokonywania przez Sąd ustaleń faktycznych przydatnych dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej oraz formułowania ocen prawnych w sposób uprzedzający wymagane oceny organu. Sąd bowiem powinien wystrzegać się wyręczania organu w czynnościach administrowania, tym bardziej gdy uchyla decyzję głównie z przyczyn procesowych. Tym niemniej, z uwagi na treść zarzutów skargi oraz wymóg pełnego uzasadnienia wyroku, trzeba opisać przynajmniej problemy wymagające pogłębionego rozważenia przez organ.

Sąd wyraża pogląd, że wbrew zarzutom skargi, rozwiązanie sformułowanego wyżej dylematu nie wynika wprost z ustaw z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005r. Nr 108, poz. 908) lub z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006r. Nr 121, poz. 844). Prawo o ruchu drogowym definiuje pojęcia pojazdu, pojazdu specjalnego, przyczepy oraz VIN (art. 2 pkt 31, 36, 50 i 58). Przy definiowaniu pojazdu za istotny uznaje się element przeznaczenia bądź przystosowania do poruszania się po drodze. W tym sensie pojazdy specjalne nie muszą mieć charakteru środków transportu (urządzenia do przewozu osób lub rzeczy), lecz stanowią ruchome punkty produkcyjne lub usługowe, które z reguły nie przemieszczają się stale po drogach, lecz mogą być po nich sporadycznie przemieszczane. Poprzez ich ustawienie w miejscu wykonywania działalności gospodarczej pojazdy takie (pojazdy specjalne, w tym przyczepy) nie muszą tracić cech uzasadniających ich zaliczenie do pojazdów, chociaż zazwyczaj pozbawiane są przejściowo cech technicznych umożliwiających poruszanie się po drodze, a tym bardziej umożliwiających przejście badania technicznego. Przyczepa jako pojazd specjalny służy do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub innej. Przyczepa to również pojazd przeznaczony do łączenia go z pojazdem motorowym. Ustawa Prawo o ruchu drogowym jak wynika z samej nazwy, reguluje zagadnienia dotyczące ruchu pojazdów po drogach, w tym określa związane z tym cechy pojazdów i przesłanki dopuszczenia do ruchu. Z ustawy tej nie będzie wynikać, czy obiekt budowlany przystosowany do poruszania się po drodze, nie mógłby zostać zarejestrowany jako pojazd. Jak wiadomo, rejestracji pojazdu na podstawie art. 73 ust. 1 omawianej ustawy dokonuje się w formie decyzji administracyjnej (patrz uchwały NSA OPS 6/01 ONSA 2002/1/7, OPK 24/99 ONSA 2000/2/54, OPK 25/99 ONSA 2000/2/55), która poprzedza czynność materialno-techniczną wydania dowodu rejestracyjnego i tablic. Dowód rejestracyjny stanowi w ogólnym postępowaniu administracyjnym dokument urzędowy (art. 76 k.p.a.). Przedwczesne byłoby rozważanie, czy z uwagi na ustalone przez organ w wyniku oględzin cechy przedmiotowej przyczepy dopuszczalne i niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy byłoby dopatrywania się w tej czynności dowodu przeciwko treści wskazanego dokumentu urzędowego (art. 76 § 3 k.p.a.). Tym bardziej przedwczesne byłoby rozważanie, czy dla załatwienia nin. sprawy niezbędne byłoby podważenie w postępowaniu nadzwyczajnym samej decyzji o rejestracji przyczepy. Obecnie, z uwagi na treść art. 16 § 1 i art. 76 § 1 k.p.a. wymagałoby uznania, że w dacie wydania decyzji rozbiórkowej przyczepa skarżącego była pojazdem w rozumieniu omawianej ustawy. Przykładowo w postępowaniu podatkowym odmawia się organom uprawnienia do samodzielnego (poza treścią dowodu rejestracyjnego) ustalania rodzaju pojazdu (wyroki NSA sygn. I SA/Wr 1256/99, III SA 2793/03). Dowód rejestracyjny spełnia więc dwojaką rolę, gdyż potwierdza wydanie decyzji o zarejestrowanie pojazdu oraz jest dokumentem stwierdzającym dopuszczenie zarejestrowanego pojazdu do ruchu (cyt. uchwała OPS 6/01).

W art. 1a ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. unormowano definicję budowli nawiązującą do określenia tego pojęcia w prawie budowlanym. Dla skarżącego było istotne, że zgodnie z omawianą ustawą podatkową, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegały budowle znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy (por. W. Miemiec "Opodatkowanie tymczasowych obiektów budowlanych" NZS z 2003r. z. 2/19). W przepisach omawianej ustawy regulujących opłatę targową, nastąpiła zmiana. Początkowo ustawa ta w art. 15 ust. 2 definiowała targowisko jako wszelkie miejsca, z których prowadzony jest handel, w szczególności z przyczep lub pojazdów samochodowych. Od dnia 1.01.2003r. (nowelizacja w Dz.U. z 2002r. Nr 200, poz. 1683) przepis art. 15 ust. 2 stanowi, że targowiskami są wszelkie miejsca, w których prowadzony jest handel, bez wymienienia tych miejsc (próba określenia takich miejsc w ust. 2a okazała się niekonstytucyjna, por. Dz.U. z 2009r. Nr 215, poz. 1674 wyrok TK K 7/8 z 8.12.2009r.). Stąd nie ma w przepisach omawianej ustawy źródła ewentualnego rozróżnienia obiektów budowlanych i pojazdów, w sposób rozłączny (por. wyrok NSA z 8.12.1992r. SA/Lu 694/92). Zgodnie z art. 16 tej ustawy od opłaty targowej zwolnione są osoby, które są podatnikami podatku od nieruchomości w związku z przedmiotami opodatkowania położonymi na targowiskach. Przykładowo od obiektu kontenerowego będącego budowlą i położonego na targowisku pobierany będzie podatek od nieruchomości i gdy handel w nim będzie dokonywał podatnik tego podatku, nie będzie ponosił opłaty targowej. Omawiane zwolnienie ma zatem charakter przedmiotowy. W ramach nin. sprawy w ocenie Sądu zbędne byłoby uwzględnienie sposobu stosowania przepisów ustaw podatkowych wobec skarżącego w odniesieniu do przedmiotowej przyczepy. Okoliczność, że dla organu podatkowego przyczepa ta nie stanowi budowli, wcale nie wyklucza uznania, że dla organu nadzoru budowlanego będzie to jednocześnie budowla – z uwagi na sposób jej użytkowania i przeznaczenie. Z woli skarżącego obiekt ten posiada dodatkową cechę w postaci zarejestrowania go jako pojazdu i tym wyłącznie różni się od dowolnego innego pawilonu, gastronomicznego ustawionego (wybudowanego) na działce. Jak już wskazano, omawiane tutaj zagadnienia prawne powinien najpierw rozważyć organ, aby zrealizować powinność z art. 107 § 3 k.p.a., a dopiero następnie Sąd dokona oceny rozstrzygnięć organu i wówczas ewentualnie wyda wiążące oceny prawne (art. 153 p.p.s.a.). Bez pełnego odniesienia się do argumentacji prawnej skarżącego, przy uwzględnieniu również wstępnych ocen zawartych w nin. wyroku, wydana ewentualnie kolejna decyzja rozbiórkowa obarczona będzie istotną wadą. Sąd wyraża kolejno ocenę, że ewentualna zmiana podstawy prawnej nakazu rozbiórki będzie dopuszczalna w ramach nin. postępowania, prowadzonego w sprawie samowoli budowlanej bez ścisłego doprecyzowania na samym początku podstawy prawnej (zawiadomienie z dnia 14.05.2007r.).

W tym stanie rzeczy należało zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 b i c p.p.s.a. oraz art. 152 i art. 200 p.p.s.a., orzec jak w sentencji.

W toku dalszego postępowania, o ile nie stało się ono bezprzedmiotowe z przyczyn faktycznych, organ ponowi oględziny w celu ustalenia aktualnego sposobu użytkowania i cech technicznych przedmiotowej przyczepy, dokona samodzielnego rozważenia zagadnień prawnych poruszonych w zarzutach skarżącego, uwzględni aktualne unormowania dotyczące obiektów wymagających zgłoszenia z wyłączeniem przypadku uregulowanego obecnie w art. 29 ust. 1 pkt 12 prawa budowlanego i rozważy stosownie procedurę legalizacji przewidzianej w art. 48 prawa budowlanego – o ile nadal uzna, przedmiotową przyczepę za budowlę (tymczasowy obiekt budowlany). W nawiązaniu do zarzutów skargi wymaga podkreślenia, że przepisy art. 48 ust. 1 (lub art. 49 b ust. 1) prawa budowlanego stanowią dostateczną podstawę prawną decyzji rozbiórkowej, zaś Sąd administracyjny nie prowadzi dowodów potrzebnych w sprawie administracyjnej w ogóle, w tym dowodu z opinii biegłego w szczególności; dowód ten ewentualnie wykorzysta organ.

H.B. 18.05.2010r.