Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 679/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 .par. 1 pkt 5, art. 7, 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2011 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego A. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2011 r. stwierdzającą, że A. P. (zwany dalej "skarżącym") od [...] stycznia 1999 r. do [...] lipca 2011 r. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą.

Do powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z prośbą o wydanie decyzji w sprawie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego przez skarżącego z tytułu prowadzenia przez ww. osobę pozarolniczej działalności gospodarczej. Rozpatrując ww. wniosek Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. stwierdził, że skarżący od [...] stycznia 1999 r. do [...] lipca 2011 r. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie w którym stwierdził, że w zakreślonym w decyzji okresie czasu nie podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia rozpoznając odwołanie uznał, że jest ono bezpodstawne i w pełni potwierdził rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w sprawie organ stwierdził, że z dokumentów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie tj. z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej Urzędu Miasta [...] z dnia [...] lipca 2011 r. wynika, że skarżący posiadał wpis do ewidencji działalności gospodarczej pod numerem [...] z datą rozpoczęcia działalności gospodarczej od [...] marca 1994 r. Działalność została zawieszona od dnia [...] lipca 2011 r. Ponadto skarżący przekazał decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] stwierdzającą, że jako osoba prowadząca działalność na własny rachunek w zakładzie produkcyjnym nie podlega od [...] marca 1994 r. obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu. Odnosząc się do tego dowodu organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin (Dz. U. z 1989 r. Nr 46, poz. 250 z późn. zm.), ubezpieczeniu nie podlegały osoby prowadzące działalność określoną w art. 1, które były równocześnie pracownikami zatrudnionymi w wymiarze czasu pracy nie niższym niż połowa wymiaru obowiązującego w danym zawodzie albo były objęte odrębnymi przepisami w zakresie zaopatrzenia emerytalnego lub ubezpieczenia społecznego – przepis ten utracił moc z dniem 1 stycznia 1999 r. w oparciu o art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie.

Mając na uwadze te ustalenia organ stwierdził, że skarżący prowadził działalność gospodarczą w latach 1999-2011 i z uwagi na uzyskiwanie przychodów z więcej niż jednego tytułu obowiązany był do opłacania składki z każdego z tych tytułów odrębnie. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że brak jest podstaw do weryfikacji decyzji organu I instancji i przychylenia się do żądania skarżącego.

Na decyzję organu II instancji skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił:

1) nieważność decyzji z powodu naruszenia przepisu art. 156 § 1 pkt. 3 kpa polegającą na wydaniu zaskarżonej decyzji o podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu, w sprawie rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, wydaną przez ZUS w 1994r.;

2) naruszenie przepisów art. 8, art. 77 kpa oraz art. 107 kpa polegające na nieuwzględnieniu treści decyzji ZUS nr [...] stwierdzającej, że skarżący jako osoba prowadząca działalność nie podlega od [...] marca 1994r. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu oraz niewyjaśnienie w uzasadnieniu, dlaczego wcześniejsza decyzja ZUS pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej;

3) naruszenie przepisu art. 107 kpa § 3 kpa polegające na pominięciu okoliczności okresowego niewykonywania działalności gospodarczej z powodu sezonowego charakteru działalności;

4) naruszenie przepisu art. 66 ustawy ust. 1 pkt. 1 lit c z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, polegające na błędnym przyjęciu, ze skarżący podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu wykonywania działalności gospodarczej w całym okresie wskazanym w decyzji;

5) naruszenie przepisu art. 69 ust. 1 w/w ustawy w związku z art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez przyjęcie, że skarżący podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu także w okresach niewykonywania działalności;

6) naruszenie przepisu art. 82 ust. 2 ustawy o świadczeniach zdrowotnych (...) polegające na uznaniu, że skarżący podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu także w okresach, w których nie uzyskiwał przychodów z powodu sezonowego zaprzestania prowadzenia działalności.

Uzasadniając swoją skargę skarżący wskazał, że w oparciu o ostateczną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] nie podlegał on obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Zdaniem skarżącego wpis do ewidencji działalności gospodarczej nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania, że działalność ta jest faktycznie i nieprzerwanie wykonywania. Tymczasem prowadzona przez niego działalność gospodarcza była faktycznie wykonywana tylko w okresie wiosenno - letnim. Zatem składaka na ubezpieczenie zdrowotne powinna być płacona tylko w okresie w którym uzyskiwał on faktyczne przychody z tej działalności, a zwolniony w miesiącach, w których faktycznie działalność ta nie była prowadzona.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawę prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. – Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Badając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja, wydana w I instancji naruszają prawo.

Skarga A. P. formułuje zarzuty naruszenia przepisów postępowania jak również prawa materialnego. Powyższe nieprawidłowości, zdaniem skarżącego, skutkują stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie uzasadniają jej uchylenie.

Sąd przychylił się do stwierdzenia skarżącego, że organy obu instancji prowadząc postępowanie nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności, przez co doszło do naruszenia art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy

Skarżący jako emeryt, podejmując działalność gospodarczą uzyskał decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddziału w [...] z dnia [...] czerwca 1994 r. stwierdzającą, że nie podlega on od dnia [...] marca 1994 r. obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu. Decyzja ta do chwili obecnej pozostaje w obrocie prawnym. Należy stwierdzić, że zmiana z dniem 1 stycznia 1999 r. przepisów, na które powołuje się organ nie spowodowała automatycznego uchylenia bądź wygaśnięcia tej decyzji. Skarżący, zatem, działając w zaufaniu do władzy publicznej miał prawo uważać, że z tytułu prowadzonej działalności nie ma obowiązku odprowadzać składek na ubezpieczenie społeczne. Uchybieniem ze strony organów było to, że nie wyjaśniły wpływu tej decyzji na wydanie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Kwestia te wymaga zbadania przy ponownym rozpoznaniu sprawy, albowiem ubezpieczeniu zdrowotnemu podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym.

Niezależnie od powyższego A. P. podniósł w skardze, że jego działalność polegająca na produkcji i sprzedaży nawozów nie była prowadzona nieprzerwanie. Z uwagi na sezonowość prac rolniczych, ogrodniczych i sadowniczych nie było zapotrzebowania na nawozy przez cały rok. W pewnych okresach nie prowadził on produkcji i jego zdaniem te okresy powinny być wyłączone z ustalonego w decyzji okresu podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Stanowisku skarżącego, że kwestie te powinny być wyjaśnione nie można odmówić słuszności, albowiem obowiązek ubezpieczenia powstaje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej do dnia jej zaprzestania. Sam wpis do ewidencji działalności gospodarczej stwarza tylko domniemanie, że działalność ta jest prowadzona. Nie wyklucza to możliwości przeprowadzenia przeciwdowodu, że mimo wpisu działalność nie była prowadzona, tym bardziej, że do 2008 r. nie było prawnej instytucji zawieszenia działalności gospodarczej. Wprawdzie okoliczności okresowego prowadzenia działalności skarżący nie podnosił w trakcie postępowania a uczynił to dopiero w skardze istnieje podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na wystąpienie przesłanki wznowieniowe (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.)

W tym stanie z uwagi na stwierdzenie uchybienia zaskarżone decyzje nie mogą się ostać i podlegają uchyleniu stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 b i c p.p.s.a. Rozstrzygnięcie jak w pkt 2 i 3 wyroku Sąd oparł na art. 152 i 200 p.p.s.a.