Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 427/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6013 Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) SWSA Joanna Człowiekowska SWSA Magda Froncisz po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. N. na decyzję nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 18 lutego 2021 r., znak [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania skargę oddala.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego -ziemskiego w K. decyzją nr [...] z dnia 7 sierpnia 2020r., znak: [...] na podstawie art. 71a ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1333, dalej: u.p.b.) nakazał E. N. - właścicielowi budynku zlokalizowanego na działce nr [...] w Z., gm. Z. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania tj. funkcji mieszkalnej lokalu znajdującego się na parterze budynku mieszkalnego na działce nr [...] w Z., gm. Z., użytkowanego jako lokal usługowy [...]

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od tej decyzji przez E. N. Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 18 lutego 2021 r., znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W jej uzasadnieniu organ odwoławczy opisał stan faktyczny i przeprowadzone przez organ I instancji dowody, a wśród nich oględziny przeprowadzone w dniach 28 listopada 2018r. i 16 kwietnia 2019 r.

W dniu 21 kwietnia 2020r. organ I instancji, działając na podstawie art. 71a ust. 1 u.p.b., wydał postanowienie nr [...], znak: [...], którym postanowił wstrzymać użytkowanie lokalu (aktualnie wykorzystywanego jako placówka [...] zlokalizowanego na parterze w budynku mieszkalnym przy ul. [...], położonym na dz. nr [...] w m. Z., gm. Z.. Postanowieniem tym nałożono również na inwestora i właściciela lokalu - E. N. obowiązek przedłożenia w PINB wyspecyfikowanej w sentencji dokumentacji, w tym oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i zaświadczenia Wójta Gminy Z. o zgodności dokonanej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy, ekspertyzy technicznej oraz pozwoleń, uzgodnień i opinii wymaganych odrębnymi przepisami w terminie do 31 sierpnia 2020r. (k: 52-53 akt PINB).

W dniu 9 czerwca 2020r. E. N., w nawiązaniu do postanowienia nr [...] z dnia 21.04.2020r., przedłożył na dziennik podawczy organu I instancji 2 egzemplarze dokumentacji, o której mowa w postanowieniu.

W dniu 16 lipca 2020r. dokonano kontroli lokalu użytkowego na działce nr [...] w Z., gm. Z. przeznaczonego na placówkę [...] W protokole kontroli wskazano: "W dniu dzisiejszym stwierdzono, że w lokalu usługowym na parterze budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] w Z., gm. Z. prowadzone są usługi [...] - lokal czynny. W lokalu, w cz. dostępnej dla klientów znajdowała się 1 osoba (pracownica). Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół, który wraz z dokumentacja fotograficzną został dołączony do akt sprawy" (k: 61-62 akt PINB).

Organ odwoławczy w pierwszej kolejności stwierdził, że w tej sprawie zastosowanie znajdą przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją tej ustawy wprowadzoną ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy -Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471).

Materialnoprawną podstawą wydania skarżonej decyzji jest art. 71a ust. 4 u.p.b., zgodnie z którym przypadku niewykonania w terminie obowiązku wstrzymania użytkowania obiektu lub jego części lub też przedłożenia określonych dokumentów, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, albo zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust 3-5, właściwy organ, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.

W przedmiotowej sprawie kluczowym jest określenie, czy dokonano zmiany sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] w Z., gm. Z. jako lokalu usługowego [...]

Definicję zmiany sposobu użytkowania zawarto w 71 ust. 1 u.p.b, zgodnie z którym: Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń; podjęcie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zaliczanej do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Ustalenie, iż nastąpiła zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części sprowadza się do wyjaśnienia, czy i w jakim zakresie podjęcie lub zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności związanej z jego użytkowaniem wpływa na zmianę wymagań stawianych obiektowi, związanych głównie z bezpieczeństwem jego dalszego, zmienionego użytkowania. Nie każda faktyczna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego będzie zmianą sposobu użytkowania w rozumieniu art. 71 ust. 1 p.b. Organ musi zbadać czy w wyniku zmiany faktycznego sposobu użytkowania danego obiektu lub jego części doszło do zmiany w zakresie określonych w art. 71 ust. 1 oraz art. 5 p.b. warunków technicznych oraz użytkowych danego obiektu (lub jego części). Zasadne jest zatem reglamentowanie nowego sposobu użytkowania obiektu ze względu na podjęcie działalności, do której mają zastosowanie inne (względem dotychczasowego sposobu użytkowania) normy wynikające z przepisów prawa - z reguły z zakresu bezpieczeństwa, czy techniczne.

Organ I instancji w dniu 28 listopada 2018r. w wyniku przeprowadzonych oględzin ustalił, iż lokal przeznaczony jest na usługi "[...]".

Podjęcie w części budynku mieszkalnego działalności usługowej stanowi zmianę sposobu użytkowania obiektu w rozumieniu przepisu art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, bowiem w sposób oczywisty wiąże się ze zmianą warunków higieniczno-sanitarnych, pracy oraz bezpieczeństwa pożarowego obiektu. Takie działania, zgodnie z art. 71 ust. 2 u.p.b. budowlanego, wymagają dokonania zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Brak takiego zgłoszenia kwalifikuje działanie właściciela obiektu jako samowolną zmianę sposobu użytkowania i w celu jej legalizacji wymaga przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 71 a u.p.b., a więc również nałożenia opłaty legalizacyjnej za samowolną zmianę sposobu użytkowania.

Do stwierdzenia, iż w konkretnym stanie faktycznym nastąpiła zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części konieczne jest wcześniejsze ustalenie ostatniego, znanego legalnego sposobu jego użytkowania.

Pismem z dnia 30 stycznia 2018r., znak: [...] organ I instancji zwrócił się do Starostwa Powiatowego w K. o udzielenie informacji (...) czy na działce nr [...] w m. Z. (...) aktualny właściciel - Pan E. N. (...) wydano decyzję o pozwoleniu na budowę, rozbudowę, nadbudowę lub dokonano zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania lub prowadzenia robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę, ewentualnie czy został wniesiony sprzeciw do dokonanego zgłoszenia. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 7 lutego 2020r., znak: [...] Wydział Architektury, Budownictwa, Inwestycji i Remontów - Starostwa Powiatowego w K. Referat III F. W. poinformował, iż w dniu 19.09.2008r. wpłynął wniosek zmiany sposobu użytkowania znak [...], którego inwestorem była E. O. (...) dot.: "Zmiana sposobu użytkowania budynku mieszkalno -gospodarczego na działalność edukacyjną - przedszkolną na działce nr [...] w m. Z., gm. Z." do którego w dniu 16.10.2008r. została wydana decyzja sprzeciwu. W pozostałych prowadzonych rejestrach zgłoszeń zmian sposobu użytkowania w latach 2005 - 2018 nie odnaleziono sprawy j/w. Ponadto w aktach administracyjnych organu I instancji zalega uwierzytelniona za zgodność z oryginałem kserokopia decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 27 stycznia 2017r., znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla Inwestora: E. N. obejmujące zamierzenie budowlane pn.: Nadbudowa i przebudowa domu jednorodzinnego wraz z wewnętrzną instalacją energii elektrycznej (w budynku) na działce nr [...] w miejscowości Z.. Jak wskazano w projekcie budowlanym zatwierdzonym w decyzji pozwolenia na budowę Nr [...] z dnia 27 stycznia 2017r.: Istniejący dom jednorodzinny piętrowy, niepodpiwniczony z poddaszem nieużytkowym. Nie projektuje się zmian w przeznaczeniu i programie użytkowym obiektu. Zawiadomieniem z dnia 19 października 2018r. poinformowano o zakończeniu budowy.

Tym samym należy bezsprzecznie stwierdzić, iż zmieniono sposób użytkowania części budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości Z., tj. lokalu znajdującego się na parterze budynku mieszkalnego na działce nr [...] w miejscowości Z., gm. Z., użytkowanego jako lokal usługowy [...], co spowodowało m.in. zmianę warunków higieniczno-sanitarnych, czy bezpieczeństwa pożarowego, o których mowa w art. 71 ust. 1 u.p.b. Zmiana ta wymagała uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W toku postępowania administracyjnego ustalono, iż zgłoszenia takiego nie dokonano.

W dniu 16 lipca 2020r. dokonano kontroli lokalu użytkowego stwierdzając dalsze użytkowanie lokalu jako placówki [...].

Zgodnie z art. 71a ust. 4 u.p.b.: W przypadku dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, właściwy organ, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Wydanie decyzji w oparciu o art. 71a ust. 4 u.p.b. jest obowiązkiem organu nadzoru budowlanego w przypadku wystąpienia wymienionych w nim przesłanek.

Skarżący wskazuje w odwołaniu, iż "Wspomniany lokal od kilkudziesięciu lat był używany jako lokal użytkowy początkowo przez mojego ojca jako zakład rzemieślniczy a ostatnio jako placówka [...]".

Odnosząc się do tego zarzutu wyjaśniono, iż z powołanego wcześniej pozwolenia na rozbudowę wynika, że mamy do czynienia z budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym.

Organ odwoławczy podkreślił, że właściciel dz. nr [...] w m. Z. - E. N. nie podporządkował się nakazowi wstrzymania użytkowania lokalu (aktualnie wykorzystywanego jako placówka [...] zlokalizowanego na parterze w budynku mieszkalnym przy ul. [...], położonym na dz. nr [...] w m. Z., gm. Z., co zgodnie z przepisami art. 71a ust. 4 u.p.b., obligowało organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania tej części obiektu. Podnoszone zatem przez stronę zarzuty związane z podjęciem przez nią działań w kierunku legalizacji samowoli użytkowej, w tym przygotowanie odpowiednich dokumentów nie miało już żadnego znaczenia dla zastosowania wymienionego przepisu, a zatem i zarzuty związane z niezbadanie tych kwestii przez organy nie mogły być skuteczne.

Skarżący wskazał, iż organ I instancji naruszył art. 77 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organ administracji przy rozpatrywaniu materiału dowodowego obowiązany jest do weryfikacji prawidłowości proceduralnej uzyskania dowodu oraz znaczenia materialnego dowodu dla danej sprawy. W ocenie MWINB organ I instancji zgromadził materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie w sposób wyczerpujący.

W realiach niniejszej sprawy nie zostały naruszone przepisy prawa procesowego. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło wyjaśnienie istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 k.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W tym stanie rzeczy MWINB podziela argumentację rozstrzygnięcia organu I instancji, ponieważ jest ona zgodna z obowiązującym prawem i ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnym w tym przedmiocie.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Inspektor Nadzoru Budowlanego organ pierwszej instancji zgromadził materiał dowodowy wystarczający do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a jego rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Organ odwoławczy kierując się zasadą prawdy obiektywnej, w trybie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. był zobligowany do utrzymania skarżonej decyzji w mocy.

Opisaną wyżej decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie E. N.. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż poprzedni sposób użytkowania to była funkcja mieszkalna, podczas gdy w lokalu na parterze prowadzona była działalność przez ostatnich kilkadziesiąt lat, a nadto, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca były przedwczesne wobec nie wydania postanowienia o ustaleniu opłaty legalizacyjnej wobec spełnienia warunku określonego wart.71a. ust. 1 pkt.2 a,

- dodatkowo, że w postępowaniu niniejszym nie brała udziału strona, której sprawa ta dotyczy.

Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi wskazał, że zaskarżone decyzje nie mogą się ostać, gdyż wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 71a ust. 2 ustawy prawo budowlane. Formalne zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania zostało uzupełniony na wezwanie PINB i zgodnie z powołanym przepisem powinno dojść do wydania postanowienia legalizującego sposób użytkowania, jednak stosowne postanowienie nie zostało do dzisiaj wydane. Organ powinien potwierdzić stan prawny lokalu skoro zostały spełnione wszystkie przesłanki i jest to zgodne ze stanem faktycznym i słusznym interesem strony. Stąd przedwcześnie zostały wydane zaskarżone decyzje.

Dodatkowo podkreślenia wymaga fakt, że aktualnym dysponentem lokalu jest od 2017 roku [...] i także ten podmiot powinien być stroną niniejszego postępowania, gdyż zaskarżone decyzje dotyczą jego żywotnych interesów tj. możliwości dalszego prowadzenia placówki. Poczta przed podpisaniem umowy sprawdziła przydatność lokalu dla jej potrzeb oraz spełniania przez ten lokal wszystkich wymaganych przesłanek do jego użytkowania na potrzeby placówki pocztowej. Jest to także niezbite potwierdzenie, że lokal nie miał charakteru mieszkalnego, gdyż został zaaprobowany na potrzeby placówki pocztowej. Za utrzymaniem dotychczasowego, faktycznego sposobu użytkowania lokalu przemawiają także względy społeczne - dostępność usług pocztowych dla mieszkańców.

W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Na wstępie należy wskazać, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.

Do dnia dzisiejszego stan epidemii nie został odwołany.

Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3).

Na mocy art. 15zzs4 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 maja 2021 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według tak określonych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że jest ona prawidłowa, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokalu znajdującego się na parterze budynku mieszkalnego na działce nr [...] w Z., gm. Z., użytkowanego jako lokal usługowy [...] Organy obu instancji ustaliły, że jest to budynek mieszkalny jednorodzinny, a wskazana wyżej zmiana sposobu użytkowania nastąpiła w sposób samowolny tj. bez wymaganego przez art. 71 ust. 2 ustawy Prawo budowlane zgłoszenia. Skarżący z jednej strony twierdzi, że od kilkudziesięciu lat lokal na parterze nie jest użytkowany jako mieszkalny, lecz jako użytkowy, zaś z drugiej strony domaga się zakończenia procesu legalizacji zmiany sposobu użytkowania.

Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy Prawo budowlane przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń (pkt 2); podjęcie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zaliczanej do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (pkt 3).

Organy nadzoru budowlanego słusznie uznały, że w związku z rozpoczęciem działalności w lokalu na parterze budynku mieszkalnego na działce nr [...] w Z., gm. Z. przez [...] doszło do zmiany warunków bezpieczeństwa pożarowego, pracy, higieniczno – sanitarnych. Stosownie do ust. 2 art. 71 zmiana ta wymagała zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej, czego właściciel nie uczynił. W tej sytuacji wszczęto i przeprowadzono postępowanie legalizacyjne, o którym mowa w art. 71 ustawy Prawo budowlane:

W razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, organ nadzoru budowlanego, w drodze postanowienia:

1) wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części;

2) nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2 (ust. 1).

Po upływie terminu lub na wniosek zobowiązanego, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i - w przypadku stwierdzenia jego wykonania - w drodze postanowienia ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie (ust. 2).

Do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu (ust. 3).

W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, albo zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3-5, organ nadzoru budowlanego, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (ust. 4).

Przyczyną wydania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania na podstawie cytowanego art. 71 ust. 4 ustawy Prawo budowlane nie było niewykonanie obowiązków nałożonych wcześniej w postanowieniu legalizacyjnym, bo te zostały wykonane, lecz dalsze – pomimo wstrzymania – użytkowanie lokalu na potrzeby usług pocztowych.

Postanowienie wstrzymujące użytkowanie lokalu na podstawie art. 71a ust. 1 u.p.b., organ I instancji wydał w dniu 21 kwietnia 2020 r., a fakt dalszego użytkowania lokalu jako placówki usługowej [...] stwierdzono 16 lipca 2020 r. Niedostosowanie się do wydanego postanowienia jest więc oczywiste. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego zobligowany jest do wydania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania, niezależnie od innych okoliczności. Dotyczy to również wskazywanych przez skarżącego "względów społecznych" tj. konieczności zapewnienia mieszkańcom dostępności usług pocztowych. Z punktu widzenia treści przytoczonego wyżej art. 71 ust. 4 ustawy Prawo budowlane okoliczność ta jest bez znaczenia dla rozstrzygnięcia.

Niewykonanie postanowienia wstrzymującego użytkowanie lokalu wyklucza również dalsze prowadzenie legalizacji. Zarzuty skarżącego są w tym zakresie bezzasadne, bowiem nie wykonując postanowienia wstrzymującego dotychczasowe użytkowanie lokalu sam siebie pozbawił możliwości zalegalizowania takiego sposobu użytkowania.

W tym miejscu należy odnieść się do kwestii pominięcia w postępowaniu [...] W ocenie Sądu zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. To skarżący jako właściciel nieruchomości jest legitymowany do występowania jako strona postępowania. Ewentualna umowa łącząca go z [...] na mocy której oddał lokal na parterze tej spółce do używania, nie daje jej legitymacji do udziału w postępowaniu. To na E. N. ciążył obowiązek powstrzymania dalszego użytkowania lokalu zgodnie z postanowieniem z 21 kwietnia 2020 r. i to on obecnie odpowiada za wykonanie zaskarżonej decyzji.

Nie może odnieść skutku również zarzut, że przedmiotowy lokal od kilkudziesięciu lat nie jest użytkowany jako mieszkalny. O tym, że budynek położony przy ul. [...], na dz. nr [...] w m. Z. jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym świadczy przede wszystkim treść decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 27 stycznia 2017r., znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla Inwestora: E. N. obejmującej zamierzenie budowlane pn.: Nadbudowa i przebudowa domu jednorodzinnego wraz z wewnętrzną instalacją energii elektrycznej (w budynku) na działce nr [...] w miejscowości Z.. W projekcie budowlanym zatwierdzonym tą decyzją wskazano: "Istniejący dom jednorodzinny piętrowy, niepodpiwniczony z poddaszem nieużytkowym. Nie projektuje się zmian w przeznaczeniu i programie użytkowym obiektu."

Z kolei w Starostwie Powiatowym w K. nie odnaleziono dokumentów wskazujących na zmianę sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu w latach 2005 – 2018, za wyjątkiem wniosku z dnia 19.09.2008r. o zmianę sposobu użytkowania: "Zmiana sposobu użytkowania budynku mieszkalno - gospodarczego na działalność edukacyjną - przedszkolną na działce nr [...] w m. Z., gm. Z.", inwestor E. O.. Sprawa zakończyła się wniesieniem sprzeciwu w dniu 16.10.2008r.

Nawet jeżeli ojciec skarżącego prowadził w tym lokalu działalność w postaci [...] (na potwierdzenie czego skarżący dołączył do akt sprawy kopię legitymacji członkowskiej Stowarzyszenia [...]), to i tak nie zmienia to charakteru budynku jako mieszkalnego – jednorodzinnego, a rozpoczęcie w nim działalności przez [...] musi zostać zakwalifikowane jako zmiana sposobu użytkowania. Faktyczny sposób użytkowania nie prowadzi z biegiem czasu do swoistej legalizacji nowej funkcji, a do tego jak się zdaje zmierza argumentacja skarżącego. Jeśli lokal był użytkowany nie jako mieszkalny, lecz użytkowy, bez dopełnienia niezbędnych formalności, to nawet kilkudziesięcioletnie użytkowanie pozostaje w dalszym ciągu niezgodne z prawem.

Jak wynika z powyższego organy obu instancji prawidłowo ustaliły wszystkie istotne okoliczności faktyczne i właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego. Zarzuty skarżącego dotyczące obu tych kwestii nie mogły odnieść skutku.

Z powyższych względów skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu – na podstawie art. 151 p.p.s.a.