Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1500/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6167 Rybołówstwo morskie i rybactwo śródlądowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit a, art. 200
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2017 r. sprawy ze skargi J.W. na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu kwoty uiszczonej tytułem kary pieniężnej wraz z odsetkami za zwłokę 1) uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w zakresie odsetek; 2) w pozostałej części umarza postępowanie; 3) zasądza od Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej na rzecz J. W. kwotę 477 zł (słownie: czterysta siedemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z dnia 17 maja 2016 roku wniesionej przez J. W. (dalej: Skarżący) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia [...] marca 2016 r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w S. z dnia [...] grudnia 2015 r. orzekającą o zwrocie kwoty 1000 zł uiszczonej tytułem kary pieniężnej wymierzonej decyzją z dnia [...] maja 2016 roku wraz z odsetkami za zwłokę od dnia 28 stycznia 2013 roku.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Decyzją z [...] maja 2006 r. Okręgowy Inspektor Rybołówstwa Morskiego w S. wymierzył J. W. - armatorowi i kapitanowi statku rybackiego [...] - karę pieniężną w wysokości 1. 000 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w dniu 22 grudnia 2005 r. armatorzy łodzi rybackich [...] R. M. i [...] R. R. zgłosili na piśmie inspektorowi rybołówstwa morskiego w D., że 19 grudnia 2005 r. kuter rybacki [...], prowadząc połowy trałowe na łowisku E-2 uszkodził wystawione tam przez nich, oznakowane sieci stawne (nety dorszowe). Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ uznał, że J. W. świadomie spowodował uszkodzenie wystawionych na tym samym łowisku sieci netów dorszowych należących do armatorów łodzi rybackich [...] i [...] poprzez niezachowanie bezpiecznej odległości trałowania swoim statkiem.

Takie działanie - zdaniem organu - stanowiło naruszenie przepisów art. 36 ust. 1 i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie (Dz. U. Nr 62 poz. 574 z p. zm., dalej jako ustawa o rybołówstwie) oraz § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie wymiarów i okresów ochronnych organizmów morskich oraz szczegółowych warunków wykonywania rybołówstwa morskiego (Dz. U. Nr 172 poz. 1806 z p. zm.). Z tego względu, zgodnie z § 3 pkt 27 i pkt 28 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie (Dz. U. Nr 76, poz. 671), armatorowi i kapitanowi statku rybackiego [...] – J. W. organ I instancji wymierzył karę pieniężną w wysokości 1. 000 zł.

Decyzją z [...] listopada 2006 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 20 czerwca 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 345/07, uchylił decyzję organu odwoławczego ze względów procesowych. Sąd wskazał, że do organu wpłynęły dwa odwołania: strony i pełnomocnika strony, natomiast organ nie rozpoznał odwołania złożonego przez pełnomocnika strony. Wyrok nakazujący rozważenie argumentacji obydwu odwołań uprawomocnił się.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] stycznia 2008 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Jednakże na skutek skargi J. W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 listopada 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1493/08, uchylił decyzję organu odwoławczego z [...] stycznia 2008 r. z uwagi na niezastosowanie się przez ten organ do oceny prawnej zawartej w pierwszym wyroku WSA w Warszawie z 20 czerwca 2007 r.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi - rozpoznając sprawę po raz trzeci - decyzją z [...] kwietnia 2009 r. ponownie utrzymał w mocy decyzję Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w S. Organ odwoławczy stwierdził, że wbrew zarzutom Skarżącego podmioty prowadzące połowy za pomocą innych metod niż trałowanie nie miały obowiązku szczególnego zachowania się w postaci wcześniejszego powiadamiania o dokładnym położeniu geograficznym wystawionych sieci w tych obszarach. Zdaniem organu zebrany materiał dowodowy wskazywał, że narzędzie stosowane przez jednostki [...] i [...] w dniu 19 grudnia 2005 r. były oznakowane w sposób zapewniający ich odpowiednią widoczność, tj. były wyposażone m.in. w reflektory radarowe na skrajnych bojkach, pasy taśmy odblaskowej oraz chorągiewki. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że Skarżący, mając przekonanie lub tylko przypuszczenie, że na kursie jego statku mogą znajdować się wystawione sieci, powinien natychmiast zaprzestać trałowania w celu uniknięcia kolizji z wystawionymi sieciami.

Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżący wniósł o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

– obrazę przepisów prawa materialnego, tj; przepisów art. 36 ust 1 w zw. z art. 37 ust. 1 w zw. z art. 63 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż brak winy osoby, która dokonała naruszenia cudzych narzędzi połowowych nie ma wpływu na jej karalność;

– obrazę przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego i wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, dowodów, na których organ się oparł oraz którym odmówił wiarygodności - przez co decyzja nie zawiera oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, odniesienia do dowodów przemawiających na korzyść skarżącego, uzasadnienia odmowy przyznania im wiarygodności i mocy dowodowej oraz uzasadnienia stanowiska organu co do rozbieżności w zebranym materiale dowodowym;

– obrazę przepisów postępowania, tj. art. 153 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez wydanie decyzji nie uwzględniającej oceny prawnej i wskazań Sądu co do dalszego toku postępowania.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł w szczególności, że decyzja organu II instancji stanowi powtórzenie argumentacji zawartej w decyzji tego organu z dnia [...] stycznia 2008 r. Powiela zarówno wykaz dowodów uznanych przez organ II instancji za podstawę rozstrzygnięcia, jak i stanowisko będące oceną zebranego w sprawie materiału dowodowego.

W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał na przebieg zdarzenia morskiego oraz błędy popełnione - jego zdaniem - przez organ w postępowaniu dowodowym. Skarżący stwierdził ponadto, że przepisy karne administracyjne ustawy o rybołówstwie wymagają dla ich zastosowania działania umyślnego, a nie przypuszczenia czy też przekonania, na co wskazuje uzasadnienie decyzji organu II instancji. Dodał też, że zaskarżona decyzja narusza art. 153 p.p.s.a gdyż w toku instancyjnym powtarzając argumenty i uzasadnienie decyzji uchylonej, nie wskazuje faktów i dowodów potwierdzających okoliczności będące podstawą ukarania strony skarżącej administracyjną karą pieniężną, a powołuje się jedynie na fakty i dowody będące już przedmiotem oceny sądowej i stanowiące podstawę uchylenia zaskarżonych decyzji.

Wyrokiem z 4 grudnia 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 1225/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. W. na powyższą decyzję.

W ocenie Sądu w toku postępowania administracyjnego prawidłowo i niespornie ustalono, że skarżący w dniu 19 grudnia 2005 r., prowadząc połów ryb polegający na trałowaniu włokiem dennym, spowodował uszkodzenie narzędzi połowowych należących do innych osób. Wobec niewystąpienia w sprawie okoliczności prawnych wyłączających obowiązywanie zakazu naruszania stanowiących cudzą własność narzędzi połowowych, tj. zaistnienia takiej konieczności ze względu na działanie siły wyższej, bezpieczeństwo żeglugi oraz potrzeby ratownictwa lub nadzoru nad wykonywaniem rybołówstwa (art. 36 ust. 1 ustawy z 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie - Dz. U. Nr 62, poz. 574 ze zm.), stwierdzone uszkodzenie narzędzi połowowych przez skarżącego dawało podstawę do wymierzenia Skarżącemu kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej. Zdaniem Sądu pierwszej instancji ustalenie przez organy stanu faktycznego nastąpiło na podstawie prawidłowo zebranego i ocenionego materiału dowodowego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył J. W., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GSK 375/10, oddalił skargę kasacyjną J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 grudnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1225/09, w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] kwietnia 2009 r.

W uzasadnieniu wyroku podniesiono, że odpowiedzialność na podstawie ustawy o rybołówstwie jest odpowiedzialnością administracyjną i nie jest oparta na zasadzie winy w rozumieniu prawa karnego. Dokonanie w postępowaniu administracyjnym ustaleń, że Skarżący uszkodził cudze narzędzia połowowe, mimo że nie było to konieczne ze względu na działanie siły wyższej, bezpieczeństwo żeglugi ani potrzeby ratownictwa lub nadzoru, uzasadniało nałożenie kary związanej z tymi naruszeniami bez konieczności ustalenia winy Skarżącego.

J. W. pismem z 19 marca 2012 r. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego, zakończonego powyższym wyrokiem NSA, oddalającym skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 grudnia 2009 r. Jako przesłanki wznowienia wskazał:

środki dowodowe w postaci dzienników połowowych jednostek [...] oraz [...] z dnia 19 i 21 grudnia 2005 r. oraz faktury VAT nr [...] z dnia 20 grudnia 2005 r. i faktury VAT nr [...] z dnia 21 grudnia 2005 r., wystawione przez armatora łodzi [...] (R. M. [...]), wykryte ze względu na treść Raportu nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. "[...]" po prawomocnym oddaleniu skargi J. W. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2011 r. (sygn. akt II GSK 375/10), z których to dokumentów wynika, że kuter [...] nie uszkodził netów dorszowych wystawionych przez załogę jednostki [...], albowiem 100 sztuk netów dorszowych wystawionych uprzednio przez załogę łodzi [...] zostało w całości wybranych przez załogę łodzi [...] w dniu 21 grudnia 2005 r., a nie stratowanych przez kuter [...] (art. 273 § 2 p.p.s.a.)

okoliczności faktyczne wynikające z Raportu nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. "[...]", wykryte po prawomocnym oddaleniu skargi J. W. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2011 r. (sygn. akt II GSK 375/10) (art. 273 § 2 p.p.s.a.), zgodnie z którymi:

– nety strałowane w dniu 19 grudnia 2005 r. przez kuter [...] nie były prawidłowo oznakowane w rozumieniu rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 lipca 2004 r. w sprawie wymiarów i okresów ochronnych organizmów morskich oraz szczegółowych warunków wykonywania rybołówstwa morskiego (Dz. U. z 2004 r. Nr 172, poz. 1806), albowiem wyłowione sieci nie były wyposażone w tabliczki identyfikacyjne z oznaką rybacką właściwej jednostki, a boje nie były wyposażone w reflektory radarowe i lampy dające światło koloru żółtego, co skutkowało koniecznością uznania ich za narzędzia połowowe porzucone z zamiarem wyzbycia się ich własności w rozumieniu art. 36 ust. 2 ustawy o rybołówstwie i wykluczało traktowanie tych netów jako sprzętu połowowego stanowiącego cudzą własność w świetle treści art. 36 ust. 1 ustawy o rybołówstwie;

– obserwowane w dniu 19 grudnia 2005 r. od godziny 15.45 przez szypra kutra [...] (J. W.) echa radarowe pochodziły od reflektorów radarowych sieci rybackich wystawionych przez załogę kutra [...], a nie łodzi [...] i [...], albowiem te nie posiadały reflektorów radarowych i lamp, których odbicie byłoby widoczne na radarze.;

3. uzyskanie orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2011 r. (sygn. akt II GSK 375/10) za pomocą przestępstwa złożenia fałszywych zeznań przez armatorów łodzi [...] (R. M.) oraz [...] (R. R.) - art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

W oparciu o tak sformułowane podstawy wznowienia J. W. wniósł o uchylenie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2011 r. (sygn. akt II GSK 375/10), ewentualnie jego zmianę poprzez uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2009 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1225/09), w obu zaś przypadkach zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 22 czerwca 2012 r. po rozpoznaniu wniosku J. W. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2011 r. sygn. akt II GSK 375/10 w sprawie ze skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 1225/09 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie orzekł o wznowieniu postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, a następnie uchylił wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GSK 375/10 i poprzedzający go wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1225/09, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wyroku wskazano, że zgodnie z przepisem art. 282 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznał sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśliła podstawa wznowienia. Rozpoznawana skarga o wznowienie postępowania sądowego została oparta o podstawy wznowienia określone w art. 273 § 1 pkt 2 oraz § 2 p.p.s.a., z których ta druga okazała się uzasadniona i skargę o wznowienie postępowania należało uwzględnić.

Sąd wskazał, że zgodnie z przepisem art. 273 § 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.

Wskazano, że podstawę wznowienia postępowania w niniejszej sprawie stanowiło ujawnienie środków dowodowych w postaci dzienników połowowych jednostek [...] oraz [...] z dnia 19 i 21 grudnia 2005 r. oraz faktur VAT nr [...] z dnia 20 grudnia 2005 r. i nr [...] z dnia 21 grudnia 2005 r., wystawionych przez armatora łodzi [...] (R. M. [...]). Dowody te zostały później, tj. po prawomocnym oddaleniu skargi kasacyjnej J. W. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2011 r. sygn. akt II GSK 375/10, przez niego "wykryte" (odwołując się do terminologii z art. 273 § 2 p.p.s.a.) w związku z treścią Raportu nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. "[...]".

Stwierdzono również, że przedłożone przy skardze o wznowienie postępowania dokumenty niewątpliwie istniały już w trakcie poprzedniego postępowania, jednakże nie były one znane ani Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, gdy wyrokował w dniu 20 kwietnia 2011 roku, ani Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ani organom administracji orzekającym w sprawie, i nie znajdują się w aktach sprawy.

Dlatego też NSA przyjął, że wskazane dokumenty stanowią środki dowodowe, o których mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a., tj. są one nowymi dowodami w przedmiotowej sprawie, z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Stwierdzono również, że takiego waloru w sposób oczywisty nie można przypisać samej "[...].", gdyż dowód ten (Raport nr [...] z dnia [...] stycznia 2012r.) nie istniał w dniu 20 kwietnia 2011 r., tj. w dacie wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II GSK 375/10. Natomiast Sąd zgodził się z opinią autora skargi o wznowienie, że w rezultacie sporządzenia Raportu nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. "[...]", w przedmiotowej sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne (fakty) z ekspertyzy tej wynikające.

W uzasadnieniu wyroku wskazano następnie, że owe nowe okoliczności faktyczne wskazywać mogą na to, że gdyby zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, jak i Naczelny Sąd Administracyjny znały te okoliczności, być może wyraziłyby inny pogląd co do tego, czy w trakcie przedmiotowego zdarzenia morskiego z dnia 19 grudnia 2005 r. rzeczywiście doszło do uszkodzenia ("naruszenia") przez J. W. narzędzi połowowych stanowiących "cudzą własność", czy też nie, i nie ograniczyłyby się wyłącznie do analizy przesłanek, o których mowa w art. 36 ust. 1 ww. ustawy o rybołówstwie, całkowicie pomijając treść ustępu 2 tego artykułu.

Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2013 roku ( sygn. akt. V SA/WA 2377/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2009 roku oraz poprzedzającą ją decyzję Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w S. z dnia [...] maja 2006 roku oraz zasądził na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W uzasadnieniu wyroku wskazał, iż NSA przekazując Sądowi pierwszej instancji sprawę do ponownego rozpoznania – uznał, że, podnoszone przez Skarżącego kwestie (zarzuty) związane z wadliwością dokonanych przez organ, a zaakceptowanych przez Sąd, ustaleń w zakresie stanu faktycznego powinny być ponownie szczegółowo przeanalizowane ponownie w świetle wszystkich nowych okoliczności ujawnionych w skardze o wznowienie, potwierdzonych nowymi środkami dowodowymi w postaci przedłożonych wraz z nią ww. kopii dzienników połowowych jednostek [...] i [...] z dnia 19 i 21 grudnia 2005 r. oraz faktur VAT, wystawionych przez armatora łodzi [...] R. M. Wskazał, iż w sprawie, jak to stwierdził w swoim wyroku z dnia 22 czerwca 2012r. Naczelny Sąd Administracyjny, zaistniały owe nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody, które istniały w dniu wydawania decyzji przez organ I instancji, nie były znane organowi i nie były brane przez niego pod uwagę podczas wydawania decyzji z dnia [...] maja 2006 r.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Okręgowy Inspektor Rybołówstwa Morskiego w S. miał obowiązek odnieść się do wszystkich wskazanych wytycznych wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 558/12, jak również mieć na względzie powyższe uwagi oraz treść obowiązujących przepisów prawa, w szczególności ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie (Dz. U. Nr 62 poz. 574 z p. zm.) i po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu wszystkich okoliczności związanych ze zdarzeniem morskim zaistniałym w dniu 19 grudnia 2005 r. oraz zastosowaniem art. 36 ust. 1 ustawy o rybołówstwie jako podstawy nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej, winien merytorycznie rozpoznać sprawę, ze szczególnym uwzględnieniem nowych okoliczności ujawnionych w wyniku wznowienia postępowania przed sądem, po ewentualnym pozytywnym zweryfikowaniu tych okoliczności w kontekście przesłanki, o której mowa w art. 36 ust. 2 ustawy o rybołówstwie.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...] Okręgowy Inspektor Rybołówstwa Morskiego w S. orzekł o zwrocie J. W. kwoty 1000 zł uiszczonej tytułem kary pieniężnej wymierzonej decyzją Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w S. z dnia [...] maja 2006 r. ([...]) wraz z odsetkami za zwłokę pobieranymi od zaległości podatkowych od dnia 28 stycznia 2013 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że w jego ocenie organ nie przyczynił się do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji, bowiem zarówno Naczelny Sąd Administracyjny, który rozpatrywał skargę o wznowienie postępowania w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 czerwca 2012 r., jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 stycznia 2013 r. wskazały, że podstawę wznowienia postępowania, jak i uchylenia decyzji Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w S. z dnia [...] maja 2006 r. stanowiły dokumenty, które nie były znane organom administracji orzekającym w sprawie.

W wyniku wniesionego odwołania Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej decyzją z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując w uzasadnieniu, że w niniejszej sprawie uchylenie decyzji nastąpiło w wyniku wznowienia postępowania na podstawie art. 273 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W wydanym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 22 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 558/12 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przedłożone przy skardze o wznowienie postępowania dokumenty niewątpliwie istniały już w trakcie poprzedniego postępowania, jednakże nie były one znane ani Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, gdy wyrokował w dniu 20 kwietnia 2011 r., ani organom administracji orzekającym w sprawie, i nie znajdują się w aktach sprawy. Na istotne walory dowodowe tych dokumentów i to, że mogłyby mieć one wpływ na wynik sprawy, wskazała dopiero treść Raportu nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. "[...]". Dlatego też Sąd przyjął, że ww. dokumenty stanowią środki dowodowe, o których mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a,, tj. są one nowymi dowodami w przedmiotowej sprawie, z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Dopiero w rezultacie sporządzenia ww. Raportu nr [...], w przedmiotowej sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne (fakty) z ekspertyzy tej wynikające.

Na powyższą decyzję pełnomocnik J. W. r.pr. M. O. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 131 ust. 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2014 o rybołówstwie morskim (Dz.U. z 2015 r. poz. 222) w zw. z art. 78 § 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613) poprzez uznanie że Okręgowy Inspektor Rybołówstwa Morskiego w S. nie przyczynił się do uchylenia decyzji wymierzającej Skarżącemu karę pieniężną, w sytuacji gdy uchylenie wydanych w sprawie decyzji przez sądy administracyjne są wynikiem szeregu nieprawidłowości proceduralnych, jakie zostały popełnione przez organ pierwszej instancji, a w szczególności pominięcia dokumentów, które znajdowały się posiadaniu tego organu.

Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie w całości decyzji Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia [...] marca 2016 r., [...] oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazał, że organy administracji prowadzące sprawę nie podjęły wszelkich niezbędnych kroków mogących przyczynić się do dokładnego wyjaśnienia sprawy i tym samym nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy. Błędy proceduralne, szczegółowo wskazane w uzasadnieniu skargi, popełnione przez organ przyczyniły się do uchylenia decyzji. Tym samym oprocentowanie powinno być naliczone od dnia powstania nadpłaty.

W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej wniósł o jej oddalenie.

Wskazał, iż decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2009 nr. [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w S. z dnia [...] maja 2006 r. zostały poddane kontroli sądów administracyjnych, najpierw Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2011 r. sygn. akt II GSK oddalił skargę kasacyjną. Oznacza to, że rozpoznające sprawę sądy administracyjne uznały, że wszystkie okoliczności sprawy zostały dostatecznie wyjaśnione i nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, ani przepisów procedury administracyjnej, czego konsekwencją było oddalenie skarg na decyzje. Gdyby, jak twierdzi Skarżący, postępowanie w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej było obarczone szeregiem nieprawidłowości proceduralnych, decyzja organu I instancji oraz organu odwoławczego zostałyby uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia.

Tymczasem dopiero pojawienie się nowych dowodów, z których - jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 558/12 - Strona nie mogła skorzystać w toku postępowania, skutkowało uchyleniem wydanych w sprawie decyzji. Dopiero bowiem Raport nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. "[...]" wskazał na dokumenty, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Tym samym w ocenie organu została spełniona przesłanka z art. 78 § 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613) w postaci braku przyczynienia się organu do uchylenia decyzji. W tej sytuacji odsetki należały się od dnia wydania decyzji o zmianie lub uchyleniu decyzji, tj. w niniejszej sprawie od dnia uchylenia decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 stycznia 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 2377/12.

Na rozprawie w dniu 23 maja 2017 roku Skarżący sprecyzował żądanie skargi w ten sposób, iż wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części odsetek gdyż kwota 1000 zł została mu zwrócona. Wskazał, iż 17 maja 2006 roku kwota ta tytułem kary pieniężnej została przez niego uiszczona na rzecz organu i od tej daty winny zostać liczone odsetki od zwróconej na jego rzecz kwoty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U poz.718 zm.; " p.p.s.a") a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.") Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów uznać należało, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 131 ust. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2014 r. o rybołówstwie morskim, w przypadku uchylenia albo stwierdzenia nieważności decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej albo uwzględnienia skargi na decyzję o wymierzeniu kary pieniężnej przez organ, który wydał decyzję, albo przez sąd administracyjny, uiszczona kara pieniężna podlega zwrotowi w terminie 14 dni od dnia, w którym wydana decyzja lub orzeczenie o zwrocie tej kary stały się ostateczne.

Zgodnie z art. 131 ust. 5 ww. ustawy o rybołówstwie morskim, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749, z późn.zm.).

Zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku.

Podatek zapłacony nienależnie to kwota uiszczona przez podatnika w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej zapłacenia albo obowiązek ten istniał, ale wygasł (L. Etel. Ordynacja podatkowa. Komentarz. Lex 2013).

Nadpłata powstaje, z zastrzeżeniem § 2, z dniem zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej (art. 73 § 1 pkt 1 O.p.).

Zgodnie z art. 78 § 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej, oprocentowanie nadpłaty przysługuje w przypadkach przewidzianych w art. 77 § 1 pkt 1 i 3 od dnia powstania nadpłaty, a jeżeli organ podatkowy nie przyczynił się do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji, a nadpłata nie została zwrócona w terminie - od dnia wydania decyzji o zmianie lub uchyleniu decyzji.

Ustawą z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2015 r. poz. 1649), został uchylony przepis art. 78 § 3 pkt 2 O.p. W obecnie obowiązującym stanie prawnym kwestię tę reguluje przepis art. 78 § 3 pkt 1 O.p..

Zgodnie z art. 78 Ordynacji podatkowej nadpłaty podlegają oprocentowaniu w wysokości równej wysokości odsetek za zwłokę, o których mowa w art. 56 § 1, pobieranych od zaległości podatkowych(§1).

Oprocentowanie przysługuje w przypadkach przewidzianych w art. 77 § 1 pkt 1 i 3 - od dnia powstania nadpłaty, a jeżeli organ podatkowy nie przyczynił się do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji, a nadpłata nie została zwrócona w terminie - od dnia wydania decyzji o zmianie lub uchyleniu decyzji; (§3)

W niniejszej sprawie organ przyjął, iż nie przyczynił, się do powstania przesłanki uchylenia decyzji wymierzającej karę gdyż decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Inspektora Rybołówstwa Morskiego w S. z dnia [...] maja 2006 r. zostały poddane kontroli sądów administracyjnych, najpierw Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2011 r. sygn. akt II GSK oddalił skargę kasacyjną, co oznacza że rozpoznające sprawę sądy administracyjne uznały, że wszystkie okoliczności sprawy zostały dostatecznie wyjaśnione i nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, ani przepisów procedury administracyjnej, czego konsekwencją było oddalenie skarg na decyzje.

Dopiero pojawienie się nowych dowodów, z których - jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 558/12 - strona nie mogła skorzystać w toku postępowania, skutkowało uchyleniem wydanych w sprawie decyzji. Dopiero bowiem Raport nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. "[...]" wskazał na dokumenty, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

W ocenie organu została spełniona przesłanka z art. 78 § 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613) w postaci braku przyczynienia się organu do uchylenia decyzji. W tej sytuacji odsetki należały się od dnia wydania decyzji o zmianie lub uchyleniu decyzji, tj. w niniejszej sprawie od dnia uchylenia decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 stycznia 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 2377/12.

Zdaniem Sądu sformułowanie "nie przyczynił się" należy rozumieć w ten sposób, że uchylenie decyzji nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu, a nie uchylenia w wyniku błędów popełnionych przez ten organ, w tym wypadku postępowania dowodowego. " Nie przyczynienie się" to okoliczności uchylenia decyzji niezależnie od organu, co oznaczałoby, że to nie organ dopuścił, się błędów stanowiących przyczynę uchylenia, ale, że uchylenie wynikało z przyczyn niezależnych od organu.

Uchylenie decyzji z przyczyn naruszenia, czy to przepisów prawa procesowego, czy materialnego przesądza o tym, że to organ przyczynił, że do uchylenia decyzji, a skoro tak, to do oprocentowania nadpłaty stosuje się przepis art. 78 § 3 pkt.1 zdanie pierwsze Op, czyli od dnia powstania nadpłaty.

Należy, też wskazać, iż przepisy ustawy z dnia 19 lutego 2004 roku o rybołówstwie nie wyłączały stosowania ustawy kodeks postępowania administracyjnego, zaś art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2014 roku o rybołówstwie morskim nakazywał stosowanie jego przepisów chyba, ze przepisy ustawy stanowią inaczej.

Zdaniem Sądu przyczynienie się organu do powstania nadpłaty należy stwierdzić w zasadzie w każdym przypadku takiej wadliwości decyzji która powoduje konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Uchylenie takiej decyzji oznacza bowiem, że uregulowanie określonego w tej decyzji obowiązku doprowadziło do powstania nadpłaty. W niniejszej sprawie wpłata dokonana na podstawie decyzji, która została wyeliminowana, jest nadpłatą i podlega zwrotowi łącznie z oprocentowaniem, poczynając od dnia dokonania wpłaty.

Taki pogląd wyraził też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 marca 2013 roku ( II FSK 1577/11).

Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 litera a i art 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] grudnia 2015 roku dn nr [...] w zakresie odsetek ( pkt 1) wyroku.

Orzekając o kosztach jak w pkt. 3 wyroku Sąd uwzględnił regulację zawartą w art. 200 i 205 ppsa.

Wobec zaś sprecyzowanie żądania skargi uznając, iż Skarżący cofnął skargę w części dotyczącej kwoty 1000 zł, która została mu zwrócona, a cofnięcie to jest dopuszczalne na zasadzie przepisu art. 60 w związku z art.161 § 1 pkt 1 ppsa. Sąd orzekł jak w pkt. 2 wyroku.