Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 844/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 października 2020 r. sprawy ze skargi Ł.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 4 maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Ł. L. (dalej także jako "wnioskodawca", "strona" albo "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 4 maja 2020 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia 16 marca 2020 r. nr [...] odmawiającą przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem P. L. (ur. 14 lipca 1964 r.).

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Pismem z dnia 29 stycznia 2020 r. Ł. L. wystąpił z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym w znacznym stopniu ojcem P. L.

Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie decyzją z dnia 16 marca 2020 r. [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] odmówił stronie przyznania wnioskowanego świadczenia. W podstawie prawnej wydanego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji przywołał m.in. art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; powoływanej dalej także w skrócie jako "u.ś.r.").

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że P. L. został zaliczony przez skład orzekający Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] do znacznego stopnia niepełnosprawności, który datuje się od dnia 19 lipca 2018 r., to jest od 54 – go roku życia. W toku postępowania ustalono również, że wnioskodawca nie pracuje zawodowo, gdyż sprawuje opiekę nad swoim ojcem poprzez pomoc w codziennym funkcjonowaniu, wykonywaniu podstawowych czynności życiowych, pielęgnacji oraz rehabilitacji. Z kolei K. L. (małżonka P. L.) sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym synem A. L., na którego ma ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na okres od 1 października 2018 r. do 31 października 2020 r.

W tak ustalonym stanie faktycznym organ orzekający uznał, że wnioskodawca nie spełnił przesłanek uprawniających do przedmiotowego świadczenia, ponieważ niepełnosprawny P. L. pozostaje w związku małżeńskim, przy czym jego małżonka nie legitymuje się orzeczeniem o znaczonym stopniu niepełnosprawności, (art. 17 ust. 5 pkt. 2 lit. a) "u.ś.r."), poza tym jego niepełnosprawność istnieje od 54 - go roku życia (niepełnosprawność nie powstała przed ukończeniem 18 lub 25 roku życia, o którym mowa w art. 17 ust. 1b u.ś.r.).

Odnosząc się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r.

wydanego w sprawie o sygnaturze akt K 38/13 organ pierwszej instancji podkreślił, że przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r., w świetle jednoznacznie wskazanych przez Trybunał Konstytucyjny skutków wydanego wyroku, niezależnie od zmiennych rozstrzygnięć organów odwoławczych, czy sądów administracyjnych (które są wiążące w danej indywidualnej sprawie, w której zostały wydane), pozostaje obowiązującym przepisem prawa.

Po rozpoznaniu odwołania, w którym skarżący podniósł zarzuty naruszenia art. 17 ust. 1b oraz art. 17 ust. 5 pkt 2a u.ś.r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy poddał analizie ustalony w sprawie stan faktyczny po czym wskazał, że stanowisko organu pierwszej instancji odnośnie wystąpienia negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie uzasadniało odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w sprawie. Przy rozważaniu tej kwestii konieczne było bowiem wzięcie pod uwagę treści i skutków płynących z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13), w świetle których prawo do przedmiotowego świadczenia powinno przysługiwać niezależnie od tego, kiedy powstała niepełnosprawność osoby, nad którą sprawowana jest opieka.

Prawidłowe było natomiast ustalenie, że w sprawie zachodzi przesłanka wykluczająca możliwość przyznania wnioskodawcy tego świadczenia, o której mowa

w art. 17 ust. 5 pkt 2a u.ś.r. Zgodnie z tym przepisem, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Kolegium wskazało, że w ten sposób ustawodawca powiązał niemożność opiekowania się małżonkiem, wykluczającą możliwość uzyskania tego świadczenia przez inne osoby z warunkiem legitymowania się przez małżonka osoby niepełnosprawnej orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ustawodawca wyszedł bowiem z założenia, że w sytuacji zawarcia związku małżeńskiego tworzy się nowa rodzina, która nakłada na małżonków obowiązek wzajemnego wsparcia i pomocy, wyprzedzający obowiązek alimentacyjny krewnych. Inaczej przedstawia się sytuacja, gdy oboje małżonkowie są niepełnosprawni w stopniu znacznym, co wyklucza dopełnienie przez nich obowiązku wzajemnej opieki z uwagi na stan zdrowia i niedołężność. Wówczas ustawodawca wprowadza wyjątek, kiedy świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane na podmioty, o których mowa w art. 17 ust. 1 i 1a ustawy.

W ocenie Kolegium, jedynie okoliczność podeszłego wieku lub złego stanu zdrowia małżonka uzasadnia traktowanie go jako osoby, u której stwierdzono znaczny stopień niepełnosprawności. Sam brak owego dokumentu nie powinien mieć decydującego znaczenia. Wszak ze względu na tak zaawansowany wiek i czynniki zdrowotne taka osoba nie tylko nie może pracować zawodowo, ale najczęściej sama potrzebuje pomocy. Nie sposób zatem wymagać, by osoba taka była w stanie jeszcze zapewniać konieczną pomoc osobie drugiej.

Kolegium uznało, że w realiach rozpatrywanej sprawy taka okoliczność jednak nie wystąpiła. Małżonka osoby niepełnosprawnej w stopniu znacznym ma bowiem 56 lat i jest na tyle sprawna, że opiekuje się swym niepełnosprawnym synem. Nie legitymuje się także orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Tym samym, pomimo trudnej sytuacji rodzinnej, nie wystąpił wynikający z art. 17 ust. 5 pkt 2a u.ś.r. wyjątek, pozwalający na przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego odwołującemu się synowi.

W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Ł. L. wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji zarzucił decyzji organu odwoławczego rażącą obrazę przepisów prawa materialnego, to jest art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji gdy ojciec skarżącego pozostaje w związku małżeńskim, a jego współmałżonka nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że poprzestanie na wykładni językowej i brak zastosowania wykładni systemowej i celowościowej jest niewystarczające. Wykładnia celowościowa i systemowa uwzględnia bowiem konstytucyjne zasady równości wobec prawa i ochrony rodziny, a także nakazy zapewnienia rodzinie w uzasadnionych wypadkach prawa do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych oraz pomocy osobom niepełnosprawnym w zabezpieczeniu egzystencji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...] wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że złożona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.; dalej także jako "ustawa" albo "u.ś.r."), świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Ustawa o świadczeniach rodzinnych zawiera w art. 17 także katalog przesłanek negatywnych, których wystąpienie wyłącza możliwość przyznania świadczenia nawet

w przypadku ustalenia, że strona spełnia przesłanki pozytywne przyznania świadczenia, to jest rzeczywiście opiekuje się bliską osobą niepełnosprawną i z tego powodu zrezygnowała albo nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje zatem jeżeli w sprawie zostanie ustalone wystąpienie choć jednej z przedstawionych okoliczności:

- osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej

z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej

i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego,

o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym (art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r.);

- osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (art. 17 ust. 5 pkt 1

lit. b u.ś.r.);

- osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.);

- osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku

z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b u.ś.r.);

- na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury (art. 17 ust. 5 pkt 3 u.ś.r.);

- na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego,

o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa

w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów

(art. 17 ust. 5 pkt 5 u.ś.r.);

- na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej (art. 17 ust. 6 u.ś.r.).

Jako przyczynę odmowy przyznania skarżącemu żądanego świadczenia organy orzekające zgodnie wskazały negatywną przesłankę określoną w art. 17 ust. 5 pkt 2

lit. a u.ś.r.

Oceniając ten aspekt sprawy przypomnieć należy, że skarżący wnioskiem z dnia 31 stycznia 2020 r. wystąpił o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem, który w dacie złożenia wniosku jak i w dacie orzekania przez organy legitymował się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym do dnia 31 sierpnia 2020 r.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, skarżący nie pracuje zawodowo, na co dzień opiekuje się niepełnosprawnym ojcem pomagając mu w codziennym funkcjonowaniu, wykonywaniu podstawowych czynności życiowych, pielęgnacji oraz rehabilitacji. P. L. jest w związku małżeńskim z K. L. (ur. 21 lipca 1964 r.), która opiekuje się synem A. L. (ur. 14 września 1988 r.), legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (wydanym do dnia 31 października 2020 r.).

Okoliczność, że K. L. nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności jest między stronami niesporna. Z literalnego brzmienia unormowania art 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. wynika natomiast, że gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej małżonek nie ma orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności, świadczenie pielęgnacyjne nie będzie przysługiwało.

Należy w tym miejscu wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażone zostało stanowisko (zob. w tej materii m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2020 r.; sygn. akt I OSK 599/20), że w sytuacji zawarcia związku małżeńskiego tworzy się nowa rodzina, która nakłada na małżonków obowiązek wzajemnego wsparcia i pomocy, wyprzedzający obowiązek alimentacyjny krewnych. Co do zasady brak jest zatem podstaw prawnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zstępnemu na niepełnosprawnego rodzica, gdy ten pozostaje w związku małżeńskim, a jego małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Inaczej przedstawia się sytuacja, gdy oboje małżonkowie są niepełnosprawni w stopniu znacznym, co wyklucza dopełnienie przez nich obowiązku wzajemnej opieki z uwagi na stan zdrowia i niedołężność, wówczas ustawodawca wprowadza wyjątek, kiedy świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane (por. art. 17 ust. 1 i 1a u.ś.r.). Jako przykład można podać wniosek o świadczenie pielęgnacyjne składany przez syna na matkę, w sytuacji gdy zarówno matka, jak i ojciec legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jednakże pozostawanie podopiecznego w związku małżeńskim, gdy małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wyklucza – co do zasady – z kręgu uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego krewnych zobowiązanych do świadczenia alimentacyjnego w dalszej kolejności po małżonku. Zobowiązanie współmałżonka do sprawowania takiej opieki jest bowiem konsekwencją istnienia w sferze prawnej związku małżeńskiego, jako szczególnej więzi charakteryzującej się nie tylko elementami emocjonalnymi, ale także elementami natury prawnej. Z unormowania art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1359; dalej powoływanej w skrócie jako "K.r.o.") wynika bowiem, że małżonkowie mają w małżeństwie równe nie tylko prawa, ale także obowiązki, a ponadto, są obowiązani do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Nawet w przypadku ustania małżeństwa w wyniku rozwodu, stosownie do art. 60 § 1 K.r.o., małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego. Przepis art. 130 K.r.o. wskazuje natomiast, że obowiązek jednego małżonka do dostarczania środków utrzymania drugiemu małżonkowi po rozwiązaniu lub unieważnieniu małżeństwa albo po orzeczeniu separacji wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych tego małżonka. Dopóki zatem istnieje związek małżeński, osoby w nim pozostające poddane są przedstawionym wyżej rygorom prawnym właśnie ze względu na istnienie między nimi prawnej więzi małżeństwa. Rygory te nie są bowiem wynikiem jedynie woli małżonków. Ich źródłem jest wola ustawodawcy, która stanowi dla obojga małżonków podstawę zgłaszania roszczeń w sferze opiekuńczej. Okoliczność rzeczywistej, stale sprawowanej przez skarżącego opieki nad niepełnosprawnym ojcem, nie znosi zatem obowiązków określonych w art. 23 K.r.o., ciążących na małżonce. Należy podkreślić, że z woli ustawodawcy, uprawnienie innych osób, na których ciąży obowiązek alimentacyjny wobec osoby wymagającej opieki, do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zawodowej aktualizuje się, gdy zapewnienie takiej opieki nie jest możliwe z przyczyn obiektywnych przez współmałżonka.

Respektując powyższe zapatrywania Sąd orzekający przyjmuje za własny prezentowany w orzecznictwie sądowym pogląd o konieczności zastosowania wykładni celowościowej art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., która umożliwia uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie zobowiązanej do alimentacji niepełnosprawnego w związku ze sprawowaniem nad nim opieki, nawet jeśli niepełnosprawny pozostaje w związku małżeńskim z osobą nieposiadającą orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale – co warte podkreślenia – tylko wówczas, gdy współmałżonek faktycznie, z przyczyn od siebie niezależnych i nie wynikających z jego woli, nie jest zdolny do sprawowania opieki nad drugim małżonkiem.

Taka sytuacja w kontrolowanej sprawie jednak nie występuje.

W realiach sprawy nie można bowiem stwierdzić, że K. L. z przyczyn od siebie niezależnych i niewynikających z jej woli, nie jest zdolna do sprawowania opieki nad P. L.. Z ustalonego stanu faktycznego nie wynika, że K. L. nie jest zdolna do sprawowania opieki nad mężem nawet uwzględniwszy fakt, że sprawuje opiekę nad innym członkiem rodziny (synem A.). W ocenie Sądu ustalony podział obowiązków w rodzinie skarżącego wydaje się być zamierzony i celowy. Stanowi on przejaw troski i wzajemnej pomocy jej członków. Sąd dostrzega oczywiście trudną sytuację, w jakiej znalazł się sam skarżący, jak i jego najbliższa rodzina. Odciążenie matki w sprawowaniu opieki nad niepełnosprawnym mężem, gdy podobnej pomocy wymaga też jej syn, z moralnego punktu widzenia zasługuje niewątpliwie na uznanie. Niemniej jednak okoliczność ta, nawet w świetle celowościowej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., nie może skutkować przyznaniem świadczenia pielęgnacyjnego innemu członkowi rodziny w sytuacji, w której współmałżonek osoby wymagającej opieki ma obiektywną możliwość jej sprawowania (pozwala mu na to wiek i stan zdrowia). Nie ma przy tym znaczenia, że wolę rezygnacji z zatrudnienia lub pracy zarobkowej wyraża w danej sytuacji inny członek rodziny.

Reasumując, w ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że w kontrolowanej sprawie wystąpiła negatywna przesłanka do uzyskania przez skarżącego świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem, wymieniona

w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Wartym jest podkreślenia, że organ odwoławczy nie poprzestał w przedmiotowej sprawie na literalnym brzmieniu wskazanego przepisu, dokonał także jego wykładni celowościowej, która wbrew oczekiwaniom skarżącego – z uwagi na istniejące w sprawie okoliczności faktyczne – nie mogła jednak skutkować przyznaniem mu wnioskowanego świadczenia. Żona niepełnosprawnego, pomimo niewątpliwie trudnej sytuacji, jest bowiem obiektywnie zdolna do sprawowania opieki nad swoim mężem, co potwierdza stan faktyczny sprawy. Pomimo wyjątkowo trudnej sytuacji rodzinnej, którą Sąd dostrzega, nie sposób przyjąć, że sprawowanie opieki nad członkiem rodziny może być uznawane za przesłankę niezależnej od woli niemożności świadczenia opieki nad osobą niepełnosprawną.

W kwestii różnicowania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobami niepełnosprawnymi ze względu na moment powstania niepełnosprawności Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Zgodne z jednolitym obecnie orzecznictwem sądów administracyjnych, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia

21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13) przesądza o tym, że organy rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 ustawy, tj. z wyłączeniem tej części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została przez Trybunał Konstytucyjny ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. Organ odwoławczy słusznie zatem przyjął, że data powstania niepełnosprawności u wymagającego opieki P. L. nie wpływa na zasadność przyznania przedmiotowego świadczenia, a rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji odwołujące się do tej kwestii było wadliwe.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Wyrok został wydany w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a.