Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 31/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 97 § 1 pkt 4, art. 100 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędzia NSA del. Grażyna Radzicka Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 20 października 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Skarbu Państwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 498/08 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 września 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 498/08 po rozpoznaniu skargi M. P. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2007 r., nr [...], a także stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie prowadzone jest - w trybie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603) - postępowanie o zwrot wywłaszczonych nieruchomości położonych w Krakowie oznaczonych jako działki nr [...] pow. [...] i nr [...] o pow. [...] m- obręb [...] jedn. ewid. Podgórze m. Kraków,

które zostały wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji Urzędu

Dzielnicowego Kraków - Podgórze z dnia [...] kwietnia 1985 r. z przeznaczeniem pod budowę szpitala [...] w P. W.

Decyzją z dnia [...] marca 2001 r. Prezydent Miasta Krakowa odmówił zwrotu przedmiotowych nieruchomości - podając jako powód odmowy zadysponowanie ich przez Skarb Państwa, co spowodowało bezskuteczność roszczenia opartego o art. 136 ust.3 w/w ustawy.

Wojewoda Małopolski, decyzją z dnia [...] marca 2001 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa.

W wyniku skargi na powyższą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 28 lutego 2005 r. sygn. akt II SA/Kr 1235/01 uwzględnił skargę - uchylając decyzję Wojewody Małopolskiego i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Sąd uznał, że organy rozpatrujące sprawę zwrotu, muszą w postępowaniu badać przesłanki zbędności zawarte w art. 137 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Ponadto w decyzji organ zobowiązany jest ustalić, czy zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 13 ust. 2 w/w ustawy dotyczące zawiadomienia poprzedniego właściciela o możliwości zwrotu nieruchomości w przypadku zamiaru przeznaczenia jej na inny cel, niż określony w decyzji o wywłaszczeniu. W przypadku uznania nieruchomości za zbędną na cele wywłaszczenia oraz nie spełnienia przesłanek wyłączenia roszczenia w oparciu o art. 229 cyt. ustawy organ winien stosownie do art. 97 § 1 K.p.a. zawiesić postępowanie do czasu

sygn. akt I OSK 31/09

uregulowania - w zakresie dostępnych środków prawnych - sprawy własności przedmiotowych nieruchomości.

Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2006 r. sygn. akt I OSK 879/05 oddalił skargę kasacyjną Wojewody Małopolskiego wskazując, iż Skarb Państwa lub gmina, które z naruszeniem zakazu przewidzianego w art. 136 ust. 1 w/w ustawy utraciły własność wywłaszczonej nieruchomości, nie mogą skutków tych niezgodnych z prawem działań przerzucać na byłego właściciela (następcę prawnego) nieruchomości i że to przede wszystkim na organie spoczywa obowiązek doprowadzenia do stanu w którym Skarb Państwa lub gmina na powrót władają i są właścicielami nieruchomości podlegającej zwrotowi.

Rozpoznając ponownie sprawę Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z dnia [...] lutego 2007 r. zawiesił z urzędu postępowanie, do czasu rozstrzygnięcia przez sąd cywilny zagadnienia wstępnego polegającego na ustaleniu zgodności z prawem czynności cywilnoprawnej - umowy z dnia [...] września 1998 r., którą Minister Skarbu Państwa przekazał w drodze darowizny i wkładu nieruchomości na rzecz P. –W. Fundacji P. Z. im. św. R. w K. - które jest przedmiotem postępowania cywilnego prowadzonego z powództwa J. W.

Nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem, M. P. pismem z dnia [...] maja 2007 r. (data prezentaty) zwróciła się Ministra Skarbu Państwa o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, które wyłoniło się w toku postępowania administracyjnego prowadzonego przez Prezydenta Miasta Krakowa jako Starosty Grodzkiego realizującego zadania z zakresu administracji rządowej w sprawie dotyczącej zwrotu nieruchomości niewykorzystanych na cel ich nabycia (wywłaszczenia), oznaczonej sygn. [...]

Rozstrzygnięcie to polegałoby na podjęciu przez Ministra Skarbu Państwa działań, zmierzających do przeniesienia z powrotem na rzecz Skarbu Państwa własności nieruchomości będących przedmiotem darowizny oraz wkładu na rzecz P. – W. Fundacji P. Z. im. św. R. w K. - jako wykorzystanych niezgodnie z jej celem, a wywłaszczonych uprzednio na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem na budowę szpitala [...] w P. W.

Skarżąca podniosła, że Minister Skarbu Państwa całkowicie kontroluje działalność P. – W. Fundacji P. Z. im. Św. R. w K. -mając większość swoich przedstawicieli w jej Radzie Nadzorczej. Jeżeli więc Minister Skarbu Państwa jest w stanie wyrażać zgodę na sprzedaż nieruchomości Fundacji, to tym samym jest w pełni zdolny do rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w

sygn. akt I OSK 31/09

przedmiotowej sprawie poprzez spowodowanie przeniesienia własności przedmiotowych nieruchomości z powrotem na rzecz Skarbu Państwa w celu ich zwrotu.

Po rozpatrzeniu tego wniosku, Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] października 2007 r., nr [...], odmówił rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powstałego w związku z postępowaniem administracyjnym prowadzonym przez Prezydenta Miasta Krakowa jako Starostę Grodzkiego realizującego zadania administracji rządowej, w sprawie dotyczącej zwrotu nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] o pow. [...] m- i nr [...] o pow. [...] m- obręb [...] jedn. ewid. Podgórze m. Kraków niewykorzystanych na cel ich nabycia (wywłaszczenia), oznaczonej sygn. [...]

Minister uznał, że w postępowaniu toczącym się przed Prezydentem Miasta Krakowa o zwrot wywłaszczonych nieruchomości zagadnieniem wstępnym -przesądzającym rozstrzygnięcie w tym postępowaniu - jest ustalenie przez sąd cywilny istnienia, bądź nieistnienia stosunku prawnego - zgodności z prawem umowy z dnia [...] września 1998 r. Rep. [...], którą to umową Minister Skarbu Państwa przekazał w drodze darowizny i wkładu nieruchomości na rzecz P. – W. Fundacji P. Z. im. św. R. w K.

Natomiast bez znaczenia dla orzeczenia w sprawie cywilnej, są czynności Ministra Skarbu Państwa związane z odwołaniem darowizny, gdyż nie mogą one mieć wpływu na ocenę sądu, co do istnienia, bądź nieistnienia stosunku prawnego, zwłaszcza, że wyrok sądu w takiej sprawie ma charakter deklaratywny i działa z mocą ex tunc.

Minister uznał, iż w związku z zawieszeniem postępowania przez Prezydenta Miasta Krakowa - w celu rozstrzygnięcia przez sąd cywilny zagadnienia prejudycjalnego stanowiącego zagadnienie wstępne - nie jest możliwe rozstrzyganie przez niego zagadnienia wstępnego w tej samej sprawie, w której postępowanie jest już zawieszone w celu rozstrzygnięcia przez sąd zagadnienia wstępnego o przesądzającym znaczeniu dla tego postępowania.

Po rozpoznaniu wniosku M. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję z dnia [...] października 2007 r.

Minister stwierdził, że już po wydaniu decyzji w I instancji, Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 4 grudnia 2007r. sygn. akt I ACa 475/07 oddalił apelację J. W. od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 22 sierpnia 2006 r.

sygn. akt I OSK 31/09

sygn. akt I C 1676/03. W wyroku tym sąd oddalił powództwo J. W. przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Skarbu Państwa i P. – W. Fundacji P. Z. im. św. R. w likwidacji w K. o stwierdzenie nieważności umowy darowizny z dnia [...] września 1998 r. przenoszącej prawo własności do nieruchomości. Wobec rozstrzygnięcia przez Sąd Apelacyjny kwestii ważności umowy darowizny

- która była zagadnieniem prejudycjalnym stanowiącym zagadnienie wstępne w

postępowaniu administracyjnym toczącym się przed Prezydentem Miasta Krakowa -

Minister uznał, że brak jest podstaw do wypowiadania się przez organ administracji -

Ministra Skarbu Państwa w powyższej kwestii.

Ponadto, żądanie M. P. - dotyczące spowodowania przeniesienia własności nieruchomości z powrotem na rzecz Skarbu Państwa w celu ich zwrotu - nie jest wnioskiem o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w rozumieniu przepisu art. 100 § 1 K.p.a., ale żądaniem określonego - kształtującego prawo, zachowania się organu Państwa poprzez podjęcie czynności faktycznych i prawnych związanych z cofnięciem darowizny uczynionej na rzecz P. – W. Fundacji P. Z. im. św. R. w K.

Minister dodał, że powoływane wcześniej wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie mają zastosowania w niniejszej sprawie - wobec ustalenia przez Sąd Apelacyjny w Krakowie, iż brak jest podstaw do twierdzenia, że wywłaszczona nieruchomość została użyta na inny cel, niż cel, na który została wywłaszczona.

Ponadto, wydanie przez Sąd Apelacyjny w Krakowie wyroku spowodowało ustanie przesłanki do zawieszenia postępowania toczącego się przed Prezydentem Miasta Krakowa.

Na tę decyzję M. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Podtrzymała w niej swoje dotychczasowe stanowisko

- wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i nakazanie Ministrowi Skarbu Państwa

rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego występującego w przedmiotowej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodał, że pismo M. P. z dnia [...] maja 2007 r. o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, nie zawiera w swojej treści żądania rozpoznania zagadnienia wstępnego. Przedmiotem rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego jest ustalenie stanu prawnego, natomiast skarżąca domaga się podjęcia określonych czynności faktycznych - które nie

sygn. akt I OSK 31/09

dotyczą rozstrzygnięcia w kwestii prawnej - a tym samym nie mogą być uznane za zagadnienie wstępne.

W powołanym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2007 r., nr [...], stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie - chociaż zupełnie z innych powodów, niż wskazane przez skarżącą.

Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2008 r. utrzymująca w mocy poprzednią decyzję z dnia [...] października 2007 r. -odmawiającą rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powstałego w związku z postępowaniem administracyjnym prowadzonym przez Prezydenta Miasta Krakowa w sprawie dotyczącej zwrotu nieruchomości niewykorzystanych na cel ich nabycia (wywłaszczenia).

Sąd podzielił stanowisko i argumentację Ministra Skarbu Państwa -zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji II instancji oraz w odpowiedzi na skargę - w części uznającej, że żądanie M. P. dotyczące spowodowania przeniesienia własności nieruchomości z powrotem na rzecz Skarbu Państwa w celu ich zwrotu - nie jest wnioskiem o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w rozumieniu przepisu art. 100 § 1 K.p.a., ale żądaniem określonego - kształtującego prawo, zachowania się Ministra Skarbu Państwa poprzez podjęcie przez niego czynności faktycznych i prawnych związanych z cofnięciem darowizny uczynionej na rzecz P. – W. Fundacji P. Z. im. św. R. w K.

Skarżąca domaga się podjęcia określonych czynności przez Ministra Skarbu Państwa - jako Fundatora w/w fundacji, a nie jako organu administracji publicznej. Minister bowiem desygnuje trzech (z pięciu) członków Komisji Rewizyjnej, ma zatem większość głosów i może wyrażać zgodę na dokonywanie przez Zarząd Fundacji wszelkich czynności prawnych - w tym także czynności dotyczących przeniesienia własności nieruchomości.

Zatem żądanie skarżącej dotyczące podjęcia określonych czynności przez Ministra Skarbu Państwa - nie jest żądaniem rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego.

Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, zgodnie z art. 97 § 1 pkt. 4 K.p.a. konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego dotyczy ustalenia - przez inny organ lub sąd - stanu prawnego mającego znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.

sygn. akt I OSK 31/09

Nie dotyczy natomiast żądania zobowiązania organu do podjęcia określonych czynności faktycznych i prawnych - w celu umożliwienia skarżącej zrealizowania swojego roszczenia o zwrot nieruchomości.

Ponieważ wniosek skarżącej nie jest żądaniem rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego - a Minister Skarbu Państwa rozpoznał go merytorycznie - dlatego też Sąd uchylił decyzje organu I i II instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że rozpoznając ponownie przedmiotowy wniosek, Minister Skarbu Państwa powinien w pierwszej kolejności ocenić charakter i rodzaj żądania skarżącej, a następnie rozważyć ewentualnie inną możliwość załatwienia wniosku - na przykład umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Minister Skarbu Państwa, zaskarżając tenże wyrok w całości i zarzucając mu:

1. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe

zastosowanie art. 97 § 4 K.p.a., art. 100 § 1 K.p.a. wzw. z art. 136 ust. 3 ustawy

o gospodarce nieruchomościami, poprzez błędne przyjęcie, że w niniejszej

sprawie nie występowało zagadnienie wstępne wymagające rozstrzygnięcia

przez inny organ lub sąd;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy

tj. art. 145 § 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o

postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.

- zwanej dalej P.p.s.a.) oraz art. 1 P.p.s.a. poprzez wydanie wyroku

uchylającego zaskarżoną decyzję, w sytuacji gdy organ wydający zaskarżoną

decyzję, nie naruszył przepisów prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ

na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Minister Skarbu Państwa podkreślił, że jego obowiązkiem było wszechstronne rozważenie okoliczności sprawy i ustalenie treści zagadnienia wstępnego, jakie występowało w sprawie toczącej się przed Prezydentem Miasta Krakowa. Fakt, że wnioskodawczyni nieprecyzyjnie określiła swoje żądanie rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, nie zwalniał Ministra Skarbu Państwa z powyższych obowiązków. Oczywistym zdaniem organu jest to, że za zagadnienie wstępne nie może być uznane podjęcie przez Ministra Skarbu Państwa "działania w postaci spowodowania przeniesienia własności przedmiotowych nieruchomości

sygn. akt I OSK 31/09

powrotem na rzecz Skarbu Państwa." Z tego względu Minister zwrócił się w trybie art. 106 K.p.a. do Prezydenta miasta Krakowa o przedstawienie stanowiska co do treści zagadnienia wstępnego, które miałoby być rozstrzygnięte przez Ministra Skarbu Państwa. W efekcie Minister Skarbu Państwa ustalił, iż to kwestia ważności umowy darowizny była zagadnieniem prejudycjalnym w niniejszej sprawie.

W dalszej części skargi kasacyjnej Minister wskazał, że nie było możliwym rozstrzyganie przez Ministra Skarbu Państwa kwestii, w której postępowanie zostało zawieszone w celu rozstrzygnięcia jej przez sąd powszechny (a następnie rozstrzygniętej poprzez oddalenie powództwa o stwierdzenie nieważności umowy przekazania nieruchomości), wobec której bez znaczenia pozostawały czynności związane z odwołaniem darowizny. Zatem brak było, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, podstaw do wypowiedzenia się w tym zakresie przez organ administracji -Ministra Skarbu Państwa.

Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, Sąd pierwszej instancji, błędnie przyjął, że w niniejszej sprawie nie występowało zagadnienie wstępne. Zdaniem Ministra Wojewódzki Sąd Administracyjny ograniczył się jedynie do literalnej treści żądania skarżącej, co spowodowało, iż zakres ustalenia treści zagadnienia wstępnego występującego w niniejszej sprawie ograniczył jedynie do czynności prawno kształtujących, zachowania się Ministra Skarbu Państwa poprzez podjęcie przez niego czynności faktycznych i prawnych związanych z cofnięciem umowy darowizny uczynionej na rzecz P. – W. Fundacji P. Z. im. Św. R. w K. Z uwagi na powyższe Sąd I instancji nie ustalił treści zagadnienia wstępnego występującego w sprawie, a przez to błędnie przyjął, iż żądanie skarżącej nie jest żądaniem rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego.

Wnoszący skargę kasacyjną podniósł także to, iż wniosek skarżącej był żądaniem rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, a zatem Minister, wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, zobowiązany był do jego merytorycznego rozstrzygnięcia.

W konkluzji skargi kasacyjnej Minister Skarbu Państwa wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę skarżąca M. P. wniosła o jej oddalenie w części dotyczącej sentencji zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 498/08 oraz uwzględnienie skargi w części dotyczącej uzasadnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec stwierdzenia, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 ww. ustawy, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie opiera się na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., co obligowało Naczelny Sąd Administracyjny do odniesienia się w pierwszej kolejności do zarzutów natury procesowej, poprzez które autor skargi kasacyjnej stara się zakwestionować ustalenia faktyczne przejęte przez Sąd pierwszej instancji za podstawę zaskarżonego wyroku.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie kwestii procesowych ma przesadzające znaczenie dla oceny podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących sfery prawa materialnego (por. wyrok NSA z 26 czerwca 2008 r. ! FSK 799/07 Lex nr 468870).

Autor skargi kasacyjnej formułując zarzut naruszenia przepisów postępowania powołał się na naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c (w skardze kasacyjnej błędnie wskazano jako art. 145 § 1 lit. c) w zw. z art. 152 P.p.s.a. oraz art. 1 P.p.s.a. poprzez wydanie wyroku uchylającego zaskarżoną decyzję, w sytuacji gdy organ wydający zaskarżoną decyzję, nie naruszył przepisów prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut ten jest nietrafny, albowiem Minister Skarbu Państwa rozpoznał merytorycznie wniosek skarżącej niebędący żądaniem rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, a jedynie, na co słusznie wskazał Sąd I instancji żądaniem określonego - kształtującego prawo, zachowania się Ministra Skarbu Państwa. Takie zaś potraktowanie pisma skarżącej nie pozwalało na wydanie merytorycznej decyzji w sprawie.

Przechodząc do zarzutu naruszenia prawa materialnego - przez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie art. 97 § 4 K.p.a., Art. 100 § 1 K.p.a. w zw. z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie występowało zagadnienie wstępne wymagające rozstrzygnięcia

sygn. akt I OSK 31/09

przez inny organ lub sąd, uznać należało, iż również ten zarzut nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 97 § 1 pkt 4. K.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Jednocześnie art. 100 § 1 K.p.a. nakazuje organowi administracji publicznej, który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4, aby wystąpił równocześnie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo wezwał stronę do wystąpienia o to w oznaczonym terminie, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu.

W tym miejscu wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko wyrażone zarówno w uzasadnieniu decyzji Ministra Skarbu Państwa zaprezentowanego w uzasadnieniu decyzji II instancji, jak i w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zgodnie z którymi "żądanie M. P. dotyczące spowodowania przeniesienia własności nieruchomości z powrotem na Rzecz Skarbu Państwa w celu ich zwrotu - nie jest wnioskiem o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 100 § 1 K.p.a., ale żądaniem określonego zachowania się Ministra Skarbu Państwa poprzez podjęcie przez niego czynności faktycznych i prawnych związanych z cofnięciem darowizny uczynionej na rzecz P. – W. Fundacji P. Z. im. Św. R. w K.".

W sprawie toczącej się przed Prezydentem Miasta Krakowa o zwrot wywłaszczonych nieruchomości zagadnieniem wstępnym było ustalenie przez sąd cywilny istnienia, bądź nieistnienia stosunku prawnego - zgodności z prawem umowy z dnia [...] września 1998 r. Rep. [...], którą to umową Minister Skarbu Państwa przekazał w drodze darowizny i wkładu nieruchomości na rzecz P. – W. Fundacji P. Z. im. Św. R. w K. Kwestia ta stała się podstawą wydania przez Prezydenta Miasta Krakowa w dniu [...] lutego 2007 r. postanowienia o zawieszeniu z urzędu postępowania.

Zagadnienie to zostało rozstrzygnięte wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 4 grudnia 2007 r., sygn. akt I ACa 475/07, w którym to wyroku sąd apelacyjny oddalił apelację J. W. od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 22 sierpnia 2006 r., sygn. akt I C 1676/03, oddalającego powództwo J. W. przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Skarbu Państwa i P. – W. Fundacji P. Z. im. Św. R. w likwidacji w K. o stwierdzenie nieważności

sygn. akt I OSK 31/09

umowy darowizny z dnia [...] września 1998 r. przenoszącej prawo własności do nieruchomości.

O ile rozstrzygnięcie opisane powyżej stanowiło w przedmiotowej sprawie zagadnienie wstępne, które wymagało wyjaśnienia, a tym samym również zawieszenia postępowania administracyjnego, o tyle czynności Ministra Skarbu Państwa na które wskazuje skarżąca, a związane z odwołaniem darowizny nie mają waloru zagadnienia wstępnego, gdyż przedmiotem tego żądania nie jest ustalenie stanu prawnego.

Wobec powyższego w pełni zasadne było uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2008 r. , nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2007 r., nr [...]. Wniosek skarżącej, który jak ustalono nie jest żądaniem rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego nie powinien być przez organ rozpoznany merytorycznie, przy czym naruszenie przepisów prawa w tym zakresie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.