Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1421/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędziowie NSA Janusz Ruszyński as.sąd. WSA Roman Wiatrowski /spr./ Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 marca 2007 r. sprawy ze skargi J.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., Nr [...] w przedmiocie odmowy uzupełnienia wydanych postanowień w przedmiocie wyrażenia zgody na stosowanie ulg w podatku od spadków i darowizn oddala skargę /-/ R.Wiatrowski /-/ J.Małecki /-/ J.Ruszyński


UZASADNIENIE

I SA/Po 1421/06

UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...]r. J.K. zwróciła się do Wójta Gminy o usunięcie braków w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego w sześciu wydanych przez ten organ postanowieniach: z dnia [...]r., z dnia [...]r., z dnia [...]r, z dnia [...]r., z dnia [...]r., z dnia [...]r. Powyższe postanowienia wydane zostały w przedmiocie zgody, którą naczelnik urzędu skarbowego zobowiązany jest uzyskać od przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego na stosowanie ulg w spłacie zobowiązań w odniesieniu do pobieranych przez urząd skarbowy podatków i opłat stanowiących w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego.

We wniosku z dnia [...]r. J.K. wniosła o wskazanie jaki interes publiczny Wójt Gminy miał na uwadze w wydanych postanowieniach. Ponadto strona żądała odpowiedzi na czym polegało powtórne rozpatrzenie sprawy i na podstawie jakich dokumentów Wójt stwierdził, iż nie nastąpiły nadzwyczajne okoliczności oraz co rozumie on przez nadzwyczajne okoliczności. W złożonym wniosku J.K. poprosiła również o wyjaśnienie, dlaczego Wójt nie przekazał do Urzędu Skarbowego zaświadczenia oraz postanowienia Sądu Rejonowego, którego strona dostarczyła do urzędu gminy.

Postanowieniem z dnia [...]r. Wójt Gminy wniosek podatniczki z dnia [...]r. załatwił odmownie odmawiając uzupełnienia ww. postanowień w żądanym przez stronę zakresie.

Uzasadniając swoje postanowienie Wójt Gminy, podniósł, iż zgodnie z art. 219 i 213 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( tekst jednolity Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 z późn.zm.; dalej Ordynacja podatkowa), strona może żądać uzupełnienia postanowienia w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, a w przypadku postanowień do których wniosek się odnosił termin ten już upłynął.

Na powyższe postanowienie Wójta Gminy strona złożyła zażalenie do Samorządowego Kolegium odwoławczego. W zażaleniu podatniczka podniosła, że wezwanie, które skierowała do Wójta dotyczyło art. 67§1 Ordynacji podatkowej i art. 18 ustawy o dochodach gmin a ponadto jego podstawą jest art. 34 ust.3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, który dopuszcza kontrolę postanowień przez sąd, po wcześniejszym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Niezależnie od powyższego, zdaniem strony, termin i tak podlegałby przywróceniu, gdyż postanowienia wydane przez Wójta nie zawierały pouczenia, co w konsekwencji zgodnie z art. 214 Ordynacji podatkowej nie może szkodzić stronie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...]r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy zauważył, że obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości uzupełnienia uzasadnień. Stosownie do art. 213 Ordynacji podatkowej ( który znajduje zastosowanie także do postanowień) strona może także w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia lub co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzjach pouczenia w tych kwestiach.

Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze postawiono Kolegium zarzut naruszenia przepisów o właściwości tj. art. 13 Ordynacji podatkowej a także art.134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeksu postępowania administracyjnego( tekst jednolity: Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz.1071;), poprzez rozpatrzenie zażalenia w przypadku, gdy takie nie przysługiwało.

W uzasadnieniu skargi podatniczka wskazała, że w dniu [...]r. zwróciła się do Wójta Gminy o usunięcie braków w wydanych postanowieniach poprzez uzupełnienie wydanych wcześniej postanowień o uzasadnienie faktyczne i prawne. Od odmownego postanowienia Wójta Gminy, zgodnie z pouczeniem wniosła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżąca uważa, iż usunięcie braków opierało się na art. 34 ustawy o naczelnym Sądzie Administracyjnym, a nie jak to Stwierdziło SKO na art. 213§Ordynacji podatkowej. Zdaniem skarżącej SKO błędnie przyjęło, iż organem podatkowym w tej sprawie jest Wójt Gminy i że w konsekwencji można żądać uzupełnienia rozstrzygnięcia Wójta i że na postanowienia Wójta jako organu I instancji można wnosić zażalenia. Tymczasem skarżąca wywodzi, że organem podatkowym jest Urząd Skarbowy, który jest związany postanowieniem Wójta, a od tego ostatniego zażalenie nie przysługuje. Od Wójta skarżąca mogła żądać jedynie usunięcia naruszenia prawa co też uczyniła.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; dalej Prawo o ustroju sądów administracyjnych) - Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku postanowienia) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy podatkowej nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

W rozpatrywanej sprawie spór pomiędzy skarżącą a Samorządowym Kolegium Odwoławczym sprowadza się m.in. do rozstrzygnięcia czy na postanowienie wójta gminy o odmowie uzupełnienia postanowienia wydawanego przez niego, jako przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego, którym w sposób wiążący dla naczelnika urzędu skarbowego stanowi o możliwości udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań w zakresie podatków i opłat stanowiących dochody gmin- art. 18 ust.3 ustawy z dnia 13 listopada 2003r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego ( Dz.U. z 2003r., Nr 203, poz. 1966 z późn.zm.; dalej ustawa o dochodach), przysługuje zażalenie, do którego rozpatrzenia właściwe jest samorządowe kolegium odwoławcze.

W rozpatrywanym stanie faktycznym skarżąca wezwała Wójta Gminy do uzupełnienia braków w wydanych przez niego postanowieniach dotyczących zgodny na stosowanie przez naczelnika urzędu skarbowego ulg w podatku od spadków i darowizn poprzez uzupełnienie przedmiotowych postanowień o uzasadnienie faktyczne i prawne.

Art. 18 ust. 2 ustawy o dochodach stanowi, iż w przypadku pobieranych przez urząd skarbowy podatków i opłat stanowiących w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego, naczelnik tego urzędu może umarzać, odraczać termin zapłaty lub rozkładać na raty należności oraz zwalniać płatnika z obowiązku pobrania bądź ograniczać pobór należności wyłącznie na wniosek lub za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego. Wniosek lub zgoda przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego są wydawane w formie postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie- art. 18 ust.3 ustawy o dochodach.

Wydanie postanowienia w przedmiocie wyrażenia zgody na umorzenie zaległości podatkowej lub rozłożenie jej na raty jest materialnoprawną przesłanką zastosowania ulg w spłacie zobowiązań z tytułu podatków należnych jednostką samorządu terytorialnego. Kompetencja naczelnika urzędu skarbowego w zakresie decydowania o zastosowaniu ulg w podatkach stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego ma charakter subsydiarny w stosunku do wierzycielskiej kompetencji organu samorządu terytorialnego. Oznacza to, że naczelnik urzędu skarbowego może zrealizować przyznaną mu kompetencję do zastosowania ulg w stosunku do podatków stanowiących dochody gmin nie przekraczając jednak zakresu, jaki został wyznaczony w postanowieniu organu jednostki samorządu terytorialnego.

Natomiast art. 213§1 Ordynacji podatkowej stanowi, iż strona może w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia lub co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub co do skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. § 5. Odmowa uzupełnienia lub sprostowania decyzji następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Przepis § 4 stosuje się odpowiednio. Natomiast art. 219 Ordynacji podatkowej stanowi, że do postanowień stosuje się między innymi art. 213.

Art. 13§1 Ordynacji podatkowej w pkt.1, jako organ podatkowy w pkt.1 wymienia m.in. wójta, natomiast w pkt 3samorządowe kolegium odwoławcze - jako organ odwoławczy od decyzji m.in. wójta.

Mając na uwadze powyższe przepisy rozróżnić należy postanowienie, o którym mowa w art. 18 ust. 3 o dochodach wydawane przez przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego w sprawie zgody na stosowanie przez naczelnika urzędu skarbowego ulg w spłacie zobowiązań od postanowienia wydawanego w trybie art. 213 w związku z art. 219 Ordynacji podatkowej wydawanego w przedmiocie uzupełnienia postanowienia, nawet jeżeli to drugie postanowienie rozstrzyga o uzupełnieniu tego pierwszego.

Na postanowienie wydane w trybie art. 213 Ordynacji podatkowej środek zaskarżania przysługuje nawet wówczas, jeżeli uzupełnienie dotyczy rozstrzygnięcia, które jest niezaskarżalne.

Przewodniczący zarządu jednostki samorządu terytorialnego biorąc udział we współdecydowaniu o możliwości udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań stanowiących dochody gminy częściowo wypełnia obowiązki związane ze stosowaniem tych ulg przewidzianych dla organów podatkowych. W konsekwencji do rozpatrywania zażaleń od postanowień wydawanych w związku z procedurą współdecydowania, jeżeli takowe zażalenie przysługuje, zgodnie z art. 13 §1 Ordynacji podatkowej właściwe jest samorządowe kolegium odwoławcze.

Przekładając powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy zauważyć należy, że żądanie uzupełnienia braków formalnych postanowienia mogło być rozpatrywane jedynie w świetle przewidzianych w Ordynacji podatkowej przepisów proceduralnych dotyczących zasad uzupełniania takich braków. Żądanie uzupełnienia postanowienia o uzasadnienie faktyczne i prawne nie mogło jednak zostać spełnione jako przekraczające ramy określone treścią przepisu art. 213§1 Ordynacji podatkowej.

Jeżeli natomiast skarżąca zamierzała skorzystać z przewidzianego w art. 52 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wymogu wezwania organu, którego akt lub czynność ma być zaskarżona, do usunięcia naruszenia prawa to winna wezwać ten organ do zbadania okoliczności, których jej zdaniem organ ten nie rozpatrywał i w konsekwencji do zmiany wydanego przez ten organ rozstrzygnięcia.

Z tych powodów na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

/-/ R. Wiatrowski /-/ J. Małecki /-/ J. Ruszyński