Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 482/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2007-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 17 ust. 1 zd. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 79 poz 856
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 czerwca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych.
article: art. 79 ust. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 46 poz 543
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 1a ust. 1 pkt 6, art. 2 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: par. 68 ust. 1 pkt 4, 5
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art. 187 par. 1, art. 191
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz, Sędziowie Asesor WSA Wojciech Kręcisz,, WSA Bogusław Wiśniewski (spr.), Protokolant Stażysta Kamil Rutkowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2007 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia [...], nr [...]; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz S. S. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] nr [...] ustalającą S. S. łączne zobowiązanie podatkowe na 2007 rok w kwocie 3 567 złotych.

W motywach decyzji podano, że podatnik jest właścicielem udziału 2/3 w użytkach rolnych zabudowanych o powierzchni 5 068 m2, sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako B – PS w klasie V, oznaczonej numerem geodezyjnym [...] Powyższy udział nabył w dniu 8 listopada 2005r.

W złożonej w dniu 25 stycznia 2006r. przez S. S. informacji w sprawie podatku od nieruchomości, użytki rolne o powierzchni 5 068m2 zostały ujawnione jako użytki zielone klasy V, natomiast znajdujące się na nich budynki, o łącznej powierzchni 1 150, 52m2 zostały sklasyfikowane jako służące dla potrzeb gospodarstwa rolnego. Podatnik przedstawił zaświadczenie stwierdzające , że jest podatnikiem podatku rolnego na terenie Gminy D. jako właściciel i współwłaściciel użytków rolnych o powierzchni ogólnej 3,6 ha.

W oparciu o powyższą informację organ podatkowy na podstawie art.12 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia o podatku rolnym (Dz.U Nr 54, poz. 431 ze zmianami) zwolnił grunty z opodatkowania podatkiem rolnym, natomiast w stosunku do budynków zastosowano stawki dotyczące budynków pozostałych lub ich części.

Organ wyjaśnił, że nie jest możliwe potraktowanie budynków jako służących dla potrzeb gospodarstwa rolnego, ponieważ przedmiotowa nieruchomość, zgodnie z ustaleniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego F., przeznaczona jest pod teren usług, rzemiosła i składów. Organ zwrócił uwagę, że w budynku położonym na działce nr [...] była prowadzona produkcja mebli i dotychczas nie nastąpiła zmiana sposobu jego użytkowania. Wniosek taki został wprawdzie złożony, ale Starosta decyzją dnia [...] wniósł sprzeciw do zmiany sposobu użytkowania budynków produkcyjnych na cele rolnicze.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego S. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

W jej uzasadnieniu zarzucił organowi odwoławczemu, że nie został wezwany na rozprawę w sprawie jego odwołania, a także zakwestionował ustalenie dotyczące przeznaczenia spornych budynków. W jego ocenie służą one działalności rolniczej, o czym świadczy garażowanie w nich maszyn rolniczych, składowanie słomy i siana. Skarżący podkreślił, że sprzeciw Starosty co do jego wniosku o zmianę sposobu użytkowania budynków spowodowany był brakiem ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego, co właśnie było niezbędnym dla rozstrzygnięcia sprawy w zakresie zmiany sposobu ich użytkowania. Jego zdaniem za podstawę opodatkowania należało przyjąć dane wynikające z ewidencji gruntów jako rozwiązanie korzystne dla podatnika i uznać, że budynki są wykorzystywane dla potrzeb gospodarstwa rolnego. Skarżący zwrócił ponadto uwagę na znaczną rozpiętość pomiędzy kwotą nakazu płatniczego, a kwotą 140, 18 złotych jaka została uwidoczniona w zaświadczeniu o dochodach z przedmiotowej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Błędnie upatruje skarżący wadliwości zaskarżonej decyzji w pozbawieniu go możliwości uczestniczenia w rozpatrywaniu odwołania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym. Wniosek taki znajduje umocowanie w treści art. 17 ust.1 zd. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2001r., Nr. 79, poz. 856 ze zmianami) umożliwiającym kolegiom wydawanie orzeczeń po przeprowadzeniu rozprawy lub na posiedzeniu niejawnym. Z zastrzeżeniem art.79 ust.2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U z 2000r. Nr. 46, poz. 543 ze zmianami) ustawa nie preferuje żadnego z tych rozwiązań pozostawiając kolegium kwestię wyboru formy rozpatrzenia odwołania. Z akt sprawy wynika, że odwołanie skarżącego Kolegium rozpoznało na posiedzeniu niejawnym, co oznacza zwolnienie organu z obowiązku informowania o jego terminie zarówno skarżącego jak i jego pełnomocnika .

Podkreślić też trzeba, że dla rozstrzygnięcia sprawy bez znaczenia pozostaje, jaki dochód przynosi skarżącemu przedmiotowa nieruchomość. Podatek od nieruchomości ma bowiem charakter majątkowy, co oznacza, że opodatkowaniu podlega samo posiadanie nieruchomości, bez względu na to, czy przynosi ona dochody, czy też wymaga ponoszenia nakładów w celu utrzymania jej w stanie zdatnym do użytku (wyrok NSA z dnia 9 marca 1994r. SA/Gd 1200/93 Wspólnota 1994/35/18).

Skarga zasługuje natomiast na uwzględnienie w pozostałej części.

Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U z 2006r. Nr.121, poz. 844 ze zmianami) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodnie natomiast z ust. 2 tego przepisu opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Z mocy art.7 ust.1 pkt.4 lit. b) ustawy z opodatkowania podatkiem od nieruchomości zwolnione są także budynki gospodarcze lub ich części, o ile są położone na gruntach gospodarstw rolnych i służą wyłącznie działalności rolniczej.

Z kolei za działalność rolniczą w rozumieniu ustawy rozumie się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych, grzybów uprawnych, sadownictwo, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb (art.1a ust.1 pkt.6 ustawy ).

Za gospodarstwo rolne uważa się grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy art.2 ust.1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz.U. z 2006r. Nr 136, poz. 969 ze zmianami).

W świetle § 68 ust.1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) nie budzi wątpliwości, że przedmiotowa nieruchomość o powierzchni 5 068m2 jest użytkiem rolnym sklasyfikowanym jako B - tereny zabudowy mieszkaniowej (§ 68 ust.1 pkt.5) i PS – pastwiska trwałe (§ 68 ust.1 pkt.4) i wchodzi w skład gospodarstwa rolnego skarżącego. W świetle powyższych przepisów uzasadnione jest przekonanie, że decydującą przesłanką zwolnienia budynków gospodarczych położonych na gruntach gospodarstw rolnych z opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest wykazanie faktycznego związku pomiędzy prowadzeniem działalności rolniczej w sensie wskazanym w art. 1a ust.1 pkt 6 ustawy, a sposobem ich wykorzystania. Przyjęte w powołanych przepisach założenie wyklucza interpretację przyjętą przez organy podatkowe, sprowadzająca się do wykazania , że zwolnienie budynków gospodarczych położonych na gruntach gospodarstw rolnych z podatku od nieruchomości uzależnione jest od ich przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Fakt, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nieruchomość jest przeznaczona pod usługi, rzemiosło i składy nie stoi na przeszkodzie, aby znajdujące się na niej budynki gospodarcze służyły działalności rolniczej, skoro sama nieruchomość wchodzi w skład gospodarstwa rolnego. Dla oceny, że budynek gospodarczy służy działalności rolniczej nie ma przesądzającego znaczenia dotychczasowy sposób jego użytkowania (por. wyrok NSA z dnia 22 października 1999r. I SA/Łd 1554/97 ONSA 2000/4/163). W żadnym razie przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie uzależniają takiej oceny od decyzji właściwego organu dotyczącej zmiany sposobu użytkowania budynku. Odmienne stanowisko prowadziłoby do wniosku, że skarżący, który jak wynika z akt sprawy zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej w spornych budynkach, a jest właścicielem gospodarstwa rolnego, nie może skorzystać ze zwolnienia z podatku od nieruchomości tylko z tego powodu, że brak jest stosownej decyzji o zmianie sposobu użytkowania budynków. Sens unormowania art.7 ust.1 pkt 4 lit. b) ustawy jest zgoła odmienny i opiera się nie na formalnym potwierdzeniu sposobu użytkowania budynku gospodarczego, ale na jego faktycznym wykorzystaniu. Trafne jest zatem spostrzeżenie, że w przypadku wątpliwości co do przeznaczenia budynków organy podatkowe są zobowiązane do zapoznania się ze sposobem prowadzenia przez podatnika gospodarstwa rolnego i rozważenia ich roli w gospodarstwie (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2000r. I SA/Łd 196/98 Monitor Podatkowy 2000/10/2).

Z akt sprawy wynika, że skarżący konsekwentnie podnosił fakt wykorzystywania budynków jako garażu dla maszyn rolniczych i stodoły dla przechowywania słomy i siana. Organy nie odniosły się do tych wywodów, poprzestając na wykazaniu braku podstaw do zwolnienia z podatku w oparciu o zapisy miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego F., czego nie można było akceptować.

Uzasadnione jest w tej sytuacji przeświadczenie, że rozstrzygając sprawę organy podatkowe opierały się na niepełnym materiale dowodowym, co stanowi naruszenie art.191 w związku z art.187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U z 2005r. Nr.8, poz.60 ze zmianami).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organów podatkowych będzie ustalenie w jaki sposób faktycznie jest wykorzystywany budynek, przy czym należy mieć na uwadze, że dla zwolnienia z podatku od nieruchomości budynków gospodarczych położonych na gruntach gospodarstw rolnych niezbędne jest wykazanie, że budynek ten służy wyłącznie działalności rolniczej, nie może być zatem wykorzystywany jako związany z tym celem.

Wobec powyższego na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr.153, poz.1270 ze zmianami) należało uchylić zarówno zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oparto na art.152, a o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.