Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1779/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Rynku Rolnego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i decyzję II instancji
Powołane przepisy: article: art. 8 § 1, art. 61 § 1, art. 138 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.) Sędzia del. WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 3272/16 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję; 3. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz J. K. 6964 (sześć tysięcy dziewięćset sześćdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 października 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 3272/16, oddalił skargę J. K. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z [...] października 2016 r. w przedmiocie udzielenia wsparcia dla producentów owoców i warzyw.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:

W dniu 29 czerwca 2016 r. J. K. złożył wniosek o przyznanie wsparcia RDK-1031/2014 (bezpłatna dystrybucja/inne przeznaczenie) DOW III, który został w dniu 15 lipca 2016 r. skorygowany przez wnioskodawcę.

Na podstawie skorygowanego wniosku Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w Łodzi wydał w dniu [...] września 2016 r. decyzję w sprawie udzielenia wsparcia. Organ I instancji odstąpił od uzasadnienia, gdyż uwzględniało ono w całości żądanie strony.

W złożonym odwołaniu skarżący zwrócił się o przyznanie "pełnej kwoty" wsparcia, wskazując, że w wyniku pomyłki w korekcie wniosku zadeklarował on zamiast 20.000 kg owoców (jabłek) – 2.000 kg, a operacja wycofania została zrealizowana w ilości 20.000 kg owoców.

Prezes Agencji Rynku Rolnego decyzją z [...] października 2016 r. utrzymał w mocy decyzję wydaną przez organ I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że ramy postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie zakreśliło powiadomienie złożone przez stronę w dniu 2 listopada 2015 r. W powiadomieniu zadeklarowano wycofanie ilości 269.000 kg z powierzchni 8,97 ha. Po przeprowadzeniu operacji wycofania, złożony został wniosek z 29 czerwca 2016 r., w którym strona wskazała, że domaga się wypłaty wsparcia za wycofanie pięciu partii towaru, których zadeklarowana masa wynosiła: 20.280 kg, 20.000 kg, 20.000 kg, 20.000 kg oraz 3.100 kg. W dniu 15 lipca 2016 r. wpłynęła korekta wniosku, gdzie zmodyfikowano m.in. ilość produktów poddaną wycofaniu z partii oznaczonej L.p. 4 i numerem IV – na 2.000 kg. W ocenie Prezesa, organ I instancji nie był uprawniony do ingerencji w treść wniosku, który spełniał wymogi formalne i był kompletny. Organ mógł orzec jedynie w zakresie, jaki został mu wskazany w finalnym kształcie złożonego przez stronę wniosku.

Organ odwoławczy wskazał, że choć zrozumiałe jest, iż strona, postrzegając wskazanie w IV partii towaru ilości "2000 kg" zamiast "20000 kg" jako omyłkę, pragnie uzyskać decyzję dla siebie względniejszą, to jednak wydanie takiej decyzji nie było możliwe ani na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji, ani w postępowaniu odwoławczym. Decyzja taka, jako pozbawiona podstawy (wydana bez stosownego, złożonego w terminie do tego przewidzianym, wniosku strony w zakresie 18.000 kg), byłaby dotknięta nieważnością i musiałaby zostać uchylona. Żadne względy – ani słuszności, ani wynikające z wewnętrznego przekonania strony o zasadności takiej decyzji – nie uchyliłyby w tej sytuacji jej bezprawności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na powyższą decyzję.

Na wstępie Sąd wskazał, że od 1 września 2017 r. stroną niniejszego postępowania stał się Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – na podstawie art. 59 ustawy z 10 lutego 2017 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r. poz. 624).

Dalej WSA wyjaśnił, że zasady wypłacania tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia w związku z zakazem przywozu niektórych owoców i warzyw z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej określa rozporządzenie Komisji (UE) nr 1031/2014 z 29 września 2014 r. ustanawiające dalsze tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia producentów niektórych owoców i warzyw oraz rozporządzenie Rady Ministrów z 23 października 2014 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem dalszych tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej.

Zgodnie z § 7 ust. 1-5 rozporządzenia RM, wsparcie jest udzielane na wniosek podmiotu, o którym mowa w § 4 ust. 1, w drodze decyzji administracyjnej, przez dyrektora oddziału terenowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę tego podmiotu. W decyzji, o której mowa powyżej, na wniosek podmiotu, o którym mowa w § 4 ust. 1, udziela się również wsparcia, o którym mowa w art. 81 i art. 82 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 2011.157.1).

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, skarżący w dniu 2 listopada 2015 r. złożył powiadomienie o zamiarze przeprowadzenia działania polegającego na bezpłatnej dystrybucji jabłek w ilości 269.000 kg z powierzchni 8,97 ha. We wniosku złożonym w dniu 29 czerwca 2016 r. strona zadeklarowała wycofanie pięciu partii towaru, których zadeklarowana masa wynosiła odpowiednio: 20.280 kg, 20.000 kg, 20.000 kg, 20.000 kg oraz 3.100 kg. Korektą wniosku z 15 lipca 2016 r. strona zmodyfikowała ilość produktów poddaną wycofaniu z partii oznaczonej numerem IV – na 2.000 kg.

W ocenie Sądu I instancji nie można przyznać racji skarżącemu, iż organ wykorzystując jego omyłkę pisarską, wydał rozstrzygnięcie będące dla niego niekorzystne oraz pominął rzeczywiste żądania strony, jakim była wypłata wsparcia za wycofanie 20.000 kg jabłek. Skarżący podnosił, to z powodu braku całościowego rozpoznania sprawy, zarzucając, iż niezasadnie obniżono przyznane mu wsparcie finansowe. Nie zapoznano się w jego ocenie z szeregiem dokumentów m.in. (1) protokołem kontroli jakości handlu świeżych owoców i warzyw wycofywanych z rynku w celu bezpłatnej dystrybucji, sporządzonym przez Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Łodzi w dniu 7 marca 2016 r.; (2) oświadczeniem skarżącego z 7 marca 2016 r. załączonym do protokołu opisanego w pkt. 1; (3) świadectwem zgodności z normami handlowymi Unii Europejskiej dla świeżych owoców i warzyw z 8 marca 2016 r.; (4) świadectwem potwierdzenia odbioru produktów wycofanych z rynku z 8 marca 2016 r. wystawionym przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Masłowie.

Sąd I instancji wskazał, że okumenty te potwierdzają wprawdzie ilość jabłek poddanych bezpłatnej dystrybucji, jednakże skarżący skorygował – w dniu 15 lipca 2016 r. – ilość produktów poddanych wycofaniu na 2.000 kg. Zdaniem WSA, organ nie mógł w tej sytuacji formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Organ nie miał ponadto obowiązku żądać sprecyzowania korekty z 15 lipca 2016 r., gdyż samo pismo nie zostało zredagowane w sposób niezręczny, niezrozumiały, niepozwalający na ustalenie rzeczywistej woli strony. Zatem organ związany był żądaniem przedstawionym we wniosku (korekcie) z 15 lipca 2016 r.

Sąd zauważył także, że przy rozpoznawaniu wniosków o płatności ze środków Unii Europejskiej nie wszystkie zasady i reguły Kodeksu postępowania administracyjnego są stosowane. Przepis art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych, w brzmieniu obowiązującym w trakcie rozpatrywania wniosku, stanowił, że jeżeli przepisy ustawy albo przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji przez dyrektorów oddziałów terenowych oraz Prezesa Agencji, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81. Wobec tego przy prowadzeniu postępowania organy Agencji Rynku Rolnego nie stosowały zasady prawdy obiektywnej (słusznego interesu obywatela), zasady informowania stron i pozostałych uczestników postępowania (zasada obowiązku organu udzielania informacji faktycznej i prawnej), zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, zasady oficjalności postępowania (prowadzenia postępowania dowodowego przez organ z urzędu), zasady prawdy obiektywnej (dopuszczenia jako dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego, a nie jest sprzeczne z prawem) ani zasady prawdy materialnej w postępowaniu dowodowym. Wobec tego zarzuty skarżącego, który twierdzi, iż organy naruszyły ww. przepisy, są oczywiście niezasadne. Zdaniem WSA, bezpodstawny jest zarzut, że organ, do którego skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności, naruszył przepisy postępowania dowodowego (zarzucany brak całościowego rozpoznania sprawy i pominięcie dowodów świadczących o popełnieniu przez skarżącego oczywistej omyłki pisarskiej) i wydał rozstrzygnięcie w oparciu o niekompletny materiał dowodowy.

Zdaniem Sądu, zasadnie organ odwoławczy uznał, iż w sprawie prawidłowo wyliczono wsparcie finansowe dla strony według treści korekty wniosku przedstawionej w dniu 15 lipca 2016 r. Organ nie był uprawniony do ingerencji w treść wniosku strony, który spełniał wymogi formalne i był kompletny. W rozpoznawanej sprawie brak było również podstaw do wzywania strony do złożenia wyjaśnień czy sprecyzowania żądania, gdyż wniosek nie zawierał żadnego błędu. WSA podkreślił, że płatność nie jest obligatoryjna i jest przyznawana na wniosek beneficjenta, który może też nie wystąpić o płatność (lub wystąpić jedynie o część możliwej do uzyskania płatności). We wniosku beneficjent określa przedmiot postępowania, a więc wskazuje, o co się ubiega.

Nie mogło odnieść skutku także złożenie kolejnej korekty wniosku wraz z odwołaniem z dnia 20 września 2016 r. Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 1 rozporządzenia 1031/2014 wnioski o wypłatę pomocy finansowej Unii można było składać w odniesieniu do działań przeprowadzonych w przedmiotowym okresie jedynie do 31 lipca 2016 r. Nie jest także możliwe korygowanie treści żądania już po wydaniu w sprawie decyzji organu I instancji.

Sąd I instancji nie dopatrzył się też podniesionego w treści skargi naruszenia § 10 rozporządzenia RM oraz art. 11 lit. c rozporządzenia 1031/2014, gdyż brak jest możliwości wypłaty wsparcia na pozostałą ilość jabłek w terminie późniejszym niż 30 września 2016 r., który nie jest terminem instrukcyjnym, lecz ma charakter materialny, co oznacza, że po jego upływie brak jest podstaw prawnych do dokonania płatności w ramach danej transzy wsparcia.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył J. K., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o uchylenie wyroku oraz uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. :

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z:

- art. 7 ust. 1 ustawy o organizacji niektórych rynków rolnych w brzmieniu obowiązującym do 1 września 2017 r. (Dz. U. 2017 poz. 1006 ze zm.) w zw. z art. 7 k.p.a., art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.; dalej: k.p.a.) i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 4 ust. 3 TUE, zasadą skuteczności prawa Unii Europejskiej, stanowiącą ogólną zasadę prawa oraz art. 41 ust. 1 i ust. 2 lit. a Karty Praw Podstawowych UE (dalej: KPP) w zw. z art. 51 ust. 1 KPP, jak również prawa do dobrej administracji, stanowiącego ogólną zasadę prawa Unii Europejskiej, poprzez przyjęcie interpretacji godzącej w skuteczność prawa Unii Europejskiej, niweczącą cel, w jakim zostały przyjęte środki w ramach prawa Unii Europejskiej polegający na wsparciu producentów rolnych, którzy doznali uszczerbku w związku z restrykcjami w handlu z Federacją Rosyjską oraz prowadzenie postępowania w sposób stanowiący zaprzeczenie zasady do dobrej administracji;

- art. 11 lit. c rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 1031/2014 z dnia 29 września 2014 r. ustanawiającego dalsze tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia producentów niektórych owoców i warzyw (Dz. Urz. L 2014.284.22), art. 12 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 2016/921 z 10 czerwca 2016 r. ustanawiającego dalsze tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia producentów niektórych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 2016.154.3), art. 12 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 2017/1165 z dnia 29 kwietnia 2017 r. ustanawiającego dalsze tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia producentów niektórych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE 2017.170.31) w zw. z art. 4 ust. 3 TUE, art. 41 ust. 1 i ust. 2 lit. a KPP oraz art. 47 KPP i art. 51 ust. 1 KPP, jak również prawem do dobrej administracji, stanowiącym ogólną zasadę prawa Unii Europejskiej, oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka w zw. z art. 13 EKPCz, a także art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez niezasadne przyjęcie, że termin wskazany w rozporządzeniu nr 1031/2014 jest terminem prawa materialnego, a nie procesowego, że jest to termin, którego przekroczenie w toku postępowania powoduje negatywne skutki dla strony, a nie dla organu, przez co de facto Sąd pozbawił skarżącego prawa do skutecznego środka kontroli sądowej, gdyż przyjął, że a priori jakakolwiek skarga skarżącego do sądu administracyjnego, nawet w sposób oczywisty uzasadniona, nie mogłaby przynieść pozytywnego skutku na skutek przekroczenia tego terminu, podczas gdy środki wspierające rolników w związku z restrykcjami w handlu z Federacją Rosyjską są nadal wypłacane i termin ich wypłaty jest aktualnie wydłużony do dnia 30 września 2018 r.

2) art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 8 § 1 k.p.a. i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez całkowity brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, w sytuacji, kiedy organ wykorzystał oczywistą omyłkę pisarską strony do wyciągnięcia wobec niej negatywnych konsekwencji, zaś zasadnym wydawałoby się wskazanie, dlaczego organ zasady pogłębiania zaufania w okolicznościach niniejszej sprawy jednak zdaniem Sądu a quo nie naruszył;

3) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 140 k.p.a. w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. i w zw. z art. 41 ust. 1 i ust. 2 lit. a, art. 47 KPP i art. 51 ust. 1 KPP, jak również prawa do dobrej administracji, stanowiącym ogólną zasadę prawa Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 EKPCz w zw. z art. 13 EKPCz i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez brak wskazania w uzasadnieniu, dlaczego Sąd nie zastosował w sprawie wymienionych przepisów o postępowaniu odwoławczym, które obligują organ drugiej instancji do rozpoznania sprawy w całości, uwzględniając stan sprawy na dzień wydania decyzji, jak również poprzez błędne uznanie, że organ był związany pierwszą korektą wniosku dokonaną przez skarżącego, przez co ponadto sąd naruszył prawo do skutecznego środka odwoławczego, czyniąc ten środek czysto iluzorycznym.

Skarżący kasacyjnie złożył ponadto alternatywny wniosek o zawieszenie niniejszego postępowania oraz zwrócenie się do Trybunału Sprawiedliwości z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:

1) czy prawo do dobrej administracji dobrej administracji jako ogólna zasada prawa sprzeciwia się zastosowaniu przepisu krajowego, takiego jak art. 7 ust. 1 ustawy o organizacji niektórych rynków rolnych w brzmieniu obowiązującym do 1 września 2017 r., który wyłącza zastosowanie niektórych reguł postępowania administracyjnego, w sytuacji oczywistej omyłki pisarskiej strony, której fakt popełnienia jest potwierdzony dokumentami i która została sprostowana w toku postępowania administracyjnego? Czy przepisy prawa Unii, w tym prawo do dobrej administracji, mogą być "przepisami odrębnymi, które stanowią inaczej" pozwalającymi na zastosowanie zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym postępowania dowodowego?

2) czy prawo do skutecznego środka odwoławczego oraz prawo do kontroli sądowej, stanowiące ogólne zasady prawa UE, stoją na przeszkodzie odmowy wypłaty środków będących przedmiotem postępowania w sprawie, w sytuacji kiedy termin określony w art. 11 lit. c rozporządzenia nr 1031/2014 upłynął w toku rozpoznawania sprawy, zaś jednostka złożyła wniosek oraz pierwsza decyzja zapadła przed upływem tego terminu?

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. Dodatkową argumentację przedstawiono w piśmie z dnia 17 maja 2021 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 21 kwietnia 2021 r. sprawę skierowano na posiedzenie niejawne na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842), o czym poinformowano strony postępowania.

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty okazały się zasadne.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nieważność postępowania w ujęciu art. 183 § 2 p.p.s.a. nie występowała. Kontrola kasacyjna zaskarżonego wyroku może być zatem dokonana wyłącznie w zakresie zdeterminowanym podstawami, na których została oparta skarga kasacyjna. Skarga kasacyjna jest bowiem środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym, a jej granice wyznaczone są przez podstawy i wnioski. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż – z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej – Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zatem uprawniony do powtórnego badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego (ad meritum) w jego całokształcie.

Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu, mylne odczytanie dyspozycji lub sankcji. Z kolei, naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to błąd subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej.

Podstawa prawna skargi kasacyjnej polegająca na naruszeniu przepisów postępowania powinna natomiast zawierać wskazania, w jakiej postaci przejawia się naruszenie prawa procesowego oraz uprawdopodobnienie istnienia potencjalnego związku przyczynowego między uchybieniem procesowym a rozstrzygnięciem sprawy.

Zarzuty skargi kasacyjnej w sprawie niniejszej oparte zostały wyłącznie na podstawie wynikającej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. naruszeniu przepisów postępowania.

Z zarzutów skargi kasacyjnej wynika, że istota sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie odnosi się do kwestii prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który stwierdził zgodność z prawem decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego z [...] października 2016 r. utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego z [...] września 2016 r., przyznającej skarżącemu wsparcie dla producentów owoców i warzyw. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji przyjął, że skoro skarżący złożył korektę wniosku m.in. w zakresie ilości wycofanych jabłek (a także, jeśli nie przede wszystkim, w zakresie powierzchni jednej z działek), to organy obu instancji związane były zakresem skorygowanego żądania co do ilości owoców, pomimo że wraz z odwołaniem skarżący dokonał ponownej korekty wniosku, wskazując, że pierwotny wniosek prawidłowo określał ilość wycofanych owoców (20 000 kg), zaś dokonując korekty wniosku w zakresie powierzchni działki, omyłkowo pominął jedno zero, przez co w rubryce IV wpisał "2000 kg".

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższe stanowisko Sądu I instancji jest błędne, a naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Ramy prawne przedmiotowego wsparcia określają zarówno przepisy prawa krajowego, jak i wspólnotowego, a mianowicie rozporządzenie Rady Ministrów z 23 października 2014 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem dalszych tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej oraz rozporządzenie Komisji (UE) nr 1031/2014 z 29 września 2014 r. ustanawiające dalsze tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia producentów niektórych owoców i warzyw.

Ponadto, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych, jeżeli przepisy ustawy albo przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji przez dyrektorów oddziałów terenowych oraz Prezesa Agencji, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81. Istotnie więc, niektóre zasady ogólne postępowania administracyjnego zostały postępowaniu przed Agencją wyłączone, jednak postępowanie odwoławcze toczy się w myśl reguł k.p.a., w szczególności zastosowanie mają przepisy art. 138 i 140 k.p.a.

Jak wynika z akt sprawy, skarżący w dniu 21 września 2016 r. złożył odwołanie od decyzji organu I instancji, wyjaśniając, że w korekcie wniosku omyłkowo podano w rubryce 4 ilość wycofanego towaru – "2000 kg" zamiast "20 000 kg" oraz składając ponowną korektę w tym zakresie. Podkreślenia przy tym wymaga, że z zarówno z treści pierwotnie złożonego wniosku (29 czerwca 2016 r.), jak i załączonych do niego dokumentów, tj. świadectwa potwierdzającego odbiór produktów wycofanych z rynku oraz świadectwa zgodności z normami handlowymi Unii Europejskiej, wynika, że faktycznie sporna partia obejmowała 20 000 kg jabłek.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji błędnie przyjął, że organ odwoławczy związany był treścią skorygowanego w dniu 15 lipca 2016 r. wniosku. Takiego stanowiska, zdaniem NSA, nie można wywieść ani z art. 61 k.p.a., ani z faktu, że w przedmiotowym postępowaniu nie obowiązują, jak wyżej wspomniano, wszystkie reguły dotyczące postępowania dowodowego i ustalania stanu faktycznego sprawy, w szczególności zasada prawdy obiektywnej, uregulowane w przepisach k.p.a. Warto w tym miejscu zauważyć, że skarżący dokonał tejże korekty na skutek informacji telefonicznej otrzymanej od organu I instancji w związku z błędnie podaną powierzchnią jednej z działek. Korygując wniosek w tym zakresie, skarżący jednocześnie omyłkowo pominął jedno zero w rubryce wskazującej ilość wycofanych owoców. Organ I instancji powinien zatem powziąć wątpliwość co do zakresu żądania strony, skoro wniosek i dokumenty złożone do wniosku wskazywały na 20 000 kg jabłek, a jedynie korekta wniosku (złożona w innym celu) – na 2000 kg. Nie do pogodzenia z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.) jest więc takie działanie organu, gdzie w jednym przypadku (powierzchni działki) strona jest informowana o pomyłce, zaś w innym (ilości jabłek) już nie, zwłaszcza gdy z pozostałego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynikało, jaki był faktyczny zamiar strony ubiegającej się o przedmiotowe wsparcie. Organ odwoławczy natomiast dysponował zarówno już skorygowanym (ponownie) wnioskiem, jak również dokumentami potwierdzającymi ilość faktycznie wycofanych z rynku jabłek. Mając zatem na uwadze treść przepisów art. 138 i 140 k.p.a., Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zarówno Sąd I instancji, jak i organ odwoławczy naruszyły wskazane przepisy postępowania, przyjmując, że w postępowaniu odwoławczym organ nie miał możliwości uwzględnić odwołania strony, która wyjaśniła zaistniałą omyłkę oraz złożyła skorygowany wniosek. Nie jest tak, jak twierdzi organ w zaskarżonej decyzji, że "decyzja taka, jako pozbawiona podstawy (wydana bez stosownego, złożonego w terminie do tego przewidzianym, wniosku strony w zakresie 18 000 kg), byłaby dotknięta nieważnością", albowiem wniosek strony, złożony 29 czerwca 2016 r. wskazywał na 20 000 kg jabłek.

Ponadto, wbrew twierdzeniu Sądu i organu, przepis art. 11 lit. c rozporządzenia 1031/2014 również nie stał na przeszkodzie uwzględnienia ponownej korekty wniosku. Zgodnie z tym przepisem, wydatki państw członkowskich w odniesieniu do płatności w ramach niniejszego rozporządzenia kwalifikują się do pomocy finansowej Unii jedynie w przypadku, gdy zostały dokonane przed upływem 30 września 2016 r. w odniesieniu do działań przeprowadzonych w okresie, o którym mowa w art. 1 ust. 3 lit. c). Ponowna korekta wpłynęła natomiast do organu 22 września 2016 r. (k. 45 akt adm.), a więc przed tym terminem. Termin, o którym mowa w tym przepisie, należy bowiem traktować jako wiążący (nieprzekraczalny) dla strony ubiegającej się o dofinansowanie, nie zaś dla organów orzekających w sprawie.

Podsumowując, o ile zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 9, art. 10 § 1 k.p.a. nie mógł zostać uwzględniony z uwagi na wyłączenie ich stosowania w niniejszym postępowaniu na mocy art. 7 ust. 1 ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych, o tyle zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1, art. 61 § 1, art. 138 § 1 pkt 2 i art. 140 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadny. Skutkiem tych naruszeń uchybiono w konsekwencji unijnym przepisom dotyczącym prawa do dobrej administracji, tj. art. 41 ust. 1 i ust. 2 lit. a, art. 47 w zw. z art. 51 Karty Praw Podstawowych.

Z kolei za niezasadne NSA uznał zarzuty naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 EKPCz, ponieważ nie zostały one przez jej autora uzasadnione. Na wstępie rozważań Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał, że aby zarzuty skargi kasacyjnej mogły odnieść oczekiwany przez stronę skutek, muszą być należycie uzasadnione. W przypadku zarzutu naruszenia przepisów postępowania, w ramach którego zarzucono naruszenie ww. przepisów, należy wskazać, w jaki sposób do tego naruszenia doszło oraz jako miało wpływ na wynik sprawy. Abstrahując od faktu, że art. 45 Konstytucji RP nie jest przepisem stricte procesowym, to brak jego uzasadnienia w skardze kasacyjnej, oraz brak uzasadnienia zarzutu naruszenia art. 6 ust. 1 EKPCz powodują, że uchylają się one spod merytorycznej kontroli NSA.

Nieusprawiedliwiony okazał się także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten reguluje elementy uzasadnienia wyroku, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Do naruszenia tego przepisu doszłoby, gdyby uzasadnienie zostało sporządzone niezgodnie z tą regulacją, tj. nie zawierało elementów wymienionych w tym przepisie, uniemożliwiając w istocie kontrolę instancyjną zaskarżonego orzeczenia. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w niniejszej sprawie.

Na koniec odnosząc się do wniosku skarżącego o rozważenie wystąpienia do TSUE z pytaniami prejudycjalnymi, NSA wyjaśnia, że z art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej wynika obowiązek NSA przedstawienia Trybunałowi pytania prawnego (prejudycjalnego) w przypadku, gdy według tego Sądu do rozstrzygnięcia sprawy konieczna jest wykładnia aktów przyjętych przez instytucje Unii. Określone zagadnienie, aby mogło być przedmiotem pytania prejudycjalnego, powinno dotyczyć kwestii interpretacji prawa unijnego znajdującego zastosowanie w sprawie zawisłej przed sądem krajowym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawie niniejszej skarżący nie uzasadnił jak też nie wskazał na wątpliwości co do interpretacji powołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa unijnego, a sąd kasacyjny takowych nie stwierdził, stąd wniosek skarżącego uznać należy za niezasadny.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny podzielając stanowisko zaprezentowane w skardze kasacyjnej, iż zaskarżony wyrok zapadł z naruszeniem wyżej wskazanych przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest wadliwe uznając jednocześnie, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona – uchylił na podstawie art. 188 p.p.s.a. zaskarżony wyrok, a kierując się treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy rozpozna odwołanie skarżącego uwzględniając dokonaną wyżej ocenę prawną.

O kosztach postępowania sądowego obejmujących wpis od skargi kasacyjnej, opłatę za sporządzenie uzasadnienia wyroku, wpis od skargi oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika, orzeczono w pkt 2 sentencji na podstawie art. 200 i art. 203 pkt 1 p.p.s.a w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).