Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1088/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) WSA Donata Starosta Protokolant Ref. staż. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2014 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpoznaniu odwołania A. S. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...]lipca 2013 r., Nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Wójt Gminy odmówił A. S. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym dzieckiem A. S..

Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że odmowa przyznania wnioskowanego świadczenia spowodowana jest tym, że wnioskodawca jest rolnikiem, jest bowiem współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych, co stanowi [...] ha przeliczeniowych i z tego tytułu nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników. Powołując się na powyższe oraz na obowiązujący stan prawny w zakresie uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego, wynikający także z Uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2012 roku w sprawie I OPS 5/12 organ wywodzi, iż strona nie spełnia jednego z warunków uprawniających do przyznania wnioskowanego świadczenia opiekuńczego, a mianowicie przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2013 r., poz. 1456), o której mowa w art.17 ust. 1 tej ustawy.

Dalej organ podniósł, że od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie podnosząc, iż decyzja pozbawiająca prawa do przedmiotowego świadczenia jest krzywdząca i niesprawiedliwa a także bezpodstawna, zwłaszcza że gospodarstwo niewielkie i strona nie podlega z tego tytułu ubezpieczeniu w KRUS.

Dalej organ po przytoczeniu treści przepisów prawa podniósł, że organowi odwoławczemu znany jest pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w wyroku z dnia 9 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2203/11. W tym kontekście należy jednakże uznać za prawidłowy co do zasady pogląd wyrażony w powoływanej Uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2012r., sygn. akt I OPS 5/12, w której Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów przesądził, iż : " Prowadzenie gospodarstwa rolnego przez rolnika stanowi negatywną przesłankę przyznania tej osobie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych" ( Lex nr 1230181). Organ wskazał, że w uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził:, że pojęcie prowadzenie gospodarstwa rolnego mieści w sobie cały zespół czynności. Słowo "prowadzenie" w języku polskim oznacza bowiem sprawowanie nad czymś nadzoru, zarządzanie, kierowanie czymś, zajmowanie się czymś, trudnienie się czymś, realizowanie jakiegoś celu. Prowadzenie gospodarstwa rolnego może polegać zatem tylko na zarządzaniu nim. Dopiero występowanie całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, czyli niemożność wykonywania pracy fizycznej w gospodarstwie i brak możliwości zarządzania nim, z reguły stanowi obiektywną przeszkodę w prowadzeniu gospodarstwa, a tym samym osiągania z niego dochodu. W uzasadnieniu uchwały II UZP 5/04 Sąd Najwyższy utożsamił utratę zdolności do pracy w gospodarstwie rolnym z utratą możliwości jego prowadzenia. Ponadto: NSA stwierdził, iż rolnicy prowadzący gospodarstwo rolne nie mogą w równej mierze zrezygnować z zatrudnienia bądź innej pracy zarobkowej, co osoby wykonujące , określone w art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych , formy aktywności zawodowej. Są bowiem w innej sytuacji ekonomicznej i socjalnej, aniżeli osoby świadczące pracę na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonujące pracę lub świadczące usługi na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych, a także prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, zwłaszcza gdy się bierze pod uwagę sposób i warunki uzyskiwania środków utrzymania. W wypadku osób rezygnujących z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej świadczenie pielęgnacyjne ma zrekompensować utratę szans zarobkowych na skutek poświęcenia czasu wyłącznie na opiekę nad bliską osobą niepełnosprawną.

Organ wyjaśnił, że z materiału dowodowego zgromadzonego w nadesłanych aktach sprawy wynika, iż strona jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego i obiektywnie nie utraciła możliwości jego prowadzenia. Wprawdzie w myśl obowiązującego stanu prawnego strona nie podlega z mocy ustawy ubezpieczeniu społecznemu rolników w pełnym zakresie jako rolnik, jednakże w świetle definicji legalnej określonej w art. 6 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników nie może budzić wątpliwości, ze strona jest nadal rolnikiem w rozumieniu tej ustawy, ponieważ jako współwłaściciel prowadzi wraz z mężem osobiście i na własny rachunek działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym Co prawda odwołująca podnosi, że nie zajmuje się tym gospodarstwem, jednakże obiektywnie nie utraciła ani możliwości ani prawa jego prowadzenia. Organ podkreślił, iż w świetle przytoczonych wyżej zarówno uchwały jak i wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie stanowi to negatywną przesłankę przyznania stronie prawa do wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.

Wprawdzie prowadzenie gospodarstwa rolnego, a wiec praca w tym gospodarstwie nie zostały wymienione w art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jako forma aktywności zawodowej, rezygnacja z której uprawnia do przedmiotowego świadczenia, jednakże nie budzi wątpliwości, że posiadanie i prowadzenie gospodarstwa rolnego wymaga znacznego nakładu pracy i całego zespołu innych czynności i działań w zakresie szerszym niż wykonywanie zatrudnienia łub innej pracy zarobkowej, o których mowa w tym przepisie, co absorbuje właściciela takiego gospodarstwa i wymaga również większego nakładu czasu i pracy. Potwierdza to zresztą odwołująca podkreślając, że w prowadzeniu gospodarstwa mężowi pomagają nie tylko córki ale nawet osoby trzecie. Skoro ustawodawca wymaga rezygnacji z zatrudnienia lub innych forma pracy zarobkowej, w tym między innymi w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, które z natury rzeczy są wykonywane w określonych z góry godzinach a także wymaga rezygnacji z prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej poprzez likwidację tej działalności, tym bardziej należy zgodzić się z cytowanym wyżej uzasadnieniem Uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego, który jednoznacznie uznał, że "Prowadzenie gospodarstwa rolnego przez rolnika stanowi negatywną przesłankę przyznania tej osobie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. l w związku z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych".

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła A. S. wskazując, że decyzja ta jest niezgodna z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skarżąca podniosła, że choroba córki trwa od urodzenia i ma charakter trwały o czym świadczą dokumenty przedłożone organowi. Skarżąca podkreśliła, że córka wymaga stałej opieki i leczenia. Skarżąca w ślad za odwołanie powtórzyła, że ma małe gospodarstwo rolne i nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 14 stycznia 2013 r. strona wskazała, że czuje się pokrzywdzona, ponieważ z dokumentacji którą posiada z Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej wynika, iż każdy rolnik ma prawo do świadczenia pielęgnacyjnego niezależnie od wielkości gospodarstwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy Kaqwęczyn w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem.

Podstawą odmowy przyznania skarżącej powyższego świadczenia stanowił fakt prowadzenia przez skarżącą gospodarstwa rolnego.

Materialnoprawną podstawę decyzji administracyjnych zapadłych w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: matce albo ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W tym miejscu wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w dniu 11 grudnia 2012 r. podjął uchwałę sygn. akt I OPS 5/12, w tezie której stwierdził, że prowadzenie gospodarstwa rolnego przez rolnika stanowi negatywną przesłankę przyznania tej osobie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 22 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.). W uzasadnieniu tej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na konieczność ścisłego stosowania definicji legalnej pojęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i niedopuszczalne stosowanie wykładni rozszerzającej. W definicji tej ustawodawca ograniczył wyjaśniane pojęcie do wykonywania pracy przez pracowników najemnych, którzy są związani z pracodawcą różnego rodzaju umowami oraz w ramach spółdzielni produkcyjnych i usługowych. Definicja ustawowa odnosi się expressis verbis m.in. do działalności gospodarczej o charakterze pozarolniczym, co wskazuje na celowy i świadomy zamiar nieobjęcia tym pojęciem działalności rolniczej. Istota świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych polega na tym, że jest ono adresowane wyłącznie do tych osób, których źródłem utrzymania jest wykonywanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Nie jest więc osobą uprawnioną osoba, która nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w sytuacji, gdy ma inne źródła utrzymania i to bez względu na wielkość tych dochodów. Przemawia za tym również wyłączenie uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego w stosunku do osób, które otrzymują jakiekolwiek świadczenia (dochody) z innych tytułów, wymienionych w art. 17 ust. 5 powołanej ustawy. Stąd też aby uzyskać świadczenie pielęgnacyjne określony podmiot musi po pierwsze spełnić warunki, o których mowa w art. 17 ust. 1 tej ustawy, a po drugie nie może być beneficjentem dochodów wymienionych w ust. 5 tegoż przepisu. Treść art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych pozwala skonstruować obowiązującą normę prawną, z której wynika, że rolnik prowadzący gospodarstwo rolne znajduje się w takiej sytuacji socjalno-ekonomicznej, która uniemożliwia mu przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Stanowisko takie jest uprawnione na gruncie logicznych i systemowych reguł wykładni przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych (tak też NSA w wyroku z dnia 14 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 1702/12, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Zarazem w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2012r. sygn. akt I OPS 5/12 podkreślono, że samo posiadanie lub własność gospodarstwa nie mogą być kwalifikowane jako jego prowadzenie, jeżeli nie wiąże się z nimi wykonywanie bliżej określonej w uzasadnieniu tej uchwały działalności rolniczej (w tym zakresie NSA odniósł się do wyroku SN z dnia 29 września 2005 r. sygn. akt I UK 16/05, OSNP 2006/17-18/278).

Wskazać w tym miejscu trzeba, że zasadniczo uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie, w której została podjęta (art. 187 § 2 Ppsa), ma ona jednak także tzw. ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 Ppsa. Oznacza to, że uchwała taka dotyczy nie tylko danej sprawy, ale wszystkich spraw o podobnym stanie faktycznym i prawnym. Dopóki nie nastąpi zmiana stanowiska zawartego w uchwale, dopóty sądy administracyjne (pośrednio nim związane) stanowisko to powinny respektować. Powołany przepis nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy analogicznej do tej, w której podjęto uchwałę, w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale powiększonego składu NSA. Jedyną możliwością odstąpienia od stanowiska zawartego w uchwale stanowi wystąpienie przez skład niepodzielający zawartego w uchwale stanowiska do odpowiedniego składu NSA z zagadnieniem prawnym (por. J. Drachal, A. Wiktorowska, P. Wajda w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s.868 oraz wyroki NSA z dnia 13 marca 2008 r. II FSK 147/07, z dnia 27 listopada 2007r. I FSK 1385/07, z dnia 11 grudnia 2007 r. I FSK 231/07, z dnia 28 lipca 2005 r. II FSK 576/05).

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela wykładnię prawa zawartą w uchwale NSA i wyrokach wydanych po jej podjęciu. Rzecz jednak w tym, że w niniejszej sprawie kluczowym zagadnieniem jest rozstrzygnięcie, czy skarżąca faktycznie jest rolnikiem posiadającym i prowadzącym gospodarstwo rolne oraz ubezpieczonym w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS), który w świetle przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych z tej przyczyny nie może otrzymać świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad bliską mu osobą niepełnosprawną.

Bezspornie skarżąca i jej mąż są właścicielami użytków rolnych o powierzchni [...] ha fizycznego, co stanowi [...] ha przeliczeniowego i podlega z tego tytułu opodatkowaniu podatkiem rolnym, co wynika z decyzji w sprawie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2013. Zarazem jednak z zaświadczenia KRUS wynika, że skarżąca obecnie nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników. Natomiast według jej oświadczenia gospodarstwo rolne prowadzi jej mąż z córkami. Organy orzekające w sprawie nie przeprowadziły żadnych dowodów podważających powyższy stan rzeczy, jak i nie zaprzeczyły faktom wskazanym przez stronę.

Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie definiuje pojęcia "rolnik", jednakże jego definicja zawarta jest w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. nr 50, poz. 291 z późn. zm.). Otóż w myśl art. 6 pkt 1 tej ustawy rolnikiem, co do zasady, jest osoba prowadząca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym. Natomiast z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. nr 136, poz. 969 z późn. zm.) za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż rolnicza, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy i stanowiący własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki nieposiadającej osobowości prawnej. Do definicji tej odsyła również ustawa o świadczeniach rodzinnych, która w art. 3 pkt 6 stanowi, że ilekroć jest w niej mowa o gospodarstwie rolnym to oznacza gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów ustawy o podatku rolnym. Przy tym warto odnotować, że ustawa o podatku rolnym wiąże skutki fiskalne nie z posiadaniem statusu rolnika czy prowadzeniem gospodarstwa rolnego, a z samym faktem posiadania gruntów rolnych (art. 3 ust. 1-5), wyjątek wyraźnie zaznaczając w art. 3 ust. 6, w którym obowiązek podatkowy co do gruntów objętych współwłasnością (będących we współposiadaniu) dwóch i więcej osób, jeżeli grunty te stanowią gospodarstwo rolne, nakłada na tego współwłaściciela (posiadacza), który to gospodarstwo prowadzi w całości.

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników stanowi, że ubezpieczeniom społecznym z mocy ustawy podlega rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny (art. 7 ust. 1 i art. 16 ust. 1 pkt 1), natomiast inny rolnik, jeżeli działalność rolnicza stanowi stałe źródło jego utrzymania, podlega ubezpieczeniu na wniosek (art. 7 ust. 2 i art. 16 ust. 2 pkt 1). Należy przy tym podkreślić, że przy ustalaniu podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników ustawowe domniemanie z art. 38 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, że właściciel gruntów zaliczanych do użytków rolnych prowadzi działalność rolniczą na tych gruntach (jak i że podatnik podatku rolnego prowadzi działalność rolniczą w rozmiarze wynikającym z zakresu opodatkowania – art. 38 pkt 2), może być obalone odpowiednimi dowodami (por. stanowisko Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 30 listopada 2005 r. sygn. akt I UK 59/05, OSNP 2006/19-20/310, LEX nr 176549 i w wyroku z dnia 22 marca 2001 r. sygn. akt II UKN 276/00, PPiPS2002/10/42, LEX nr 152694). Jest to konsekwencją podstawowej zasady dotyczącej podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników, która wiąże podleganie ubezpieczeniu z faktem prowadzenia działalności rolniczej, a nie samym faktem posiadania czy dysponowania własnością gospodarstwa rolnego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt III AUa 504/04).

Odniesienie wyżej przywołanych przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników i ustawy o podatku rolnym do sytuacji skarżącej pozwala na stwierdzenie, że wprawdzie jest właścicielem (współwłaścicielem) użytków rolnych (jest posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników i ustawy o podatku rolnym), jednak nie jest osobą prowadzącą działalność rolniczą na posiadanych gruntach, podlegającą z mocy ustawy ubezpieczeniu społecznemu rolników. Okoliczność uzyskiwania bądź braku dochodu z gospodarstwa nie ma tu większego znaczenia, bowiem działalność rolnicza może również przynosić starty. Nawet ewentualne udostępnienie gruntu osobom trzecim (np. wydzierżawienie) i jego rolnicze wykorzystywanie nie miałoby znaczenia dla oceny sytuacji skarżącej, która w świetle powołanych przepisów nie jest osobą, która może być uznana za rolnika prowadzącego gospodarstwo rolne. Innymi słowy, jakkolwiek skarżąca jest płatnikiem podatku rolnego, to nie jest rolnikiem, który byłby wyłączony spod działania przepisu art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jak to już zostało wyjaśnione, samo posiadanie lub własność gospodarstwa rolnego nie mogą być kwalifikowane jako jego prowadzenie, jeżeli nie wiąże się z nimi wykonywanie działalności rolniczej. Rozmiar użytków rolnych, których skarżąca jest właścicielem, nie kwalifikuje jej do objęcia ubezpieczeniem społecznym rolników z mocy ustawy, jak również – z uwagi na to, że niewątpliwie działalność rolnicza nie stanowi jej stałego źródła utrzymania – nie podlega ubezpieczeniu na wniosek. Organy administracji nie zaprzeczyły ani nie przeprowadziły odpowiednich dowodów, które przełamałyby wnioski płynące z twierdzeń skarżącej i zgromadzonego materiału dowodowego. W konsekwencji skarżąca, która mimo że jest posiadaczem niewielkiego gospodarstwa rolnego (gruntów rolnych o powierzchni nieprzekraczającej 1 ha przeliczeniowego), nie jest rolnikiem prowadzącym gospodarstwo rolne, może zrezygnować z zatrudnienia bądź innej pracy zarobkowej, czy odpowiednio powstrzymać się od podjęcia pracy, jak inne osoby wykonujące lub mogące podjąć formy aktywności zawodowej, określone w art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W ocenie Sądu skarżąca nie znajduje się w sytuacji ekonomicznej i socjalnej rolnika prowadzącego gospodarstwo rolne. Wobec tego powstrzymanie się do zarobkowania nie oznaczałoby w jej przypadku rezygnacji z prowadzenia gospodarstwa rolnego. Brak też przeszkód do opłacenia za skarżącą składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe w razie przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach określonych w art. 6 ust. 2a i ust. 2b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585, z późn. zm.), skoro skarżąca nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników.

Reasumując powyższe Sąd stwierdza, że Kolegium poczyniło błędne ustalenia faktyczne i przedstawiło nietrafną ocenę prawną sytuacji skarżącej, skoro przyjęło, że wnioskodawczyni posiada i prowadzi gospodarstwo rolne (obiektywnie nie utraciła możliwości jego prowadzenia), co stanowi negatywną przesłankę przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką. Kolegium pominęło wnioski wynikające ze zgromadzonych dokumentów, jak i twierdzeń samej skarżącej, co do których nie został przeprowadzony żaden przeciwdowód w postępowaniu administracyjnym. Ustalenie, że skarżąca posiada i prowadzi gospodarstwo rolne nie znalazło potwierdzenia w materiale procesowym. Utożsamienie posiadania użytków rolnych określonej klasy gruntów, o powierzchni stanowiącej mniej niż 1 ha przeliczeniowy, z prowadzeniem gospodarstwa rolnego było całkowicie bezpodstawne. Pomijało chociażby wnioski, jakie wypływały z zaświadczenia o niepodleganiu przez wnioskodawczynię ubezpieczeniu społecznemu rolników z tytułu posiadania użytków rolnych, jak również innych okoliczności wskazujących na to, że skarżąca działalności rolniczej – nawet potencjalnie – nie prowadzi. W tym zakresie doszło w sprawie do naruszenia przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. W konsekwencji nastąpiła błędna subsumcja sytuacji skarżącej do przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Naruszenie przepisów postępowania niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, determinując kierunek jej rozstrzygnięcia. Z kolei odmowa zastosowania w sprawie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych miała wpływ na wynik sprawy, przy założeniu, że pozostałe przesłanki do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego zostały spełnione.

Ponownie rozpatrując sprawę, Kolegium jeszcze raz przeanalizuje zgromadzony materiał procesowy pod kątem spełnienia przesłanek do przyznania skarżącej świadczenia z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, uwzględniając wskazane przez Sąd okoliczności i poglądy prawne, w szczególności dotyczące oceny, czy skarżąca ma status rolnika prowadzącego gospodarstwo rolne, co wyłączałoby przyznanie jej przedmiotowego świadczenia.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c Ppsa orzekł