Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 289/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w całości

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Bogusław Wolas Sędziowie: WSA Maja Chodacka WSA Paweł Dąbek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 grudnia 2021 r., nr: [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek I. uchyla zaskarżoną decyzję w całości, II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz I. G. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z 28 grudnia 2021 r., nr [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) odmówił I.G. (dalej: Skarżąca) umorzenia zaległości z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek oraz za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w łącznej kwocie 221.799,39 zł.

Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Skarżąca 28 stycznia 2020 r. złożyła wniosek (data wpływu do ZUS) o umorzenie całości zadłużenia z tytułu składek. Wskazała w nim, że w trakcie trwania związku małżeńskiego, za namową męża, założyła działalność gospodarczą, której nigdy faktycznie nie prowadziła, a udzieliła mężowi stosownych pełnomocnictw. Następnie małżonkowie ustanowili rozdzielność majątkową. Skarżąca oświadczyła, że nie prowadziła żadnej korespondencji z organem, ani też nie była informowana o powstających zaległościach. Pomiędzy małżonkami 2 sierpnia 2018 r. została ustanowiona separacja. Mąż sprzedał należącą do niego nieruchomość, a Skarżąca wspólnie z synami zamieszkała w wynajmowanym domu, gdzie podział opłat polegał na tym, że Skarżąca odpowiedzialna była za czynsz i gaz, zaś mąż za opłatę pozostałych mediów. Mąż - wbrew złożonym deklaracjom nie uiszczał umówionych opłat, generując zadłużenie w kwocie około 5 000 zł, które Skarżąca obecnie spłaca. W chwili obecnej wysokość spłat zadłużenia oraz miesięcznego czynszu za wynajem przekracza jej możliwości finansowe, a jej zadłużenie wobec rodziny i innych wierzycieli stale rośnie, a ona nie jest w stanie spłacać zaciągniętych długów. Mąż nie płaci regularnie alimentów na dwójkę dzieci. W grudniu 2019 r. Skarżąca postanowiła sprzedać należącą do niej działkę, co pozwoliłoby na zakup mieszkania i spłatę zadłużeń pozostałych po mężu. Jednakże okazało się, że nieruchomość obciążona jest wieloma hipotekami, których wysokość przewyższa wielokrotnie wartość działki. Skarżąca obecnie jest zatrudniona na stanowisku pracownik administracyjno-biurowy z wynagrodzeniem w kwocie 1 878 zł netto. U starszego dziecka zdiagnozowano w przeszłości guza ślinianki przyusznej i stale podlega ono obserwacji lekarskiej związanej z chorobą. Młodszy syn korzysta ze stałej pomocy psychologa w związku z trudną sytuacją rodzinną, brakiem poczucia bezpieczeństwa rodzinnego i stabilności. Skarżąca wskazała, że musiała opuścić wynajmowane mieszkanie, nie ma stałego miejsca zamieszkania, nie stać jej na wynajem mieszkania, które mogłoby zaspokoić potrzeby trzyosobowej rodziny. Wskazała, że każda wolna kwota z wynagrodzenia jest przeznaczana na spłatę długów, reszta dochodu pokrywa zaledwie wyżywienie rodziny. Oznajmiła, że jest zmuszona na korzystanie z pomocy schorowanego ojca, który w styczniu 2020 r. przyjął jej rodzinę do swojego domu i udostępnił chwilowo dwa pokoje z kuchnią (dom jest własnością brata). Skarżąca podała także, że aktualnie nie jest w stanie podjąć dodatkowego zatrudnienia z uwagi na wykonywaną pracę zawodową w pełnym wymiarze godzin, samotne wychowywanie dwóch dorastających synów (posiadających problemy zdrowotne i emocjonalne) oraz zaangażowanie w próby rozwiązania problemów finansowych związanych z zadłużeniami wygenerowanymi przez byłego męża.

W tym stanie sprawy ZUS decyzją nr [...] z 2 września 2020 r. odmówił Skarżącej umorzenia należności z tytułu składek, uznając, że nie zachodzą przesłanki ustawowe do umorzenia tej należności. Decyzja ta, w wyniku zaskarżenia do WSA w Krakowie, została uchylona wyrokiem tego Sądu z 9 grudnia 2020 r., sygn. akt I SA/Kr 1044/20. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano, że zaskarżona decyzja winna być wyeliminowana z obiegu prawnego z uwagi na błędne stanowisko ZUS odnośnie zastosowania art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 266 ze zm. – dalej: u.s.u.s.). Z decyzji jednoznacznie wynika, że przyjęto, iż co do należności składkowych za okres od maja 2004 r. do stycznia 2009 r. upłynął terminu przedawnienia, ale z uwagi na fakt, że doszło do zabezpieczenia spłaty poprzez ustanowienie hipoteki na nieruchomości, to nadal istnieje możliwość ich dochodzenia z przedmiotu hipoteki z uwagi na brzmienie art. 24 ust. 5 u.s.u.s. W ocenie jednak Sądu przepis ten uznać należy za sprzeczny z Konstytucją RP i tym samym ZUS nie może twierdzić, że istnieje możliwość egzekwowania przedawnionych należności z przedmiotu hipoteki. Formułując zalecenia do ponownego prowadzenia postępowania wskazano, że ZUS powinien w szczególności ustalić, czy należności z tytułu składek objęte wnioskiem są nadal wymagalne, nie uległy przedawnieniu, będąc związany stanowiskiem w przedmiocie niezgodności art. 24 ust. 5 u.s.u.s. w zw. z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP.

Ponownie rozpatrując sprawę, ZUS decyzją opisaną na wstępie, uznał, że nadal brak jest przesłanek do umorzenia spornych należności. ZUS stwierdził, że ponownie rozpatrując sprawę uwzględnił wszystkie dostarczone przez Skarżącą dokumenty, pozyskał dodatkowe informacje we własnym zakresie oraz odniósł się do treści ww. wyroku WSA w Krakowie. Badając kwestię przedawnienia, ZUS wskazał, że co do należności za okres 05/2004 - 01/2009 upłynął termin przedawnienia, lecz kwota należności zabezpieczona jest poprzez ustanowienie hipoteki na nieruchomości Skarżącej, a zatem nadal istnieje możliwość ich dochodzenia z przedmiotu hipoteki. Co do przepisu art. 24 ust. 5 u.s.u.s., wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 20 maja 2020 r., sygn. akt P 2/18, stwierdzając, że przepis ten jest zgodny z Konstytucją RP. Dlatego też należności Skarżącej zabezpieczone hipoteką, nie uległy przedawnieniu.

Ponownie merytorycznie rozpatrując wniosek w oparciu o art. 28 ust. 3 i 3a u.s.u.s, ZUS nie znalazł podstaw do zastosowania wnioskowanej ulgi. Ustalone zostało, że w stosunku do Skarżącej nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne. W związku z tym przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4, 4b i 4c, u.s.u.s. nie zachodzą. Z przyczyn oczywistych, nie ma również zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 1 powołanej ustawy, gdyż zobowiązanie przewyższa kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Oznacza to, że przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. również nie zachodzi. Komornik sądowy postanowieniami z 20 kwietnia 2012 r. (8 spraw), z 27 czerwca 2012 r., z 2 lipca 2012 r. (3 sprawy), z 9 lipca 2012 r., z 29 października 2012 r., z 30 grudnia 2017 r., umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Skarżącej na podstawie art. 824 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1805 ze zm. – dalej: k.p.c.). Na podstawie bazy danych ZUS ustalono, że Skarżąca figuruje jako pracownik podlegający ubezpieczeniom na podstawie umowy o pracę od 14 lipca 2021 r., a podstawa wymiaru składek w 11/2021 r. wynosiła 2 983,81 zł brutto (2 191 zł netto). Skarżąca jest właścicielką nieruchomości gruntowej w miejscowości B. o powierzchni 0,2392 ha na której dokonane jest zabezpieczenie hipoteczne na rzecz Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. w łącznej kwocie 67 039,60 zł, na rzecz Skarbu Państwa - Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. - w łącznej kwocie 6.179 zł, na rzecz B.T. i M.T. w kwocie 6.830,48zł oraz na rzecz ZUS. Dokonano szacunkowej wyceny ww. nieruchomości na podstawie ogólnodostępnych informacji z internetowych ogłoszeń dotyczących ofert z miejscowości B. Ceny oferowanych nieruchomości na sprzedaż wahają się od 49 zł za 1m2, co daje kwotę od 208 zł do 240 zł za 1m2, co daje kwotę 574 408 zł. Średnia cena to 144,50zł za 1m2, co przy powierzchni 2 392 m2, co daje kwotę 345 644 zł. Aktualnie ani Naczelnik Urzędu Skarbowego, ani komornik sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Obecnie wobec Skarżącej jest prowadzone postępowanie egzekucyjne przez Dyrektora Oddziału ZUS za okres 04/2009-12/2015, które nie zostało zakończone, co wyklucza zaistnienie przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Możliwości przymusowego dochodzenia zaległości z tytułu składek nie zostały zatem przez Zakład wyczerpane.

Na podstawie analizy dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy ZUS nie znalazł także podstaw do umorzenia należności w oparciu o zapisy Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 2003 r., nr 141, poz. 1365 – dalej: Rozporządzenie). W ocenie ZUS okoliczności w nim wymienione (pkt 1 - 3) nie zachodzą. Skarżąca nie przedłożyła żadnej dokumentacji potwierdzającej występowanie zdarzeń losowych lub klęsk żywiołowych, powodujących, że opłacenie należności mogłoby pozbawić ją możliwości dalszego prowadzenia działalności - działalność została wykreślona. Wystąpienie przesłanki dotyczącej stanu zdrowia uwarunkowane jest nie tylko istnieniem przewlekłej choroby zobowiązanego lub członka jego rodziny, ale także skutkiem choroby w postaci pozbawienia takiej osoby możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Skarżąca powołała się na sytuację zdrowotną synów i przedłożyła do akt sprawy dokumentację medyczną dotyczącą stanu ich zdrowia. W kontekście powyższego ZUS uznał, że Skarżąca nie udowodniła, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności z tytułu składek, gdyż skutkowałoby to brakiem możliwości zapewnienia podstawowych potrzeb bytowych.

W ocenie ZUS zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia trwałego ubóstwa oraz uznania, że sytuacja materialna Skarżącej ma charakter definitywny. Nie przedłożono dokumentu stwierdzającego całkowitą i trwałą niezdolność do pracy. Skarżąca osiąga dochód z tytułu pracy zarobkowej, a z akt sprawy nie wynika, aby istniały trwałe przeciwskazania zdrowotne, które powodowałyby niemożność kontynuowania przez pracy zarobkowej.

Zdaniem ZUS za umorzeniem nie przemawia także interes publiczny, bowiem z uwagi na szczególny zakres świadczonych usług i odpowiedzialności za środki wpływające do budżetu państwa, ZUS zobowiązany jest do rozpoznania tego typu spraw ze szczególną ostrożnością.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucono powyższej decyzji naruszenie:

prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 28 ust. 1, ust. 2 i ust. 3a u.s.u.s.) oraz § 3 Rozporządzenia poprzez ich niezastosowanie będące wynikiem błędnego przyjęcia przez ZUS, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające umorzenie należności z tytułu składek odnośnie Skarżącej;

- art. 24 ust. 5 u.s.u.s. poprzez błędną wykładnię i uznanie przez ZUS, że należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką nie ulegają przedawnieniu.

Dalej zarzucono także naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) poprzez brak zastosowania się przy ponownym rozstrzyganiu przez ZUS do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w Wyroku WSA w Krakowie z 9 grudnia 2020 r., sygn. akt l SA/Kr 1044/20, pomimo tego, że przepisy prawa w tym przedmiocie nie uległy zmianie;

- art. 7, art. 8, art. 77 oraz 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. – dalej: k.p.a.) w zw. z art. 31 u.s.u.s., poprzez brak wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niedokonanie oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego przesłanki szczególnych okoliczności, wskutek których Skarżąca nie spełniła warunków do umorzenia zaległości z tytułu składek;

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia decyzji administracyjnej, z uwagi na brak wskazania przez organ faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności dowodowej, a przez to wybiórcze i mało wnikliwe rozpatrzenie materiału dowodowego;

- art. 11 k.p.a. poprzez brak pełnego wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy.

W związku z powyższym Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zobowiązanie ZUS do wydania decyzji wskazując sposób załatwienia sprawy poprzez umorzenie spornych należności względnie zobowiązanie ZUS do ustalenia, czy należności z tytułu składek objęte wnioskiem są nadal wymagalne, nie uległy przedawnieniu mając na uwadze niekonstytucyjność przepisu art. 24 ust. 5 u.s.u.s. oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania.

ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Oceniając sprawę z uwzględnieniem kryterium legalności, Sąd uznał skargę za uzasadnioną.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeśli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Strony zgodnie wniosły o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (ZUS w piśmie z 24 marca 2022 r., zaś Skarżąca w piśmie z 30 marca 2022 r.).

Najistotniejszą okolicznością w przedmiotowej sprawie jest wydanie przez WSA w Krakowie 9 grudnia 2020 r. wyroku o sygn. akt I SA/Kr 1044/20, którym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję ZUS z 2 września 2020 r., w przedmiocie odmowy umorzenia Skarżącej należności z tytułu składek. Powyższy wyrok wiąże zarówno Sąd obecnie orzekający, jak i strony postępowania, w zakresie oceny prawnej i wskazania co do dalszego postępowania wyrażonych w tym orzeczeniu, gdyż przepisy prawa nie uległy zmianie. Wynika to jednoznacznie z art. 153 p.p.s.a.

W uzasadnieniu ww. orzeczenia WSA wskazał, że zaskarżona decyzja winna być wyeliminowana z obiegu prawnego z uwagi na błędne stanowisko ZUS odnośnie zastosowania art. 24 ust. 5 u.s.u.s. Z treści uzasadnienia kontrolowanej decyzji wynikało, że organ przyjął, co do należności składkowych za okres od maja 2004 r. do stycznia 2009 r. upływ terminu przedawnienia, ale z uwagi na fakt, że doszło do zabezpieczenia spłaty poprzez ustanowienie hipoteki na nieruchomości, nadal istnieje możliwość ich dochodzenia z przedmiotu hipoteki z uwagi na brzmienie art. 24 ust. 5 u.s.u.s. Jak jednak wskazał WSA w Krakowie w powyższym wyroku, przepis ten należy uznać za sprzeczny z Konstytucją RP i tym samym nie może on stanowić podstawy do sformułowania twierdzenia o możliwości egzekwowania zaległych składek z przedmiotu hipoteki. Oznacza to z kolei, że jeżeli nie ziściły się inne przesłanki powodujące przerwanie lub zawieszenie biegu przedawnienia, opisane zaległości składkowe uległy przedawnieniu. Przyjęcie, że doszło do przedawnienia skutkuje w konsekwencji umorzeniem postępowania wywołanego wnioskiem Skarżącej, co do przedawnionych należności składkowych z jednoczesnym podaniem powodów takiego rozstrzygnięcia, czyli przedawnienia.

Wydając zaskarżoną decyzję, ZUS nie zastosował się do wytycznych wyrażonych w wyroku WSA w Krakowie z 9 grudnia 2020 r. Wręcz przeciwnie, przedstawił argumentację prawną odmienną od zaprezentowanej w uzasadnieniu tego wyroku, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 20 maja 2020 r., sygn. P 2/18. Stanowisko ZUS wyrażone w zaskarżonej decyzji jednoznacznie świadczy o naruszeniu art. 153 p.p.s.a., który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W niniejszej sprawie nie zaszły żadne okoliczności pozwalające na odstąpienie przez ZUS od wytycznych wyrażonych w wyżej powołanym wyroku WSA w Krakowie. Wprawdzie pogląd prawny zaprezentowany w poprzednim wyroku jest sprzeczny ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P 2/18, niemniej jednak wyrok Trybunału wydany został 20 maja 2020 r., czyli ponad sześć miesięcy wcześniej, aniżeli wyrok WSA w Krakowie, uchylający poprzednią decyzję ZUS. Nie można zatem zasadnie podnosić, że po wydaniu wyroku WSA w Krakowie z 9 grudnia 2020 r. zaszły jakiekolwiek okoliczności, pozwalające na odstąpienie od związania jego poglądem prawnym. Można oczywiście twierdzić, że wyrok ten narusza prawo, gdyż nie wzięto w nim pod uwagę wyroku Trybunału Konstytucyjnego, lecz na obecnym etapie postępowania, nie można danej kwestii oceniać odmiennie, aniżeli przedstawiona w prawomocnym orzeczeniu. Uznanie w obecnie prowadzonym postępowaniu, że przepis art. 24 ust. 5 u.s.u.s. jest zgodny z Konstytucją RP, prowadziłoby do podważenia wiążącego w sprawie wyroku sądu administracyjnego. Brak jest jednak ku temu jakichkolwiek podstaw prawnych. Na marginesie należy jedynie zaznaczyć, że ZUS miał otwartą drogę do zaskarżenia poprzednio wydanego wyroku WSA w Krakowie, czego jednak nie uczynił. Tylko bowiem wniesienie skargi kasacyjnej, mogłoby doprowadzić do uznania za niezgodne z prawem stanowisko wyrażone w sprawie I SA/Kr 1044/20. Zaniechanie ZUS w zaskarżeniu poprzednio wydanego wyroku prowadzi do jednoznacznego wniosku, że wyrażona w jego uzasadnieniu ocena prawna, jest wiążąca na obecnym etapie postępowania.

Ponadto dalej ZUS nie wyjaśnił wszystkich okoliczności do których został zobowiązany w sprawie I SA/Kr 1044/20. Za takowe nie mogą być uznane wywody zaprezentowane na stronach 9 -12 uzasadnienia decyzji. Powoływane okoliczności są bowiem całkowicie nieczytelne i nie pozwalają na poznanie toku rozumowania ZUS, dlaczego jego zdaniem dochodzone należności nie uległy przedawnieniu. Zasadnie zwróciła na to uwagę Skarżąca w uzasadnieniu skargi. Brak należytego sporządzenia uzasadnienia w tym zakresie, uniemożliwia Sądowi odniesienie się do stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji.

W konsekwencji należy uznać, że ZUS dalej nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy w sposób pozwalający na jednoznaczne ustalenie, że konkretne należności składkowe będące przedmiotem wniosku o umorzenie nie wygasły na skutek przedawnienia.

Dodatkowo podkreślenia wymaga, że w postępowaniu w sprawie umorzenia należności składkowych ZUS, stosownie do odesłania zawartego w art. 123 u.s.u.s., związany jest zasadami i regulacjami zawartymi m.in. w art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a. Przytoczone przepisy nakazują organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a ponadto elementy powyższe mają znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Obowiązkiem każdego organu administracji publicznej jest wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, w szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. wywodzi się, że podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy wymaga w pierwszym rzędzie rozważania, jakie fakty mają w sprawie znaczenie. O tym decyduje zaś norma prawa materialnego. Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Z przedstawionych względów Sąd uznał, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, polegającego na dokonaniu błędnej wykładni art. 24 ust. 5 u.s.u.s. w zw. z art. 153 p.p.s.a. oraz przepisów postępowania (art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a. w zw. z art. 31 u.s.u.s.) w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy.

Na marginesie Sąd zauważa błędy logiczne w argumentacji ZUS dotyczącej niespełniania przez Skarżącą przesłanek umorzenia zawartych w u.s.u.s., jak i Rozporządzeniu. Przykładowo ZUS uznaje, że nie ziściła się przesłanka "całkowitej nieściągalności należności" bowiem nie zostało jeszcze zakończone postępowanie egzekucyjne ZUS za okres 04/2009-12/2015, co wyklucza zaistnienie przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Tymczasem komornik sądowy postanowieniami z 20 kwietnia 2012 r., z 27 czerwca 2012 r., z 2 lipca 2012 r., z 9 lipca 2012 r., z 29 października 2012 r., z 30 grudnia 2017 r., umorzył postępowania egzekucyjne prowadzone wobec Skarżącej na podstawie art. 824 §1 pkt 3 k.p.c., czyli w sytuacji, gdy jest oczywiste, iż z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych. ZUS stwierdza jednak przy tym, że Skarżąca w ponownie prowadzonym postępowaniu, nie przedstawiła nowych okoliczności i dowodów, a organ nie wykrył innego majątku Skarżącej, zatem oczekiwanie na zakończenie ww. postępowania egzekucyjnego wydaje się zwykłą formalności. Z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością postępowanie to nie zakończy się wyegzekwowaniem jakiejkolwiek kwoty. Nadto ZUS wskazał, że "wystąpienie przesłanki dotyczącej stanu zdrowia uwarunkowane jest nie tylko istnieniem przewlekłej choroby zobowiązanego lub członka jego rodziny, ale także skutkiem choroby w postaci pozbawienia takiej osoby możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności". W kontekście powyższego ZUS uznał, że Skarżąca nie udowodniła, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności z tytułu składek, gdyż skutkowałoby to brakiem możliwości zapewnienia podstawowych potrzeb bytowych, jak i zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia trwałego ubóstwa oraz uznania, że sytuacja materialna strony ma charakter definitywny. Zdaniem ZUS nie przedłożono dokumentu stwierdzającego całkowitą i trwałą niezdolność do pracy. Skarżąca osiąga dochód z tytułu pracy zarobkowej, a z akt sprawy nie wynika, aby istniały trwałe przeciwskazania zdrowotne, które powodowałyby niemożność kontynuowania przez pracy zarobkowej. Tymczasem Skarżąca powołała się na sytuację zdrowotną synów i przedłożyła do akt sprawy dokumentację medyczną dotyczącą stanu ich zdrowia, a ZUS nie dokonał analizy materiału dowodowego, tylko dowolnie uznał jak powyżej. Logicznie poprawne wnioski, w zestawieniu z materiałem dowodowym, z którego obecnie wynika, że Skarżąca ma dochód ok. 2 000 zł, pracuje na cały etat, wychowuje samotnie dwóch synów, dzieci zmagają się z chorobami i zaburzeniami psychicznymi, nie posiada żadnego majątku ruchomego ani oszczędności, jedyna jej nieruchomość obciążona jest hipoteką przekraczającą własną wartość, do tego posiada znaczne zadłużenie z tytułu danin publicznoprawnych, jak i wobec rodziny zaciągnięte na spłatę długów i wydatki bieżące są takie, że Skarżąca nie jest w stanie spłacić zadłużenia wobec ZUS. Sytuacja materialna Skarżącej jednoznacznie wskazuje, że z ogromną trudnością jest w stanie zaspokoić środki na wydatki bieżące. Jeśli zaś ZUS stwierdza, że Skarżąca nie udowodniła powyższych okoliczności, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, to powinien wskazać na konkretne środki dowodowe jakie Skarżąca powinna powołać, a nie wyłącznie uznawać dowody jakie już przedłożyła, za niewystraczające do zastosowania wnioskowanej ulgi. Podkreślić również należy, że pomimo, iż postępowanie o umorzenie należności jest postępowaniem wnioskowym, to nie zwalnia to organu w aktywnym dążeniu do ustalenia prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.).

Wyżej opisane okoliczności również stanowią podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Ponownie rozpatrując sprawę ZUS uwzględni ocenę prawną i wskazania wynikające z uzasadnienia niniejszego wyroku, w szczególności ustali, czy należności z tytułu składek objęte wnioskiem są nadal wymagalne, nie uległy przedawnieniu, będąc w szczególności związany stanowiskiem WSA w Krakowie wyrażonym w uzasadnieniu wyroku w sprawie do sygn. akt I SA/Kr 1044/20.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono zgodnie z art. 200, art. 205 § 2 w zw. z art. 209 p.p.s.a. Na koszty postępowania złożyły się koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł.