Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1537/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 104 ust. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant starszy asystent sędziego Anna Siwonia- Rybak po rozpoznaniu w dniu 21 września 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 1225/17 w sprawie ze skargi M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu należności z tytułu opłat za pobyt ojca w domu pomocy społecznej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 18 stycznia 2018 r., oddalił skargę M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] 2017 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] 2017 r. w sprawie zobowiązania skarżącego do zwrotu należności z tytułu opłat za pobyt jego ojca w Domu Pomocy Społecznej w [...] za okres od dnia 22 września 2014 r. do 31 grudnia 2016 r., na łączną kwotę [...] zł. Zgodnie z ustaleniami organów, M. H. nie regulował miesięcznych opłat wynikających z decyzji z [...] 2014 r., co skutkowało powstaniem zadłużenia w powyższej kwocie.

M.H. w skardze kasacyjnej wniósł o uchylenie powyższego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Jednocześnie wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego i rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm., dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 i art. 24 k.p.a. poprzez pominięcie, że zaskarżone decyzje były dotknięte wadą uzasadniającą wznowienie postępowania administracyjnego;

2. naruszenie prawa materialnego w postaci art. 104 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 930, ze zm., dalej: u.p.s.) poprzez akceptację poglądu organów, że decyzja orzekająca zwrot należności nie powinna zawierać elementu, jakim jest termin zwrotu;

3. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 p.p.s.a. poprzez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu wyroku do wszystkich zarzutów skargi skierowanej do WSA.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że zgodnie z treścią art. 60 ust. 1 i art. 61 ust. 1 i 2 u.p.s., do ustalenia osób zobowiązanych do ponoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej dochodzi w decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 59 ust. 1 tej ustawy. Ustalenie osób zobowiązanych do ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej może również nastąpić w drodze umowy. Zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s. opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą: małżonek, zstępni przed wstępnymi, zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2. W myśl art. 61 ust. 3 u.p.s. w przypadku niewywiązywania się osób wymienionych w art. 61 ust. 2 pkt 1, 2 i 2a u.p.s. z obowiązku opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, opłaty te zastępczo wnosi gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. W zdaniu drugim tego przepisu przyjęto zaś, że gminie przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel wydatków. Przepis ten stanowi zatem materialnoprawną podstawę dla gminy dochodzenia zwrotu poniesionych wydatków. Powyższe należy odnieść do sytuacji, w której doszło już do przekształcenia obowiązku dokonywania opłat w zobowiązanie konkretnej osoby do poniesienia opłaty w ustalonej wysokości. Ta materialnoprawna podstawa wystąpienia przez gminę z żądaniem zwrotu poniesionych wydatków z tytułu uiszczonych zastępczo opłat znajduje swoją formalnoprawną podstawę w art. 104 ust. 3 u.p.s., zgodnie z którym wysokość należności, o których mowa w ust. 1 podlegających zwrotowi oraz terminy ich zwrotu ustala się w decyzji administracyjnej.

Uwzględniając powyższe unormowania oraz konstrukcję instytucji zwrotu poniesionych wydatków należy stwierdzić, że nie znajduje uzasadnienia podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 i art. 24 k.p.a. Nie sposób bowiem przyjąć, że Prezydent Miasta [...] orzekając o prawie Gminy Miasto [...] do zwrotu poniesionych zastępczo opłat podlegał wyłączeniu od orzekania w tej sprawie, skoro wyraźne uprawnienie w tym zakresie przyznaje mu ustawa.

Następnie podkreślić należy, że przywołany w podstawach kasacyjnych przepis art. 104 ust. 3 u.p.s. wśród elementów decyzji określającej wysokość należności podlegających zwrotowi wymienia termin dokonania zwrotu. Skarga kasacyjna podnosi, że Sąd I instancji pominął, iż kwestia terminu nie została określona w wydanych w sprawie decyzjach. W tym zakresie zauważyć należy, że w pkt 2 decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2017 r. zawarte zostało stwierdzenie, że "opłatę należy uiścić do kasy lub na konto (...) w terminie do 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji". W związku z powyższym podniesiony w tej mierze zarzut naruszenia art. 104 ust. 3 u.p.s. należało uznać za oczywiście bezzasadny.

Końcowo, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 p.p.s.a. wskazać należy, że przepis ten podzielony jest na cztery mniejsze jednostki redakcyjne. Brak wskazania, która z nich jest podstawą wywodzenia wadliwości postępowania przed Sądem I instancji jest uchybieniem istotnym, zważywszy na to, że z mocy ustawy sporządzenie skargi kasacyjnej zostało powierzone profesjonalnemu pełnomocnikowi. Powyższa wadliwość polegająca na braku konkretyzacji zarzutu czyniła zarzut ten nieuzasadnionym.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.