Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 829/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 160 par. 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz Sędziowie : WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Jacek Bursa Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2017 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 2 stycznia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 28 marca 1989 r. nr [...] Kierownik Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicowego K. - [...] orzekł o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] obj. [...] KW [...] I. kat [...] Z kolei ostateczną i prawomocną decyzją z dnia 29 października 1999 r. nr Kol. Odw. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło, że w/w decyzja z dnia 29 marca 1989 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Następnie decyzją z dnia 8 lipca 2009 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o przyznaniu od P. K. na rzecz: E. B., I. B., R. B. i H.'ego B. odszkodowania za szkody wyrządzone wydaniem z naruszeniem prawa wyżej opisanej decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia 28 marca 1989 r.

Pismem z dnia 1 czerwca 2012 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej wniósł sprzeciw w stosunku do ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 lipca 2009 r., zarzucając, że narusza ona art. 17 pkt 1 K.p.a. (poprzez przyjęcie, że organem wyższego stopnia w stosunku do organów administracji rządowej są samorządowe kolegia odwoławcze) oraz rażące naruszenie przepisu art. 36 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach (poprzez obciążenie odpowiedzialnością odszkodowawczą organu Gminy Miejskiej K., a nie Skarbu Państwa). W oparciu o powyższe, Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa i z obrazą przepisów o właściwości.

Decyzją z dnia 18 lipca 2013 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 160 k.p.a. w zw. z art.5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692) oraz art. 156 § 1, art. 157 i art. 158 § 1 K.p.a., będącą obecnie przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności wyżej wymienionej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 lipca 2009 r.

W uzasadnieniu decyzji podało, że jest właściwe do przeprowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 lipca 2009 r., gdyż stosownie do treści art.157 § 1 K.p.a. właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 K.p.a. jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ.

Organ wyjaśnił, że w decyzji z dnia 8 lipca 2009 r., jako podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania wskazano P. K., czyli organ który przejął kompetencje zlikwidowanego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Wskazał również, że decyzja z dnia 29 października 1999 r., którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło, że decyzja z dnia 29 marca 1989 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, została utrzymana w mocy decyzją SKO w K. z dnia 28 stycznia 2000 r., a skarga od niej wniesiona – wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w K. z dnia 27 listopada 2000 r., sygn. II SA/Kr [...] – oddalona. W wyroku tym Sąd nie zakwestionował kompetencji Kolegium do orzekania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicowego [...]

Organ skonstatował, że skoro Kolegium było właściwe do orzeczenia o wydaniu decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicowego K. – [...] nr [...] z rażącym naruszeniem prawa, było również właściwe do orzekania w przedmiocie przyznania odszkodowania, co wyraźnie wynika z treści przepisu art.160 § 4 K.p.a. Wyjaśniło, że decyzja z dnia 8 lipca 2009 r. wydana została na podstawie uchylonego ustawą z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz o zmianie niektórych innych ustaw art. 160 § 3 K.p.a., który jednakże w myśl art. 5 tej ustawy (przy uwzględnieniu stanowiska wyrażonego w uchwale pełnego składu Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2011 r., III CZP [...]) miał zastosowanie, gdyż zarówno wadliwa decyzja, jak i decyzja Kolegium stwierdzająca wydanie decyzji z naruszeniem prawa wydane zostały przed dniem 1 września 2004 r. Kolegium podało, że przepis art. 160 § 3 K.p.a. stanowił, że odszkodowanie przysługuje od organu, który wydał decyzję z naruszeniem przepisu art. 156 § 1. Skoro organ, który wydał decyzję - Kierownik Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicowego [...] w chwili obecnej nie istnieje, konieczne było ustalenie, który z aktualnie funkcjonujących organów administracji publicznej przejął, względnie przejąłby kompetencje zlikwidowanego organu. Organem tym jest P. K.. Dla poparcia swojego stanowiska organ przytoczył rozważania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Kr [...], podkreślając, że NSA oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku.

Wreszcie Kolegium podniosło, że w kwestionowanej decyzji z dnia 8 lipca 2009 r. wyraźnie wskazano, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), samorządowe kolegia odwoławcze są organami wyższego stopnia, w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W konsekwencji Kolegium nie ma kompetencji do wydawania rozstrzygnięć w odniesieniu do organów administracji publicznej, które nie są organami jednostek samorządu terytorialnego i nie mogło - na podstawie art. 160 § 3 K.p.a. - zasądzić odszkodowania od Skarbu Państwa reprezentowanego przez Wojewodę.

Prokurator Okręgowy wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy. Zarzucił, że decyzja narusza art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nieprzekonywujące uzasadnienie i brak wnikliwego ustosunkowania się do zarzutu opisanego w pkt II sprzeciwu. Wniósł o uchylenie w całości przedmiotowej decyzji i ponowne rozpoznanie sprawy. Prokurator Okręgowy podniósł, że organ w sposób lakoniczny ustosunkował się do zarzutu naruszenia przepisu art. 36 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 2 stycznia 2014 r., znak: [...]. [...], na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podzielił stanowisko przedstawione przez Kolegium w zaskarżonej decyzji. Stwierdziło również, że stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy nie wyczerpuje pozostałych, wymienionych w art. 156 §1 K.p.a. przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 8 lipca 2009 r., nr [...] Prokurator Okręgowy wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, domagając się uchylenia tej decyzji. Prokurator zarzucił naruszenie art. 36 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych poprzez obciążenie odpowiedzialności odszkodowawczą organu Gminy Miejskiej K., a nie – jak wynika z treści przepisu – Skarbu Państwa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 13 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Kr [...] uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że stosownie do treści art. 5 ustawy zmieniającej, do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (1.09.2004 r.) stosuje się przepisy art. 417, art. 419, art. 420, art. 4201, art. 4202 i art. 421 ustawy, o której mowa w art. 1 (czyli kodeksu cywilnego), oraz art. 153, art. 160 i art. 161 § 5 ustawy, o której mowa w art. 2 (czyli K.p.a.), w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Sąd I instancji wskazał, że uchwale pełnego składu Sądu Najwyższego z dnia 31.03.2011 r. (sygn. III CZP [...], OSNC 2011/7-8/75) stwierdzono, że "do roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej ostateczną decyzją administracyjną wydaną przed dniem 1 września 2004 r., której nieważność lub wydanie z naruszeniem art. 156 § 1 K.p.a. stwierdzono po tym dniu, ma zastosowanie art. 160 § 1, 2, 3 i 6 k.p.a." W uzasadnieniu uchwały Sąd Najwyższy wyjaśnił, że żadne racje leżące u podstaw ustawy nowelizującej nie przemawiają za dalszym stosowaniem art. 160 § 4 i 5 k.p.a. nie tylko wtedy, gdy stwierdzenie nieważności lub wydania z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. ostatecznej decyzji podjętej przed dniem 1 września 2004 r. nastąpiło po tym dniu, ale i wtedy, gdy nastąpiło ono wcześniej. Dlatego też w ocenie Sądu I instancji, uznać należało, że po wejściu w życie ustawy nowelizującej, przepis art. 160 K.p.a. stosuje się tylko w zakresie dotyczącym określenia czynu niedozwolonego i przesłanek odpowiedzialności (§ 1 do 3), a także przedawnienia (§ 6). Nie stosuje się natomiast w zakresie trybu dochodzenia roszczeń (§ 4 i 5). Od 1 września 2004 r. właściwe do dochodzenia odszkodowania za szkodę wyrządzoną wadliwą decyzją administracyjną, wydaną przed tym dniem, są wyłącznie sądy powszechne. Nie ma tu znaczenia data wydania decyzji nadzorczej. O odszkodowaniu przysługującym od organu, który wydał wadliwą decyzję nie będzie zatem orzekał organ administracji publicznej. W ocenie Sądu I instancji, wadliwy jest również pogląd SKO w K., że podstawą prawną decyzji mógł być przepis art.160 § 3 K.p.a. Organ swoje stanowisko oparł na tezie zawartej w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2011 r., III CZP [...] (LEX 751460) stanowiącej, że do roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej ostateczną decyzją administracyjną wydaną przed dniem 1 września 2004 r., której nieważność lub wydanie z naruszeniem art. 156 § 1 K.p.a. stwierdzono po tym dniu, ma zastosowanie art. 160 § 1, 2, 3 i 6 K.p.a. SKO w K. nie dostrzegło jednakże dokonanego przez SN rozróżnienia między podstawą odpowiedzialności, którą stanowi szkoda wyrządzona podjęciem przed dniem 1 września 2004 r. ostatecznej decyzji administracyjnej, której nieważność lub wydanie z naruszeniem art. 156 § 1 K.p.a. stwierdzono po tym dniu i do której zastosowanie mają przepisy art. 160 § 1, 2 i 3 K.p.a., a trybem dochodzenia odszkodowania uregulowanym w art. 160 § 4 i 5 K.p.a. Sąd I instancji stwierdził, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy SKO w K. będzie miało na uwadze, że pod pojęciem decyzji wydanej bez podstawy prawnej rozumie się decyzję wydaną w sytuacji, gdy brak było w przepisach prawa powszechnie obowiązującego właściwej materialnej lub formalnej podstawy do dokonania rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła uczestniczka postępowania R. B. oraz uczestniczki postępowania E. B. i I. B..

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK [...] uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę WSA w Krakowie do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu Naczelny Sąd administracyjny podniósł, że decyzja z dnia 8 lipca 2009 r., Samorządowego Kolegium Odwoławczego o przyznaniu odszkodowania, została wydana w oparciu o art. 160 k.p.a., w zw. z art. 5 ustawy nowelizującej, według którego do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie tejże ustawy, tj. do dnia 31 sierpnia 2004 r., stosuje się przepisy m.in. art. 160 k.p.a Przepis ten więc jasno stanowił, że do sytuacji w nim opisanych stosuje się art. 160 k.p.a. w pełnym zakresie, a więc również art. 160 § 4 tej ustawy. Jedyny problem interpretacyjny, przy stosowaniu tego przepisu, po jego wprowadzeniu, który ujawnił się w orzecznictwie, polegał na rozbieżnym rozumieniu użytego w tym przepisie pojęcia: "zdarzenia i stany prawne", a mianowicie, czy pojęcie to obejmuje jedynie wydanie jednej decyzji w postaci decyzji wadliwej, w rozumieniu art. 156 k.p.a., czy odnosi się również do decyzji stwierdzającej nieważność albo stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Na tym tle zarysowały się dwa stanowiska zarówno w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jak i sądowym. Według pierwszego z nich zdarzeniem, do którego odnosi się przedmiotowa data, była jedynie decyzja obarczona wadą określoną w art. 156 k.p.a. Nie miało zatem znaczenia to, kiedy została stwierdzona jej nieważność lub orzeczono o wydaniu jej z naruszeniem prawa. Według drugiego stanowiska, przedmiotowa data wiąże się zarówno z wydaniem decyzji nieważnej, jak i decyzji nadzorczej. Jedynie w przypadku, gdy obydwie zostały podjęte przed dniem 1 września 2004 r., znajduje zastosowanie art. 160 k.p.a. Sąd I instancji opowiedział się za tym drugim stanowiskiem, stwierdzając, że do roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej ostateczną decyzją administracyjną, wydaną przed dniem 1 września 2004 r., której nieważność lub wydanie z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. stwierdzono po tym dniu, ma zastosowanie art. 160 § 1, 2, 3 i 6 k.p.a. W konsekwencji sąd uznał, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 lipca 2009 r., została wydana bez podstawy prawnej - w sytuacji, gdy brak było w przepisach prawa powszechnie obowiązującego właściwej materialnej lub formalnej podstawy do dokonania rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej. Stanowisko to NSA uznał za wadliwe. Jak podkreślono, treść przepisu art. 5 ustawy nowelizującej od momentu jego wejścia w życie, co nastąpiło 1 09.2004 r., nie uległa zmianie. Zmieniał się natomiast sposób jego interpretacji, przy czym, do dnia podjęcia przez Sąd Najwyższy w dniu 11 marca 2011 r., ww. uchwały w sprawie III CZP [...], nie budziło wątpliwości w orzecznictwie, iż w sytuacji, wydania decyzji dotkniętej wadą określoną w art. 156 k.p.a oraz decyzji stwierdzającej tą wadę (decyzji nadzorczej) do dnia 1.09.2004 r., (jak w przedmiotowej sprawie), tryb dochodzenia odszkodowania związanego z wydaniem wadliwej decyzji ma oparcie w art. 160 § 4 k.p.a z zw. z art. 5 ustawy nowelizującej. Wykładnia art. 5 ww. ustawy zmieniła się natomiast wskutek argumentacji zaprezentowanej w uzasadnieniu tej uchwały. Jej sentencja dotyczyła problemu, nie występującego w przedmiotowej sprawie, a mianowicie wydania decyzji nadzorczej po dniu 1.09.2004 r. Skoro więc zmiana rozumienia omawianej normy art. 5 ustawy nowelizującej, wynikała ze zmiany poglądów prawnych zaprezentowanych zresztą w niewiążącym prawnie uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego, to nie sposób przyjąć, że sytuacja taka stanowiła podstawę do uznania, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 lipca 2009 r., została wydana bez podstawy prawnej. W momencie jej wydania miała ona pełne oparcie w przepisie art. 5 ustawy nowelizującej w zw. z art. 160 § 4 k.p.a., którą to zresztą podstawę prawną ww. decyzja zawierała.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: ,,P.p.s.a’’) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c P.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 K.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Natomiast stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Niniejsza sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie z art. 190 P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jak wskazuje NSA w wyroku z z dnia 12 lipca 2017 r. II OSK [...] pojęcie "wykładnia prawa" użyte w art. 190 p.p.s.a. należy rozumieć wąsko, jako ustalenie znaczenia przepisów prawa. Związanie wykładnią prawa dokonaną w danej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny oznacza, że Sąd pierwszej instancji, ponownie rozpoznając sprawę nie może nie dostosować się do zapatrywania prawnego wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Związanie sądu administracyjnego oceną prawną, o jakiej mowa w powołanym przepisie oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z poglądem wyrażonym we wcześniejszym orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak również nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2017 r. II FSK [...]).

Przedmiotem ponownej kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji tego samego organu z dnia 8 lipca 2009 r. orzekającej o przyznaniu od P. K. odszkodowania za szkody wyrządzone wydaniem z naruszeniem prawa decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicowego K. – [...] z dnia 29 marca 1989 r. o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w K. przy ul. [...].

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 lipca 2009 r., w K. o przyznaniu odszkodowania, została wydana w oparciu o art. 160 K.p.a., w związku z art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw Dz. U. Nr 162, poz. 1692 z późn. zm. (dalej; ustawa nowelizująca), według którego do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie tejże ustawy, tj. do dnia 31 sierpnia 2004 r., stosuje się przepisy m.in. art. 160 K.p.a. Za NSA wskazać należy, iż przepis ten jasno stanowił, że do sytuacji w nim opisanych stosuje się art. 160 K.p.a. w pełnym zakresie, a więc również § 4. Jedyny problem interpretacyjny, przy stosowaniu tego przepisu, po jego wprowadzeniu, który ujawnił się w orzecznictwie, polegał na rozbieżnym rozumieniu użytego w tym przepisie pojęcia: "zdarzenia i stany prawne", a mianowicie, czy pojęcie to obejmuje jedynie wydanie decyzji wadliwej, w rozumieniu art. 156 K.p.a., czy odnosi się również do decyzji stwierdzającej nieważność albo stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 czerwca 2017 r. I OSK [...] stwierdził, że treść przepisu art. 5 ustawy nowelizującej od momentu jego wejścia w życie, co nastąpiło 1 września 2004 r., w zakresie przytoczonego jego brzmienia, nie uległa zmianie. Zmieniał się natomiast sposób jego interpretacji, przy czym, do dnia podjęcia przez Sąd Najwyższy w dniu 11 marca 2011 r., uchwały w sprawie III CZP [...], nie budziło wątpliwości w orzecznictwie, iż w sytuacji, wydania decyzji dotkniętej wadą określoną w art. 156 K.p.a oraz decyzji stwierdzającej tą wadę (decyzji nadzorczej) do dnia 1.09.2004 r., (jak w przedmiotowej sprawie), tryb dochodzenia odszkodowania związanego z wydaniem wadliwej decyzji ma oparcie w art. 160 § 4 K.p.a z związku z art. 5 ustawy nowelizującej. Wykładnia art. 5 ustawy zmieniła się wskutek argumentacji zaprezentowanej w uzasadnieniu tej uchwały. Jej sentencja dotyczyła problemu, niewystępującego w przedmiotowej sprawie, a mianowicie wydania decyzji nadzorczej po dniu 1 września 2004 r. Skoro więc zmiana rozumienia omawianej normy art. 5 ustawy nowelizującej, wynikała ze zmiany poglądów prawnych zaprezentowanych zresztą w niewiążącym prawnie uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego, to nie sposób przyjąć, że sytuacja taka stanowiła podstawę do uznania, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 lipca 2009 r., została wydana bez podstawy prawnej. W momencie jej wydania miała ona pełne oparcie w przepisie art. 5 ustawy nowelizującej w zw. z art. 160 § 4 K.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił także uwagę, że postępowanie o przyznanie odszkodowania zostało wszczęte wnioskiem poprzednika prawnego uczestniczek postępowania, A. B. z 22 stycznia 2001 r., a więc w okresie, kiedy art. 160 był przepisem obowiązującym w K.p.a. i nie było żadnych wątpliwości w jakim trybie ma toczyć się to postępowanie. Tym samym zmiana stanu prawnego w czasie trwania tego postępowania wskutek uchylenia z dniem 1 września 2004 r., art.160 K.p.a. i wprowadzenie regulacji, polegającej na jego dalszym stosowaniu, zgodnie z art. 5 ustawy nowelizującej, do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed tym dniem, nie dawała żadnych podstaw do przyjęcia, że to postępowanie nie mogło się dalej toczyć w oparciu o ten przepis w pełnym jego brzmieniu. W konsekwencji powyższego uznać należy, że decyzja o przyznaniu odszkodowania została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Stosownie do brzmienia art. 160 § 4 o odszkodowaniu przysługującym od organu wymienionego w § 1 orzeka organ administracji publicznej, który stwierdził nieważność decyzji z powodu naruszenia przepisu art. 156 § 1 albo stwierdził, w myśl art. 158 § 2, że została ona wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1. W niniejszej sprawie to Samorządowe Kolegium Odwoławcze na mocy decyzji z dnia 29 października 1999 r. stwierdziło, ze decyzja Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicowego K. – [...] z dnia 29 marca 1989 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, jako decyzji która wywołała nieodwracalne skutki prawne. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją SKO w K. z dnia 28 stycznia 2000 r. Przypomnieć również należy, że wyrokiem z dnia 27 listopada 2000 r. sygn. akt II SA/Kr [...] Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie – ośrodek Zamiejscowy w K. oddalił skargę wniesioną na przedmiotową decyzję. Sąd uznał, że SKO w K. jest właściwe do orzekania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 29 marca 1989 r. Zatem co wyraźnie i jednoznacznie wynika z treści art. 160 § 4 K.p.a. Kolegium było również właściwe do orzekania w przedmiocie przyznania odszkodowania.

Z kolei w myśl art. 160 § 3 K.p.a. odszkodowanie przysługiwało od organu, który wydał decyzję z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 K.p.a. Zdaniem Sądu treść tego przepisu jest jednoznaczna i pozwala uznać, że organem, od którego należało zasadzić odszkodowanie jest P. K.. Organ, który wydał wadliwą decyzję, czyli Kierownik Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicowego K. – [...] w tej chwili już nie istniej. Należy zatem ustalić jaki organ przejął jego kompetencje. Zgodnie z rozumowaniem przeprowadzonym przez WSA w Krakowie z wyroku z dnia 22 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Kr [...], które sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela, stosownie do przepisu art.62 ust.1 ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych, zmienionym przez art.8 pkt 9 ustawy z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji państwowej wydawał w I instancji: 1) naczelnik gminy (miasta i gminy) - na terenie gminy (miasta i gminy), 2) prezydent lub naczelnik miasta - na terenie miasta nie podzielonego na dzielnice, a na terenie dzielnicy naczelnik dzielnicy, chyba że przepis szczególny stanowił inaczej. W dniu 17.06.1984 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego, stanowiąca w przepisie art.24 ust. 1, iż do rad narodowych i ich organów należą wszystkie sprawy dotyczące rozwoju terenu, zaspokajania potrzeb ludności, a także inne sprawy z zakresu władzy i administracji państwowej nie zastrzeżone ustawowo na rzecz innych organów. W art. 27 stanowiła ona, że do właściwości miejskich rad narodowych należą w szczególności sprawy: gospodarki mieszkaniowej, w tym budownictwa mieszkaniowego i infrastruktury społecznej, wytyczania kierunków ich rozwoju, programowania i stwarzania warunków ich realizacji, utrzymania i eksploatacji zasobów mieszkaniowych, czynszów najmu za lokale, szczególnego trybu najmu lokali i budynków, napraw i remontów budynków oraz zarządu budynkami mieszkalnymi pozostającymi w gestii rad narodowych, jak i zbiorowego ogrzewania budynków (pkt 1).

Kolejne zmiany wprowadziła ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie oraz ustawa z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw, które weszły w życie 27.05.1990 r. W art. 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych ustanowiona została zasada, iż ilekroć w odrębnych przepisach jest mowa o radzie narodowej gminnej, miejskiej, dzielnicowej lub wspólnej dla miasta i gminy bądź o terenowym organie administracji państwowej stopnia podstawowego albo o organach władzy lub administracji państwowej stopnia podstawowego - rozumie się przez to odpowiednie organy gminy, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Administracja samorządowa stała się zatem wyłącznie właściwa w sprawach, które zostały określone jako zadania własne gminy, z wszystkimi tego konsekwencjami. Jedną z takich konsekwencji jest to, że jeżeli sprawa, w której orzekał terenowy organ administracji państwowej, została objęta zadaniem własnym gminy, to do wszelkich spraw objętych tym zadaniem właściwe są organy administracji samorządowej.

Przepis art. 6 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym stanowił, że do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, nie zastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów , a jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzyganie w sprawach, o których mowa w ust. 1, należy do gminy. Z kolei przepis art.1 ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw stanowił, że do właściwości organów gminy przechodzą - jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej - jako zadania własne, określone w ustawach zadania i odpowiadające im kompetencje należące dotychczas do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego.

Skoro na podstawie art.67 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 1994r Nr 105 poz.509) ustawa z dnia 22 kwietnia 1959 r. o remontach i odbudowie oraz o wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków (Dz. U. z 1968 r. Nr 36, poz. 249 i z 1990 r. Nr [...], poz. 198) utraciła moc z dniem 12.11.1994 r., to - zgodnie z wymienioną wyżej zasadą - do właściwości organów gminy przeszły jako zadania własne, określone w ustawie remontowej zadania i odpowiadające im kompetencje należące dotychczas do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. W myśl art.53 ust. 2 ustawy z dnia 22 marca 1990r o terenowych organach rządowej administracji ogólnej kierownicy urzędów rejonowych przejęli zadania i kompetencje terenowych organów administracji państwowej o właściwości szczególnej i ogólnej stopnia podstawowego, wykonywane z mocy ustaw szczególnych przez rejonowe organy administracji państwowej (przy czym rejonem administracyjnym była pomocnicza jednostka podziału terytorialnego dla wykonywania administracji rządowej - wg art.49 ust.2 ustawy), jeżeli nie zostały one przekazane w odrębnych ustawach organom samorządu terytorialnego lub innym organom.

Stosownie do przepisu art.4 pkt 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu ustalonym art.137 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa, ilekroć w ustawie mowa jest o właściwym organie - należy przez to rozumieć, z zastrzeżeniem art. 60, starostę, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz zarząd gminy, zarząd powiatu i zarząd województwa w odniesieniu do nieruchomości stanowiących odpowiednio własność gminy, powiatu i województwa. Starosta, w zakresie kompetencji do wydawania decyzji w trybie ustawy remontowej, nie jest organem wykonującym zadania z zakresu administracji rządowej. Powyższe prowadzi do konstatacji, że kompetencja Naczelnika Dzielnicy wydającego decyzję w trybie art.13 ustawy remontowej przeszła na organ gminy - P. K.. Zatem odszkodowanie na podstawie art. 160 § 3 K.p.a. powinno zostać zasądzone od P. K..

Podkreślić należy na koniec, iż skoro zgodnie z art. 160 § 4 K.p.a., który to przepis ma zastosowanie w niniejszej sprawie, o odszkodowaniu za wydanie decyzji z naruszeniem prawa orzeka organ, który stwierdził iż decyzja została wydana z naruszeniem prawa, a decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w tym przedmiocie (decyzja o stwierdzeniu wydania decyzji z naruszeniem prawa) ma przymiot ostateczności, co więcej skarga od niej została oddalona prawomocnym wyrokiem tut. sądu, jedynie w stosunku do P. K. jako jednostki samorządu terytorialnego – organu administracji niższego stopnia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze władne jest orzec o przyznaniu odszkodowania. Zgodnie bowiem art. 1 ust 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych. (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1659 z późn. zm.) samorządowe kolegia odwoławcze, są organami wyższego stopnia, w rozumieniu przepisów K.p.a. w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego.

Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.