Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3212/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 98 ust 1, 93,99
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi A. M. i B. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z [...] sierpnia 2006 r. Prezydent m. W. zatwierdził podział nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...]. W wyniku podziału powstała m. in. działka nr [...] o powierzchni 1847 m2 z obrębu [...], przeznaczona pod [...] ulicę [...] 18 KUL.

Decyzją Nr [...] z [...] października 2007 r. Prezydent m. W. zatwierdził podział nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...]. W wyniku podziału powstała m. in. działka nr [...] o powierzchni 917m2 z obrębu [...], przeznaczona pod [...] ulicę [...] 18 KUL.

Pismem z 8 marca 2011 r. A.M. wystąpił do Urzędu m. W. z wnioskiem o odszkodowanie, w trybie art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518 z późn, zm., zwanej dalej "u.g.n."), m. in. za działkę nr [...] o powierzchni 1847 m2 i działkę nr [...] o powierzchni 917m2 z obrębu [...] z obrębu [...].

Decyzją Nr [...] z [...] listopada 2013 r. Prezydent m. W. odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość przeznaczoną pod drogę – ulicę [...] 18 KUL, stanowiącą działki ewidencyjne nr [...] o powierzchni 1847 m2 i [...] o powierzchni 917m2 z obrębu [...].

W uzasadnieniu decyzji powołał się na decyzję własną z [...] sierpnia 2006 r., decyzję własną z [...] grudnia 2007 r., oraz księgi wieczyste, i stanął na stanowisku, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. Nieruchomość nie jest przedmiotem publicznego użytku tylko służy właścicielom nieruchomości położonych przy ul. [...] 18 KUL, a okolicznością potwierdzającą powyższe jest stwierdzenie zawarte w decyzjach podziałowych Prezydenta W., że podziału przedmiotowej nieruchomości dokonano pod warunkiem, iż przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału, zostaną ustanowione na drodze stanowiącej dojazd (działki ew. nr [...] i nr [...]) odpowiednie służebności drogowe na rzecz zbywanych działek. Decyzje te stały się ostateczne, a strony nie skorzystały z możliwości odwołania się co do przyjętego w decyzjach podziałowych charakteru wydzielonych działek gruntu jako dróg wewnętrznych. Strony postępowania podziałowego również nie zakwestionowały zgodności treści powyższych decyzji z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczegółowymi. Ponadto w księgach wieczystych, w których wpisano powyższe działki Miasto nie jest wpisane jako właściciel. W rozpatrywanej sprawie brak jest dowodu, że dotychczasowym właścicielom zostało odjęte prawo własności nieruchomości, stanowiących przedmiot wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania. Strony jednocześnie nie wskazały przepisu, w oparciu o który mogłoby zostać im wypłacone odszkodowanie za ww. nieruchomości. W konsekwencji organ pierwszej instancji stwierdził brak przesłanek do ustalenia i wypłaty odszkodowania za działki objęte wnioskiem, stanowiące nadal własność osób fizycznych. Wypłacenie odszkodowania w przypadku, gdy osoba wnioskująca jest wpisana w dziale II księgi wieczystej jako właściciel i brak podstaw do wpisania Miasta W. jako właściciela powyższej nieruchomości, byłoby nieuzasadnionym wydatkiem publicznych pieniędzy.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wnieśli o uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Wojewoda [...] decyzją z [...] lipca 2014 r. uchylił decyzję Prezydenta m. W. z [...] listopada 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji podał, że nie podziela stanowiska zajętego w decyzji przez organu pierwszej instancji, jakoby w sprawie nie miał zastosowania art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n.

Wyrokiem z 29 kwietnia 2015 r., sygn. IV SA/Wa 171/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił rozstrzygniecie Wojewody [...], nakazując Wojewodzie [...] dokonanie dogłębnej analizy m. in. podstaw prawnych i treści decyzji podziałowych.

Wojewoda [...] decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2015 r. rozpatrując ponownie sprawę utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ powołał się na art. 98 ust. 1 i 3 u.g.n. wskazał, że podstawowe znaczenie w niniejszej sprawie ma treść decyzji podziałowej, bowiem to na podstawie tej decyzji dochodzi do wydzielenia działki gruntu z przeznaczeniem na drogi publiczne, które stosownie do art. 98 ust. 1 u.g.n. przechodzą na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna. W związku z tym to z decyzji podziałowej musi wynikać, że wydzielona działka gruntu została wydzielona pod drogę publiczną, a nie jedynie pod drogę, jako ciąg komunikacyjny, która nie ma charakteru publicznego. Zarówno z treści decyzji Prezydenta m. W. z [...] sierpnia 2006 r., jak i z decyzji z [...] października 2007 r. wynika jedynie, że działki ewidencyjne nr [...] o powierzchni 1847 m2 i [...] o powierzchni 917m2 z obrębu [...] są przeznaczone pod drogę. Nieruchomość będąca przedmiotem podziału została objęta Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego fragmentów obszarów X-71 – część II i 0-50 w Gminie W., zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy W. Nr [...] z [...] września 2002 r. (Dz. U. Województwa [...] Nr [...], poz. [...]) i przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wraz z usługami I stopnia obsługi z zakresu:- handlu, usług bytowych i publicznych "M".

Wojewoda [...] wskazał, że organ I instancji w toku prowadzonego postępowania ustalił, że przedmiotowa nieruchomość nie stała się z mocy prawa własnością W., co wynika wprost z powołanej podstawy prawnej decyzji oraz jej rozstrzygnięcia. Z treści decyzji Nr [...] wynika, że podstawą prawną jej wydania był art. 99 u.g.n., zgodnie z którym jeżeli zapewnienie dostępu do drogi publicznej ma polegać na ustanowieniu służebności, podziału nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną one ustanowione. Za spełnienie warunku uważa się także sprzedaż wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną. W rozstrzygnięciu decyzji podziałowej zawarty jest warunek, o którym mowa wyżej. W takiej sytuacji nie budzi żadnych wątpliwości, że wydzielona w wyniku podziału droga nie ma charakteru drogi publicznej. Prezentowane w odwołaniu przypuszczenia, że drogi te w przyszłości zostaną uznane za drogi publiczne nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym ani też nie zostały poparte dowodami dołączonymi do odwołania strony. Aby można było mówić o powstaniu obowiązku odszkodowawczego ze strony Prezydenta W. , musi w pierwszej kolejności nastąpić przejście prawa własności nieruchomości, co w analizowanym postępowaniu nie nastąpiło, a fakt ten potwierdza także zapis księgi wieczystej prowadzonej dla ww. nieruchomości. Z kolei decyzja Nr [...] wskazuje, że podziału dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną ustanowione na działkach [...] i [...] odpowiednie służebności gruntowe.

Organ odwoławczy podkreślił, że o charakterze działek gruntu wydzielonych pod drogi przesądza treść decyzji podziałowej, bowiem to na podstawie decyzji podziałowej określone działki gruntu przechodzą z mocy prawa na własność gminy i to za te działki przysługuje ich dotychczasowym właścicielom odszkodowanie. Należy podkreślić, że odwołujący się nie kwestionowali decyzji podziałowej i nie składali odwołania co do przyjętego w decyzji podziałowej charakteru wydzielonej działki gruntu jako drogi, chociaż uważali, że obowiązujące wówczas przepisy prawa obligowały organ do uznania publicznego charakteru wydzielonej drogi. Nie kwestionowali też stosownej opinii organu co do zgodności proponowanego podziału z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczegółowymi, choć w opinii tej wskazano już na charakter przedmiotowej drogi (ulica lokalna, ulica pieszo – jezdna). Należy przy tym dodać, że w niniejszym postępowaniu nie można kwestionować czy też na nowo ustalać treści rozstrzygnięcia decyzji o podziale nieruchomości.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. i B.M. (dalej: skarżący) wnieśli o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Ponadto wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 98 ust. 1 i 3 u.g.n., poprzez przyjęcie, że działki wydzielone pod drogi mające w istocie charakter publiczny, nie przeszły na własność Miasta W.,

b) art. 99 u.g.n. poprzez przyjęcie, że ma on zastosowanie do niniejszej sprawy i wyłącza obowiązujące zasady w zakresie wywłaszczenia, podczas gdy to postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz okoliczności faktyczne wskazują jednoznacznie na publiczny charakter drogi,

c) art. 112 ust. 1 i 2 u.g.n. poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie doszło do wywłaszczenia,

d) art. 129 in extenso u.g.n. poprzez odmowę przyznania odszkodowania za wywłaszczenie,

e) art. 1 Protokołu do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez przyjęcie, że nie doszło do wywłaszczenia i w konsekwencji nie należy się odszkodowanie;

2) przepisów postępowania, tj.:

a) art. 7, 8, 77, 138 §1 pkt 1 i 2 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia jakichkolwiek czynności mających na celu ustalenie faktów istotnych dla sprawy, wydanie rozstrzygnięcia będącego całkowitym zaprzeczeniem własnego stanowiska i argumentacji wyrażonych w tej samej sprawie,

b) art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") poprzez wydanie rozstrzygnięcia pozostającego bez jakiegokolwiek związku z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartymi w prawomocnym wyroku poprzedzającym wydanie skarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2014r., poz. 1647) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji jest żądanie ustalenia odszkodowania z tytułu wydzielenia dwóch działek pod drogi publiczne. Jako podstawę prawną żądania wnioskodawcy podali art. 98 ust. 3 u.g.n.

Zgodnie z brzmieniem art. 98 ust. 1 u.g.n. działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe – z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Z kolei w myśl art. 98 ust. 3 u.g.n. za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.

Z akt sprawy wynika, że decyzją z [...] sierpnia 2006 r., nr [...] Prezydent W., działając na podstawie art. 93 ust. 1, 4 i 5, art. 96, art. 98, art. 98a i art. 99 u.g.n. zatwierdził projekt podziału nieruchomości, tj. działki nr ew. [...] z obrębu [...] na dziesięć działek, w tym jedna projektowana działka (nr ewid. [...]) przewidziana została pod [...] ulicę [...] 18 KUL.

Ponadto decyzją z [...] października 2007 r., nr [...] Prezydent W. , działając na podstawie art. 93 ust. 1, art. 96, art. 98a u.g.n., zatwierdził, projekt podziału nieruchomości, tj. działki nr ew. [...] z obrębu [...] na siedem działek, w tym jedna projektowana działka (nr ewid. [...]) przewidziana została pod [...] ulicę [...] 18 KUL.

Ustalenia zawarte w obu wskazanych powyżej decyzjach pozostawały w zgodności z miejscowym planem zagospodarowania, zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] września 2002 r. (Dz.Urz.Woj.[...]. Nr [...])

Państwo [...] domagają się przyznania odszkodowania, jak wynika z uzasadnienia znajdującego się w aktach administracyjnych wniosku z dnia 8 marca 2011 r. o przyznanie odszkodowania (k. 52 akt administracyjnych) za działki [...] i [...] jako przejętych pod [...] ulicę KUL [...].

Jak się wskazuje w orzecznictwie, co słusznie przyjęły organy obu instancji, w tego rodzaju sprawach, dla zbadania czy żądanie odszkodowania jest zasadne czy też nie, podstawowe znaczenie ma treść decyzji podziałowej. Na podstawie tej decyzji bowiem dochodzi do wydzielenia działki gruntu z przeznaczeniem na drogi publiczne, które stosownie do art. 98 ust. 1 u.g.n. przechodzą z mocy prawa na własność wskazanych podmiotów z dniem, kiedy decyzja zatwierdzająca projekt podziału stanie się ostateczna (vide wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012r. sygn. akt I OSK 986/11). Zatem dla zasadności przyznania odszkodowania, konieczne jest ustalenie, że z decyzji podziałowej wynika, iż wydzielona działka gruntu została przeznaczona pod drogę publiczną, nie zaś jedynie pod drogę której charakteru publicznego przypisać nie można.

W rozpoznanej sprawie, zdaniem Sądu słusznie organy odwoławczy przyjął, że z decyzji podziałowych wynika jednoznacznie, że obie działki o nr ewid. [...] oraz [...] zostały wydzielone jako drogi, ale nie o charakterze publicznym. Wynika to bądź wprost z powołanej podstawy prawnej decyzji nr [...] oraz jej rozstrzygnięcia, jak i z treści decyzji Nr [...], która wskazuje, że podziału dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną ustanowione na działkach [...] i [...] odpowiednie służebności gruntowe.

Wyjaśnić należy, że stosownie do art. 93 ust. 3 u.g.n. podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki nie mają dostępu do drogi publicznej, przy czym za dostęp do drogi publicznej uważa się m.in. wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustaleniem na tej drodze odpowiednich służebności drogowych. Stosownie zaś do art. 99 u.g.n. jeżeli zapewnienie dostępu do drogi publicznej ma polegać na ustaleniu służebności, o których mowa w powołanym wyżej przepisie, podziału nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną one ustanowione. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Decyzje podziałowe bądź wprost powołują art. 99 u.g.n., bądź w zawartym rozstrzygnięciu formułują warunek, o którym mowa wyżej. Ponadto działki, jak wynika z akt sprawy, wydzielone pod drogi zostały obciążone służebnościami przechodu, przejazdu oraz przeprowadzenia mediów.

Ustanowienie stosownych służebności, potwierdza również przyjętą przez organ II instancji koncepcję podziału nieruchomości na podstawie art. 99 u.g.n., nie zaś na podstawie art. 98 u.g.n. W konsekwencji zatem, zdaniem Sądu, organy administracyjne prawidłowo ustaliły i przyjęły, że podstawą wydania decyzji podziałowych jest przepis art. 99 u.g.n., przesądzający że wydzielone na podstawie tych decyzji działki nie stanowią działek przejętych pod drogi publiczne, a w konsekwencji że nie przeszły z mocy prawa na własność gminy. Odszkodowanie natomiast przysługuje wyłącznie w razie, gdy wydzielenie działki nastąpiło pod cele drogi publicznej, co powoduje przejście własności takiej działki na rzecz gminy z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. W takim razie dochodzi bowiem do poniesienia szkody przez dotychczasowych współwłaścicieli, co z istoty każdego roszczenia odszkodowawczego jest bezwzględnie wymagane. Skoro zaś odszkodowanie przysługuje wyłącznie dotychczasowym właścicielom działek, które z mocy prawa przeszły na własność państwa, zatem ustalenie że podziału dokonano w oparciu o przepis na którego podstawie skutek w postaci przejścia własności wydzielonych działek na gminę nie następuje, uzasadnia przyjęcie tezy, że brak jest podstaw do przyznania odszkodowania. Nie dochodzi bowiem do odjęcia własności wydzielonych działek.

W rozpoznanej sprawie zatem skarżący pozostają właścicielami obydwu działek przeznaczonych pod drogi i żadnej szkody z tytułu wydania decyzji podziałowej nie ponieśli. Wystąpili oni z wnioskiem o dokonanie podziału lecz wnioski te zostały załatwione poprzez uwzględnienie, ale decyzje zostały wydane w trybie art. 99 u.g.n., nie zaś art. 98 ust. 1 u.g.n. Skarżący tych rozstrzygnięć nie zakwestionowali, nie składali odwołań co do przyjętego w decyzji podziałowej charakteru wydzielonych działek gruntu jako dróg wewnętrznych. Tymczasem w niniejszym postępowaniu nie jest możliwe kwestionowanie ostatecznej decyzji podziałowej, czy też ustalanie na nowo treści jej rozstrzygnięcia, bądź też prowadzenie wykładni tego rozstrzygnięcia wbrew wyraźnej dyspozycji zawartej w decyzji (vide wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012r. sygn. akt I OSK 986/11). Skarżący mieli możliwość zwalczania decyzji podziałowej w zastrzeżonej do tego drodze weryfikacji administracyjnej, a potem legalności poprzez złożenie skargi do sądu wojewódzkiego. Oznacza, że skutki tej decyzji podziałowej ograniczają się do przeznaczenia dwóch spornych działek pod drogi wewnętrzne. Inne rozumienie wskazanej decyzji nie jest możliwe.

Podkreślić należy, iż podział dróg na drogi publiczne i wewnętrzne, którym posługuje się u.g.n. w art. 98 ust. 1 oraz 99 pozostaje w zgodzie z systematyką przyjętą w ustawie o drogach publicznych. Obowiązująca w dacie wydania decyzji podziałowej ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j.: Dz. U. z 2007r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) w art. 7 ust. 1 precyzowała, że do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym, niezaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych. Natomiast art. 8 ust. 1 tej ustawy wyjaśniał, że drogi, parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym tych dróg są drogami wewnętrznymi. Oznacza to, że drogi niezaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych są drogami wewnętrznymi. Powiązanie przepisów ustawy o drogach publicznych w tym zakresie polega na tym, że podział działki gruntu dokonywany w trybie art. 98 ust. 1 u.g.n. dotyczył wydzielenia zawsze działek pod drogi publiczne, natomiast podział działki w trybie art. 99 u.g.n. dotyczył dróg wewnętrznych.

Skoro, jak w niniejszej sprawie, podział nieruchomości dokonany został w oparciu o podstawę prawną określoną w art. 99 u.g.n. to oznacza, że organ dokonujący podziału wyraził zgodę na taki podział, ale zapewniając skomunikowanie nowopowstałych działek z drogą publiczną poprzez działki, na których zostanie ustanowiona służebność. Nie ma tutaj mowy o przejmowaniu tych działek pod drogi publiczne.

Niewątpliwie natomiast w planie miejscowym fragmentów obszarów X-71 – część II i O-50 w Gminie W., uchwalonym uchwałą Rady Gminy W. z dnia [...] września 2002r., Nr [...], nieruchomość będąca przedmiotem podziału została przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wraz z usługami zaś część przeznaczonych do podziału działek została przeznaczona [...] ulicę, posiadającą oznaczenie KUL tj. droga lokalna. W rozumieniu rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430) przyjęto w § 4, że klasa drogi lokalnej i dojazdowej może mieścić się jedynie w kategorii dróg gminnych, które z kolei bezspornie stanowią drogę publiczną. Nie oznacza to jednak, że w ten sposób wydzielone w decyzji podziałowej działki należy traktować jako drogi publiczne. O rodzaju dróg tych zadecydowała bowiem decyzja podziałowa, nie zaś akt planistyczny, a organy, jak również sąd wojewódzki nie mają kompetencji, aby w postępowaniu o odszkodowanie kwestionować tę decyzję podziałową. Należy jeszcze dodać, że przepis art. 99 u.g.n. warunkuje podział nieruchomości koniecznością ustanowienia przy zbywaniu nowo powstałych działek odpowiedniej służebności i wyklucza tym samym twierdzenie o przejściu własności wskazanych działek na gminę z chwilą, gdy decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 15 maja 2014r. sygn. akt I OSK 2548/12 już sam fakt ustanowienia na drodze służebności gruntowej wyklucza uznanie jej za drogę publiczną.

Niewątpliwie zatem z uwagi na zastosowany tryb postępowania, wydzielonym w niniejszej sprawie działkom pod drogi nie można przypisać waloru dróg publicznych. Jednak powyższa okoliczność nie wyklucza możliwości przyznania odszkodowania za działki wydzielone pod drogi. W orzecznictwie sądów administracyjnych na gruncie wyroku ETPCz z dnia 6 listopada 2007 r. w sprawie nr 22531/05 Bugajny i inni przeciwko Polsce wykształcił się pogląd, zgodnie z którym w związku z wydzieleniem działek może dojść do tzw. nieformalnego wywłaszczenia z prawa własności nieruchomości na cele drogowe, z czym powinien wiązać się obowiązek ustalenia i wypłaty odszkodowania. Jak wynika z akt sprawy, taki przypadek w niniejszej sprawie jednak nie występuje, ponieważ wydane decyzje podziałowe nie miały wpływu ani na to, kto jest właścicielem wydzielonych działek, ani na zakres władania nieruchomością. Skoro wyłącznym dysponentem wydzielonych pod drogi działek są skarżący, którzy też tak się zachowywali, o czym świadczy ustanawianie stosownych służebności, nie można było uznać, że w niniejszej sprawie doszło do tzw. nieformalnego wywłaszczenia z prawa własności nieruchomości na cele drogowe, które wykształciło się w orzecznictwie sądów administracyjnych na tle wyroku ETPCz z dnia 6 listopada 2007 r. w sprawie nr 22531/05 Bugajny i inni przeciwko Polsce. Działania skarżących jako właścicieli wydzielonych dróg wskazują bowiem, że w niniejszej sprawie nie doszło do istotnego ograniczenia właściciela w korzystaniu z nieruchomości. Nadal mają możność korzystania z tych działek i dysponowania nimi. Są nade wszystko nadal ich właścicielami, nie zaś gmina.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd za nieuzasadnione uznał zawarte w skardze zarzuty w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: art. 98 ust. 1 i 3 u.g.n., poprzez przyjęcie, że działki wydzielone pod drogi mające w istocie charakter publiczny, nie przeszły na własność Miasta W. oraz art. 99 u.g.n. poprzez przyjęcie, że ma on zastosowanie do niniejszej sprawy i wyłącza obowiązujące zasady w zakresie wywłaszczenia, podczas gdy to postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz okoliczności faktyczne wskazują jednoznacznie na publiczny charakter drogi. W konsekwencji nie doszło również do naruszenia art. 129 i 112 u.g.n. oraz art. 1 Protokołu do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez przyjęcie, że nie doszło do wywłaszczenia i w konsekwencji nie należy się odszkodowanie.

Podkreślenia wymaga, że celem normy art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie jest przejęcie przez gminę na własność każdej działki o charakterze komunikacyjnym. Przejście nieruchomości na własność gminy następuje za odszkodowaniem na rzecz właściciela. Jak podkreśla się w orzecznictwie, brak jest podstaw do uznania, iż gmina winna nabywać nieruchomości, które nie służą celom publicznym i wydatkować środki publiczne na nabycie wszystkich dróg, w tym niemających charakteru dróg gminnych. Wydzielenie działki drogowej zapewniającej komunikację nowopowstałych działek z drogami publicznymi pozostaje w interesie właściciela nieruchomości dokonującego podziału i przyszłych właścicieli poszczególnych działek, zwiększa ono atrakcyjność i cenę działek. Może być ono także warunkiem dokonania podziału – zapewnienia dostępu do drogi publicznej. Wielokrotnie w interesie właściciela nieruchomości leżeć może posiadanie drogi o charakterze wewnętrznym i niezasadne byłoby pozbawianie go takiej możliwości, przez wprowadzenie regulacji przenoszącej własność każdej działki drogowej na gminę.

Zdaniem Sądu organy prawidłowo ustaliły również, działając zgodnie ze wskazówkami zawartymi w wyroku tutejszego Sądu z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 171/15, podstawę prawną decyzji podziałowych, a w efekcie skutek tych decyzji w zakresie wywłaszczenia oraz odszkodowania. Tym samym za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 170 p.p.s.a., jak również zarzut naruszenia art. 7, 8, 77, 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia jakichkolwiek czynności mających na celu ustalenie faktów istotnych dla sprawy, wydanie rozstrzygnięcia będącego całkowitym zaprzeczeniem własnego stanowiska i argumentacji wyrażonych w tej samej sprawie.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.