Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1818/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 48
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant ref. staż. Paulina Sierkin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi M. K. i M. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie zrealizowanego drewnianego budynku rekreacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących M. K. i M. K. kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego,


UZASADNIENIE

VII SA/WA 1818/16

Uzasadnienie

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. nakazał M. i M. K. rozbiórkę samowolnie zrealizowanego drewnianego budynku rekreacyjnego o wymiarach dłuższych boków ok. 7,40 x 7,20 m wraz z zadaszonym tarasem o wymiarach ok 2,40 x 7,20 m, położonego na działce nr ew. 921 w miejscowości K. gm. J. W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie wszczęto z urzędu.

Podczas oględzin, które odbyły się w dniu 9 grudnia 2014 r., stwierdzono, że budynek został zrealizowany w 2009 r. po dokonaniu zgłoszenia do Starostwa Powiatowego w P. z dnia [...] marca .2009 r. znak [...] na realizację budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 25m2 parterowego, wolnostojącego z przeznaczeniem na składowanie sprzętu ogrodniczego.

Organ wskazał, że dla działki nr ew. [...] w K. nie ma aktualnie obowiązującego planu zagospodarowanie przestrzennego i założeń do planu, co wynika z pisma Wójta Gminy J. znak [...] z dnia [...] grudnia 2014r. W chwili obecnej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części obrębu geodezyjnego K. jest na etapie opracowywania. Jednak fakt opracowywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie oraz nie uniemożliwia wydania decyzji administracyjnej w prowadzonym postępowaniu przez organ.

W wyniku oględzin obiektu zrealizowanego na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości K., gm. J. stwierdzono, że budynek ten nie odpowiada warunkom zgłoszenia znak [...] złożonego do Starostwa Powiatowego w P. w dniu [...] marca 2009 r. z uwagi na:

• odmienne przeznaczenie – zgłoszenie dotyczyło budynku gospodarczego przeznaczonego na przechowywanie sprzętu gospodarczego, a w rzeczywistości zrealizowano budynek rekreacyjny wyposażony w instalację elektryczną, wodociągową (woda ze studni), kanalizacyjną (szambo),

• odmienne charakterystyczne parametry techniczne: gabaryty budynku – zgłaszanego - budynek gospodarczy o wymiarach 5.0 x 5.0 m i powierzchni zabudowy do 25m2, zrealizowanego - budynek rekreacyjny o wymiarach dłuższych boków ok. 7.40 x 7.20 m (pow. zabudowy ok. 44.82m2) wraz z zadaszonym tarasem o wymiarach ok. 2.40 x 7.20 m (pow. zabudowy ok. 17.28 m2).

Na podstawie powyższego oraz ustaleń kontrolnych stwierdzono, że zgłoszenie znak [...] złożone do Starostwa Powiatowego w P. w dniu [...] marca 2009 r. nie dotyczy zrealizowanego na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości K., gm. J. budynku rekreacyjnego, gdyż obiekt ten posiada inne parametry techniczne oraz inne przeznaczenie, niż wynika to z warunków zgłoszenia.

W ocenie organu zgłoszenie złożone do Starostwa Powiatowego w P., znak [...] z dnia [...] marca 2009 r. zamiaru wykonania budynku gospodarczego o wymiarach 5.00 x 5.00 m na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości K., gm. J. było nieskuteczne. O nieskuteczności złożonego zgłoszenia znak [...] z dnia [...] marca 2009 r. decydował również sam fakt, że zgłoszony zamiar budowy budynku gospodarczego dotyczył działki znajdującej się na terenie leśnym – nieprzeznaczonym pod zabudowę. Zgodnie z wypisem z rejestru gruntów oraz treścią księgi wieczystej nr [...], działka nr ew. [...] położona w miejscowości K. stanowi grunty leśne. Dla działki nr ew. [...] położonej w miejscowości K., gm. J.nie ma aktualnie obowiązującego planu zagospodarowania i założeń do planu, co nie zwalniało organu administracji architektoniczno-budowlanej z obowiązku sprawdzenia zgodności złożonego zgłoszenia między innymi z przepisami o planowaniu przestrzennym. W ocenie organu nadzoru budowlanego brak skutecznie wniesionego przez organ administracji architektoniczno-budowlanej sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania obiektu lub robót budowlanych nie usuwa stanu sprzeczności z prawem, nie sanuje naruszeń i nie zwalnia inwestora od odpowiedzialności za roboty naruszające prawo.

Organ zaznaczył, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 obowiązującej w dacie realizacji przedmiotowego obiektu ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2. Realizacja budynków letniskowych nie spełnia warunków art. 29 ust. 1 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy i wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Inwestorzy M. i M. K. w toku prowadzonego postępowania administracyjnego znak NB. [...] nie przedłożyli decyzji o pozwoleniu na budowę budynku rekreacyjnego o wymiarach dłuższych boków ok. 7.40 x 7.20 m wraz z zadaszonym tarasem o wymiarach ok. 2.40 x 7.20 m.

W zaistniałej sytuacji stwierdzono, że budynek rekreacyjny położony na działce nr ew. [...] w miejscowości K., gm. J. został zrealizowany bez pozwolenia na budowę i podlega sankcji art. 48 ustawy Prawo budowlane. Z uwagi na fakt, że przedmiotowy budynek został zrealizowany w 2009 r., a więc w okresie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1994 r. organ zastosował przepisy powyższej ustawy.

Zgodnie z treścią art.. 48 ustawy Prawo budowlane:

1. Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust.1:

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem

- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1,2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

Organ podkreślił, że zgodnie z treścią art., 48 Prawa budowlanego, przeprowadzenie procedury legalizacyjnej jest możliwe jeżeli budowa m.in. nie narusza przepisów, w tym o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Organ stwierdził więc, że przy rozpatrywaniu sprawy należało sprawdzić, czy lokalizacja samowolnie zrealizowanego budynku rekreacyjnego położonego na działce nr [...] w K. jest zgodna z przepisami o planowaniu przestrzennym oraz z wymogami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422), w zakresie odległości od lasu.

Z uwagi na fakt, że budynek rekreacyjny jest budynkiem przeznaczonym na pobyt ludzi, należy go zakwalifikować do grupy budynków ZL, zgodnie z treścią § 209 warunków technicznych. Zgodnie z treścią § 271 ust. 8 wyżej przytoczonego rozporządzenia , najmniejszą odległość budynków ZL, PM, IN od granicy lasu należy przyjmować jak odległość ścian tych budynków od ściany budynku ZL z przykryciem dachu rozprzestrzeniającym ogień, z kolei z treści par. 271 ust. 2 wynika, że jeżeli jedna ze ścian zewnętrznych usytuowana od strony sąsiedniego budynku lub przykrycie dachu jednego z budynków jest rozprzestrzeniające ogień, wówczas odległość określoną w ust. 1 należy zwiększyć o 50%. Natomiast z treści par 271 ust. 1 wynika, że minimalna odległość między ścianami budynków ZL wynosi 8.

W związku z powyższym odległość ściany budynku ZL od granicy lasu winna wynosić minimum 12 m (8 m *150%-12m), natomiast w przedmiotowym przypadku warunek ten nie jest spełniony, gdyż przedmiotowy budynek znajduje się na działce leśnej, a więc jego odległość od granicy lasu wynosi 0.

Organ podkreślił, iż z powyższej analizy wynika, że w przedmiotowym przypadku nie jest spełniona przesłanka nie naruszania przez zrealizowaną inwestycję przepisów techniczno-budowlanych, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, o czym mowa w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Organ zauważył, że przedmiotowa samowola budowlana powstała na działce nieprzeznaczonej pod zabudowę (teren leśny) i takie przeznaczenie działki pozostaje do chwili obecnej. Oznacza to, że przedmiotowy obiekt został wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy oraz w chwili obecnej znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę.

Z przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r. poz. 199 z późn. zm.) wynika, że teren działki leśnej wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na nieleśne, co z kolei jest jednym z niezbędnych warunków do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej nieruchomości, w sytuacji braku obowiązującego planu miejscowego. Zgodnie z treścią art. 61 ust. 1 wyżej przytoczonej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:

1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;

2) teren ma dostęp do drogi publicznej

3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;

4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzeniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy. o której mowa w art. 88 ust.1,

5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.

Zgodnie z treścią art. 59 ust. 1 powyższej ustawy, zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Z powyższego wynika więc, że jedynie decyzja o warunkach zabudowy może dopuszczać zabudowę działki. W przedmiotowym przypadku brak jest możliwości wydania decyzji o warunkach zabudowy, z powodu braku zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, z czego należy wnioskować, że teren działki nr ew. [...] nie jest przeznaczony pod zabudowę.

Organ stwierdził ostatecznie, że w analizowanym przypadku z uwagi na brak zgodności lokalizacji zrealizowanego przez M. i M. K.budynku rekreacyjnego z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jak również brak zgodności zrealizowanej inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie ma możliwości wydania postanowienia na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, a w tej sytuacji samowola budowlana nie może być zalegalizowana wobec sprzeczności z przepisami techniczno-budowlanymi oraz przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – to, zgodnie z treścią art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, podlega rozbiórce.

Po rozpoznaniu odwołania M. i M. K., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy powtórzył argumentację organu I instancji zaznaczając, że niedające się usunąć naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wykluczyło zastosowanie procedury legalizacyjnej w stosunku do obiektu. Organ podkreślił, że jednym z warunków koniecznych do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (wobec braku planu miejscowego) dla przedmiotowej inwestycji jest uzyskanie zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, co wynika z art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego fakt przystąpienia przez właściwy organ do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pozostaje bez wpływu na ocenę możliwości legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej.

Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli M. K. i M. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji jej poprzedzającej.

Skarżący zarzucili naruszenie:

(i) art. 7, art. 77, 80 oraz art. 107 par. 3 KPA w zw. z art. 8, art. 9 i art. 11 KPA poprzez brak wyjaśnienia charakteru budynku posadowionego na nieruchomości, w szczególności w zakresie rzeczywistego określenia czy przedmiotowy budynek wymaga uzyskania pozwolenia na budowę czy tylko zgłoszenia z art. 29 ust. 1 pkt 1a – 2b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U 2016 poz. 290) ("Prawo Budowlane")

(ii) art. 7, art. 77, 80 oraz art. 107 par. 3 KPA w zw. z art. 8, art. 9 i art. 11 KPA poprzez nieprzeprowadzenie postępowania administracyjnego w sposób wyczerpujący i budzący zaufanie obywatela do Państwa tj. nieprzeprowadzenie przez Organ postępowania legalizacyjnego w zakresie określonym w art. 49b ust. 2 Prawa Budowlanego (ewentualnie z ostrożności art. 48 ust. 2 i 3 Prawa Budowlanego);

(iii) art. 7, art. 77, 80 oraz art. 107 par. 1 i 3 KPA w zw. z art. 8, art. 9 i art. 11 KPA, a niewystarczającym uzasadnieniem faktycznym i prawnym zaskarżonej Decyzji przejawiającym się m.in. w braku należytego wyjaśnienia Stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ wydając rozstrzygnięcie w sprawie, bezzasadnie uznając że:

a) budynek oraz taras znajdują się na terenie lasu, podczas gdy fakt iż budynek został posadowiony na gruncie leśnym nie stanowi automatycznie, iż mamy di czynienia z lasem, o którym mowa w ustawie o lasach oraz w par. 271 ust. 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422) ("Rozporządzenie"),

b) w stanie faktycznym nie zachodziły podstawy do zastosowania trybu legalizacyjnego określonego w przepisach art. 49b Prawa Budowlanego (ewentualnie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa Budowlanego),

c) strona wybudowała inny budynek niż został określony w zgłoszeniu do którego nie został wniesiony sprzeciw przez Starostwo, podczas gdy został on jedynie rozbudowany, co ewentualnie uzasadniałoby przeprowadzenie procedury legalizacyjnej do części budynku i ewentualnego nakazu rozbiórki jedynie części budynku w przypadku niemożliwości przeprowadzenia legalizacji;

(iv) rażący błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść rozstrzygnięcia, polegający na:

a) błędnym przyjęciu, iż Strona wzniosła nowy obiekt, podczas gdy dokonała rozbudowy starego obiektu, którego wykonanie zostało zgłoszone właściwemu organowi

b) błędnym przyjęciu, że budowa takiego budynku wymagała pozwolenia na budowę, podczas gdy zgodnie z aktualnym Prawem Budowlanym budowa budynku gospodarczego do 35m2, jak i budynku mieszkalnego wymaga jedynie zgłoszenia robót;

(v) art. 7, art. 77, 80 oraz art. 107 par. 3 KPA poprzez nieuwzględnienie planowanego przeznaczenia działki nr [...] położonej w m. K., gm. J. na cele związane z zabudową letniskową, co zostało przewidziane w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy J. zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy J. nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r., co miało wpływ na treść Decyzji gdyż przepisy o planowaniu przestrzennym dopuszczają zabudowę letniskową na działce [...], a zatem możliwe było przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego w trybie art. 49b ust. 2 Prawa Budowlanego (ewentualnie art. 48 ust. 2 i 3) tj. w szczególności możliwe było uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy;

(vi) art. 6 KPA poprzez zaniechanie należytego ustalenia stanu faktycznego powodującego zastosowanie niewłaściwego przepisu prawa materialnego tj. art. 48 ust 1 Prawa Budowlanego, podczas gdy budowa budynku wymagała uprzedniego zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę, a zatem organ powinien był prowadzić postępowanie i wydać rozstrzygnięcie w trybie art. 49b Prawa budowlanego;

(vii) art. 48 ust. 1 Prawa Budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawy do zastosowania trybu określonego w tym przepisie (niewłaściwej subsumpcji), podczas gdy w stanie faktycznym sprawy zachodziły przesłanki do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego określonego w 49b ust. 2 (ewentualnie art. 48 ust. 2 i 3) lub ewentualnie do zastosowania trybu naprawczego przewidzianego w art. 50 i 51 Prawa Budowlanego;

(viii) art. 49 ust. 1 Prawa Budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że zgromadzony materiał dowodowy daje podstawy do zastosowania trybu określonego w ww. przepisie (niewłaściwej subsumpcji), podczas gdy naruszenia przepisów postępowania, w tym nieprawidłowo zgromadzony materiał dowodowy oraz jego niewszechstronna ocena stanowiły, co najmniej, o przedwczesności dokonanej kwalifikacji prawnej i przyjętej przez organ niemożliwości przeprowadzenia trybu legalizacyjnego przewidzianego w Prawie Budowlanym poprzez błędne przyjęcie, iż (i) grunt leśny stanowi las w rozumieniu ustawy o lasach oraz par. 271 ust. 8 Rozporządzenia, (ii) niemożliwe jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy, w sytuacji gdy przesłanki do wydania takiej decyzji winny być badane przez inny organ a prawidłowa analiza stanu faktycznego prowadziłaby do wniosku, iż taka decyzja i warunkach zabudowy zostałaby wydana;

(ix) art. 49b ust. 2 Prawa Budowlanego (z ostrożności również 48 ust. 2 i 3) poprzez ich niezastosowanie i niewezwanie Strony do przedłożenia dokumentów wskazanych w tych przepisach, podczas gdy stan faktyczny sprawy pozwala na przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego;

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podnosząc jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga została uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja, a także decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem prawa.

Sąd kontrolował decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. nr [...] z dnia [...] marca 2016 nakazującą M. K. i M. K. rozbiórkę samowolnie zrealizowanego budynku rekreacyjnego o wymiarach 7,40 x 7,20 m z zadaszonym tarasem o wymiarach 2,40 x 7,20 zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości K. gm. J.

Podstawą prawną decyzji jest przepis art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, który stanowi że z zastrzeżeniem ust. 2 właściwy organ w drodze decyzji nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Organy obu instancji uznały, że w okolicznościach sprawy nie jest możliwe zastosowanie ust. 2 art. 48 z uwagi na niezgodność budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także naruszenie przepisów techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W niniejszej sprawie bezsporny jest brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również okoliczność, że budowa została dokonana na gruncie leśnym. Wobec braku planu zagospodarowania przestrzennego dopuszczającego zabudowę na działce leśnej legalizacja byłaby możliwa po uzyskaniu przez inwestorów ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy.

W tym zakresie organy stwierdziły o braku możliwości uzyskania tejże decyzji, bowiem jednym z warunków jej uzyskania jest uzyskanie zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne co wynika bezpośrednio z art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ odwoławczy wskazał, że zgoda taka nie została wydana, co wynika z ustaleń Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, co uzasadniało odstąpienie tego organu od wdrożenia procedury legalizacyjnej w oparciu o obowiązujące przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r.

Obecne brzmienie art. 48 jest wynikiem zmiany dokonanej ustawą z 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U. nr 80 poz. 718). Zgodnie z tym przepisem nakaz rozbiórki obiektu budowlanego może być orzeczony, gdy okaże się że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji. Procedura, o której mowa w art. 48 ust. 2 powinna więc stanowić regułę w przypadku wybudowania obiektu samowolnie. W tym konkretnym przypadku warunkiem legalizacji byłaby zgodność z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy.

W rozpoznawanej sprawie orzekając o braku możliwości wydania decyzji o warunkach zabudowy z powodu braku zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na nieleśne, organ nadzoru budowlanego uniemożliwił inwestorowi skorzystanie z ewentualnej legalizacji obiektu. Natomiast wszczęcie procedury legalizacyjnej umożliwiłoby inwestorowi poczynienie starań o uzyskanie stosownych dokumentów.

Ponadto organy całkowicie pominęły okoliczność, że inwestor M. K. dokonał zgłoszenia 24 marca 2009 r. w Starostwie Powiatowym w P., a organ nie wniósł sprzeciwu do wniesienia którego był zobowiązany w przypadku, gdy budowa objęta zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy. Organ architektoniczno-budowlany miał obowiązek sprawdzenia zgodności złożonego zgłoszenia między innymi z przepisami o planowaniu przestrzennym, a w przypadku jego braku z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a także z przepisami techniczno-budowlanymi w szczególności dotyczącymi odległości ścian budynku od lasu.

W rozpatrywanym przypadku zaniechano tego obowiązku, w wyniku czego zabudowano tereny leśne położone w miejscowości K. w gm. J., przy czym miejscowy plan ogólny zagospodarowani przestrzennego gminy J. zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady gminy w J. z dnia [...] listopada 1994 r. stwierdzał istnienie zabudowy letniskowej na terenie miejscowości K. Pomimo tego, że teren nie był przeznaczony pod zabudowę, powstało kilkadziesiąt obiektów budowlanych, którym zapewniono dostawę energii elektrycznej, wodociągu i kanalizacji, a samowolnie wybudowane budynki na terenie leśnym były przedmiotem opodatkowania. Bierność organów nadzoru budowlanego przyczyniła się więc do zaistniałego stanu rzeczy.

Odnosząc się do zarzutu skargi co do możliwości zastosowania trybu legalizacji z art. 50, 51 Prawa budowlanego stwierdzić należy, że jeśli inwestor wykroczy poza zakres prac określonych w zgłoszeniu realizując obiekt, na który wymagane było pozwolenie na budowę to dopuszcza się samowoli budowlanej, do której znajdzie zastosowanie tryb postępowania z art. 48 Prawa budowlanego. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Jak wynika z protokołu kontroli z dnia 9 grudnia 2014 r., według oświadczenia inwestorów budynek zrealizowano w 2009 r. po zgłoszeniu dokonanym w dniu 24 marca 2009 r. W tej sytuacji twierdzenia o późniejszej rozbudowie obiektu wykonanego pierwotnie zgodnie ze zgłoszeniem, organ miał podstawy uznać za niewiarygodne bez dopuszczenia innych dowodów.

Reasumując nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony w okolicznościach sprawy dopiero wówczas, gdy nie będzie prawnych możliwości legalizacji przy zastosowaniu art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego.

Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy zasądzając od organu na rzecz skarżącego 500 zł wpisu, 497 zł tytułem zastępstwa procesowego.