Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2514/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: ART. 149
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.) sędzia WSA Anna Sękowska po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w D. na postanowienie Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2017r. nr [...] znak [...] Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej (dalej organ), po rozpatrzeniu zażalenia Stowarzyszenia [...] (dalej skarżący) w D. na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia [...] grudnia 2016 r. znak: [...] odmawiającego wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją własną z dnia [...] września 2014 r. znak: [...] zwalniającą T.C. z zakazów z art. 881 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo wodne dla wykonania inwestycji pn: "Budowa pawilonu handlowego z placem manewrowym i zjazdem z drogi powiatowej" na dz. nr ew. [...] i [...] w miejscowości N. , gm. R. oraz umarzającej postępowanie w zakresie zwolnienia z zakazów z art. 881 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo wodne dla części wnioskowanych robót, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Stan sprawy był następujący:

Decyzją z dnia [...] września 2014r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. zwolnił T.C. z zakazów z art. 881 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo wodne dla wykonania inwestycji pn: "Budowa pawilonu handlowego z placem manewrowym zjazdem z drogi powiatowej" na dz. nr ew. [...] i [...] w miejscowości N. , gm. R. oraz umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia z zakazów z art. 881 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo wodne dla części wnioskowanych robót.

W dniu 25 października 2016r. do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. wpłynął wniosek Stowarzyszenia [...] w D. działającego w imieniu "strony pokrzywdzonej" o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia [...] września 2014 r. znak: [...]. Wnioskodawca podnosi, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe oraz wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. znak: [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją własną z dnia [...] września 2014 r. znak: [...] zwalniającą T.C. z zakazów z art. 881 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo wodne dla wykonania inwestycji pn: "Budowa pawilonu handlowego z placem manewrowym i zjazdem z drogi powiatowej" na dz. nr ew. [...] i [...] w miejscowości N. , gm. R. oraz umarzającej postępowanie w zakresie zwolnienia z zakazów z art. 881 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo wodne dla części wnioskowanych robót, uznając, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 Kpa.

Stowarzyszenie [...] w D. wniosło zażalenie na powyższe postanowienie, podnosząc możliwość wznowienia postępowania z urzędu oraz zarzucając Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. niedostateczne ustosunkowanie się do zarzutów dotyczących przesłanek wznowieniowych.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2017r. nr [...] znak [...] Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, po rozpatrzeniu w/w zażalenia, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej poinformował, że postępowanie zażaleniowe dotyczy sposobu rozpatrzenia przez organ I instancji wniosku Stowarzyszenia [...] w D. , a jego przedmiotem nie jest ocena możliwości wznowienia przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. postępowania z urzędu.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ podniósł również, że nie godzi się z zarzutem jakoby Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. niedostatecznie ustosunkował się do zarzutów dotyczących przesłanek wznowieniowych. Podanie o wznowienie postępowania administracyjnego wszczyna postępowanie wstępne, które powinno się zakończyć załatwieniem sprawy w sposób przewidziany w art. 149 Kpa, a więc wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania lub o odmowie jego wznowienia. Na tym etapie organ bada m.in., czy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 Kpa. Okoliczności, na które powołano się we wniosku o wznowienie, a które stanowić mają przesłankę wznowieniową wymienioną w art. 145 ust. 1 pkt 5 Kpa, były

wnioskodawcy znane i przytoczone na etapie wnioskowania w dniu 5 października 2015 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia [...] września 2014 r. znak: [...] zwalniającą pana T.C. z zakazów z art. 881 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo wodne. Tym samym nie został dochowany termin przewidziany w art. 148 Kpa tj. wniosek nie został złożony w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Z powyższym stanowiskiem nie zgodził się skarżący zaskarżając postanowienie Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci obrazy art. 7 k.p.a., art. 8 Kpa, art. 107 § 3 polegające m. in. na:

• niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy postanowienia przez co został naruszony m. in. interes prawny skarżącego – tj. organ nie stoi na straży praworządności i nie podejmuje wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

• powyższe działanie organu pogłębia nieufność obywateli do organów Państwa i nie ma nic wspólnego z troską o praworządność, a zamiast pogłębiać świadomość i kulturę prawną obywateli - dezorientuje ich.

• brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej.

• brak uzasadnienia faktycznego postanowienia w postaci faktów, które organ uznał za udowodnione dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, brak uzasadnienia prawnego - wyjaśnienie podstawy prawnej postanowienia, z przytoczeniem przepisów prawa.

• organ dał liczne dowody braku należytej staranności, pobieżnego nastawienia oraz niepełnej i nieprawidłowej oceny stanu prawnego i faktycznego.

Naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci obrazy w szczególności m.in. art.:

• art. 148 Kodeksu postępowania administracyjnego

• art. 145 ust 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego

• art. 145 ust 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości,

2) zasądzenie kosztów postępowania przed sądem administracyjnym od organu administracji publicznej wg norm przepisanych,

3) skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym bez przeprowadzenia rozprawy,

4) w przypadku orzekania w trybie zwykłym rozpoznanie sprawy również pod nieobecność skarżących.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że datą powzięcia wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania była treść uzasadnienia decyzji Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej nr [...] z dnia [...] października 2016r., z której wynikało, że wszelkie zastrzeżenia co do jakości materiału dowodowego analizowanego w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia wodno prawnego mogły być przedmiotem postępowania wznowieniowego, pod warunkiem zaistnienia przesłanek wymienionych w art. 145 kpa. Stowarzyszenie przed datą otrzymania tej decyzji tj. 7 października 2016r. nie posiadało wiedzy o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, bo takie przesłanki zostały mu uświadomione dopiero przez organ. Dlatego dzień 7 października 2016r., należy przyjąć za datę powzięcia wiadomości o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia - przez co Stowarzyszenie zachowało wszelkie przesłanki i terminy określone w Kpa do wznowienia postępowania. Stowarzyszenie [...] w D. podniosło, że jako podstawy do wznowienia postępowania wskazało art. 145 ust. 1 pkt 1 Kpa oraz art. 145 ust 1 pkt 5 Kpa, a Prezes KZGW w uzasadnieniu swojego postanowienia odnosi się tylko do jednej podstawy wznowienia czyli art. 145 ust. 1 pkt 1 Kpa, pomijając drugą czyli, art 145 par 1 pkt 5 Kpa. Zdaniem skarżącego z okoliczności tej wynika, że Stowarzyszenie w tej kwestii ma całkowitą rację i jego argumenty zostały zaakceptowane przez organ.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie ponownie stwierdzając, ze powzięcie wiadomości o istnieniu okoliczności stanowiących podstawę do wznowienia postępowania nie jest tożsame z powzięciem wiadomości o tym, że fakty już znane wnioskodawcy mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania. Dla zachowania terminu określonego w art. 148 § 1 Kpa nie ma znaczenia, kiedy uświadomiono sobie o zaistnieniu możliwości wniesienia podania o wznowienie postępowania, ale wtedy, kiedy obiektywnie dowiedziano się o istnieniu okoliczności stanowiących podstawę do wznowienia postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. 1066 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Badając zaskarżone postanowienie w tak zakreślonych ramach, Sąd doszedł do przekonania że odpowiada ono prawu i brak jest podstaw do uwzględnia skargi.

Istota sprawy sprowadza się do tego, że strona skarżący wystąpił o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia [...] września 2014 r. znak: [...].

Podanie o wznowienie postępowania administracyjnego wszczyna postępowanie wstępne, które powinno się zakończyć załatwieniem sprawy w sposób przewidziany w art. 149 Kpa, a więc wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania lub o odmowie jego wznowienia. Na tym etapie organ bada m.in., czy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 Kpa.

Należy podzielić stanowisko organu, że okoliczności, na które powołano się we wniosku o wznowienie, a które stanowić miały przesłankę wznowieniową wymienioną w art. 145 ust. 1 pkt 5 Kpa, były wnioskodawcy znane już wcześniej. Twierdzenie to niezbicie wynika z niespornej okoliczności, że zostały przytoczone przez skarżącego na etapie wnioskowania w dniu 5 października 2015 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia [...] września 2014 r. znak: [...] zwalniającej T.C. z zakazów z art. 881 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo wodne.

W tych okolicznościach Sąd uznaje za słuszną ocenę organu, że nie został dochowany termin przewidziany w art. 148 § 1 Kpa tj. wniosek nie został złożony w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Ma rację organ podnosząc, że znaczenie dla oceny zachowania terminu ma data powzięcia wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, nie zaś data powzięcia wiadomości o rozstrzygnięciu kończącym postępowanie zwyczajne ani moment, w którym wnioskodawca posiadł wiedzę, że znane mu już fakty mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania. Orzecznictwo sądów administracyjnych, podzielane przez skład orzekający w niniejszej sprawie, stoi na stanowisku, że dla zachowania terminu z art. 148 § 1 Kpa nie ma znaczenia, kiedy uświadomiono sobie o zaistnieniu możliwości wniesienia podania o wznowienie postępowania, ale wtedy, kiedy obiektywnie dowiedziano się o istnieniu okoliczności stanowiących podstawę do wznowienia postępowania (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 22 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 7/17).

W ocenie Sądu, stwierdzenie zawarte w decyzji Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej nr [...] dotyczące potencjalnej możliwości wnioskowania o wznowienie postępowania w oparciu o zarzuty podnoszone przez Stowarzyszenie [...] w D. nie oznacza, że data otrzymania tego rozstrzygnięcia jest datą, od której liczy się termin z art.148 § 1 Kpa. Jak wcześniej wskazano, okoliczności, na które powołano się we wniosku o wznowienie, a które stanowić miały przesłankę wznowieniową wymienioną w art. 145 ust. 1 pkt 5 Kpa, były wnioskodawcy znane i przytoczone na etapie wnioskowania w dniu 5 października 2015 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia [...] września 2014 r. znak: [...] zwalniającą T.C. z zakazów z art. 881 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo wodne.

Zasadnie także organ zwrócił uwagę, że warunkiem niezbędnym dla wznowienia postępowania w razie zaistnienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 1 Kpa jest uprzednie stwierdzenie fałszywości danego dowodu przez sąd lub inny uprawniony do tego organ. Nie może tego dokonać organ właściwy do wznowienia postępowania ani tym bardziej nie jest to zależne od subiektywnej oceny wnioskodawcy. Zagadnienie to nie budzi wątpliwości sądów administracyjnych – za przykład niech posłuży wyrok z dnia 27 października 2016 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I OSK 1663/16.

Reasumując: termin na wniesienie podania o wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 ust. 1 pkt 1 Kpa powinien być liczony od daty powzięcia wiadomości przez wnioskodawcę o rozstrzygnięciu sądu lub innego uprawnionego organu orzekającym o sfałszowaniu dowodu.

W działaniach organu Sąd nie dopatrzył się zarzucanych w skardze naruszeń art. 7, 8, 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a do czego organ był zobligowany przepisami prawa, nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Postępowanie było prowadzone w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, a uzasadnienie sporządzone zgodnie z wymogami określonymi przez art. 107 § 3 kpa i zawiera dostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej postanowienia, a także wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

W świetle powyższego za prawidłowe należy uznać zaskarżone postanowienie Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej i podzielić jednocześnie pogląd organu, że wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia pomimo uchybienia terminu stanowiłoby rażące naruszenie prawa, godzące w zasadę trwałości decyzji administracyjnych.

Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania o słuszności stanowiska organów w niniejszej sprawie, co doprowadziło do oddalenia skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.