Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA 13/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek (spr.), Sędzia NSA Krystyna Chustecka,, Asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Maciej Kurasz, po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2004r. sprawy ze skargi M. K. , P. w B. na decyzję Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w R. z dnia [...] listopada 2002r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji oddala skargę


UZASADNIENIE

III SA 13/03

U Z A S A D N I E N I E

Na podstawie przeprowadzonej od stycznia do kwietnia 1998 r. kontroli skarbowej w firmie "P." M. K., obejmującej swym zakresem kontrolę całości dokumentacji firmy, w tym również dokumentów uprawniających do otrzymania dotacji z tytułu sprzedaży producentom rolnym nawozów wapniowych do wysiewu na użytkach rolnych; Inspektor Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...] stycznia 1999 r. Nr [...] określił m.in. kwotę do zwrotu nienależnie pobranej dotacji. W uzasadnieniu decyzji, Inspektor Kontroli Skarbowej wskazał, że firma M. K. w 1997 r. otrzymała dotację z Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w R. w wysokości [...] zł z tytułu sprzedaży producentom rolnym nawozów wapniowych do wysiewu na użytkach rolnych. Według ustaleń Inspektora Kontroli Skarbowej firma M. K. otrzymała dotację w kwocie wyższej od należnej.

Od powyższej decyzji podatnik w dniu [...] stycznia 1999 r. wniósł odwołanie do Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w R. W odwołaniu zarzucił decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej naruszenie art. 122, 123, 192 ustawy - Ordynacja podatkowa. W piśmie odwoławczym zażądał przeprowadzenia konfrontacji zeznań kierowców rozwożących wapno nawozowe z rolnikami, będącymi odbiorcami przedmiotowych nawozów wapniowych.

Izba Skarbowa w W. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 1999 r. Nr [...] zawiesiła z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie zwrotu nienależnie pobranej dotacji za 1997 r., do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego tj. zakończenia postępowania karnego prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w R.

Na powyższe postanowienie Izby Skarbowej w W. M. K. wniósł zażalenie do Ministra Finansów

W wyniku wyroku Naczelnego Sądu Adminiastrcyjnego z dnia 8 czerwca 2000r. Sygn. akt III SA 1865/99, którym uchylono ostateczne postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie, Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] października 2000 r. Nr [...] uchylił postanowienie Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w R. i zobowiązał Izbę Skarbową do rozpatrzenia odwołania podatnika z dnia [...] stycznia 1999 r.

Decyzją z dnia [...] listopada 2000 r. Nr [...] Izba Skarbowa po przeanalizowaniu materiału dowodowego w sprawie uchyliła zaskarżoną decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w całości i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Izba Skarbowa w uzasadnieniu rozstrzygnięcia poleciła organowi podatkowemu pierwszej instancji wyjaśnienie okoliczności przedstawionych przez świadków, których oświadczenia zostały załączone do odwołania podatnika, a także wykorzystanie materiałów Prokuratury Okręgowej dotyczących okoliczności sprzedaży nawozów wapniowych rolnikom. Izba Skarbowa zaleciła również organowi podatkowemu pierwszej instancji przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie sprawdzenia faktycznego wysiewu wapna na polach rolników.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2001 r. Prokuratura Okręgowa w R. umorzyła śledztwo wobec M. K., w uzasadnieniu powołując, że prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "P." M. K. i jego pełnomocnik nie mieli świadomości, iż przedkładane w Izbie Skarbowej w R. dokumenty uprawniające ich do wypłaty dotacji do nawozów wapniowych były sfałszowane.

W okresie od dnia [...] grudnia 2000 r. do dnia [...] sierpnia 2001 r. w firmie "P." M. K. przeprowadzono ponowną kontrolę skarbową.

Na podstawie ustaleń kontrolnych, a także w oparciu o dokumenty przekazane organowi pierwszej instancji przez Prokuraturę Okręgową, Inspektor Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...] września 2001 r. Nr [...] określił kwotę do zwrotu nienależnie pobranej dotacji do nawozów wapniowych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że przy sprzedaży dotowanych nawozów wapniowych udowodniono przypadki wystawiania dowodów sprzedaży bez dokonania faktycznej sprzedaży producentom rolnym nawozów wapniowych. Powyższe postępowanie naruszało dyspozycję przepisu § 40 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 18 lipca l997 r. w sprawie wysokości stawek dotacji dla rolnictwa oraz szczegółowych zasad i trybu ich udzielania w 1997r. (Dz. U. Nr 92. poz. 568 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, iż dotacja do nawozów wapniowych spełniających wymogi określone w § 39, może być udzielona po ich sprzedaży producentom rolnym do wysiewu na użytkach rolnych i gruntach pod stawami.

Od powyższej decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej skarżący złożył odwołanie do Izby Skarbowej.

Izba Skarbowa w W. Ośrodek Zamiejscowy w R. postanowieniem z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...] na podstawie art. 230 Ordynacji podatkowej zwróciła zaskarżoną decyzję Inspektorowi Kontroli Skarbowej w celu dokonania przez ten organ wymiaru uzupełniającego. W postanowieniu tym zalecono, także dokonanie ponownej analizy zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie

Decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. Nr [...] Inspektor Kontroli Skarbowej określił kwotę zwrotu nienależnie pobranej dotacji do nawozów wapniowych za 1997 r. w wysokości [...] zł. Od powyższej decyzji M. K. złożył do Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w R. odwołanie.

Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] uchyliła decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w całości i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia ze względu na niewykonanie przez Inspektora Kontroli Skarbowej poprzednich zaleceń Izby, a także wydanie nowej decyzji, a nie dokonanie jej zmiany na podstawie art. 230 Ordynacji podatkowej.

Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego w sprawie, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] określił wysokość nienależnie pobranych dotacji do nawozów wapniowych, z tytułu sprzedaży producentom rolnym nawozów wapniowych do wysiewu na użytkach rolnych za rok 1997 podlegającą zwrotowi w kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami.

Zwiększenie kwoty nienależnie otrzymanych dotacji, było spowodowane zakwestionowaniem dalszych dowodów sprzedaży, ze względu na wykorzystanie przez odbiorców dotowanych nawozów wapniowych na inne cele niż wskazane w szczególnych przepisach. W toku postępowania podatkowego oparto się na dokumentacji zebranej przez Prokuraturę Okręgową w R. w przedmiocie przesłuchań rolników na okoliczność odbioru nawozów wapniowych.

Od powyższej decyzji M. K. wniósł odwołanie do Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w R., które zostało rozpatrzone przez organ odwoławczy łącznie z odwołaniem złożonym przez stronę w dniu [...] września 2001 r. od decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] września 2001r. W uzasadnieniu odwołania M. K. zarzucił organom podatkowym rażące naruszenie przepisów ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej, w szczególności naruszenie przepisów normujących procedurę kontroli skarbowej i uprawnienia strony postępowania kontrolnego, a także przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa zwłaszcza dotyczących uprawnień strony postępowania, dowodów, ich oceny i wniosków. Odwołujący podniósł również, że w przedmiotowej sprawie organy podatkowe naruszyły przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 19 lipca 1997 r. w sprawie wysokości stawek dotacji dla rolnictwa oraz szczegółowych zasad i trybu ich ustalania w 1997 r.

Podatnik wskazał ponadto, że decyzje w sprawie zwrotu nienależnie pobranej dotacji do nawozów wapniowych powinien wydawać Minister Rolnictwa, a nie organy podatkowe.

Izba Skarbowa w W. Ośrodek Zamiejscowy w R. decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. Nr [...] utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] w sprawie określenia do zwrotu nienależnie pobranej dotacji do nawozów wapniowych za rok 1997 w wysokości [...] zł wraz z należnymi odsetkami. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Izba Skarbowa stwierdziła, że stosownie do art.19 a ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 1991 r. Prawo budżetowe (Dz. U. z 1993 r. Nr 72, poz. 344 z późn. zm.), z budżetu państwa mogły być udzielone dla różnych przedsiębiorców, niezależnie od ich przynależności sektorowej dotacje na finansowanie zadań budżetowych rolnictwa, kalkulowane według stawek jednostkowych. Podstawa prawna udzielania dotacji na dofinansowanie nawozów wapniowych oraz zasady i tryby ich udzielania w 1997 r. zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 18 lipca 1997 r. w sprawie wysokości stawek dotacji dla rolnictwa oraz szczegółowych zasad i trybu ich udzielania w 1997 r. (Dz. U. Nr 92 poz. 568 ze zmianą Dz. Nr 120, poz. 763 ) wydanego w wykonaniu upoważnienia zawartej w art. 19 a ust. 3 ustawy budżetowej.

Zgodnie z przepisami powołanego wyżej rozporządzenia dotacje do sfinansowania nawozów wapniowych, mogły być udzielone przedsiębiorcom produkującym lub pozyskującym nawozy wapniowe lub magnezowe po spełnieniu szczegółowych warunków.

Na podstawie przepisu § 40 ust. 1 i 4 ww. rozporządzenia dotacja mogła być udzielona po sprzedaży producentom rolnym do wysiewu na użytkach rolnych i gruntach pod stawami nawozów wapniowych w ilościach nie przekraczających dawki 5 ton czystego składnika CaO w przeliczeniu na 1 ha w ciągu roku, z wyjątkiem województw i miejscowości, o których mowa w § 42 ww. rozporządzenia.

W przepisie § 42 ust. 1 i 3 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej na terenie m. in. województwa kieleckiego podwyższono stawki dotacji do nawozów wapniowych o 10 % oraz ilości sprzedaży nawozów na 1 ha do 6 ton czystego składnika.

Zgodnie z § 41 ww. rozporządzenia sprzedaż nawozów wapniowych powinna być potwierdzona dokumentem (fakturą lub rachunkiem uproszczonym) zawierającym m. in. informację o ilości sprzedanego nawozu.

Zatem podstawą udzielenia dotacji dla firmy M. K., zgodnie z przepisami powyższego rozporządzenia było wystawienie faktury lub rachunku uproszczonego potwierdzającego dokonanie sprzedaży nawozów wapniowych, oraz faktyczne dokonanie tej sprzedaży we właściwych ilościach w przeliczeniu na czysty składnik CaO.

Izba Skarbowa po przeprowadzeniu postępowania w sprawie stwierdziła jednak, że strona postępowania wystawiała rachunki uproszczone - i przedkładała je we wnioskach o udzielenie dotacji - dla producentów rolnych, którzy w ogóle nie nabyli nawozów, bądź nabyli je w innej ilości niż wynikająca z tychże rachunków. Organ odwoławczy udowodnił, także przypadki sprzedaży nawozów i składania wniosków o udzielenie dotacji bez przestrzegania ilości w przeliczeniu na czysty składnik CaO w stosunku do posiadanych przez producenta rolnego użytków rolnych.

Izba podniosła, że w uzasadnieniach wydanych przez organy decyzji zawarto szczegółowe wykazy producentów rolnych, którzy nie potwierdzili zakupu nawozów, jak i tych, u których przekroczono dopuszczalne ilości wapnia na 1ha gruntu uprawniające do ubiegania się o dotację. Ustaleń powyższych organy podatkowe dokonały między innymi na podstawie zeznań świadków, a także po przeprowadzeniu analizy wystawionych rachunków sprzedaży. Zbadały również składane przez stronę wnioski oraz miesięczne zestawienia, w których obok szczegółowych danych odbiorów nawozu wapniowego zawarto także areał użytków rolnych posiadanych przez danego rolnika. Wykazy miesięczne w części posiadanego areału były potwierdzane przez właściwe urzędy gmin. Znaczną część wykorzystanego w sprawie materiału stanowił materiał zgromadzony i przekazany organom podatkowym przez Prokuraturę Okręgową w R.

Odpowiadając na zarzuty zawarte w odwołaniu o braku właściwości, jak i niewydaniu decyzji określającej wysokość należnej dotacji, Izba Skarbowa stwierdziła, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2002 r. nie określa kwoty należnych dotacji panu M. K. za 1997 r., a jedynie określa kwotę nienależnie otrzymanych dotacji za ten rok.

W decyzji Izby Skarbowej wskazano ponadto, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 1999 r. Nr 54, poz. 572 z późn. zm.) do zakresu kontroli skarbowej należy kontrola celowości i zgodności z prawem gospodarowania środkami pochodzącymi z budżetu państwa.

Uprawnienie do wydania decyzji w tym zakresie w rozumieniu ustawy

Ordynacja podatkowa zawiera natomiast przepis art. 24 ust. 2 pkt. 1 ustawy o kontroli skarbowej.

Ponadto w ocenie Izby Skarbowej nie zasługuje na uwzględnienie również podnoszony w obu odwołaniach przez stronę zarzut dotyczący naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie jako dowodów w sprawie protokołów z przesłuchania świadków, sporządzonych przez organa prokuratury, co zdaniem strony pozbawiło ją możliwości uczestnictwa w postępowaniu kontrolnym.

Przepisy Ordynacji podatkowej nie definiują pojęcia "dowód". W myśl art. 180 ust. 1 powołanej ustawy jako dowód w postępowaniu podatkowym należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a co nie jest sprzeczne z prawem.

Przepis art. 181 pkt. 3 ustawy Ordynacja podatkowa określa, że dowodami w postępowaniu podatkowym są również inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontrolnych.

W niniejszej sprawie jako dowód przyjęto zeznania świadków zebrane przez Prokuraturę Okręgową w R. w toku śledztwa Nr [...] w sprawie doprowadzenia byłej Izby Skarbowej w R. (obecnie Izba Skarbowa w W. Ośrodek Zamiejscowy w R.) do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w okresie od stycznia do grudnia 1997 r. w postaci dotacji budżetowej do transportu i sprzedaży wapna nawozowego przez M. K.

Podstawą wykorzystania tych materiałów było postanowienie z dnia [...] stycznia 2001 r., w którym Prokuratura Okręgowa wyłączyła zgromadzony materiał dowodowy do odrębnego postępowania, bowiem w toku prowadzonego postępowania ustalono, iż część z rachunków uproszczonych sprzedaży dokumentujących fakt zbycia wapna defekacyjnego na terenie gmin [...] - została sfałszowana.

W ocenie Izby Skarbowej nietrafny jest również zarzut strony postępowania, że Inspektor Kontroli Skarbowej zastosował nieprawidłową stopę odsetek przewidzianą dla zaległości podatkowych, a nie według przepisów wykonawczych do art. 359 § 3 Kodeksu cywilnego.

Podstawą wydania decyzji przez organy podatkowe jest przepis art. 2 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej, w którym określono, iż przepisy ww. ustawy stosuje się do podatków, opłat oraz innych niepodatkowych należności budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego, do których ustalania lub określania uprawnione są organy podatkowe.

Ustawowa definicja podatku zawarta w przepisie art. 3 pkt. 3 lit. c powołanej powyżej ustawy, określa pod tym pojęciem również opłaty oraz inne niepodatkowe należności budżetowe.

Dotacje do nawozów wapniowych udzielane były na podstawie przepisu art. 19 a ust. 1 ustawy budżetowej. Zatem dotacje pobrane w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu jako niepodatkowe należności budżetowe. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 155, poz. 1014 z późn. zm.) dotacje udzielane z budżetu państwa wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem lub pobrane w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w terminie do dnia 28 lutego następnego roku, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

Od decyzji Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w R. z dnia [...] listopada 2002 r. Nr [...] M. K. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której wniósł o uchylenie w całości ww. decyzji Izby Skarbowej oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] z powodu naruszenia prawa procesowego poprzez faktyczne pozbawienie go prawa do czynnego uczestniczenia w postępowaniu, w którym wykorzystano dowody z zeznań świadków przesłuchanych w postępowaniu karnym bez jego udziału i nie zrealizowano jego wniosków dowodowych o ponowne przesłuchanie tych świadków. W wyniku tych uchybień błędnie ustalono stan rzeczywisty i niesłusznie obciążono go obowiązkiem zwrotu dotacji do nawozów wapniowych.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący szczegółowo opisał przedmiotowe postępowanie podatkowe prowadzone od 1998 r. i zarzucił zaskarżonym decyzjom naruszenie w szczególności art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78. poz. 483), art. 6 ust. 1, art. 16 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 1999 r. Nr 54. poz. 572 ze zm.), art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 190 § 1 § 2, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia l997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.).

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł zarzuty tożsame z wcześniejszymi zarzutami podnoszonymi w licznych odwołaniach od decyzji organów podatkowych, jak również w innych pismach procesowych. Powołał się także na stanowisko doktryny i orzecznictwa w przedmiocie czynnego udziału strony w postępowaniu. Postawił również zarzut wadliwego naliczenia odsetek. W rozporządzeniu jest bowiem mowa o odsetkach ustawowych, a nie odsetkach podatkowych.

W odpowiedzi na skargę, Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który przejął sprawę do rozpoznania na podstawie art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1271, ze zm.), zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. W zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził bowiem kwalifikowanych naruszeń prawa tzn. takich, które miałyby wpływ lub mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również innych uchybień, wymienionych w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), a tylko w takich przypadkach możliwe byłoby uwzględnienie skargi.

Postawione przez skarżącego zarzuty uchybienia przepisom procesowym, przede wszystkim dotyczące wadliwego zebrania materiału dowodowego z naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, poprzez wykorzystanie w nim materiałów z zeznań świadków zebranych przez Prokuraturę Okręgową, należy rozpatrywać w kontekście przepisów materialnoprawnych, mających podstawowe znaczenie dla wyniku tej sprawy.

Przede wszystkim trzeba zwrócić uwagę na par. 41 ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 18 lipca 1997 r., z którego wynika , że sprzedaż nawozów wapniowych i wapniowo-magnezowych, o których mowa w par. 39, czyli dofinansowywana dotacjami z budżetu państwa, powinna być potwierdzona dokumentem (fakturą lub rachunkiem uproszczonym) zawierającym informację o ilości i cenie sprzedanych nawozów. Te dokumenty były podstawą do sporządzania przez podmiot ubiegający się o dotację odpowiednich zestawień należnych dotacji i, obok tych zestawień, były niezbędne do wypłacania przez Izbę Skarbową dotacji (par. 43 ust. 4 rozporządzenia). W przypadku gdy dokumenty te nie odzwierciedlały prawdziwego stanu rzeczy lub dotyczyły przypadków sprzedaży nawozów osobom, które nie spełniały warunków określonych przepisami rozporządzenia, a mimo to zostały wykorzystane do sporządzenia zestawień przedstawianych Izbie Skarbowej w celu uzyskania dotacji, wówczas występował przypadek nienależnego pobrania dotacji i zachodziła sytuacja, o której mowa w par. 66 ust. 4 rozporządzenia tj. konieczność ich zwrotu.

Taki przypadek miał miejsce w rozpatrywanej sprawie. Z ustaleń śledztwa przeprowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w R., zakończonego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2001 r. Nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie posłużenia się przez p. M. K. dokumentacją w postaci rachunków uproszczonych kupna – sprzedaży wapna defekacyjnego poświadczającą nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie prawne, opisanych w tym postanowieniu wynika, że rachunki te miały taki charakter. Prokurator wyjaśniając przyczyny korzystnego dla p. M. K. orzeczenia stwierdził "Ustalony stan faktyczny pozwala co prawda stwierdzić, iż tak M. K., jak i S. K. składając wykazy producentów rolnych, na podstawie których do sprzedaży nawozów wapniowych wypłacano dotację p. M. K., zawierał w nich niezgodne z rzeczywistością dane, jednak brak jest jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby wskazywać, iż miał świadomość ich nieprawdziwości, a tym samym celowo wprowadził w błąd przedstawicieli Izby Skarbowej".

Materiały zgromadzone w toku postępowania karnego mogły być wykorzystane jako dowód w postępowaniu o zwrot dotacji. W stanie prawnym obowiązującym w czasie wydawania zaskarżonej decyzji tj. dnia [...] listopada 2002 r. nie wymieniano ich wprawdzie tak jednoznacznie jak w uzupełnionym od 1 stycznia 2003 r. art. 181 (fragment po ostatnim przecinku) Ordynacji podatkowej, ale mieściły się one w ogólnej definicji dowodu, wynikającej z art. 180 par. 1 tej ustawy. Z tego przepisu wynika, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dlatego też zostały postanowieniem inspektora kontroli skarbowej z dnia [...] stycznia 2001 r. włączone do dowodów wykorzystanych w prowadzonej przez niego sprawie dotyczącej zwrotu nienależnie pobranych dotacji i skarżący miał możliwość zapoznania się z nimi. Postanowienie wydane przez prokuratora ma charakter orzeczenia równorzędnego pod względem mocy wiążącej z dokumentem urzędowym, który stanowi, w myśl art. 194 par. 1 Ordynacji podatkowej, dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Z akt sprawy nie wynika aby w prawem przepisanej formie p. M. K. próbował zakwestionować zawarte w nim ustalenia poprzez skorzystanie z zażalenia. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że organy orzekające w tej sprawie nie naruszyły art. 188 Ordynacji podatkowej odmawiając powtórnego przesłuchania świadków, którzy złożyli zeznania w postępowaniu karnym pod rygorem odpowiedzialności za złożenie fałszywych zeznań. W świetle art. 188 Ordynacji podatkowej żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba, że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Przyjęcie przez organy orzekające w tej sprawie, że materiał dowodowy zebrany w toku postępowania zakończonego ww. postanowieniem Prokuratora Okręgowego wystarczająco dokumentuje wykorzystanie przez skarżącego nierzetelnych rachunków na podstawie, których pobrał nienależne dotacje i dlatego zbędne jest przesłuchanie jeszcze raz tych samych osób mieści się w granicach swobody postępowania dowodowego wynikającej z art. 188 Ordynacji podatkowej. Logiczne jest bowiem, że osoby przesłuchiwane pod określonym rygorem w stosunkowo krótkim czasie, który upłynął od okoliczności, co do których były przesłuchiwane, w swoich wypowiedziach rzetelniej przekażą informacje niż po upływie kolejnych miesięcy, czy lat. Poza tym w przypadku ubiegania się o dotacje kluczowe znaczenie, w świetle ww. par. 41 rozporządzenia, miały prawidłowe dokumenty ilustrujące sprzedaż nawozów. Takich zaś skarżący, jak wykazało postępowanie, nie posiadał. Okoliczność, że nie ponosi on za nierzetelnie udokumentowaną działalność związaną z otrzymaniem środków z budżetu państwa odpowiedzialności karnej nie może oznaczać, że w sposób należny otrzymał dotacje.

Dlatego też Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza wymienionych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o kontroli podatkowej, a także art. 7 Konstytucji. W szczególności Sąd nie podzielił zarzutu o naruszeniu zasady czynnego udziału strony w postępowaniu w takim stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Strona miała wielokrotnie możliwość zapoznania się z materiałem, który stanowił podstawę do wydania zaskarżonej decyzji, co podnosi zresztą Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę.

Z materiału dowodowego zebranego przez Prokuratora, a wykorzystanego przez organy orzekające w sprawie wynika zaś, że przyczyną negatywnego skutku tego postępowania dla skarżącego w postaci obowiązku zwrotu dotacji jest to, iż nie zorganizował we właściwy sposób sprzedaży nawozów, pozostawiając pełną swobodę działania rozwożącym go kierowcom, z którymi zawierał ustne umowy i którzy w zasadzie decydowali, do kogo i w jakiej ilości go dostarczą, jak również jak taka sprzedaż będzie udokumentowana. Korzystając ze środków publicznych, jakimi są dotacje z budżetu państwa skarżący powinien tak prowadzić swoją działalność, aby mieć pewność, że zestawienia przedstawiane Izbie Skarbowej są sporządzone na podstawie rzetelnych i prawidłowo sporządzonych rachunków uproszczonych. Skarżący zaś nie posiadał wiedzy na temat tego jak faktycznie wygląda dystrybucja nawozów do odbiorców. Ta okoliczność także przemawia za uznaniem, że w rozpatrywanej sprawie organy nie naruszyły art. 188 Ordynacji podatkowej, odmawiając ponownego przesłuchania kilkuset świadków, mimo że wcześniej byli oni przesłuchani przez organy ścigania bez udziału skarżącego.

Sąd nie podzielił także zarzutu błędnego zastosowania przepisów dotyczących odsetek. Organy wydawały w tej sprawie decyzje o charakterze konstytutywnym. Były więc zobowiązane do uwzględniania przy ustalaniu kwoty odsetek art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 155, poz. 1014, ze zm.), z którego wynika, że w przypadku zwrotu do budżetu państwa dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem lub pobranych w nadmiernej wysokości pobiera się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Dlatego zastosowanie art. 54 par. 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej prawa nie naruszało.

Wobec powyższego Sąd nie znalazł przesłanek do uwzględnienia skargi i na podstawie art. 151 ww. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ją oddalił.