Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1621/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 79 ust 1 ust 3
journal: Dz.U. 2004 nr 163 poz 1712
law: Ustawa z dnia 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rządu - tekst jedn.
article: art. 188 w zw. z art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia del. NSA Jolanta Sikorska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Spraw Wewnętrznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 2105/13 w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie utraty uprawnień do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od T. K. na rzecz Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji kwotę 220 (dwieście dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 2105/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi T. K., dalej skarżący, na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie utraty uprawnień do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Wyrok powyższy zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Ww. decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych utrzymał w mocy decyzję Szefa Biura Ochrony Rządu nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., którą na podstawie art. 79 ust. 3 pkt 2 i ust. 5 oraz art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. z 2004 r. Nr 163, poz. 1712 ze zm.) orzeczono o utracie przez skarżącego uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego z dniem 1 września 2013 r.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że skarżący pełni służbę stałą w Biurze Ochrony Rządu. Miejscem pełnienia służby jest miasto Warszawa. Stałym miejscem zamieszkania skarżącego i jego rodziny jest lokal mieszkalny nr [...] położony w S. przy ul. [...] przyznany w związku z pełnieniem zawodowej służby wojskowej. Prawo skarżącego do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego ustalone zostało decyzją Szefa BOR nr [...], z dnia [...] lipca 2007 r. Decyzję tą zmieniano kolejno wydanymi każdego roku kalendarzowego decyzjami Szefa BOR w związku z waloryzacją stawki równoważnika, zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 kwietnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków i trybu przyznawania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego funkcjonariuszom Biura Ochrony Rządu (Dz. U. Nr 58, poz. 539).

Na podstawie umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu i sprzedaży z dnia [...] lutego 2007 r. (akt notarialny Rep. A [...]) skarżący z żoną nabyli od Skarbu Państwa - Wojskowej Agencji Mieszkaniowej ww. lokal mieszkalny. Z umowy sprzedaży lokalu wynika, że cena sprzedaży lokalu ustalona została na podstawie art. 58 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 z późn. zm.), tj. z zastosowaniem 90% bonifikaty. Zdaniem organu, ta ostatnia okoliczność mieści się w hipotezie normy wynikającej z art. 79 ust. 3 pkt 2 ustawy o BOR, tj. prawidłowo zastosowanego przepisu przez organ I instancji. Stosownie do treści ww. przepisu, równoważnika nie przyznaje się, jeżeli funkcjonariusz otrzymał środki finansowe na uzyskanie lokalu lub domu ze środków budżetu państwa.

Dokonując wykładni powyższego przepisu, Minister Spraw Wewnętrznych uznał, że nabycie od Skarbu Państwa z zastosowaniem bonifikaty lokalu mieszkalnego będącego w zasobach Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, jest pomocą finansową w rozumieniu art. 79 ust. 3 pkt 2 ustawy o BOR, mimo że skarżący nie uzyskał fizycznie środków pieniężnych na zakup lub budowę lokalu lub domu we własnym zakresie. Uzasadniając prawidłowość tak dokonanej wykładni ww. przepisu prawa, organ odwoławczy podkreślił, że udzielając bonifikaty Skarb Państwa przejął na siebie obciążenie z tytułu zapłaty ceny do wysokości tejże bonifikaty, w konsekwencji czego skarżący nie poniósł pełnej ceny sprzedaży. W przypadku bowiem zakupu lokalu na wolnym rynku skarżący zobowiązany byłby zapłacić cenę równą wartości lokalu mieszkalnego.

Z tego powodu Minister Spraw Wewnętrznych nie uwzględnił zarzutów odwołania dotyczących błędnej wykładni pojęcia "środków finansowych" i uznał, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa.

W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to art. 79 ust. 1 ustawy o Biurze Ochrony Rządu poprzez nieprzyznanie prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniósł, że interpretacja pojęcia "środków pieniężnych (finansowych)", którą przyjęły orzekające w sprawie organy, jest zbyt szeroka i nie pokrywa się z językowym, słownikowym znaczeniem tego pojęcia, z którego wynika, że środki finansowe to pieniądze (banknoty i monety) oraz jednostki pieniężne (rozrachunkowe) krajowe i zagraniczne, tak w gotówce, jak i na rachunku bankowym lub w formie lokaty pieniężnej, czeki i weksle obce, jeżeli są one płatne w ciągu 3 miesięcy od daty ich wystawienia oraz metale szlachetne, jeżeli nie są zaliczane do rzeczowych składników majątku obrotowego. Skarżący zestawił przytoczone wyżej znaczenie pojęcia "środków pieniężnych" z językowym znaczeniem pojęcia "bonifikata". Wskazał, że ustawa o BOR nie zawiera definicji legalnej tego pojęcia, natomiast według hasła słownikowego, bonifikata to zmniejszenie ustalonej ceny towaru lub usługi. Powyższe dwa pojęcia są w ocenie skarżącego pojęciami odmiennymi i środki finansowe nie są tożsame z bonifikatą. W konsekwencji podniósł, że organ niewłaściwe zastosował art. 79 ust. 3 ustawy o BOR w sytuacji, gdy nie zachodziła wymieniona w ww. przepisie przeszkoda do przyznania równoważnika w postaci otrzymania środków finansowych na uzyskanie lokalu lub domu ze środków budżetu państwa. Z powyższego wywiódł, że wbrew twierdzeniom organów nie utracił prawa do równoważnika pieniężnego.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że jest ona zasadna. Wskazał jako okoliczność niesporną, że skarżący jest funkcjonariuszem BOR i wraz z żoną nabył w dniu [...] lutego 2007 r. z zastosowaniem pomniejszenia (bonifikaty) lokal mieszkalny nr [...] położony w budynku nr [...] przy ul. [...] w S. Lokal ten zajmował jako żołnierz zawodowy. Na podstawie decyzji Szefa BOR z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] przyznano mu od dnia 1 lipca 2007 r. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, a kwota tego równoważnika była waloryzowana kolejnymi decyzjami tego organu.

Sąd I instancji wskazał, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do wykładni przepisu art. 79 ust. 3 pkt 2 ustawy o BOR, a w konsekwencji ustalenia, czy w bezspornych okolicznościach faktycznych sprawy po stronie skarżącego występuje przesłanka negatywna do przyznania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego.

Zgodnie z art. 79 ust. 1 ustawy o BOR, funkcjonariuszowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 7 nie posiadają lokalu w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości odległej nie więcej niż 100 km od miejsca pełnienia służby. Z kolei przesłanki negatywne dla przyznania prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, poza dwoma odrębnie uregulowanymi przesłankami w art. 79 ust. 2 ustawy, ustawodawca unormował w ust. 3 tego przepisu w formie zamkniętego katalogu (pięć przypadków). I tak, zgodnie z art. 79 ust. 3 pkt 2, równoważnika, o którym mowa w ust. 1, nie przyznaje się funkcjonariuszowi, jeżeli otrzymał środki finansowe na uzyskanie lokalu lub domu ze środków budżetu państwa. W ocenie organu, sformułowanie "otrzymał środki finansowe" obejmuje sytuację nabycia lokalu zajmowanego dotychczas na podstawie przydziału administracyjnego z zastosowaniem pomniejszenia (bonifikaty) przewidzianej w art. 58 ust. 2 cyt. Ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym na dzień 22 sierpnia 2011 r., z tym jednak, że organ w miejsce użytego przez ustawodawcę pojęcia "otrzymanie środków finansowych" posłużył się sformułowaniem "uzyskanie pomocy finansowej". W ocenie skarżącego, bonifikata (udzielenie bonifikaty) nie zawiera się w pojęciu "środków finansowych" (otrzymaniu środków finansowych).

Dokonując wykładni przepisu art. 79 ust. 3 pkt 2 ustawy o BOR, w pierwszej kolejności należy zdaniem Sądu I instancji wyjaśnić, że z wyrażonej w art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasady państwa prawa i zasady zaufania obywateli do państwa wynika zasada pierwszeństwa wykładni językowej. Obywatele mają bowiem prawo działać w zaufaniu przede wszystkim do tego, co zostało w tekstach prawnych napisane, a nie do tego, co prawodawca zamierzał, czy chciał osiągnąć.

Trafnie w ocenie Sądu I instancji zauważył skarżący, że pojęcie "środków pieniężnych" nie zostało zdefiniowane ani w ustawie o BOR, ani w wydanych na jej podstawie przepisach wykonawczych. W tej sytuacji, stosując wykładnię językową, nie można oprzeć się na dyrektywie języka prawnego (definicji normatywnej, legalnej), lecz na dyrektywie języka potocznego. Otóż, według definicji słownikowej "środki", to "zasoby materialne, dochody pieniężne, pieniądze, fundusze, stan posiadania" (v. Uniwersalny Słownik Języka Polskiego, Wyd. naukowe PWN, Warszawa 2003, str. 1591 oraz str. 908-909). Z kolei "finansowy", jako przymiotnik od słowa "finanse", oznacza "pieniężny, majątkowy". Zatem "otrzymać środki finansowe", to nic innego jak "otrzymać pieniądze", przy czym bezsporne jest, że chodzi tutaj zarówno o formę gotówkową, jak i bezgotówkową uzyskania środków pieniężnych (finansowych).

W odniesieniu do słowa "bonifikata" Sąd I instancji wskazał, że powołany przez organ, a zastosowany przy zbyciu lokalu przez WAM, przepis art. 58 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, nie zawiera w swej treści słowa "bonifikata", lecz słowo "pomniejszenie". Niemniej jednak "bonifikata" stanowi "zniżkę, ustępstwo od ustalonej ceny towaru", a rzeczownik "pomniejszenie" pochodzi od czasownika "pomniejszyć" ("pomniejszać"), czyli "uczynić (czynić) coś mniejszym pod względem rozmiarów liczby, intensywności" (tamże str. 335).

W rezultacie, mimo iż organ użył słowa "bonifikata" w miejsce słowa "pomniejszenie", to znaczenie tych dwóch słów w kontekście uprawnienia przewidzianego w art. 58 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP dla nabywcy lokalu, jest zdaniem Sądu I instancji to samo.

Z zestawienia opisanych słów nie można zdaniem tego Sądu wyprowadzić wniosku, że sformułowanie "otrzymać środki finansowe" obejmuje swym zakresem znaczeniowym "stosowanie pomniejszenia" w stosunku do osoby zajmującej lokal mieszkalny na podstawie tytułu prawnego ustanowionego w drodze decyzji administracyjnej albo umowy najmu na czas nieoznaczony (art. 58 ust. 2 w zw. z art. 56 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP). Są to dwa różne zwroty i nie należy nadawać im tego samego znaczenia. W tej sytuacji wykładnia dokonana przez orzekające organy jest w tym zakresie, w ocenie Sądu I instancji, błędna.

Sąd I instancji ponadto wskazał, że rozpatrując odwołanie skarżącego od decyzji organu I instancji, Minister Spraw Wewnętrznych dokonał wykładni rozszerzającej pojęcia "środki finansowe" posługując się, jako synonimem tego pojęcia, słowem "pomoc finansowa", czyli słowem o szerszym zakresie znaczeniowym. Pomoc, to bowiem każde "działanie lub działania podjęte dla dobra innej osoby w celu ulżenia jej w działaniu lub ratowania w niebezpieczeństwie", a pomoc finansowa, to dodatkowo "coś, zwykle przedmioty lub pieniądze, co pomaga w trudnej sytuacji, czyni ją mniej uciążliwą" (tamże 336). Pomoc finansowa obejmowałaby zatem także i zastosowanie pomniejszenia (udzielenie bonifikaty) przy zakupie lokalu, o którym mowa w art. 58 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

Jednak tego rodzaju interpretacja pojęcia "środków finansowych" jest zdaniem Sądu I instancji niedopuszczalna i to z dwóch powodów. Po pierwsze, ustawa o BOR nie zawiera definicji legalnej pojęcia "pomoc finansowa", a tym bardziej nie zawiera dyrektywy nakazującej stosowanie tego pojęcia zamiennie z pojęciem "środki finansowe". Po drugie, przepis art. 79 ust. 3 ustawy o BOR wprowadza zamknięty (wyliczenie taksatywne) katalog wyjątków - przeszkód prawnych - do przyznania prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Przepis ten, poprzez tak przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję, ma dla osób ubiegających się o przyznanie powyższego prawa charakter gwarancyjny.

W konsekwencji niedopuszczalna jest, zdaniem Sądu I instancji, taka wykładnia tego przepisu, która mogłaby prowadzić do ograniczenia lub pozbawienia prawa do równoważnika w sposób pozaustawowy. W niniejszej sprawie Minister Spraw Wewnętrznych uznając pojęcie "pomocy finansowej" za tożsame pojęciu "środków finansowych", dokonał wykładni rozszerzającej przepisu ograniczającego prawo podmiotowe mimo obowiązującej go zasady ścisłej interpretacji tego przepisu. Sąd I instancji powołał się w tym względzie na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2007 r., sygn. akt III CSK278/06, OSNC 2007/12/186). Podkreślił też, że skarżący nie posiada lokalu w miejscu pełnienia służby, tj. w Warszawie, lecz w Szczecinie, czego organ rozpoznający sprawę nie zauważa.

W tej sytuacji w rozpoznanej sprawie zarówno organ I, jak i II instancji naruszyły w ocenie Sądu I instancji prawo materialne, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Sąd ten wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę orzekające w sprawie organy zobowiązane są zastosować się do dokonanej przez Sąd wykładni art. 79 ust. 3 pkt 2 ustawy o BOR.

Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., orzekł jak w zaskarżonym wyroku.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożył Minister Spraw Wewnętrznych, zaskarżając wyrok w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

1. przepisu art. 79 ust. 3 pkt 2 ustawy o Biurze Ochrony Rządu (Dz.U. z 2014 r. poz. 170) poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz przyjęcie, że po stronie skarżącego nie wystąpiła pomimo zakupu od Skarbu Państwa – Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z 90% bonifikatą lokalu mieszkalnego negatywna przesłanka do przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego

oraz

2. błędną wykładnię art. 58 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz.U. z 2010 r. poz. 1367 z późn. zm). poprzez przyjęcie, że ujęte w ww. ustawie pojęcia "otrzymanie środków finansowych" nie jest równoznaczne z pojęciem "uzyskania od SP pomocy finansowej" i uznanie zasadności twierdzeń skarżącego, że bonifikata (udzielenie bonifikaty) nie zawiera się w pojęciu "środków finansowych" (otrzymaniu środków finansowych).

Powołując się na powyższe wniósł o uchylenie wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych.

W uzasadnieniu podał, że skarżący, pełniący służbę stalą w BOR, na stale mieszka w S., zaś miejscem pełnienia jego służby jest Warszawa. W związku z powyższym do dnia zakupu mieszkania od Skarbu Państwa - Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w dniu [...] lutego 2007 r. pobierał równoważnik pieniężny za brak mieszkania. Cena sprzedaży skarżącemu lokalu mieszkalnego została ustalona na podstawie art. 58 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 2 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, tj. z zastosowaniem 90% bonifikaty.

Za słuszną, zdaniem autora skargi kasacyjnej, należy przyjąć dokonaną przez organ interpretację art. 79 ust. 3 pkt 2 ustawy o BOR, zgodnie z którą skarżący poprzez zakup od Skarbu Państwa - Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z 90% bonifikatą mieszkania otrzymał środki finansowe na uzyskanie lokalu mieszkalnego ze środków budżetu państwa. W ocenie autora skargi kasacyjnej, w sprawie nie powinna być dokonywana wykładnia językowa lecz celowościowa powyższego przepisu prawa. Bonifikata oznacza bowiem zmniejszenie (upust) ceny, w tym przypadku ceny zakupu mieszkania aż o 90%. Zatem na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych skarżącego budżet państwa wyasygnował 90% ceny zakupu mieszkania na wolnym rynku.

Inna, niż przyjęta przez organ wykładnia art. 58 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP polegająca na uznaniu, że pojęcie "otrzymanie środków finansowych" nie jest równoznaczne z pojęciem "uzyskanie od Skarbu Państwa pomocy finansowej", prowadziłoby - w ocenie autora skargi kasacyjnej - do utrzymania przez skarżącego prawa do równoważnika pieniężnego za brak mieszkania pomimo jego posiadania w wyniku zakupu za 10% wartości rynkowej, a zatem pobierania przez skarżącego podwójnej pomocy finansowej na ten sam cel. Po pierwsze, poprzez umożliwienie zakupu mieszkania od Skarbu Państwa - Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na preferencyjnych zasadach, po drugie, pobieranie równoważnika za brak mieszkania wbrew okoliczności jego posiadania. Autor skargi kasacyjnej podniósł, że otrzymywanie podwójnej pomocy finansowej od Skarbu Państwa na ten sam cel jest sprzeczne zarówno z przepisami prawa, jak i zasadami współżycia społecznego.

Powołując się na powyższe organ wniósł jak w petitum skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Na wstępie należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, ogólnie określonymi w art. 174 p.p.s.a. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.

Skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem zawiera usprawiedliwione podstawy.

Przepis art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rządu (j.t.: Dz. U. z 2004 r., Nr 163, poz. 1712 ze zm.), dalej ustawa o BOR, stanowi, że funkcjonariuszowi przysługuje prawo do otrzymywania równoważnika za brak lokalu, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 77 tej ustawy, nie posiadają lokalu w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości odległej nie więcej niż 100 km od miejsca pełnienia służby. W ust. 3 art. 79 ustawy wylicza się przesłanki uniemożliwiające funkcjonariuszowi przyznanie równoważnika za brak lokalu. Zgodnie z brzmieniem ust. 3 przywołanego przepisu, funkcjonariuszowi nie przysługuje równoważnik, jeżeli: utracił prawo lub zrzekł się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu lub domu (pkt 1), otrzymał środki finansowe na uzyskanie lokalu lub domu ze środków budżetu państwa (pkt 2), małżonek funkcjonariusza otrzymał pomoc, o której mowa w pkt 2 (pkt 3), a także gdy małżonek funkcjonariusza pobiera równoważnik pieniężny za brak lokalu (pkt 4) oraz, gdy funkcjonariusza bezzasadnie odmówił przyjęcia lokalu mieszkalnego z pełnym wyposażeniem, odpowiadającego przysługującym mu normom zaludnienia (pkt 5).

Należy podzielić pogląd zawarty w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że zastosowanie w niniejszej sprawie reguł wykładni językowej, tak jak uczynił to Sąd I instancji jest niewystarczające, gdyż prowadziłoby to do wadliwości w ustaleniu granic prawa do omawianego świadczenia. Wykładnia gramatyczna musi być uzupełniona wykładnią celowościową i systemową. Taki kierunek wykładni dominuje w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Jak zostało wyżej podniesione, otrzymanie środków finansowych na nabycie lokalu lub domu ze środków budżetu państwa przez funkcjonariusza lub jego małżonka eliminuje go z kręgu uprawnionych do pobierania równoważnika za brak lokalu. Zatem chodzi tu o środki wyraźnie wyodrębnione z budżetu państwa i skierowane na cel pomocy finansowej, przeznaczone na zakup czy budowę przez funkcjonariusza lokalu mieszkalnego albo domu mieszkalnego. Do takich środków należy zaliczyć wszystkie środki pomocy finansowej wyasygnowane z budżetu państwa, uregulowane w pragmatykach służb mundurowych, przeznaczonych na uzyskanie przez funkcjonariuszy tych służb lokalu mieszkalnego albo domu mieszkalnego, a zatem środki dostępne tylko dla funkcjonariuszy danych służb. W wyroku z dnia 12 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 1529/13 (wyrok dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: https://cbois.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Również do środków finansowych określonych w art. 79 ust. 3 pkt 2 ustawy o BOR, należy zaliczyć przeznaczone z budżetu państwa kwoty w postaci pomniejszenia ceny sprzedaży lokalu mieszkalnego w określonym rozmiarze, o którym mowa w art. 58 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP." Takie pomniejszenie wartości rynkowej lokalu o 90% uzyskał skarżący T. K., zawierając w dniu [...] lutego 2007 r. ze Skarbem Państwa – Wojskową Agencją Mieszkaniową umowę sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w S. przy ul. [...], przyznanego skarżącemu i jego rodzinie w związku z pełnieniem zawodowej służby wojskowej. Skarżący skorzystał zatem ze środków finansowych budżetu państwa w wysokości, w jakiej uległa pomniejszeniu cena rynkowa tego lokalu.

W wyżej powołanym wyroku z dnia 12 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 1529/13 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Nie ulega wątpliwości, że celem art. 58 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP jest ograniczenie swobody ustalania ceny kwater i lokali sprzedawanych osobom uprawnionym (art. 56 tej ustawy) oraz zapewnienie im możliwości nabywania tych lokali mieszkalnych po korzystnej cenie. Cena ta ustalana (obliczana) na podstawie tego przepisu jest ceną wynikową i zawiera w sobie element pomocy finansowej z budżetu państwa dla uprawnionego funkcjonariusza do skorzystania z niej przy zawieraniu umowy sprzedaży lokalu. Funkcjonariusz BOR, który nabył lokal mieszkalny w wyżej opisanym trybie otrzymał więc środki finansowe na jego uzyskanie ze środków budżetu państwa, a zatem nie przysługuje mu, na podstawie art. 79 ust. 3 pkt 2 ustawy o BOR, równoważnik pieniężny, o którym mowa w ust. 1 tegoż artykułu."

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni powyższy pogląd podziela. Powoływanie się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2007 r., sygn. III CSK 278/06 uznać należy za nietrafne. Wyrok ten bowiem dotyczy sprawy cywilnej i praw podmiotowych, a więc stosunków cywilnoprawnych, a nie stosunków administracyjnoprawnych.

W świetle powyższego uznać należy, że Sąd I instancji niewłaściwie zastosował art. 79 ust. 3 pkt 2 ustawy o BOR i dopuścił się błędnej wykładni powyższego przepisu.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. (pkt 2 wyroku).

.