Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1921/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6291 Nacjonalizacja przemysłu
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 6
journal: Dz.U. 1946 nr 3 poz 17
law: Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej.
article: par 75 a
journal: Dz.U. 1947 nr 16 poz 62
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa.
article: art 156 par 1 pkt 2, art 76 par 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2010 r. sprawy ze skargi "M." Zjednoczone Zakłady [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] września 2009 r. Minister Gospodarki utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2009 r., którą odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Hutnictwa z dnia [...] stycznia 1956 r., wydanego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa "M." S.A., W. - Zakład: Skład Żelaza B., ul. [...], w części dotyczącej nieruchomości, oznaczonej jako parcele nr [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 5800 m2, objętej KW Sądu Grodzkiego w B., tom 16, wykaz [...] - stanowiącej własność spółki M. Spółka Akcyjna w W..

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż przedmiotem oceny dokonanej przez Ministra było ustalenie, czy mienie nieruchome, objęte protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia [...] października 1952 r. było niezbędne do prawidłowego funkcjonowania przedsiębiorstwa i stanowiło jego składnik majątkowy w dacie wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej, tj. na dzień 5 lutego 1946 r.

Kontrolując w trybie nadzwyczajnym orzeczenie Ministra Hutnictwa z dnia [...] stycznia 1956 r,, Minister Gospodarki stwierdził, iż na podstawie licznych dokumentów zgromadzonych w sprawie, w tym protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia [...] października 1952 r. oraz planu sytuacyjnego przedmiotowej nieruchomości z dnia [...] stycznia 1946 r., stanowiącego załącznik do protokołu, uprawnionym było uznanie nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] za posiadającą przemysłowy charakter i przyjęcie, że była niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania zorganizowanego na niej przedsiębiorstwa.

Po ponownej analizie całości zebranego materiału dowodowego, na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister stwierdził, iż zarzuty przedstawione w odwołaniu są tożsame z argumentami przedstawionymi w pierwotnym wniosku z dnia [...] sierpnia 2007 r.

Organ odwoławczy uznał za bezzasadny zarzut skarżącego, zmierzający do wykazania, iż parcele nr [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 5800 m2 stanowiące własność przedsiębiorstwa M. nie wchodziły w jego skład, ponieważ nie były z nim funkcjonalnie związane, gdyż jak twierdzą skarżący stanowiły grunt rolny.

Sygn. akt IV SA/Wa 1921/09

Powołując się na art. 6 ust, 1 ustawy nacjonalizacyjnej Minister Gospodarki

wskazał, że przedsiębiorstwa przejęte na podstawie przepisu art. 2 lub art. 3 tej ustawy przechodzą na rzecz Państwa lub polskich osób prawnych prawa publicznego w całości wraz z nieruchomym i ruchomym majątkiem i wszelkimi prawami (prawo do firmy, patenty, licencje, znaki towarowe, użytkowe itp.), wolne jednak od obciążeń i zobowiązań, z wyjątkiem zobowiązań o charakterze publicznoprawnym, zobowiązań na rzecz polskich osób prawnych prawa publicznego, zobowiązań na rzecz osób prawnych, stanowiących własność polskich osób prawnych prawa publicznego, służebności gruntowych oraz zobowiązań, mających swe źródło w stosunku najmu pracy lub odpowiedzialności za czyny niedozwolone.

Powołując się na obowiązujące w tej kwestii orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, iż ustawa nacjonalizacyjna dokonywała przekształcenia podmiotowego w zakresie prawa własności przedsiębiorstwa, przenosząc prawo własności przedsiębiorstwa, służące dotychczasowemu właścicielowi, na rzecz nowego właściciela, jakim było Państwo, Zamiarem ustawodawcy, zmierzającym do przejęcia przedsiębiorstw, wynikającym wprost z art. 1, w związku z art. 6 ustawy nacjonalizacyjnej, było objęcie upaństwowieniem przedsiębiorstwa jako jednostki organizacyjnej zdolnej do prowadzenia działalności gospodarczej w podstawowej gałęzi gospodarki narodowej, w warunkach zabezpieczających jego dalsze funkcjonowanie i zdolność produkcyjną.

Minister Gospodarki uznał, iż przedmiotem oceny dokonywanej przez organ orzekający powinno być w pierwszej kolejności ustalenie, czyją własność stanowiło mienie nieruchome, objęte przedmiotowym protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia [...] października 1952 r., jako składnik majątkowy przedsiębiorstwa, w dacie wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej, tj. na dzień 5 lutego 1946 r.

Ponieważ z licznych dokumentów wynikało, iż jedynym właścicielem znacjonalizowanych działek na dzień 5 lutego 1946 r, było przedsiębiorstwo M. SA., W. -Zakład: Skład Żelaza B., ul. [...], na drugi plan zszedł, zdaniem Ministra, problem ustalenia, czy mienie nieruchome było niezbędne do prawidłowego funkcjonowania przedsiębiorstwa i stanowiło jego składnik majątkowy w podanej dacie. Badanie charakteru znacjonalizowanych działek oraz sposobu ich przeznaczenia, mogłoby podlegać ocenie, jedynie w sytuacji gdyby znacjonalizowane nieruchomości należały do osób trzecich, zaś w skład

Sygn. akt IV SA/Wa 1921/09

przedsiębiorstwa weszły wskutek zawarcia umowy najmu lub dzierżawy. W sytuacji, gdy zarówno nieruchomości jak i przedsiębiorstwo należało do znacjonalizowanej spółki uznano, iż drugorzędne znaczenie ma charakter nieruchomości oraz sposób jej wykorzystywania przez przedsiębiorstwo.

Minister Gospodarki wskazał ponadto, iż w przedmiotowej sprawie, z posiadanych dokumentów bezspornie wynika, że nieruchomość położona w B., przy ul. [...] posiadała przemysłowy charakter oraz była niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania zorganizowanego na niej przedsiębiorstwa, co potwierdzały liczne dokumenty.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił również, iż z procesu nacjonalizacji nie została wyłączona parcela nr [...], (według wnioskodawców zabudowana budynkiem mieszkalnym), bowiem fakt, że budynek ten nie miał charakteru przemysłowego, a jedynie mieszkalny (w protokole zdawczo-odbiorczym określono ten budynek jako mieszkalno-administracyjny), nie ma tutaj istotnego znaczenia, ponieważ stanowił integralny składnik przedsiębiorstwa, nie był też wyodrębniony jako osobny przedmiot prawa własności. Wobec tego tak jak pozostałe składniki przedsiębiorstwa, podlegał nacjonalizacji. Inne, posadowione na znacjonalizowanej nieruchomości budynki również stanowiły wraz z tą nieruchomością, pod względem własnościowym, niepodzielną całość i tylko z uwzględnieniem tej zasady przedmiotowa nieruchomość położona w B., przy ul. [...] mogła przejść na własność Państwa jako nierozłączny składnik zracjonalizowanego przedsiębiorstwa, niezbędny do jego prawidłowego funkcjonowania.

W podsumowaniu stwierdzono, że będące przedmiotem niniejszego postępowania orzeczenie Ministra Hutnictwa z dnia [...] stycznia 1956 r., nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. W tym stanie rzeczy, organ orzekający uznał, iż brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku spółki M. S.A., o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2009 r.

Pismem z dnia [...] października 2009 r. skargę na tę decyzję wniosło M. S.A. wnosząc o jej uchylenie jak

również poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

- naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 stycznia

1946 r. o przejściu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki

Sygn. akt IV SA/Wa 1921/09

narodowej (Dz. U. Nr 3, Poz. 17 ze zm.) w związku z § 71-75 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa, poprzez błędną ich wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że nieruchomość oznaczona jako parcele [...], [...], [...] stanowiła składnik przedsiębiorstwa i podlegała przejęciu na własność Państwa w trybie ustawy z 3 stycznia 1946 r.,

naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7,

art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, poprzez zaniechanie przez organ orzekający obowiązku

zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonania jego

prawidłowej i wszechstronnej oceny, a także przekroczenie zasady swobodnej

oceny dowodów,

naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 76 §

1 Kpa, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyznanie większej mocy

dowodowej jednym dokumentom nad innymi,

naruszenie prawa procesowego w postaci art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 127 §

3 Kpa, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy poprzedniej

decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2009 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności, będącego przedmiotem niniejszego postępowania nieważnościowego, orzeczenia Ministra Hutnictwa z dnia [...] stycznia 1956 r., pomimo iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na zasadność wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji w tym zakresie i daje podstawę do jego uwzględnienia,

- naruszenie prawa procesowego w postaci art. 156 § 1 Kpa, poprzez jego

niezastosowanie i niestwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego, mimo

że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na zasadność wniosku o

stwierdzenie nieważności decyzji w tym zakresie i daje podstawę do jego

uwzględnienia.

W uzasadnieniu skargi wskazano, iż przyjęcie przez Ministra Gospodarki, że parcele [...], [...], [...] podlegały przejęciu na własność Państwa w trybie ustawy nacjonalizacyjnej, stanowi naruszenie art. 6 ww. ustawy nacjonalizacyjnej, w związku z § 71-75 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. Powołując orzecznictwo sądów administracyjnych skarżący próbuje dowieść, iż nacjonalizacji

Sygn. akt IV SA/Wa 1921/09

podlegały jedynie składniki przedsiębiorstwa pozostające z nim w funkcjonalnym związku, nie zaś wszelki majątek należący do właściciela przedsiębiorstwa. Skarżący zakwestionował pogląd Ministra, iż niezależnie od prawa własności do przedmiotowej nieruchomości, dodatkowym argumentem przemawiającym za jego nacjonalizacją, był fakt, iż nieruchomość posiadała przemysłowy charakter oraz była niezbędna do prawidłowego funkcjonowania przedsiębiorstwa. Zdaniem skarżącego przyjęte stanowisko stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego, ale przede wszystkim przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie skarżącego parcele [...], [...], [...] nie wchodziły w skład przedsiębiorstwa, gdyż nie były z nim funkcjonalnie związane, ponieważ stanowiły grunt rolny, co jego zdaniem, potwierdzają dokumenty urzędowe znajdujące się w aktach sprawy. Według skarżącego dokonanie błędnych ustaleń przez Ministra Gospodarki wynika z nieprzyznania mocy dowodowej konkretnym dokumentom urzędowym. W konkluzji powyższego wskazuje, iż odmawiając wiary dokumentom urzędowym, a opierając ustalenia na treści dokumentów sporządzonych przez osoby fizyczne na potrzeby przejęcia przedsiębiorstwa, organ rażąco naruszył art. 76 § 1 Kpa. Według skarżącej spółki dowód z dokumentu jest podstawowym środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym. W związku z tym dokumenty urzędowe korzystają z większej mocy dowodowej niż dokumenty prywatne, o ile sporządzone zostały w przepisanej formie, przez powołany do tego organ, co w niniejszym przypadku zostało spełnione.

Zdaniem skarżącego błędem było również niestwierdzenie nieważności decyzji, w części dotyczącej parceli [...], zabudowanej budynkiem mieszkalnym. Zdaniem skarżącego w tym zakresie chociażby nieruchomość bezsprzecznie nie mogła mieć charakteru przemysłowego, a więc nie wchodziła w skład przedsiębiorstwa. Poczynione przez Ministra Gospodarki ustalenia odnośnie charakteru znacjonalizowanej nieruchomości, a tym samym objęcie jej procesem nacjonalizacji, są jego zdaniem dowolne. Rzetelna i prawidłowa ocena materiału dowodowego, dokonana zgodnie z zasadami Kpa nie pozwala na przyjęcie wniosków, do jakich doszedł Minister Gospodarki.

W świetle wyżej powołanych argumentów, w ocenie skarżącego, niezasadne było wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Sygn. akt IV SA/Wa 1921/09

W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie została oparta na uzasadnionych podstawach, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w ramach postępowania nadzwyczajnego, prowadzonego na zasadach określonym w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.

W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, w trybie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, jedynie rażące naruszenie prawa przy wydaniu decyzji może stanowić przesłankę do jej wyeliminowania z obrotu prawnego, mając na uwadze zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Wystąpienie przesłanki rażącego naruszenia prawa można stwierdzić, gdy istnieje podstawa prawna do wydania decyzji, lecz rozstrzygnięcie zawarte w tej decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa, na podstawie których decyzja została wydana lub które uprawniały organ do wydania decyzji. Rażące naruszenie prawa musi tkwić przy tym w samej decyzji od chwili jej wydania. Przez rażące naruszenie prawa należy rozumieć sytuację, gdy w stanie prawnym niebudzącym wątpliwości, co do jego rozumienia wydaje się decyzję, która treścią swego rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów. Treść decyzji można określić jako przeciwstawiającą się tym przepisom, na podstawie których została wydana (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 27 kwietnia 1998, sygn. akt II SA 1379/97). Zdarzenia i okoliczności zaistniałe po wydaniu ocenianej w trybie nadzorczym decyzji nie mogą być traktowane jako rażące naruszenie prawa tkwiące w samej decyzji. Badany jest stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności.

W niniejszej sprawie Minister Gospodarki odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Hutnictwa z dnia [...] stycznia 1956 r., w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa; M. S.A., W. - Zakład: Skład Żelaza B., ul. [...], w części dotyczącej nieruchomości, oznaczonej jako parcele nr [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 5800 m2, stanowiącej własność spółki M. Spółka Akcyjna w W. bowiem uznał, iż działki te posiadały przemysłowy charakter oraz były

Sygn. akt IV SA/Wa 1921/09

niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania zorganizowanego na niej przedsiębiorstwa i dlatego zostały przejęte na własność Państwa na podstawie ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3 poz. 17 ze zm.).

Podstawę prawną decyzji Ministra Hutnictwa z dnia [...] stycznia 1956 r., w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa M. SA., stanowił § 75a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz.U. Nr 16 poz. 62 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem protokół zdawczo-odbiorczy określający składniki majątkowe znacjonalizowanego innym orzeczeniem (decyzją administracyjną) przedsiębiorstwa, stanowi integralną część orzeczenia organu o przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa. Przepis ten stanowi wyraz woli normodawcy, iż sam protokół zdawczo-odbiorczy jest formalnym spisem (zestawieniem) składników znacjonalizowanego decyzją właściwego organu administracji publicznej przedsiębiorstwa, który jednak z woli ustawodawcy wymagał dla swojej ważności zatwierdzenia przez organ odrębną decyzją. Celem tego przepisu było wykonywanie ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U. Nr 16, poz. 62, ze zm. - zwaną ustawą nacjonalizacyjną). Zawarte w przepisach § 71-75a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. określenie funkcji protokołu zdawczo-odbiorczego jako spisu składników majątkowych przejmowanego z mocy prawa przedsiębiorstwa, stanowiącego integralną część orzeczenia właściwego ministra o przejściu lub przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa, oznacza, że orzeczenie zatwierdzające protokół zdawczo-odbiorczy stanowi jedynie prawnie określoną formę oceny prawidłowości sporządzenia tego protokołu jako dokumentu i zarazem oceny zasadności zgłoszonych wobec tego protokołu uwag i zarzutów. Art. 6 ust. 1 ustawy nacjonalizacyjnej wskazywał, że przedsiębiorstwa przejęte na zasadzie przepisu art. 2 lub art. 3 przechodzą na rzecz Państwa lub polskich osób prawnych prawa publicznego w całości wraz z nieruchomym i ruchomym majątkiem i wszelkimi prawami, wolne jednak od obciążeń i zobowiązań z wyjątkiem zobowiązań o charakterze publiczno-prawnym, zobowiązań na rzecz polskich osób prawnych prawa publicznego, zobowiązań na rzecz osób prawnych, stanowiących własność polskich osób prawnych prawa publicznego, służebności

Sygn. akt IV SA/Wa 1921/09

gruntowych oraz zobowiązań, mających swe źródło w stosunku najmu pracy lub odpowiedzialności za czyny niedozwolone.

Zatwierdzając protokół zdawczo-odbiorczy właściwy minister zobowiązany był rozpatrzyć zgłoszone uwagi i zarzuty oraz ustalić w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, które składniki majątkowe objęte protokołem zdawczo-odbiorczym stanowią część składową przedsiębiorstwa i przechodzą lub zostają przejęte wraz z nim na własność Państwa albo osób prawnych prawa publicznego. Zatwierdzony protokół zdawczo-odbiorczy stanowił integralną część orzeczenia właściwego ministra o przejściu lub przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa. Obie decyzje, to jest decyzja nacjonalizacyjna oraz decyzja o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego pozostają zatem ze sobą w ścisłym związku.

Wobec tego przedmiotem oceny dokonywanej przez organ orzekający w kwestii wystąpienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa jest ustalenie, czy mienie nieruchome, objęte protokołem zdawczo-odbiorczym stanowiło własność danego przedsiębiorstwa, a ponadto czy można je uznać za stanowiące składnik owego przedsiębiorstwa przed dniem wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej oraz czy było niezbędne do jego prawidłowego funkcjonowania.

Z protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia [...] października 1949 r., wynika, iż w skład przejmowanego przedsiębiorstwa wchodziły "parcele nr [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni 5800 m2 objęte art. Matrykuły [...], księgą wieczystą gminy i powiatu B., tom [...] wykaz [...]. Grunt położony jest w śródmieściu, przy ulicy uregulowanej, jednym bokiem przylega do rzeki B., do realności dochodzi bocznica kolejowa i obok znajduje się linia tramwajowa, grunt prawie w całości wybrukowany". Dokumenty zgromadzone w aktach sprawy potwierdzają, że parcele te wchodziły w skład przejmowanego przedsiębiorstwa i stanowiły jego własność, Stan ten miał miejsce także przed dniem wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej.

Pozostaje zatem jeszcze do ustalenia, czy w świetle dokumentów jakimi dysponował wówczas Minister Hutnictwa przejmowane parcele służyły prawidłowemu funkcjonowaniu przejmowanego przedsiębiorstwa.

W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na uznanie, że parcele o numerach [...], [...] oraz [...] miały charakter przemysłowy.

W protokole zdawczo odbiorczym z dnia [...] października 1956 r. znajduje się wykaz budynków zlokalizowanych na spornych działkach. Na działkach nr [...] i [...] znajdowały się magazyn murowany, magazyn otwarty drewniany, szopa z desek, oraz bocznica wąskiego toru, Z kolei na działce nr [...] znajdował się budynek mieszkalny - murowany, waga murowana, budynek gospodarczy - murowany, budynek administracyjny - murowany, szopa drewniana na podmurówce z cegły. Dokładne rozmieszczenie poszczególnych budynków i urządzeń służących przedsiębiorstwu określa z kolei pian sytuacyjny z dnia [...] stycznia 1946 r. (podziałka 1:300). Ponadto w aktach sprawy znajduje się także kopia mapy katastralnej z dnia [...] października 1949 r. (podziałka 1:2500). Analiza tych dokumentów nie pozostawia wątpliwości, iż wymienione budynki i urządzenia techniczne były zlokalizowane na parcelach nr [...], [...] i [...], co trafnie wywiódł Minister Gospodarki.

Nie można podzielić poglądu skarżącego, by sporne parcele były gruntami rolnymi (wykorzystywanymi rolniczo), co ma potwierdzać wyciąg z matrykuły oraz mapa katastralna nieruchomości z dnia [...] października 1949 r. Zdaniem skarżącego, wyciąg z matrykuły wskazuje, iż działki nr [...] i [...] stanowiły ogrody, a parcela [...] podwórze. Sąd podziela stanowisko organu, iż dokumenty te nie wystarczają do wzruszenia orzeczenia z dnia [...] stycznia 1956 r. w postępowaniu nieważnościowym. Nie można bowiem wykluczyć, iż w ówczesnej ewidencji gruntów wpisane były informacje nieaktualne. Trafność tego stanowiska wydaje się potwierdzać wpis w Księdze Wieczystej Sądu Grodzkiego w B. tom [...], wykaz [...] o obciążeniu od 1934 r., przedmiotowej nieruchomości "wartością użytkową jako podstawą podatku budynkowego", co do 3,331 m2 nieruchomości. Nie można także zarzucić, iż w decyzji z dnia [...] stycznia 1956 r., bezpodstawnie przyjęto, że budynek mieszkalny zlokalizowany na działce [...] stanowił integralny składnik przedsiębiorstwa, i nie był wyodrębniony jako osobny przedmiot własności, przez co podlegał przejęciu.

Materiał dowodowy, którym Minister Hutnictwa wówczas dysponował, pozwalał zatem na zatwierdzenie protokołu zdawczo - odbiorczego tego przedsiębiorstwa, odnośnie przedmiotowych nieruchomości, jak przyjął Minister Gospodarki w skarżonym rozstrzygnięciu.

Zauważyć należy ponadto, iż dokumenty na które powołuje się skarżąca Spółka zostały sporządzone wcześniej niż protokół zdawczo-odbiorczy z dnia [...] października 1952 r. Wobec tego w późniejszym okresie stan zainwestowania tych gruntów mógł ulec zmianie, a powstające następnie budynki i urządzenia, nie zostały

naniesione na urzędową ewidencję. Uwidoczniono je dopiero w przedmiotowym protokole.

Przytoczone ustalenia poczynione przez Ministra Gospodarki nie dają podstaw w ocenie Sądu do przyjęcia, że Minister Hutnictwa w sposób rażący w sprawie naruszył art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej. Dokumenty, którymi dysponował, a stanowiły podstawę do wydania orzeczenia z dnia [...] stycznia 1956 r., pozwalały przyjąć, że znacjonalizowane nieruchomości stanowiły w dacie przejęcia własność tego przedsiębiorstwa, zostały do niego włączone przed dniem wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej oraz były związane z jego funkcjonowaniem. Trudno racjonalnie przyjąć, że przedsiębiorstwo górniczo - hutnicze mogło funkcjonować bez wag, magazynów, składowisk czy bocznicy kolejowej. Zwłaszcza mając na uwadze, iż w ówczesnym czasie kolej była podstawowym środkiem transportu dla produktów przemysłowych i surowców,

Nie można podzielić także stanowiska, że organ orzekający w sprawie przyjął błędne ustalenia faktyczne oraz nie rozpoznał w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego, pomijając moc dowodową urzędowych dokumentów, czym miał naruszyć art. 7, 77 i 80 Kpa, jak zarzucono w skardze. Powoływany przez skarżącego wpis w Księdze Wieczystej Sądu Grodzkiego w B., jest dokumentem urzędowym, jednak w związku z ustaleniami poczynionymi na podstawie innych zebranych dokumentów źródłowych nie miał decydującego charakteru. Nie mógł więc skutkować stwierdzeniem nieważności przedmiotowej decyzji. Ustalenia poczynione w 1956 r. na podstawie innych dowodów wykazały, iż stan faktyczny zagospodarowania nieruchomości kształtował się odmiennie, niż wynikało to z powołanych przez skarżącego dokumentów.

Niezasadny jest wobec tego także zarzut dotyczący naruszenia art. 76 § 1 Kpa. Dokumenty urzędowe stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Jednak w niniejszej sprawie w aktach sprawy znajdowały się dokumenty urzędowe o treści ze sobą rozbieżnej. Wobec tego konieczna była ich wnikliwa ocena, prowadząca do wyciągnięcia odpowiednich wniosków w aspekcie istnienia podstaw do stwierdzenia nieważności orzeczenia. W ocenie Sądu Minister oceny takiej dokonał, w wyniku czego zasadnie ustalił, że przesłanki do zatwierdzenia owego protokołu zachodziły. Z dokumentów, na których opierał się Minister Hutnictwa wydając [...] stycznia 1956 r. kwestionowane orzeczenie nie

Sygn. akt IV SA/Wa 1921/09

wynika, aby nieruchomość ta nie miała charakteru przemysłowego. Kontrolując to orzeczenie w trybie nieważnościowym Minister Gospodarki wskazał dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co skutkowało odmową stwierdzenia nieważności owego rozstrzygnięcia z 1956 r.

Na marginesie należy jedynie zauważyć iż generalnie obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego, w tym zbierania dowodów, ciąży na organach administracji publicznej. Jednakże inicjatywa dowodowa musi być w tym zakresie przejawiana nie tylko przez organ, ale także przez stronę. W ocenie Sądu organ podjął wszelkie możliwe czynności prowadzące do poszukiwania dokumentów archiwalnych, w celu prześledzenia prawidłowości ustaleń poczynionych przez Ministra Hutnictwa, Na podstawie zebranego materiału dowodowego wydał następnie rozstrzygnięcie merytoryczne nie dopatrując się podstaw do stwierdzenia nieważności orzeczenia zatwierdzającego protokół zdawczo - odbiorczy.

Nie zasługują na uwzględnienie także pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania tj. art. 138 § 1 pkt 1 w z zw. z art. 127 § 3 Kpa i art. 156 § 1 Kpa. Decyzja wydana przez Ministra Gospodarki w trybie odwoławczym mieści się w katalogu rozstrzygnięć, o których mowa w art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. Zważywszy natomiast, że orzeczenie Ministra Hutnictwa z dnia [...] stycznia 1956 r. podlegało ocenie pod kątem ewentualnego kwalifikowanego naruszenia prawa, podnoszone zarzuty należało uznać za bezzasadne w postępowaniu nadzwyczajnym.

Nawiązując do sugestii strony skarżącej, co do konieczności szerszego poszukiwania przez Ministra nowych dokumentów w tym postępowaniu należy zauważyć, że ewentualne odnalezienie i przedłożenie nowego dokumentu, który istniał w dniu wydania orzeczenia, a był nieznany organowi, który je wydał, może stanowić jedynie podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.