Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 3834/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 125 § 1 pkt 1, art. 174, art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Protokolant Marta Wyszkowska, po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 721/13 w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od P. K. na rzecz Ministra Finansów kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 16 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 721/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P.K. na postanowienie Ministra Finansów z 12 grudnia 2012 r. w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną.

Stan sprawy sąd administracyjny pierwszej instancji przedstawił następująco:

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...] do nr [...] obejmujących zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: czerwiec 2007, wrzesień 2007 i grudzień 2007 prowadził egzekucję z majątku Skarżącego. Odpisy ww. tytułów wykonawczych doręczono Skarżącemu w dniu 25 maja 2011 r., co wynika z potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. zawiadomieniem z 24 maja 2011 r. dokonał zajęcia wierzytelności Zobowiązanego z rachunków bankowych. O zajęciu wierzytelności powiadomiono Skarżącego 25 maja 2011 r.

Pismem z dnia 30 maja 2011 r. Skarżący wniósł skargę na ww. czynności egzekucyjne, wskazując, iż dokonano ich z naruszeniem art. 80 § 1 - 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej: u.p.e.a.).

Dyrektor Izby Skarbowej w G. postanowieniem z 30 czerwca 2011 r. oddalił skargę na czynność egzekucyjną.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący zarzucił naruszenie: art. 54 § 1, § 5 i § 6 w związku art. 80 § 1 - § 3 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, w sytuacji, gdy Strona wykazała, iż środek egzekucyjny został zastosowany nieprawidłowo, art. 54 § 6 u.p.e.a. poprzez zaniechanie przez organ nadzoru rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, art. 124 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.) w zw. z art. 54 § 5 i 6 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowane polegające na nieprawidłowym ustosunkowaniu się do treści skargi i wadliwym uzasadnieniu faktycznym i prawnym.

Postanowieniem z 12 grudnia 2012 r. Minister Finansów utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, wskazując że w toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny, do którego upoważniała go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zajęcia rachunków bankowych dokonano zgodnie z art. 80 ww. ustawy poprzez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej Zobowiązanego z rachunków bankowych do wysokości egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami oraz kosztami egzekucyjnymi. Podstawę dokonania zajęcia wierzytelności Zobowiązanego stanowiły tytuły wykonawcze wystawione przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G., których odpisy doręczono Skarżącemu w dniu 25 maja 2011 r. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych doręczono Skarżącemu 25 maja 2011 r., co wynika z potwierdzeń odbioru znajdujących się w aktach sprawy.

W skardze na powyższe postanowienie Skarżący zarzucił naruszenie: art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w G., podczas gdy zarzuty podniesione w zażaleniu uzasadniały wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwego postanowienia organu pierwszej instancji, art. 54 § 1, 5 i 6 w związku z art. 80 § 1 - 3 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, art. 124 § 1 i 2 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że skarga na czynności egzekucyjne nie zasługiwała na uwzględnienie.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że w toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny, do którego upoważniała go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych doręczono dłużnikowi zajętych wierzytelności w dniu 27 maja 2011 r., zaś Skarżącemu w dniu 25 maja 2011 r., co wynika z potwierdzeń odbioru znajdujących się w aktach sprawy. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego spełnia wszelkie wymogi ustawowe określone w art. 67 § 2 u.p.e.a.

W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego orzeczenia Skarżący zarzucił na postawie art. 174 pkt 2) P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 151 P.p.s.a w zw. z art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie przez sąd administracyjny pierwszej instancji polegające na:

a) oddaleniu skargi w sytuacji, gdy postępowanie sądowe w niniejszej sprawie powinno być zawieszone,

b) oddaleniu wniosku Skarżącego o zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie,

c) braku oceny wniosku Skarżącego zgłoszonego w piśmie z dnia 27 maja 2013 r. o zawieszenie postępowania w uzasadnieniu orzeczenia z 16 lipca 2013 r.,

2) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 152 P.p.s.a. w zw. z art. 54 § 1, § 5 i § 6 w zw.z art. 80 § 1 - § 3 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnym nieuwzględnieniu skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, w sytuacji, gdy Skarżący wykazał, że organy administracji obydwu instancji bezzasadnie nie uwzględniły skargi na czynności egzekucyjne Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G.,

3) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 54 § 5 i art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez Sąd pierwszej instancji, w sytuacji gdy Skarżący wykazał, że rozstrzygnięcia i uzasadnienia tych postanowień są nieprawidłowe,

4) art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 54 § 1, § 5 i § 6 w zw. z art. 80 § 1- § 3 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na sporządzeniu wadliwego uzasadnienia wyroku, w którym sąd administracyjny pierwszej instancji błędnie ocenił, że organy administracji obydwu instancji zasadnie oddaliły skargę na czynności egzekucyjne.

Skarżący wniósł o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi, a także o zasądzenie od Ministra Finansów na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, przeto podlega oddaleniu.

O wyniku dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny oceny przesądziły zasadnicze ułomności konstrukcyjne skargi kasacyjnej, w tym wysoce nieprofesjonalny sposób sformułowania jej zarzutów. Rzecz w tym, że koncentrują się one na wadliwości ujętej jako oddalenie skargi "w sytuacji, gdy postępowanie sądowe [...] powinno być zawieszone" (s. 1). Alternatywą dla uwzględnienia skargi miałoby zatem być zawieszenie postępowania sądowego, po to, by sąd administracyjny pierwszej instancji mógł uwzględnić rozstrzygnięcia sądowe w innych pod względem przedmiotu sprawach. Rozpoznanie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie potraktowano więc jako naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Zarzucanym temu sądowi błędem jest tym samym to, że w ogóle rozpoznał sprawę i orzekł w niej, zamiast zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. Autor skargi kasacyjnej wniósł zresztą "o rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania sądowego (o ile zostało wydane)" – s. 4 skargi kasacyjnej. Nieznana praktyce sądowej konstrukcja "rozpoznania" orzeczenia sądowego (a nie zarzutów na to postanowienie), w powiązaniu z brakiem w przepisach P.p.s.a. podstawy prawnej dla złożenia stosownego wniosku (art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stanowi wszak o możliwości zawieszenia postępowania przez sąd z urzędu, dalszy przepis, a mianowicie art. 126 tej ustawy dopuszcza natomiast zawieszenie postępowania "na zgodny wniosek stron"), czynią postawione zarzuty całkowicie niezrozumiałymi. Abstrahują one od charakteru mechanizmu zawieszenia postępowania, w tym kluczowej dla rozpatrywanej materii okoliczności, że przesłanką zawieszenia postępowania "na wniosek" jest zgodny zamiar wszystkich stron (art. 126 P.p.s.a.). Co więcej, postanowienie o zawieszeniu sąd wydaje wówczas, gdy uzna to za celowe – tak M. Romańska [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 526.

Odrębnym zupełnie zagadnieniem jest wystąpienie z wnioskiem "o rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie" w sytuacji braku wiedzy co do tego, czy takie postanowienie istnieje (świadczy o tym zwrot: "o ile zostało wydane"). Od profesjonalnego pełnomocnika, a tym bardziej autora skargi kasacyjnej wymaga się dołożenia minimum staranności w zakresie poznania faktów, temu celowi służy notabene instytucja zapoznania się z aktami sprawy. Jakiekolwiek wnioski czy zarzuty nie mogą przecież opierać się na przypuszczeniach czy supozycjach, lecz konkretnej wiedzy o biegu sprawy będącej przedmiotem postępowania. Niezależnie od tego wypada dodać, że występując z zarzutem "braku oceny wniosku Skarżącego [...] o zawieszenie postępowania w uzasadnieniu orzeczenia", nie wykazano – w związku z regulacją z art. 125 § 1 pkt 1 w relacji do art. 126 P.p.s.a. – jaki wpływ tak postrzegane uchybienie mogło wywrzeć na wynik sprawy. Trudno ponadto nie dostrzec sprzeczności logicznej w rozumowaniu zastosowanym w skardze kasacyjnej, polegającej na jednoczesnym zarzuceniu sądowi administracyjnemu pierwszej instancji naruszenia wyliczonych w tym piśmie przepisów P.p.s.a. w związku z przepisami innych ustaw, odpowiednio poprzez bezzasadne nieuwzględnienie skargi i – równolegle – brak zawieszenia postępowania. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego wykluczałoby możliwość uwzględnienia skargi (i odwrotnie – uwzględnienie skargi eliminowałoby możliwość zawieszenia postępowania). Podzielenie jednego z zarzutów skargi kasacyjnej podważałoby zasadność drugiego, stawiając pod znakiem zapytania sens kwestionowania zapadłego wyroku.

Jedyny uchwytny i podlegający prawnej kategoryzacji zarzut z pkt 4 petitum skargi kasacyjnej nie znalazł potwierdzenia, gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymagania określone w art. 141 § 4 P.p.s.a. Wynika z niego jasno, czym kierował się sąd oddalając skargę i co legło u podstaw tego rozstrzygnięcia. Stwierdzenie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie "błędnie ocenił w uzasadnieniu skarżonego wyroku [...], iż zarzuty naruszenia przepisów art. 80 § 1, § 2 i § 3 u.p.e.a. są nietrafne" (s. 10 skargi kasacyjnej), mogłoby wyczerpywać znamiona naruszenia prawa utożsamianego z innym rodzajem wadliwości, o czym jednak w skardze kasacyjnej nie napisano.

W tym stanie rzeczy, z mocy art. 184 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto w myśl art. 204 pkt 1 tej ustawy.