Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 509/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 21
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
article: par. 7
journal: Dz.U. 2007 nr 193 poz 1397
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu  przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich  na lata 2007-2013

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2012 r. sprawy ze skargi E. B. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... października 2011 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; oddala skargę


UZASADNIENIE

E. B. (zwany dalej: skarżącym) w dniu ... stycznia 2011 r. złożył w P. Oddziale Regionalnym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (dalej zwanym również: ARiMR) wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania 121 "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, w ramach priorytetu pn. "Środki towarzyszące restrukturyzacji sektora mleczarskiego".

Weryfikacja wniosku wykazała, iż wymaga on uzupełnia/złożenia poprawnych dokumentów/złożenia wyjaśnień wobec czego ARiMR pismem z ... kwietnia 2011 r. (znak ...) wezwała skarżącego do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oraz uzupełnienia braków wniosku m.in. poprzez złożenie:

- dokumentów potwierdzających posiadane kwalifikacje zawodowe;

- dokumentów potwierdzających tytuł prawny gospodarstwa działek ewidencyjnych;

- oświadczenia współposiadacza gospodarstwa o wyrażeniu zgody na ubieganie się o pomoc przez innego współposiadacza z poprawnie wypełnionymi danymi;

- poprawnej oferty na mieszalnik pasz;

- planu rozmieszczenia na terenie gospodarstwa budynków, budowli oraz rzutów budynku, w którym będzie wykorzystywany mieszalnik pasz;

- kosztorysu dotyczącego planowanej inwestycji zawierającego wszystkie wymagane elementy.

Z uwagi na nie usunięcie wszystkich braków formalnych wniosku, ARiMR pismem z dnia ... września 2011 r. ponownie wezwała skarżącego do usunięcia braków w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. W powyższym piśmie wezwano skarżącego m.in. o uzasadnienie zwiększenia kwoty mlecznej ... kg z dnia ...04.2010 r. do kwoty mlecznej w wysokości ... w stosunku do wielkości produkcji mleka w gospodarstwie w roku 2010/2011 oraz o prawidłowe wypełnienie kosztorysu.

Po uzupełnieniu braków formalnych wniosku, ARiMR pismem z dnia ... października 2011 r. (znak ...) poinformowała skarżącego o odmowie przyznania pomocy finansowej z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 7 ust. 1 pkt 1 oraz § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17.10.2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 139, poz. 1397 ze zm.).

Uzasadniając odmowę przyznania wnioskowanej pomocy ARiMR zwróciła uwagę, iż na etapie oceny technicznej i ekonomicznej przedmiotowego wniosku stwierdzono, iż wysokość kwoty indywidualnej przysługującej wnioskodawcy na dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy nie jest adekwatna do wielkości produkcji mlecznej w gospodarstwie. Ponadto analiza materiału, jaki został dołączony do wniosku o przyznanie pomocy wskazuje, iż ilość dostarczonego mleka nie wykazuje wzrostu, natomiast z dostarczonego zaświadczenia wnioskodawcy wynika, iż w roku 2009/2010 tj. od dnia ... kwietnia 2009 r. do dnia ... marca 2010 r. dostarczył do podmiotu skupującego mleko w ilości ... kg a w roku kwotowym 2010/2011 tj. od dnia ... kwietnia 2010 r. do dnia ... marca 2011 r. – ... kg mleka.

W ocenie organu zakup kwoty indywidualnej w wysokości ... kg był nieuzasadniony w stosunku do posiadanego potencjału produkcyjnego, zaś podjęte przez wnioskodawcę czynności związane z dokonaniem transakcji na kwocie indywidualnej stanowią "sztuczne działanie" w celu uzyskania wsparcia poprzez osiągnięcie najwyższej liczby punktów w trakcie oceny wniosku.

Po rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, ARiMR pismem z dnia ... stycznia 2012 r. (znak ...) poinformowała skarżącego o negatywnym rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

W jego uzasadnieniu podzielono argumenty uzasadnienia faktycznego i prawnego odmowy przyznania pomocy. Ponownie zwrócono uwagę, iż z decyzji Agencji Rynku Rolnego nr ... wynika, iż na dzień 22.12.2011 r. posiadana przez skarżącego kwota indywidualna została powiększona o ... kg i wynosi ... kg. W związku z tym, iż zakup dodatkowej kwoty indywidualnej nastąpił tuż przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy, a jak wynika z zaświadczenia ARR z dnia ...05.2011 r. sygn. akt ..., w roku kwotowym 2009/2010 zostało dostarczone do podmiotu skupującego mleko w ilości ... kg, natomiast w roku kwotowym 2010/2011 w ilości ... kg, P. Oddział Regionalny ARiMR pismem z dnia ...09.2011 r. wystąpił z prośbą o uzasadnienie powyższego zakupu, w sytuacji gdy w roku kwotowym 2009/2010 oraz 2010/2011 nie została przekroczona kwota indywidualna z przed dnia dokonania transakcji. Z wyjaśnień skarżącego wynika, iż pod koniec roku 2010 prognozował on wzrost sprzedaży mleka oraz, że posiada ... krów mlecznych, przy czym odzwierciedlenia tej sytuacji nie ma w załączonych do wniosku dokumentach. W Planie Rozwoju Gospodarstwa, skarżący wskazuje natomiast, iż w latach 2009-2019 w gospodarstwie ilość krów mlecznych będzie się kształtowała na poziomie ... sztuk, a z wspomnianego już powyżej zaświadczenia wynika, iż w roku kwotowym 2010/2011 dostarczył on do podmiotu skupującego mleko w ilości ... kg, a zatem nie nastąpił wzrost, jak zakładał, w stosunku do posiadanej kwoty indywidualnej w wysokości ... kg. Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, iż skarżący nie wykazał, iż oprócz "czystego założenia" wzrostu produkcji dokonał jakichkolwiek czynności, które faktycznie mogłyby spowodować ten wzrost. Ponadto analiza zaświadczenia od dostawcy hurtowego potwierdzającego sprzedaż mleka w miesiącach od kwietnia do października 2011 r. wskazuje, iż przy utrzymaniu wzrostu sprzedaży na poziomie ...% w roku kwotowym 2011/2012 skarżący nie osiągnie zakładanego przez siebie wzrostu do poziomu ... kg.

Tym samym organ mając na uwadze dokonanie zakupu kwoty indywidualnej w wysokości ... kg (co nie było konieczne) tuż przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy oraz mając na uwadze § 15a ust. 1 powyższego rozporządzenia uznał, iż powyższa transakcja została przeprowadzona celowo, aby możliwe było zakwalifikowanie wniosku na wyższej pozycji na liście przysługiwania pomocy. O powyższym świadczy również fakt, iż w przyszłości, co wynika z Planu Rozwoju Gospodarstwa, skarżący nie zamierza zwiększyć wielkości stada mlecznego.

W skardze z ... lutego 2012 r., na pismo o odmowie przyznania wnioskowanej pomocy z dnia .... października 2011 r. skarżący wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie prawa mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 z późn. zm.) – dalej: ustawa o wspieraniu, poprzez pominięcie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia rozpatrzenia okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zinterpretowanie okoliczności niejasnych i wszelkich niepowodzeń na niekorzyść strony oraz zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, poprzez dowolne przyjęcie, że w sprawie nastąpiło sztuczne stworzenie warunków niezbędnych do otrzymania płatności w celu uzyskania korzyści sprzecznych z zasadami danego systemu wsparcia;

- art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu w ten sposób, że nie dokonano wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, poprzez dowolną i wybiórczą jego ocenę;

- art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu poprzez przesunięcie ciężaru udowodnienia faktu na stronę, która z faktu tego nie wywodzi skutków prawnych, w sytuacji gdy wymóg przeprowadzenia całego postępowania w nawiązaniu do wszystkich istotnych okoliczności mogących mieć wpływ na wynik sprawy spoczywa na organie i nie może być przerzucony na stronę;

- § 7 ust. 1 i 2 w/w rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17.10.2007 r. poprzez przyjęcie, że skarżący nie spełnia wymogów niezbędnych do udzielenia mu pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych", w sytuacji gdy wymogi te są przez niego w pełni spełnione.

Odnosząc się do kolejnych przyczyn, stanowiących odmowę przyznania pomocy, skarżący wyjaśnił, iż dokumentacja zgromadzona w sprawie nie pozwala w jakikolwiek sposób na stwierdzenie, iż faktycznie stworzył sztuczne warunki w celu uzyskania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych". Podkreślił, iż zarówno przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu, jak również przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17.10.2007 r. nie zakazują obrotu kwotą indywidualną przed dniem złożenia wniosku. W ocenie skarżącego organ administracji rozpoznając wniesiony w sprawie wniosek o przyznanie pomocy, nie dokonał żadnych czynności zmierzających do wyjaśnienia zaistniałego stanu faktycznego, zaś sposób rozstrzygnięcia wskazuje na brak obiektywizmu w sprawie. Ponadto w prowadzonym postępowaniu administracyjnym w rażący sposób naruszono zasady postępowania, w związku z tym pojawiły się błędy w ustaleniach faktycznych i w efekcie wydano rozstrzygnięcie sprzeczne z obowiązującymi przepisami.

Zdaniem skarżącego bezsprzecznie i prawidłowo zostało wykazane w sprawie zwiększenie produkcji mleka w gospodarstwie, a tym samym konieczność nabycia kwoty indywidualnej w wysokości ... kg.

Czyniąc zarzut naruszenia art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu skarżący stwierdził, iż organ administracji wszelkie wątpliwości zaistniałe w sprawie rozstrzygnął na jego niekorzyść, nie przeprowadzając postępowania wyjaśniającego, którego obowiązkiem było zbadanie, czy nabycie kwoty indywidualnej nie miało charakteru pozornego.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie wskazując, iż w toku postępowania w przedmiotowej sprawie, nie naruszono ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 j.t.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

Należy wskazać, że wydane przez organ w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie jest, zdaniem Sądu , prawidłowe.

Nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego, że ciężar udowodnienia faktu w niniejszej sprawie, spoczywał na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Zgodnie z przepisem art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64 poz. 427 z 2007r.), dalej: ,,ustawa’’ ,,Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne’’. W przedmiotowej sprawie to skarżący powinien wykazać, że zakup przez niego kwoty indywidualne w wysokości ... kg był uzasadniony w stosunku do posiadanego potencjału produkcyjnego i że produkcja mleka będzie rozwijana. Wszystkie okoliczności podniesione przez skarżącego przed Sądem, takie jak: zamiar rozwoju produkcji mleka, sukcesywne dokupowanie krów mlecznych (obecnie posiada ich ..., a w Planie Rozwoju Gospodarstwa wskazał, że ich ilość będzie się kształtowała na poziomie ... sztuk), rasa krów tj. ..., okoliczności zakupu dodatkowej kwoty mlecznej -powinny być przez niego wyjaśnione organowi w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. W braku dokładnych wyjaśnień, na wezwanie organu zawarte w piśmie z dnia ... września 2011 r. ARiMR miał prawo zasadnie przyjąć, iż nastąpiło tu sztuczne stworzenie warunków niezbędnych do otrzymania płatności w celu uzyskania korzyści sprzecznych z zasadami danego systemu wsparcia. Z takich danych, jak posiadanie kwoty mlecznej w wysokości ... kg, dostarczenie w roku kwotowym 2009/2010 mleka w ilości ... kg, w roku kwotowym 2010/2011 ...kg, zakup dodatkowej kwoty mlecznej na ... tygodnie przed wystąpieniem z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej - pozwoliło organowi zasadnie przyjąć, że na etapie oceny technicznej i ekonomicznej przedmiotowego wniosku wysokość kwoty indywidualnej przysługującej na dzień złożenia wniosku nie jest adekwatna do wielkości produkcji mlecznej w gospodarstwie. W tej sytuacji uznanie , ze zakup kwoty indywidualnej w wysokości ... kg był nieuzasadniony w stosunku do posiadanego potencjału produkcyjnego , a podjęte czynności związane z dokonanie transakcji było ,,sztucznym działaniem’’ ,było prawidłowe. Rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 16988/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich w art.4 pkt 8 stanowi ,,Nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki, wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia’’.

Oczywiście, ani przepisy ustawy, ani rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17.10.2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 139, poz. 1397 ze zm.), dalej: ,,rozporządzenie’’, nie zakazują obrotu kwotą indywidualną przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania ,,Modernizacja gospodarstw rolnych’’ objętego PROW na lata 2007 - 2013. , jednakże z zestawienia zaistniałych w sprawie faktów i nie wyjaśnienia w sposób przekonujący przez skarżącego potrzeby dokonania zakupu dodatkowej kwoty mlecznej, zasadnie organ wyciągnął wniosek o stworzeniu sztucznych warunków do otrzymania pomocy.

Wobec zadeklarowania przez skarżącego we wniosku kwoty mlecznej w wysokości ... kg i nie wykazania możliwości wzrostu produkcji mleka w jego gospodarstwie – deklaracja ta pozostaje ,,czystym założeniem ‘’ wzrostu produkcji.

Ponieważ wielkość przysługującej wnioskodawcy kwoty mlecznej stanowi czynnik rozstrzygający o kolejności rozdysponowania dostępnego limitu środków finansowych w przypadku wnioskodawców aplikujących o przyznanie pomocy na operację ukierunkowaną na priorytet ,,Środki towarzyszące restrukturyzacji sektora mleczarskiego’’ (wynika to z § 15a ust. 1 rozporządzenia), należy tu przyjąć, w świetle obowiązujących przepisów, stworzono sztuczne warunki do otrzymania pomocy.

A zatem zasadnie organ w oparciu o art. 22 ust. 3 ustawy odmówił przyznania pomocy finansowej ze względu na niespełnienie warunków określonych w § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia (stanowi on: ,,Pomoc przyznaje się na operację obejmującą wyłącznie inwestycje związane z prowadzeniem działalności rolniczej spełniającą wymagania określone w Programie, w szczególności uzasadniona ekonomicznie, w tym pod względem jej kosztów oraz zapewniającą osiągnięcie i zachowanie celów działania o którym mowa w § 1’’) i § 7 ust. 2 rozporządzenia (,,która nie jest finansowana z udziałem innych środków publicznych’’).

Uznając, że organ w toku postępowania nie naruszył przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania i wydał prawidłowe rozstrzygniecie zawarte w piśmie z dnia 21 października 2011r., sąd na zasadzie przepisu art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.