Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 708/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2006-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 42 poz 371
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie : Sędzia WSA Małgorzata - Masternak-Kubiak Asesor WSA Alojzy Wyszkowski /sprawozdawca/ Protokolant: Anna Rudzińska po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. U. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień wdowy po kombatancie oddala skargę.


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]r. nr [...]odmówił Pani M. U. wdowie po T. U. przyznania uprawnień przysługujących wdowom – emerytkom lub rencistkom po kombatancie i innej osobie uprawnionej, który nabył uprawnienia kombatanckie jedynie z tytułu "walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej" przyznanego przez ZW ZboWiD we W. /zaświadczenie z dnia [...]r. nr [...]/.

W uzasadnieniu podał, że skarżącej odmówiono przyznania uprawnień przysługujących wdowom-emerytkom lub rencistkom po kombatancie i innej osobie uprawnionej decyzjami Kierownika Urzędu wydanymi w dniu [...]r. nr [...]oraz w dniu [...]r. nr [...].

Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 27.05.2002 r. uchylił obie decyzje stwierdzając, że Urząd winien ustalić czy Pan T.U. brał udział w wojnie obronnej 1939 r.

Wobec powyższego Kierownik Urzędu ustalił, że Pan T. U. otrzymał uprawnienia kombatanckie jedynie z tytułu "utrwalania władzy ludowej" podczas pracy w organach MO na podstawie zaświadczenia wydanego przez KWMO B. z dnia [...]r. Instytut Pamięci Narodowej -Delegatura w B. nadesłał do Ud/sKiOR kserokopię karty ewidencyjnej Pana T. U. znajdującej się w aktach KWP w B., z której wynika, że mąż skarżącej nie brał udziału w kampanii wrześniowej. Kierownik Urzędu nie podzielił twierdzenia Pani M. U., że jej zmarły mąż brał udział w kampanii wrześniowej w szeregach Strzelca (pełna nazwa Związek Strzelecki) i wskazał, że za działalność kombatancką uznaje się "pełnienie służby w Wojsku Polskim lub polskich formacjach wojskowych przy armiach sojuszniczych podczas działań wojennych". Przyjął, że brak podstaw do uznania działalności Pana T. U. za działalność kombatancką, gdyż nie był on żołnierzem Wojska Polskiego służąc w ramach organizacji paramilitarnej nie będącej częścią WP.

W odwołaniach Pani M. U. podnosiła kwestię, że jej zmarły mąż był aresztowany przez gestapo w T. w [...] r. W związku z powyższym Urząd skierował zapytania w powyższej sprawie do IPN - Delegatura B. oraz Archiwów Państwowych w B. i T.. Z tych instytucji otrzymał odpowiedź negatywną.

Wobec tego uznał, że działalności Pana T. U. nie można uznać za działalność kombatanta ani "innej osoby uprawnionej". W związku z powyższym nie przysługują uprawnienia osobom wskazanym w art. 22 ust 2 w związku z art. 20 ust. 3 cyt. ustawy, tj. wdowom i wdowcom po takich osobach Tym samym nie jest możliwe przyznanie Pani M. U. uprawnień należnych wdowie po kombatancie, ponieważ uprawnienia wdowy po kombatancie nie mają charakteru samoistnego lecz pochodny i są bezpośrednio związane istnieniem uprawnień przysługujących samemu kombatantowi.

W odwołaniu Pani M. U. podała nieścisłości co do daty urodzenia,

miejscowości i rok więzienia oraz wskazała, że brak jest dokumentów (są dokumenty złożone w formie oświadczenia od ZUS plus dwóch świadków). Wskazała, że należy wystąpić o nie do Fundacji Polsko- Niemiekie Pojednanie.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własna decyzję, podając, że na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego ustalono, iż mąż Pani M. U. nie brał udziału w wojnie obronnej 1939 r. w ramach Wojska Polskiego lub polskich formacji wojskowych przy armiach sojuszniczych. Wdowa twierdzi, iż jej mąż brał udział w kampanii wrześniowej w ramach Związku Strzeleckiego. Należy jednak uznać, iż w świetle art. l ust. 2 pkt l ustawy o kombatantach działalność męża strony w ramach organizacji paramilitarnej nie jest działalnością kombatancką. Jak też zauważyć, iż zarówno Instytut Pamięci Narodowej - KŚZpNP Delegatura w B.(pismo z dnia [...]r.) jak i Archiwum Państwowe w T. (pismo z dnia [...]r.) oraz Archiwum Państwowe w B. (pismo z dnia [...]r.) nie potwierdziły pobytu męża strony w więzieniu w T. w czasie okupacji. Ponadto sam mąż zainteresowanej, ani w swoim życiorysie ani w postępowaniu przed ZBoWiD nie wspominał o okoliczności pobytu w więzieniu w T.. W swoim życiorysie z dnia [...]r. mąż zainteresowanej wskazał, iż w grudniu 1939 r. został wywieziony na roboty przymusowe, gdzie pracował aż do wyzwolenia.

W uzasadnieniu podniesiono, że nie budzi wątpliwości fakt, że mąż zainteresowanej uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu utrwalania władzy ludowej pełniąc służbę w Milicji Obywatelskiej. W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączające pozbawienie kombatanta uprawnień kombatanckich, jako że wykonywanie obowiązków funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej nie mieści się w żadnym z tytułów, z którymi ustawa wiąże możliwość ich zachowania. Podnoszona przez zainteresowaną okoliczność brania udziału w walkach z oddziałami niemieckimi w ramach MO nie ma znaczenia dla sprawy, gdyż w przepisach ustawy o kombatantach, status kombatanta związany został z działalnością w składzie formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. Do zadań MO zaś zgodnie z dekretem Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 7.10.1944 r. o Milicji Obywatelskiej (Dz. U. Nr 7, poz.33) należała ochrona bezpieczeństwa, spokoju i porządku publicznego, dochodzenie i ściganie przestępstw oraz wykonywanie zaleceń władz administracyjnych, sądów i prokuratury w zakresie prawem przewidzianym. Tego rodzaju działalność nie została przez ustawodawcę zaliczona do tytułów uzasadniających zachowanie przyznanych wcześniej uprawnień kombatanckich.

Dalej podniesiono, że uprawnienia przysługujące wdowie po kombatancie zgodnie z art. 20 ust. 3 wskazanej powyżej ustawy nie są prawem samoistnym lecz pochodnym. Wskazać należy, że mąż zainteresowanej obecnie zostałby pozbawiony uprawnień kombatanckich gdyby żył, gdyż otrzymał je wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach Milicji Obywatelskiej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca powtórzyła okoliczności podane w odwołaniu wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie uprawnień kombatanckich

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując ustalenia faktyczne i prawne podane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

Skargę nie można uznać za zasadną.

Zarzut skarżącej, że Kierownik Urzędu błędnie ustalił stan faktyczny jest nieuzasadniony, ponieważ podjął on działania mające na celu ustalenie stanu faktycznego występując do Instytutu Pamięci Narodowej -Delegatura w B., Archiwum Państwowego w T. oraz w B. o podanie informacji o udziale męża skarżącej w kampanii wrześniowej jak i jego aresztowaniu przez niemiecką żandarmerię wojskową i uwięzieniu w T.. Ze wszystkich tych instytucji otrzymał odpowiedź negatywną /. Instytut Pamięci Narodowej - KŚZpNP Delegatura w B. - pismo z dnia [...]r.), Archiwum Państwowe w T. - pismo z dnia [...]r.) oraz Archiwum Państwowe w B. - pismo z dnia [...]r./ Potwierdzenie tego jest, iż mąż skarżącej w swoim życiorysie ani w postępowaniu przed ZBoWiD nie i wspominał o okoliczności pobytu w więzieniu w T.. W życiorysie z dnia [...]r. T. U. podał, że w grudniu 1939 r. został wywieziony na roboty przymusowe, gdzie pracował aż do wyzwolenia. Twierdzenie skarżącej, że jej mąż "bał się wspominać o pobycie w więzieniu" jest nieuzasadnione, ponieważ ten fakt nie mógł w żadnym wypadku jemu szkodzić.

T. U. nabył uprawnienia kombatanckie z tytułu "utrwalaniu władzy ludowej" i tym samym uzyskane uprawnienia zgodnie z treścią przepisu art. 25 ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego / tekst. jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 42 poz. 371 ze. zm. / stanowiłyby samoistną podstawę do pozbawienia go uprawnień kombatanckich, co daje, podstawę do odmowy przyznania uprawnień wdowy po kombatancie.

Uprawnienia wdowy po kombatancie są bowiem uprawnieniami nie samoistnymi, ale pochodnymi, a ich nabycie jest uzależnione od tego, czy pierwotnie uprawniony zachowałby gdyby żył, na co wielokrotnie wskazywał w swych orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny oraz Sąd Najwyższy między innymi w uchwale z 25 stycznia 1996 r. sygn. III AZP 32/95 / opublikowanej w OSNAPiUS 1996 nr. 15 póz. 206 /. Należy uznać go nad wszelką wątpliwość, że gdyby mąż Skarżącej żył, zostałby pozbawiony uprawnień kombatanckich przyznanych na podstawie orzeczenia z dnia [...]r. nr [...] ZW ZBoWiD we W.. Tym samym skarżącej nie przysługują uprawnienia wdowy po kombatancie.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dokonał on wnikliwej i wszechstronnej oceny materiału dowodowego w sprawie.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270), Sąd orzekł jak w sentencji.