Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 110/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2020-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 57 par. 5 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska (spr.) Sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 maja 2020 r. sprawy ze skargi T.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 25 stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie złotych: sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez T. K. (dalej jako: skarżąca, strona) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 25.01.2018 r., na mocy którego organ ten, działając na podstawie art. 134 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257; dalej: K.p.a.) i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017r. poz. 1201 ze zm.; dalej: u.p.e.a.), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez skarżącą zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Namysłowie z dnia 7.08.2017 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 30.06.2010r. Nr [...].

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Postanowieniem z dnia 7.08.2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Namysłowie odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec strony na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 30.06.2010 r. Nr [...], wystawionego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] Inspektorat w [...] a obejmującego zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za miesiąc październik 2004 r.

Ww. postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu 15.08.2017 r. Zostało to potwierdzone w wyniku postępowania reklamacyjnego (zgłoszenie Nr [...]), zainicjowanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Namysłowie w zakresie doręczenia przesyłki Nr [...], zawierającej ww. postanowienie. Jak wynika z akt sprawy, przesyłka "polecona w obrocie zagranicznym", zawierająca postanowienie organu egzekucyjnego, została złożona u polskiego operatora pocztowego w dniu 10 sierpnia 2017 r. Natomiast data 15 sierpnia 2017 r. (data doręczenia postanowienia skarżącej) widnieje na wydruku doręczenia przesyłki Nr [...], dołączonym przez Pocztę Polską S.A. do pisma z dnia 17 stycznia 2018 r., które stanowi odpowiedź na zgłoszenie reklamacyjne Naczelnika Urzędu Skarbowego w Namysłowie.

Na podstawie art. 59 § 5 u.p.e.a. oraz art. 141 § 2 K.p.a. skarżącej przysługiwało prawo do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie z dnia 7.08.2017 r. - w terminie 7 dni od doręczenia jej tego postanowienia.

W związku zaś z faktem doręczenia stronie w dniu 15 sierpnia 2017 r. postanowienia organu egzekucyjnego, siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia na to rozstrzygnięcie rozpoczął swój bieg w dniu 16 sierpnia 2017 r. a upłynął z dniem 22 sierpnia 2017r.

Natomiast zażalenie, opatrzone datą 20 sierpnia 2017 r., skarżąca wysłała za pośrednictwem [...] placówki pocztowej A w dniu 21 sierpnia 2017 r. Z pisma Poczty Polskiej S.A. z dnia 13 października 2017 r. wynika, że przedmiotowa przesyłka nadeszła z zagranicy do Wydziału Ekspedycyjno-Rozdzielczego w Warszawie - placówki Poczty Polskiej S.A. - w dniu 24 sierpnia 2017r., skąd przesyłkę wyekspediowano i którą w dniu 25 sierpnia 2017 r. doręczono Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Namysłowie.

Mając na uwadze powyższe okoliczności organ w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że w myśl art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz.U. z 2017 r., poz. 1481 - zwanej dalej "ustawą Prawo pocztowe"). Organ podkreślił również, iż zgodnie z art. 3 pkt 13 ustawy Prawo pocztowe, operatorem wyznaczonym jest operator obowiązany do świadczenia powszechnych usług pocztowych. Operatorem wyznaczonym na lata 2016-2025 - na mocy decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia 30 czerwca 2015 r. Nr DRP.WKP.710.2.2015.26.27 - jest Poczta Polska S.A. Przez nadanie (w myśl art. 3 pkt 8 ustawy Prawo pocztowe) należy zaś rozumieć polecenie doręczenia przesyłki pocztowej lub kwoty pieniężnej określonej w przekazie pocztowym oraz przekazania druku bezadresowego zgodnie z umową o świadczenie usługi pocztowej. Natomiast przez placówkę pocztową (zgodnie z art. 3 pkt 15 ustawy Prawo pocztowe) należy rozumieć jednostkę organizacyjną operatora pocztowego lub agenta pocztowego, w której można zawrzeć umowę o świadczenie usługi pocztowej lub która doręcza adresatom przesyłki pocztowe lub kwoty pieniężne określone w przekazach pocztowych, albo inne wyodrębnione i oznaczone przez operatora pocztowego miejsce, w którym można zawrzeć umowę o świadczenie usługi pocztowej lub odebrać przesyłkę pocztową lub kwotę pieniężną określoną w przekazie pocztowym. Stosownie do art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo pocztowe zawarcie umowy o świadczenie usługi pocztowej następuje poprzez przyjęcie przez operatora pocztowego przesyłki do przemieszczenia i doręczenia.

Organ zauważył dalej, że analiza art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. wskazuje, iż jedynie nadanie (oddanie) pisma w polskiej placówce operatora wyznaczonego daje podstawy dla uznania, iż został zachowany termin do jego złożenia. Rozważenia zatem wymaga sytuacja, w której pismo procesowe (np. zażalenie) zostało wysłane przez stronę postępowania administracyjnego za pośrednictwem zagranicznego urzędu pocztowego.

Organ stwierdził w tym zakresie, iż wykładnia językowa jak i systemowa art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. nie pozwała na uznanie, że oddanie (nadanie) pisma w zagranicznym urzędzie pocztowym jest równoznaczne z zachowaniem terminu do jego wniesienia. Zatem w przypadku pisma procesowego wysłanego drogą pocztową z zagranicy, zachowanie terminu do jego wniesienia należy oceniać przez pryzmat daty przyjęcia przesyłki zawierającej to pismo przez polską placówkę pocztową operatora wyznaczonego. Zagraniczny urząd pocztowy w takiej sytuacji jest bowiem jedynie pośrednikiem, za pomocą którego nadawca oddaje pismo polskiemu urzędowi pocztowemu i tylko data przekazania pisma temu ostatniemu ma znaczenie prawne w kontekście art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu wskazał, że w związku z faktem doręczenia skarżącej w dniu 15 sierpnia 2017 r. postanowienia organu egzekucyjnego, siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia na to rozstrzygnięcie rozpoczął swój bieg w dniu 16 sierpnia 2017 r. a upłynął z dniem 22 sierpnia 2017 r. Natomiast zażalenie, opatrzone datą 20 sierpnia 2017 r., strona wysłała za pośrednictwem [...] placówki pocztowej A w dniu 21 sierpnia 2017 r. Z pisma Poczty Polskiej S.A. z dnia 13 października 2017 r. Nr [...] wynika, że przedmiotowa przesyłka nadeszła z zagranicy do Wydziału Ekspedycyjno-Rozdzielczego w Warszawie - placówki Poczty Polskiej S.A. w dniu 24 sierpnia 2017r.

Mając na uwadze treść art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. i przedstawione powyżej rozważania organ stwierdził, że przy obliczaniu terminu do złożenia zażalenia istotny jest moment wpływu przesyłki zawierającej zażalenie do polskiej placówki Poczty Polskiej S.A. a nie jego złożenie w zagranicznym urzędzie pocztowym. W przedmiotowej sprawie zażalenie strony wpłynęło do Wydziału Ekspedycyjno-Rozdzielczego w Warszawie dopiero w dniu 24 sierpnia 2017r., a więc już po terminie do wniesienia zażalenia, który upłynął z dniem 22 sierpnia 2017r.

Stąd też organ uznał, iż zażalenie skarżącej na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Namysłowie z dnia 07 sierpnia 2017 r. zostało złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Uchybienie terminu do wniesienia zażalenia oznacza, iż organ odwoławczy traci uprawnienie do merytorycznego rozpoznania sprawy na skutek wniesionego środka zaskarżenia, co skutkowało koniecznością wydania zaskarżonego postanowienia.

We wniesionej skardze strona wskazała, że art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. stoi w sprzeczności do unijnego prawa. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i uznanie, że zażalenie z dnia 20 sierpnia 2017 r. wysłane za pośrednictwem A 21 sierpnia 2017 r. zostało złożone w terminie, względnie o przywrócenie terminu do wniesienia tego zażalenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Postanowieniem z dnia 27.06.2018 r. tut. Sąd zawiesił przedmiotowe postępowanie sądowoadministracyjne do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego następującej treści: "czy przepis art. 57 § 5 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017r., poz. 1257) przewidujący, że termin czynności jest zachowany w przypadku oddania pisma wyłącznie w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (tekst jedn. Dz.U. z 2017r., poz. 1481) - jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP, art. 32 ust. 1 i 2 w związku z art. 45 § 1 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 21 i 45 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. nr 90, poz. 864/2 z dnia 30 kwietnia 2004 r.)".

W dniu 30.10.2019 r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok o sygn. P 1/18 w przedmiocie powyższego pytania prawnego, w którym wskazał, że : "Art. 57 § 5 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730 i 1133), w brzmieniu obowiązującym do 2 lipca 2019 r., w zakresie, w jakim różnicuje skutki nadania pisma procesowego w zależności od miejsca położenia operatora pocztowego na obszarze Unii Europejskiej, uzależniając skuteczność zachowania terminu wykonania czynności od nadania pisma wyłącznie w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 2188 oraz z 2019 r. poz. 1051), jest niezgodny z art. 32 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 21 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864)2)".

W związku z powyższym tut. Sąd podjął zawieszone postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kryteria sądowej kontroli zaskarżonych aktów organów administracji publicznej zostały wyznaczone przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako: P.p.s.a.), zgodnie z którym decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji/postanowienia (pkt 2). Równocześnie w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem niemającym tu zastosowania).

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Badając zaskarżone postanowienie według wskazanych kryteriów Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Kontroli Sądu podlega postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 25.01.2018 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia przez skarżącą zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Namysłowie z dnia 7.08.2017 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 30.06.2010r.

Na wstępie wskazać należy, że ze stanu sprawy wynika, iż postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Namysłowie z dnia 7.08.2017 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego zostało doręczone skarżącej w dniu 15.08.2017 r. Zostało to potwierdzone w wyniku postępowania reklamacyjnego (zgłoszenie Nr [...]), zainicjowanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Namysłowie w zakresie doręczenia przesyłki Nr [...], zawierającej ww. postanowienie. Jak wynika z akt sprawy, przesyłka "polecona w obrocie zagranicznym" zawierająca postanowienie organu egzekucyjnego, została złożona u polskiego operatora pocztowego w dniu 10 sierpnia 2017 r. Natomiast data 15 sierpnia 2017 r. (data doręczenia postanowienia skarżącej) widnieje na wydruku doręczenia przesyłki Nr [...], dołączonym przez Pocztę Polską S.A. do pisma z dnia 17 stycznia 2018 r., które stanowi odpowiedź na zgłoszenie reklamacyjne Naczelnika Urzędu Skarbowego w Namysłowie.

W związku z faktem doręczenia stronie w dniu 15 sierpnia 2017 r. postanowienia organu egzekucyjnego siedmiodniowy terminu do wniesienia zażalenia na to rozstrzygnięcie rozpoczął swój bieg w dniu 16 sierpnia 2017 r. a upłynął z dniem 22 sierpnia 2017 r.

Zażalenie, opatrzone datą 20 sierpnia 2017 r., skarżąca wysłała za pośrednictwem [...] placówki pocztowej A w dniu 21 sierpnia 2017 r. Z pisma Poczty Polskiej S.A. z dnia 13 października 2017 r. wynika, że przedmiotowa przesyłka nadeszła z zagranicy do Wydziału Ekspedycyjno-Rozdzielczego w Warszawie - placówki Poczty Polskiej S.A., w dniu 24 sierpnia 2017 r., skąd przesyłkę wyekspediowano i którą w dniu 25 sierpnia 2017 r. doręczono Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Namysłowie.

W takich okolicznościach sprawy organ uznał, że zażalenie strony na postanowienie z dnia 7.08.2017 r. zostało wniesione po terminie, a to z uwagi na treść art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a., który na dzień wydania zaskarżonego postanowienia (25.01.2018 r.) stanowił, że: "Termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało (...) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe". Strona nadała skargę w dniu 21.08.2017 r. ale uczyniła to w [...] placówce pocztowej, natomiast przesyłka zawierająca skargę została przekazana do polskiego urzędu pocztowego w dniu 24.08.2017 r., a zatem po terminie do wniesienia zażalenia.

Przypomnieć należy, że na podstawie art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 maja 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. poz. 1133; dalej "ustawa zmieniająca K.p.a.") art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. otrzymał brzmienie: "Termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało (...) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym". Ustawa zmieniająca K.p.a. weszła w życie 3 lipca 2019 r. W art. 2 ustawy zmieniającej K.p.a. ustawodawca zdecydował, że do pism pozostawionych w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia albo nadanych przed dniem wejścia w życie tej nowelizacji, stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym.

Kwestia analizowanych przepisów była przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego.

Trybunał Konstytucyjny orzekł wyrokiem z dnia 30 listopada 2019 r. sygn. akt P 1/18 (publ. OTK-A 2019/16), w którym uznał, że art. 57 § 5 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego w brzmieniu obowiązującym do 2 lipca 2019 r., w zakresie, w jakim różnicuje skutki nadania pisma procesowego w zależności od miejsca położenia operatora pocztowego na obszarze Unii Europejskiej, uzależniając skuteczność zachowania terminu wykonania czynności od nadania pisma wyłącznie w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 2188 oraz z 2019 r. poz. 1051), jest niezgodny z art. 32 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 21 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 8642) i umorzył postępowanie w pozostałym zakresie. Trybunał stwierdził, że skarżona norma wprowadziła nieuprawnione zróżnicowanie podmiotów, które w postępowaniu administracyjnym chcą nadać pismo. Kryterium różnicowania narusza zakaz dyskryminacji i przepis TfUE o swobodzie przemieszczania się. Zróżnicowanie takie nie znajduje uzasadnienia w stosunku do uczestników polskiego postępowania administracyjnego przebywających na terytorium Unii Europejskiej. Dyskryminuje ich i ogranicza możliwość udziału w życiu społecznym i gospodarczym. Wzgląd na bezpieczeństwo i porządek publiczny nie jest w danym wypadku wystarczającym uzasadnieniem wprowadzonego różnicowania, zwłaszcza że ustawodawca nie wyjaśnił, dlaczego utrzymał dane rozwiązanie w kodeksie postępowania administracyjnego. Z tego względu wskazany przepis jest niezgodny z art. 32 Konstytucji i art. 21 ust. 1 TfUE.

Trybunał Konstytucyjny zauważył nadto, że z samej treści art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. nie wynika, że dotyczy on zaskarżania orzeczeń wydanych w pierwszej instancji. Jednak okoliczność dotycząca skuteczności wnoszenia pism procesowych w postępowaniu administracyjnym nie jest obojętna dla realizacji konstytucyjnego prawa do odwołania, o którym mowa w art. 78 Konstytucji. Z prawa do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji wynika bowiem między innymi obowiązek takiego unormowania zasad nadawania pism, które zapewniłoby efektywność tego prawa, także z uwzględnieniem swobody przemieszczania się. Jeżeli ustawodawca skuteczność zachowania terminu złożenia pisma (w tym wniesienia odwołania) uzależnia od nadania pisma wyłącznie w polskiej placówce pocztowej, to tym samym ogranicza prawo do zaskarżenia temu, kto przebywa za granicą.

W ocenie Trybunału Konstytucyjnego, wskazana w art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. przesłanka nadmiernie ograniczyła możliwość skutecznego nadania pisma w postępowaniu administracyjnym. Ma to związek z tym, że dany podmiot może nadać przesyłkę jedynie za pośrednictwem polskiej placówki pocztowej, co w wypadku postępujących zmian społecznych i wzrostu emigracji stanowi ponadprzeciętne ograniczenie prawa do zaskarżenia aktów stosowania prawa.

Skoro w wyroku Trybunału została stwierdzona niezgodność spornego przepisu ustawy z Konstytucją i TfUE, to Sąd administracyjny orzekający w przedmiotowej sprawie nie może tej okoliczności pomijać.

W ocenie Sądu powyższe uwagi TK mają zastosowanie w niniejszej sprawie dotyczącej kwestii terminowości wniesienia przez stronę zażalenia za pośrednictwem [...] placówki pocztowej.

Tym samym w omawianym zakresie zaistniała podstawa do uwzględnienia skargi, bowiem przedmiotowym wyrokiem Trybunał orzekł o niezgodności z Konstytucją RP przepisu art. 57 § 5 pkt 2, który stanowił podstawę orzekania w niniejszej sprawie, jest niezgodny z art. 32 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 21 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 8642).

Niezależnie od powyższego wskazać trzeba, że problematyka, która pojawiła się w niniejszej sprawie była też przedmiotem orzeczeń sądów administracyjnych. Sąd w składzie tu orzekającym podziela stanowisko wyrażone w tym względzie w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 2.07.2019 r., sygn. akt IV SA/Wr 178/19 i posłuży się argumentacją w nim zawartą.

Sąd w ww. wyroku stwierdził, że przy dokonywaniu wykładni przepisu art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a., trzeba mieć na względzie, że w innych postępowaniach, jak w postępowaniu podatkowym prowadzonym na mocy art. 12 § 6 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.), czy też w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 83 § 3 P.p.s.a.), a także na gruncie postępowania cywilnego oraz karnego (art. 165 § 2 kodeksu postępowania cywilnego oraz art. 124 kodeksu postępowania karnego) ustawodawca krajowy zdecydował się na wprowadzenie odpowiedniej nowelizacji przepisów i zrównał w skutkach nadanie pisma w placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, biorąc pod uwagę postępującą integrację w ramach Unii Europejskiej i okoliczność zwiększającej się liczby stron rezydujących w innych krajach Unii Europejskiej, a nadto uwzględniając art. 18 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i problematykę wyznaczoną między innymi ramami Dyrektywy [...] Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia [...] grudnia 1997 r. w sprawie wspólnych zasad rozwoju rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty oraz poprawy jakości usług (Dz.U.UE. z 1998 r. L [...]).

Zgodnie ze zdaniem pierwszym art. 7 wymienionej dyrektywy państwa członkowskie nie udzielają ani nie utrzymują w mocy wyłącznych lub szczególnych praw w zakresie ustanawiania i świadczenia usług pocztowych. Na kanwie tego uregulowania Sąd Najwyższy postanowieniem z 19.07.2017 r., III UZP 3/17, LEX nr 2401823, na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniami prawnymi i wyrokiem z dnia 27 marca 2019 r. w sprawie [...] ([...]) TSUE stwierdził, iż wysyłanie listem pism procesowych do sądu wyraźnie stanowi przesyłkę pocztową w rozumieniu art. 2 pkt 6 zmienionej dyrektywy, a zatem odnośna usługa wchodzi w zakres pojęcia "usług pocztowych" w rozumieniu art. 2 pkt 1 tej dyrektywy. W ocenie TSUE argument ten potwierdza wyraźne odniesienie do tej usługi zawarte w art. 8 rzeczonej dyrektywy i w motywie [...] dyrektywy [...], które wymieniają usługę przesyłek poleconych stosowaną w procedurach sądowych. Wynika z tego, że udzielenie wyłącznego lub szczególnego prawa obejmującego usługę wysyłki pism procesowych do sądu jest objęte zakazem przewidzianym w art. 7 ust. 1 zmienionej dyrektywy. TSUE orzekł, iż art. 7 ust. 1 zdanie pierwsze w związku z art. 8 zmienionej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on przepisowi prawa krajowego, który uznaje za równoznaczne z wniesieniem pisma procesowego do danego sądu jedynie złożenie takiego pisma w placówce pocztowej jednego operatora wyznaczonego do świadczenia usługi powszechnej i to bez obiektywnego uzasadnienia opartego na względach porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego.

Z tych powodów Sąd podziela też zapatrywanie wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 września 2017 r., sygn. II OSK 56/16, że określony w art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. termin na wniesienie podania jest zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w placówce operatora świadczącego powszechne usługi pocztowe w Państwie Członkowskim.

Tym samym w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nadanie zażalenia przez stronę skarżącą w [...] placówce pocztowej z zachowaniem siedmiodniowego terminu od daty doręczenia postanowienia - należy uznać za wniesione w terminie. Nie zachodziły wobec tego podstawy do wydania na mocy art. 134 K.pa. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Obowiązkiem organu było jego merytoryczne rozpoznanie.

Abstrahując od powyższego, zaznaczyć też trzeba, że z lektury akt administracyjnych wynika, iż postanowienie z dnia 7.08.2017 r. nie zawierało pouczenia o treści art. 57 § 5 pkt 2 oraz 3 K.p.a. Można zatem przyjąć, iż doszło do nieprawidłowego (niewystarczającego) pouczenia strony skarżącej o sposobie wniesienia środka zaskarżenia tzn. zażalenia, albowiem organ posiadał wiedzę, że strona zamieszkuje na stałe za granicą, na terenie Unii Europejskiej. Nadto, strona skarżąca działa w sprawie samodzielnie, bez profesjonalnego pełnomocnika.

Według art. 9 K.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

W takiej sytuacji obowiązkiem organu było pouczenie strony o warunkach wniesienia zażalenia stosownie do treści art. 57 § 5 pkt 2 lub pkt 3 K.p.a. Tym bardziej jest to istotne, że ścisła, gramatyczna wykładnia tego przepisu prowadzić może w praktyce (co wystąpiło w niniejszej sprawie) do de facto skrócenia obowiązującego siedmiodniowego terminu do wniesienia zażalenia, gdyż dla zachowania tego terminu trzeba by było zażalenie w zagranicznej placówce pocztowej nadać w odpowiednio krótszym terminie (który nota bene trudno przewidzieć), by jego przekazanie przez placówkę pocztową operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej polskiemu operatorowi pocztowemu nastąpiło nie później niż siódmego dnia od daty doręczenia stronie postanowienia.

Zaniechanie obowiązku sformułowania wyczerpującego pouczenia stanowi naruszenie art. 9 i art. 112 K.p.a. Stosownie do art. 112 K.p.a. błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Generalnie brak wyczerpującego pouczenia uzasadnia z kolei przywrócenie terminu dla dokonania czynności procesowej. Jednakże w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide: postanowienie o sygn. II OZ 1206/17 z 26 października 2017 r.) skutkiem prawnym ochrony wynikającej z art. 112 K.p.a., w przypadku wniesienia spóźnionego środka zaskarżenia z powodu błędnego pouczenia, jest obowiązek wojewódzkiego sądu administracyjnego rozpatrywania go bez potrzeby wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu.

Z uwagi na powyższe i z racji naruszenia art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. oraz art. 134 K.p.a., Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stwierdził podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni powyżej poczynione uwagi.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 P.p.s.a. Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł.