Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1006/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-07-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Szef Służby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 223
journal: Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska (sprawozdawca), Janusz Walawski, Protokolant, referent stażysta Katarzyna Skurzyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2012 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na stopień służbowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości


UZASADNIENIE

Szef Służby Celnej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzją nr [...], utrzymał w mocy akt mianowania T. G. na stopień służbowy młodszego rewidenta celnego w korpusie podoficerów Służby Celnej wydany przez Dyrektora Izby Celnej w O. nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] listopada 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w O., działając na podstawie art. 223 ust. 1 i 5 oraz art. 115 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), mianował T. G. z dniem 30 listopada 2009 r. na stopień służbowy młodszego rewidenta celnego w korpusie podoficerów Służby Celnej.

Pozwem z dnia [...] kwietnia 2010 r. T. G. wystąpił przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej w O. do Sądu Rejonowego w E., wnosząc o uchylenie powyższego aktu mianowania.

Następnie pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. T. G. zwrócił się do Szefa Służby Celnej z odwołaniem od przedmiotowego aktu minowania, do którego dołączył wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia.

W odwołaniu T. G. zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 6 i art. 7 k.p.a. oraz bezpośrednio art. 7 Konstytucji RP, poprzez nieuwzględnienie przepisów prawa powszechnie obowiązującego, tj. art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej oraz wydanie decyzji bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Zarzucił też naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej poprzez nieprawidłową wykładnię w zakresie pojęcia "przed dniem wejścia w życie ustawy" oraz jego niezastosowanie przy rozstrzyganiu sprawy.

W uzasadnieniu odwołania wskazał, że w trakcie pełnienia służby zajmował następujące stanowiska służbowe związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników:

– kierownika zmiany od dnia [...] stycznia 2007 r. do [...] czerwca 2007 r.;

– kierownika referatu od dnia [...] lipca 2007 r. do dnia [...] grudnia 2008 r.

Odwołujący zarzucił organowi I instancji nieuwzględnienie przepisu prawa powszechnie obowiązującego w postaci art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej i rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o interpretacje Szefa Służby Celnej zawarte w pismach nr [...] oraz [...]. Wskazał, że przyjęta przez organ podstawa rozstrzygnięcia jest niedopuszczalna, albowiem podstawę decyzji stanowić mogą wyłącznie normy aktów prawa powszechnie obowiązującego, a nie akty wewnętrzne. Dyspozycja art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej została sformułowana w sposób dyskrecjonalny i nie dopuszcza możliwości pominięcia, przez organ określający stopnie służbowe, kryterium mianowania wskazanego w tym przepisie. Organ I instancji miał obowiązek ustalić, czy funkcjonariusz celny, przed dniem wejścia w życie ustawy, zajmował stanowisko służbowe związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi, organ ten winien dokonać mianowania funkcjonariusza na stopień w korpusie oficerów młodszych. Wskazał, że w jego przypadku mianowanie na stopień w korpusie oficerów młodszych było obligatoryjne, ponieważ przed dniem 31 października 2009 r., tj. przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej pełnił on obowiązki m. in. kierownika zmiany, które związane było z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników.

Postanowieniem z dnia [...] października 2010 r., sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w O. [...] przekazał sprawę z pozwu T. G. do rozpoznania Dyrektorowi Izby Celnej w O.

Następnie Szef Służby Celnej decyzją dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy akt mianowania Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] listopada 2009 r. w zakresie określenia korpusu.

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że art. 223 ust. 2 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej w przypadku T. G. nie mógł mieć zastosowania, bowiem dotyczy on funkcjonariusza, który spełniał wskazane w nim wymogi w okresie bezpośrednio poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, tj. dzień 31 października 2009 r. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika zaś jednoznacznie, że w dacie tej T. G. zajmował stanowisko młodszego kontrolera celnego i posiadał stopień służbowy młodszego rewidenta celnego. Stanowisko młodszego kontrolera celnego nie zostało natomiast zaliczone do kategorii stanowisk kierowniczych, o których mowa w art. 17 ust. 1 i ust. 13 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. Mając na względzie przepisy powołanego artykułu, mianowanie do korpusu oficerów młodszych Służby Celnej, o którym mowa w art. 223 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r., dotyczyło wyłącznie funkcjonariuszy zajmujących bądź wyższe stanowiska kierownicze, bądź stanowisko: kierownika zmiany, referatu, oddziału oraz naczelnika wydziału w izbie celnej. Również posiadany przez skarżącego stopień służbowy młodszego rewidenta celnego nie upoważniał do określenia stopnia w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. Wobec powyższego obowiązkiem Dyrektora Izby Celnej w O. było mianowanie odwołującego na stopień w korpusie podoficerów Służby Celnej - zgodnie z dyspozycją art. 223 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

Organ podkreślił także, że nie kwestionuje faktu zajmowania w przeszłości przez odwołującego stanowiska związanego z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników. Z akt osobowych T. G. wynika bowiem, iż w okresie od [...] stycznia 2007 r. do [...] czerwca 2007 r. pełnił obowiązki kierownika zmiany w Oddziale Celnym w G., natomiast w okresie od dnia [...] lipca 2007 r. do dnia [...] grudnia 2008 r. - obowiązki kierownika referatu w Oddziale Celnym w G. Jednak przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej mianowanie na stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej uzależnia od zajmowania, bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy, stanowiska związanego z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pełnienia obowiązków na tym stanowisku. W zaistniałej sytuacji, mając na uwadze, że we wskazanym okresie odwołujący zajmował stanowisko młodszego kontrolera celnego i posiadał stopień młodszego rewidenta celnego, przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy nie mógł mieć w jego przypadku zastosowania.

W ocenie Szefa Służby Celnej trudno zgodzić się z argumentacją odwołującego, że użyty w przepisie art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" powinien być rozumiany jako dowolny okres poprzedzający jej wejście w życie. Należy bowiem zwrócić uwagę, że przepis art. 223 ustawy umiejscowiony został w rozdziale 14 zatytułowanym "Przepisy przejściowe". Umiejscowienie ww. przepisu w tym, a nie innym rozdziale, oznacza, że jest to przepis regulujący wyłącznie takie sytuacje, które mogą pojawiać się na tle wprowadzania w życie nowych uregulowań. Powyższe znajduje potwierdzenie w zasadach techniki prawodawczej. Zgodnie bowiem z § 30 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", w przepisach przejściowych reguluje się wpływ nowej ustawy na stosunki powstałe pod działaniem ustawy albo ustaw dotychczasowych, a w szczególności rozstrzyga się w nich:

1. czy i w jakim zakresie utrzymuje się czasowo w mocy instytucje prawne zniesione przez nowe przepisy;

2. czy zachowuje się uprawnienia i obowiązki oraz kompetencje powstałe w czasie obowiązywania uchylanych albo wcześniej uchylonych przepisów oraz czy skuteczne są czynności dokonane w czasie obowiązywania tych przepisów; sprawy te reguluje się tylko w przypadku, gdy nie chce się zachować powstałych uprawnień, obowiązków lub kompetencji albo chce się je zmienić, albo też gdy chce się uznać dokonane czynności za bezskuteczne;

3. czy i w jakim zakresie stosuje się nowe przepisy do uprawnień i obowiązków oraz do czynności, o których mowa w pkt 2.

Powyższe wskazuje zatem w sposób jednoznaczny, że skoro przepis art. 223 został zamieszczony w przepisach przejściowych, a w analizowanej ustawie wprowadzono nowy katalog stopni służbowych o częściowo zmienionej nomenklaturze i ich gradację, oznacza to, iż ustawodawca tym przepisem dostosował stan zastany do gradacji stopni służbowych wprowadzonych nową ustawą o Służbie Celnej. Mianowanie na stopień służbowy na podstawie art. 223 generalnie miało na celu mianowanie na stopień odpowiadający dotychczasowej pozycji w hierarchii katalogu stopni służbowych, a tylko w ściśle określonych przypadkach, wskazanych w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy, stanowiło awans.

Szef Służby Celnej podkreślił, że odmienna interpretacja zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy" prowadziłaby zaś do skutków niedających się pogodzić z zasadami logiki. Na takie rozumienie tego wyrażenia wskazuje również jego wykładnia językowa. Należy bowiem zwrócić uwagę, że gdyby uznać, iż przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, odnosi się do stanu istniejącego w dowolnym czasie przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, a nie wyłącznie do stanu bezpośrednio poprzedzającego ten dzień, doszłoby do wypaczenia sensu tej regulacji i prowadziłoby do rozwiązań, które nie dają się pogodzić z zasadami logiki, zważywszy, że jedną z zasad wykładni prawa jest założenie racjonalności prawodawcy. Wskazał także, iż idąc tokiem rozumowania odwołującego się i odnosząc zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" do dowolnego okresu istniejącego przed dniem 31 października 2009 r., do korpusu oficerów młodszych Służby Celnej winien być również mianowany funkcjonariusz, który jeszcze pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy o Służbie Celnej z dnia 24 lipca 1999 r. pozbawiony został stanowiska kierowniczego z uwagi na orzeczenie kary dyscyplinarnej w postaci przeniesienia na niższe stanowisko służbowe lub zakazu zajmowania stanowisk kierowniczych przez 2 lata.

Organ podkreślił jednocześnie, że przywołane przez skarżącego orzeczenia dotyczące interpretacji użytego w ustawie zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy" wydane zostały w odniesieniu do spraw, w których występowały zupełnie inne okoliczności faktyczne i prawne niż w niniejszej sprawie, z tych względów brak jest uzasadnienia do przyjęcia analogicznej interpretacji tego określenia w odniesieniu do ustawy o Służbie Celnej.

T. G. w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucił wskazanej wyżej decyzji Szefa Służby Celnej naruszenie przepisu prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, na skutek jego błędnej wykładni w zakresie pojęcia "...przed dniem wejścia w życie ustawy: zajmował stanowisko ..." oraz jego niezastosowanie przy rozstrzygnięciu sprawy.

W związku z powyższym, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniósł, iż kwestią zasadniczą w niniejszej sprawie jest wykładnia użytego w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej pojęcia "...przed dniem wejścia w życie ustawy: zajmował stanowisko....". Skarżący zaznaczył, że w działaniach organów administracji publicznej wykładnia językowa powinna odgrywać rolę podstawową. Dokonując zaś wykładni językowej tekstu prawa administracyjnego, należy przypisać mu takie znaczenie, jakie ma on w języku potocznym, chyba że ważne względy przemawiają za odstąpieniem od tego znaczenia.

W ocenie skarżącego treść przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, w świetle jego wykładni gramatycznej, nie może tworzyć przesłanki warunkującej istnienie podstawy do mianowania na stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej poprzez wskazanie konieczności zaistnienia wskazanej przesłanki tylko w dniu wejścia w życie ww. ustawy, to jest na dzień 31 października 2009 r. Skarżący podniósł także, że treść innych przepisów ww. ustawy nie daje podstaw do twierdzenia, że ustawodawca nadał wyrażeniu "... przed dniem wejścia w życie ustawy..." użytemu w przepisie art. 223 ust. 3 pkt 2 inne znaczenie prawne, niż jego znaczenie wynikające z powszechnego rozumienia.

Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego skarżący podkreślił, iż zakreślenie kryteriów czasowych w przepisach prawa powinno być jednoznacznie wskazane w treści danego aktu, zatem jeżeli przepis mówi jedynie o okresie "przed dniem wejścia w życie ustawy", to chodzi w nim o każdy przedział czasowy poprzedzający tę datę. Jego zdaniem wykładnia pojęcia "przed dniem wejścia w życie ustawy", dokonana przez organ, oznacza natomiast stworzenie pozaustawowego kryterium nakazującego okres przed wejściem w życie ustawy traktować wyłącznie jako okres trwający w dniu jej wejścia w życie lub też, jak określa to w sposób niedookreślony organ II instancji, jako okres trwający w czasie bezpośrednio poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy.

Skarżący zarzucił, że organ nie przeprowadził wykładni językowej spornego przepisu, lecz podjął jedynie próbę jego wykładni celowościowej. Przytoczone argumenty wykładni celowościowej, w ocenie skarżącego, nie stanowią jednak podstawy do przyjęcia wskazanego przez organ II instancji znaczenia tego przepisu. Powołane przez organ II instancji argumenty nie przedstawiają bowiem okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od zasady interpretowania znaczenia wskazanego przepisu zgodnie ze znaczeniem nadanym mu w języku potocznym.

W konkluzji skarżący podniósł, iż skoro ustawodawca nie ograniczył zakresu czasowego przesłanki zajmowania stanowiska, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnienia obowiązków na tym stanowisku jedynie do dnia 31 października 2009 r., to mając na uwadze, iż przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej pełnił on obowiązki kierownika zmiany oraz kierownika referatu, należy stwierdzić, że spełnił przesłanki z art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy. W związku z tym, decyzja Szefa Służby Celnej oraz poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Izby Celnej w O. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na niezastosowaniu w sprawie powołanego przepisu ustawy o Służbie Celnej, które to naruszenie w oczywisty sposób miało wpływ na wynik przedmiotowej sprawy.

Szef Służby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2011 r., stanowiącym replikę na odpowiedź na skargę, skarżący podtrzymał zarzuty postawione w skardze.

Wyrokiem z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 541/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. G.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podzielił stanowisko organu odnośnie sposobu wykładni art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy o Służbie Celnej. Sąd podniósł, iż wykładnia językowa tego przepisu jest niejednoznaczna, stąd też należy odwołać się do wykładni systemowej oraz celowościowej. Za prawidłowe Sąd uznał stanowisko organu, zgodnie z którym art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej dotyczy jedynie funkcjonariuszy celnych, którzy bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy zajmowali stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnili obowiązki na takim stanowisku.

W wyniku wniesionej skargi kasacyjnej przez T. G. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 1685/11 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej jest chybiony, gdyż Sąd I instancji prawidłowo zinterpretował i właściwe zastosował tę normę.

Za częściowo uzasadnione Naczelny Sąd Administracyjny uznał natomiast zarzuty o charakterze procesowym, tj. zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a., poprzez oddalenie skargi na decyzję Szefa Służby Celnej, która nie rozstrzygała o całości sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w myśl art. 188 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, w przypadku wydania decyzji o przeniesieniu, powierzeniu pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, przeniesieniu na niższe stanowisko bądź zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych, funkcjonariusz może, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stosownie zaś do ust. 2 art. 188 ustawy w przypadku wydania decyzji o zwolnieniu ze służby, funkcjonariusz może, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, złożyć odwołanie do Szefa Służby Celnej.

Powyższa regulacja prawna nie wymienia rozstrzygnięcia w sprawie mianowania na stopień służbowy w określonym korpusie w trybie art. 223 ust. 2 - 6. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego niewątpliwie mianowanie to ma istotne znaczenie dla stosunku służbowego funkcjonariusza, prowadzi bowiem w drodze jednostronnego rozstrzygnięcia organu administracji do zmiany jego dotychczasowej treści. Wywołuje skutki dotykające bezpośrednio praw i obowiązków funkcjonariusza celnego, wyrażające się np. w możliwości awansu, czy obowiązku odbywania szkoleń i składania egzaminów. Te cechy mianowania funkcjonariusza celnego na stopień służbowy w określonym korpusie stanowią o tym, iż mianowanie to jest decyzją administracyjną, modyfikującą w istotny sposób stosunek służbowy funkcjonariusza, gdyż w istocie prowadzi ono do przeniesienia funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe w rozumieniu art. 188 § 1 ustawy o Służbie Celnej. Rozstrzygnięcie w zakresie mianowania funkcjonariusza na stopień służbowy w określonym korpusie na podstawie art. 223 ust. 3 pkt. 2 ustawy o Służbie Celnej podlega więc kontroli sądowoadministracyjnej w pełnym zakresie (również co do stopnia służbowego), jako że stanowi jedną decyzję administracyjną.

W świetle powyższych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, iż zarówno Szef Służby Celnej, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie ocenili decyzji w zakresie mianowania skarżącego na stopień służbowy w danym korpusie, co stanowi uchybienie mogące mieć wpływ na wynik sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając ponownie sprawę zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

W myśl zaś art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z kolei z art. 190 ww. ustawy – sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W ocenie Sądu, skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych względów niż zarzuty podniesione w skardze.

Stosownie do treści art. 223 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), która weszła w życie z dniem 31 października 2009 r., na kierownika urzędu został nałożony obowiązek dokonania w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie ustawy, mianowań funkcjonariuszy na stopnie służbowe.

Powołana ustawa wprowadziła m.in. zmianę nazw stopni służbowych funkcjonariuszy i – co jest nowością – pogrupowała je w określone korpusy, wymienione w przepisie art. 115 ust. 1 ww. ustawy.

Zgodnie z jego treścią, w Służbie Celnej obowiązują następujące korpusy i stopnie służbowe:

1. korpus szeregowych Służby Celnej:

a. aplikant celny,

b. starszy aplikant celny;

2. korpus podoficerów Służby Celnej:

a. młodszy rewident celny,

b. rewident celny,

c. starszy rewident celny,

d. młodszy rachmistrz celny,

e. rachmistrz celny,

f. starszy rachmistrz celny;

3. korpus aspirantów Służby Celnej:

a. młodszy aspirant celny,

b. aspirant celny,

c. starszy aspirant celny;

4. korpus oficerów młodszych Służby Celnej:

a. podkomisarz celny,

b. komisarz celny,

c. nadkomisarz celny;

5. korpus oficerów starszych Służby Celnej:

a. podinspektor celny,

b. młodszy inspektor celny,

c. inspektor celny;

6. korpus generałów Służby Celnej:

a. nadinspektor celny,

b. generał Służby Celnej.

Mechanizm przypisywania funkcjonariuszom celnym stopni w poszczególnych korpusach uregulowany został przepisem art. 223 ust. 2-6 ustawy, w świetle którego zadaniem organu było przyporządkowanie danego funkcjonariusza, który w dniu wejścia w życie ustawy pełnił służbę w Służbie Celnej, do właściwego korpusu precyzyjnie wskazanego w ustawie w zależności od dotychczasowego stopnia lub zajmowanego stanowiska bądź pełnionych obowiązków.

Należy podkreślić, że akt mianowania T. G. przez Dyrektora Izby Celnej w O. dotyczył właśnie mianowania na stopień służbowy w korpusie, a więc zawierał jedno rozstrzygnięcie obejmujące zarówno stopień, jak i korpus, co wynika wprost z samego aktu mianowania oraz przepisów ustawy o Służbie Celnej, w tym w szczególności z powołanego art. 115 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. Oznacza to, że mianowanie na jeden ze stopni służbowych w określonym korpusie stanowi w sensie materialnym jedną sprawę administracyjną, załatwianą w drodze jednego rozstrzygnięcia, co potwierdza również analiza art. 223 ust. 2-6 ustawy.

Powyższa uwaga odnosić się musi także do zaskarżonej decyzji Szefa Służby Celnej, utrzymującej w mocy akt mianowania, lecz wyłącznie w zakresie określenia korpusu, a więc nierozstrzygającej o całości sprawy. Tymczasem skarżący, kwestionując korpus, zakwestionował tym samym stopień służbowy. Organ odwoławczy do tej kwestii w ogóle się natomiast nie odniósł.

Należy zauważyć, że stosownie do treści art. 188 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, w przypadku wydania decyzji o przeniesieniu, powierzeniu pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, przeniesieniu na niższe stanowisko bądź zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych, funkcjonariusz może, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stosownie zaś do ust. 2 art. 188 ustawy, w przypadku wydania decyzji o zwolnieniu ze służby, funkcjonariusz może, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, złożyć odwołanie do Szefa Służby Celnej.

Wprawdzie przepis art. 188 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Służbie Celnej nie wymienia rozstrzygnięcia w sprawie mianowania na stopień służbowy w danym korpusie jako decyzji, od której przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy bądź odwołanie, tym nie mniej nie można nie dostrzec wagi mianowania dla stosunku służbowego funkcjonariusza celnego. Niewątpliwie prowadzi ono bowiem w drodze jednostronnego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej do zmiany jego dotychczasowej treści. Ponadto wywołuje daleko idące skutki w sferze praw i obowiązków funkcjonariusza, wyrażające się m.in. w możliwości awansu, czy też obowiązku odbycia określonych szkoleń.

Te cechy mianowania funkcjonariusza celnego na stopień służbowy w określonym korpusie stanowią o tym, iż mianowanie to jest decyzją administracyjną, modyfikującą w istotny sposób stosunek służbowy funkcjonariusza, gdyż w istocie prowadzi ono do przeniesienia funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe w rozumieniu art. 188 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej.

Z tej przyczyny rozstrzygnięcie takie, wydane na podstawie art. 223 ust. 2-6 ustawy o Służbie Celnej, podlega kontroli sądowoadministracyjnej w pełnym zakresie – tak odnośnie korpusu, jak i stopnia służbowego – jako że stanowi jedną decyzję administracyjną.

Tym samym Szef Służby Celnej, ograniczając się w swoim rozstrzygnięciu do kwestii korpusu, naruszył przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co pociąga za sobą konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Nie zasługuje natomiast na uwzględnienie podniesiony w skardze zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej poprzez jego błędną wykładnię w zakresie pojęcia "przed dniem wejścia w życie ustawy" oraz niezastosowanie w sprawie.

Powołany przepis stanowi, że funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku oraz pełnił służbę w służbie stałej w stopniu innym niż wymieniony w pkt 1 i w ust. 2 – określa się stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

Należy zgodzić się z organem, że już samo umiejscowienie tego przepisu w rozdziale 14 zatytułowanym "Przepisu przejściowe" wskazuje, iż ma on charakter przepisu regulującego wyłącznie takie sytuacje, które mogą pojawiać się na tle wprowadzania w życie nowej regulacji. Zgodnie bowiem z § 30 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", w przepisach przejściowych reguluje się wpływ nowej ustawy na stosunki pozostałe pod działaniem ustawy albo ustaw dotychczasowych.

Generalnie ich rolą jest więc uporządkowanie zastanych w dniu wejścia w życie nowej ustawy stosunków prawnych i wprowadzenie ich pod rządy nowego aktu prawnego, w szczególności określenie sposobu i trybu załatwienia spraw niedokończonych dotąd, ewentualnie utrzymanie dotychczasowych instytucji prawnych zniesionych przez nowe przepisy, zachowanie uprawnień i obowiązków oraz utrzymanie w mocy dotychczasowych przepisów wykonawczych.

Trafnie zatem zauważa organ, że skoro przepis art. 223 został zamieszczony w przepisach przejściowych, a w analizowanej ustawie wprowadzono nowy katalog stopni służbowych w częściowo zmienionej nomenklaturze i ich gradację, to ustawodawca dostosował nim stan zastany do stopni służbowych wprowadzonych nową ustawą o Służbie Celnej. Nie chodziło zatem o odniesienie się do sytuacji mającej miejsce wcześniej, gdyż oznaczałoby to niedostosowanie, czy transponowanie stopni na zasadzie równoważności, lecz w istocie awansowanie.

W ocenie Sądu, trzeba też mieć na względzie systematykę i przepisy analizowanej ustawy, gdyż interpretacja zależna jest każdorazowo od specyfiki konkretnej regulacji prawnej.

W przepisie art. 222 ust. 1 ustawy ustawodawca zawarł regułę, zgodnie z którą funkcjonariusze, pełniący służbę w dniu wejścia w życie nowej ustawy, stają się funkcjonariuszami w jej rozumieniu. Przepis ten jest jednak przepisem nadrzędnym w tej części ustawy, natomiast dalsze przepisy są jego konsekwencją i mają na celu uszczegółowienie treści nowych stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych. Użycie zwrotu "w dniu wejścia w życie ustawy" w przepisie 223 nie miałoby natomiast uzasadnienia, skoro w tej dacie wykreowany już został stosunek służbowy o nowej treści, stąd też mógł on obejmować tylko stany sprzed tej daty.

Zasadnie zatem w odniesieniu do skarżącego, który przed dniem wejścia w życie ustawy, w rozumieniu wyżej wskazanym, zajmował stanowisko młodszego kontrolera celnego i posiadał stopień służbowy młodszego rewidenta celnego, zastosowano przepis art. 223 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 152 powołanej ustawy.