Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1546/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 24a ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 520
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.
article: art. 97 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: § 55, § 56 ust. 1, § 36
journal: Dz.U. 2015 poz 542
law: Rozporzadzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Marcin Kamiński Protokolant sekretarz sądowy Filip Róg po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi J. P. i Ł. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...];


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (WINGiK) po rozpoznaniu zażaleń W. D. oraz J. P. i Ł. P. na postanowienie Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego utrzymał je w mocy. W podstawie prawnej swojego rozstrzygnięcia WINGiK powołał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520 ze zm.), określanej w dalszej części jako "P.g.i.k.".

Organy orzekały mając na uwadze następujące okoliczności.

Ewidencja gruntów wsi H. została założona w 1969 r. w oparciu o przeprowadzony na gruncie pomiar bezpośredni. Podczas opracowania mapy ewidencyjnej w skali 1: 2880 na pierworysie tej mapy nie został skartowany jeden punkt poligonowy (nr 4), w związku z czym nie zostały wykazane dane pomiarowe ze szkicu polowego nr 1, pomierzone na bokach poligonowych 3-4 i 4-5. Stan wykazany w operacie ewidencyjnym nie był więc zgodny ze stanem faktycznym na gruncie. Obliczona graficznie powierzchnia działki nr 1120 wynosiła 1,47 ha i taka została wykazana w operacie ewidencyjnym. Na podstawie decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] – Wydział Rolnictwa i Leśnictwa z dnia [...] listopada 1970 r. nr [...] właścicielem wskazanej działki o podanej powierzchni stała się A. P. W 1991 r. na zlecenie wyżej wymienionej uprawniony geodeta dokonał podziału działki nr 1120 na działki nr 1120/1, 1120/2 i 1120/3, zaś ta ostatnia działka podzieliła się na działki nr 1120/4, 1120/5 i 1120/6. Z treści protokołu ustalenia granic działki nr 1120 wynika, że wydzielona działka nr 1120/3 ogrodzona jest ze wszystkich stron siatką metalową na słupach zabetonowanych i od strony północnej graniczy z drogą wojewódzką. Dla działki nr 1120/1 o pow. 0,19 ha założona została księga wieczysta (nr [...]), w której własność tej nieruchomości została ujawniona na rzecz J. P. Istniejący na gruncie stan użytkowania działki nr 1120/1 nie jest zgodny ze stanem wykazanym na mapie ewidencyjnej sprzed modernizacji. W 1997 r. podczas założenia mapy zasadniczej dla wsi H. pomiarem na gruncie objęte zostały granice działek położonych w terenach zabudowanych, w tym działka nr 1120. Ustalenia granicy tej działki z działką nr 1086/1stanowiącą drogę powiatową dokonano w obecności A. P. W latach 2008 – 2009 przeprowadzona została modernizacja ewidencji gruntów i budynków, w trakcie której działka nr 1120/1 o pow. 0,19 ha została wykazana w części opisowej operatu ewidencyjnego na rzecz J. P., natomiast na opracowanej podczas modernizacji mapie ewidencyjnej brak jest działki o takim numerze. W trakcie prowadzonej modernizacji J. P. zgłosił zarzuty do danych ewidencyjnych działki nr 1120/1, domagając się wykazania w operacie ewidencyjnym jej granic i powierzchni zgodnie z dotychczasową ewidencją tj. mapą ewidencyjną w skali 1:2880 oraz księgą wieczystą.

W związku ze stwierdzoną rozbieżnością pomiędzy mapą ewidencyjną sprzed modernizacji a stanem na gruncie Wójt Gminy [...], na wniosek Zarządu Powiatu [...], postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. nr [...] wszczął postępowanie rozgraniczeniowe w celu ustalenia granic działki nr 1086/1 (własność Powiatu [...]) z działkami nr 457, 458/1, 458/2, 459, 460, 1092, 1119, 1123, 1120/1 i 1121, położonymi w obrębie [...]. Pomiędzy właścicielami działek nr 1120/1 i 1121 a właścicielem działki nr 1086/1 istnieje spór co do przebiegu granicy. Wobec powyższego, postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. Wójt Gminy [...] wyłączył część postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości (dotyczącą ustalenia granicy działki nr 1086/1 z działkami nr 1092, 1121, 1120/1 i 1119) do odrębnego postępowania. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], a skarga na to ostatnie rozstrzygnięcie została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 1372/15.

W ocenie Starosty [...], dla rozstrzygnięcia sprawy zarzutów do danych ewidencyjnych działki nr 1120/1 niezbędne jest jednoznaczne i niebudzące wątpliwości ustalenie przebiegu granicy tej działki z działką drogową nr 1086/1. Kwestia jednoznacznego ustalenia granic nieruchomości jest zatem, zdaniem organu I instancji, zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Z tej przyczyny Starosta [...], postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. zawiesił przedmiotowe postępowanie.

Zażalenia na powyższe postanowienie złożyli W. D. oraz J. P. i Ł. P. W. D. zażądał stwierdzenia nieważności tego rozstrzygnięcia i bezzwłocznego wykazania granic działek wynikających z mapy ewidencyjnej sprzed modernizacji (przyjętej do ODGiK w 1968 r.) oraz powierzchni działki wynikającej z tych granic tak na nowej mapie ewidencyjnej, jak i w rejestrze gruntów.

J. P. i Ł. P. podnieśli zaś, że nie ma potrzeby ustalania przebiegu granic działki nr 1120/1 na nowo. Należy go zaś bezwzględnie wykazać z mapy ewidencyjnej sprzed modernizacji.

WINGiK, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. Zdaniem organu II instancji, wobec stwierdzonego w operacie ewidencyjnym oczywistego błędu związanego ze sztuką geodezyjną oraz istniejącego sporu o zasięg własności, a także toczącego się postępowania o rozgraniczenie nieruchomości oraz spisanych w tym postępowaniu protokołów granicznych z pozostałymi uczestnikami, zawieszenie postępowania w sprawie jest zasadne. Postępowanie rozgraniczeniowe wykaże bowiem jednoznacznie, czy na gruncie istnieje działka nr 1120/1 i jaki jest przebieg jej granicy z drogą powiatową (działka nr 1086/1).

J. P. i Ł. P. zakwestionowali powyższe postanowienie, składając na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, w której wnieśli o jego uchylenie wraz z poprzedzającym go postanowieniem organu I instancji. W ich ocenie, sprawa nie wymaga rozgraniczenia, a wznowienia granic z mapy ewidencyjnej z 1968 r. Granice działek, których dotyczy sprawa są zgodne z przedwojennym i powojennym katastrem – mapą katastralną i mapą ewidencyjną obowiązującą od 1968 r.; potwierdzają je również mapy – uzupełniająca i z projektem podziału działki nr 1120. Nie może być mowy o istnieniu jakiegoś błędu kreślarskiego w sytuacji istnienia spreparowanego i nierzetelnego materiału.

W odpowiedzi na skargę WINGiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", postanowienia, na które służy zażalenie podlegają kontroli sądu administracyjnego. Kontrola ta odbywa się pod kątem zgodności rozstrzygnięcia z prawem, o czym stanowi z kolei art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.). Tylko naruszenie prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy może stanowić podstawę do uchylenia skarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.). Natomiast stwierdzenie przyczyn określonych w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach obliguje do stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Analiza niniejszej sprawy w wyżej wskazanych granicach doprowadziła do konkluzji o naruszeniu przez organy obydwu instancji zastosowanego w sprawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w powiązaniu z istotnymi dla tej sprawy regulacjami materialnoprawnymi zawartymi zarówno w P.g.i.k., jak i w wydanym na jej podstawie rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r. poz. 1034), określanego dalej jako "r.e.g.i.b."

Działając na podstawie art. 24a ust. 2 P.g.i.k., Starosta [...] poinformował o rozpoczęciu prac geodezyjnych mających na celu modernizację ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego H. wchodzącego w skład jednostki ewidencyjnej J. W trakcie przedmiotowej modernizacji tj. w piśmie z dnia 23 grudnia 2009 r. J. P. zgłosił zarzuty, żądając pozostawienia granic i powierzchni należącej do niego działki nr ew. 1120/1 w zgodzie z dotychczasową ewidencją gruntów oraz księgą wieczystą. Prowadząc postępowanie w przedmiocie tych zarzutów Starosta uznał, że przy opracowywaniu pierworysu mapy ewidencyjnej w skali 1:2880 popełniony został oczywisty błąd polegający na tym, że nie zostały skartowane dane ze szkicu polowego nr 1, pomierzone na boku poligonowym 3-4, 4-5. Powyższe skutkowało błędnym wykazaniem na pierworysie mapy ewidencyjnej przebiegu granicy między działką nr 1120 a drogą publiczną – działka nr ew. 1086, która została wykreślona po granicy katastralnej. Błąd ten miał wpływ na obliczoną metodą graficzną powierzchnię działki nr ew. 1120, wynoszącą 1,47 ha. W części opisowej projektu operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu H. wykazano na rzecz J. P. działkę nr 1120/1 o pow. 0,19 ha (powstałą wskutek podziału w 1991 r. działki nr ew. 1120). Nie wykazano jej natomiast w części graficznej, ponieważ nie istnieje ona w terenie.

Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] Starosta [...] odrzucił zarzuty J. P., orzekając równocześnie o aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu H. poprzez ujawnienie działki nr 1120/1 w części graficznej operatu opisowo-kartograficznego obrębu H. oraz wpisanie nowej powierzchni tj. 0,04 ha i oznaczenie jej jako dr. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania decyzją WNGiK z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] r. celem dokonania analizy opracowania w postaci operatu geodezyjnego z założenia mapy zasadniczej z 1997 r. nr [...].

Po zwrocie akt sprawy Starosta [...], postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r., zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie zgłoszonych zarzutów do danych ewidencyjnych działki nr 1120/1 położonej w obrębie H. W motywach rozstrzygnięcia organ powołał się na fakt toczenia się postępowania rozgraniczeniowego działki nr 1086/1 stanowiącej własność Powiatu [...] z działkami sąsiednimi, w tym z działką nr 1120/1, które to postępowanie jest wynikiem stwierdzonej rozbieżności pomiędzy mapą ewidencyjną sprzed modernizacji a stanem na gruncie. Zdaniem Starosty, jednoznaczne i nie budzące wątpliwości ustalenie przebiegu powyższej granicy niezbędne jest do rozstrzygnięcia w sprawie zgłoszonych przez J. P. zarzutów. Stanowisko to podzielił organ wyższej instancji, który postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. Organ uznał, że wobec istniejącego sporu o zasięg własności, a także toczącego się postępowania o rozgraniczenie nieruchomości, zawieszenie postępowania w sprawie zarzutów jest zasadne.

Sąd w składzie niniejszym nie zgadza się z powyższym. Wskazać należy, że ewidencja gruntów i budynków (kataster) to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami (art. 2 pkt 8 P.g.i.k.). Prowadzona jest ona przez starostę (art. 22 ust. 1 P.g.i.k.) Zakres zawartych w niej informacji określa art. 20 P.g.i.k. Z kolei art. 24 ust. 1 P.g.i.k. stanowi, że dane, o których mowa w art. 20 ust. 1 i ust. 2 zawiera operat ewidencyjny, który składa się z: bazy danych, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, prowadzonej za pomocą systemu teleinformatycznego zapewniającego w szczególności: odpowiednio zabezpieczone przechowywanie danych i ich aktualizację, udostępnianie oraz wspólne korzystanie z danych na zasadach określonych w przepisach o infrastrukturze informacji przestrzennej, wizualizację danych w formie rejestrów, kartotek i wykazów oraz mapy ewidencyjnej, a także udostępnianie zainteresowanym wypisów z tych rejestrów, kartotek i wykazów oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej (pkt 1 lit. a-c) oraz zbioru dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych (pkt 2).

Źródłami danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji są: materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym (pkt 1); wyniki pomiarów fotogrametrycznych (pkt 2); wyniki terenowych pomiarów geodezyjnych (pkt 3); dane zawarte w innych ewidencjach i rejestrach, prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów przez: sądy, organy administracji publicznej oraz państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne (pkt 4); dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez zainteresowane osoby, organy i jednostki organizacyjne (pkt 5); dane zawarte w dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej (pkt 6); wyniki oględzin (pkt 7).

Z uwagi na to, że zadaniem prowadzącego ewidencję gruntów i budynków starosty jest utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2 r.e.g.i.b.), starosta obowiązany jest do aktualizacji operatu, która następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (45 ust. 1 r.e.g.i.b.). Aktualizacja następuje bądź z urzędu (art. 24 ust. 2a pkt 1 P.g.i.k.) bądź na wniosek podmiotów, których dane w świetle art. 20 ust. 1 i ust. 2 podlegają wpisaniu do ewidencji (art. 24 ust. 2a pkt 2 P.g.i.k.). Podstawą wpisu nowych danych są przepisy prawa i dokumenty wymienione w art. 24 ust. 2a pkt 1, ust. 2b P.g.i.k.

W świetle art. 24a ust. 1 P.g.i.k., starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych. Sporządza wówczas projekt operatu opisowo-kartograficznego, który zgodnie z art. 2 pkt 8a P.g.i.k. stanowi bazę danych ewidencyjnych, utworzoną z wykorzystaniem wyników prac geodezyjnych wykonanych w procesie modernizacji ewidencji gruntów i budynków, oraz utworzone na podstawie danych tej bazy rejestry, kartoteki oraz mapę ewidencyjną. Projekt wskazanego operatu podlega wyłożeniu do wglądu zainteresowanych podmiotów, po czym każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych (art. 24a ust. 4, ust. 6 P.g.i.k.). Po upływie określonych ustawą terminów, dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków (art. 24a ust. 8 P.g.i.k.), a każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może zgłaszać zarzuty (art. 24a ust. 9 P.g.i.k.).

Wedle § 55 r.e.g.i.b., modernizacja ewidencji to zespół działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych podejmowanych przez starostę w celu: uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia (pkt 1); modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu (pkt 2). Zgodnie natomiast z § 56 ust. 1 r.e.g.i.b., przy wykonywaniu modernizacji ewidencji gruntów i budynków przepisy rozdziału 2 (zatytułowanego: "Zakładanie ewidencji gruntów i budynków"), z wyłączeniem § 34, 40, 41, 42 i 43, stosuje się odpowiednio.

Dla niniejszej sprawy istotne znaczenie ma § 36 r.e.g.i.b., według którego przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: w postępowaniu rozgraniczeniowym (pkt 1); w celu podziału nieruchomości (pkt 2); w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów (pkt 3); w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości (pkt 4); na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej (pkt 5); przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków (pkt 6); przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji (pkt 7); w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych (pkt 8).

Należy jeszcze podkreślić, że już z samej istoty ewidencji wynika, że ma ona charakter rejestrowy, przy czym dotyczy to zarówno jej założenia, jak też i późniejszej aktualizacji, w tym modernizacji. Wprowadzane zmiany są więc wtórne wobec zdarzeń prawnych, z których wynikają. Inaczej mówiąc, wpisy w niej jako deklaratoryjne nie kształtują nowego stanu prawnego, lecz jedynie potwierdzają istniejący stan prawny, przy czym procedura dokonywania zmian jest sformalizowana w zakresie wskazania dokumentów mogących stanowić podstawę zmienianego wpisu.

Niewątpliwym jest, że w sprawie niniejszej występuje spór graniczny o zasięg własności, czego dowodem jest toczące się postępowanie rozgraniczeniowe działek nr 1086/1 i nr 1120/1. Ewidencja, jak już wyżej zaznaczono, jest specjalnym zbiorem informacji o gruntach, pełniącym funkcje informacyjno-techniczne; nie rozstrzyga sporów o prawo, jak też nie nadaje i nie ujmuje praw. Oznacza to, że wszelkie spory w tym zakresie winny zostać załatwione w stosownych, przewidzianych w tym zakresie przez ustawodawcę postępowaniach "zewnętrznych" tj. toczących się przed innymi podmiotami (sądami, organami). Dopiero w oparciu o wynik ich pracy w postaci odpowiedniej decyzji czy orzeczenia możliwe jest wprowadzenie stosownych zmian do ewidencji w celu jej aktualizacji.

Podkreślenia wymaga, że działka nr 1120/1, w stosunku do której powierzchni i granic zarzuty zgłosił skarżący J. P. ujęta jest jedynie w części opisowej operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu H. Nie ma jej natomiast w części graficznej, jako że nie występuje ona w terenie. W takiej sytuacji oczywistym wydaje się, że pierwszą czynnością, którą należy w takiej sytuacji podjąć jest naniesienie wspomnianej działki na mapę w granicach wynikających z dostępnych Staroście danych. Dopiero, gdy powyższe nastąpi, możliwym będzie prowadzenie postępowania rozgraniczeniowego. Uzyskane zaś w wyniku tego ostatniego dokumenty będą mogły stanowić – w myśl § 36 r.e.g.i.b. - podstawę wprowadzenia do ewidencji prawidłowego przebiegu spornych granic. Należy zgodzić się z tym, iż w ramach czynności modernizacyjnych dopuszczalna jest co do zasady modyfikacja danych odnoszących się do granic ewidencyjnych jako danych ewidencyjnych dotyczących działki ewidencyjnej, ujawnionych w ewidencji (§ 28 ust. 1 pkt 1, § 60 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 r.e.g.i.b.). Możliwe jest to wówczas, gdy organ (starosta) dysponuje wystarczającymi danymi (wynikającymi z określonych ustawą dokumentów) do wprowadzenia odpowiednich zmian. W sprawie niniejszej jednak – jak to już wyżej zaznaczono – pierwszeństwo winno mieć "umieszczenie" działki nr 1120/1 w części kartograficznej operatu ewidencyjnego, po to, by przeprowadzone postępowanie rozgraniczeniowe mogło następnie ujawnić prawidłowe jej granice, które podlegałyby wówczas wpisaniu do ewidencji.

Wyrażając wskazane stanowisko Sąd miał na względzie wyrok tut. Sądu zapadły w sprawie oznaczonej sygn. akt II SA/Rz 827/15. Dotyczyła ona zarzutów zgłoszonych przez J. P. do kilku działek ewidencyjnych, w tym m. in. do działki nr 1120/1. Organy w tamtym postępowaniu nie rozpoznały zarzutów dotyczących tej działki podnosząc, że kwestia ta jest przedmiotem odrębnego postępowania. Jak jednak wskazał Sąd w cyt. wyroku, de facto organy dokonały niedopuszczalnej operacji wykreślenia z ewidencji przedmiotowej działki w toku modernizacji i działka ta jest nadal ujawniona w części opisowej operatu ewidencji gruntów, zaś usunięto ją z części kartograficznej. Sąd podkreślił, ustosunkowując się do stanowiska organów, że istniejący spór graniczny nie jest przeszkodą do ujawnienia działki w modernizowanym operacie. Należy wówczas wykazać przebieg spornych granic na podstawie danych ewidencji gruntów z zasobu, czy też pomiarów na gruncie. Sąd podniósł, że przyjęcie w zmodernizowanej ewidencji wspólnej granicy między działką nr 1086/1 a działką nr 1120/6, a nie jak dotychczas działką nr 1120/1 oznacza złamanie podstawowej zasady, że ewidencja to rejestr, który dokumentuje istniejący stan gruntów na podstawie innych zdarzeń prawnych, ma charakter deklaratoryjny, a wpis nie tworzy w niej praw podmiotowych. Sąd wskazał także, iż usuwając działkę nr 1120/1 z ewidencji i ustalając na skutek zarzutów J. P. kontrolowanymi w tej sprawie decyzjami wspólną granicę działki nr 1086/1 z działką nr 1120/6 organy rozpoznały zarzuty J. P. negatywnie. Tymczasem bez wyjaśnienia, co się stało z działką nr 1120/1 nie mogły one skutecznie stwierdzić, że północna granica działki nr 1120/6 przebiega w miejscu wskazanym przez nie w kontrolowanych decyzjach. Starosta [...] i WNGiK byli niewątpliwie związani treścią powyższego orzeczenia, a to z mocy art. 153 P.p.s.a. Przepis ten stanowi bowiem, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Oddziaływanie wydanego w danej sprawie orzeczenia jest szczególnie widoczne w przypadku, gdy ma ono charakter kasatoryjny (jak właśnie w sprawie sygn. II SA/Rz 827/15), tzn. w rezultacie którego ma nastąpić merytoryczne rozpatrzenie sprawy w nowym postępowaniu administracyjnym prowadzonym w zakresie wynikającym z dokonanego obalenia zaskarżonego aktu lub czynności i ewentualnie innych aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy. Skoro więc Sąd we wskazanym wyroku jednoznacznie stwierdził, że przeszkody do ujawnienia działki nr 1120/1 w modernizowanym operacie nie stanowi istniejący spór graniczny, to Starosta [...] winien był, stosując się do powyższego, wydać w sprawie merytoryczne orzeczenie, a nie przerywać bieg postępowania zawieszając go, mając dodatkowo na uwadze czas, jaki upłynął od daty zgłoszenia przez skarżącego J. P. zarzutów.

Z podanych wyżej względów uznano, że zarówno Starosta [....], jak i WINGiK w [...] dopuścili się naruszenia przepisu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w związku z powołanymi wyżej regulacjami P.g.i.k. r.e.g.i.b. oraz w zw. z art. 153 P.p.s.a., poprzez niezasadne zawieszenie postępowania w sprawie zgłoszonych przez J. P. zarzutów, co obligowało do uchylenia wydanych przez nie postanowień celem kontynuacji tego postępowania.

Na marginesie Sąd zwraca uwagę, że decyzja WINGiK z dnia [...] lipca 2015 r. wpłynęła wraz z aktami sprawy do Starosty [...] w dniu 24 listopada 2015 r. Dopiero zaś w piśmie z dnia 18 marca 2016 r., a więc prawie po czterech miesiącach organ I instancji skierował do stron postępowania zawiadomienie o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wniesienia zastrzeżeń. Następnie, do Starosty wpłynęły dwa pisma od J. P., tj. jedno w dniu 30 marca 2016 r., drugie zaś 12 kwietnia 2016 r., a dopiero w piśmie z dnia 2 maja 2016r. Starosta [...] poinformował strony prowadzonego postępowania o wyznaczeniu nowego terminu rozpatrzenia zarzutów tzn. do dnia 30 czerwca 2016r. i w tym też dniu wydał objęte skargą postanowienie zawieszające postępowanie, nie zaś decyzję merytorycznie rozpatrującą sprawę, co stało w ewidentnej sprzeczności z powołanym wyżej wyrokiem w sprawie sygn. akt II SA/Rz 827/15. Wprawdzie kwestia terminowości prowadzenia postępowania nie może mieć wpływu na jego wynik w sytuacji gdy przedmiotem skargi nie jest przewlekłość, jednak z pewnością – w świetle przedstawionych wyżej czynności organu I instancji – można mu zarzucić poważne uchybienia w tym zakresie. Tymczasem zgodnie z jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego tj. regułą szybkości i prostoty, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 K.p.a.). Do zasady tej Starosta Przeworski niewątpliwie się nie zastosował. Uwagi wymaga fakt, iż kwestię opieszałego działania organów w sprawie podnosił już tut. Sąd w powołanym wyżej wyroku z dnia 23 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 827/15.

Podstawę niniejszego orzeczenia stanowił art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.