Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 447/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 414 ust. 1 pkt 2, art. 418 ust. 1, art. 411
journal: Dz.U. 2020 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 13 listopada 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 listopada 2020 roku sprawy ze skargi Ł. M. – Syndyka Masy Upadłości Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej w [...] S.A. w upadłości na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej [...] w [...] z dnia [...] marca 2020 roku, nr [...] w przedmiocie wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2019 roku, nr [...] Dyrektor Zarządu Zlewni [...] w [...] na podstawie art. 397 ust. 3 pkt 2, ust. 4, art. 414 ust. 1 pkt 2, art. 418 ust. 1 Prawa wodnego oraz art. 104 § 1 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku Ł. M. Syndyka Masy Upadłościowej [...] w [...] S.A. w upadłości reprezentowanego przez pełnomocnika M. S., wygasił z dniem [...] października 2019 roku pozwolenie wodnoprawne Starosty [...] wydane w dniu [...] września 2012 roku, nr [...], zmienione decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2013 roku, nr [...], na szczególne korzystanie z wód polegające na odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych z terenu objętego działalnością wnioskodawcy ze zlewni nr [...] do skanalizowanego odcinka [...] w km 3+480, ze zlewni nr [...] do skanalizowanego odcinka [...] w km 3+400 oraz ze zlewni nr [...] do skanalizowanego odcinka [...] w km 3+567.

Pismem z dnia [...] stycznia 2020 roku Ł. M. – Syndyk Masy Upadłościowej [...] w [...] S.A. w upadłości wniósł odwołanie od powyższej decyzji.

Decyzją z dnia [...] marca 2020 roku, nr [...], Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej [...] w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podzielił stanowisko organu pierwszej instancji.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2020 roku Ł. M. Syndyk Masy Upadłościowej [...] w [...] S.A. w upadłości - reprezentowany przez adwokata M. S. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] marca 2020 roku, nr [...] Zaskarżonej decyzji zarzucił:

2. naruszenie prawa materialnego: art. 411 ust. 1 w związku z art. 414 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 418 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, w zakresie w jakim organ nie wziął pod uwagę, że przepis wskazuje wyraźnie, że następca prawny zakładu, który uzyskał pozwolenie wodnoprawne, przejmuje prawa i obowiązki wynikające z tego pozwolenia. Jet to więc przejęcie obowiązków z mocy samego prawa, co oznacza już w tym momencie zmianę podmiotu zobowiązanego bez względu na to, czy następca prawny wystąpił z wnioskiem o przeniesienie decyzji - pozwolenia wodnoprawnego na jego rzecz.

3. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 14 ust. 2 Prawa wodnego w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz dokonanie oceny zebranego materiału dowodowego w sposób dowolny polegający na:

- nieuwzględnieniu, iż w okresie objętym zaskarżoną decyzją [...] w [...] S.A. w upadłości reprezentowane przez Syndyka Masy Upadłości wiązała umowa z [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] zawarta w dniu [...] sierpnia 2017 r. na przyjmowanie ścieków opadowych lub roztopowych z powierzchni zanieczyszczonych, terenów przemysłowych i składowych oraz dróg i parkingów o trwałej nawierzchni należących do [...] S.A. w upadłości, która kontynuowana była do końca grudnia 2018 r. i na tej podstawie [...] Sp. z o.o. dysponowało odrębnymi pozwoleniami wodnoprawnymi w zakresie zlewni 1 i 2 i regulowało opłatę zmienną za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych za rok 2017 i 2018;

- nieuwzględnienie, że w dniu [...] grudnia 2018 roku została sprzedana nieruchomość wchodząca w skład masy upadłości [...] w [...] S.A. w upadłości. Nowymi nabywcami nieruchomości stali się: M. P., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "[...] M. P., ul. [...], [...] oraz R. K., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...],

- nieuwzględnienie, że decyzją z dnia [...] czerwca 2013 roku, nr [...], po rozpatrzeniu wniosku [...] S.A., Starosta [...] stwierdził wygaśnięcie pozwolenia w punkcie 1.3. dotyczącym odprowadzania wód opadowych i roztopowych ze zlewni nr [...] udzielonego na mocy decyzji Starosty [...] [...] z dnia [...] września 2012 r.;

W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji stwierdzając, że wskazane uchybienia doprowadziły do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dniem [...] października 2019 roku, a nie z dniem [...] września 2017 roku, względnie [...] grudnia 2018 roku oraz do ponownego stwierdzenia wygaśnięcia decyzji pozwolenia wodnoprawnego dla zlewni nr [...] mimo iż w zakresie ów zlewni decyzja została już wydana. Ponadto ustalając datę wygaśnięcia decyzji, organ nie wziął pod uwagę, że przepis art. 411 ust. 1 ustawy wskazuje wyraźnie, że następca prawny zakładu, który uzyskał pozwolenie wodnoprawne, przejmuje prawa i obowiązki wynikające z tego pozwolenia. Jest to więc przejęcie obowiązków z mocy samego prawa, co oznacza już w tym momencie zmianę podmiotu zobowiązanego bez względu na to, czy następca prawny wystąpił z wnioskiem o przeniesienie decyzji - pozwolenia wodnoprawnego na jego rzecz.

Organ stwierdzając wygaśnięcie przedmiotowej decyzji pominął fakt, iż w dniu [...] sierpnia 2017 roku [...] w [...] S.A. w upadłości zawarło z [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, umowę na przyjmowanie ścieków opadowych lub roztopowych z powierzchni zanieczyszczonych, terenów przemysłowych i składowych oraz dróg i parkingów o trwałej nawierzchni należących do [...] S.A. w upadłości. Umowa była realizowana do końca grudnia 2018 roku. W oparciu o załączoną umowę [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wystawiało co miesiąc faktury VAT oraz uiszczało opłatę zmienną za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych za rok 2018. [...] Spółka ograniczoną odpowiedzialnością dysponowało odrębnymi pozwoleniami wodnoprawnymi w zakresie zlewni nr [...] W tym samym czasie organ podwójnie kierował informacje roczne i decyzje zarówno dla [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, jak i do odwołującego wymierzając im opłaty za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych. Ponadto z chwilą oddania do użytku zlewni nabywcom nieruchomości w dniu [...] grudnia 2018 roku nastąpiła zmiana zarządców zlewni, którymi stali się M. P. oraz R. K..

W ocenie skarżącego organ nie nadał odpowiedniego znaczenia zmianom podmiotowo-organizacyjnych, wobec których funkcjonowanie pozwolenia wodnoprawnego stało się bezprzedmiotowe i stanowiło fikcję prawną. Organ pominął przy tym, iż pozwolenie powinno zostać wycofanie z obiegu prawnego, wskutek zaprzestania korzystania z niego przez [...] w [...] SA w upadłości i wydania tożsamych pozwoleń innym podmiotom. Dodatkowo decyzją Starosty [...] wydaną w dniu [...] września 2012 r. [...] S.A. w [...] uzyskało pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód obejmujące wprowadzanie ścieków wód opadowych lub roztopowych do wód rzeki dla zlewni nr [...], dla zlewni nr [...] oraz zlewni nr [...]. Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 roku, nr [...], Starosta [...] zmienił za zgodą stron zapis punktu 1.1. decyzji Starosty [...] [...] z dnia [...] września 2012 r. m.in. w ten sposób, że ustalił na nowo ilość odprowadzanych wód opadowych i roztopowych dla zlewni nr [...], a dla zlewni nr [...] pozostawił bez zmian oraz stwierdził wygaśnięcie pozwolenia w punkcie 1.3. dotyczącym odprowadzania wód opadowych i roztopowych ze zlewni nr [...], przez co bezprzedmiotowe jest ponowne stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego dla zlewni nr [...].

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Spór w sprawie dotyczy prawidłowego ustalenia przez organ daty wygaszenia udzielonego pozwolenia wodnoprawnego. Część zarzutów skargi skierowana jest do regulacji materialnoprawnych a część do postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym.

Przedmiotowa sprawa została zainicjowana wnioskiem z dnia [...] października 2019 roku Ł. M. Syndyka Masy Upadłościowej [...] w [...] S.A. w upadłości - reprezentowanego przez adwokata M. S. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego. W treści pisma doszło do zrzeczenia się uprawnień ustalonych decyzją Starosty [...] wydaną w dniu [...] września 2012 r., znak: [...], zmienioną decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., znak: [...]

Materialnoprawną podstawę dla wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 414 ust. 1 pkt 2 oraz art. 418 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r.. Prawo wodne (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 310 ze zm.). Zgodnie z art. 414 ust. 1 Prawa wodnego pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli: 1) upłynął okres, na który było wydane; 2) zakład zrzekł się pozwolenia wodnoprawnego; 3) zakład nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych w terminie 3 lat od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne na wykonanie tych urządzeń stało się ostateczne; 4) inwestor w ramach realizacji przedsięwzięcia w zakresie dróg publicznych, linii kolejowych, linii przesyłowych, lotnisk lub lądowisk nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych w terminie 6 lat od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne na wykonanie tych urządzeń stało się ostateczne.

Przepis ten stanowi o wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego z mocy samego prawa, a więc wyłącznie z woli ustawodawcy, niezależnie od woli organu rozpatrującego sprawę i bez potrzeby podejmowania przez zainteresowaną stronę jakichkolwiek dodatkowych czynności, poza zrzeczeniem się uprawnień ustalonych w pozwoleniu. Zrzeczenie się uprawnień następuje zaś przez jednostronne oświadczenie woli w formie pisemnej, skierowane do organu, który udzielił pozwolenia wodnoprawnego. Organ ma obowiązek wówczas wydać decyzję potwierdzającą usunięcie z obrotu prawnego pozwolenia wodnoprawnego. Stosownie zaś, do art. 418 ust 1 Prawa wodnego stwierdzenie wygaśnięcia, cofnięcie lub ograniczenie pozwolenia wodnoprawnego następuje, w drodze decyzji, wydanej z urzędu lub na wniosek. Natomiast organem właściwym w sprawach stwierdzenia wygaśnięcia jest organ właściwych w sprawach pozwoleń wodnoprawnych (art. 397 ust. 4 Prawa wodnego). Z uwagi na to, że decyzja o wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego ma charakter deklaratoryjny i potwierdza jedynie fakt, iż wygaśnięcie takie nastąpiło konstytutywnie w dniu złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się tego pozwolenia wodnoprawnego (art. 414 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego), to znaczenie ma jedynie data złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się tego pozwolenia.

W rozpoznawanej sprawie jako podstawę wygaśnięcia przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego wskazano pismo z dnia [...] października 2019 roku złożone przez Ł. M. – Syndyka masy Upadłości [...] w [...] S.A. w Upadłości, w którym zawarto wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego obejmujący w istocie zrzeczenie się przyznanego pozwolenia wodnoprawnego (zgodnie z art. 414 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego). Oświadczenie o zrzeczeniu się pozwolenia wodnoprawnego, o którym mowa w art. 414 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego, ma bowiem charakter materialnoprawny a nie procesowy, wywołuje określone skutki materialnoprawne. W konsekwencji zrzeczenie się pozwolenia wodnoprawnego (oświadczenie pełnomocnika wnioskodawcy) następuje z dniem złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się uprawnień wodnoprawnych.

W rozpoznawanej sprawie należy zgodzić się z organem odwoławczym, że nie mamy w tym przypadku podstaw do zastosowania art. 411 Prawa Wodnego z uwagi na następstwo prawne związane ze sprzedażą nieruchomości wchodzących w skład masy upadłościowej [...] S.A. z siedzibą w [...] na rzecz M. P. i R. K.. Stosownie do art. 411 Prawa wodnego następca prawny zakładu, który uzyskał pozwolenie wodnoprawne, przejmuje prawa i obowiązki wynikające z tego pozwolenia (ust. 1); organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych potwierdza, w drodze decyzji, przejęcie przez następcę prawnego praw i obowiązków wynikających z tego pozwolenia (ust. 2); decyzję, o której mowa w ust. 2, wydaje się na wniosek następcy prawnego (ust. 3). Powyższe oznacza, że skutki prawne można wywodzić z następstwa prawnego wówczas, gdy zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 411 ust. 3 Prawa wodnego. Tymczasem w zakresie pozwolenia wodnoprawnego Starosty [...] z dnia [...].09.2012 r., znak: [...] (wraz ze zmianami) takie rozstrzygnięcie nie zostało wydane. W tym miejscu jak trafnie zauważył organ odwoławczy, gdyby nastąpiło faktycznie następstwo prawne pozwolenia wodnoprawnego Starosty [...] z dnia [...] września 2012 roku, znak: [...] na inny Zakład, wówczas [...] w [...] S.A. w upadłości straciłoby statut strony w postępowaniach związanych z tym pozwoleniem. Okoliczność zawarcia przez [...] S.A. w upadłości z siedzibą w [...] odrębnych i niezależnych od udzielonego na rzecz [...] S.A. z siedzibą w [...] pozwolenia wodnoprawnego – umów na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych pozostaje bez znaczenia dla potrzeb określenia przez organ terminu wygaszenia pozwolenia wodnoprawnego. Powyższe nie wpływa na termin obowiązywania udzielonego wcześniej pozwolenia wodnoprawnego, które wygasło z chwilą złożenia przez oświadczenia o jego zrzeczeniu się.

Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego nieuwzględnienia okoliczności, że na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2013 roku, znak: [...] nastąpiło wygaszenie pozwolenia wodnoprawnego w pkt 1.3 dotyczącym zlewni nr [...] jest nieuzasadniony. Zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji uwzględniły tę okoliczność o czym świadczy treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] grudnia 2019 roku, znak: [...] Dyrektor Zarządu Zlewni [...] w [...] wygasił pozwolenie wodnoprawne Starosty [...] wydane w dniu [...] września 2012 roku, znak: [...] zmienione decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2013 roku, znak: [...] Pozostała część decyzji odnosiła się jedynie do wskazania zakresu pozwolenia wodnoprawnego. W tym względzie organ zasygnalizował jedynie, że rozstrzygnięcie decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2012 roku, znak: [...] zostało zmienione decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2013 roku, ZNAK: [...]

Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne. W sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, gdyż prawidłowo zinterpretowano i zastosowano przepisy art. 411, art. 414, art. 418 Prawa wodnego. Prawidłowo również zastosowano przepisy prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowanie przed organem zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Właściwie zgromadzono także i oceniono materiał dowodowy zgodnie z art. 7, art. 77 §1, art. 80 k.p.a. Organ administracji ustalił istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zastosował prawidłową podstawę prawną, a także uzasadnił swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.