Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 852/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. art. 7, 77 par. 1, 80, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. art. 2, 7b ust. 2 pkt 2, 20, 22, 24, 29, 31, 33, 34
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: Par. par. 45, 46
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: Art. 151 , art. 200 w zw. z art. 250
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie WSA Tadeusz Wołek WSA Maria Zawadzka Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2012 r. sprawy ze skargi I. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 31 maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata M. P. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 31 maja 2011 r., znak: [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz. U. z 200 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity, Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm., zwanej dalej Prawem geodezyjnym i kartograficznym) utrzymał w mocy decyzję Starosty z [...] 2011 r.,

znak: [...], odmawiającą wprowadzenia zmian danych ewidencyjnych działki nr 696 obr. W, jednostka ewidencyjna I.

Powyższe decyzje zapadły w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego.

Pismem z dnia 14 października 1988 r., znak: [...], Urząd Wojewódzki, w sprawie sprostowania rozbieżności powierzchni działki nr 696, skierował wniosek I. P. do Urzędu Gminy o wszczęcie z urzędu postępowania rozgraniczeniowego w celu ustalenia przebiegu granic pomiędzy działkami nr 696, 722 oraz 726/1, należącymi do I. P. i S. P. a działkami nr 342 i 697 należącymi do L. i R. P.

Postanowieniem z dnia 3 lutego 1989 r. Naczelnik Gminy uruchomił administracyjne postępowanie rozgraniczeniowe. Z uwagi na to, że nie zakończyło się ono zawarciem ugody i podpisaniem protokołu granicznego, Naczelnik Gminy, decyzją z [...] 1990 r., znak: [...], zatwierdził dotychczasowy przebieg granic pomiędzy działkami i umorzył postępowanie administracyjne, a następnie pismem z dnia 9 marca 1990 r., znak: [...] przekazał sprawę do Sądu Rejonowego.

Pomimo trwającego przed Sądem Rejonowym postępowania rozgraniczeniowego, wnioskiem z dnia 15 września 1998 r.- I. P. i S. P. - wystąpili do Urzędu Rejonowego o dokonanie zmian w ewidencji gruntów w powierzchni działki nr 696.

Decyzją z dnia [...] 1998 r., znak [...], Kierownik Urzędu Rejonowego odmówił dokonania zmian w ewidencji gruntów w obr. W, gm. I, obejmującej działkę nr 696.

Wojewoda, po rozpoznaniu odwołania od tej decyzji, decyzją z dnia [...] 1998 r., znak: [...], uchylił decyzję z dnia [...] 1998 r., znak [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując w jej uzasadnieniu, że postępowanie w tym przedmiocie powinno się toczyć przy udziale właścicieli działki nr 696.

Starosta postanowieniem z dnia [...] 1999 r., znak [...], utrzymanym następnie w mocy ostatecznym postanowieniem Wojewody z [...] 1999 r., znak: [...], zawiesił postępowanie w sprawie dokonania zmian w ewidencji gruntów obr. W, gm. I dla działki nr 696 do czasu zakończenia postępowania rozgraniczeniowego przed Sądem Rejonowym. Zdaniem Starosty, toczące się przed sądem postępowanie rozgraniczeniowe stanowiło bowiem zagadnienie wstępne dla postępowania w sprawie zmian w ewidencji gruntów.

W dniu 9 marca 2006 r., Starosta ustalił, że postępowanie o rozgraniczenie, prowadzone przed Sądem Rejonowym pod sygn. akt [...] wskutek zawarcia w dniu 25 czerwca 2003 r. ugody, zostało umorzone.

Uznając jednakże pismo I. P. z dnia 2 października 2006 r. za "nowy" wniosek o zmianę powierzchni działki nr 696 Starosta uruchomił niezależnie od wskazanych okoliczności postępowanie administracyjne w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów i [...] 2006 r. wydał decyzję, znak: [...], którą odmówił wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obr. W, gm. I w powierzchni działki nr 696 z 0,96 ha na 1,20 ha.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po rozpoznaniu odwołania I. P. decyzją z [...] 2007 r., znak [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty z [...] 2006 r., znak: [...].

Na skutek skargi I. P. od powyższej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 27 września 2007 r., sygn. akt III SA/Kr 428/07, uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] 2007 r., znak [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji - Starosty z [...] 2006 r., znak: [...].

W uzasadnieniu tego wyroku sąd wskazał, że Starosta zamiast podjąć z urzędu zawieszone postępowanie postanowieniem z dnia [...] 1999 r., znak [...] (utrzymanym w mocy ostatecznym postanowieniem [...] 1999 r., znak: [...]), wobec ustalenia, że postępowanie rozgraniczeniowe przed Sądem Rejonowym zostało umorzone z uwagi na zawarcie 25 czerwca 2003 r. ugody, potraktował pismo skarżącej z 2 października 2006 r. jako nowy wniosek, a które w istocie było zażaleniem na bezczynność organu. Wobec tego decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] 2007 r., znak [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty z [...] 2006 r., znak: [...] narusza art. 97 § 2 k.p.a., co stanowiło w ocenie sądu "(...) uchybienie procesowe, następstwem którego przed organami administracji toczyły by się dwa postępowania o tym samym przedmiocie, z których wszczęte wcześniej pozostawałoby w zawieszeniu."

Sąd wskazał, że w ponownym rozpoznaniu tej sprawy organy potraktują pismo skarżącej z 2 października 2006 r. jako wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania, a następnie po jego ewentualnym podjęciu, przy rozpoznaniu wniosku o wprowadzenie zmian w powierzchni działki nr 696 organy będą miały na uwadze treść § 9 ust. 1 i 61 i 62 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego

i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), w świetle których powierzchnia działki (tzw. pole powierzchni) ewidencyjnej jest funkcją przebiegu jej granic, a nie odwrotnością tej funkcji.

Sąd podniósł także, że przebieg granic działek ewidencyjnych, zgodnie z § 36 pkt 1 rozporządzenia wykazuje się w ewidencji m. in. na podstawie przyjętej

do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentacji geodezyjnej sporządzonej m. in w postępowaniu rozgraniczeniowym. Ustalone ugodą z 25 czerwca 2003 r. granice działki nr 696 wyznaczają pole powierzchni tej działki, chyba, że stan prawny co do zasięgu prawa własności nieruchomości po tej dacie uległ zmianie. Sąd uznał więc wówczas za całkowicie bezzasadne zarzuty skargi oparte na twierdzeniu, że zmiana powierzchni działki nr 696 nastąpiła jeszcze przy zmianie oznaczeń katastralnych na ewidencyjne, gdyż ugodzenie przebiegu granic

w 2003 r. stworzyło nowy stan prawny, decydujący o powierzchni działki.

Postanowieniem z dnia [...] 2008 r., znak: [...], Starosta, na podstawie art. 97 § 2 k.p.a. podjął zawieszone postępowanie w sprawie dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów obr. W, gm. I dla działki nr 696.

W dniu [...] 2008 r. Starosta postanowieniem, utrzymanym następnie w mocy postanowieniem z [...] 2008 r., znak: [...], wskutek śmierci S. P. zawiesił ponownie postępowanie w sprawie zmian w ewidencji gruntów do czasu wskazania spadkobierców zmarłego, współwłaściciela działki nr 696.

Po wskazaniu spadkobierców i podjęciu zawieszonego postępowania postanowieniem z dnia [...] 2009 r., znak: [...], Starosta decyzją z dnia [...] 2009 r., znak [...] orzekł o odmowie wprowadzenia zmiany danych ewidencyjnych w jednostce rejestrowej [...], operatu ewidencji gruntów i budynków, prowadzonego dla obr. W, gm. I w przedmiocie działki nr 696, polegającej na zmianie jej powierzchni z 0,96 ha na 1,20 ha.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, decyzją z dnia [...] 2009 r., znak [...], uchylił natomiast decyzję Starosty z [...] 2009 r., znak [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznając za prawidłową decyzję kasacyjną Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] 2009 r., znak [...], wyrokiem z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 1257/09, oddalił skargę I. P.

Sąd uznał, że słusznie wytknął organ odwoławczy Staroście, że nie zgromadził w sposób wymagany przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego materiału dowodowego, w którym brak jest oryginalnych odpisów ksiąg wieczystych oraz wykazu hipotecznego dla działek nr 696 i 342, brak jest opisu stanu prawnego działki nr 342, a także organ nie odniósł się do dokumentów sporządzonych przez geodetę A. T. W takim stanie rzeczy, zdaniem sądu, "(...) organ odwoławczy był zobowiązany do uchylenia decyzji starosty i przekazania mu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Tylko w ten sposób bowiem postulat skarżącej, by wpisy w ewidencji gruntów były zgodne z istniejącym stanem faktycznym i prawnym może zostać zrealizowany."

Rozpatrując ponownie sprawę Starosta, będąc związany wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 27 września 2007 r., sygn. akt III SA/Kr 428/07, oraz decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego

i Kartograficznego z [...] 2009 r., znak [...] uzupełnił materiał dowodowy o: odpisy zwykłe z ksiąg wieczystych działek nr 474/1 i 474/2, nr 342, 697, 467, 336, wypisy z rejestru gruntów.

Starosta, jako organ I instancji, decyzją z dnia [...] 2011 r.,

znak: [...], wydaną na podstawie art. 7d pkt 1, art. 22 ust. 1 i 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego orzekł o odmowie wprowadzenia zmian danych ewidencyjnych działki nr 696.

Starosta po dokonaniu ustaleń stwierdził, że stan prawny działek sąsiadujących z działką nr 696, tj. nr 342, 372 i 697, położonych w obr. W, został zarejestrowany w operacie ewidencyjnym, zgodnie ze stanem wieczystoksięgowym.

Odnosząc się natomiast do działki nr 696 Starosta stwierdził, że meritum sprawy dotyczy od lat trwającego sporu granicznego, który formalnie został zakończony ugodą z 25 czerwca 2003 r., nie respektowaną przez skarżącą I. P., co potwierdzają także roszczenia. Stan prawny tej działki został uregulowany

i ujawniony w księdze wieczystej nr [...].

Starosta podkreślił, że postępowanie dotyczące aktualizacji operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny do zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w operacie ewidencyjnym.

Starosta wyjaśnił, że aktualizacja operatu następuje, bowiem poprzez wprowadzenie udokumentowanych, bezspornych zmian do baz danych ewidencyjnych, (§ 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego

i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r., w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454). Dokonuje się jej niezwłocznie po uzyskaniu

przez Starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych (§ 47 ust. 1 ww. rozporządzenia). Zgodnie z art. 22 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. - w sprawie ewidencji gruntów

i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454 z późn. zm.), osoby zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczać niezbędne dokumenty, do wprowadzenia zmian

w operacie ewidencji gruntów i budynków, w tym m.in.: opracowania geodezyjne

i kartograficzne, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych. Dokumenty te, zostały określone w § 46 ust.2 tego rozporządzenia. W ewidencji gruntów wykazuje się powierzchnię działek obowiązującą, aktualnie wynikającą z w/w. operatu ewidencyjnego.

Starosta podkreślił, że z orzeczeń sądów administracyjnych wynika,

że poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością (wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 marca 2008 r., IV SA/Wa 94/08, Lex 477578; wyrok WSA w Lublinie z dnia 18 października 2007 r., II SA/Lu 616/07, Lex 384131; wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2007 r., IV SA/Wa 302/07, Lex 362485; wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 1998 r., II SA 258/98, Lex 41288; wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 1988 r. II SA 766/98, Lex 82005).

Wobec powyższego żądania I. P., dotyczące dokonania zmian danych ewidencyjnych, w przedmiocie działki nr 696, położonej w obrębie W, gmina I, poprzez poprawę powierzchni wskazanej działki z 0.96 ha, na 1.2021 ha (stanowiącą sumę powierzchni parcel katastralnych nr 474/1 i 474/2, wynikającą z błędnej dokumentacji geodezyjno – kartograficznej, sporządzonej przez geodetę uprawnionego A. T.), a co za tym idzie i poprawę zasięgu własności,

nie znajdowały podstaw prawnych jak i faktycznych.

W odwołaniu od tej decyzji I. P. podniosła, że w jej ocenie tylko dokumentacja A. T. jest dokumentacją prawną, opierającą się na aktach notarialnych: z 1959 r.; [...] rep [...], sporządzonego przez notariusza M. G., z 1963 r.; rep. [...], sporządzonego przez K. J.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wydając opisaną na wstępie zaskarżoną decyzję, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, stwierdził, co następuje.

1. W dniu 26 lutego 1959 r. w Państwowym Biurze Notarialnym został zawarty akt notarialny Rep. [...]. "Umowa darowizny i umowa zrzeczenia się prawa do dziedziczenia", której przedmiotem była m. in. parcela gruntowa 474/2. Z tego aktu notarialnego wynika, że "Zgodnie z planem sytuacyjnym z daty B, dnia 19 grudnia 1959 r., L. ks. zam. [...], działka 476 zwiększyła się kosztem działki 474, która następnie została podzielona na nowe działki nr: 474/1, 474/2 i 474/3 w sposób i o obszarach na załączonym planie sytuacyjnym". W akcie notarialnym nie podano powierzchni parcel katastralnych. W zbiorze dokumentów założonych dla księgi wieczystej Nr [...] jest złożona kopia mapy katastralnej Gminy w skali 1:2880 podziału parcel z 19 grudnia 1958 r., [...].

W aktach sprawy zgromadzonych przez Starostę znajduje się kopia w/w. mapy, potwierdzona za zgodność z oryginałem przez Sąd Rejonowy, co powoduje, że kopia tej mapy jest wiarygodna i może stanowić dokument w niniejszej sprawie.

2. W dniu 26 marca 1963 r. w Państwowym Biurze Notarialnym został zawarty akt notarialny Rep. [...] "Umowa darowizny", której przedmiotem były parcele gruntowe: 474/1 i 487 o łącznej powierzchni 0,4917 ha .

3. Akt notarialny z 26 lutego 1959 r. Rep. [...] i akt notarialny z 26 marca 1963 r. Rep. [...] stanowiły podstawę wpisu parcel gruntowych 1. kat. 474/1 i 474/2, dokonanego w księdze wieczystej Nr [...], gdzie w dziale II jako właścicieli wykazano: I. P. córkę L. i K. i S. P. syna J. i L.

4. W rejestrze gruntów, sporządzonym 10 czerwca 1961 r. dla Gromady [...], osiedle W na podstawie katastru gruntowego w pozycji rejestrowej nr [...], wg stanu na dzień założenia wykazano między innymi parcele gruntowe: 474/2 o po w. 1,10 ha oraz 476 o pow. 0,10 ha.

Na podstawie danych zawartych w planie sytuacyjnym z 19 grudnia 1959 r.

L. ks. zam. [...] dokonano zmiany w przedmiocie parcel gruntowych: 474/2 i 476, wykazując, iż: parcela gruntowa 474/1 ma powierzchnię 0,29 ha, parcela gruntowa 474/2 ma powierzchnię 0,69 ha oraz parcela gruntowa 476 ma powierzchnię 0,22 ha. W rejestrze gruntów brak daty dokonania zmiany.

5. W Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej z 17 stycznia 1983 r., Nr 4, poz. 30, ukazało się Obwieszczenie Wojewody z 29 grudnia 1982 r. w sprawie zastąpienia dotychczasowego operatu katastru gruntowego nową ewidencją gruntów gminy I. Operat ewidencji gruntów założony w oparciu o mapę katastralną (skala 1:2880 ), stracił moc obowiązującą.

W aktach sprawy znajduje się kopia protokołu ustalenia stanu władania

oraz obliczenie powierzchni działek ewidencyjnych. Powyższe dokumenty zostały przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 9 kwietnia 1979 r.

pod numerem [...]. Protokół ustalenia stanu władania w poz. 113, podpisała I. P. nie wnosząc uwag.

6. W protokole Nr [...] z 5 marca 1980 r. ustalenia potrzeb i uprawnień uwłaszczeniowych, I. P. nie wnosiła uwag do wykazanej powierzchni działki ewidencyjnej nr 696 równej 0,96 ha.

7. Przed Sądem Rejonowym toczyło się postępowanie sądowe z powództwa I. P. przeciwko K. P. o ochronę własności. W dniu 25 czerwca 2003 r. została zawarta ugoda sądowa, sygn. akt [...], która ustaliła przebieg granic pomiędzy działką nr 696 a działką nr 697, oraz pomiędzy działką nr 696 a działką nr 342. Ugodę podpisała, nie składając zastrzeżeń I. P. oraz pozostali uczestnicy prowadzonego postępowania sądowego. Z treści ugody wynika, że "działka ewidencyjna nr 696 o pow. 0,96 ha powstała z parcel gruntowych Nr 474/1 i Nr 474/2 objętych KW Nr [...]". Ugoda zawarta 25 czerwca 2003 r. stała się prawomocna 12 grudnia 2006 r. Zasięg prawa własności dla działki ewidencyjnej nr 696 ustalony ugodą z 25 czerwca 2003 r.

nie uległ zmianie do dnia wydania niniejszej decyzji. Całość dokumentacji geodezyjnej powstałej na zlecenie Sądu Rejonowego do sprawy o ochronę własności - sygn. akt [...], została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 12 lutego 2007 r. pod numerem [...].

8. W aktach sprawy przesłanych przez Starostę znajdują się dwa jednobrzmiące pod względem merytorycznym "wypis z wykazu synchronizacyjnego", wykonane przez geodetę uprawnionego A. T., jeden z daty 12 grudnia 2003 r. i drugi z daty 12 grudnia 2002 r., oraz projekt podziału działki nr 342 wykonany na mapie ewidencji gruntów w skali 1 :2000.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał, że pieczęcią poświadczającą zgodność z oryginałem opatrzony jest egzemplarz z daty 12 grudnia 2002 r. Zatem tylko ten, zdaniem organu może stanowić dokument w sprawie.

Wg "wypisu z wykazu synchronizacyjnego" parcele gruntowe 474/1 i 474/2 odpowiadają działce ewidencyjnej nr 696 o pow. 0,96 ha i działce ewidencyjnej

nr 342/2 o pow.0,22 ha. W ocenie organu II instancji geodeta uprawniony A. T. nie oparł się na danych zawartych w planie sytuacyjnym z daty B, dnia 19 grudnia 1959 r. L. ks. zam. [...], złożonym w zbiorze księgi wieczystej Nr [...], stanowiącym podstawę prawną do zawarcia aktu notarialnego Rep. [...] z 26 lutego 1959 r. "umowy darowizny i umowy zrzeczenia się prawa do dziedziczenia", czyli nie został wykonany z należytą starannością.

Zdaniem organu odwoławczego wiarygodnym dokumentem jest wyłącznie "Plan sytuacyjny podziału parcel" z daty 19.12.1959 r. [...] złożony

w zbiorze dokumentów księgi wieczystej Nr [...]. W aktach sprawy znajduje się kopia w/w. mapy potwierdzona przez Sąd Rejonowy "za zgodność z oryginałem".

Ponadto organ odwoławczy zaznaczył, że projekt podziału działki ewidencyjnej nr 342, wykonany przez geodetę uprawnionego A. T. nie może stanowić dokumentu w sprawie z zakresu ewidencji gruntów i budynków, gdyż nie został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

W piśmie z 5 marca 2003 r. znak: [...], Starosta podał przyczyny, dlaczego odmówił żądaniom A. T. nadania cechy dokumentu kopii mapy ewidencyjnej z projektem podziału działki nr 342. Organ II instancji podzielił w tym zakresie stanowisko Starosty.

Nadmienił, że według stanu ujawnionego w księdze wieczystej Nr [...] działka ewidencyjna nr 342 stanowi własność K. P. w całości.

9. W obecnie obowiązującej ewidencji gruntów i budynków dla obrębu W, gmina I w jednostce rejestrowej [...] zarejestrowano działki ewidencyjne: nr 342 o pow. 2,78 ha, nr 372 o pow. 0,11 ha oraz nr 697 o pow. 0,53 ha stanowiące własność K. P. Odpowiada to opisowi działek ewidencyjnych nr 342, nr 372 i nr 697 objętych księgą wieczystą Nr [...].

W jednostce rejestrowej [...] zarejestrowano działkę ewidencyjną nr 696

o pow. 0,96 ha, stanowiącą własność: I. P. w 5/8 części, J. P. w 1/8 części, L. P. w 1/8 części i K. P. w 1/8 części. W/w. działka nie ma założonej księgi wieczystej.

Natomiast w księdze wieczystej Nr [...] nadal są wykazane parcele gruntowe: 474/1 i 474/2 o łącznej powierzchni 0,9827 ha jako własność I. P. oraz S. P.

Nie zostało ujawnione postanowienie Sądu Rejonowego z 26 sierpnia 2008 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia praw po zmarłym S. P.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał następnie, że z przepisów Rozdziału 3 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków regulującego prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych wynika, że podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymania operatu w zgodności z aktualnymi dostępnymi dla organu dokumentami

i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2). Aktualizacja operatu zgodnie z przepisem

§ 45 ust. 1 następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy ewidencyjnej zgodnie z § 47 ust. l rozporządzenia. Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji a nie jej prostowaniem. Usuwanie zatem błędów lub omyłek w ewidencji w ramach jej aktualizacji nie jest wyłączone, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja gruntów ma odzwierciedlać, a nie tworzyć (wyrok WSA w Krakowie z 29.08.2006 r. sygn. akt. III. SA /Kr 974/04).

Zgodnie z art. 22 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, osoby zgłaszające zmiany są zobowiązane dostarczyć niezbędne dokumenty,

do wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków określone w § 46 ust.2 wskazanego rozporządzenia.

Organ odwoławczy stwierdził zatem, że żądanie I. P., aby dokonać zmiany danych ewidencyjnych w przedmiocie działki ewidencyjnej nr 696 obr. W, gmina I, polegającej na zmianie jej powierzchni z 0,96 ha na 1,20 ha zostało oparte:

- na błędnie sporządzonym przez geodetę uprawnionego A. T. "Wypisie z wykazu synchronizacyjnego" z daty 2 grudnia 2002 r. nr zlec. [...], który nie posiada klauzuli o przyjęciu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zatem nie posiada cech dokumentu w sprawie z zakresu ewidencji gruntów i budynków.

- mapie ewidencyjnej w skali 1:2000 otrzymanej z Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa w dniu 15 września 2010 r., na której sama zainteresowana przedstawiła wnioskowane zmiany granic i powierzchni w/w. działki.

W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego powyższe dokumenty nie spełniają warunków określonych w § 46 ust. 2 wskazanego rozporządzenia, dlatego nie mogą stanowić podstawy

do dokonywania żądanych zmian danych ewidencyjnych, w przedmiocie działki nr 696, poprzez zmianę jej powierzchni z 0,96 ha na 1,20 ha, a co za tym idzie zmianę zasięgu własności.

Z tych powyżej wskazanych przyczyn, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, uznając jako prawidłową decyzję organu I instancji - utrzymał ją w mocy.

Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 31 maja 2011 r., znak: [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła I. P. Zarzuciła w niej, podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji, że nie uwzględniono przedstawionych przez nią dokumentów, uwzględniono natomiast te, które zdaniem skarżącej nie są prawdziwe, prawidłowe, a co za tym idzie, nie mogły stanowić podstawy do dokonania stosownych wpisów w ewidencji gruntów.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r. Nr 0, poz. 270, zwanej dalej

w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny

nie rozstrzyga, więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola wydanych w niej decyzji administracyjnych wykazała, że są one zgodne z prawem.

Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania

co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

W rozpatrywanej sprawie pierwszorzędne znaczenie dla ponownego postępowania przed organami administracji geodezyjnej w tej sprawie w wyniku uchylenia uprzednio wydanych decyzji tych organów orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 27 września 2007 r., sygn. akt III SA/Kr 428/07 miało oddziaływanie tego orzeczenia sądu.

Podkreślić należy na wstępie, że zgodnie z ustawą z dnia 17 maja 1989 r.

- Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity, Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm., zwanej dalej Prawem geodezyjnym i kartograficznym) ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości) jest jednolitym dla kraju, systematycznie aktualizowanym zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami lub lokalami (art. 2 pkt 8 Prawa geodezyjnego

i kartograficznego). Nośnikiem wskazanych informacji jest operat ewidencyjny,

który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów (art. 24 ust. 1 ustawy). Jak stanowi art. 20 ust. 1 pkt 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego tzw. przedmiotowy zakres informacji w odniesieniu do gruntów obejmuje informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty.

Prawo geodezyjne i kartograficzne, nie reguluje szczegółowo trybu i zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków.

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38,

poz. 454, zwanym dalej rozporządzeniem), nakłada natomiast na starostę jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków (w rozumieniu art. 22 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego) m.in. obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Prawodawca w § 12 rozporządzenia wskazał równocześnie jakiego rodzaju dokumenty mogą stanowić podstawę do uwidocznienia w ewidencji zmian praw osób do gruntów i budynków oraz zmian danych liczbowych

i opisowych działek.

Zgodnie z tym przepisem prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie:

1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych,

2) prawomocnych orzeczeń sądowych,

3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali,

4) ostatecznych decyzji administracyjnych,

5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych,

6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2.

Przepisy rozporządzenia posługują się kategorią aktualizacji operatu ewidencyjnego poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do danych ewidencyjnych. Aktualizacja taka nastąpić może z urzędu lub na wniosek (§ 45 ust. 1, § 46 ust. 1 rozporządzenia). Zgodnie z postanowieniami § 46 ust. 2 pkt 2 podstawę wprowadzenia zmian stanowić może również zmiana wynikająca

z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian ewidencyjnych. Oznacza to, że w pojęciu "aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków mieści się także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych. Tym niemniej czym innym jest prostowanie błędnych wpisów w ewidencji, mających charakter oczywistych (w świetle złożonych dokumentów) pomyłek, a czym innym merytoryczne ustalanie przez organ prowadzący ewidencję m.in. przebiegu granic pomiędzy sąsiadującymi działkami.

Postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma zatem charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. W razie powstania sporu,

co do tego czyją własnością jest nieruchomość, ujawniona w operacie gruntów, powinno najpierw dojść do rozstrzygnięcia takiego sporu w drodze odpowiedniego procesu cywilnego, a dopiero potem do ujawnienia zapadłego w takim procesie wyroku w operacie ewidencyjnym. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje bowiem poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Dokonuje się jej niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych (por. wyrok NSA z 30 września 2011 r., sygn. akt I OSK 1628/10; LEX nr 964687).

Dokumenty, na podstawie których dokonuje się tego rodzaju aktualizacji

– jak już wskazano powyżej - określone zostały w § 46 ust. 2 rozporządzenia.

Z urzędu wprowadza się więc zmiany wynikające z:

1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych,

2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych,

3) dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej

przez organy administracji publicznej,

4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.

Wobec powyższego trafne jest stanowisko organów obu instancji,

zaprezentowane w uzasadnieniach kontrolowanych decyzji, że brak było przesłanek do dokonania zmian w ewidencji gruntów w odniesieniu do działki nr 696

z następujących względów.

Po pierwsze, co należy podkreślić z całą stanowczością, przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, która może być sporządzona m.in. w postępowaniu rozgraniczeniowym.

Istotę tego postępowania, jak stanowi art. 29 ust. 1 i 2 Prawa geodezyjnego

i kartograficznego, jest rozstrzygnięcie sporu o zasięg prawa własności

przez ustalenie przebiegu granic nieruchomości. Przebieg granic określony jest

przez położenie punktów granicznych i linii granicznych, utrwalenie tych punktów

na gruncie oraz przez sporządzenie odpowiednich dokumentów. Rozstrzygnięcie tego sporu następuje w drodze ugody stron, albo decyzji orzekającej

o rozgraniczeniu lub też w drodze rozstrzygnięcia sądu powszechnego. W świetle przepisów § 61 i 62 rozporządzenia pole powierzchni działki ewidencyjnej jest funkcją przebiegu jej granic, a nie odwrotnie. Inaczej mówiąc granice działki ewidencyjnej stanowią podstawę do obliczenia jej powierzchni, natomiast przypisana powierzchnia nie decyduje o przebiegu tych granic, które nie mogą być "dopasowywane"

do powierzchni.

Granice ustalone w drodze ugody między stronami, mającej moc ugody sądowej (art. 31 ust. 4 Prawa geodezyjnego i kartograficznego), albo decyzją

o rozgraniczeniu nieruchomości w oparciu o zebrane dowody lub zgodne oświadczenia stron (art. 33 ust. 1), a także granice ustalone w postępowaniu

przed sądem powszechnym, w następstwie przekazania sprawy o rozgraniczenie

z urzędu do rozpatrzenia sądowi w przypadku opisanym art. 34 ust. 1 i 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, czy wreszcie w postępowaniu w sprawie

o własność lub wydanie nieruchomości lub jej części (art. 36 ustawy), mają charakter granic prawnych. Ustalają one zasięg prawa własności.

Wprowadzenie zatem do ewidencji gruntów danych o przebiegu granic nieruchomości wynikających z zawartej ugody, ostatecznej decyzji o rozgraniczeniu czy prawomocnego orzeczenia sądu, mieści się w kategorii aktualizacji operatu ewidencyjnego w rozumieniu § 45 ust. 1 rozporządzenia. Sama zatem odległość czasowa pomiędzy datą takiej ugody, decyzji czy orzeczenia, a datą wprowadzenia wynikających z niego zmian do ewidencji, nie stanowi o tym, iż dane te są nieaktualne, chyba że po dacie tych zdarzeń innym aktem (ugodą, ostateczną decyzją, prawomocnym orzeczeniem sądu) ustalono nowy przebieg granic między tymi samymi nieruchomościami (por. wyrok WSA w Krakowie z 12 października 2007 r., sygn. akt III SA/Kr 234/07; LEX nr 417533).

Skoro w niniejszej sprawie 25 czerwca 2003 r. została zawarta ugoda sądowa, w sprawie o sygn. akt [...] (prawomocna z dniem 12 grudnia 2006 r.),

która ustaliła przebieg granic pomiędzy działką nr 696, a działką nr 697

oraz pomiędzy działką nr 696 a działką nr 342, z treści której wynika, że działka ewidencyjna nr 696 o pow. 0.96 ha powstała z parcel gruntowych Nr 474/1 i Nr 474/2 objętych KW Nr [...], a jak prawidłowo, w zgodzie z zasadami art. 7 i 77 § 1 oraz 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz. U. z 200 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie

– k.p.a.) ustaliły organy, zasięg prawa własności ustalony tą ugodą do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie uległ zmianie, to nie ma racji skarżąca twierdząc,

że doniosłość prawną ma tylko dokumentacja sporządzona przez geodetę uprawnionego A. T. Całość dokumentacji geodezyjnej powstałej na zlecenie Sądu Rejonowego do sprawy o ochronę własności - sygn. akt [...], została bowiem przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 12 lutego 2007 r. pod numerem [...] w przeciwieństwie do dokumentacji wskazywanej przez skarżącą.

Co najistotniejsze ugodzenie przebiegu granic 25 czerwca 2003 r. stworzyło nowy stan prawny, decydujący o powierzchni działki nr 696, na co wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 27 września 2007 r.,

sygn. akt III SA/Kr 428/07.

Stanowisko tego sądu, w świetle art. 153 p.p.s.a. wiąże nie tylko sąd

w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, ale także orzekające w niej organy administracji geodezyjnej do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia tej sprawy. Sąd we wskazywanym już wyroku wyraźnie podkreślił, że powierzchnia działki (tzw. pole powierzchni) ewidencyjnej jest funkcją przebiegu jej granic, a nie odwrotnością tej funkcji, czego nie mogą pominąć organy administracji w ponownym rozpatrzeniu.

Związanie oceną prawną sądu, zawartą we wskazywanym wyroku oznacza również, że skarżąca nie mogła także skutecznie oprzeć skargi na podstawach sprzecznych z tą oceną (wyrok WSA w Warszawie z 15 marca 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 3522/05; LEX nr 204453).

Po drugie, wskazywana przez skarżącą dokumentacja, sporządzona

przez geodetę uprawnionego A. T., nie posiada cech dokumentu,

na podstawie którego dokonywać można aktualizacji operatu ewidencyjnego.

Nie została bowiem przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego

i kartograficznego. Takiego warunku, o którym mowa w § 46 ust. 2 rozporządzenia, jak słusznie wskazały organy, nie posiada też mapa ewidencyjna w skali 1: 2000, otrzymana z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na której skarżąca naniosła wnioskowany przebieg granic i powierzchnię działki nr 696.

Po trzecie, jeżeli postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, wtórny względem zdarzeń prawnych,

z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji,

to niedopuszczalne było przez organy administracji geodezyjnej przeprowadzenie postępowania a meritii, które wiązałoby się z porównaniem merytorycznej treści wskazywanej przez skarżącą dokumentacji geodety uprawnionego A. T.

z dokumentacją geodezyjną opracowaną na zlecenie Sądu Rejonowego do sprawy o ochronę własności - sygn. akt [...], przyjętą następnie do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 12 lutego 2007 r. pod numerem [...]. Wiązałoby się to tak naprawdę z czynnościami mającymi na celu ustalenie granic spornych działek. Dokumentacja sporządzona przez A. T. 12 grudnia 2002 r., a więc przed tworzącą nowy stan prawny ugodą z 25 czerwca 2003 r., jako dowód prawidłowego w ocenie skarżącej, przebiegu granic spornych działek i ich powierzchni, nie może w stanie prawnym zmienionym co dopiero wskazaną ugodą, "odżyć" i stać w tym zakresie podstawą do dokonania zmian w ewidencji gruntów.

Argumenty skarżącej, że "zabrano jej z rejestru" część powierzchni działki, obecnie oznaczonej nr 696 podczas dokonywania zmian oznaczeń katastralnych

na ewidencyjne są zatem bezzasadne.

Wobec powyższego nie można w żadnej mierze postawić organom orzekającym zarzutu, że wydane przez nie decyzje obarczone są kwalifikowanymi wadami skutkującymi stwierdzeniem ich nieważności, czy dającymi podstawę

do wznowienia postępowania.

Organy, wbrew twierdzeniom skarżącej oraz postawionym im zarzutom

przez pełnomocnika skarżącej z urzędu w piśmie procesowym z 26 kwietnia 2012 r.,

nie dopuściły się również naruszenia przepisów postępowania (artykułów: 7, 77 § 1

i 107 § 3 k.p.a.) w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

bo uzupełniły materiał dowodowy w zalecanym zakresie i poddały go całościowej ocenie we wzajemnej łączności, prawidłowo go oceniły w myśl art. 80 k.p.a., przedstawiając w uzasadnieniach decyzji motywy wydanych rozstrzygnięć w sposób spełniający wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Nie dopuściły się też naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy ustalając prawidłowo obowiązujące przepisy i ich rozumienie.

W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie,

na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r. Nr 0, poz. 270), orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r. Nr 0, poz. 270), jak w punkcie II sentencji wyroku.