Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 2991/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

ygn. akt I SA/Po 2991/02 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 08 lutego 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont as. sąd. WSA Maciej Jaśniewicz (spr.) Protokolant: sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 08 lutego 2005 r. sprawy ze skargi J.M. i W. M. na decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwrotu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...] ; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących J.M. i W. M. kwotę 124,- zł /sto dwadzieścia cztery złote/, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. określa, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ M.Jaśniewicz /-/ M.Skwierzyńska /-/ W.Zygmont


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...] o nr [...] po rozpoznaniu wniosku W. i J. M. z dnia [...] nie stwierdził istnienia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r. Uzasadniając organ wskazał , że dnia [...] 03.1997 r. wnioskodawcy złożyli zeznanie podatkowe PIT 31 za 1996 r. W zeznaniu tym wskazano m.in. odliczenie wydatków mieszkaniowych w kwocie[...] zł. Do wniosku o stwierdzenie nadpłaty dołączono zaświadczenia i rachunki dotyczące nabycia i wykończenia nowego lokalu mieszkalnego w 1996 r. oraz decyzję Wojewody z [...] 1996 r. o przyznaniu rekompensaty pieniężnej w wysokości [...] zł na uzupełnienie wydatków związanych z zabezpieczeniem potrzeb mieszkaniowych. Z zeznania podatkowego z 1996 r. wynikało, że skarżący pomniejszyli wówczas wydatki mieszkaniowe o kwotę otrzymanej od Wojewody rekompensaty pieniężnej w kwocie[...] zł. Rekompensata przeznaczana jest na uzupełnienie m.in. wkładów mieszkaniowych lub budowlanych do spółdzielni lub innej jednostki organizacyjnej budującej budynki mieszkalne , remont , modernizację mieszkań i budynków mieszkalnych. Rekompensaty te są odszkodowaniami wolnymi od podatku dochodowego na podstawie art.21 ust.1 pkt.3 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Z 1993 r. nr 90 poz. 416 ze zm. ) , lecz nie pozostają bez wpływu na wysokość odliczeń wydatków mieszkaniowych. W świetle art.26 ust.7 powołanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wydatki na cele mieszkaniowe podlegają odliczeniu , jeżeli nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów lub nie zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie. Otrzymana w 1996 roku rekompensata z uwagi na poniesione w tym roku przez skarżących wydatki na własne potrzeby mieszkaniowe , zobowiązywała ich do pomniejszenia wydatków podlegających odliczeniu o kwotę otrzymanej rekompensaty. Wobec tego nie stwierdzono nadpłaty i przyjęto za prawidłowe zeznanie podatkowe z [...] 03.1997 r.

Odwołanie od tej decyzji złożyli dnia [...] 09.2002 r. skarżący. Wnieśli o uznanie nadpłaty za 1996 r. w kwocie [...] zł jako zasadnej. Otrzymana rekompensata była podstawą do wykreślenia kandydata z rejestru spółdzielni mieszkaniowej prowadzonego przez Wojewodę. Nie podlegała ona opodatkowaniu. Powołali się na orzecznictwo NSA , w którym wskazywano , że rekompensata nie jest zwrotem wydatków poniesionych na cele mieszkaniowe.

Decyzją z dnia [...] w sprawie [...] Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano , że zagadnienia rekompensat pieniężnych uregulowano w art.7 ust.2 ustawy z 4.10.1991 r. o zmianie niektórych warunków przygotowania inwestycji budownictwa mieszkaniowego w latach 1991-1995 oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 103 poz. 446 ze zm. ). Warunkiem ich wypłaty było udokumentowanie wydatków na cele wskazane w tym przepisie w kwocie nie niższej niż dwukrotna wysokość rekompensaty. Poniesienie tych wydatków warunkuje wypłatę rekompensaty. Zatem by otrzymać rekompensatę trzeba ponieść wydatki mieszkaniowe. Zdaniem organu odwoławczego rekompensaty są odszkodowaniami wolnymi od podatku dochodowego , lecz nie pozostają bez wpływu na wysokość odliczeń wydatków mieszkaniowych. W świetle art.26 ust.7 pkt.1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wydatki na cele mieszkaniowe podlegają odliczeniu jeżeli nie zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie. Jeżeli więc podatnik w tym samym roku podatkowym otrzymał rekompensatę i poniósł wydatki na własne potrzeby mieszkaniowe uprawniające go do dokonania odliczenia , to obowiązany jest pomniejszyć wydatki podlegające odliczeniu o kwotę otrzymanej rekompensaty. W złożonym w 1997 r. zeznaniu za 1996 r. skarżący pomniejszyli wydatki mieszkaniowe o kwotę [...] zł , tj. otrzymanej od Wojewody rekompensaty pieniężnej na uzupełnienie wydatków związanych z zabezpieczeniem potrzeb mieszkaniowych. Zbieg wydatków mieszkaniowych i wypłaty rekompensaty daje podstawę do przyjęcia , że wydatek ten został zwrócony w formie rekompensaty i w tej części nie podlega on odliczeniu od podstawy opodatkowania. Ponadto Izba Skarbowa powołała się na urzędową interpretację Ministra Finansów zawartą w piśmie z dnia 15.05.1998 r. o nr PO 5/JZ - 2560-0826/98.

Pismem z dnia [...] 11.2002 r. skarżący złożyli skargę na decyzję Izby Skarbowej i wnieśli o jej uchylenie. W uzasadnieniu wskazali ,że składając w 1997 r. zeznanie podatkowe za 1996 r. zostali błędnie pouczeni przez pracownika Urzędu , że rekompensata nie jest odszkodowaniem oraz , że należy pomniejszyć wydatki na cele mieszkaniowe o kwotę rekompensaty. Podnieśli , że utożsamianie rekompensaty ze zwrotem nakładów jest zasadniczym błędem. Rekompensata jest podstawą do wykreślenia kandydatów z listy prowadzonej przez Wojewodę lub z rejestru spółdzielni mieszkaniowej , a nie zwrotem nakładów mieszkaniowych. Nie do przyjęcia zdaniem skarżących jest argumentacja , że zbieg odliczeń mieszkaniowych i wypłaty rekompensaty daje podstawę do przyjęcia , że wydatek został zwrócony i nie podlega odliczeniu od podstawy opodatkowania. Podkreślili , że stanowisko skarżących znajduje potwierdzenie w orzecznictwie NSA.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy wniosła o odrzucenie skargi wskazując , że została ona wniesiona po terminie. W razie rozpatrywania skargi Iza Skarbowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 10.06.2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu przywrócił skarżącym termin do wniesienia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Stosownie do przepisu art.97 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U nr 153 po.1271 ze zm.) - sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz 1270 ). Jedynie w przypadku wpisu i innych kosztów sądowych mają zastosowanie w takich sprawach przepisy obowiązujące , a zatem przepisy ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. u. Nr 74 poz.368 ze zm.).

Skarga okazała się zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu.

Okoliczności faktyczne nie były w niniejszej sprawie przedmiotem sporu, który sprowadza się do interpretacji przepisu art.26 ust.1 pkt.5 lit.g (w związku z art.26 ust. 7 pkt. 1) ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. z 1993 r. Nr 90 poz. 416 ze zm., dalej ustawy ). Należy zauważyć , że art.7 ust.1 ustawy z dnia 4.10.1991 r. o zmianie niektórych warunków przygotowania inwestycji budownictwa mieszkaniowego w latach 1991-1995 oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 103 poz. 446 ze zm. ) nie posługuje się terminem "zwrot wydatków", lecz reguluje kwestie wypłaty "rekompensaty". Słusznie zatem zarówno organy podatkowe jak i skarżący uznawali, że te rekompensaty uznać należy za odszkodowania. W orzecznictwie sądowo- -administracyjnym przyjmuje się , że jest to odszkodowanie z tytułu spadku realnej wartości wkładu mieszkaniowego zgromadzonego do końca 1990 r. , a więc jeszcze przed wejściem w życie ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jeżeli zatem rekompensata odnosi się do wydatków wcześniej poniesionych, to nie może być traktowana jako zwrot wydatków poczynionych przez podatników w następnych latach podatkowych. Wprowadzony przez ustawodawcę wymóg przeznaczenia rekompensaty na ściśle określone cele nie zmienia jej prawnego charakteru. Rekompensaty przeznaczone są na uzupełnienie , a nie na zwrot wydatków mieszkaniowych.

Sąd podziela w tym zakresie jednolitą linię orzecznictwa NSA prezentowaną w wyrokach: z dnia 4.10.1996 r. w sprawie I SA/Po 1049/96 ( publ. ONSA 1997/3/137) , z dnia 31.08.1999 r. w sprawie I SA/Łd 1260/97 ( publ. ONSA 2000/3/118) , z dnia 8.07.1998 r. w sprawie I SA/Lu 658/97 ( publ. LEX nr 33430 ) , z dnia 2.07.2002 r. w sprawie III SA 22/01 ( niepubl.) i z dnia 27.06.2002 r. w sprawie III SA 2873/00

( niepubl.).

Skoro zatem skarżący złożyli korektę zeznania podatkowego za 1996 r. i odliczyli w niej w sposób prawidłowy wydatki mieszkaniowe to przysługiwał im zwrot nadpłaty stosownie do wniosku z dnia 25.07.2002 r. na podstawie art.72§1 pkt. 1) w zw. z art. 79 § 2 pkt.1) lit. a) ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. nr 137 , poz. 926 ze zm. w brzmieniu obowiązującym w lipcu 2002 r.).

Sąd mając na uwadze powyższe rozważania uznał , że decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa i orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administarcyjnymi

( Dz. u. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ) .

O wstrzymaniu wykonania zaskarżonych decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku należało orzec na podstawie art.152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. u. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ).

O kosztach orzeczono zgodnie z art. 97§1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U nr 153 po.1271 ze zm.) , które obejmują wpis od skargi w wysokości 30,00 zł i koszty dojazdu do Sądu w kwocie 94,00zł.

/-/ M.Jaśniewicz /-/ M.Skwierzyńska /-/ W.Zygmont

uk