Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 687/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 130
journal: Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz del. WSA Marian Wolanin Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. P.-M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 28 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Bd 961/07 ze skargi B. P.-M. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi B. P.-M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z zakresu przepisów prawa o ruchu drogowym oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 28 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Bd 961/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, po rozpoznaniu skargi B. P.-M. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, zakończonego postanowieniem tego Sądu z dnia 8 sierpnia 2007 r. II SA/Bd 452/07, odrzucającego skargę B. P.-M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] marca 2007 r. nr [...], wznowił postępowanie sądowoadministracyjne, uchylił swoje postanowienie i oddalił skargę na ww. decyzję Kolegium. Decyzją tą utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] o skierowaniu B. P.-M. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z zakresu przepisów prawa drogowego z tego względu, że w dniu [...] listopada 2006 r. Komendant Wojewódzki Policji w Bydgoszczy skierował taki wniosek do Prezydenta z uwagi na wymierzenie 26 punktów karnych za wielokrotne naruszenie przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Po stwierdzeniu, że skarga o wznowienie spełnia wymogi formalne i uznaniu, że istnieją podstawy do wznowienia postępowania i uchylenia postanowienia o odrzuceniu skargi Sąd wyjaśnił, że wydaną decyzję należy ocenić w świetle art. 114 ust. 1 pkt 1b i art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którymi osoba, która przekroczyła 24 punkty karne podlega kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, a z akt sprawy wynika, że skarżący otrzymał tych punktów aż 26. Bezsporne w sprawie jest to, że w jednym przypadku mandat z 9 punktami karnymi wystawili strażnicy straży miejskiej, zaś skarżący zarzucał, że nie mieli oni uprawnienia do takiego działania, w związku ze stwierdzeniem przez Trybunał Konstytucyjny, wyrokiem z dnia 22 marca 2007 r. U 1/07, niezgodności § 17 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 grudnia 2002 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. z 2003 r. Nr 14, poz. 144 ze zm.) z art. 131 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym i art. 92 ust. 1 Konstytucji, a który to przepis utracił moc 28 marca 2007 r. – kontynuował wyjaśnienia Sąd. Zdaniem Sądu, wyrok Trybunału nie miał wpływu na rozstrzygnięcie organów, gdyż skierowanie na badania kontrolne następuje na podstawie art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, zatem na samodzielnej podstawie, a ponadto, że zarówno zdarzenie, gdy wypisano mandat [...] września 2006 r., jak i decyzja o skierowaniu na badania – ostateczna [...] marca 2007 r. miały miejsce przed wejściem w życie wyroku Trybunału. Natomiast po jego wejściu w życie skarżący miał możliwość usunięcia z obrotu prawnego prawomocnego mandatu karnego, wydanego na podstawie niekonstytucyjnego przepisu, czego jednak do chwili wydania wyroku nie uczynił, a wobec tego nie było podstaw do uchylenia zaskarżonych decyzji – skonkludował Wojewódzki Sąd.

Reprezentowany przez radcę prawnego, B. P.-M. wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku, domagając się jego uchylenia w zakresie oddalenia skargi, obciążenia kosztami postępowania i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania i zarzucając naruszenie prawa materialnego art. 124 ust. 1 pkt 2b w zw. z art. 130 ustawy – Prawo o ruchu drogowym poprzez błędną jego wykładnię, iż zachodzą przesłanki do skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z zakresu przepisów ruchu drogowego.

W uzasadnieniu podkreślił, iż Sąd dokonał błędnej wykładni art. 124 ust. 1 pkt 2b w zw. z art. 130 Prawa o ruchu drogowym, gdyż mandat karny w dniu [...] września 2006 r. wystawiła Straż Miejska, której Prawo o ruchu drogowym takich uprawnień nie daje, zaś § 17 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie kontroli ruchu drogowego, na podstawie którego straż wystawiła mandat jest przekroczeniem delegacji ustawowej, zawartej w art. 131 uist. 1 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym i o jego niezgodności z tym przepisem ustawy orzekł Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 22 marca 2007 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej są nieusprawiedliwione, w rozumieniu art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a.

Wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 124 ust. 1 pkt 2b w zw. z art. 130 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, dalej "Kodeks drogowy", ale zarzut ten nie jest postawiony w sposób trafny z dwóch powodów. Art. 124 ust. 1 pkt 2b Kodeksu drogowego nie był w ogóle przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zatem Sąd nie mógł dokonać błędnej wykładni tego przepisu. Sąd odniósł się w zaskarżonym wyroku do art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b/ Kodeksu drogowego, gdyż to ten przepis był podstawą wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy do Prezydenta Miasta Bydgoszczy sprawdzenie kwalifikacji zawodowych B. P.-M., miał zatem zastosowanie w sprawie. Art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b/ Kodeksu drogowego stanowi, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Natomiast art. 124 w ust. 1 nie zawiera punktu 2b, bowiem punkty tego ustępu nie mają już niższych jednostek redakcyjnych. Nadto art. 124 dotyczy badań psychologicznych, przeprowadzanych w celu ocenienia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, ale badania psychologiczne nie były przedmiotem sprawy, której dotyczył wyrok zaskarżony niniejszą skargą kasacyjną.

Z kolei art. 130 Kodeksu drogowego posiada rozbudowaną strukturę wewnętrzną i dzieli się na niższe jednostki redakcyjne, ustępy. Odpowiadające art. 174 pkt 1 P.p.s.a. przytoczenie podstawy skargi kasacyjnej będzie polegało na wskazaniu konkretnego przepisu, zatem jeśli przepis ma rozbudowaną strukturę wewnętrzną to oprócz podstawowej jednostki redakcyjnej należy podać również niższe. Wojewódzki Sąd omawiał ust. 1 art. 130 Kodeksu drogowego, który upoważnia Policję do prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i reguluje zasadę przypisywania punktów odpowiadających naruszeniu, co podlega wpisowi do ewidencji.

Tak przytoczone zarzuty skargi kasacyjnej są nietrafne.

Jednak z uzasadnienia skargi w związku z postawionymi zarzutami wynika, iż skarżący uważa, że punkty karne otrzymane na podstawie art. 130 ust. 1 Kodeksu drogowego i mandatu drogowego z dnia [...] września 2006 r. nie powinny były być brane pod uwagę. Mandat karny został bowiem wydany przez Straż Miejską, zaś § 17 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 grudnia 2002 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. z 2003 r. Nr 14, poz. 144 ze zm.), na mocy którego działała Straż, został uznany za niezgodny z art. 131 ust. 1 Kodeksu drogowego i art. 92 ust. 21 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a niekonstytucyjność przepisu powinna – zdaniem skarżącego – eliminować ten mandat.

Jednak wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie niekonstytucyjności § 17 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia eliminował ten przepis od dnia 28 marca 2007 r., mandat zaś został wypisany dnia [...] września 2006 r., zatem w dacie kiedy przepis ten obowiązywał. Wyrok Trybunału stwierdzający niekonstytucyjność przepisów nigdy nie pociągał za sobą automatycznie skutku takiego jak chce to skarżący, tzn. utrata mocy obowiązującej przepisu zakwestionowanego przez Trybunał nie powodowała, iż wszystkie wydane na jego podstawie rozstrzygnięcia traciły moc. Orzeczenia takie mogą zostać wyeliminowane z obrotu prawnego w trybie wznowienia postępowania (mandaty na podstawie art. 540 § 2 K.p.k. w zw. z art. 113 § 1 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia).

Wobec tego wyrugowanie z obrotu prawnego rozstrzygnięcia, w niniejszej sprawie mandatu karnego, mogłoby nastąpić tylko w stosownym postępowaniu, tj. w wyniku jego wznowienia. Takiego postępowania skarżący nie zainicjował i na dzień wyrokowania przez Wojewódzki Sąd mandat karny pozostawał w mocy.

Sąd nie miał zatem podstaw do uwzględnienia skargi, bowiem skarżącemu wymierzono 26 punktów karnych, co uzasadniało uznanie, iż skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji było zgodne z prawem.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 P.p.s.a.