Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1983/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Sławomir Kozik /spr./ Sędziowie NSA Zbigniew Romała NSA Alicja Stępień Protokolant: Marzena Cybulska po rozpoznaniu w dniu 6 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" S.A. z siedzibą w T. na decyzję Izby Skarbowej w B. z dnia 14 września 2001 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1998 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

W wyniku kontroli w "A" Spółce Akcyjnej w T. przeprowadzonej m.in. w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1998 r. Inspektor Kontroli Skarbowej decyzją z dnia 5 lipca 2000 r. określił należny za miesiąc grudzień 1998 r. podatek od towarów i usług w kwocie 394.116,- zł wraz z odsetkami i ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w tym podatku w kwocie 118.234,80- zł.

W wyniku rozpozna odwołania od tej decyzji Izba Skarbowa w B. decyzją z dnia 16 października 2000 r. uchyliła w całości zaskarżoną decyzję i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania.

Inspektor Kontroli Skarbowej ponownie rozpoznając sprawę decyzją z dnia 8 czerwca 2001 r. określił należny za miesiąc grudzień 1998 r. podatek od towarów i usług w kwocie 430.140,70- zł, zaległość w tym podatku w kwocie 198.397,60- zł wraz odsetkami i ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w tym podatku w kwocie 59.589,80- zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji organu pierwszej instancji "A" Spółka Akcyjna w T. wniosła o uznanie, że zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1998 r. zostało prawidłowo rozliczone w deklaracji VAT -7.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.), poprzez uznanie, że w sprawie niniejszej zaistniały podstawy do korekty wysokości obrotu podlegającego opodatkowaniu.

Izba Skarbowa w B. decyzją z dnia 14 września 2001 r. utrzymała się w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w B. z dnia 8 czerwca 2001 r. nr określającej należny podatek od towarów i usług za miesiąc grudzień 1998 r., zaległość w tym podatku i odsetki za zwłokę od tej zaległości oraz ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.) w przypadku, gdy między kupującym a sprzedawcą istnieje związek, o którym mowa w ust. 2 - organ podatkowy określa wysokość obrotu na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na danym rynku w dniu wykonania świadczenia, pomniejszonych o podatek, jeżeli okaże się, że związek ten miał wpływ na ustalenie ceny. Przy czym związek ten istnieje, gdy między kontrahentami lub osobami pełniącymi funkcje zarządzające, nadzorcze lub kontrolne zachodzą powiązania o charakterze rodzinnym, kapitałowym, majątkowym lub wynikające ze stosunku pracy. Związek ten istnieje także, gdy którakolwiek z wymienionych osób łączy funkcje zarządzające, nadzorcze lub kontrolne u kontrahentów.

Izba Skarbowa przedstawiła, że w sprawie niniejszej nie jest kwestionowane, iż pomiędzy spółkami będącymi stronami spornej transakcji zachodził związek o charakterze kapitałowym, o którym mowa w ww. przepisach prawa materialnego. Zgodnie bowiem z umową spółki "B" kapitał zakładowy wynosił 51.000,- zł i dzielił się na 51 udziałów, z czego "A" SA objęły 17 udziałów o łącznej wartości 17.000,- zł. Ponadto wspólnicy postanowili, że na ilość 1000 głosów na zgromadzeniu wspólników spółka "A" dysponuje 251 głosami stanowiącymi 25,10% ogółu. Występujący związek kapitałowy - jak słusznie uznał Inspektor Kontroli Skarbowej - miał niewątpliwy i bezpośredni wpływ na ukształtowanie wzajemnych stosunków gospodarczych pomiędzy obydwoma podmiotami gospodarczymi w tym m.in. w zakresie ustalenia cen umownych na sprzedane w dniu 31 grudnia 1998 r. urządzenia i instalacje stanowiące wyposażenie wydziału odlewni, za czym przemawiają poniższe okoliczności faktyczne. Z analizy materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że spółka "A" dokonała sprzedaży środków trwałych na rzecz powiązanej spółki "B" określając cenę sprzedaży na poziomie ich wartości księgowej wg stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. z zaokrągleniem do pełnych złotych w górę, przy czym dla pozycji środków trwałych o wartości księgowej równej "0" przyjęto wartość l,- zł. Ogólna wartość transakcji ustalona zgodnie z uchwałami władz spółki wynosiła 195.862,- zł + VAT . Przy czym większa część maszyn i urządzeń została sprzedana w cenie l,- zł, pomimo, że spółka "A" znała wartość rynkową poszczególnych środków trwałych, bowiem posiadała ona operat wyceny urządzeń i instalacji stanowiących wyposażenie odlewni sporządzony na dzień 30 grudnia 1997 r. Z przedstawionej wyceny dokonanej przez "C" SA z siedzibą w W. wartość majątku objętego sporną faktura wyniosła 2.304.193,- zł. Z porównania wartości poszczególnych środków ustalonych przez rzeczoznawcę z firmy "C" SA w W. z ustaloną za nie ceną sprzedaży do powiązanej kapitałowo spółki "B" stwierdzono, że ustalone ceny rażąco odbiegały od wyceny. Wprawdzie od chwili wyceny do momentu sprzedaży upłynął okres jednego roku, to jednak fakt ten zdaniem Inspektora nie uzasadniał tak znacznego obniżenia ceny, zwłaszcza, że środki te już od l marca 1998 r. były na podstawie zawartej umowy z dnia 28 lutego 1998 r. użytkowane przez spółkę "B". W związku z tym Inspektor Kontroli Skarbowej uznał, że zachodzi konieczność dokonania wyceny i ustalenia cen rynkowych środków trwałych na dzień dokonania ich sprzedaży. W tym celu w toku postępowania kontrolnego powołany został biegły rzeczoznawca w zakresie maszyn i urządzeń technicznych, który dokonał wyceny spornych urządzeń i instalacji stanowiących wyposażenie odlewni na dzień 31 grudnia 1998 r. na ogólną wartość 2.424.505,- zł. Z dokonanej wyceny wynikało, że przedmiotem operatu było wydanie opinii w zakresie ustalenia na dzień 31 grudnia 1998 r. cen rynkowych środków trwałych grupy 4 - 8 objętych operatem wyceny sporządzonym przez firmę "C" SA w W. na dzień 30 grudnia 1997 r. Podstawę ustalenia wartości rynkowej na dzień 31 grudnia 1998 r. stanowiła wartość urządzenia ustalona na dzień 30 grudnia 1997 r. skorygowana o wskaźnik stopnia zużycia i wskaźnik inflacji - średnioroczny wzrost cen towarów i usług konsumpcyjnych. W wyniku takiej wyceny ustalono wartość maszyn i urządzeń będących przedmiotem sprzedaży na rzecz powiązanej spółki "B" i określono w trybie powołanych wyżej przepisów podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług w wysokości odmiennej niż deklarowała spółka.

W ocenie organu drugiej instancji Inspektor Kontroli Skarbowej dokonując w powyższym zakresie ustaleń nie wziął jednakże pod uwagę brzmienia powołanych na wstępie uzasadnienia przepisów prawa materialnego, jak również faktu, że spółka w postępowaniu odwoławczym przedłożyła kolejną wycenę środków trwałych, tym razem sporządzoną na jej zlecenie (dokonaną przez "D" s.c. z siedzibą w B.), która podobnie jak wycena dokonana w toku postępowania również określała wartość rynkową środków trwałych, jednak o wartości znacznie niższej, co budziło uzasadnione wątpliwości odnośnie faktycznej wysokości cen rynkowych, tym bardziej, iż została sporządzona w odstępstwie trzech miesięcy od poprzedniej wyceny. W związku z tym Inspektor Kontroli Skarbowej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, kierując się wskazaniami organu odwoławczego, ustalając prawidłową podstawę opodatkowania przyjął ceny ustalone przez rzeczoznawców firmy "D".

Izba Skarbowa wskazała, że wycena dokonana przez "D" s.c. z siedzibą w B. została przedłożona przez samą spółkę w toku postępowania odwoławczego od decyzji Inspektora z dnia 5 lipca 2000 r. i dotyczyła ustalenia wartości rynkowej przedmiotowych środków trwałych.

W operacie z wyceny zawarte zostały informacje o zastosowanej przez rzeczoznawców metodyce wyceny, w tym między innymi informacje, że:

a) przy wycenie posłużono się profesjonalnymi cennikami, informacjami uzyskanymi od przedsiębiorstw i instytucji produkujących i eksploatujących takie same lub podobne wyposażenie, obserwację rynków (ceny z przetargów) oraz cennikiem maszyn i urządzeń zeszyt [...], W. "E";

b) w oparciu o powyższe materiały została wyznaczona wartość początkowa maszyn, którą następnie pomniejszono o zużycie;

c) w celu określenia wartości rynkowej na dzień 31 grudnia 1998 r. przeprowadzono następujące postępowanie:

- rozpoznawano zapotrzebowanie rynku na takie same lub podobne maszyny,

- określono stopień zastosowania dla ściśle określonych zadań w tym: nietypowość, oryginalność, specjalistyczne przeznaczenie,

- zebrano informacje z giełd i przetargów,

- dokonano porównań zebranych informacji.

W związku z powyższym - jak słusznie zauważył Inspektor Kontroli Skarbowej - firma "D" ustaliła wartość rynkową poszczególnych środków trwałych na dzień ich sprzedaży bazując na badaniu cen z giełd i wyprzedaży, a także rynku zbytu i zapotrzebowania takich samych bądź podobnych maszyn i urządzeń. Ponadto - na co należy zwrócić szczególną uwagę i co także wynika z danych zawartych w operacie - rzeczoznawcy przy ustalaniu ich wartości rynkowej uwzględnili nie tylko wartość techniczną poszczególnych środków trwałych, lecz również popyt na danym rynku oraz dane z przeprowadzonych przetargów i wyprzedaży. Zatem - zadaniem Izby Skarbowej - zasadnie Inspektor uznał, iż wymienione w operacie ceny jako rynkowe mogą być porównywalne z cenami zastosowanymi przez spółkę "A" i jako takie służyć do ustalenia podstawy opodatkowania w trybie przepisów art. 17 ww. ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r.

Podnoszona przez "A" SA w T. w odwołaniu okoliczność, że opinia "D" s.c. z siedzibą w B. B. nie może stanowić takiej podstawy, ponieważ została przedstawiona wyłącznie w celu udowodnienia, iż żadna z zastosowanych wcześniej wycen nie jest jednoznaczna, nie może wpłynąć na treść niniejszego rozstrzygnięcia bowiem w świetle przedstawionej wyżej metodologii wyceny należy stwierdzić, że ceny te są cenami stosowanymi w obrocie na rynku tych towarów.

Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia spornej sprawy jest również fakt, że Inspektor przeprowadził postępowanie wyjaśniające w zakresie związanym z porównaniem cen przyjętych przez spółkę z cenami jakie stosowały w porównywalnych transakcjach inne niezależne podmioty działające na rynku krajowym. W tym celu organ pierwszej instancji wystąpił do 67 podmiotów krajowych branży odlewniczej o udzielenie informacji w tym zakresie. Uzyskane informacje od podmiotów niezależnych pozwoliły ocenić czy ceny zastosowane przez spółkę dla określonych maszyn i urządzeń odpowiadały cenom kształtującym się (w dniu ich sprzedaży) na rynku obrotu używanymi środkami trwałymi wykorzystywanymi w przemyśle odlewniczym. Organ pierwszej instancji w postępowaniu kontrolnym dokonał porównania zastosowanych przez spółkę cen, zarówno z cenami stosowanymi w okresie IV kwartału 1998 r. i I kwartału 1999 r. przez krajowe podmioty niezależne w transakcjach handlowych określonych grup używanych środków trwałych jak i z wartością rynkową tych towarów ustaloną przez firmę "D". Porównaniem objęto również rok produkcji poszczególnych urządzeń oraz stopień ich zużycia. Analiza w powyższym zakresie bezsprzecznie wykazała, że zarówno ceny określone przez "D" jak i zastosowane przy sprzedaży i zakupie przez podmioty niezależne znacznie odbiegają od cen zastosowanych przez spółkę, oraz - na co należy zwrócić szczególną uwagę - w żadnej transakcji nie wystąpiła cena danego towaru w wysokości l,- zł, pomimo, że w odniesieniu do części transakcji podany rok produkcji wskazuje, że przedmiotem transakcji handlowych były również w pełni umorzone środki trwałe.

Ponadto zdaniem Izby Skarbowej należy wskazać, że Inspektor Kontroli Skarbowej w toku postępowania kontrolnego dla porównania cen uzyskał materiał dowodowy dotyczący transakcji kupna - sprzedaży wyposażenia odlewni przez "F". Firma ta dokonała zakupu wyposażenia odlewni w dniu 30 grudnia 1998 r. (a więc zaledwie o l dzień wcześniej od dokonanej transakcji pomiędzy spółką a "B" spółką z o.o.) na które składało się 61 środków trwałych na kwotę 758.718,12 zł, z których każdy miał określoną cenę jednostkową. W związku z tym transakcję tę należy uznać za najbardziej zbliżoną do przedmiotowej transakcji. Organ pierwszej instancji po dokonaniu oceny materiału stwierdził, że "F" nabyła zamortyzowane środki trwałe na co wskazuje okres ich użytkowania, jednakże zastosowane ceny miały wartość znacznie wyższą od cen zastosowanych przez "A" dla podobnych urządzeń i żadne z nich nie zostało sprzedane w cenie l.- zł. W celu dokonania ustalenia prawidłowej wielkości obrotu z tytułu spornej sprzedaży Inspektor Kontroli Skarbowej w załączniku Nr [...] do protokółu z kontroli z dnia 16 maja 2001 r. sporządził zestawienie informacji uzyskanych od krajowych podmiotów niezależnych o stosowanych cenach używanych maszyn i urządzeń, jak również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokonał przykładowego porównania cen zastosowanych przez te podmioty, w tym m.in. wynikające z transakcji dokonanej przez "F" i cen ustalonych przez rzeczoznawców z firmy "D" z cenami wynikającymi z transakcji dokonanej przez spółkę "A". Analizując zestawienie należałoby chociażby zwrócić uwagę na środek trwały o nazwie karta wstrząsowa, nr inwentarzowy 51101, rok produkcji przed 1991 r., zużycie techniczne 15%, sprzedana przez spółkę w cenie l.- zł. ustalona wartość rynkowa przez firmę "D" - 22.100,- zł, natomiast ten sam towar rok produkcji przed 1985 r. nabyty został przez "F" w cenie 35.856,- zł, mieszarka krążnikowa z 1989 r. o stopniu zużycia technicznego 40% sprzedana przez spółkę również w cenie l,- zł, wg wyceny "D" jej wartość rynkowa wynosiła 9.450,- zł, natomiast "F" nabyła trzy mieszarki krążnikowe - dwie w cenie 6.495,- zł i jedną w cenie 26.429,- zł, czy też kadzie odlewnicze sprzedane przez spółkę w cenie l,- zł, wg wyceny "D" wartość rynkowa tych środków trwałych zużytych w 40% (rok produkcji 1986) wynosi 4.950,- zł za l szt. Ceny zastosowane przez krajowe podmioty niezależne - firma "G" spółka z o.o. z P. sprzedała 2 kadzie odlewnicze typ KDS1 do sferiodyzacji o poj. l t (rok budowy 1990) w cenie 10.000,- zł za szt.; firma "H" SA z K. sprzedała kadź odlewniczą jako złom użytkowy w cenie 6000,- zł, kadź odlewniczą 7 t za 15.000,- zł oraz kadź bębnową w cenie 2000,- zł. Ponadto Inspektor w toku postępowania kontrolnego ustalił, że sama spółka "A" sprzedała używane środki trwałe (w pełni umorzone) do podmiotu niezależnego stosując ceny znacznie odbiegające od zastosowanych w spornej transakcji. Dotyczyło to transakcji zawartej w dniu 18 listopada 1998 r. z "I" spółka z o.o.. I tak dla przykładu można wskazać sprzedaż tokarki kłowej wymienionej w poz. 2 faktury VAT nr [...] w cenie 5.000,- zł, która to jest porównywalna do tokarki kłowej Cli MB rok produkcji 1973 o ciężarze 2.200 kg sprzedanej przez spółkę firmie "B" za l,- zł, dla której rzeczoznawcy firmy "D" ustalili wartość rynkową w kwocie 1.654,- zł. Nawet środki trwałe sprzedawane jako złom użytkowy w obrocie pomiędzy krajowymi podmiotami niezależnymi uzyskiwały wyższą cenę od ustalonej przez spółkę za środki trwałe zdatne do dalszego użytkowania w procesie produkcyjnym. Z uzyskanej w toku postępowania informacji z "J" wynika, że spółka ta zakupiła używane urządzenia do wykorzystywania jako złom użytkowy w cenie netto 0,70 zł za l kg + 22% VAT.

O przydatności do użytkowania przedmiotowych środków trwałych (a co za tym idzie również o ich odpowiedniej wartości rynkowej) świadczą także dokonane w dniu 5 stycznia 2000 r. w toku postępowania kontrolnego oględziny w pomieszczeniach modelami oraz hali produkcyjnej w pomieszczeniach odlewni "B" spółki z o.o. oraz potwierdzenie umowy sprzedaży sporządzone w dniu 30 czerwca 1999 r. pomiędzy spółką "A" i "B" spółką z o.o., w którym kupujący oświadcza, że rzeczy będące przedmiotem sprzedaży zostały jej wydane w całości, w stanie nadającym się do użytku i nie wnosi żadnych zastrzeżeń co do stanu technicznego wydanych jej rzeczy. W związku z tym także podnoszony w odwołaniu zarzut o nieuwzględnieniu w ustaleniach kontroli trudnej sytuacji ekonomicznej Spółki, trudnej sytuacji na rynku odlewniczym, jak również faktu, że przedmiotem spornej transakcji były przestarzałe i energochłonne maszyny i urządzenia nie uzasadniają działań spółki polegających na zastosowaniu tak niskiego poziomu cen (dla większości l ,-zł) dla towarów nadal wykorzystywanych w procesie technologicznym.

W konsekwencji powyższego organ drugiej instancji stwierdził, że Inspektor Kontroli Skarbowej zasadnie uznał, że spółka "A" wykorzystując związek kapitałowy z firmą "B" spółką z o.o. zaniżyła podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług z tytułu sprzedaży środków trwałych wykazanych w fakturze VAT Nr [...] z dnia 31 grudnia 1998 r., tym samym na mocy powołanych na wstępie uzasadnienia przepisów art. 17 ww. ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. prawidłowo określił wysokość obrotu na podstawie przeciętnych cen stosowanych na danym rynku, przyjmując jako podstawę przedłożoną przez spółkę wycenę dokonaną przez rzeczoznawców z firmy "D".

Powołanego poglądu organu odwoławczego nie może zmienić podnoszony w odwołaniu argument, że Inspektor pominął fakt, iż przedmiotowa sprzedaż środków trwałych ma związek z podjętymi i wynikającymi z umowy współpracy zawartej w dniu 28 stycznia 1998 r., przez spółkę "A" a "K" w H. Zgodnie bowiem z § l tej umowy strony zobowiązały się m.in. do współpracy w zakresie produkcji i zbytu wyrobów odlewniczych z żeliwa i ze staliwa oraz modeli odlewniczych a także usług w dziedzinie odlewnictwa na rzecz stron umowy oraz innych podmiotów gospodarczych jak również importu, eksportu i handlu przedmiotami zapotrzebowania odlewniczego, pompami i armaturą. Współpraca realizowana miała być poprzez utworzoną wspólnie przez strony umowy na zasadach prawa polskiego spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. Umowa ta nie przewidywała sprzedaży wyposażenia odlewni, lecz zobowiązywała do przekazania spółce "B" środków trwałych jako aportu rzeczowego.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego "A" Spółka Akcyjna w T. wniosła o uchylenie w całości decyzji podatkowych organów obu instancji. Skarżąca spółka zarzuciła decyzjom organów obu instancji bezpodstawne zastosowanie w sprawie przepisu art. 17 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, jak i ostatecznie dokonanie rozstrzygnięcia z naruszeniem tego przepisu.

W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka nie kwestionując faktu istnienia powiązań gospodarczych pomiędzy "A" SA i "B" spółka z o.o., podniosła, iż organy podatkowe nie wykazały w spornej sprawie istnienia jednej z przesłanek warunkujących zastosowanie art. 17 ustawy podatkowej, a mianowicie nie wykazały, iż istniejące powiązania gospodarcze pomiędzy skarżącą spółką a jej kontrahentem ("B" spółką z o.o.) miały wpływ na ustalenie cen sprzedaży środków trwałych w transakcji pomiędzy tymi podmiotami.

W ocenie strony skarżącej dla wyliczenia wielkości zaniżonego przychodu organy podatkowe przyjęły ceny środków trwałych z wyceny dokonanej przez firmę "D", naruszając tym samym postanowienia art. 17 ww. ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym.

Strona skarżąca podniosła, że jej zamierzeniem było dokonanie konwersji należności z tytułu sprzedanego majątku na udziały w spółce "B", czyli wypełnienie zobowiązania zawartego w porozumieniu z "K" z H. w nieco innej formie.

Izba Skarbowa w B. w odpowiedzi na skargę podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosła o oddalenie skargi. Organ ten ustosunkowując się do stanowiska skarżącej zawartego w skardze, a dotyczącego upadłości spółki "B" i sprzedaży jej majątku w tym ruchomości za cenę 362.041,- zł, wskazał że pomimo upływu ponad trzech lat i eksploatacji majątku odlewni przez ten okres przez spółkę "B", cena ta przewyższa cenę zastosowaną w spornej transakcji przez skarżącą spółkę.

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W ustalonym bezspornie stanie faktycznym skarga "A" SA w T. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem wbrew zarzutom skargi zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Nieuzasadnione są zarzuty skargi, że organy obu instancji wydając zaskarżoną decyzję naruszyły przepisy prawa materialnego. Nie doszło również w sprawie do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Prawidłowe było również stanowisko organów obu instancji w zakresie przeprowadzonego określenia wysokości obrotu (w zakresie ceny zbytych środków trwałych z faktury z dnia 31 grudnia 1998 r.).

Odnosząc się do zarzutów skargi w zakresie naruszenia prawa materialnego wskazać należy w kontekście stanu faktycznego niniejszej sprawy, iż zgodnie z art. 17 ust. 2 w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.), jeśli podatnik pozostający w związku gospodarczym (m.in. kapitałowym) z innym podmiotem, w wyniku tego związku dokona sprzedaży na warunkach korzystniejszych, odbiegających od ogólnie stosowanych w czasie i miejscu wykonywania świadczenia, to organ podatkowy określi wysokość obrotu na podstawie przeciętnych cen stosowanych na danym rynku w dniu wykonania świadczenia, pomniejszone o podatek. W konsekwencji organ ten określi wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości.

Wbrew stanowisku skarżącej spółki zastosowanie przez organy obu instancji w sprawie niniejszej normy wynikającej z ww. przepisów było prawidłowe i wynika to wprost z treści uzasadnień decyzji organów obydwu instancji, bowiem jak wskazano w zaskarżonej decyzji występowały w sprawie niniejszej takie związki, o których mowa w art. 17 ust. 2 w/w ustawy, a których sama skarżąca nie kwestionowała. Ponadto fakt zastosowania w transakcji sprzedaży przedmiotowych środków trwałych określonej w tej umowie ceny, jak wielokrotnie wskazywała sama skarżąca spółka w toku całego postępowania przed organami podatkowymi i powtórzyła to w skardze do Sądu, był właśnie wynikiem tych powiązań, a jako cel zastosowania takiej właśnie ceny tych ruchomości było wykonanie umowy o współpracy (sama strona wskazuje w uzasadnieniu skargi na karcie 4, że taki był właśnie cel). Nie ma zatem podstaw do uznania zarzutu skargi, iż "nie było trzeciej przesłanki do zastosowania art. 17 ww. ustawy", tj. wpływu powiązań na zastosowanie określonej w umowie ceny.

Zasadnie zdaniem Sądu organy podatkowe przyjęły, że skoro skarżąca spółka pozostawała w związku gospodarczym z firmą "B" spółki z o.o. w T., jak również z firmą "K" w H. wspólnikiem spółki "B" i ułożyła bieg interesów z tymi ww. podmiotami powiązanymi w taki sposób, że dokonała zbycia ruchomości za cenę wysoce nieadekwatną do ceny rynkowej i to skutkowało dla spółki nieuzasadnionym zaniżeniem podatku należnego vat wynikającego z przedmiotowej faktury z dnia 31 grudnia 1998 r., a w konsekwencji zaniżeniem zobowiązania podatkowego w tym podatku wobec budżetu państwa.

Wybór metody ustalenia wysokości obrotu pozostawiony jest organowi podatkowemu, a wynik tych działań z natury rzeczy jedynie przybliża rzeczywistą podstawę obliczenia podatku, jednak zasady te nie oznaczają dowolności. W szczególności kontroli Sądu podlega to, czy zastosowane w danej metodzie dane znajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym i czy wniosek końcowy w postaci ustalenia wysokości obrotu wynikający z zastosowania metody jest prawidłowy. W niniejszym przypadku postępowanie organów podatkowych było prawidłowe i dokonano prawidłowego ustalenia obrotu z umowy sprzedaży środków trwałych z faktury z dnia 31 grudnia 1998 r. na podstawie posiadanego materiału dowodowego. W rzeczy samej w sprawie niniejszej organy ustaliły rynkową wartość środków trwałych w postaci ruchomości zbytych "B" spółce z o.o. i taka winna być wysokość obrotu z ww. faktury.

Nie będąc związany granicami skargi, Sąd dokonując analizy przeprowadzonego przez organy podatkowe postępowania, stwierdza że organy te podjęły w sprawie niniejszej na zasadzie art. 122 ordynacji podatkowej wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i zgodnie z normą wynikającą z art. 180 ordynacji podatkowej przeprowadziły postępowanie dowodowe w taki sposób, by sprawa została dostatecznie wyjaśniona. Ponadto zdaniem Sądu ocena materiału dowodowego przez organy podatkowe nie nosi znamion dowolności, a zebranie materiału dowodowego dokonane zostało przez organy podatkowe w sposób prawidłowy, zgodnie z normami zawartymi w przepisach art. 180 § 1, 187 § 1 ordynacji podatkowej. Tak zgromadzony materiał dowodowy w pełni pozwalał organom skarbowym na merytoryczne i prawidłowe orzekanie w niniejszej sprawie.

W szczególności wskazać należy, iż ocenie Sądu nastąpiło prawidłowe ustalenie przez organy rynkowej wartości ruchomości – wyposażenia odlewni – sprzedanych "B" spółce z o.o. – podmiotowi powiązanemu kapitałowo ze skarżącą spółką. Dokonanej ocenie nie można w żadnym wypadku zarzucić dowolności. Ocena zebranych dowodów jest wnikliwa, a wnioski w jej wyniku wywiedzione zasługują na aprobatę. Ponadto ilość i rodzaj wziętego pod uwagę przez organy podatkowe materiału porównawczego przy ustaleniu rynkowej wartości ruchomości świadczy o wyczerpujących działaniach organu w tej materii.

Prawidłowo przeprowadzone postępowanie przez organy podatkowe jednoznacznie wykazało, że spółka zastosowała cenę niższą niż winna była zastosować w stosunku do wszystkich zbytych spółce "B" środków trwałych. Z przeprowadzonego przez organy podatkowe postępowania dowodowego wynika jednoznacznie, że skarżąca spółka znacząco zaniżyła cenę za przedmiotowe środki trwałe. Świadczy o tym wycena sporządzona na zlecenie samej skarżącej spółki na trzy miesiące przed oddaniem spółce "B" do użytkowania i na rok przed zbyciem jej tych ruchomości, zgodnie z którą ich wartość rynkowa znacznie przekraczała 10 – cio krotność ceny ich sprzedaży. Także kolejna wycena tych ruchomości sporządzona na zlecenie skarżącej spółki przez "D" s.c. wskazuje wartość rynkową przedmiotowych ruchomości na kwotę 1.340.461,- zł, gdy spółka sprzedała za kwotę 195.862,- zł. Badania rynku przeprowadzone przez organy podatkowe i porównane z ceną zbycia przedmiotowych ruchomości, świadczą jednoznacznie o zaniżeniu przez skarżącą spółkę ceny zbytych spółce "B" ruchomości.

W ocenie Sądu uznać zatem należy, iż wycena sporządzona na zlecenie organu pierwszej instancji, uwzględniająca inflację i stopień zużycia, a bazująca na opinii wykonanej na zlecenie skarżącej w sposób najwłaściwszy określa cenę rynkową na dzień zbycia przedmiotowych ruchomości.

Również w sposób jednoznaczny i oczywisty zaniżenie ceny w stosunku do części zbytych ruchomości wynika choćby tylko z porównania zastosowanej przez skarżącą ceny 1,- zł, gdy ich wartość jako złomu wielokrotnie przewyższała kwotę 1,- zł.

Takie działania skarżącej spółki przekładały się wprost na wysokość podatku należnego z przedmiotowej faktury z dnia 31 grudnia 1998 r., a w konsekwencji na wysokości zobowiązania w tym podatku.

Z uwagi na powyższe Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), skargę oddalił.