Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2590/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 7, 77
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 c, art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maria Tarnowska, Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2017 r. sprawy ze skargi B. F. i J. F. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących B. F. i J. F. solidarnie kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2016r, znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania [...] od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].07.2016r., Nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].02.2012r., Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazał, że decyzją z dnia [...].02.2012r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006r. Nr 156 poz. U 18 z późn. zm.) nałożył na inwestora - Zakład Energetyczny [...] obowiązek przedłożenia w terminie dwóch miesięcy od daty, kiedy decyzja stanie się ostateczna (2 egz.) inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych (składającej się z części opisowej i graficznej) wraz z ekspertyzą techniczną określającą niezbędne roboty budowlane, które należy wykonać, celem doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem wraz ze stosownymi opiniami i uzgodnieniami.

[...] wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji PINB w [...] z dnia [...].02.2012r, Nr [...] podnosząc, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ inwestor nie posiadał prawa do dysponowania ich działkach nr [...] w [...] na których postawił słupy energetyczne bez ich zgody.

Wnioskodawcy powołali się na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009r, znak; [...], którą stwierdzona została nieważność decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] maja 1988r udzielającej Zakładowi Energetycznemu [...] o pozwoleniu na budowę stacji trafo, linii energetycznej 15 kV oraz remontu kapitalnego sieci niskiego napięcia we wsi [...] w części dotyczącej ich działek nr [...] z uwagi na brak prawa inwestora do dysponowania nimi na cele budowlane.

Zdaniem wnioskodawców słupy energetyczne stojące na ich działkach powinny zostać rozebrane tymczasem PINB w [...] decyzją z dnia [...].02.2012r. nakłada na Zakład Energetyczny obowiązek sporządzenia stosownej dokumentacji.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu wniosku Skarżących, decyzją z dnia [...].07.2016r, Nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PINB w [...] z dnia [...].02.2012r., Nr [...].

Rozpatrując odwołanie [...] od ww. decyzji [...] WINB z dnia [...].07.2016r, organ odwoławczy podkreślił nadzwyczajny tryb postępowania w którym toczy się sprawa.

Wskazał, że w postępowaniu prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności, organ ma obowiązek rozpatrzeć sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 Kpa, a zatem nie może rozpatrywać sprawy, co do jej istoty, tak jak w postępowaniu zwykłym. Działanie organu w tym trybie ogranicza się do oceny kwestii ściśle prawnych, czyli do ustalenia czy badana decyzja dotknięta jest którąś z wad wymienionych w art. 156 § 1 Kpa, przy czym taka ocena dokonywana jest w oparciu o stan faktyczny i prawny z daty wydania kwestionowanej decyzji, a organ rozpoznając sprawę w -trybie-stwierdzenia nieważności nie jest uprawniony do czynienia samodzielnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy.

W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzja PINB w [...] z dnia [...].02.2012r., Nr [...] wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, nie jest dotknięta żadną z wad wynikających z art. 156 § 1 pkt 1-7 Kpa, wobec czego nie zachodzi konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Kontrolowana decyzja PINB w [...] zapadła w postępowaniu naprawczym po stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę w części dotyczącej działek nr [...] z uwagi na brak prawa inwestora do dysponowania nimi na cele budowlane.

Decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009r, znak; [...], którą stwierdzona została nieważność decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] maja 1988r udzielającej Zakładowi Energetycznemu [...] o pozwoleniu na budowę w części dotyczącej działek nr [...] była przedmiotem kontroli sądu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2010r, VII SA/Wa 126/10 oddalił skargę inwestora Zakładu Energetycznego [...].

Po wyeliminowaniu pozwolenia na budowę w części dotyczącej działek nr [...] w [...], PINB w [...] prawidłowo wydał decyzję z dnia [...].02.2012r., Nr [...] (na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego) nakładającą na inwestora - Zakład Energetyczny [...] obowiązek przedłożenia w określonym terminie stosownych dokumentów tj. (2 egz.) inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych (składającej się z części opisowej i graficznej) wraz z ekspertyzą techniczną określającą niezbędne roboty budowlane, które należy wykonać, celem doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem wraz ze stosownymi opiniami i uzgodnieniami.

Zgodnie z przepisem art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

Jak wynika z akt sprawy, PINB w [...] kontynuując postępowanie w trybie art. 51 Prawa budowlanego, wydał decyzję z dnia [...].01. 2013r., Nr [...] stwierdzającą (na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego) wykonanie przez inwestora obowiązku wynikającego z decyzji PINB w [...] z dnia [...].02.2012r., Nr [...].

[...] WINB decyzją z dnia [...].04.2013r., Nr [...]r utrzymał w mocy ww. decyzję.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].02.2014r., znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...].04.2013r., Nr [...]r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19.11.2014r., sygn. akt VII SA/Wa 1030/14 oddalił skargę [...] na decyzję GINB z dnia [...].03.2014r., znak: [...].

Odnosząc się do argumentów podniesionych przez Skarżących, w ocenie których w rozpatrywanym przypadku powinna być wydana decyzja o rozbiórce ww. słupów postawionych na ich działkach, z uwagi na brak zgody właścicieli działek na ich postawienie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że kwestia badania przez organy nadzoru budowlanego prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postępowaniach prowadzonych w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane, była wielokrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. W związku z tym w orzecznictwie wykształciły się dwie linie orzecznicze.

NSA w uchwale siedmiu sędziów z dnia 10.01.201 lr., sygn. akt; II OPS 2/10 stwierdził, że w toku postępowania naprawczego organ nadzoru budowlanego nie prowadzi postępowania w celu badania uprawnienia inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor ma obowiązek złożenia takowego oświadczenia na wstępnym etapie procesu inwestycyjnego, czyli na etapie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, ale nawet w tym postępowaniu organ został zwolniony z obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego sprawdzającego prawdziwość twierdzenia inwestora, że legitymuje się prawem do terenu na cele budowlane. Złożenie ; oświadczenia jest czynnością dowodową, procesową, prowadzącą do wykazania okoliczności spełnienia przesłanki wymaganej prawem materialnym.

Niemożność zobowiązania inwestora do złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie oznacza, że organ nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym w ogóle nie może tego prawa badać w toku podejmowanych przez siebie czynności dowodowych. Skoro w postępowaniach dotyczących pozwolenia na budowę lub legalizacji obiektu wybudowanego samowolnie, inwestor ma obowiązek wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to taki sam warunek musi być spełniony, aby mogło nastąpić doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Powyższy pogląd został zaprezentowany w wyrokach NSA z dnia 26.01.2016 r., sygn. akt: II OSK 1290/14, z dnia 22.08.2014 r., sygn. akt: II OSK 490/13, z dnia 06.03.2014 r., sygn. akt: II OSK 2426/12, z dnia 27.02.2014 r" sygn. akt: II OSK 2322/12.

Druga linia orzecznicza wyraża pogląd przeciwny, sprowadzający się do stwierdzenia, że w postępowaniach naprawczych prowadzonych na podstawie art. 51 ustawy Prawo budowlane organy nadzoru nie badają prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Obowiązek organów do badania, czy inwestor legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie wynika z art. 51 ustawy Prawo budowlane, ani z żadnych innych przepisów tej ustawy. Przepisy Prawa budowlanego, jako jedyną prawnie przewidzianą formę wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 ww. ustawy przewidują złożenie oświadczenia, o którym mowa w art. 32 ust. 4 wskazanej ustawy. Skoro w przepisach art. 51 ustawodawca nie ustanowił obowiązku złożenia takiego oświadczenia tak jak to uczynił w art. 48 ust. 3 pkt 2, art. 49b ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, to organ nadzoru budowlanego również nie może na inwestora nałożyć takiego obowiązku, gdyż byłby on pozbawiony podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Takie stanowisko zajął NSA w wyrokach z dnia 08.01.2016 r., sygn. akt: II OSK 1048/14, z dnia 13.10.2015 r., sygn. akt: II OSK 335/14, z dnia 28.08.2015 r., sygn. akt: II OSK 2/14, z dnia 25.07.2012 r., sygn. akt: II OSK 801/11.

Zatem rozbieżności w orzecznictwie, co do badania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie pozwalają zakwalifikować decyzji PINB w [...] z dnia [...].02.2012r., Nr [...] znak: [...], jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.

W świetle art. 156 § 1 pkt 2 Kpa z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy w sposób oczywisty, bezsporny i niestwarzający odmiennej wykładni został naruszony przepis prawny. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa, wskazuje na naruszenie elementu przedmiotowego normy prawnej, polegające na zastosowaniu takiej normy do stanu faktycznego sprawy, który znajduje się poza zakresem jej unormowania, bądź na zanegowaniu treści określonego przepisu. Rażące naruszenie prawa przy wydawaniu decyzji, to kwalifikowane uchybienie, do którego dochodzi, gdy decyzja została wydana wbrew oczywistemu nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, gdy wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa lub ich odmówiono, albo wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem lub uchylono obowiązek.

Powołując się na wyroki NSA z dnia 13 marca 2008r, II OSK 228/07 z dnia 9 kwietnia 2009r, II OSK 532/08 i z dnia 26 stycznia 2012r, II OSK 2140/10 Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane należy rozumieć, jako doprowadzenie do zgodności z prawem administracyjnym materialnym, a nie z przepisami innych dziedzin prawa, w tym prawa cywilnego.

Reasumując stwierdził, że decyzja PINB w [...] z dnia [...].02.2012r., Nr [...] jest prawidłowa, nie jest dotknięta żadną wadą kwalifikowaną wynikającą z art. 156 § 1 Kpa, stanowiącą podstawę do stwierdzenia jej nieważności. W związku z tym odmowa stwierdzenia nieważności tej decyzji jest uzasadniona i zgodna z prawem, co oznacza, że należy utrzymać w mocy decyzję [...] WINB z dnia [...].07.2016r., Nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności tej decyzji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli [...].

Skarżący podnieśli, że rażące naruszenie prawa potwierdził w Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13.04.2010 r. sygn. akt VIISA/Wa 126/10, stwierdzając nieważność wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę w zakresie budowy słupów energetycznych bez posiadana przez Zakład Energetyczny prawa do dysponowania działkami skarżących na cele budowlane.

Decyzja PINB w [...] nr [...] z dn. [...] lutego 2012 r., która miała doprowadzić wybudowaną linię energetyczną do stanu zgodnego z obowiązującym prawem, nie nakładała na [...] (następcę prawnego Zakładu Energetycznego) tj. właściciela słupów energetycznych stojących na naszych działkach) obowiązku uzyskania od nas, jako właścicieli działek nr [...], zgody na obecność tych słupów na naszej własności i w ten sposób akceptowała stan rzeczy niezgodny z przepisami prawa. Decyzja ta nie zlikwidowała stanu niezgodnego z prawem ale wręcz przeciwnie stan ten został podtrzymany i zaakceptowany. Zatem przeprowadzenie postępowania naprawczego w trybie art. 51. ust.1 pkt. 2 Prawa budowlanego w sposób oczywisty nie mogło stanowić i nie stanowi rozwiązania problemu uzyskania zgody na postawienie słupów na naszych posesjach.

Obowiązek tego uzgodnienia z nami był w tym postępowaniu sprawą fundamentalną i jego brak powoduje, że słupy energetyczne stoją nadal na naszych działkach bez naszej zgody. Zakład Energetyczny i wszyscy jego następcy prawni nigdy się do nas w sprawie uzgodnienia budowy słupów na terenie naszej własności nie zwrócili i nigdy uzgodnienia na budowę swoich inwestycji na naszych działkach nie uzyskali. Wobec naszych wcześniejszych protestów, dotyczących usytuowania słupów energetycznych na naszych działkach bez naszej zgody z prośbą o ich przeniesienie w inne miejsce skarżących poinformowano pismem z dnia 21.06.2006 r., że możliwa jest przebudowa odcinka sieci (wybudowanej na naszej parceli bez naszej zgody) pod warunkiem pokrycia przez zainteresowaną stronę (czyli przez nas), całkowitych kosztów związanych z projektowaną przebudową linii.

Skarżący podkreślili, że ich skarga odnosi się do konkretnego przypadku już uchylonego pozwolenia na budowę (a nie samej możliwości uchylenia), a uzasadnienie zawarte na stronie 3 skarżonej decyzji o sposobie naprawy zaistniałego stanu prawnego jest wewnętrznie sprzeczne i niepełne. Brak w nim przede wszystkim odniesienia do ich przypadku - tj. wystąpienia ciężkiej i nieusuwalnej wady - dającej przesłanki do zastosowania art. 51 ust.1 pkt. 3 Prawa budowlanego lub bezpośrednio art. 51 ust.3. pkt. 1, które nie są zarezerwowane tylko i wyłącznie do przypadków samowoli budowlanej.

Zdaniem skarżących organ błędnie prowadził postępowanie naprawcze w trybie art.51. ust.1 pkt 2. Prawa budowlanego.

Wskazując na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie obu zaskarżonych decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Uwzględnienie skargi przez sąd następuje jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.

W rozpoznawanej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podjął kroków mających na celu zbadanie, czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...].02.2012r., Nr [...] badał prawo inwestora do dysponowania działkami skarżących nr [...] na cele budowlane.

Kontrolowana w postępowaniu nadzwyczajnym decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].02.2012r., Nr [...] wydana została na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane i zobowiązywała inwestora do przedłożenia w zakreślonym terminie inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych (składającej się z części opisowej i graficznej) wraz z ekspertyzą techniczną określającą niezbędne roboty budowlane, które należy wykonać, celem doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.

Kontrolowana decyzja PINB w [...] zapadła w postępowaniu naprawczym po stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę w części dotyczącej działek nr [...] z uwagi na brak prawa inwestora do dysponowania tymi działkami na cele budowlane.

W świetle wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2010r, VII SA/Wa 126/10 oddalającym skargę inwestora na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 r, znak: [...], którą stwierdzona została nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę w części dotyczącej działek nr [...] doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem oznaczało zbadanie, czy inwestor uzyskał zgodę skarżących na postawienie słupów na ich działkach, a w przypadku braku takiej zgody nałożenie na inwestora obowiązku przeniesienia słupów energetycznych w inne miejsce.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zbadał tej kwestii stwierdzając jedynie, że w toku postępowania naprawczego organ nadzoru budowlanego nie prowadzi postępowania w celu badania uprawnienia inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co ma wynikać z uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 10 stycznia 2011r., sygn. akt; II OPS 2/10.

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 10 stycznia 2011 r. stwierdził, że w trybie art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy nie można na inwestora nałożyć obowiązku złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W uzasadnieniu uchwały wyeksponował jednak procesowy, dowodowy charakter wspomnianego oświadczenia, co nie wyłącza wynikającej z art. 4 ustawy konieczności legitymowania się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W świetle wywodów zawartych w uzasadnieniu uchwały z [...] stycznia 2011 r. organ nadzoru budowlanego również ma obowiązek ustalenia stanu faktycznego i prawnego w celu stwierdzenia przesłanek materialno-prawnych nałożenia na inwestora jednego spośród obowiązków przewidzianych w art. 51 ust. 1 ustawy. Poza analizowanym obowiązkiem, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy, w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem zachodzi także możliwość nakazania na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. W końcowym fragmencie uzasadnienia uchwały z [...] stycznia 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie skonstatował, że podstawę tego ostatniego rozstrzygnięcia stanowi "ustalenie, iż inwestor nie dysponuje i nie dysponował prawem do nieruchomości na cele budowlane, a nie to, czy ma przedłożyć oświadczenie o posiadaniu takiego prawa".

Niemożność zobowiązania inwestora do złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie oznacza, iż organ nadzoru budowlanego w tzw. postępowaniu naprawczym w ogóle nie może tego prawa badać w toku podejmowanych przez siebie czynności dowodowych.

Jest wręcz przeciwnie, gdyż ustalenia faktyczne w tym zakresie są konieczne, by stwierdzić przesłanki zastosowania art. 51 ust. 1 ustawy. Gwarantują one zarazem realizację przywołanej już zasady wyrażonej w art. 4 ustawy, w myśl której każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W jej świetle wykazanie tego prawa ma zasadnicze znaczenie dla wszelkich inwestycji budowlanych, co zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2180/11 (LEX nr 1340210). W wyroku tym Sąd podniósł, że nie ma żadnego racjonalnego powodu, by różnicować warunki prawne, które określają organy nadzoru budowlanego, w stosunku do wymagań i obowiązków nakładanych przy wydawaniu pozwolenia na budowę. Tym samym inwestor musi te wymagania spełniać także wówczas, gdy kończy budowę na zasadach wyznaczonych przez organy nadzoru budowlanego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1-3 ustawy.

Nie do zaakceptowania jest taka interpretacja uchwały z [...] stycznia 2011 r., która przyjmuje, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 51 ust. 1 ustawy organy nadzoru budowlanego nie zajmują się kwestią prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż może to doprowadzić do zalegalizowania robót budowlanych wykonanych przez inwestora z naruszeniem prawa własności osób trzecich. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2183/11, LEX nr 1332676), podkreślając, że organy czyniąc ustalenia w tej materii, nie wkraczają w sferę zastrzeżoną dla właściwości sądów powszechnych. Nie rozstrzygają bowiem sporów cywilnoprawnych co do tego, komu przysługuje tytuł prawny do nieruchomości.

Nie mogą wszak wydać decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane dopóki nie będą miały pewności, że adresatem tej decyzji jest inwestor dysponujący nieruchomością na cele budowlane stosownie do art. 4 ustawy.

W przedmiotowej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zbadał, czy w postępowaniu zakończonym kontrolowaną decyzją inwestor dysponował prawem do działek skarżących pozwalającym na postawienie słupów.

Kwestii tej organ nie zbadał błędnie przyjmując, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 Prawa budowlanego organy nadzoru budowlanego nie zajmują się ustalaniem prawa do dysponowania nieruchomością. Dlatego też Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie rozpatrując odwołania [...] powinien kwestię tą wyjaśnić.

Mając na uwadze, iż w sprawie nie został dokładnie wyjaśniony stan faktyczny w rozumieniu art. 7 k.p.a. jak również nie został wyczerpująco rozpatrzony cały materiał dowodowy zgodnie z art. 77 k.p.a., Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.