Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1208/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 48
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 107 par 1 i 3, art. 75 par 1, art. 77 par 1, art 7
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński ( spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska –Śpiewak, Protokolant St. sekr. sąd. Agnieszka Foks - Skopińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2011 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, zw. dalej PINB, w [...], na podstawie art. 48 ust. 1 z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, ze zm.), zw. dalej Prawem budowlanym, odmówił wydania nakazu rozbiórki istniejącego ustępu drewnianego z dołem kloacznym, usytuowanego na działce nr ewid. [...], położonej przy ul. [...] w B., powiat [...], stanowiącej współwłasność R. K., Z. B. oraz M. D. oraz stwierdził bezzasadność żądania wnioskodawcy – S. S..

W uzasadnieniu organ podał, że w związku z wnioskiem S. S. o przeprowadzenie kontroli w sprawie ww. "ustępu", w dniu 25 lipca 2008 r. przeprowadził oględziny, w toku których ustalono, że na przedmiotowej nieruchomości istnieje ustęp drewniany obity deskami, z dachem jednospadowym krytym blachą, (usytuowany przy budynku gospodarczym) o wymiarach 1,34 m x 1,03 m i wysokości 2,27 m, z wybetonowanym dołem kloacznym. Posadowiony w odległości ok. 1,61 m od ogrodzenia sąsiedniej działki – K. i T. O..

Wg oświadczenia współwłaścicielki nieruchomości Z. B. ustęp powstał w latach 50-tych, a obecnie przeprowadzono jego remont oraz remont budynku gospodarczego drewnianego, stosownie do zgłoszenia dokonanego w organie administracji architektoniczno-budowlanym dnia [...] czerwca 2007 r. - obejmującego remont budynku gospodarczego i z dnia 3 marca 2008 r. - obejmującego remont drewnianego "WC" połączonego z tym budynkiem. Nadto z oświadczenia współwłaścicielki wynikało, iż z uwagi na wykonanie remontu drewnianych ścian budynku gospodarczego (wymiana starych desek na nowe) przylegającą do tego budynku drewnianą ubikację należało odstawić, aby wykonać nowe obicie ścian tegoż budynku i ponownie postawić na tym samym miejscu. Remont budynku gospodarczego i przedmiotowej ubikacji wykonano równocześnie w połowie czerwca 2008 r.

Wg oświadczenia G. S. - pełnomocnika S. S., ustęp powstał jako zupełnie nowy obiekt, poza działką i złożony został w dniu [...] czerwca 2008 r. Ponadto pełnomocnik stwierdziła, że Starostwo Powiatowe w [...] nie było informowało o zamierzonych pracach remontowych ustępu (brak zgłoszenia).

Na podstawie oględzin i oświadczeń stron organ dokonał ustalenia, że prace remontowe drewnianej ubikacji zostały wykonane na podstawie skutecznego zgłoszenia dokonanego w Starostwie Powiatowym w [...] w dniu [...] marca 2008 r. i zgodnie z zakresem zgłoszenia. Właściwy organ do rozpatrzenia zgłoszenia w ustawowym terminie nie wniósł sprzeciwu, a zatem inwestor zgodnie z prawem mógł przystąpić do realizacji zamierzonych robót remontowych. Roboty obejmowały wymianę elewacji starych desek na nowe. Nie potwierdzono zarzutów S. S. co do samowolnie wykonanych robót budowlanych, na działce nr ew. [...] przy ul. W. w [...].

Organ powiatowy o swoich ustaleniach poinformował skarżącego pismem z dnia [...] sierpnia 2008r.

S. S. złożył skargę do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zw. dalej WINB, na bezczynność PINB w [...] co do nie rozpatrzenia jego wniosku, a następnie wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność PINB w [...] w przedmiocie nie załatwienia jego wniosku i nie wydania w tej sprawie decyzji. Wyrokiem z dnia 26 marca 2009 r., sygn. akt VII SAB/Wa 2/09, WSA w Warszawie zobowiązał PINB w [...] do wydania aktu administracyjnego w wyniku rozpoznania pisma S. S. z dnia [...] czerwca 2006 r., w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia przez Sąd akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku.

PINB w [...] pismem z dnia [...] maja 2009 r. wszczął na wniosek S. s. postępowanie administracyjne w sprawie ww. ustępu, a S. S. pismem z dnia 5 czerwca 2009 r. wystąpił z żądaniem rozbiórki ustępu, ponadto wskazał na brak pozwolenia na budowę. Mimo to organ na podstawie ustalonego przez siebie stanu faktycznego i prawnego nie znalazł podstaw do zastosowania przepisów art. 51 Prawa budowlanego, i decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., Nr [...], umorzył postępowanie administracyjne w ww. sprawie. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, [...] WINB decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., Nr [...], uchylił decyzję Nr [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał m.in., że z akt przedmiotowej sprawy nie wynika jasno, czy S. S. posiada legitymację strony w rozumieniu przepisów art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zw. dalej k.p.a., jak również w sposób jednoznaczny nie ustalono interesu prawnego osób biorących udział w tym postępowaniu oraz nie zostało wyjaśnione, czy zbiornik (dół kloaczny) jest szczelny i czy powstał legalnie.

PINB w [...] w dniu [...] sierpnia 2009 r. ponownie przeprowadził oględziny na działce nr [...] w celu dokładnego określenia lokalizacji ustępu względem granic działek sąsiednich. Ustalono, że ustęp z dołem kloacznym (zbiornik betonowy) usytuowany jest w odległości ok. 1,67 m od ogrodzenia z działką K. i T. O. i w odległości ok. 2,70 m od ogrodzenia z działką nr ew. [...], należącą do G. i S. S., A. S. i T. S.-M.. Po dokonanych ustaleniach zwrócił się do S. S. o wykazanie faktycznego oddziaływania wykonanych robót budowlanych na prawnie chronioną sferę praw lub obowiązków i to w zakresie podlegającym reglamentacji Prawa budowlanego. S. S. w piśmie z dnia [...] września 2009 r. przedstawił stanowisko w tej sprawie, wskazując m.in., że przedmiotowy ustęp wywołuje emisję fetoru rozciągającego się na jego działkę, negatywnie wpływa na walory wypoczynkowe jego nieruchomości oraz stwarza zagrożenie dla warunków sanitarnych i korzystania z wód gruntowych z ujęć znajdujących się na działkach sąsiednich.

W celu ustalenia czy zbiornik betonowy (dół kloaczny) jest szczelny i spełnia warunki techniczno-budowlane PINB w [...] wydał, w trybie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. i zobowiązał współwłaścicieli działki nr ew. [...] przy ul. [...] w do sporządzenia i przedłożenia w terminie do dnia 30 września 2009 r. oceny stanu technicznego istniejącego zbiornika betonowego (dołu kloacznego) ustępu drewnianego. Zobowiązani wykonali obowiązek nałożony na mocy ww. postanowienia i w dniu 29 września 2009 r. przedłożyli wymagane dokumenty.

Z oceny technicznej sporządzonej przez mgra inż. R. F. wynikało, że ustęp drewniany "suchy ustęp" z dołem kloacznym zlokalizowany jest w centralnej części działki nr ew. [...] w bezpośrednim sąsiedztwie budynku gospodarczego drewnianego na tejże działce. Jak stwierdzono odległość ustępu od granicy działek sąsiednich wynosi: od działki nr ew. [...] (małżonków S.)

- 2,66 m, od działki nr ew. [...] (K. i T. O.) - 2,40 m (ogrodzenie stoi niezgodnie z granicą działki w odległości 1,61 m), od pozostałych działek nr ew. [...] i [...] - 8,50 m. W ocenie technicznej przywołano również przepis § 36 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm.) i stwierdzono, że lokalizacja spełnia warunki techniczne usytuowania tego typu obiektu na działce, zgodnie z ww. rozporządzeniem. Ocena techniczna wskazywała, że zbiornik betonowy o pojemności V=1,0 m3 w części zagłębionej (ściany zewnętrzne) posiada oznaki korozji jednak ze względu na grubość ścian zapewniają one szczelność. Natomiast jak wskazano dno zbiornika jest skorodowane i utraciło swoje właściwości co nie zapewnia odpowiedniej jego szczelności. Dla zapewnienia odpowiedniej szczelności zalecono przeprowadzenie prac konserwacyjnych (uszczelnienie dna zbiornika).

Na podstawie wykonanej oceny technicznej współwłaściciele działki nr ew. [...] usunęli ww. nieprawidłowości, o czym pismem z dnia [...] października 2009 r. poinformowali organ. Przedłożyli stanowisko autora sporządzonej oceny technicznej, który stwierdził, że roboty konserwacyjne polegające na oczyszczeniu dna zbiornika ze starej skorodowanej szlichty betonowej i wykonaniu nowej warstwy uszczelniającej w postaci płyty betonowej w zaprawie betonowej, dna dołu kloacznego suchego ustępu zostały wykonane poprawnie. Po dokonaniu konserwacji dół kloaczny uzyskał odpowiednią szczelność i spełnia wymagania techniczne dotyczące tego typu urządzeń.

Ponowna kontrola przeprowadzona w [...] października 2009 r. potwierdziła uszczelnienie dna zbiornika betonowego (dołu kloacznego) ustępu drewnianego. Z czynności tych sporządzono protokół i dokumentację zdjęciową. Ponadto inwestorzy oświadczyli, że ubikacja drewniana powstała w tych samych latach co budynek mieszkalny, to jest w roku 1952. Działka w tych latach była całkowicie nieskanalizowana. Obiekt ten jak oświadczyli inwestorzy powstał ok. 57 lat temu i brak jest jakichkolwiek dokumentów w tej sprawie.

Ponownie organ stwierdził, że M. D., współwłaściciela działki nr [...] przeprowadziła remont istniejącej ubikacji drewnianej na podstawie skutecznego zgłoszenia w organie administracji architektoniczno-budowlanym. Prace remontowe wykonano zgodnie z dokonanym zgłoszeniem. Ustęp z dołem kloacznym znajduje się w tym samym miejscu, co przed remontem, posiada te same wymiary, co potwierdza załączona do zgłoszenia mapa geodezyjnej z naniesioną ubikacją. Nie zachodziły zatem okoliczności do wszczęcia z urzędu postępowania i do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Ustęp znajduje się w odległości ok. 1,61 m od istniejącego ogrodzenia (od granicy 2,40 m) działki sąsiedniej Ostrowskich, którzy nie wnosili żadnych zastrzeżeń, w odległości ok. 2,66 m od granicy działki skarżącego nr [...] oraz w odległości 8,50 m od granicy pozostałych działek nr ew. [...] i [...]. Kwestionowany obiekt, posadowiony jest za budynkiem gospodarczym, w tej części działki nr ew. [...], która nie graniczy bezpośrednio z działką skarżącego. Swoją lokalizacją nie narusza więc warunków techniczno-budowlanych określonych ww. rozporządzeniu, a od działki skarżącego znajduje się w odległości większej od przewidzianej dla tego typu urządzenia, określonej w art. § 36 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia, która wynosi 2,0 m od granicy działki i 5,0 m od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Ponadto z mapy geodezyjnej (z dnia 10 grudnia 2008 r.) wynika, że na działkach sąsiednich, w tym na działce skarżącego, znajdują się przyłącza wodociągowe. Zbiornik betonowy (dół kloaczny) jest szczelny i spełnia warunki techniczno-budowlane. Zatem przedmiotowy obiekt nie znajduje się w obrębie bezpośredniego oddziaływania na działkę skarżącego i na działki sąsiednie oraz nie ma wpływu na sposób ich zagospodarowania. W sposób legalny i zgodny z prawem został poddany pracom remontowym nie powoduje ograniczeń w sposobie zagospodarowania działki skarżącego i pozostałych działek sąsiadujących.

Po dokonaniu ww. ustaleń PINB w [...] decyzją z dnia [...] października 2009 r., Nr [...], umorzył postępowanie na podstawie art. 105 k.p.a. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, [...] WINB decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., Nr [...], uchylił decyzję Nr [...] w całości i umorzył postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek S. S. w sprawie budowy ww. ustępu. Wyrokiem z dnia 8 czerwca 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 586/10, WSA w Warszawie uchylił decyzję [...] WINB Nr [...], wskazując, że ustalony przez organ brak oddziaływania tego obiektu na nieruchomość skarżącego, skutkować mógł co najwyżej stwierdzeniem bezzasadności żądania nakazu rozbiórki jaki był wyraźnie przez skarżącego sformułowany. W ramach postępowania przed organem nadzoru budowlanego właściciel działki sąsiedniej może kwestionować legalność istnienia czy prawidłowość usytuowania obiektów na działce sąsiedniej, a brak potwierdzenia takich zarzutów skutkuje stwierdzeniem bezzasadności żądania a nie bezprzedmiotowości postępowania.

W związku z ww. wyrokiem [...] WINB wydał decyzję z dnia [...] września 2010 r. Nr [...], którą uchylił w całości decyzję PINB w [...] Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

PINB w[...] ponownie przywołał ustalenia jakich dokonał w trakcie trwającego postępowania. Ponadto organ I instancji powołał się na § 36 ust. 2 pkt 2, § 35, § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie; § 23 ust. 4 rozporządzenie z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ); art. 61 Prawa budowlanego; oraz na orzecznictwo sadowoadministracyjne (por. wyrok NSA z dnia 30 września 1997 r. sygn. akt II SA/Łd 1495/96; wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 lutego 2005 r. sygn. akt 7/IV SA 4725/03; wyroku NSA z dnia 28 kwietnia 2004 r. sygn. akt OSK 108/04, publ. w ONSAiWSA 2004/1/26).

Biorąc pod uwagę powyższe, organ I instancji wydając decyzję Nr [...] stwierdził, iż bezpośrednie zainteresowanie S. S. rozstrzygnięciem przedmiotowej sprawy świadczy jedynie o jej interesie faktycznym, który nie jest samoistną przesłanką do uznania podmiotu skarżącego za stronę niniejszego postępowania przed organem nadzoru budowlanego. Zatem w ocenie organu S. S. nie posiada interesu prawnego wynikającego z powszechnie obowiązujących i tym samym legitymacji procesowej strony, zgodnie z art. 28 k.p.a. legitymacji strony. Wnioskodawca w swoich wystąpieniach podnosił zarzut samowoli budowlanej i domaga się rozbiórki przedmiotowego obiektu. Organ po zbadaniu sprawy nie stwierdził budowy nowego obiektu budowlanego. Kwestionowany przez skarżącego ustęp zarówno przed jak po remoncie znajduje się w tym samym miejscu, jest o tych samych wymiarach, co potwierdzają oględziny jak również dokumenty posiadane w tej sprawie. Ponadto powołał się na wyrok sygn. akt VII SA/Wa 586/10 WSA w Warszawie, który zapadł w niniejszej sprawie. W wyroku tym Sąd wskazał, że w ramach postępowania przed organem nadzoru budowlanego właściciel działki może kwestionować legalność istnienia, czy prawidłowości usytuowania obiektów na działce sąsiedniej, jednakże brak potwierdzenia takich zarzutów, skutkuje stwierdzeniem bezzasadności żądania nakazu rozbiórki.

Odwołanie do decyzji Nr [...] wniósł S. S..

[...] WINB postanowieniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. zlecił organowi powiatowemu przeprowadzenie w określonym terminie uzupełniającego postępowania dowodowego.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2011 r., Nr [...], [...] WINB, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpoznaniu ww. odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji Nr [...].

W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, w razie wszczęcia postępowania na wniosek strony, która wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Organ jest związany tym żądaniem. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. Jeżeli organ, do którego zgłoszony został wniosek o wszczęcie postępowania ma wątpliwości co do tego, czego dotyczy wniosek, obowiązkiem tego organu jest podjęcie z urzędu czynności wyjaśnienia treści żądania strony (por. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2001 r. sygn. akt IV SA 1092/99, LEX nr 78924). Natomiast w świetle wyroku NSA z dnia 25 listopada 2004 r., sygn. akt: IV SA 2421/03, obowiązkiem organu jest ustalenie treści oraz zakresu wniosku strony, kierowanego do organu administracji, ponieważ treść żądania wyznacza rodzaj sprawy, będącej przedmiotem postępowania

W omawianej sprawie zgodnie z wystąpieniem zawartym we wniosku złożonym przez S. S. z dnia 21 czerwca 2008 r. oraz we wniosku uzupełniającym z dnia 27 czerwca 2008 r. w sprawie cyt. "w dniu 21. czerwca 2008 r. na działce M. D. w miejscowości B. przy ul. [...] powstaje obiekt budowlany ..ustęp" bez wymaganego pozwolenia na budowę....w związku z powyższym wnoszę o przeprowadzenie w trybie pilnym kontroli w celu uniemożliwienia realizacji tej niezgodnej Prawem budowlanym samowoli". Tym samym S. S. wyznaczył przedmiot niniejszego postępowania i tylko w tym zakresie organ I instancji władny był podejmować rozstrzygnięcia.

W związku z powyższym PINB w [...] zawiadomieniem z dnia 8 maja 2009 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie budowy ustępu bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce M. D. w miejscowości B. przy ul. [...].

Jak wynika z akt sprawy na działce nr ewid. [...] w miejscowości B. znajduje się ustęp drewniany o wymiarach 1,34 m x 1,03 m i wysokości 2,27 m z wybetonowanym dołem kloacznym. Przedmiotowy obiekt usytuowany przy budynku gospodarczym w odległości od granicy działki: nr ewid. [...]. której właścicielami są K. i T. O. nr ewid. [...] w odległości ok. 2,66 m stanowiącej współwłasność G. i S. S., A.S. i T. S.-M., nr ewid. [...] i [...] 8,50 m. Według oświadczenia współwłaścicielki nieruchomości Z. B. ustęp powstał w latach 50-tych, a w połowie czerwca 2008 r. przeprowadzono remont drewnianego "WC" połączonego z budynkiem gospodarczym zgodnie ze zgłoszeniem dokonanym we właściwym organie administracji architektoniczno-budowlanej z dnia 3 marca 2008 r.

Z otrzymanego z Ośrodka Dokumentacji Geodezyjne i Kartograficznej w [...] szkicu polowego nr [...] sporządzonego w dniu 13 kwietnia 1960 r. przez Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Geodezyjne Gospodarki Komunalnej w [...] wynika, iż sporny ustęp drewniany istniał już na początku 1960 r.

Należy zauważyć, iż w zgłoszeniu remontu drewnianej ubikacji "WC" dokonanym w Starostwie Powiatowym w [...] określono zakres i sposób wykonania robót, tj. "wymiana elewacji starych desek na nowe na WC. który połączony jest z budynkiem gospodarczym drewnianym(...)"'.

W związku z powyższym decyzją Nr [...] PINB w [...] odmówił wydania nakazu rozbiórki istniejącego ww. ustępu. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, który stanowi, iż właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Ze względu na brak spełnienia na gruncie niniejszej sprawy przesłanek określonych w cyt. art. 48. w szczególności z uznaniem przez organy nadzoru budowlanego, iż dokonano remontu spornego obiektu, na które istnieje konieczność zgłoszenia do właściwego organu. a nic uzyskania pozwolenia na budowę, organy administracji publicznej zasadnie przyjęły - orzekając a contrario na podstawie tego przepisu - o odmowie wydania nakazu rozbiórki spornego obiektu budowlanego, który zgodnie z ustaleniami poczynionymi w loku postępowania zastał wyremontowany a nie wykonany jako nowy obiekt budowlany.

Postępowanie administracyjne wszczyna się w celu załatwienia sprawy, przez co należy rozumieć wydanie decyzji administracyjnej. Wniosek Skarżącego expresis verbis dotyczył wydania nakazu rozbiórki istniejącego ustępu kloacznego powstałego jako nowego. Organ I instancji rozstrzygnął sprawę ustosunkowując się merytorycznie do żądania zawartego we wniosku inicjującym postępowanie administracyjne, w ten sposób, że odmówił wydania nakazu rozbiórki obiektu. Zdaniem organu odwoławczego stanowisko takie jest prawidłowe, mimo, iż nie czyni zadość żądaniu zawartemu we wniosku. Jednocześnie w odpowiedzi na zarzuty skarżącego zawarte w odwołaniu, jak i uzupełnieniu odwołania, organ II instancji wyjaśnił, iż brak jest możliwości uznania ich za zasadne. W toku postępowania stwierdzono, iż istniejący na działce dół kloaczny był nieszczelny, w związku z czym mogło nie być konieczności wywożenia i opróżniania przedmiotowego dołu. Wskazać w tym miejscu należy, iż zły stan techniczny przedmiotowego zbiornika wskazany został w ocenie stanu technicznego we wrześniu 2009 r. i zgodnie ze wskazaniem ww. opracowania inwestorzy jeszcze w 2009 r. dokonali usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył S. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego wg norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa procesowego, tj. - art. 107 § 1 k.p.a. w związku z art. 48 Prawa Budowlanego poprzez utrzymania w mocy decyzji o sentencji "stwierdzającej bezzasadność żądania wnioskodawcy", nieznanej Prawu budowlanemu; - art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez pominięcie w treści uzasadnienia okoliczności mających rzeczywisty wpływ na decyzję wraz z przytoczeniem oceny wiarygodności poszczególnych środków dowodowych oraz kompletnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w szczególności zaś: oparcie się o nieznany k.p.a. dowód z oświadczeń pisemnych, podczas gdy organ winien dopuścić dowód z przesłuchania stron; pominięciu dowodu z zeznań świadków oraz materiału zdjęciowego zgromadzonego w sprawie; - art. 95 § 1 w związku z art. 67 § 1 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez braku ustaleń co do legalności rzekomej budowy obiektu jak również określenie stanu przed rzekomym remontem i stanu obecnego, w szczególności gdy idzie o istnienie dołu kloacznego, braku ustaleń dla stwierdzenia jaka zabudowa jest możliwa na przedmiotowej działce oraz działkach sąsiednich w szczególności zaś iż jego posadowienie jest możliwe wobec istnienia kanalizacji odpływowej; - art. 78 § 1 i 2 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenia dowodów, o które wnosił skarżący w swoich pismach, jak również brak formalnego oddalenia wniosków dowodowych skarżącego; następstwem czego było błędne ustalenie iż wychodek istniał w latach 60-tych XX wieku (decyzja MWINB) lub że powstał w 1952 r. (decyzja PINB). Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. § 34 i 36 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez uznanie iż przedmiotowy wychodek posadowiony jest w zgodzie z w/w normami technicznymi pomimo, iż posadowienie obiektu jest niemożliwe wobec istnienia kanalizacji odpływowej; a zgłoszenie obejmowało jedynie "wymianę desek", gdy tymczasem powstał nowy obiekt wraz z całkowicie nowym dołem kloacznym.

W odpowiedzi na skargę [...] WINB podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, skarga zaś nie jest zasadna.

Organy nadzoru budowlanego prowadziły kontrolowaną obecnie sprawę po wydaniu w dniu 8 czerwca 2010 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku sygn. akt VII SA/Wa 586/10 i według wskazówek zawartych w uzasadnieniu tego wyroku. Organy te przeprowadziły zatem powtórne postępowanie podkreślając, że są również związane wnioskiem skarżącego, który żądał wydania w trybie art. 48 Prawa budowlanego orzeczenia o nakazie rozbiórki ustępu suchego istniejącego na działce sąsiedniej.

Wobec niestwierdzenia samowoli budowlanej z art. 48 Prawa budowlanego organ I instancji odmówił wydania nakazu rozbiórki istniejącego ustępu oraz stwierdził bezzasadność żądania wnioskodawcy.

Ten ostatni fragment rozstrzygnięcia organu I instancji, utrzymanego w mocy przez organ II instancji został objęty zarzutem skargi, jako naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 48 Prawa budowlanego przez użycie sformułowania "bezzasadność żądania wnioskodawcy", nieznanego Prawu budowlanemu ani prawu administracyjnemu. Zarzut ten jest niezasadny, gdyż treść i forma tej decyzji prawa nie naruszają.

Decyzja administracyjna to jednostronna czynność organu administracji publicznej posiadająca odpowiednią formę prawną i określająca konsekwencje stosowanej normy prawnej w odniesieniu do konkretnie oznaczonego adresata w sprawie indywidualnej. Zakres sprawy indywidualnej, przepisy procesowe i norma prawa materialnego, na której oparto rozstrzygnięcie przesądzają o konsekwencjach prawnych kierowanych do adresatów decyzji. Stronami postępowania, a zatem i adresatami decyzji, o uprawnieniach i obowiązkach, których orzekano w tej decyzji, byli wnioskodawca i współwłaściciele działki nr [...] (inwestorzy). W tym przypadku organ orzekł, że nie wystąpił stan uzasadniający wydanie nakazu rozbiórki wobec inwestorów oraz w odniesieniu do kolejnego adresata stwierdził, że żądanie wnioskodawcy było niezasadne. W tym miejscu przypomnieć trzeba, że we wspomnianym wyroku Sąd wskazał, że właściciel sąsiedniej działki budowlanej (skarżący) może kwestionować legalność istnienia, czy też usytuowania obiektów na działce sąsiedniej, a brak potwierdzenia takich zarzutów skutkuje stwierdzeniem bezzasadności żądania. Organy orzekły zatem dokładnie według wskazania Sądu zawartym w prawomocnym wyroku, a zatem organom, w tym zakresie, nie można skutecznie zarzucić naruszenia prawa.

Również kolejny zarzut naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu okoliczności mających istotny wpływ na decyzję, w szczególności przez oparcie się o nieznany w k.p.a. dowód z oświadczeń pisemnych, zamiast przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron, oraz pominięcie dowodu z zeznań świadków i zdjęć.

Zarzut niewłaściwej formy gromadzenia materiału dowodowego nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że jedną z podstawowych zasad procedury administracyjnej jest pisemność postępowania (art. 14 k.p.a.), zgodnie zaś z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Przepis ten wymienia zatem w pierwszej kolejności dokumenty (w tym opisane w § 2 tego przepisu oświadczenia), w dalszej zaś zeznania świadków. Niedopuszczalne jest przyjmowanie z góry założenia, iż dowody określonego rodzaju są wiarygodne, a dowody innego rodzaju są niewiarygodne. Nie ma zatem uzasadnienia twierdzenie, że wykluczone jest, co do zasady, odebranie oświadczeń, zamiast zeznań świadków, okoliczność tej nie ma zatem podstaw oceniać jako zaniechania przeprowadzenia dowodu. Nie jest również prawdziwe twierdzenia, że organ nie analizował zdjęć przedstawionych przez skarżącego (vide: str. 6 środkowy akapit uzasadnienia decyzji organu I instancji).

Kolejny zarzut naruszenia art. 95 § 1 w zw. z art. 67 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. polegający, według uzasadnienia zarzutu skargi, na braku ustaleń co do legalności rzekomej budowy, jak również wadliwych ustaleń co do stanu dołu kloacznego nie znajduje potwierdzenia w treści uzasadnienia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Przeciwnie, organy obu instancji ustaliły w tym zakresie stan faktyczny i doszły do konkluzji, że na istniejącym dawniej dole kloacznym, w którym przeprowadzono prace konserwacyjne (uszczelniające) i, co zostało potwierdzonej w przeprowadzonej ocenie technicznej, ustawiono nowe elementy drewniane, zgodnie ze zgłoszeniem zamiaru wykonania remontowych robót budowlanych, polegających na wymianie elementów drewnianych ubikacji. Te z kolei wnioski prowadziły do odmowy wydania nakazu rozbiórki i stwierdzenia, że żądania wnioskodawcy były bezzasadne. Chociaż ocena stanu faktycznego sprawy dokonana przez organy prowadziła do odmiennych wniosków niż oczekiwane przez skarżącego, nie można na tej podstawie skutecznie czynić zarzutu nieprzeprowadzenia czynności dowodowych i niewyjaśnienia sprawy, skoro czynności te przeprowadzono, przeanalizowano i opisano je w uzasadnieniu decyzji.

Nie można również uznać za usprawiedliwiony zarzutu nieprzeprowadzenia dowodów, o które wnosił skarżący w swoich pismach. Aczkolwiek przyznać trzeba, że uzasadnienie decyzji organu II instancji zawiera w tym zakresie uchybienie, gdyż nie odnosi się do wniosków dowodowych zawartych w odwołaniu skarżącego, to jednak naruszenia tego nie można w świetle materiałów sprawy uznać za istotną podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji. Wnioski te zostały tylko ponowione przez skarżącego na etapie postępowania odwoławczego, a mimo wcześniej toczącego się postępowania skarżący nie podejmował w tym względzie inicjatywy dowodowej, oczekując jedynie działania organów. Nie można jednak zapominać, że postępowanie to toczyło się z jego inicjatywy, to on wysuwał określone zarzuty i przedstawiał dowody, które w jego ocenie były konieczne. Aczkolwiek postępowanie dowodowe na gruncie k.p.a. oparte jest na zasadzie oficjalności i rola organu nie jest ograniczona do oceny faktów, które przedstawił wnioskodawca, to strona nie jest zupełnie zwolniona od współudziału w wyjaśnianiu okoliczności sprawy, skoro nie udowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej. Por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1783/06.

Nałożenie zgodnie z art. 7 i art. 77 k.p.a. na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie może oznaczać przerzucenia całego ciężaru dowodowego w sprawie na organ. Jeżeli organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych, nienasuwających zastrzeżeń dokumentów, to skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przeprowadzenia stosownego kontrdowodu z inicjatywy strony toczącego się postępowania. Por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 lipca 2007 r. sygn. akt I OSK 1704/06; z dnia 10 października 2007 r. sygn. akt II GSK 172/07; z dnia 7 lutego 2008 r. sygn. akt II OSK 2020/06; z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1933/08.

Reasumując, zasada określona w art. 77 § 1 k.p.a., nie może być tak rozumiana, iż nawet jeśli strona ma w sprawie interes prawny, to organ administracji publicznej ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności leżących w interesie strony. Por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 2020/06.

Powyższe orzeczenia mają zastosowanie w okolicznościach kontrolowanej przez Sąd sprawy, gdyż skarżący, ograniczył swoją inicjatywę do przedstawienia wniosków dowodowych, nie podjął jednak żadnego działania w celu ich zrealizowania, chociaż to on wysuwał twierdzenia, których próby udowodnienia, w zakresie podanym w odwołaniu, nie podjął. Podzielając tezy powyżej przytoczonych orzeczeń Sąd stwierdza, że w okolicznościach kontrolowanej sprawy organ II instancji uchybił wprawdzie obowiązkowi ustosunkowania się do zarzutów i wniosków odwołania, uchybienia te nie miały jednak istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej.

Nie okazały się również trafne naruszeń prawa materialnego, tj. zarzuty naruszenia § 34 i 36 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zarzut posadowienia ustępu suchego na terenach, które mają zapewnioną kanalizację odpływową, dotyczyć może tylko obiektów nowobudowanych, a jak to ustalono w postępowaniu przedmiotowy ustęp był remontowany zgodnie ze zgłoszeniem, a zatem powyższe ograniczenie nie mogło mieć znaczenia.

Sąd nie podzielił również oceny skarżącego, że remont wykonano niezgodnie ze zgłoszeniem. Z faktu, że nad istniejącym i uszczelnionym dołem kloacznym, po zdjęciu starego deskowania, postawiono nową budkę nie sposób wyprowadzić wniosku, że doszło do powstania nowego obiektu. Przeciwnie wymiana deskowania nawet w całości, w tym przypadku prawidłowo została oceniona przez organy jako zastosowanie nowych materiałów drewnianych w miejsce zużytych, nie doszło więc ani do budowy nowego obiektu, ani też przebudowy, gdyż nie zmieniono ani funkcji, ani parametrów użytkowych lub technicznych, nawet jeżeli doszło do zmiany kąta pochylenia daszku, to stwierdzić należy, że okoliczność ta nie ma żadnego wpływu na sferę interesów prawnych skarżącego.

W tych okolicznościach uznać należało, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa procesowego ani materialnego w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd skargę oddalił.