Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 386/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2010-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 13 ust 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1985 nr 14 poz 60
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
article: art 15  par. 1, art 33 pkt 1-5, art 34 par. 1 i art 34 par. 1a
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi I. A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej I. A. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] znak: [...] po rozpatrzeniu zażalenia I. A. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia [...] . znak: [...] w sprawie uznania za nieuzasadnione zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym w oparciu o tytuł wykonawczy Nr [...] za okres od 22 stycznia 2004 r. do 23 czerwca 2005 r.

W uzasadnieniu wspomnianego na wstępie postanowienia organ wskazał, iż Prezydent Miasta S. występując jednocześnie w roli wierzyciela i organu egzekucyjnego, po uprzednim doręczeniu upomnienia Nr [...] z dnia [...] r., wystawił tytuł wykonawczy Nr [...] z dnia [...] r., obejmujący należności z tytułu opłat za nieopłacony postój pojazdu marki [...] w strefie płatnego parkowania w łącznej kwocie [...] zł wraz z kosztami upomnienia w kwocie [...] zł. Jako podstawę prawną egzekwowanej należności wierzyciel wskazał ustawę z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz uchwałę nr XIII/269/03 Rady Miasta Szczecin z dnia 1 grudnia 2003 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta Szczecina oraz sposobu ich pobierania oraz uchwałę Miasta Szczecin Nr XXIX/576/04 z dnia 22 listopada 2004 r. (Dz. Urz. Nr 49, poz. 2168).

Odpis wskazanego powyżej tytułu wykonawczego został doręczony zobowiązanej w dniu 4 sierpnia 2009 r.

Korzystając z przysługującego w trybie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji prawa do wniesienia zarzutów, I. A. podniosła zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, brak uprzedniego doręczenia upomnienia i przedawnienia części dochodzonej należności. W uzasadnieniu zarzutów zobowiązana podała, że nie doręczono jej upomnienia, poprzedzającego tytuł wykonawczy, za wskazany w nim okres nieodpłatnego parkowania. Powołując się na wcześniejszą korespondencję I. A. wyjaśniła, że wskazała osobę która powinna ponosić ciężar uiszczenia opłat, i że jest nią jej mąż J. A., zamieszkały pod tym samym adresem co zobowiązana. Mając na uwadze powyższe, zobowiązana wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości oraz o wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zarzutów.

W związku z wniesionymi zarzutami organ wezwał zobowiązaną do przedłożenia dowodu w postaci oświadczenia J. A. o korzystaniu z samochodu marki [...] o numerze rejestracyjnym[...] .

W odpowiedzi na to wezwanie zobowiązana poinformowała organ, że oświadczenie takie zostało złożone w Wydziale Księgowości Urzędu Miejskiego, które stanowi załącznik do pisma złożonego przez nią w dniu 20 sierpnia 2008 r.

Opisując stan faktyczny sprawy, organ wskazał dalej w uzasadnieniu postanowienia, że pismem z dnia [...] r. zobowiązana została pouczona, że złożone przez jej męża oświadczenie nie może stanowić dowodu w sprawie, gdyż zawiera ono ogólne sformułowania "korzystałem i korzystam" - tj. bez wskazania dokładnego okresu korzystania z pojazdu przez J. A., nie zawiera dokładnego oznaczenia osoby korzystającej z pojazdu (brak danych takich jak adres, PESEL, numer dowodu osobistego).

Kontynuując wyjaśnienia dotyczące wskazania osoby kierującej pojazdem, w okresie w jakim powstały dochodzone należności, zobowiązana pismem z dnia 16 listopada 2009 r. wyjaśniła, że złożone przez męża oświadczenie dotyczy zarówno okresu przed i po dacie wskazanej w piśmie (wg strony tj. 20 sierpnia 2007 r.). Powołując się na art. 7 K.p.a. wniosła o przesłuchanie męża w charakterze świadka.

Dalej organ wskazał, że Prezydenta Miasta S. uznał wniesione przez zobowiązaną I. A. zarzuty za nieuzasadnione. W uzasadnieniu postanowienia Prezydenta Miasta S. występując jednocześnie w roli wierzyciela i organu egzekucyjnego przyjął, że obowiązek zapłaty opłaty parkingowej powstaje z mocy prawa, a wkładane za wycieraczkę zawiadomienia nie nakładają obowiązku, a jedynie stwierdzają fakt nie opłacenia postoju. Zdaniem tego organu fakt obecności pojazdu należącego do zobowiązanej został stwierdzony w strefie płatnego parkowania przez wykonujących swoje obowiązki inspektorów SPP. W zakresie zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego organ podał, że w okresie wskazanym w upomnieniu zobowiązana była właścicielem pojazdu, natomiast oświadczenie z dnia 20 sierpnia 2008 r. o korzystaniu przez jej męża z pojazdu, nie może stanowić dowodu w sprawie, gdyż nie zawiera wskazania dokładnego okresu korzystania z pojazdu, brak jest również dokładnego oznaczenia osoby korzystającej z pojazdu. Zdaniem organu zarzut przedawnienia nie zasługuje również na uwzględnienie, gdyż zgodnie z ustawą o zmianie ustawy o drogach publicznych obowiązek uiszczenia opłat dodatkowych przedawnia się z upływem lat 5 liczonych od końca roku kalendarzowego, w którym winny zostać uiszczone. Organ podał również, że upomnienia zawierające terminy i wykaz ulic, przy których stwierdzono parkowanie zostały doręczone zobowiązanej w dnu 11.10.2005 r.

Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem zobowiązana wniosła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Zobowiązana wskazała, że naruszono art. 7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Strona zawnioskowała o przesłuchanie w charakterze świadka J.A. i w konsekwencji o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wskazało, że nieopłacone postoje miały miejsce w okresie od 22 stycznia 2004 r. do 23 czerwca 2005 r. zatem mają zastosowanie przepisy art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13b ust. 1, 2, 3, 4 i 5 oraz art. 13 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz uchwała Nr XIII/269/03 Rady Miasta Szczecina z dnia 1 grudnia 2003 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta Szczecina oraz sposobu ich pobierania oraz uchwała Rady Miasta Szczecina Nr XXIX/576/04 z dnia 22 listopada 2004 r.

Następnie Kolegium wyjaśniło, że stosownie do § 7 ust. 1 ww. uchwały opłatę za parkowanie uiszcza się przed rozpoczęciem parkowania bez uprzedniego wezwania poprzez: wykupienie biletu oraz czytelne, jednoznaczne i trwałe jego skasowanie przez zakreślenie znakami "X" miesiąca, dnia, godziny i minuty (z dokładnością do 5 minut) rozpoczęcia postoju; wykupienie abonamentu lub wniesienie opłaty zryczałtowanej. Jak zauważyło Kolegium, obowiązek wniesienia opłaty za parkowanie oraz opłaty dodatkowej powstaje z mocy prawa, a niewniesiona opłata podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Powołując się na § 11 ww. uchwały organ ten dodał, że opłata dodatkowa za niewniesienie opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w SPP wniesiona w terminie 7 dni od dnia nieopłaconego postoju wynosi 20 zł, a po tym terminie 50 zł.

Odnośnie do zarzutów zobowiązanej dotyczących przedawnienia części opłat, organ wyjaśnił, iż dla opłat dodatkowych, nałożonych w okresie 2004 - 2005, okres przedawnienia roszczeń wynosi 5 lat liczony od końca roku kalendarzowego, w którym winny być zapłacone. Ponieważ postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte z dniem doręczenia zobowiązanej tytułu wykonawczego, tj. z dniem 4 sierpnia 2009 r., zatem opłaty z tytułu nieuiszczonych opłat parkingowych nie uległy przedawnieniu.

W kwestii zarzutu błędu co do osoby zobowiązanej organ ten przyjął, że w sytuacji, gdy korzystającym z drogi nie jest właściciel pojazdu wówczas winien on wskazać w sposób niebudzący wątpliwości osoby, które użytkowały jego samochód i nie uiściły opłaty z tego tytułu. W rozpoznawanej sprawie skarżąca będąc właścicielem pojazdu, powołała się na okoliczność, że w okresie w jakim powstały zaległości pojazdem kierował jej mąż J. A., jednakże faktu tego nie udowodniła. Oświadczenie z dnia 20 sierpnia 2008 r. podpisane przez jej męża, zdaniem tego organu, nie może stanowić dowodu w sprawie, gdyż jest ono nieprecyzyjne, nie wskazuje dokładnie okresu korzystania z pojazdu, ani też nie jest wiadome z jakiego powodu korzystający z pojazdu, nie poinformował właściciela pojazdu o tym, że otrzymał wielokrotnie zawiadomienie o nieopłaconym postoju. W związku z powyższym organ uznał, że w przypadku braku konkretnego wskazania osób, które kierowały w tym czasie samochodem zobowiązanej należało przyjąć, że osobą odpowiedzialną jest właściciel samochodu. W ocenie tego organu kierowane egzekucji do właściciela pojazdu opiera się bowiem na domniemaniu faktycznym, że to właściciel był korzystającym z niego wówczas, kiedy opłata parkingowa nie została opłacona, a domniemanie to wynika z doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. akt: I OSK 869/09) Kolegium podniosło, że organ egzekucyjny nie musi, a nawet nie może prowadzić postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie korzystającego z dróg publicznych poprzez zaparkowanie samochodu, ponieważ nie pozwalają na to przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ustalenie zaś faktów w przedmiotowej sprawie jest zależne wyłącznie od zobowiązanego, gdyż to on posiada wiedzę w tej materii (a przynajmniej powinien ją posiadać) i przerzucenie ciężaru dowodu na organ w tym zakresie jest niedopuszczalne. Z tej przyczyny Kolegium uznało, że wniosek skarżącej o przesłuchanie jej męża na okoliczność użytkowania pojazdu należącego do zobowiązanej w terminach wskazanych w upomnieniu, nie mógł zostać w żadnym razie uwzględniony.

Ustosunkowując się do ostatniego z zarzutów - braku doręczenia upomnienia - Kolegium wyjaśniło, że upomnienie Nr [...] z dnia 7 października 2005 r. zostało doręczone zobowiązanej w dniu 11 października 2005 r., co zobowiązana potwierdziła własnoręcznym podpisem.

Polemizując z rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. I.A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę i pismo z dnia [...] ., w której podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie. W uzasadnieniu skargi strona powołała się na korespondencję kierowaną do Prezydenta Miasta S. (pisma z dnia [...] r.), w których w sposób niebudzący wątpliwości wskazała jako użytkownika pojazdu – J. A.. Ponadto uznała, że ze złożonego przez jej męża oświadczenie wprost wynika, iż korzystał on z pojazdu zarówno przed jak i po dacie złożonego oświadczenia, co jest równoznaczne z tym, że jako osoba kierująca pojazdem jest zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym. Uznając argumentację organu wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia za błędną i nietrafioną, skarżąca podniosła ponadto, że opłaty za nieopłacony postój od 22.01.2004 r. do 30.12.2004 r. uległy przedawnieniu.

W konkluzji skargi strona wyraziła swoje niezadowolenie z faktu rozpoznania przez Kolegium jej zażalenia, odrębnie dwoma postanowienia, którymi rozstrzygnięto kwestię zarzutów wniesionych do dwóch różnych tytułów wykonawczych wskazując, że w wyniku tego będzie zmuszona ponieść dodatkowe koszty sądowe w postaci dwóch wpisów sądowych od każdej skargi.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:

Skarga okazała się zasadną, aczkolwiek tylko częściowo z przyczyn w niej wskazanych.

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sprawując tę kontrolę m.in. w zakresie skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym (art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej p.p.s.a., Sąd w myśl art. 134 rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W zakresie tak określonej kognicji skład orzekający w sprawie dopatrzył się uchybień organów administracji związanych z naruszeniem przepisów postępowania egzekucyjnego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

Niniejsze postępowanie egzekucyjne zostało zainicjowane z urzędu wystawieniem przez wierzyciela - Prezydenta Miasta S. będącego jednocześnie organem egzekucyjnym, tytułu wykonawczego obejmującego należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania, w okresach od 22 stycznia 2004 r. do 23 czerwca 2005 r., którego odpis doręczono w dniu [...] r. I. A..

Korzystając z przysługującego uprawnienia do wniesienia zarzutu, w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, I. A. powołując się na okoliczności wskazane w art. 33 pkt 1, 4 i 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), podniosła zarzut przedawnienia obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanego oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia o którym mowa w art. 15 § 1 tej ustawy.

Zgodnie z przepisem art. 34 § 1 ww. ustawy, zarzuty organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu wiążąca. W rozpatrywanej sprawie kompetencje organu egzekucyjnego i wierzyciela wykonuje Prezydent Miasta S., a zatem bezspornym jest, że bezprzedmiotowym było wydawanie przez ten organ dwóch odrębnych postanowień w zakresie zgłoszonych zarzutów, a więc zarówno tych w oparciu o art. 34 § 1 jak i art. 34 § 1a ustawy. Tożsamość personalna wierzyciela i organu egzekucyjnego czyni bowiem bezprzedmiotowym wyodrębnienie wierzyciela w toku postępowania egzekucyjnego w administracji (por. wyrok NSA z 21.07.2009 r. sygn. akt II FSK 400/08).

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżąca jest właścicielką samochodu, którego nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania został poświadczony przez inspektorów SPP, ponadto, że oświadczyła, że w datach wskazanych w wystawionym tytule wykonawczym nie kierowała tym pojazdem. Jako dowód w sprawie wskazała na pisma kierowane do Prezydenta Miasta S. (pisma z dnia [...] r.), w których w sposób nie budzący wątpliwości - jej zdaniem - wskazała jako użytkownika pojazdu – J. A. Ponieważ złożone przez nią wyjaśnienia okazały się niewystarczające, w toku postępowania zarówno przed organem I instancji, a następnie w postępowaniu zażaleniowym, powołując się na art. 7 k.p.a. skarżąca wniosła o przesłuchanie męża w charakterze świadka na okoliczność wykazania, że mąż jako użytkownik pojazdu jest osobą zobowiązaną w postępowaniu egzekucyjnym, którego wniosku oba organy – Prezydent Miasta S. jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniły uznając, że nie pozwalają na to przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Spór w sprawie sprowadza się zatem do tego czy doszło do przedawnienia za okres 2004 r. do 2005 r. oraz czy organ egzekucyjny nie musi, a nawet nie może prowadzić postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie korzystającego z dróg publicznych poprzez zaparkowanie samochodu, stosownie do przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Na początek, Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął się najdalej idącym z zarzutów - zarzutem przedawnienia egzekwowanej należności za okres 2004 r. - 2005 r.. Ewentualna zasadność takiego zarzutu skutkować będzie brakiem usprawiedliwienia dla prowadzonego postępowania i brakiem potrzeby ustosunkowania się do pozostałych zarzutów skargi.

Nowelą z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 179, poz. 1486) zmieniającą ustawę o drogach publicznych z dniem 4 października 2005 r. w art. 40d dodano ust. 3, w którym zawarto między innymi przepis, że obowiązek uiszczenia opłat określonych w art. 13f przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powinny zostać uiszczone.

Analizując przywołane unormowania należy postawić pytanie czy przepisy dotyczące przedawnienia zawarte w znowelizowanej ustawie o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym od dnia 4 października 2005 r. mają zastosowanie również do należności z tytułu opłat za nieuiszczenie opłat parkingowych nakładanych na podstawie przepisów ustawy o drogach publicznych, które obowiązywały w dacie zdarzenia, tj. tak jak wynika to w niniejszej sprawie poczynając od 22 stycznia 2004 r.

Na postawione pytanie należy odpowiedzieć twierdząco.

Stosownie do art. 32 ust. 1 Konstytucji RP "Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne." Zgodnie z art. 8 ustawy zasadniczej, Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej. Przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej.

Przyjęcie innego poglądu prowadziłoby do nieracjonalnych wniosków, że przedmiotowo takie same należności z tytułu opłat za nieuiszczenie opłat parkingowych ulegają bądź nie ulegają przedawnieniu tylko i wyłącznie w zależności od tego, czy zostały nałożone na podstawie przepisów przed nowelizacją, czy też na podstawie przepisów po nowelizacji.

Co więcej, odrzucenie powyższej koncepcji prowadziłoby do wniosku, że opłata dodatkowa, której obowiązek zapłaty powstał przed nowelizacją ustawy o drogach publicznych, nigdy nie ulegałyby przedawnieniu i wierzyciel przez wiele lat (bez ograniczeń) mógłby żądać jej zapłaty w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji.

Biorąc pod uwagę również reguły wykładni systemowej jak i celowościowej przyjąć należy, że skoro w przepisach ustawy o drogach publicznych w brzmieniu od dnia 29 lipca 2005 r. nie ma wyraźnego wyłączenia, że przepisy art. 40d ust. 3 nie mają zastosowania do opłat za brak opłaty parkingowej na podstawie przepisów obowiązujących w dniu zdarzenia, to przepis ten dotyczący przedawnienia należy stosować również do tych opłat. Brak przepisów przejściowych w tej materii nie należy rozstrzygać na niekorzyść podmiotów zobowiązanych do zapłaty daniny publicznej.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że opłaty dodatkowe za okres poczynając od 22 stycznia 2004 r. do 23 czerwca 2005 r., stosownie do art. 40d ust. 3 ustawy o drogach publicznych ulegały przedawnieniu z upływem odpowiednio co do roku 2004 / 2009 r. a co do roku 2005 / 2010 r. W sytuacji zatem doręczenia tytułu wykonawczego w dniu 4 sierpnia 2009 r., zasadnie organ uznał ten zarzut strony za nieuzasadniony.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi, jednoznacznie stwierdzić należy, że z poglądem organów co do braku podstaw prowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ egzekucyjny w ramach niniejszej sprawy nie sposób się zgodzić.

Obowiązek ponoszenia opłat za parkowanie pojazdu w sferze płatnego parkowania wynika wprost z treści art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71 poz. 838 ze zm.), zgodnie z którym korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Natomiast zgodnie z art. 13f tej ustawy za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 pobiera się opłatę dodatkową. Wysokość opłat oraz sposób ich pobierania określa rada gminy (miasta) w drodze uchwały, która jest aktem prawa miejscowego i zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP - jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa. W rozpatrywanych przypadku były to uchwały Rady Miasta Szczecina z 1 grudnia 2003 r. i 22 listopada 2004r. (poz. 29 tytułu wykonawczego). Nie budzi zatem wątpliwości, że obowiązek ponoszenia opłat za parkowanie pojazdu w sferze płatnego parkowania wynika wprost z przepisów prawa i że podmiotem tego obowiązku jest korzystający z dróg publicznych.

Określenie "korzystający z dróg publicznych" ma charakter abstrakcyjny. W orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 18.08.2009 r. sygn. akt II FSK 591/08) przyjmuje się, że pojęcie to wskazuje na podmiot, który korzystał z drogi, a nie żaden inny, w szczególności właściciela samochodu. Ponadto nawiązując do kwestii stosowania zasad postępowania karnego i charakteru kar pieniężnych, przyjmuje się, że karę ponieść powinna osoba, która naruszyła prawo. To że najczęściej w stosunku do właściciela jest kierowane postępowanie egzekucyjne, wynika jedynie z przyjętej praktyki stosowania tych regulacji. Kierowanie egzekucji do właściciela samochodu opiera się bowiem zwykle na dwóch powiązanych elementach. Pierwszym jest domniemanie faktyczne, że to właściciel samochodu jest korzystającym z dróg publicznych. Drugim elementem jest założenie, że jeśli właściciel samochodu z niego w danym dniu nie korzystał, to wie, kto to czynił. Dlatego też w pierwszej kolejności właściciel samochodu otrzymuje upomnienie. Ma wtedy możliwość podjęcia odpowiednich działań w celu wyjaśnienia całej sytuacji.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca złożyła wyjaśnienia i wskazała na osobę, która jej zdaniem korzystała z pojazdu w okresie, za który naliczono opłaty za nieopłacony postój. Trudno zgodzić się z organem, że wyjaśnienia te były nieprecyzyjne, gdyż skarżąca dokładnie z imienia i nazwiska podała dane osoby korzystającej z pojazdu, jak również adres jej zamieszkania. Dlatego też skład orzekający w sprawie nie podziela stanowiska organów, że w opisanym stanie faktycznym skarżąca przerzuciła na organ ciężar dowodu i obowiązek prowadzenia przez organ nieuprawnionego postępowania wyjaśniającego.

Należy przypomnieć, że organ egzekucyjny prowadzi postępowanie zgodnie z regułami wskazanymi w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, która w art. 36 § 1 daje mu uprawnienie - w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji – do żądania od uczestników postępowania informacji i wyjaśnień, jak również prawo do żądania informacji od organów administracji publicznej oraz jednostek organizacyjnych im podległych lub podporządkowanych, a także innych podmiotów (§ 1), które to informacje i wyjaśnienia udzielane są nieodpłatnie przez uczestników postępowania egzekucyjnego oraz organy administracji publicznej i jednostki im podległe lub przez nie nadzorowane (§ 1a), a udostępnianie tych informacji nie narusza obowiązku zachowania przez nich tajemnicy określonej w odrębnych przepisach (§ 1b).

Przepisem, tym ustawodawca nakłada na organ egzekucyjny obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – zwana dalej k.p.a.), który stosuje się do postępowania egzekucyjnego w administracji na podstawie art. 18 u.p.e.a.. Przepis ten umożliwiający odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym prowadzi do konkluzji, że zasady ogólne postępowania administracyjnego są zasadami postępowania egzekucyjnego w takim zakresie i w taki sposób, aby je uzupełnić, a nie modyfikować. W szczególności dotyczy to zasad ogólnych, wymienionych w rozdziale drugim działu pierwszego kodeksu postępowania administracyjnego, w tym przede wszystkim zasad legalizmu (art. 6 k.p.a.), praworządności, prawdy obiektywnej, wyważania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.), pogłębiania zaufania do organów Państwa (art. 8 k.p.a.).

W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji nie dostrzegły tego, że Prezydent Miasta S. występował w podwójnej roli wierzyciela i organu egzekucyjnego, a zatem przy rozpatrywaniu zarzutu błędu co do osoby zobowiązanej w szczególny sposób powinien pamiętać o tym, że organ nie może przy analizie materiału dowodowego pominąć jakiegokolwiek dowodu, tym bardziej, że taki wniosek dowodowy został przez skarżącą złożony w postaci żądania przesłuchania w charakterze świadka jej męża, w sytuacji, gdy organ uznał, że jej pisemne wyjaśnienia są niewystarczające. W ocenie składu orzekającego w sprawie wbrew stanowisku organów obu instancji przeprowadzenie takiego dowodu (w postaci złożenia wyjaśnień przez J. A.) nie pozostawało w sprzeczności z ww. zasadami prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a w szczególności postępowania zmierzającego do rozpoznania zarzutów skarżącej. Zasada szybkości postępowania egzekucyjnego jest współzależna z zasadą prawdy obiektywnej. Szybkość postępowania egzekucyjnego którego celem jest wyegzekwowanie należności pieniężnej nie może bowiem pozostawać

w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, gdyż w przeciwnym razie może to prowadzić do egzekucji obowiązku od podmiotu nie zobowiązanego (wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FSK 591/08).

Niezależnie od tego, wskazać należy, że organ egzekucyjny bada z urzędu, na podstawie art. 29 § 1 u.p.e.a., dopuszczalność egzekucji. Badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie (wyrok NSA z dnia 18 października 2006 r., sygn. akt II FSK 1302/05, Lex nr 280453). Wprawdzie powołany przepis nie zezwala organowi egzekucyjnemu na badanie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, ale nie dotyczy to badania, czy obowiązek ten został nałożony na właściwą osobę. Nie chodzi bowiem w tym wypadku o cechy przedmiotowe i merytoryczne, lecz o podmiotowe. Tych art. 29 § 1 in fine u.p.e.a. nie obejmuje, zwłaszcza gdy mamy do czynienia z obowiązkami wynikającym bezpośrednio z przepisów prawa (wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FSK 591/08).

Konkludując należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienia zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania – art. 36 § 1, art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 6, 7, 8 k.p.a. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ powinien uwzględnić wszystkie wymienione wyżej uchybienia, które jednocześnie stanowią wskazania, co do sposobu i kierunku dalszego procedowania.

Odnośnie zarzutu podniesionego w skardze obowiązkowego upomnienia w przedmiotowej sprawie nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż analiza akt administracyjnych sprawy jednoznacznie wskazuje, że przedmiotowe upomnienie zostało sporządzone i prawidłowo doręczone skarżącej w dniu 11 października 2005 r., a wynika to z dowodu potwierdzenia odbioru przesyłki znajdującego się w aktach sprawy, gdzie odbiór przesyłki potwierdziła skarżąca.

Odnoście zarzutu nieważności "decyzji z powodu niekompletności tego rozstrzygnięcia", to wskazać należy, że ile tytułów wykonawczych i odnoszących się do postępowania wywołanego tym tytułem zarzutów tyle jest rozstrzygnięć organu w sprawie zarzutów strony. Skoro zatem organ pierwszej instancji rozpoznał zarzuty strony skierowane przeciwko dwóm tytułom wykonawczym a organ odwoławczy orzekł również o zarzutach co do tych dwóch tytułów wykonawczych to nie sposób stawiać zarzutu nieważności "decyzji" z powodu jej niekompletności.

W tym stanie sprawy, uwzględniając skargę I. A. Sąd na podstawie

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów orzeczono zaś stosownie do treści art. 200 zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 100 zł, stanowiącą sumę uiszczonego w sprawie wpisu sądowego.