Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1558/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 95 pkt 1, art. 96, art. 104
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.), Sędzia WSA Bronisław Szydło, Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Agnieszka Kolasa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2009 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzupełnienia wypłaconego świadczenia pieniężnego, należnego przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w S. z dnia [...] lipca 2008 r., 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Dowódca [...] Okręgu Wojskowego decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...], działając na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j.: Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.) oraz § 137 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38 ze zm.), wypowiedział [...] S. K. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej z powodu likwidacji zajmowanego przez niego stanowiska i odmowy przyjęcia niższego stanowiska służbowego. Następnie rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] zwolnił go z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy z dniem 31 marca 2003 r., wskutek upływu terminu dokonanego wcześniej wypowiedzenia, w terminie skróconym na wniosek zainteresowanego. Organ wskazał również, że dla celów emerytalnych dniem zwolnienia z zawodowej służby wojskowej jest ostatni dzień okresu, za który wypłacone zostało jednorazowe odszkodowanie, tj. dzień 30 listopada 2003 r.

Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w S. wypłacił zainteresowanemu jednorazowo 12-miesięczne uposażenie z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej za okres od dnia 1 kwietnia 2003 r. do dnia 31 marca 2004 r. w wysokości [...] zł.

Na wniosek S. K., Dowódca Wojsk Lądowych decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...]., mając za podstawę art. 157 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), stwierdził nieważność decyzji Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

Dowódca [...] Okręgu Wojskowego, na wniosek zainteresowanego o przywrócenie do zawodowej służby wojskowej oraz wypłatę zaległych należności, rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] uchylił, na podstawie art. 154 § 1 kpa, punkt [...] rozkazu personalnego z dnia [...] marca 2003 r. nr [...], dotyczący zwolnienia S. K. z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego, dokonanego przez organ wojskowy.

W związku z powyższym, Komendant Wojskowej Komendy Uzupełnień w S. rozkazem dziennym z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] polecił zaliczyć S. K. do stanu ewidencyjnego oraz przyjąć na wszelkiego rodzaju zaopatrzenie z dniem 1 sierpnia 2006 r., a rozkazem dziennym z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] zaliczył zainteresowanemu do okresu zawodowej służby wojskowej okres od dnia 1 kwietnia 2003 r. do dnia 31 lipca 2006 r.

S. K. pismem z dnia [...] września 2006 r., skierowanym do Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, oświadczając, że znane są mu ustawowe warunki wypowiedzenia stosunku służbowego i jednocześnie wniósł o skrócenie okresu wypowiedzenia i zwolnienie go ze służby z dniem 31 października 2006 r.

Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego rozkazem z dnia [...] października 2006 r. nr [...], działając na podstawie art. 111 pkt 9 lit. "a" i art. 114 ust. 5 i 6 oraz art. 115 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) oraz § 7 ust. 1 i 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 marca 2004 r. w sprawie zwolnienia żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 50, poz. 483), zwolnił S. K. z zawodowej służby wojskowej - zgodnie z jego wnioskiem - i przeniósł do rezerwy z dniem 31 października 2006 r., wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego, dokonanego przez żołnierza.

Komendant Wojskowej Komendy Uzupełnień w S. decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...], wydaną w oparciu o art. 83 ust. 2 i art. 104 ust. 1 powołanej wyżej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 kwietnia 2004 r. w sprawie przyznawania żołnierzom zawodowym dodatkowego uposażenia rocznego (Dz. U. Nr 108, poz. 1146) oraz § 9 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 lutego 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków ich rodzin (Dz. U. Nr 67, poz. 618), przyznał S. K. dodatkowe uposażenie roczne przewidziane w § 5 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 20 kwietnia 2004 r. w wysokości dziesięciu dwunastych zwaloryzowanego jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym za rok 2006.

Następnie Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...], na podstawie art. 104 § 1 kpa w związku z art. 95 pkt 1 i art. 104 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, przyznał S. K., zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej w dniu 31 października 2006 r., świadczenie pieniężne wypłacane co miesiąc przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby, w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby, tj. w kwocie [...] zł.

Dyrektor WBE w S. dokonał wypłaty uzupełniającej należnego świadczenia pieniężnego w wysokości [...] zł brutto za okres od dnia 1 listopada 2006 r. do dnia 31 października 2007 r. Wypłacone świadczenie stanowiło wyrównanie pomiędzy należnym uposażeniem wraz z dodatkami o charakterze stałym w ostatnim dniu pełnienia zawodowej służby wojskowej a uposażeniem pobranym przez zainteresowanego z góry za okres od dnia 1 kwietnia 2003 r. do dnia 31 marca 2004 r. z tytułu uprzedniego (nieskutecznego) zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w wysokości [...] zł.

Pismami z dnia [...] stycznia 2007 r. oraz z dnia [...] marca 2007 r. zainteresowany wystąpił do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w S. z wnioskiem o wydanie decyzji, na podstawie której otrzymał jedynie różnicę w wysokości pobranej kwoty uposażenia z 2003 r. a świadczeniem przyznanym mu decyzją Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. z dnia [...] października 2006 r. nr [...]. Organ pismami z dnia [...] lutego 2007 r. oraz z dnia [...] marca 2007 r. poinformował zainteresowanego, że Wojskowe Biuro Emerytalne nie jest uprawnione do wydawania decyzji, dotyczącej wypłaty świadczenia, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a jedynie je wypłaca. Wskazał również, że nie można otrzymać tego świadczenia dwa razy za jedno skuteczne zwolnienie z zawodowej służby wojskowej, a S. K. już raz otrzymał wymienione świadczenie w pełnej wysokości. Z tego względu kwota przyznanego obecnie świadczenia została pomniejszona o wcześniej wypłacone świadczenie.

W zaistniałej sytuacji S. K. pismem z dnia [...] grudnia 2006 r. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej ze skargą na działania podjęte przez Dyrektora WBE w S. w jego sprawie.

Pismem Dyrektora Departamentu Spraw Socjalnych i Rekonwersji Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2006 r. wskazano zainteresowanemu, że nie został on skutecznie zwolniony z zawodowej służby wojskowej decyzją Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...], co oznacza, że wypłacone mu wówczas świadczenia pieniężne były świadczeniami nienależnymi, jednak z uwagi na brak przepisu umożliwiającego dochodzenie ich zwrotu na drodze administracyjnej, wojskowy organ emerytalny potraktował przedmiotową należność jako "zaliczkę" na poczet świadczenia, które przysługuje żołnierzowi w przypadku jego skutecznego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.

W związku z wnioskiem S. K. o zwrot kwoty potrąconej z przyznanego decyzją Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. z dnia [...] października 2006 r. nr [...] świadczenia pieniężnego, Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w S. decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], mając za podstawę art. 96 ust. 7 i ust. 9 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, odmówił uzupełnienia świadczenia, wypłaconego wnioskującemu na podstawie art. 95 pkt 1 powołanej wyżej ustawy, wobec zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 października 2006 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 96 ustawy z dnia 11 września 2003 r. w brzmieniu, jakie ten przepis posiadał do dnia 31 grudnia 2007 r., organ emerytalny nie był upoważniony do wydawania decyzji w sprawach dotyczących należności przysługujących żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej. Toteż skarżący wniósł powództwo o zapłatę do Sądu Rejonowego w S. [...] Wydział Cywilny, a gdy Sąd ten odrzucił pozew, skierował skargę z dnia [...] czerwca 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na działanie Dyrektora WBE w S., którą Sąd przekazał Dyrektorowi WBE w S.

Organ podniósł jednocześnie, że ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 176, poz. 1242) z dniem 1 stycznia 2008 r. zmieniony został art. 96 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych m.in. w ten sposób, że dodany został ust. 9, który stanowi, że wypłatę należności, o której mowa w art. 95 pkt 1 tej ustawy, dokonuje się na pisemny wniosek żołnierza zawodowego na podstawie decyzji wojskowego organu emerytalnego, właściwego dla adresu zamieszkania żołnierza. Zdaniem organu, w tej sytuacji skargę S. K. z dnia [...] czerwca 2008 r. należało uznać za wniosek skierowany do Wojskowego Biura Emerytalnego w S. o zwrot kwoty potrąconej ze świadczenia przyznanego decyzją Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] października 2006 r. nr [...].

Rozpatrując przedmiotowy wniosek, organ podniósł, że uposażenie za okres od dnia 1 kwietnia 2003 r. do dnia 31 marca 2004 r., wypłacone wnioskującemu z tytułu nieskutecznego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, było świadczeniem nienależnym, bowiem zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (t. j.: Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 ze zm.), z tytułu pełnienia służby żołnierz otrzymuje tylko jedno uposażenie. Z tego względu Wojskowe Biuro Emerytalne w S., jako organ uprawniony na podstawie art. 96 ust. 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, przy powtórnym zwolnieniu S. K. ze służby z dniem 31 października 2006 r., wypłaciło mu tylko różnicę, wynikającą ze zmiany stawek w uposażeniu.

W odwołaniu do Ministra Obrony Narodowej S. K. stwierdził, że Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w S. samowolnie dokonał potrącenia należnego mu świadczenia, bowiem art. 96 ust. 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ogranicza zakres działania tego organu wyłącznie do kwestii związanych z wypłatą przyznanego świadczenia. Podniósł również, że decyzje administracyjne, dotyczące ustalania prawa do uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami, w tym również świadczenia pieniężnego, należnego po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, mogli wydawać jedynie dowódcy jednostek wojskowych. Z tego względu - zdaniem odwołującego się - rozstrzygnięcie podjęte w zaskarżonej decyzji pozbawione jest podstaw prawnych.

Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...], stosując art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w S., nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania, wskazując przy tym, że organ emerytalny nie domaga się od S. K. zwrotu uprzednio wypłaconej należności, a jedynie dokonuje zaliczenia jej na poczet należności przyznanej za okres od dnia 1 listopada 2006 r. do dnia 31 października 2007 r. mocą decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. z dnia [...] października 2006 r. nr [...].

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję S. K. wniósł o jej uchylenie w całości oraz o nakazanie w trybie egzekucyjnym organowi I instancji wypłaty niesłusznie potrąconej kwoty, podnosząc, że wojskowy organ emerytalny samowolnie dokonał potrącenia, nie dysponował bowiem żadnym tytułem wykonawczym. Wskazał również, że brak jest podstaw do uznania, że wojskowy organ emerytalny mógł podjąć decyzję w sprawie ustalenia prawa do uposażenia na podstawie art. 96 ust. 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Skarżący stwierdził ponadto, że zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r., jak i art. 77 ustawy obowiązującej od dnia 1 lipca 2004 r., uposażenie i inne należności pobrane przez żołnierza, przysługujące mu w dniu wypłaty, nie podlegają zwrotowi, dlatego nie jest możliwe, aby wojskowy organ emerytalny samowolnie dokonywał potrąceń uposażenia wojskowego.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, przedstawiając argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę zaskarżonej decyzji administracyjnej pod względem jej zgodności z prawem i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z brzmieniem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Istota sprawy wymaga zbadania, czy Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w S. był organem właściwym do rozstrzygania w kwestii związanej z wysokością świadczenia pieniężnego, należnego przez okres roku z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, zważywszy że decyzje administracyjne dotyczące ustalania prawa do uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami, w tym również świadczenia pieniężnego, należnego przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, mogą wydawać jedynie dowódcy jednostek wojskowych.

Świadczenie z tytułu należności pieniężnej, wypłacanej przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, przysługuje żołnierzowi z mocy prawa. Podstawą prawną statuującą byt tego świadczenia jest art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.; obecnie t. j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.), który w swoim brzmieniu zawiera sformułowanie "przysługuje". Jednak to, że świadczenie przysługuje z mocy prawa nie oznacza jeszcze, że ustawodawca w ten sposób wprost zapewnia jego wypłatę. Bowiem to, że sam przepis prawa kreuje, w określonych prawem sytuacjach, przyznanie tego świadczenia, niewątpliwie świadczy o potrzebie indywidualnej konkretyzacji uprawnienia w drodze decyzji administracyjnej, podejmowanej przez właściwy organ. W tym celu w art. 96 omawianej ustawy zawarto przepisy materialnoprawne, po spełnieniu których prawo do świadczenia powstaje (wskutek podjęcia decyzji prawo do świadczenia materializuje się - świadczenie przysługuje) oraz przepisy formalnoprawne, regulujące sposób wypłaty przedmiotowego świadczenia. Warto przy tym zaznaczyć, że ustawa wyraźnie rozróżnia kwestię przysługiwania świadczenia i kwestię jego wypłaty.

W art. 104 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych prawodawca wskazał, że w sprawach uregulowanych w rozdziale 6 tej ustawy organami właściwymi do ich rozstrzygania są dowódcy jednostek wojskowych, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Zarówno przepisy regulujące samo świadczenie, jak i przepisy organizujące sposób jego wypłaty, znajdują się we wspomnianym rozdziale 6 ustawy. Zasadniczo w większości spraw ustawa powierza ich załatwianie dowódcom jednostek wojskowych, a tylko w przypadku niektórych spraw, wskazuje, że właściwy jest inny organ.

Zgodnie z treścią art. 96 ust. 7 ustawy pragmatycznej, wypłaty omawianego świadczenia dokonuje wojskowy organ emerytalny. Jest to zatem przepis szczególny. Należy przy tym podkreślić, że przepis ten jednoznacznie wskazuje, że chodzi tu tylko o wypłatę świadczenia. Na wojskowym organie emerytalnym spoczywa zatem techniczna czynność wypłaty świadczenia. Wprowadzona mocą ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 176, poz. 1242) nowelizacja przepisu art. 96 (weszła w życie z dniem 1 stycznia 2008 r.) uszczegółowiła sposób i formę dokonywania wypłaty świadczenia, stanowiąc w ust. 9, że wojskowy organ emerytalny dokonuje jej na podstawie decyzji, na pisemny wniosek żołnierza.

Zapis powyższy dotyczy więc jedynie kwestii wypłaty świadczenia, nie zaś ustalenia, wyliczenia jego wysokości czy też potrącenia, zarachowania, etc., co mieści się w zakresie działań arytmetycznych, świadczących przecież o władczym rozstrzyganiu, do czego wojskowy organ emerytalny nie jest uprawniony. Wojskowy organ emerytalny od dnia 1 stycznia 2008 r. ma dokonać wypłaty świadczenia, określonego w art. 95 pkt 1 ustawy pragmatycznej, na podstawie decyzji. Oznacza to, że właściwy dyrektor wojskowego biura emerytalnego, jeśli świadczenie przysługuje zainteresowanemu i zostało przyznane w odpowiedniej wysokości przez uprawniony organ (uprawniony organ wydał w tym zakresie stosowną decyzję), podejmuje decyzję o wypłacie tegoż świadczenia, czyniąc to na pisemny wniosek żołnierza. Wojskowy organ emerytalny nie jest natomiast właściwy do wydawania decyzji w takim przedmiocie, jak: określenie wysokości świadczenia, albo odmowa jego przyznania czy odmowa uzupełnienia świadczenia, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Tego rodzaju decyzja jest w istocie rozstrzygnięciem ustalającym wysokość przysługującego skarżącemu świadczenia i nie mieści się w kompetencjach wojskowego organu emerytalnego.

W brzmieniu ustawy obowiązującym od początku 2008 roku, art. 96 ust. 10 ustawy pragmatycznej stanowi, że należności inne, niż wymienione w art. 95 pkt 1 i pkt 6, wypłaca się na podstawie decyzji dowódcy, o którym mowa w art. 104. Istnieje zasadnicza różnica w sformułowaniu zawartym w ust. 7 i ust. 9 w porównaniu do ust. 10. W tym ostatnim przepisie wypłata następuje na podstawie decyzji dowódcy, natomiast - zgodnie z treścią ust. 7 i ust. 9 - sama wypłata świadczenia z art. 95 pkt 1, dokonywana przez wojskowy organ emerytalny, przyjmuje formę decyzji. Porównanie powyższych ustępów omawianego artykułu wyraźnie potwierdza prawidłowość tezy o braku właściwości wojskowego organu emerytalnego do rozstrzygania w kwestii związanej z wysokością świadczenia pieniężnego, należnego przez okres roku z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej (określania wysokości przedmiotowego świadczenia).

Decyzja, o której mowa w art. 96 ust. 9 ustawy pragmatycznej, nie jest typową decyzją administracyjną, lecz decyzją wydawaną dla celów ewidencyjnych, od której w ogóle nie przysługuje odwołanie ani skarga do sądu administracyjnego. Inne rozumienie tej decyzji pozostawałoby w sprzeczności z treścią art. 95 pkt 1, sprowadzającym się do przyznawania z mocy samego prawa przedmiotowego świadczenia, a także naruszałoby właściwość dowódcy jednostki wojskowej do stanowienia w tego typu sprawach, wynikającą z normy art. 104 ustawy pragmatycznej.

Wojskowy organ emerytalny, by mógł wypłacić żołnierzowi odchodzącemu ze służby należność pieniężną, przysługującą mu z mocy art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, wpierw dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz ostatnio pełnił służbę, zobowiązany jest do określenia, czy żołnierz spełnia wszystkie przesłanki do przyznania świadczenia i do wyliczenia wysokości tego świadczenia. Ustalenia te są wiążące dla wojskowego organu emerytalnego i umożliwiają mu dokonanie wypłaty świadczenia mocą decyzji.

Odpowiedź na pytanie o ratio legis takiego rozwiązania wynika z treści art. 96 ust. 3, ust. 5 i ust. 6 w związku z art. 81 ust. 3 ustawy pragmatycznej. Zwolniony ze służby żołnierz ma bowiem prawo wyboru pomiędzy świadczeniem opisanym w art. 95 pkt 1 a emeryturą, w przypadku zbiegu uprawnień do tych świadczeń. Żołnierz, odchodząc ze służby, musi zatem znać wysokość wyliczonego (przysługującego mu) świadczenia, by móc dokonać świadomego wyboru, które z tych dwóch świadczeń chce otrzymywać przez rok po zakończeniu służby (art. 96 ust. 3), a gdy wybierze świadczenie z art. 95 pkt 1, by móc zdecydować, czy chce je pobrać jednorazowo z góry za cały należny okres (art. 96 ust. 5) czy też periodycznie - każdego miesiąca (art. 96 ust. 6 w związku z art. 81 ust. 1 i ust. 3). W tym celu zainteresowany żołnierz składa właściwemu dla adresu jego zameldowania wojskowemu organowi emerytalnemu stosowny wniosek o wypłacenie przedmiotowego świadczenia (zgodnie z art. 96 ust. 9). Realizacja wniosku następuje wówczas na podstawie (w formie) decyzji wojskowego organu emerytalnego, który wskazuje w niej wnioskowany przez żołnierza sposób wypłaty świadczenia, którego wysokość wcześniej została ustalona w decyzji dowódcy jednostki wojskowej, i które mu przysługuje. Organ ten nie może w decyzji o wypłacie świadczenia w jakikolwiek sposób odnosić się do ustalonej przez dowódcę jednostki wojskowej jego wysokości i w tym przedmiocie rozstrzygać.

Sąd raz jeszcze zwraca uwagę, że jedynie wypłata należności pieniężnych, związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, innych niż wymienione w art. 95 pkt 1 i 6, nie wymaga decyzji wojskowego organu emerytalnego, gdyż wypłaca się je tylko na podstawie decyzji dowódcy, o którym mowa w art. 104 ustawy pragmatycznej (nie jest wymagana decyzja o wypłacie). Natomiast w przypadku świadczenia z art. 95 pkt 1 tej ustawy, wobec faktu, że decyzja dowódcy jednostki wojskowej, ustalająca wymiar świadczenia, nie może określać omówionego wcześniej sposobu jego wypłaty, gdyż ta zastrzeżona została do kompetencji wojskowego organu emerytalnego, który w tym zakresie działa z wniosku żołnierza, ustawodawca postanowił o konieczności załatwienia tej kwestii w drodze decyzji. Nie oznacza to jednak, że wojskowy organ emerytalny nabiera przez to uprawnień do orzekania w przedmiocie samego świadczenia. Czym innym bowiem jest przyznanie świadczenia w określonej wysokości (dowódca jednostki wojskowej), a czym innym realizacja przewidzianych w ustawie sposobów jego wypłaty (wojskowy organ emerytalny).

Wprowadzenie takiej konstrukcji ma w istocie podwójne znaczenie, albowiem z jednej strony gwarantuje zainteresowanemu realizację prawa wyboru świadczenia w sytuacji zbiegu uprawnień do świadczeń oraz prawa wyboru sposobu wypłaty, gdy wybierze świadczenie z art. 95 pkt 1 (miesięcznie czy jednorazowo z góry za cały należny okres). Z drugiej zaś strony, decyzja o wypłacie świadczenia, jako dokument urzędowy (dokument, który powinien być znany innym orzekającym organom wojskowym), potwierdza, że przysługujące i przyznane uprawnienie do świadczenia w ustalonej wysokości zostało zrealizowane w sposób w niej określony (należne świadczenie zostało wypłacone jednorazowo lub periodycznie). Omawiane rozwiązanie prawne ma służyć nie tylko zainteresowanemu (interes strony), ale nade wszystko interesowi społecznemu, wszak chodzi o środki publiczne.

W niniejszej sprawie Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w S., wydając decyzję o odmowie uzupełnienia wypłaconego świadczenia pieniężnego, należnego przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, rozstrzygnął kwestię sporną związaną z przyznanym i wypłaconym wcześniej świadczeniem pieniężnym, należnym przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, czym przekroczył swoje uprawnienia i naruszył zasady właściwości organu.

Decyzja administracyjna wydana przez niewłaściwy w sprawie organ jest z mocy art. 156 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) nieważna. W konsekwencji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja również dotknięta jest wadą nieważności (została wydana z rażącym naruszeniem prawa - art. 156 § 1 pkt 2 kpa), albowiem jej mocą utrzymano decyzję nieważną. W takiej sytuacji zachodziła konieczność stwierdzenia nieważności obu wydanych w sprawie decyzji.

Z uwagi na treść rozstrzygnięcia zbyteczne są rozważania w zakresie merytorycznych argumentów podniesionych w skardze i w odpowiedzi na skargę co do zasadności czy bezzasadności zgłoszonego przez skarżącego roszczenia.

Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 1 i 2 kpa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.