Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 567/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2014-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 lutego 2014 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] Starosta [...] orzekł o zwrocie na rzecz B. W. nieruchomości położonej w L. przy ul. M., oznaczonej jako działka nr ewid. [...] o pow. 0,0529 ha. Jednocześnie organ nałożył na wnioskodawcę obowiązek zwrotu zwaloryzowanej kwoty ustalonej tytułem odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości, w łącznej wysokości 15.108,41 zł.

W uzasadnieniu powyższej decyzji wyjaśniono, że będąca jej przedmiotem nieruchomość została nabyta od B. W. na rzecz Skarbu Państwa za cenę 185.150 zł na mocy aktu notarialnego z dnia [...] listopada 1985 r. Rep. A. Nr [...]. Celem jej przejęcia przez Skarb Państwa była budowa magistrali ciepłowniczej przy ul. M. w L.

We wniosku z dnia 2 lutego 2012 r. dawny właściciel działki nr [...] zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] o jej zwrot. Wnioskodawca podniósł, że od czasu zakończenia budowy kanału ciepłowniczego przedmiotowy teren pozostaje niezagospodarowanym nieużytkiem.

Mając na uwadze, iż wnioskowana do zwrotu działka stanowi obecnie własność Gminy [...], Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. wyłączył od prowadzenia niniejszej sprawy Prezydenta Miasta [...] i wyznaczył do jej rozpatrzenia Starostę [...].

Prowadząc niniejsze postępowanie Starosta w dniu 24 lipca 2012 r. przeprowadził oględziny działki nr [...], podczas których ustalił, że nieruchomość ta w części zachodniej pozostaje w ogrodzeniu posesji syna wnioskodawcy – J. W., ustawionym prowizorycznie w sposób niezwiązany z gruntem. Jest ona porośnięta leszczynami i trawą, a ponadto przebiega przez nią podjazd do budynku mieszkalnego, wysypany tłuczniem. W części wschodniej działka zajęta jest częściowo pod drogę dojazdową do ww. posesji oraz posesji sąsiedniej, wyłożoną płytami betonowymi, zaś w pozostałym fragmencie użytkowana jest jako parking.

Podczas rozprawy przeprowadzonej w dniu 26 października 2012 r. pełnomocnik B. W. oświadczył, że magistrala ciepłownicza, pod budowę której działka nr [...] została wywłaszczona, przebiega również przez działki sąsiednie, które jednak nie zostały z tego powodu wywłaszczone. Z punktu widzenia wnioskodawcy wywłaszczenie jego dawnej nieruchomości nie było konieczne i niezbędne do wykonania przewidzianego celu.

Mając na uwadze powyższe ustalenia Starosta [...] uznał wniosek B. W. za zasadny. Wprawdzie cel nabycia działki nr [...] przez Skarb Państwa, tj. budowa magistrali ciepłowniczej, został zrealizowany (pod powierzchnią działki ułożone są przewody ciepłownicze 2c x 350), jednak – zdaniem organu – budowa podziemnej infrastruktury technicznej nie koliduje z jej zwrotem na rzecz dawnego właściciela. Organ podkreślił, że zwrot wywłaszczonej nieruchomości dopuszczalny jest nie tylko w sytuacji, gdy nie zrealizowano zamierzonej inwestycji, ale również wtedy, gdy inwestycję wykonano, ale jest ona wykorzystywana bądź przeznaczona na inny cel niż określony przy wywłaszczeniu. Tymczasem powierzchnia wnioskowanej do zwrotu działki nr [...] nie została w jakikolwiek sposób zagospodarowana przez Gminę L.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył Prezydent Miasta [...]. Domagając się uchylenia tego rozstrzygnięcia odwołujący zarzucił mu naruszenie art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 6, art. 11 i art. 80 k.p.a. W ocenie Prezydenta Miasta [...] orzeczona do zwrotu działka nr [...] została wykorzystana zgonie z celem jej nabycia przez Skarb Państwa, albowiem zrealizowano na jej terenie budowę kolektora ciepłowniczego. Nie świadczy natomiast o zbędności przedmiotowego gruntu na cel wywłaszczenia fakt, iż nie został on zabudowany, ani w jakikolwiek sposób trwale zagospodarowany. Ubocznie odwołujący dodał, że po wykonaniu ciepłociągu działka nr [...] została zagospodarowana w sposób, jaki był możliwy przy uwzględnieniu istniejącej podziemnej budowli tj. poprzez realizację drogi o nawierzchni betonowej oraz parkingu. Z uwagi na konieczność zapewnienia stałego i możliwie łatwego dostępu do podziemnej sieci ciepłowniczej celem jej konserwacji oraz usuwania ewentualnych awarii, przedmiotowa nieruchomość nie mogła zaś zostać zabudowana trwałym obiektem kubaturowym.

Na skutek rozpatrzenia powyższego odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] – zaskarżoną w niniejszej sprawie – uchylił w całości decyzję organu I instancji oraz orzekł co do istoty sprawy odmawiając zwrotu działki nr [...] położonej przy ul. M. w L. na rzecz jej dawnego właściciela.

Wojewoda wyjaśnił, że w toku postępowania odwoławczego zlecił organowi I instancji uzupełnienie materiału dowodowego o dokumenty świadczące o zamiarze wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. Z aktu notarialnego z dnia [...] listopada 1985 r., na mocy którego działka ta została nabyta od B. W. przez Skarb Państwa nie wynika bowiem, iż jej przejęcie nastąpiło w związku z zamiarem jej wywłaszczenia dla realizacji celu publicznego. Zamiar taki przesądza zaś o możliwości zastosowania w niniejszej sprawie przepisów dotyczących zwrotów wywłaszczonych nieruchomości. Podstawy do ich zastosowania nie daje natomiast sam fakt sprzedaży przedmiotowego gruntu na rzecz Skarbu Państwa lub inna umowa cywilnoprawna.

Na podstawie uzupełnionych akt sprawy (wykazu zmian gruntowych terenu położonego w L. przy ul. B. zajętego pod magistralę ciepłowniczą wraz z mapą wywłaszczeniową oraz oferty Wojewódzkiej Dyrekcji Inwestycji - Oddział Miejski w L. z dnia [...] października 1985 r. L.dz. [...], skierowanej do B. W.) ustalono, że przedmiotowa działka przeznaczona była do wywłaszczenia pod budowę sieci cieplnej przy ul. B. W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie zastosowanie ma zatem przepis art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym przepisy rozdziału 6 działu III tej ustawy (dot. zwrotów nieruchomości) stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Organ II instancji wskazał, że w myśl art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca, mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Nieruchomość uznaje się natomiast za zbędną, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (art. 137 ust. 1 cyt. ustawy).

Zdaniem Wojewody punktem wyjścia dla rozważań dotyczących powołanego wyżej art. 137 ust. 1 jest ustalenie, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany. Jeżeli bowiem został zrealizowany, to niezależnie od terminu jego realizacji, brak jest podstaw do zwrotu nieruchomości. Postępowanie przeprowadzone w niniejszej sprawie – zdaniem Wojewody – wykazało natomiast, że na przedmiotowej nieruchomości został zrealizowany cel wywłaszczenia tj. wybudowano sieć ciepłowniczą.

Organ odwoławczy uznał, że powyższa okoliczność stanowi negatywną przesłankę zwrotu działki nr [...] na rzecz jej dawnego właściciela, zaś bez znaczenia dla tej oceny pozostają argumenty podniesione przez organ I instancji, iż powierzchnia tej działki nie została w jakikolwiek sposób zagospodarowana lub zabudowana. Brak stałej zabudowy na powierzchni przedmiotowej działki nie może bowiem świadczyć o zbędności jej nabycia. Ponadto organ zgodził się z twierdzeniem strony odwołującej, iż grunt, pod powierzchnią którego umieszczono urządzenia infrastruktury technicznej, nie może być zabudowany w sposób trwały z uwagi na konieczność zapewnienia dostępu do tych urządzeń celem ich konserwacji, bądź naprawy. Teren taki podlega również pewnym ograniczeniom w sposobie jego zagospodarowania ze względu na możliwość uszkodzenia tych urządzeń.

Nietrafne – w ocenie Wojewody – było także powołanie się przez Starostę [...] w niniejszej sprawie na pogląd orzecznictwa, w myśl którego "budowa podziemnej infrastruktury technicznej z natury rzeczy nie koliduje ze zwrotem nieruchomości na rzecz byłych właścicieli". Stanowisko to – jak zauważył organ II instancji – dotyczy bowiem sytuacji, w których na wywłaszczonej nieruchomości nie zrealizowano celu wywłaszczenia, a jedynie pod powierzchnią nieruchomości wykonano infrastrukturę techniczną, niekoniecznie związaną z tym celem.

B. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego, domagając się jej uchylenia oraz "podtrzymania w mocy decyzji Starosty Powiatowego o zwrocie działki nr [...]".

Skarżący stwierdził, że decyzja Wojewody [...] opiera się na bardzo literalnym potraktowaniu przepisów prawa bez ich odniesienia do konkretnego przypadku. Wskazał, że w przypadku przedmiotowej nieruchomości już samo postępowanie wywłaszczeniowe było niezasadne, o czym świadczy fakt, iż magistrala ciepłownicza, będąca celem wywłaszczenia, ma długość wielu kilometrów i została zrealizowana bez wywłaszczania wszystkich działek leżących na jej trasie. Zdaniem skarżącego jego dawna nieruchomość stała się zbędna z punktu widzenia celu wywłaszczenia, albowiem od momentu zakończenia budowy magistrali, która funkcjonuje jako instalacja podziemna, nie były prowadzone na niej żadne prace, a Gmina [...] nie interesowała się tym miejscem.

Odnosząc się do argumentów organu odwoławczego dotyczących konieczności zapewnienia w obrębie wnioskowanej do zwrotu działki dostępu do urządzeń magistrali ciepłowniczej na wypadek prowadzenia prac konserwatorskich lub naprawczych skarżący podniósł, że przedmiotowy odcinek magistrali nie wymaga większego dozoru niż jej inne fragmenty, usytuowane w obrębie nieruchomości nadal należących do swoich prawowitych właścicieli. Dostęp do magistrali może być zresztą zapewniony poprzez ustanowienie służebności gruntowej. Z kolei ewentualne usytuowanie na terenie przedmiotowej działki jakiejkolwiek budowli wymagałoby – jak wskazał skarżący – pozwolenia ze strony Urzędu Miasta, dzięki czemu i tak zachowałby on kontrolę nad dostępnością do znajdującej się tam infrastruktury podziemnej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż w niej podniesione, a które Sąd wziął pod uwagę z urzędu, mając na względzie treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.". Przepis ten stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r., którą organ ten uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2012 r. orzekającą o zwrocie na rzecz B. W. jego dawnej działki nr [...] o pow. 0,0529 ha, położonej przy ul. M. w L. oraz odmówił zwrotu tej nieruchomości na rzecz jej byłego właściciela.

Jak wynika z akt sprawy działka nr [...] została nabyta od skarżącego przez Skarb Państwa na mocy sporządzonej w formie aktu notarialnego umowy sprzedaży z dnia [...] listopada 1985 r. Rep A Nr [...]. Bezspornym jest, a materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania odwoławczego to potwierdził, że nabycie tego gruntu na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło w związku z realizacją celu publicznego, jakim była budowa magistrali ciepłowniczej, a umowa jego sprzedaży została zawarta w trybie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, ze zm.). Stosownie do art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), dalej jako "u.g.n.", oznacza to, że w sprawie o zwrot przedmiotowej nieruchomości stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 6 działu III tej ustawy.

Zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n., poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W myśl art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu (pkt 1) albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (pkt 2).

Przy ocenie przesłanki zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, organ zobowiązany jest kierować się jej normatywną (ustawową) definicją zawartą w treści art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. Równocześnie treść przytoczonego wyżej przepisu nie pozwala na dowolną interpretację pojęcia "zbędności dla celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu". W konsekwencji w postępowaniu zwrotowym niezbędne staje się ustalenie, czy inwestycja stanowiąca podstawę wywłaszczenia konkretnej nieruchomości została wykonana na tej właśnie nieruchomości oraz czy nastąpiło to w ściśle określonym okresie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1594/09).

Mając na uwadze powyższe rozważania w pierwszej kolejności należy przyznać rację organowi odwoławczemu w zakresie, w jakim uznał za błędną argumentację organu I instancji, która legła u podstaw orzeczenia o zwrocie na rzecz B. W. działki nr [...]. W toku postępowania zostało bowiem wykazane, że nieruchomość ta została przejęta przez Skarb Państwa celem budowy magistrali ciepłowniczej i cel ten został zrealizowany. Nie sposób zatem przyjąć, że sporna działka jest wykorzystywana bądź przeznaczona na inny cel niż określony przy wywłaszczeniu. Podkreślić należy, że budowa magistrali stanowiła w tym wypadku samoistny cel wywłaszczenia, a zatem bez znaczenia dla oceny możliwości zwrotu przedmiotowej nieruchomości na rzecz jej dawnego właściciela pozostaje okoliczność, iż obiekt ten znajduje się pod ziemią, jak również stan zagospodarowania powierzchni tej działki. W konsekwencji nie może mieć w niniejszej sprawie zastosowania powołany przez organ I instancji pogląd orzecznictwa, iż budowa podziemnej infrastruktury technicznej z natury rzeczy nie koliduje ze zwrotem nieruchomości na rzecz dawnych właścicieli. Stanowisko to, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, ma bowiem zastosowanie w sytuacji, gdy na wywłaszczonej działce cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, lecz w związku z tym celem bądź niezależnie od niego pod powierzchnią wywłaszczonej działki została zrealizowana infrastruktura techniczna. W niniejszej sprawie bezspornym jest natomiast, że cel wywłaszczenia działki nr [...] został wykonany.

Dla oceny wniosku skarżącego o zwrot działki nr [...] nie mogły mieć również znaczenia argumenty wskazujące, iż w istocie przejęcie tego gruntu przez Skarb Państwa nie było niezbędne dla realizacji zamierzonego celu publicznego. Postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie jest bowiem postępowaniem, w którym można kwestionować zasadność samego wywłaszczenia oraz cel, w związku z którym zostało ono przeprowadzone (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 1296/10, Lex nr 953280).

Stwierdzenie realizacji celu wywłaszczenia działki nr [...] zgodnie z pierwotnym zamierzeniem czyniło jednak koniecznym dokonanie dalszych ustaleń w zakresie zachowania określonych w art. 137 ust. 1 u.g.n. terminów realizacji na przedmiotowej nieruchomości celu wywłaszczenia. Należy bowiem podkreślić, że przepis ten zawiera dwie odrębne normy prawne i reguluje odmienne podstawy zwrotu nieruchomości. Obie te normy mają charakter rozłączny w tym znaczeniu, że zaistnienie przesłanek z któregokolwiek z nich czyni wniosek o zwrot nieruchomości zasadnym. Oznacza to, że nieruchomość należy uznać za zbędną na cel wywłaszczenia, jeżeli rozpoczęcie prac związanych z realizacją tego celu nastąpiło po upływie 7 lat od dnia jej wywłaszczenia (nabycia), niezależnie od tego w jaki sposób jest ona wykorzystywana w momencie orzekania o jej zwrocie, a więc nawet wówczas, kiedy cel wywłaszczenia został zrealizowany przed upływem 10 lat od jej wywłaszczenia. Z kolei, jeżeli realizacja celu wywłaszczenia nastąpiła dopiero po upływie 10 lat od dnia wywłaszczenia (nabycia), nieruchomość tę należy uznać za zbędną na ten cel, choćby jego realizacja została rozpoczęta przed upływem 7 lat od dnia wywłaszczenia nieruchomości.

Inaczej mówiąc, nieruchomość nie może być uznana za zbędna na cel wywłaszczenia tylko wówczas, kiedy realizacja celu, na który została wywłaszczona została rozpoczęta przed upływem 7 lat od wywłaszczenia i zakończona przed upływem 10 lat od tego dnia (por. T. Woś: Wywłaszczenie nieruchomości i ich zwrot, wyd. LexisNexis, W-wa 2010 r. str. 358, a także E. Mzyk [w:] G. Bieniek, S. Kalus, Z. Marmaj E. Mzyk: Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz. Red. G. Bieniek, Warszawa 2007, s. 478 i nast.; G. Bieniek [w:] G. Bieniek, S. Rudnicki: Nieruchomości. Problematyka prawna. Warszawa 2006, s. 858 i nast.). Podkreślić również należy, iż o stwierdzeniu, że wywłaszczona nieruchomość nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia – wbrew stanowisku Wojewody [...] –nie może stanowić jedynie fakt zrealizowania tego celu, niezależnie od terminu tej realizacji. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w tym zakresie przeważający w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym wywłaszczona nieruchomość może zostać zwrócona poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercom, jeśli wprawdzie została wykorzystana na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jednak prace związane z realizacją tego celu zostały rozpoczęte po upływie 7 lat i zakończone po upływie 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna. Tylko bowiem ustalenie, że realizacja celu wywłaszczenia została rozpoczęta przed upływem 7 lat od wywłaszczenia nieruchomości i zakończona przed upływem 10 lat od tego dnia, uzasadnia odmowę zwrotu nieruchomości (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 2002 r., sygn. akt III RN 11/01, OSNP 2002/21/513; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 września 2003 r., sygn. akt II SA/Gd 1552/00; z dnia 1 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1612/09 oraz z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn.. akt I OSK 1125/10, a także wyroki tutejszego Sądu: z dnia 11 września 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 207/09; z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Lu 414/10 oraz z dnia 28 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 306/12 - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Należy przyznać, że w orzecznictwie prezentowany jest także pogląd odmienny, w myśl którego jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany, to zwrot nie jest możliwy bez względu na to, kiedy realizacja ta nastąpiła. Stanowisko takie zostało wyrażone m.in. przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 2098/10; z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1832/11 oraz z dnia , sygn. akt I OSK 1924/10, a wcześniej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie m.in. w wyroku z dnia 23 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 1118/08 (wszystkie dostępne w CBOSA). Skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela tego kierunku orzecznictwa. Należy przy tym zaznaczyć, iż spotkał on się również z krytyczną oceną w piśmiennictwie. W szczególności w glosie Tadeusza Wosia do powołanego wyżej wyroku WSA w Krakowie podniesiono, że taka wykładnia art. 137 ust. 1 u.g.n. jest nie tylko contra legem wobec nie budzących wątpliwości postanowień tego przepisu, ale pozbawia jakiegokolwiek znaczenia wysiłki ustawodawcy mające na celu zdefiniowanie – po raz pierwszy w polskim prawie wywłaszczeniowym – stanu zbędności nieruchomości wywłaszczonej, których efektem są postanowienia tego przepisu. Wbrew temu, co postuluje Sąd w uzasadnieniu glosowanego wyroku "podstawowym obowiązkiem organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest precyzyjne ustalenie, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany, a jeśli tak, to również niezbędne jest ustalenie dokładnej daty realizacji celu wywłaszczenia" (Przegląd Prawa Publicznego nr 5/2010, s. 82-90).

W niniejszej sprawie organ II instancji, odmawiając zwrotu spornej działki nr [...], skupił się jedynie na wykazaniu, iż cel wywłaszczenia tego gruntu został zrealizowany, błędnie zakładając, iż nie ma znaczenia w jakim terminie do tego doszło. W konsekwencji ocena organu odwoławczego, iż przedmiotowa nieruchomość nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia w rozumieniu art. 137 ust. 1 u.g.n. nie została poprzedzona ustaleniem, czy realizacja tego celu, tj. budowa magistrali ciepłowniczej, została rozpoczęta przed upływem 7 lat od daty przejęcia spornej nieruchomości przez Skarb Państwa oraz zakończona przed upływem 10 lat od tego zdarzenia. W związku z tym ocenę tę uznać należy za przedwczesną, a przez to wadliwą. Zaniechanie wyjaśnienia powyższych okoliczności świadczy bowiem o naruszeniu przez Wojewodę [...] przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80, a także art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na względzie Sąd, na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji uwzględni wnioski zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku i przed podjęciem właściwego rozstrzygnięcia precyzyjnie ustali, czy do realizacji celu wywłaszczenia spornej działki nr [...] przy ul. M. w L., tj. budowy magistrali ciepłowniczej, doszło z zachowaniem terminów określonych w art. 137 ust. 1 u.g.n. W razie stwierdzenia, że terminy te nie zostały zachowane, organ uzna przedmiotową nieruchomość za zbędną na cel jej przejęcia niezależnie od tego, że cel ten został ostatecznie zrealizowany.