Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 926/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 190
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par 2ust 2 pkt2-6; par 7  ust 4; par 26 a ust 1
journal: Dz.U. 2007 nr 200 poz 1443
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu  przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na  lata 2007-2013

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant: specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2011 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] znak [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z budżetu Unii Europejskiej; oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J. W. z 13 lutego 2009 r. (data nadania pocztowego) jest decyzja Prezesa ARiMR z dnia [...] stycznia 2009r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwiania startu młodym rolnikom".

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

W dniu 5 marca 2008 r. w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR J. W. złożyła wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwiania startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] odmówił przyznania J. W. pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwiania startu młodym rolnikom" uzasadniając rozstrzygnięcie niespełnieniem przez stronę warunku określonego w §26a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Ułatwiania startu młodym rolnikom" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 200, poz. 1443 z późn zm.). Organ zaznaczył, iż J. W. rozpoczęła prowadzenie działalności rolniczej wcześniej niż 14 miesięcy przed dniem złożenia wniosku. Wskazał, iż postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] I Wydział Cywilny z dnia [...] stycznia 2006 r. sygn. akt I Ns 11/06 z chwilą śmierci ojca wnioskodawczyni L. K. P. w dniu [...] stycznia 2006 r. stała się współwłaścicielem gospodarstwa rolnego wchodzącego w skład spadku. Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z dnia [...] lipca 2008 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał podobnie jak w pierwszej decyzji, iż Skarżąca rozpoczęła prowadzenie działalności rolniczej 2 stycznia 2006 r. wraz z śmiercią ojca, po którym odziedziczyła spadek. Podniósł także, iż za wcześniejszą datą rozpoczęcia działalności rolniczej niż ta, którą deklaruje wnioskodawczyni przemawia fakt podlegania przez nią ubezpieczeniu społecznemu rolników od dnia 30 stycznia 2006 r. Powołując się na uregulowania zawarte w kodeksie cywilnym podkreślił, iż od dnia nabycia spadku to jest 2 stycznia 2006 r., wnioskodawczyni stała się właścicielem nieruchomości rolnej.

J. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa ARiMR z dnia [...] stycznia 2009 r. wnosząc o jej zmianę w całości. Zaznaczyła, iż nie zgadza się z określeniem terminu rozpoczęcia działalności rolniczej przez Agencję, gdyż w dniu śmierci jej ojca nabyła jedynie udział w spadku. Aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 2007 r. dokonano zniesienia współwłasności. Na podstawie powyższego aktu notarialnego nabyła samodzielną część, którą mogła zarządzać i o niej stanowić. Do I kwartału 2008 r. podlegała ubezpieczeniu KRUS jako domownik, a dopiero po nabyciu samodzielnej części gospodarstwa zgłosiła ten fakt KRUS w wyniku którego od I kwartału 2008 r. podlegała ubezpieczeniu społecznemu jako rolnik. W okresie od 2 stycznia 2006 r. do 4 grudnia 2007 r. użytkownikiem gospodarstwa rolnego wchodzącego w skład masy spadkowej była jej matka. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieustaleni rzeczywistego stanu faktycznego oraz nie uwzględnienie okoliczności przez nią przedstawionych.

W piśmie z dnia 11 maja 2009 r. skarżąca zaznaczyła, iż organ otrzymał dwa zaświadczenia dotyczące faktu jej podlegania ubezpieczeniu KRUS. Podkreśliła, iż w zaświadczeniu z KRUS złożonym wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" wskazano, że podlegała ubezpieczeniu jako rolnik dopiero od stycznia 2008 r.

Wyrokiem z dnia 16 listopada 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 505/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy Decyzję [...] Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) z dnia [...] lipca 2008 r., o nr [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Ponadto stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że kwestię udzielenia pomocy w ramach wsparcia rozwoju obszarów wiejskich normuje zarówno prawo Unii Europejskiej jak i prawo krajowe. W odniesieniu do działalności dotyczących młodych rolników stanowi o tym Rozporządzenie Rady WE nr 1698/2005 z 20.09.2005 r. (Dz. U. UE L 05.277.1) w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju obszarów Wiejskich (EFRROW).

W wykonaniu wspomnianego rozporządzenia na gruncie prawa krajowego wydana została ustawa z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427). Z mocy treści art. 29 ust 1 pkt 1 wydane zostało rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 200, poz. 1443 ze zm.).

Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 lit a rozporządzenia z 17 października w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, pomoc przyznawana jest osobie fizycznej, która z zastrzeżeniem § 7, do dnia złożenia wniosku nie prowadziła działalności rolniczej i po raz pierwszy rozpocznie prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym w rozumieniu art. 55 Kodeksu cywilnego i spełnia pozostałe wymogi określone w tym przepisie.

Przepis § 7 ust. 1 rozporządzenia stanowi, iż dopuszcza się przyznanie pomocy osobie fizycznej, która przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy rozpoczęła prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym nabytym – między innymi – w drodze spadku. Jednocześnie ust. 2 w/w przepisu stanowi, że osobie fizycznej, o której mowa w ust. 1 pomoc przyznaje się, jeżeli od dnia rozpoczęcia działalności rolniczej do dnia złożenia wnioski o udzielenie pomocy nie upłynęło więcej niż 12 miesięcy, a do dnia wydania decyzji o przyznaniu pomocy – więcej niż 18 miesięcy.

Wyjątek od powyższej zasady został przewidziany w § 26 a ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym, w 2008 r., w okresie do dnia 30 czerwca, o przyznanie pomocy mogą ubiegać się osoby fizyczne, które nabyły gospodarstwo zgodnie z warunkami określonymi w § 7 ust. 1, nawet jeżeli nabycie to nastąpiło przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, oraz rozpoczęły prowadzenie działalności rolniczej nie wcześniej niż w okresie 14 miesięcy przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy, z tym, że pomoc przyznaje się, jeżeli są spełnione pozostałe warunki jej przyznania.

Dzień rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej definiuje § 7 ust. 3 rozporządzenia, który stanowi, że "Za dzień rozpoczęcia działalności rolniczej, o którym mowa w ust. 2 uznaje się dzień wejścia po raz pierwszy w posiadanie nieruchomości o powierzchni użytków rolnych co najmniej 1 ha".

Z przytoczonych przepisów wynika, że negatywną przesłanką uniemożliwiającą przyznanie pomocy jest wejście przez uprawnionego po raz pierwszy w posiadanie nieruchomości o powierzchni użytków rolnych co najmniej 1 ha w okresie przekraczającym 14 miesięcy przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy.

Dokonując wykładni wskazanych wyżej norm prawnych Sąd zwrócił uwagę na to, że ustawodawca w treści art. 7 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia posługuje się pojęciem "posiadania" a nie "własności". Oba wskazane wyżej pojęcia prawne różnią się od siebie w sposób zasadniczy.

Według przeważającej opinii doktryny posiadanie jest stanem faktycznym, na który składają się dwa elementy, to jest faktyczna władza (corpus possessionis) i wola wykonywania tego władztwa dla siebie (animus rem sibi habendi). Nie można mówić o posiadaniu bez podstawowego jego elementu określonego jako "corpus", to jest bez faktycznego władania rzeczą, a sama wola władania rzeczą jako właściciel (animus) do istnienia posiadania nie jest wystarczająca. Z treści przepisów art. 924 k.c. i art. 925 k.c. wynika, że spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, a więc z chwilą śmierci spadkodawcy. Oznacza to, że z chwilą otwarcia spadku należące do spadkodawcy określone prawa i obowiązki majątkowe o charakterze cywilno-prawnym zmieniają swój charakter i stają się spadkiem, a więc pewną wyodrębnioną masą majątkową, poddaną reżimowi przepisów prawa spadkowego. Samo legitymowanie się prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku nie oznacza jeszcze, że współspadkobierca jest posiadaczem faktycznym nabytego udziału we współwłasności.

Zdaniem Sądu w sytuacji, w której zostaje ustalone, że wnioskodawczyni ubiegająca się o przyznanie pomocy jest współspadkobierczynią spadku, który obejmuje także udział w gospodarstwie rolnym, koniecznym staje się przeprowadzenie postępowania dowodowego celem ustalenia, czy wnioskodawczyni władała gospodarstwem rolnym wchodzącym w skład spadku, a w szczególności czy miał wyodrębniony fizycznie obszar gruntu (o powierzchni przekraczającej 1 ha) i prowadziła na nim działalność rolniczą, o jakiej mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a wymienionego rozporządzenia. Samo bowiem dziedziczenie udziału w gospodarstwie rolnym potwierdzone prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku nie oznacza ani posiadania tego udziału w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, ani prowadzenia działalności rolniczej, o jakiej mowa w powołanym wyżej rozporządzeniu. Powyższe rozumienie przepisów zawartych w rozporządzeniu jest zgodne z przytoczoną wyżej definicją "młodego rolnika" zawartą w art. 22 Rozporządzenia Rady WE nr 1698/2005 z 20.09.2005 r. (Dz. U. UE L 05.277.1) w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).

Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie złożył Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa reprezentowany przez radcę prawnego, wnosząc o:

-uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania wg norm przypisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 7 ust. 3 i 4 w związku z § 2 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r., w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2007 Nr 200, poz. 1443).

Naruszenie wskazanych przepisów miało polegać na błędnej wykładni § 7 ust. 3 i na niezastosowaniu § 7 ust. 4 rozporządzenia. Błędna wykładnia polegała na uznaniu, iż chwila nabycia spadku nie wyznacza rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej, zaś organ powinien ustalić czy na odziedziczonym obszarze gruntu strona "prowadziła działalność rolniczą".

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku WSA w Warszawie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania wg norm przypisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 lutego 2011 r. (sygn. akt II GSK 234/10) stwierdził, że:

skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, chociaż nie wszystkie argumenty Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa znalazły aprobatę.

Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania;

Zasądził od J. W. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i modernizacji Rolnictwa kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.

Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wymienił jako naruszone przepisy § 7 ust. 3 oraz § 7 ust. 4 w związku z § 2 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r., w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Wskazane przepisy zawierają regulacje odnoszące się do określenia momentu rozpoczęcia działalności rolniczej przez wymienione w § 7 ust. 1 rozporządzenia osoby, które nabyły gospodarstwa rolne, miedzy innymi, w drodze spadku. Dopuszczalność przyznania takim osobom pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w § 2 ust.1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia zasady, zgodnie z którą prowadzenie przed złożeniem wnioski o przyznanie pomocy działalności rolniczej, rozumianej jako bycie właścicielem gospodarstwa rolnego, wyłącza możliwość uzyskania pomocy. Zgodnie z § 26 a rozporządzenia wyjątek dotyczył osób, które w 2008 r. w okresie do 30 czerwca ubiegały się o pomoc, mimo że w okresie 14 miesięcy przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy rozpoczęły prowadzenie działalności rolniczej.

Zgodnie z § 7 ust. 3 rozporządzenia w opisanej sytuacji "Za dzień rozpoczęcia działalności rolniczej, o którym mowa w ust. 2 uznaje się dzień wejścia po raz w pierwszy w posiadanie nieruchomości o powierzchni użytków rolnych co najmniej 1 ha". Strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła naruszenie tego przepisu przez błędną jego wykładnię. Zdaniem Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnie rozumiał zawarte w wymienionym przepisie pojęcie posiadania gospodarstwa rolnego. W jego ocenie wystarczającą przesłanką uznania, że beneficjenta weszła w posiadanie gospodarstwa rolnego było nabycie przez nią udziału w należącym do spadku gospodarstwie rolnym. Kwestionował przyjętą przez Sąd koncepcję wiązania posiadania gospodarstwa rolnego z występowaniem elementu fizycznego władztwa nad należącym do nabytego spadku gospodarstwem rolnym. NSA stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie trafnie wywiódł, że według regulacji zawartych w art. 924 i 925 k.c. spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy i że z tą chwilą spadkobierca nabywa spadek co oznacza przejście na spadkobiercę zespołu stanowiących spadek praw. W szczególności, skutkiem nabycia udziału w należącym do spadku gospodarstwie rolnym spadkobierca wraz z pozostałymi współspadkobiercami pozostaje do chwili działu spadku we wspólności regulowanej na zasadach określonych w art. 1035 i 1036 k.c. Podkreślił także, iż sąd pierwszej instancji słusznie uznał, że stan wspólności majątku spadkowego nie jest równoznaczny z nabiciem posiadania gospodarstwa rolnego. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił poglądów, że na potrzeby stosowania przepisów dotyczących wsparcia rozwoju obszarów wiejskich właściwe było przyjęcie pojęcia posiadania z przepisów Kodeksu cywilnego i opartych na nich poglądów doktryny, których podstawą jest określenie posiadania jako stano faktycznego, na który składa się, zgodnie z terminologią pochodzącą z tak zwanej "szkoły romańskiej", elementy "corpus" i "animus possidendi". Zaznaczył, że regulacje krajowe z zakresu wspierania obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich funkcjonują na podstawie transpozycji prawa wspólnotowego. Prawodawca wspólnotowy nie posługuje się bowiem pojęciami, z których możnaby wyprowadzać w zakresie rozumienia, występującego w regulujących tę materię przepisach prawa krajowego, pojęcia posiadania wnioski zbieżne z poglądami opartymi na polskim prawie cywilnym. Prawodawca wspólnotowy formułując w art. 22 ust.1 lit a Rozporządzenia Rady WE nr 1698/2005 z 20.09.2005 r. (Dz. U. UE L 05.277.1) w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) podstawowe warunki przyznawania pomocy w ogóle nie posługuje się pojęciem posiadania lecz ustanawia przesłankę działalności w gospodarstwie rolnym w charakterze kierującego gospodarstwem. Kierowanie gospodarstwem rolnym jest możliwe tylko w takiej sytuacji, gdy rolnik włada gospodarstwem. Wobec takiego rozwiązania występujące w prawie krajowym pojęcie posiadania gospodarstwa rolnego jako przesłanki uznania, że jest prowadzona działalność rolnicza, musi być rozumiane w zgodzie z prawem wspólnotowym, to jest przy przyjęciu, że posiadaniem są takie formy władztwa nad gospodarstwem rolnym, które przejawiają się w kierowaniu gospodarstwem rolnym. Sam fakt nabycia w drodze spadkobrania praw do wchodzącego w skład spadku gospodarstwa rolnego nie jest wystarczający do uznania, że spadkobierca wszedł w tak rozumiane posiadanie gospodarstwa rolnego.

Zarzut naruszenia § 7 ust. 3 omawianego rozporządzenia z wymienionych powodów uznał za niezasadny. Oceniając argumenty zawarte w skardze kasacyjnej NSA stwierdził, że Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zarzucił również naruszenie § 7 ust. 4 w zw. z § 2 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r., w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwienie startu młodym rolnikom" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 poprzez niezastosowanie tych przepisów.

Jak wynika z regulacji zawartej w § 7 ust.4 omawianego rozporządzenia, w sytuacji gdy przed wejściem po raz pierwszy w posiadanie nieruchomości o powierzchni użytków rolnych co najmniej 1 ha wnioskodawca dokonał co najmniej jednej z czynności, o których mowa w § 2 ust. 2 pkt 2 – 6, a więc, między innymi, został ubezpieczony na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników jako rolnik (§ 2 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia), za dzień rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej uznaje się dzień dokonania najwcześniejszej z tych czynności.

Jedną ze wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji przyczyn odmowy przyznania pomocy J. W. było ustalenie, że podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników od dnia 30 stycznia 2006 r. Beneficjentka kwestionowała to ustalenie w skardze i późniejszych pismach, twierdząc, że w okresie od dnia 30 stycznia 2006 r. nie była ubezpieczona jako rolnik, gdyż dopiero od stycznia 2008 r. opłacała składki jako rolnik. Stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie odniósł się ani do zarzutów dotyczących ustaleń organu odwoławczego ani do ewentualności zastosowania § 7 ust. 4 w zw. z § 2 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r., w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwienie startu młodym rolnikom" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Tymczasem, gdyby, powoływane w decyzji i powtórzone w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, ustalenie co do okresu podlegania ubezpieczeniu na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników jako rolnik było prawidłowe, zgodnie z § 7 ust. 4 w zw. z § 2 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia uzasadnione byłoby uznanie, że Justyna Wagner rozpoczęła prowadzenie działalności rolniczej 30 stycznia 2006 r., to jest wcześniej niż 14 miesięcy przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy, co z kolei wyłączałoby przyznanie pomocy w związki z regulacją zwartą w § 26 a omawianego rozporządzenia.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał wymieniony zarzut naruszenia prawa materialnego za dopuszczalny i zasadny. Podkreślił także, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pomimo ustalenia przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, że zachodziły okoliczności wymienione w § 7 ust. 4 w zw. z § ust 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r., w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, którego to ustalenia sąd nie zakwestionował, nie rozważył możliwości zastosowania w/w przepisów. Omawiany zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego niezastosowanie stał się zatem zasadny. Zaznaczył, że ocena dopuszczalności zastosowania wskazanych jako naruszone przepisów powinna zostać poprzedzona odniesieniem się do zarzutów J. W. co do okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników jako rolnik. Konkludując stwierdził, że jeśli ustalenia organu administracji publicznej nie zostaną podważone, zastosowanie § 7 ust. 4 w zw. z § 2 ust 2 pkt 5 omawianego rozporządzenia wywoła skutek w postaci uznania, że J. W. rozpoczęła prowadzenia działalności rolniczej wcześniej niż 14 miesięcy przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy, a konsekwencji, że nie spełnia warunków określonych w § 26 a ust. 1 omawianego rozporządzenia.

Rozpatrując sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

W oparciu o przepis art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Rozpoznając zatem niniejszą sprawę ponownie, Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest wykładnia prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 234/10 oraz zaleceniami sformułowanymi w jego uzasadnieniu.

Ocena ustalonego w powyższym świetle stanu sprawy prowadzi do oddalenia skargi. Odnosząc się do analizy § 7 ust 4 w zw. z § 2 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 – należy stwierdzić, że zgodnie z tym przepisem, jeżeli przez dniem rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej, o którym mowa w § 7 ust. 3, wnioskodawca dokonał co najmniej jednej czynności, o których mowa w § 2 ust. 2 pkt 2-6, za dzień rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej uznaje się dzień dokonania najwcześniejszej z tych czynności. Istotnym jest ocena celu którym kierowano się przy wprowadzeniu tego przepisu. Organ administracji publicznej nie w każdej sytuacji dysponuje środkami, aby z pewnością ustalić, jaki był rzeczywisty stan faktyczny oświadczony przez wnioskodawcę przy złożeniu wniosku o przyznanie pomocy finansowej – bez względu na obowiązek wynikający z art. 7 i 77 Kpa, gdyż chodzi o zdarzenie (faktycznie wejście w posiadanie użytków rolnych, rozpoczęcie prowadzenia działalności rolniczej), przeszłe, które rzadko bądź w ogóle nie jest udokumentowane. Z tego względu ustalenie stanu faktycznego oparte jest zgodnie z treścią w/w przepisu rozporządzenia na domniemaniu. Skoro wnioskodawca może nie ujawnić faktów dotyczących jego sytuacji przed złożeniem wniosku, to posługując się § 7 ust. 4 w związku z § 2 ust. 2 pkt 2-6 rozporządzenia organ może w oparciu o udokumentowane zdarzenia określić chwilę rozpoczęcia działalności rolniczej. Jednym z tych zdarzeń wymienionych w § 2 ust.2 jest, że osoba została ubezpieczona na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników jako rolnik lub małżonek rolnika (pkt 5).

W postępowaniu w sprawie przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwienie startu młodym rolnikom" J. W. złożyła wraz z wnioskiem zaświadczenie z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, z którego wynika, że podlega ubezpieczeniu jako rolnik od dnia 01.01. 2006 r. (w dacie tej była osobą dorosłą). Rozpatrując wniosek organ słusznie uwzględnił w/w dokument stanowiący załącznik do wniosku (§ 12 pkt 6 lit. b rozporządzenia). Zatem w świetle § 7 ust. 4 rozporządzenia, bez znaczenia było czy strona będąca właścicielem gospodarstwa rolnego faktycznie nim władała, czy też nie. Treść, a przede wszystkim istota w/w przepisu zwalniała organ z badania tego stanu rzeczy. Z tych przyczyn zaistnienie jednego ze zdarzeń z § 2 ust. 2 pkt 2-6, jeszcze przed weryfikowalnym w sposób pewny stanem posiadania użytków rolnych, ustanowić należało domniemanie, że skarżąca rozpoczęła z chwilą tego zdarzenia prowadzenie działalności rolniczej. Przyjmując , że to na organie ciążył obowiązek ustalenia w sposób pewny, zgodny ze stanem faktycznym, chwilę "wejścia w posiadanie użytków rolnych" – których co do zasady wnioskodawca jest już właścicielem – to § 7 ust. 4 rozporządzenia byłby przepisem martwym, i faktycznie nie miałby zastosowania. Konkludując należy uznać, że Justyna Wagner od stycznia 2006 r. podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników jako rolnik, zatem rozpoczęła prowadzenie działalności rolniczej wcześniej niż 14 miesięcy przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej, a w konsekwencji, że nie spełnia warunków określonych w § 26 a ust. 1 omawianego rozporządzenia.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził że zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła bowiem wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte postanowienie. Nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonego orzeczenia z obrotu prawnego.

Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.