Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3714/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1,2,3,4; art. 38 ust. 1,2,5
journal: Dz.U. 2017 poz 1769
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia NSA Mirosław Wincenciak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 czerwca 2018 r. sygn. akt III SA/Gd 185/18 w sprawie ze skargi M.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 185/18 po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego, oddalił skargę.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało podjęte na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] Burmistrz [...], dalej jako "Burmistrz", na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1 i art. 38 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1, ust. 4 i 5 ustawy z dnia 12 marca 2014 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2017 r., poz. 1769 ze zm.), dalej jako "u.p.s.", przyznał M.L. zasiłek okresowy z powodu bezrobocia w wysokości 317 złotych miesięcznie od 1 listopada 2017 r. do 31 grudnia 2017 r.

W uzasadnieniu wskazano, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zaś jego dochód przy kryterium dochodowym zakreślonym na kwotę 634 zł wynosi 0 złotych. Organ podniósł, iż według stanu na dzień 28 grudnia 2017 r. w miesiącu listopadzie i grudniu 2017 r. na pomoc w formie zasiłków okresowych organ wydatkował kwotę 110.039,30 zł na łącznie 188 rodzin, przy czym najniższa wartość świadczenia w miesiącu listopadzie wyniosła 22,30 zł, a najwyższa to kwota 1.162 zł (dla 11 osobowej rodziny).

Decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], dalej jako "SKO" lub "Kolegium", po rozpoznaniu odwołania M.L. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu SKO podniosło, iż celem pomocy społecznej w żadnym razie nie jest wyręczanie obywateli w zaspokojeniu ich potrzeb, a jedynie wspieranie ich w trudnej sytuacji. Organ wskazał na art. 2 ust.1 oraz art. 38 ust. 1 pkt 1, ust. 2, ust. 4, ust. 5 u.p.s. oraz zaznaczył, iż przyznanie tego świadczenia nie ma charakteru uznaniowego, lecz - w przypadku spełnienia jednej z przesłanek o charakterze warunków bytowych, organ nie może odmówić jego przyznania. Pewna uznaniowość została ograniczona do wysokości zasiłku w granicach wskazanych w art. 38 ust. 2-4 ustawy.

Z akt sprawy wynika, iż odwołujący się spełnia ustawowe kryteria uprawniające do tego typu świadczenia. Przy czym zdaniem Kolegium trudność sytuacji życiowej, w jakiej znalazł się zainteresowany wynika z faktu niewykorzystania własnych możliwości i uprawnień, braku podjęcia zatrudnienia i braku aktywności zainteresowanego w tym zakresie. Organ zaznaczył też, iż brak podjęcia przez stronę odpowiednich działań w celu polepszenia swej sytuacji nie oznacza, że organ pomocy społecznej ma mu przyznać świadczenia w wysokości zaspokajającej wszystkie potrzeby strony.

Skargę do Sądu na powyższą decyzję wniósł M.L. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, ustanowionego w ramach prawa pomocy, nie sposób zgodzić się z wysokością przyznanego zasiłku, ani z okresem na jaki został przyznany, albowiem przyznana kwota jest zbyt niska, a okres zasiłkowy zbyt krótki.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

W uzasadnieniu powołanego na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że w sprawie bezsporne pozostawały istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne, a w szczególności, że skarżący jest osobą bezrobotną, legitymującą się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności oraz, że nie posiada on żadnych źródeł dochodu.

Następnie Sąd I instancji wskazał, iż organy pomocy społecznej przyznały skarżącemu świadczenie w wysokości 317 złotych, na okres dwóch miesięcy tj. od 1 listopada - do 31 grudnia 2017 r.

Sąd ten podkreślił, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 u.p.s. zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, a także zapobieganie wskazanym w art. 2 ust. 1 przywołanej ustawy trudnym sytuacjom przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. WSA wskazał także na treść art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s., art. 38 ust. 1, 3, 4, 5 u.p.s., art. 38 ust. 2 pkt 1 u.p.s.,

Zdaniem WSA zasiłek okresowy przyznany w niniejszej sprawie spełniał zatem wskazania zawarte w powyższych przepisach, gdyż wyliczona różnica pomiędzy kryterium dochodowym a dochodem skarżącego wyniosła 634 zł (634,00 zł - 0 zł), a więc 50 % tej kwoty kształtowało się na poziomie 317 złotych. W takiej też wysokości świadczenie zostało stronie ustalone miesięcznie od 1 listopada 2017 r. do 31 grudnia 2017 r.

Wobec powyższych WSA uznał, iż rozstrzygnięcia organów obu instancji były prawidłowe, tj. opierały się na trafnej ocenie sytuacji życiowej wnioskodawcy, jego potrzeb i możliwości samodzielnego ich zaspokojenia, a także całokształtu udzielanej mu pomocy ze środków publicznych oraz możliwości finansowych organu. WSA podkreślił, iż z kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego wynikało, że skarżący spełniał kryteria podmiotowe i dochodowe do przyznania mu wnioskowanego świadczenia. Przy czym mimo, że jest on osobą zdolną do podjęcia pracy przy lekkim stopniu niepełnosprawności – nie podejmuje jej w żadnej formie. Zamieszkuje z matką, lecz prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Nadto odmawia udziału w proponowanych przez pracownika socjalnego sposobach aktywizacji zmierzających do rozwiązania jego trudności życiowych.

Sąd I instancji zauważył także, iż wysokość zasiłku okresowego przyznanego skarżącemu przez organy pomocy społecznej mieściła się w granicach uznania administracyjnego, obejmującego również prawo do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb. Zaznaczył nadto, iż wpływ na taką ocenę mają zarówno okoliczności leżące po stronie osób ubiegających się o wsparcie a związane z ich sytuacją osobistą jak i możliwości realizacji potrzeb podopiecznych wynikające w głównej mierze z wielkości środków finansowych pozostających do dyspozycji organów. Zdaniem WSA skarżący winien zdawać sobie sprawę, że celem pomocy społecznej nie jest i nie może być trwałe subsydiowanie jego potrzeb, zwalniające go z odpowiedzialności za przezwyciężenie trudnej sytuacji, w której się znalazł. Sąd ten stwierdził, iż uzasadnione było także wyznaczenie okresu na jaki przyznano świadczenie w sposób odpowiadający rokowi budżetowemu gminy. Nowa pula środków przeznaczonych na wypłatę świadczeń w kolejnym roku budżetowym może spowodować zmianę okoliczności wpływających na wysokość zasiłku. Ponadto uznał, że w sytuacji życiowej skarżącego przyznanie świadczenia na znacząco dłuższy okres mogłoby prowadzić do dalszej utraty motywacji do samodzielnego rozwiązywania swych problemów materialnych. Samo zaś wydanie i doręczenie decyzji organu I instancji w grudniu 2017 r. nie uniemożliwiło skarżącemu ewentualnego złożenia wniosku o przyznanie zasiłku okresowego na kolejne miesiące zgodnie z art. 106 ust. 3 u.p.s.

Z rozstrzygnięciem tym skarżący nie zgodził się i wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, 2, 3, 4, art. 38 ust. 1, 2, 5 u.p.s. - poprzez błędną wykładnię i zastosowanie.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o (1) uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Gdańsku w całości; (2) przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał zaskarżony wyrok oraz (3) rozpoznanie skargi kasacyjnej bez przeprowadzania rozprawy.

Zarzuty skargi kasacyjnej zawierają uzasadnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W skardze kasacyjnej podniesiono wyłącznie zarzuty naruszenia prawa materialnego. Powołanie tej podstawy spowodowało, że Sąd II instancji, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, przy braku zarzutów prawa procesowego nie miał możliwości badania prawidłowości ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy i postępowania dowodowego przyjętych w zaskarżonym wyroku. W konsekwencji dla oceny trafności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego miarodajny był stan faktyczny ustalony przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku.

Jak już bowiem wskazano Naczelny Sąd Administracyjny, ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji.

Należy w tym miejscu także zauważyć, iż naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oznacza nieprawidłowe w odniesieniu do przyjętych reguł wykładni rozumienie treści normy prawnej. Z kolei naruszenie prawa przez niewłaściwe jego zastosowanie to błąd subsumcji, polegający na wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie konkretny stan faktyczny odpowiada abstrakcyjnemu stanowi faktycznemu określonemu w hipotezie określonej normy prawnej. Naruszenie prawa w tej formie polegać może także na niezastosowaniu określonej normy prawnej w konkretnej sprawie do ustalonego tam stanu faktycznego, pomimo istnienia podstaw do dokonania takiej subsumcji. Zarzut niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego może zatem dotyczyć tylko tych norm materialnoprawnych, które w konkretnej sprawie administracyjnej zostały błędnie zastosowane lub tych, które w tejże sprawie zostały przez organy pominięte, mimo że powinny znaleźć w niej zastosowanie. Do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji.

Przechodząc do rozpoznania zarzutów należy wskazać, iż zostały one wadliwie sformułowane. Skarżący kasacyjnie nie wskazuje bowiem, na czym polega podniesiony przez niego błąd wykładni i jaka wykładnia, zdaniem skarżącego, byłaby prawidłowa. Natomiast podniesiony błąd subsumpcji nie podnosi naruszenia prawa procesowego. Przy czym pełnomocnik skarżącego zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego nie powiązał ich z odpowiednimi przepisami procedury sądowoadministracyjnej. Przypomnieć przy tym należy, że Sąd I instancji nie stosował bezpośrednio przepisów prawa materialnego, lecz kontrolował ich stosowanie przez organy administracji.

Jednakże zgodnie z uchwałą z dnia 26 października 2009 r. podjętą przez Naczelny Sąd Administracyjny w pełnym składzie, sygn. akt I OPS 10/09 (ONSAiWSA z 2010 r. nr 1, poz. 1) przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych.

Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie art. 2 ust. 1 u.p.s. zgodnie z którym pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, art. 3 u.p.s. określający zasady i cele pomocy społecznej, a który stanowi, że (1) pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka; (2) zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem; (3) rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy; (4) potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Nadto skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie art. 38 ust. 1 u.p.s. zgodnie z którym zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny, art. 38 ust 2 u.p.s., który stanowi, iż zasiłek okresowy ustala się: 1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie; 2) w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny oraz art. 38 ust. 5 u.p.s. mówiący, iż okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy.

Na ocenę poprawności wniesionych w sprawie zarzutów nie mogło mieć także wpływu uzasadnienie skargi kasacyjnej. W jego treści pełnomocnik skarżącego kasacyjnie podniósł bowiem, iż choć w niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący spełnia przesłanki ustawowe przyznania zasiłku okresowego, to nie sposób zgodzić się z wysokością przyznanego zasiłku ani z okresem na jaki został przyznany, albowiem przyznana kwota jest zbyt niska (przyznana w najniższej możliwej wysokości), a okres zasiłkowy zbyt krótki (dokładniej skarżący uważa, że zasiłek okresowy został przyznany de facto w formie świadczenia jednorazowego). Nadto w ocenie skarżącego organy nie dokonały należytej analizy okoliczności sprawy, w szczególności potrzeb skarżącego uzasadniających udzielenie pomocy i nie uwzględniły kwestii umożliwienia mu życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Jego zdaniem "Argumentacja obu organów skupiła się przy tym na okolicznościach nie mających związku z sytuacją Skarżącego - czyli na ogólnych zasadach udzielania pomocy przez Gminę [...] innym osobom, nie związanym ze Skarżącym. Organy nie stwierdziły nawet czy sytuacja tych osób była w jakimkolwiek zakresie porównywalna do sytuacji Skarżącego. (...) nie sposób zrozumieć w jaki sposób ogólnikowa informacja o zasiłku w wysokości 22,30 zł dla bliżej niesprecyzowanej rodziny ma świadczyć o braku dowolności w przyznaniu zasiłku okresowego Skarżącemu." Wskazano także, iż nie jest uzasadnione stwierdzenie, że Skarżący nie podejmuje żadnych działań w celu polepszenia swojej sytuacji życiowej i że trudność jego sytuacji życiowej wynika z faktu niewykorzystywania własnych możliwości i uprawnień oraz braku aktywności zainteresowanego w tym zakresie, przy czym nie wyjaśniono czy i jakie działania skarżący podejmuje. Dodatkowo skarżący zarzucił WSA jedynie sprawdzenie i potwierdzenie faktu, że przyznana kwota mieściła się w ustawowych ramach i na tej podstawie przyznanie, iż wysokość zasiłku została ustalona poprawnie.

Zarzuty skarżącego kasacyjnie nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

W art. 2 ust. 1 u.p.s. zawarta jest jedna z konstytucyjnych zasad – zasada pomocniczości (subsydiarności). Treść zasady pomocniczości, kształtowana przez prawne uregulowania, odwołuje się do samodzielności obywateli i wspólnot w realizowaniu zadań publicznych. Wskazuje się, że państwo powinno wspomagać jednostki, rodziny, grupy i nie powinno przejmować zadań, które mogą one samodzielnie wykonywać. Ingerencja państwa lub większych wspólnot możliwa jest tylko w przypadku, gdy zadania przekraczają możliwości jednostki czy małej wspólnoty. Przy czym państwo nie może ograniczać inicjatywy obywateli, wyręczać ich, pozbawiać możliwości wyboru ani przejmować za nich odpowiedzialności. Z zasady tej wynika zarówno zachęta do działania, jak też dezaprobata dla pasywności i nadopiekuńczości państwa. Co istotne, udzielana pomoc powinna mieć charakter przejściowy, skłaniający jednostkę do aktywizacji i samodzielnego działania (Iwona Sierpowska, Pomoc społeczna. Komentarz, LEX).

Tak więc rolą pomocy społecznej nie jest stałe dostarczanie obywatelom środków utrzymania ani pokrywanie wszelkich wydatków przez nich ponoszonych, lecz wyłącznie - jak to ujęto w art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej - umożliwienie przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej oraz wspieranie w wysiłkach zmierzających do zaspokajania niezbędnych potrzeb. Pomoc społeczna w swej istocie ma charakter subsydiarny, uzupełniający, a więc nie zaspakajający całkowicie potrzeb jej beneficjentów, którzy powinni wykorzystywać własne środki i możliwości.

Zasiłek okresowy jest świadczeniem, które przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego m.in. osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. W takim przypadku zasiłek okresowy ustala się do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie. O ile samo przyznanie świadczenia w postaci zasiłku okresowego ma charakter związany ("zasiłek okresowy przysługuje"), jeżeli tylko podmiot ubiegający się o tego rodzaju pomoc spełnia przesłanki określone w art. 38 ust. 1 pkt 1 lub 2 u.p.s., to już samo rozstrzygnięcie o wysokości zasiłku okresowego (w ustawowo określonych granicach) oraz o okresie, na jaki jest przyznawany cechuje dyskrecjonalność organu. O tym, w jakim rozmiarze i na jaki okres zasiłek okresowy zostanie przyznany decyduje organ, kierując się ogólnymi zasadami przyznawania pomocy społecznej wyrażonymi w art. 3 ust. 3 i ust. 4 u.p.s., to znaczy rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a także potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. W konsekwencji o tym, czy zasiłek okresowy (art. 38 ust. 1 u.p.s.) będzie przyznany w rozmiarze wyższym czy niższym decyduje więc organ, kierując się ogólnymi zasadami przyznawania pomocy społecznej wyrażonymi w art. 3 ust. 3 i ust. 4 u.p.s., to znaczy dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej, a także możliwościami finansowymi jakimi dysponuje organ.

Podkreślenia wymaga także, że organy pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tych granicach realizują ustawowe cele. Zatem rozpoznając wniosek o przyznanie pomocy społecznej organ nie może ograniczyć się jedynie do oceny niezbędnej potrzeby życiowej osoby uprawnionej, winien bowiem uwzględnić wielkość posiadanych środków finansowych. Z uwagi na ograniczone własne środki finansowe, jakimi dysponują organy pomocy społecznej, obowiązane są one do sprawiedliwego ich rozdzielania pomiędzy wszystkich uprawnionych oczekujących pomocy. Organy pomocy społecznej są wobec tego upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń w indywidualnych sprawach, uwzględniając przy tym kryteria ustawowe. Zwłaszcza wobec faktu, iż posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. W ramach pomocy społecznej nie jest zatem możliwe zaspokojenie wszystkich, nawet uzasadnionych, potrzeb osób uprawnionych do świadczeń (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 1464/06 - Lex nr 299415; z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 624/07 - Lex nr 500091; dnia 21 grudnia 2005 r. sygn. akt I OSK 658/05 - Lex nr 502005; z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1498/10). Udzielając świadczeń z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej (zob. wyrok NSA z dnia 11 października 2018 r., sygn. akt I OSK 1710/18)

W rozpoznawanej sprawie WSA w Gdańsku dokonał właściwej oceny przedmiotowej sprawy i słusznie uznał, że wysokość zasiłku okresowego przyznanego skarżącemu przez organy pomocy społecznej mieściła się w granicach uznania administracyjnego. Przyznanie pomocy w kwocie, która nie pokrywa w całości niezbędnych wydatków skarżącego kasacyjnie, nie oznacza, że decyzja jest wadliwa. Nie sposób również uznać, iż świadczenie zostało skarżącemu przyznane w formie jednorazowego świadczenia. Jak też słusznie zauważył WSA uzasadnione było wyznaczenie okresu na jaki przyznano świadczenie w sposób odpowiadający rokowi budżetowemu gminy, a nowa pula środków przeznaczonych na wypłatę świadczeń w kolejnym roku budżetowym może spowodować zmianę okoliczności wpływających na wysokość zasiłku.

Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny w pełni uzasadniał przyjęcie, iż zapadłe w prawie rozstrzygnięcia były prawidłowe, tj. adekwatne do potrzeb wnioskodawcy, całokształtu udzielanej mu pomocy społecznej oraz możliwości finansowych organu oraz nie nosiły w tym kontekście cech dowolności (zob. wyrok NSA z dnia 8 września 2017 r. sygn. akt I OSK 892/16).

Z tych wszystkich względów, wobec braku naruszeń prawa branych pod uwagę z urzędu, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną zgodnie z art. 184 p.p.s.a.