Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 634/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne: Straż pożarna
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 115 ust. 2, art. 119 ust. 1, art. 124b ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1204
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Maria Werpachowska, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Protokolant Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi M. D. na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia dyscyplinarnego 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej przy [...] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej z [...] czerwca 2013 r., 2. zasądza od Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej na rzecz skarżącego M.D. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

M. D. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej z [...] września 2017 r. ([...]), którym organ na podstawie art. 124 n ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1313) w zw. z art. 437 § 1 ustawy z 6 czerwca 1997 r. (Dz.U. z 2018 r., poz. 1987), utrzymał w mocy orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej przy [...] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w [...] z [...] czerwca 2017 r. ([...]).

Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w [...] w piśmie z [...] grudnia 2015 r., po przeprowadzeniu dochodzenia służbowego, zwrócił się do Komisji Dyscyplinarnej przy [...] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w [...] o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przeciwko mł. asp. M. D. (Kierownikowi Sekcji [...] w Komendzie Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w [...]), podejrzanemu o kradzież i sprzedaż koła zapasowego do samochodu [...] będącego własnością Komendy w serwisie ogłoszeniowym OLX.

Komisja Dyscyplinarna przy [...] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w [...] postanowieniem z [...] grudnia 2015 r. ([...]) zawiesiła "na czas trwania postępowania karnego" postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu (z akt sprawy wynika, że Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] wniósł do Sądu Rejonowego w [...] akt oskarżenia przeciwko M. D. oskarżanego o przestępstwo z art. 278 § 1 kk, polegającego na tym, że w październiku 2015 r. dokonał zaboru w celu przywłaszczenia mienia w postaci kola zapasowego do bojowego wozu strażackiego [...] o wartości 2.400 zł. na szkodę KM PSP w [...]). Komisja powołała się na art. 124b pkt 2 w zw. z art. 124 n ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz art. 305 § 1 i art. 22 § 1 k.p.k.

W związku z zakończeniem postępowania karnego przez Sąd Rejonowy w [...] (postanowieniem z [...] września 2016 r. [...] o umorzeniu na podstawie art. 59 a § 1 k.k. postępowania karnego), Komisja Dyscyplinarna postanowieniem z [...] listopada 2016 r. ([...]) powołując się na art. 124b pkt 2 w zw. z art. 124n ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz art. 305 § 1 i art. 22 § 1 k.p.k., wznowiła zawieszone postępowanie dyscyplinarne.

W tych okolicznościach faktycznych Rzecznik Dyscyplinarny na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, w piśmie z [...] marca 2017 r. zwrócił się do Komisji Dyscyplinarnej przy [...] KW PSP w [...] o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego. We wniosku Rzecznik powołał się żądanie przedłożonego dyscyplinarnego skarżącego (pismo z [...] grudnia 2015 r.) oraz postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] września 2016 r. o umorzeniu postępowania karnego wobec skarżącego. Rzecznik podniósł, że według art. 115 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, strażak odpowiada dyscyplinarnie za zawinione, nienależyte wykonywanie obowiązków służbowych oraz za czyny sprzeczne ze złożonym ślubowaniem. Według ust. 2 art. 115, strażak odpowiada dyscyplinarnie również za popełnione przestępstwa lub wykroczenia, niezależnie od odpowiedzialności karnej. Zdaniem Rzecznika, z zebranego w sprawie materiału dowodowego (w tym przez prokuratora i sąd), jednoznacznie wynika, że M. D. w październiku 2015 r. dokonał zaboru w celu przywłaszczenia mienia w postaci kola zapasowego do samochodu [...]. Umorzenie postępowania karnego przez Sąd na podstawie art. 59a § 1 k.k. potwierdza, że funkcjonariusz dopuścił się zarzucanego mu czynu a jego wina nie budzi żadnych wątpliwości. M. D., jako kwatermistrz był odpowiedzialny za powierzone mienie, a jego czyn jest sprzeczny ze złożonym ślubowaniem, dobrymi obyczajami i etyką zawodową strażaka.

Z akt sprawy wynika, że Przewodniczący Komisji Dyscyplinarnej przy [...] Komendancie Wojewódzkim PSP zarządzeniem z [...] marca 2017 r. wydanym na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 2 i art. 124 ust. 2b ustawy wyznaczył skład orzekający (§1) oraz termin rozprawy (20 kwietnia 2017 r.) i zawiadomił o nim rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego oraz obrońcę.

Komisja Dyscyplinarna przy [...] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w [...] orzeczeniem dyscyplinarnym z [...] czerwca 2017 r. ([...]) wydanym na podstawie art. 121 ust. 1 pkt 2 lit. a, art. 124b ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 1, art. 115 i art. 117 ust. 1 pkt 3 ustawy, uznała obwinionego M. D. za winnego nieuprawnionego wystawienia z zamiarem sprzedaży na portalu OLX ogłoszenia o sprzedaży kola do samochodu [...], będącego własnością Komendy Miejskiej PSP w [...] i wymierzyła mu karę wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe starszego ratownika.

W uzasadnieniu orzeczenia organ I instancji podał, że obwiniony w momencie popełnienia czynu był właścicielem konta na serwisie ogłoszeniowym OLX i było ono aktywne w dniu opublikowania oferty tj. [...] października 2015 r. oraz że numer jego telefonu służbowego został wskazany jako numer do kontaktu (dowód: pismo [...] sp. z o.o. z [...] lutego 2016 r.).

Komisja nie uznała za wiarygodne wyjaśnienia obwinionego złożone w postępowaniu karnym oraz dyscyplinarnym, że posiadał podobne koło do zaginionego koła z komendy, zaś wykonane przez niego zdjęcie koła będącego własnością Komendy, miało posłużyć do sprzedaży koła będącego jego własnością. Organ podniósł, że obwiniony nie udokumentował w jaki sposób stał się posiadaczem takiego koła (odmawiał składania wyjaśnień). W treści ogłoszenia M. D. podał, że sprzeda nowe koło, nieużywane "szczegóły na zdjęciu, było to koło zapasowe – nigdy nie używane opona [...]", co świadczy o tym, że właśnie to koło obwiniony zamierzał sprzedać na aukcji. Organ zauważył, że obwiniony jako użytkownik konta na portalu OLX był zobowiązany do zamieszczania ogłoszeń które powinny odzwierciedlać rzeczywisty zamiar dokonania transakcji, której ogłoszenie dotyczy, ogłoszenie powinno być zgodne ze stanem faktycznym (ogólne warunki korzystania z serwisu OLX). Na zdjęciu koła widnieje nr [...] odpowiadający numerowi zabudowy samochodu [...] nadanemu przez producenta, będącego własnością Komendy Miejskiej PSP w [...].

Komisja zarzuciła obwinionemu, że z racji pełnionej funkcji Kierownika Sekcji [...] nie zabezpieczył właściwie mienia, w tym koła zapasowego na czas prowadzonych remontów.

Organ dodał, że Sąd Rejonowy w [...] postanowieniem z [...] września 2016 r. [...] wydanym na podstawie art. 59a § 1 k.k. umorzył postępowanie karne przeciwko M. D., oskarżonemu o zabór w celu przywłaszczenia koła zapasowego [...] do bojowego wozu strażackiego [...] o wartości 2040 zł. z uwagi na złożenie przez pokrzywdzonego, w wyniku postępowania mediacyjnego i naprawienia szkody przez obwinionego, wniosku o umorzenie postepowania. Komisja zwróciła uwagę, że w toku mediacji obwiniony wyraził głębokie ubolewanie z powodu zdarzenia oraz oświadczył, że "więcej nie dopuści się podobnych działań". Organ podkreślił, że postępowanie w tej sprawie nie zostało umorzone na podstawie art. 17 k.p.k. (z tego powodu, że czynu nie popełniono).

Zdaniem organu, nieuprawnione wystawienie z zamiarem sprzedaży na portalu OLX ogłoszenia o sprzedaży koła będącego własnością Komendy Miejskiej PSP w [...] jest czynem zawinionym, świadczy o nienależytym wykonywaniu przez obwinionego obowiązków służbowych. Do obowiązków M. D. należała m. in. kontrola nad prowadzeniem gospodarki częściami zamiennymi. W sytuacji gdy zaszła konieczność wymiany uszkodzonej opony w wozie bojowym, wskutek czynu obwinionego, doszło do wyłączenia z eksploatacji pojazdu – nie mógł być on wykorzystywany w bieżącej działalności przez co zostały ograniczone możliwości operacyjne jednostki.

Obwiniony naruszył zasad etyki zawodowej oraz sprzeniewierzył się złożonemu ślubowaniu. Jego czyn nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby.

Komisja uznała, że proponowana przez Rzecznika Dyscyplinarnego kara wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe tj. starszego operatora sprzętu specjalnego jest niewspółmierna wobec wagi popełnionego czynu. Ponadto pełnienie funkcji kierowcy samochodu pożarniczego przez obwinionego "może wzbudzać obawę członków zastępu w zakresie współdziałania przy wykonywanych zadań służbowych ze względu na ograniczone zaufanie do jego predyspozycji". Zdaniem Komisji, stanowisko starszego ratownika "będzie wiązać się z mniejszą odpowiedzialnością i zależnością ratowników od zachowania obwinionego jako kierowcy".

W odwołaniu od tego orzeczenia skarżący zarzucił, że organ I instancji dokonał błędnej oceny materiału dowodowego i w konsekwencji niezasadnie przyjął, że skarżący wystawił z zamiarem sprzedaży na portalu OLX ogłoszenie o sprzedaży koła do samochodu będącego własnością Komendy Miejskiej PSP w [...].

Odwołujący się podał, że z treści pisma [...] sp. z o.o. z [...] lutego 2016 r. nie wynika, że konto na którym zamieszczono ogłoszenie należało do niego (z pisma nie wynika, kto jest właścicielem konta), zawarto w nim jedynie numery telefonu i adresu mailowe podane przez użytkownika przy zamieszczaniu ogłoszeń. M. D. stwierdził, że podany w ogłoszeniu numer telefonu jest "powszechnie znany", wcześniej korzystał z niego inny funkcjonariusz. Zdaniem skarżącego z samego faktu zamieszczenia zdjęć koła na portalu nie można "nie wykluczyć, że zamiarem użytkownika konta nie była sprzedaż koła znajdującego się na zdjęciu (należącego do Komendy), ale innego koła. M. D. podniósł, że w dniu [...] października 2015 r. ogłoszenie znajdowało się w archiwum (nie zostało sprzedane), użytkownik konta nie ponowił oferty sprzedaży, zaś kilka dni wcześniej świadek M. S. widział koło na terenie Komendy Miejskiej.

M. D. stwierdził, że Sąd Rejonowy w [...] w postępowaniu zakończonym postanowieniem z [...] września 2016 r. "nie przeprowadzał w żadnym zakresie postępowania dowodowego jak i nie dokonał oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, a postępowanie sądowe zostało umorzone przed otwarciem przewodu sądowego". Sąd umorzył postępowanie, ponieważ pokrzywdzony oświadczył, że szkoda nie została wyrządzona w związku z działaniem obwinionego (Sąd nie dysponował fakturą z [...] października 2015 r., a zatem nie można przyjąć, że uznał, że obwiniony nabył koło na swój koszt z uwagi na poczucie winy). Odwołujący się dodał, że zawarł ugodę mając na celu jak najszybsze zakończenie postępowania, w czasie którego był zawieszony w czynnościach służbowych oraz otrzymywał połowę uposażenia.

Skarżący podniósł, że do jego obowiązków służbowych nie należało właściwe zabezpieczenie mienia. Jego zdaniem, będąc odpowiedzialny za "gospodarowanie mieniem" nie był odpowiedzialny za "stan ilościowy i jakościowy mienia Komendy" a więc np. za jego kradzież.

Z ostrożności procesowej skarżący podniósł, że wymierzona kara dyscyplinarna wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe starszego ratownika jest rażąco niewspółmierna do wagi przypisanego mu czynu. Nie przypisano mu bowiem kradzieży koła stanowiącego własność Komendy (zgodnie z wnioskiem rzecznika dyscyplinarnego) a "jedynie" nieuprawnione wystawienie kola na portalu OLX. Nie uwzględniono też wniosku rzecznika dyscyplinarnego (i przełożonego dyscyplinarnego) o wyznaczenie mu niższego stanowiska służbowego - operatora sprzętu specjalnego, lecz wyznaczono mu inne stanowisko służbowe (ratownika), które wiąże się z otrzymywaniem "znacznie niższego" uposażenia (4 grupa zaszeregowania, poprzednio - 10, stanowisko operatora sprzętu - 7 grupa zaszeregowania) i pociąga za sobą "wstrzymanie" awansu zawodowego (art. 117 ust. 2 ustawy).

Odwołujący się zarzucił, że przy wydaniu zaskarżonego orzeczenia pominięto negatywne skutki jakie poniósł już w związku z toczącym się postępowaniem dyscyplinarnym (nie otrzymał zaplanowanego awansu, został zawieszony w czynnościach służbowych, pozbawiono go połowy uposażenia, został delegowany do wykonywania obowiązków służbowych na terenie innej jednostki na okres 6 miesięcy, nie otrzymywał nagród, premii, utracił dobre imię). Cele kary dyscyplinarnej zostały już osiągnięte przed wydaniem zaskarżonego orzeczenia, co również przemawia za uznaniem wymierzonej kary jako rażąco niewspółmiernej.

M. D. dodał, że posiada uprawnienia do kierowania wszystkimi kategoriami pojazdów mechanicznych, posiada również kwalifikacje do prowadzenia samochodu ciężkiego ratownictwa technicznego. Na stanowisku starszego ratownika nie będzie wykorzystywał zdobytych kwalifikacji. Skarżący podniósł, że po okresie zawieszenia w czynnościach służbowych, pełnił obowiązki kierowcy i wówczas nikt nie zgłaszał zastrzeżeń do jego służby. Nie jest więc zrozumiałe dlaczego pełnienie przez niego funkcji kierowcy samochodu pożarniczego, jak wnioskował rzecznik dyscyplinarny, "może wzbudzać obawę członków zastępu w zakresie współdziałania przy wykonywaniu zadań służbowych ze względu na ograniczone zaufanie do jego predyspozycji".

W ocenie strony, wymierzenie kary dyscyplinarnej nagany spełniłoby cele kary, mając na uwadze dolegliwości, jakie poniósł w związku z toczącym się postępowaniem, w tym dolegliwości finansowe.

Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej orzeczeniem z [...] września 2017 r. wydanym na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 124 n ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie.

Organ II instancji stwierdził, że Komisja Dyscyplinarna przy [...] Komendancie Wojewódzkim PSP dokonała prawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Fakt, że koła będącego własnością komendy nie było na jej terenie, w tym czasie koło to wystawiono na sprzedaż w serwisie OLX, telefonem wskazanym przy aukcji był telefon należący do obwinionego, a obwiniony miał do tego kola dostęp (jako sprawujący nadzór nad gospodarką mieniem w komendzie, a więc odpowiada za "ilość i jakość" mienia) wskazuje, że zamieścił on w serwisie OLX to konkretne koło z zamiarem jego sprzedaży.

Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna stwierdziła, że nie ma podstaw do przyjęcia, że wymierzona kara dyscyplinarna wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe starszego ratownika jest "rażąco niewspółmierna" do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego Zdaniem organu II instancji, "komisja dyscyplinarna I instancji miała w polu widzenia wszelkie okoliczności sprawy".

M. D. działając przez pełnomocnika, w skardze na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym PSP z [...] września 2017 r. zarzucił, że zostało wydane z naruszeniem art. 117 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że kara dyscyplinarna wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe starszego ratownika jest współmierna do wagi przewinienia. Skarżący podniósł, że zaskarżone orzeczenie ma dla niego "wymiar finansowy" i podkreślił, że doznał już "szeregu dolegliwości" finansowych (nie otrzymał awansu, nagród uznaniowych, został oddelegowany do służby w innej jednostce), które można określić jako quasi kary za dokonane przewinienie".

M. D. zarzucił również zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie art. 117 ust. 1 pkt 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że na podstawie tego przepisu jest dopuszczalne wyznaczenie stanowiska służbowego poza korpusem do którego obwiniony przynależy. Jeżeli nie została jednocześnie zastosowania kara obniżenia stopnia, to wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe winno odbyć się co najwyżej w tym samym korpusie, w którym obwiniony służył przed orzeczeniem kary. Skarżący będąc młodszym aspirantem przynależy do korpusu podoficerskiego (bo tam znajduje się stanowisko starszego ratownika), chociaż pełniąc funkcję kierownika sekcji funkcjonował już w korpusie oficerskim, a wiec dwa korpusy wyżej.

W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że nie kwestionuje ustaleń faktycznych poczynionych przez organ II instancji.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia, zasądzenie kosztów postępowania oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z jego pisma z [...] listopada 2017 r. "na okoliczność jego treści".

Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym PSP w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie.

W piśmie z [...] lipca 2018 r. pełnomocnik skarżącego podniósł m. in., że zaskarżonym orzeczeniem wymierzono skarżącemu "jedynie" karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe (starszego ratownika). Tymczasem organ wykonując to orzeczenie "samowolnie" wymierzył skarżącemu karę - znaczne zmniejszenie uposażenia. Wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe orzeczeniem komisji dyscyplinarnej nie jest równoznaczne ze zmniejszeniem uposażenia. Pełnomocnik dodał, że "skarżący został przeniesiony nie na niższe stanowisko służbowe, ale o 26 stanowisk niżej oraz o dwa korpusy niżej". Organ zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy, ma obowiązek mianować strażaka na stanowisko służbowe uzależnione od posiadanego wykształcenia ogólnego oraz kwalifikacji pożarniczych.

W piśmie z [...] sierpnia 2018 r. skarżący powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu oraz ich uzasadnienie. Ponadto stwierdził, że nie zakupił spornego kola, a postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone niezgodnie z przepisami k.p.k. (od świadków nie odebrano przyrzeczenia, osoby najbliższej dla obwinionego nie pouczono o prawie odmowy zeznań).

W piśmie z [...] października 2018 r. Przewodniczący Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym PSP, w odpowiedzi na pismo pełnomocnika skarżącego z [...] lipca 2018 r., stwierdził, że ustawodawca nie przewidział i nie zobowiązał organu dyscyplinarnego do określenia, na jakie konkretne niższe stanowisko służbowe należy przenieść strażaka ukaranego tą karą. To właściwy (według art. 32 ustawy) przełożony służbowy, zgodnie z art. 20 ustawy, a nie organ dyscyplinarny, powinien określić dla funkcjonariusza niższe stanowisko służbowe, bowiem, silą rzeczy, komisja dyscyplinarna nie posiada "żadnych możliwości oraz kompetencji" do analizowania i oceny potrzeb oraz możliwości kadrowych w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej.

W dniu 9 listopada 2018 r. wpłynęło do Sądu pismo pełnomocnika skarżącego w którym wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z :

- pisemnej odmowy skarżącego wykonania rozkazu z [...] września 2018 r., na okoliczność ustalenia, że dowódca zmiany w KM PSP w [...] wydal mu rozkaz sprzedaży złomu i że jest to powszechna praktyka w Komendzie;

- pism (raportów) z [...] marca i [...] czerwca 2018 r. w których skarżący zwrócił się do KM PSP w [...] o podanie powodów nie wypłacenia mu nagrody uznaniowej za 2017 r. i nagrody pieniężnej z okazji święta strażaka w maju 2018 r.;

- załącznika nr 11 do regulaminu służby KM PSP w [...] oraz pisma Komendanta Miejskiego PSP w [...] z [...] marca 2018 r. w którym organ powołał się na pkt IV ppkt 3 ("pracodawca może nie przyznać nagrody uznaniowej") oraz pkt V ppkt 11 lit. b załącznika (z którego wynika, że nałożenie kary dyscyplinarnej może stanowić podstawę pozbawienia nagrody uznaniowej), na okoliczność ustalenia bezzasadnej odmowy wypłaty skarżącemu nagrody.

Pełnomocnik skarżącego podniósł ponadto, że z przepisu art. 117 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej wynika, że wymierzenie kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe pozbawia możliwości awansowania strażaka na wyższe stanowisko przez okres roku od jej wykonania. Mimo to organ konsekwentnie kara skarżącego kilkakrotnie za to samo, domniemane przewinienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, choć z innych powodów, niż w niej podniesione.

Z przepisu art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że w ramach kontroli zaskarżonego aktu Sąd jest obowiązany do badania jego zgodności z prawem w pełnym zakresie, nie ogranicza się do zarzutów skargi. Uwzględnia więc z urzędu naruszenia prawa, których nie podnosi strona wnosząca skargę. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.

Zgodnie z art. 119 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej odpowiedzialność dyscyplinarna strażaka ustaje, jeżeli od czasu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego upłynął rok; jeżeli w tym okresie wszczęto postępowanie dyscyplinarne, odpowiedzialność dyscyplinarna ustaje z upływem dwóch lat od popełnienia czynu (przedawnienie odpowiedzialności dyscyplinarnej).

Z akt sprawy wynika, że Rzecznik Dyscyplinarny obwinił M. D. o popełnienie w październiku 2015 r. przewinienia dyscyplinarnego, natomiast z wnioskiem o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wystąpił w dniu [...] marca 2017 r. Ta okoliczność nie jest sporna w świetle akt sprawy (wynika także z sentencji orzeczenia organu I instancji o ukaraniu skarżącego).

Zauważyć należy, że na podstawie art. 124b ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej postępowanie dyscyplinarne jest wszczęte z chwilą wydania przez przewodniczącego komisji dyscyplinarnej zarządzenia o wyznaczeniu rozprawy i zawiadomieniu o tym m. in. rzecznika dyscyplinarnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 grudnia 2016 r. II SA/Wa 1225/16, dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie: www.nsa.gov.pl/orzeczenictwo i komentarz do art. 124b ustawy o Państwowej Straży Pożarnej dostępny w systemie lex). Komisja dyscyplinarna działa wyłącznie na wniosek, nie może podjąć działań z urzędu. Oskarżycielem legitymowanym do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego jest rzecznik dyscyplinarny. Pokrzywdzony lub przełożony dyscyplinarny nie posiada takim uprawnień czy kompetencji. Podejmowane w tej sprawie działania polegające na skierowaniu przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w dniu [...] grudnia 2015 r. wniosku do Komisji Dyscyplinarnej o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przeciwko skarżącemu i na podjęciu przez tę Komisję w dniu [...] grudnia 2015 r. postanowieniu o zawieszeniu tego postępowania nie mają żadnego wpływu na bieg terminu przedawnienia odpowiedzialności dyscyplinarnej skarżącego, ponieważ nie doprowadziły do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego.

Z akt sprawy wynika, że w terminie roku od zarzucanego obwinionemu czynu, rzecznik dyscyplinarny nie złożył wniosku o wszczęcie postępowania i przewodniczący Komisji Dyscyplinarnej nie wydał zarządzenia o wyznaczeniu składu orzekającego i terminu rozprawy. Tym samym, stosownie do art. 119 ust. 1 ustawy, odpowiedzialność dyscyplinarna strażaka ustała (nastąpiło przedawnienie odpowiedzialności dyscyplinarnej). W tej sytuacji organ I instancji nie miał podstaw prawnych do wydania w dniu [...] czerwca 2017 r. orzeczenia dyscyplinarnego o ukaraniu skarżącego. Nie było bowiem podstaw do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przeciwko skarżącemu. Zgodnie z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy nastąpiło przedawnienie karalności.

Na marginesie Sąd wyjaśnia, że postępowanie dyscyplinarne jest postępowaniem samodzielnym i niezależnym od postępowania karnego, a funkcjonariusz Straży Pożarnej, stosownie do art. 115 ust. 2 ustawy o Straży Pożarnej podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej. Postępowanie dyscyplinarne służy bowiem ustaleniu odpowiedzialności innego rodzaju niż odpowiedzialność karna i chociaż niejednokrotnie te same zachowania stanowią podstawę odpowiedzialności dyscyplinarnej i karnej, każda z nich jest egzekwowana przez inny organ, w innym trybie. Poza tym w postępowaniu dyscyplinarnym nie można, co oczywiste, uznać obwinionego za winnego popełnienia przestępstwa, ponieważ jest to domena sądu.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżone orzeczenie oraz orzeczenie dyscyplinarne organu I instancji. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł., stosownie do art. 205 § 2 tej ustawy w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800).