Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 571/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 105 § 1, art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 4, 5, 11, 11a, 11b
journal: Dz.U. 2017 poz 220
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne - tekst jednolity
article: art. 82 ust. 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Piotr Godlewski Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2017 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oraz umorzenia w całości postępowania I instancji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej A. S.A. w [...] kwotę 997 zł /słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. S.A. z siedzibą s w [...] (skarżąca/strona skarżąca/Spółka) jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...], wydana w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie pozwolenia na budowę i umorzenia postępowania organu I instancji.

Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco:

Po rozpatrzeniu wniosku Spółki, decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...], Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił skarżącej pozwolenia na budowę gazociągu wysokiego ciśnienia DN 100, MOP 5,5 MPa do SRP [...], przebiegającego przez działki nr [...], położone w [...].

W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 28, art. 33 ust.1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (u.p.b.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.).

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, organ I instancji podniósł, że przedstawiony przez Spółkę (inwestora) projekt budowlany jest zgodny z obowiązującym Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] "[...]" uchwalonym przez Radę Miejską [...] Uchwałą Nr [...] z dnia 15 marca 2010 r., Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] dla obszaru "Dzielnica [...]" - Nr 55 uchwalonym przez Radę Miejską [...] uchwałą Nr [...] z dnia 15 marca 2010 r., Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] dla Obszaru "Dzielnica [...]" Nr 45, uchwalonym przez Radę Miejską [...] uchwałą Nr [...] z dnia 29 kwietnia 1999 r. oraz z wymogami ochrony środowiska, w szczególności z decyzją Burmistrza Miasta [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacji przedsięwzięcia, z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...]. Zdaniem organu, projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami, w tym przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie. Organ podał, że inwestor spełnił warunki określone w art. 32 ust. 4, art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 34 u.p.b., projekt budowlany spełnia wymogi art. 34 i art. 35 ust. 1 u.p.b., a ponadto zachowane są również uzasadnione interesy osób trzecich w rozumieniu art. 5 pkt 9 u.p.b., wobec czego należało uwzględnić wniosek Spółki.

Odwołanie od tej decyzji wnieśli ZL SL, podnosząc, że inwestor nie dotrzymał złożonego zobowiązania, które stanowiło podstawę wyrażenia przez nich zgody na wejście w teren.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] Wojewoda [...] uchylił opisaną na wstępie decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości.

W podstawie prawnej organ odwoławczy wskazał art. 19, art. 105 § 1, art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 82 ust. 4 u.p.b.

Wojewoda wskazał, że przepis art. 19 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek kontroli swojej właściwości z urzędu, a więc przed wszczęciem postępowania i przestrzeganie jej w każdym jego stadium. Naruszenie przepisów o właściwości objęte jest sankcją nieważności ustanowioną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. W świetle tego przepisu, jako podstawę stwierdzenia nieważności decyzji traktuje się naruszenie właściwości rzeczowej, instancyjnej oraz miejscowej. Przepisy o właściwości mają bowiem charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących, organ więc z urzędu musi przestrzegać swojej właściwości. Właściwość rzeczowa wynika przede wszystkim z przepisów materialnoprawnych. Wobec tego bez względu na trafność rozstrzygnięcia, jeżeli doszło do naruszenia przepisów o właściwości, decyzja jest nieważna.

Zdaniem organu odwoławczego, w opisywanej sprawie bezsporne jest, że na wniosek skarżącej, organ pierwszej decyzją z dnia 12 stycznia 2017 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia budowę gazociągu wysokiego ciśnienia. Organ odwoławczy podał, że przepisami prawa materialnego w sprawach pozwoleń na budowę są przepisy u.p.b. Z treści art. 82 ust. 2 tej ustawy wynika, że co zasady organem administracji architektoniczno-budowlanej pierwszej instancji jest starosta. Uregulowanie zawarte w art. 82 ust. 3 u.p.b. przekazuje do właściwości wojewody jako organu pierwszej instancji sprawy obiektów i robót budowlanych, określonych tym przepisem. Na podstawie art. 82 ust. 4 u.p.b. rozszerzony został zakres spraw przekazanych do kompetencji wojewody. Zakres ten wynika z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 listopada 2010 r. w sprawie obiektów i robót budowlanych, w sprawach których organem pierwszej instancji jest wojewoda. Zgodnie z § 1 pkt 6 cyt. rozporządzenia, wojewoda jest organem administracji architektoniczno- budowlanej pierwszej instancji w sprawach dotyczących sieci przesyłowych, w rozumieniu art. 3 pkt 11a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (u.p.e.). Organ odwoławczy podał, że przepis art. 3 pkt 11a u.p.e. stanowi, że "sieć przesyłowa" to "sieć gazowa wysokich ciśnień, z wyłączeniem gazociągów kopalnianych i bezpośrednich (...), za której ruch sieciowy jest odpowiedzialny operator systemu przesyłowego". Według § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie, gazociągi wysokiego ciśnienia to gazociągi o ciśnieniu powyżej 1,6 MPa.

Zdaniem organu odwoławczego, wobec powyższego, do udzielenia Spółce pozwolenia na budowę gazociągu wysokiego ciśnienia 5,5 MPa, właściwy jest wojewoda, a nie starosta. Zaskarżona odwołaniem decyzja o pozwoleniu na budowę przedmiotowego gazociągu wydana przez Starostę [...] została zatem podjęta przez organ niewłaściwy w sprawie. Decyzja ta została więc dotknięta kwalifikowaną wadą nieważnościową wymienioną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. W ocenie Wojewody zaistniała zatem konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji, co w trybie odwoławczym skutkuje jej uchyleniem i umorzeniem postępowania pierwszej instancji w całości. Końcowo organ odwoławczy wskazał, że taki stan rzeczy uniemożliwia merytoryczną ocenę argumentów podniesionych w odwołaniu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Spółka reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie:

1. prawa materialnego polegające na błędnej wykładni art. 82 ust. 3 u.p.b. oraz §1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów dnia 25 listopada 2010 r. w sprawie obiektów i robót budowlanych, w sprawach których organem pierwszej instancji jest wojewoda, przez przyjęcie, że organem właściwym do wydania pozwolenia na budowę dla budowy gazociągu wysokiego ciśnienia DN100, MOP 5,5 MPa do SRP [...] jest Wojewoda [...], zamiast Starosty [...],

2. przepisów prawa procesowego - art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji przyjęcie, że Starosta [...] naruszył właściwość rzeczową, prowadząc tym samym do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę i umorzenia postępowania w pierwszej instancji.

Skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 82 ust. 1 i 2 u.p.b., do właściwości organów administracji architektoniczno-budowlanej należą sprawy określone w ustawie i niezastrzeżone do właściwości innych organów, a organem administracji architektoniczno-budowlanej pierwszej instancji jest co do zasady starosta. Wojewoda jest organem wyższego stopnia w stosunku do starosty oraz organem pierwszej instancji w sprawach obiektów i robót budowlanych wymienionych w art. 82 ust. 3 u.p.b. i rozporządzeniu Rady Ministrów dnia 25 listopada 2010 r. w sprawie obiektów i robót budowlanych, w sprawach których organem pierwszej instancji jest wojewoda. Zgodnie z §1 pkt 6 przywołanego rozporządzenia wojewoda jest organem administracji architektoniczno-budowlanej pierwszej instancji w sprawach dotyczących sieci przesyłowych, w rozumieniu art. 3 pkt 11a u.p.e.

Spółka podniosła, że sieć przesyłowa, w myśl art. 3 pkt 11a u.p.e., to sieć gazowa wysokich ciśnień, z wyłączeniem gazociągów kopalnianych i bezpośrednich, albo sieć elektroenergetyczną najwyższych lub wysokich napięć, za której ruch sieciowy jest odpowiedzialny operator systemu przesyłowego. Natomiast przez operatora systemu przesyłowego należy rozumieć przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem paliw gazowych lub energii elektrycznej, odpowiedzialne za ruch sieciowy w systemie przesyłowym gazowym albo systemie przesyłowym elektroenergetycznym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci przesyłowej, w tym połączeń z innymi systemami gazowymi albo innymi systemami elektroenergetycznymi (art. 3 pkt 24 u.p.e.).

Odnosząc się do podstawy stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] i umorzenia postępowania administracyjnego w całości, zdaniem Spółki, wskazać należy, że organ odwoławczy popełnił błąd w ocenie charakteru i rodzaju planowanej inwestycji, a tym samym błędnie ocenił właściwość rzeczową organu wskazując, że organem właściwym w tym zakresie jest wojewoda. Organ odwoławczy całkowicie bowiem pominął w swoich rozważaniach wniosek z dnia 15 listopada 2015 r. o wydanie pozwolenia na budowę, gdzie wnioskodawca wyraźnie i jednoznacznie wskazał, że projektowany gazociąg wysokiego ciśnienia DN100 nie stanowi sieci przesyłowych w rozumieniu art. 3 pkt 11a u.p.e. Skarżąca podała, że na uzasadnienie powyższego inwestor wyjaśnił, że gazociąg ten jest gazociągiem wyłącznie zasilającym (dystrybucyjnym) stację redukcyjno-pomiarową [...].

Spółka podniosła, że Wojewoda dokonując oceny legalności pozwolenia na budowę nie wskazał dlaczego dyskredytuje kwalifikację rodzaju planowanego gazociągu wskazaną poprzez wnioskodawcę i z czego wywodzi, że gazociąg ten nie ma charakteru dystrybucyjnego. Zdaniem skarżącej można przypuszczać, że organ odwoławczy oparł się w swej analizie jedynie na samej nazwie wnioskodawcy, sprowadzając go do operatora przesyłowego. W ocenie Spółki, takie założenie jest wadliwe, gdyż pomija fakt, że wnioskodawca w swej działalności realizuje także dystrybucję paliw gazowych w systemie sieciowym, a więc jest także operatorem dystrybucyjnym. Powyższe potwierdza jednoznacznie wpis w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego gdzie w Dziale 3 Rubryce 1 Przedmiot działalności w punkcie 53 wymieniono działalność oznaczoną kodem 35.22.Z – "Dystrybucja paliw gazowych w systemie sieciowym".

Zdaniem skarżącej, należy ponadto stwierdzić, że organ odwoławczy koncentrując się na nazwie wnioskodawcy, pominął fakt, że gazociąg wysokiego ciśnienia może również stanowić sieć dystrybucyjną, gdyż nie każdy gazociąg wysokiego ciśnienia będzie od razu stanowił element sieci przesyłowej. Wynika to bezpośrednio z samej definicji sieci dystrybucyjnej przez którą rozumie się sieć gazową wysokich, średnich i niskich ciśnień, z wyłączeniem gazociągów kopalnianych i bezpośrednich, albo sieć elektroenergetyczną wysokich, średnich i niskich napięć, za której ruch sieciowy jest odpowiedzialny operator systemu dystrybucyjnego (art. 3 pkt 11b u.p.e.). Zestawienie powyższej definicji z definicją legalną sieci przesyłowej pokazuje, że powyższe sieci mają "element wspólny" w postaci sieci gazowych wysokich ciśnień. Zdaniem skarżącej, organ odwoławczy podważając właściwość rzeczową powinien wskazać i uzasadnić szczegółowo swoje stanowisko w zakresie oceny rodzaju inwestycji (czy jest to sieć przesyłowa, czy sieć dystrybucyjna). W uzupełnieniu powyższego skarżąca podniosła, że sieć objęta wnioskiem o pozwolenie na budowę służy zaopatrzeniu w paliwo gazowe odbiorcy komercyjnego - firmy produkcyjnej M Sp. z o.o., a więc funkcjonuje wyłącznie jako sieć dystrybucyjna.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje legalnościową kontrolę zaskarżalnych działań lub zaniechań kompetencyjnych organów administracji publicznej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych), będąc związany granicami sprawy administracyjnej sensu largo, której dotyczy skarga. Jednocześnie sąd ten nie jest – co do zasady – związany granicami skargi, w tym podniesionymi zarzutami i wnioskami oraz powołaną przez stronę skarżącą podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, p.p.s.a.), uwzględniając z urzędu wszelkie stwierdzone naruszenia prawa i sankcjonując je w granicach wyznaczonych w art. 145-150 p.p.s.a. lub w przepisach szczególnych.

W niniejszej sprawie skarga podlegała uwzględnieniu, albowiem Sąd w toku przeprowadzonej z urzędu legalnościowej kontroli zaskarżonej decyzji stwierdził z jednej strony co najmniej mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia prawa procesowego w zakresie art. 7, 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., z drugiej zaś – mające wpływ na treść wydanej decyzji naruszenie prawa materialnego poprzez niepełną wykładnię i wadliwe zastosowanie przepisów art. 3 pkt 4-5, 11, 11a, 11b u.p.e. w zw. z § 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów dnia 25 listopada 2010 r. w sprawie obiektów i robót budowlanych, w sprawach których organem pierwszej instancji jest wojewoda i art. 82 ust. 4 u.p.b. oraz w zw. z § 2 pkt 6, 7, 14 i 27 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie oraz w zw. z § 2 pkt 5-7 i § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu gazowego.

Spór pomiędzy organem odwoławczym a stroną skarżącą sprowadza się w istocie do kwalifikacji planowanej inwestycji budowlanej w postaci gazociągu wysokiego ciśnienia jako gazociągu będącego elementem sieci przesyłowej albo sieci dystrybucyjnej systemu gazowego. Niewątpliwie bowiem kwalifikacja ta przesądza o właściwości organu pierwszej instancji do orzekania w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę w zakresie gazociągu. Zgodnie z art. 82 ust. 4 u.p.b. w zw. z § 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 listopada 2010 r. w sprawie obiektów i robót budowlanych, w sprawach których organem pierwszej instancji jest wojewoda (rozporządzenie z dnia 25 listopada 2010 r.), ten ostatni organ jest organem administracji architektoniczno-budowlanej pierwszej instancji w sprawach dotyczących obiektów i robót budowlanych, innych niż wymienione w art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, w zakresie sieci przesyłowych, w rozumieniu art. 3 pkt 11a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (u.p.e.). Zgodnie natomiast z art. 3 pkt 11a) u.p.e. sieć przesyłowa to sieć gazowa wysokich ciśnień, z wyłączeniem gazociągów kopalnianych i bezpośrednich, albo sieć elektroenergetyczna najwyższych lub wysokich napięć, za której ruch sieciowy jest odpowiedzialny operator systemu przesyłowego. W art. 3 pkt 24) u.p.e. postanowiono, że operatorem systemu przesyłowego jest przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem paliw gazowych lub energii elektrycznej, odpowiedzialne za ruch sieciowy w systemie przesyłowym gazowym albo systemie przesyłowym elektroenergetycznym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci przesyłowej, w tym połączeń z innymi systemami gazowymi albo innymi systemami elektroenergetycznymi, natomiast w art. 9k u.p.e. uregulowano, że operator systemu przesyłowego działa w formie spółki akcyjnej, której jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa.

W przedmiotowej sprawie bezsporna jest okoliczność, że operatorem systemu przesyłowego w zakresie paliw gazowych jest strona skarżąca działająca jako jednoosobowa spółka Skarbu Państwa.

Z przepisu § 1 pkt 6 rozporządzenia z dnia 25 listopada 2010 r. wyraźnie wynika, że właściwość wojewody jako organu administracji architektoniczno-budowlanej pierwszej instancji jest ograniczona jedynie do spraw dotyczących obiektów i robót budowlanych w zakresie sieci przesyłowych, w rozumieniu art. 3 pkt 11a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne. Oznacza to, że przedmiotem orzekania wojewody jako organu administracji architektoniczno-budowlanej pierwszej instancji mogą być tylko te obiekty i roboty budowlane, które bezspornie dotyczą elementów sieci przesyłowej (np. gazowej lub elektroenergetycznej). W tym zakresie nie jest więc dopuszczalne dokonywanie jakiejkolwiek wykładni rozszerzającej albo niepewnych lub spornych ustaleń faktycznych co do charakteru obiektu budowlanego lub charakteru i zakresu robót budowlanych dotyczących tego obiektu jako elementu składowego sieci przesyłowej (np. gazowej).

Przepisy kompetencyjne wyznaczające właściwość organów wymagają bowiem nie tylko restryktywnej (ścisłej) wykładni językowej, lecz także ich zastosowanie musi zostać poprzedzone wnikliwymi i precyzyjnymi ustaleniami co do tych okoliczności faktycznych konkretnej sprawy, od których realizacji uzależniona jest ocena prawna w zakresie właściwości organów.

W przedmiotowej sprawie chodzi o ustalenia co do charakteru do charakteru gazociągu objętego wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę (lub przebudowę) oraz charakteru i zakresu robót budowlanych dotyczących tego gazociągu jako elementu składowego określonej sieci gazowej. Organ odwoławczy musi zatem w sposób precyzyjny i pewny ustalić dwie zasadnicze okoliczności: 1) charakter gazociągu będącego przedmiotem wniosku o pozwolenie na budowę (przebudowę), a więc czy jest to gazociąg będący elementem sieci przesyłowej albo dystrybucyjnej wysokiego ciśnienia (tzw. gazociąg przesyłowy albo dystrybucyjny); 2) charakter i zakres robót budowlanych związanych z tym gazociągiem lub także z innymi gazociągami (np. czy roboty te dotyczą tylko objętego wnioskiem gazociągu dystrybucyjnego, czy też są związane także z przebudową istniejącego gazociągu przesyłowego).

W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy, nie dokonując w wyżej wskazanym zakresie precyzyjnych, szczegółowych i pewnych ustaleń, apriorycznie przesądził, że objęty wnioskiem inwestora gazociąg wysokiego ciśnienia jest gazociągiem przesyłowym, a sam wniosek obejmuje jedynie roboty budowalne ograniczone tylko do tego gazociągu. Ponadto nie sprecyzowano czy planowane roboty powinny być kwalifikowane tylko jako budowa albo przebudowa gazociągu czy też należy je uznać za obejmujące budowę i przebudowę różnych gazociągów. Ten ostatni wariant jest istotny, gdyż może się okazać, że projekt obejmuje budowę odcinka gazociągu dystrybucyjnego oraz przebudowę odcinka gazociągu przesyłowego, a wtedy w zakresie rozpoznania wniosku o udzielnie pozwolenia na przebudowę gazociągu przesyłowego właściwy byłby wojewoda.

Kontrolując zaskarżoną decyzję, Sąd stwierdził, że wadliwość jej rozstrzygnięcia jest konsekwencją nie tylko naruszenia przepisów procesowych dotyczących ustalania stanu faktycznego sprawy, lecz także wynika z niepełnej wykładni prawa materialnego.

Po pierwsze, należy zwrócić uwagę na konieczność wyraźnego odróżniania sieci gazowych przesyłowych i sieci gazowych dystrybucyjnych oraz gazociągów będących elementami tych sieci (tzw. gazociągi przesyłowe oraz gazociągi dystrybucyjne). Kategorie tych sieci oraz gazociągów wchodzących w ich skład są wyróżnione w obowiązujących regulacjach prawnych, a zatem przy wykładni § 1 pkt 6 rozporządzenia z dnia 25 listopada 2010 r., w którym mowa jest o sieci przesyłowej, nie można abstrahować od tego rozróżnienia (zob. art. 3 pkt 11a) i 11b) u.p.e. definiujące pojęcia sieci przesyłowych i dystrybucyjnych; § 2 pkt 5-7 i § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu gazowego; § 2 pkt 6, 7, 14 i 27 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie).

Po drugie, należy pamiętać, że gazociągi wysokiego ciśnienia jako obiekty sieci gazowej mogą mieć różny charakter w zależności od rodzaju sieci gazowej oraz spełnianej funkcji (np. gazociąg przesyłowy, gazociąg dystrybucyjny, gazociąg zasilający). Nie jest więc tak, że gazociąg wysokociśnieniowy może być od razu kwalifikowany jako obiekt sieci przesyłowej, gdyż gazociągi wysokich ciśnień stanowią również obiekty sieci dystrybucyjnych.

Zgodnie z § 2 pkt 6, 7, 14 i 27 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie, sieć gazowa obejmuje połączone i współpracujące ze sobą obiekty sieci gazowej, służące do transportu gazu ziemnego (pkt 27), natomiast obiekty sieci gazowej to "gazociągi, przyłącza gazowe, stacje gazowe, tłocznie gazu oraz magazyny gazu wraz z układami rurowymi, a także wejścia, wyjścia lub obejścia inne instalacje towarzyszące" (pkt 14). Gazociąg to "rurociąg wraz z wyposażeniem, ułożony na zewnątrz stacji gazowych, obiektów wydobywających, wytwarzających, magazynujących lub użytkujących gaz ziemny, służący do transportu gazu ziemnego" (pkt 6), a gazociąg zasilający to "gazociąg o maksymalnym ciśnieniu roboczym (MOP) do 1,6 MPa włącznie, do którego są podłączone przyłącza gazowe" (pkt 7). Definicje przyłączy gazowych, stacji gazowych, tłoczni gazu oraz przewodów wejściowych i wyjściowych stacji gazowej wynikają natomiast z § 2 pkt 22, 23, 24, 29, 35 cyt. rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r.

Organ odwoławczy musi zatem dokładnie – na podstawie dokumentacji projektowej, dokumentacji technicznej lub wyjaśnień inwestora – określić, w jakim zakresie planowane roboty budowalne mają lub mogą dotyczyć bezpośrednio gazociągu przesyłowego albo w jakim zakresie – pomimo że odnoszą się bezpośrednio do gazociągu dystrybucyjnego – mają lub mogą dotyczyć pewnych obiektów sieci przesyłowej (np. przyłącza gazowego, stacji gazowej, tłoczni gazu lub wejścia, wyjścia lub obejścia sieci gazowej przesyłowej).

Z pisma inwestora (strony skarżącej) z dnia 15 listopada 2016 r. wynika, że wniosek dotyczący planowanej budowy gazociągu wysokiego ciśnienia nie dotyczy sieci przesyłowej, gdyż projektowany gazociąg jest "gazociągiem wyłącznie zasilającym (dystrybucja) stacje redukcyjno-pomiarową (...)".

Należy zatem dokonać weryfikacji twierdzeń i dokumentacji przedłożonej przez inwestora, w świetle wskazanych wyżej wytycznych i wskazań Sądu.

W ostatniej kolejności należy zwrócić uwagę na sam status strony skarżącej jako inwestora w zakresie robót budowlanych dotyczących sieci gazowych. Fakt, że inwestor jest, zgodnie z art. 9k u.p.e., operatorem systemu przesyłowego, nie budzi wątpliwości. Inwestor w latach 2004-2014 posiadał koncesję na przesyłanie i dystrybucję gazu, natomiast w roku 2010 koncesja powyższa została przedłużona do 31 grudnia 2030 roku w zakresie przesyłania paliw gazowych. Obecnie koncesja nie obejmuje zatem dystrybucji. Potwierdza to dołączony do skargi odpis pełny z Krajowego Rejestru Sądowego, z którego wynika, że z dniem 15 lipca 2015 r. wykreślono z rubryki 1 działu 3 rejestru poz. 53 obejmującą jako przedmiot działalności "dystrybucję paliw gazowych w systemie sieciowym". Organ musi zatem zbadać te okoliczności, uwzględniając treść art. 3 pkt 24) u.p.e. Ten ostani przepis stanowi, że operator systemu przesyłowego (w tym zajmujący się przesyłaniem paliw gazowych, odpowiedzialny za ruch sieciowy w systemie przesyłowym gazowym) jest również odpowiedzialny za bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci przesyłowej, w tym połączeń z innymi systemami gazowymi. Oznacza to, że operator systemu przesyłowego może być uprawniony do wykonywania robót budowlanych nie tylko w zakresie samej sieci przesyłowej, lecz także w zakresie połączeń z innymi systemami gazowymi (w tym z systemami sieci dystrybucyjnych).

Mając na względzie przytoczoną wyżej argumentację i sformułowane wyżej ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania (art. 153 p.p.s.a.), Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.