Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 171/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-07-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Par. 36, 37
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki (spr.) WSA Janusz Bociąga Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2014 r. sprawy ze skargi Z. Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 28 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 28 listopada 2013 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 267, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), w związku z art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. jedn., Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm., zwanej dalej Prawem geodezyjnym i kartograficznym), utrzymał w mocy decyzję nr [...] Prezydenta Miasta z dnia [...] 2013 r., znak: [...], orzekającą o odmowie zmiany danych ewidencyjnych w przedmiocie działki nr [...] o powierzchni 0,1404 ha, obr. [...] w K.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym

i prawnym:

W dniu 24 września 2012 r. zostało wszczęte na wniosek Z. Ł. postępowanie w sprawie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obr. [...] jedn. ewid. K polegającej na rozdzieleniu odrębnych nieruchomości połączonych w działce ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,1404 ha, w wyniku którego zgodnie z dokumentacją sporządzoną przez geodetę uprawnionego mgr inż. B. S. – J. i przyjętą do ODGiK w dniu 6 września 2012 r. Nr [...] powstały nowe działki ewidencyjne objęte księgami wieczystymi: [...] - stanowiąca własność S. Ł. oraz H. Ł. na prawach wspólności ustawowej działka nr [...] o pow. 0,1138 ha oraz [...] - stanowiąca własność I. C. w 3/12 cz., S. Ł. w 3/12 cz., Z. Ł. w 3/12 cz., T. B. w 1/12 cz., M. Ś. w 1/12 cz., A. B. w 1/12 cz. działka nr [...] o pow. 0,0266 ha.

Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2012 r., znak: [...], orzekł o ww. zmianie danych w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obr. [...] jedn. ewid. K.

Odwołanie w powyższej sprawie złożyli H. Ł. i S. Ł.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego decyzją z dnia [...] 2013 r,. znak: [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy konieczne będzie uzupełnienie materiału dowodowego. Zgodnie z § 45 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca

2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454, zwanym dalej rozporządzeniem w sprawie ewidencji gruntów i budynków), aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Z kolei przepis § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków wskazuje, że przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej

do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej:

w postępowaniu rozgraniczeniowym, w celu podziału nieruchomości,

w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, na potrzeby postępowania sądowego

lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej oraz przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości

i ewidencji gruntów i budynków. W razie braku dokumentacji wymienionej w § 36, lub stwierdzeniu, że dane w niej zawarte nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją nr [...] z dnia

[...] 2013 r., znak: [...], Prezydent Miasta orzekł o odmowie zmiany danych ewidencyjnych w przedmiocie działki nr [...] o powierzchni 0,1404 ha, obr. [...] w K.

W uzasadnieniu wskazał, że nie odszukano dokumentów dotyczących pomiaru i ustalenia granic działek, na podstawie których można by dokonać jednoznacznej identyfikacji w terenie przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...]

i [...], utworzonymi z podziału działki nr [...] o pow. 0.2276 ha, która z kolei została utworzona z odrębnych nieruchomości, tj. parceli l. kat. [...] o pow. 0.1210 ha

i parceli l. kat. [...] o pow. 0.1210 ha. Nie odszukano również planu sytuacyjnego z dnia 1 grudnia 1969 r. Nr [...] dotyczącego podziału parceli I. kat. [...] o pow. 1.6864 ha na: l. kat. [...] o pow. 0.1210 ha, [...] o pow. 0.1210 ha

i [...] o pow. 1.4444 ha (podział ten został opisany i ujawniony w KW [...], jednakże brak jest planu sytuacyjnego w zbiorze dokumentów dla tej księgi wieczystej), następnie l. kat. [...] i [...] zostały odłączone odpowiednio do ksiąg wieczystych Nr KW [...] i KW [...].

Organ I instancji wskazał, że z uwagi na fakt, iż brak jest dokumentacji wymienionej w § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków pozwalającej na jednoznaczne określenie przebiegu granicy pomiędzy działkami

nr [...] i nr [...], dane dotyczące jej przebiegu winny być pozyskane w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu granicy na gruncie. Jednakże w powyższej kwestii z uwagi na rozbieżne stanowisko zainteresowanych stron, zasadnym byłoby przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył Z. Ł., zarzucając naruszenie art. 7, 77, 80 k.p.a., § 45 ust. 1 w zw. z § 36, § 37, § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

W uzasadnieniu wskazał, że działka nr [...] nie jest jednorodna

pod względem prawnym, bowiem powstała z połączenia parcel katastralnych, stanowiących odrębne nieruchomości. Nie spełnia tym samym definicji działki ewidencyjnej z § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków

i powinna być podzielona.

Opisaną na wstępie, kwestionowaną skargą decyzją z dnia 28 listopada

2013 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że w przedmiotowej sprawie podstawę do wprowadzenia zmian aktualizujących operat ewidencji gruntów

i budynków miał stanowić "operat pomiarowy regulacja stanu prawnego działki

nr [...]", przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dnia

6 września 2012 r., za numerem KERG [...], którego sporządzenie polegało na kameralnym wydzieleniu z działki ewidencyjnej nr [...] obr. [...] K części odpowiadających parcelom katastralnym: l. kat. [...] i l. kat. [...] przedstawionym na mapie katastralnej b. gm. kat. R, stanowiących przedmiot odrębnej własności.

Według danych zamieszczonych w operacie KERG [...] współrzędne nowych punktów granicznych nr N1 i nr N2, zamieszczone na szkicu nr 1 - regulacji stanu prawnego z 21 sierpnia 2012 r., zostały pozyskane w drodze pomiaru kartometrycznego, czyli bez uprzedniej identyfikacji położenia tych punktów

w terenie, a więc bez uprzedniego ustalenia. Taki sposób wyznaczenia współrzędnych punktów granicznych działki ewidencyjnej nie jest zgodny

z przepisem § 67 ust. 2 pkt 2 oraz przepisem § 85 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, który wskazuje, iż "dokumentacja geodezyjna

i kartograficzna, określająca dane ewidencyjne, przyjmowana do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, powinna spełniać wymagania w zakresie formatu danych i standardów technicznych (...)".

W ocenie organu odwoławczego, pozyskanie współrzędnych punktów granicznych w drodze pomiaru kartometrycznego, dokonanego w oparciu

o archiwalną mapę w skali 1:2800 pozwala wprawdzie na dokonanie numerycznego opisu granicy działki ewidencyjnej (§ 61), nie daje natomiast podstawy do określenia jej pola powierzchni z dokładnością o której mowa w § 62 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, czyli nie spełnia standardów dokładnościowych.

W związku z tym nie jest możliwe wykonanie bieżącej aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, mającej na celu wydzielenie działek ewidencyjnych zgodnie

z § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, wyłącznie

w drodze opracowania kameralnego, bez ustalenia przebiegu granic na gruncie, którego dokonuje wykonawca w oparciu o złożone do protokołu granicznego zgodne oświadczenia woli osób, które stawiły się w określonym zawiadomieniu w terminie.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w operacie pomiarowym nr KERG [...] brak jest protokołu ustalenia przebiegu granic. Bez przeprowadzenia czynności ustalenia przebiegu granic na gruncie nie można stwierdzić, czy w przedmiotowej sprawie między stronami nie istnieje spór graniczny, który może się sprowadzić do wzajemnego kwestionowania prawa własności spornego fragmentu gruntu (wydzielona działka ewidencyjna nr [...]). Spór taki nie może zaś w żadnym przypadku być rozstrzygnięty mocą decyzji o aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Z. Ł. wniósł o jej uchylenie, zarzucając naruszenie:

- § 36 w zw. z § 37 w zw. z § 38 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów

i budynków, poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia prac geodezyjnych celem ustalenia przebiegu granic działek

na gruncie, podczas gdy przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego jest bezcelowe, z uwagi na okoliczność, iż zgromadzone przez organ dokumenty stanowią wystarczającą podstawę sprostowania omyłkowego wpisu w ewidencji,

w drodze "rozdzielenia" zawartych w działce ewidencyjnej nr [...] działek nr [...]

i nr [...], będących przedmiotem odrębnej własności, zgodnie z dokumentacją geodezyjną sporządzoną przez geodetę uprawnionego mgr inż. B. S. – J., przedłożoną przez skarżącego, zaś przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego w stosunku do działek ewidencyjnych nr [...]

i [...] jest niemożliwe, bowiem przedmiotowe nieruchomości od samego początku stanowiły gospodarczą całość i granica między nimi nigdy nie została wyznaczona na gruncie,

- § 45 ust. 1 i 2 w zw. z § 35 pkt 1, 4 i 5 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez przyjęcie, że dokumenty zgromadzone w sprawie nie stanowią wystarczającej podstawy do aktualizacji operatu ewidencyjnego

oraz przyjęcie zawężającej wykładni pojęcia aktualizacji operatu ewidencyjnego,

w konsekwencji odmówienie skarżącemu dokonania wnioskowanych przez niego zmian danych w operacie ewidencji gruntów i budynków, podczas gdy w pojęciu aktualizacji mieści się również usuwanie błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 203/09),

- § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez przyjęcie, że przedłożona przez odwołującego dokumentacja geodezyjna

i kartograficzna - operat pomiarowy regulacja stanu prawnego działki nr [...], przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 6 września 2012r. nr [...], zawierający wykaz zmian danych ewidencyjnych, w postaci sporządzonej przez geodetę uprawnionego mgr inż. B. S. – J. mapy uzupełniającej wraz z wykazem zmian działek oraz wykazu synchronizacyjnego (równoważnika) dla działki nr [...] i wykazu synchronizacyjnego (równoważnika) dla działki nr [...] i nr [...] nie stanowi wystarczającej podstawy do wprowadzenia udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych, gdyż współrzędne nowych punktów granicznych N1 i N2, zamieszczone na szkicu nr 1 - regulacji stanu prawnego z dnia 21 sierpnia 2012r. zostały pozyskane w drodze pomiaru kartometrycznego, czyli bez uprzedniej identyfikacji położenia tych punktów w terenie, podczas gdy jak wskazuje organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, pozyskanie przez uprawnionego geodetę współrzędnych dokonane w oparciu o archiwalną mapę w skali 1:2800 pozwala na dokonanie numerycznego opisu granicy działki ewidencyjnej, nie daje natomiast podstawy do określenia jej pola powierzchni z dokładnością, o której mowa w § 62 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków - tj. do 0,0001, podczas gdy pole powierzchni parcel katastralnych o nr [...] i [...] wskazane w zgromadzonych przez organ dokumentach archiwalnych nie uległo zmianie od 1969 r. i wynosi 0,1210 ha; ponadto ustalenie położenia punktów granicznych w terenie jest niecelowe z uwagi na okoliczność, iż przedmiotowe nieruchomości od samego początku stanowiły gospodarczą całość i granica między nimi nigdy nie została wyznaczona na gruncie,

- § 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków

poprzez niedopełnienie przez starostę związanego z prowadzeniem ewidencji obowiązku utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności

z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, z których analizy wynika, iż podczas zastępowania dotychczasowego operatu ewidencyjnego nową ewidencją gruntów dla części dzielnicy K, wskutek oczywistej omyłki organu doszło do aktualizacji operatu poprzez zmianę powierzchni i granic ewidencyjnych parceli katastralnej nr [...] (działka ewidencyjna nr [...]) i parceli katastralnej nr [...] (działka ewidencyjna nr [...]), mimo iż w operacie brak dokumentów stanowiących podstawę przedmiotowej aktualizacji,

- art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie przez organ dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności:

- pominięcie wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, tj. odpisu księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla parceli l. kat. [...] i księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla parceli l. kat. [...], podczas gdy z ich treści wynika, że w dacie założenia ksiąg, tj. w dniu 22 grudnia 1969 r. powierzchnia powołanych parceli katastralnych były równe i wynosiły 0,1210 ha każda,

- przyjęcie, że dokumentacja z założenia operatu ewidencji gruntów

i budynków dla obrębu nr [...], jednostka ewidencyjna K nr [...] nie zawiera informacji czy ówcześni właściciele działki [...] oraz sąsiadującej z nią działki nr [...] byli zawiadomieni o czynnościach ustalenia przebiegu granicy pomiędzy tymi działkami oraz czy ustalenia przebiegu granicy dokonano na gruncie w ich obecności, a także czy podpisali protokół z ustalenia przebiegu ww. granicy oraz że w operacie modernizacyjnym brak materiałów z pomiaru terenowego granic, wobec tego nie ma możliwości jednoznacznego ustalenia na podstawie jakich dokumentów przedstawiony został przebieg granicy działek nr [...] i nr [...] wykazany na obowiązującej mapie ewidencji gruntów i budynków w skali 1:1000, podczas gdy powyższe dowodzi, iż zmiana powierzchni i przebiegu granic ww. nieruchomości jest wynikiem oczywistej omyłki organu dokonanej podczas zastępowania operatu ewidencyjnego nową ewidencją gruntów i budynków, bowiem dokumentami stanowiącymi podstawę wprowadzenia zmian do bazy danych mogą być prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, akty normatywne, dokumenty takie nie zostały zaś złożone w operacie,

- przyjęcie, że z uwagi na niemożność odnalezienie planu sytuacyjnego z dnia 1 grudnia 1968r. nr [...] dotyczącego podziału parceli l. kat. [...] o pow. 1,6864 ha na: l. kat. [...] o pow. 0,1210 ha, [...] o pow. 0.1210 ha i [...] o pow. 1,4444 ha nie można dokonać jednoznacznej identyfikacji w terenie przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], co uzasadnia przeprowadzanie pomiędzy stronami postępowania rozgraniczeniowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skargę należało oddalić, bowiem nie zawierała uzasadnionych podstaw,

a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, którą utrzymano w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie zmiany danych ewidencyjnych dotyczących działki nr [...] o powierzchni 0,1404 ha, obr. [...] w K.

W ocenie organu odwoławczego, uzasadniona jest odmowa aktualizacji ewidencji gruntów poprzez rozdzielenie odrębnych nieruchomości połączonych, zdaniem skarżącego, w działce nr [...], z tego względu, że sporządzony

na okoliczność aktualizacji "operat pomiarowy regulacja stanu prawnego działki

nr [...]" nie stanowi dokumentacji geodezyjnej wykazującej przebieg granic działek ewidencyjnych, o której mowa w § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów

i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz.454 ze zm., zwanym dalej rozporządzeniem w sprawie ewidencji gruntów i budynków).

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. jedn.,

Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm., zwanej dalej Prawem geodezyjnym

i kartograficznym) w przepisie art. 20 określa rodzaje informacji, jakie objęte są ewidencją gruntów i budynków.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego,

w odniesieniu do gruntów ewidencja obejmuje informacje dotyczące ich położenia, granic powierzchni, rodzajów użytków rolnych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone

dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Są to tzw. informacje przedmiotowe ewidencji gruntów. W myśl art. 20 ust. 2 pkt 1 Prawa geodezyjnego

i kartograficznego, w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także właściciela,

a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich część.

Te informacje mają charakter podmiotowy.

Zgodnie natomiast z art. 20 ust. 1 pkt 2 Prawa geodezyjnego

i kartograficznego przedmiotem ewidencji budynków są informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych.

Ten rodzaj informacji ma również charakter przedmiotowy. Zakres informacji podmiotowych w odniesieniu do ewidencji budynków określa wyżej już powołany przepis art. 20 ust. 2 pkt 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego.

Aktem wykonawczym dla ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne jest

w zakresie niniejszej sprawy rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów

i budynków (rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia

29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454).

Zgodnie z przepisem § 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów

i budynków, na staroście spoczywa obowiązek utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami

i materiałami źródłowymi. Aktualizacja operatu następuje przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1), przy czym

w myśl ust. 2 do aktualizacji operatu odpowiednio stosuje się przepisy § 35.

Ten ostatni przepis określa źródła danych ewidencyjnych, stanowiąc, iż źródłami danych ewidencyjnych m. in. są wyniki terenowych pomiarów geodezyjnych (pkt 3); dane w innych ewidencjach i rejestrach, prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów przez sądy, organy administracji publicznej oraz państwowe

i samorządowe jednostki organizacyjne (pkt 4), a także dane zawarte

w dokumentach udostępnionych przez zainteresowane osoby, organy i jednostki organizacyjne (pkt 5).

Wskazać przy tym należy, że odesłanie zawarte w § 45 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków dotyczy całości zagadnienia zakładania ewidencji gruntów, w tym również trybu wykazywania w postępowaniu ewidencyjnym granic działek ewidencyjnych, o którym mowa w § 36 tego rozporządzenia. Stanowi on, że przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego

i kartograficznego, sporządzonej:

1/ w postępowaniu rozgraniczeniowym, 2/ w celu podziału nieruchomości,

3/ w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, 4/ w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, 5/ na potrzeby postępowania sądowego

lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, 6/ przy zakładaniu,

na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów katastru nieruchomości

i ewidencji gruntów i budynków.

W świetle powyższych regulacji, samoistną podstawę ustalenia

w postępowaniu ewidencyjnym granic działki ewidencyjnej, może stanowić tylko dokument, który jest przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego

i kartograficznego, a został sporządzony (wytworzony) w jednym z rodzajów postępowań określonych § 36 pkt 1-6 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów

i budynków.

Natomiast § 37 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków stanowi, że w razie braku dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne lub nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie.

Przepis § 38 wskazanego rozporządzenia reguluje tryb postępowania

przy czynnościach ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych. W myśl § 4 tego przepisu wzór protokołu ustalenia przebiegu granic do celów ewidencji gruntów

i budynków określa załącznik Nr 3 do rozporządzenia.

Zgodnie z § 46 ust.2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów

i budynków podstawę wprowadzenia zmian aktualizujących operat, stanowić może także opracowanie geodezyjne i kartograficzne, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych.

Przepis § 46 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków określa natomiast dane, które winien zawierać tzw. "wykaz zmian ewidencyjnych", zaliczając do nich m.in. numer odpowiedniej jednostki rejestrowej gruntów (pkt 2) definiowanej w § 13 rozporządzenia, numer księgi wieczystej (pkt 4), oznaczenie obiektu bazy danych ewidencyjnych, którego dane uległy zmianie (pkt 5)

oraz określenie danych, które uległyby zmianie z wyszczególnieniem danych dotychczasowych i danych aktualnych (pkt 6).

W okolicznościach niniejszej sprawy, wnioskodawca, a obecnie skarżący, uzasadniał konieczność aktualizacji operatu ewidencji gruntów faktem, że ujawniona w nim działka nr [...] nie jest jednorodna pod względem prawnym. Z przedłożonego do wniosku o zmianę w ewidencji operatu pomiarowego "Regulacja stanu prawnego działki nr [...]", sporządzonego przez geodetę uprawnionego B. S. – J. i przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 6 września 2012 r. pod numerem [...] wynika, że po analizie wpisów w księgach wieczystych oraz materiałów archiwalnych stwierdzono, iż w działce nr [...] obr. [...] zostały połączone różne ciała hipoteczne: parcela l. kat. [...] objęta księgą wieczystą nr [...], stanowiąca własność S. Ł. oraz H. Ł. na prawach wspólności ustawowej oraz parcela l. kat. [...] objęta księgą wieczystą nr [...], stanowiąca współwłasność I. C., S. Ł., Z. Ł., T. B., M. Ś. i A. B.

Ponadto, w powołanym operacie stwierdzono, że nie odnaleziono planu sytuacyjnego nr [...] z dnia 1 grudnia 1969 r., zgodnie z którym parcela l. kat. [...] podzieliła się na parcele [...], [...], [...], a w związku z tym podzielono działkę ewidencyjną [...] na części odpowiadające parcelom katastralnym zgodnie z mapą katastralną gm. kat. R.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że z definicji działki ewidencyjnej, zawartej w § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków wynika, że jest to ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Już w tym miejscu należy zasygnalizować, że powierzchnia - tzw. pole powierzchni działki ewidencyjnej w świetle § 61 i 62 tego rozporządzenia jest funkcją przebiegu jej granic a nie odwrotnie. Stąd ewentualne rozbieżności powierzchni są wtórne względem kwestii prawidłowości przebiegu granic ewidencyjnych.

W świetle powyższego, stan ewidencji, w którym działka ewidencyjna obejmuje obszar niejednorodny prawnie, jest stanem niezgodnym z zasadami prowadzenia ewidencji i przeprowadzenie tzw. "rozdzielenia" zawartych w jednej działce ewidencyjnej działek będących przedmiotem odrębnej własności, należy co do zasady zaakceptować jako formę aktualizacji ewidencji. Jednakże usunięcie tą drogą stanu niezgodności wymaga zastosowania zasad określonych

w powoływanym rozporządzeniu w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd,

że przyjęcie dokumentacji geodezyjno-kartograficznej do państwowego zasobu,

nie zwalnia organów prowadzących ewidencję gruntów od oceny tej dokumentacji jako środka dowodowego - materiału źródłowego - mającego stanowić podstawę wprowadzenia zmiany. W szczególności organ prowadzący ewidencję obowiązany jest ocenić, czy przedłożony dokument geodezyjno-kartograficzny - przyjęty

do zasobu - jest wystarczający jako podstawa do wprowadzenia zmian z uwagi

na ich przedmiot (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 119/08).

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, organ II instancji postąpił prawidłowo, utrzymując decyzję Prezydenta Miasta o odmowie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynku. Powyższe rozstrzygnięcie wydano w oparciu o ustalenie, które Sąd uznał za prawidłowe, że przedłożony operat pomiarowy "Regulacja stanu prawnego działki nr [...]" nie został wytworzony w żadnym z postępowań określonych § 36 pkt 1-6 rozporządzenia.

W tej sytuacji zachodziła konieczność przeprowadzenia terenowych pomiarów geodezyjnych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie, o których mowa w § 37 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Bezsprzecznie bowiem, porównanie przedłożonych w operacie pomiarowym KERG [...] materiałów z dokumentacją zgromadzoną dotychczas w ewidencji gruntów i budynków nie pozwala uznać ich za wiarygodne i wystarczające do wprowadzenia aktualizacji operatu.

Do operatu dołączono wprawdzie dokumentację wskazującą na modernizację parceli l. kat. [...] o pow. 0,1210 ha w działkę ewidencyjną nr [...] o pow. 0,0872 ha oraz parceli l. kat. [...] o pow. 0,1210 ha w działkę ewidencyjną nr [...]

o pow. 0,1404 ha (wykaz zmian gruntowych wpisany do ewidencji w składnicy geodezyjnej w dniu 25 lutego 1987 r.), a ponadto z urzędu organy zgromadziły

w sprawie dodatkową dokumentację, z której wynika uprzedni w stosunku

do powyższego fakt modernizacji parcel l. kat. [...] i [...] (których właścicielami wskazano odpowiednio J. Ł. i W. Ł.) do działki nr [...] o pow. 0,2276 ha (protokół uzupełniający ustalenia i ogłoszenia stanu władania, sporządzony w 1986 r.), jednakże są to dane szczątkowe, bowiem nadal brak materiałów obrazujących podział działki nr [...] na działki [...] i [...], a przede wszystkim brak – pierwotnego i nieodzownego dla ustalenia przebiegu granic tych działek i wchodzących w ich skład parcel l. kat. [...] i [...] – planu sytuacyjnego z dnia 1 grudnia 1969 r. Nr [...] dotyczącego podziału parceli I. kat. [...] o pow. 1.6864 ha na: l. kat. [...] o pow. 0.1210 ha, [...] o pow. 0.1210 ha i [...] o pow. 1.4444 ha.

W tym stanie rzeczy nieuprawniony jest pogląd o kompletności materiałów geodezyjnych, umożliwiającej przeprowadzenie aktualizacji ewidencji gruntów zgodnie z wnioskiem skarżącego z dnia 24 września 2012 r. Jedynym wnioskiem, możliwym do przyjęcia na ich podstawie jest to, że w ramach obecnie zaewidencjonowanej działki nr [...] połączone są parcela l. kat. [...] i część parceli l. kat. [...], niemniej nie sposób wskazać przebiegu ich granic, a jest to w świetle § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków warunek niezbędny do wprowadzenia aktualizacji ewidencji gruntów i budynków.

Skoro zaś brak wiarygodnej dokumentacji, o której mowa w § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, to zasadnym jest stanowisko organów, leżące u podstaw odmowy aktualizacji, że w sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu granic parcel gruntowych, wchodzących w skład działki ewidencyjnej nr [...], których rozdzielenia żądał skarżący.

Powyższe zalecenie jest tym bardziej uzasadnione, ze operat pomiarowy przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego musi spełniać wymagania rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków w zakresie formatu danych i standardów technicznych tych danych oraz zawierać wykaz zmian danych ewidencyjnych, o którym mowa w § 46 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 tego rozporządzenia. Trafnie zatem argumentuje organ odwoławczy, że pozyskanie współrzędnych punktów granicznych w drodze pomiaru kartometrycznego, dokonanego w oparciu o archiwalną mapę w skali 1:2800, co miało miejsce w tym stanie faktycznym, nie daje podstawy do określenia pola powierzchni działki ewidencyjnej z dokładnością o której mowa w § 62 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, czyli nie spełnia standardów dokładnościowych.

W pełni zgodzić się więc należy z tezą wyroku WSA w Kielcach z dnia 21 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Ke 634/07; LEX nr 365807, że: "Obowiązujące przepisy

nie dopuszczają obliczania i określania pola powierzchni działki, w postępowaniu mającym na celu aktualizację operatu ewidencyjnego, "w granicach dopuszczalnej odchyłki"."

Na tle definicji ustawowej ewidencji gruntów oraz regulowanej art. 24 ust.1 definicji operatu ewidencyjnego, jako zbioru map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów, wypracowane zostało w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego powszechnie akceptowane stanowisko,

że rejestr gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości (por. np. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 1998 r., sygn. akt lI SA 725/97), że przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie dają podstaw

do kształtowania stosunków własnościowych i związanych z tymi stosunkami wzajemnych uprawnień i obowiązków (np. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 1998 r., sygn. akt II SA/Kr 258/98) czy też, że ewidencja gruntów, pełniąc funkcję informacyjno-techniczną, nie może rozstrzygać sporów o prawo do gruntów,

a przez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można udowadniać swoich praw właścicielskich (np. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 1998 r., sygn. akt II SA 766/98).

Szczególnego podkreślenia wymaga, że obowiązek starosty utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, o którym mowa w § 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, nie może być rozumiany

jako automatyczne "prostowanie" wszelkich danych operatu na każde żądanie wnioskodawcy, zwłaszcza jeśli miałoby to skutkować rozstrzygnięciem sporu granicznego bądź własnościowego. Przepisy ustawy Prawo geodezyjne

i kartograficzne oraz cyt. rozporządzenia wyraźnie precyzują, kiedy i pod jakimi warunkami aktualizacja operatu jest możliwa, a brak wymaganej prawem dokumentacji musi prowadzić do odmowy wprowadzenia zmian w operacie.

Z okoliczności przedmiotowej sprawy wynika, że brak protokołu ustalenia przebiegu granic parcel l. kat. [...] i [...], sporządzonego w efekcie geodezyjnych pomiarów terenowych, nie pozwala stwierdzić, czy między uczestnikami postępowania administracyjnego nie istnieje spór graniczny, a kwestia ta, jak wskazano powyżej, nie może być rozwiązana decyzją o aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków.

W takim stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i, na podstawie art. 151 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.