Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 573/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2015-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Wodne prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 36a, art. 50, art. 51
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 29
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...]; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. przyznaje [...] M. T. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 82,80 zł (osiemdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) należnego podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego – po rozpatrzeniu odwołania T. K. od decyzji Powiatowego Inspektora N. B. w B. P. z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany zamienny dotyczący budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z bezodpływowym zbiornikiem ścieków, zlokalizowanych na działce nr ewid. [...], położonej w miejscowości K. D., gmina R. oraz udzielającej D. i P. małż. R. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, a ponadto nakładającej na inwestorów obowiązek uzyskania przed przystąpieniem do użytkowania ww. budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz bezodpływowego zbiornika ścieków decyzji o pozwoleniu na użytkowanie – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z dnia 14 czerwca 2007 r., nr [...], znak: [...] Starosta B. zatwierdził projekt budowlany i udzielił D. i P. małż. [...] pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego (kat. obiektu I) oraz szczelnego osadnika ścieków na działce nr ewid. [...] w miejscowości K. D., gmina R..

We wniosku z dnia 15 lipca 2012 r. T. K. (właścicielka działki nr ewid. [...], bezpośrednio sąsiadującej z działką inwestorów) zwróciła się do Powiatowego Inspektoratu N. B. w B. P. o interwencję w sprawie przedmiotowej inwestycji. Wnioskodawczyni wskazała, że inwestorzy, w ramach wykonywanych robót budowlanych, przy użyciu nawiezionej wcześniej ziemi, dokonali podwyższenia poziomu gruntu na działce nr [...], co – zdaniem T. K. – będzie powodować zalewanie jej nieruchomości. Wnioskodawczyni domagała się zatem zobowiązania inwestorów do przywrócenia stanu zgodnego z prawem.

Po wszczęciu postępowania w tej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. P. ustalił, że D. i P. małż. R. dokonali istotnych odstępstw od udzielonego im pozwolenia na budowę. Odstępstwa te dotyczyły kwestii objętych ustaleniami projektu zagospodarowania działki (zmiana lokalizacji budynku oraz zmiana rzędnej terenu) oraz charakterystycznych parametrów budynku (kubatura, powierzchnia zabudowy), zaś dokonane zostały bez uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, a zatem z naruszeniem art. 36a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej jako "Pr. bud.").

W związku z powyższym organ nadzoru budowlanego I instancji postanowieniem z dnia [...] października 2012 r., nr [...], działając w oparciu o dyspozycję art. 50 ust. 1 pkt 4 Pr. bud., wstrzymał prowadzenie przedmiotowych robót budowlanych.

Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] organ ten, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr. bud., nałożył na inwestorów obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia 30 marca 2013 r. pełnobranżowego projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonanych samowolnie robót do stanu zgodnego z prawem.

W odrębnym postępowaniuStarosta B. decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., znak: [...], na podstawie art. 36a ust. 2 Pr. bud. uchylił swoją własną decyzję z dnia [...] czerwca 2007 r. o udzieleniu D. i P. małż. R. pozwolenia na budowę.

W dniu 29 marca 2013 r. D. i P. małż. R. wywiązali się z obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora N. B. z dnia 30 listopada 2012 r., przedkładając pełnobranżowy projekt budowlany zamienny.

W tej sytuacji decyzją z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] organ ten, na zasadzie art. 51 ust. 4 Pr. bud., zatwierdził przedmiotowy projekt budowlany zamienny i udzielił D. i P. małż. R. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy spornej budowie budynku mieszkalnego oraz bezodpływowego zbiornika ścieków na działce nr ewid. [...] w Klonowicy Dużej. Jednocześnie organ ten nałożył na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie tego obiektu.

Na skutek odwołania T. K. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] uchylił ww. decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Organ odwoławczy stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dokonał w swej decyzji jakiejkolwiek analizy przedłożonego projektu budowlanego zamiennego pod kątem jego zgodności z warunkami określonymi w art. 35 Pr. bud. oraz jego kompletności (organ II instancji dostrzegł natomiast, że przedłożony projekt zamienny nie zawierał projektów branżowych), jak też nie poczynił ustaleń w zakresie zmiany rzędnych terenu i posadowienia realizowanego budynku w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego.

Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] organ I instancji raz jeszcze zatwierdził przedłożony przez D. i P. małż. R. projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz bezodpływowego zbiornika ścieków, udzielając jednocześnie inwestorom pozwolenia na wznowienie robót budowlanych związanych z przedmiotową inwestycją oraz nakładając na nich obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie.

W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, że w toku ponownego postępowania dokonał sprawdzenia przedłożonego przez inwestorów projektu w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 Pr. bud. Zdaniem organu projekt ten jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy R. , zgodnie z którym działka nr ew. [...] w Klonownicy Dużej na długości ok. 100 m od drogi gminnej położona jest na terenie zabudowy zagrodowej, dla której obowiązują następujące ustalenia: kontynuacja jednorzędowej zabudowy pasmowej, proporcje i forma bryły architektonicznej nawiązujące do tradycji lokalnych, skala zabudowy - maksymalnie parter z użytkowym poddaszem, poziom posadowienia parteru max. 0,8 m ponad poziom terenu, dachy spadziste o symetrycznym nachyleniu połaci (30-45’). Przedstawiony projekt zamienny spełnia – zdaniem organu – te warunki. Przewidziana w nim forma bryły architektonicznej budynku nie odbiega bowiem od tradycji lokalnych i nawiązuje do lokalnej zabudowy. Budynek posiada ponadto parter i poddasze użytkowe. Posadowienie parteru wynosi 80 cm nad poziomem terenu, dach zaś posiada nachylenie max. 45'. Projekt zamienny sporządzony przy tym został przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 462 ze zm.) i jest kompletny. Projekt zagospodarowania działki jest natomiast sporządzony zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi, w tym zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. - w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.).

Odnosząc się do podnoszonej przez T. K. kwestii zmiany rzędnej posadowienia zrealizowanego budynku w stosunku do projektu budowlanego organ I instancji stwierdził, że wobec faktu, iż pierwotny projekt budowlany oraz projekt zagospodarowania działki nie zawierały informacji o rzędnej posadowienia budynku, ustalenie, czy doszło do zmiany w tym zakresie nie jest możliwe. Ustalono natomiast, że inwestor, dokonując budowy budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] w Klonownicy Dużej, dokonał zmiany rzędnych terenu tej działki, poprzez nasypanie warstwy gruntu o grubości od kilku do kilkudziesięciu cm wokół budynku w związku z dostosowaniem i wyrównaniem terenu w stosunku do drogi gruntowej. Stwierdzono ponadto, że teren działki inwestorów posiada duży spadek w kierunku działki nr ewid. [...]. Teren działki nr ewid. [...] został przy tym podniesiony o ok. 95-105 cm powyżej terenu działki nr ew. [...], co potwierdza porównanie planu zagospodarowania działki będącego załącznikiem do decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] czerwca 2007 r. z projektem zagospodarowania działki projektu zamiennego. Na mapie do celów projektowych, stanowiącej załącznik do projektu zamiennego, uwidoczniona jest bowiem wzdłuż granicy skarpa wskazująca na różnice poziomów pomiędzy działkami wynoszące 40-80 cm.

W ocenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwestia zalewania działki nr ewid. [...] wodami opadowymi w związku z podniesieniem przez inwestorów rzędnych terenu działki nr ewid. [...] w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego została już jednak zbadana przez Wójta [...] w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...] nakazującą wykonanie odpowiednich robót budowlanych oraz ziemnych w celu zabezpieczenia działki nr ewid. [...] przed szkodliwym oddziaływaniem wody opadowej występującej na działce nr ewid. [...].

Podsumowując organ I instancji stwierdził, że wobec wykonania przez inwestora obowiązku przedstawienia w terminie projektu budowlanego zamiennego, który to projekt wykonany został zgodnie z przepisem art. 35 ust. 1 Pr. bud., zasadnym było – stosownie do art. 51 ust. 4 Pr bud. – wydanie decyzji o zatwierdzeniu przedmiotowego projektu i udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, z jednoczesnym nałożeniem na inwestora obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła T. K., zarzucając organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., wyrażające się w wydaniu decyzji bez dokładnego ustalenia stanu faktycznego i zbadania wszystkich okoliczności sprawy (art. 77 § 1 Kpa). Ponadto odwołująca zarzuciła decyzji pierwszoinstancyjnej naruszenie przepisów Pr. bud., w szczególności art. 51 ust. 4, art. 34 ust. 1, art. 35 ust 1 oraz art. 12 ust. 7, jak też naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. W ocenie T. K. organ I instancji nie poczynił wystarczających ustaleń co do wszystkich istotnych odstępstw od udzielonego inwestorom pozwolenia na budowę, w szczególności co do zmian rzędnych terenu w stosunku do projektu budowlanego z 2007 r., jak również rzędnej posadowienia realizowanego budynku. Ponadto pominął fakt prowadzenia przez inwestora robót budowlanych już po ich wstrzymaniu (na dowód czego strona do odwołania załączyła dokumentację fotograficzną). Podsumowując odwołująca podtrzymała swe żądanie nałożenia na inwestorów obowiązku usunięcia nawiezionej na działce nr [...] ziemi oraz przywrócenia stanu poprzedniego (sprzed rozpoczęcia budowy).

Po rozpatrzeniu ww. odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] – zaskarżoną w niniejszej sprawie – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że ponownie rozpatrując sprawę Powiatowy Inspektor N. B. zastosował się do zaleceń i wytycznych zawartych w decyzji kasacyjnej z dnia [...] lipca 2013 r. i wezwał inwestorów do uzupełniania złożonego projektu budowlanego zamiennego o projekty branżowe, co też inwestor uczynił w dniu 30 października 2013 r. Dokonaną przez organ I instancji analizę zgodności przedmiotowego projektu budowlanego zamiennego w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 Pr. bud. L. W. Inspektor N. B. ocenił natomiast jako właściwą.

Odnosząc się do zarzutów T. K. dotyczących zalewania jej nieruchomości – w związku z podwyższeniem terenu działki nr ewid. [...] – wodami opadowymi i gruntowymi, organ II instancji podzielił stanowisko, iż kwestia ta jest przedmiotem postępowania prowadzonego zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 469 ze zm., dalej jako "Pr. wod.") przez Wójta [...], w którym to postępowaniu wskazany organ w dniu 24 września 2013 r. wydał decyzję, od której właścicielka działki nr ewid. [...] następnie wniosła odwołanie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na opisaną wyżej decyzję ostateczną T. K. wniosła o jej uchylenie w całości, jak też o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia 20 lutego 2014 r., zarzucając tym rozstrzygnięciom naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, Prawa budowlanego oraz przepisów regulujących prawo własności.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że od początku prowadzonego w tej sprawie postępowania konsekwentnie domagała się nałożenia na inwestorów obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego poprzez usunięcie nawiezionych przez inwestorów "na całej długości i szerokości" działki nr ewid. [...] mas ziemi, albowiem – w jej ocenie – "żaden projekt nie powinien stwarzać zagrożenia dla gruntów sąsiednich i niszczyć cudzą własność". Zdaniem skarżącej organy nie wyjaśniły legalności spornego podniesienia terenu oraz kwestii zalewania i podtapiania jej działki.

Dodatkowo odwołująca stwierdziła, że inwestorzy, poza "wprowadzeniem samowolnej zmiany w stosunku do udzielonego pozwolenia na budowę", nie przestrzegali także "decyzji wstrzymującej prowadzenie robót budowlanych" i nadal podwyższali teren, na co – pomimo zgłoszeń skarżącej – nie reagowały organy nadzoru budowlanego. Wskazane działania inwestorów – jak podkreśliła skarżąca – potwierdza materiał fotograficzny załączony przez nią do odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej.

W ocenie T. K. bezzasadne jest również powoływanie się przez organy w niniejszej sprawie na fakt prowadzenia postępowania (w sprawie naruszenia stosunków wodnych) przez Wójta [...]. Skoro bowiem inwestor, dokonując budowy budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...], dokonał też zmiany rzędnych terenu tej działki, to – jak stwierdziła skarżąca – postępowania naprawcze bezsprzecznie należy do organów nadzoru budowlanego. Te natomiast nie sprostały w niniejszej sprawie regułom proceduralnym zmierzającym do ustalenia prawdy obiektywnej i doprowadzenia do zgodności z prawem.

W odpowiedzi na skargę L. W. Inspektor N. B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały bowiem wydane z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Przedmiotowe rozstrzygnięcia podjęte zostały w toku tzw. postępowania naprawczego regulowanego przepisami art. 50-51 Pr. bud. Wskazany tryb ma zastosowanie m.in. w odniesieniu do robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach, zaś jego początkowym etapem jest wydanie przez organ nadzoru budowlanego postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych (art. 50 ust. 1 pkt 4 Pr. bud.).

K. etapem postępowania naprawczego prowadzonego w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest natomiast – stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr. bud. – wydanie przed upływem 2 miesięcy od daty wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych decyzji nakładającej na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia w określonym terminie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian).

W myśl zaś art. 51 ust. 4 Pr. bud. - po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

W przypadku zaś niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (ust. 5).

Podkreślić dodatkowo należy, że prowadzenie przez inwestora robót budowlanych w okresie ich wstrzymania, tj. od momentu wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 Pr. bud., do momentu podjęcia alternatywnych decyzji przewidzianych w art. 51 ust. 4 i ust. 5 Pr. bud., zgodnie z dyspozycją art. 50a pkt 2 Pr. bud. winno skutkować nakazaniem, w drodze decyzji, rozbiórki części obiektu budowlanego wykonanego po doręczeniu postanowienia albo doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego.

W niniejszej sprawie przedmiotem prowadzonego w omawianym trybie postępowania stały się roboty budowlane realizowane przez D. i P. małż. R. w oparciu o decyzję Starosty Bialskiego z dnia 14 czerwca 2007 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz szczelnego osadnika ścieków na działce nr ewid. [...] w miejscowości K. D.. Objęcie przedmiotowej inwestycji postępowaniem naprawczym wynikało z bezspornego ustalenia, że inwestorzy dopuścili się istotnych odstępstw od powołanego wyżej pozwolenia na budowę. Utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją decyzja organu I instancji z dnia 20 lutego 2014 r. podjęta przy tym została na etapie końcowym tego postępowania, w oparciu o przepis art. 51 ust. 4 Pr. bud., a tym samym orzekała o zatwierdzeniu przedłożonego przez inwestorów projektu budowlanego zamiennego, do złożenia którego zostali oni zobowiązani w wydanej uprzednio przez ten organ decyzji z dnia 30 listopada 2012 r. (będącej z kolei konsekwencją zapadłego wcześniej na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 postanowienia z [...] października 2012 r. o wstrzymaniu robót budowlanych).

Podkreślić należy, że decyzja zatwierdzająca projekt budowlany zamienny odpowiada decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, o której mowa w art. 36a ust. 1, a tym samym powinna być wydana przed realizacją robót. Oczywistym jest ponadto, że organ może wydać decyzję zatwierdzającą projekt zamienny jedynie w sytuacji jego zgodności z przepisami prawa, w tym również z przepisami techniczno-budowlanymi.

W ocenie Sądu na gruncie niniejszej sprawy podjęta przez organ nadzoru budowlanego I instancji, a następnie utrzymana w mocy w postępowaniu odwoławczym, decyzja o zatwierdzeniu przedłożonego przez D. i P. małż. R. projektu budowlanego zamiennego oraz o udzieleniu inwestorom zgody na wznowienie robót budowlanych nie została poprzedzona wszystkimi istotnymi (warunkującymi podjęcie rozstrzygnięcia o tej treści) okolicznościami i ma charakter co najmniej przedwczesny.

Na wstępie rozważań jako pozbawione racji uznać należy przekonanie organów, iż kwestia dokonania przez inwestorów podwyższenia – w związku z prowadzonymi robotami budowlanymi – terenu ich działki o nr ewid. [...] poprzez nawiezienie ziemi wykracza poza granice prowadzonego w tej sprawie postępowania naprawczego, stanowiąc materię regulowaną przepisem art. 29 Pr. wod., która to materia należy wyłącznie do właściwości Wójta [...]. Należy bowiem zwrócić uwagę na treść art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr. bud., który nakazuje projektować i budować obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie występujących w obszarze obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. Obowiązki wynikające z powołanej normy skonkretyzowane zostały m.in. w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w tym w § 29, który stanowi, iż dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione. Wobec treści wskazywanych przepisów nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem przedstawionym w zaskarżonej decyzji, iż organ nadzoru budowlanego nie jest uprawniony do rozpoznania sprawy dotyczącej odprowadzania wód opadowych z terenu działki, na której jest lub była realizowana inwestycja polegająca na wybudowaniu obiektu budowlanego (np. budynku). Stwierdzenie takie byłoby zasadne jedynie wówczas, gdyby zostały dokonane nie budzące wątpliwości ustalenia, że przyczyną zalewania terenu działki skarżącej nie jest zrealizowana na sąsiedniej działce inwestycja, w tym sposób zagospodarowania tej działki przy uwzględnieniu przepisu zabraniającego kierowania wód opadowych na teren sąsiedniej nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1337/13, LEX nr 1637148, a także wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych, w tym wyroki WSA w Krakowie: z dnia 18 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Kr 229/05 oraz z dnia 22 czerwca 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 1136/05; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 350/09; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 1 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Po 521/10 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W niniejszej sprawie skarżąca zarzuca inwestorom dokonanie bezprawnego podwyższenia terenu ich działki, a tym samym naruszenia stanu wód na gruncie, przy czym bezspornym jest, że podwyższenie to zostało dokonane w związku z robotami budowlanymi wykonywanymi w ramach objętej stosownym pozwoleniem budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W tej sytuacji również ten zakres owych robót oraz ich ewentualny negatywny wpływ na nieruchomość sąsiednią, winny zostać uwzględnione w prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego postępowaniu naprawczym, przy czym podejmując w tym trybie stosowną decyzję organy nadzoru winny uwzględnić, jaki ewentualnie zakres obowiązków został już nałożony na inwestorów w postępowaniu prowadzonym przez właściwego wójta gminy w oparciu o art. 29 Pr. wod., tak, by obowiązki tego samego rodzaju nie zostały po raz drugi usankcjonowane odrębną decyzją administracyjną. Rzeczą organu jest przy tym rozważenie kwestii ewentualnego zawieszenia na podstawie 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowania naprawczego do czasu ostatecznego zakończenia postępowania prowadzonego w trybie art. 29 Pr. wod.

Powyższe oznacza, że wobec ustalenia, iż faktycznie doszło do podwyższenia (zmiany rzędnych) terenu działki nr ewid. [...], co – jak wyjaśnił organ I instancji w swej decyzji – wynika chociażby z zestawienia planu zagospodarowania tej działki stanowiącego załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 14 czerwca 2007 r. z projektem zagospodarowania działki załączonym do projektu zamiennego, to zmiana ta powinna być wzięta pod uwagę przy ocenie przedłożonego projektu budowlanego zamiennego w zakresie jego zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, w szczególności z powołanym wyżej § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ograniczenie się przez organy jedynie do rozważań co do zmiany rzędnych posadowienia samego budynku (w kontekście oceny wagi popełnionego w tym zakresie odstępstwa od projektu budowlanego), z pominięciem (jako niepodlegających kognicji nadzoru budowlanego) kwestii zmiany rzędnych całego tereny działki nr ewid. [...] i oceny tej zmiany w kontekście warunków stawianych przez przepisy techniczno-budowlane, było zatem na gruncie niniejszej sprawy niezasadne i skutkowało podjęciem decyzji bez wcześniejszego, rzetelnego ustalenia stanu faktycznego i dokonania jego prawidłowej oceny, a tym samym z naruszeniem wymogów określonych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wadliwość kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji organów obu instancji, podjętych w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, wynika również z całkowitego zignorowania przez te organy zarzutów skarżącej wskazujących, jakoby inwestor prowadził roboty budowlane po wydaniu przez Powiatowego Inspektora N. B. w B. P. postanowienia z dnia 1 października 2012 r. o wstrzymaniu robót budowlanych. Organy w żaden sposób nie zweryfikowały bowiem twierdzeń skarżącej w tym zakresie. Organ odwoławczy dodatkowo nie poddał swej ocenie przedłożonej przez skarżącą na tę okoliczność wraz z odwołaniem od decyzji pierwszoinstancyjnej dokumentacji fotograficznej. Przeprowadzenie w tym zakresie wnikliwego postępowania wyjaśniającego ma zaś istotne znaczenie dla wyniku sprawy, albowiem ewentualne potwierdzenie wskazanych zarzutów skarżącej musiałoby prowadzić do nakazania inwestorom doprowadzenia realizowanego obiektu budowlanego do stan poprzedniego, tj. sprzed doręczenia im postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, ewentualnie rozbiórkę tych części obiektu, które zostały wykonane po dniu, w którym owo doręczenie miało miejsce. Opisane uchybienie również zatem stanowi o naruszeniu przez organy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a dodatkowo także art. 80 k.p.a., w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji organów obu instancji.

W tym stanie rzeczy Sąd, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

Jednocześnie w pkt II sentencji Sąd, na podstawie art. 152 p.p.s.a., orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Orzeczenie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, zawarte w pkt III sentencji, znajduje natomiast uzasadnienie w art. 250 p.p.s.a. oraz § 15 pkt 1 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 490).

Rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji będzie miał na względzie uwagi i wnioski zaprezentowane w niniejszym wyroku. W szczególności dokona analizy przedłożonego przez D. i P. małż. R. projektu budowlanego zamiennego również pod kątem jego zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, a dokładnie z § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który to przepis – jak już wyżej wskazano – zabrania wykonywania robót budowlanych w sposób, który skutkowałby zmianą naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości. Ponadto obowiązkiem organu będzie rzetelne zweryfikowanie – i to w pierwszej kolejności – twierdzeń skarżącej co do prowadzenia przez inwestorów robót budowlanych w okresie ich wstrzymania, a w razie potwierdzenia zasadności tych zarzutów – podjęcie stosownej decyzji w oparciu o dyspozycję art. 50a pkt 2 Pr. bud.