Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1969/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2004-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 618  Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 września 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel - Ziaja / spr. / AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2004r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość - skargę oddala -


UZASADNIENIE

IIS A/Kr 1969/01

UZASADNIENIE

Starosta Powiatowy w B., decyzją Nr: [...] z dn. [...] 2001 r. ustalił na rzecz A. H. kwotę w wysokości 2.581,37 zł wyrównującą odszkodowanie naliczone decyzją Urzędu Miejskiego w B. z dn. [...] 1987 r. Nr: [...], Jednocześnie zobowiązał Zarząd Gminy Miasta w B. do wypłaty A. H. kwoty tej jednorazowo w terminie 14 dni licząc od prawomocności decyzji z zastrzeżeniem, że ustalona wysokość odszkodowania podlega waloryzacji na dzień zapłaty.

W uzasadnieniu swojej decyzji Starosta podał, że Zarządzeniem Naczelnika Miasta B. Nr: [...] z dnia [...] 1980 r. w sprawie ustalenia terenu budowlanego i jego podziału na działki budowlane w mieście B. osiedle [...] (Dziennik Urzędowy [...]) - objęte zostały parcele gruntowe nr: 560/278, 560/279, 560/349 o łącznej pow. 0.7948 położone w B., których własność przeszła na rzecz Skarbu Państwa, a następnie z mocy samego prawa stały się własnością Gminy Miasta B. Nabycie własności potwierdził Wojewoda T. w decyzjach komunalizacyjnych. Nieruchomości te stanowiły własność A. H. i były obj. KW[...].

Powyższe nieruchomości, mimo przejęcia przez Skarb Państwa pozostawały nadal w użytkowaniu rolniczym dawnej właścicielki, która stawiła, jako warunek ich wydania oprócz odszkodowania, żądanie przekazania jej dwóch działek budowlanych, jako zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych jej dzieci.

Na postawie mapy uzupełniającej przyjętej do Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji - Kartograficznej za Nr[...] w dniu [...] 1978 r. zostały wydzielone parcele budowlane nr 70 i nr 186 o łącznej pow. 0.1202 ha, które ostateczną decyzją Kierownika Wydziały Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w B. z dnia [...] 1987 r. Nr; [...] zostały [...] 1987 zwrócone byłej właścicielce A. H.

W toku dalszego postępowania Urząd Miejski w B. Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami decyzją z dnia [...] 1987 r. za pozostałą nieruchomość o łącznej pow. 0.6746 ha ustalił odszkodowanie w kwocie [...] zł łącznie, a w rozbiciu to: za grunt [...] zł., urządzenia techniczne [...] zł, składniki roślinne [...] zł, uprawy [...] zł.

Od decyzji tej A. H. wniosła odwołanie. Organ odwoławczy Urząd Wojewódzki, Dyrektor Wydziału Geodezji i Gospodarki w T decyzją z dnia [...] 1987 r. Nr: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję A. H. po otrzymaniu tej decyzji podjęła ustalone odszkodowanie. Jednakże złożyła wniosek do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast o stwierdzenie nieważności decyzji odszkodowawczych organów I i II instancji, jako wydanych z naruszeniem prawa.

Prezes Urzędu M. Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją Nr [...], z dnia [...] 1999 r. stwierdził nieważność powyższej decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w T. Podając uzasadnianiu, że została wydana z rażącym naruszeniem art. 59 ust. 4 ustawy z dn. 29.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, gdyż podstawą ustalenia przez biegłego odszkodowania za przedmiotową nieruchomość była uchwała Nr [...] w T. z dnia [...] 1985r., która odsyła do cen stosowanych w razie sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych, natomiast stosownie do ówcześnie obowiązującego art. 59 ust. 4, ustawy z dn. 29. O4. 1985 r. odszkodowanie powinno uwzględniać aktualnie kształtujące się ceny w obrocie gruntami. W ten sposób rażąco zostało naruszone uprawnienie właściciela nieruchomości do otrzymania odszkodowania zgodnie z reguła zawartą w tym przepisie.

W następstwie tej decyzji Wojewoda M. decyzją Nr [...], z dn. [...]1999 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I Instancji.

Starostwo Powiatowe w B. po przeprowadzeniu rokowań z A. H., które nie dały rezultatu, zleciło opracowanie opinii rzeczoznawcy majątkowemu dla określenia wartości wywłaszczonej nieruchomości. Biegły wyliczył wartość gruntu wg cen wolnorynkowych z 1987 r. i wyliczył też, że wypłacona już kwota [...] zł A. H. stanowi 98,6 % wyliczonego odszkodowania w wysokości [...] zł W związku z czym kwota wyrównawcza powinna wynosić około 1,4% wartości nieruchomości gdyż tylko w takiej części szkoda nie została wyrównana. Następnie biegły dokonał wyceny wg aktualnych cen gruntu tj. wedle poziomu cen z I kw. 2001 r. na kwotę [...] zł. z czego kwota wyrównawcza (1,4%) by wynosi [...] zł.

Uwzględniając ten operat, Starosta B. wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] 2001r. i orzekł o ustaleniu kwoty wyrównującej odszkodowania na rzecz A. H. w wysokości [...] zł.

Organ II instancji - Wojewoda M., na skutek odwołania A. H., decyzją z dnia [...] 2001r. nr: [...] uchylił zaskarżona decyzję wywodząc, iż ustalona kwota odszkodowania została wyliczona w oparciu o wskaźniki GUS, co jest sprzeczne z orzecznictwem NSA, a ponadto, iż z operatu nie wynika jednoznacznie czy kwota [...] zł odpowiada pełnej wartości nieruchomości, gdyż operat nie uwzględnił składników nieruchomości ujętych w pierwotnej opinii. Wojewoda M. wskazał, iż w ponownie prowadzonym postępowaniu należy dodatkowo oszacować aktualną wartość nieruchomości według stanu z daty wywłaszczenia i cen bieżących uwzględniając grunt i jego składniki, a następnie ustalić wysokość odszkodowania w wysokości równej 1,4%.

Starostwo Powiatowe w B. rozpoznając ponownie sprawę zleciło rzeczoznawcy majątkowemu opracowanie ponownie opinii w myśl zaleceń Wojewody M.

Z aneksu przedłożonego przez biegłego do wcześniej sporządzonego operatu szacunkowego, wynika, że wartość całej przejętej nieruchomości według stanu z 1987 r. i cen aktualnych wynosi [...] zł w tym za grunt kwotę [...] zł, a za nasadzenia i drzewostan [...] zł.

Z czego 1,4 % z ogólnej wartości stanowi przyznana kwota [...].

Od decyzji tej odwołanie wniosła A. H. zarzucając, że biegły wyliczył zbyt niskie odszkodowanie. Uważa ona, że nie o 1,4% wypłacono jej niższe od należnego odszkodowanie, a co najmniej o 30 %. Oszacowanie dokonane w 1987 r. było nieprawidłowe, dokonane z rażącym naruszeniem prawa. Odszkodowanie zaś była zmuszona przyjąć przez podjęcie przyznanej jej kwoty z depozytu, na skutek długoletniego gnębienia jej postępowaniem wywłaszczeniowym.

Organ odwoławczy - Wojewoda M., decyzją z dn. [...] 2001r. Nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy stwierdzając, iż organ I instancji prawidłowo ustalił kwotę wyrównującą odszkodowanie, w oparciu o opinię rzeczoznawcy majątkowego. Subiektywne przekonanie odwołującej się o wyższej wartości nieruchomości nie może świadczyć o błędnej wycenie, zwłaszcza, że odwołująca się nie przedłożyła alternatywnej opinii, stąd brak jest podstaw do zmiany ustalonego odszkodowania.

Od decyzji tej A. H. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w K. Skarżąca nie precyzując żądania skargi, powtórzyła zarzuty podniesione już w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a to: nieprawidłowości samego postępowanie wywłaszczeniowego, które polegały na: odjęciu jej własności ziemi, mimo dramatycznej obrony, na nieprawidłowym wyliczeniu wysokości odszkodowania, a nadto złożenia kwoty odszkodowania do depozytu, którą była zmuszona okolicznościami przyjąć. Uważa, że przyznana jej kwota odszkodowania jest za niska.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda M. wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, iż brak jest w sprawie jakichkolwiek okoliczności faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na zmianę stanowiska organu II instancji zajętego w zaskarżonej decyzji. Podniósł też, iż po przeliczeniu wartości odszkodowania przez rzeczoznawcę, wypłacona kwota stanowiła 98,6 % wartości nieruchomości wg. stanu i wartości na dzień wywłaszczenia. Ponowne ustalenie odszkodowania mogło dotyczyć tylko pozostałej części należnego odszkodowania wynoszącej 1,4% wartości nieruchomości. Wyrównanie odszkodowania zostało obliczone prawidłowo w oparciu o aktualną wartość działek wg stanu na dzień pierwotnego obliczenia przy uwzględnieniu nasadzeń i drzewostanu.

Zgodnie z przepisem art. 97 par. l ust. z dn. 30.08.02 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegaj ą rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dn. 30.08. 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem właściwym do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w K.

Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Bezsporną jest okoliczność, że nieruchomość będąca własnością skarżącej położona w B. składająca się z dziełek oznaczonych numerami: 560/278, 560/279 i 560/349 o łącznej pow. o,6746 ha została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa na potrzeby jednorodzinnego budownictwa mieszkaniowego "osiedle [...]" w B., a odszkodowanie ustalone w pierwotnej decyzji Urzędu Miejskiego w B. z dnia [...] 1987 r. Nr [...], w łącznej kwocie [...] zł (starych) zostało przez skarżącą podjęte w 1987 r.

Bezsporną jest też okoliczność, że w dalszym toku postępowania doszło do ustalenia, iż przyznane odszkodowanie skarżącej nie zostało prawidłowo obliczone. Faktycznie wynosiło 98,6 % z należnego jej odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

Ustalona ostatnią decyzją Starosty Powiatu B. z dn. [...] 2001 r. Nr [...] kwota [...] zł wyrównująca odszkodowanie dla skarżącej naliczone decyzją Urzędu Miejskiego w B. z dn. [...] 1987 r. Nr[...], stanowi 1,4 % wartości wywłaszczonej nieruchomości. Ustalenie wysokości odszkodowania nastąpiło po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego określającej wartość nieruchomości przy przyjęciu stanu nieruchomości z daty wywłaszczenia, uwzględnieniu zmiany jej przeznaczenia (pod budownictwo) oraz przy zastosowaniu cen bieżących nieruchomości stosowanych w obrocie wolnorynkowym dla gruntów budowlanych z uwzględnieniem nasadzeń i drzewostanu.

Nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach sprawy zarzut skarżącej, jakoby kwota wypłaconego jej odszkodowania w 1987 r. była o 30 % niższa od należnego. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności znajdujących się w aktach sprawy opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego inż. J. C., wywłaszczona nieruchomość w toku postępowanie była ponownie oszacowana dla ustalenia jej wartości wedle jej stanu z daty wywłaszczenia i przy zastosowaniu cen z II kw. 1987 r. dla gruntów budowlanych z rynku nieruchomości w B. stosowanych w transakcjach w wolnym obrocie, między osobami fizycznymi. Właśnie ponowne oszacowanie nieruchomości pozwoliło określić, że jej pełna wartość (wraz z nasadzeniami) wynosiła w dacie wywłaszczenia kwotę [...] zł.(starych)

Wypłacona skarżącej w 1987 r. kwota [...] zł stanowiła zatem 98,6 % należnego jej odszkodowania. W tej sytuacji należało wyrównać odszkodowanie do pełnej wartości nieruchomości, wyliczając kwotę odpowiadającą brakującej części (1,4 %) wartości nieruchomości. Z uwagi na znaczny upływ czasu od daty podjęcia przez skarżącą niepełnego odszkodowania, należało dokonać ustalenia wartości brakującej należności odpowiadającej l,4% wartości nieruchomości według aktualnych cen na rynku nieruchomości.

Trzeba stwierdzić, iż organ orzekający w I instancji prawidłowo dokonał ustalenia odszkodowania wyrównawczego w zakresie 1,4% zwartości nieruchomości, gdyż odszkodowanie może dotyczyć tylko tej części szkody, która nie została jeszcze wyrównana. Zaś z uwagi na znaczy upływ czasu od wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania należało w zakresie nie orzeczonego odszkodowania dokonać jego obliczenia w oparciu o stan nieruchomości na dzień wywłaszczenia i ceny aktualne na dzień ustalenia wyrównawczego odszkodowania. Rzeczoznawca majątkowy w operacie szacunkowym nieruchomości z dnia [...] 2001 r. dokonał oszacowania aktualnej wartości rynkowej przedmiotowej nieruchomości, na postawie transakcji między osobami fizycznymi dokonanymi w wolnym obrocie, uwzględniając wszystkie jej atrybuty i zmianę przeznaczenia gruntu na budowlany. W aneksie do tego operatu z dn. [...] 2001 uwzględnił także składniki nieruchomości wg, stanu ówczesnego (nasadzenia, drzewostan). Następnie przy uwzględnieniu wszystkich atrybutów nieruchomości i składników rzutujących na jej cenę, obliczył , że kształtuje się ona aktualnie w granicach kwoty [...] zł. Z kwoty tej 1,4% odpowiada kwocie [...] zł stanowiącej wyrównanie odszkodowania należnego skarżącej.

Skoro wartość odszkodowania na rzecz wywłaszczonej została wyliczona zgodnie z wskazaniami zawartymi w ustawie o gospodarce nieruchomościami z dnia 21.08.1997 /jedn. tekst. Dz. U. Nr 46, póz. 543 z dnia 7.06.2000r./, w szczególności z art. 128 ust. l, art. 130 i art. 134 i decyzje odpowiadaj ą prawu, to brak postaw do uwzględnienia skargi.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę, jako bezzasadną oddalił.