Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1259/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-07-23 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Odmówiono przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego
Powołane przepisy: article: art. 86  par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2006 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu.


UZASADNIENIE

Zarządzeniem z dnia 28 marca 2012 r., doręczonym pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 3 kwietnia 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zobowiązał A sp. z o.o. z/s w J. G. do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi.

Postanowieniem z 21 maja 2012 r., doręczonemu pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 4 czerwca 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] (nr [...]) z powodu jej nieopłacenia.

Pismem z dnia 11 czerwca 2012 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik skarżącej spółki złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi podnosząc, że w chwili otrzymania przez spółkę sądowego wezwania do opłacenia skargi, prezes zarządu spółki – B. M. przebywał na zwolnieniu lekarskim (z powodu wypadku samochodowego). Z tej przyczyny, nie poinformował on księgowości spółki o obowiązku uiszczenia wymaganego wpisu sądowego od skargi. Jak jednocześnie podkreślono we wniosku, wszelkie decyzje odnośnie ponoszenia opłat sądowych, spółka realizuje na wyraźne zlecenie jej prezesa zarządu.

Wskazując na powyższe uznała spółka, że okoliczności towarzyszące uchybieniu terminowi do opłacenia skargi w sprawie są niezawinione, a zatem, uzasadniają wniosek o jego przywrócenie. Na tę okoliczność strona złożyła także wnioski dowodowe z przesłuchania pracowników spółki oraz jej prezesa (podkreślając, że jego przesłuchanie będzie możliwe z powodów zdrowotnych dopiero po dniu 30 września 2012 r.).

Do wniosku dołączono: elektroniczną korespondencję spółki z dnia 3 kwietnia 2012 r., z której wynika, że pełnomocnik spółki poinformował skarżącą o obowiązku uiszczenia dwóch wpisów sądowych od skarg wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kopie dwóch druków zwolnienia lekarskiego udzielonego B. M., z którego wynika jego niezdolność do pracy w okresie od 6 marca do 4 kwietnia 2012 r. oraz od dnia 5 do 25 kwietnia 2012 r., kopie zaświadczeń lekarskich z dnia 9 i 28 maja 2012 r. dotyczących stanu zdrowia B. M. oraz orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 23 kwietnia 2012r.

Do wniosku dołączono również dowód uiszczenia zaległego wpisu sądowego od skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie zasługiwał na uwzględnienie.

Jego zasadność Sąd oceniał przy uwzględnieniu ustawowych kryteriów zastosowania instytucji przywrócenia terminu w postępowaniu sądowym o jakich mowa w treści art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270: dalej - p.p.s.a). Zgodnie z powołanymi przepisami, Sąd na wniosek strony przywróci termin do dokonania czynności, jeżeli uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Z wnioskiem należy wystąpić w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, a w jego treści uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak zawinienia w niedotrzymaniu terminowi. Jednocześnie z wnioskiem należy dokonać zaległej czynności.

W rozpoznawanej sprawie spełnione zostały wymogi formalne wniosku (zachowanie siedmiodniowego terminu w rozumieniu art. 87 § 1 p.p.s.a. Sąd liczył od daty doręczenia pełnomocnikowi postanowienia o odrzuceniu skargi), a zatem, Sąd mógł przystąpić do merytorycznej oceny okoliczności w nim podniesionych.

W nawiązaniu do tych okoliczności należy stwierdzić, że argumentacja wniosku nie uprawdopodabniała, że do uchybienia terminowi doszło na skutek zdarzeń za które skarżąca nie ponosi odpowiedzialności.

Powołany na wstępie przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. otwiera stronie możliwość przywrócenia uchybionego terminu dla dokonania określonej czynności procesowej przed sądem pod warunkiem, że strona uprawdopodobni, że do uchybienia terminowi doszło z przyczyn – obiektywnie ujmując – przez nią niezawinionych.

Przesłanka braku winy jako zasadnicze kryterium przywrócenia terminu procesowego była wielokrotnie poddawana wykładni orzecznictwa sądowego. Odwołując się do jego dorobku należy wyjaśnić, że spełnienie tej przesłanki równoznaczne jest z wykazaniem wystąpienia takich okoliczności, które nawet przy zachowaniu należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności i jednocześnie były nie do przewidzenia i nie do usunięcia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 713/04). A contrario, za zawinione przez stronę należy uznać te okoliczności, które przy dołożeniu należytej staranności nie stanowiłyby przeszkody do zachowania terminu. Jednocześnie należy dodać, że orzecznictwo sądowe traktuje na równi z zawinieniem strony także zawinienia po stronie osób trzecich (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2010 r., sygn. akt I FSK 1582/09, dostępne na stronie https://cbois.nsa.gov.pl)..

Zgodnie z treścią wniosku, skarżąca brak winy w terminowym uiszczeniu wpisu od skargi upatrywała w stanie długotrwałej niezdolności do pracy prezesa zarządu skarżącej spółki – B. M.

Stan chorobowy, czy ogólnie mówiąc przebywanie na zwolnieniu lekarskim, stanowiące bezpośrednią przyczynę utraty terminu, mogą w określonych okolicznościach faktycznych stanowić przesłankę uzasadniającą przywrócenie terminu procesowego. Należy jednak podkreślić, że przesłanki przywrócenia uchybionego terminu oceniane są zawsze indywidualnie, tj. z uwzględnieniem całokształtu okoliczności sprawy. Ich ocena w stanie faktycznym sprawy nie dawała natomiast podstaw do stwierdzenia, że uchybienie terminowi do opłacenia skargi było niezawinione przez skarżącą. Niekwestionowana przez Sąd, niezdolność do pracy prezesa zarządu skarżącej spółki nie jest bowiem przeszkodą, która uniemożliwiałaby terminowe uiszczenie wpisu od skargi.

Bezspornie, w dacie otrzymania wezwania do uiszczenia wpisu od skargi prezes zarządu spółki przebywał na zwolnieniu lekarskim. Jak wynika z dołączonej do wniosku dokumentacji lekarskiej (i którą to okoliczność podkreślała skarżąca), stan niezdolności do pracy B. M. miał charakter długotrwały i niewątpliwie, rzutował na dotychczasowe funkcjonowanie spółki.

W przypadku podmiotu takiego jak skarżąca spółka, trudno jednak przyjąć, że choroba prezesa spółki, tym bardziej długotrwała, może powodować (jako nieuniknione następstwo tego faktu) zakłócenia w dotychczasowym funkcjonowaniu spółki do tego stopnia, że obiektywnie niemożliwym było dochowanie przez ten podmiot wymogu terminowego uiszczenia wpisu sądowego od skargi.

Po pierwsze, należy mieć na uwadze, że skarżąca, w toku postępowania, była reprezentowana przez pełnomocnika procesowego. Do niego też zostało skierowane wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wprawdzie, z dołączonej do wniosku korespondencji wynika, że pełnomocnik ten niezwłocznie poinformował pracownika spółki o obowiązku oraz terminie uiszczenia wpisu sądowego od skargi, niemniej, należyta staranność – wymagana zwłaszcza w okolicznościach sprawy – wymagała co najmniej upewnienia się, że wymagany wpis skarżąca uiściła.

Po drugie, niezależnie od wzajemnych postanowień umownych pomiędzy spółką a jej pełnomocnikiem, to przede wszystkim rzeczą strony skarżącej było takie ułożenie stosunków personalno-decyzyjnych w spółce na czas nieobecności jej prezesa, by nie było wątpliwości kto w koniecznym zastępstwie prezesa zarządu podejmuje finansowe decyzje w firmie, w tym zwłaszcza związane z udziałem strony w procesach sądowych, które, jak wynika z dołączonej do wniosku korespondencji, nie dotyczyły tylko spraw sądowoadministracyjnych.

Niewątpliwie, dołożenie należytej staranności w tym względzie uchroniłoby stronę od negatywnych konsekwencji braku, czy też utrudnionego kontaktu z osobą, która do tej pory podejmowała kluczowe decyzje w spółce. Tym bardzie, że, jak podkreślała sama skarżąca i co wynika z przedłożonej przez nią dokumentacji lekarskiej, niezdolność do pracy B. M. miała charakter długotrwały, a zatem, nie stanowiła przeszkody krótkotrwałej, tymczasowej. Wyznaczenie zastępcy, czy też osoby umocowanej do podejmowania decyzji w szczególnie pilnych sprawach spółki, z pewnością, usprawniłoby również właściwy kontakt pomiędzy spółką a jej pełnomocnikiem.

Wskazując na powyższe, Sąd nie stwierdził przesłanek do przywrócenia uchybionego terminu w sprawie. Mało sprawny obieg informacji w spółce oraz brak faktycznej kontroli nad jej sprawami należą do spraw organizacyjnych spółki, za które podmiot ten ponosi odpowiedzialność. Nie stanowią zatem przeszkód o charakterze obiektywnych, nadzwyczajnych trudności, którym nie można było zapobiec.

Z tych wszystkich powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.