Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 998/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 12  ust. 5
journal: Dz.U. 1989 nr 14 poz 74
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - t. jedn.
article: art. 98  ust. 1 i 3 i  art. 233
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Gabriela Nowak Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2011 r. sprawy ze skargi Z. [...] Sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego Z. [...] Sp. z o.o. w W. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. w [...], stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2.

Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Prezydent W. decyzją z dnia [...] maja 2010 r., po rozpatrzeniu wniosku M. Sp. z o.o., umorzył postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. W uzasadnieniu wskazał, że decyzją z dnia [...] listopada 1989 r., nr [...] Naczelnik Miasta W. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], ozn. w ew. gruntów jako dz. ew. nr [...] w obr. [...]. Złożony w niniejszej sprawie wniosek dotyczy działki nr [...] z obr. [...], wydzielonej ww. decyzją pod drogę. Organ podał, że w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że aktem notarialnym z dnia [...] lipca 1995 r., Rep. [...] M. Sp. z o.o. przeniósł własność niezabudowanej działki nr [...] o pow. [...] m2 na rzecz H. M. Skoro zatem wnioskodawca przeniósł prawo własności na rzecz osoby fizycznej, to ustalenie odszkodowania na rzecz byłego właściciela staje się bezprzedmiotowe.

Na skutek odwołania od powyższej decyzji, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2011 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2010 r. W uzasadnieniu wskazał, że w wyniku wydania decyzji Naczelnika Miasta W. z dnia [...] listopada 1989 r., z działki nr [...] wydzielona została działka nr [...]. Organ podał, że z wnioskiem o odszkodowanie za nieruchomość przeznaczoną pod drogę publiczną może wystąpić jedynie podmiot, który był stroną postępowania podziałowego w rozumieniu art. 28 kpa, co oznacza, że posiada własny interes prawny poparty normą praną prawa materialnego, w tym przypadku prawem własności. Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające wykazało, że w obrocie prawnym istnieje umowa sprzedaży z dnia [...] lipca 1995 r. mocą której wnioskodawca i strona postępowania podziałowego, zbył odpłatnie na rzecz osoby fizycznej działkę będącą przedmiotem niniejszej sprawy. W tej sytuacji wbrew twierdzeniom wnioskodawcy trudno twierdzić, że po stronie sprzedającego powstał uszczerbek majątkowy, bowiem za wywłaszczoną działkę uzyskał on zapłatę. Zawarcie w dniu [...] lipca 1995 r. umowy sprzedaży z osobą fizyczną wyeliminowało tym samym Z. Sp. z o.o. z kręgu stron postępowania mającego na celu wydanie odrębnej decyzji o odszkodowaniu, na podstawie art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261, poz. 2603 ze zm., dalej "ugn"), albowiem skarżąca spółka nie miała interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa do występowania z roszczeniem o odszkodowanie, co obligowało organ I instancji do umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Z. Sp. z o.o. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi zakwestionowano stanowisko organu o braku przysługiwania skarżącemu interesu prawnego do występowania z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania za ww. działkę. Zdaniem skarżącego fakt zawarcia umowy sprzedaży ww. nieruchomości w formie aktu notarialnego, po dacie uprawomocnienia się decyzji podziałowej nie ma dla rozstrzygnięcia sprawy znaczenia, gdyż po uprawomocnieniu się decyzji podziałowej własność działek przeszła na gminę, co oznacza, że nie doszło do skutecznego przeniesienia na rzecz kupującego własności przedmiotowej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Decyzja podziałowa w niniejszej sprawie zapadła na podstawie art. 12 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (tj. Dz. U. z 1989 r. Nr 14 poz. 74 ze zm., dalej "uggwn").

W myśl art. 12 ust. 5 uggwn grunty wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej na wniosek właściciela podziałem przechodzą na własność gminy z dniem, w którym decyzja lub orzeczenie o podziale stały się ostateczne lub prawomocne, za odszkodowaniem ustalonym według zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.

Z dniem 1 stycznia 1998 r. ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości została uchylona przez ustawę o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie natomiast z treścią art. 233 ugn sprawy wszczęte, lecz niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów. Oznacza to, że art. 233 ugn, ma zastosowanie do dochodzenia odszkodowania na drodze administracyjnej według obecnie obowiązujących unormowań proceduralnych.

W myśl art. 98 ust. 1 ugn działki gruntu wydzielone pod drogi z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa na własność gminy z dniem, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi wygasa z dniem, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne.

Stosownie natomiast do treści art. 98 ust. 3 ugn za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym, a właściwym organem. (...). Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.

W niniejszej sprawie wnioskiem z dnia 29 grudnia 2005 r. skarżący wystąpił o wypłatę odszkodowania za działkę nr [...], wskazując, że decyzja podziałowa jest już prawomocna, co oznacza że przedmiotowa nieruchomość przeszła z mocy prawa na własność gminy.

W ocenie Sądu skarżącemu przysługiwało prawo do złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania za przejętą nieruchomość, gdyż był on stroną postępowania podziałowego zgodnie z art. 28 kpa i posiadał interes prawny poparty normą prawa materialnego tj. prawo własności. Zgodzić się bowiem należy, że dla sprawy nie ma znaczenia fakt, że po dniu uprawomocnienia się decyzji podziałowej skarżący zawarł akt notarialny sprzedaży nieruchomości z osobą trzecią. Jak słusznie zauważyła strona skarżąca zawarcie ww. aktu notarialnego nie ma znaczenia dla sprawy, gdyż czynności rozporządzającej dokonał podmiot nie będący już właścicielem nieruchomości.

Zdaniem Sądu powyższe oznacza, że skarżącego należy uznać za podmiot uprawniony do złożenia wniosku o ustalenie odszkodowania, co obliguje organy do merytorycznego ich rozpoznania w ponownie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.