Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 59/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134 par. 1, art. 3 par. 1, art. 145 lit. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 188, art. 197 par. 1, art. 194  par. 1  par. 2 par. 3, art. 181, art. 284a par. 3, art. 284b lit. 3, art. 288 par. 2, art. 180, art. 120
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 129 ust. 1 ust. 3, art. 144, art. 16, art. 23a-23f
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
article: art. 30 ust. 1 ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.
article: art. 9 ust. 1, par. 10 ust. 1 ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 102 poz 946
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędzia WSA Karol Pawlicki Protokolant st. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012r. sprawy ze skargi "G" Spółki z o.o. z siedzibą w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie poświadczenia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych oddala skargę


UZASADNIENIE

G. spółka z o.o. wnioskiem z dnia [...] marca 2009r. zwróciła się do Ministra Finansów o rejestrację automatu do gier o niskich wygranych. Do wniosku załączono m.in. pozytywną opinię techniczną zawierającą wynik badania poprzedzającego rejestrację automatu do gier o niskich wygranych wydaną w dniu [...] marca 2009 r. przez Politechnikę W. W ramach postępowania sprawdzającego Minister Finansów wezwał spółkę do przeprowadzenia ponownego badania kontrolnego ww. automatu w wyznaczonych jednostkach badawczych. W wyznaczonym terminie spółka nie uzyskała opinii stosownej jednostki badawczej.

W związku ze zmianą właściwości organu uprawnionego do rejestracji automatów do gry, sprawa została przekazana do właściwego organu – Naczelnika Urzędu Celnego w P., o czym strona pismem z dnia [...]stycznia 2010 r. została poinformowana.

Naczelnik Urzędu Celnego w P. decyzją z dnia [...]kwietnia 2010 r. odmówił dokonania poświadczenia rejestracji automatu.

Po rozpatrzeniu odwołania spółki od decyzji odmawiającej rejestracji automatu, Dyrektor Izby Celnej w P. decyzją z dnia [...]października 2010 r. uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że opinia Politechniki W. załączona do wniosku o rejestrację automatu jest dokumentem urzędowym, ponieważ jest to dokument sporządzony przez jednostkę uprawnioną na podstawie § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 03 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz.U. nr 102, poz.946 ze zm.) dalej rozporządzenie. Przepis art. 194 O.p. ustanawia domniemanie prawdziwości dokumentu urzędowego oraz domniemanie jego zgodności z prawdą. Dokument prawdziwy to taki, który jest niepodrobiony, jest autentyczny. Domniemanie zgodności z prawdą oznacza, że to co wynika z dokumentu jest zgodne z prawdą. Dokument urzędowy nie podlega swobodnej ocenie organu. W uzasadnionych okolicznościach organ może odmówić wiarygodności dokumentowi urzędowemu, ale jedynie w wypadku, gdy przeprowadzi postępowanie przeciwko jego autentyczności lub przeciwko zgodności z prawdą. Brak takiego postępowania i nie uznanie dokumentu urzędowego powoduje, zdaniem Dyrektora Izby Celnej, naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy. Jeżeli organ stwierdził, że treść dokumentu urzędowego nie jest zgodna z prawdą, winien przeprowadzić dowód przeciwko temu dokumentowi poprzez zlecenie sporządzenia ponownej opinii przez uprawnioną jednostkę lub posiłkując się opinią biegłego w tym zakresie.

Po przeprowadzeniu ponownie postępowania Naczelnik Urzędu Celnego w P. decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] odmówił spółce G. sp. z o.o. z siedzibą w N. poświadczenia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych o nazwie SUPER BANK, nr fabryczny [...].

W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010r. powołał biegłego z dziedziny informatyki, celem przeprowadzenia badania technicznego automatu do gier, o rejestrację którego strona wnioskuje, aby ustalił, czy przedmiotowy automat można zakwalifikować do automatu do gier o niskich wygranych w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) dalej u.g.h.

W dniu [...] stycznia 2011r. biegły sądowy mgr inż. W. K. wydał opinię w postaci ekspertyzy z przeprowadzonych oględzin zabezpieczonego ww. automatu do gier, z której jednoznacznie wynika, że automat o nazwie SUPER BANK, nr fabryczny [...] nie spełnia wymogów dla automatów do gier o niskich wygranych w rozumieniu przepisów u.g.h. Dyrektor Izby Celnej wskazuje, że z opinii biegłego wynika, że automat pozwala na grę za stawkę 100 punktów kredytowych, co odpowiada kwocie [...] zł. Z kolei łącznie jednorazowa wartość wygranej w grze może przekroczyć [...] zł, maksymalna wygrana może osiągnąć poziom rzędu kilkunastu tysięcy punktów, czyli ponad[...]zł. Zgodnie z art. 129 ust. 3 u.g.h. dla automatów o niskich wygranych wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż [...]zł, a wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż [...] zł. Zatem automat o nazwie SUPER BANK nr fabryczny [...] nie jest automatem o niskich wygranych.

Spółka w odwołaniu z dnia [...] kwietnia 2011 r. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, jednocześnie zarzucając jej rażące naruszenie:

- § 9 ust. 1 i ust. 2 oraz § 14 ust. 4 rozporządzenia poprzez obejście tych przepisów i wydanie orzeczenia z pominięciem opinii Jednostki Badającej Ministra Finansów, pomimo, że opinia ta jest obligatoryjna w procedurze rejestracji urządzenia do gier,

- art. 197 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.- Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005r. nr 8 , poz.60 ze zm.) dalej O.p. oraz § 14 ust. 4 rozporządzenia poprzez orzeczenie w sprawie wymagającej kwalifikowanej wiedzy fachowej bez skorzystania z obligatoryjnej opinii wykwalifikowanej jednostki badającej, zastępując ją opinią "zwykłego" biegłego sądowego, nie posiadającego upoważnienia Ministra Finansów do wykonywania przedrejestracyjnego badania automatów do gier oraz wykazującego wyraźny brak nawet elementarnej wiedzy w tym zakresie;

- art. 121 § 1 O.p., poprzez wydanie orzeczenia w okolicznościach podważających zaufanie strony tak do organu, jak i do całej administracji działającej w strukturze Ministra Finansów.

Spółka zaskarżyła również w całości wydane w niniejszej sprawie postanowienie dowodowe z dnia [...] grudnia 2010 r. zarzucając mu naruszenie art. 197 § 1 O.p. poprzez wadliwe jego zastosowania, wyrażające się w powołaniu biegłego niewłaściwej specjalizacji oraz nieprawidłowym zakreśleniu tezy dowodowej zleconego mu badania. Uważa, że postępowanie w sprawie poświadczenia rejestracji automatu SUPER BANK, nr fabryczny [...] powinno być ponownie przeprowadzone i winno opierać się wyłączenie na opinii sporządzonej przez upoważnioną przez Ministra Finansów jednostkę badającą, na okoliczność ustalenia, że przedmiotowe urządzenie spełnia wszystkie prawem uregulowane wymagania dla automatu do gier o niskich wygranych. Uzasadniając podniesione zarzuty odwołujący wskazał, że Minister Finansów realizując delegację ustawową, stworzył swoim rozporządzeniem system mechanizmów i procedur przy badaniu urządzeń do gier o niskich wygranych, wskazując działające z jego umocowania jednostki jako podmioty wyłącznie właściwe w sprawie badania takich automatów. Zdaniem spółki, oceniając procedurę rejestracji automatów do gier ujętą w rozporządzeniu, nie ma wątpliwości, że opinia upoważnionej jednostki jest w niej obligatoryjna i stanowi wyłączny dowód co do okoliczności objętych ich treścią. Spółka podkreśliła, że wraz w wnioskiem o rejestrację automatu złożyła opinię techniczną z dnia [...] marca 2009r. wydana przez upoważnioną UGL Politechnikę W. Organ rejestrujący w toku postępowania powziął wątpliwości co do jej treści, wobec czego zażądał od strony wykonania badania weryfikującego, o którym mowa w §14 ust. 4 rozporządzenia. Strona, mimo podjęcia wysiłków zmierzających do uzyskania oczekiwanej od niej opinii, nie była w stanie zrealizować tego wymogu z powodów od niej całkowicie niezależnych. Przyczyną tego była zgodna postawa wszystkich jednostek ujętych na liście Ministra Finansów, solidarnie odmawiających wykonywania jakichkolwiek badań automatów do gier. W ocenie strony organ I instancji bezprawnie pominął dowód w postaci badania weryfikującego wykonanego w kwalifikowanej jednostce badającej, zastępując go opinią biegłego sądowego z zakresu informatyki, który z całą pewnością nie dysponuje upoważnieniem Ministra Finansów do wykonywania badań poprzedzających rejestrację automatów do gier i badań weryfikujących te urządzenia.

Decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...] Dyrektora Izby Celnej w P. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] marca 2011r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przywołał treść art. 129 ust. 1, art. 129 ust. 3, art. 144 u.g.h. Wskazał , że obowiązujący art. 16 pkt. 2 ustawy o grach i zakładach wzajemnych stanowił, że minister właściwy do spraw finansów publicznych, mając na względzie ochronę interesów uczestników gier lub zakładów oraz zapewnienie prawidłowości przebiegu takiej gry lub zakładu, określi, w drodze rozporządzenia m. in. szczegółowe warunki dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatów i urządzeń do gier oraz warunki przyznania uprawnień określonym podmiotom do wprowadzenia do eksploatacji i użytkowania takich automatów lub urządzeń. Uznano także, że wydane na podstawie tego art. 16 ustawy, rozporządzenie z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych, zachowało moc prawną. Obowiązek rejestracji automatu do gry został określony w treści § 7 rozporządzenia, zgodnie z którym warunkiem dopuszczenia automatu lub urządzenia do gier do eksploatacji i użytkowania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest rejestracja takiego automatu lub urządzenia na podstawie badania takiego automatu lub urządzenia, o którym mowa w §8 rozporządzenia. Po przeprowadzeniu badania poprzedzającego rejestrację automatu lub urządzenia do gier jednostka badająca wydaje opinię techniczną, zawierającą m.in. wskazanie jednorazowej wygranej i maksymalnej stawki za udział w jednej grze - w przypadku automatów do gier o niskich wygranych (§ 8a ust. 1 i ust. 2 pkt 8 Rozporządzenia).

Organ stwierdził, że opinia techniczna powinna odnosić się do problemu maksymalnej wartości stawki i maksymalnej wysokości jednorazowej wygranej. Stosownie zaś do § 9 ust. 1 rozporządzenia, po wydaniu przez jednostkę badającą opinii technicznej zawierającej pozytywny wynik badania automatu lub urządzenia do gier poprzedzającego ich rejestrację, na wniosek podmiotu urządzającego gry lub zakłady wzajemne, wyznaczony naczelnik urzędu celnego dokonuje rejestracji automatu lub urządzenia do gier. Warunkiem dopuszczenia automatu do gier o niskich wygranych do eksploatacji poprzez jego rejestrację, jest więc zapewnienie przez konstrukcję automatu, prawidłowego ustalenia maksymalnej wartości stawki i maksymalnej wysokości jednorazowej wygranej za udział w grze.

Organ po zapoznaniu się z opinią upoważnionej jednostki załączoną do wniosku o rejestrację powziął wątpliwość co do jej zgodności z prawdą, ponieważ z jej uzasadnienia wynikało, że maksymalna stawka za udział w jednej grze może przekroczyć [...] zł , również jednorazowa wygrana może być wyższa niż [...] zł, natomiast wynik badania był pozytywny, dopuszczający urządzenie jako automat do gry o niskiej wygranej do eksploatacji i użytkowania.

Dyrektor Izby Celnej w uzasadnieniu decyzji wskazał, że z przepisów rozporządzenia wynika, że wniosek o rejestrację automatu winien zawierać opinię techniczną zawierającą pozytywny wniosek o rejestrację automatu i kopię zezwolenia na prowadzenie działalności w tym zakresie. Załączenie tych dokumentów przesądza tylko i wyłącznie o kompletności wniosku i nie może oznaczać bezkrytycznego - ze strony organu celnego - akceptowania każdej opinii technicznej. Dokumenty załączone do wniosku podlegają weryfikacji przez organ celny, gdyż to organ ostatecznie dokonując poświadczenia rejestracji, potwierdza zgodność automatu z warunkami ustawowymi. Jeżeli więc analizując przedłożone dokumenty, organ celny podejmie wątpliwości, co do treści wydanej opinii, to ma prawo żądać wyjaśnień w tym zakresie. W niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego w P. powziął wątpliwość, co do treści opinii jednostki badającej i na tej podstawie przeprowadził postępowanie wyjaśniające. W celu wyjaśnienia tych wątpliwości wezwał jednostkę badającą do ustosunkowania się do zapisów opinii, które wzbudziły wątpliwości organu. Po otrzymaniu wyjaśnień, organ przeprowadził dowód z opinii biegłego sądowego, jako osoby dysponującej wiadomościami specjalistycznymi w tym zakresie. Opinia biegłego wskazuje, że automat, o którego potwierdzenie rejestracji wnioskuje strona nie spełnia wymogów automatu do gry o niskich wygranych, w związku z tym organ prawidłowo odmówił poświadczenia rejestracji przedmiotowego automatu.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o Służbie Celnej (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 168, poz. 1323, ze zmianami) stanowi, że kontroli podlega przestrzeganie przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych, o których mowa w ustawie z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, oraz zgodność tej działalności z udzieloną koncesją lub zezwoleniem oraz zatwierdzonym regulaminem (art. 30 ust. 2 pkt 3). Służba Celna jest zatem uprawniona do kontroli przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier i zakładów wzajemnych oraz zgodność tej działalności z udzielonym zezwoleniem oraz zatwierdzonym regulaminem. Uprawnienie to obejmuje również kontrolę urządzania gier na automatach o niskich wygranych. Nie można zatem przyjąć, w ocenie Dyrektora izby Celnej, że ustalenia zawarte w opinii technicznej zachowują w każdej sytuacji ważność i to co zostało w nich stwierdzone, jest poza późniejszą oceną organu. Organ może dokonać weryfikacji spełnienia wymogów określonych w ustawie o grach hazardowych. Brak jest, zdaniem organu odwoławczego, jakiegokolwiek uzasadnienia dla twierdzenia o wyższości mocy dowodów z opinii jednostek badających upoważnionych przez Ministra Finansów nad opinią biegłego sądowego sporządzoną dla potrzeb postępowania. Organ zwrócił uwagę, że strona nie wniosła żadnych merytorycznych uwag do opinii biegłego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, spółka zarzuciła decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] października 2011r.

rażące naruszenie prawa materialnego:

1. art. 23a ust. 1-4 u.g.h. z art. 14 ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. z 2011r. nr 134, poz. 779) dalej ustawa z dnia 26 maja 2011r. poprzez niczym nieuzasadnione pominięcie tych przepisów przy orzekaniu w sprawie, chociaż w dacie rozstrzygania w drugiej instancji to te właśnie przepisy kształtowały procedurę rejestracyjną automatów do gier, wyznaczając prawa i obowiązki tak strony, jak i organu celnego;

2. § 7, § 8 i § 10 ust. 1 rozporządzenia poprzez:

- bezzasadne zastosowanie tych przepisów jako podstawy rozstrzygnięcia, mimo iż w dacie orzekania procedurę rejestracyjną automatu do gier wyznaczały przepisy zawarte w ustawie (art. 23 ust. 1-4 u.g.h.), a zatem w akcie prawnych wyższego rzędu niż rozporządzenie wykonawcze, których zastosowanie wymuszały dodatkowo art. 11 ust. 2 oraz art. 14 ustawy z dnia 26 maja 2011r.

- nieprawidłowe zastosowanie tych przepisów, mające postać niedopuszczalnego, samodzielnego rozszerzenia przez organy celne obu instancji sfery własnych kompetencji poprzez przyjęcie, że mają one uprawnienie do rzeczowej, merytorycznej weryfikacji opinii przedrejestracyjnych wydanych przez specjalistyczne jednostki badające, chociaż żaden przepis tych kompetencji organom celnym nie przyznaje, organy celne w procedurze rejestracyjnej mają wyłącznie uprawnienia formalne;

3. art. 23b ust. 1 i nast. u.g.h. poprzez ich niezastosowanie, mimo że tylko w oparciu o procedurę badania sprawdzającego, uregulowaną w tych przepisach, możliwe było zanegowanie złożonej z wnioskiem o rejestrację urządzenia opinii technicznej wydanej przez jednostkę badającą.

Nadto w skardze zarzucono rażące naruszenie prawa proceduralnego:

- art. 188 O.p. poprzez zignorowanie słusznego i formalnie prawidłowego wniosku dowodowego strony, zawartego w odwołaniu od decyzji I instancji.

W uzasadnieniu skargi, powołując się na nowelizację ustaw o grach hazardowych skarżąca podnosi, że ustawowe umocowanie zyskały wyspecjalizowane jednostki badające, upoważnione do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Motywem tych zmian było uniknięcia uznaniowości organu przy ocenie sposobu działania urządzeń do gier. Ustawodawca celowo i w pełni świadomie tak ukształtował procedurę rejestracyjną, by zagadnienie technicznej oceny sposobu działania automatów do gier jednoznacznie usunąć ze sfery kompetencji administracji celnej, przyznając wyłączną właściwość rzeczową w tym zakresie specjalistycznym jednostkom badającym, których pozycję znacznie wzmocniono. Zgodnie z art. 11 ust. 2 i art. 4 ustawy z dnia 26 maja 2011r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 134, poz. 779) nowe przepisy ustawy o grach hazardowych, tj. art. 23a ust. 1-4 oraz art. 23f powinny znaleźć pełne zastosowanie w niniejszej sprawie. Skarżąca podnosi, że zarówno w starym, jak i obecnie obowiązującym stanie prawnym, organy celne nie miały i nie mają jakichkolwiek merytorycznych kompetencji zarówno w zakresie technicznej weryfikacji sposobu działania urządzeń do gier, jak i oceny fachowych opinii technicznych sporządzanych przez ustawą umocowane jednostki badające. Organom celnym przyznano uprawnienia jedynie formalne - weryfikacji kompletności składanej dokumentacji technicznej pod kątem spełnienia warunków ustawy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości uzasadnienie zawarte w skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012r. poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a. sąd kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd administracyjny kontrolując zaskarżoną decyzję w powyższym zakresie może ją wzruszyć jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, iż wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy podnieść, iż zgodnie z art. 129 ust. 1 u.g.h. działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Niekwestionowane jest w sprawie, że spółka posiada zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie gier na automatach o niskich wygranych wydane przed dniem wejścia w życie ustawy o grach hazardowych. W związku powyższym przepisami mającymi zastosowanie w sprawie będą regulacje zawarte w ustawie z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 1998, nr 102, poz. 650, ze zm.). Stosownie zaś do art. 144 u.g.h. przepis art. 16 pkt 2 ustawy o grach i zakładach wzajemnych – udzielający ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych upoważnienia do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych warunków dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatów i urządzeń do gier oraz warunków przyznania uprawnień określonym podmiotom do wprowadzenia do eksploatacji i użytkowania takich automatów lub urządzeń – nie został uchylony. Warunki urządzenia gier i zakładów wzajemnych reguluje rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. (Dz. U. nr 102, poz. 946, ze zm.). Z dniem 14 lipca 2011r. (przed wydaniem decyzji przez organ II instancji) weszła w życie ustawa z dnia 26 maja 2011r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 134, poz. 779), która dodała do ustawy o grach hazardowych art. 23a-23f, regulujący kwestie rejestracji automatów i urządzeń do gier oraz cofnięcia tej rejestracji. Zgodnie z art. 14 ww. ustawy do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Jednak mając na uwadze art. 16 u.g.h. należy stwierdzić, że dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 15d ust. 1 , art. 16 pkt 2 i 3 ustawy o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. nr 4, poz. 27, ze zm.) obowiązują do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 23d oraz art. 23e ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1, jednak nie dłużej niż przez 9 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej. Zatem w dacie rozstrzygania w przedmiotowej sprawie przez organ II instancji nadal zastosowanie miały przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 03 czerwca 2003r.

W ocenie Sądu organy dokonały prawidłowych ustaleń odnośnie kwalifikacji automatu do gier SUPER BANK nr ser.[...], o którego rejestrację skarżąca wniosła. Warunkiem dopuszczenia automatu do gier o niskich wygranych do eksploatacji w dacie rejestracji przedmiotowego automatu do gry, o której mowa w § 9 ust. 1 powołanego rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2003r., było zapewnienie przez konstrukcję automatu prawidłowego ustalenia maksymalnej wartości stawki i maksymalnej wysokości jednorazowej wygranej za udział w grze. W celu potwierdzenia rejestracji wyznaczony naczelnik urzędu celnego dokonywał na wniosku, o którym mowa w § 9 rozporządzenia, poświadczenia rejestracji ( o ile automat spełniał określone ustawą warunki), w którym wskazywał numer rejestracji automatu lub urządzenia do gier. Poświadczenie rejestracji stwierdzało uprawnienie określonego podmiotu do wprowadzenia do eksploatacji i użytkowania automatu lub urządzenia do gier (§ 10 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia).

Skarżaca spółka złożyła wniosek o rejestrację automatu o niskich wygranych, dlatego też automat musiał spełniać określone przepisami obowiązującymi w dacie rejestracji, warunki. Przepis art. 2 ust. 2b ustawy o grach i zakładach wzajemnych, stanowił, że w automatach o niskich wygranych wartość jednorazowej wygranej nie mogła być wyższa niż równowartość [...] euro, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie mogła być wyższa niż [...]euro. Dodać należy, że w art. 129 ust. 3 u.g.h ustawodawca nie zmienił znacząco powyższych wartości, gdyż przewidział, że przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż [...]zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż [...] zł.

W tym miejscu należy wskazać, że art. 30 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2009 r. Nr 168, poz. 1323, z późn. zm.) stanowi, że do zadań Służby Celnej należy kontrola polegająca na sprawdzeniu prawidłowości przestrzegania przepisów prawa przez zobowiązane do tego osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemającej osobowości prawnej, zwane dalej "podmiotami podlegającymi kontroli", w zakresie, o którym mowa w ust. 2 i 3. Kontroli podlega przestrzeganie przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych, o których mowa w ustawie z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, oraz zgodność tej działalności z udzieloną koncesją lub zezwoleniem oraz zatwierdzonym regulaminem (art. 30 ust. 2 pkt 3). Służba Celna jest uprawniona do kontroli przestrzegania przepisów regulujących eksploatację i użytkowanie automatów i urządzeń do gier. Uprawnienie to obejmuje również rejestrację automatu lub urządzenia do gier i wydawanego w tym celu poświadczenia rejestracji automatu do gier, w szczególności do gier o niskich wygranych.

Naczelnik Urzędu Celnego badając wniosek skarżącej spółki o rejestrację automatu, powziął wątpliwość co do zgodności z prawdą załączonej do wniosku opinii. W związku z tym przeprowadzono postępowanie administracyjne, które zakończyło się wydaniem decyzji w przedmiocie odmowy potwierdzenia rejestracji automatu SUPER BANK, nr fabryczny[...]. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 120 O.p. organy działają na podstawie przepisów prawa i w toku podstępowania winny stać na straży praworządności. Sąd nie podziela stanowiska strony skarżącej, że organy celne nie mają uprawnień do merytorycznego rozpatrzenia wniosku o rejestrację automatu, lecz jedynie posiadają kompetencję do badania wniosku pod względem formalnym i w sytuacji, gdy do wniosku dołączono pozytywną opinię upoważnionej jednostki, są obowiązane do rejestracji automatu, bez względu na ocenę prawidłowości przedłożonej opinii. Zdaniem strony dopiero po rejestracji organy celne mogą wszcząć procedurę, o której mowa w art. 23b u.g.h.

Skarżąca pomija przepis art. 23a ust. 4 u.g.h., który stanowi wyraźnie, że odmowa rejestracji automatów lub urządzeń do gier następuje w drodze decyzji. Skoro ustawodawca przewiduje wydanie decyzji w sprawie odmowy rejestracji automatu, to tym samym nadaje organowi celnemu kompetencję merytorycznego rozpoznania wniosku, ponieważ wydanie decyzji kończy postępowanie administracyjne. Postępowanie to musi być prowadzone zgodnie z przepisami prawa, a decyzja wydana dopiero po ustaleniu stanu faktycznego w toku postępowania dowodowego. Z mocy art. 180 O.p jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dowodami w postępowaniu mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284b § 3 i art. 288 § 2, oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe (art. 181 O.p.). Należy zgodzić się ze stanowiskiem Dyrektora Izby Celnej wyrażonym w decyzji z dnia [...] października 2010 r. , że opinia techniczna zawierająca wynik badania technicznego poprzedzającego rejestrację automatu do gier o niskich wygranych wydana przez upoważnioną Politechnikę W. Jednostkę Badającą ds. rejestracji UGL jest dokumentem urzędowym Pojęcie dokumentu nie zostało precyzyjnie zdefiniowane w doktrynie. Z art. 194 § 1 i 2 O.p. wynika, że dokumenty urzędowe to dokumenty sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej lub przez inne jednostki, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydania. Opinia ta posiada cechy dokumentu urzędowego, ponieważ jest wydana w przewidzianej przez przepisy prawa formie i przez upoważnioną przepisami prawa jednostkę, w granicach upoważnienia. Przepis art. 194 § 1 O.p. reguluje moc dowodową dokumentu urzędowego. Dokument urzędowy zgodnie z powołanym wyżej przepisem posiada zwiększoną moc dowodową, ponieważ przyjmuje się domniemanie prawdziwości dokumentu oraz zgodności z prawdą twierdzeń zawartych w dokumencie. Dokument urzędowy nie podlega swobodnej ocenie dokonanej przez organ, nie może nie uwzględnić w ramach oceny materiału dowodowego dokumentu urzędowego. Organ, aby podważyć domniemanie autentyczności lub prawdziwości dokumentu urzędowego musi, zgodnie z art. 194 § 3 O.p., przeprowadzić dowód przeciwko dokumentowi.

W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności pismem z dnia [...]lipca 2009 r. Minister Finansów wyznaczył stronie termin do przeprowadzenia postępowania kontrolnego automatu do gier oczekującego na rejestrację. Strona, co prawda nie ze swej winy, nie przedłożyła wyniku takiego badania, ponieważ wszystkie upoważnione jednostki odmówiły sporządzenia opinii technicznej. Mając uzasadnione podejrzenia, co do zgodności z prawdą załączonej do wniosku o rejestrację automatu do gier opinii wydanej przez Politechnikę W., organ przeprowadził dowód z opinii biegłego sądowego w zakresie informatyki, co jest zgodne z art. 197 § 1 O.p, stanowiącym, iż w przypadku, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponującą takim wiadomościami w celu wydania opinii. Sporządzona opinia jednoznacznie wskazuje, że automat do gier, którego działanie zostało poddane sprawdzeniu, umożliwia grę zarówno za wyższe stawki jak i umożliwia wyższą wygraną niż określa to ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, czy uprzednio obowiązująca ustawa o grach i zakładach wzajemnych. Skarżąca nie wniosła żadnych uwag do treści opinii. W ocenie Sądu organ prawidłowo przeprowadził dowód z opinii biegłego przeciwko dowodowi z dokumentu, którym to dowodem obalił domniemanie zgodności z prawdą opinii technicznej Politechniki W. załączonej przez G. sp. z o.o. do wniosku o rejestrację automatu do gry SUPER BANK. Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 29 listopada 2011 r. sygn. akt II GSK 1262/11, że podstawą rejestracji automatu może być wyłącznie dowód potwierdzający spełnienie przez automat określonych prawem wymagań w postaci badania tzw. jednostki badającej, a nie jakikolwiek inny dowód, np. opinia biegłego albo eksperyment funkcjonariusza celnego, LEX nr 1110758. Jednakże stanowisko NSA wyrażone w powołanym wyroku odnosi się wyłącznie do rejestracji automatu i nie można powołanej tezy przenosić na grunt niniejszej sprawie, której przedmiotem jest decyzja odmawiająca rejestracji automatu do gry, która jest wydawana w toku postępowania, prowadzonego według zasad przepisów Ordynacji podatkowej.

Sąd nie podziela stanowisko skarżącej, że w postępowaniu dotyczącym rejestracji automatu ma zastosowania art. 23b u.g.h. Należy zauważyć, że powołane przepisy art. 23b u.g.h. regulują postępowanie po zarejestrowaniu automatu do gry, tj. w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat nie spełnia warunków określonych w ustawie. Zatem zarzut naruszenia art. 23b ust. 1 u.g.h. i następne jest nieuzasadniony. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 23 a ust. 1-4 powołanej ustawy, brak powołania w zaskarżonej decyzji przepisów nie dowodzi, że organ te przepisy naruszył.

W ocenie Sądu interpretacja przepisu zaproponowana w skardze przez skarżącą spółkę stanowiłaby nieuprawnione pozbawienie części kompetencji organów państwa, a nawet przekazanie ich na rzecz jednostki badającej, która de facto rozstrzygałaby o rejestracji danego automatu do gry. Stanowiłoby to ewidentne naruszenie konstytucyjnej zasady praworządności. Nie można uznać, że przewidziane w art. 23b ust. 1 u.g.h. (który jak wyżej wskazano nie ma zastosowania w postępowaniu w sprawie rejestracji automatu) uprawnienie organu celnego do żądania przeprowadzenia badań kontrolnych przez jednostkę badającą stanowi jednocześnie ograniczenie możliwości podejmowania przez organ w toku postępowania czynności przewidzianych w innych przepisach prawa, w tym w Ordynacji podatkowej. Stanowiłoby to nieuzasadnione ograniczenie uprawnień ustawowych organu, a także środków dowodowych, które mogą być dopuszczone w postępowaniu administracyjnym. Ponadto przyjmując wykładnię prawa zaproponowaną przez skarżącą należałoby uznać, że organy byłyby zobligowane do rejestracji automatu jako automatu do gier i niskich wygranych, pomimo posiadania dowodu, że automat nie spełnia warunków ustawowych.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 188 O.p. Zgodnie z art. 188 O.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. W kontrolowanym postępowaniu organ zwrócił się do jednostki badającej, która wydała zakwestionowaną opinię o wyjaśnienie sprzeczności w jej treści, nadto przeprowadził dowód z opinii biegłego, który potwierdził, że spółka wystąpiła o zarejestrowanie automatu, który nie spełniał warunków automatu o niskich wygranych. Tym samym nie było potrzeby przeprowadzania wnioskowanego dowodu z opinii technicznej sporządzonej przez upoważnioną jednostkę, ponieważ organ dysponował wystarczającymi dowodami świadczącymi, że automat do gry, o którego rejestrację wniosła spółka, nie spełniał warunków określonych w ustawie, zatem nie mógł być zarejestrowany.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów prawa. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.

/-/ K. Pawlicki /-/ K. Nikodem /-/ J. Małecki