Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 194/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2014-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc publiczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 6
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 16a ust. 3
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 7
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 maja 2014 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.

W dniu 3 lipca 2013 r. E. Z. złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w S. wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad ojcem H. O. W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta S. Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych MOPS w S., decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji stwierdził, że E. Z. nie spełnia przesłanek określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Na podstawie zgromadzonego materiału Ośrodek ustalił, że H. O. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. w dniu [...] lutego 2005 r. Wymaga opieki i pomocy ze strony osób drugich w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Opiekę taką zapewnia wnioskodawczyni, jako córka, na której ciąży również obowiązek alimentacyjny. Organ stanął na stanowisku, że E. Z. spełnia przesłankę dotyczącą obowiązku alimentacyjnego oraz sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jednakże, zdaniem organu I instancji, nie została spełniona przesłanka dotycząca kryterium dochodowego uprawniającego do pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego, wynoszącego 623 zł. Na podstawie złożonego w dniu 3 lipca 2013 r. wniosku oraz przeprowadzonego w dniu 24 lipca 2013 r. rodzinnego wywiadu środowiskowego organ ustalił, że wnioskodawczyni zamieszkuje wspólnie z mężem oraz trzema córkami, a także z ojcem. Dochód z 2011 r. ustalony na podstawie oświadczeń członków rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł 638,51 zł i nie kwalifikuje do otrzymywania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Jako spełnioną organ ocenił natomiast przesłankę rezygnacji z zatrudnienia. Na podstawie świadectw pracy organ ustalił, że E. Z. pozostawała w zatrudnieniu w następujących okresach: od 2 stycznia 1987 r. do 31 marca 1992 r., od 15 listopada 2007 r. do 15 czerwca 2008 r., od 16 czerwca 2008 r. do 18 lutego 2009 r. Od 19 lutego 2009 r. do 30 czerwca 2013 r. wnioskodawczyni otrzymywała świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad H. O. Organ podał, że ze świadectwa z ostatniej pracy z dnia 18 lutego 2009 r. wynika, iż stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania na mocy porozumienia stron, a do wniosku dołączono oświadczenie z dnia 2 lipca 2013 r., z którego wynika, że wnioskodawczyni zrezygnowała z zatrudnienia w dniu 18 lutego 2009 r. ze względu na opiekę nad chorym ojcem. Dlatego też organ uznał, że spełniona została przesłanka określona w art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych dotycząca rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej związana z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną.

Od decyzji powyższej odwołanie złożyła E. Z., stwierdzając że nie zgadza się z rozstrzygnięciem w zakresie dotyczącym jej dochodu. Podała, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę za 2011 rok wyniósł 638,51 zł, a kryterium wynosi 623 zł. Odwołująca się podkreśliła, że w przypadku gdy łączny dochód rodziny przekracza kwotę uprawniającą do specjalnego zasiłku opiekuńczego, a w poprzednim okresie przysługiwał zasiłek rodzinny do dochodu doliczana zostaje kwota 77 zł i nie rozumie dlaczego w jej przypadku nie zostało to uwzględnione.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekło o przyznaniu E. Z. specjalnego zasiłku opiekuńczego w kwocie 520 zł miesięcznie na okres od 1 lipca 2013 r. do 31 października 2013 r. W uzasadnieniu podano, że przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego może nastąpić przy łącznym spełnieniu przesłanek pozytywnych wymienionych w art. 16a ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych i przy jednoczesnym braku którejkolwiek z przesłanek negatywnych określonych w art. 16a ust. 8 ustawy. Organ odwoławczy stwierdził, że wnioskodawczyni spełnia wszystkie przesłanki pozytywne uprawniające do otrzymania wnioskowanego świadczenia. Podano, że E. Z. opiekuje się swoim ojcem – H. O., który orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w S. z dnia [...] lutego 2005 r. został zaliczony do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym na stałe. Wnioskodawczyni, jako córka, jest osobą, na której zgodnie z art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny. W związku z koniecznością sprawowania tej opieki E. Z. zrezygnowała z zatrudnienia. Ostatni stosunek pracy wnioskodawczyni ustał w dniu 18 lutego 2009 r. na mocy porozumienia stron (świadectwo pracy z dnia 18 lutego 2009 r. w aktach sprawy). Odnośnie kolejnej przesłanki warunkującej przyznanie wnioskowanego zasiłku to, zdaniem składu orzekającego Kolegium, osiągnięty przez rodzinę osoby sprawującej opiekę i osobę wymagającą opieki dochód w 2011 r., mimo iż przekracza kryterium dochodowe określone w art. 16a ust. 2 ustawy (623 zł), nie stanowi przeszkody w przyznaniu wnioskowanego zasiłku, z uwagi na treść art. 16a ust. 3 ustawy. Z akt sprawy wynika, że rodzina osoby sprawującej opiekę – E. Z. składa się z 5 osób: tj. wnioskodawczyni, jej męża i trójki dzieci i osiągnęła w 2011 r. (tj. w roku kalendarzowym poprzedzającym obecny okres zasiłkowy trwający od 1 listopada 2012 r. do 31 października 2013 r.) dochód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych w wysokości 32.171,66 zł. Natomiast dochód rodziny osoby wymagającej opieki, tj. jednoosobowej rodziny H. O. w 2011 r. wyniósł 1.3801,14 zł. Zatem łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę i rodziny osoby wymagającej opieki w 2011 r. w przeliczeniu na osobę wyniósł 638,51 zł (45972,80 zł : 12 m-cy = 3831,07 zł : 6 osób = 638,51 zł). Dochód ten przekracza kryterium dochodowe określone w art. 16a ust. 2 ustawy, wynoszące 623 zł o 15,51 zł, a więc o kwotę mniejszą niż najniższy zasiłek rodzinny przysługujący w bieżącym okresie zasiłkowym (tj. 77 zł zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych - Dz.U. z 2012 r. poz. 959). W ocenie organu odwoławczego sytuacja ta pozwala na zastosowanie wyjątku od zasady przewidzianego w art. 16a ust. 3 ustawy. Przepis ten stanowi, że w przypadku, gdy łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę przekracza kwotę uprawniającą daną osobę do specjalnego zasiłku opiekuńczego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje. Z uwagi na fakt, że specjalny zasiłek opiekuńczy jest świadczeniem nowym, wprowadzonym dopiero w bieżącym okresie zasiłkowym, zdaniem Kolegium, treść art. 16a ust. 3 ustawy powinna być odczytana z pewną modyfikacją. Z woli ustawodawcy jednorazowe przekroczenie kryterium dochodowego nie pozbawia prawa do pobierania dotychczas otrzymywanego świadczenia. W sytuacji gdy przekroczenie powtórzy się w kolejnym okresie zasiłkowym, następuje utrata prawa do danego świadczenia. Z uwagi na wprowadzenie w trakcie okresu zasiłkowego całkowicie nowego świadczenia, zastępującego niejako dotychczas otrzymywane świadczenie pielęgnacyjne, nie jest możliwe zastosowanie literalnie warunku dotyczącego przysługiwania tego zasiłku w poprzednim okresie zasiłkowym. Odmienna interpretacja tego przepisu zamykałaby bowiem stronie możliwość skorzystania z przywileju przewidzianego tym przepisem w przyszłości, mimo iż przekroczenie kryterium dochodowego mieściłoby się w ramach określonych w art. 16a ust. 3 ustawy. W świetle powyższego organ odwoławczy uznał, że wszystkie przesłanki pozytywne do przyznania wnioskowanego specjalnego zasiłku opiekuńczego zostały w niniejszej sprawie spełnione. Z akt sprawy nie wynika też aby wystąpiła którakolwiek z przesłanek negatywnych określonych w art. 16a ust. 8 ustawy. Dlatego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. organ odwoławczy postanowił uchylić zaskarżoną decyzję jako nieodpowiadającą ustalonemu w sprawie stanowi prawnemu i faktycznemu i w oparciu o art. 16a ust. 1-3 i 6, art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, orzec co do istoty sprawy, tj. przyznać E. Z. specjalny zasiłek opiekuńczy.

Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożył Prokurator Rejonowy w S. i zarzucił naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 16a ust 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie w sprawie, pomimo braku spełnienia przesłanek w nim określonych, co skutkowało orzeczeniem o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego pomimo przekroczenia kryterium dochodowego określonego na podstawie art. 16a ust.2 ww. ustawy;

2. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6 K.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP polegającej na przekroczeniu granic kompetencji przysługujących Samorządowemu Kolegium Odwoławczego oraz dokonanie nieuprawnionej modyfikacji art. 16a ust 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych w procesie jego stosowania, co stanowiło pogwałcenie zasady związania organów administracji publicznej obowiązującym prawem, a w konsekwencji doprowadziło do

orzeczenia o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego pomimo przekroczenia kryterium dochodowego określonego na podstawie art. 16a ust.2 ww. ustawy.

Wskazując na powyższe naruszenia Prokurator wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. Wskazał, że uzasadnienie decyzji Kolegium sprowadzało się w istocie do stwierdzenia, że "z uwagi na fakt, że specjalny zasiłek opiekuńczy jest świadczeniem nowym wprowadzonym dopiero w bieżącym okresie zasiłkowym, zdaniem składu orzekającego Kolegium treść art. 16a ust 3 ustawy powinna być odczytana z pewną modyfikacją. Z woli ustawodawcy jednorazowe przekroczenie kryterium dochodowego nie pozbawia prawa do pobierania dotychczas otrzymywanego świadczenia. W sytuacji gdy przekroczenie powtórzy się w kolejnym okresie zasiłkowym, następuje utrata prawa do danego świadczenia. Z uwagi na wprowadzenie w trakcie okresu zasiłkowego całkowicie nowego świadczenia, zstępującego niejako dotychczas otrzymywane świadczenie pielęgnacyjne, nie jest możliwe zastosowanie literalnie warunku dotyczącego przysługiwania tegoż zasiłku w poprzednim okresie zasiłkowym. Odmienna interpretacja tego przepisu zamykałaby bowiem stronie możliwość skorzystania z przywileju przewidzianego tym przepisem w przyszłości, mimo iż przekroczenie kryterium dochodowego mieściłoby się w ramach określonych w art. 16a ust. 3 ustawy". W ocenie Prokuratora z powyższym stanowiskiem organu II instancji nie sposób się zgodzić. W przypadku przepisów nowo wprowadzonych należy mieć na uwadze, że ustawodawca może przewidzieć czasową modyfikację ich stosowania w formie norm intertemporalnych. Jednakże taka modyfikacja przysługuje wyłącznie organom posiadającym kompetencję do stanowienia prawa. Organ stosujący prawo, a do takich należy SKO, ma obowiązek stosować prawo w brzmieniu ustalonym przez ustawodawcę, a jego modyfikacja przez organ II instancji stanowi nieuprawnione wyjście poza granice prawa oraz działanie bez podstawy prawnej. W niniejszej sprawie istotnym jest, że na mocy ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2012 r., poz. 1548) wprowadzone zostało nowe świadczenie w postaci specjalnego świadczenia opiekuńczego. Lektura ww. ustawy zmieniającej nie zawiera przepisów pozwalających na czasowe modyfikowanie zapisów art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych, wobec czego winny być one stosowane wprost, szczególnie że z uwagi na ich jasne brzmienie nie jest konieczne sięganie poza wykładnię literalną. Wbrew stanowisku Kolegium zapisy art. 16a ust. 3 pozwalają na ich zastosowanie bez modyfikacji. Faktycznie w stosunku do specjalnego zasiłku pielęgnacyjnego nie ma zastosowania obecnie w praktyce pojęcie "poprzedni okres zasiłkowy". Wywołuje to ten skutek, że w bieżącym okresie zasiłkowym przedmiotowy zasiłek mogą otrzymać jedynie osoby, które nie przekroczyły kryterium dochodowego, a w następnym okresie zasiłkowym zasiłek ten będą mogły otrzymać osoby, które nie przekroczyły kryterium dochodowego bądź też przekroczyły go o kwotę nie przekraczającą najniższego zasiłku rodzinnego. Gdyby ustawodawca chciał, aby w bieżącym okresie zasiłkowym przyznać specjalny zasiłek opiekuńczy również osobom pomimo przekroczenia kryterium dochodowego, to taki zapis umieściłby w ustawie zmieniającej, natomiast jeżeli taki zapis nie znalazł się w tej ustawie, chociażby jedynie przez przeoczenie ustawodawcy, to wykreowaną rzeczywistość prawną może on zmienić jedynie w drodze kolejnej nowelizacji. Niemniej jednak wola ustawodawcy nie może być domniemywana czy modyfikowana przez organy zobligowane do stosowania prawa zgodnie z zasadą dur a lex sed lex. Dlatego też zdaniem Prokuratora przyznanie E. Z. specjalnego zasiłku opiekuńczego pomimo przekroczenia przez nią kryterium dochodowego nastąpiło z rażącą obrazą art. 16a ust 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a dokonanie modyfikacji tego przepisu podczas jego stosowania stanowiło naruszenie zasady praworządności stosowania prawa oznaczającego zgodności działania z normami prawa obowiązującego, o których mowa w art. 6 K.p.a., a także wykroczeniem poza granice prawa, o których mowa w art. 7 Konstytucji RP.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga podlegała uwzględnieniu, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6 K.p.a.

Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej było postępowanie organów administracji publicznej prowadzone w zakresie ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Organ I instancji odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia z uwagi na niespełnienie kryterium dochodowego. Natomiast organ II instancji stwierdził, że treść art. 16a ust 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w realiach sprawy niniejszej, powinna być odczytana z pewną modyfikacją. Dokonując zmodyfikowanej interpretacji tego przepisu organ odwoławczy stwierdził, że wnioskodawczyni spełnia kryterium dochodowe i w konsekwencji wydał decyzję reformatoryjną w wyniku której uchylił rozstrzygnięcie – I instancyjne i przyznał wnioskowane świadczenie.

Warunki nabywania, zasady ustalania i przyznawania specjalnego zasiłku opiekuńczego określone zostały w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.). Specjalny zasiłek opiekuńczy wprowadzony został jako nowe świadczenie opiekuńcze od dnia 1 stycznia 2013 r. (poprzez dodanie na mocy art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2012 r., poz. 1548 - art. 16a do ustawy o świadczeniach rodzinnych). Jednocześnie z wprowadzeniem nowego świadczenia opiekuńczego zmodyfikowane zostały zasady przyznawania dotychczas istniejącego świadczenia pielęgnacyjnego. Skutkiem tych zmian z mocy art. 11 ust. 3 ustawy nowelizującej z dniem 1 lipca 2013 r. wygasły wszystkie decyzje przyznające świadczenie pielęgnacyjne na podstawie dotychczasowych przepisów. Z mocy tego przepisu wygasła również decyzja Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych MOPS w S. z dnia [...] września 2010 r. nr [...] na podstawie której E. Z. miała przyznane świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad ojcem. Wnioskowane przez E. Z. obecnie świadczenie opiekuńcze - specjalny zasiłek opiekuńczy zgodnie z art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zasiłek ten przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 (tj. 623 zł) – art. 16a ust. 2 art. 16a. Zgodnie z art. 16a ust. 3 ustawy, w przypadku gdy łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę przekracza kwotę uprawniającą daną osobę do specjalnego zasiłku opiekuńczego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym.

W przedmiotowej sprawie ustalono, że łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę i rodziny osoby wymagającej opieki w 2011 r. w przeliczeniu na osobę wyniósł 638,51 zł i przekroczył kryterium dochodowe określone w art. 16a ust. 2 ustawy, wynoszące 623 zł o 15,51 zł, a więc o kwotę mniejszą niż najniższy zasiłek rodzinny przysługujący w bieżącym okresie zasiłkowym (tj. 77 zł zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych - Dz.U. z 2012 r. poz. 959).

W ocenie organu odwoławczego w zaistniałej sytuacji faktycznej zastosowanie powinna znaleźć regulacja o której mowa w art. 16a ust. 3 ustawy. Organ przedstawił następującą argumentację tego stanowiska:

- z woli ustawodawcy jednorazowe przekroczenie kryterium dochodowego nie pozbawia prawa do pobierania dotychczas otrzymywanego świadczenia. W sytuacji gdy przekroczenie powtórzy się w kolejnym okresie zasiłkowym, następuje utrata prawa do danego świadczenia;

- z uwagi na wprowadzenie w trakcie okresu zasiłkowego całkowicie nowego świadczenia, zastępującego niejako dotychczas otrzymywane świadczenie pielęgnacyjne, nie jest możliwe zastosowanie literalnie warunku dotyczącego przysługiwania tego zasiłku w poprzednim okresie zasiłkowym;

- odmienna interpretacja tego przepisu zamykałaby stronie możliwość skorzystania z przywileju przewidzianego tym przepisem w przyszłości, mimo iż przekroczenie kryterium dochodowego mieściłoby się w ramach określonych w art. 16a ust. 3 ustawy.

W ocenie Sądu zastosowanie treści art. 16 a ust. 3 ustawy w sprawie niniejszej stanowi naruszenie zasady praworządności.

Z zasady praworządności określonej w art. 7 Konstytucji oraz w art. 6 K.p.a. wynika, że organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa powszechnie obowiązującego i są tymi przepisami związane. Związanie organów administracji publicznej przepisami prawa powszechnie obowiązującego oznacza w szczególności, że nie są upoważnione – inaczej niż sądy i trybunały – do samodzielnego kwestionowania obowiązywania przepisów prawnych powszechnie obowiązujących (należycie ogłoszonych) i odmowy zastosowania tych przepisów jako podstawy prawnej decyzji administracyjnej. Organy administracji publicznej, przestrzegając zasady praworządności, nie mogą odmawiać stosowania obowiązujących przepisów, nawet wówczas, gdy dostrzegają ich niezgodność z ustawą lub Konstytucją, bowiem w przeciwieństwie do sądów nie korzystają z przymiotu niezawisłości" (wyrok NSA z 13 czerwca 2013 r., I OSK 15/12, Lex nr 1328347). Organ administracji publicznej, w rozumieniu k.p.a., działa na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.) nie jest w żadnej mierze uprawniony do badania ich konstytucyjności czy zgodności z zasadami techniki prawodawczej (vide: wyrok WSA w Łodzi z 20 września 2007 r., III SA/Łd 382/07, Lex nr 508392).

W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją w której organ odwoławczy wykreował z treści art. 16a ust. 3 ustawy normę prawną, która z literalnej wykładni tego przepisu nie wynika. Przy czym zaznaczyć należy, że wykładnia literalna tej regulacji nie powinna budzi żadnych wątpliwości. Istotnie regulacja ta może budzić zastrzeżenia w punktu widzenia zasady słuszności, albowiem z uwagi na to, że specjalny zasiłek opiekuńczy jest nowym świadczeniem w stosunku do niego nie może mieć zastosowania przesłanka poprzedniego okresu zasiłkowego. Takim okresem nie może być okres w którym wnioskodawczyni miało ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, albowiem w istocie są to dwa różne świadczenia. Faktycznie oznacza to, że w bieżącym okresie zasiłkowym specjalny zasiłek opiekuńczy mogą otrzymać jedynie osoby, które nie przekroczyły kryterium dochodowego. Dopiero w następnym okresie zasiłkowym zasiłek ten będą mogły otrzymać osoby, które nie przekroczyły kryterium dochodowego bądź też przekroczyły go o kwotę nie przekraczającą najniższego zasiłku rodzinnego. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Prokuratora, że gdyby ustawodawca chciał, aby w bieżącym okresie zasiłkowym przyznać specjalny zasiłek opiekuńczy również osobom które przekroczyły kryterium dochodowe to taki zapis umieściłby w ustawie zmieniającej, natomiast jeżeli taki zapis nie znalazł się w tej ustawie, chociażby jedynie przez przeoczenie ustawodawcy, to jego wola nie może być domniemywana czy modyfikowana przez organy zobligowane do stosowania prawa. Obowiązkiem organów administracji jest ścisłe respektowanie przepisów prawa niezależnie od subiektywnych ocen jego celowości, słuszności czy adekwatności do aktualnych potrzeb społeczno – gospodarczych (vide: teza 2 wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 5 października 2007 r., II SA/Go 471/07, Lex nr 440987).

Marginalnie wskazać należy, że aktualnie obowiązuje ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz.U. z 2014 r. poz. 567). Ustawa ta określa warunki nabywania oraz zasady ustalania i wypłacania zasiłków dla opiekunów osobom, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013 r. w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego (art. 1 ustawy). Z art. 2 ust. 1 ustawy wynika, że zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548 oraz z 2013 r. poz. 1557) z dniem 1 lipca 2013 r. Przepis ust. 2 art. 2 ustawy stanowi, że zasiłek dla opiekuna przysługuje:

1) za okresy od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy, w których osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.;

2) od dnia wejścia w życie ustawy, jeżeli osoba spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.

Zasiłek dla opiekuna za okresy, o których mowa w ust. 2 pkt 1, przysługuje wraz z odsetkami ustalonymi w wysokości odsetek ustawowych, określonej przepisami prawa cywilnego (art. 2 ust. 3 ustawy). Z art. 2 ust. 5 wynika, że zasiłek dla opiekuna nie przysługuje za okresy, w których:

1) osobie ubiegającej się o zasiłek dla opiekuna zostało ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego lub

2) na osobę wymagającą opieki innej osobie zostało ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego.

Zasiłek dla opiekuna przysługuje w wysokości 520 zł miesięcznie – art. 4. Postępowanie w sprawie ustalenia prawa do zasiłku dla opiekuna organ ustalający prawo do świadczeń pielęgnacyjnych wszczyna na wniosek osoby ubiegającej się o zasiłek dla opiekuna. Wniosek może być złożony nie później niż w terminie 4 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy – art. 5 ust. 1 ustawy.

Z powyższej regulacji wynika, że wnioskodawczyni spełnia warunki do nabycia świadczenia dla opiekuna. Z warunków nabywania tego świadczenia wynika, że fakt odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego nie będzie miał negatywnego wpływu na sytuację prawną wnioskodawczyni, która powinna skorzystać z uregulowań w/w ustawy i w tym celu złożyć stosowny wniosek do MOPS w S.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. W pkt. 2 wyroku orzeczono w oparciu o art. 152 p.p.s.a.