Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 71/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Właściwość sądu
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 4, 15 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 59 ust. 1, art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy Rejowiec o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wójtem Gminy Rejowiec a Prezydentem Miasta Lublin w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A. K. o skierowanie do domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Lublin jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy Rejowiec, reprezentowany przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Rejowcu zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość. Przedmiotowy spór powstał pomiędzy Wójtem Gminy Rejowiec, a Prezydentem Miasta Lublin w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej.

W dniu 19 lutego 2015 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Rejowcu wpłynął wniosek A. K. w przedmiocie skierowania do Domu Pomocy Społecznej w Jadwinowie. W trakcie trwania postępowania administracyjnego Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Rejowcu ustalił, że A. K. posiadała ostatnie miejsce zameldowania w S., zaś przebywała w Szpitalu Neuropsychiatrycznym Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Oddział Psychiatryczny Ogólny VIII w Lublinie od dnia 28 czerwca 2014 r. Przed umieszczeniem w szpitalu A. K. zamieszkiwała u córki L. U. w Lublinie przy ul. M. [...]. Fakt ten potwierdza "oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej w dniu 3 marca 2015 r. przez Panią A. K.".

Fakt zamieszkiwania A. K. w Lublinie przy ulicy M. [...] potwierdziła również córka, która w dniu 25 lutego 2015 r. złożyła stosowne oświadczenie do protokołu.

Na podstawie rodzinnego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 25 lutego 2015 r. przez pracownika socjalnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie Lublinie oraz zebranej dokumentacji organ ustalił, że A. K. wymaga stałej opieki osób trzecich i jest niezdolna do samodzielnej egzystencji. Zamieszkanie zatem z córką w Lublinie wiąże się z zamiarem stałego pobytu, ponieważ kobieta ze względu na stan zdrowia nie może sama funkcjonować w miejscowości S..

Organ ustalił również, że nieruchomość w miejscowości S. 37 jest wystawiona do sprzedaży. To w ocenie organu jednoznacznie świadczy, że A. K. nie planuje wracać do miejsca stałego zameldowania, a miejsce zamieszkania z zamiarem stałego pobytu jest w Lublinie. Zdaniem wnioskodawcy, A. K. prowadzi swoje centrum aktywności życiowej w Lublinie, co potwierdza również fakt, że zgodnie z miejscem zamieszkania została przesłana

decyzja organu emerytalno - rentowego z dnia 25 marca 2014 r. skierowana do A. K. pod adres ul. M. [...] w Lublinie.

Zgodnie z art. 54 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, osobę kieruje się do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej.

Pani K. w podaniu o pomoc z dnia 19 lutego 2015 r. wskazała Dom

Pomocy Społecznej w Jadwinowie koło Lubartowa, czyli najbliżej swego miejsca

zamieszkania, a zatem świadczy to o miejscu zamieszkania Pani K. w

Lublinie.

W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Lublin reprezentowany przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie wskazał, że jego zdaniem miejscem stałego pobytu A. K. jest gmina Rejowiec. Wskazuje na to fakt, że o obecnym miejscu pobytu Pani A. K. zdecydowała jej córka Pani L. U., która matkę zabrała ze szpitala w Chełmie do Lublina, mieszka wraz z bratem Panem Z. K. przy ul. M. [...], celem sprawowania opieki nad matką cierpiącą na zaburzenia osobowości.

Tak więc pobyt A. K. w Lublinie wynika z woli jej dzieci i chęci zapewnienia opieki, a nie z samodzielnie podjętego zamiaru przez A. K. przeniesienia swojej aktywności życiowej do Lublina. Gdyby dzieci A. K. mieszkały w innej miejscowości, to ta inna miejscowość stałaby się miejscem obecnego jej pobytu, a nie Miasto Lublin.

Za uznaniem Miasta Lublin za gminę miejsca zamieszkania nie może przemawiać fakt wystawienia na sprzedaż nieruchomości we wsi S., albowiem na nieruchomości tej ustanowione jest dożywocie na rzecz A. K., co oznaczą że Pani K. może nadal tam mieszkać, pomimo zmiany właściciela nieruchomości.

O zmianie miejsca zamieszkania A. K. nie może też świadczyć zmiana adresu do doręczeń świadczenia emerytalnego. Jest oczywiste, że przedłużający się pobyt Pani A. K. w Lublinie uzasadnia tę zmianę, gdyż emerytura zabezpiecza wydatki ponoszone przez rodzinę na bieżące jej utrzymanie i leczenie. Pani K. nie figuruje także w bazie osób zameldowanych na terenie Miasta Lublin, z czego należy domniemać, że adres zameldowania na pobyt stały we wsi S. nie uległ zmianie.

O braku zamiaru A. K. przeniesienia swej aktywności życiowej do Lublina świadczy także wniosek o umieszczenie w Domu Pomocy Społecznej dla Dorosłych Zgromadzenia Sióstr Felicjanek w Jadwinowie. Oznacza to, że A. K. pragnie nadal mieszkać miejscowości o charakterze podobnym do dotychczasowego miejsca zamieszkania, a nie w aglomeracji miejskiej jaką jest Miasto Lublin.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne, zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270; dalej: P.p.s.a.), rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie natomiast z art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory, o których mowa w ww. art. 4 P.p.s.a.

W przedmiotowej sprawie spór o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Rejowiec, a Prezydentem Miasta Lublin dotyczy skierowania A. K. do Domu Pomocy Społecznej. Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2015 r., poz. 162, ze zm.) decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. W myśl zaś art. 101 ust. 1 powołanej ustawy właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Tym samym rozstrzygnięcie powyższego sporu wymaga ustalenia miejsca zamieszkania A. K..

Ustawa o pomocy społecznej nie zawiera definicji pojęcia "miejsce zamieszkania", a więc należy przyjąć ogólną definicję tego terminu, zawartą w art. 25 K.c., zgodnie z którą, miejscem zamieszkania jest miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. Na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się zatem dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym i wola (zamiar) stałego pobytu. Należy tu zauważyć, że wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie wymaga złożenia oświadczenia woli (nie jest czynnością prawną). Wystarczy, że

zamiar taki wynika z zachowania danej osoby, polegającego na ześrodkowaniu swojej aktywności życiowej w określonej miejscowości (por. postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2009 r., sygn. akt I OW 164/08).

Materiał dowodowy wskazuje, że strona na stałe zamieszkiwała na terenie gminy Rejowiec, o czym wskazuje, że ostatnim miejscem zamieszkiwania był należący do niej dom położony w miejscowości S. 37. Należy jednak podkreślić, że jak wynika z przeprowadzonych wywiadów środowiskowych A. K. jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną, a zatem wymagającą stałej opieki. Stąd nie budzi wątpliwości, że jej centrum życiowe zostało przeniesione do Lublina, gdzie zamieszkała wraz z córką, która się nią opiekowała. Dodatkowo o fakcie zamiaru stałego przebywania w Lublinie świadczy fakt, że na adres zamieszkania jej córki była przekazywana jej emerytura oraz rachunki za opłaty stałe nieruchomości położonej w S.. O zamiarze stałego przeniesienia się do Lublina świadczy również fakt, że dom należący do A. K. został wystawiony na sprzedaż. Dom Opieki Społecznej w Jadwinowie wskazany przez A. K. w podaniu z dnia 19 lutego 2015 r. jest położony 24, 4 km od jej miejsca zamieszkania w Lublinie podczas, gdy z miejscowości S. jest do niego ponad 50 kilometrów. Uznać więc należy, że A. K. wskazała dom opieki społecznej położony jak najbliżej swojego obecnego miejsca zamieszkania. Z uwagi na powyższe należało przyjąć, że miejscem zamieszkania A. K. jest miasto Lublin.

Przedstawione przez Prezydenta Lublina argumenty świadczące o tym, że miejscem stałego pobytu A. K. jest miejscowość S. położona w gminie Rejowiec, nie są w tym kontekście wiarygodne. Trudno bowiem uznać, że A. K. wystawiła na sprzedaż dom, w którym chce mieszkać, i pragnie skierowania do domu opieki społecznej położonego w dużej odległości od swego miejsca stałego pobytu. Natomiast zameldowanie samo w sobie nie może przesądzać o tym, w którym miejscu znajduje się centrum życiowe zainteresowanej. Meldunek posiada bowiem jedynie znaczenie rejestracyjne.

Z uwagi na powyższe należy przyjąć, że Lublin, stanowi centrum życiowe zainteresowanej, ponieważ to w tej miejscowości przebywała ona z zamiarem stałego pobytu (art. 25 K.c).

W myśl art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby

ubiegającej się o świadczenie, a więc należało uznać, że organem właściwym w sprawie rozpoznania wniosku A. K., jest Prezydent Miasta Lublin.

Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.

15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 P.p.s.a. oraz art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej,

orzekł jak w sentencji.