Postanowienie NSA, sygn. akt I FSK 291/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Artur Mudrecki po rozpoznaniu w dniu 15 września 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. sp. z o.o. w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 października 2005 r. sygn. akt I SA/Gd 697/05 odrzucającego skargę M. sp. z o.o. w G. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za październik 2002 r. postanawia oddalić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 3 października 2005 r., sygn. akt. I SA/Gd 697/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę M. sp. z o.o. w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia [...], nr [...], w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za październik 2002 r.

Z treści uzasadnienia Sądu I instancji wynika, że pismem z dnia 9 września 2005 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie do jednoosobowego podpisania skargi - wyciąg z "rejestru handlowego", a nadto do uiszczenia wpisu sądowego należnego od skargi w wysokości 100.00 zł w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma, pod rygorem odrzucenia skargi. Sąd wskazał, że wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 13 września 2005 r., a siedmiodniowy termin do uzupełnienia wyżej wymienionych braków upłynął z dniem 20 września 2005 r. Skarżący w zakreślonym przez Sąd terminie uiścił jedynie wpis sądowy, nie przedłożył natomiast wyciągu z "rejestru handlowego".

W skardze kasacyjnej zaskarżono powyższe postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi (autor skargi kasacyjnej użył zwrotu w przedmiocie skargi kasacyjnej) wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ze względu na zachodzącą przesłankę nieważności postępowania. Skarga kasacyjna została oparta na naruszeniu przepisów postępowania, tj. art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej u.p.p.s.a., które to naruszenie powstało w wyniku niezgodnego z obowiązującym stanem prawnym, błędnego i niezrozumiałego wezwania przez Sąd do uzupełnienia braków formalnych. W wyniku powyższego uchybienia, które zdaniem skarżącego miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, zostały naruszone prawa skarżącego do obrony jego praw w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W ocenie skarżącego zobowiązanie do uiszczenia wpisu sądowego w podanej kwocie było czytelne i jasne, natomiast zobowiązanie do przedłożenia " dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie do jednoosobowego podpisywania skargi - wyciąg z rejestru sądowego" nie zostało zrozumiane. Wskazał, że sformułowanie zawarte w wezwaniu do uzupełnienia braków sugeruje, iż obowiązany jest przedłożyć jakiś szczególny dokument, z którego wynikałoby jego upoważnienie do podpisania skargi. Wobec powyższego, że taki dokument nie istnieje, skarżący uznał, iż nie ma czego przedkładać i wykonał jedynie to zobowiązanie Sądu, które było możliwe do spełnienia. Strona podniosła, że zawarte w wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych sformułowanie "wyciąg z rejestru sądowego" jest błędne. Nie istnieje taki zbiór dokumentów "rejestr sądowy", jest jedynie "krajowy rejestr sądowy, "krajowy rejestr zastawów" oraz inne rejestry. W cenie podatnika Sąd zwrócił się o wyciąg z nieistniejącego zbioru dokumentów, a tego rodzaju zobowiązanie Sądu nie mogło zostać wykonane przez skarżącego. Zdaniem podatnika powyższe uzasadnia wniosek, że zostały naruszone przepisy postępowania, tj. art. 6 u.p.p.s.a. Pouczenie wynikającego z tego przepisu powinno być prawidłowe, zrozumiałe i czytelne albowiem tylko takie może stanowić podstawę do egzekwowania od stron postępowania prawidłowych postaw i czynności. Strona wskazała, że w postanowieniu z dnia 9 września 2005 r. odrzuceniu skargi, Sąd używa zwrotu "rejestr handlowy", jako zbiór dokumentów, z których winien być dostarczony wyciąg. Zatem Sąd wydał postanowienie o odrzuceniu skargi w oparciu o brak formalny, do uzupełnienia którego skarżący nawet nie został wezwany. Zdaniem podatnika powyższe ma znaczenie, gdyż zarówno w orzecznictwie i doktrynie, wielokrotnie podkreślano, że strona nie może ponosić negatywnych skutków związanych z błędnym pouczeniem lub sformułowaniem treści pisma lub wezwania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 174 u.p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnie polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej, natomiast uchybienie prawu materialnemu przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, czyli wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Druga podstawa skargi kasacyjnej stanowi podstawę kasacyjną, jeżeli uchybienie sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać także należy, że Naczelny Sąd Administracyjny jest w myśl art. 183 u.p.p.s.a. związany granicami skargi kasacyjnej, co oznacza, że zarzuty wykraczające poza powołane podstawy skargi kasacyjnej nie mogą być brane przez Sąd pod uwagę za wyjątkiem takich wad zaskarżonego orzeczenia i poprzedzającego go postępowania sądowego, które skutkuje nieważnością tego orzeczenia.

W przedmiotowej sprawie strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6 u.p.p.s.a., które to naruszenie miało powstać w wyniku niezgodnego z obowiązującym stanem prawnym, błędnego i niezrozumiałego wezwania Sądu do uzupełnienia braków formalnych. Powyższy przepis stanowi, że Sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Wskazówki i pouczenia wynikające z tego przepisu mają dotyczyć tego, jakie czynności procesowe powinny zostać w sprawie podjęte; w jaki sposób i w jakim terminie powinny zostać usunięte stwierdzone przez sąd wadliwości w tych czynnościach; jakie są następstwa nieusunięcia tych braków w terminie oraz jakie skutki prawne pociągnie za sobą podjęcie tych czynności. Nie ma przy tym obowiązku udzielania pouczeń co do wszelkich możliwych zachowań. Jak wskazuje orzecznictwo nie oznacza to, że sąd jest zobowiązany do szczegółowego instruowania strony co do wszelkich możliwych jej zachowań (wyrok SN z 13 lipca 2000 r., II UKN 639/99, OSNAPiUS 2002, nr 3, poz. 78) ani też do przestrzegania strony przed lekkomyślnym nietroszczeniem się o jej własne interesy i zalecenia takich działań, które każdy dorosły i zapobiegliwy człowiek podejmuje z własnej inicjatywy w swoich życiowych sprawach na podstawie własnych doświadczeń życiowych - post. SN z 23 czerwca 1981 r., IV PZ 35/51 (niepubl.). Ze stanu faktycznego wynika, że pismem z dnia 9 września skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie wyciągi z rejestru sądowego, uiszczenia wpisu oraz został poinformowany o skutkach niewykonania czynności we wskazanym terminie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji nie naruszył przepisów postępowania tj. art. 6 u.p.p.s.a. Zarzuty skarżącego, że złożenie wyciągu z rejestru sądowego było dla niego niezrozumiałe oraz, że Sąd zwracając się o wyciąg z rejestru sądowego tym samym zwrócił się o wyciąg z nieistniejącego zbioru dokumentów są chybione. Skarżący prawidłowo wskazał, że istnieją różne rodzaje rejestrów sądowych, jednak wszystkie one prowadzone są przez Sąd, a zatem dopuszczalne jest określenie ich wspólnym mianem rejestry sądowe. Należy wskazać, że Sąd w sposób wyraźny wskazał, iż chodzi o dokument, z którego będzie wynikać upoważnienie do jednoosobowego podpisania skargi, będący wyciągiem z rejestru sądowego. Z analizy akt wynika, że podatnik nie podjął żadnej inicjatywy celem zrozumienia wyżej wymienionego pisma. Nie podjął próby rozwiązania swoich wątpliwości w Sądzie, w którym uzyskał by pełną informację. Również nie szukał - do chwili doręczenia mu postanowienia odrzucającego skargę - pomocy u profesjonalnego pełnomocnika. Powyższe zaniechanie wskazuje na brak jakiejkolwiek troski o własne sprawy.

Wypada także zauważyć, że zarzut strony, iż Sąd I instancji w postanowieniu z dnia 9 września 2005 r. o odrzuceniu skargi użył zwrotu rejestr handlowy, a tym samym wydał postanowienie o odrzuceniu skargi w oparciu o brak formalny do uzupełnienia którego skarżący nie został wezwany, to zarzut ten również jest chybiony. Po pierwsze, jeżeli strona miała na myśli postanowienie o odrzuceniu skargi, to jest ono z dnia 3 października 2005 r., a nie jak wskazuje strona z 9 września 2005 r., a użyty w tym postanowieniu zwrot rejestr handlowy - w świetle akt sądowych - jest omyłką pisarską. Natomiast w przypadku przyjęcia, że stronie chodziło o pismo z dnia 9 września 2005 r. to w piśmie tym prawidłowo wezwano skarżącego o wyciąg z rejestru sądowego, a nie jak podnosi podatnik z rejestru handlowego.

Z tych względów zarzut skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nieuzasadniony i na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.