Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1308/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 29
journal: Dz.U. 2005 nr 41 poz 398
law: Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia NSA del. Leszek Kiermaszek Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. F. i A. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 102/09 w sprawie ze skargi H. F. i A.F. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] grudnia 2008 r. [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o prawie do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 czerwca 2009r., sygn. akt II SA/Wa 102/09 oddalił skargę A. F. i H. F. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Bydgoszczy decyzją z dnia [...] października 2008 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.- dalej w skrócie: K.p.a.), art. 13 ust. 6 i art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.- powoływanej dalej jako ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych), odmówił wydania na rzecz A. F. i H. F. decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr[...] położonym w D. przy ul. [...].

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli A. F. i H. F., domagając się uchylenia tego rozstrzygnięcia oraz wystąpienia do Ministra Obrony Narodowej o wyrażenie zgody na ich dalsze zamieszkiwanie w omawianym lokalu. Zarzucili przy tym naruszenie art. 29 ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych poprzez uznanie przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Bydgoszczy, że w ich sprawie nie zachodzi wyjątkowa sytuacja uzasadniająca wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na czas oznaczony innej osobie niż żołnierz służby stałej, a ponadto naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. poprzez uniemożliwienie im wypowiedzenia się co do zebranych materiałów, złożenia wniosków bądź wyjaśnień przed wydaniem decyzji.

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (dalej w skrócie: Prezes WAM) odwołania A. F. oraz H. F. nie uwzględnił i decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, decyzję organu I instancji utrzymał.

W uzasadnieniu decyzji Prezes WAM wyjaśnił, że Dyrektor Oddziału Terenowego WAM w Bydgoszczy zawarł z Burmistrzem Miasta i Gminy Debrzno umowę z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] dot. dzierżawy omawianego lokalu na czas oznaczony, tj. do [...] kwietnia 2004 r., w celu wynajęcia tego mieszkania mieszkańcom gminy. Następnie Burmistrz pismem z dnia 21 września 2004 r. wystąpił do organów WAM z prośbą o nieodpłatne przekazanie uprzednio dzierżawionych przez gminę lokali lub zawarcie umów najmu z dotychczasowymi najemcami. Minister Obrony Narodowej dnia 14 lutego 2005 r. wyraził zgodę na zamieszkiwanie przez A. F. do dnia 30 czerwca 2006 r. w przedmiotowym lokalu mieszkalnym. Dnia 30 marca 2005 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w Bydgoszczy, Burmistrz Miasta i Gminy Debrzno oraz A. F. podpisali porozumienie zgodnie z którym skarżący wstąpił w miejsce dotychczasowego najemcy. Następnie Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w Bydgoszczy decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. przyznał A. F. prawo zamieszkiwania w omawianym lokalu na czas oznaczony - do 30 czerwca 2006 r. W dniu 15 czerwca 2005 r. wymieniony wystąpił o nabycie tego mieszkania, ale dnia 9 grudnia 2005 r. nie stawił się w celu podpisania umowy kupna - sprzedaży. Ponowne wnioski w tym zakresie złożył pismami z dnia 26 lutego 2007 r. oraz 8 marca 2007r., po zawiadomieniu go o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie opróżnienia zajmowanego lokalu. Postępowanie to ostatecznie zostało umorzone decyzją z dnia [...] września 2007 r. nr [...], po czym Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w Bydgoszczy pismem z dnia 24 września 2007 r. poinformował strony o braku możliwości realizacji ich wniosku o sprzedaż mieszkania. Dnia 8 października 2007 r. zainteresowani złożyli nowy wniosek o wydanie kolejnej decyzji o prawie zamieszkiwania w omawianym lokalu, wyjaśniając dodatkowo, że w wyznaczonym terminie nie byli w stanie wykupić mieszkania ze względu na sprawy osobiste i finansowe. Organ I instancji decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] nie uwzględnił ich żądania, ale rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez Prezesa WAM decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...]. Pismem z dnia 9 października 2008 r. H. F. i A. F. poinformowali organ I instancji, że ich sytuacja finansowa uległa pogorszeniu, dołączając dokument potwierdzający rozwiązanie z A. F. umowy o pracę. Następnie Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w Bydgoszczy decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] odmówił wydania wymienionym decyzji o prawie zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Wniesione od tej decyzji odwołanie, zdaniem organu odwoławczego, jest niezasadne. Z art. 21 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, wynika bowiem, że zasób mieszkaniowy, stanowiący mienie Skarbu Państwa i pozostający w dyspozycji Agencji, przeznaczony jest co do zasady na potrzeby żołnierzy zawodowych. Wyjątkiem od tej reguły jest art. 29 cyt. ustawy, który dopuszcza w sytuacji wyjątkowej wydanie przez dyrektora oddziału regionalnego WAM, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na czas oznaczony innej osobie niż żołnierz służby stałej. W omawianym przypadku mamy do czynienia z uznaniem administracyjnym, a niezbędną przesłanką, która może lecz nie musi prowadzić do wydania przedmiotowej decyzji jest istnienie "wyjątkowości sytuacji". Ustawodawca nie sprecyzował, jakie przypadki należy uznać za wyjątkowe, tym samym dyrektor oddziału regionalnego WAM uprawniony jest do zbadania czy sytuacja wnioskodawcy ma taki charakter, przy czym decydujące znaczenie na sposób rozstrzygnięcia wniosku osoby innej niż żołnierz służby stałej ma stan zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych żołnierzy w danym garnizonie oraz faktyczne istnienie wolnego i trwale zbędnego zasobu mieszkaniowego Agencji. Tym samym organ I instancji, rozpatrując wniosek o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, zobowiązany był przede wszystkim uwzględnić brak zbędnych lokali mieszkalnych w miejscowości D. i przewidywane oraz występujące w tej miejscowości (w miejscowościach do niej pobliskich) potrzeby mieszkaniowe żołnierzy pełniących zawodową służbę wojskową. Prezes WAM dodał, że ewentualna realizacja wniosków, składanych w trybie art. 29 ustawy, nie może odbywać się ze szkodą dla żołnierzy oczekujących na zakwaterowanie w miejscu pełnienia służby. Ponadto Wojskowa Agencja Mieszkaniowa ma obowiązek gospodarowania powierzonym jej mieniem Skarbu ze szczególną starannością, a jej zadaniem nie jest świadczenie pomocy o charakterze wyłącznie socjalnym dla osób, które nie mają prawa do żadnego lokalu lub domu. Przewidziana w art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych możliwość przyznania lokalu osobom innym niż żołnierze zawodowi stanowi bowiem wyjątek od reguły, zgodnie z którą lokale pozostające w dyspozycji WAM przeznaczane są na zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych żołnierzy zawodowych. Zdaniem Prezesa WAM w sytuacji H. F. i A. F. organ WAM nie był zobowiązany do występowania do Ministra Obrony Narodowej, gdyż byłoby to uzasadnione jedynie w przypadku oceny, że sprawa ma charakter wyjątkowy w rozumieniu art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. Skoro organ I instancji nie doszedł do takiego wniosku, to tym samym wystąpienie do Ministra Obrony Narodowej było przedwczesne i bezprzedmiotowe. Odnosząc się do zarzutu niewykazania przez organ zmian, jakie zaszły w sytuacji stron od 1 kwietnia 2005 r., czyli od dnia wydania poprzedniej decyzji, kiedy to uznano ich sytuację za wyjątkową, Prezes WAM wyjaśnił, że zmianie uległa przede wszystkim sytuacja mieszkaniowa w miejscowości D. Poprzednio w czasie przyznania skarżącym prawa zamieszkiwania w lokalu Wojskowa Agencja Mieszkaniowa WAM w powołanej miejscowości dysponowała ponad sto wolnymi mieszkaniami. Aktualnie posiada zaś tylko cztery lokale, spośród których dwa są już zadysponowane, a pozostałe dwa zostaną zagospodarowane na potrzeby żołnierzy zawodowych.

Decyzję Prezesa WAM z dnia [...] grudnia 2008 r. H. F. i A. F. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji. Skarżący, tak jak w odwołaniu, zarzucili wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP poprzez przyjęcie, że obecnie w ich sprawie nie zachodzi sytuacja wyjątkowa, a zmianie, w stosunku do stanu poprzedniego, uległy jedynie potrzeby mieszkaniowe Sił Zbrojnych. Wymienieni zarzucili ponadto naruszenie prawa procesowego, tj. art. 10 § 1 kpa, poprzez zaniechanie umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i złożenia wniosków bądź wyjaśnień przed wydaniem decyzji, a także niewykonanie zaleceń zawartych w decyzji Prezesa WAM z dnia [...] września 2008 r. nr [...], uchylającej poprzednią decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w Bydgoszczy z dnia [...] lipca 2008 r. i w konsekwencji nieustalenie przy ponownym rozpoznawaniu sprawy na czym po 1 kwietnia 2004 r. polega zmiana ich sytuacji faktycznej i prawnej, a ponadto oparcie negatywnej oceny wniosku strony na nowej nieistniejącej dotychczas przesłance zmiany sytuacji organu w zakresie konieczności zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych Sił Zbrojnych, przy jednoczesnym uniemożliwieniu wypowiedzenia się stronie co do tej okoliczności oraz udokumentowania jej w zebranym materiale dowodowy, całkowitą dowolność gromadzenia materiału dowodowego oraz zmianę przesłanek negatywnych, bez możliwości odniesienia się przez zainteresowanych do nowych okoliczności.

W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że po wydaniu przez Prezesa WAM decyzji z dnia [...] września 2008 r. [...], uchylającej poprzednią negatywną dla nich decyzję organu I instancji, organ, rozpatrując ponownie sprawę, ograniczył się wyłącznie do wezwania strony do udokumentowania nieznanych organowi okoliczności, jakie zaszły w sferze ich położenia ekonomiczno-finansowego, zdrowotnego i osiąganych dochodów. Organ skupił się na ocenie interesu organu i potrzeb Sił Zbrojnych, natomiast, ich zdaniem, powinien przeanalizować wyjątkowość sytuacji stron. Wymieniając przesłanki świadczące o wyjątkowości ich sytuacji, skarżący wskazali: posiadanie małoletnich dzieci, brak możliwości uzyskania lokalu z zasobu komunalnego gminy D., dokonanie znacznych nakładów na zajmowany lokal, utratę pracy przez A. F. Podkreślili, że uznaniowy charakter decyzji nie oznacza dowolności, zarzucając zaskarżonej decyzji nacechowanie złą wolą organów obu instancji.

W odpowiedzi na skargę Prezes WAM wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu powołanego wyroku na wstępie podkreślił, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę zaskarżonej decyzji administracyjnej pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego obowiązującymi w dacie jej wydania. Natomiast organ odwoławczy, stosownie do treści art. 138 §. 1 pkt 1 K.p.a., wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję, gdy jego ocena jest co do istoty taka sama, jak przyjęta w rozstrzygnięcie organu I instancji, zarówno z punktu widzenia zgodności z prawem, jak i pod względem celowości.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2005 r. Nr 41 poz. 398 ze zm.). Użyte w tym przepisie sformułowanie "może wydać" oznacza, że podejmowane na tej podstawie decyzje mają charakter uznaniowy, co wskazuje, że organ, wydając decyzję, posiada swobodę działania i możliwość wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy. W związku z powyższym sądowa kontrola decyzji tego rodzaju jest ograniczona, sprowadza się do badania przez Sąd, czy decyzja nie nosi cech dowolności, tzn. czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych. Kontrola ta nie obejmuje natomiast celowości podjętego rozstrzygnięcia. Wskazać należy, iż obowiązkiem organu załatwiającego sprawę w oparciu o uznanie administracyjne jest załatwienie sprawy zgodnie z żądaniem strony, o ile interes społeczny nie stoi temu na przeszkodzie, ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Od pozytywnego załatwienia sprawy dla strony można odstąpić dopiero, gdy w uzasadnieniu decyzji zostanie wykazane, że takie załatwienie sprawy byłoby sprzeczne z interesem społecznym lub przekroczyłoby możliwości organu. Należy więc wyważyć interes indywidualny i interes społeczny, biorąc za punkt wyjścia sytuację jednostki.

W omawianej sprawie Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w Bydgoszczy wyjaśnił, że sytuacja mieszkaniowa w D. od 2004 r. uległa zasadniczej zmianie, wskazując, że wówczas w dyspozycji Agencji w tej miejscowości znajdowało się ponad 100 zbędnych lokali, natomiast aktualnie wolne pozostają tylko dwa, które zostaną zagospodarowane na potrzeby żołnierzy.

W celu ustalenia sytuacji faktycznej i prawnej strony po 1 kwietnia 2005 r., tj. po wydaniu poprzedniej decyzji nr [...], przyznającej A. F. prawo zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na czas oznaczony do 30 czerwca 2006 r., organ pismem z dnia 25 września 2008 r. wezwał wymienionego do udokumentowania zmian, jakie zaszły w jego położeniu ekonomiczno-finansowym, zdrowotnym oraz osiąganych dochodach, itp. Odpowiedzią na przedmiotowe wezwanie było pismo z dnia 9 października 2008 r., informujące o pogorszeniu się sytuacji finansowej skarżących, w związku z wypowiedzeniem A. F. umowy o pracę. W ocenie organu fakt ten, biorąc pod uwagę funkcjonowanie gospodarki rynkowej, nie stanowił okoliczności szczególnej w rozumieniu omawianego przepisu.

Zdaniem Sądu I instancji należy podzielić stanowisko organu dotyczące wykorzystania lokali mieszkalnych znajdujących się w D. na potrzeby Sił Zbrojnych. W sytuacji, gdy potrzeby mieszkaniowe osób uprawnionych na gruncie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie są zaspokojone, to interes żołnierzy zawodowych oczekujących na realizację swoich ustawowych uprawnień przeważa nad interesem jednostki.

Nietrafny, w ocenie WSA w Warszawie, jest ponadto zarzut skarżących dotyczący nieuznania przez organ wyjątkowości ich sytuacji. Pojęcie "sytuacja wyjątkowa" nie zostało przez ustawodawcę sprecyzowane. Jednakże, w świetle art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, za sytuację wyjątkową należy uznać taką, która świadczy o braku możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych przez osobę we własnym zakresie, np. ze względu na jej sytuację finansową. Zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych nie oznacza konieczności zakupu własnego mieszkania. Brak środków finansowych lub zdolności kredytowej z powodu niskich dochodów, uniemożliwiające zakup własnego lokalu (utrata pracy przez A. F., brak możliwości uzyskania lokalu z zasobu komunalnego gminy D.) jest niewątpliwie sytuacją trudną, ale sytuacją często występującą, która nie należy do wyjątkowych. Dodatkowo należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że celem art. 29 ustawy nie było ustanowienie podstawy do pomocy o charakterze wyłącznie socjalnym dla tych osób, które nie mają prawa do żadnego lokalu lub domu. Za wyjątkowością sytuacji skarżących nie przemawiają również podniesione w skardze argumenty, że skarżący posiadają małoletnie dzieci i że dokonali znacznych nakładów na zajmowany lokal. Wskazać bowiem należy, iż nakłady poczynione na omawiany lokal wiązały się z codziennym jego użytkowaniem i stanowiły koszty z nim związane.

WSA w Warszawie nie podzielił również zarzutu dotyczącego naruszenia przez organ art. 10 § 1 kpa. Istotnie organ przed wydaniem decyzji powinien umożliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranych materiałów i złożenie wniosków bądź wyjaśnień, niemniej jednak biorąc pod uwagę to, iż skarżący wiedzieli o toczącym się postępowaniu, o czym świadczy m.in. pismo skarżących z dnia 9 października 2008 r., stanowiące odpowiedź na wezwanie organu z dnia 25 września 2008 r., w którym poinformowali organ o pogorszeniu się ich sytuacji materialnej, uchybienie to nie miało istotnego wpływu na samo rozstrzygnięcie sprawy.

Zdaniem Sądu i instancji organom orzekającym w sprawie nie można także postawić zarzutu dowolności w gromadzeniu materiału dowodowego. Organy obu instancji, zajmując stanowisko w sprawie, uwzględniły całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zarówno sytuację skarżących, jak i potrzeby Sił Zbrojnych, wyrazem czego jest uzasadnienie wydanych decyzji. Ustalenia te mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów. Z powyższych względów skarga podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. dalej w skrócie P.p.s.a.),

Skargę kasacyjna od wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 5 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 102/09 złożyli H. F. i A. F., reprezentowani przez radcę prawnego. Zaskarżając orzeczenia w całości, zarzucili naruszenie:

1. przepisu prawa materialnego - art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2005r. Nr 41 poz. 398 z późn. zm.) poprzez jego błędną wykładnię, tj. przyjęcie, iż w stosunku do skarżących nie zachodzi wyjątkowa sytuacja uzasadniająca wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym osobie innej niż żołnierz służby stałej;

2. przepisów postępowania - art. 141 § 4 związku z art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - poprzez przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stanu faktycznego, ustalonego przez Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i bez jego właściwej oceny, nacechowanego dowolnością interpretacji oraz brakiem istnienia materialnych dowodów na poparcie twierdzeń organu, które uzasadniałyby podjęte rozstrzygnięcie administracyjne;

3. przepisów postępowania - art. 145 § i pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 10 § 1 i art. 81 K.p.a. - poprzez przyjęcie, iż uchybienie w postaci niezapewnienia skarżącym możliwości czynnego udziału w każdym stadium prowadzonego z ich udziałem postępowania administracyjnego oraz uniemożliwienie skarżącym wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów nie miało istotnego wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie.

W przypadku uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny zasadności zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego oraz procesowego skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, natomiast w razie podzielenia jedynie zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego domagali się zmiany zaskarżonego wyroku i uwzględnienia skargi złożonej przez nich do Sądu I instancji.

Ponadto wnieśli o zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych oraz złożenie przez Sąd wniosku do Urzędu Miasta i Gminy w D. o udzielenie informacji o zameldowaniu w lokalu należącym do Wojskowej Agencji Mieszkaniowej uchodźców politycznych, ilości zameldowanych osób oraz dacie ich zameldowania oraz o dopuszczenie dowodu z tegoż dokumentu dowodu na okoliczność ustalenia sytuacji mieszkaniowej w Debrznie, która winna mieć wpływ na podjętą przez organ decyzję administracyjną.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor omówił stan faktyczny sprawy oraz stwierdził, że WSA w Warszawie w zaskarżonym wyroku uznał, że pogorszenie sytuacji skarżących na skutek wypowiedzenia A. F. umowy o prace nie stanowi sytuacji wyjątkowej, o jakiej mowa w art.29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. Taka wykładnia tego przepisu jest błędna, gdyż ma na celu dostosowanie jego interpretacji do stanowiska organu. Tymczasem ocena "wyjątkowości sytuacji" skarżących winna być dokonana w sposób indywidualny i rzetelny, czego Sąd I instancji jednak nie dokonał.

Ponadto WSA w Warszawie przyjął, że iż potrzeby mieszkaniowe osób uprawnionych na gruncie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej nie są zaspokojone. Przyjęcie takiego stanowiska, bez uprzedniego zbadania stanu rzeczywistego, w oparciu o niepoparte żadnymi dowodami twierdzenia organu, nosi - zdaniem kasatora - znamiona dowolności. Dlatego zasadnym wydaje się uwzględnienie wniosku strony o zwrócenie się przez Sąd do Urzędu Miasta i Gminy w D. o udzielenie informacji o zameldowaniu w lokalu należącym do Wojskowej Agencji Mieszkaniowej uchodźców politycznych. Z informacji posiadanych przez skarżących wynika bowiem, iż w okresie, w którym toczyło się postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie Agencja wynajęła jeden ze swych lokali na potrzeby uchodźców politycznych, de facto niebędących żołnierzami w służbie stałej. Zbadanie tejże okoliczności, zdaniem skarżących, pozwoliłyby na ustalenie czy organ podejmujący rozstrzygnięcie administracyjne rzeczywiście kierował się potrzebami mieszkaniowymi żołnierzy zawodowych w służbie stałej, czy też przesłankami innymi, nieznanymi przepisom obowiązującego prawa

Przechodząc do zarzutu naruszenia przepisu art. 141 § 4 związku z art. 3 § 1 ustawy P.p.s.a., autor skargi kasacyjnej stwierdził, że wytyk ten dotyczy przyjęcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym orzeczeniu stanu faktycznego, który ustalony został przez organy wydające uprzednio zaskarżone decyzje administracyjne. Tymczasem tak przyjęty przez Sąd pierwszej instancji stan faktyczny został ustalony przez organy bez wyczerpującego i rzetelnego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz bez jego obiektywnej oceny co zdaniem skarżących miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przyjęte przez organ wydający decyzję twierdzenia zostały jednostronnie zakwalifikowane przez orzekający Sąd jako właściwe, bez konfrontowania ich ze stanowiskiem strony przeciwnej. Z wykładni wymienionego wyżej przepisu postępowania wynika zaś, iż Sąd nie powinien orzekać na podstawie jakiegokolwiek stanu faktycznego, w tym przypadku przedstawionego przez organ, a winien wydać orzeczenie na podstawie stanu rzeczywistego, ustalonego i przyjętego zgodnie z obowiązującym prawem.

Zdaniem skarżących przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego ustalonego przez organ, bez szczegółowej analizy okoliczności faktycznych wykazanych przez skarżących, a ponadto bez analizy stanowiska skarżących co do zebranych w sprawie dowodów i wykluczenia możliwości czynnego udziału skarżących w każdym stadium prowadzonego z ich udziałem postępowania administracyjnego, narusza przepisy postępowania i w istotny sposób wpłynęło na jego wynik.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 10 § 1 i art. 81 K.p.a., autor skargi kasacyjnej przytoczył poglądy doktryny i orzecznictwa dotyczące zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym. Zauważył też, że akcentuje się tam, iż prawo do czynnego udziału w postępowaniu zostało też przyjęte w Europejskiej konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (art. 6 ust. 3 pkt c) oraz w art. 16 ust. 3 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji" (J. Świątkiewicz, Europejski Kodeks..., s. 24 w: SIP LEX Komentarz do art. 10 K.p.a., G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-103, LEX, 2007, wyd. II.).

Z artykułu 10 Kodeksu postępowania administracyjnego wynikają dwa elementarne obowiązki, do wykonania, których zobowiązany jest organ wydający decyzję w postępowaniu administracyjnym. Pierwszy z nich dotyczy obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, natomiast drugi dotyczy kwestii umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W przedmiotowej sprawie skarżący takich uprawnień zostali w sposób bezprawny pozbawieni, co ich zdaniem mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Nie mieli bowiem możliwości żądania wyjaśnień związanych na przykład z zagospodarowaniem innych lokali Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz innych osób niebędących żołnierzami w służbie stałej Ponadto za udowodniony można uznać fakt, gdy strona ma możliwość wypowiedzenia się co do dowodów, na podstawie których wystąpienie tegoż faktu ustalono (wyrok WSA w Warszawie z dnia 24. kwietnia 2007 roku sygn. akt V SA/Wa 160/07, LEX nr 334267). Skarżący w toczącym się z ich udziałem postępowaniu zostali pozbawieni uprawnień wynikających z obowiązujących przepisów prawa, co świadczy o wadliwości podjętego przez organ, a powielonego przez Sąd rozstrzygnięcia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Na wstępie koniecznym jest podkreślenie, że stosownie do art.183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały enumeratywnie wymienione w § 2 powołanego artykułu. Dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną orzeczenia Sądu I instancji, Naczelny Sąd rozważa z urzędu także przesłanki, o których mowa w art. 189 P.p.s.a. W pozostałych przypadkach zakres postępowania kasacyjnego wyznacza sam skarżący przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Sąd kasacyjny nie może tych podstaw kasacyjnych uzupełniać czy w inny sposób modyfikować, a tym samym nie jest uprawniony do oceny zaskarżonego orzeczenia pod katem innych przepisów, których naruszenia strona sama nie zarzuciła wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu.

Niniejsza skarga kasacyjna podlegająca rozpoznaniu w tych granicach nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż podniesione w niej zarzuty nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego lub (ewentualnie także) podstawie złamania przepisów postępowania. W przypadku powołania się na obie dopuszczalne podstawy kasacyjne, w pierwszej kolejności - co do zasady - rozpoznaniu podlega zarzut dotyczący uchybień procesowych.

Autor skargi kasacyjnej, wytykając uchybienia procesowe, zarzucił WSA w Warszawie naruszenie przede wszystkim art.145 § 1 pkt.1 lit. c P.p.s.a w zw. z art.10 § 1 i art. 81 K.p.a. Zauważyć zatem należy, że art. 145 § 1 pkt. 1 P.p.s.a stanowi podstawę do uchylenia kontrolowanej przez sąd I instancji decyzji czy postanowienia z uwagi na dwa, różnego rodzaju uchybienia organów administracji publicznej. Mianowicie podpunkt tego przepisu oznaczony literą "b" dotyczy naruszeń prawa dających podstawę do wznowienia postępowania. Ustawodawca nie łączy przy tym podstawy uchylenie zaskarżonego aktu z wymogiem jakiegokolwiek wpływu takich uchybień na wynik sprawy, co oznacza, że naruszenia przepisów dających podstawę do wznowienia postępowania zawsze obligują wojewódzki sąd administracyjny do uchylenia kontrolowanego aktu na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit. b P.p.s.a. W rozpoznawanej skardze kasacyjnej jej autor nie wytknął złamania przez WSA w Warszawie powołanej normy. W tej sytuacji oraz z uwagi na omówioną już zasadę związania sądu kasacyjnego podstawami kasacyjnymi ( art. 183 § 1 P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny zwolniony jest od dalszych rozważań w tym zakresie.

W rozpatrywanej skardze kasacyjnej powołano się natomiast na podpunkt c omawianego przepisu. Art. 145 § 1 pkt.1 lit. c P.p.s.a. stanowi zaś, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla taki akt, gdy stwierdzi inne naruszenia przepisów postępowania, niż dające podstawę do wznowienia, jeżeli takie uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W literaturze oraz orzecznictwie powszechnie akcentuje się, że powołana norma może być stosowana wyłącznie wówczas, gdy określone w niej przesłanki zaistnieją łącznie, a zatem chodzi tu o określony rodzaj przepisów postępowania administracyjnego złamanych przez organy administracji publicznej oraz ich istotny wpływ na wynik sprawy. Przez możliwość istotnego oddziaływania na wynik sprawy naruszeń prawa procesowego należy przy tym rozumieć prawdopodobieństwo ich oddziaływania na treść decyzji czy postanowienia. Art. 145 § 1 pkt.1 lit. c P.p.s.a. odnosi się zatem wyłącznie do sytuacji, w której gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia prawa procesowego, to rozstrzygnięcie sprawy mogło być inne.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie, analizując zarzucane we wniesionej doń skardze naruszenia procesowe, stwierdził, że organ przed wydaniem decyzji istotnie powinien umożliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranych materiałów i złożenie wniosków, bądź wyjaśnień, jednakże - biorąc pod uwagę to, że skarżący wiedzieli o toczącym się postępowaniu, o czym świadczy między innymi ich pismo z dnia 9 października 2008r, stanowiące odpowiedź na wezwanie organu z dnia 25 września 2008 r. - uchybienie to nie miało istotnego wpływu na samo rozstrzygnięcie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela to stanowisko. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie nie zostało bowiem wszczęte przez organ z urzędu. Toczyło się ono na żądanie skarżących i na podstawie przede wszystkim przedstawionych przez nich dokumentów. Ponadto przedmiotem tego postępowania była jedynie kwestia wyrażenia zgody na zamieszkanie przez wymienionych w konkretnym lokalu znajdującym się w zasobie Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Badaniu zatem nie podlegał ani sposób funkcjonowania Agencji, ani sposób gospodarowania powierzonym jej mieniem. Dodać również należy, że skarżący zarówno w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, jak i w postępowaniu odwoławczym, mogli składać kolejne wnioski dowodowe oraz występować z żądaniem umożliwienia przeglądania akt sprawy (art.73 K.p.a.). Z takich uprawnień jednak nie skorzystali. Zatem jakkolwiek organy rzeczywiście nie dopełniły wszystkich ciążących na nich obowiązków, to jednak nie pozbawiło to stron możliwości obrony ich praw. W konsekwencji takich naruszenie procedury – w okolicznościach niniejszej sprawy - nie można poczytywać jako uchybień mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyli na treść podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia. Stanowisko Sądu I instancji w tym zakresie zasługuje zatem na akceptację.

Zamierzonego przez autora skargi kasacyjnej skutku nie mógł też odnieść zarzut naruszenia art.141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej w żaden sposób nie wykazano na czym miałoby polegać złamanie tej ostatniej normy. Niezależnie od braku jakichkolwiek argumentów jurydycznych w tym zakresie stwierdzić należy, że przepis art.3 § 1 P.p.s.a nie został w ogóle złamany zaskarżonym wyrokiem. Sąd I instancji dokonał bowiem kontroli działalności administracji publicznej poprzez ocenę zaskarżonej decyzji administracyjnej i zastosował rozstrzygnięcie przewidziane w ustawie P.p.s.a., to jest oddalenie skargi. Fakt że skarżący nie zgadzają się z takim rozstrzygnięciem nie dowodzi jeszcze naruszenia ani samego art.3 § 1 P.p.s.a. ani tego przepisu w powiązaniu z art.141 § 4 P.p.s.a

Natomiast, jeżeli chodzi naruszenie art.141 § 4 P.p.s.a, to przypomnieć trzeba, że przepis ten określa wymogi, jakim winno odpowiadać uzasadnienie wyroku, stanowiąc, że w pisemnych motywach należy przedstawić stan faktyczny sprawy, zarzuty podnoszone w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sporządzenie uzasadnienia jest czynnością następczą w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia. Stąd też tylko w nielicznych sytuacjach naruszenie tej normy prawnej może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. Po pierwsze pewne mankamenty pisemnych motywów orzeczenia mogą stanowić uzasadnioną podstawę skargi kasacyjnej jedynie wówczas, gdy mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty w tym zakresie nie są zaś skuteczne, gdy mimo nieprawidłowego nawet uzasadnienia wyrok sądu odpowiada prawu (art.184 P.p.s.a.). Ponadto naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. może przede wszystkim polegać na zawarciu w nim takich części składowych, które nie mogły być w nim umieszczone. Ze złamaniem powołanej normy mamy też do czynienia, gdy Sąd I instancji nie umieści w treści uzasadnienia wskazanych elementów, w tym nie przedstawi stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę swego rozstrzygnięcia. Omawianych wad zaskarżonemu wyrokowi przypisać nie można. Sąd I instancji omówił bowiem zarzuty podniesione we wniesionej doń skardze i stanowiska stron. Przedstawił i ocenił w nim także przyjęty stan faktyczny. Ponadto wskazał i należycie wyjaśnił podstawę prawną swego orzeczenia. Z powyższych względów zarzut złamania przez Sąd I instancji art.141 § 4 P.p.s.a. jest chybiony. Dodać przy tym należy, że formułując taki wytyk, kasator, nie kwestionował braku niezbędnych elementów składowych uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia. Próbował natomiast wykazać, że przyjęte przez WSA w Warszawie ustalenia są merytorycznie błędne. Takie twierdzenia są nieskuteczne, gdyż przede wszystkim nie zostały poparte żadnymi przekonującymi argumentami. Strony nie wykazały bowiem aby, jakiekolwiek istotne okoliczności dotyczące ich sytuacji rodzinnej czy finansowej przez organy, a następnie Sąd, nie zostały ustalone i rozważone. Pozostałe zaś ich wywody pozbawione są prawnego znaczenia, gdyż odnoszą się nie do konkretnego lokalu, lecz potrzeb mieszkaniowych Sił Zbrojnych i sposobu zagospodarowania innymi mieszkaniami, a zatem kwestii w ogóle nieobjętych przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie. Nadto skarżący nie zauważają, że zamiar zwalczania ustaleń poczynionych przez organy administracji, zaaprobowanych następnie przez Sąd I instancji, wymagał odniesienia się nie tylko do art. 141 § 4 P.p.s.a., ale głównie do treści innych przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, np. art. 145 § 1 pkt.1 lit.c, w powiązaniu z takimi normami procedury administracyjnej, które regulują zasady gromadzenia i oceny materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym. Tak skonstruowanych zarzutów skarga kasacyjna zaś nie zawiera, co dodatkowo pozbawia omawiany wytyk usprawiedliwionych podstaw.

W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że skarżący skutecznie nie wywiedli naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, a tym samym nie podważyli prawidłowości ustaleń faktycznych, jakie legły u podstaw zaskarżonego wyroku.

Przechodząc do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, zauważyć należy, że autor skargi kasacyjnej wytknął Sądowi I instancji błędną wykładnię art.29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, która - jego zdaniem - miała polegać na przyjęciu, że w stosunku do skarżących nie zachodzi wyjątkowa sytuacja uzasadniająca wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym osobie innej niż żołnierz służby stałej. Wobec tak sformułowanego wytyku i jego uzasadnienia koniecznym jest przypomnienie, że zgodnie z art. 174 pkt.1 P.p.s.a. podstawę skargi kasacyjnej może stanowić naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia to mylne zrekonstruowanie treści określonej normy, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie rozumie się dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do określonego stanu faktycznego. Nie ulega zatem wątpliwości, że powołany przepis ustawy P.p.s.a. odnosi się do dwóch odrębnych postaci złamania norm materialnych. Zatem strona skarżąca kasacyjnie zobowiązana jest prawidłowo określić rodzaj zarzucanego naruszenia prawa i przytoczyć argumentację jurydyczną adekwatną do zarzucanej postaci złamania prawa. Tymczasem w skardze kasacyjnej, wytykając naruszenie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, nie wskazano na czym miałoby polegać mylne rozumienie przez Sąd I instancji powołanego przepisu ani nie przedstawiono jaka powinna być prawidłowa jego interpretacja. Cała argumentacja skarżących w tym zakresie nie dotyczy w ogóle zrozumienia treści kwestionowanego przepisu, lecz faktycznie odnosi się do jego zastosowania. Zarzutu niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w skardze kasacyjnej jednak nie wywiedziono. Wytyk oparty na podstawie przewidzianej w art. 174 pkt.1 P.p.s.a. nie został zatem prawidłowo skonstruowany i uzasadniony. Niezależnie od tej istotnej wadliwości jest on i tak całkowicie niezasadny. W zaskarżonym wyroku prawidłowo bowiem zinterpretowano art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. Ponadto w okolicznościach niniejszej sprawy, przy niepodważonym skutecznie przez strony stanie faktycznym, Sądowi I instancji nie można też zarzucić niewłaściwego zastosowania omawianej normy.

Przepis art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych stanowi, że w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej może innej osobie niż żołnierz służby stałej, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, wydać decyzje o prawie zamieszkiwania na czas oznaczony w lokalu mieszkalnym znajdującym się w dyspozycji tej Agencji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji trafnie przyjął, że rozstrzygnięcia podejmowane na tej podstawie posiadają cechy uznania administracyjnego. Prawidłowo też ocenił zakres sądowej kontroli w takich sprawach, akcentując, iż sąd ocenia w nich zgodność z prawem decyzji i poprzedzającego ją postępowania, natomiast nie może ingerować w kwestie celowości i słuszności rozstrzygnięć wojskowych organów mieszkaniowych.

Podstawowym warunkiem przedmiotowego zezwolenia jest zaistnienie "sytuacji wyjątkowej". Ustawodawca nie zdefiniował tego pojęcia i nie wskazał kryteriów, jakimi należy kierować się przy odkodowaniu jego znaczenia. Należy jednak mieć na uwadze, że punktem wyjścia wszelkiej interpretacji prawa jest wykładnia językowa. Jedną z podstawowych zasad takiej wykładni jest zaś domniemanie języka potocznego, co oznacza, że jak długo to jest możliwe, należy nadawać zwrotom prawnym znaczenie występujące w języku potocznym, chyba, że są dostateczne racje przypisywania im swoistego znaczenia prawnego (W.Lang, J.Wróblewski, S.Zawadzki: Teoria państwa i prawa, Warszawa 1986r, s. 444). Odwołując się do słownikowego znaczenia słów "wyjątkowy" i ""sytuacja", przyjąć należy, że na wyjątkowość sytuacji składa się bardzo rzadki, wyróżniający się czymś, szczególny, osobliwy zespół okoliczności, położenie, w jakim ktoś się znajduje, ogół warunków ( t. 3 Słownika Języka Polskiego PWN,1978 r, s.803 i 387). Wyjątkowości sytuacji należy zatem upatrywać w takich stanach, zdarzeniach, które w sposób oczywisty odbiegają od typowych czy dość powszechnie występujących. Dlatego w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że adresatem przewidzianych w art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu pozostającym w dyspozycji WAM mogą być osoby, które z uwagi na wyjątkowe okoliczności, takie jak ciężka choroba, kalectwo, brak jakichkolwiek środków finansowych, szczególnie trudna sytuacja życiowa, znaczne zasługi zmarłego żołnierza uprawnionego do lokalu, wymagają swoistej opieki organu Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w postaci zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych. W takim aspekcie Sąd I instancji należycie przeanalizował sytuację życiową skarżących i trafnie uznał, że nie można jej zakwalifikować do wyjątkowo trudnej. Brak dostatecznych środków na zakup własnego mieszkania, nieuzyskanie lokalu z zasobów komunalnych, wychowywanie małoletnich dzieci, utrata pracy przez jednego z małżonków nie przesadzają bowiem o wyjątkowości sytuacji stron, gdyż w takim położeniu znajduje się dziesiątki tysięcy obywateli naszego kraju. Jest to zatem zjawisko dość powszechne a nie wyjątkowe. Należy także podzielić stanowisko WSA w Warszawie, że o wyjątkowości sytuacji skarżących nie mogą decydować nakłady poczynione na lokal, gdyż te wydatki związane były z użytkowaniem lokalu i stanowiły koszty z nim związane. Istotnego znaczenia nie może też mieć ani fakt zamieszkiwania w lokalu, ani uzyskania poprzednio omawianego zezwolenia. Przy rozstrzyganiu sprawy ocenia się bowiem jej aktualny stan faktyczny i prawny, a zatem bada się czy sytuacja wyjątkowości leży nie tylko po stronie wnioskodawcy ale także wojskowego organu mieszkaniowego. Poza tym, gdyby z powołanych racji miało przysługiwać bezwzględne uprawnienie do dalszego zamieszkiwania w zajmowanym lokalu, to ustawodawca dałby wyraz takiej intencji i przesądziłby wprost o takich preferencjach.

Z powyższych względów brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o braku wyjątkowości sytuacji skarżących w rozumieniu art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. Podkreślić również należy, że instytucja przyznania prawa do zamieszkania w lokalu mieszkalnym nie może być traktowana wyłącznie w kategoriach socjalnych. Zaspakajanie potrzeb mieszkaniowych rodzin o niskich dochodach należy do samorządu terytorialnego i nie ma jakichkolwiek podstaw do przerzucania takich obowiązków na organy WAM. Ponadto zadaniem Wojskowej Agencji Mieszkaniowej jest przede wszystkim zabezpieczenie - aktualnych i przewidywanych - potrzeb mieszkaniowych żołnierzy w służbie stałej. Za gospodarowanie zasobem mieszkaniowym przeznaczonym na ten właśnie cel odpowiadają właściwe organy wojskowe i sprawy te nie podlegają kognicji sądów administracyjnych.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.