Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1061/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 44, art. 77 par 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. c, art. 200 i art. 205 par 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 20 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant Sekretarz sądowy – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2015 roku sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego Z. K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania Z.K. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] znak: [...] o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, zobowiązania do zwrotu posiadanego prawa jazdy kategorii CE, nr [...] serii [...] wydanego w dniu 11 grudnia 2008r., oraz nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, na podstawie art. 59 w zw. z art. 58, art. 129 § 2 i art. 134 K.p.a. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] i stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] cofnął Z.K. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, zobowiązując do zwrotu posiadanego prawa jazdy kategorii CE, nr [...], serii [...] wydanego w dniu 11 grudnia 2008r. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Podstawą wydanej decyzji był fakt niestawienia się skarżącego na kontrolne badania lekarskie.

W dniu 15 września 2014r. Z.K. złożył odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu strona wskazała, że pod wskazanym adresem, tj. Ł., ul. A. - na który została wysłana zaskarżona decyzja - nie przebywa już od 5 lat. Zaskarżoną decyzję odebrał osobiście w siedzibie organu dopiero w dniu 11 września 2014r. i do tej pory nie wiedział o toczącym się postępowaniu w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie prawa jazdy kat. CE.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia [...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] i stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 58 § 1 i 2 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Warunkiem przywrócenia terminu jest łączne spełnienie następujących przesłanek: 1) uprawdopodobnienie przez osobą zainteresowaną braku swojej winy, 2) wniesienie przez zainteresowanego - wniosku (prośby) o przywrócenie terminu, 3) dochowanie 7-dniowego terminu (nieprzywracalnego) od ustania przyczyn uchybienia do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, 4) jednoczesne dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin. Brak którejkolwiek z powołanych powyżej przesłanek uzasadnia odmowę przywrócenia terminu.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego Z.K. nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie będące środkiem zastępczym dowodu winno dawać wiarygodność twierdzenia o danym fakcie. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia.

Skarżący w piśmie przedłożonym w organie I instancji w dniu 15 września 2014r. wskazał, że nie wiedział o prowadzonym postępowaniu i wydanej decyzji ze względu na fakt, że pod adresem; Ł. ul. A. nie przebywa już od 5 lat. Nie przedstawił jednak na tą okoliczność żadnych dowodów uprawdopodobniających wskazaną przyczynę niezachowania terminu, a ponadto w dalszym ciągu wskazuje jako adres zamieszkania Ł. ul. A. 28/39 (por. m.in. pismo z dnia 11 września 2014r.) a adres K. ul. B. 25 wyłącznie jako adres do korespondencji.

Z uwagi zatem na fakt, że wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie spełnia łącznie przesłanek z art. 58 K.p.a. SKO odmówiło uwzględnienia wniosku strony o przywrócenie uchybionego terminu.

Odnosząc się do kwestii doręczenia zaskarżonej decyzji, organ wskazał, że decyzja została wysłana do strony za pośrednictwem poczty, na adres zamieszkania, tj. Ł., ul. A.. Przesyłka ta wobec niemożności doręczenia adresatowi oraz pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu, została pozostawiona na okres czternastu dni w placówce pocztowej, a zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia (tj. w rozpoznawanej sprawie od dnia 10 stycznia 2012r.), została umieszczona w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Zgodnie bowiem art. 43 K.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Stosownie do art. 44 § 1 i 2 K.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) – w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 K.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 K.p.a.).

Zaskarżona decyzja została stronie doręczona w dniu 24 stycznia 2013r., (powinno być 2012r.) podczas gdy odwołanie zostało wniesione w dniu 15 września 2014r., a więc po upływie 14 dni, co oznacza, że odwołanie Z.K. zostało wniesione z uchybieniem przepisanego terminu. Z uwagi zatem, że odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu i termin ten nie został przywrócony, to należało stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

-art. 58 K.p.a., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie prowadzące do wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku, podczas gdy analiza istniejącego stanu faktycznego sprawy wskazuje, że zaszły przesłanki do uznania, że skarżący spełnił wszystkie przesłanki wymienione w art. 58 K.p.a. warunkujące przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wyżej wskazanej decyzji, w tym zwłaszcza okoliczność uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi,

- art. 134 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na zamieszczeniu w jednym postanowieniu dwóch rozstrzygnięć, a mianowicie stwierdzenia podstaw do odmowy przywrócenia terminu i zarazem w oparciu o art. 134 K.p.a. wydania rozstrzygnięcia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, albowiem wydanie jednego z tych rozstrzygnięć czyni zbędnym rozstrzyganie w drugiej kwestii, która ipso facto wynika z pierwszej,

oraz naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

-art. 7, art. 9, art. 11 art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, załatwienie sprawy całkowicie bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, niedochowanie zasady przekonywania strony oraz niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego w sprawie,

wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia lub jego zmianę i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że udowodnienie czyni istnienie pewnego faktu pewnym, uprawdopodobnienie - tylko prawdopodobnym. Udowodnienie służy celowi przekonania organu orzekającego o prawidłowości pewnego twierdzenia, uprawdopodobnienie służy celowi obudzenia w organie orzekającym ufności w to, że pewne twierdzenie odpowiada prawdzie. Uprawdopodobnienie jest to czynność procesowa stwarzająca w świadomości organu orzekającego mniejszy lub większy stopień przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu. Skarżący wskazał, że nie wiedział o prowadzonym postępowaniu i wydanej decyzji ze względu na fakt, że pod adresem Ł. - ulica A. 28/39 nie przebywa już faktycznie od ponad 5 lat. Skarżący w dniu zdarzenia drogowego, tj. w dniu 28 lipca 2011 roku, informował funkcjonariuszy Policji o obu adresach, tj. adresie zameldowania i adresie pobytu, jak również wskazał swój numer telefonu. Przyjmując w tym zakresie obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy, zdaniem skarżącego należy przyjąć, że sprostał obiektywnemu miernikowi staranności, albowiem wskazał funkcjonariuszom Policji dwa adresów, tj. zameldowania i faktycznego zamieszkania. Niezrozumiałym dla skarżącego jest fakt, iż do Wydziału Komunikacji w Ł. skierowane zostało pismo informacyjne o konieczności podjęcia działań mających na celu zbadanie czy wobec skarżącego istnieją czy też nie przeciwskazania do prowadzenia pojazdów ze wskazaniem tylko jego jednego adresu. Nikt też nie poinformował skarżącego w toku czynności kontrolnych, że wyżej wskazane pismo informacyjne zostanie przekazane do Wydziału Komunikacji czy też, że zostaną podjęte jakiekolwiek inne działania urzędowe związane z posiadanymi przez skarżącego uprawnieniami do kierowania pojazdami mechanicznymi, co jest ewidentnym zaniedbaniem ze strony funkcjonariuszy. Podkreślił, że gdyby został powiadomiony o dalszej procedurze w sprawie, to z pewnością skontaktowałby się z organem. Nadto, gdyby w piśmie do Wydziału Komunikacji były wskazane dwa adresy skarżącego lub choćby jego numer telefonu, to z pewnością w ogóle nie doszłoby do sytuacji, w jakiej znalazł się skarżący. Dostrzegając, że wysyłana przez organ korespondencja została zwrócona jako niepodjęta w terminie, organ winien z urzędu podjąć jakiekolwiek działania zmierzające do ustalenia faktycznego miejsca pobytu strony lub chociaż skontaktowania się z nią drogą telefoniczną. Żadne jednak działania w tym zakresie nie zostały przez organ podjęte.

W ocenie skarżącego organ wydając zaskarżone postanowienie w sprawie dopuścił się także naruszenia art. 134 K.p.a. ponieważ wydając w wyniku negatywnego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania powinien wydać jedynie postanowienie o odmowie jego przywrócenia i nie zachodzi już wówczas konieczność wydawania odrębnego, bądź też zawartego w tym samym akcie, postanowienia z art. 134 k.p.a. Postanowienie o odmowie przywrócenia terminu zawiera już samo w sobie stwierdzenie, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, bo w przeciwnym razie nie można byłoby orzec merytorycznie o odmowie przywrócenia terminu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie aktu administracyjnego, względnie stwierdzenie jego nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.").

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w przedmiocie odmowy przywrócenia Z.K. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi oraz stwierdzające jednocześnie uchybienie terminu do wniesienia odwołania od wyżej wymienionej decyzji.

Zgodnie z art. 42 k.p.a., pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (§ 1). Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (§ 2). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3).

Przepis art. 43 k.p.a. stanowi, iż w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.

W myśl natomiast art. 44 § 1 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. – Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego,

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

Ponadto, stosownie do § 2 art. 44 k.p.a., zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W myśl unormowania zawartego w § 3 omawianego artykułu, w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia, przy czym – w myśl § 4 art. 44 k.p.a. – doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Dodatkowo, należy wskazać, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie od decyzji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.

Uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia, organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Jeżeli jednak uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego (strony), termin ten powinien być przywrócony, jeżeli strona złoży stosowny wniosek w tym zakresie. Podstawę do wydania postanowienia w przedmiocie przywrócenia uchybionego terminu, stanowi ustalenie daty doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, daty złożenia odwołania od tej decyzji oraz oceny, czy uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony, a także, czy podanie o przywrócenie terminu zostało wniesione w terminie określonym w art. 58 § 2 k.p.a. Brak jednoznacznych ustaleń we wskazanym zakresie, a zwłaszcza brak jednoznacznych ustaleń odnośnie daty doręczenia decyzji, oznacza, iż organ odwoławczy nie uzyskuje uprawnienia do wydania postanowienia o przywróceniu uchybionego terminu lub o odmowie jego przywrócenia. Każde stwierdzenie uchybienia w zakresie ustalenia jednej ze wskazanych okoliczności musi być uznane jako nie tylko mogące mieć wpływ na wynik sprawy, ale bezpośrednio i w sposób istotny wpływające na jej wynik.

W rozpoznawanej sprawie, dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, niezbędne zatem jest ustalenie, że doręczenie skarżącemu, w trybie art. 44 k.p.a., przesyłki pocztowej zawierającej decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] było skuteczne.

Na wyraźne podkreślenie zasługuje okoliczność, że, jak wynika z akt sprawy, skarżący nie miał świadomości o toczącym się wobec niego postępowaniu administracyjnym zarówno w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jak również w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Z akt sprawy wynika bowiem, iż zawiadomienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia 4 sierpnia 2011r. o wszczęciu postępowania w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, decyzja Prezydenta Miasta Ł. o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z dnia 19 września 2011r., zawiadomienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia 1 grudnia 2011r. w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi oraz decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi nie zostały przez skarżącego podjęte, a organ uznał je za doręczone w trybie art. 44 k.p.a. O toczącym się wobec niego postępowaniu i wydanych decyzjach dowiedział się 11 września 2014r. podczas wizyty w Urzędzie Komunikacji, do którego udał się, jak twierdzi, celem przedłużenia prawa jazdy. W tym dniu odebrał kierowaną do niego w powyższych dniach korespondencję i w dniu 15 września 2014r., złożył odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Jako powód uchybienia terminu i braku winy w uchybieniu terminu podał fakt niezamieszkiwania w Ł. pod adresem A. 28/39 od pięciu lat. Wskazał adres do korespondencji K. ul. B..

W tym miejscu zgodzić należy się z poglądem prezentowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 sierpnia 1997 r., sygn. akt I SA/Ka 7/96, LEX Nr 30334, że choroba strony czy inna jej czasowa nieobecność nie tamuje toku postępowania administracyjnego w tym sensie, aby organ administracji nie mógł wydać adresowanej do niej decyzji, a czasowa nieobecność adresata w miejscu zamieszkania nie wyklucza możliwości doręczenia decyzji w sposób prawnie skuteczny, choć oczywiście nie będzie to doręczenie właściwe (do rąk adresata), ale zastępcze. NSA uznał jednak, że warunkiem takiego doręczenia musi być świadomość strony co do toczącego się postępowania. Podobnie zresztą tylko w sytuacji, gdy strona wie o toczącym się postępowaniu, można wymagać od niej spełnienia obowiązku zawartego w art. 41 § 1 k.p.a. - powiadamiania organu o każdej zmianie swojego adresu, a w konsekwencji zaniedbania tego obowiązku - przyjąć doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ze skutkiem prawnym. W sytuacji zatem, gdy skarżący nie wiedział o toczącym się postępowaniu, nie jest możliwe dokonanie doręczenia zastępczego w trybie art. 44 k.p.a., w czasie jego czasowej nieobecności w miejscu zamieszkania.

Rozpoznając ponownie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. winno przeprowadzić ustalenia na okoliczność skuteczności doręczenia skarżącemu kierowanej do niego korespondencji w kontekście podnoszonych okoliczności niezamieszkiwania skarżącego pod wskazanym w tej korespondencji adresem. Okoliczność ta winna być również zbadana i oceniona jako ewentualnie wyłączająca winę skarżącego w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, a w konsekwencji podstawę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W dalszej kolejności, w zależności od wyniku tych ustaleń, należy rozpatrzyć ponownie wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], bądź w przypadku gdyby zostało ustalone, że nie doszło do uchybienia terminowi, rozpatrzyć złożone odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji.

W sytuacji, gdyby ustalenia poczynione przez organ doprowadziły do uznania, że skarżący faktycznie uchybił terminowi do wniesienia odwołania od decyzji i koniecznym stałoby się merytoryczne rozpatrzenie jego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia, organ winien mieć na uwadze, że wynikająca z art. 44 k.p.a. zastępcza forma doręczenia pism rodzi jedynie domniemanie doręczenia pisma adresatowi. Domniemanie takie może zostać obalone dowodem przeciwnym, w sytuacji gdy adresat udowodni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia, pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych.

W rozpatrywanej sprawie skarżący w skierowanym do organu odwoławczego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania podnosił, że w czasie, w którym skierowano do niego zaskarżoną decyzję nie zamieszkiwał pod wskazanym adresem i nie miał żadnej wiedzy o toczącym się wobec niego postępowaniu. Tłumaczenie to potwierdza fakt, że skarżący w dniu 11 września 2014r. udał się do Wydziału Komunikacji celem przedłużenia prawa jazdy nie mając świadomości, że decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. cofnął mu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. Nieświadome zachowanie skarżącego uprawdopodabnia również okoliczność, że mimo wydania w dniu [...], przedmiotowej decyzji, skarżący do dnia wizyty w Urzędzie Komunikacji tj. do 11 września 2014r. zawodowo wykonywał zawód kierowcy, a organ nie prowadził postępowania celem wyegzekwowania zwrotu dokumentu cofniętego prawa jazdy.

Nie ulega wątpliwości, że to organy administracyjne są uprawnione do oceny, czy dana okoliczność została uprawdopodobniona i czy faktycznie uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Dokonując oceny, czy strona dopuściła się uchybienia terminu bez swej winy, organ podatkowy powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i ocenić winę według obiektywnych mierników staranności. Wyrażona w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów, nie może przekształcić się w dowolną. Aby nie narazić się na zarzut dowolności organy winny zatem dokonać ustaleń w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia o przekonywującej treści, przy czym to do organu należy wskazanie kierunku postępowania dowodowego i określenie dowodów, które organ uznaje za niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., mimo powoływanie się przez skarżącego na okoliczność niezamieszkiwania pod adresem na który doręczano mu korespondencję jako okoliczność uprawdopodobniającą brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, skonstatował, że jest to twierdzenie gołosłowne nie poparte żadnymi dowodami, niemniej nie poczynił należytych ustaleń w tym zakresie. Jeżeli, zdaniem organu, tłumaczenie strony było niewystarczające, nieudokumentowane zatem gołosłowne, nic nie stało na przeszkodzie, aby to organ w toku przesłuchania lub w oparciu o dodatkową zażądaną dokumentację ustalił, czy faktycznie skarżący pod wskazanym adresem nie zamieszkiwał, dlaczego, gdzie w tym czasie przebywał, czy jego pobyt w innym miejscu miał charakter pobytu stałego i z jakiego powodu skarżący się nie przemeldował. W skardze skarżący dodatkowo wyjaśniał, że podczas zdarzenia, które zainicjowało postępowanie organu w sprawie jego uprawnień do kierowania pojazdami informował Policję o swoim adresie do korespondencji jak również podał swój telefon. Skoro wykluczenie winy w uchybieniu terminu wymaga wykazania, iż mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody, uniemożliwiającej jej dokonanie czynności w terminie ustawowym, to działając zgodnie z zasadą wyrażoną w treści art. 8 k.p.a. organ winien dać skarżącemu szansę pełnego wyjaśnienia okoliczności niedochowania ustawowego terminu do wniesienia odwołania. Organ nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego, a dodatkowo przed wydaniem zaskarżonego postanowienia nie pouczył skarżącego o jego prawach wynikających z art. 10 Kpa., co w kontekście rozpoznawanej sprawy mogło również mieć wpływ na jej wynik.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, jeżeli organ przystąpi do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, konieczne będzie uzupełnienie zgromadzonego materiału we wskazanym zakresie i dokonanie jego oceny z zachowaniem wymogów zawartych w treści art. 7, art.10, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł stosownie do art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy.

D.Cz.