Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2390/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części i poprzedzającą ją decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1a, art. 151, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Protokolant - st. sekr. sąd. Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2012 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... września 2011 r. nr ... znak ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji w części dotyczącej określenia odsetek od należności głównej; 2. w pozostałej części skargę oddala; 3. zasądza na rzecz J. A. od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kwotę ... (...) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. stwierdza, że zaskarżona decyzja w uchylonej części nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez J. A. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Nr ...z dnia ... września 2011r utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł. z dnia ... lipca 2011r o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW).

Zaskarżona decyzja została podjęta w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu .... 04. 2007r J. A. złożyła w Biurze Powiatowym w Ł. w niosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW).

Decyzją z dnia ....01. 2008r Kierownik BP przyznał Wnioskującej płatność z tytułu ONW na rok 2007, w wysokości ... zł. Została ona przekazana na rachunek bankowy producenta rolnego w dniu ....04. 2008r.

W dniu ....02. 2008r. do BP w Ł. złożono akt notarialny z dnia ....11. 2007r nr repertorium ..., z którego wynika., że posiadanie przedmiotowego gospodarstwa rolnego nastąpiło przed dniem wydania decyzji przez Kierownika BP, a wydanie nieruchomości nastąpiło w dniu podpisania akt, tj. ... listopada 2007r.

Kierownik BP w Ł. w dniu ....07. 2009r. postanowieniem wydanym na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego wznowił postępowanie w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu ONW na rok 2007, z powodu wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a które nie były znane organowi, który decyzje wydal.

Powyższe skutkowało wydaniem przez Kierownika BP w Ł. decyzji nr ... o uchyleniu decyzji dotychczasowej oraz odmowie przyznania płatności ONW na rok 2007 na rzecz Skarżącej. Decyzja została odebrana przez nią w dniu ....09.2009r.

Wskutek odwołania wniesionego przez Skarżącą Dyrektor ... Oddziału Regionalnego decyzja z dnia ...03. 2009r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Decyzją z dnia ....08. 2010r. Kierownik BP w Ł. orzekł o uchyleniu decyzji o przyznaniu płatności i odmówił ich przyznania na rok 2007.

Decyzją z dnia ....12.2010r. Dyrektor ... OR ARiMR utrzymał w mocy decyzję Kierownika BP.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w L., rozpoznając sprawę w wyniku wniesienia skargi na powyższą decyzje przez J. A., wyrokiem z dnia ....08.2011r. Sygn. akt III S.A./Lu55/11 skargę oddalił.

W związku z powyższym, Prezes ARiMR zawiadomieniem z dnia ....07. 2011r poinformował J. A. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu ONW.

Decyzją z dnia ...07. 20011r. Prezes ARiMR ustalił Skarżącej kwotę nienależnie pobranych płatności ONW w wysokości ... zł. Orzekł, że ,,W związku z powyższym kwotę wypłaconą w ramach PROW 2007-2013 w wysokości ... zł powiększoną o odsetki jak dla zaległości podatkowych Strona winna wpłacić na rachunek bankowy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa numer NBP O/Okręgowy w Warszawie 08 1010 1010 0088 2014 9640 0000’’.

W wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes decyzja z dnia ... września 2011r utrzymał w mocy wcześniejsza decyzję wskazując stosowne przepisy prawne, m.inn. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 29 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 9 maja 2008r o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. Nr 98, poz. 634, z późn.zm., § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,,Wspieranie działalności rolniczej na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) objętej Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2007r.nr 68,poz. 448, ze zm. Organ wskazał, iż kwota płatności jest płatnością nienależnie pobraną w rozumieniu art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, jednak nie zachodzą negatywne przesłanki obowiązku zwrotu tej płatności, o których mowa w art. 73 ust. 4 i 5 rozporz. 796/2004.

Prezes wskazał, że w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca dana kwotę powiększoną o odsetki, co wynika z przepisów prawa wspólnotowego, tj. art. 73 ust 1 rozporz. Komisji (WE) nr 796/2004, zaś na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy do ustalonej kwoty nienależnie pobranych płatności stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U.z 2005r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.). Wskazano także art. 56 1 i 3 OP.

W skardze na powyższą decyzję wniesionej przez J. A. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła ona o uchylenie decyzji i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie :

- art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2008r nr 229 poz. 1539, dalej: k.p.a.) , polegający na niezastosowaniu tej normy, po bezskutecznym złożeniu odwołania,

- art. 12 § 1 k.p.a. w związku z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego polegający na niezastosowaniu dyspozycji tych norm,

- art. 61 § 4 i ar. 10 § 1 k.p.a. ponieważ strona nie została powiadomiona przez Kierownika BP ARiMR oraz Dyrektora OR o fakcie przekazania jej wniosku do ponownego rozpatrzenia sprawy dot. decyzji Kierownika BP z dnia ... lipca 2011r, przez co nie miała możliwości wzięcia czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań,

- art. 38 w zw. z art. 227 k.p.a. w zakresie ujawnionych zaniedbań dot. prowadzenia postępowania dowodowego.

Skarżąca wniosła o przeprowadzenie następujących dowodów:

1. dowodu w postaci włączenia kompletu dokumentacji dotyczącej sposobu przeniesienia w dniu ... lutego 2008r przez Kierownika BP w Ł. istniejących zobowiązań ONW J. A. na rzecz synów M. i A. podczas nadawania im nr gospodarstw rolnych oraz sposobu weryfikacji działek rolnych użytkowanych w ramach gospodarstwa rolnego o nr ...;

2. dowodu w postaci odniesienia się do sposobu weryfikacji przez Kierownika BP w Ł. w dniu ... lutego 2008r działek rolnych użytkowanych w ramach gospodarstwa rolnego o nr ... mając na względzie podpisane i złożone w tym dniu przez J. A. oświadczenia o zakończeniu działalności producenta rolnego, na stosownych drukach podczas nadawania na rzecz synów odrębnych nr gospodarstw rolnych ze szczególnym uwzględnieniem sprawdzenia jej aktualnie istniejących 5-cio letnich zobowiązań ONW oraz bazy danych beneficjentów ubiegających się o pomoc finansową z tytułu dopłat, a także informacji czy w tym okresie dokonano wygenerowania raportu z kontroli administracyjnej nr producenta ... oraz kiedy dokonano wpisu do ewidencji producentów nowych beneficjentów;

3. dowodu w postaci włączenia kompletu dokumentacji dotyczącej sposobu przeprowadzenia przez Dyrektora .... OR ARiMR postępowania administracyjnego dot. czynności wyjaśniających wyczerpujących znamiona skargi wraz ze szczegółowym sprawozdaniem L.dz....związku ze złożeniem przez J. A. na ręce Kierownika BP podania z dnia ... grudnia 2008r;

4. dowodu w postaci przekazania przez Prezesa ARiMR bądź Dyrektora ... OR ARiMR kopii protokołu sprawozdawczego wraz z materiałami dot. przeprowadzonych przez Dyr. Departamentu Kontroli Wewnętrznej Centrali ARiMR w W. czynności wyjaśniających L.dz. ... w sprawie skargi J. A. z dnia ... września 2009r;

5. dowodu w postaci włączenia kompletu dokumentacji dotyczącej sposobu przeprowadzenia przez Dyrektora ... OR ARiMR czynności w związku z odmową udzielenia J. A. uwierzytelnionych odpisów z akt prowadzonego postępowania (postanowienie nr ... z dnia ... września 2010r) oraz ujawnionymi nieprawidłowościami;

6. dowodu w postaci włączenia kompletu dokumentacji przekazanej do WSA w L. (Sygn. akt IISA/... na posiedzenie Sądu w dniu ... marca 2011r dot. skargi na decyzję Dyrektora ... OR z dnia ... grudnia 2007r ;

7. dowodu w postaci włączenia kompletu materiałów dotyczących sposobu przeniesienia zobowiązań ONW na nowych beneficjentów, skoro do połowy października 2010r BP ARiMR w Ł. prowadziło w tym zakresie działania naprawcze.( Wezwanie Kierownika BP Nr ... znak sprawy ... z dnia ... września 2010r.

W dalszej części skargi szczegółowo opisano prowadzone przez organ postępowanie administracyjne, określając je jako opieszałe. Ponadto podkreślono, iż w decyzji organ w sposób jednoznaczny nie wyliczył kwoty odsetek, dlatego Skarżąca w dniu ... października 2011 r. wpłaciła na wskazany w niej rachunek bankowy kwotę ... zł.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym pełnomocnik Skarżącej, syn M. A. okazał dowód wpłaty należności głównej w wysokości określonej w zaskarżonej decyzji, na konto Prezesa ARiMR i popierał skargę w części dotyczącej odsetek. Jednocześnie podtrzymał wszystkie wnioski dowodowe zawarte w złożone skardze.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie.

Wskazał, iż postępowanie administracyjne, którego przedmiotem było ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzja Prezesa nr ..., wydanej z upoważnienia przez Kierownika BP, zostało wszczęte na wniosek Skarżącej złożony w dniu ....07. 2011r, więc organ nie miał obowiązku dodatkowo powiadamiać jej o wszczęciu postępowania. Podkreślił, że odnośnie postępowania pierwszoinstancyjnego, w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, organ stosownie do art. 61 § 4 w zw. z art. 10 k.p.a. wystosował do strony pismo informujące o wszczęciu postępowania w treści którego pouczono ją o prawie wglądu do akt i możliwości składania wyjaśnień, z którego Strona skorzystała.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego Prezes podniósł, iż nie ma ona zastosowania w niniejszej sprawie. Decyzja z dnia 19 września 2011r i poprzedzająca ją decyzja I instancji dotyczą nienależnie pobranych płatności ONW a nie płatności bezpośrednich i zostały wydane w ramach postępowania wszczętego na podstawie art. 29 ustawy o ARiMR.

Na rozprawie przed Sądem pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi, nie kwestionując przy tym prawdziwości okazanego dowodu wpłaty należności głównej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:

Na wstępie sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. inn. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej ,,p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Funkcją sądownictwa administracyjnego jest więc sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Wymaga to oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Prezesa ARiMR Nr ... z dnia ....09. 2011r utrzymująca w mocy decyzję z ....07. 2011r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Decyzja ta jest następstwem wydanej decyzji o odmowie przyznania płatności ONW za rok 2007 .Skarga dot. odmowy, wniesiona do WSA w L. przez J. A. , została wyrokiem tegoż sądu z dnia 3.08. 2011r oddalona (Sygn. akt II SA/Lu ...).

W tej sytuacji, nie było potrzeby, zdaniem WSA w Warszawie, dopuszczania dowodu z dokumentów wymienionych w skardze, gdyż dotyczyły one tamtego postępowania o przyznanie płatności z tyt. ONW za rok 2007.

Zgodnie z wydaną w niniejszej sprawie decyzją o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu ONW, określającą , że Skarżąca ma obowiązek zwrotu kwoty ... zł, w dniu .... 10. 2011r. wpłaciła ona na rachunek bankowy wymienioną kwotę.

Nie wpłaciła od niej odsetek z uwagi na to, iż nie wiedziała w jakiej wysokości powinna to uczynić. W decyzji organu I instancji (utrzymanej w mocy przez organ II instancji) określony został sposób obliczenia odsetek od należności głównej, prawidłowo wskazano obowiązujące w tej mierze stosowne przepisy unijne i krajowe, jednakże organ nie określił daty, od której należy wskazane w decyzji odsetki obliczać. Co prawda z przepisu art. 73 ust. 3 rozporz. Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. wynika, że odsetki naliczane są za okres między powiadomieniem rolnika o konieczności zwrotu oraz zwrotem lub potrąceniem, jednakże sąd orzekający stoi na stanowisku, że z decyzji ma jasno wynikać data ,od której odsetki powinny być naliczane. Kwestii tej nie należy pozostawiać zobowiązanemu , a musi to być jasne dla strony. Dlatego w decyzji powinno być zawarte sformułowanie ,, powiększonej o odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, naliczone od dnia doręczenia decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności’’, albo też wskazana konkretna data. Tak sformułowane decyzje wielokrotnie były przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, który uznawał je za prawidłowe (np w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1380/11).

Z powyższych względów na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 a i 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.

O kosztach rozstrzygnięto na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a..