Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2495/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Tomczak Sędziowie: WSA Jarosław Stopczyński (spr.) WSA Tomasz Zawiślak Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi Województwa Ł. na decyzję Ministra Finansów (obecnie Ministra Rozwoju i Finansów) z dnia (...) czerwca 2016 r. nr (...) w przedmiocie zwrotu do budżetu państwa środków dotacji celowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu odwołania Marszałka Województwa ... od decyzji Wojewody ... z dnia ... marca 2016 r. znak: ..., Minister Finansów decyzją z dnia ... czerwca 2016 r. nr ... utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu własnej decyzji organ II instancji przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Działając na podstawie art. 10 a ust. 7 i 8 ustawy z dnia 22 września 2006 r. o uruchamianiu środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej przeznaczonych na finansowanie wspólnej polityki rolnej (Dz.U. z 2012 r. poz. 1065), dalej: uuspbUE, Województwo ... zawarło w dniu ... lipca 2010 r. porozumienie z Wojewodą ... w sprawie przekazywania środków z budżetu państwa na wyprzedzające finansowanie kosztów ogólnych ponoszonych na realizację operacji ,,Dolina ... – przebudowa prawostronnego wału przeciwpowodziowego odcinek w km ... gm. ..., pow. ..." , realizowanej w ramach Działania ,,Poprawianie i rozwijanie infrastruktury związanej z rozwojem i dostosowywaniem rolnictwa i leśnictwa przez gospodarowanie rolniczymi zasobami wodnymi" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Zgodnie z porozumieniem, planowane koszty całkowite operacji miały wynieść 1 828 100,00 zł, podczas gdy planowane koszty ogólne – 162 600,00 zł.

Porozumienie było zmieniane siedmiokrotnie, aneksami z dnia: ... kwietnia 2011 r., ... lipca 2011 r., ... listopada 2011 r., ... stycznia 2013 r., ... września 2013 r., ... października 2013 r. i ... listopada 2013 r. Ostatecznie, koszty całkowite zostały ustalone na kwotę 1 828 618,53 zł, przy planowanych kosztach ogólnych – 159 343,94 zł.

Wykonując powyższe porozumienie, w dniu ... grudnia 2013 r., Wojewoda ... dokonał uruchomienia – na rzecz Marszałka – środków w wysokości 105 571,00 zł, przeznaczonych na zapłatę za sporządzenie operatów szacunkowych, z czego:

1) 101 721,00 zł – na zapłatę za wykonanie dokumentacji projektowej,

2) 3850 zł – na zapłatę za wykonanie operatów szacunkowych.

Następnie, działając na podstawie delegacji z art. 72 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2015 r. poz. 469, z późn. zm.), dalej: Pw, Marszałek Województwa ... wydał w dniu ... kwietnia 2014 r. decyzję nr ... . Decyzja ta została zmieniona dwukrotnie: decyzją z dnia ... sierpnia 2014 r., nr ..., oraz decyzją z dnia ... maja 2015 r., nr ... . Treść powyższych decyzji była uzgadniania z Wojewodą ... . Zgodnie z treścią decyzji, operacja była realizowana przez Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Ł. (WZMiUW). W wyniku zmian decyzji, całkowity koszt szacunkowy realizacji urządzeń melioracji wodnych podstawowych wyniósł 1 694 019,64 zł, w tym koszty kwalifikowalne 1 339 065,54 zł.

W dniu ... kwietnia 2014 r. Marszałek, wydał decyzję Nr ... . Decyzja ta została zmieniona dwukrotnie: w dniu ... sierpnia 2014 r., i ... maja 2015 r. W drodze tej decyzji Marszałek przyznał pomoc na ww. operację. W rezultacie zmian ww. decyzji wyniosła ona 1 339 065,54 zł, w tym z krajowych środków publicznych w kwocie 334 766,39 zł, natomiast ze środków EFRROW w kwocie 1 004 299,15 zł.

Wojewoda ... uruchomił dotację w kolejnych trzech transzach:

1) w dniu ... maja 2014 r. – w kwocie: 352,00 zł

2) w dniu ... grudnia 2014 r. – w kwotach: 357 326,42 zł, 119 108, 82 zł, 109 580,11 zł

3) w dniu ... kwietnia 2015 r. – w kwotach: 584 947,72 zł, 194 982,58 zł, 177 083,97 zł.

Beneficjent (WZMiUW), w dniu ... czerwca 2015 r. złożył w Urzędzie Marszałkowskim Województwa ... wniosek o płatność. Zgodnie z nim, koszty całkowite realizacji operacji wyniosły 1 648 952,62 zł, koszty kwalifikowalne 1 339 065,54 zł, a wnioskowana kwota pomocy 1 004 299,15 zł. Zwrot środków w wysokości udziału refundowanego ze środków EFRROW dokonany przez Samorząd Województwa na rachunek dochodów Urzędu Wojewódzkiego w trybie art. 10 a ust. 5 uuspbUE wyniósł 1 004 299,15 zł.

Kwota dotacji na wyprzedzające finansowanie kosztów kwalifikowalnych (§ 6517, § 6519) wyniosła 1 342 195,62 zł. Koszty kwalifikowalne we wniosku o płatność zostały określone w kwocie 1 339 065,54 zł. Różnica pomiędzy kwotą przekazaną na finansowanie kosztów kwalifikowalnych w ramach wyprzedzającego finansowania, a kwotą wykazaną we wniosku o refundację wynosi zatem 3 130,08 zł.

Powyższa kwota związana jest z uznaniem za wydatki niekwalifikowalne kosztu wykonania operatów szacunkowych. Do kwoty 3 130,08 zł (koszt netto operatów) należy dodać wartość pobranego w nadmiernej wysokości wyprzedzającego finansowania podatku VAT: 719,92 zł. Łącznie, kwota wyprzedzającego finansowania pobranego w nadmiernej wysokości wynosi zatem 3 850,00 zł. Ponadto, kwota zwrócona przez Województwo ... z tytułu otrzymanej refundacji wyniosła 1 004 299,15 zł, czyli jest wyższa od przekazanej na wyprzedzające finansowanie zrefundowanych wydatków kwalifikowalnych o 0,01 zł. Kwota należna do zwrotu powinna zatem zostać pomniejszona o tę wartość – w ostatecznym rozrachunku wynosi zatem 3 849,99 zł.

W związku z powyższym, w dniu ... stycznia 2016 r. Wojewoda ... wystąpił do Marszałka z wezwaniem do zwrotu ww. kwoty 3 849,99 zł nadmiernie pobranej dotacji celowej, w terminie 15 dni od dnia otrzymania wezwania, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

W związku z brakiem zwrotu ww. środków w wyznaczonym terminie, Wojewoda wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu środków, o czym powiadomił Marszałka zawiadomieniem z dnia ... marca 2016 r.

W dniu ... marca 2016 r. Wojewoda wydał decyzję, w której orzekł o zwrocie przez Samorząd Województwa ... kwoty 3 849,99 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda uznał, że dotacja na wyprzedzające finansowanie została udzielona w wysokości wyższej, niż niezbędna na sfinansowanie dotowanego zadania, a co za tym idzie, część dotacji przewyższająca ,,wysokość niezbędną" podlega zwrotowi w trybie art. 169 ust. 1 ustawy o finansach publicznych.

Strona złożyła odwołanie od wyżej opisanej decyzji wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Uznając bezzasadność wniesionego odwołania organ II instancji (Minister Finansów) przypomniał, że Samorząd Województwa ... otrzymał dotację celową w trybie art. 10 a ust. 1 ustawy z dnia 22 września 2006 r. o uruchamianiu środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej przeznaczonych na finansowanie wspólnej polityki rolnej (Dz.U. z 2012 r. poz. 1065), dalej: uuspbUE.

W świetle art. 10 a uuspbUE dotacje na wyprzedzające finansowanie są formą quasi-pożyczki dla jednostek samorządu terytorialnego. Spłata tej ,,pożyczki: powinna nastąpić w trybie art. 10 a ust. 4 uuspbUE.

Zgodnie z ww. przepisem jednostka samorządu terytorialnego (...) dokonuje zwrotu środków, o których mowa w ust. 3 pkt 2 [środki z budżetu państwa na wyprzedzające finansowanie], (...) do wysokości udziału refundowanego ze środków EFRROW, na rachunek dochodów właściwego dysponenta, ze środków otrzymanych z agencji płatniczej tytułem refundacji kosztów kwalifikowalnych.

Powyższe oznacza zatem, że warunkiem prawidłowego rozliczenia wyprzedzającego finansowania jest zwrot całości kwoty refundacji otrzymanej przez samorząd z ARiMR. Brak całkowitego zwrotu do budżetu państwa kwoty refundacji wynikającej z umowy o dofinansowanie oznacza brak całkowitego rozliczenia dotacji na wyprzedzające finansowanie przez samorząd.

Minister wskazał, że w przypadku wyprzedzającego finansowania mamy do czynienia z sytuacją, o której mowa w art. 168 ust. 5, gdyż o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji stanowią odrębne przepisy, regulujące finansowanie Wspólnej Polityki Rolnej (w szczególności uuspbUE). Tym samym wykorzystanie dotacji celowej na wyprzedzające finansowanie następuje nie przez zapłatę za zrealizowane zadania, lecz przez realizację celów wskazanych w uuspbUE, które należy rozumieć jako zrealizowanie w całości operacji, na którą dotacja została przyznana lub otrzymanie przez samorząd pełnej kwoty refundacji kosztów kwalifikowalnych zadania.

W myśl art. 169 ust. 2 i 3 ufp, dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu państwa w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania (ust. 2); dotacjami nienależnymi są dotacje bez podstawy prawnej (ust. 3).

Zdaniem organu odwoławczego, dotacja na wyprzedzające finansowanie została w przedmiotowej sprawie udzielona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w wysokości określonej w odrębnych przepisach. Należy jednak uznać, że w sytuacji, gdy beneficjent nie otrzymał całości refundacji, a przyczyną tego był brak kwalifikowalności określonych wydatków, dotacja udzielona na wyprzedzające finansowanie została udzielona w wysokości wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania, a co za tym idzie – część dotacji przewyższająca ,,wysokość niezbędną" podlega zwrotowi w trybie art. 169 ust. 1 ufp.

Powyższa zasada obejmuje zarówno środki przeznaczone na wyprzedzające finansowanie części ,,europejskiej", jak i środków współfinansowania krajowego. W przypadku, gdy właściwy organ – stosując zasady realizacji danego programu – uznał dany wydatek za niekwalifikowalny i odmówił udzielenia refundacji, należy uznać, że cel – o którym mowa powyżej – nie został zrealizowany, a zatem środki współfinansowania krajowego w wysokości odpowiadającej udziałowi tego współfinansowania w danym wydatku należy uznać za pobrane w nadmiernej wysokości. Pod pojęciem współfinansowania krajowego należy rozumieć zarówno środki na wydatki kwalifikowalne, jak i środki na wydatki niekwalifikowalne odpowiadające wydatkom kwalifikowalnym (podatek VAT).

Niezależnie od powyższego, organ zaznacza, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 uwrow, zadania instytucji zarządzającej w zakresie wdrażania działań objętych programem, w tym przyznawania pomocy, wykonuje jako zadania delegowane zgodnie z art. 75 ust. 2 rozporządzenia nr 1698/2015: (...) samorząd województwa – w przypadku działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 6 [poprawianie i rozwijanie infrastruktury związanej z rozwojem i dostosowywaniem rolnictwa i leśnictwa przez: (a) scalanie gruntów, (b) gospodarowanie rolniczymi zasobami wodnymi] oraz 19-23, z zastrzeżeniem pkt 3.

Ponadto, zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2014 r. poz. 1438, z późn. zm.), właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, (...), jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1 [pochodzących z funduszy Unii Europejskiej i wymienionych tam środków krajowych], czyli – zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt 3 uwrow – marszałek województwa. ,,Merytoryczna" kontrola poprawności wykorzystania środków PROW (czyli ocena ich kwalifikowalności w świetle przepisów Europejskich, krajowych i dokumentów wydanych przez MRiRW) nie należy zatem do Wojewody, ani do Ministra Finansów, którzy w systemie realizacji PROW nie posiadają takich kompetencji, lecz właśnie do Marszałka Województwa, a także – w zakresie określonym w uwrow – do ARiMR jako agencji płatniczej, oraz Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako Instytucji Zarządzającej PROW. Uznanie określonych kategorii wydatków za kwalifikowalne należy zatem do oceny powyższych organów. Jak wynika z przywołanych powyżej przepisów, rolą ,,właściwego dysponenta", który – zgodnie z art. 10a ust. 3 uuspbUE – udzielił dotacji na wyprzedzające finansowanie projektu jest jedynie ustalenie faktu otrzymania przez beneficjenta refundacji z EFRROW i wysokości tej refundacji i ewentualne dochodzenie zwrotu środków dotacji w kwocie niezrefundowanej.

Jednocześnie organ podnosi, że do zwrotu przez samorząd województwa środków dotacji celowej na wyprzedzające finansowanie nie stosuje się § 20 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 czerwca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej (...). Przepis ten odnosi się bowiem do zwrotu środków przez beneficjenta (WZMiUW - § 2 rozporządzenia) na rzecz samorządu województwa, natomiast w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z koniecznością zwrotu środków przez samorząd do budżetu państwa. Istotny pozostaje również fakt, że przepisy rozporządzenia nie mogą wyłączyć obowiązywania przepisów uuspbUE i ufp, określających obowiązek zwrotu środków.

Wyżej opisane rozstrzygnięcie zaskarżył Marszałek Województwa ... zarzucając mu:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa), tj. art. 168 ust. 4 i 5 oraz 169 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 885 z późn. zm.) w związku z art. 10 a ust. 1, 2 i 5 ustawy z dnia 22 września 2006 r. o uruchamianiu środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej przeznaczonych na finansowanie wspólnej polityki rolnej (Dz. U. z 2012 r., poz. 1065) poprzez błędną ich wykładnię i w konsekwencji błędne zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody ... z dnia ... marca 2016 r., orzekającej obowiązek zwrotu przez Samorząd Województwa ... kwoty 3 849,99 zł wraz z odsetkami nadmiernie pobranej dotacji celowej z budżetu państwa przyznanej Samorządowi Województwa ... na realizację operacji "... – przebudowa prawostronnego wału przeciwpowodziowego, odcinek w km ... gm. ..., pow. ...", gdy tymczasem cel dla którego przyznano pomoc został osiągnięty i zachowany,

2. naruszenie przepisu postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit c ppsa, tj. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2016 r., poz. 23) poprzez błędne uznanie, iż w niniejszej sprawie powyższy przepis znajdował zastosowanie, oraz art. 7 w zw. z art. 11 K.p.a. poprzez nie dopełnienie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy w kontekście zawartej w art. 11 K.p.a. zasady przekonywania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony określonego obowiązku, bez potrzeby stosowania środków przymusu.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o:

1. Uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.

2. Zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in., że analiza art. 127 ustawy o finansach publicznych, poparta poglądami doktryny i orzecznictwa sądowego, skłania do wniosku, że przeznaczenie dotacji celowych ustawodawca widzi w kategorii realizacji określonego prawem ‘’celu’’, na którego wykonanie beneficjent otrzymuje ustaloną dotację, na sfinansowanie z niej określonych wydatków służących realizacji tego ‘’celu’’.

Natomiast zgodnie z art. 168 ust. 4 przywołanej wyżej ustawy wykorzystanie dotacji udzielonej z budżetu państwa następuje przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona. W praktyce oznacza to możliwość zaciągania zobowiązań i dokonywania wydatków po podpisaniu umowy z dysponentem części budżetowej lub z dysponentem środków. Jeżeli do udzielenia i rozliczenia dotacji stosować art. 168 ustawy o finansach publicznych, nie można stwierdzić, iż zasadność wykorzystania dotacji powinna być oceniania z punktu widzenia osiągnięcia określonych celów. W takim przypadku, gdy zastosowanie ma ta ustawa, oceniane winno być wykorzystanie dotacji przez pryzmat prawidłowego zaciągania zobowiązań i dokonywania wydatków na podstawie umowy, w oparciu o którą dotacja została udzielona. Z kolei stosownie do art. 168 ust. 5 tejże ustawy, tylko gdy przepisy odrębne stanowią o sposobie udzielania i rozliczania dotacji, ich wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach.

Skarżący podnosi, że otrzymana dotacja celowa została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem, nie została pobrana w nadmiernej wysokości, a także nie przekracza kwot dotacji, o których mowa w Porozumieniu na wyprzedzające finansowanie kosztów ogólnych.

Skarżący podnosi więc, iż dotowana inwestycja została zrealizowana, a cel operacji o którym mowa w ustawie o finansach publicznych został osiągnięty. Z uwagi na art. 169 ust. 2 wyżej wskazanej ustawy, który określa definicję dotacji pobranej w nadmiernej wysokości trudno podzielić pogląd Wojewody ..., iż kwota 3 849,99 zł jest dotacją pobraną w nadmiernej wysokości. Zgodnie bowiem z tą definicją, dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu państwa w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania.

Skarżący przypomina, iż Marszałek Województwa jest dysponentem części środków dotacji celowych przeznaczonych na sfinansowanie tychże zadań, czego wyrazem jest art. 72 ust. 3 ustawy Prawo wodne. W związku z powyższym wymienione w Decyzji Wojewody ... z dnia ... marca 2016 r. kwoty dotacji na podstawie art. 72 ust. 3 ustawy Prawo wodne stanowiły wydatki, które były uzgodnione z Wojewodą ... .

Poza tym zadanie polegające na wykonaniu urządzenia melioracji wodnych podstawowych nie jest zadaniem własnym samorządu województwa lecz zadaniem zleconym mu ustawą Prawo wodne, na które – zgodnie z art. 49 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2015 r., poz. 513 z późn. zm.) winien otrzymywać dotacje celowe z budżetu państwa w wysokości zapewniającej realizację zadania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Sąd zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie przypomnieć należy, że w dniu ... lipca 2010 r. Województwo ... zawarło porozumienie z Wojewodą ... w sprawie przekazywania środków z budżetu państwa na wyprzedzające finansowanie kosztów ogólnych ponoszonych na realizację operacji w postaci przebudowy prawostronnego wału przeciwpowodziowego rzeki ... . Podstawą tegoż porozumienia był art. 10 a ust. 7 ustawy z dnia 22 września 2006 r. o uruchamianiu środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej przeznaczonych na finansowanie wspólnej polityki rolnej (Dz.U. z 2012 r. poz. 1065), dalej: uuspbUE. Przepis ten stanowił, że w przypadku operacji prowadzonych w ramach pomocy technicznej oraz działania: poprawianie i rozwijanie infrastruktury związanej z rozwojem i dostosowywaniem rolnictwa i leśnictwa przez scalenie gruntów i gospodarowanie rolniczymi zasobami wodnymi, środki dotacji, o których mowa w ust. 3 związane z realizacją projektu, mogą zostać przekazane na rzecz wnioskodawcy przed zawarciem umowy lub wydaniem decyzji o przyznaniu pomocy na podstawie porozumienia z właściwym wojewodą.

Środki dotacji, o których mowa w ust. 3 to środki z budżetu państwa na wyprzedzające finansowanie kosztów kwalifikowalnych ponoszonych na realizację zadań, o których mowa w ust. 1 i 2, które mogą być przekazywane przez właściwego dysponenta w formie dotacji celowej o której mowa w art. 127 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. 2016.1870, tekst jedn.), dalej: ufp.

Z kolei art. 10 a ust 8 uuspbUE wskazuje, że porozumienie o którym mowa w ust. 7 powinno zawierać w szczególności:

1) opis operacji na jakie przyznano środki z budżetu państwa i termin ich realizacji,

2) harmonogram dokonywania wydatków w ramach operacji,

3) wysokość środków przeznaczonych na wyprowadzające finansowanie i tryb ich przekazywania,

4) zobowiązanie do poddania się kontroli i tryb kontroli realizacji operacji,

5) termin i sposób rozliczania przyznanych środków,

6) warunki zwrotu środków nieprawidłowo wykorzystanych lub pobranych w nadmiernej wysokości lub w sposób nienależny.

Powoływane na wstępie porozumienie przewidywało w § 35 ust. 3 że w przypadku uzyskania dofinansowania EFRROW do rozliczenia pobranych środków stosuje się przepisy ustawy z dnia 22 września 2006 r. o uruchamianiu środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej przeznaczonych na finansowanie wspólnej polityki rolnej (Dz. U. nr 187 poz. 1381 ze zm.).

Przewidywało również, że wszelkie spory związane z wykonaniem porozumienia będą rozstrzygane polubownie, natomiast w przypadku braku porozumienia będą one poddawane do rozstrzygnięcia przez właściwy sąd powszechny (§ 9 ust. 1 i 2).

Porozumienie o którym mowa zostało zmienione siedmioma aneksami. Aneks nr ... z ... lipca 2010 r. nadawał nowe brzmienie § 5 ust. 3 oraz § 9 ust. 2, dodawał także do § 5 ust. 4 i ust. 5.

Po zmianie § 5 ust. 3 wskazywał, że w przypadku wykorzystania środków na wyprzedzające finansowanie niezgodnie z przeznaczeniem Województwo ... zwróci środki w części wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem z wydatków budżetu przeznaczonych na realizację zadań własnych wraz z odsetkami zgodnie z art. 10 b uuspbUE. Natomiast dodany § 5 ust. 4 porozumienia przewidywał, że w przypadku środków na wyprzedzające finansowanie nieprawidłowo wykorzystanych lub pobranych w nadmiernej wysokości lub w sposób nienależny Województwo ... zwróci tą część w której zostały nieprawidłowo wykorzystane, pobrane w nadmiernej wysokości lub w sposób nienależny z wydatków budżetu przeznaczonych na realizację zadań własnych wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych zgodnie z art. 169 ust. 5 ufp. Nowy ust 5 § 5 porozumienia wskazywał z kolei, że Województwo ... zobowiązuje się w przypadku uzyskania dofinansowania EFRROW do rozliczenia pobranych środków zgodnie z zapisami art. 10 a uuspbUE.

Wspomniany wcześniej § 9 ust 2 otrzymał brzmienie: ,,W przypadku braku porozumienia spory będą rozstrzygane stosownie do obowiązujących przepisów prawa". Ta ostatnia zmiana uzasadnia uznanie właściwości sądu administracyjnego jako powołanego do rozstrzygania sporów o których wyżej mowa.

Art. 72 ust. 2 pkt. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 Prawo wodne (Dz. U. 2015.469 tekst jedn.) przewiduje, że urządzenia melioracji wodnych podstawowych mogą być wykonywane na koszt innych osób prawnych lub osób fizycznych, a także współfinansowane ze środków jednostek samorządu terytorialnego na podstawie porozumienia do którego zawarcia upoważnione są podmioty o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt. 2 i 4 tj. Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej oraz Marszałek Województwa.

Z kolei art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych (Dz. U. 2010 nr 143 poz. 963) wskazuje, iż z tytułu przeniesienia na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego własności nieruchomości, o których mowa w art. 9 pkt. 5 lit. a (czyli nieruchomości lub ich części będących częścią inwestycji niezbędnych do jej realizacji, które stają się własnością Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego), właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu tej nieruchomości przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między inwestorem a dotychczasowym właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą której przysługuje ograniczone prawo rzeczowe do nieruchomości od odpowiednio Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego (...).

Zdaniem sądu organy obu instancji mają rację, że z powyższych regulacji wynika (w tym zwłaszcza z wyżej cytowanego art. 20 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych), że kosztem kwalifikowalnym operacji w ramach przedmiotowego działania był zakup ziemi, a nie koszt wykonania operatów szacunkowych. W tym miejscu wypada przywołać treść art. 168 ust. 4 ufp., z którego wynika, że wykorzystanie dotacji następuje przez zapłatę za zrealizowanie zadania, na które dotacja była udzielona, przy czym przekazanie środków na rachunek beneficjenta nie oznacza wykorzystania dotacji. Jednocześnie jednak pamiętać należy, że w przypadku wyprzedzającego finansowania mamy do czynienia z sytuacją, o której mowa w art. 168 ust. 5 ufp. Stanowi on, że w przypadku, gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach. Zatem w przypadku wyprzedzającego finansowania o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji stanowią przepisy regulujące finansowanie wspólnej Polityki Rolnej w uuspbUE. Wykorzystanie takich dotacji następuje przez realizację celów wskazanych w uuspbUE, które należy rozumieć, jako zrealizowanie w całości operacji, na którą dotacja została przyznana lub otrzymanie przez samorząd pełnej kwoty refundacji kosztów kwalifikowalnych zadania. Pamiętać jednak trzeba, że fakt iż dofinansowywana (dotowana) inwestycja została zrealizowana, a cel operacji został rozstrzygnięty nie oznacza jeszcze że zrealizowany został w całości cel, dla którego przyznana została dotacja celowa na wyprzedzające finansowanie tej operacji, nie oznacza również że żaden wydatek w ramach tej operacji nie może być uznany za niekwalifikowalny. Należy przecież podkreślić, iż zgodnie z art. 169 ust. 4 ufp. zwrotowi do budżetu państwa podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości, przy czym za dotacje nienależne uznaje się dotacje udzielone bez podstawy prawnej (art. 169 ust. 3), natomiast dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu państwa w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania (art. 169 ust. 2).

W ocenie sądu dotacja na wyprzedzające dofinansowanie została w sprawie niniejszej udzielona w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, oraz w wysokości wskazanej w przepisach odrębnych (o których była mowa powyżej, oraz do których odwołują się aneksy do porozumienia z dnia ... lipca 2010 r.). Przyjąć jednak należy, że w sytuacji gdy beneficjent nie otrzymał całości refundacji z powodu braku kwalifikowalności określonych wydatków to dotacja udzielona na wyprzedzające finansowanie została udzielona w wysokości wyższej niż niezbędna do dofinansowania bądź sfinansowania dotowanego zadania. W związku z tym w części przewyższającej wysokość niezbędną podlega zwrotowi na podstawie art. 169 ust. 4 ufp.

Mając powyższe na względzie sąd stoi na stanowisku, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa, co oznacza tym samym iż żaden z zarzutów skargi nie zasługiwał na uwzględnienie.

Niejako na marginesie sąd wskazuje, iż prawidłowe były także wyliczenia organów obu instancji co do wysokości kwoty podlegającej zwrotowi. Uzasadnienie przedstawione w tej materii przez organ II instancji sąd akceptuje i uznaje za własne.

Podstawą wyroku jest art. 151 ppsa.