Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 433/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2000-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)

SENTENCJA

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 12 kwietnia 2000 r.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie

w składzie następującym :

Przewodniczący sędzia NSA - E.Gorczycka-Muszyńska (spr.)

Sędzowie NSA: Z. Flasińska B. Moraczewski

Protokolant: I. Mikowska

po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2000 r. sprawy ze skargi Wojskowego Rejonowego Zarządu Kwaterunkowo-Budow1anego w W. na decyzje Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości

skargę oddala


UZASADNIENIE

Prezes Urzędu.Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast po rozpatrzeniu odwołania B. A. od decyzji Wojewody [...] odmawiającej wszczepia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] o wywłaszczeniu, na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości należącej do ia. B.  położonej w S. przy ul. [...] decyzją z dnia [...] r. uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził nieważność pow. decyzji o wywłaszczeniu, jako dotkniętej wadą wskazaną w art.156 § 1 pkt 2 kpa.

W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż omawiana nieruchomość została wywłaszczona na wniosek Szefostwa Służby Zakwaterowania Budownictwa Garnizonu [...] w powołaniu na przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r. Nr 10, poz,64), przy czym jako cel wywłaszczenia - wskazano realizację na tym terenie Ośrodka Jeździectwa C.

W ocenie organu orzekającego takie przeznaczenie nie może być uznane za uzasadniające wywłaszczenie dla realizacji celów określonych w art. 3 pow. ustawy, a w szczególności nie dawało podstaw do uznania, że nieruchomość ta była niezbędna na cele obronności Państwa. Organ odwoławczy podał, że "działalności C. w żaden sposób nie można uznać za działalność związaną z obronnością Państwa, a wyjaśnienie Szefostwa służby zakwaterowania Budownictwa Garnizonu [...], że wszystkie nieruchomości pozostające w użytkowaniu Sił Zbrojnych, w tym również obiekty sportowe były zakwalifikowane jako użytkowane na cele związane z obronnością Kraju nie znajdują oparcia w żadnym przepisie prawnym.

Brak jest również w aktach sprawy jakiejkolwiek wzmianki, by budowa ośrodka jeździeckiego była przewidziana w planach gospo¬darczych, zatwierdzonych przez właściwe władze".

Niezależnie od powyższych ustaleń i stwierdzeń - organ odwoławczy zwrócił także uwagę na to, że w sprawie nie został zachowany tryb postępowania, określony w pow. ustawie.

Z załączonego do akt protokołu z dnia 15 lutego 1978 r, wynika, że B. A. godził się na dobrowolne odstąpienie nieruchomości, wobec czego wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego zostało dokonane bez podstawy prawnej a więc i wydana w tym postępowaniu decyzja z dnia [...] r. także została podjęta bez podstawy prawnej.

Skargę na decyzje Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwo¬ju Miast wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojskowy Rejonowy Zarząd Kwaterunkowo-Budowlany w W., który w dniu 3 listopada 1993 r. przejął od Szefostwa Służby Zakwate¬rowania i Budownictwa Garnizonu [...] kompleks wojskowy Nr [...], w skład którego wchodzi m. in.omawiana nieruchomość.

W skardze podniesiono, że w toku postępowania zmierza¬jącego do przejęcia nieruchomości B. A. wnosił o szybkie załatwienie sprawy wraz z wydaniem decyzji o wywłaszczeniu i odszkodowaniu, nie żądając skierowania sprawy do ure¬gulowania w trybie dobrowolnym, pomimo wyrażonej przez siebie przed wszczęciem postępowania zgody na dobrowolne odstąpienie nieruchomości. Były właściciel otrzymał odszkodowanie za grunt i drzewostan. Z tych względów skarżący wnosi o uchylenie zaskar¬żonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 10 kwietnia 2000 r. stanowiącym uzupełnienie skargi [...] Zarząd Infrastruktury przyznaje, że omawiana nieruchomość została przekazana w zarząd [...] Okręgowi Wojskowemu, a ponadto twierdzi, że w jego oce¬nie decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast "ma charakter wyłącznie formalny i godzi rażąco w zasady współży¬cia społecznego".

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Okolicznością podstawową i przesądzającą dla uznania, że decyzja wywłaszczeniowa dotknięta jest wadą wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa było ustalenie i stwierdzenie przez organ nadzoru, że wywłaszczenia dokonano na cel nie wyszczególniony w przepisie art.3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U. Nr 17, poz.70), powołanej jako podstawa prawna tej decyzji.

Przepis ten stanowił, że wywłaszczenie jest dopuszczalne, jeżeli wywłaszczona nieruchomość jest ubiegającemu się o wywłasz¬czenie niezbędna na cele użyteczności publicznej, na cele obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych. Na żaden wiec inny cel wywłasz¬czenie w trybie tej ustawy nie było dopuszczalne,

W zaskarżonej decyzji trafnie przyjęto, że budowa ośrodka jeź¬dzieckiego C. nie mogła być traktowana jako niezbędna dla realizacji któregokolwiek z celów wskazanych w powołanym przepisie. Ośrodek taki służący potrzebom określonej grupy osób, nie mający cechy powszechnej dostępności nie mógł być uznany za realizacje celu użyteczności publicznej, który mógłby uzasadniać siegniecie po instytucję wywłaszczenia.

Nie może być także uznany jako niezbędny na cele obronności Państwa. Trudno byłoby bowiem dopatrzyć się jakiegokolwiek związku pomiędzy istnieniem związku jeździeckiego czy działal¬nością C. obronnością Państwa. Nie było także żad¬nych dowodów - na co zwraca uwagę organ odwoławczy - pozwala¬jących na przyjęcie, że budowa ośrodka jeździeckiego była przewidziana w planach gospodarczych zatwierdzonych przez właściwe władze.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie pod¬ważano ani nawet nie nawiązano do tych ustaleń i stwierdzeń. Podjęto natomiast polemikę z zawartymi w motywach decyzji dodatkowymi ustaleniami, nie mającymi znaczenia dla wyniku sprawy. Skoro bowiem decyzje wywłaszczeniową wydano na podsta¬wie przepisów regulujących stany faktyczne oczywiście odmien¬ne od stanu faktycznego sprawy rozstrzyganej taką decyzją a wiec nie mających zastosowania w sprawie - to nie jest już istotne, czy i które z przepisów tej ustawy, regulujące tryb postępowania nie zostały zachowane. Sam bowiem fakt wywłasz¬czenia nieruchomości decyzją administracyjną wydaną w powoła¬niu na przepisy ustawy, która dla realizacji takiego celu nie dopuszczała wywłaszczenia jest oczywistą i wystarczającą podstawą do uznania, że decyzja ta dotknięta wadą nieważności co skutkować musiało stwierdzeniem jej nieważności.

Na taką oceną tej decyzji nie mógł mieć wpływu zarzut skar¬żącej, iż stwierdzenie nieważności wywłaszczenia byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Art. 6 i 7 kpa wykluczają w zasadzie stosowanie zasad współżycia społecz¬nego w postępowaniu administracyjnym. Zasady współżycia społecznego nie mogą bowiem stanowić podstawy prawnej de¬cyzji administracyjnej i skargi sądowej ani nie mogą stano¬wić dyrektywy wykładni przepisów prawa administracyjnego chyba, że tak stanowi przepis prawa administracyjnego.

Art.156 § 1 kpa, nakładający na właściwy organ administracji bezwzględny obowiązek stwierdzenia nieważności decyzji dotknię¬tej którąś z wad wskazanych w ust.1 - 7 tego przepisu - nie daje żadnych podstaw do uchylenia się przez organ administracji od tego obowiązku ze względu na zasady współżycia społecznego.

Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 27 ust. l ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368).