Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1187/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt. 1 lit.c/ tiret 14, art. 3 pkt. 24lit. e
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 188
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) Sędziowie sędzia NSA Barbara Adamiak sędzia del. WSA Marian Wolanin Protokolant Urszula Radziuk po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 czerwca 2008 r. sygn. akt IV SA/Wr 114/08 w sprawie ze skargi E. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej 1/ uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2/ odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 25 czerwca 2008 r. sygn. akt IV SA/Wr 114/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu skargi E. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] listopada 2007r. nr [...], uchyliło tę decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Wrocławia z dnia [...] września 2007 r. nr [...], odmawiającą przyznania zaliczki alimentacyjnej dla córki L. J.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił, że organy ustaliły, iż dochód skarżącej w 2006 r. wyniósł w przeliczeniu na osobę w rodzinie 647,06 zł, co przekracza kwotę 583 zł, z kolei E. J. podniosła, że niesłusznie do dochodu doliczono kwotę brutto w wysokości 4411,38 zł z ustawy "203" za luty 2001-2004 i gdyby nie to, dochód nie przekraczałby kryterium.

Uwzględniając skargę, Sąd stwierdził, iż czyni to z innych przyczyn aniżeli wskazanych w skardze, gdyż organy naruszyły art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2000 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej oraz art. 3 pkt 1 lit. a/ oraz art. 3 pkt 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Do dochodu rodziny została wliczona kwota 828 zł z tytułu wyegzekwowanych alimentów, co nie miało oparcia w prawie, bowiem art. 3 pkt 24 lit. e/ ustawy o świadczeniach rodzinnych utracił moc z dniem 6 lipca 2007 r., zatem w dacie orzekania przez organy nie obowiązywał, co oznacza, że do dochodu nie można było zaliczyć wyegzekwowanych alimentów – podkreślił Wojewódzki Sąd.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i oddalenia skargi lub po uchyleniu przekazania sprawy do ponownego rozpoznania i zarzucając naruszenie prawa materialnego:

1) art. 3 pkt 1 lit. c/ tiret czternaste, w związku z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), dalej ustawa o świadczeniach rodzinnych, przez jego niezastosowanie, a w efekcie pominięcie, że dochód stanowią m.in., alimenty na rzecz dzieci,

2) art. 3 pkt 24, w związku z art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że wymienione w tym przepisie przypadki uzyskania dochodu należy traktować jako składniki dochodu w sensie ogólnym, podczas gdy definicję dochodu, czyli tego, co się na niego składa, zawiera art. 3 pkt 1 ustawy oświadczeniach rodzinnych,

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ P.p.s.a., poprzez błędne zastosowanie tego przepisu, będące wynikiem przyjęcia, że organ administracji naruszył prawo materialne, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, podczas gdy w rzeczywistości organ administracji zastosował właściwe przepisy do rozpatrzenia sprawy.

E. J. wniosła o utrzymanie w mocy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, choć jej zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", przedstawiony jako zarzut naruszenia prawa materialnego jest nietrafny. Przepis ten jest przepisem prawa procesowego i może być przywołany jako podstawa, o której mowa w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Jednak z zarzutami naruszenia prawa materialnego, tj. ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), dalej "o świadczeniach rodzinnych", należy się zgodzić.

E. J. wystąpiła o przyznanie jej zaliczki alimentacyjnej na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, dalej "o zaliczce alimentacyjnej". W sprawie bezspornym było, iż przesłanki tej ustawy, wymienione w art. 7 ust. 1, zostały spełnione, natomiast spór wywołał warunek unormowany w ust. 2 tego artykułu, tj. wyliczenie dochodu rodziny. Ustawa ta w słowniczku wyrażeń ustawowych nie zawiera definicji dochodu w ogóle i w tym zakresie jej art. 18 ust. 2 odsyłał do ustawy o świadczeniach rodzinnych. Art. 3 tej z kolei ustawy w p-kcie 1-szym zawiera definicję dochodu, wskazując w kolejnych literach jakie przychody i dochody są do niego wliczane. Litera c/ tiret 14 pkt 1 art. 3 do dochodu, m.in. wlicza alimenty na rzecz dzieci i na tej podstawie kwota 828 zł została do dochodu rodziny E. J. wliczona. Takie działanie organów Wojewódzki Sąd uznał za naruszające art. 3 pkt 24 ustawy o świadczeniach, bowiem w dacie orzekania nie obowiązywała już lit. e/ tego przepisu mówiąca o uzyskaniu świadczeń alimentacyjnych. Jednak zgodzić należy się ze skargą kasacyjna, iż przepis ten, tj. art. 3 pkt 24, nie miał zastosowania w sprawie.

Art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych mówi o dochodzie, zawierając jego definicję, zaś pkt 24 o uzyskaniu dochodu. Nie są to kwestie tożsame, skoro ustawodawca wyraźnie je rozróżnił, zawierając w art. 3 definicję i dochodu i uzyskania dochodu. Z kolei art. 7 ust. 2 ustawy o zaliczce alimentacyjnej mówił o dochodzie rodziny, a co do rozumienia tego pojęcia odsyłał w art. 18 ust. 2 do ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ustawa ta przez dochód rodziny rozumie z kolei przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, jak wynika z jej art. 3 pkt 2.

Z zestawienia tych przepisów, tj. art. 7 ust. 2 ustawy o zaliczce alimentacyjnej i art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, iż jako kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania zaliczki należy obliczyć dochód rodziny uzyskany w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, tzn. dochód zdefiniowany w art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Do wyliczenia dochodu rodziny do otrzymania zaliczki alimentacyjnej nie miał zastosowania art. 3 pkt 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych, bowiem ani art. 7 ust. 2 ustawy o zaliczce alimentacyjnej, ani art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie mówią o uzyskaniu dochodu, ale o dochodzie rodziny, w tym uzyskanym.

Jak z powyższego wynika, wliczenie części wyegzekwowanych alimentów do dochodu rodziny, od którego zależy zaliczka alimentacyjna, na podstawie art. 3 pkt 1 lit. c/ tiret 14 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie naruszało art. 7 ust. 2 ustawy o zaliczce alimentacyjnej, a tym samym nie było podstaw do uchylenia decyzji organów obu instancji zwłaszcza, iż Wojewódzki Sąd argumenty skarżącej, podniesione w skardze, uznał za niezasadne.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 188 i art. 207 § 2 P.p.s.a.