Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 828/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1, art. 49 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 40 par. 2, art. 97 par. 1 pkt 4, art. 104 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Asesor sądowy Marcin Małek (sprawozdawca) Protokolant Referent Agnieszka Komajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2022 r. sprawy ze skargi J. B. i D. B. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J. B. i D. B. (dalej także jako skarżący, inwestorzy lub strona) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie jest decyzja Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej także jako WINB) z [...] r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w C. (dalej także jako PINB) z [...] r. o numerze [...] nakazującą skarżącym rozbiórkę budynku magazynowego, oznaczonego na szkicu sytuacyjnym lit. L o wymiarach [...] m, zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości S. D., gm. C..

Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu.

W wyniku podjętych przez pracowników PINB czynności ustalono, że na działce nr [...] w miejscowości S. D., gm. C., znajduje się metalowy budynek magazynowy, o wymiarach [...] m z dachem jednospadowym, krytym blachą trapezową. Przedmiotowy budynek zlokalizowany jest przy granicy z działką nr [...], pomiędzy budynkiem magazynowo - socjalnym, a budynkiem magazynowym. Budowy przedmiotowego obiektu budowlanego dokonano w latach 2013 - 2014, nie posiadając wymaganego pozwolenia na budowę.

Następnie wobec ustalenia, iż przedmiotowy budynek magazynowy nie narusza miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz stwierdzenia, że wykonane roboty budowlane nie naruszają przepisów techniczno - budowlanych, PINB wdrożył postępowanie legalizacyjne. W jego toku inwestorzy złożyli wymagane dokumenty w wyniku czego PINB postanowieniem z [...] r. ustalił opłatę legalizacyjną w wysokości [...] złotych. Postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem WINB z [...] r.

Postanowieniem z [...] r. PINB, zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez Wojewodę L. wniosku inwestorów o udzielenie ulgi w spłacie ustalonej opłaty legalizacyjnej.

Wojewoda L. decyzją z [...] r. odmówił umorzenia kwoty wynikającej z tytułu zapłaty opłaty legalizacyjnej. Decyzją z [...] r. Minister Finansów utrzymał w mocy powyższą decyzję w tej części. Ponadto Wojewoda L. decyzją z [...] r. odmówił rozłożenia na raty przedmiotowej opłaty legalizacyjnej. Decyzją z [...] r. Minister Finansów utrzymał w mocy powyższą decyzję. Jednocześnie organ ustalił, że ww. opłata legalizacyjna nie została uiszczona.

W tej sytuacji PINB postanowieniem z [...] r. podjął zawieszone postępowania, a następnie decyzją z [...] r., znak: [...], nakazał skarżącym rozbiórkę przedmiotowego budynku magazynowego, oznaczonego na szkicu sytuacyjnym lit. L, o wymiarach [...] m.

W uzasadnieniu wskazano, że w sprawie toczyło się postępowanie w przedmiocie legalizacji samowoli budowlanej. Organ określił opłatę legalizacyjną, która nie została uiszczona. Jednocześnie odmówiono stronie jej umorzenia lub rozłożenia na raty. Organ wskazał, że stosownie do treści art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej, organ wydaje nakaz rozbiórki, co też miało miejsce w sprawie.

W odwołaniu od powyższej decyzji inwestorzy zarzucili naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. poprzez doręczenie jej stronie zamiast ustanowionemu pełnomocnikowi oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez podjęcie zawieszonego postępowania i wydanie decyzji, pomimo niezakończonych postępowań sądowych dotyczących umorzenia oraz rozłożenia na raty opłaty legalizacyjnej.

WINB zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i prawne poczynione przez PINB. Wskazał, że warunkiem wszczęcia postępowania legalizacyjnego (czyli warunkiem wydania postanowienia określającego wysokość opłaty legalizacyjnej) jest spełnienie przesłanek określonych w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, czyli - po pierwsze - zgodność inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz - po drugie - ustalenie, iż budowa nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.

W sprawie toczyło się postępowanie legalizacyjne, jednak inwestorzy nie uiścili opłaty legalizacyjnej i nie skorzystali z możliwości zalegalizowania samowoli budowlanej.

Jednocześnie podkreślił, że z uwagi na brzmienie art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego, zgodnie z którym "decyzję o rozbiórce wydaje się również w przypadku nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej", a zwłaszcza z uwagi na zwrot "wydaje się" a nie "można wydać", organ nadzoru budowlanego jest tym przepisem związany. Konsekwencją braku uiszczenia opłaty legalizacyjnej jest zatem obowiązek organu wydania orzeczenia o rozbiórce, od którego to obowiązku organ nie może się uchylić.

Ponadto wobec zakończonych decyzjami ostatecznymi postępowań w przedmiocie umorzenia i rozłożenia na raty ustalonej opłaty legalizacyjnej oraz potwierdzenia przez PINB braku uiszczenia opłaty legalizacyjnej przez inwestorów PINB prawidłowo nakazał rozbiórkę samowoli budowlanej.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, iż są one bezzasadne. W tym zakresie podkreślił, że przez rozstrzygnięcie wniosku, o jakim mowa w art. 49c ust. 2 Prawa budowlanego, rozumieć należy wydanie w sprawie tegoż wniosku decyzji ostatecznej. Ostateczna decyzja administracyjna jest wiążąca erga omnes, a więc również w stosunku do sądów administracyjnych orzekających w innych sprawach, niż ta w której decyzja ta została wydana. W przedmiotowej sprawie zostały wydane decyzje ostateczne: decyzja ostateczna Minister Finansów z [...] r. dotycząca umorzenia opłaty legalizacyjnej oraz decyzja ostateczna Ministra Finansów z [...] r. dotycząca rozłożenia na raty opłaty legalizacyjnej.

Odnośnie zarzuty wadliwego doręczenia decyzji podniósł, że w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo inwestora udzielone adw. Ł. P., które zostało z dniem [...] r. wypowiedziane. Ponadto, w aktach znajduje się upoważnienie udzielone przez inwestora w przedmiocie uzyskania pozwolenia na budowę linii kablowej do budynku gospodarczego oraz pełnomocnictwa udzielone przez oboje inwestorów M. K. do reprezentowania: "przed wszelkimi jednostkami, urzędami, organami administracji rządowej i samorządowej, w sprawach związanych ze sporządzeniem projektów budowlanych, a w szczególności do załatwienia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w C. spraw związanych z przedłożeniem i ze sporządzeniem projektów budowlanych", które z uwagi na ich szczególny charakter nie mogły mieć zastosowania w sprawie dotyczącej rozbiórki budynku magazynowego. Nadto organ wskazał, że w orzecznictwie zwraca się uwagę na konieczność odróżnienia braku doręczenia od doręczenia wadliwego, ale dokonanego, w szczególności gdy strona ustanowiła pełnomocnika w sposób skuteczny i z odpowiednim zakresem umocowania, a doręczenie zostało dokonane z jego pominięciem. Wówczas przyjmuje się, że doręczenie, aczkolwiek dokonane z oczywistym naruszeniem art. 40 § 2 k.p.a., może być uznane za skutecznie dokonane, jeżeli nie wywołuje dla strony ujemnych skutków procesowych.

Podsumowując, organ odwoławczy stwierdził, że w sposób prawidłowy PINB przeprowadził postępowanie wyjaśniające, zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy sprawy zgodnie z zasadami postępowania wyrażonymi w art. 7 k.p.a. - zasadą ustalania prawdy obiektywnej, art. 77 § 1 k.p.a. - zasadą zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie oraz art. 107 § 3 k.p.a. odnoszącego się do sporządzenia uzasadnienia.

Nadto dodał, że przed wydaniem decyzji ustalił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 23 września 2020 r., sygn. akt VlI SA/Wa 2756/19 oddalił skargę na decyzję Ministra Finansów z [...] r. odmawiająca rozłożenia na raty opłat legalizacyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 29 maja 2019 r., sygn. akt VlI SA/Wa 2128/18 oddalił również skargę na decyzję Ministra Finansów z [...] r. dotycząca odmowy umorzenia opłaty legalizacyjnej. Orzeczenie to na nie jest prawomocne, oczekuje na rozpoznanie skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżących. Jednakże wobec potwierdzenia ostatecznego charakteru wydanych decyzji zasadnym było utrzymanie w mocy decyzji PINB nakazującej rozbiórkę spornego budynku.

W skardze na powyższą decyzję inwestorzy zarzucili jej naruszenie:

- art. 77 § 1 k.p.a. przez niedostateczne zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, polegające na błędnym przyjęciu, że w sprawie strony działały tylko przez pełnomocników: adwokata Ł. P., którego pełnomocnictwo zostało wypowiedziane i projektanta M. K., której pełnomocnictwo nie obejmowało prowadzenia niniejszej sprawy, a pominięcie, że skarżący działał i działa w sprawie przez pełnomocnika A. T.;

- art. 40 § 2 k.p.a. w zw. art. 138 § 2 k.p.a. przez doręczenie decyzji organu pierwszej instancji skarżącemu zamiast ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi;

- art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 K.p.a. przez podjęcie przez organ pierwszej instancji zawieszonego postępowania i wydanie decyzji, pomimo iż rozpatrzenie sprawy i wydania decyzji zależało od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego którym było umorzenia lub rozłożenia na raty opłaty legalizacyjnej przez sąd administracyjny.

Wskazując na powyższe wnieśli o uchylenie zakażonej decyzji w całości i zwrot kosztów postępowania sądowego.

W rozwinięciu podniesionych zarzutów wskazali, że WINB pominął, że prócz

wskazanych dwóch pełnomocników skarżący działał i działa w sprawie przez ustanowionego później pełnomocnika A. T.. O istnieniu tego pełnomocnika przemawia choćby fakt, iż reprezentował on skarżącego w piśmie z [...]. informującym o zawieszeniu z mocy prawa postępowania ze względu na wniosek o rozłożenie na raty opłat legalizacyjnych. Pod tym samym numerem [...] PINB prowadzi lub prowadził kilka spraw dotyczących wybudowania obiektów budowlanych bez pozwolenia na budowę i być może pismo z dnia [...]. i pełnomocnictwo zostało wpięte do akt sprawy dotyczącej innego obiektu, ale nie może to obciążać skarżących.

Nadto skarżący podnieśli, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 49c ust. 2 Prawa budowlanego nie wyklucza w żadnym stopniu możliwości zawieszenia postępowania administracyjnego na zasadach ogólnych regulujących zawieszenie postępowania, przewidzianych w k.p.a. Postępowanie dotyczące samowoli budowlanej toczy się bowiem na podstawie przepisów k.p.a. regulujących także samodzielnie kwestię zawieszenia postępowania. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. organ administracji zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Obecnie sprawy skarżących dotyczące opłat legalizacyjnych są na etapie sądowo-administracyjnym. Sprawa o umorzenie opłat jest zawisła przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, a o rozłożenie na raty przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. W sytuacji, gdyby w konsekwencji korzystnych rozstrzygnięć sądowych dla skarżących opłaty legalizacyjne zostały umorzone lub rozłożone na raty, niedopuszczalne byłoby orzeczenie rozbiórki obiektu budowlanego. Wobec tego są to prejudykaty dla rozstrzygnięcia sprawy i wydania decyzji o rozbiórce, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Stąd też na podstawie tego przepisu, po ustaniu przyczyny zawieszenia przewidzianej przez art. 49c ust. 2 Prawa budowlanego zwieszenie postępowania w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego powinno być kontynuowane. W innym przypadku mogłoby dojść do paradoksalnej sytuacji kiedy opłaty legislacyjne zostałyby umorzone lub rozłożone na raty, a obiekt budowany wcześniej rozebrany.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, wskazując, że przedstawione w niej argumenty są niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a to ze względu na brak uzasadnionych podstaw.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ a wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku zajścia przyczyn z art. 156 k.p.a. lub wskazanych w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia.

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie została ona wydana z naruszeniem prawa uzasadniającego jej uchylenie bądź stwierdzenie nieważności, dlatego też skarga podlegała oddaleniu.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowalnego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Zważywszy na bezsporną okoliczność, że skarżący nie legitymowali się pozwoleniem na budowę przedmiotowego obiektu budowlanego organy należycie uznały, że do prac doszło w warunkach samowoli budowlanej. Należało w związku z tym zastosować procedurę określoną w art. 48 Prawa budowlanego. W sprawie wszczęta została procedura legalizacyjna, mająca na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Postanowieniem z [...] r. PINB ustalił opłatę legalizacyjną w wysokości 250.000 złotych. Postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem WINB z [...] r. Z uwagi na ostateczność tego rozstrzygnięcia, zarówno organ prowadzący kontrolowane postępowania jak i Sąd dokonujący jego oceny związany jest ustaleniami poczynionymi w tym postępowaniu i nie jest władny przyjąć odmiennych ustaleń, zarówno co do charakteru obiektu jako samowoli budowalnej, jak i zastosowanego trybu postępowania i wysokości opłaty legalizacyjnej.

Stosownie do treści art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego w przypadku nieuiszczenia przez inwestora opłaty legalizacyjnej organ wydaje decyzję nakazującą rozbiórkę samowoli budowlanej. Działania organu w tym zakresie nie mają charakteru uznaniowego, a jego zakres ogranicza się do wydania rozstrzygnięcia nakazującego rozbiórkę. Skoro więc organ stwierdził, że skarżący nie uiścili ustalonej opłaty legalizacyjnej, zobligowany był do wydania rozstrzygnięcia wskazanej treści. W związku z tym, należy uznać że zaskarżona decyzja nie jest obarczona jakąkolwiek wadliwością w tym zakresie.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi, również nie można podzielić ich trafności.

Mianowicie, chybiony jest zarzuty braku zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na okoliczność trwających postepowań sądowych w przedmiocie umorzenia i rozłożenia na raty przedmiotowej opłaty legalizacyjnej.

Po pierwsze podkreślenia wymaga, że w sprawie odmowy rozłożenia na raty opłaty legalizacyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 września 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 2756/19 oddalił skargę inwestorów na ostateczna decyzję Ministra Finansów z dnia [...] r. nr [...] i orzeczenie to jest prawomocne. Jedynie w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty legalizacyjne toczy się postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ze skargi kasacyjnej inwestorów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 maja 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2128/18. Prawidłowo jednak wskazały organy, że okoliczność ta nie mogła jednak mieć żadnego wpływu na wynik sprawy.

Mianowicie zgodnie z art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego w razie nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej organ wydaje nakaz rozbiórki, z zastrzeżeniem art. 49c ust. 2. Ostatni z przywołanych przepisów nakłada na organ nadzoru obowiązek zawieszenia postępowania prowadzonego m.in. na podstawie art. 48 w przypadku złożenia przez stronę wniosku wskazanego w art. 67a Ordynacji podatkowej, tj. jest wniosku o odroczenie terminu płatności, rozłożenie na raty, względnie umorzenie w całości bądź w części opłaty legalizacyjnej, wyłącznie do dnia rozstrzygnięcia wniosku. Innymi słowy obowiązek zawieszenia postępowania istnieje jedynie do momentu wydania ostatecznej decyzji w przedmiocie wniosku o zastosowanie określonego rodzaju ulgi.

W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że przez rozstrzygnięcie wniosku rozumieć należy jego rozpoznanie w administracyjnym toku instancji i wydanie decyzji ostatecznej w przedmiocie tegoż wniosku (por. wyrok NSA z 15 września 2020 r. sygn. akt II OSK 1337/20, Gliniecki Andrzej (red.), Prawo budowlane. Komentarz, wyd. III, teza 1 do art. 49c ust. 2). Zupełnie nietrafny zatem jest pogląd skarżących, iż w przypadku zaskarżenia takowej ostatecznej decyzji do sądu administracyjnego, przez rozstrzygnięcie wniosku rozumieć należy prawomocne rozstrzygnięcie skargi przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny, a podstawą do dalszego zawieszenia postępowania powinien być art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Przede wszystkim pamiętać należy, iż zgodnie z art. 104 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej, przy czy w myśl § 2 tego samego artykułu, to właśnie decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Ponadto przypomnieć należy, że decyzji ostatecznej służy przy tym tzw. domniemanie legalności, które oznacza, że jest ona ważna i powinna być wykonywana dopóty, dopóki nie zostanie zmieniona, uchylona lub nie zostanie stwierdzona jej nieważność przez właściwy organ i z zachowaniem przepisanego trybu postępowania. Ostateczna decyzja administracyjna jest wiążąca erga omnes, a więc również w stosunku do sądów administracyjnych orzekających w innych sprawach, niż ta w której decyzja ta została wydana (wyrok NSA z 10 września 2014 r., sygn. akt I OSK 229/13).

Z powyższego jednoznacznie wynika, że przez rozstrzygnięcie wniosku, o jakim mowa w art. 49c ust. 2 Prawa budowlanego, rozumieć należy wydanie w sprawie tegoż wniosku decyzji ostatecznej. Nie ma przy tym najmniejszych podstaw do przejścia na tryb przepisów k.p.a. po wydaniu tego typu decyzji ostatecznej. Istotą sprawy sądowoadministracyjnej nie jest bowiem rozpoznania w kolejnej "III instancji" sprawy prowadzonej przez organami administracji, w tym na przykład rozpoznanie wniosku o udzielnie ulgi w spłacie opłaty legalizacyjnej, lecz tylko i wyłącznie skontrolowanie orzeczenia organu administracji zapadłego w następstwie rozpoznania takowego wniosku, pod kątem jego zgodności z prawem.

Przyjęcie stanowiska strony stanowiłoby niewątpliwie nadużycie prawa w celu nieuzasadnionego odciągnięcia w czasie orzeczenia nakazu rozbiórki, co dobitnie można dostrzec na przykładzie niniejszej sprawy. Decyzja ostateczna w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty legalizacyjnej została wydana [...] r., a zatem niemalże trzy lata przed wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę przez PINB (10 maja 2021 r.). Dopuszczenie do dalszego przedłużania postępowania poprzez jego zawieszenie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w rzeczywistości mogłoby doprowadzić do całkowitego unicestwienia postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 48, a w najlepszym przypadku - przedłużyć je o wiele kolejnych lat, co jest nie do pogodzenia z obowiązującą w obowiązującym porządku prawnym zasadą praworządności.

Konkludując, w przedmiotowej sprawie zostały wydane ostateczne decyzje zarówno w przedmiocie umorzenia jak i rozłożenia na raty wymaganej opłaty legalizacyjnej. Organ mógł zatem przystąpić do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Nie było przy tym jakiejkolwiek możliwości zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Za nietrafny należało również uznać zarzut naruszenia art. 40 § 2 k.p.a. przez doręczenie decyzji organu pierwszej instancji skarżącemu zamiast ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi w osobie adw. [...]. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, takie pełnomocnictwo nie zostało bowiem złożone. Brak również jakichkolwiek podstaw do uznanie, że było inaczej. Twierdzenia strony należy zatem uznać w tym zakresie za całkowicie bezpodstawne. Słusznie przy tym organ zwrócił uwagę, że ocena skutków pominięcia pełnomocnika w sprawie w każdym przypadku zależy od okoliczności danej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu wpływu tego uchybienia na treść rozstrzygnięcia. Mówiąc wprost, w sytuacji, gdy wadliwość doręczenia nie powoduje żadnych ujemnych konsekwencji dla strony, a zwłaszcza nie pozbawia jej możliwości skorzystania ze środków zaskarżenia, brak jest podstaw do eliminowania decyzji z obrotu prawnego wyłącznie z powyższego powodu (por. wyroki NSA z 26 września 2018 r., II OSK 125/18 czy z 28 kwietnia 2020 r. II OSK 1645/19).

W niniejszej sprawie nie było kwestionowane, że skarżący w następstwie otrzymania decyzji organu pierwszej instancji, wnieśli osobiście, w terminie odwołanie zawierające szeroką argumentacje zarówno faktyczną jak i prawną z powołaniem się na konkretne przepisy prawa. Nie wskazali przy tym na jakiekolwiek negatywne skutki takiego zaniechania. Uprawnia to do twierdzenia, że osobiste wniesienie przez skarżących odwołania, nie spowodowało dla nich ujemnych konsekwencji prawnych. Przede wszystkim nie pozbawiło ich możliwości terminowego wniesienia odwołania, a w skardze nie wskazano, że w wyniku samodzielnego działania strona nie podniosła ważnych okoliczności dla sprawy. W takiej sytuacji nawet hipotetyczne wadliwe doręczenie decyzji nie mogło przemawiać za wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Reasumując, zdaniem Sądu, postępowanie przed organami zostało przeprowadzone prawidłowo, zaś zgromadzony w sprawie materiał był wystarczający do podjęcia właściwego rozstrzygnięcia. Jeśli natomiast chodzi o ocenę prawną wydanego orzeczenia, to należy stwierdzić, że mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane i zastosowane. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.