Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 493/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2007-08-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6332 Należności  przedemerytalne
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2004 nr 99 poz 1001
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Asesor WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w Wydziale II Sz na rozprawie w dniu 09 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi E. O. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Uzasadnienie:

Pismem z dnia [...] r. E, O. zwrócił się do Powiatowego Urzędu Pracy z wnioskiem o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w oparciu o art. 150a ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001) jednocześnie wnosząc o przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku, który upłynął dnia [....] r. Wniosek o przywrócenie terminu uzasadnił brakiem wcześniejszej wiedzy na temat zmian w ustawie o promocji zatrudnienia instytucjach rynku pracy wprowadzających, m.in. art. 150a.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Prezydent Miasta , powołując się na art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b oraz art. 150a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w zw. z art. 37k ust. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2001 r.), odmówił przyznania E. O. prawa do świadczenia przedemerytalnego z uwagi na złożenie wniosku o to świadczenie po terminie określonym w art. 150a ust. 5, czyli po [...] r.

E. O. złożył od tej decyzji odwołanie do Wojewody podnosząc, że w sprawie zasadne jest wydanie nowej decyzji na podstawie art. 150a ust. 2, ust. 4 i 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z uwzględnieniem daty złożenia wniosku, tj. [...] r. lub wyznaczenie nowego terminu jego złożenia po dodatkowym uzupełnieniu dowodów i materiałów w sprawie prawa do świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 136 k.p.a.

W wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania Wojewoda, działając na mocy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 150a ust. 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, decyzją z dnia [...] r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Uzasadniając treść dokonanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył treść art. 150a ust. 5 w/w ustawy i stwierdził, że skoro odwołujący złożył wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w oparciu o art. 150a dopiero w dniu [...] r., to prawidłowo postąpił organ I instancji odmawiając przyznania wnioskowanego świadczenia. Wojewoda wyjaśnił, że określony w art. 150a ust. 5 termin "do dnia [...] r.", jako termin prawa materialnego, nie podlega przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego regulującym możliwość przywrócenia terminu.

E. O. złożył na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uznając ją za krzywdzącą i "naruszającą prawo w zakresie uzupełnienia dowodów". Zdaniem skarżącego, w sprawie winny mieć zastosowanie art. 150a ust. 4 i ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Skarżący przyznał, że do dnia [...] r. nie złożył stosownego wniosku, gdyż nie znał znowelizowanych zapisów w/w ustawy, które nie zostały opublikowane w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. E. O. opisał także działania procesowe jakie podjął przeciwko organowi rentowemu w związku z odmową przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego na podstawie ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych.

Skarżący stwierdził, że jego dokumenty płacowe z lat [...] nie zostały zabezpieczone przez Powiatowy Urząd Pracy i przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, lecz zostały bezprawnie zniszczone. Pomimo tych okoliczności decyzje organu rentowego jak i decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nie zmierzają do wyjaśnienia zaistniałego stanu i do sprawiedliwego załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny. E. O. zarzucił organom, że nie czuwają na tym, aby osoby bezrobotne nie ponosiły szkody z powodu znowelizowanych ustaw w materii praw od świadczeń przedemerytalnych, których praktycznie się nie publikowano, zwłaszcza w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział , w związku z czym nie miały one w zasadzie zastosowania. Tym samym naruszono art. 32 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.

W dniu [...] r. E. O. uzupełnił skargę o szereg dokumentów, które, w jego ocenie, winny wyjaśnić i wykazać naruszenie prawa na które wskazał w skardze.

Na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2007 r. skarżący zwrócił się do Sądu

o zbadanie, czy nie doszło do naruszenia prawa poprzez rozpoznanie jego sprawy przez niewłaściwy organ oraz nie przekazanie organowi rentowemu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2004 r.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem - stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), doprowadziła sąd do stwierdzenia, że nie zachodzą podstawy do uwzględnienia skargi, bowiem kwestionowane orzeczenie Wojewody odmawiające E. O, przyznania świadczenia przedemerytalnego prawa nie narusza.

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.), w art. 150a określiła przesłanki, od spełnienia których, uzależnione zostało prawo do uzyskania świadczenia przedemerytalnego.

I tak, w myśl art. 150a ust. 1, prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniła warunki do jego nabycia, z zastrzeżeniem ust. 2. Z kolei ust. 2 art. 150a stanowi, że prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego, o którym mowa w ust. 1, przysługuje również osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. nie spełniła warunku posiadania okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, jeżeli w dniu 31 grudnia 2001 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu pobierania tego zasiłku do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego uzyskałaby prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego.

Samo wykazanie się przez daną osobę spełnieniem warunków wymienionych w art. 150a ust. 1 lub 2 nie zostało jednak uznane przez ustawodawcę za równoznaczne z uzyskaniem świadczenia przedemerytalnego. Uprawnienie do uzyskania świadczenia przedemerytalnego na opisanych zasadach uzależnione zostało od złożenia przez osobę zainteresowaną wniosku o to świadczenie. Zgodnie z art. 150a ust. 5, osoba, o której mowa w ust. 1 i 2, może złożyć wniosek o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego do dnia 28 lutego 2006 r. do właściwego dla jej miejsca zamieszkania powiatowego urzędu pracy.

Przywołany w skardze ust. 4 art. 150a przewidział możliwość uzyskania przez osobę o której mowa w ust. 2 świadczenia przedemerytalnego od dnia złożenia wniosku o jego przyznanie, o ile w dniu jego złożenia dana osoba spełnia warunki do nabycia tego prawa określone w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r. Nie oznacza to jednak, że postępowanie w tym przedmiocie może toczyć się bez "nowego" wniosku strony w tym zakresie.

W takim stanie prawnym Wojewoda trafnie przyjął, że złożenie przez skarżącego wniosku o przyznanie świadczenia przedemerytalnego po granicznej dacie [...] r., tj. dopiero [...] r., uniemożliwiało pozytywne jego rozpoznanie. Złożenia przez E. O. wniosku po terminie określonym przez przepisy prawa materialnego niecelowym czyniło analizowanie, czy skarżący spełnia pozostałe warunki do uzyskania świadczenia przedemerytalnego. Chybiony zatem okazał się zarzut zaniechania przez organy przeprowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu wyjaśnienie okresu stażu pracy skarżącego, bowiem w tym konkretnym postępowaniu wywołanym wnioskiem z dnia [...] r. opartym na art. 150a ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, okoliczności te nie miały wpływu na treść zapadłego rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do poruszanej w skardze kwestii nie publikowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych treści nowelizacji ustawy o promocji zatrudnienia instytucjach rynku pracy należy wyjaśnić, że w świetle art. 88 Konstytucji RP, wszystkie akty prawne stanowione w Polsce muszą być ogłaszane, a zasady i tryb ich ogłaszania określa ustawa - konkretnie ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (j.t. Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 449). Zgodnie z jej art. 9 ust. 1, ustawy (w tym zmiany do ustawy) ogłasza się Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. W myśl art. 4 ust. 1, akty normatywne, zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy.

Stosownie do art. 21 ust. 1 w/w ustawy, Dzienniki Ustaw wydaje Prezes Rady Ministrów przy pomocy Kancelarii Prezesa Rady Ministrów i Rządowego Centrum Legislacji.

Nowelizacja ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wprowadzająca doń, min. art. 150a, została dokonana mocą ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudniania i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. N 164, poz. 1366). Ustawa ta została opublikowana w Dzienniku Ustaw z dnia 30 sierpnia 2005 r. i w materii świadczeń przedemerytalnych weszła w życie 1 listopada 2006 r. (vide: art. 22 ustawy zmieniającej).

Z powyższego wynika, że publikowanie powszechnie obowiązujących ustaw nie należy do zadań Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który może ewentualnie udzielać zainteresowanym informacji dotyczących przepisów w zakresie objętym jego działalnością. Przepisy prawa nie nakładają na organy obowiązku zawiadamiania strony o publikowanych aktach prawnych (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2006 r., i OSK 1148/05). Sformułowanie zatem na tym gruncie zarzutu naruszenia przez organy art. 32 ust. 2 Konstytucji, było nieuzasadnione. Skarżący nie wykazał też, aby kierował do organów wnioski o udzielenie informacji o obowiązujących przepisach regulujących zasad przyznawania świadczeń przedemerytalnych. Z kolei sama nieznajomość prawa nie może stanowić okoliczności, która przemawiałaby na korzyść skarżącego w rozpoznawanej sprawie.

Dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji bez znaczenia pozostają poruszone w uzasadnieniu skargi okoliczności związane w wcześniejszymi staraniami skarżącego o uzyskanie wnioskowanego świadczenia na gruncie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu lub stosowaniu przez organ rentowy -ZUS przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252). Działalność i decyzje podejmowane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie podlegają kognicji sądów administracyjnych lecz sądów powszechnych. Z uzasadnienia skargi wynika, że E. O. podjął w tym kierunku działania procesowego inicjując już sprawy przed Sądem Okręgowym .

Na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2007 r. skarżący wyraził wątpliwość co do właściwości organu uprawnionego do rozpoznania jego wniosku z dnia [...] r. Sąd stwierdził, że działanie organów obu instancji w niniejszej sprawie znajdowało prawne umocowanie. Zgodnie z art. 150a ust. 6, wnioski, o których mowa w ust. 5 (o przyznanie prawa do zasiłku albo świadczenia przedemerytalnego) rozpatruje starosta. Przy czym zasiłki albo świadczenia przedemerytalne przysługujące do dnia 31 lipca 2004 r. wypłaca powiatowy urząd pracy, zaś od dnia 1 sierpnia 2004 r. właściwy organ rentowy (art. 150a ust. 9). Wskazanie w art. 150a ust. 6, ust. 7 i 9 daty 31 lipca 2004 r. związane jest z chwilą wejścia w życie (z dniem 1 sierpnia 2004 r.) określonych przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (art. 32 tej ustawy).

Niezrozumiały jest zarzut "naruszenia prawa przez organ zatrudnienia, który nie przekazał organowi rentowemu do akt osobowych skarżącego odpisu prawomocnego wyroku z uzasadnieniem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2004 r." Wyrokiem tym oddalono skargę E. O. na decyzje Wojewody z dnia [...] r. odmawiającą przyznania świadczenia przedemerytalnego. Nie sposób wywieść jaki wpływ na treść zaskarżonej i kontrolowanej aktualnie przez Sąd decyzji z dnia [...] r. miałoby mieć wpływ opisane zaniechanie Wojewody .

W postępowaniu administracyjnym poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji organy uchybiły obowiązkowi wynikającemu z art. 10 § 1 k.p.a. odstępując od zawiadomienia strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy ustosunkowania się przed wydaniem decyzji. Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi z powodu uchybienia przez organ administracji przepisom postępowania, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) może nastąpić jedynie wówczas, gdy sąd dojdzie do przekonania, że naruszenie natury procesowej mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przez który to wynik należy rozumieć treść zapadłego rozstrzygnięcia ukształtowaną w sentencji zaskarżonej decyzji. Innymi słowy, nie każde uchybienie przepisom postępowania prowadzić musi do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Dostrzeżony brak zawiadomienia skarżącego w trybie art. 10 § 1 k.p.a., w ocenie Sądu, nie miał żadnego wpływu na wynik sprawy. Zaskarżone orzeczenie oparte zostało na ustaleniu przez organ niespornego w sprawie faktu złożenia wniosku przez E. O. po terminie określonym w art. 150a ust. 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Reasumując, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sad Administracyjny , orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.