Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1990/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6059 Inne o symbolu podstawowym 605
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 44 ust. 5
journal: Dz.U. 1974 nr 14 poz 85
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
article: art. 29 ust. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 133 poz 883
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia WSA Marta Laskowska, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2008 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) lipca 2007 r. nr (...) w przedmiocie odmowy udostępnienia danych krewnych I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia (...) marca 2007 r.; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata R. M. z "Kancelarii Adwokackiej (...)" przy (...) kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) lipca 2007r. Wojewoda (...) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia (...) marca 2007r. orzekającej o odmowie udostępnienia danych krewnych D.W.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące okoliczności faktyczne i prawne:

D. W. złożył wniosek o udostępnienie danych krewnych, którzy byli zameldowani wraz z nim w poszczególnych miejscach zamieszkania. Argumentował to tym, że ma w sądzie sprawę o przyznanie dodatku dla sieroty zupełnej, a uzyskane dane pomogłyby sądowi w podjęciu decyzji.

Do wniosku dołączył:

- kopię postanowienia Sądu Rejonowego (...) Wydział (...) Rodzinny i Nieletnich z dnia (...) marca 1979r. o ograniczeniu władzy rodzicielskiej T. N. nad małoletnim synem S. N. i umieszczenie wymienionego w rodzinie zastępczej w osobie M. W.;

- kopię umowy z 1979r. pomiędzy Wydziałem Oświaty i Wychowania Urzędu Dzielnicowego (...) i M. W.

- kopię wyroku Sądu Okręgowego, Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia (...) maja 2001r. oddalającego odwołanie S. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. z dnia (...) grudnia 2000r., w której to ZUS odmówił S. N. prawa do dodatku dla sieroty zupełnej;

- kopie odwołania z dnia 18 stycznia 2007r. skierowanego do Sądu Okręgowego przez D. W. od decyzji ZUS z dnia (...) grudnia 2006r.

Dnia 14 czerwca 2007r. D. W. oświadczył do protokołu, że żąda udostępnienia danych osób zameldowanych w lokalu nr (...) przy ul. (...) od daty powstania tego lokalu.

Rozpatrując sprawę w wyniku wniesionego odwołania organ odwoławczy stwierdził, że nie ma podstaw do udostępnienia wnioskodawcy danych osób.

Art. 44h ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wymienia osoby i podmioty, którym mogą być udostępniane dane. W ust. 2 pkt. 4 ustawodawca dopuszcza pozyskanie przez wnioskodawcę danych, jeżeli uwiarygodni on interes faktyczny w otrzymaniu danych i za zgodą osób, których dane dotyczą.

Art. 29 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych pozwala na udostępnienie danych osobom innym niż uprawniony na mocy przepisów prawa jeżeli w sposób wiarygodny uzasadnią potrzebę posiadania tych danych a ich udostępnienie nie naruszy praw i wolności osób, których dane dotyczą.

D. W. jako potrzebę pozyskania danych podał wniesienie sprawy do Sądu o przyznanie dodatku dla sieroty zupełnej.

Art. 76 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U z 2004r. nr 39 poz. 353 z późn. zm.) stanowi, że dodatek dla sierot zupełnych przysługuje sierocie zupełnej, która jest uprawniona do renty rodzinnej. Stan sieroctwa zupełnego polega na odumarciu rodziców a uprawnione do dodatku dla sierot zupełnych mogą być wyłącznie osoby, o których mowa w art. 67 ust. 1 pkt 1-2 w/w ustawy czyli dotyczy on dzieci.

Jednocześnie D. W. wnosił o udostępnienie danych innych osób niż jego rodziców. Trudno zakładać, że sąd rozpatrując sprawę będzie wymagał danych osób spokrewnionych z wnioskodawcą, którzy wspólnie z nim mieszkali. W niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 44 h ust. 2 pkt. 4 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i art. 29 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych.

Na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) lipca 2007r. D.W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie. Na rozprawie dnia 4 lipca 2008r. jego pełnomocnik wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 44h ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Jednocześnie wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów

administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazane.

Zaskarżona decyzja jak i decyzja utrzymana nią w mocy zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji był art. 44i ust. 5 i 6 z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity z 2001r. Dz.U. nr 87 poz. 960 z późn. zm. zwanej dalej ustawą ewidencyjną ).

Zgodnie z jego treścią organ rozpatrujący wniosek odmawia, w drodze decyzji administracyjnej, udostępnienia danych osobowych, jeżeli udostępnienie danych spowodowałoby naruszenie dóbr osobistych osoby, której dane dotyczą, lub innych osób.

Jednocześnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 44h ustawy ewidencyjnej. Ust. 2 tego przepisu wymienia osoby, którym mogą być udostępnione dane. Przepis ten wskazuje, że dla udostępnienia danych na podstawie w/w przepisu niezbędne jest spełnienie kumulatywnie 2 przesłanek: wykazania interesu faktycznego przez osobę składającą wniosek oraz zgody osoby, której dotyczy wniosek. Ust. 1 tego przepisu wskazuje natomiast jakich danych może dotyczyć żądanie i są to dane: ze zbiorów meldunkowych, zbioru PESEL oraz ewidencji wydanych i utraconych dowodów osobistych.

A zatem w/w przepisy prawne w sposób odmienny regulują przesłanki uzasadniające odmowę udostępnienia danych osobowych.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że organ w żaden sposób nie uzasadnił dlaczego – w jego ocenie - spełnione są przesłanki określone w art. 44i ust. 5 ustawy ewidencyjnej to jest, że udostępnienie danych spowodowałoby naruszenie dóbr osobistych osoby, której dane dotyczą. Ograniczenie się do wskazania jedynie podstawy prawnej prowadzi do wniosku, że organ administracji – a priori - założył, że podanie danych naruszy dane osobiste każdej potencjalnej osoby, której wniosek może dotyczyć. Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić. Należy także zwrócić uwagę, że ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2002r. nr 104, poz. 708 ze zm.) również nie wprowadza generalnej zasady, że w każdym przypadku udostępnienie danych osobowych naruszy dobra osobiste osoby, której dane te dotyczą. Art. 29 ust. 2 tej ustawy także wskazuje, że dane osobowe, z wyłączeniem danych, o których mowa w art. 27 ust. 1, mogą być także udostępnione w celach innych niż włączenie do zbioru, innym osobom i podmiotom niż wymienione w ust. 1, jeżeli w sposób wiarygodny uzasadnią potrzebę posiadania tych danych, a ich udostępnienie nie naruszy praw i wolności osób, których dane dotyczą.

Odmowa udostępnienia danych na podstawie w/w przepisu może zatem nastąpić jedynie wtedy gdy wnioskodawca nie uzasadni potrzeby posiadania tych danych albo jeżeli udostępnienie to naruszy prawa lub obowiązki tych osób.

Trafnie wskazał organ, że wniosek skarżącego dotyczy wielu osób w tym również nie będących jego rodzicami. Skarżący winien zatem wykazać potrzebę podania danych tych osób. Jednocześnie jednak z uzasadnienia rozstrzygnięcia nie wynika, ażeby organ przeprowadził jakiekolwiek postępowanie wyjaśniające, na podstawie którego mógłby przyjąć, że co do wszystkich osób zameldowanych w lokalu nr (...) spełnione są przesłanki wymienione w art. 44i ust. 5 ustawy ewidencyjnej.

W tej sytuacji należało uznać, że zaskarżona decyzja została wydana bez należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Natomiast, zgodnie z wyrażoną w art. 7 i 77§1 kpa, zasadą prawdy obiektywnej w toku postępowania organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes obywateli. Dodatkowo ustawodawca w art. 77 §1 kpa nałożył na organ administracji publicznej obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i rozpatrzenia go. Wyniki powyższego winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Art. 107 §3 kpa stanowi wszak, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał z udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.

Trafny jest również zarzut pełnomocnika skarżącego co do naruszenia art. 44 h ust. 2 ustawy ewidencyjnej. Wydanie rozstrzygnięcia na podstawie tego przepisu wiąże się z koniecznością spełnienia w/w przesłanek: interesu faktycznego i zgody osób, których wniosek dotyczy. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wskazuje ażeby organ badał zaistnienie w/w przesłanek.

Reasumując – zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając ponownie sprawę organ określi zakres wniosku D. W., to jest czy żąda udostępnienia danych wszystkich osób zamieszkałych pod wskazanym adresem czy tylko określonych np. jego rodziców, a w przypadku wskazania, że dotyczy wielu osób organ wyjaśni czy skarżący posiada interes faktyczny w żądaniu danych co do tych osób oraz czy zostały spełnione pozostałe przesłanki określone w art. 44 h ust. 2 lub 44i ust. 5 ustawy ewidencyjnej. Nie może przy tym ujść uwadze organ, że przesłanki odmowy podania danych wskazane w tych przepisów nie są tożsame. Wyniki tych ustaleń winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze Sąd – na podstawie art. 145§1 pkt. 1 lit. c oraz art. 135 ustawy P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść rozdziału 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz.U. nr 163, poz. 1348)