Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2237/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Rada Adwokacka
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 72 ust. 1 pkt 4, art. 70, art. 65, art. 5, art. 4b ust. 1 pkt 1, art. 8a ust. 1 i 2,
journal: Dz.U. 2015 poz 615
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jedn.
article: art. 28 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1982 nr 19 poz 145
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi B. B. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy adwokatów oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej (zwana dalej organem/NRA) uchwałą z dnia 22 sierpnia 2017 r. nr DO.66-PO-5.12.2017, po rozpatrzeniu odwołania adw. Bartosza Bociągi (zwanego dalej skarżącym, wnioskodawcą) od uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w Gdańsku (zwanej dalej organem I instancji/ORA w Gdańsku) z dnia 12 czerwca 2017 r. nr 91/6/2017 w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy adwokatów Pomorskiej Izby Adwokackiej, utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę.

Uchwałą z 10 października 2016 r. nr 7/10/2016 ORA w Gdańsku uznając, iż nie ma przeszkód do wpisania wnioskodawcy na listę adwokatów w oparciu o art. 65 i art. 66 ust. 1 pkt 4a ustawy z 26 maja 1982 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 615 ze zm.) podjęła uchwałę o wpisie skarżącego na listę adwokatów Pomorskiej Izby Adwokackiej w Gdańsku. Wpisowi nie sprzeciwił się Minister Sprawiedliwości. Uprawnienie do wpisu wynikało z faktu, że od 2012 r. skarżący wykonywał zawód komornika sądowego. Z chwilą uzyskania wpisu na listę adwokatów skarżący nie złożył ślubowania i pozostawał na liście adwokatów nie wykonujących zawodu, natomiast nie zaprzestał wykonywania zawodu komornika.

Dnia 4 kwietnia 2017 r. ORA w Gdańsku wszczęła z urzędu postępowanie w sprawie skreślenia skarżącego z listy adwokatów, a następnie w dniu 12 czerwca 2017 r. podjęła uchwałę o skreśleniu skarżącego z przedmiotowej listy. Jako podstawę skreślenia wskazano art. 72 ust. 1 pkt. 4 ustawy Prawo o adwokaturze. Zgodnie z tym przepisem ORA skreśla adwokata z listy w wypadku objęcia stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości, organach ścigania lub rozpoczęcia wykonywania zawodu notariusza. Organ I instancji powoływał się na utrwaloną wykładnię treści powołanego przepisu, w powiązaniu z art 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji, zgodnie z którą komornik sądowy jest funkcjonariuszem publicznym działającym przy sądzie rejonowym, a tym samym cechy konstytutywne funkcji komornika sądowego pozwalają go zaszeregować do kategorii "organu wymiaru sprawiedliwości" w rozumieniu art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o adwokaturze.

W ocenie ORA cytowany przepis chociaż dotyczy objęcia stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości obejmuje swoją dyspozycją również wykonywanie zawodu adwokata z jednoczesnym piastowaniem stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości. Z przepisu tego wynika obowiązek skreślenia z listy adwokatów we wskazanych w nim sytuacjach faktycznych. Ratio legis normy prawnej zawartej w art. 72 ust 1 pkt 4 ustawy Prawo o adwokaturze sprowadza się do przeciwdziałania sytuacji, w której osoby zatrudnione w szeroko rozumianym wymiarze sprawiedliwości lub organach ścigania mogłyby równocześnie znajdować się na liście adwokatów. Przepis ten wskazuje, że nie należy różnicować sytuacji formalnego pozostawania na liście adwokatów i czynnego wykonywania zawodu adwokata, gdyż takiego rozróżnienia ustawa nie wprowadza. Nabycie prawa do wykonywania zawodu skutkuje wpisem na listę adwokatów i uzyskaniem statusu adwokata, który jest stały niezależnie od faktycznego wykonywania tego zawodu. Łączenie zawodu adwokata z funkcją komornika godzi w interes publiczny, podrywając zaufanie do zawodu adwokata.

W odwołaniu od powyższej uchwały skarżący wnosił o jej uchylenie i umorzenia postępowania w przedmiocie skreślenia z listy adwokatów. Zarzucił naruszenie art. 65 ust. 1 Konstytucji RP, art. 65, art. 66 ust. 1 pkt. 2 i art. 72 ust. 1 pkt. 4 ustawy Prawo o adwokaturze. Wskazał, że żaden przepis nie obliguje do rozpoczęcia wykonywania zawodu adwokata w określonym terminie od uzyskania wpisu, dlatego też nie złożył ślubowania i nie zrezygnował z zawodu komornika. Jego zdaniem nabycie prawa do wykonywania zawodu należy odróżnić od samego prawa wykonywania zawodu, które jest pozostawione woli osoby zainteresowanej, a sam wpis na listę nie uprawnia jeszcze do występowania w roli profesjonalnego pełnomocnika.

Podniósł, że art. 72 ust. 1 pkt. 4 ustawy Prawo o adwokaturze dotyczy jedynie wypadków, gdy wpis na listę adwokatów został dokonany wcześniej, niż objęcie stanowiska w wymiarze sprawiedliwości, zatem nie jest dopuszczalne dokonanie wykładni rozszerzającej działanie tego przepisu również na sytuację, gdy chronologia zdarzeń była odmienna.

Uchwałą z 22 sierpnia 2017 r. Prezydium NRA utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę z 12 czerwca 2017 r. Organ podkreślił, że przy wykładni przepisu art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o adwokaturze, nie należy poprzestawać na wykładni językowej. Należy stosować wszystkie rodzaje wykładni, a więc celowościową, funkcjonalną i systemową, a zastosowanie wszystkich rodzajów wykładni prowadzi do konkluzji, iż istotą przepisu art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o adwokaturze jest bezwzględny zakaz łączenia stanowiska w wymiarze sprawiedliwości ze statusem adwokata, bez względu na kolejność zdarzeń prowadzących do zaistnienia takiej kolizji interesów. W ocenie organu zarzuty skarżącego są bezzasadne. Rozróżnienie na adwokatów wykonujących i niewykonujących zawodu, ma jedynie charakter wewnątrzorganizacyjny i nie przesądza o odmiennym statusie ww. osób (wpływa jedynie na zakres obowiązku ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej). Adwokat nie wykonujący zawodu bezsprzecznie pozostaje adwokatem i ma prawo posługiwania się tytułem adwokata, który w świetle art. 1 ust. 4 ustawy Prawo o adwokaturze podlega ochronie prawnej.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając

I. naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) art. 65 ust 1 Konstytucji RP w związku z art. 65 i 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze poprzez bezpodstawne skreślenie skarżącego z listy adwokatów i pozbawienie go nabytego prawa do wykonywania zawodu adwokata w oparciu o rygorystyczne przesłanki, które nie wynikają wprost z żadnego przepisu prawa, a nadto na podstawie identycznych okoliczności faktycznych i prawnych, które uprzednio stanowiły podstawę do wpisu skarżącego na listę i przyznania mu uprawnień do wykonywania zawodu adwokata;

2) art. 72 ust. 1 pkt 4 Prawa o adwokaturze przez błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że stanowi on podstawę do skreślenia z listy adwokatów osoby, która uzyskała jedynie potwierdzenie uprawnienia do wykonywania zawodu (sam wpis na listę adwokatów) i nie podjęła się wykonywania zawodu, podczas gdy przepis ten wprowadza zakaz łączenia czynnie wykonywanego zawodu adwokata z jednoczesnym obejmowaniem stanowisk w organach wymiaru sprawiedliwości i nie odnosi się do sytuacji osoby, która nabyła samo prawo do wykonywania zawodu adwokata;

3) art. 72 ust. 1 pkt 4 przez błędną, rozszerzającą wykładnię prowadzącą do uznania, że osoba wykonująca zawód komornika sądowego zajmuje stanowisko w organach wymiaru sprawiedliwości i jako taka podlega (po uzyskaniu wpisu) skreśleniu z listy adwokatów niewykonujących zawodu, podczas gdy z zastosowanego przepisu prawa w żadnym zakresie to nie wynika, a doszukiwanie się przez organ w ustawie podstawy prawnej do działania w sytuacji, gdy nie została ona w normie kompetencyjnej określona w sposób wyraźny (wprost), pozostaje nie do pogodzenia z zasadą państwa prawnego.

II. naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wyniki sprawy, a mianowicie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji ORA w Gdańsku w sytuacji, gdy istniały oczywiste podstawy do jej uchylenia.

Wnosił o uchylenie zaskarżonej uchwały oraz poprzedzającej ją uchwały z 12 czerwca 2017 r., a także zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem skargi jest uchwała Prezydium NRA z 22 sierpnia 2017 r. utrzymująca w mocy uchwałę ORA w Gdańsku z 12 czerwca 2017 r., o skreśleniu skarżącego z listy adwokatów Pomorskiej Izby Adwokackiej.

Istota sprawy dotyczy spornej pomiędzy stronami kwestii dopuszczalności łączenia zawodu adwokata i komornika sądowego. Skarżący pomimo wpisania go na listę adwokatów przez ORA w Gdańsku nie podjął czynności zmierzających do wykonywania zawodu adwokata, wykonując nadal zawód komornika sądowego i nie złożył ślubowania.

Wskazać na wstępie należy, iż ustawa Prawo o adwokaturze reguluje: prawo dostępu do zawodu adwokata oraz formę nabycia przez jednostkę tego prawa; wykonywanie tego prawa (wykonywanie zawodu adwokata) oraz utratę tego prawa. Regulacja utraty prawa do wykonywania zawodu adwokata wiąże się zarówno ze zmianami w stanie faktycznych przesłanek nabycia prawa przez jednostkę, jak i wadliwym realizowaniem tego prawa. Niewątpliwie jednak od regulacji nabycia prawa do wykonywania zawodu należy odróżnić regulację dotyczącą prawa do wykonywania zawodu.

W myśl art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o adwokaturze, okręgowa rada adwokacka skreśla adwokata z listy w wypadku objęcia stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości, organach ścigania lub rozpoczęcia wykonywania zawodu notariusza. Ustawodawca redagując ten przepis użył zwrotu "w wypadku objęcia stanowiska", co mogłoby wskazywać, kierując się wykładnią językową, że skreślenia z listy adwokatów dokonuje się wyłącznie w sytuacji, kiedy wpisany na listę adwokat zostaje prokuratorem bądź sędzią (lub w tym przypadku komornikiem) i przepis ten nie ma zastosowania w przypadkach, kiedy sędzia, prokurator czy komornik zostają w trakcie pełnienia swych obowiązków wpisani na listę adwokatów ale nie zamierzają wykonywać zawodu adwokata. Wykładnia celowościowa, funkcjonalna, jak i systemowa prowadzą do odmiennego wniosku i wskazują na jednoznaczne intencje ustawodawcy odnośnie zakazu zajmowania stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości przy jednoczesnym wpisie na listę adwokatów czy radców prawnych. (vide: wyrok NSA sygn. akt II GSK 395/11). Podkreślić należy, iż co do zasady stanowisko to zostało zaaprobowane przez doktrynę. W glosie do powyższego wyroku wskazuje się na odmienny status prawny instytucji nabycia prawa do wykonywania zawodu oraz wykonywania tego zawodu w praktyce (vide: Adamiak Barbara, Glosa do wyroku NSA z dnia 20 kwietnia 2012 r., II GSK 395/11 Teza nr 2 , Lex nr 168956/2). Zaakceptowano pogląd, według którego przepisy ustawy Prawo o adwokaturze ustanawiają zakaz połączenia wykonywania zawodu adwokata ze stanowiskiem w organach wymiaru sprawiedliwości lub w organach ścigania.

W tej sytuacji należy przywołać stanowisko zawarte w wyroku NSA z 16 grudnia 2008 r., sygn. akt II GSK 594/08. W wyroku tym wskazano, że w regulacji prawnej nabycia prawa do wykonywania zawodu nie została wprowadzona przesłanka ograniczająca prawo wystąpienia o dopuszczenie do zawodu przez osobę zajmującą dotychczas stanowisko w organach wymiaru sprawiedliwości czy w organach ścigania. Stanowiłoby to ograniczenie konstytucyjnego prawa jednostki do wyboru zawodu, ustanowionego w art. 65 ust. 1 Konstytucji RP "Każdemu zapewnia się wolność wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy. Wyjątki określa ustawa". Stanowisko to wyjaśnia kwestię wpisania skarżącego na listę adwokatów pomimo wykonywania przez niego zawodu komornika sądowego.

Sąd zauważa, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nabył prawo do wykonywania zawodu adwokata czyli został wpisany na listę adwokatów lecz nie podjął dalszych czynności niezbędnych do wykonywania zawodu adwokata i nadal wykonuje zawód komornika sądowego.

Ustosunkowując się do tej kwestii Sąd podzielił stanowisko zawarte w wyroku NSA z 24 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 302/12, zgodnie z którym: "Usytuowanie komornika przy sądzie rejonowym i prowadzenie przez komornika czynności egzekucyjnych w związku z działalnością wymiaru sprawiedliwości pozwala na zaliczenie zawodu komornika do pomocniczego organu wymiaru sprawiedliwości, pomimo że nie jest on organem władzy sądowniczej i nie sprawuje wymiaru sprawiedliwości. W rezultacie należy uznać, że skreśleniu z listy adwokatów na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o adwokaturze (podlegają osoby, które w chwili wpisu na listę adwokatów zajmowały stanowisko komornika lub asesora komorniczego i nie zrezygnowały z niego po wpisie).

W konsekwencji Sąd nie podziela argumentów dotyczących naruszenia art. 72 ust 1 pkt 4 Prawa o adwokaturze przez błędną wykładnię.

Zdaniem Sądu, status prawny komornika w świetle art. 72 ust. 1 pkt 4 tej ustawy należy oceniać odwołując się do wykładni celowościowej i systemowej pojęcia "stanowisko w organach wymiaru sprawiedliwości" w kontekście wykonywania zawodu komornika, wyroków Trybunału Konstytucyjnego z 3 grudnia 2003 r., sygn. akt K 5/02 i z 20 stycznia 2004 r., sygn. akt SK 26/03, a także wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1899/11, z 24 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 302/12 oraz z 20 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 395/11, gdzie wskazano, iż funkcjonalnie status prawny komornika sądowego mieści się w pojęciu zajmowania stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości, w rozumieniu art. 72 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy.

W wyroku z 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1899/11 NSA uznał, że komornik działa przy sądzie rejonowym, prezes sądu sprawuje nadzór nad jego działalnością, a sąd nadzoruje czynności judykacyjne. Komornik jest więc "pomocniczym organem wymiaru sprawiedliwości" i działa w strukturze tych organów. Sąd orzekający w niniejszej sprawie powyższe stanowisko w pełni podziela i akceptuje. Reasumując należy więc uznać, że komornik mieści się w pojęciu zajmowania stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości,

Stanowiący materialnoprawną podstawę podjęcia skarżonych uchwał art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o adwokaturze nakazuje okręgowej radzie adwokackiej skreślić adwokata z listy w wypadku (m.in.) objęcia stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości, organach ścigania lub rozpoczęcia wykonywania zawodu notariusza. Status adwokata łączy się z wpisem danej osoby na listę adwokatów (wynika z tego wpisu). Aczkolwiek sam wpis nie uprawnia jeszcze do wykonywania czynności adwokackich – niezbędne jest do tego bowiem wyznaczenie siedziby zawodowej (art. 70 ww. ustawy) oraz złożenie ślubowania (art. 5 ww. ustawy) – jednak decyduje o tym statusie, także z tego powodu, że na tym właśnie etapie badane są przesłanki jego uzyskania (art. 65 i nast.). Działania polegające na wyznaczeniu siedziby zawodowej i złożeniu ślubowania są zatem następstwem wpisu – umożliwiają podjęcie wykonywania zawodu adwokata, ale pozostają bez wpływu na status adwokata, który wynika z wpisu na listę. W myśl cytowanego wyżej art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o adwokaturze, skreśla się adwokata z listy w wypadku objęcia stanowiska w organach, o których mowa w tym przepisie (przepis ten dotyczy również komornika, gdyż jak wyżej wskazano mieści się on w szeroko rozumianym pojęciu zajmowania stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości), to tym bardziej podlega skreśleniu z listy adwokat, który został powołany na stanowisko komornika i z tego stanowiska nie zrezygnował. W obu przypadkach chodzi bowiem o ten sam, jednakowy status – adwokata, który przysługuje osobom wpisanym na listę adwokatów, niezależnie od okoliczności w jakich do tego wpisu doszło. W świetle dyspozycji art. 72 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy oraz na potrzeby stosowania tego przepisu, należy przyjąć, że nie ma różnicy między adwokatem, który objął stanowisko w organach przewidzianych w tym przepisie – został komornikiem i nie skreślił się z listy adwokatów (wówczas bezdyskusyjnie podlega skreśleniu) i adwokatem, który będąc (jak w przedmiotowej sprawie) komornikiem, został wpisany na listę adwokatów i nadal wykonuje zawód komornika. Obaj bowiem – mimo że wpisani na listę adwokatów, a więc legitymujący się statusem adwokata, obejmują (zajmują) stanowisko w tych organach, w rozumieniu przepisu art. 72 ust. 1 pkt 4 Prawo o adwokaturze.

W konsekwencji brak jest powodów, aby różnicować względem nich skutki prawne tego stanu rzeczy (w postaci skreślenia z listy adwokatów). Bez znaczenia jest zatem, czy do objęcia wskazanego stanowiska doszło przed czy po wpisie na listę adwokatów, gdyż w obu sytuacjach mamy do czynienia z adwokatem obejmującym stanowisko w organach, o których mowa w przepisie art. 72 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy (tu jako komornik). Inny sposób rozumienia analizowanego problemu prowadziłby do pytania, dlaczego adwokata, który objął stanowisko komornika (zaprzestając wykonywania zawodu adwokata), należy skreślić z listy adwokatów, a komornika, który wpisał się na listę adwokatów i dalej, mimo tego wpisu, obejmuje stanowisko komornicze, należy na tej liście pozostawić. Trzeba przy tym baczyć na to, że adwokat po objęciu stanowiska komornika, w następstwie skreślenia, przestaje być adwokatem, natomiast komornik, który wpisał się na listę adwokatów i nie zrezygnował następnie ze stanowiska komornika, nie tylko uzyskuje status adwokata, ale nadal jest komornikiem.

Wprawdzie bazując wyłącznie na językowej (literalnej) wykładni art. 72 ust. 1 pkt 4 Prawa o adwokaturze można dojść do wniosku, że przepis ten dotyczy tylko przypadków, w których wpis na listę adwokatów został dokonany wcześniej niż objęcie stanowiska, o którym mowa w tym przepisie i nie ma zastosowania do sytuacji odwrotnej, to jest w której osoba pełniąca to stanowisko uzyskała wpis na listę adwokatów, jednak w świetle wcześniejszych wywodów, poprzestanie na tej wykładni prowadziłoby do stosowania tego przepisu w sposób sprzeczny z jego ratio legis. Tymczasem ratio legis omawianego przepisu wydaje się być oczywiste – cel normy prawnej zawartej w tym przepisie sprowadza się do przeciwdziałania sytuacji, w której osoby zatrudnione – a ściślej obejmujące stanowiska – w szeroko rozumianym wymiarze sprawiedliwości czy organach ścigania, mogłyby równocześnie znajdować się na liście adwokatów. Dlatego odwoływanie się tylko do wykładni językowej art. 72 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy nie jest dla stosowania tego przepisu wystarczające, nie uwzględnia ona bowiem jego ratio legis. Czyni to natomiast wykładnia celowościowo-funkcjonalna i systemowa, prowadząc do wniosku, iż intencją ustawodawcy nie było różnicowanie w tym przepisie sytuacji adwokata, który po wpisaniu na listę adwokatów obejmuje stanowisko w organach wymiaru sprawiedliwości lub w organach ścigania oraz sytuacji adwokata, który przed wpisaniem na listę adwokatów zajmował stanowisko komornika, jednak po uzyskaniu wpisu, nie zrezygnował z tego stanowiska (tj. tak jak w niniejszej sprawie: dalej zajmuje stanowisko komornika i nie podejmuje się wykonywania zawodu adwokata). Z punktu widzenia prawidłowego pojmowania i działania instytucji komornika sądowego i adwokatury taka sytuacja jest niedopuszczalna, gdyż w praktyce skutkuje tym, że oto komornik wykonujący funkcję egzekutora uzyskuje w tym samym czasie, niejako równolegle, prawo posługiwania się tytułem zawodowym ""adwokat". Wykładnia celowościowo-funkcjonalna omawianego przepisu – użyta pomocniczo, pozwala uniknąć tych niewątpliwie trudnych do zaakceptowania konsekwencji jego stosowania, determinowanych wyłącznie wykładnią językową.

Należy mieć także na uwadze, że ustawa Prawo o adwokaturze, stanowiąc w art. 4b ust. 1 pkt 1, iż adwokat nie może wykonywać zawodu, jeżeli pozostaje w stosunku pracy, a w art. 8a ust. 1 i 2 zwalniając adwokatów niewykonujących zawodu z obowiązku podlegania ubezpieczeniu od odpowiedzialności cywilnej, pozwala na odróżnienie dwóch odrębnych sytuacji prawnych dotyczących statusu adwokata, to jednak w sytuacji obejmującej nabycie prawa do wykonywania zawodu adwokata oraz sytuacji polegającej na jego wykonywaniu, nie ma to istotnego znaczenia dla wykładni i stosowania art. 72 ust. 1 pkt 4. Z przepisu tego nie wynika bowiem, aby uzależniał rygor skreślenia z listy adwokatów od wykonywania bądź niewykonywania zawodu adwokata przez adwokata, który objął stanowisko w organach przewidzianych w tym przepisie bądź już po jego objęciu - jak w niniejszej sprawie - uzyskał wpis na listę adwokatów i mimo tego pozostał na tym stanowisku. W obu przypadkach mamy do czynienia z osobą, która legitymując się statusem adwokata jednocześnie objęła/dalej obejmuje stanowisko w tych organach. Przepis art. 72 ust. 1 pkt 4 Prawa o adwokaturze łączy natomiast z tą sytuacją sankcję skreślenia adwokata z listy adwokatów. W tym sensie Sąd nie dostrzega związku między dyspozycją tego przepisu a kwestią wykonywania/niewykonywania zawodu adwokata.

Wskazać ponadto trzeba, że inaczej niż przepisy ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (por. art. 28 ust. 1 pkt 2 tego aktu), ustawa Prawo o adwokaturze nie przewiduje zawieszenia prawa do wykonywania zawodu adwokata w wypadku objęcia stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości i organach ścigania (ustawa o radcach prawnych posługuje się sformułowaniem "podjęcia pracy" w tych organach). W sytuacji, gdy adwokat obejmuje takie stanowisko, bądź na skutek wpisu na listę adwokatów uzyskuje status adwokata w trakcie obejmowania (zajmowania) stanowiska komornika sądowego i po wpisie nie rezygnuje z tego stanowiska w odpowiednim – możliwym do zaakceptowania (rozsądnym) - czasie, to podlega skreśleniu z listy adwokatów w trybie art. 72 ust. 1 pkt 4. W nawiązaniu do powyższego należy zgodzić się, że nabycie prawa do wykonywania zawodu adwokata (co wynika z wpisu na listę) nie powoduje automatycznie obowiązku jego wykonywania, jednak – zdaniem Sądu – w świetle tego przepisu uniemożliwia, pod rygorem skreślenia z listy, obejmowanie (zajmowanie) stanowiska w organach, o których w tym przepisie mowa.

Reasumując negatywna przesłanka wpisowa, wywiedziona z art. 72 ust. 1 pkt 4 Prawo o adwokaturze z zastosowaniem wykładni systemowej, celowościowej i funkcjonalnej, zachodzi w każdej sytuacji deklarowanego wykonywania zawodu komornika po uzyskaniu wpisu na listę adwokatów.

Zaskarżona uchwała NRA (i uchwała ORA) o skreśleniu skarżącego z listy adwokatów nie może być postrzegana w tych warunkach jako przejaw ograniczenia dostępu do zawodu adwokata, czy naruszenia zasady równości wobec prawa, skoro będąc wpisany na listę adwokatów i - mając ku temu odpowiedni czas - nie zrezygnował ze stanowiska komornika i nie podjął działań, żeby zrealizować swoje prawo i zacząć wykonywać zawód adwokata. Nie można zatem organom adwokatury zarzucić, że uniemożliwiły skarżącemu wykonywanie zawodu adwokata.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia i które ma obowiązek badać z urzędu, skargę należało oddalić. Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) orzekł, jak w sentencji