Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 341/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2013-08-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 61, art. 66
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 156 § 1pkt 2 i 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 134, art. 145 § 1 pkt 2, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 4, art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 12
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Sławomir Pauter Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

W wyniku zawiadomienia dokonanego przez F.M. pismem z dnia [...] lutego 2012r., dotyczącym nielegalnego podłączenia do przewodu kominowego kolumienki łazienkowej (podgrzewacza do wody) na paliwo stałe, zamontowanej w należącym do M.B. mieszkaniu nr 3 budynku przy ul. [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako:PINB ) pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. zawiadomił właścicieli mieszkań w tym budynku oraz wspólnotę mieszkaniową o wszczęciu postępowania w sprawie "robót budowlanych przy ul. [...]".

Wydana w wyniku przeprowadzenia postępowania decyzja PINB z dnia [...] czerwca 2012 r. znak: [...] nakazująca M.B. (poprzednio Ł.) odłączenie podgrzewacza do wody na paliwo stałe od przewodu kominowego wraz z zamurowaniem wlotu (otworu) do którego jest podłączony, została decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru budowlanego (dalej jako WINB) z dnia [...] sierpnia 2012 r. ( znak [...]) uchylona w całości, a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. PINB zawiadomił K. i F.M., M. i M.C., Z.Ł. jako pełnomocnika M.B., Gminę oraz Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. [...] na adres Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Spółka z o.o. (dalej jako: PGKiM ) o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych w budynku mieszkalnym przy ul. [...].

Decyzją z dnia [...] września 2012 r. znak [...], powołując się na przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał Zakładowi Gospodarowania Mieniem Komunalnym, M.B., K. i F.M. oraz M. i M.C. wykonanie w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] robót budowlanych, sprecyzowanych w sentencji decyzji, mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego przewodu kominowego nr 2.

W wyniku odwołania M.B., reprezentowanej przez pełnomocnika Z.Ł., WINB decyzją z dnia [...] listopada 2012r. (znak: [...]) uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując między innymi na konieczność prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania. Wskazał, iż M.B. wskazano w decyzji jako właściciela lokalu nr 3, w budynku przy ul. [...], jednakże okoliczność ta nie wynika z akt administracyjnych bowiem w wykazie właścicieli znajdującym się w aktach administracyjnych figuruje H.Ł.. Nadto nie wiadomo jaki tytuł do przedmiotowego budynku posiada Zakład Gospodarowania Mieniem Komunalnym, a spośród użytkowników wieczystych pominięte zostało PGKiM spółka z o.o..

Ponownie rozpoznając sprawę, decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. PINB, powołując się na przepis art. 66 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz.U. Nr 243 poz. 1623 z 2010 r. ) nakazał PGKiM spółka z o.o., M.B., K. i F.M. oraz M. i M.C. wykonanie w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] robót budowlanych, sprecyzowanych szczegółowo w decyzji, mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego przewodu kominowego nr 2 – w terminie 150 dni od daty otrzymania decyzji.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż przeprowadzone postępowanie ( w szczególności zaś opinia kominiarska i dokumentacja fotograficzna) wykazało, iż przewód nr 2 w kominie murowanym jest w nieodpowiednim stanie technicznym w stosunku do wymagań wynikających z § 19 pkt 1 ust. 2,3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz.U. z 1999r., Nr 7, poz. 836) i wymaga przeprowadzenia odpowiednich prac remontowych, które umożliwią bezpieczne użytkowanie komina. Wskazał, iż stosownie do przepisu art. 61 ustawy Prawo budowlane właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać go w należytym stanie technicznym w szczególności w zakresie wymogów o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1-7 Prawa budowlanego. W związku ze stwierdzeniem nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu organ nadzoru budowlanego powinien w drodze decyzji nakazać usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych. Jednocześnie PINB stwierdził, iż organ nadzoru nie jest upoważniony do badania czy do spowodowania pogorszenia się stanu technicznego obiektu przyczyniła się osoba trzecia. Kwestia ta przekracza ramy postępowania administracyjnego i należy do zagadnień prawa cywilnego.

W odwołaniu od tej decyzji M.B., reprezentowana przez pełnomocnika Z.Ł. domagała się jej uchylenia. Wywodziła, iż zniszczenie komina, a w konsekwencji pogorszenie stanu technicznego należącego do niej mieszkania nr 3, jest wynikiem działań F.M., który dokonał nielegalnego podłączenia do niego swojego kotła centralnego ogrzewania na paliwo stałe. Wskazywała, iż okoliczność tę potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 czerwca 2012 r. w sprawie II SA/Go 10/12. Okoliczność ta wynika również z opinii biegłego sądowego, wydanej w sprawie [...] Sądu Rejonowego. W takiej sytuacji wszelkie prace zmierzające do doprowadzenia komina do stanu używalności powinien wykonać na swój koszt F.M..

Wskazywała jednocześnie na wadliwość decyzji PINB nakazującej jej odłączenie od przewodu kominowego podgrzewacza do wody zamontowanego w jej łazience, co zostało potwierdzone decyzją WINB. Podnosiła także, iż zamontowanie podgrzewacza nie jest wynikiem samowoli budowlanej gdyż, został on w mieszkaniu zainstalowany już podczas budowy budynku, co potwierdza oświadczenie pracownika PGKiM.

Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] marca 2013r. (znak [...]), WINB uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wyznaczenia terminu wykonania określonych w decyzji obowiązków i orzekł w tym zakresie o wyznaczeniu terminu wykonania tych obowiązków w terminie 5 miesięcy od dnia doręczenia niniejszej decyzji, a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy, dokonując ustaleń analogicznych jak organ I instancji, uznał za prawidłowe stanowisko PINB, iż zgromadzony materiał dowodowy ( protokół oględzin, protokół kominiarski) z inwentaryzacji przewodów kominowych dymowych, spalinowych i wentylacyjnych uzasadnia uznanie, że stan techniczny komina w budynku przy ul. [...] jest nieodpowiedni i zachodzi konieczność wykonania nałożonych decyzją organu I instancji obowiązków mających na celu poprawienie właściwości użytkowych i sprawności technicznej budynku. W ocenie WINB, również zakres nałożonych robót budowlanych jest uzasadniony zakresem ustalonych nieprawidłowości naruszających wymagania wynikające z § 140 ust. 1, 142 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm. ) oraz § 19 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych ( Dz.U. z 1999 r. Nr 7, poz. 836 ).

Odnosząc się do zarzutów odwołania WINB wskazał, iż komin należy, podobnie jak dach czy ściany zewnętrzne, do części wspólnych budynku wobec czego obowiązek utrzymywania go w należytym stanie technicznym i użytkowym obciąża wszystkich współwłaścicieli budynku niezależnie od tego, który lokal mieszkalny obsługuje wadliwy przewód kominowy. Zatem za jego stan odpowiedzialność administracyjną wynikającą z przepisów prawa budowlanego ponoszą solidarnie wszyscy współwłaściciele . Dotyczy to w szczególności obowiązku wynikającego z art. 61 Prawa budowlanego, zgodne którym właściciel lub zarządca obiektu budowlanego obowiązany jest utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego. Wskazał, iż organ nadzoru nie jest uprawniony do oceny przyczyn i rozstrzygania sporów między współwłaścicielami obiektu w kwestii tego, który z nich i w jakim zakresie ponosi odpowiedzialność za stan budynku lub poszczególnych jego części stanowiących części wspólne. Właściwe do ustaleń i rozstrzygania roszeń w tym przedmiocie pozostają sądy powszechne. Wobec organu nadzoru zaś wszyscy współwłaściciele stanowią podmiot, na który nakłada on w razie konieczności obowiązki o jakich mowa w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Ze wskazanych przyczyn brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania, bowiem PINB prawidłowo ustalił adresatów decyzji. WINB wskazał, iż adresatem decyzji wydawanej na podstawie art. 66 w zw. z art. 61 Prawa budowlanego pozostają wszyscy współwłaściciele obiektu budowlanego bez względu na wielkość ich udziałów we współwłasności. Kwestie wzajemnych rozliczeń między współwłaścicielami w tym i związane z przyczynieniem się ich, czy osób trzecich do uszkodzenia części wspólnych nieruchomości, nie należą już do sfery spraw administracyjnych i nie mają wpływu na treść decyzji. Mogą być one rozstrzygane w postępowaniu przed sądem powszechnym. Mając na uwadze fakt wniesienia odwołania i charakter nałożonych obowiązków organ II instancji uznał za konieczne uchylenie zaskarżonej odwołaniem decyzji jedynie w zakresie wyznaczonego terminu i orzeczenie reformatoryjne w tym zakresie, poprzez ponowne określenie terminu do jej wykonania.

Końcowo, odnosząc się do pozostałych zarzutów, organ odwoławczy wskazał, iż rozpoznawał odwołanie od decyzji PINB z dnia [...] stycznia 2013 r. zatem nie jest w tym postępowaniu władny oceniać zarzuty podnoszone pod adresem innych postępowań administracyjnych.

Skargę na decyzję WINB złożyła M.B., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie ojca Z.Ł..

Zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżącej zarzucił nałożenie obowiązków bez wysłuchania skarżącej, co do tego kto dokonał montażu kolumienki łazienkowej, zamontowanej już w trakcie budowy budynku mieszkalnego, brak uzyskania dokumentacji technicznej ze Starostwa Powiatowego, co do tego jakie urządzenia zostały zinwentaryzowane na nieruchomości, wadliwe oparcie decyzji o opinię prywatną uzyskaną przez F.M. na potrzeby zajęcia przez niego całego komina, który sam zniszczył w wyniku podłączenia do niego nielegalnej kotłowni, a do którego również podłączona jest kolumienka łazienkowa, w konsekwencji czego również skarżąca obciążana została odpowiedzialnością za stan komina, nadto nieprzesłuchanie w postępowaniu sąsiadów skarżącej na okoliczność, kiedy w jej lokalu mieszkalnym i w pozostałych nastąpił montaż kolumienek łazienkowych. Podnosił także zarzut naruszenia przepisu art. 66 Prawa budowlanego w sytuacji, gdy zagrożenia wymienione w tym przepisie są skutkiem zniszczenia komina przez F.M. w związku z nielegalnym uprzednim wykorzystywaniem komina do niezgodnego z zasadami sztuki kominiarskiej i warunkami technicznymi do odprowadzania spalin z nielegalnej kotłowni, a nie funkcjonowaniem kolumienki grzewczej w łazience skarżącej czyli zignorowanie związku przyczynowego oraz wadliwe powiązanie skutków i przyczyn. Wskazywał na zaniechanie organu uzyskania rzeczowej i bezstronnej opinii niezależnego biegłego i oparcie się na opinii prywatnej spoza postępowania, która nie może mieć charakteru dowodu w sprawie. W oparciu o powołane zarzutu domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej podnosił, iż organ zignorował zasadniczy dla sprawy fakt, iż zniszczenie komina jest wyłącznie wynikiem działań uczestnika postępowania F.M.. Wskazywał, że gdyby komin nie został zniszczony w wyniku nielegalnego podłączenia do niego pieca CO nikt by się nie zastanawiał, czy kolumienka łazienkowa może mieć związek z treścią art. 66 Prawa budowlanego. Skoro w innym postępowaniu ustalono przyczynę złego stanu komina, to należy przyjąć, iż usunięcie jego wad – niezależnych od kolumienki – nadal będzie pozwalało na dotychczasowy sposób korzystania z niego, z wyjątkiem nielegalnej kotłowni. W takiej sytuacji, zdaniem strony skarżącej, nie można było rozstrzygnięcia oprzeć na jednostronnej i korzystnej dla sprawcy zniszczenia komina opinii, sporządzonej przez "wynajętego" przez niego kominiarza. Wskazanym działaniem organy naruszyły swój obowiązek dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] maja 2013 r. pełnomocnik skarżącej poinformował Sąd, iż mimo uchylenia przez WINB w dniu [...] sierpnia 2012 r. decyzji PINB nakazującej odłączenie podgrzewacza do wody, żadna nowa decyzja w tej kwestii nie została podjęta.

Na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2013 r. Sąd z urzędu, w trybie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. dalej powoływanej jako: ppsa), celem wyjaśnienia wątpliwości dotyczących kręgu stron postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją oraz poprzedzającą ją decyzją PINB z dnia [...] stycznia 2013 r. (znak [...]), dopuścił dowód z:

- aktu zgonu nr [...], dotyczącego M.C.,

- dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy II SA/Go 10/12 WSA w Gorzowie Wlkp. w postaci: odpisu skróconego aktu małżeństwa skarżącej, pisma PGKiM Spółki z o.o. z dnia [...] marca 2012 r., umowy o zarządzanie z dnia [...] lutego 2009 r. zawartej między PGKiM spółka z o.o., a właścicielami lokali w budynku przy ul. [...] F.M., M.C., M.Ł. oraz Gminą. odpisów KW nr [...] oraz Kw [...], pisma Starosty Powiatowego z dnia [...] kwietnia 2012 r. i wykazu właścicieli lokali z dnia [...] kwietnia 2012 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

1. Skarga podlegała uwzględnieniu jednakże nie z przyczyn w niej podniesionych, ale z uwagi na wady jakimi dotknięta była zarówno zaskarżona decyzja WINB jak i poprzedzająca ją decyzja PINB, a które Sąd miał obowiązek uwzględnić z urzędu.

W pierwszej kolejności – zważywszy na wywody skargi - wskazać należy, iż w wyniku wniesienia przez M.B. skargi na decyzję WINB z dnia z dnia [...] marca 2013 r. kontroli sądowej poddany został ten akt administracyjny organu odwoławczego (jak też w konsekwencji decyzja PINB z dnia [...] stycznia 2013r.) wydany w postępowaniu wszczętym przez PINB w przedmiocie stanu technicznego przewodów kominowych w budynku mieszkalnym przy ul. [...] (vide: pismo PINB z dnia [...] sierpnia 2012 r. o wszczęciu postępowania w tym przedmiocie w aktach administracyjnych sprawy) prowadzonym w oparciu przepisy art. 61 i następ. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Przedmiot i zakres kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu nie obejmował innego postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy w sprawie wykonania robót budowlanych, polegających na montażu w mieszkaniu nr 3 kolumienki łazienkowej ( podgrzewa do wody ) i przyłączeniu jej do przewodu kominowego. Zakres kontroli sądowej wyznaczają bowiem granice sprawy administracyjnej, a taką jest sprawa dotycząca stanu technicznego przewodów kominowych i wydane w niej decyzje administracyjne.

Z podanych przyczyn bezprzedmiotowe pozostawały więc te zarzuty skargi, które dotyczyły innej sprawy administracyjnej tj. dotyczącej legalności robót budowlanych polegających na montażu w mieszkaniu nr 3 kolumienki łazienkowej ( podgrzewa do wody ) i przyłączeniu jej do przewodu kominowego. W tym zakresie należy jedynie wskazać, iż w sytuacji bezczynności organu w postępowaniu administracyjnym lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stronie służy środek prawny w postaci skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

2. Odnosząc się natomiast do aktów kontrolowanych w niniejszym postępowaniu wskazać należy, że przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle powołanego przepisu sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, Sąd nie jest związany granicami skargi ( art. 134 ppsa). Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 ppsa.

3. Kontrola zgodności aktu z prawem nie może być przez sąd administracyjny przeprowadzona dowolnie, lecz musi przebiegać w określonej kolejności, uwzględniającej gradację wad jakimi może być dotknięty akt administracyjny czy poprzedzające wydanie go postępowanie administracyjne.

W pierwszej zatem kolejności powinna być przeprowadzona kontrola zaskarżonego aktu i postępowania, które go poprzedziło, z punktu widzenia ewentualnego istnienia wad powodujących jego nieważność. Przyjęcie takiej kolejności badania zgodności z prawem uzasadnione jest tym, że ustalenie którejkolwiek z wad powodujących stwierdzenie nieważności aktu czyni dalszą kontrolę nie tylko zbędną, ale i niedopuszczalną. W przypadku bowiem nieważności decyzji powinno nastąpić jej stwierdzenie przez wojewódzki sąd administracyjny niezależnie od jakichkolwiek okoliczności ( vide: wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2006 r. w sprawie I OSK 829/11 baza orzeczeń nsa.gov.pl , a także "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005, str. 461).

4. Doręczając zawiadomienia o rozprawie podmiotom uznanym przez organy nadzoru budowlanego za strony postępowania administracyjnego, Sąd orzekający uzyskał informację od organu doręczającego, iż adresat zawiadomienia M.C., jeden z podmiotów, na które zostały nałożone przez nadzór budowlany obowiązki w zakresie doprowadzenia do właściwego stanu technicznego przewodów kominowych, zmarł. W wyniku podjętych przez Sąd działań zmierzających do potwierdzenia tej informacji, uzyskany został z Urzędu Stanu Cywilnego akt zgonu nr [...], dotyczący M.C., stwierdzający, iż zmarł on [...] sierpnia 2000 r.

Ustalenie to jak i porównanie daty zgonu M.C. z datą wszczęcia postępowania i wydania decyzji, pozwala stwierdzić, iż w postępowaniu administracyjnym doszło do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania administracyjnego w stosunku do osoby nieżyjącej, jak też do ukształtowania jej sytuacji prawnej w wyniku wydania decyzji nakładającej nią określone obowiązki.

5. Zaistniała sytuacja skierowania decyzji do osoby zmarłej była już wielokrotnie rozważana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Za ukształtowany uznać w związku z tym należy pogląd, iż skierowanie decyzji do osoby nieżyjącej stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa (vide: wyroki NSA z dnia 14 listopada 2001 r., I SA 2462/99, z dnia 20 września 2002 r., I SA 428/01 (niepubl.), z dnia 11 marca 2008 r., I OSK 1959/06 (niepubl.) czy z dnia 30 września 2009 r., I OSK 1429/08 (LEX nr 595138), z dnia 6 czerwca 2012, I OSK 829/11, z dnia 24 listopada 2010, I OSK 148/10, wyrok z dnia 10 lipca 2012 r., I OSK 1187/11 oraz z dnia 19 czerwca 2012, II OSK 2421/10 - baza orzeczeń nsa.gov.pl ).

Oceny tej nie zmienia fakt, że Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera przepisu, który stwierdzałby wprost, że osoba zmarła nie może być stroną w sprawie, gdyż wynika to z samej konstrukcji pojęcia strony ( vide: wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2012 r. I OSK 829/11 oraz J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1996, s. 183) i jej zdolności prawnej, którą ocenia się według przepisów prawa cywilnego (art. 30 § 1 Kpa). Zgodnie z art. 8 par. 1 Kodeksu cywilnego osoba fizyczna z chwilą narodzin uzyskuje zdolność prawną i w tym momencie posiada, na mocy art. 28 Kpa, potencjalną możliwość występowania jako strona postępowania administracyjnego. Osobowość tę traci jednak z chwilą swojej śmierci. Konsekwencją utraty zdolności prawnej jest to, że w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć i prowadzić postępowania administracyjnego oraz wydać decyzji. Z tego względu, skierowanie decyzji do osoby, która na skutek śmierci utraciła swoją zdolność prawną, stanowi takie naruszenie prawa, które zawiera się w hipotezie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Zważyć należy, iż na taką kwalifikację omawianej wady decyzji nie ma wpływu to, czy organ wiedział o śmierci strony postępowania oraz czy jego niewiedza była zawiniona czy też nie. Powołany przepis w ogóle nie nawiązuje do wiedzy organu o okolicznościach skutkujących nieważnością decyzji.

6. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż wskazana wadliwość była wynikiem nieprawidłowej praktyki organów nadzoru budowlanego doręczenia w postępowaniu korespondencji stronom – małżonkom jedną przesyłką pocztową. Niezależnie od tego wytknąć też należy organom obu instancji, iż fakt śmierci jednej ze stron niniejszego postępowania powinien im być znany z urzędu w związku ze sprawą II SA/Go 10/12 ze skargi F.M. na decyzję WINB w przedmiocie nakazu odłączenia kotła CO, w której sąd orzekający informację tę zawarł w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 czerwca 2012 r.

7. Mając na uwadze fakt, iż powołanych wyżej przyczyn, zarówno decyzja WINB z dnia [...] marca 2013 r. jak i decyzja PINB z dnia [...] stycznia 2013 r. dotknięte były wadą o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 134 § 1 i 135 ppsa zachodziły podstawy do stwierdzenia przez Sąd nieważności obu wskazanych aktów.

8. Niezależnie od omówionej już podstawy nieważności zachodziły jednocześnie podstawy do unieważnienia kontrolowanych aktów z uwagi obarczenie ich wadą o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 4 Kpa. W myśl powołanego przepisu nieważna jest decyzja skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. W orzecznictwie i doktrynie podkreśla się, że art. 156 § 1 pkt 4 Kpa odnosi się do takiej sytuacji, gdy osoba ( fizyczna lub prawna ), do której została skierowana decyzja istnieje, ale nie powinna być stroną tego postępowania administracyjnego, bowiem nie może wykazać się w nim przymiotem strony w rozumieniu art. 28 Kpa ( vide: wyroki NSA z dnia 24 listopada 2010 r. I OSK 148/10, I OSK 147/10, wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2012 r., II OSK 2421/10 baza orzeczeń nsa.gov.pl ). Skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie obejmuje zatem przypadki, gdy prowadzono postępowanie i wydano rozstrzygnięcie na podstawie przepisu prawa materialnego wobec osoby ( fizycznej lub prawnej ), która nie może być podmiotem uprawnienia lub obowiązku prawnego.

9. Słuszne co do zasady pozostawało stanowisko organów, iż adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 66 w związku z art. 61 Prawa budowlanego może być właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. W przypadku, gdy obiekt budowlany jest przedmiotem współwłasności zasadą jest, że obowiązek utrzymywania obiektu w należytym stanie technicznym obciąża wszystkich współwłaścicieli, zatem również adresatem omawianej decyzji powinni być wszyscy współwłaściciele. W sytuacji gdy sprawa dotyczy budynku objętego wspólnotą mieszkaniową należy uwzględniać również przepisy ustawy z dnia z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali ( Dz. U. t.j. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.), regulującej prawa i obowiązki właścicieli lokali wyodrębnionych, jak i zarząd nieruchomością wspólną.

10. Stosownie do art. 6 tej ustawy wspólnotę tworzy ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości. Wspólnota może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywaną. Wspólnota może być też stroną postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 18 ust. 1 właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej. W myśl art. 19 ustawy, jeżeli liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych, należących nadal do dotychczasowego właściciela, nie jest większa niż siedem, do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności (tzw. wspólnota mała). Stosownie zaś do art. 20 jeżeli lokali wyodrębnionych, wraz z lokalami niewyodrębnionymi, jest więcej niż siedem, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu ( tzw. wspólnota duża). Zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali ( art. 21 ust. 1 ustawy).

11. Z dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych, a w szczególności z dokumentów uzyskanych z akt II SA/Go 10/12, z których dowód został przeprowadzony przez Sąd, w celu wyjaśnienia wątpliwości, co do prawidłowości ustalenia przez organy kręgu stron postępowania administracyjnego, wynika, iż w budynku mieszkalnym przy ul. [...] znajdują się cztery lokale, w tym 3 wyodrębnione i jeden należący do Gminy. Oznacza to, że nieruchomość ta stanowi tzw. małą wspólnotę mieszkaniową i to taką, która nie ustanowiła zarządu w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali. W takiej sytuacji adresatami decyzji (podmiotami na które nałożone mogą być obowiązki) wydawanej na podstawie art. 66 w zw. z art. 61 Prawa budowlanego powinni być zgodnie z art. 19 ustawy o własności lokali, stanowiący wspólnotę mieszkaniową wszyscy właściciele (współwłaściciele) lokali wyodrębnionych i Gmina. Wskazane w decyzji PINB z dnia [...] stycznia 2013r., również jako podmiot obowiązków (adresat decyzji) Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Spółka z o.o nie ma przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym toczonym w przedmiocie stanu technicznego obiektu budowlanego. Nie jest ono zarządcą obiektu budowlanego w rozumieniu przepisu art. 61 Prawa budowlanego. W dotychczasowym orzecznictwie sądowym pojęcie zarządcy obiektu budowlanego o jakim mowa w powołanym przepisie odnosi się bowiem do jednostki organizacyjnej, na rzecz której ustanowiono trwały zarząd, który jako jeden z tytułów prawnych do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, został wymieniony w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego ( vide: wyrok NSA z 27 marca 2007 r., II OSK 522/06, LEX nr 339391; wyrok WSA w Gliwicach z 19 grudnia 2007 r., II SA/GL 762/07, LEX nr 347951; wyrok NSA z 6 września 2005 r., OSK 1914/04, niepubl.; wyrok NSA z 28 kwietnia 2006 r., II OSK 800/05, niepubl.). PGKiM Spółka z o.o. pozostaje wyłącznie (zatrudniając, jak wynika z umowy z dnia [...] lutego 2009r., licencjonowanych zarządców) zarządcą nieruchomości w rozumieniu przepisu art. 184 i n. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jednolity Dz.U. z 2010 r., Nr 102 poz. 651 ze zm. ) tj. jej administratorem w oparciu o umowę o zarządzanie z dnia [...] lutego 2009 r.

12. W konsekwencji poczynionych wywodów należy zatem stwierdzić, iż skierowanie decyzji PINB z dnia [...] stycznia 2013 r. jak i WINB z dnia [...] marca 2013 r. także do PGKiM, jako strony postępowania administracyjnego, dawało podstawy do stwierdzenia ich nieważności, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w zw. z art. 134 § 1 i 135 ppsa, jako dotkniętych wadą o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 4 Kpa.

13. W tym stanie rzeczy zważywszy na stwierdzone podstawy nieważności orzeczono jak w pkt I w sentencji wyroku. W przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ppsa, które to orzeczenie wywiera swój skutek do czasu uprawomocnienia się wyroku. Mimo uwzględnienia skargi Sąd nie orzekał w przedmiocie kosztów postępowania ze względu na brak wniosku strony skarżącej.