Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 513/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargi
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151 P.p.s.a.
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.),, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 września 2016 r. sprawy ze skarg: - R. L. i J. L., - L. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargi.


UZASADNIENIE

M. S. wystąpił w dniu 16 kwietnia 2014 r. do Wójta Gminy z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji, polegającej na budowie budynku inwentarskiego wraz z magazynem pasz w celu chowu prosiąt do 2 miesięcy w ilości [..]szt., warchlaków od 2 miesięcy w ilości [..] szt. oraz tuczników w ilości [...] szt., na działce nr[..] obręb , gm. .

Decyzją z dnia [...] Gminy dalej również: "Wójt") odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia, polegającego na budowie budynku inwentarskiego wraz z częścią magazynową na działce nr obr. , gm., wskazując na: sprzeciw społeczeństwa; odmowę wiarygodności i mocy dowodowej raportowi oddziaływania inwestycji na środowisko; ograniczenie przez inwestycję sposobu zagospodarowana nieruchomości sąsiednich; chaotyczność przedstawienia wariantowania realizacji inwestycji; wątpliwe założenie inwestora o pracy wentylatorów w obiekcie przez około godzin w roku.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M.S., reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym.

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji całkowicie pomijając argumenty zawarte w postanowieniu RDOŚ , uzgadniającym środowiskowe uwarunkowania, uznał raport za mało miarodajny i czysto teoretyczny dokument. Organ stwierdził, że w przypadku inwestycji, która tylko potencjalnie może negatywnie oddziaływać na środowisko, nie można z góry zakładać hipotetycznej możliwości wystąpienia zagrożeń wynikających z funkcjonowania tej inwestycji, jako przesłanki ustawowej odmownej. Kolegium za zasadne uznało zarzuty odwołania co do naruszenia przepisów stanowiących materialnoprawną podstawę wydania decyzji odmownej bez jednoczesnego wykazania zaistnienia przynajmniej jednej z ustawowych przesłanek do wydania takiej decyzji. Kolegium wskazało, aby ponownie rozpatrujący sprawę organ pierwszej instancji wziął pod uwagę przedstawioną wyżej ocenę prawną oraz rozpatrzył wszelkie zagrożenia i uciążliwości zamierzonego przedsięwzięcia wobec środowiska w oparciu o dowody zebrane w sprawie, z uwzględnieniem szczególnej roli raportu oraz z uwzględnieniem postanowienia uzgadniającego RDOŚ . Do wyjaśnienia pozostały kwestie, zgłaszane podczas rozprawy administracyjnej, jak faktyczna obsada zwierząt (w każdym cyklu hodowli) w projektowanym budynku, a co z tym związane zapotrzebowanie na wodę i jaka zostanie odprowadzona ilość gnojowicy. Wyjaśnienia wymagało ustalenie wielkość planowanego zbiornika na gnojowice oraz sposób wyliczenia zużycia wody na dobę dla celów hodowli.

Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 66, art. 71, art. 73 ust. 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 77 ust. 1, art. 79 ust. 1, art. 80, art. 81, art. 82 oraz art. 85 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm., zwanej dalej: "u.o.o.ś."), Wójt Gminy , po ponownym rozpatrzeniu sprawy, odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego wraz z częścią magazynową na działce nr obr. , gm. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że przedmiotowe przedsięwzięcie

polegać ma na budowie budynku inwentarskiego o docelowej obsadzie zwierząt

[..] szt. (szt. prosiąt, szt. warchlaków, szt. tuczników) wraz magazynem pasz. Maksymalna obsada zwierząt w projektowanym budynku wynosić będzie.

W ramach zamierzenia zaplanowano posadowienie dwóch silosów paszowych

o pojemności 20 ton każdy (ok. 31 m3). W planowanym obiekcie inwestor przewiduje utrzymywać hodowlę w technologii głębokiego rusztu. Wytworzona gnojowica będzie wykorzystywana jako nawóz naturalny na użytkach ornych, będących w posiadaniu inwestora. Organ stwierdził, że inwestycja nie ma opracowanego planu zagospodarowania przestrzennego.

Wójt zakwalifikował inwestycję do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.o.ś), dla których wymagany jest obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Organ zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (w skrócie: "PPIS ") oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (w skrócie: "RDOŚ ") o wydanie opinii co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko.

RDOŚ w piśmie z dnia 30 kwietnia 2014 r. wyraził opinię o potrzebie przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, dla planowanego przedsięwzięcia i przedstawił szczegółowo zakres oczekiwanych informacji, jakie winien zawierać ten raport. W opinii sanitarnej z dnia [..] stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanej inwestycji dla środowisko.

Postanowieniem z dnia [...] Wójt stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, polegającej na budowie budynku inwentarskiego o maksymalnej obsadzie, na działce nr . Organ wskazał zakres zagadnień, jakie inwestor winien uwzględnić w raporcie. Inwestor wniósł zażalenie na wskazane postanowienie organu pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r. utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] r.

Inwestor przedłożył organowi raport oddziaływania na środowisko

dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego wraz z częścią magazynową na działce nr , obr. , gm. .

Wójt pismem z dnia 6 sierpnia 2014 r. wezwał inwestora do uzupełnienia przedmiotowego raportu oraz o wskazanie zgodności raportu z opinią RDOŚ

z dnia [...].

Postanowieniem z dnia [...] r. organ pierwszej instancji dopuścił dowód z opinii biegłego na okoliczność czy przedłożony przez inwestora raport został sporządzony zgodnie z właściwymi przepisami prawa oraz z godnie z zakresem wyznaczonym postanowieniem organu z dnia r. Biegły w przedstawionej ekspertyzie stwierdził, że przedłożonego przez inwestora raport zawiera szereg uchybień. Organ pierwszej instancji wystąpił z wnioskiem do wyżej wskazanych organów o uzgodnienie warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia. RDOŚ pismami z dnia 5 września 2014 r. oraz dnia 4 listopada 2014 r. wezwał organ pierwszej instancji do pisemnego uzupełnienia braków raportu oddziaływania inwestycji na środowisko, Wójt Gminy wezwał następnie inwestora do uzupełnienia stwierdzonych przez RDOŚ braków raportu. Uzupełnienia raportu organ przesłał następnie organowi uzgadniającemu.

PPIS w opinii sanitarnej z dnia [...] po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, pozytywnie zaopiniował realizację przedsięwzięcia inwestora. Organ sanitarny określił w tej opinii warunki, jakie winna spełniać inwestycja w zakresie wymogów sanitarnych.

Postanowieniem z dnia 9 marca 2015 r. RDOŚ uzgodnił realizację planowanego przez inwestora przedsięwzięcia i jednocześnie przedstawił warunki jakie inwestor winien spełnić w zakresie ochrony środowiska.

Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wyjaśnił dalej,

że przeprowadzona została procedura administracyjna z udziałem społeczeństwa. W dniu 13 kwietnia 2014 r. odbyła się rozprawa administracyjna otwarta dla społeczeństwa. Sporządzono protokół z tej rozprawy, który znajduje się aktach administracyjnych. Mieszkańcy wsi braki aktywny udział w rozprawie, wyrażając negatywne nastawienie do realizacji planowanego przedsięwzięcia, z uwagi na uciążliwe emisje zapachowe. Podnieśli m.in. obawę pogorszenia warunków środowiskowych oraz konieczność znoszenia przykrych emisji złowonnych ze strony obiektu inwentarskiego; ignorowanie przez wnioskodawcę społeczności lokalnej i brak dialogu wnioskodawcy ze społeczeństwem; obawy przed utratą atrakcyjności terenu; obawę, że inwestor nie będzie przestrzegał zasad realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia określonych w decyzji środowiskowej.

Poza rozprawą sprzeciw do planowanej inwestycji zgłosili B.L., J. L. i R. L.

Uwzględniając decyzję Kolegium o uchyleniu poprzednio wydanej w sprawie decyzji, Wójt wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia zebranego w sprawie materiału dowodowego, poprzez:

- podanie wszelkich obliczeń obsady zwierząt wynoszącej,

- wyjaśnienia zapisu w raporcie w przedmiocie dopuszczalnych poziomów amoniaku i siarkowodoru,

- określenie udziału niezorganizowanej emisji powietrza w badanym procesie chowu

w stosunku w całkowitej emisji zanieczyszczeń,

- określenie, czy przy ocenie klimatu akustycznego uwzględniono okresowy zwiększony ruch pojazdów związany z wywożeniem gnojowicy z pola,

- usunięcia wątpliwości o długości czasu pracy wentylatora, poprzez przedstawienie pracy związanej ze spuszczaniem gnojowicy z fosy,

- przedstawienie prac związanych z wywożeniem gnojowicy z pola (w tym informacji

o ilości i pojemności taboru inscenizacyjnego).

Inwestor w piśmie z dnia 26 sierpnia 2015 r. udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie organu.

W związku ze stanowiskiem L. N. z dnia 27 września 2015 r., organ wezwał inwestora, pismem z dnia 30 września 2015 r., do uzupełnienia raportu

o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w zakresie wskazanym w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś., poprzez przedstawienie dokładnego wariantu alternatywnego i wariantu najkorzystniejszego dla środowiska i przewidywanego oddziaływania na środowisko wariantu alternatywnego.

W piśmie, które wpłynęło do organu w dniu 5 października 2015 r., inwestor oświadczył, że nie jest w stanie przedstawić innej wariantowości, niż tej, którą przedstawił w raporcie, ponieważ omawiał z RDOŚ poszczególne działki i uzyskał odpowiedź, że nie dostanie pozytywnych uzgodnień.

W dniu 7 października 2015 r. doszło do spotkania Wójta Gminy

z inwestorem. Wójt przedstawił inwestorowi propozycję rozważenia możliwości zmiany lokalizacji planowanej inwestycji, związanej z budową chlewni w ie.

Organ wezwał inwestora pismem z dnia 14 października 2015 r. do zajęcia stanowiska w przedmiocie zlokalizowania inwestycji poza terenem działek nr .

Inwestor w odpowiedzi udzielonej pismem z dnia 26 października 2015 r., oświadczył, że jeżeli organ przedstawi inną propozycję lokalizacji inwestycji

z gotowym wariantowaniem, spełniającym wymogi i posiadającą wszystkie niezbędne decyzje oraz uzgodnienia instytucji związanych z postępowaniem (RDOŚ i inspekcji sanitarnej) oraz z zagwarantowaną drogą dojazdową dla pojazdów o masie 40 ton, to inwestor skłonny jest do zmiany lokalizacji inwestycji. Organ stwierdził, że nie jest możliwe spełnienie oczekiwań wnioskodawcy w zakresie uzyskania pozytywnych decyzji i uzgodnień organów, gdyż nie ma on wpływu na działania tych organów.

W piśmie z dnia 6 listopada 2015 r. inwestor oświadczył, że odpowiedział

na wszystkie postawione przez organ pytania pismem z dnia 26 sierpnia 2015 r.

i oczekiwał zakończenia postępowania w sprawie. Zakwestionował legitymację L.N. do udziału w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Za gołosłowne inwestor uznał zastrzeżenia i wnioski organu zawarte w piśmie z dnia 27 września 2015 r. Według inwestora, kolejne wezwanie organu do uzupełniania raportu prowadzi do przewlekłości postępowania. Inwestor nie zgodził się z twierdzeniem, że jego raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko wraz z uzupełnieniami, dotknięty jest brakami i nie zawiera wariantowania. Inwestor wskazał na "wariant 0", którego celem było wykazanie negatywnych skutków niezrealizowania inwestycji. Zauważył, że organ posiada wiedzę o dwóch równolegle prowadzonych postępowaniach w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji budynku inwentarskiego wraz z częścią magazynową w miejscowości z wniosku:

- B. S. na działce nr,

- M.S. na działce nr .

Podniósł, że w raporcie nie wskazał jedynie tzw. "wariantu 0", lecz także wariant alternatywny, polegający na realizacji inwestycji na działce nr. Nie zgodził, że ten wariant alternatywny jest pozorny. Wskazał, że wariant alternatywny musi być racjonalny i nie spełnia tego wymogu inwestycja w "szczerym polu". Inwestor wniósł

o przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy [...] na okoliczność analizy wariantu alternatywnego. Przedmiotowy wniosek organ uwzględnił i dołączył do akt sprawy raport oddziaływania inwestycji

na środowisko wraz jego uzupełnieniami dla przedsięwzięcia na działce nr.

W uzasadnieniu decyzji organ powołał stanowisko inwestora udzielone

w odpowiedziach na pytania postawione w kwestii wariantowania inwestycji. Stwierdził organ, że w raporcie przedstawione zostały trzy warianty przedsięwzięcia: tj. "wariant 0", wariant I proponowany przez wnioskodawcę, wariant II – alternatywny. Zdaniem organu analiza wariantu I i II, wskazuje na charakter pozorny tych wariantów, ponieważ działki nr i [...] graniczą ze sobą, a odległość pomiędzy planowaną lokalizacją obiektów na wskazanych działkach wynosi m. Z uwagi na powyższe, zdaniem organu, nie sposób ustalić, który z wariantów jest wariantem proponowanym, który najkorzystniejszym dla środowiska.

Argumentował dalej organ, że umożliwił wnioskodawcy rozważenie wskazanej innej lokalizacji przedsięwzięcia (poza działkami nr i [...]). Inwestor nie wyraził zgody na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie realizacyjnym. Stąd, jak uznał organ, wniosek inwestora nie mógł być załatwiony pozytywnie. Zdaniem organu, wnioskodawca nie wypełnił wymogu raportu z art. 66 ust. 5 i 6 u.o.o.ś., skoro przedłożony raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko wraz z uzupełnieniami, nie zawiera wariantu alternatywnego ani też wariantu najkorzystniejszego dla środowiska.

Organ stwierdził, że związanie tego organu stanowiskiem RDOŚ oznaczałoby

w istocie zmianę właściwości rzeczowej organów. Fakt, że RDOŚ uzgodnił realizację przedsięwzięcia, nie zwalniał organu wydającego decyzję środowiskową do dokonania kontroli raportu w granicach własnej właściwości rzeczowej. Wadliwość metodologiczna raportu powodowała, że pozytywne stanowisko organu uzgadniającego nie może stanowić przydatnej podstawy do przeprowadzenia prawidłowej oceny oddziaływania na środowisko.

W piśmie z dnia 24 listopada 2015 r., inwestor podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko. Wskazał na różnice pomiędzy dwoma wariantami przedstawionymi w raporcie. Dołączył raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko wraz ze wskazanymi uzupełnieniami, dla inwestycji proponowanej na działce nr [...]. Stanowisko uzupełniające inwestora, wskazujące na różnice pomiędzy proponowanymi w raporcie wariantami inwestycji, organ nie uwzględnił, uznając je także za pozorne.

Organ wskazał, że w przypadku decyzji środowiskowej kwestia bycia stroną powinna być łączona z oceną oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Zasięg oddziaływania inwestycji nie powinien ograniczać się do właścicieli terenów bezpośrednio graniczących z terenem inwestycji. W związku z powyższym, organ uznał interes prawny w sprawie L.N., R.L., J. L., B. L., M.S., reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł odwołanie od powyższej decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...]r. Kwestionowanej decyzji zarzucił:

1). naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w tym art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez

- nie wyjaśnienie na jakiej podstawie organ przyjął, że odległości pomiędzy wariantowymi lokalizacjami obiektów na działkach nr i [...] w wynoszą jedynie metrów i warianty te mają być pozorne,

- nie wyjaśnienie przez organ pierwszej instancji, dlaczego nie uwzględnia pozytywnych wyników postępowania uzgodnieniowego i opiniowania

w postępowaniach przez RDOŚ i PPIS,

2). naruszenie przepisów ustawy u.o.o.ś., w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w tym:

- art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez uznanie, przez organ pierwszej instancji, że raport z uzupełnieniami złożony przez wnioskodawcę nie spełnia wymogów formalnych, co do przedstawienia wariantów alternatywnych,

- art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 80 ust. 1 pkt 1 u.o.o.ś., poprzez nieuwzględnienie przez organ pierwszej instancji pozytywnego uzgodnienia inwestycji przez RDOŚ i PPIS i nie uznanie, że inwestycja planowana przez M. S., przy wykonaniu nałożonych obowiązków i warunków odpowiada prawu i wniosek powinien być rozpatrzony pozytywnie,

- art. 81 ust. 1 u.o.o.ś., poprzez jego niewłaściwą interpretację i zastosowanie

w sytuacji, gdy wnioskodawcy nie przedstawiono propozycji innego skonkretyzowanego i opisanego wariantu alternatywnego i wnioskodawca

z oczywistych powodów nie mógł odmówić takiego wariantu.

Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 33 – art. 38, art. 59 ust. 1 pkt 1 – art. 87 u.o.o.ś., Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta Gminy z dnia [...] i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu decyzji, organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego. Zauważył, że odmowa ustalenia środowiskowych uwarunkowań planowanej inwestycji została podyktowana przez organ pierwszej instancji:

1). nie wyrażeniem zgody przez inwestora na lokalizację inwestycji w wariancie innym aniżeli proponowany przez inwestora – art. 81 ust. 1 u.o.o.ś.,

2). pomimo wezwań do uzupełnienia, nadal brak jest racjonalnego wariantu alternatywnego jak też wariantu najkorzystniejszego dla środowiska,

3). sprzeciwu społeczeństwa.

Według Kolegium, w analizowanej w sprawie, wariant alternatywny mogłaby stanowić zmiana lokalizacji planowanej inwestycji w obrębie działki lub istotna zmiana parametrów planowanej inwestycji w obrębie działki wraz z uzasadnieniem. Zdaniem tego organu, powyższe stanowisko jest zgodne z oceną organu ochrony środowiska i inspekcji sanitarnej. Zauważył, że RDOŚ w piśmie z dnia 5 września 2014 r. wezwał inwestora do uzupełnienia raportu m.in. o opis racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz

z uzasadnieniem ich wyboru oraz określenie przewidywanego oddziaływania wariantów na środowisko. Inwestor był ponownie wyzwany do uzupełnienia raportu i w piśmie z dnia 14 grudnia wskazał, że najkorzystniejsze, jego zdaniem, byłoby wybudowanie tuczarni na działce nr . Inwestor wskazał, że w zakresie technologii chowu proponuje wariant polegający na zakupie prosiąt w ilości sztuk, co zmniejszy rotację zwierząt i ułatwi utrzymanie higieny.

Organ odwoławczy stwierdził, że oceniając złożone przez inwestora uzupełnienia raportu co do racjonalnego wariantu alternatywnego i wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, organ pierwszej instancji miał możliwość oceny zaproponowanych wariantów i wyboru, który z wariantów dopuszcza do realizacji inwestycji z uwagi na wskazane rozwiązania mające zapewnić przewidzianą przepisami ochronę środowiska.

Wskazał, że planowana inwestycja przede wszystkim ze względu na emisje odorów oceniona jako konfliktogenna, nie może skutkować wydaniem decyzji odmownej.

Organ odniósł się następnie do braków raportu, tj. nieuwzględnionych w raporcie obliczeń emisji niezorganizowanej oraz niewskazania, jaki jest udział tej emisji

w badanym procesie w emisji całkowitej. Uznał, że nie można w sprawie pomijać emisji zapachowej, w szczególności amoniaku i siarkowodoru, dla okolicznej zabudowy zagrodowej.

Z posiadanych przez organ informacji wynika, że obecnie nie stosuje się wentylacji niezorganizowanej, poprzez montaż w chlewniach okien uchylnych. Nierealne jest też dla organu odwoławczego założenie, że wentylator w obiekcie będzie pracował tylko 40 godzin w ciągu roku.

Organ odwoławczy nie zgodził się z pkt 25 raportu, że oddziaływanie planowanej inwestycji, szczególnie w zakresie wprowadzania do środowiska substancji lotnych (amoniak, siarkowodór i pył), nie wystąpi poza działką, będącą we władaniu inwestora. W raporcie wskazano rozwiązanie mające zminimalizować emisję odorantów (str. 47 raportu), tj. metodę efektywnych organizmów. Kolegium uznało, że twierdzenia raportu w powołanym zakresie są zbyt daleko idące. Zdaniem organu, raport powinien zawierać opis konkretnych przewidywanych rozwiązań mających na celu zapobieganie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko w postaci emisji odorów. Raport stanowiący dowód w sprawie nie zawierał kompleksowych analiz dotyczących eliminacji uciążliwości zapachowych planowanego przedsięwzięcia dla mieszkańców oraz bezpośrednich sąsiadów, na co zwróciły też uwagę osoby składające protesty w prowadzonym postępowaniu.

Według Kolegium, w analizie całkowicie pominięto analizę emisji gazów, jaka będzie występować w wyniku aplikacji gnojowicy z chlewni na użytkach rolnych, jak też nie odniesiono się do uciążliwości zapachowej związanej z tym procesem. Nie zbadano jej wpływu na wartość stężeń dopuszczalnych określonymi normami i jej uciążliwości zapachowej.

Kolegium stwierdziło, że obowiązkiem organu wydającego decyzję jest ustalenie, czy planowane przedsięwzięcie nie wiąże się z nadmiernym zagrożeniem dla środowiska, czy zostały podjęte niezbędne kroki w celu zminimalizowania szkodliwego wpływu przedsięwzięcia na środowisko i czy nie zachodzą określone prawem przesłanki uniemożliwiające podjęcie określonej działalności na terenie objętym zamierzeniem inwestycyjnym. Zadaniem organu będzie więc sprawdzenie (weryfikacja) przedłożonego przez wnioskodawcę raportu (na jakich przesłankach oparto jego konkluzję, iż oddziaływanie nie będzie szkodliwe i zbadać prawidłowość rozumowania autora raportu). Ma to istotny wpływ na rozstrzygnięcie decyzji. Organ winien więc wziąć pod uwagę przedstawione argumenty, a w szczególności przeanalizować całościowo zapisy (raport i uzupełnienia) w zakresie przedstawionych wariantów oraz wezwać inwestora do uzupełnienia raportu.

R. L. i J.L.wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. (zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Sz 513/16).

Skargę na powyższą decyzję do Sądu wniosła także L. N. (sygn. akt

II SA/Sz 514/16), wnosząc o jej uchylenie.

Skarżący R. L. i J.L. podnieśli, że mieszkańcy miejscowości , nie chcą się zgodzić na inwestycję planowaną na działce nr w tej miejscowości. Uważają, że organ odwoławczy wskazał błędną interpretację art. 81 ust. 1 u.o.o.ś. Rację ma organ pierwszej instancji, zdaniem skarżących, że inwestycja powinna być posadowiona w innym miejscu, niż to wskazane przez inwestora. Organowi pozostała działka sąsiednia (nr [...]), na której po pierwsze posadowiony jest budynek gospodarski, w którym inwestor hoduje trzodę chlewną, mając za nic przepisy prawa. Na działce tej małżonka inwestora zamierzać posadowić tuczarnię. Brak było racjonalnego wariantu alternatywnego jak też wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Ich zdaniem, rozwiązanie na działce sąsiedniej nie jest alternatywne,

a jedynie stanowi zmianę "kosmetyczną", mającą odwrócić uwagę od rzeczywistego problemu, jakim jest chęć inwestora wybudowania chlewni "pod oknami sąsiadów", mimo że inwestor posiada we wsi inne, niezabudowane nieruchomości.

Według skarżących, budowa chlewni wśród zabudowań mieszkalnych nie będzie cieszyła się aprobatą społeczeństwa przede wszystkim z uwagi na uciążliwość odorów. Zauważyli, że głoś społeczeństwa nie jest jedynym wziętym pod uwagę i decydującym o wyniku toczącego się postępowania. Sygnalizowali na uchybienia inwestora w dotychczas prowadzonej hodowli trzody chlewnej. Organ pierwszej instancji nie mógł wskazać inwestorowi innej lokalizacji inwestycji, niż wariant wskazany w raporcie. Inwestor pomimo wielokrotnych wezwań, jak zauważył także organ odwoławczy, zignorował wezwania i nie wskazał rzeczywistej alternatywy, a alternatywy wskazane w raporcie są pozorne.

Uważają, że decyzja organu pierwszej instancji była słuszna i zgodna

z przepisami, bowiem inwestor powinien ponieść konsekwencję za niedostosowanie się do wezwań organu. Wskazywali na wewnętrzną sprzeczność w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego. Raport sporządzony został dla pozoru i organ administracji nie miał możliwości go zaakceptować.

Skarżąca L.N. decyzji organu odwoławczego zarzuciła naruszenie:

- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i nierozpatrzenie materiału dowodowego,

a w konsekwencji dokonanie nieprawidłowego ustalenia, że przedstawione przez wnioskodawcę warianty realizacji inwestycji, spełniają przesłanki racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś.,

- art. 138 § 2 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez wydanie decyzji o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, pomimo zaistnienia przesłanek do utrzymania decyzji organu pierwszej instancji

w mocy oraz bez wskazania podstawy prawnej, w szczególności przepisów postępowania naruszonych przez organ pierwszej instancji,

- art. 81 ust. 1 u.o.o.ś., poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że nie daje on podstawy do odmowy zgody na realizację przedsięwzięcia w przypadku braku zgody wnioskodawcy na realizację wariantu innego, niż wskazane w raporcie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargi R.L. i J. L., L.N. wniosło o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 15 września 2016 r., Sąd na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: "P.p.s.a.") połączył sprawy o sygn. akt II SA/Sz 514/16 ze sprawą II SA/Sz 513/16 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz zarządził ich prowadzenie pod sygnaturą II SA/Sz 513/16. Uczestnik postępowania M. S. wniósł o oddalenie skargi

i wyjaśnił, że L. N. zamieszkuje we wsi , jednakże jego zdaniem, należąca do niej nieruchomość, nie znajduje się w strefie oddziaływania planowanej inwestycji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji dowiodła, że skarga R.L. i J. L. oraz skarga L.N. nie zasługują na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego , uchylająca decyzję organu pierwszej instancji, została wydana na podstawie art. 138

§ 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

(Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a."). Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Strona skarżąca chcąc skutecznie zakwestionować prawidłowość decyzji wydanej w trybie art. 138 § 2 k.p.a. winna wykazać, że nie było podstaw do uznania,

że rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do zasadniczych okoliczności stanu faktycznego.

Powołany przepis został zastosowany przez organ odwoławczy na gruncie postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, dla którego szczegółowe kwestie prawne zostały uregulowane w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm., zwanej dalej: "u.o.o.ś."),

Zgodnie z art. 71 ust. 1 u.o.o.ś., decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane (§ 2) dla planowanych:

1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;

2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia

na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia (raport) mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 63 ust. 1 u.o.o.ś.).

Postanowienie, o którym wyżej mowa wydaje się po zasięgnięciu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz organu państwowej inspekcji sanitarnej (art. 65 ust. 1 u.o.o.ś.).

Szczegółowy zakres elementów, które winny znaleźć się w zakresie tego dokumentu, określa art. 66 u.o.o.ś., wskazując w ust. 1 pkt 5 opis analizowanych wariantów, w tym:

a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego,

b) wariantu najkorzystniejszego dla środowiska

wraz z uzasadnieniem ich wyboru;

Osią sporu w niniejszej sprawie pozostaje kwestia wypełnienia przez inwestora powołanych wyżej wymogów przedstawienia w raporcie opisu analizowanych wariantów planowanej inwestycji i ocena wypełnienia tego obowiązku wyrażona przez organ pierwszej instancji, która to ocena została następnie zanegowana przez organ odwoławczy. Na gruncie tego sporu skarżący zarzucili organowi odwoławczemu naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. oraz naruszenie przepisów służących wyjaśnieniu przez organ stanu faktycznego sprawy. Skarżący podnieśli zarzuty przeciwko decyzji organu odwoławczego co do trafności zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 5 i art. 81 ust. 1 u.o.o.ś.

W okolicznościach niniejszej sprawy bezsporne jest, że M.S. zwrócił się do Wójta Gminy z wnioskiem o wydanie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, polegającego na budowie budynku inwentarskiego wraz z magazynem pasz w celu chowu prosiąt do 2 miesięcy w ilości szt., warchlaków od 2 do 4 miesięcy w ilości szt. oraz tuczników w ilości

szt, na działce nr obr. , gm. . Organ pierwszej instancji, po uzyskaniu stanowiska RDOŚ oraz PPIS , wydał postanowienie o potrzebie sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Inwestor przedłożył organowi raport o odziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia na działce nr , obr. , gm. Organ zlecił biegłemu ocenę raportu. Inwestor był wielokrotny pisemnie wzywany do uzupełnienia raportu, na które inwestor każdorazowo odpowiadał.

W dniu 24 października 2014 r. PPIS pozytywnie zaopiniował realizację planowanego przedsięwzięcia i określił warunki jakie winna ona spełniać. Postanowieniem z dnia [..] r. RDOŚ uzgodnił realizację powołanego wyżej przedsięwzięcia i określił warunki jakie inwestycja musi spełniać.

W postępowaniu administracyjnym czynny udział wzięli m.in. R. L.

i J.L. oraz L. N. Organ zapewnił społeczeństwu udział

w przedmiotowym postępowaniu. Odbyła się rozprawa administracyjna.

Sąd zauważa, że w sprawie została wydana uprzednio decyzja odmowna organu pierwszej instancji z dnia [...] r., uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. (wydana na skutek odwołania M. S.) i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu poprzedniej decyzji kasacyjnej, organ odwoławczy wskazał

na obowiązek rozpatrzenia wszelkich zagrożeń i uciążliwości zamierzonego przedsięwzięcia wobec środowiska w oparciu o dowody zebrane w sprawie,

z uwzględnieniem szczególnej roli raportu oddziaływania inwestycji na środowisko, jak również uwzględnienie przez organ stanowiska RDOŚ , uzgadniające realizację planowanej inwestycji oraz nakazał wyjaśnić niektóre kwestie zgłaszane w trakcie przeprowadzonej rozprawy.

Powyższe spotkało się z reakcją organu pierwszej instancji, który w toku ponownego rozpoznania sprawy wezwał inwestora pismem z dnia 27 lipca 2015 r.

do złożenia kolejnych wyjaśnień i uzupełnień w sprawie zebranego materiału dowodowego. Inwestor udzielił pisemnej odpowiedzi na wezwanie organu, w której wskazał m.in. że ilość trzody chlewnej w tym samym czasie w chlewni wynosić będzie sztuk.

W toku postępowania, w związku z wnioskiem uczestniczki postępowania L.N., organ powziął wątpliwość co do spełnienia przez raport inwestora opisu wariantowania inwestycji z pełnym uzasadnieniem, o której mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś. Inwestor w piśmie z dnia sygnalizował trudności jakie w rzeczywistości napotyka propozycja innego wariantu inwestycji, z uwagi na konsultacje w tym zakresie z RDOŚ . W dniu 7 października 2015 r. doszło do spotkania między Wójtem Gminy a inwestorem. Organ przedstawił propozycję rozważenia możliwości zmiany lokalizacji planowanej inwestycji, tj. poza terenem działki nr i [...] w ie. W tym przedmiocie inwestor został także, pismem z dnia 14 października 2015 r., wezwany przez organ do złożenia oświadczenia. Inwestor w piśmie z dnia 26 października 2014 r., sygnalizował organowi, że z wnioskiem o realizację inwestycji z działki nr [...] na działkę nr w ie złożył na prośbę organu, który taką propozycję zasugerował inwestorowi. W związku z tym inwestor w piśmie tym podniósł brak zaufania do organu i stwierdził, że jeżeli organ przedstawi propozycje odpowiedniej lokalizacji, spełniającej wymogi w tym organów uzgadniających oraz zagwarantowaną drogą dojazdową, jest skłonny do zmiany lokalizacji.

W świetle powyższego, Sąd zauważa, że wśród zasad ogólnych postępowania administracyjnego, wymienia się obowiązek organu rozpatrującego sprawę do podejmowania na wniosek strony i z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), który jest wzmacniany art. 6 Konstytucji RP, jako obowiązek stania na straży praworządności.

Obowiązek wyczerpującego zebrania i zbadania całego materiału dowodowego (zasada prawdy obiektywnej) nie zwalnia strony od współdziałania w realizacji tego obowiązku, co winno sprzyjać przyznaniu inicjatywie samych stron w dążeniu do prawidłowego i pełnego zebrania materiału dowodowego służącego ustaleniu wszystkich okoliczności istotnych mających wpływ na wynik sprawy. Analiza sprawy dokonana przez pryzmat powołanego wyżej kryterium, doprowadziła Sąd

do stwierdzenia, że organ pierwszej instancji nie zrealizował w należyty sposób ustawowego obowiązku dążenia do wyczerpującego i starannego zebrania dowodów, co w konsekwencji doprowadziło do dokonania niepełnej oceny tego materiału, czyniąc rozstrzygnięcie tego organu wadliwym w świetle wymogów stawianych w art. 75, art. 77 § 1, art. 78, § 1, art. 80 k.p.a. W takiej sytuacji, zdaniem Sądu, prawidłowo organ odwoławczy zastosował w sprawie art. 138 § 2 k.p.a., wydając decyzję kasacyjną.

Należy na gruncie tejże sprawy podkreślić znaczenie art. 8 k.p.a., rozciągającej się na cały tok czynności podejmowanych przez organ i podjętego przez niego rozstrzygnięcia. Powołany przepis ustanawia zasadę wzbudzania zaufania uczestników postępowania administracyjnego do władzy publicznej. Jak wskazuje się w doktrynie, władza ma prawny obowiązek dążyć do stworzenia takiej atmosfery postępowania, w której obywatel ma zaufanie i jest przekonany, że stojąc przed urzędem – reprezentacją władzy będzie potraktowany w sposób sprawny, kompetentny, zgodny z prawem oraz maksymalnie uwzględniający jego interesy. Zasada ta wyznacza standardy funkcjonowania organów, które są zrozumiałe dla obywateli (patrz. J. Malanowski, [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski, Komentarz KPA, art. 8, Nb 3, Warszawa 2014). W ocenie Sądu, powołanym standardom funkcjonowania organ pierwszej instancji nie dopełnił, podejmując się rozpoznania sprawy administracyjnej z wniosku M. S.

Konieczne jest odniesienie się przez Sąd do istoty problemu, jakim jest bez wątpienia wpływ prawidłowo sporządzonego raportu oddziaływania inwestycji

na środowisko. Treść raportu jest złożona. Dokument ten służy organowi jako najistotniejszy dowód w przeprowadzeniu ocen oddziaływania przedsięwzięcia

na środowisko. W przypadku informacji określonych w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś., raport powinien uwzględniać przewidywane odziaływanie różnych analizowanych przez organ wariantów na środowisko jako całość. Raport winien zawierać analizę każdego z wariantów. Do minimalnego zakresu informacji przedkładanych przez inwestora należy zatem wskazanie zasadniczych alternatywnych rozwiązań rozważanych przez niego, łącznie ze wskazaniem głównych powodów dokonanego wyboru. Badanie przez organ alternatyw w procesie prowadzącym do wydania decyzji środowiskowej, jest możliwe, gdy inwestor zilustruje potencjalne poziomy analizy wariantów alternatywnych. W literaturze przedmiotu, wypracowanej na gruncie stosowania przepisów prawa wspólnotowego, wskazuje się takie aspekty związane z wariantowością, jak: zarządzenie zapotrzebowaniem lub redukowaniem strat zamiast angażowania nowych zasobów, lokalizację lub przebieg trasy dla części lub całości przedsięwzięcia, czy też możliwość stosowania różnych technologii. Za inny przykład podaje się różne rozmieszczenia lub projekty (np. lokalizacja źródeł emisji z dala od wrażliwych receptorów lub zastąpienie jednej większej instalacji emisji dwiema mniejszymi (patrz. M. Pchałek, M. Behnke. Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko w prawie polski i UE. Warszawa 2009 r., str. 97-98). Stosownie do art. 81. 1 u.o.o.ś., jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia

na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym

niż proponowany przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy, odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia.

Z akt sprawy wynika, że niezależnie od prowadzonego postępowania w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia na działce nr

w, organ pierwszej instancji prowadził postępowanie w sprawie tego samego rodzaju inwestycji na działce sąsiedniej nr [...] w, z wniosku małżonki skarżącego. Jak podkreślał inwestor w pismach kierowanych do organu (z dnia [...] r.), czemu w żadnej mierze organ nie zaprzeczył, wniosek w zakresie odnoszącym się do lokalizacji inwestycji na działce nr w , inwestor złożył na wyraźną sugestię Wójta Gminy, co należałoby odczytywać w kategoriach zagadnienia nie tyle organ wiążącego, co bez wątpienia wymagającego szczegółowego odniesienia się w związku z zamierzeniem określonym we wniosku inwestora, który działając w zaufaniu do organu miał prawo zawierzyć przewidywalności działania administracji publicznej. Konsekwencją tego zawierzenia była treść wniosku oraz zakres raportu, który jak dostrzegły organy, bez wątpienia nie był pełny i nasuwał wątpliwości w wielu kwestiach. Jednakże z okoliczności tych nie można wywnioskować, że organ swymi działaniami w sposób dostateczny starał się doprowadzić do usunięcia braków raportu w zakresie przewidzianym w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś., mimo takiego obowiązku organu.

Wobec eksponowanego przez skarżącego, w toku postępowania "wariantu 0", polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia, zdaniem Sądu, nie może on stanowić wariantu w rozumieniu powołanego wyżej przepisu u.o.o.ś., zgodnie z którym raport oddziaływania na środowisko powinien zawierać prezentację trzech wariantów realizacji przedsięwzięcia. obowiązkiem inwestora jest przedstawienie nie tylko wariantu przez proponowanego - zamierzonego do realizacji, lecz także przedstawienia racjonalnego wariantu alternatywnego, jak i wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, łącznie z uzasadnieniem wyboru. W obecnym stanie prawnym tzw. wariant zerowy, czyli polegający na niewykonywaniu inwestycji nie stanowi wariantu alternatywnego w świetle dyspozycji z art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś. zgodnie z art. 5 ust. 3 tiret 4 dyrektywy 85/337 Rady z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych na środowisko naturalne -Dz. Urz. L 175, s. 46 (patrz także wyrok NSA z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1376/12, opubl. w Lex nr 1616483).

Propozycja wariantowa może być zmieniana bądź wycofana przed wydaniem decyzji na podstawie oceny całokształtu okoliczności sprawy, w tym stanowiska inwestora. W świetle art. 81 ust. 1 u.o.o.ś. organ może odmówić w drodze decyzji określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.

Według Sądu, uwzględniając w realiach niniejszej sprawy prawdziwość twierdzeń inwestora o sugerowanej przez organ lokalizacji inwestycji na innej działce niż [...] , organ winien wyjaśnić (uzmysłowić) stronie w sposób jasny i czytelny, przyczynę zmiany przekonania co do nietrafności sugerowanego wariantu, tak aby nie przerzucać na stronę ewentualnych negatywnych skutków nasuwających się organowi wątpliwości. Tego rodzaju działania zabrakło ze strony organu pierwszej instancji. Wprawdzie skarżący został wezwany przez organ do przedstawienia innej lokalizacji inwestycji niż na działkach nr i [...], jednakże organ uczynił to bez dostatecznego objaśnienia stronie kontekstu usunięcia braków stanu faktycznego istotnego dla wyniku sprawy, skoro ich nie uzewnętrznił w toku postępowania administracyjnego, a uczynił to dopiero w treści uzasadnienia decyzji, wskazując, na charakter pozorny wariantów proponowanych przez wnioskodawcę. Zasadne było więc stanowisko inwestora, przedstawione w toku postępowania administracyjnego, że mógł stracić zaufanie do władzy publicznej, gdyż jej działania są dla niego niezrozumiałe i niekonsekwentne. Wszelkie wątpliwości co do treści wniosku powinny być rozstrzygane na korzyć wnioskodawcy, zwłaszcza gdy organ administracji może wskazać stronie propozycje alternatywne, rozwiązania zakresowe, czyniąc w ten sposób krok w szybkim i sprawnym zakończeniu postępowania, w którym winien oczywiście uwzględnić interesy wszystkich jego uczestników. Organ może zatem wskazać wariant dopuszczony do realizacji, może też wycofać się z niego, ale winien wyjaśnić to stronie w sposób umożliwiający jej zweryfikowanie żądania i uzupełnienie stosownymi dokumentami.

Jak wynika z akt administracyjnych, była przeprowadzona w sprawie rozprawa administracyjna z udziałem inwestora. Doszło także do spotkania inwestora z Wójtem Gminy oraz była kierowana do inwestora korespondencja w sprawie zmiany lokalizacji inwestycji, jednakże nie znalazło się w nich, w myśl zasad praworządności, wyjaśnienie przyczyn stwierdzenia przez organ potrzeby uszczegółowienia wariantów inwestycji. Organ prowadził za to w sposób szczegółowy badanie innych wątków stanu faktycznego sprawy, wielokrotnie dopytując inwestora o braki wynikające ze stanowisk organu opiniującego i uzgadniającego. Organ kierował wezwania do inwestora także w związku z samodzielnie dostrzeżonymi brakami raportu.

Jak słusznie podkreślił organ odwoławczy w swej decyzji, dla inwestycji planowanej przez inwestora na działce nr , wypowiedziały się pozytywnie PPIS oraz RDOŚ . Ostatni ze wskazanych organów doprowadził do wezwania inwestora m.in. do przedstawienia opisu wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz uzasadnieniem ich wyboru oraz określeniem przewidywanego oddziaływania tych wariantów na poszczególne komponenty środowiska. Inwestor był wzywany także do jednoznacznego wskazania wariantu wybranego do realizacji z tym do szczegółowego opisu planowanej do zastosowania technologii. Inwestor zajął stanowisko w tym zakresie, co spotkało się z pozytywnym stanowiskiem RDOŚ

, który przyjmując wyjaśnienia inwestora określił warunki, których winien dopełnić inwestor realizując planowane zamierzenie. W takiej sytuacji, uzasadnienie decyzji odmownej organu środowiskowego powinno zawierać ocenę merytoryczną stanowiska organu uzgadniającego oraz wskazywać racje, które kierowały organem nie przyjmując stanowiska uzgadniającego RDOŚ . Analizy takiej i wyjaśnień brak było w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji. Organ ograniczył się do lakonicznych twierdzeń, opartych na pobieżnej ocenie przedstawienia wariantowania inwestycji. Organ wskazuje na odległość planowanej inwestycji od zabudowy wsi, jednakże nie wskazał źródeł, na których oparł swe ustalenia. Organ podnosi pozorność wariantu alternatywnego, ale poprzestaje w ocenie na niczym nie potwierdzonym ustaleniu odległości pomiędzy planowaną zabudową na działce nr w stosunku do wariantu na działce nr [...]. Nie jest też wiadomo z jakich przyczyn organ nie uwzględnił wyjaśnień inwestora w piśmie z dnia 16 maja 2015 r. i następnych co do wariantowania inwestycji.

Jak podniósł organ odwoławczy w uzasadnieniu swej decyzji, inwestor wskazał organowi pierwszej instancji w piśmie z dnia 12 grudnia 2014 r., że najkorzystniejszym wariantem dla środowiska będzie wybudowanie tuczarni na działce nr . Inwestor powołał rozwiązanie usuwania gnojowicy w budynku za pomocą rusztu z odpływem do zbiornika szczelnego. Inwestor wskazywał na wariant polegający na rzeczywistej obsadzie trzody chlewnej w ilości szt., co zmniejszyć miało rotację świń i utrzymanie higieny. Wszystkie te kwestie powinny, zdaniem Sądu, znaleźć odpowiednią ocenę w rozważaniach organu pierwszej instancji. W ocenie Sądu, w działaniach organu pierwszej instancji brak było konsekwencji w dążeniu do koncentracji materiału dowodowego. Organ prowadził wielowątkowe wyjaśnienia stanu faktycznego, wzywał stronę wielokrotnie w różnych kwestiach, ale organ nie przedstawił pełnej i kompleksowej oceny swych ustaleń, a skupił się następnie na innym zagadnieniu, które podnosi uczestnik, jednakże również w tej mierze nie sposób odczytać jednoznacznie argumentacji odmownej organu. Powyższe nie pozwalało organowi odwoławczemu, na rozpatrzenie sprawy w postępowaniu odwoławczym z zachowaniem zasady dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, w oparciu o okoliczności wystarczająco wyjaśnione i ocenione. Organ pierwszej instancji nie zmierzał więc do celu w postępowaniu administracyjnym, jaki winien mu przyświecać w ramach dążenia do uzyskania dowodów potrzebnych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Zakres niewyjaśnionych dotąd kwestii, materiału dowodowego był na tyle obszerny, iż nie pozwalał organowi odwoławczemu na dokonanie jego uzupełnienia i dokonanie oceny w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego na podstawie art. 136 k.p.a. W świetle powyższego, nie znajdują w sprawie potwierdzenia zarzuty skargi o naruszeniu przez organ zaskarżoną decyzją kasacyjną art. 138 § 2 k.p.a. oraz nie znajdują potwierdzenia pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia zaskarżoną decyzją przepisów postępowania powołanych w skardze L.N.

Sąd nie podziela też poglądów wszystkich skarżących, którzy na gruncie art. 81 ust. 1 u.o.o.ś. upatrują wadliwego działania organu odwoławczego, w sytuacji, gdy inwestor nie zgadza się na inny wariant niż przedstawiony przez niego w raporcie, gdyż organ odwoławczy, powołanego przepisu nie zastosował przy rozstrzygnięciu sprawy, skoro uchylił zaskarżoną decyzję z przyczyn dotyczących wad prowadzonego postępowania. Dopiero prawidłowe zakończenie postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji może przyczynić się do przystąpienia przez organy do wiążącego strony zastosowania przepisów z art. 66 ust. 1 pkt 5 i art. 81 ust. 1 u.o.o.ś. Dopiero bowiem prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy umożliwia jego przyporządkowanie do pod ogólną normę prawną, na podstawie której następuje wiążące określenie praw i obowiązków adresata decyzji. Z tych przyczyn również Sąd, badając sprawę w granicach sprawy, nie mógł poddać ocenie zarzutów skargi dotyczących wykładni art. 66 ust. 1 pkt 5 i art. 81 ust. 1 u.o.o.ś. Zarzuty te nie mogły tym samym odnieść zamierzonego skargą skutku.

Jednocześnie Sąd podkreśla, że brak konsekwencji i racjonalnego działania organu pierwszej instancji, nie zwalnia strony od współdziałania z organem w dążeniu do prawdy obiektywnej. Inwestor powinien kierować się potrzebą przedstawienia organowi dowodów odpowiadających słusznemu interesowi strony, ale także uwzględniającemu stan środowiska i dostrzegać obowiązek przedstawienia odpowiednich ustawowo wymaganych wariantów realizacji inwestycji, co pozwoli organowi na merytoryczną ocenę zamierzenia inwestora pod kątem spełnienia wymagań środowiskowych. Inwestor winien więc także pochylić się nad problemem, czy jego propozycje wypełniają takie, jak wyżej wymogi.

W praktyce może pojawić się wątpliwość związana z tym, ile wariantów powinien zawierać prawidłowo sporządzony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia

na środowisko. Celem ustawodawcy było nałożenie na inwestora obowiązku wskazania na różne koncepcje realizacji danego przedsięwzięcia i związanego z tym wpływu na środowisko. Na gruncie u.o.o.ś., o ile wariant proponowany przez inwestora może pokryć się z wariantem najkorzystniejszym dla środowiska, to nigdy wariant proponowany przez inwestora nie może pokryć się z wariantem alternatywnym. Obowiązek zamieszczenia wariantu najkorzystniejszego dla środowiska powoduje, że wariant ten musi być skonfrontowany z wariantem mniej korzystnym dla środowiska. Inwestor podejmując się realizacji inwestycji (odpowiednio mogącej znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko), musi zatem przedstawić warianty planowanego przedsięwzięcia w sposób zapewniający możliwość kontroli czy proponowany wariant jest rozwiązaniem optymalnym, tj. stanowi rozwiązanie najbardziej korzystne nie tylko dla inwestora, ale przede wszystkim dla środowiska. Może więc zdarzyć się tak, że inwestor wybierze jako wariant proponowany wariant najbardziej korzystny dla środowiska. (por. K. Gruszecki. Prawo ochrony środowiska, Komentarz. Warszawa 2007, s,185; a także wyrok NSA z dnia 26 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2599/12, opubl. w internetowej bazie – orzeczenia.nsa.gov.pl). Wymagany jest przy tym nie tylko wariant proponowany przez wnioskodawcę, lecz także racjonalny wariant alternatywny. Wariant alternatywny może polegać na ograniczeniu zasięgu przestrzennego realizowanego przedsięwzięcia lub nawet ograniczeniu ilości projektowanych obiektów budowlanych, biorąc pod uwagę zakres dopuszczalnego potencjalnego oddziaływania na środowisko na danym terenie (patrz powoływany wyżej wyrok NSA z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1376/12).

Wariant alternatywny musi posiadać cechy wyraźnie odróżniające go od wariantu zaproponowanego przez inwestora dotyczy to np. istotnej w danych warunkach zmiany lokalizacji przedsięwzięcia, zmiany proponowanych rozwiązań technologicznych, zmiany procesu produkcji, czy też zmiany zakresu (wielkości) planowanego przedsięwzięcia. Wariant istotnie różniący się przynajmniej w jednym zakresów można uznać za alternatywny. Wariant ten musi być też racjonalny z uwagi na realną w danych warunkach możliwość jego realizacji zarówno pod względem organizacyjnym, technologicznym czy finansowym, stanowisko powyższe, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, przedstawił Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Po 131/16 (opubl. w internetowej bazie - orzeczenia.nsa.gov.pl).

To wszystko prowadzi, według Sądu do wniosku, że w świetle art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś. nie będzie wystarczające przedstawienie w raporcie jedynie wariantu, którym jest zainteresowany wnioskodawca. W świetle art. 81 ust. 1 u.o.o.ś. to nie wnioskodawca ma decydujący głos w wyborze wariantu realizacji przedsięwzięcia, lecz musi w tym zakresie współdziałać z organem wydającym decyzję

o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, szczególne istotne jest rozważenie opisanych wariantów w kontekście zgłoszonych w toku postępowania zastrzeżeń, co do realizacji przedsięwzięcia.

Ochrona środowiska jest jednym z elementów "bezpieczeństwa ekologicznego", ale zadania nałożone ustawowo są szersze, obejmują one działania właściwych organów, służących poprawie aktualnego stanu środowiska i programujące jego dalszy rozwój. Powinno to skłaniać inwestora do przedstawienia w raporcie konstruktywnych, dających się urzeczywistnić rozwiązań inwestycji, które w jak najlepszy sposób będą w stanie spełnić wyżej wymieniony postulat. Protest społeczeństwa i uczestników postępowania, nie powinien skłaniać organu tylko do podejmowania działań, znajdujących akceptację tej części osób. Oczywiste jest, że o ile zasadność niedopełnienia przez inwestora stosownych wymogów, znajduje oparcie w przepisach prawa, organ winien czynić działania służące zadość tym wymogom, ale także, o ile wniosek spełnia wymagania formalne, a propozycja organu spotka się ze zgodą inwestora, organ winien dążyć do realizacji zasady zrównoważonego rozwoju, która ukształtowana została w art. 5 Konstytucji RP. W ramach tychże zasad, mieści się nie tylko ochrona przyrody czy kształtowanie ładu przestrzennego, ale także należyta troska o rozwój uwzględniający cywilizacyjne potrzeby życia człowieka i poszczególnych wspólnot (żywienie jest bez wątpienia jedną z najważniejszych potrzeb człowieka). Idea zrównoważonego rozwoju zawiera w sobie potrzebę uwzględnienia różnych wartości konstytucyjnych i stosownego wyważenia (por. wyrok TK z dnia 6 czerwca 2006 r., sygn. akt K 23/05, opubl. w OTK 2006/6/62). Powyższe kwestie nie zostały dotąd dostatecznie uwzględnione w toku postępowania administracyjnego przed organem pierwszej instancji. W sytuacji, gdy organ dysponuje pozytywnymi stanowiskami organów uzgadniających, winien zatem uściślić kwestie wariantowania inwestycji i jeżeli inwestor spełni wymagania w tym zakresie, organ winien doprowadzić do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i ocenić treść raportu zgodnie z wymogami prawa, sprawdzić zgodność tego dokumentu w wymogami stawianymi przez organy uzgadniające i opiniujące, sprawdzić kompletność raportu i jego uzupełnień wobec dotychczas kierowanych do inwestora wezwań oraz uwzględnić wskazania, które podniósł organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji oraz poprzednio wydanej w sprawie decyzji przez organ odwoławczy z dnia [..] r.

Wobec stwierdzonego przez Kolegium naruszenia wskazanych wyżej wymogów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uznał, że uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu organowi, znajduje oparcie w art. 138 § 2 k.p.a.

Zarzuty wniesionych skarg nie podważyły skutecznie stanowiska organu odwoławczego, brak jest również podstaw do uwzględnienia skarg w granicach rozpoznania tej sprawy, jakie Sąd winien uwzględnić z urzędu.

Z tych przyczyn należało, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalić skargi.