Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 87/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 § 1 pkt 5, § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 5 § 2 pkt 5; art. 25; art. 29; art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 23; art. 24; art. 189
journal: Dz.U. 2018 poz 1025
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - tekst jednolity
article: art. 10 ust. 1 zd. 2, 3 i 4; art. 15 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 912
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) Sędzia WSA Ewa Ibrom Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 16 lipca 2019 r. sprawy ze skargi T. H., W. N. i W. W. na decyzję Wojewódzki Inspektor Sanitarny z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie przeprowadzenia ekshumacji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. (nr [...]) Wojewódzki Inspektor Sanitarny – po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez S. K. (dalej jako: Społeczny Komitet) – utrzymał w mocy decyzję Państwowego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] października 2018 r. (nr [...]), umarzającą w całości postępowanie administracyjne w sprawie zezwolenia na przeprowadzenie ekshumacji szczątków H. K. K. oraz jego żony M. K. z M. , pochowanych w krypcie Kościoła pw. P. K. Ś. w S. (S. [...], [...]) i ich przeniesienia do krypty Kościoła pw. Ś. K. w O. M. (O. M. [...], [...]).

Obie wskazane wyżej decyzje właściwych organów administracji publicznej zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

We wniosku z dnia [...] marca 2017 r. T. H. – działająca jako Przewodnicząca powołanego przez trzy osoby fizyczne (przez nią, W. W. i W. N.) S. K., zwróciła się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. o wydanie zezwolenia na przeprowadzenie ekshumacji szczątków H. K. K. oraz jego żony M. K. z M. . Zamierzeniem członków powołanego w tym celu Społecznego Komitetu było również przeprowadzenie zbiórki publicznej i przeznaczenie tak uzyskanych środków na wydatki związane z ekshumacją i ponownym pochówkiem.

Decyzją z dnia [...] października 2017 r. (nr [...]) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. umorzył postępowanie w tej sprawie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., stwierdzając że adresat decyzji (Społeczny Komitet) nie posiada interesu prawnego w rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy (art. 28 k.p.a.), a ponadto nie jest organizacją społeczną w rozumieniu art. 29 k.p.a. W konsekwencji Komitet ten nie posiada zdolności administracyjnoprawnej, a zatem nie może być stroną postępowania administracyjnego, co uzasadniało umorzenie takiego postępowania.

Na skutek odwołania złożonego przez T. H. w imieniu Społecznego Komitetu, Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia wskazując, że organ ten powinien ustalić, kto jest stroną postępowania oraz przeprowadzić postępowanie dowodowe zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.

W toku ponownego rozpoznania sprawy T. H. pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. wyjaśniła, że wnioskodawcą w przedmiotowym postępowaniu jest utworzony w dniu [...] września 2016 r. S. K.. Wskazała, że podmiot ten ma interes prawny do występowania w charakterze strony w przedmiotowej sprawie, uzasadniony zamiarem przeprowadzenia zbiórki publicznej w celu sfinansowania przeniesienia szczątków H. K. K. oraz jego żony, w sytuacji gdy przeprowadzenie takiej zbiórki jest uzależnione od uprzedniego uzyskania zgody organu na dokonanie ekshumacji.

Rozpatrując sprawę ponownie organ I instancji doszedł do wniosku, że po stronie Społecznego Komitetu brak jest interesu prawnego oraz zdolności administracyjnoprawnej i w konsekwencji decyzją z dnia [...] października 2018 r. – na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. – umorzył to postępowanie w całości, z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

Pismem z dnia [...] października 2018 r. odwołanie od powyższej decyzji wniósł Społeczny Komitet, reprezentowany przez jego przewodniczącą T. H., który wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie decyzji reformatoryjnej poprzez wydanie zezwolenia na przeprowadzenie ekshumacji szczątków H. K. K. oraz jego żony M. .

Odwołujący się zarzucił organowi I instancji naruszenie przy wydaniu decyzji przepisów art. 5 § 2 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. i art. 29 k.p.a., poprzez ich wadliwą wykładnię i przyjęcie, że S. K. nie posiada zdolności administracyjnoprawnej do bycia stroną postępowania w niniejszej sprawie, podczas gdy podmiot ten pozostaje organizacją społeczną powołaną w trybie art. 4 ustawy z dnia 14 marca 2014 r. o zasadach prowadzenia zbiórek publicznych i posiada zdolność do bycia stroną na gruncie przedmiotowego postępowania. Ponadto Społeczny Komitet zarzucił organowi naruszenie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych, poprzez ich wadliwą wykładnię i przyjęcie, że pozbawiony jest legitymacji do złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na przeniesienie szczątków zmarłego, podczas gdy z treści tych przepisów w sposób jednoznaczny wynika, że organizacje społeczne są uprawnione do ekshumacji zwłok i szczątków osób zasłużonych wobec Państwa i społeczeństwa.

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. – utrzymał w całości w mocy decyzję organu I instancji.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy stwierdził m.in., że komitety społeczne nie mogą być stroną postępowania administracyjnego. Po stronie takiego komitetu brak jest zdolności administracyjnoprawnej, nie jest on organizacją społeczną w rozumieniu przepisów k.p.a., ani przepisów ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych. Według organu, nie każda grupa osób zwołana ad hoc zostanie uznana za organizację społeczną. Za taką organizację może zostać uznane zrzeszenie charakteryzujące się trwałością więzów organizacyjnych oraz pewną strukturą organizacyjną. Uznania społecznego komitetu za stronę postępowania dotyczącego zezwolenia na ekshumację zwłok nie uzasadnia również oświadczenie o działaniu tego komitetu na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 marca 2014 r. o zasadach prowadzenia zbiórek publicznych oraz ustawy z dnia 24 kwietnia 2004 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Ustawa o zasadach prowadzenia zbiórek publicznych nie przyznaje statusu strony komitetom społecznym w sprawach wykraczających poza zakres prowadzenia zbiórki publicznej. W konsekwencji Społeczny Komitet – nie posiada statusu strony w przedmiotowym postępowaniu.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący S. K., reprezentowany przez jego przewodniczącą T. H., zakwestionował powyższą decyzję Wojewódzki Inspektor Sanitarny z dnia [...] grudnia 2018 r. W skardze zarzucono organowi naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest:

. art. 5 § 2 pkt 5 w zw. z art. 28 k.p.a. i art. 29 k.p.a. w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2014 r. o zasadach prowadzenia zbiórek publicznych, poprzez wadliwą wykładnię wymienionych przepisów sprowadzającą się do przyjęcia, że Społeczny Komitet nie posiada zdolności administracyjnoprawnej do bycia stroną postępowania w przedmiotowej sprawie administracyjnej, podczas gdy pozostaje on organizacją społeczną, która została powołana w trybie art. 4 ustawy o zasadach prowadzenia zbiórek publicznych co powoduje, że swój byt opiera na przepisach tej ustawy i posiada zdolność do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zezwolenia na przeprowadzenie ekshumacji szczątków H. K. K. i jego żony M. K.;

. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych, poprzez wadliwą wykładnię wskazanych przepisów sprowadzającą się do przyjęcia, że Społeczny Komitet reprezentowany przez jego przewodniczącą nie jest organizacją społeczną i tym samym nie posiada legitymacji do złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na przeniesienie szczątków zmarłego, podczas gdy posiada on cechy organizacji społecznej, opiera swoje istnienie na treści art. 4 ustawy z dnia 14 marca 2014 r. o zasadach prowadzenia zbiórek publicznych i w konsekwencji jest uprawniony do ekshumacji zwłok i szczątków osób zasłużonych wobec Państwa i społeczeństwa.

W świetle tak sformułowanych zarzutów skarżący Społeczny Komitet wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a ponadto domagał się zobowiązania organu I instancji do wydania decyzji zezwalającej na przeprowadzenie ekshumacji szczątków H. K. K. oraz jego żony M. K. z M. i przeniesienie ich do krypty Kościoła p.w. Ś. K. w O. M., a także zasądzenia od organu na rzecz skarżącego Społecznego Komitetu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zawiera żadnych usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła zostać uwzględniona.

Na wstępie wymaga zwrócenia uwagi, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli legalności działalności administracji publicznej, a zatem kontroli tej działalności pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie ocenie podlega przede wszystkim, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie było obciążone wadami prawnymi uzasadniającymi uchylenie zapadłego rozstrzygnięcia, bądź stwierdzenie jego nieważności.

Dokonując zatem w postępowaniu sądowym w określonym wyżej zakresie oceny legalności zapadłych w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym decyzji, w pierwszej kolejności należy wskazać, że po wniesieniu skargi w tej sprawie przez Społeczny Komitet doszło do wydania przez Sąd w dniu 3 kwietnia 2019 r. zarządzenia o charakterze porządkowym (k. 23 akt sądowych). Na jego podstawie ustalono, że stronami skarżącymi w niniejszym postępowaniu sądowym są w istocie osoby fizyczne będące członkami S. K., nie zaś wskazany Społeczny Komitet, jako podmiot nieposiadający osobowości prawnej, zdolności sądowej i procesowej. Tym samym skarżącymi w tej sprawie byli:

1) T. H.,

2) W. N.,

3) W. W..

Okoliczność ta, po uzupełnieniu przez skarżących braków formalnych skargi do usunięcia których zostali wezwani, umożliwiła Sądowi orzekającemu merytoryczne, nie zaś jedynie formalne rozstrzygnięcie sprawy polegające na odrzuceniu skargi Społecznego Komitetu (na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 2 p.p.s.a), który jako podmiot nie posiadający zdolności sądowej i procesowej w postępowaniu sądowym nie był uprawniony do skutecznego wniesiania skargi do sądu administracyjnego. W ramach usunięcia braków formalnych skarżący W. N. oraz W. W. ustanowili swoim pełnomocnikiem w postępowaniu sądowym skarżącą T. H..

W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę treść zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji (umorzenie postępowania w całości, z uwagi na jego bezprzedmiotowość – na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.), kluczową dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy (ocenę legalności zaskarżonej decyzji) była w istocie okoliczność związana z zagadnieniem posiadania przez Społeczny Komitet zdolności administracyjnoprawnej i sądowej, co stanowi przesłankę warunkującą możliwość udziału w postępowaniu administracyjnym przed organami administracji publicznej oraz w postępowaniu przed sądem administracyjnym w charakterze strony. Otóż – w ocenie Sądu – Społeczny Komitet istotnie, jak to przyjęły organy, nie posiada ani zdolności sądowej, ani zdolności procesowej. Są to przy tym braki uniemożliwiające jego działanie w postępowaniu administracyjnym przed organami oraz w postępowaniu sądowym, które mają charakter trwały i nie mogły zostać w żaden sposób uzupełnione. W konsekwencji, okoliczność ta wykluczała zatem możliwość występowania takiego podmiotu (Społecznego Komitetu ds. W. O. W. Z. H. K. K.) zarówno w postępowaniu administracyjnym jak i sądowoadministracyjnym, jako strona postępowania w rozumieniu art. 29 k.p.a. i art. 25 p.p.s.a.

Zgodnie z powołanym przepisem art. 29 k.p.a., stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne – również jednostki nieposiadające osobowości prawnej. Jest to zamknięty katalog stron postępowania administracyjnego. W zakresie pojęcia "organizacji społecznych nieposiadających osobowości prawnej" – którą jest według skarżących powołany przez nich Społeczny Komitet – zauważyć trzeba, że pojęcie to należy rozmieć zgodnie z definicją legalną przyjętą w art. 5 § 2 pkt 5 k.p.a., a więc będą to organizacje zawodowe, samorządowe, spółdzielcze i inne organizacje społeczne, które nie posiadają osobowości prawnej (organizacje społeczne dysponujące taką osobowością należy traktować jako osoby prawne, które zdolność procesową w postępowaniu administracyjnym wywodzą bezpośrednio ze swej osobowości prawnej). Do kategorii tej Społeczny Komitet nie należy. Tymczasem możliwość występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest uzależniona od zakwalifikowania do jednej z grup podmiotów wymienionych w art. 29 k.p.a. W ocenie Sądu, zarówno Społecznego Komitetu jak i podobnych tworów w ogóle nie można zaliczyć do żadnej z kategorii wskazanych podmiotów, z przyczyn które zostały prawidłowo wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wbrew zawartemu w skardze stanowisku skarżących jako osób fizycznych, Społeczny Komitet nie jest organizacją społeczną w rozumieniu art. 29 k.p.a. w zw. z art. 5 § 2 pkt 5 k.p.a.

Wskazane wyżej stanowisko dotyczące możliwości posiadania statusu strony postępowania administracyjnego przez różnego typu komitety znajduje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych oraz piśmiennictwie. Wskazano tam, że w kategorii organizacji społecznych nie mieszczą się m.in. różnego typu – stałe lub okolicznościowe (doraźne) komitety, takie jak np. komitet rodzicielski, komitet budowy pomnika, szkoły lub innego obiektu, komitet ochrony lokatorów, społeczny komitet protestacyjny, itd. (zob. komentarz do przepisu art. 29 k.p.a. w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz wyd. 5, 2018 – pod red. R. Hausera i M. Wierzbowkiego, System Informacji Prawnej "Legalis" oraz powołana tam judykatura).

Odnosząc te uwagi do okoliczności niniejszej sprawy i reguł postępowania sądowoadministracyjnego należy wskazać, że zgodnie z art. 25 p.p.s.a., zdolność sądową w postępowaniu przed sądami administracyjnymi posiadają:

1) osoby fizyczne i osoby prawne (§ 1),

2) organy administracji publicznej (§ 1),

3) państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej (§ 2),

4) inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązku lub przyznania uprawnień oraz skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnień lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 3),

5) organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (§ 5).

W ocenie Sądu, w takiej sytuacji nie było prawnych podstaw do zaliczenia Społecznego Komitetu do którejkolwiek z kategorii podmiotów wymienionych w art. 25 §§ 1-4 p.p.s.a. Dlatego uzasadniało to potraktowanie wniesionej skargi, jako skargi pochodzącej od osób fizycznych, a więc poszczególnych członków Społecznego Komitetu, a nie samego Społecznego Komitetu – w celu możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, a nie jedynie wydania rozstrzygnięcia formalnego, o czym była już mowa (por. postanowienie NSA z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt II GZ/70/15; postanowienie WSA w Krakowie z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/ Kr 1457/10 oraz postanowienie WSA w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 238/08).

Rozpoznając zatem merytorycznie zasadność zgłoszonego przez skarżących żądania ekshumacji szczątków na gruncie właściwych przepisów prawa materialnego należy wyjaśnić, że kwestie związane z ekshumacją zwłok i szczątków stanowią przedmiot regulacji zawartej w ustawie z dnia 31 stycznia 1951 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 912, z późn. zm.). Zgodnie z art. 15 ust. 1 tej ustawy, ekshumacja zwłok i szczątków może być dokonana:

1) na umotywowaną prośbę osób uprawnionych do pochowania zwłok za zezwoleniem właściwego inspektora sanitarnego,

2) na zarządzenie prokuratora lub sądu,

3) na podstawie decyzji właściwego inspektora sanitarnego w razie zajęcia terenu cmentarza na inny cel.

W związku z tak określonym katalogiem podmiotów uprawnionych do inicjowania procedury ekshumacji zwłok, na gruncie niniejszej sprawy rozpatrywany może być jedynie przypadek określony w art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych. W związku z powyższym kwestią podstawową stało się ustalenie, czy skarżący w niniejszej sprawie (jako osoby fizyczne) w ogóle mogli zostać uznani za uprawnionych do pochowania zwłok. Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 1 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych, prawo pochowania zwłok ludzkich ma najbliższa pozostała rodzina osoby zmarłej, a mianowicie:

1) pozostały małżonek(ka),

2) krewni zstępni,

3) krewni wstępni,

4) krewni boczni do 4 stopnia pokrewieństwa,

5) powinowaci w linii prostej do 1 stopnia.

Nadto, według art. 10 ust. 1 zd. 2, 3 i 4 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych, prawo pochowania zwłok osób wojskowych zmarłych w czynnej służbie wojskowej przysługuje właściwym organom wojskowym w myśl przepisów wojskowych. Prawo pochowania zwłok osób zasłużonych wobec Państwa i społeczeństwa przysługuje organom państwowym, instytucjom i organizacjom społecznym. Prawo pochowania zwłok przysługuje również osobom, które do tego dobrowolnie się zobowiążą.

Mając na względzie brzmienie wskazanego przepisu należy zaakcentować, że skarżący w żaden sposób nie wykazali, że jako osoby fizyczne spełniają ustawowe warunki umożliwiające uznanie ich za osoby uprawnione do pochowania zwłok, a tym samym do ich ekshumacji. Analogicznie do sytuacji skarżących na gruncie materialnoprawnym, Społeczny Komitet na gruncie procesowym nie mógł być uznany za organizację społeczną, również w rozumieniu ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych, która mogłaby skutecznie wystąpić z żądaniem ekshumacji.

Podobnie, w ogóle nie można traktować skarżących jako osób, które dobrowolnie zobowiązały się do ekshumacji zwłok lub szczątków. Możliwość żądania ekshumacji jest w tym przypadku związana z wcześniejszym zobowiązaniem do pochowania zwłok i faktycznym dokonaniem pochówku. W konsekwencji – w ocenie Sądu – tylko osoby, które zobowiązały się do pochowania zwłok i zobowiązanie to faktycznie wykonały, są również objęte dyspozycją art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych i jako takie mają możliwość żądania ekshumacji i wystąpienia z prośbą w tym zakresie do właściwego organu. Należy przy tym również podkreślić, że nawet spełnienie warunku uprzedniego zobowiązania do pochowania zwłok i faktyczne jego wykonanie nie powoduje po stronie właściwego organu obowiązku wydania zezwolenia na ekshumację.

Należy także zwrócić uwagę na judykaturę sądów administracyjnych w omawianym zakresie, a w szczególności stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1620/08, zgodnie z którym, norma zawarta w art. 10 ust. 1 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych wskazuje osoby nie tyle uprawnione, co zobowiązane do pochówku. Wniosek taki można zasadnie wywieść z treści art. 10 ust. 2, 3 i 4 ustawy. Przepisy te określają tryb postępowania na wypadek, gdyby nie doszło do pochówku przez żaden z podmiotów wymienionych w art. 10 ust. 1 ustawy. Wprowadzając tego rodzaju regulację ustawodawca miał na względzie tylko i wyłącznie aspekt sanitarny pochówku zwłok i w żadnym razie nie stanowi ona ingerencji ustawowej w sferę dóbr osobistych człowieka. Prawo do pochówku jest jednym z takich dóbr (art. 23 k.c.) i podlega ono ochronie cywilnoprawnej – i to niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach – na zasadach określonych w art. 24 k.c. (ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny – j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 1145). Tym samym złożenie przez skarżących odwołania od decyzji organu I instancji oznaczało powstanie sporu co do roszczenia o złożenie oświadczenia woli, na podstawie którego mogłaby nastąpić ekshumacja zwłok. Jeżeli zaś zaistnieje spór co do przysługującego prawa podmiotowego opartego na przepisie art. 23 k.c., to właściwy do jego rozstrzygnięcia jest sąd powszechny, nie zaś organ administracji publicznej lub sąd administracyjny. W polskim systemie prawnym obowiązuje bowiem niedopuszczająca wyjątków zasada, że powództwo o ustalenie prawa lub stosunku prawnego (art. 189 k.p.c.), a więc także spór co do tego, że określone dobro osobiste przysługuje konkretnej osobie, jest dopuszczalne wyłącznie w postępowaniu przed sądem powszechnym. Do rozstrzygania takich sporów z całą pewnością nie jest powołany organ administracji publicznej, który w prowadzonym postępowaniu administracyjnym nie może zastępować w tym zakresie sądu powszechnego.

Mając powyższe rozważania na względzie – w ocenie Sądu – nawet merytoryczne rozstrzygnięcie niniejszej sprawy przez organy administracji skutkowałoby odmową wydania zezwolenia na przeprowadzenie ekshumacji szczątków H. K. K. oraz jego żony M. K. z M. . Podjęcie zaś przez organy administracji w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji rozstrzygnięć formalnych, polegających na umorzeniu w całości postępowania administracyjnego w sprawie zezwolenia na przeprowadzenie ekshumacji szczątków H. K. K. oraz jego żony M. K. z M. , przy uwzględnieniu, że organy rozpoznały żądanie "Społecznego Komitetu" nie zaś tworzących ten Komitet osób fizycznych – było prawidłowe i pozostaje w zgodzie z obowiązującym prawem, którego zasady nie zostały przez organy naruszone.

Na marginesie wypada również zauważyć, że reprezentujący skarżących w postępowaniu sądowym ustanowiony przez nich profesjonalny pełnomocnik prezentował wykluczające się stanowisko w zakresie tego, kto wedle niego jest w postępowaniu sądowym stroną postępowania, a więc czy osoby fizyczne, czy Komitet Społeczny (protokół rozprawy – k. 49 akt sądowych). Powyżej wyjaśniono już jednak, że nie miało to dla sprawy decydującego znaczenia w świetle przedmiotu zgłoszonego żądania ekshumacji. Nie mogło zostać ono bowiem uwzględnione z przyczyn materialnoprawnych wobec osób fizycznych, a z przyczyn formalnych wobec Społecznego Komitetu, jak orzekały organy administracji.

Z przytoczonych względów uznając, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – zobowiązany był skargę wniesioną przez osoby fizyczne, nie zaś przez Społeczny Komitet – oddalić, o czym orzekł w sentencji wyroku.