Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1914/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 15zzs[4]
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 8, art. 107 par. 3,
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 1998 nr 204 poz 37  art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b
law: Dyrektywa  98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie  norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego
article: par. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 239 poz 2039
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów  prawnych.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 88  art. 2 pkt 2 i 4
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do  międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Tekst mający znaczenie dla  EOG).
article: art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4b, art. 5b ust. 1 pkt 3, art. 6, art. 11b, art. 11c, art. 15 ust. 1 pkt 3, art. 12 ust. 1 i  art. 2, art. 18 ust. 4b, art. 4 pkt 7, art. 4 pkt 9, art. 4 pkt 10
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
journal: Dz.U.UE.C 2012 nr 326 poz 47  art. 58 ust. 1
law: Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowania)
article: art. 781
journal: Dz.U. 2019 poz 1145
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tj

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 lutego 2021 r. spraw ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Sygn. akt:

VI SA/Wa 1914/20

Uzasadnienie

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej "GITD", "organ odwoławczy" lub "organ") decyzją z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 2256), dalej "k.p.a.", art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 14 ust. 1 pkt 2, art 14 ust 2 art. 14 ust. 4, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 92a ust. 1, 3, 7 pkt 1) i 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2140) oraz Ip. 1.12, lp. 1.5 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., po rozpatrzeniu odwołania D. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako: "Skarżąca", "Spółka") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej "WITD" lub "organ I instancji") z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...], o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 9.300 zł, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia:

■ niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym - za każdy dokument,

■ niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie - za każdą zmianę,

■ niewłaściwe zastosowanie art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i bezzasadne nałożenie na Spółkę kary pieniężnej za przewóz samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego.

Jak wynika z akt, w dniu 6 września 2019 r. na Lotnisku [...] w [...] przeprowadzono kontrolę drogową pojazdu marki ...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował J. O. wykonujący przewóz okazjonalny osób w imieniu i na rzecz Spółki. W chwili zatrzymania do kontroli kierujący odpłatnie przewoził pasażera z ul. [...] na Lotnisko [...] w [...]. Przewóz osób kierowca wykonywał pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Za wykonanie usługi pasażer uiścił opłatę w wysokości 30 zł {słownie: trzydzieści złotych). W trakcie czynności kontrolnych kierowca okazał do kontroli m.in. dowód osobisty, prawo jazdy oraz ubezpieczenie OC. W trakcie kontroli stwierdzono naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Kontrola została udokumentowana protokołem z dnia [...] września 2019 r. Postępowanie zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, jako organu I instancji, decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r. nakładającej na stronę karę pieniężną w wysokości 9.300 zł.

Pismem z dnia 23 stycznia 2020 roku strona reprezentowana przez pełnomocnika złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w którym wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Ponadto, skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z umowy na usługi transportowe z dnia [...] września 2019 r. stanowiącej załącznik do faktury dołączonej do przedmiotowego odwołania strony celem rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy.

W wyniku wniesionego przez przedsiębiorcę odwołania, GITD utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że organ I instancji zgromadził w sposób wyczerpujący materiał dowodowy i prawidłowo ustalił stan faktyczny. W sprawie ustalono, że w dniu 6 września 2019 r. kierujący pojazdem J. O. wykonywał przewóz okazjonalny osób w imieniu i na rzecz Spółki. W trakcie kontroli drogowej kierowca nie okazał wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Na podstawie pisma Urzędu Miasta W. z dnia 25 listopada 2019 r. ustalono, że strona na dzień kontroli posiadała licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wydaną 7 czerwca 2018 r. przez Prezydenta W. W związku z tym kierowca nie został wyposażony przez stronę w dniu kontroli, w wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Powyższe potwierdza protokół kontroli drogowej.

Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 500 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1. 3 i 7 pkt 1) ustawy o transporcie _ drogowym i lp. 1.12 załącznika nr 3 do tej ustawy.

. Na podstawie informacji przekazanych w ww. piśmie Urzędu Miasta W. ustalono również, iż do ww. licencji nie został zgłoszony samochód osobowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...].

Tak więc, organ odwoławczy stwierdził, że strona w dniu kontroli wykonywała odpłatną usługę transportową w sytuacji braku zgłoszenia w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym. Uznał zatem, że organ I instancji prawidłowo stwierdził, że strona nie zgłosiła w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzieli! licencji, zmiany danych, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 800 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 utd oraz łp. 1.5. załącznika nr 3 do utd.

W ocenie organu odwoławczego przewóz wykonywany przez stronę skarżącą w dniu kontroli nie spełnił także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Mianowicie pojazd, którym J. O. wykonywał przewóz okazjonalny osób w imieniu i na rzecz Spółki, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika z protokołu kontroli drogowej, z informacji zawartych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) oraz z dokumentacji fotograficznej w aktach sprawy. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym - przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, którego to warunku pojazd Skarżącej nie spełniał. Ponadto - przewóz wykonywany przez Skarżącą w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy, ani opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu. Dlatego, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 8.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1) ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ podkreślił, że protokół kontroli drogowej jest istotnym dowodem w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Dokument ten podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. GITD przywołał stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte w wyroku z dnia 17 czerwca 2008 roku (II GSK 89/08), iż protokół kontroli ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Protokół jako dokument urzędowy korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Organ odwoławczy stwierdził także, że prawidłowo ustalono podmiot wykonujący przewóz z dnia kontroli: J. O. w dacie kontroli wykonywał przewóz okazjonalny osób w imieniu i na rzecz Spółki. W chwili zatrzymania do kontroli w pojeździe znajdował się jeden pasażer – P. K., który przesłuchany w charakterze świadka zeznał m.in., że przejazd został zamówiony za pomocą aplikacji [...] zainstalowanej w telefonie. Usługa przewozu była wykonywana na trasie z ul. [...] na Lotnisko [...] w W. Przewóz osób kierowca wykonywał pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Za wykonanie usługi pasażer uiścił opłatę w wysokości 30 zł, nie zawierając z kierowcą żadnej umowy w tym przedmiocie. Pasażer wskazał, iż aplikacja firmy [....] automatycznie przesłała na moje konto wyciąg opłacenia usługi na rzecz Spółki. Okazał informacje o płatności za usługę w tym fakturę wystawioną przez U. B.V. w imieniu Spółki oraz umowę na usługi transportowe, którą otrzymał na adres e-mail. Powyższą fakturę oraz umowę na usługi transportowe udostępniła również pełnomocnik strony jako załącznik do odwołania od decyzji organu I instancji.

GITD wskazał, że odpłatność usługi przewozu potwierdza jednoznacznie protokół kontroli drogowej, protokół przesłuchania świadka oraz faktura za przejazd wystawiona przez U. B.V. Reasumując, zdaniem GITD w sprawie ustalono, że strona w dniu kontroli wykonywała odpłatną usługę transportową, do której wykonania powinna posiadać stosowną licencję.

W zakresie zarzutu niewypełnienia znamion przewozu okazjonalnego przez stronę w: dniu kontroli, organ podkreślił, że rozporządzenie Rady (EWG) nr 684/92 zostało zastąpione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 1073/2009, które dotyczy usług transportowych wykonywanych pojazdem konstrukcyjnie przystosowanym do przewozu powyżej 9 osób łącznie z kierowcą. Definicja przewozu okazjonalnego określona w art. 4 pkt 11 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, odnosi się do przewozów wykonywanych pojazdem przeznaczonym do przewozu, do 9 osób łącznie z kierowcą. W związku z powyższym obowiązującą definicją przewozu okazjonalnego, jest definicja z ustawy o transporcie drogowym, która ma zastosowanie do przewozu osób pojazdami konstrukcyjnie przystosowanymi do zarobkowego przewozu, do 9 osób łącznie z kierowcą. "Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.t.d. wykonywanie transportu drogowego, który obejmuje także przewóz okazjonalny, wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Specjalnym rodzajem licencji, innym od przewidzianej w art. 5 ust. 1 u.t.d., jest licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Udzielenie tej licencji wymaga spełnienia przez przedsiębiorcę dodatkowych wymagań określonych w art. 6 u.t.d. " (por wyrok WSA w Warszawie z dnia 20.12.2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 1940/12). W niniejszej sprawie skarżąca posiadając licencję na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym chcąc wykonać przewóz okazjonalny pięcioosobowym samochodem osobowym winna zadbać o łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 18 ust. 4b ustawy o transporcie drogowym czego jednak nie uczyniła - o czym świadczy m.in. forma w jakiej zamówiono przejazd i dokonano za niego zapłaty (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 30 maja 2019 r. sygn. akt Iii SA/Gd 149/19). W ocenie GITD organ I instancji prawidłowo zastosował art. 18 ust. 4a oraz art. 18 ust. 4b w zw. z art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym.

Zarzut odnoszący się niewłaściwego zastosowania art. 76 § 1 k.p.a., należy uznać za niewłaściwy, ponieważ protokół kontroli drogowej z dnia [...] września 2019 r. został podpisany przez inspektora transportu drogowego. Protokół został więc prawidłowo podpisany. Organ odwoławczy zaznaczył, że zgodnie z art. 74 § 2 ustawy o transporcie drogowym, brak podpisania protokołu ze strony osoby kontrolowanej nie stanowi przesłanki nieważności tego protokołu, jak i nie podważa ustaleń w nim zawartych.

Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo nałożył na skarżącą karę pieniężną przewidzianą w ustawie o transporcie drogowym, ponieważ odpłatnie przewoziła pasażera samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy. Potwierdzają to protokół kontroli drogowej, informacje zawarte w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) oraz dokumentacja fotograficzna w aktach sprawy. Zarzut naruszenia art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym jest zatem bezzasadny.

Zarówno zamówienie usługi przewozu osób, jak i uzyskanie informacji o płatności za przejazd, odbyło się za pośrednictwem aplikacji [...] zainstalowanej w telefonie. Żadna umowa w siedzibie przedsiębiorstwa nie została zawarta, a przewóz z dnia kontroli odbył się za pośrednictwem aplikacji [...] zainstalowanej w telefonie.

Organ odwoławczy podkreślił, że przepisy ustawy o transporcie drogowym jasno wskazują formę zawierania umowy przewozu - pisemnie w siedzibie przedsiębiorcy. Jest to zabieg celowy ustawodawcy, mający na celu odróżnienie przewozów realizowanych samochodem osobowym od przewozów realizowanych taksówką.

Pismem datowanym z 7 sierpnia 2020 r. pełnomocnik strony wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zaskarżył decyzję w całości i wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji poprzedzającej. Wniósł też o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych oraz o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik strony zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7, art. 8, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 86 i art. 107 k.p.a. polegające na nieuchyleniu decyzji organu I instancji i wydanie zaskarżonej decyzji, mimo że błędnie ustalono, że pojęcia "krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym" i "przewóz okazjonalny samochodem osobowym" są tożsame. Strona zarzuciła decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 oraz art. 5b ust. 1 utd poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym musi spełniać warunki przewozu okazjonalnego; art. 5b ust, I w zw. z art. 18 ust. 4a i 4b utd w zw. z art. 20, art. 22, art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 utd poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym musi spełniać warunki z art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 utd. Zdaniem strony istnieje sprzeczność między wskazanymi przepisami Konstytucji RP i utd, która to sprzeczność polega na wprowadzeniu arbitralnych, nieproporcjonalnych i dyskryminujących dodatkowych wymogów dla podmiotów wykonujących transport drogowy osób samochodem osobowym, w szczególności w stosunku do podmiotów wykonujących transport drogowy taksówką, oraz na wprowadzeniu nieuzasadnionego kryterium różnicującego sytuację podmiotów, które świadczą przewozy za pomocą samochodów osobowym i samochodów przeznaczonych konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zdaniem pełnomocnika strony art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b w zw. z art. 4 pkt 11 utd stanowią przepisy techniczne, które nie zostały prawidłowo notyfikowane, w związku z czym nie mogą znaleźć zastosowania w przedmiotowej sprawie. Strona wnosi o zwrócenie się przez WSA do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z prośbą o zbadanie, czy art. 18 ust. 4a i 4b oraz art. 5b ust. 1 utd stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE oraz obecnie obowiązującej dyrektywy (UE) nr 2015/1535. Strona wnosi również o zwrócenie się przez WSA do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności regulacji zawartych w art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 utd w zw. z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Strona wnosi o uchylenie decyzji obu instancji, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych i wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik strony uważa, że istnieją różnice między krajowym transportem drogowym osób samochodem osobowym a przewozem okazjonalnym, polegające m.in. na tym, że na transport osób potrzebna jest licencja, natomiast na przewóz okazjonalny - zezwolenie. Zdaniem strony wykładnia przepisów utd dokonana przez ITD ogranicza wolność gospodarczą.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) zwana dalej "p.p.s.a.".

Zdaniem Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W pierwszej kolejności kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie Skarżąca uczyniła dokonaną przez organy Inspekcji Transportu Drogowego kwalifikację skontrolowanego przewozu jako przewozu okazjonalnego. Zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 4 pkt 11 u.t.d. przewozem okazjonalnym jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

Definicja przewozu okazjonalnego została oparta na konstrukcji negacji. Ustawodawca określa bowiem, że jest to przewóz osób, który nie spełnia wymogów przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego ani przewozu wahadłowego (R. Strachowska, Ustawa o transporcie drogowym. Komentarz, LEX/el. 2012). Przewozem regularnym w rozumieniu art. 4 pkt 7 u.t.d. jest publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2244). Przewóz regularny specjalny stanowi zaś niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób (art. 4 pkt 9 u.t.d.). Natomiast przewóz wahadłowy to wielokrotny przewóz zorganizowanych grup osób tam i z powrotem, między tym samym miejscem początkowym a tym samym miejscem docelowym, przy spełnieniu łącznie następujących warunków:

a) każda grupa osób przewiezionych do miejsca docelowego wraca do miejsca początkowego,

b) miejsce początkowe i miejsce docelowe oznaczają odpowiednio miejsce rozpoczęcia usługi przewozowej oraz miejsce zakończenia usługi przewozowej, z uwzględnieniem w każdym przypadku okolicznych miejscowości leżących w promieniu 50 km (art. 4 pkt 10 u.t.d.).

Podkreślenia wymaga jednak, że definicja legalna przewozu okazjonalnego jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, w związku z tym należy posiłkowo posłużyć się przesłankami zawartymi w definicji "usług okazjonalnych" z art. 2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr [...]61/2006 (Dz.U.UE.L.2009.300.88), dalej "rozporządzenie 1073/2009". Przepis art. 2 pkt 4 rozporządzenia 1073/2009 definiuje usługi okazjonalne jako usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. Usługami regularnymi są natomiast usługi polegające na przewozie osób w określonych odstępach czasu i na określonych trasach, przy czym pasażerowie są zabierani z określonych z góry przystanków i dowożeni na z góry określone przystanki (art. 2 pkt 2 rozporządzenia 1073/2009).

Mając powyższe na uwadze, należy uznać, że przewozem okazjonalnym jest taki przewóz, który nie ma charakteru regularnego, czyli nie odbywa się w określonych odstępach czasu i na określonych trasach, a odbywa się natomiast z inicjatywy klienta lub samego przewoźnika, często w różnym czasie i na różnych trasach w zależności od woli jednej ze stron.

Stosownie do przepisów ustawy o transporcie drogowym, przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą (art. 18 ust. 4a u.t.d.). Od tej zasady ustawodawca w art. 18 ust. 4b u.t.d. przewiduje wyjątek i dopuszcza przewóz okazjonalny pojazdem samochodowym niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącego wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy, w przypadku:

1) przejazdu pojazdami zabytkowymi,

2) samochodami osobowymi:

a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b) na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1145), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości,

c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu. Zaś zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej, przy czym dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa.

Podkreślenia także wymaga, że ustawodawca dokonał rozróżnienia uprawnień do wykonywania krajowego transportu drogowego osób na trzy rodzaje licencji - na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym (1), pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą (2), taksówką (3). Wymogów w zakresie uzyskania licencji i wykonywania transportu drogowego taksówką dotyczy przede wszystkim art. 6 utd. Natomiast do pozostałych rodzajów przewozu osób w krajowym transporcie drogowym odnoszą się przepisy art. 18 ust. 4a, 4b i 5 utd. Nie znajduje w omawianej sprawie zastosowania art. 18 ust. 3 utd. w myśl którego: Nie wymaga zezwolenia wykonywanie przewozu okazjonalnego, jeżeli

1) tym samym pojazdem samochodowym na całej trasie przejazdu przewozi się tę samą grupę osób i dowozi się ją do miejsca początkowego albo

2) polega on na przewozie osób do miejsca docelowego, natomiast jazda powrotna jest jazdą bez osób (podróżnych), albo

3) polega on na jeździe bez osób do miejsca docelowego i odebraniu oraz przewiezieniu do miejsca początkowego grupy osób. która przez tego samego przewoźnika drogowego została przewieziona na zasadzie określonej w pkt 2.

Powyższy przepis należy interpretować łącznie z poprzedzającym ust. 2, zgodnie z którym Wykonywanie przewozów wahadłowych i okazjonalnych w międzynarodowym transporcie drogowym wykraczających poza obszar państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym wymaga zezwolenia wydanego przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, z zastrzeżeniem ust. 3. Należy stwierdzić, że strona w dniu kontroli wykonywała przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym osób, dlatego powyższe przepisy nie znajdują zastosowania w sprawie.

W rozpoznawanej sprawie poddany do kontroli przewóz wykonywany był samochodem osobowym przeznaczonym do przewozu maksymalnie 5 osób łącznie z kierowcą. Kierowca okazał kontrolerom oryginał wypisu z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, udzielonej Skarżącej. Podczas przesłuchania w charakterze świadka oświadczył, że wykonuje usługę transportową na jej rzecz. Przesłuchany jako świadek pasażer stwierdził natomiast, że przejazd został zamówiony za pomocą aplikacji [...] zainstalowanej w telefonie. Usługa przewozu była wykonywana na trasie z ul. [...] na Lotnisko [...] w W. Przewóz osób wykonano pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, za co pasażer uiścił opłatę w wysokości 30 zł, nie zawierając z kierowcą żadnej umowy w tym przedmiocie. Pasażer wskazał, iż aplikacja firmy U. automatycznie przesłała na jego konto wyciąg opłacenia usługi na rzecz Spółki. Okazał informacje o płatności za usługę w tym fakturę wystawioną przez U. B.V. w imieniu Spółki oraz umowę na usługi transportowe, którą otrzymał na adres e-mail. Powyższą fakturę oraz umowę na usługi transportowe udostępniła również pełnomocnik strony jako załącznik do odwołania od decyzji organu I instancji.

Na podstawie powyższych danych należy stwierdzić, iż w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi wyjątek określony w art. 18 ust. 4b u.t.d., ponieważ umowa nie została zawarta bezpośrednio z klientem, ale za pośrednictwem aplikacji, która dodatkowo sama pobrała opłatę za przejazd z konta klienta. Wbrew zatem zarzutom podniesionym w skardze wykonywany przewóz był przewozem okazjonalnym i fakt skorzystania przez klienta z aplikacji [...] jedynie to potwierdza. Wspomnieć należy również, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości z dnia 20 grudnia 2017 r., C-434/15, http://curia.europa.eu/, usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. W świetle przywołanego orzeczenia nie ulega wątpliwości, że pośrednictwo aplikacji na telefon, jak [...], czy [...], jest nierozerwalnie związana z usługą przewozową świadczoną przez osobę wykonującą przewóz na rzecz klienta. Skoro korzystanie z aplikacji na telefon przez pasażera, przy zamawianiu i płatności przy przewozie, jest traktowane jako część usługi transportowej (w zakresie pośrednictwa), to oczywiste jest, że skarżąca jako realizator drugiej części usługi (przewóz pasażera) również wykonywała usługę transportową (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 15 maja 2018 r., III SA/Łd 686/17, cbosa).

W ocenie Sądu nie ulega również wątpliwości, że wykonywany przewóz nosił znamiona działalności gospodarczej. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1292 z późn. zm.), działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych, w tym protokołu kontroli drogowej, protokołu przesłuchania kierowcy oraz klienta, okazanego wypisu nr [...] z licencji nr [...], jednoznacznie wynika, że kierujący wykonywał na rzecz skarżącej przedmiotowy przewóz. Wskazany materiał dowodowy przeczy zarzutom skargi, że organy nie wykazały, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą. Tym bardziej, że posiada ona licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. Nie budzi zastrzeżeń Sądu także ustalenie przez organy, że kierowca jest pracownikiem skarżącej, co potwierdza nie tylko jego oświadczenie złożone podczas przesłuchania (k. 12a akt administracyjnych), ale również fakt, że miał przy sobie wypis z licencji skarżącej na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym.

Podkreślenia wymaga, że ustawodawca w art. 5b ust. 1 u.t.d. dokonał rozróżnienia trzech kategorii uprawnień odnoszących się do podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, przewidując w tym względzie wymóg uzyskania odpowiedniej dla danej kategorii licencji. Stosownie do przywołanego przepisu, podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką, wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

Licencja, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d., nie uprawnia przy tym do wykonywania transportu drogowego taksówką (art. 12 ust. 2 u.t.d.). Licencje te uprawniają do wykonywania przewozu wyłącznie na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej (art. 12 ust. 1 u.t.d.).

Krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób wymaga, poza koniecznością uzyskania odpowiedniej licencji (art. 5b ust. 1 u.t.d.), także realizacji przez przewoźnika drogowego innych obowiązków lub warunków, jakie wyznaczone zostały dla wykonywania oznaczonego rodzaju przewozu drogowego. Obowiązki lub warunki przewozu drogowego oznaczają zarówno obowiązki lub warunki, jakie wynikają z przepisów ustawy o transporcie drogowym, jak i obowiązki lub warunki, jakie wynikają z innych powszechnie obowiązujących aktów prawa, w tym aktów prawa unijnego (art. 4 pkt 22 u.t.d.). W konsekwencji, wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką wymaga nie tylko uzyskania licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 3 i art. 6 u.t.d., lecz także spełniania szeregu innych obowiązków lub warunków, jakie wynikają choćby z art. 6 ust. 5, art. 11b, art. 11c i art. 15 ust. 1 pkt 3 u.t.d., czy z odnośnych przepisów ustawy - Prawo przewozowe, ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 z późn. zm.) i ustawy z 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 376 z późn. zm.), oraz aktów wykonawczych do tych ustaw. Wykonywanie zaś krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób stanowiącego przewóz okazjonalny wymaga nie tylko uzyskania licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 lub 2 i art. 5c u.t.d., lecz także spełnienia innych obowiązków lub warunków, jakie wynikają chociażby z art. 18 ust. 4a-5 u.t.d.

W sposób niebudzący wątpliwości w sprawie ustalono, że pojazd nie spełniał kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób. Ustawodawca umożliwił wykonywanie tego typu przewozów pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, za wyjątkiem przewozów spełniających wymogi z art. 18 ust. 4b utd. Stosownie do art. 18 ust. 4b pkt 2 utd dopuszcza się przewóz okazjonalny samochodami osobowymi:

a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,

c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa

- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy. A zatem obowiązkiem przedsiębiorcy posiadającego licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób samochodem osobowym jest dostosowanie sposobu realizacji przewozów do określonych powyżej warunków.

Przewóz został zamówiony za pośrednictwem aplikacji [...], co oznacza, że nie miało miejsca zawarcie z pasażerem umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa. Kontrolowany przewóz nie spełniał więc wymogów z art. 18 ust. 4b utd, które powinny być spełnione łącznie, dlatego kara z lp. 2.11 załącznika nr 3 do utd została na skarżącego nałożona prawidłowo.

Zgodnie z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 239, poz. 2039 ze zm) Notyfikacji norm podlegają normy krajowe oraz ich zmiany, z wyłączeniem tych norm. które są wprowadzeniem normy europejskiej lub normy międzynarodowej. W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia Notyfikacji aktów prawnych podlegają akty prawne zawierające przepisy techniczne, z wyjątkiem aktów:

1) zgodnych z obowiązującymi aktami Wspólnoty Europejskiej, które skutkują przyjęciem specyfikacji technicznych i przepisów dotyczących usług;

2) stanowiących wypełnienie zobowiązań międzynarodowych przewidujących przyjęcie wspólnych przepisów technicznych;

3) wydanych na podstawie klauzul ochronnych zawartych w przepisach prawa Wspólnoty Europejskiej;

4) podlegających krajowemu systemowi informowania o produktach niebezpiecznych w rozumieniu przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów;

5) mających na celu zastosowanie się do postanowień Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości;

6) stanowiących zmianę przepisu technicznego w celu uwzględnienia uwag Komisji Europejskiej, wskazujących na potrzebę usunięcia przeszkód w zakresie swobodnego przepływu towarów, swobody świadczenia usług lub zakładania przedsiębiorstw.

Zdaniem Sądu, przepisy utd wraz z wprowadzonymi do niej zmianami, w szczególności art. 5b ust. 1 i art. 18 ust. 4a i 4 b utd, nie wymagały notyfikacji Komisji Europejskiej zgodnie z dyrektywą 98/34/WE i dyrektywą 2015/1535, bowiem nie były sprzeczne z prawem Unii Europejskiej. Notyfikacji podlegają jedynie określone rodzaje regulacji prawnych tj. z zakresu pomocy publicznej, przepisów technicznych, związanych z harmonizacją prawa państw członkowskich UE oraz dotyczących kompetencji Europejskiego Banku Centralnego. Wskazane przez pełnomocnika przepisy utd nie kwalifikują się do żadnej z ww. rodzajów regulacji prawnych podlegających notyfikacji.

W zakresie naruszenia lp. 1.12 załącznika nr 3 do utd podkreślenia wymaga że w niniejszej sprawie kierowca nie okazał kontrolującym oryginału wypisu z licencji a jedynie kopię licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzielonej przedsiębiorcy. Powyższe jednoznacznie świadczy o tym, że kierowca nie został wyposażony w dokument o którym mowa w przepisie art. 87 utd. W związku z tym należy uznać, że organy również w zakresie tego naruszenia prawidłowo ustaliły stan faktyczny.

Zdaniem Sądu, prawidłowo w sprawie ustalono także wystąpienie naruszenia lp. 1.12 oraz lp. 1.5 załącznika nr 3 do utd. Kierując się treścią pisma z Urzędu Miasta W. z dnia [...] listopada 2019 r. ustalono, że strona na dzień kontroli posiadała licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wydaną [...] czerwca 2018 r. przez Prezydenta W., do której nie został zgłoszony samochód osobowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Skarżąca nie zgłosiła w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, zmiany danych pojazdu, które winny zostać zgłoszone organowi, który udzielił licencji nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania.

Sąd doszedł zatem do przekonania, iż organ II instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego i słusznie utrzymał w całości decyzję organu I instancji nakładającą na stronę karę pieniężną w kwocie 9.300,00 zł (słownie: dziewięć tysięcy trzysta złotych) z tytułu stwierdzonych naruszeń lp. 1.12, lp. 1.5 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do utd.

Organ dokonał przy tym, w ocenie Sądu, prawidłowej subsumcji relewantnych w sprawie przepisów prawa materialnego, wskazując na naruszenia przepisów prawa transportowego, które rzeczywiście zostały naruszone przez Skarżącą przy wykonywaniu zakwestionowanego przejazdu. Organ odwoławczy zasadnie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uzasadnienie wydanej decyzji spełnia wymogi z art. 107 § 3 k.p.a., a sposób prowadzenia przez organy postępowania nie narusza zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, określonej w art. 8 k.p.a.

Niniejszy wyrok został wydany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz związanych z nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374, ze zm.)., dodanego na podstawie art. 46 pkt 21 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. poz. 875) zmieniającej wyżej wymieniona ustawę z dniem 16 maja 2020 r.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), orzekł jak w sentencji wyroku.