Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 214/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Konrad Łukaszewicz (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Asesor WSA - Michał Podsiadło, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 lipca 2021 r. sprawy ze skargi Miasta [...] na decyzję Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2017 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie objęte zostało postępowanie zakończone decyzją Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej (zwanego dalej: "Ministrem") z dnia [...] listopada 2020 r. o numerze [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2017.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. o numerze [...] Minister Finansów – działając na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 23 ze zm.; zwanej dalej: "u.d.j.s.t.") – zobowiązał Miasto [...] (zwane dalej: "Miastem" bądź "Skarżącym") do zwrotu kwoty 623.080,00 zł jako nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2017.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Minister Edukacji Narodowej dokonał podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2017 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2016 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2017 (Dz. U. z 2016 r., poz. 2298). Podstawę do naliczenia ostatecznej wysokości części oświatowej subwencji ogólnej na 2017 r. dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego, w tym dla Miasta, stanowiły m.in. dane o liczbie uczniów/wychowanków, w tym uczniów objętych kształceniem specjalnym na podstawie orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, wykazywanych w systemie informacji oświatowej na dzień 30 września 2016 r.

Minister Finansów wskazał, że w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ustalono, że w systemie informacji oświatowej wg stanu na dzień 30 września 2016 r.:

1) zawyżono o 1 ucznia liczbę uczniów przeliczonych wagą P7, który posiadał orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim i winien być przeliczony wagą P4;

2) zawyżono o 76 uczniów mniejszości narodowej przeliczonych wagą P14, wobec których szkoły nie realizowały nauki języka mniejszości narodowej w wymiarze określonym przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 listopada 2007 r. w sprawie warunków i sposobu wykonania przez przedszkola, szkoły i placówki publiczne zadań umożliwiających podtrzymywanie poczucia tożsamości narodowej, etnicznej i językowej uczniów należących do mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym (t. j. Dz. U. z 2014 r. poz. 263; zwanego dalej: "rozporządzeniem") oraz nie realizowały nauki własnej historii i kultury.

W związku z tym organ uznał, że zawyżono liczbę uczniów przeliczeniowych o 117,7227, co w konsekwencji skutkowało zawyżeniem części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2017 o kwotę 623.080 zł.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. Minister utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2020 r., w całości podtrzymując stanowisko zawarte w jej uzasadnieniu. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że z akt sprawy wynika, że w ramach dodatkowych zadań edukacyjnych realizowanych wobec uczniów należących do mniejszości narodowej, nie była prowadzona nauka własnej historii i kultury oraz we wszystkich klasach IV-VI tygodniowy wymiar zajęć dodatkowych wynosił 3 godziny, podczas gdy w klasie V powinny to być 4 godziny.

Odnosząc się do zarzutów Skarżącego Minister zauważył, że nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących regulacjach prawnych żądanie ustalenia nienależnej kwoty subwencji oświatowej proporcjonalnie do niezrealizowanego przez Miasto konkretnego zadania oświatowego, bowiem sposób rozliczania i rozdziału części oświatowej nie jest z założenia instrumentem refundacji kosztów poniesionych na realizacje zadań oświatowych. Decyzja w przedmiocie zwrotu nie jest decyzją uznaniową i organ jest obowiązany do dochodzenia zwrotu tej części subwencji, która jest wyższa od należnej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra z dnia [...] listopada 2020 r. Miasto wniosło o jej uchylenie w części dotyczącej zobowiązania do zwrotu kwoty 581.745,44 zł oraz zasadzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie:

1) art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. polegające na nie zawarciu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazania, dlaczego nie jest zasadne twierdzenie Skarżącego, że subwencja za rok szkolny 2016/2017, w zakresie zadania "nauka języka mniejszości narodowej lub etnicznej" zostało zrealizowane w pełnym zakresie z wyjątkiem realizacji 30 godzin dla uczniów klasy V z przeznaczeniem na "naukę własnej historii i kultury Niemiec";

2) art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t przez błędne zastosowanie w niniejszej sprawie i wydanie decyzji zobowiązującej do zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2017 w wysokości 623.080 zł, w sytuacji, gdy organ mógł orzec o obowiązku zwrotu subwencji wyłącznie w zakresie kwoty 41.334,56 zł;

3) § 8a ust. 3 pkt 2 lit. a) i b) rozporządzenia w zw. z art. 7a § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie błędnej, zawężającej wykładni tego przepisu, że prowadzenie zajęć z nauki własnej historii i kultury było obowiązkowe dla uczniów wszystkich klas IV-VI, w sytuacji, gdy z właściwej wykładni tego przepisu, przy uwzględnieniu zasady z art. 7a § 1 k.p.a. rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony, wynika, że zajęcia takie były obowiązkowe wyłącznie dla uczniów klasy V i tylko w zakresie tych uczniów organ mógł żądać zwrotu odpowiedniej kwoty przyznanej subwencji;

4) art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. w powiązaniu z art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez błędną wykładnię, ponieważ organ nie uwzględnił, że wydanie zaskarżonej decyzji prowadzi do pozbawienia strony jako jednostki samorządu terytorialnego istotnej części dochodu przeznaczonego na realizację zadań własnych, w tym edukację publiczną, w sytuacji gdy zadanie to zostało przez stronę w 2017 roku zrealizowane i sfinansowane ze środków otrzymanych z przedmiotowej subwencji, a co prowadzi do skutku sprzecznego z zasadami wynikającymi z treści art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.

W uzasadnianiu Miasto wyjaśniło, że nie kwestionuje decyzji w zakresie zwrotu kwoty wynikającej z błędnie określonej wagi przeliczeniowej dla 1 ucznia przeliczonego wagą P7, zamiast wagą P4.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie mogła zostać uwzględniona.

Materialnoprawną podstawę decyzji Ministra stanowił przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t., zgodnie z którym, w przypadku, gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot – w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy.

Przywołany przepis jest jasny i nie wymaga innej wykładni aniżeli literalna. Niewątpliwie podstawą do wydania decyzji zobowiązującej do zwrotu określonej kwoty subwencji oświatowej jest stwierdzenie, że jest ona "nienależna". Ustawodawca sam precyzuje przy tym co należy rozumieć pod tym pojęciem, mianowicie sytuację, gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej "jest wyższa od należnej". Wskazuje na to posłużenie zwrotem "tej części" w odniesieniu do kwoty nienależnej. W konsekwencji każda kwota, która jest wyższa od należnej będzie kwotą nienależną. Tym samym dla ziszczenia się dyspozycji omawianego przepisu wystarczające jest stwierdzenie przez organ, że ustalona część oświatowa subwencji ogólnej była wyższa od należnej, natomiast bez znaczenia pozostają przy tym przyczyny, z powodu których kwota subwencji została zawyżona. Każda bowiem kwota wyższa od należnej podlega zwrotowi i nie ma w tym zakresie żadnych wyjątków określonych prawem. Tym samym brak jest po stronie organu tak obowiązku, jak i uprawnienia, do badania i uwzględniania innych przesłanek zwrotu, jak np. braku winy, możliwości wykrycia błędu, działania w dobrej wierze.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie przyłącza się również do niekwestionowanego w orzecznictwie stanowiska, że decyzje wydawane na podstawie art. 37 ust. 1 u.d.j.s.t. są decyzjami związanymi. Oznacza to, że w sytuacji ziszczenia się określonych tam przesłanek ustawowych organ jest obowiązany do wydania decyzji i nie może kierować się przy tym względami słusznościowymi czy celowościowymi. Jak to zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu do wyroku z dnia 12 października 2016 r. o sygn. akt II GSK 696/16, Minister Finansów wobec ustalenia, że część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej ma obowiązek wydania określonego rozstrzygnięcia i nie może wybrać innego sposobu załatwienia sprawy, kierując się interesem społecznym rozumianym jako interes lokalnej wspólnoty samorządowej gminy. Trafnie przy tym podniesiono, że art. 7 k.p.a. in fine ma zastosowanie przede wszystkim w odniesieniu do decyzji podejmowanych w ramach uznania administracyjnego, co zachodzi wówczas, gdy norma prawna nie przewiduje obowiązku określonego zachowania się organu, lecz możliwość wyboru sposobu załatwienia sprawy.

Spór w sprawie dotyczy zwrotu subwencji oświatowej dla uczniów przeliczonych wagą P14. Zgodnie z opisem tej wagi, zawartym w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2016 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2017, subwencja przeznaczona jest "dla uczniów należących do danej mniejszości narodowej lub etnicznej oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym, dla uczniów pochodzenia romskiego, dla których szkoła podejmuje dodatkowe zadania edukacyjne".

W ocenie Sądu, choć w opisie wagi P14 nie sprecyzowano, o jakie "dodatkowe zadania edukacyjne" chodzi, to nie można mieć wątpliwości, że chodzi o zajęcia organizowane dla uczniów należących do mniejszości narodowej. W związku z tym, za prawidłowe uznać należy odwołanie się przez Ministra do przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 listopada 2007 r. w sprawie warunków i sposobu wykonania przez przedszkola, szkoły i placówki publiczne zadań umożliwiających podtrzymywanie poczucia tożsamości narodowej, etnicznej i językowej uczniów należących do mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym.

Wskazać zatem należy, że w § 1 ust. 1 rozporządzenia przewidziano podtrzymywanie i rozwijanie poczucia tożsamości narodowej, etnicznej i językowej przez prowadzenie: nauki języka mniejszości narodowej lub etnicznej oraz języka regionalnego (pkt 1), a także nauki własnej historii i kultury (pkt 2).

Stosowanie do przepisów § 8a ust. 3 pkt 2 rozporządzenia, w szkołach lub oddziałach z dodatkową nauką języka mniejszości lub języka regionalnego prowadzoną w formie odrębnych zajęć w klasach IV-VI szkoły podstawowej (II etap edukacyjny):

a) w trzyletnim okresie nauczania:

- minimalny wymiar godzin nauki języka mniejszości lub języka regionalnego wynosi 290 godzin,

- minimalny wymiar godzin nauki własnej historii i kultury wynosi 30 godzin,

b) tygodniowy wymiar godzin zajęć, o których mowa w lit. a, dla uczniów poszczególnych klas wynosi:

- klasa IV - 3 godziny,

- klasa V - 4 godziny,

- klasa VI - 3 godziny.

Odnotować również trzeba, że zgodnie z § 2 ust. 4 rozporządzenia, złożenie przez rodziców dobrowolnego wniosku o naukę języka i historii jest równoznaczne: (1) w przypadku nauki języka mniejszości lub języka regionalnego – zaliczeniem tych zajęć do obowiązkowych zajęć edukacyjnych ucznia; (2) w przypadku nauki własnej historii i kultury – zaliczeniem tych zajęć do dodatkowych zajęć edukacyjnych ucznia.

Literalna wykładnia omawianych przepisów prowadzi do konkluzji, że definicję "dodatkowych zadań edukacyjnych" podejmowanych przez szkołę wobec uczniów należących do mniejszości (zgodnie z opisem wagi P14) z pewnością spełnia "nauka własnej historii i kultury". W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie jest natomiast sporne, że w roku szkolnym 2016/2017 – nauka ta nie była prowadzona w szkołach podstawowych wymienionych w decyzji. Tym samym, za prawidłową uznać należało konstatację Ministra, że subwencja oświatowa za rok 2017, przekazana na naukę własnej historii i kultury była nienależna.

Ustalenia wymagało jedynie w stosunku do których uczniów subwencja oświatowa na rok 2017 została pobrana nienależnie, skoro wskazane wyżej przepisy rozporządzenia określały minimalny wymiar godzin nauki dla trzyletniego okresu nauczania (II etapu edukacyjnego) oraz tygodniowy wymiar nauki dla uczniów poszczególnych klas łącznie w odniesieniu do nauki języka mniejszości oraz nauki własnej historii i kultury.

W ocenie Sądu, ustalenia poczynione w tym zakresie przez organ były prawidłowe.

Przede wszystkim Sąd przychyla się do stanowiska Ministra, że przepisy rozporządzenia nie określały w sposób wiążący dla dyrektorów szkół, w jakiej klasie w ciągu trzyletniego okresu nauczania (klasy IV-VI) zajęcia nauki własnej historii i kultury miały zostać zrealizowane. Należy wskazać, że wymiar godzin nauki własnej historii i kultury został określony w § 8a ust. 3 pkt 2 lit. a) rozporządzenia jako minimum 30 godzin zajęć łącznie dla całego trzyletniego okresu nauki w ramach II etapu edukacyjnego w szkole podstawowej (klasy IV-VI). Omawiane przepisy wprowadzają jedynie minimalną liczbę godzin nauki, jednakże nie przewidują ani jej rocznych limitów, ani nie wskazują w którym roku minimum ma zostać zrealizowane. Tym samym prawidłowe jest przyjęcie, że szkoła podstawowa mogła zorganizować naukę własnej historii i kultury w każdej klasie w ramach II etapu edukacyjnego, pod warunkiem zrealizowania minimum 30 godzin nauki w ciągu całego trzyletniego okresu nauczania. Skoro bezspornym jest, że we wskazanych szkołach podstawowych nie realizowano w ogóle tego rodzaju nauki (zarówno w roku szkolnym 2016/2017, jak też we wcześniejszych latach w ciągu II etapu edukacyjnego), to uprawnione było przyjęcie, że w roku szkolnym 2016/2017 (dla którego przewidziana była subwencja oświatowa na rok 2017) nieprawidłowo przeliczono wagą P14 wszystkich uczniów klas VI. Szkoły miały bowiem obowiązek zorganizowania nauki własnej historii i kultury najpóźniej w ostatnim roku II etapu edukacji, czyli w klasie VI, zaś zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy w postaci protokołów z audytu oraz sprawozdania z audytu bezspornie wskazuje, że uczniowie będący w VI klasie nie zrealizowali omawianego minimum 30 godzin nauki ani w klasie VI ani wcześniej w klasach IV i V. W konsekwencji, niezrealizowanie w całości, najpóźniej w klasie VI, minimum 30 godzin zajęć nauki własnej historii i kultury oznaczało, że subwencja oświatowa – przekazana na 37 uczniów klas VI czterech wymienionych w decyzjach szkół podstawowych – była w tej części nienależna.

Sąd podzielił także stanowisko Ministra w odniesieniu do konieczności zwrotu subwencji oświatowej w związku z niezrealizowaniem tygodniowego minimum wymiaru godzin nauki w klasie V przewidzianego łącznie dla nauki języka mniejszości oraz nauki własnej historii i kultury. Ponieważ wymogi odnoszące się do nauki własnej historii i kultury zostały już wyżej omówione, należy uzupełnić, że wymiar godzin nauki języka mniejszości został określony w § 8a ust. 3 pkt 2 lit. a) rozporządzenia – jako minimum 290 godzin zajęć łącznie dla całego trzyletniego okresu nauczania w ramach II etapu edukacyjnego w szkole podstawowej (klasy IV-VI). Podobnie jak w odniesieniu do nauki własnej historii i kultury rozporządzenie przewidywało zatem jedynie minimalny wymiar godzin (290 godzin), jednakże nie określało, w której konkretnie klasie w ciągu trzyletniego okresu nauczania minimum to ma zostać zrealizowane. Jak ustalono natomiast w trakcie audytu, uczniowie szkół podstawowych byli wprawdzie uczeni języka mniejszości, jednakże w każdym roku w ciągu trzyletniego okresu nauczania II etapu edukacyjnego – wymiar godzin nauki języka mniejszości wynosił 3 godziny (w klasach: IV, V i VI). Natomiast jak słusznie wskazuje organ w § 8a ust. 3 pkt 2 lit. b) rozporządzenia przewidziano tygodniowy wymiar godzin wspólnie dla nauki języka mniejszości i nauki własnej historii i kultury, w ten sposób, że w klasach IV i VI należało przeprowadzić 3 godziny dla tych zajęć, zaś w klasie V wymiar godzinowy został zwiększony do 4 godzin. Skoro zatem, jak to zostało już wyżej podniesione, bezspornym było zarówno to, że szkoły w ogóle nie organizowały nauki własnej historii i kultury, jak również to, że w klasach V pięciu szkół podstawowych w roku szkolnym 2016/2017 zorganizowane były tylko 3 godziny tygodniowo nauki języka mniejszości, zamiast 4 godzin tygodniowo nauki języka mniejszości i nauki własnej historii i kultury, to subwencja oświatowa – przekazana na 39 uczniów klas V pięciu wymienionych w decyzjach szkół podstawowych – była w tej części nienależna.

Biorąc po uwagę powyższe, Sąd nie podzielił stanowiska Skarżącego, że prawidłowa wykładnia § 8a ust. 3 pkt 2 lit. a) i b) rozporządzenia prowadzi do przyjęcia, że skoro tygodniowy wymiar godzin przeznaczony na naukę języka mniejszości oraz naukę własnej historii i kultury został zwiększony o 1 godzinę tylko w ramach klasy V, to nauka języka w ramach tej klasy winna wynosić 3 godziny tygodniowo, a dodatkowa 1 godzina została przewidziana na naukę własnej historii i kultury. Zdaniem Sądu prawidłowa była interpretacja przyjęta przez Ministra, że szkoły zostały ograniczone jedynie minimum godzinowym w ciągu trzyletniego okresu nauczania II etapu edukacyjnego (klasy IV-VI) oraz wymiarem tygodniowym dla poszczególnych klas (3 godzin w klasach IV i VI oraz 4 godzin w klasach V), a tym samym obowiązane były zorganizować w klasie V – 4 godziny nauki przeznaczone dowolnie na naukę języka mniejszości, bądź naukę własnej historii i kultury, co tym samym nie wykluczało zorganizowania np. wyłącznie 4 godzin nauki języka mniejszości w klasie V, z tym jednak zastrzeżeniem, by w ostatecznym rozrachunku zmieścić się w limitach minimum 290 godzin nauki języka mniejszości oraz 30 godzin nauki własnej historii i edukacji – w ciągu trzyletniego okresu nauczania II etapu edukacyjnego. Z tej perspektywy dyrektorzy szkół podstawowych, nawet jeśli nie mieli warunków do zorganizowania nauki własnej historii i kultury (wobec podnoszonego nieprzygotowania przez Ministerstwo Edukacji Narodowej programu i podręczników do tych zajęć), to nie byli pozbawieni możliwości wypełnienia tygodniowego wymiaru godzin dla klas V poprzez zorganizowanie 4 godzin nauki języka mniejszości, czego jednak nie uczynili. Należy przy tym pamiętać, co już wyżej wskazano, że okoliczności, z powodu których kwota subwencji została zawyżona pozostają w istocie obojętne na gruncie dyspozycji art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t.

Podsumowując powyższe należało zgodzić się z organem, że zwrotowi podlega nienależnie wykorzystana część oświatowej subwencji ogólnej przeznaczona dla uczniów szkół podstawowych przeliczonych wagą P14 w odniesieniu do wszystkich uczniów klas V i klas VI w roku szkolnym 2016/2017 z uwagi na to, że w klasach V nie zrealizowano tygodniowego minimum 4 godzin nauki, zaś w klasach VI – jako ostatnich klasach w trzyletnim okresie nauczania II etapu edukacyjnego – nie zorganizowano nauki własnej historii i edukacji, której nie zorganizowano również w poprzednich latach szkolnych na poziomach klas IV i V w minimalnym wymiarze 30 godzin. Należy dodać, że w świetle powołanych wyżej przepisów, okoliczność, że zajęcia podejmowane dla uczniów należących do mniejszości narodowej mają status "zadań dodatkowych" nie oznacza, że szkoły nie mają obowiązku ich zorganizowania co najmniej w minimalnym wymiarze godzin w tygodniowym i trzyletnim okresie nauczania, zwłaszcza jeżeli wykazały uczniów przeliczonych wagą P14 w systemie informacji oświatowej (tabela JMN1). Z tego punktu widzenia zajęcia z nauki języka mniejszości oraz nauki własnej historii i kultury, choć mieszczące się w definicji dodatkowych zadań edukacyjnych podejmowanych przez szkoły (waga P14), uznać należało za zajęcia obowiązkowe do przeprowadzenia przez szkoły, natomiast kwestia ich zaliczenia do obowiązkowych bądź dodatkowych zajęć edukacyjnych ucznia (§ 2 ust. 4 rozporządzenia) miała znaczenie wyłącznie z punktu widzenia klasyfikacji końcowej uczniów i nie zwalniała dyrektorów szkół z ich zorganizowania zgodnie z przepisami rozporządzenia.

Z tych względów Sąd uznał, że podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. i § 8a ust. 3 pkt 2 lit. a) i b) rozporządzenia nie zasługiwały na uwzględnienie.

Niezasadne są również zarzuty naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. w powiązaniu z przepisami konstytucyjnymi poprzez pozbawienie Miasta istotnej części dochodu przeznaczonego na realizację zadań własnych, w tym edukację publiczną, w sytuacji, gdy zadanie to zostało w 2017 r. zrealizowane i sfinansowane ze środków otrzymanych z przedmiotowej subwencji. Wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. subwencja ogólna stanowi jeden z dochodów jednostek samorządu terytorialnego, zaś wykorzystanie środków uzyskanych z tego tytułu nie podlega kontroli, a co za tym idzie – uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej na dany rok budżetowy nie należy utożsamiać z konkretnymi wydatkami na cele oświatowe. W świetle przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 305 ze zm.), subwencja ogólna nie jest związana z bliżej określonym kierunkiem wydatkowania środków pieniężnych ujętych w tej formie. Jednostki samorządu terytorialnego mogą – w granicach określonych przepisami prawa – swobodnie wydatkować środki pieniężne uzyskane w ramach subwencji ogólnej, nawet w przypadku ich ujęcia w nazwanych częściach tej subwencji. Subwencja jest to bowiem forma stałego dofinansowania (wspomagania) jednostek samorządu terytorialnego, realizowana z zastosowaniem zobiektywizowanych kryteriów. Do istoty subwencji ogólnej należy, że nie jest ona z założenia przeznaczona na konkretne cele. Jej przeznaczenie jest uzależnione od decyzji organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego (art. 7 ust. 3 u.d.j.s.t.). Jak to wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 marca 2007 r. o sygn. akt K 35/05, zadania oświatowe są zadaniami własnymi samorządu. Środki niezbędne na realizację zadań oświatowych zagwarantowane są w dochodach jednostek samorządu terytorialnego, w tym w dochodach własnych, w subwencji oświatowej i dotacjach na cele oświatowe. Przepisy prawa nie ograniczają możliwości jednostek samorządu do przeznaczania na zadania oświatowe również innych dochodów poza subwencją oświatową i dotacjami na cele oświatowe. Gwarancje państwa w ramach przekazywanych środków budżetowych dotyczą tylko "środków niezbędnych" i nie ograniczają samorządu w jego samodzielnych decyzjach w zakresie wydatkowania środków na realizację zadań oświatowych. Z tych względów nie ma również znaczenia, czy cała kwota przekazana tytułem subwencji została już wydatkowana przez Miasto i na jaki cel została ona przeznaczona. Jak to słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu do wyroku z dnia 13 lutego 2020 r. o sygn. akt V SA/Wa 1636/19, wysokość otrzymanej przez jednostkę samorządu terytorialnego części oświatowej subwencji ogólnej nie ogranicza zakresu realizowanych zadań oświatowych ani ponoszonych z tego tytułu wydatków. Obowiązujące przepisy prawa i rozwiązania systemowe nie gwarantują jednostkom samorządu terytorialnego finansowania całości zadań oświatowych z budżetu państwa. Otrzymana przez daną jednostkę kwota części oświatowej subwencji ogólnej jest tylko jednym z wielu dochodów jednostek samorządu terytorialnego, z których jednostka ta może realizować zadania oświatowe. O przeznaczeniu środków otrzymanych z tytułu subwencji ogólnej decyduje wyłącznie organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego (art. 7 ust. 3 u.d.j.s.t.). Część oświatowa subwencji ogólnej nie jest przyznawana na konkretnego ucznia lub wychowanka, czy dla konkretnej szkoły lub placówki oświatowej. W konsekwencji, fakt wydatkowania przez jednostkę samorządu terytorialnego środków pochodzących z części oświatowej subwencji ogólnej na zadania poszczególnych placówek oświatowych w wysokości odpowiadającej subwencji oświatowej otrzymanej na podstawie liczby dzieci/uczniów/wychowanków wykazanych przez te placówki w systemie informacji oświatowej lub w wysokości wyższej, pozostaje bez wpływu na ewentualny zwrot nienależnie otrzymanej części oświatowej subwencji ogólnej (por. także wyroki WSA w Warszawie: z dnia 12 września 2019 r. o sygn. akt V SA/Wa 1676/18; z dnia 25 października 2019 r. o sygn. akt V SA/Wa 836/19; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania. Organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz szczegółowo uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, odnosząc się do podniesionych przez Miasto zarzutów. W konsekwencji rozstrzygnięcie organu stanowi wynik wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), a wydane w sprawie decyzje zawierają wszystkie niezbędne elementy określone w art. 107 § 1 k.p.a.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany był oddalić skargę, o czym orzekł – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – w sentencji wyroku. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19, w związku z Zarządzeniem nr 12 Prezesa Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2021 r. w sprawie organizacji pracy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniem wirusem SARS-CoV-2.