Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 756/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: § 10 ust. 2a pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 371
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Jacek Boratyn, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi E.M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 marca do 30 kwietnia 2021 roku uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2021r., nr [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] czerwca 2021r., nr [...] , którą odmówiono E. M. (dalej: zobowiązana/skarżąca) prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r.

O takie zwolnienie zobowiązana ubiegała się we wniosku z dnia 4 maja 2021r.

Decyzją z dnia 1 czerwca 2021r. ZUS odmówił zobowiązanej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ww. ubezpieczenia - za marzec i kwiecień 2021r.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia stwierdził, że zgodnie z § 10 ust. 2a pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 371 z ze zm. - dalej: rozporządzenie w sprawie wsparcia), płatnika składek prowadzącego na dzień 31 marca 2021r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r., zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, ona Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 marca 2021 r. do 30 kwietnia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres.

Organ wskazał, że zgodnie z informacjami pozyskanymi ze zbiorów CEIDG skarżąca w lutym 2020r. tzn. w miesiącu, w porównaniu do którego wykazano spadek przychodów, nie prowadziła działalności oznaczonej kodem PKD 93.11.Z, wskazanym we wniosku, dlatego nie przysługuje jej prawo do zwolnienia ze składek.

Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że od sierpnia 2019 r. prowadzi "A". Jest to działalność gospodarcza oznaczona kodem PKD 93.11.Z., który uprawnia do zwolnienia z opłacania należnych składek.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy ZUS, decyzją z dnia [...] lipca 2021 r., utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie z dnia [...] czerwca 2021 r.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że wskazany przez zobowiązaną we wniosku kod PKD 93.11.Z. nie był przeważającym, ani pozostałym rodzajem działalności w lutym 2020r. Zmiany kodu z 96.04.Z. na uprawniający do zwolnienia kod 93.11.Z. zobowiązana dokonała 8 stycznia 2021 r. Tym samym brak było możliwości porównania spadku przychodów uzyskanych w kwietniu 2021 r. w stosunku do przychodów uzyskanych w lutym 2020 r.

Zobowiązana złożyła do tut. Sądu skargę na powyższą decyzję, wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji. Zarzuciła, że organ nie wziął po uwagę jej argumentów w celu ustalenia stanu faktycznego i błędnie oparł rozstrzygnięcie sprawy jedynie na danych zawartych w CEiDG oraz bazie REGON.

W uzasadnieniu skargi podniosła, że w lutym 2020r. prowadziła i prowadzi nadal dokładnie tę samą działalność, nieprzerwanie od 1 września 2019r. W tym okresie nie zostało zmienione kompletnie nic, co mogłoby wpłynąć na profil prowadzonej działalności. Urządzenia zostały zakupione przed otwarciem "A" i dokładnie te same urządzenia są użytkowane do dnia dzisiejszego. W związku z tym, że w/w urządzenia są urządzeniami specjalistycznymi, nie można ich wykorzystywać do innych celów. Polisa OC oraz KPiR potwierdzają fakt prowadzenia tej działalności w branży objętej pomocą, w Tarczy antykryzysowej 6.0, w miesiącach porównawczych tj. kwiecień 2020/ luty 2021 r.

Skarżąca dodała, że zmiana kodu PKD miała na celu tylko i wyłącznie, dostosowanie się do wymogów programu MultiSport, co miało zwiększyć ewentualne przychody z działalności. Do skargi dołączyła kopie umowy najmu lokalu z dnia 23 lipca 2019 r., faktury proforma z dnia 22 lipca 2019 r. na zakup urządzeń potrzebnych do prowadzenia ww. działalności i inne dokumenty, potwierdzające uprawnienie do zwolnienia.

ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. - dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.)

Kontroli Sądu została poddana decyzja ZUS, którą odmówiono zobowiązanej zwolnienia z opłacania składek na: ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia 1 marca 2021r. do dnia 30 kwietnia 2021 r., na podstawie § 10 ust. 2a rozporządzenia w sprawie wsparcia.

Zgodnie z tym przepisem, zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. albo za okres od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami:

1) 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z,

2) 47.41.Z, 47.42.Z, 47.43.Z, 47.51.Z, 47.52.Z, 47.53.Z, 47.54.Z, 47.59.Z, 47.64.Z, 47.65.Z, 47.71.Z, 47.72.Z, 47.75.Z, 47.77.Z, 77.29.Z, 77.39.Z, 96.02.Z, 96.09.Z

- którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Natomiast w myśl § 10 ust. 3 rozporządzenia w sprawie wsparcia, oceny spełnienia warunku, o którym mowa w cytowanym wyżej przepisie, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021 r.

W okolicznościach niniejszej sprawy kwestią bezsporną jest to, że skarżąca na dzień 31 marca 2021r. prowadziła przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 93.11.Z., który w świetle § 10 ust. 2a cyt. rozporządzenia, uprawniał do zwolnienia.

Przyczyną odmowy był – zdaniem organu – brak możliwości porównania spadku przychodów, bo w lutym 2020r. kod 93.11.Z nie był kodem przeważającej, ani też pozostałej działalności skarżącej.

Z takim stanowiskiem nie sposób się jednak zgodzić, gdyż choć przepis § 10 ust. 2a rozporządzenia w sprawie wsparcia, określając kategorię podmiotów uprawnionych do uzyskania zwolnienia ze składek, rzeczywiście odnosi się do wpisu kodów prowadzonej działalności w rejestrze REGON (jakkolwiek domniemanie w tym zakresie, wynikające, może być obalone na podstawie innych dowodów), to w żaden sposób z tych regulacji nie da się wyinterpretować tego, że przez pryzmat zapisów w rejestrze CEIDG/REGON oceniać należy także rodzaj prowadzonej, jako przeważającej, działalności w lutym 2020r.

Przesłanką zwolnienia ze składek wg ww. przepisu jest tożsamość prowadzonej działalności w odniesieniu do dwóch okresów, tj. lutego 2020 r. i kwietnia 2021 r. Ustalenie tego rodzaju okoliczności winno odbywać się jednak na zasadach ogólnych, tj. w ramach postępowania wyjaśniającego, prowadzonego zgodnie z wymogami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.- dalej: k.p.a.

W niniejszej sprawie tymczasem organ nie tylko, wbrew spoczywającemu na nim obowiązkowi, nie poczynił jakichkolwiek ustaleń, co do rodzaju prowadzonej przez skarżącą w lutym 2020 r. działalności, to w sposób nieuprawniony stwierdził, że w tym zakresie decydujący jest zapis w rejestrze CEIDG i REGON, jaki widniał w tej właśnie dacie. Takiej zależności nie sposób jednak wywieść z treści § 10 ust. 2a rozporządzenia w sprawie wsparcia, wobec czego odwoływanie się w tym wypadku do tego pozanormatywnego warunku, uznać należy za naruszenie wskazanego wyżej przepisu, które bez wątpienia miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Nie można przy tym zapominać, jaki jest cel omawianej regulacji - wsparcie uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, a więc m.in. łagodzenie skutków społeczno – gospodarczych, przez udzielanie przedsiębiorcom pomocy materialnej, mającej na celu zapobieżenie upadłości lub likwidacji działalności gospodarczej i miejsc pracy. Uwzględniając powyższe uregulowania prawne i cel zarówno ustawy, jak i rozporządzenia, Sąd stanął na stanowisku, że pomoc przewidziana w rozporządzeniu w sprawie wsparcia, powinna trafić do podmiotów, które faktycznie prowadziły jako przeważającą działalność objętą kodami w nim wskazanymi, zaś przychód z tej działalności był niższy co najmniej o 40% w odniesieniu do okresu porównawczego

Niezależnie od tego, jak to już wcześniej zaznaczono, organ uchybił również swoim obowiązkom procesowym, w zakresie ustalenia okoliczności faktycznych sprawy, wynikających z obowiązującej w tym zakresie zasady prawdy obiektywnej. Jest to zaś o tyle doniosłe, że w trakcie postępowania skarżąca podnosiła, że przedmiot jej działalności był taki sam jak w lutym 2020r. Organ nie odniósł się do tych twierdzeń w jakikolwiek sposób, ograniczając się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do porównania kodów PKD w rejestrze CEIDG oraz REGON. Tym samym dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art.77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Ponadto Sąd dostrzegł, że decyzja wydana w I instancji nie zawiera imienia, nazwiska, stanowiska i podpisu osoby ją wydającej, co nie tylko narusza przepis art.107 § 1 pkt 8 k.p.a., ale też czyni niemożliwym zbadanie istnienia przesłanek wyłączenia pracownika, o których mowa w art.24 § 1 k.p.a.

Opisane wyżej naruszenia przesądzają, że zaskarżona decyzja, podobnie jak poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] czerwca 2021 r., jako dotknięte istotnymi wadami, powinny być wyeliminowane z obrotu prawnego.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu ZUS winien przede wszystkim ustalić jaki był rzeczywisty przedmiot prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej w lutym 2020 r. W tym celu przeprowadzi więc pełne postępowanie wyjaśniające, czyniąc niezbędne ustalenia w tym zakresie, na podstawie dostępnych i możliwych do przeprowadzenia dowodów. Następnie organ zbada skalę spadku przychodów, pod kątem tego, czy jej wskaźnik uprawnia do uzyskania wnioskowanej ulgi.

Stanowisko organu wyrażone w ponownie wydanej decyzji powinno być w sposób jasny i rzeczowy uzasadnione, stosownie do wymagań wskazanych w art. 107 k.p.a., a w szczególności organ powinien odnieść się do podnoszonych przez skarżącą argumentów i przedłożonych dowodów.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Wyrok nie zawiera rozstrzygnięcia o kosztach postępowania ponieważ skarżąca nie był reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, a sprawa sądowa zainicjowana jej skargą z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) P.p.s.a. była wolna od kosztów sądowych, nie przedłożono zaś zestawienia innych wydatków.