Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 898/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie WSA Maciej Dybowski (spr.) WSA Bożena Popowska Protokolant Sekr. sąd. Joanna Andrzejak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia (...) r. nr (...) 2. uchyla decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia (...) r. nr (...) i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia (...) r. nr (...) 3. stwierdza nieważność decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia (...) r. nr (...) 4. stwierdza nieważność decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia (...) r. nr (...) 5. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz K. S. kwotę (...) (...) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania 6. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana


UZASADNIENIE

K. S., urodzona [...] czerwca 1987 r., wniosła dnia [...] lipca 2007 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] (dalej MOPR) o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej w kwocie 200 zł miesięcznie. Do wniosku załączono zaświadczenie Komornika Sądowego [...] stwierdzające, że postępowanie egzekucyjne, prowadzone z wniosku wierzyciela K. S. przeciwko dłużnikowi H. S. pod sygnaturą [...], jest skuteczne tylko w części. Nadto Wnioskodawczyni przedłożyła zaświadczenie wystawione przez [...] stwierdzające, że jest Ona studentką stacjonarnych jednolitych studiów magisterskich na kierunku [...] k. 1-4 akt administracyjnych).

Ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] listopada 2007 r.) Prezydent Miasta [...] (dalej Prezydent Miasta) na podstawie art. 7 ust. 1 i 2, art. 8 ust. 2 pkt 1, art. 10 ust. 1,2,5,6 pkt 1,4,5,7, art. 10 ust. 4, art. 17 ust. 1, art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. 86/05/732 ze zm., dalej uzal bądź ustawa o zaliczce alimentacyjnej) w związku z art. 3 pkt 1, 2, art. 3 pkt 10, 12, 16, 17a, 19, art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j. t. Dz. U. 139/06/992 ze zm., dalej ustawa o świadczeniach rodzinnych bądź uśr), art.45 ustawy z dnia 07 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. 192/07/1378, dalej upal bądź ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów), przyznał K. S. zaliczkę alimentacyjną w kwocie 200 zł miesięcznie w okresie od 01 września 2007 r. do 30 września 2008 r. (k. 28 akt administracyjnych).

Ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] kwietnia 2008 r.) Prezydent Miasta [...]na podstawie art. 10 ust. 6,7,8, art. 17 ust. 1, art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. 86/05/732 ze zm.) w związku z art. 20, art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j. t. Dz. U. 139/06/992 ze zm.), art. 45 ustawy z dnia 07 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. 192/07/1378 [winno być "ze zm."]), art. 104 i 163 kpa, zmienił decyzję z [...] listopada 2007 r. w ten sposób, że przyznał Wnioskodawczyni zaliczkę alimentacyjną w kwocie 43,26 zł miesięcznie w okresie od 1 marca 2008 r. do 30 września 2009 r. z uwagi na wyegzekwowanie od dłużnika alimentacyjnego kwoty 470,20 zł za kwartał trwający od 01 grudnia 2007 r. do 29 lutego 2008 r. Wysokość zaliczki stanowi różnicę między kwotą zasądzonych alimentów a kwotą wyegzekwowanych świadczeń za okres ostatnich trzech miesięcy (k. 36 akt administracyjnych). Decyzja ta stała się ostateczną wobec nie wywiedzenia odeń odwołania.

Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] maja 2008 r.) Prezydent Miasta [...] na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. 86/05/732 ze zm.) i art. 104 kpa, wstrzymał z dniem 01 maja 2008 r. wypłatę zaliczki alimentacyjnej na K. S., przyznanej decyzją z [...] listopada 2007 r.

W uzasadnieniu wskazano, że decyzją z [...] listopada 2007 r., na podstawie art. 29 ust. 1 uzal, przyznano Wnioskodawczyni zaliczkę alimentacyjną. Pismem wystosowanym przez MOPR dnia 25 kwietnia 2008 r., wezwano Wnioskodawczynię do dostarczenia prawomocnego wyroku sądu orzekającego rozwód lub separację, a dotyczącego jej ojca – J. S.. Wnioskodawczyni nie zastosowała się do treści wezwania, dostarczając oświadczenie nie mające związku ze sprawą (k. 41 akt administracyjnych). Decyzja ta stała się ostateczną wobec nie wywiedzenia odeń odwołania.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] czerwca 2008 r.) Prezydent Miasta [...]na podstawie art. 7 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 1, 2, 3, 4, 5, 6 i 7, art. 2 pkt 1,4,5,7, art. 10a, art. 11 ust. 1 pkt 2, art. 17 ust. 1, art. 18 ust. 2, art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. 86/05/732 ze zm.) w związku z art. 3 pkt 1, 2, 10, 12, 16,17a, art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j. t. Dz. U. 139/06/992 ze zm.), art. 45 ustawy z dnia 07 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. 192/07/1378), art. 104 i art. 163 kpa, zmienił decyzję z [...] listopada 2007 r. w ten sposób, że przyznał K. S. zaliczkę alimentacyjną w wysokości 43,26 zł miesięcznie na okres od 01 marca 2008 r. do 30 kwietnia 2008 r.

W uzasadnieniu wskazano, że wobec braku wyroku Sądu orzekającego rozwód lub separację J. S. i H. S., i wobec upływu okresu, o którym mowa w art. 29 ust. 1 uzal, zmieniono decyzję z [...] listopada 2007 r., przyznając zaliczkę alimentacyjną w wysokości 43,26 zł miesięcznie na okres od 01 marca 2008 r. do 30 kwietnia 2008 r.(k. 45 akt administracyjnych).

Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] (dalej decyzja [...] stycznia 2009 r.) Prezydent Miasta [...] na podstawie art. 15, art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. 86/05/732 ze zm.) w związku z art. 20, art. 30 ust. 2 pkt 1, ust. 6 i 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j. t. Dz. U. 139/06/992 ze zm.), art. 104 kpa ustalił, że kwota 313,48 zł pobrana przez K. S. tytułem zaliczki alimentacyjnej, jest świadczeniem nienależnie pobranym.

W uzasadnieniu wskazano, że decyzja z [...] listopada 2007 r. przyznająca zaliczkę alimentacyjną w kwocie 200 zł, została zmieniona decyzją z [...] czerwca 2008 r., w związku z rozliczeniem kwartalnym oraz ze względu na nie dostarczenie wyroku orzekającego rozwód ojca K. S. Kwota 313,48 zł wypłacona Wnioskodawczyni tytułem zaliczki alimentacyjnej w okresie od 01 marca 2008 r. do 30 kwietnia 2008 r., stanowi świadczenie nienależnie pobrane podlegające zwrotowi (k. 58 akt administracyjnych).

W wyniku wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] (dalej decyzja z 21 maja 2009 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej SKO bądź Kolegium), na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji z uwagi na naruszenie art. 10 kpa (k. 62-63, 68v-70 akt administracyjnych)

Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] (dalej decyzja z 10 lipca 2009 r.) Prezydent Miasta [...]na podstawie art. 15, art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. 86/05/732 ze zm.) w związku z art. 20, art. 30 ust. 2 pkt 1, ust. 6 i 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j. t. Dz.U. 139/06/992 ze zm.) ustalił, że kwota 318,48 zł pobrana przez K. S., tytułem zaliczki alimentacyjnej w okresie od 01-03-2008 do 30-04-2008, jest świadczeniem nienależnie pobranym.

W uzasadnieniu wskazano, że w okresie od 01 marca 2008 r. do 30 kwietnia 2008 r. K. S. nie była uprawniona do pobierania zaliczki alimentacyjnej. W związku z tym kwota 313,48 zł pobrana tytułem zaliczki przyznanej decyzją z [...] listopada 2007 r. w okresie od 01 marca 2008 r. do 30 kwietnia 2008 r., jest świadczeniem nienależnie pobranym (k. 75 akt administracyjnych).

W odwołaniu od decyzji z [...] lipca 2009 r. K. S. podniosła, że organ I instancji kierował się jedynie własnym partykularnym interesem, co stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Nie rozpoznano Jej wniosku z dnia [...] sierpnia 2008 r. o umorzenie ewentualnej należności w całości i ponownego wniosku o umorzenie należności łącznie z odsetkami od dnia 10 lutego 2009 r. (k. 79-83 akt SKO).

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] sierpnia 2009 r.) SKO na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję z [...] lipca 2009 r.

W uzasadnieniu wskazano, że K. S. we wniosku z [...] lipca 2007 r. o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej, podpisała zobowiązanie o powiadomieniu organu właściwego wierzyciela o każdych zmianach mających wpływ na wypłatę zaliczki. Również decyzja z [...] listopada 2007 r. o przyznaniu zaliczki alimentacyjnej zawierała pouczenie, że osoba otrzymująca świadczenie jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia organu wypłacającego zaliczkę alimentacyjną o zmianach mających wpływ na wypłatę tej zaliczki. Wobec braku wyroku Sądu orzekającego rozwód lub separację J. S. i H. S. i wobec upływu okresu, o którym mowa w art. 29 ust. 1 uzal, zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z art. 18 ust. 2 uzal (k. 14-17 akt SKO).

W skardze na decyzję z [...] sierpnia 2009 r. Skarżąca wniosła o jej uchylenie, zarzucając SKO nie uwzględnienie zawartych w odwołaniu zarzutów m.in.: naruszenia zasady praworządności (art. 6 kpa); zasady dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 kpa); brak reakcji organu I instancji na składane przez Skarżącą wnioski formalne; niezastosowanie art. 16 ustawy o zaliczce alimentacyjnej, co narusza zasadę uwzględniania z urzędu słusznego interesu strony postępowania; brak wszechstronności w wyjaśnieniu sprawy; pominięcie przepisów prawa materialnego i procesowego mających bezpośrednio związek ze sprawą, naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa, przewlekłość postępowania i nieinformowanie o tym Skarżącej (k. 2-4 akt sądowych).

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji (k. 21-24 akt sądowych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadną jednak z przyczyn innych niż podane w skardze.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych( Dz. U. 153/02/1269 ze zm., dalej usa), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art. 1 § 2 usa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć zapadłych w analizowanej sprawie stanowiły normy prawne zawarte w przepisach nieobowiązującej już ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej, na podstawie art. 41 i art. 42 ust. 1 i 2 upal.

Nie budzi wątpliwości, że w chwili składania wniosku o przyznanie prawa do zaliczki alimentacyjnej ([...] lipca 2007 r.), a także w chwili wydawania decyzji z [...] listopada 2007 r., przyznającej prawo do otrzymywania świadczenia, Skarżąca spełniała ustawowe przesłanki jego przyznania. W podstawie prawnej przyznania zaliczki alimentacyjnej, Prezydent Miasta nie wskazał art. 29 ust. 1, ani art. 2 pkt 5 lit. a i b uzal (organ wskazał nieprecyzyjnie – w zakresie istotnym dla subsumcji – "art. 2 pkt 1, 4, 5, i 7" uzal – nie rozpatrując, czy winien zastosować literę a, b czy c punktu 5 art. 2 uzal; k. 29 akt administracyjnych).

Skarżąca w momencie ubiegania się o świadczenie, miała ukończone 20 lat, była zatem osobą pełnoletnią, nie pozostającą pod władzą rodzicielską. Z chwilą uzyskania przez dziecko pełnoletności władza rodzicielska wygasa ex lege (art. 92 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 9/64/59 ze zm.- dalej kro; H. Ciepła w: "Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz" LexisNexis 2009 s. 740 uw. 12). Prawo do zaliczki alimentacyjnej, na podstawie art. 7 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 5 lit. a uzal, przysługiwało osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo, w przypadku gdy uczyło się w szkole lub szkole wyższej, do ukończenia 24 roku; zatem uprawnionym do zaliczki alimentacyjnej jest samo dziecko (W. Maciejko: "Ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Komentarz" C.H. Beck 2007 s. 223 nb 2, "Uprawnienia do zaliczki alimentacyjnej" Monitor Prawniczy z 2009 nr 9 s. 4; odpowiednio – pod rządem obecnie obowiązujących art. 9 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 11 i art. 3 ust. 1 upal - W. Maciejko w: red. J. Ignaczewski "Alimenty" C.H. Becki 2009 s. 208 uw. 1). Sytuacja ta jest zasadniczo odmienna w przypadku prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego, które nie przysługują małoletniemu dziecku, lecz dorosłemu rodzicowi dziecka (na tle art. 4 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 6 ust. 2 uśr, uprawnionymi do zasiłku rodzinnego są rodzice bądź opiekunowie prawni, którzy otrzymują to świadczenie "na dziecko" i to oni winni być adresatami decyzji (W. Maciejko w: A.Korcz-Maciejko, W. Maciejko "Ustawa o świadczeniach rodzinnych. Komentarz" C.H. Beck 2009 s. 167-168 nb 8).

Podstawą do przyznania prawa do zaliczki alimentacyjnej pełnoletniej Wnioskodawczyni nie mogły być przepisy art. 2 pkt 5 lit. a i b oraz art. 29 ust. 1 uzal, bowiem odnosiły się one do "osób wychowywanych" (verba legis), a więc niewątpliwie takich, które nie były pełnoletnie i w związku z tym pozostawały w dacie wydawania decyzji pod władzą rodzicielską (art. 92 kro), co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Uwagi organów obu instancji uszło, że Wnioskodawczyni przedstawiła zaświadczenie UAM w Poznaniu, potwierdzające uczęszczanie przez Nią na studia dzienne na kierunku prawo, a nadto w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji o dostarczenie prawomocnego wyroku sądu orzekającego rozwód lub separację rodziców wskazała, że jest pełnoletnia i Sąd Okręgowy w sprawie rozwodowej nie będzie rozpoznawał kwestii władzy rodzicielskiej (k. 9, 40 akt administracyjnych). Odnosząc powyższe okoliczności do treści art. 2 pkt 5 lit. c w zw. z art. 7 ust. 2 uzal w zw. z art. 3 pkt 13 uśr, stwierdzić należy, że to właśnie art. 2 pkt 5 lit. c uzal stanowił samodzielną podstawę do przyznania Skarżącej prawa do zaliczki alimentacyjnej w niniejszej sprawie, bowiem jest ona osobą uczącą się w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z treścią art. 2 pkt 5 lit. c uzal, osobą uprawnioną do zaliczki alimentacyjnej jest m.in. osoba ucząca się w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Definicja zawarta w art. 3 pkt 13 uśr, określając taką osobę wskazuje natomiast na osobę pełnoletnią uczącą się, nie pozostającą na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub w związku z ustaleniem wyrokiem sądowym lub ugodą sądową prawa do alimentów z ich strony. Skarżąca legitymuje się prawomocnym tytułem wykonawczym, zasądzającym alimenty na jej rzecz od H. S., pozwalającym na zaliczenie Jej do kręgu osób uprawnionych, o których mowa w art. 2 pkt 5 lit. c uzal w zw. z art. 3 pkt 13 uśr (k. 20-21 akt administracyjnych).

Definicja legalna jest przepisem prawa i jak inne przepisy podlega interpretacji. Przy dekodowaniu normy prawnej z art. 3 pkt 13 uśr należy wziąć pod uwagę zasady odnoszące się do obowiązku alimentacyjnego, zawarte w kro. Obowiązek utrzymania dziecka ciąży na osobach wskazanych w kro (zwłaszcza w przepisach dotyczących obowiązku alimentacyjnego- art. 128-144 kro). Obowiązek alimentacyjny może polegać nie tylko na świadczeniach pieniężnych, lecz także na osobistym przyczynianiu się do wychowania i utrzymania dziecka. W obowiązującym stanie prawnym z pozwem w imieniu małoletniego dziecka o zasądzenie alimentów od rodzica niewywiązującego się ze swych obowiązków, może wystąpić jedynie: drugi z rodziców ( art. 98 § 2 pkt 2 in fine kro; J. Ignatowicz w: "Kro z komentarzem" – W. Pr. 1990 s. 425 uw. 16) albo opiekun dziecka, organizacja społeczna o której mowa w art. 61 § 1 kpc, bądź prokurator. Najczęściej - gdy żyją oboje rodzice - ustanowienie opiekuna i wytoczenie powództwa o zasądzenie alimentów na rzecz małoletniego dziecka od obojga rodziców bądź wytoczenie powództwa przez prokuratora o zasądzenie alimentów na rzecz małoletniego dziecka od obojga rodziców są sytuacją nadzwyczajną. Skoro system rozwiązań prawnych w ustawie o świadczeniach rodzinnych winien mieć na celu wspieranie najuboższych, nie sposób przyjąć, by za osobę uczącą się w rozumieniu art. 3 pkt 13 uśr (w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy) uznać wyłącznie osobę, która ma prawo do alimentów zasądzonych od każdego z obojga rodziców wyrokami poprzedzającymi osiągnięcie przez dziecko pełnoletniości (odpowiednio- wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w: Warszawie z 8.11.2005 r., I SA/Wa 1434/04; Poznaniu z 9.5.2007 r., IV SA/Po 586/06).

Na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca 2008 r., P 18/06 (OTK-A 5/08/83) przepis art. 29 ust. 1 uzal utracił moc z dniem 7 lipca 2008 r. Z uwagi na charakter i istotę naruszenia art. 18, art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji, przepis art. 29 ust. 1 uzal dotknięty był niekonstytucyjnością od początku (punkt 3 sentencji wyroku TK; cz. III pkt 4.4.2 i 4.5 uzasadnienia wyroku TK).

Bezpodstawnie zatem w notatce służbowej z dnia [...] listopada 2007 r. pracownicy MOPR wskazali: "proszę o zablokowanie wypłaty zaliczki alimentacyjnej przyznanej na K. S. decyzją z dnia [...]-11-2007 nr [...] od [...]-05-2008 roku (z art. 29 ust. 1 – musi donieść wyrok rozwodowy)" (k. 29 akt administracyjnych). Ustawa nie przewiduje instytucji "zablokowania wypłaty zaliczki alimentacyjnej" ani instytucji "zablokowania harmonogramu wypłat decyzji" (k. 44 akt administracyjnych) na podstawie notatki służbowej; uprawniony nie może od takiej czynności odwołać się w trybie instancyjnym. Nie wiadomo, jakie względy faktyczne i prawne skutkowały notatką służbową z dnia [...] kwietnia 2008 r. "proszę o odblokowanie wypłaty zaliczki alimentacyjnej zablokowanej w dniu [...]-11-2007 r." (k. 34 akt administracyjnych.

Błędnie pracownicy MOPR przyjęli wstępne założenie, że w sprawie na jakimkolwiek etapie należało stosować art. 29 ust. 1 uzal, co skutkowało błędami w dalszym postępowaniu. Błędnie MOPR wezwał K. S. pismem z dnia [...] kwietnia 2008 r., doręczonym skutecznie dnia [...] maja 2008 r., do dostarczenia w terminie 14 dni, prawomocnego [zapewne winno być "odpisu"] wyroku Sądu orzekającego rozwód bądź separację (dotyczy J. S.), powołując art. 18 ust. 2 uzal i 14 ust. 1 rozporządzenia, pod rygorem wstrzymania wypłaty świadczeń przyznanych decyzją nr [...], od najbliższego terminu płatności (k.37-38 akt administracyjnych).

Decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wypłaty przyznanego świadczenia, rażąco narusza art. 11 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 1 uzal (art.. 156 1 pkt 2 kpa). W szczególności, jak to wyżej wskazano, art. 29 ust. 1 uzal na żadnym etapie postępowania nie znajdował zastosowania wobec Wnioskodawczyni. K. S. nie podała organowi informacji nieprawdziwych, ani nie odmówiła udzielenia organowi właściwemu wierzyciela informacji mających wpływ na wypłatę zaliczki, w rozumieniu art. 11 ust. 1 pkt2 uzal. Ewentualny wyrok rozwodowy bądź orzekający separację rodziców pełnoletniej Wnioskodawczyni, nie miał żadnego wpływu na Jej samoistne prawo do zaliczki jako osoby dorosłej i uczącej się w szkole wyższej. Skoro wezwanie z 25 kwietnia 2008 r. nie miało oparcia w prawie, to organ nie mógł zastosować normy z art. 11 ust. 1 pkt 2 uzal. Prezydent Miasta błędnie ocenił, że dostarczone przez Wnioskodawczynię oświadczenie z dnia [...] maja 2008 r. "nie pozostawało w związku ze sprawą", skoro prawidłowo wskazywało ono organowi na niemożność sięgania do art. 29 ust. 1 uzal (k. 40, 39 akt administracyjnych). Skoro decyzja z [...] maja 2008 r. rażąco narusza prawo (art. 156 1 pkt 2 kpa), przeto na podstawie art. 145 1 pkt 2 w zw. z art. 135 ppsa należało stwierdzić jej nieważność (pkt 4 sentencji wyroku).

Z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 1 pkt 2 i 3 kpa), Prezydent Miasta, powołując w szczególności art. 29 ust. 1 uzal i art. 2 pkt 1, 4, 5 (nadal nie wskazując litery a, b, bądź c) i 7 uzal, decyzją z 12 czerwca 2008 r. zmienił decyzję z [...] listopada 2007 r.... "z późn. zm." w punkcie I podpunkcie 1, w ten sposób, że przyznał zaliczkę alimentacyjną w wysokości po 43,26 zł miesięcznie na okres 01-03-1008 do 30-04-2008 dla K. S. Dla uniknięcia zbędnych powtórzeń należy wskazać, że z tych samych względów, co przy decyzji z [...] maja 2008 r., organ rażąco naruszył prawo, sięgając do normy z art. 29 ust. 1 uzal, która nigdy w sprawie nie miała zastosowania (art. 156 1 pkt 2 kpa). Nadto za okres od 01 marca 2008 do 30 kwietnia 2008 r. orzekł z naruszeniem zasady res iudicata, skoro o obniżeniu zaliczki z kwot po 200 zł miesięcznie do kwot po 43,26 zł miesięcznie, orzekł uprzednio ostateczną decyzją z [...] kwietnia 2008 r., która stała się ostateczną dnia 13 maja 2008 r. o północy (k. 36, 35 akt administracyjnych). W obu decyzjach jako podstawę ustalenia nowej wysokości zaliczki alimentacyjnej Prezydent Miasta wskazał rozliczenie kwartalne między wypłaconą zaliczką alimentacyjną a wyegzekwowanym świadczeniem alimentacyjnym, ustalonym na podstawie tego samego zaświadczenia komornika z dnia [...] kwietnia 2008 r. (art. 10 ust. 7 uzal; k. 33, 36, 45 akt administracyjnych). Skoro decyzja z [...] czerwca 2008 r. rażąco narusza prawo (art. 156 1 pkt 2 i 3 kpa), przeto na podstawie art. 145 1 pkt 2 w zw. z art. 135 ppsa należało stwierdzić jej nieważność (pkt 3 sentencji wyroku).

Brak jest przesłanek do uznania, że Skarżąca pobrała nienależnie zaliczkę w rozumieniu art. 15 i art. 18 ust. 2 uzal w zw. z art. 30 ust. 2 pkt 1 uśr. Organy nie wykazały bowiem, że K. S. pobrała zaliczkę alimentacyjną mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do zaliczki alimentacyjnej albo wstrzymania wypłaty zaliczki alimentacyjnej w całości bądź w części. W żadnym czasie Skarżąca nie została pouczona o braku prawa do pobierania zaliczki alimentacyjnej w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy. SKO błędnie upatruje przesłanek z art. 30 ust. 2 pkt 1 uśr w upływie okresu, o którym mowa w art. 29 ust. 1 uzal (który nigdy w sprawie nie znalazł zastosowania i który to przepis utracił moc dnia 07 lipca 2008 r.) i w braku wyroku Sądu orzekającego rozwód lub separację J. S. (która to okoliczność nie miała wpływu na wypłatę zaliczki). Nadto w uzasadnieniach decyzji z [...] sierpnia 2009 r. i poprzedzającej ją decyzji z [...] lipca 2009 r., organy obu instancji z niezrozumiałych względów przemilczały wydanie ostatecznej decyzji z [...] kwietnia 2008 r. Skoro zatem decyzje te naruszają prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a nadto doszło do innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ppsa, należało orzec jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

Decyzja SKO z dnia [...] maja 2009 r., mimo że miała kasatoryjny charakter (wyłącznie z przyczyn formalnych - z uwagi na naruszenie przez Prezydenta Miasta art. 10 § 1 kpa; k. 68 akt administracyjnych), obarczona została tymi samymi błędami w zakresie naruszenia prawa materialnego i procesowego, co decyzja z [...] sierpnia 2009 r. Także poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2009 r., obarczona była wadami w zakresie naruszenia prawa materialnego i procesowego, co decyzja Prezydenta Miasta z [...] lipca 2009 r., a nadto – trafnie przez SKO wskazanym naruszeniem art. 10 § 1 kpa. Dla uniknięcia zbędnych powtórzeń, należy odwołać się w tym miejscu do rozważań Sądu zaprezentowanych przy badaniu zgodności z prawem decyzji opisanych w punkcie 1 sentencji wyroku. Nadto także w uzasadnieniach decyzji z [...] maja 2009 r. i poprzedzającej ją decyzji z [...] stycznia 2009 r., organy obu instancji z niezrozumiałych względów przemilczały wydanie ostatecznej decyzji z [...] kwietnia 2008 r. Mając zatem na uwadze, że decyzje te naruszają prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a nadto doszło do innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ppsa, należało orzec jak w punkcie 2 sentencji wyroku.

Nietrafnie Skarżąca upatruje naruszenia prawa w nie rozstrzygnięciu Jej wniosków o umorzenie należności (k. k. 52-51, 61-60 akt administracyjnych). Trafnie Prezydent Miasta pouczał Skarżącą, że wniosek o umorzenie należności może być rozpoznany dopiero po ostatecznym ustaleniu, że dana zaliczka alimentacyjna została nienależnie pobrana i po ostatecznym orzeczeniu o obowiązku jej zwrotu (art. 15 i 16 uzal).

Skutkiem niniejszego wyroku jest pozostawienie w obrocie prawnym ostatecznych decyzji Prezydenta Miasta z [...] listopada 2007 r. i [...] kwietnia 2008 r.

O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono na podstawie art. 200 ppsa, mając na uwadze wysokość opłaty od pełnomocnictwa. O kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzeknie w postanowieniu uzupełniającym wyrok (art. 250 ppsa; k.101, 115, 119 akt sądowych).

O wykonalności decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ppsa.

KP