Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1377/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 § 1 pkt 11, art. 6 § 1, art. 119 § 1, art. 121 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi ,,A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy z dnia 12 sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2014 r. Okręgowy Inspektor Pracy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2013 r, poz. 267 ze zm.) – dalej jako "k.p.a." oraz art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) - dalej jako "u.p.e.a.", po rozpoznaniu zażalenia z dnia 18 lipca 2014 r. zobowiązanego pracodawcy "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. – dalej jako "Skarżąca" na postanowienie Inspektora Pracy o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia z dnia 27 czerwca 2014 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie

Zaskarżone postanowienie zostało wydane na tle następującego stanu faktycznego.

Inspektor Pracy, działający w ramach terytorialnej właściwości Okręgowego Inspektoratu Pracy, postanowieniem z dnia 20 grudnia 2013 r. nałożył na Skarżącą grzywnę w kwocie 8.000,00 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązków określonych w tytule wykonawczym z dnia 20 grudnia 2013 r., tj. obowiązków z zakresu wypłaty świadczeń pieniężnych ze stosunku pracy wskazanych w ostatecznych decyzjach inspektora pracy nr 2, 3 i 4 z nakazu z dnia 28 czerwca 2013 r. Postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wraz z tytułem wykonawczym oraz dowodem doręczenia upomnienia doręczono Skarżącej, za pośrednictwem poczty w dniu 13 stycznia 2014 r.

Po rozpoznaniu zażalenia Skarżącej z dnia 20 stycznia 2014 r. na postanowienie z dnia 20 grudnia 2013 r., Okręgowy Inspektor Pracy postanowieniem z dnia 24 lutego 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W dniach 27 maja 2014 r., 30 maja 2014 r. oraz 12 czerwca 2014 r., Inspektor Pracy przeprowadził u Skarżącej kontrolę, w wyniku której stwierdził, że pomimo wszczęcia postępowania egzekucyjnego i zastosowania środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia w kwocie 8.000,00 zł Skarżąca w dalszym ciągu nie wykonała w całości obowiązków z zakresu wypłaty świadczeń pieniężnych ze stosunku pracy wskazanych w ostatecznych decyzjach inspektora pracy nr 2, 3 i 4 z nakazu z dnia 28 czerwca 2013 r., które z mocy art. 11 pkt 7 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (t. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 404 ze zm.) – dalej jako "ustawa o PiP", podlegają natychmiastowemu wykonaniu.

Inspektor pracy postanowieniem z dnia 27 czerwca 2014 r. nałożył na Skarżącą drugą grzywnę w kwocie 8.000,00 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązków określonych w tytule wykonawczym z dnia 20 grudnia 2013 r., tj. obowiązków wypłaty świadczeń pieniężnych ze stosunku pracy wynikających z ostatecznych decyzji inspektora pracy nr 2, 3 i 4 z nakazu z dnia 28 czerwca 2013 r.

2. Pismem z dnia 18 lipca 2014 r. Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie z dnia 27 czerwca 2014 r., w którym zaskarżyła w całości postanowienie organu I instancji o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, wnosząc o jego uchylenie. W ocenie Skarżącej nałożenie grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku zapłaty zaległych wynagrodzeń działa w istocie przeciwko możliwości zapłaty tych wynagrodzeń przez pracodawcę, generuje bowiem kolejnego wierzyciela w sytuacji niezaspokojenia wierzycieli ze stosunku pracy, roszczeń cywilnych i należności administracyjnych. W ocenie Skarżącej kwota grzywny - 8 tysięcy zł. jest rażąco wysoka - w kontekście kary 30 tysięcy złotych nałożonej 10 dni wcześniej w innej sprawie. Skarżąca podnosi ponadto, że w chwili obecnej większość pracowników objętych tytułami wykonawczymi posiada nieprawomocne wyroki zasądzające żądane przez nich kwoty. Natychmiast wymagalne kwoty 1 miesięcznego wynagrodzenia Skarżąca dotychczas regulowała. Nałożenie kolejnej grzywny spowoduje odstąpienie od tej praktyki, bowiem całkowicie zabraknie środków, nawet na częściowe regulowanie zobowiązań. Skarżąca wskazała, że przedmiotowa decyzja inspektora pracy działa wbrew interesom pracowników, w których interesie występuje rzekomo inspektor pracy, a jedynym beneficjentem wymierzanych w ten sposób kar jest Skarb Państwa.

3. Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2014 r. Okręgowy Inspektor Pracy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W ocenie organu odwoławczego zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji nie narusza przepisów art. 119 i art. 121 u.p.e.a.

Organ odwoławczy stwierdził, że pracodawca, na gruncie art. 94 pkt 5 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks Pracy (t. jedn. Dz. U. z 1998 r.. Nr 21, poz. 94 ze zm.) - dalej jako "Kodeks pracy", jest zobowiązany prawidłowo i terminowo wypłacać zarówno bieżące świadczenia ze stosunku pracy (w tym przede wszystkim z tytułu wynagrodzenia za pracę wykonaną w umówionej wysokości), jak również inne świadczenia wynikające ze stosunku pracy. Natomiast Państwowa Inspekcja Pracy jako organ powołany do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w tym przepisów dotyczących wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy ma obowiązek podejmować działania mające na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem - w danym przypadku do wykonania ciążącego na pracodawcy obowiązku wypłaty należnych i wymagalnych świadczeń ze stosunku pracy.

W tym celu ustawodawca wyposażył inspektorów pracy w możliwość wydania środka prawnego w postaci decyzji administracyjnej, której treść stanowi nakazanie wypłaty ww. świadczeń. Decyzja ta potwierdza obiektywnie istniejący obowiązek wypłaty należności wynikający z obowiązujących przepisów prawa pracy. Na podstawie art. 2 § 1 pkt 11 u.p.e.a. obowiązki objęte ww. decyzjami inspektora pracy podlegają egzekucji administracyjnej. Egzekucja administracyjna jest wszczynana dopiero w przypadku stwierdzenia, że pracodawca uchyla się od wykonania ww. obowiązków. Ma to miejsce w niniejszej sprawie.

Zdaniem organu, celem administracyjnego postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez organy Państwowej Inspekcji Pracy jest doprowadzenie do wykonania obowiązku określonego w decyzjach inspektora pracy przez dolegliwość finansową nałożonej grzywny. W konsekwencji przymus egzekucyjny jest stosowany tak długo, jak długo stan rzeczywisty jest niezgodny z treścią obowiązku. Natomiast w przypadku wykonania egzekwowanego obowiązku, na wniosek zobowiązanego, grzywna w celu przymuszenia ulega umorzeniu (art. 125 u.p.e.a.) lub może zostać, za zgodą organu wyższego stopnia, zwrócona (art. 126 u.p.e.a.). Zatem skarżący może uchronić się od finansowych skutków grzywny wykonując egzekwowany obowiązek. Grzywna w celu przymuszenia jest bowiem środkiem egzekucyjnym, a nie karą.

Organ wyjaśnił, że nakaz zawierający egzekwowane decyzje został doręczony pracodawcy w dniu 6 sierpnia 2013 r. i z tą datą podlegały one natychmiastowemu wykonaniu. Zatem, na dzień wydania zaskarżonego postanowienia o nałożeniu drugiej grzywny w celu przymuszenia pracodawca uchylał się od wykonania ostatecznych decyzji inspektora pracy od ponad 10 miesięcy. Do chwili obecnej do Okręgowego Inspektoratu Pracy nie wpłynęła żadna informacja od zobowiązanego pracodawcy w kwestii realizacji przedmiotowych decyzji.

Zobowiązany pracodawca już w piśmie z dnia 9 sierpnia 2013 r. zwracał się z prośbą o przedłużenie terminu wykonania egzekwowanych decyzji do dnia 30 września 2013 r. Pismo zobowiązanego zostało zakwalifikowane jako odwołanie od decyzji inspektora pracy. W dniu 19 września 2013 r. Okręgowy Inspektor Pracy utrzymał w mocy zaskarżone decyzje nr 2, 3 i 4 z nakazu z dnia 28 czerwca 2013 r. Odnosząc się do wniosku o przedłużenie terminu wykonania decyzji stwierdzono, iż brak jest możliwości przedłużenia terminu, gdyż decyzje płatnicze inspektora pracy z mocy art. 11 pkt 7 ustawy o PiP podlegają natychmiastowemu wykonaniu.

Tytuł wykonawczy, na podstawie którego wszczęto postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącej został wystawiony w dniu 20 grudnia 2013 r., a doręczony skutecznie wraz z postanowieniem o nałożeniu pierwszej grzywny w celu przymuszenia, w dniu 13 stycznia 2014 r. Podstawą wystawienia tytułu, a tym samym wszczęcia postępowania egzekucyjnego był fakt uchylania się przez pracodawcę od wykonania ciążących na nim obowiązków. Zgodnie z art. 6 § 1 w zw. z art. 2 § 1 pkt 11 u.p.e.a. na organie egzekucyjnym, w przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków, ciąży prawny obowiązek podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych celem doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanego obowiązków nałożonych w drodze przedmiotowych decyzji.

Zdaniem organu, grzywna w celu przymuszenia jako środek egzekucji administracyjnej nakładana jest, zgodnie z art. 119 § 1 u.p.e.a., gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku, którego nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Do takich obowiązków należą obowiązki z zakresu wypłaty świadczeń pieniężnych ze stosunku pracy określone w tytule wykonawczym z dnia 20 grudnia 2013 r.

W egzekucji decyzji inspektora pracy dotyczących nakazania wypłaty świadczeń pieniężnych ze stosunku pracy jedynym możliwym do zastosowania środkiem egzekucyjnym jest grzywna w celu przymuszenia.

Organ wyjaśnił, że zobowiązany pracodawca był informowany przez organy Państwowej Inspekcji Pracy o treści art. 121 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, a w myśl art. 121 § 2 i § 3 u.p.e.a. w stosunku do osób prawnych każdorazowo nakładana grzywna w celu przymuszenia nie może przekroczyć kwoty 50.000,00 zł, zaś grzywny nakładane wielokrotnie nie mogą łącznie przekroczyć kwoty 200.000,00 zł. Stosowne pouczenie zawarto w postanowieniu inspektora pracy z dnia 20 grudnia 2013 r., którym nałożono na zobowiązanego pierwszą grzywnę w celu przymuszenia, jak również w postanowieniu Okręgowego Inspektora Pracy z dnia 24 lutego 2014 r. Postanowienie z dnia 24 lutego 2014 r. zostało wydane w wyniku rozpatrzenia zażalenia zobowiązanego na postanowienie z dnia 20 grudnia 2013 r.

W ocenie organu, pracodawca miał świadomość, że niewykonanie w całości egzekwowanych obowiązków będzie skutkować nałożeniem kolejnej grzywny w celu przymuszenia co najmniej w kwocie równej pierwszej grzywnie, tj. 8.000,00 zł. Inspektor pracy, działając jako organ egzekucyjny, nie ma bowiem możliwości nałożenia kolejnej grzywny w kwocie niższej -wynika to wprost z dyspozycji art. 121 § 1 u.p.e.a.

Organ wyjaśnił, ze wobec zobowiązanego prowadzone są dwa odrębne postępowania egzekucyjne - na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 20 grudnia 2013 r. oraz na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 5 lutego 2014 r. Fakt nałożenia na zobowiązanego w tym samym dniu, tj. 27 czerwca 2014 r. grzywny w celu przymuszenia w kwocie 30.000,00 zł w toku postępowania prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 5 lutego 2014 r. nie ma wpływu na zasadność wydania zaskarżonego postanowienia.

Odnosząc się do kwestii wysokości grzywny, inspektor pracy nakładając drugą grzywnę w celu przymuszenia w kwocie równej pierwszej grzywnie, tj. 8.000,00 zł wziął pod uwagę okoliczność, że pracodawca wypłacił część należności objętych egzekwowanymi decyzjami. Wykonano bowiem ugodę sądową zawartą w dniu 7 listopada 2013 r. z jednym z pracowników. Zatem, inspektor pracy, biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, postanowił nie podwyższać kwoty grzywny w stosunku do grzywny nałożonej wcześniej.

W ocenie organu odwoławczego zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci drugiej grzywny w celu przymuszenia w kwocie równej pierwszej grzywnie, tj. 8.000,00 zł jest w pełni uzasadnione i stosowne do okoliczności sprawy. Stanowi właściwe wyważenie między potrzebą zapewnienia efektywności egzekucji, koniecznością miarkowania dolegliwości środka egzekucyjnego i wymogami wynikającymi z przepisów art. 121 u.p.e.a. Nałożona grzywna powinna być bowiem na tyle wysoka, aby w ocenie zobowiązanego nieopłacalnym było jej uiszczenie tylko dla odłożenia w czasie egzekwowanego obowiązku

4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżąca zaskarżyła w całości postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy z dnia 12 sierpnia 2014 r. i utrzymane w mocy postanowienie Inspektora Pracy z dnia 27 czerwca 2014 r. w przedmiocie ponownego nałożenia grzywny w celu przymuszenia.

Postanowieniu zarzucono naruszenie przez organy I i II instancji przepisów art. 111 k.p.a., 77§ 1 k.p.a. , i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 i art. 140 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., jak również 121 u.p.e.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia przez organy orzekające zarówno I, jak również II instancji zasadności wymierzenia drugiej grzywny w kwocie 8 tysięcy złotych oraz rażącą niewspółmierność nałożonych kar grzywny w sytuacji niewypłacalności Skarżącej oraz faktu częściowego regulowania przez nią zaległych wynagrodzeń.

W związku z podniesionymi zarzutami Skarżąca wniosła o uchylenie postanowień organów I i II instancji, oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm prawem przepisanych

W ocenie Skarżącej organy nie rozważyły, jaki wpływ na nałożenie kolejnych kar ma możliwość wypłaty pracownikom zaległych świadczeń, tym bardziej w sytuacji, kiedy Skarżąca systematycznie spełnia częściowo swoje należności.

W ocenie Skarżącej, twierdzenie organu, że zastosowanie grzywny w kwocie 8.000 zł. jest w pełni uzasadnione i stosowne do okoliczności sprawy stanowi ogólnik bez jakiejkolwiek logicznej i merytorycznej treści, pozwalającej choćby w części odczytać motywację grzywny w takiej a nie innej wysokości i skuteczną polemikę z tymi twierdzeniami.

Organy orzekające pomijają fakt braku wypłacalności Skarżącej, która nie posiada środków na uiszczenie zasądzonych grzywien. Egzekucja administracyjna grzywien w tej sytuacji konkuruje z egzekucją świadczeń zasądzonych byłym pracownikom w postępowaniu przed sądami pracy.

Zdaniem Skarżącej w sytuacji znalezienia się w złej sytuacji finansowej bez winy pracodawcy i oznak częściowego spłacania tych należności, grzywny, pomimo ich konieczności, powinny być jak najmniej dotkliwe dla ukaranego.

W ocenie Skarżącej zaskarżone postanowienie cechują wady prawne tożsame ze wskazanymi przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 917/10.

5. W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

6.1. Skarga nie jest zasadna.

6.2. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ), zwanej dalej w skrócie ,,p.p.s.a.’’, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w art. 247 ustawy Ordynacja podatkowa (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Należy nadto wskazać, iż w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając skargę we wskazanym wyżej zakresie należy stwierdzić, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

6.3. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie wydane na podstawie art. 119 § 1 u.p.e.a. w przedmiocie ponownego nałożenia grzywny w celu przymuszenia wobec niewykonania decyzji Inspektora Pracy nakładających na Skarżącą obowiązek wypłaty pracownikom świadczenia ze stosunku pracy.

Zgodnie z treścią obowiązującego w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia - art. 119 § 1 u.p.e.a., grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku dokonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się również, gdy użycie innego środka egzekucyjnego jest niemożliwe albo niecelowe (art. 119 § 2 u.p.e.a.).

Grzywna w celu przymuszenia stanowi tzw. przymuszający środek egzekucyjny. Jest ona środkiem, który z uwagi na dolegliwość finansową skłonić ma zobowiązanego do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym.

W orzecznictwie podkreśla się, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się. Aby środek ten nabrał charakteru dyscyplinującego, nałożona grzywna powinna być na tyle wysoka, aby w ocenie zobowiązanego nieopłacalnym było jej uiszczenie tylko dla odłożenia w czasie egzekwowanego obowiązku, czy to poprzez osobiste wykonanie przez zobowiązanego, czy w drodze wykonania zastępczego. Z tych też przyczyn w ramach uznania administracyjnego, wymierzając przedmiotową grzywnę organ egzekucyjny winien kierować się zasadą celowości i skuteczności podjętych działań ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. II OSK 813/11, LEX nr 1252196).

W myśl art.121 § 1 u.p.e.a. grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z zastrzeżeniem § 4.

Zgodnie z treścią art.121 § 2 u.p.e.a. z zastrzeżeniem § 5 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł.

Tryb nałożenia grzywny, treść postanowienia o nałożeniu grzywny, oraz rodzaj przysługujących zobowiązanemu środków prawnych reguluje art. 122 u.p.e.a., zgodnie z którym:

§ 1. Grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu:

1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32;

2) postanowienie o nałożeniu grzywny.

§ 2. Postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać:

1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych;

2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie

W myśl art. 2 § 1 pkt 11 u.p.e.a. obowiązki z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi, nakładane w drodze decyzji organów Państwowej Inspekcji Pracy podlegają egzekucji administracyjnej.

Zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a. w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 11 pkt 7 ustawy o PiP organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi; nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu.

W przedmiotowej sprawie egzekwowany jest obowiązek o charakterze niepieniężnym (obowiązek jako niepodzielna całość) dotyczący wypłaty świadczeń ze stosunku pracy. Inspektor Pracy ma obowiązek jego egzekwowania, stosując środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku (art. 6 § 1 oraz art. 7 § 1 i 2 u.p.e.a.). Z tego powodu wystawiony tytuł wykonawczy jest tytułem stosowanym w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, ponieważ dotyczy prawnego obowiązku wypłaty świadczeń pracowniczych, a nie bezpośrednio samych świadczeń, które mogą być dochodzone na drodze sądowej.

Obowiązek wypłaty pracownikom należności wynikających ze stosunku pracy obciąża tylko i wyłącznie pracodawcę i nie może być za niego wykonany przez inny podmiot, co wyklucza możliwość zastosowania wykonania zastępczego.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że Skarżąca była zobowiązana do wypłaty świadczeń pracowniczych określonych w nakazie Inspektora Pracy z dnia 28 czerwca 2013r. tj. wynagrodzenia za pracę, ekwiwalentów pieniężnych za urlop wypoczynkowy, odszkodowań w związku ze skróceniem okresów wypowiedzenia, odpraw pieniężnych w związku z rozwiązaniem stosunku pracy.

Okręgowy Inspektor Pracy decyzją z dnia 19 września 2013r. utrzymał w mocy zaskarżone decyzje nr 2, 3 i 4 wynikające z powołanego nakazu zapłaty z dnia 28 czerwca 2013r.

Pomimo upomnienia doręczonego Skarżącej w dniu 3 września 2013r. nie zostały wykonane świadczenia oznaczone w nakazie zapłaty jako decyzja nr 2, 3, 4 dotyczące odpowiednio ekwiwalentów pieniężnych za urlop wypoczynkowy, odszkodowań w związku ze skróceniem okresów wypowiedzenia, odpraw pieniężnych w związku z rozwiązaniem stosunku pracy.

W związku z powyższym Inspektor Pracy, postanowieniem z dnia 20 grudnia 2013 r. nałożył na Skarżącą grzywnę w kwocie 8.000,00 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązków określonych w tytule wykonawczym z dnia 20 grudnia 2013 r., tj. obowiązków z zakresu wypłaty świadczeń pieniężnych ze stosunku pracy wskazanych w ostatecznych decyzjach inspektora pracy nr 2, 3 i 4 wynikających z nakazu z dnia 28 czerwca 2013 r.

Po rozpoznaniu zażalenia Skarżącej z dnia 20 stycznia 2014 r. na postanowienie z dnia 20 grudnia 2013 r., Okręgowy Inspektor Pracy postanowieniem z dnia 24 lutego 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W dniach 27 maja 2014 r., 30 maja 2014 r. oraz 12 czerwca 2014 r., Inspektor Pracy przeprowadził u Skarżącej kontrolę, w wyniku której stwierdził, że pomimo wszczęcia postępowania egzekucyjnego i zastosowania środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia w kwocie 8.000,00 zł Skarżąca w dalszym ciągu nie wykonała w całości obowiązków z zakresu wypłaty świadczeń pieniężnych ze stosunku pracy wskazanych w ostatecznych decyzjach inspektora pracy nr 2, 3 i 4 z nakazu z dnia 28 czerwca 2013 r.

W związku z powyższym, Inspektor Pracy postanowieniem z dnia 27 czerwca 2014 r. ponownie nałożył na Skarżącą grzywnę w kwocie 8.000,00 zł. w celu przymuszenia do wykonania obowiązków określonych w tytule wykonawczym z dnia 20 grudnia 2013 r., tj. obowiązków wypłaty świadczeń pieniężnych ze stosunku pracy wynikających z ostatecznych decyzji inspektora pracy nr 2, 3 i 4 z nakazu z dnia 28 czerwca 2013 r.

Podkreślić należy, że u.p.e.a. nie określa grzywny w celu przymuszenia w jednej wysokości, a jedynie wyznacza górne granice grzywny. Zgodnie z powołanym powyżej art. 121 u.p.e.a. grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie ( § 1 ), zaś każdorazowo nałożona na osobę prawną, grzywna nie może przekraczać kwoty 50 000 zł. ( § 2). Grzywny nakładane wielokrotnie w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej nie mogą łącznie przekroczyć kwoty 200 000,00 zł. ( § 3 ).

W niniejszej sprawie wysokość nałożonej na Skarżącą, będącą osobą prawną po raz drugi grzywny w celu przymuszenia w kwocie 8000 zł. jest taka sama jak wysokość nałożona po raz pierwszy postanowieniem Inspektora Pracy z dnia 20 grudnia 2013 r. i nie przekracza granic wysokości określonych w powołanym przepisie.

Ustalając ponownie kwotę grzywny w wysokości 8.000,00 zł Inspektor Pracy wziął pod uwagę, że zobowiązany do dnia zakończenia kontroli poprzedzającej wystawienie tytułu wykonawczego i nałożenia pierwszej grzywny w kwocie 8.000,00 zł w celu przymuszenia nie wykonał decyzji w całości. Organ wziął również pod uwagę rodzaj i wysokość wypłaconych świadczeń, liczbę pracowników, którym nie wypłacono świadczeń oraz fakt zawarcia przez pracodawcę ugody sądowej z byłym pracownikiem.

W ocenie Sądu nakładając zatem ponownie grzywnę w tej samej, co uprzednio kwocie, organ nie naruszył art. 121 u.p.e.a.

W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, iż z brzmienia powołanego art. 119 § 1 u.p.e.a. wynika, że wymierzenie grzywny w celu przymuszenia nie ma charakteru uznaniowego lecz jest obligatoryjne. Celem postępowania egzekucyjnego jest bowiem doprowadzenie do wykonania przez zobowiązanego obowiązku o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym (art. 1 u.p.e.a.).

Natomiast w zakresie wysokości zastosowanej grzywny decyzja pozostawiona została uznaniu organu egzekucyjnego. Dlatego też organ egzekucyjny w uzasadnieniu postanowienia nakładającego grzywnę w celu przymuszenia powinien przytoczyć ustalenia faktyczne sprawy wskazujące, dlaczego nałożył grzywnę w takiej, a nie innej wysokości.

Pogląd ten został zaprezentowany w powołanym w skardze wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 917/10, stanowiący w ocenie Skarżącej potwierdzenie sformułowanego zarzutu w przedmiocie wysokości wymierzonej grzywny.

Sąd podziela pogląd zaprezentowany w powołanym orzeczeniu, jednakże w niniejszej sprawie odmiennie niż w stanie faktycznym, będącym przedmiotem orzekania Naczelnego Sądu Administracyjnego grzywna w celu przymuszenia została nałożona po raz drugi, co obligowało organ do jej określenia w takiej samej lub wyższej wysokości, w granicach określonych w art. 121 u.p.e.a.

Należy zauważyć, że orzekając o wymierzeniu grzywny po raz pierwszy postanowieniem z dnia 20 grudnia 2013r. Inspektor Pracy uzasadnił swoje stanowisko w zakresie wysokości orzeczonej kwoty. W wyniku rozpoznania wniesionego zażalenia, organ odwoławczy utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Ewentualne zarzuty Skarżącej w przedmiocie wysokości wymierzonej grzywny mogły by być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, jednakże na tym etapie Skarżąca nie skorzystała z przysługującego jej prawa wniesienia skargi do WSA.

Należy podkreślić, że przepisy Kodeksu pracy o wynagrodzeniu jak i innych świadczeń pracowniczych mają charakter bezwzględnie obowiązujący. W związku z powyższym zasadnie organ nie uwzględnił argumentacji strony skarżącej wskazującej na trudności ekonomiczne Skarżącej, jako przesłanki uzasadniającej niewykonanie obowiązku wypłaty świadczeń pracowniczych. Okręgowy Inspektor Pracy prawidłowo wskazał, że charakter prawny nakazu, zawierającego decyzje administracyjne powoduje z kolei, że może być on uznany za wykonany, jedynie w przypadku zrealizowania go w całości tj. zrealizowania wszystkich decyzji.

Organ egzekucyjny w świetle dokonanych ustaleń nie mógł, zatem uwzględnić powoływanych trudności finansowych Skarżącej, jako przesłanek uzasadniających niewykonanie obowiązku i w rezultacie odstąpić od prowadzonej egzekucji administracyjnej, względnie nałożyć ponownie grzywnę w niższej wysokości.

W ocenie Sądu, brak złej woli zobowiązanego oraz przyczyny od niego niezależne, nie stanowią przesłanek do odstąpienia od egzekucji, a pracownik objęty jest przez ustawodawcę szczególną ochroną, czego wyrazem jest m.in. uregulowanie wyrażone w art. 11 pkt 7 ustawy o PIP, które nie przewiduje okoliczności wyłączających odpowiedzialność pracodawcy za należności pracownicze.

Jednocześnie Okręgowy Inspektor Pracy zasadnie wskazał, że w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieziszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu (art.125 u.p.e.a. ). Ponadto na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach za zgodą organu wyższego stopnia zwrócone ( art. 126 u.p.e.a. ).

W ocenie Sądu postanowienie o nałożeniu grzywny zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art.122 § 2 u.p.e.a. Zawiera ono wezwanie do uiszczenia grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem o konsekwencjach jej niezapłacenia. Zawiera także wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z pouczeniem o dalszych konsekwencjach jego niewykonania. W związku powyższym spełnione zostały wymogi określone w art.122 § 1 u.p.e.a.

Wbrew zarzutom skargi organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy nie naruszając obowiązku wynikającego z art. 77 § 1 k.p.a.

Zdaniem Sądu organ egzekucyjny prawidłowo w świetle art. 121 u.p.e.a. określił wysokość ponownie nałożonej grzywny, a uzasadnienie postanowienia organu pierwszej instancji o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia jak i zaskarżonego rozstrzygnięcia Okręgowego Inspektora Pracy spełniają wymogi w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego wynikające z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a.

6.4. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.