Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 249/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145  § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ WSA Marcin Kamiński Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2016 r. sprawy ze skargi J. K. działającej przez opiekuna prawnego R. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty [....] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej J. K. kwotę 680 zł /słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] orzekającą o odmowie zwrotu na rzecz M.K. oraz J. K. nieruchomości będącej własnością Gminy, stanowiącej części działek ewidencyjnych nr 32/25 oraz nr 32/23, położonych , gm. N., odpowiadających dawnej dz. nr 2344.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 127 § 2 i art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23; dalej: "K.p.a.") oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.; dalej: "U.g.n.").

Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 14 lutego 2012 r. M.K. oraz wnioskiem z dnia 26 kwietnia 2012 r. R.G., będący opiekunem prawnym J.K., zwrócili się do Starosty o zwrot działki oznaczonej nr 2344, odpowiadającej obecnie częściom działek ewidencyjnych nr 32/25 oraz nr 32/23, położonych , gm. N..

Starosta decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] orzekł o odmowie zwrotu tych nieruchomości.

Po rozpatrzeniu odwołań od powyższych decyzji Wojewoda decyzją z dnia [...] maja 2013 r. [...] uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] ponownie rzekł o odmowie zwrotu spornych nieruchomości, a Wojewoda decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r.[...]utrzymał w mocy ww. decyzję Starosty .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 8 października 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 244/14 uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...]oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i nałożył na organ I instancji obowiązek ustalenia celu wywłaszczenia sprzed daty sprzedaży nieruchomości, uzupełnienie materiału dowodowego o włączenie do niego aktualnego wypisu wyrysu z mapy ewidencji gruntów i budynków i wyrysowanie na nim granic nieruchomości objętej wnioskiem zwrotowym.

Starosta decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] wydaną po uprzednim uchyleniu decyzją Wojewody z dnia [...] sierpnia 2015 r. poprzedniej decyzji Starosty po raz kolejny orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości, uzasadniając to rozstrzygnięcie stwierdzeniem, że na ww. działkach został zrealizowany cel wywłaszczenia.

Pismem z dnia 16 grudnia 2015 r. odwołanie od ww. decyzji Starosty złożyła M.K. zarzucając organowi I instancji brak ustalenia celu wywłaszczenia, w dniu 18 grudnia 2015 r. adw. R. Ł. działający w imieniu M.K. oraz J.K., reprezentowanej przez opiekuna prawnego R. G. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 136 ust. 1, 3 i 4 oraz art. 137 ust. 1 U.g.n. poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie sprowadzające się do uznania, że doszło do realizacji celu wywłaszczenia na objętej wnioskiem zwrotowym nieruchomości, oraz przepisów: art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 K.p.a. przez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego, domagając się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przy wyłączeniu od jej rozpoznania Starosty .

Powyższych zarzutów nie podzielił Wojewoda , który wspomnianą na wstępie decyzją utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Powołując się na art. 136 ust. 3, 137 ust. 1, a następnie 216 U.g.n. wskazał, że z akt sprawy wynika, że na podstawie aktu notarialnego nr Rep. A. [...] z dnia 5 lutego 1969 r., P. K. zbył na rzecz Skarbu Państwa działkę nr 2344 położoną . W treści ww. aktu notarialnego nie wskazano celu, dla realizacji którego konieczne było nabycie tej działki. Odwołano się w niej do decyzji lokalizacyjnej wydanej przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] kwietnia 1967 r. nr [...].

Wnioskodawczynie są następcami prawnymi właściciela wywłaszczonej nieruchomości – P. K. Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt I Ns [...] stwierdził, że spadek po P. K. nabyli W. K., M.K., Ja. K. i J.K. po 1/4 cz. każde, natomiast spadek po J. K.: W.K. w 6/16 cz. oraz M.K., J. K. po 5/16 cz. Każda, po W. K. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt I Ns [...]: M.K. i J. K. po 1/2 cz. każda.

Na tej podstawie organ stwierdził, że wnioskodawczynie posiadają interes prawny w dochodzeniu zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 7 marca 2000 r., sygn. akt III RNs 140/99 R.G. został ustanowiony opiekunem prawnym J.K..

Na podstawie analizy decyzji lokalizacyjnej wydanej przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] kwietnia 1967 r. nr [...], organ stwierdził, że celem wywłaszczenia nieruchomości była budowa sztucznego zbiornika wodnego . Wyjaśnił przy tym, że ustalony w poprzednich etapach postępowania, na podstawie zeznań świadków, cel wywłaszczenia - budowa Ośrodka Rekreacyjno - Sportowego , nie pozostawał w sprzeczności z aktualnie ustalonym, albowiem właściwe funkcjonowanie sztucznego zbiornika wodnego wymaga również dokonania koniecznych inwestycji w jego otoczeniu. O fakcie, że projektowany sztuczny zbiornik wodny miał być przeznaczony również na cele sportowo - rekreacyjne świadczy treść zalegającego w aktach sprawy pisma Zakładów Metalowych im. [...] nr [...] z dnia 22 kwietnia 1967 r. skierowanego do Prezydium Powiatowej Rady Narodowej , stanowiącego wniosek o wydanie decyzji o lokalizacji szczegółowej inwestycji.

Organ zaznaczył, że bezsporne w sprawie było, że wywłaszczenie nieruchomości miało miejsce 5 lutego 1969 r.

Z kolei na podstawie pisma z dnia 26 kwietnia 1973 r., nr [...] skierowanego przez Zjednoczenie Przemysłu Precyzyjnego do Ministerstwa Przemysłu Maszynowego dotyczącego wyrażenia zgody na wywłaszczenie gruntów pod "dalszą rozbudowę istniejącego Ośrodka Rekreacyjno - Wypoczynkowego ", publikacji prasowych oraz zeznań świadków: A. S., który zeznał, że w roku 1978, ośrodek funkcjonował już "kolejny rok", C. K., według którego w 1976 roku ośrodek był już częściowo zrealizowany, a sama realizacja inwestycji rozpoczęła się przed rokiem 1970 organ stwierdził, że cel wywłaszczenia został zrealizowany w terminach wynikających z art. 137 ust. 1 U.g.n.

W skardze zarzucono naruszenie art. 7, 8, 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 136 ust. 1, 3 i 4, 137 ust. 1 U.g.n. przez ich błędną wykładnię i zastosowanie sprowadzające się do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji i uznanie, że zalegające w aktach dowody wskazują na to, że nieruchomość została wywłaszczona w celu wybudowania Ośrodka Rekreacyjno – Wypoczynkowego jak również że cel wywłaszczenia został zrealizowany w ustawowych terminach uzasadniających odmowę zwrotu.

W uzasadnieniu podniesiono, że brak jest jednoznacznych dowodów dla oceny, że sporne nieruchomości należały do ewentualnie projektowanego ośrodka wypoczynkowego, gdyż z postanowienia [...] z dnia [...] kwietnia 1967r oraz z załącznika graficznego do przedmiotowego postanowienia - mapy wraz z zaznaczonym terenem inwestycji, wynika, że działka nr 2344 nie była objęta przedmiotową inwestycją. Wprawdzie z pisma Zakładów Metalowych z dnia 22 kwietnia 1967r wynika, iż planowany zbiornik wodny znajduje się na terenach planowanych pod urządzenia rekreacyjno - wypoczynkowe to jednak z dalszej części tego pisma wynika, że dotyczy to terenu o pow. ok 6 ha i planowane jest tam w pierwszej kolejności utworzenie toru prób silników wodnych produkowanych przez Z.M. N. a dopiero w dalszej kolejności ośrodka sportów wodnych i nie obejmowało ono swoim zasięgiem działki nr 2344. Fakt, że wybudowano w okolicy działki ośrodek wypoczynkowy nie oznacza, że taki był również cel wywłaszczenia przedmiotowej działki, tym bardziej, że cel nie został zrealizowany.

Podniesiono, że wszelkie decyzje, mapy jak również zeznania świadków dotyczą ośrodka wypoczynkowego, który usytuowany był na działce sąsiedniej. C. K., który przejął obowiązki Zastępcy Dyrektora w 1976r zeznał, że wtedy ośrodek był tylko częściowo zabudowany, a teren ośrodka nie był ogrodzony gdyż "nie było potrzeby ogrodzenia bo teren miał być dostępny dla wszystkich", budynki w dacie objęcia przez tegoż świadka stanowiska były w stanie surowym, dalsze prace prowadzone były do 1982r. Oznacza to, zdaniem Skarżącej, że nawet gdyby przyjąć że celem wywłaszczenia było wybudowanie ośrodka to cel ten nie został zrealizowany w okresie 10 lat od daty kiedy decyzja Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej nr [...] z dnia 26 kwietnia 1967r mogła stać się ostateczna.

Zdaniem Skarżącej dowody zgromadzone w sprawie wskazują że przedmiotowa nieruchomość nie była w żaden sposób wykorzystana do 2013r kiedy to w trakcie trwania niniejszego postępowania o zwrot nieruchomości Gmina N., działając metodą faktów dokonanych oraz próbując "tworzyć" dowody na potrzeby niniejszego postępowania (vide protokół wizji lokalnej z dnia 22.02.2013r. gdzie organ prowadzący postępowanie ujawnia na nieruchomości objętej wnioskiem alejki spacerowe, których w tym okresie tam nie było, a których budowa zaczęła się dopiero w sierpniu - wrześniu 2013r) rozpoczęła na przedmiotowej nieruchomości inwestycję - budowę alejek.

Na tej podstawie wniosła o:

1) uchylenie decyzji Wojewody z dnia [...] stycznia 2016 r. znak [...] i poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia [...] grudnia 2015r znak [...] 2) o zasądzenie od organu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

Podkreślono, że na powierzchni przedmiotowej nieruchomości nie istnieją żadne elementy architektury, które wskazywałyby na to, aby była ona wykorzystana zgodnie z celem, dla którego została wywłaszczona. Do 2013 r. nie było tam alejek spacerowych ani tym bardziej pasów zieleni. Działka była całkowicie opuszczona i zaniedbana. Drzewa, którymi jest porośnięta są samosiejkami, wyrosłymi na nie zagospodarowanym w żaden sposób gruncie, miejsce, w którym rosną drzewa różnej wielkości, w różnym wieku świadczą o tym, że nie były one posadzone według jakiegoś planu. Widok nieruchomości świadczy o tym, że od czasu gdy została ona wywłaszczona, działka ta nie została zagospodarowana.

Na poparcie stanowiska przytoczono wyrok WSA w Krakowie (sprawa II SA/Kr 877/11) gdzie wskazano, że gdy na wywłaszczonej nieruchomości nie wykonywano żadnych prac, ustalanie celu wywłaszczenia staje się zbędne. W sytuacji, kiedy brak jakichkolwiek przesłanek, aby przypuszczać, że na działce podjęto jakieś działania mające realizować cel wywłaszczenia, doszukiwanie się, czy może jakieś prace jednak wykonywano, choć z niczego to nie wynika, stanowi istotne uchybienie zasadzie wynikającej z art. 12 K.p.a.

Istotne w niniejszej sprawie jest to, że zgodnie z postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 1967r stanowiącym zarazem według aktu notarialnego podstawę wywłaszczenia inwestycja dla której wydano przedmiotowe postanowienie, i dla której rzekomo miano wywłaszczyć działkę miała polegać na budowie sztucznego zbiornika dla Zakładów Metalowych im [...] . Na załączniku graficznym, na którym jak wynika z decyzji zaznaczono planowany teren inwestycji - działka nr 2344 znajduje się poza terenem inwestycji. Przedmiotowa decyzja nie dotyczyła więc działki nr 2344 wobec czego działka nie mogła być wywłaszczona w celu objętym przedmiotowym postanowieniem.

Ponadto inwestycja nie została rozpoczęta przed upływem 7 lat i nie została zrealizowana przed upływem lat 10 od uprawomocnienia się decyzji wywłaszczeniowej.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie usprawiedliwia decyzji, przez co słuszny jest zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w spawie. Jeszcze raz podkreślił że zgodnie z decyzją Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] kwietnia 1967 r., [...] celem wywłaszczenia była budowa zbiornika , z kolei zgodnie z zeznaniami świadków - budowa Ośrodka Rekreacyjno – Sportowego , z pisma zaś Zakładów Metalowych z dnia 22 kwietnia 1967 r. że planowany zbiornik ma być przeznaczony na cele sportowo-rekreacyjne co łącznie świadczy o tym, że cel inwestycji został zrealizowany. O zachowaniu z kolei terminów na realizację inwestycji świadczyło pismo z dnia 26 kwietnia 1973 r. skierowane do Zjednoczonego Przemysłu Precyzyjnego do Ministerstwa Przemysłu Maszynowego dotyczące wyrażenia zgody na wywłaszczenie gruntów pod dalszą rozbudowę istniejącego Ośrodka Rekreacyjno – Wypoczynkowego oraz zeznania świadków w tym A. S., który wskazał, że w 1976 r. ośrodek był już częściowo zrealizowany, a sama realizacja inwestycji rozpoczęła się przed rokiem 1970.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy nie zostały wyjaśnione.

Stan faktyczny sprawy nie został ustalony prawidłowo, organy naruszyły w tej mierze art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 K.p.a. w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

Sytuacja taka ma miejsce mimo, iż sprawa była już przedmiotem kontroli Sądu administracyjnego. WSA w Rzeszowie prawomocnym wyrokiem z dnia 8 października 2014 r. uchyliło decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2013 r. i decyzję Starosty z dnia [...] października 2013 r. o odmowie zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Zarówno organy jak i Sąd są związane wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu tegoż wyroku na podstawie art. 153 P.p.s.a.

Realizując wytyczne tegoż wyroku organy odnalazły dokumenty dotyczące realizacji inwestycji na działce nr 2344 obręb N.. Są to dokumenty Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego , sygn. 244 i sygn. 246. Obejmują one ustalenia ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta N. zatwierdzone uchwałą Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] września 1965 r., [...] z poprawkami z dnia 10 października 1968 r. i z dnia 24 lipca 1969 r. Odnaleziono także pismo skierowane do Prezydium WRN z dnia 1 sierpnia 1967 r., dotyczące wniosku lokalizacyjnego z dnia 5 lipca 1967 r. budowy basenu kąpielowego i wyjaśniające niemożliwość budowy basenu do próby silników wodnych. Kwestii tej dotyczy także pismo Zakładu Doświadczalnego Silników do Prezydium WRN w [...] z dnia 5 marca 1968 r.

W aktach zalega także wniosek Zakładów Metalowych z dnia 22 kwietnia 1967 r. o wydanie lokalizacji szczegółowej na budowę zbiornika wodnego na terenach przeznaczonych w ogólnym planie zagospodarowania przestrzennego pod urządzenia rekreacyjno – wypoczynkowe. Planowana powierzchnia zbiornika miała wynosić 2,07 ha, a budowa z terenem przyległym działki 6 ha.

Planowano przeznaczenie zbiornika na:

1. Urządzenie toru do prób silników wodnych,

2. Ośrodek sportów wodnych,

3. Sport wędkarski,

4. Wypoczynek po pracy.

Odnaleziono także postanowienie Prezydium PRN Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 26 kwietnia 1967 r. o przyjęciu propozycji lokalizacyjnej Zakładów Metalowych z dnia 22 kwietnia 1967 r. na terenie N. oznaczonego na załącznikach graficznych z mapy katastralnej linią czerwoną, ciągłą, w części północnej miasta przy potoku D. Projektowany zbiornik wrysowany jest linią czerwoną przerywaną. Projektowany zbiornik położony jest na terenie oznaczonym w planie ogólnym symbolem AI4RP – teren istniejących upraw rolnych adoptowany, przeznaczony na tereny rozwojowe miasta po perspektywie zakaz podziału działki i zabudowy. Warunki: ponieważ zbiornik lokalizuje się na terenie piaszczystym należy wykonać szczegółowe ekspertyzy odnośnie możliwości usytuowania zbiornika (podłoże). Szczególnie staranie należy zaprojektować i wykonać przegrody (membrany) gliniane. Wymagane jest opracowanie planu zagospodarowania w skali 1:500. Wymagane jest opracowanie planu zagospodarowania Państwową Inspekcją Sanitarną.

Załącznikiem do tego postanowienia jest mapa katastralna w skali 1:2880, karta IV.11 i IV.12.

Wojewoda w kontrolowanej decyzji nie odniósł się do szczegółowej treści przedmiotowego postanowienia z dnia 26 kwietnia 1967 r., milcząc na temat jego załączników graficznych. Co więcej, w ogóle nie odniósł się do późniejszych dokumentów świadczących o projektowanej zmianie budowy basenu do prób silnikowych na basen kąpielowy.

Należy podkreślić, że późniejsza zmiana planu zagospodarowania przestrzennego, co miało miejsce w okolicznościach sprawy, mogła mieć wpływ na ostateczny charakter planowanej inwestycji.

Powołany w umowie sprzedaży z dnia 5 lutego 1969 r. dokument lokalizacji szczegółowej przedmiotowej inwestycji to w/w postanowienie z dnia 26 kwietnia 1967 r. wydane na podstawie § 12 i § 14 Zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 20 maja 1966 r. w sprawie ustalenia lokalizacji szczegółowej inwestycji budowlanych i stref ochronnych oraz wyrażenia zgody na zmianę sposobu wykorzystania terenu (M.P.1966.25.129), dalej Zarządzenie. Obejmowało ono zgodę na propozycje lokalizacyjną inwestora.

Postanowienie do było wstępnym etapem do uzyskania decyzji lokalizacyjnej szczegółowej.

Zgodnie z § 18 Zarządzenia integralną część decyzji lokalizacyjnej szczegółowej stanowi odpowiedni plan zagospodarowania terenu, wymieniony w § 15, co powinno być stwierdzone właściwą klauzulą na planie. Zgodnie zaś z § 21 w razie gdy po wydaniu decyzji o lokalizacji szczegółowej nastąpiły zmiany istotnych składników inwestycji (zmiany rodzaju produkcji lub usług albo ich rozmiarów, zmiany procesu technologicznego), inwestor obowiązany jest niezwłocznie przedstawić organowi miejscowego planowania przestrzennego pełne dane o zamierzonych zmianach w celu rozważenia potrzeby zmiany decyzji lokalizacji szczegółowej. Jeżeli w związku z taką zmianą ulega zmianie plan zagospodarowania przestrzennego, inwestor zobowiązany jest złożyć trzy egzemplarze zmienionego planu.

Reasumując zmiana planu zagospodarowania przestrzennego, zwłaszcza dokonana uchwałą Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] października 1968 r. (k. 214) dotycząca terenu pod ośrodek sportów wodnych jest istotna dla ustalenia celu wywłaszczenia.

Sąd stwierdza, że przy ustalaniu celu wywłaszczenia organy odniosą się do całego materiału dowodowego sprawy.

Sąd stwierdza, że teza Wojewody ego w kontrolowanej decyzji, iż celem wywłaszczenia przedmiotowej działki była budowa sztucznego zbiornika wodnego, którego jedna z funkcji stanowiło wykorzystanie w celach sportowo – rekreacyjnych jest zbyt ogólnikowa.

Konkretny teren będący przedmiotem postępowania nigdy nie został wykorzystany pod budowę sztucznego zbiornika wodnego. Mógł być wykorzystany na cele sportowo – rekreacyjne, których powstanie i urządzenie było konsekwencją budowy sztucznego zbiornika wodnego. De faco organy obu instancji wadliwie jako równoważne traktują cele wywłaszczenia oznaczone jako "sztuczny zbiornik wodny, który miał pełnić rolę ośrodka sportów wodnych" i jako "budowę ośrodka sportowego (rekreacyjno – wypoczynkowego).

W toku postępowania organy nie wykonały w pełni wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zawartych w wyroku z dnia 8 października 2014 r. Otóż nie wykreśliły terenu przeznaczonego pod budowę zbiornika wodnego i budowę ośrodka sportowo – rekreacyjnego w granicach wynikających z archiwalnej dokumentacji na aktualnej mapie ewidencyjnej. Pozwoliłoby to rozważyć wątpliwości skargi w tym zakresie. Wyjaśniając, czy ustalony wg powyższych wskazań cel wywłaszczenia został zrealizowany, organy wezmą pod uwagę wszystkie zebrane w sprawie dowody. Generalnie uzasadnienie decyzji, nie powinno mieć postaci kalendarium z podjętych w sprawie czynności, ale jednoznacznych ustaleń, szczegółowej oceny dowodów i subsumpcji ustalonego stanu faktycznego do konkretnych norm prawnych, czego w kontrolowanej sprawie zabrakło z naruszeniem art. 107 § 3 K.p.a.

Końcowo należy podkreślić, ze kwestia wykładni art. 137 ust. 1 pkt 2 U.g.n. dokonana w poprzednim wyroku tut. Sądu w tej sprawie jest aktualna.

Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, że złożenie wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości przez opiekuna osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie jest czynnością, na dokonanie której powinien mieć on zgodę sądu opiekuńczego. Opiekun całkowicie ubezwłasnowolnionego wnioskodawczyni J.K. – R.G. takiej zgody nie uzyskał.

Opieka nad ubezwłasnowolnionym całkowicie ma także na celu ochronę interesów niemajątkowych i majątkowych ubezwłasnowolnionego, ponieważ na podstawie art. 156 w zw. z art. 175 k.r.o. opiekun powinien uzyskiwać zezwolenie sądu opiekuńczego we wszelkich ważniejszych sprawach, które dotyczą osoby lub majątku ubezwłasnowolnionego (zob. postanowienie SN z dnia 17 lutego 1981 r., II CR 11/81, LEX nr 8308).

W art. 175 k.r.o. ustawodawca zawarł odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów o opiece nad małoletnim. Orzecznictwo SN podkreśla, że odesłanie do "odpowiedniego" stosowania przepisów oznacza, iż przepisy te można podzielić na trzy grupy: 1) przepisy, które w ogóle nie będą stosowane, 2) przepisy, która będą stosowane "wprost", bez żadnych modyfikacji, 3) przepisy, które zostaną w odpowiedni sposób zmodyfikowane (zob. postanowienie SN z dnia 9 grudnia 1975 r., I CO 9/75, OSNCP 1976, nr 10, poz. 219). Odpowiednie stosowanie przepisów oznacza zatem, że sędzia dysponuje "szerokim marginesem decyzyjnym" co do zaliczenia ich do jednej z powyższych grup (zob. Z. Radwański, Prawo cywilne – część ogólna, Warszawa 2005, s. 50).

Należy podkreślić, że w przypadku opieki nad ubezwłasnowolnionym całkowicie mamy do czynienia z dwoma odesłaniami. Po pierwsze, w art. 175 k.r.o. ustawodawca zawarł odesłanie do odpowiedniego stosowania do opieki nad ubezwłasnowolnionym całkowicie przepisów o opiece nad małoletnim. W art. 155 § 2 k.r.o. znajduje się z kolei odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów o władzy rodzicielskiej. A zatem przepisy dotyczące władzy rodzicielskiej będą odpowiednio stosowane do opieki nad ubezwłasnowolnionym całkowicie.

Wprost do opiekuna ubezwłasnowolnionego całkowicie znajdzie zastosowanie przepis art. 156 k.r.o. wprowadzający obowiązek uzyskania zezwolenia we wszelkich ważniejszych sprawach, które dotyczą osoby lub majątku małoletniego. Czynność prawna dokonana bez zezwolenia sądu opiekuńczego jest bezwzględnie nieważna jako czynność sprzeczna z prawem (art. 58 § 1 k.c.) (szerzej na temat skutków dokonania czynności przez opiekuna w ważniejszej sprawie bez zezwolenia sądu zob. uwagi dotyczące art. 156 k.r.o.). Orzecznictwo SN podaje przykłady czynności dokonanych przez opiekuna ubezwłasnowolnionego całkowicie, do których dokonania potrzebna jest zgoda sądu opiekuńczego. Do czynności tych zaliczono: żądanie zaniechania orzekania o winie w sprawie rozwodowej (orzeczenie SN z dnia 3 czerwca 1954 r. II C 1670/53 (w:) J. Gudowski Kodeks rodzinny..., s. 498); wytoczenie powództwa o rozwód (orzeczenie SN z dnia 24 kwietnia 1956 r., 1 CR 540/55 (w:) J. Gudowski Kodeks rodzinny..., s. 498); zawarcie ugody (postanowienie SN z dnia 19 września 1967 r., III CR 177/67, OSNCP 1968, nr 6, poz. 104); złożenie wniosku o ubezwłasnowolnienie osoby mu bliskiej (zob. postanowienie SA w Katowicach z dnia 7 października 2010 r., I ACa 542/10, LEX nr 1131145); sprzedaż spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu (wyrok SN z dnia 25 listopada 2009 r., II CSK 262/09, LEX nr 599836); darowiznę udziału w nieruchomości rolnej oraz mieszkania własnościowego (wyrok SA w Krakowie z dnia 26 września 2012 r., I ACa 709/12, LEX nr 1236716). W wyroku z dnia 27 listopada 2008 r., IV CSK 306/08, LEX nr 531562, SN uznał, że do spraw wymagających zezwolenia sądu opiekuńczego "należy wytaczanie powództw o roszczenia majątkowe – zwłaszcza w większym rozmiarze – niezwiązane ze zwykłym zarządem majątkiem ubezwłasnowolnionego, z wyjątkiem podejmowania obrony przed roszczeniami zgłoszonymi przeciwko ubezwłasnowolnionemu". Prima facie może uznać, że ważniejszą sprawą w rozumieniu art. 156 w zw. z art. 175 k.r.o. jest wytoczenie powództwa, a także dokonanie czynności dyspozytywnej w imieniu ubezwłasnowolnionego, która kończy sprawę w sposób pozamerytoryczny. Poddanie kontroli sądu opiekuńczego czynności procesowych opiekuna ma na celu ograniczenie sytuacji, w której opiekun będzie działał na szkodę podopiecznego.

Możliwe jest sanowanie już dokonanych czynności procesowych opiekuna przez Sąd opiekuńczy ex post. Taka czynność procesowa dokonana przez opiekuna bez zezwolenia sądu opiekuńczego nie jest bowiem nieważna bezwzględnie, ale bezskuteczna. Brak ten ma charakter usuwalny. Organy winny w okolicznościach sprawy zakreślić opiekunowi prawnemu J.K. stosowny termin w celu uzyskania takiego zezwolenia. Uzyskanie takiego zezwolenia będzie zagadnieniem wstępnym w tej sprawie w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.