Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 334/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1 i 2 pkt 1, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art 152, art. 239 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 10a ust. 5, par. 7 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, par. 27, par. 26
journal: Dz.U. 2004 nr 141 poz 1497
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych.
article: par. 8
journal: Dz.U. 2000 nr 90 poz 1005
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy.
article: art. 80 ust. 5 lit. b i ust. 6,
journal: Dz.U. 2010 nr 90 poz 593
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity
Teza: Przepis § 27 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. (Dz. U nr 141, poz. 1497 ze zm.), w zakresie w jakim nie przewiduje możliwości zaliczenia dla celów, o których mowa w § 7 tegoż rozporządzenia, okresu otrzymywania przez żołnierza zawodowego dodatku specjalnego za bezpośrednią obsługę statków powietrznych przed dniem 30 czerwca 2004 r., jest sprzeczny z art. 80 ust. 5 b) ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, (Dz.U z 2010 r. nr 90 poz. 593 ze zm.).

TEZY

Przepis § 27 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. (Dz. U nr 141, poz. 1497 ze zm.), w zakresie w jakim nie przewiduje możliwości zaliczenia dla celów, o których mowa w § 7 tegoż rozporządzenia, okresu otrzymywania przez żołnierza zawodowego dodatku specjalnego za bezpośrednią obsługę statków powietrznych przed dniem 30 czerwca 2004 r., jest sprzeczny z art. 80 ust. 5 b) ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, (Dz.U z 2010 r. nr 90 poz. 593 ze zm.).


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi P. C. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w P. z dnia [...] 2011r. nr[...] w przedmiocie dodatku specjalnego, I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w K. z dnia [...] 2010r. Nr [...], II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2010 r. Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w K., wydaną na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm. zwanej dalej k.p.a., art. 80 ust. 4 w zw. z art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003r o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, (Dz.U z 2010 r. nr 90. poz. 593 ze zm.), § 26 ust. 1 i ust. 4 w zw. z § 7 ust. 1 pkt 1, § 8 ust. 2-3 oraz § 27 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. nr 141, poz. 1497 ze zm.), przyznał P. C. w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej, to jest w listopadzie 2010 r. dodatek za bezpośrednią obsługę statków powietrznych, w wysokości 97,65 zł.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł P. C. wskazując, że została ona wydana w oparciu o niepełne dane.

Decyzją nr [...], z dnia [...] marca 2011 r. Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 80 ust. 4 w zw. z art. 104 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, wskazując w uzasadnieniu, iż z treści § 27 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia MON z 8 czerwca 2004 r. wynika, iż ustalając wysokość przedmiotowego dodatku w ostatnim miesiącu pełnienia służby, organ musiał uwzględnić wyłącznie przepisy o przywracaniu dodatku o charakterze stałym, nie mając możliwości uwzględnienia okresu pobierania przez żołnierza zawodowego, przed dniem 30 czerwca 2004 r., dodatku za bezpośrednią obsługę statków powietrznych. Organ odwoławczy wskazał również, iż przy jednoczesnym zbiegu prawa do dodatku ustalonego w ostatnim miesiącu służby z dodatkiem przywróconym, żołnierz zawodowy otrzymuje tylko jeden najwyższy dodatek.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł P. C. zarzucając:

1) Błędną i dowolną wykładnię przepisów rozporządzenia MON z 8 czerwca 2004 r. w szczególności poprzez pominięcie § 10 ust. 5 i nie zaliczenie okresu pobierania dodatku za bezpośrednią obsługę statków powietrznych od 1 października 2007r. do 31 października 2010 r. co doprowadziło w konsekwencji do obniżenia wysokości przysługującego skarżącemu dodatku stałego za bezpośrednią obsługę statków powietrznych w ostatnim miesiącu pełnienia służby.

2) Błędną i dowolną wykładnię § 7 i § 8 rozporządzenia, poprzez przyjęcie, iż skarżącemu przysługują dwa dodatki za bezpośrednią obsługę statków powietrznych, jeden za okres od 6 września 1993 r. do dnia 30 czerwca 2000 r. i drugi za okres od dnia 1 października 2007 r. do dnia 31 października 2010 r. i w przypadku zbiegu uprawnień do dwóch dodatków skarżącemu należy się tylko jeden z nich w wyższej wysokości, gdy tymczasem prawidłowa wykładnia §7 wskazuje, iż skarżącemu przysługuje jeden dodatek pobierany w dniu odejścia ze służby, wyliczony na podstawie § 10a ust. 5, z uwzględnieniem wszystkich okresów jego pobierania, w sumie 9 lat, 6 miesięcy i 24 dni, co przy uwzględnieniu § 7 ust 1 pkt 2 oznacza, iż skarżący pobierał dodatek specjalny przez 10 lat, a w ostatnim miesiącu służby należy mu się dodatek w pełnej wysokości – 300,-zł.

3) Błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów § 8, § 26 i § 27 rozporządzenia jako niezgodnych z ustalonym stanem faktycznym. Skarżący nie może być traktowany jak ten, który w świetle § 8 utracił prawo do dodatku wymienionego w art. 10a, gdyż pobierał ten dodatek aż do zakończenia służby. Na dzień 30 czerwca 2004 r. skarżącemu nie przysługiwał ten dodatek, gdyż w dniu wejścia w życie rozporządzenia MON z 10 października 2000 r. nie pełnił stanowiska wymienionego w zał. Nr 1 do rozporządzenia, uprawniającego go do dodatku. Skarżący nie pobierał również dodatku wymienionego w § 27 rozporządzenia i przepis ten nie może mieć do niego zastosowania.

4) Naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 107 k.p.a., poprzez lakoniczne i mało spójne uzasadnienie decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w P.. Zdaniem skarżącego samo przytoczenie przepisów prawa, bez związku logicznego nie jest wypełnieniem przepisów ustawy i nie stanowi wyjaśnienia podstawy prawnej.

5) Naruszenie art. 6, art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezbadanie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, nieustalenie całokształtu stanu faktycznego sprawy – poprzez pominięcie dokumentów wnioskowanych przez skarżącego z Archiwum Sił Powietrznych – bez wskazania przyczyn takiego postępowania i bez odwołania się do odpowiednich przepisów prawa lub poczynionych ustaleń faktycznych.

W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także decyzji jej poprzedzającej.

W odpowiedzi na skargę Dowódca Jednostki Wojskowej [...] w P. wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji przytoczonej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W myśl treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) kontrola sądu administracyjnego, ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega na badaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, iż skarga okazała się zasadna, choć nie wszystkie zawarte w niej zarzuty zasługiwały na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż nie ma racji skarżący zarzucając naruszenie § 10 ust. 5 rozporządzenia MON z 8 czerwca 2004r, przy czym skarżącemu zapewne chodziło o § 10a ust. 5 tego rozporządzenia. Przepis ten dotyczy bowiem innej sytuacji, a mianowicie ustalania okresu służby uprawniającego do przyznania dodatku specjalnego, co ma znaczenie przy ustalaniu wysokości dodatku. Przepis ten nie dotyczy natomiast kwestii ustalania wysokości dodatku w ostatnim miesiącu pełnienia służby, która w istocie zależy od okresu otrzymywania dodatku specjalnego, a nie od okresów pełnienia służby uprawniającego do przyznania dodatku specjalnego.

Nie można również podzielić stanowiska skarżącego jakoby organ odwoławczy naruszył art. 7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. Lektura uzasadnienia decyzji organu II instancji wskazuje, że zawiera ona wszystkie niezbędne elementy, a więc przedstawienie stanu faktycznego, przytoczenie przepisów prawnych mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie, omówienie dowodów, rozważania zarzutów podniesionych w odwołaniu i wnioski wywiedzione przez organ odwoławczy. Trudno również przyjąć aby lakonicznie sformułowana w odwołaniu od decyzji organu I instancji i bliżej nieuzasadniona okoliczność istnienia innych jeszcze dokumentów archiwalnych, mogła prowadzić do zakwestionowania stanowiska organu I instancji, iż stan faktyczny sprawy został wyjaśniony w sposób dokładny.

W przedmiotowej sprawie organ I instancji stanął na stanowisku, iż do sytuacji w jakiej znalazł się skarżący nie ma zastosowania § 7 rozporządzenia MON z dnia 8 czerwca 2004 r. do całego okresu pobierania przez P. C. dodatku specjalnego, albowiem przepis § 27 rozporządzenia nie daje możliwości uwzględnienia okresu pobierania przez żołnierza zawodowego przed dniem 30 czerwca 2004 r. dodatku za bezpośrednią obsługę statków powietrznych.

Zgodnie z § 10a rozporządzenia MON z 8 czerwca 2004 r. żołnierzowi zawodowemu, który w ramach obowiązków wynikających z opisu zajmowanego stanowiska służbowego, wykonuje bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych, otrzymuje miesięczny dodatek specjalny. Analogiczny dodatek specjalny przewidywały poprzednio obowiązujące przepisy, w tym ostatnio: § 18 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy, (Dz. U z 2000 r. nr 90, poz. 1005 ze zm.). P. C. pobierał w okresie od 6 września 1993 r. do 30 czerwca 2000 r. dodatek za bezpośrednią obsługę statków powietrznych, (zaświadczenie z dnia 2 listopada 2010 r. k. 3 akt administracyjnych). Analogiczny dodatek specjalny skarżący pobierał następnie w okresie od 1 października 2007 r. do 31 października 2010 r. Organy orzekające w sprawie stały na stanowisku, iż w obu ww. okresach P. C. otrzymywał ten sam dodatek specjalny. Stanowisko to podzielił Sąd uznając, że drobne różnice w nazewnictwie tego dodatku, w poszczególnych rozporządzeniach (uprzednio był to dodatek z tytułu obsługi naziemnej statków powietrznych) nie może podważyć wniosku, że jest to ten sam dodatek, skoro wiąże się z wykonywaniem przez żołnierza zawodowego tych samych czynności. Przeciwne stanowisko doprowadziłoby do tego, iż przy częstszych zmianach rozporządzeń w tym zakresie, przepis § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MON z 8 czerwca 2004 r. byłby przepisem martwym, bo żołnierz nie miałby szansy uzyskiwania dodatku przez okres 10 lat.

Sąd podzielił przy tym pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w wyroku z dnia 15 października 2009 r. (IV SA/Po 230/09, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), iż: Przeszkodą dla uwzględnienia uprawnień żołnierza zawodowego do wliczenia do okresu służby uprawniającego do przyznania dodatku specjalnego, o którym mowa w ust. 1 § 10a rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 08 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. 141/04/1497 ze zm.- dalej rozporządzenie MON), okresu pobierania przez żołnierza zawodowego dodatku za bezpośrednią obsługę statków powietrznych, na podstawie obowiązujących przed dniem 1 lipca 2004 r. przepisów w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (§10a ust. 5 rozporządzenia MON), nie może być brak harmonizacji nazewnictwa stanowisk służbowych, określonych w ust. 3 § 10a rozporządzenia MON, dodanym z dniem 8 marca 2008 r. przez § 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 lutego 2008 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz.U. 29/08/171), z nazewnictwem używanym w przepisach obowiązujących przed dniem: 1 lipca 2004 r. i 8 marca 2008 r. Istotne dla przyznania owych uprawnień jest jedynie rzeczywiste wykonywanie bezpośredniej obsługi statków powietrznych także przed dniem 1 lipca 2004 r. Zarówno wzgląd na interes społeczny, jak i słuszny interes obywatela (art. 7 kpa) przemawia za tym, by należycie wyszkolony żołnierz zawodowy, otrzymywał dodatek specjalny adekwatny do nabytego przezeń doświadczenia praktycznego, związanego z wieloletnią obsługą wojskowych statków powietrznych.

Przepis § 7 rozporządzenia MON z 8 czerwca 2004 r. przewiduje między innymi, iż żołnierzowi zawodowemu, który otrzymuje dodatek specjalny o charakterze stałym, w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej dodatek ten przysługuje w pełnej wysokości – jeżeli żołnierz otrzymywał dodatek specjalny o charakterze stałym przez okres co najmniej 10 lat (...). W rozumieniu ww. przepisu dodatek za bezpośrednią obsługę statków powietrznych jest dodatkiem specjalnym o charakterze stałym. Jednocześnie § 27 rozporządzenia wskazuje, iż przy obliczaniu wysokości dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu służby, tylko w przypadku niektórych rodzajów dodatków możliwe jest zaliczenie okresu ich pobierania przed dniem 30 czerwca 2004 r. W katalogu tym nie ma dodatku specjalnego z tytułu bezpośredniej obsługi wojskowych statków powietrznych, co wskazuje, iż organy ustalając wysokość tego dodatku, nie mogą brać pod uwagę okresu jego otrzymywania przed 30 czerwca 2004 r. chyba, że na zasadzie wskazanej w § 26 – to jest poprzez przywrócenie tego dodatku. Tak przeprowadzona przez organy wykładnia ww. przepisów – na pierwszy rzut oka i w oderwaniu od ustawy na podstawie której rozporządzenie zostało wydane – wydaje się być logiczna i uzasadnia wniosek, iż P. C. należało ustalić wysokość dodatku w ostatnim miesiącu służby bądź to biorąc pod uwagę okres od 1 października 2007 r. do 31 października 2010 r. bądź w oparciu o przepis § 26 rozporządzenia na zasadzie przywrócenia dodatku, otrzymywanego w okresie wcześniejszym.

Z tego punktu widzenia rozporządzenie inaczej traktuje więc żołnierza zawodowego, który otrzymywał dodatek specjalny z tytułu bezpośredniej obsługi wojskowych statków powietrznych zarówno przed, jak i po wejściu w życie rozporządzenia i żołnierza zawodowego, który otrzymywał ten dodatek tylko w okresie obowiązywania nowego rozporządzenia. W tym drugim przypadku sytuacja żołnierza zawodowego będzie znacznie korzystniejsza, bo dla celów ustalenia wysokości dodatku w ostatnim miesiącu służby, zostanie mu uwzględniony cały okres otrzymywania dodatku. Natomiast w przypadku żołnierzy zawodowych takich jak P. C., tworzy się fikcję jakoby otrzymywali oni w czasie służby różne dodatki specjalne, mimo, że ściśle związane były one z obsługą statków powietrznych. Takie przewidziane w ww. rozporządzeniu rozwiązanie, jest sprzeczne z zawartą w art. 32 Konstytucji RP zasadą równości obywateli wobec prawa.

Zauważyć należy, iż art. 80 ust. 6 dający Ministrowi Obrony Narodowej kompetencję do wydania rozporządzenia określającego szczegółowe warunki otrzymywania przez żołnierzy dodatków do uposażenia zasadniczego, nie dały kompetencji do różnicowania ich sytuacji prawnej, w zależności od okresu w którym poszczególni żołnierze dodatek ten uzyskiwali. Nadto art. 80 ust. 5 b ustawy z dnia 11 września 2003r o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych przewiduje, iż żołnierzowi zawodowemu, który otrzymywał dodatek specjalny przyznaje się ten dodatek w ostatnim miesiącu pełnienia służby, w wysokości uzależnionej od okresu jego otrzymywania. Wykładnia tego przepisu pozwala na jednoznaczny wniosek, iż żołnierz nie musi otrzymywać tego dodatku bez przerwy, a więc poszczególne okresy otrzymywania dodatku specjalnego należy sumować.

Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, iż przepis § 27 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. (Dz. U nr 141, poz. 1497 ze zm.), w zakresie w jakim nie przewiduje możliwości zaliczenia dla celów o których mowa w § 7 tegoż rozporządzenia, okresu otrzymywania przez żołnierza zawodowego dodatku specjalnego za bezpośrednią obsługę statków powietrznych przed dniem 30 czerwca 2004 r., jest sprzeczny z art. 80 ust. 5 b) ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, (Dz.U z 2010 r. nr 90 poz. 593 ze zm.).

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, iż organy orzekające w przedmiotowej sprawie naruszyły przepis prawa materialnego, a mianowicie art. 80 ust. 5 b) ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a naruszenie to miało niewątpliwy wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, a na podstawie art. 135 p.p.s.a. uchylił także poprzedzającą ją decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...], w K., z dnia [...]2010 r. nr [...]. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd określił, iż zaskarżona decyzja aż do uprawomocnienia się wyroku nie podlega wykonaniu.

W związku z tym, iż skarżący na podstawie art. 239 pkt 1 p.p.s.a. był zwolniony od uiszczenia kosztów sądowych, nie było podstaw do zasądzenia na jego rzecz od organu tychże kosztów.

Rozpoznając ponownie sprawę, organ I instancji winien dokonać obliczenia wobec P. C. wysokości dodatku specjalnego, z tytułu obsługi wojskowych statków powietrznych, w ostatnim miesiącu pełnienia służby, w oparciu o treść § 7 rozporządzenia MON z 8 czerwca 2004 r. bez uwzględnienia treści § 27. Należy przy tym dokonać zsumowania okresów otrzymywania przez skarżącego przedmiotowego dodatku specjalnego, zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia oraz art. 80 ust. 5b) ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Organ winien uwzględnić przy tym pozostałe wnioski i zapatrywania prawne Sądu co do interpretacji przepisów, zawarte w niniejszym uzasadnieniu.