Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 290/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 127,  art. 156, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski Sędziowie WSA Adam Lipiński Sławomir Antoniuk (spr.) Protokolant Małgorzata Kędzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. uchyla decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], 3. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 4. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego M. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], odmawiającą przyznania M. K. ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Komendant Główny Policji podniósł, iż [...] M. K. – [...] raportem z dnia [...] lutego 2009 r., uzupełnionym pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r., wniósł o rozliczenie nadgodzin za okres od września 2006 r. do lutego 2009 r. w ilości [...] godzin.

Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. odmówił M. K. (z którym został rozwiązany stosunek służbowy) przyznania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby.

Od powyższej decyzji pełnomocnik M. K. wniósł odwołanie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji za pośrednictwem Komendanta Głównego Policji. Strona zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 33 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), poprzez odmowę wypłaty należnego [...] M. K. ekwiwalentu, gdyż z raportu ww. policjanta wynikało, iż przepracował on bardzo dużą liczbę nadgodzin, które nie zostały rozliczone zgodnie z obowiązującym prawem. Wobec powyższego skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie stronie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., ostatecznym postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. nr [...] przekazał odwołanie Komendantowi Głównemu Policji, jako organowi właściwemu w sprawie.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Komendant Główny Policji nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i rozstrzygnięciem z dnia [...] grudnia 2009 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ wskazał, iż zgodnie z art. 33 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, czas pełnienia służby policjanta jest określony wymiarem jego obowiązków, z uwzględnieniem prawa do wypoczynku. Zgodnie z ust. 2 powyższego artykułu zadania służbowe policjanta powinny być ustalone w sposób pozwalający na ich wykonanie w ramach 40-godzinnego tygodnia służby, w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym. Natomiast ust. 3 cytowanego artykułu stanowi, że w zamian za czas służby przekraczający normę określoną w ust. 2 policjantowi udziela się czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze. Natomiast rozkład czasu służby funkcjonariuszy Policji i tryb udzielania czasu wolnego w zamian za służbę w wymiarze przekraczającym 40 godzin tygodniowo został określony w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2001 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1471). Zgodnie z § 8 ust. 1 powołanego rozporządzenia przedłużenie czasu służby policjanta może nastąpić w szczególności ze względu na konieczność: 1) wykonywania rozpoczętych czynności dochodzeniowo – śledczych, operacyjno – rozpoznawczych oraz administracyjno – porządkowych, jeżeli nie mogą one zostać przerwane; 2) zapewnienia ciągłości służby na stanowiskach, na których wymagane jest utrzymywanie pełnienia służby w sposób ciągły; 3) realizacji innych spraw niecierpiących zwłoki. Stosownie natomiast do ust. 2 § 8 tegoż rozporządzenia, przedłużenie czasu służby następuje na polecenie kierownika komórki organizacyjnej, w której policjant pełni służbę w szczególności w okolicznościach wymienionych w ust. 1. O wydanym poleceniu kierownik zawiadamia przełożonego właściwego w sprawach osobowych. Z kolei § 9 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia stanowi, że za przedłużony czas służby przekraczający normę określoną w art. 33 ust. 2 ustawy policjantowi udziela się w tym samym wymiarze czasu wolnego. Natomiast ust. 5 § 9 rozporządzenia stanowi, że czas wolny w zamian za służbę pełnioną poza rozkładem czasu służby policjant jest obowiązany wykorzystać do dnia zwolnienia ze służby, a przełożony właściwy w sprawach osobowych ma obowiązek mu to zapewnić. Z zapisu ust. 6 § 9 wskazanego rozporządzenia wynika, że przełożony właściwy w sprawach osobowych prowadzi ewidencję czasu służby policjantów przy pomocy wskazanych przez niego kierowników komórek organizacyjnych.

W uzasadnieniu decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2009 r. odmawiającej przyznania M. K. ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby jednoznacznie wskazano, że zarówno bezpośredni przełożony, jak i [...] nie potwierdzili przedstawionego przez wymienionego policjanta rozliczenia liczby nadgodzin.

Przywołane powyżej przepisy w sposób wyraźny i jednoznacznie wskazują, że przedłużenie czasu służby następuje na polecenie kierownika komórki organizacyjnej, który prowadzi również ewidencję czasu służby policjantów. Dlatego też osobiste zapisy policjanta, niepotwierdzone przez przełożonego, nie mogą stanowić podstawy do wypłaty w tym przypadku ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby przyznany na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy o Policji.

Organ wskazał także, iż w związku ze zwolnieniem ze służby [...] M. K. otrzymał świadczenia pieniężne w postaci odprawy i ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, albowiem z zapisu art. 114 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o Policji wynika, że policjant zwalniany ze służby otrzymuje odprawę, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby przyznany na podstawie art. 33 ust. 3, nie więcej jednak niż za ostatnie 3 lata kalendarzowe. Zatem M. K. z dniem zwolnienia ze służby w Policji, tj. [...] lutego 2009 r. mógł ubiegać się o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za ostatnie 3 lata kalendarzowe, tj. za lata 2007-2009.

W związku ze złożeniem przez pełnomocnika strony odwołania, zwrócono się ponownie do [...] o zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie. W udzielonej odpowiedzi [...], po raz kolejny nie potwierdził przedstawionego przez M. K. rozliczenia nadgodzin. Jednocześnie [...] przesłał wyjaśnienia przełożonych wymienionego policjanta, z których wynika, że [...] M. K. w trakcie służby w [...] regularnie i na bieżąco odbierał wypracowane godziny nadliczbowe, poprzez późniejsze przychodzenie do pracy, wcześniejsze wyjścia, ewentualnie wyjścia prywatne w godzinach pracy. Według [...]. M. K. nigdy nie wnosił zastrzeżeń, co do sposobu odbioru wypracowanych godzin nadliczbowych, również [...] oświadczyła, że wypracowane przez [...] M. K. nadgodziny były na bieżąco rozliczane.

W świetle powyższego, podnoszony przez skarżącego zarzut dotyczący naruszenia art. 33 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, polegający na wydaniu decyzji odmawiającej przyznania M. K. ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby należy uznać za bezpodstawny. Osobiste zapisy policjanta, niepotwierdzone przez przełożonego, nie mogą stanowić dokumentacji pracy w godzinach nadliczbowych, jak i podstawy do wypłaty w tym przypadku ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby przyznany na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy o Policji.

Decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2009 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez pełnomocnika M. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenia w całości poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. oraz zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu sądowoadministracyjnym strona kwestionowanym decyzjom zarzuciła: 1) naruszenie art. 114 ust. 1 pkt 2) ustawy o Policji, przez niewłaściwe zastosowanie, tj. przyjęcie, że w świetle okoliczności niniejszej sprawy nie przysługuje skarżącemu prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby, 2) naruszenie art. 33 ust. 2 tej ustawy, poprzez błędną wykładnię, tj. nieuwzględnienie ratio legis tego przepisu, polegającego na zamierzonym przez ustawodawcę uregulowaniu normy czasu pełnienia służby przez policjantów oraz na przyznaniu im określonej rekompensaty w zamian za pełnienie służby poza tą normą, 3) naruszenie art. 33 ust. 3 powołanej ustawy, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że w sytuacji kiedy przełożony właściwy w sprawach osobowych nie prowadzi ewidencji czasu służby policjantów przy pomocy wskazanych przez niego kierowników komórek organizacyjnych to podstawy do ustalenia rzeczywistego wymiaru nadgodzin nie może stanowić szczegółowy raport policjanta (skarżącego) poparty stosownymi dokumentami służbowymi, sporządzonymi w związku z wykonywaniem przez policjanta (skarżącego) powierzonych mu zadań, przez co również naruszone zostało ratio legis tego przepisu, 4) naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez błąd w ustaleniach faktycznych i przyjęcie, że przedłożony przez skarżącego szczegółowy raport, poparty stosownymi dokumentami, sporządzonymi w związku z wykonywaniem przez skarżącego powierzonych mu zadań nie stanowi wystarczającego dowodu na okoliczność wykonywania przez skarżącego służby w wymiarze przekraczającym normę wynikającą z art. 33 ust. 2 ustawy, w tym na okoliczność ilości nadgodzin skarżącego oraz uznanie, że w świetle zebranego materiału dowodowego, zeznania przełożonych skarżącego o ogólnikowym charakterze mają większą moc dowodową aniżeli szczegółowy raport skarżącego poparty stosownymi dokumentami, sporządzonymi w związku z wykonywaniem przez skarżącego powierzonych mu zadań.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, iż w przedstawionym organowi raporcie skarżący szczegółowo wykazał w jakich dniach i w ile godzin pełnił służę ponad obowiązującą go normę czasu służby, za co powinien otrzymać rekompensatę pieniężną. Powołując się na przepis art. 33 ust. 2 i 3 ustawy o Policji pełnomocnik skarżącego wskazał, iż w sytuacji, gdy zobowiązany przełożony policjanta nie prowadzi ewidencji czasu pracy policjantów, to podstawę do ustalenia rzeczywistego wymiaru nadgodzin powinien stanowić raport zainteresowanego poparty stosownymi dokumentami sporządzonymi w związku z wykonywaniem przez skarżącego powierzonych mu zadań. Ponadto w toku postępowania organ nie wykazał jaka łącznie ilość nadgodzin została przez skarżącego przepracowana, a w szczególności nie wykazał jaka ilość godzin została rozliczona i w jakich dniach nastąpiło to rozliczenie. Niedopuszczalnym jest zatem, aby odmowa przyznania skarżącemu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny mogła być oparta na ogólnikowym stwierdzeniu przez przełożonych, że nadgodziny zostały rozliczone. Skarżący nie może bowiem ponosić ujemnych skutków niewywiązywania się z obowiązków służbowych jego przełożonych. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nawet nie odniósł się do dowodów przedstawionych przez skarżącego, natomiast swoje rozstrzygnięcie oparł na ogólnikowych twierdzeniach przełożonych skarżącego, niepopartych żadnymi dowodami.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie tylko z powodów w niej wskazanych.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, iż Komendant Główny Policji w decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. właściwie przyjął i pouczył stronę, iż zgodnie z art. 127 § 2 k.p.a. odwołanie od tej decyzji należało wnieść do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, za pośrednictwem organu, który ją wydał. Stronie bowiem nie przysługiwał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy kierowany do Komendanta Głównego Policji (art. 127 § 3 k.p.a.), jak to stwierdził Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w postanowieniu z dnia [...] października 2009 r.

Stosownie do treści art. 127 § 1 i 2 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji, służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji, przy czym właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy, zaś w myśl art. 127 § 3 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Natomiast według art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., ilekroć w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego jest mowa o ministrach – rozumie się przez to Prezesa i wiceprezesa Rady Ministrów pełniących funkcję ministra kierującego określonym działem administracji rządowej, ministrów kierujących określonym działem administracji rządowej, przewodniczących komitetów wchodzących w skład Rady Ministrów, kierowników centralnych urzędów administracji rządowej podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów lub właściwego ministra, a także kierowników innych równorzędnych urzędów państwowych załatwiających sprawy, o których mowa w art. 1 pkt 1 i 4.

Nie budzi wątpliwości, że w myśl art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity z 2007 r. Dz. U. Nr 43, poz. 277 ze zm.), centralnym organem administracji rządowej, właściwym w sprawach ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego, jest Komendant Główny Policji. Jednakże według wykładni językowej, sformułowanie: "w sprawach ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego", odnosi się do kompetencji, przeznaczenia i zadań postawionych przed tą formacją. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, Policja – jako umundurowana i uzbrojona formacja – służy społeczeństwu i jest przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego, zaś realizacja owego przeznaczenia jest skonkretyzowana poprzez zakres zadań określonych w art. 1 ust. 2, tj.: 1) ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra; 2) ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym zapewnienie spokoju w miejscach publicznych oraz w środkach publicznego transportu i komunikacji publicznej, w ruchu drogowym i na wodach przeznaczonych do powszechnego korzystania; 3) inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi; 4) wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców; 5) nadzór nad strażami gminnymi (miejskimi) oraz nad specjalistycznymi uzbrojonymi formacjami ochronnymi w zakresie określonym w odrębnych przepisach; 6) kontrola przestrzegania przepisów porządkowych i administracyjnych związanych z działalnością publiczną lub obowiązujących w miejscach publicznych; 7) współdziałanie z policjami innych państw oraz ich organizacjami międzynarodowymi na podstawie umów i porozumień międzynarodowych oraz odrębnych przepisów; 8) gromadzenie, przetwarzanie i przekazywanie informacji kryminalnych; 9) (uchylony); 10) prowadzenie bazy danych zawierającej informacje o wynikach analizy kwasu dezoksyrybonukleinowego (DNA).

Zatem w żadnym razie powyższy zapis ustawy nie może odnosić się – zdaniem Sądu – do spraw służbowych (osobowych) funkcjonariuszy Policji, takich jak m.in. przebieg służby (rozdział 5 ustawy), bądź uposażeń i innych świadczeń pieniężnych policjantów (rozdział 9 ustawy).

Nie sposób również pominąć, iż w świetle art. 32 ust. 1 powołanej ustawy pragmatycznej, do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk, właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. Ustęp 2 tego artykułu stanowi, iż od decyzji, o których mowa w ust. 1, policjantowi służy odwołanie do wyższego przełożonego. Jeżeli zaś decyzję, o której mowa w ust. 1, ustawa zastrzega dla Komendanta Głównego Policji, od decyzji takiej służy odwołanie do ministra właściwego do spraw wewnętrznych (ust. 3 powołanego artykułu).

Reasumując, jeżeli w myśl art. 5 ust. 1 in fine ustawy o Policji, Komendant Główny Policji podlega ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych – to jest Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, zaś Komendant Główny Policji jest centralnym organem administracji rządowej jedynie w sprawach ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego i z kolei jeśli według art. 17 pkt 3 k.p.a. organami wyższego stopnia w stosunku do organów administracji publicznej innych niż określone w pkt 1 i 2, są odpowiednie organy nadrzędne lub właściwi ministrowie, to po wydaniu decyzji w pierwszej instancji przez Komendanta Głównego Policji w sprawach związanych z pełnieniem przez funkcjonariusza służby – tu decyzji dotyczącej odmowy przyznania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby, przysługuje odwołanie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (art. 127 § 2 k.p.a.), a nie wniosek do Komendanta Głównego Policji o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.).

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości i tym samym została wyczerpana przesłanka zawarta w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. skutkująca stwierdzeniem nieważności dotkniętej taką wadą decyzji.

Przechodząc do oceny rozstrzygnięcia Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2009 r., należy wskazać, że przyczyną odmowy przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia stało się przekonanie organu, iż funkcjonariusz na bieżąco otrzymywał czas wolny (poprzez późniejsze podejmowanie służby, wcześniejsze wyjścia i wyjścia prywatne w godzinach służby) w zamian za świadczenie służby w godzinach przekraczających obowiązujące funkcjonariusza normy czasu służby. Przedstawione przez stronę zestawienie "przepracowanych godzin nadliczbowych" nie zostało bowiem potwierdzone przez przełożonych skarżącego – [...] oraz [...].

Normy czasu służby obowiązujące policjantów reguluje art. 33 ust. 1 - 3 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem, czas pełnienia służby policjanta jest określony wymiarem jego obowiązków, z uwzględnieniem prawa do wypoczynku. Zadania służbowe policjanta powinny być ustalone w sposób pozwalający na ich wykonanie w ramach 40-godzinnego tygodnia służby, w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym. W zamian za czas służby przekraczający normę określoną w ust. 2 policjantowi udziela się czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze albo może mu być przyznana rekompensata pieniężna, o której mowa w art. 13 ust. 4a pkt 1.

Przepisy § 3 – 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2001 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1471) określają rozkład czasu służby z uwzględnieniem poszczególnych systemów pełnienia służby, jednakże z zachowaniem średniotygodniowej normy czasu służby w okresie rozliczeniowym wskazanym w art. 33 ust. 2 ustawy o Policji. Przepis § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia stanowi, iż przedłużenie czasu służby następuje na polecenie kierownika komórki organizacyjnej, w której policjant pełni służbę. O wydanym poleceniu kierownik zawiadamia przełożonego właściwego w sprawach osobowych. Zgodnie z § 9 ust. 1, 5 i 6 powołanego rozporządzenia, za przedłużony czas służby przekraczający normę określoną w art. 33 ust. 2 ustawy, policjantowi udziela się w tym samym wymiarze czasu wolnego, z zastrzeżeniem § 10. Czas wolny w zamian za służbę pełnioną poza rozkładem czasu służby policjant jest obowiązany wykorzystać do dnia zwolnienia ze służby, a przełożony właściwy w sprawach osobowych ma obowiązek mu to zapewnić. Przełożony właściwy w sprawach osobowych prowadzi ewidencję czasu służby policjantów przy pomocy wskazanych przez niego kierowników komórek organizacyjnych. Ewidencję czasu służby udostępnia się policjantowi na jego żądanie.

Z powołanych przepisów rozporządzenia wynika jednoznacznie obowiązek ewidencjonowania czasu służby policjanta. Ewidencja czasu pracy powinna przedstawiać faktyczny przebieg służby policjanta w okresie rozliczeniowym, a więc także czas służby w godzinach ponadnormatywnych, jak i udzielony w zamian za te godziny czas wolny od służby, aby została zachowana norma 40 godzin służby w tygodniu (tzw. średniotygodniowa norma w okresie rozliczeniowym). Zatem to na organie ciąży obowiązek wykazania, poprzez prowadzoną ewidencję, że funkcjonariusz wykorzystał przysługujący mu czas wolny od służby w zamian za przepracowane godziny nadliczbowe, jeżeli takowe wystąpiły.

W niniejszej zaś sprawie Komendant Główny Policji nie ustalił, czy w stosunku do skarżącego ewidencja czasu służby była prowadzona, a jeżeli tak, to czy była prowadzona w sposób prawidłowy. W uzasadnieniu decyzji organ nie zawarł jakiegokolwiek odniesienia do tej sytuacji. Komendant Główny Policji oparł swe rozstrzygnięcie jedynie na ogólnikowych oświadczeniach przełożonych skarżącego, co w żaden sposób nie realizuje zasady praworządności (art. 7 k.p.a.), jak też pogłębiania zaufania do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Podkreślić należy, że skarżący w swym raporcie z dnia [...] lutego 2009 r. wskazuje precyzyjnie daty i czas pełnienia służby w godzinach ponadwymiarowych, a także odwołuje się do konkretnej dokumentacji służbowej (operacyjnej) z tego okresu. To właśnie z tej dokumentacji, zdaniem strony, wynika nałożony przez przełożonego obowiązek świadczenia służby w ponadnormatywnym czasie służby. Zatem organ powinien, czego nie uczynił, dokładnie przeanalizować raport skarżącego oraz dokumentację operacyjną, na którą powołuje się strona i ustalić w oparciu o ewidencję czasu pracy skarżącego, czy godziny nadliczbowe występujące w poszczególnych okresach rozliczeniowych, zostały wymienionemu do dnia rozwiązania stosunku służbowego zrekompensowane czasem wolnym od służby. Jeżeli natomiast ewidencja czasu pracy skarżącego za okres ostatnich 3 lat kalendarzowych (art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji wskazuje na przedawnienie roszczenia za lata wcześniejsze) nie była prowadzona, organ winien na podstawie innych dokumentów źródłowych np. dostępnej dokumentacji służbowej, operacyjnej, płacowej, itp. ustalić, czy w istocie doszło do rekompensaty czasem wolnym od służby w zamian za przepracowane godziny nadliczbowe. W przeciwnym razie Komendant Główny Policji naraża się na uzasadniony zarzut arbitralnego rozstrzygnięcia sprawy, co pozostaje w sprzeczności z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Dostrzeżone powyżej wady procesowe prowadzonego przez Komendanta Głównego Policji postępowania mogły mieć istotny wpływ na końcowy wynik sprawy, co obliguje Sąd do uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 2009 r.

Rozpatrując ponownie sprawę z wniosku skarżącego o przyznanie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby organ będzie obowiązany wziąć powyższe rozważania Sądu pod uwagę, dokonać wnikliwej analizy ewidencji czasu pracy M. K., bądź innego dostępnego organowi materiału dowodowego pozwalającego w sposób pośredni ustalić rzeczywisty przebieg służby skarżącego i dopiero wówczas rozstrzygnąć o zasadności wniosku strony.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 2, art. 145 § pkt 1 lit. c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec, jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 tej ustawy.