Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 521/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie WSA Ewa Frąckiewicz Asesor WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2005 r. sprawy ze skargi "R." E. T. L. T. sp. j. z siedzibą w J. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie: obciążenia karą pieniężną oddala skargę


UZASADNIENIE

Na drodze krajowej Nr [...], w dniu [...] listopada 2002 r., został zatrzymany do kontroli, przez pracowników Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...], samochód należący do "R." sp. j. T. E. T. L. z siedzibą w J. Kontrola stwierdziła przekroczenie na drugiej osi dopuszczalnego nacisku o 40,17 kN. Po sporządzeniu protokółu kierowca podpisał go nie składając zastrzeżeń do kontroli.

Zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2002 r. organ administracji powiadomił przewoźnika o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Nie zgadzając się z ustaleniami kontroli L. T. pismem z dnia [...] listopada 2002 r. złożył zastrzeżenia. Zdaniem składającego zastrzeżenie miejsce ważenia pojazdu nie było odpowiednie, a ponieważ ładowność pojazdu była w normie to stwierdzone przekroczenia nacisku na oś nie mogły wystąpić. Dodatkowo właściciel firmy wskazywał, że przewóz wykonywał M. R., który prowadzi firmę przewozową, a więc to on powinien ponosić ewentualne konsekwencje związane ze stwierdzonymi nieprawidłowościami. Na dowód powyższego załączona została umowa zlecenia.

Kierownik Służby Liniowej GDDKiA w [...] złożył notatkę służbową, którą stwierdza, iż stanowisko ważenia pojazdu było zgodne z wymaganymi przepisami to jest zachowane były odpowiednie spadki zgodnie z pomiarami przeprowadzonymi przez uprawnionego geodetę w dniu [...] lipca 2001 r.

W związku z ustaleniami kontroli Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad decyzją z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...], na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b, tabela lp. 5 pkt 5 lit. d, lp. 5 pkt 5 lit. e, lp. 6 pkt 1 lit. a, art. 18a ust. 5 i art. 20 pkt 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j. t. Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.), art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, Poz. 602 ze zm.), § 1-5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 44, poz. 432) oraz art. 104 § 1 kpa, obciążył "R." sp. j. T. E. T. L. karą pieniężna w wysokości 21 000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Organ uznał, że pojazd miał przekroczoną dopuszczalną masę całkowita, ponieważ jednak kontrola nie uwzględniła przekroczenia tego parametru, przewoźnik nie został obciążony z tego tytułu dodatkową karą.

Od decyzji tej "R." sp. j. T. E. T. L. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o jej uchylenie. We wniosku spółka podnosiła, iż kontrola nie stwierdziła przekroczenia masy całkowitej pojazdu, a więc skarżącemu trudno odnieść się do tego, że zostały przekroczone normy nacisku osi. Skarżący, jak stwierdza, nie miał możliwości zbadania przed wyjazdem czy pojazd nie miał przekroczenia na osi, więc nie powinien być za to karany.

Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...], na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b, tabela lp. 5 pkt 1 lit. b, art. 18a ust. 5 i art. 20 pkt 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j. t. Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.), art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, Poz. 602 ze zm.), § 1-5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 44, poz. 432) oraz art. 127 § 3 kpa, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ administracji, powołując się na wymienione wyżej rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia stwierdza, iż nacisk osi składowej pojazdu, nie może przekraczać przy odległości od sąsiedniej bliższej osi powyżej 1,30 m – 80 kN. Ponieważ ustalono przekroczenie nacisku osi pojazdu o 40,17 kN kara pieniężna została określona na kwotę 21 000 zł. Powołując się na art. 13 ust. 1a, 2a i 2b ustawy o drogach publicznych, oraz na wymienione wyżej rozporządzenie, organ stwierdza, iż ujawnione w czasie kontroli przekroczenia parametrów nacisku były podstawą do wymierzenia kary.

"R." sp. j. T. E. T. L. na powyższą decyzję złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Ponownie odwołując się do treści protokółu kontroli skarżąca stwierdza, iż nie mogło wystąpić przekroczenie masy całkowitej pojazdu co, w ocenie skarżącej dowodzi, iż nie mogło wystąpić także przekroczenie nacisku osi na jezdnię. Nadto skarżąca podnosi, iż nie powinna być karana z tego tytułu, że nie mogła skontrolować pojazdu przed wyjechaniem w trasę oraz, że odpowiedzialność winien ponosić kierowca samochodu jako przedsiębiorca prowadzący usługi transportowe.

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, powołując się na argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji, wnosił o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutu skarżącej opartym na wyroku Trybunału Konstytucyjnego, organ stwierdza, iż wyrok ten dotyczył przepisów nieobowiązujących w dacie kontroli.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje;

Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), która art. 1 wprowadziła ustawę z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 2 ustawę z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), z dniem 1 stycznia 2004 r.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 w/w ustawy).

W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów nie można uznać jej za uzasadnioną.

Nałożenie kary, co do zasady oparto na dwóch przepisach – art. 61 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j. t. Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.) oraz na 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j. t. Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.).

Zgodnie z pierwszym z wymienionych przepisów ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę (art. 61 ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym), natomiast jeżeli masa, naciski osi lub wymiary pojazdu wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów, przejazd pojazdu jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia (art. 61 ust. 11 w/w ustawy). W przypadku gdy nastąpi przekroczenie dopuszczalnych parametrów dla danej drogi, a przedsiębiorca nie posiada wymaganego zezwolenia na przejazd, to znaczy nie wniósł stosownej opłaty za przejazd pojazdem nienormatywnym, właściwy organ administracji publicznej jest zobowiązany do pobrania kary pieniężnej (art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych).

Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1953) do postępowań administracyjnych wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem w dacie wydawania decyzji II instancyjnej, pomimo wejścia w życie przepisów "nowej" ustawy o drogach publicznych, zastosowanie miały przepisy ustawy zmienionej. Podobnie, w myśl art. 9 wymienionej wyżej ustawy, do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie upoważnień zmienianych nową ustawą zachowały moc przepisy dotychczasowe, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy zmienionej.

Zgodnie z powyższym organ administracji publicznej dokonał wyliczenia kary pieniężnej w oparciu o lp. 5 pkt 5 lit. d) i lit. e) Załącznika do ustawy o drogach publicznych. Za każde przekroczenie nacisku osi pojedynczej ponad 125 kN do 140 kN kara określona w tym przepisie (pkt 5 lit. d) wynosi 5 040 zł, a za każde rozpoczęte przekroczenie 10 kN ponad 140 kN dodatkowo 2 400 zł (pkt 5 lit. e). Łącznie więc naliczona kara wyniosła 21 000 zł.

Skarżąca zarzucała decyzji wyliczenie opłaty karnej na podstawie rozporządzenia zawierającego przepisy niezgodne z konstytucją. Otóż, jak wskazano wyżej opłata ta został naliczona w oparciu o przepisy zawarte w ustawie a nie w rozporządzeniu, stąd i zarzut skarżącej spółki w tym zakresie nie można uznać za trafny.

Organ kontrolny nie obciążył skarżącą karą za przekroczenie masy całkowitej pojazdu (lp. 6 pkt 1 Załącznika do ustawy o drogach publicznych) zasadnie wskazując na to, iż wyliczenie matematyczne wskazujące na duże prawdopodobieństwo wystąpienia tego przekroczenia nie może być podstawą do korekty protokółu kontroli, w którym nie stwierdzono przekroczenia tego parametru.

Odnosząc się do twierdzeń skarżącej, iż to nie spółka lecz kierowca powinien być stroną zarówno postępowania administracyjnego, jak i sądowego z uwagi na to, że prowadzi on działalność gospodarczą w zakresie transportu, oraz że ze spółką łączyła go umowa zlecenia, należy stwierdzić, iż twierdzenie to nie znajduje uzasadnienia w aktach sprawy.

Kierowca wykonujący przewóz ma wpisaną działalność gospodarczą do ewidencji Urzędu Gminy w [...] – świadczenie usług jako kierowca. Nie jest to świadczenie usług transportowych lecz usług wykonawczych jedynie w zakresie czynności kierowania pojazdami. Natomiast zgodnie z treścią § 1 i § 6 – 10 umowy zawartej przez "R." sp. j. T. E. T. L. z M. R., był on poddany kierownictwu spółki, wykonywał czynności kierowcy wyłącznie na jej rzecz pojazdem powierzonym stanowiącym własność spółki. Zatem nie łączyła go ze spółką umowa wykonywania przez niego, jako przedsiębiorcę, usług transportowych lecz działalność tą wykonywała skarżąca spółka.

Jednym z zarzutów skarżącej było wskazanie na okoliczność braku możliwości sprawdzenia przez przedsiębiorcę przed wyjazdem pojazdu po jego załadowaniu, czy nie przekracza dopuszczalnych norm, w tym nacisku osi na jezdnię. Zarzut ten nie odnosi się do przeprowadzonej kontroli ani do zaskarżonej decyzji administracyjnej. Dotyczy on okoliczności faktycznych, które nie podlegają ustalaniu przez Sąd orzekający w sprawie. Można jedynie wskazać skarżącej spółce, co niejednokrotnie czynił organ uprawniony do kontroli drogowej, iż brak na stanowiskach załadunkowych wag określających naciski osi na jezdnię nie wyklucza możliwości sprawdzenia tego parametru przez przedsiębiorcę, bowiem może on wezwać organ kontroli do przeprowadzenia ważenia kontrolnego.

Przeprowadzone ustalenia organu administracji publicznej dowodzą, iż skarżąca spółka naruszyła przepisy ustawy o drogach publicznych, co obowiązywało organ kontrolny do nałożenia kary pieniężnej.

W związku z tym stwierdzając, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego przez błędne jego zastosowanie lub wykładnię oraz nie narusza przepisów postępowania w zakresie mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na postawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.