Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 179/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2017-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 28, art. 145, art. 145a
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 28
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi O.P. – H. i A.H. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...] Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. i J.Ś. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z zewnętrzną doziemną instalacją elektroenergetyczną, gazową wraz z utwardzeniem terenu oraz przyłączem wodociągowym i kanalizacyjnym na działkach nr [...],

Wnioskiem z dnia [...] października 2016 r. O.P.-H. i A.H. wystąpili do Starosty o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją wskazując, że bez swojej winy nie brali w nim udziału pomimo, że posiadają przymiot stron tego postępowania. Podnieśli, że wyznaczenie granic działki uniemożliwia im korzystanie z nieruchomości, gdyż wjazd na posesję nie jest możliwy. Wynika to z faktu zbyt wąskiej jezdni.

Po wznowieniu postępowania w dniu 18 października 2016 r., decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] Starosta odmówił uchylenia decyzji z [...] września 2015 r. nr [...] o pozwoleniu na budowę. Zdaniem organu w sprawie nie zachodziły przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej k.p.a.), bowiem wnioskodawcom nie przysługuje przymiot stron tego postępowania. Organ wskazał, że O.P.-H. i A.H. nie brali udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] września 2015 r., ponieważ inwestycja nie oddziałuje na ich nieruchomość -działkę nr [...].

2. Od decyzji Starosty z dnia [...] listopada 2016 r. O.P.-H. i A.H. wnieśli odwołanie do Wojewody, żądając uchylenia zaskarżonej decyzji oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W ocenie odwołujących w postępowaniu doszło do naruszenia ich praw jako właścicieli nieruchomości nr [...] poprzez pozbawienie możliwości zaskarżenia pozwolenia na budowę. Wskazując na szereg nieprawidłowości związanych z szerokością jezdni – ul. [...] podnieśli, że inwestycja na działce nr [...] nie posiada dostępu do drogi publicznej. Dostęp ten, w ich ocenie, został również ograniczony dla nieruchomości nr [...], której są właścicielami. Kwestii tej nie rozwiązuje również ujęte w projekcie przesunięcie ogrodzenia w głąb działki. W decyzji o pozwoleniu na budowę organ nie wprowadził bowiem żadnych ograniczeń co do lokalizacji ogrodzenia, którego ewentualne przesunięcie w przyszłości może całkowicie uniemożliwić wjazd na działkę nr [...].

3. Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty z dnia [...] listopada 2016 r.

Zdaniem organu odwoławczego na etapie wznowienia postępowania nie uległ zmianie jego zasadniczy przedmiot, to jest problem udzielenia pozwolenia na budowę. Ponieważ postępowanie nadzwyczajne w sprawie pozwolenia na budowę stanowi jedynie odrębną sprawę procesową, a nie materialnoprawną w stosunku do postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, brak było racjonalnych przesłanek do rozszerzania kręgu stron postępowania nadzwyczajnego w stosunku do postępowania zwykłego. W obu tych postępowaniach normą materialnoprawną określającą krąg stron postępowania jest art. 28 ust. 2 z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.).

Zgodnie z art. 28 ust. 2 prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

Również obszar oddziaływania obiektu zdefiniowany został w ustawie Prawo budowlane jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu.

Organ podkreślił, że celem art. 28 ust. 2 prawa budowlanego jest zawężenie kręgu stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę do wymienionych w nim podmiotów. Warunkiem uznania danego podmiotu za stronę postępowania i dopuszczenia go do udziału w nim jest wykazanie, że planowana inwestycja będzie wpływać na jego nieruchomość i godzić w konkretne uprawnienia do zagospodarowania nieruchomości. Ponadto objęcie nieruchomości obszarem oddziaływania obiektu oznacza, że istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładać będą na właściciela (użytkownika wieczystego, zarządcę) nieruchomości określone obowiązki czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i użytkowaniem jego działki w związku z realizacją inwestycji na działce sąsiedniej. Zatem wyłącznie w takim przypadku przysługiwać mu będzie status strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę na tej działce.

Wojewoda nie stwierdził, by projektowana inwestycja wpływała w jakikolwiek sposób na przysługujące odwołującym prawo do nieruchomości, w tym na dostęp do drogi publicznej na działce nr [...]. Zgodnie bowiem z projektem budowlanym znajdującym się w aktach sprawy, budynek mieszkalny realizowany na działce nr [...] zaprojektowany został w odległości 8 m od granic nieruchomości nr [...] (rozdzielającej działkę objętą inwestycją od działki odwołujących się). Tym samym budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] nie będzie oddziaływać na nieruchomość odwołujących się w zakresie ograniczenia w sposobie jej zagospodarowania z uwagi na ewentualne zacienianie nieruchomości czy przesłanianie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi.

Ponadto zdaniem organu odwoławczego projektowana w ramach przedmiotowego zamierzenia budowlanego inwestycja nie wpływa w żaden sposób na posiadany przez odwołujących dostęp do drogi publicznej. Inwestycja ta nie obejmuje bowiem swym zakresem żadnych robót budowlanych, które wiązałyby się ze zmianą dotychczasowych zasad korzystania z drogi publicznej na działce nr [...].

Odnosząc się do zarzutów skarżących dotyczących utrudnień wynikających z zbyt małej szerokości drogi organ wskazał, że nie tworzą one interesu prawnego po stronie skarżących. Podkreślił, że A. i J.Ś. jak i O.P.-H. i A.H. przysługuje prawo korzystania z własnych nieruchomości na jednakowych zasadach i na jednakowych zasadach mają oni zapewniony dostęp do drogi publicznej. Nie można zatem czynić zarzutu, czy też upatrywać jakichkolwiek ograniczeń w prawach innych podmiotów w przypadku, gdy właściciel nieruchomości postanowi ogrodzić nieruchomość stanowiącą jego własność, czy też zaparkować na niej pojazd. Ograniczenia te mogłyby wynikać jedynie z faktu ingerencji w pas drogowy na działce nr [...] zmieniającej jednocześnie dotychczasowe zasady korzystania z drogi.

Zaznaczył, że odwołującym się nie przysługuje żadne ograniczone prawo rzeczowe obciążające nieruchomość nr [...] w postaci służebności przejścia lub przejazdu. Tym samym jakakolwiek inwestycja mieszcząca się w granicach działki leżącej po przeciwnej stronie tej drogi nie może zostać uznana za wprowadzającą ograniczenia w dostępie do drogi publicznej na prawnie obowiązujących zasadach.

Wskazał również, że przedmiotem postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę Nr [...] z dnia [...] września 2015 r. nie była droga (szerokość drogi oraz jej zgodność z przepisami prawa). Tym samym nie podlega to również ocenie na etapie postępowania nadzwyczajnego. Kwestia ta nie może być również brana pod uwagę w kontekście ograniczenia dostępu do drogi publicznej właścicielom działki nr [...] w związku z inwestycją na działce nr [...].

Skoro zatem organ stwierdził, że podmiot wnoszący o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wydaniem decyzji ostatecznej, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., nie był stroną w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, winien był na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej, z uwagi na stwierdzenie braku podstawy z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. co w sprawie nastąpiło.

4. Na powyższą decyzję Wojewody O.P.-H. i A.H. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając naruszenie:

1) przepisów prawa procesowego – art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji przyjęcie, że decyzja wydana przez Starostę jest prawidłowa, a skarżącym nie przysługuje przymiot strony postępowania;

2) art. 28 ust. 2 prawa budowlanego poprzez nie uznanie skarżących za strony postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z zewnętrzną doziemną instalacją elektroenergetyczną, gazową wraz z utwardzeniem terenu oraz przyłączem wodociągowym i kanalizacyjnym na działkach nr [...];

3) art. 35 ust. 1 prawa budowlanego poprzez niedopełnienie ciążącego na organie administracji publicznej obowiązku sprawdzenia wszelkich wymagań potrzebnych do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, a mianowicie warunków dojazdu po drodze gminnej nr [...], nie spełniających wymaganych warunków technicznych określonych dla tego rodzaju drogi, po której ma się odbywać dojazd do działki nr [...];

4) przepisu § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 2 marca 1999 r. określającego warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, poprzez nie zapewnienie wymaganej szerokości drogi publicznej i pobocza w obrębie działki nr [...].

Podnosząc powyższe zarzuty wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody, o ustalenie nowych warunków zabudowy dla inwestycji realizowanej przez państwa Ś., a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podnieśli, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ budowlany zobowiązany jest sprawdzić, czy spełnione zostały wymogi zawarte w art. 35 ust. 1 prawa budowlanego, a także warunki zawarte w art. 32 ust. 4 tej ustawy. Dopiero w sytuacji spełnienia wymagań organ zobowiązany jest do udzielenia pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie organy orzekające w sprawie nie ustalały faktycznej szerokości drogi publicznej przylegającej do działki nr [...]. Warunkiem uznania nieruchomości za nieruchomość zdatną na cele budowlane, oprócz jej położenia na terenach budowlanych, jest zapewnienie dla takiej nieruchomości dojścia i dojazdu do drogi publicznej zgodnie z § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002. r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przy czym nie wystarcza faktycznie istniejący dostęp, ale musi być to dostęp prawnie zapewniony.

Zatwierdzając przedłożony projekt budowlany organy nie rozważyły kwestii czy rozwiązania w nim przyjęte, a dotyczące realizacji dojazdu z działki inwestora do drogi gminnej, nie naruszają przywołanych, wyżej przepisów techniczno-budowlanych. Zaniedbania organu administracji państwowej w zakresie ustalenia powyższych okoliczności stanowią naruszenie art. 7, 77 § 1 k.p.a., co ma istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem skarżących Starosta, jak też Wojewoda, w bardzo wąski sposób zinterpretowały art. 28 ust. 2 prawa budowlanego, ograniczając badanie obszaru oddziaływania obiektu położonego na działce nr [...] na inne nieruchomości, jedynie do wskazań liczbowych – usytuowania tegoż obiektu od granicy działki.

Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne podnieśli, iż obszar oddziaływania obiektu nie może być tak rozumiany, że w praktyce stanowi barierę nie do przebycia dla większości podmiotów posiadających nieruchomości w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego, a którym odmawia się przymiotu strony w postępowaniu tylko z tego powodu, że zgodnie z założeniami projektowymi nie będzie potrzeby w przyszłości wprowadzania ograniczeń w zagospodarowaniu terenu na podstawie przepisów odrębnych.

W dalszej części uzasadnienia skargi skarżący opisali historię i stan faktyczny drogi oraz przepisy dotyczące i regulujące szerokość drogi dojazdowej, stanowiącej drogę publiczną, których – ich zdaniem – nie wzięły pod uwagę organy. Podnieśli, że droga publiczna – ul. [...] nie spełnia wymaganych warunków technicznych określonych dla tego rodzaju drogi, w szczególności § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 2 marca 1999 r. określającego warunki techniczne dla dróg klasy "L, D".

5. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2017 r. pełnomocnik uczestników postępowania – A.Ś. i J.Ś. poparł stanowisko organu podnosząc, że inwestycja nie wpływa na prawa i obowiązki skarżących z tytułu własności działki nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

6. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718; zwanej dalej p.p.s.a.). kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

7. Przedmiot kontroli sądu w niniejszej sprawie stanowi rozstrzygnięcie organu odwoławczego – Wojewody utrzymujące w mocy decyzję Starosty odmawiającej uchylenia we wznowionym postępowaniu ostatecznej decyzją własnej z dnia [...] września 2015 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę uczestnikom.

Wznowienie postępowania jest, obok stwierdzenia nieważności oraz zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej, jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznych i uregulowane zostało w rozdziale 12 k.p.a. w przepisach art. 145 – 152 tej ustawy. Wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania możliwe jest tylko i wyłącznie w przypadku wystąpienia przesłanek w sposób wyczerpujący wymienionych w przepisie art. 145 § 1 pkt 1-8 oraz art. 145a § 1 i 145b § 1 k.p.a.

W przedmiotowej sprawie we wniosku skarżący powołali się na jedną przesłankę wznowienia postępowania – mianowicie, że nie brali udziału w toczącym się postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją udzielającą pozwolenia na budowę, mimo, iż ich zdaniem mieli oni interes prawny uzasadniający uznanie ich za stronę tego postępowania. Zdaniem organów prowadzących wznowione postępowanie interesu takiego nie mieli jednak w postępowaniu, którego dotyczy wniosek wobec czego nie było podstaw do uchylenia wydanej w nim decyzji.

8. Wskazać należy, że choć organ administracji dokonuje oceny przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania niejako dwukrotnie, to badanie interesu prawnego następuje w drugiej fazie postępowania wznowieniowego. Pierwszy raz na etapie rozpatrywania dopuszczalności podania o wznowienie. Jeśli bowiem wniosek zawiera stwierdzenie, że składający podanie o wznowienie podmiot uważa, że przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, a został w tym postępowaniu pominięty, to weryfikacja twierdzeń wnioskodawcy jest w istocie badaniem przesłanek wznowienia.

Jednak badanie interesu prawnego następuje już w kolejnej fazie postępowania, czyli po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Dopiero na tym etapie postępowania organ administracji może weryfikować twierdzenia strony dotyczące jej interesu prawnego w zakończonym postępowaniu zwykłym. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym dominuje pogląd, że w przypadku gdy żądanie wznowienia postępowania oparte jest na podstawie wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., postanowienie o odmowie wznowienia postępowania wydane na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. nie może opierać się na ocenie, czy wnoszący podanie był stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, SIP LEX, tezy do art. 28). Taką też procedurę prawidłowo zastosowały organy.

9. W ocenie Sądu organy, prawidłowo przyjęły, że skarżącym nie przysługiwał przymiot stron postępowania dotyczącego zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) ograniczono krąg stron w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę do właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w tzw. obszarze oddziaływania obiektu. Zmiana ta miała na celu ograniczenie liczby podmiotów biorących udział w tym postępowaniu, a w rezultacie jego uproszczenie i przyspieszenie.

W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że art. 28 ust. 2 prawa budowlanego stanowi wyjątek od ogólnej zasady wyrażonej w art. 28 k.p.a. (stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek), jednak nie powoduje to całkowitego wyłączenia jego stosowania w zakresie ustalania stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Jak się podkreśla wzajemna relacja pomiędzy obiema regulacjami jest tego rodzaju, że pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym, o którym mowa w art. 28 k.p.a., zostało zawężone przez przepis art. 28 ust. 2 prawa budowlanego w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę do inwestora oraz właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, co oznacza, że w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę stronami, w rozumieniu art. 28 k.p.a., są osoby wymienione w art. 28 ust. 2 prawa budowlanego.

Tak więc inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu są stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, ponieważ postępowanie to dotyczy ich interesu prawnego lub obowiązku (por. A. Kosicki [w:] A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski, K. Buliński, A. Despot-Mładanowicz, T. Filipowicz Tomasz, A. Kosicki, M. Rypina, M. Wincenciak, Prawo budowlane. Komentarz, SIP LEX tezy do art. 28 § 2 prawa budowlanego.

Dla niniejszej sprawy nie mają natomiast znaczenia kontrowersje dotyczące relacji między przepisami art. 28 k.p.a. a art. 28 § 2 prawa budowlanego w postępowaniu nadzwyczajnym bowiem skarżący – jako właściciele nieruchomości potencjalnie mieszczą się w hipotezie przepisu art. 28 § 2 prawa budowlanego.

10. Przymiot strony w sprawie powiązany był zatem ze stwierdzeniem indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku skarżących w odniesieniu do postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] września 2015 r. Utrwalone jest stanowisko, że cechami interesu prawnego lub obowiązku jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie i jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania normy prawa materialnego, a orzekać o nim lub go stwierdzać trzeba w postępowaniu administracyjnym przez wydanie decyzji.

O posiadaniu przymiotu strony rozstrzyga organ badając, czy istnieje obiektywna potrzeba ochrony prawnej jednostki żądającej takiej ochrony. Do cech interesu prawnego zalicza się jego realność, co powoduje wykluczenie interesów przewidywalnych w przyszłości, interesów czysto hipotetycznych. Interes prawny to rzeczywiście, a nie hipotetycznie istniejąca potrzeba ochrony prawnej określonego podmiotu.

Przyjmuje się w szczególności, że stronami postępowania o pozwolenie na budowę stają się podmioty znajdujące się w takich okolicznościach, w których powstaje uzasadnione podejrzenie istnienia wpływu projektowanej inwestycji na ich nieruchomość. Stwierdzenie takiego prawdopodobieństwa będzie natomiast determinowało organ do nałożenia na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i zapewnienia w tym postępowaniu właścicielom, użytkownikom wieczystym lub zarządcom nieruchomości, na które roboty te mogą oddziaływać w sposób określony w tym przepisie, udziału na prawach strony.

Od interesu prawnego należy jednak odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (por. wyroki NSA: z dnia 21 lipca 2010 r., II OSK 1899/09; z dnia 10 sierpnia 2011 r., II OSK 724/11; z dnia 9 grudnia 2011 r., II OSK 1791/10 i z dnia 12 stycznia 2012 r., II OSK 2035/10; CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

11. Stan faktyczny kontrolowanej sprawy był taki, że inwestycja dotyczy działek nr [...] stanowiących własność uczestników postępowania, które oddziela od nieruchomości skarżących (działka nr [...]) droga publiczna (działka nr [...]). Przedmiotem pozwolenia na budowę była inwestycja polegająca na wzniesieniu budynku mieszkalnego wraz z instalacjami i przyłączami. Jak wykazały to organy i co potwierdza treść dokumentów znajdujących się w aktach sprawy budynek mieszkalny realizowany na działce nr [...] zaprojektowany został w odległości 8 m od granic nieruchomości nr [...] (rozdzielającej działkę objętą inwestycją od działki odwołujących się).

Skarżący nie podważają przy tym stwierdzeń organów, że budowa budynku mieszkalnego i wskazanych w decyzji przyłączy na działce nr [...] nie będzie oddziaływać na nieruchomość odwołujących się w jakimkolwiek zakresie i nie spowoduje jakiegokolwiek ograniczenia w sposobie jej zagospodarowania np. z uwagi na ewentualne zacienianie nieruchomości czy przesłanianie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Nie powoduje też ona zmian w dostępie skarżących do drogi. Inwestycja swoim zakresem nie obejmuje bowiem żadnych robót budowlanych, które dotyczą lub wpływają na prawa innych właścicieli w zakresie korzystania z drogi publicznej na działce nr [...].

W istocie to co, na co powołują się i podnoszą skarżący nie przynależy do zakresu postępowania inwestycyjnego uczestników i związane jest z faktycznym korzystaniem z drogi. To nie inwestycja (jak wynika z aktualnego stanu faktycznego już zrealizowana) jest faktycznym lub potencjalnym źródłem problemów z drogą, które egzemplifikują uczestnicy. Źródłem tego problemu było wydzielenie nieruchomości drogowej oraz pozostałych działek, w tym także działki skarżących w taki sposób, że droga, na niektórych odcinkach jest węższa.

Jednak ocena, czy działka drogowa nr [...] spełnia wszystkie wymagane parametry, a tym bardziej rozstrzyganie kwestii faktycznego lub prawnego korzystania z drogi przez skarżących i ewentualnego podjęcia działań w celu powiększenia działki drogowej nie jest przedmiotem postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę w zakresie inwestycji obejmującej obiekt położony wyłącznie w granicach działki inwestorów i nie dotyczącej nawet tego fragmentu ich nieruchomości, przez który faktycznie przebiega droga. Rozstrzyganie tych zagadnień byłoby zatem wykroczeniem poza przedmiot i granice postępowania określonego w art. 28 ust. 1 w zw. z art. 32 i 33 prawa budowlanego.

Zgodzić się należy z poglądem organu, że ograniczenia prawa skarżących nie można upatrywać w korzystaniu z drogi, której faktyczny odcinek przebiega przez nieruchomość inwestorów. Inwestycja nie wpływa jednak na prawny status drogi, który był przed udzieleniem pozwolenia na budowę taki sam. To zatem, na co powołują się skarżący ma charakter faktyczny, a nie prawny. Specyficzny stan faktyczny korzystania z drogi nie uzasadnia jednak interesu prawnego, a tym bardziej nie może ograniczać podstawowego prawa właścicielskiego, jakim jest prawo do zabudowy nieruchomości. Uwzględnienie argumentów skarżących prowadziłoby w istocie do faktycznego wyzucia inwestorów z własności tej części nieruchomości, przez którą przebiega fragment faktycznie położonej i wykorzystywanej drogi.

Jeśli chodzi o oddalenie wniosku dowodowego, znajduje ono oparcie w art. 106 § 3 p.p.s.a. Pomijając ograniczone kompetencje dowodowego sądu administracyjnego oraz specyfikę dowodów, które nie są stricte dokumentami, wnioskowane dowody nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.