Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 55/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-07-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 3 oraz  ust. 3a
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędziowie WSA Wojciech Organiściak (spr.), Teresa Randak, Protokolant Marek Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2012 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. (nr [...]; Znak; [...]) Zakład Ubezpieczeń Społecznych po ponownym rozpatrzeniu sprawy, działając na podstawie art. 83 ust. 4, 28 ust. 1, ust. 3a, art 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. z 2009 r., nr 205, poz. 1585, dalej zwana ustawą) oraz art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej Kpa) utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r. (nr [...]znak: [...]) odmawiającą J. P. (dalej zwany stroną) umorzenia należności z tytułu składek na:

Ubezpieczenie społeczne za okres od: 04/2001 do 11/2008, od 03/2010 do 10/2010 w łącznej kwocie 79466,77 zł, w tym z tytułu: składek – 47381,77 zł, odsetek liczonych na dzień 28. 12. 2010 r. – 31205 zł, koszty upomnienia 880 zł.;

Ubezpieczenie zdrowotne za okres od: 04/2001 do 11/2008, od 03/2010 do 10/2010 w łącznej kwocie 25705,39 zł, w tym z tytułu: składek – 15679,39 zł, odsetek liczonych na dzień 28. 12. 2010 r. – 9146 zł, koszty upomnienia 880 zł.;

Fundusz pracy za okres od: 04/2001 do 11/2008, od 03/2010 do 10/2010 w łącznej kwocie 6691,31 zł, w tym z tytułu: składek – 3567,31 zł, odsetek liczonych na dzień 28. 12. 2010 r. – 2244 zł, koszty upomnienia 880 zł.

W uzasadnieniu prezentując dotychczasowy przebieg postępowania wskazano, iż J. P. w dniu 28 grudnia 2010 roku wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek, który umotywował tym, że "obecnie nigdzie nie pracuję, ponieważ jestem w takim wieku, że nikt mnie nie przyjmie do pracy, nie prowadzę działalności bo nie mam zdrowia, żona jest chora bez świadczeń jakichkolwiek, pomaga nam rodzina co do żywności i leków, ponieważ ubrań nie potrzebujemy bo jesteśmy już starzy i schorowani". Podkreślono także, iż we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona nie podniosła nowych okoliczności.

Następnie organ wyliczał zebrane w toku postępowania 23 dokumenty i podkreślał, że po analizie formalnej i merytorycznej uznano je za dowody w sprawie oraz podkreślał, iż uwzględniono również dane i fakty znane ZUS z urzędu. Podano przy tym, iż w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zostało ustalone, że strona prowadziła działalność gospodarczą, co oznaczało istnienie obowiązku uiszczania składek, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt. 5 oraz art. 8 ust. 6 pkt. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wskazano także na art. 46 ustawy podkreślając, iż płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy i zaakcentowano, że strona się z tego obowiązku nie wywiązała, powodując powstanie zadłużenia będącego przedmiotem wniosku w sprawie umorzenia należności.

W dalszej części uzasadnienia przypominając motywy rozstrzygnięcia podane w pierwszej instancji wskazano, iż rozpatrując wniosek z dnia 28. grudnia 2010 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał, że w przypadku strony nie ziściła się żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności wymienionych w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Podkreślono, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozpatrując wniosek przeanalizował także dokumentację zgromadzoną w sprawie celem ustalenia, czy zachodzą przesłanki pozwalające na umorzenie należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Podano przy tym, iż analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przeprowadzona przez organ pierwszej instancji doprowadziła organ do przekonania, że w sprawie zachodzą przesłanki zamieszczone w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003r. Nr 141, poz. 1365) tj. przyjęto, że opłacenie należności z tytułu składek może pozbawić stronę i jego rodzinę możliwości zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych. Podano przy tym, iż organ pierwszej instancji korzystając z instytucji uznania administracyjnego odmówił stronie umorzenia należności z tytułu składek objętych przedmiotowym postępowaniem.

W dalszej części uzasadnienia organu odwoławczego podkreślono, iż przeprowadzona analizy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji wykazała, iż decyzję z dnia [...] r. wydano na podstawie obowiązujących przepisów, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy oraz przy zapewnieniu stronie czynnego udziału w postępowaniu. Podkreślono, iż z powyższych względów okoliczności faktyczne ustalone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznać należało za udowodnione, gdyż strona miała możliwość wypowiedzenia się co do zgromadzonych w sprawie dowodów. Ponadto organ drugiej instancji zauważał, iż zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych jako przesłanki umorzenia, daje potencjalną możliwość umorzenia zadłużenia powstałego wobec funduszy obsługiwanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygniecie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia (por. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 01.09.2008r. sygn. akt V SA/Wa 376/08).

Po zaprezentowaniu postanowień art. 32 i art. 28 ust. 2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ZUS stwierdził, iż ponowna analiza zgromadzonych w sprawie dowodów potwierdziła, że w przypadku strony nie zostały spełnione ustawowe przesłanki dające potencjalną możliwość umorzenia należności z tytułu składek. Wskazano przy tym, że co prawda strona zlikwidowała działalność gospodarczą, nie jest nigdzie zatrudniona i nie pobiera świadczeń, jednak wobec zadłużenia na koncie strony prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Podkreślono, iż strona posiada majątek, w tym jest właścicielem nieruchomości w skład której wchodzą grunty rolne, użytki zielone, budynki mieszkalne, grunty oraz budynki w części zajmowane na działalność gospodarczą, grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi, grunty pozostałe. Wskazano przy tym, iż nieruchomość może być przedmiotem zabezpieczenia należności ZUS poprzez wpis hipoteki. Zdaniem organu powyższe okoliczności przesądziły o tym, iż w przypadku strony nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, o których mowa w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

W dalszej części uzasadnienia organu odwoławczego podano, iż z materiału dowodowego wynika, że zadłużenie dotyczy należności z tytułu składek strony jako ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem składek i w związku z tym zbadano również pozostałe przesłanki umorzenia należności przywołując przy tym art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz dookreślające ten przepis postanowienia rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003r. Nr 141, poz. 1365).

Analizując postanowienia § 3 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia wskazano, iż na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustalono, że aktualnie strona nie prowadzi działalności gospodarczej, nie jest osobą zatrudniona i nie pobiera świadczeń. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z niepracującą żoną A. P.. Podkreślono, iż w oświadczeniach, w tym o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej strona podała, że wszystkie miesięczne opłaty związane z utrzymaniem ponosi syn oraz że korzysta z pomocy finansowej rodziny, której wysokości nie określono. Wskazano, iż strona podała również, iż posiada zadłużenie wobec Urzędu Skarbowego, które wg zawiadomienia o wpisie hipoteki wynosi 6692,30 zł. Ponadto z dokumentacji wynika, że strona spłaca kredyt hipoteczny w wysokości 37630,00 franków szwajcarskich (CHF) przyznany w dniu 17.01.2005 r. na okres 15 lat. Miesięczna rata spłacanego kredytu wynosi 302,28 CHF (tj. kwota 897,77 zł według kursu walut na dzień 07.02.2011 r.). Zaakcentowano przy tym, iż strona poinformował, że kredyt hipoteczny jest spłacany zgodnie z harmonogramem, natomiast zadłużenie wobec Urzędu Skarbowego nie jest spłacane i nie jest dochodzone egzekucyjnie.

Wskazano także, iż z akt sprawy wynika, że działalność, którą strona prowadziła polegała m. in. na usługach w zakresie konserwacji i naprawy pojazdów samochodowych, sprzedaży hurtowej paliw i produktów pochodnych, transportu drogowego, demontaż wyrobów zużytych, sprzedaży hurtowej odpadów i złomu. Podano, iż działalność ta z siedzibą w T. przy ul. [...], zarejestrowana była pod nazwą A i zlikwidowana (wyrejestrowana) z dniem 27. 10. 2010 r. Zaakcentowano przy tym, iż od dnia 8. 06. 2010 r. do nadal działalność w zakresie usług transportowych i mechanicznych prowadzona jest przez syna strony S. P., którego dochodów strona nie ujawniła.

Jednocześnie podkreślono, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie ujawnił aby strona poniósł straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, iż opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić ją możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto podano, iż strona nie wykazała aby w sprawie zachodziły szczególnie uzasadnione okoliczności w postaci przewlekłej choroby lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiające możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Odnosząc się do wniosku podkreślono, iż informacja o tym, że strona wraz z żoną są osobami "schorowanymi" nie została potwierdzona w dostarczonym materiale medycznym. W ocenie organu dołączona do wniosku dokumentacja lekarska: karty informacyjne leczenia szpitalnego oraz wyniki badań lekarskich z lat 1989-2004 wskazuje na to, że nie było i nie ma przeciwwskazań dla prowadzenia działalności gospodarczej przez stronę. Ponadto z orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w T. z dnia [...] r. o lekkim stopniu niepełnosprawności A. P. wynika, że nie posiada Ona przeciwwskazań do wykonywania pracy oraz że nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki drugiej osoby. Organ powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podkreślał, iż choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny może stanowić przesłankę umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne tylko wtedy, gdy pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności ( wyrok WSA w Warszawie z dnia 29.11.2006 r. sygn. akt III SA/Wa 2444/06).

Organ drugiej instancji przytaczał także za wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18.12.2006 r. (sygn. akt III SA/Wa 2937/06), że przypuszczenia i twierdzenia o charakterze prognostycznym mogą mieć pewien wpływ na podejmowane orzeczenie gdy jest uprawdopodobnione zgodnie z zasadami logiki, dostępnej wiedzy i doświadczenia życiowego (zdrowego rozsądku). Chociaż ocena całkowitej nieściągalności zadłużenia dotyczy aktualnej, nie zaś potencjalnej sytuacji finansowo-majątkowej dłużnika, która może powstać w przyszłości, to jednak takie elementy, jak wiek osoby zobowiązanej i jej szansę na rynku pracy ZUS zawsze powinien brać pod uwagę, formułując swoje rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne..." (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 29.11.2006 r. sygn. akt III SA/Wa 2442/06).

W dalszej części uzasadnienia podkreślono, iż ponowna analiza zgromadzonych w sprawie dowodów przekonała organ drugiej instancji o trafności ustaleń dokonanych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, gdzie sytuację finansowa w rodzinie strony uznano za trudną, jednocześnie zauważono, iż w przypadku strony nie można stwierdzić, braku jakichkolwiek perspektyw spłaty zadłużenia. Zaakcentowano, że z materiału dowodowego nie wynika jednak, aby rodzina strony, pomimo niskich dochodów posiadała zaległości z tytułu nieopłaconych rachunków za energię elektryczną, gaz, lub czynsz. Podniesiono przy tym dodatkowo fakt spłacania przez stronę rat kredytów i brak zaległości z tego tytułu. Podkreślono także, iż z oświadczenia strony wynika również to, że pomimo trudnej sytuacji finansowej rodzina strony nie korzysta z żadnej formy pomocy społecznej.

Wreszcie wskazano, że nie bez znaczenia dla oceny sytuacji finansowej strony jest to, że jest właścicielem nieruchomości gruntowej, dla której Sąd Rejonowy w T. prowadzi Księgę Wieczystą nr [...]. Odwołując się do znajdującej się w aktach sprawy decyzji Burmistrza Miasta T. w sprawie wymiaru podatku rolnego oraz od nieruchomości wyliczono, iż strona jest właścicielem:

gruntów ornych klasy IVB o pow. 0,1135 ha,

gruntów ornych klasy V o pow. 0,1739 ha,

użytków zielonych klasy IV o pow. 0,5501 ha,

użytków zielonych klasy VI o pow. 0,1866 ha,

5. budynku mieszkalnego o pow. 110 m2, budynków mieszkalnych o pow. 18 m2,

pozostałych budynków o pow. 32 m2 ,

6. gruntów związanych z prowadzoną działalnością o pow. 6 m2

7. gruntów pozostałych o pow. 1223 m2

8. gruntów pod wodami płynącymi o pow. 89 m

Wskazano przy tym, iż z przywołanej decyzji podatkowej wynika, że grunty rolne których strona jest właścicielem obejmują 1,0241 ha czyli powierzchnię gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2006r. Nr 136, poz. 969 ze zm.). W ocenie ZUS strona dysponuje majątkiem pozwalającym generować przychody z prowadzenia działalności rolniczej lub pozarolniczej, bądź na pozyskanie środków na spłatę zadłużenia poprzez zbycie części nieruchomości niewykorzystywanej na cele mieszkalne. Podkreślono przy tym, iż należyta staranność dłużnika określona przy uwzględnieniu zawodowego charakteru prowadzonej przez niego działalności gospodarczej uzasadnia zwiększone oczekiwania co do umiejętności, wiedzy, skrupulatności i rzetelności, zapobiegliwości i zdolności przewidywania. Obejmuje ona także znajomość obowiązującego prawa oraz następstw z niego wynikających w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej (Sąd Apelacyjny w P. w wyroku z dnia [...] r. sygn. akt [...]). Zdaniem ZUS to właśnie płatnik składek jako osoba prowadząca i monitorująca działalność gospodarczą, niezależnie od czynników wpływających na funkcjonowanie firmy i osiąganych dochodów, odpowiada za regulowanie zobowiązań publicznoprawnych. Dlatego w przypadku braku ich realizacji konsekwencje ponosi płatnik. Ryzyko jako element działalności gospodarczej nakłada na przedsiębiorcę zadanie właściwego gospodarowania posiadanymi środkami. W zamyśle prawodawcy - za skutki finansowe prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej odpowiada zawsze podmiot prowadzący taką działalność. Zatem efekty niepowodzeń i zaniechań przy prowadzeniu działalności gospodarczej nie mogą być przerzucane na fundusze obsługiwane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a tym samym na ogół obywateli.

W końcowej części uzasadnienia organu drugiej instancji wywodzono także, że mając na uwadze publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek. Jeżeli zatem, tak jak w rozpatrywanej sprawie istnieje możliwość wyegzekwowania zaległych należności z tytułu składek na fundusze obsługiwane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych to podjęte w ramach uznania administracyjnego negatywne dla skarżącego rozstrzygnięcie - nie może być uważane za dowolne (tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29.10.2007r. sygn. akt V SA/wa 1853/07).

W skardze na decyzję ZUS z dnia [...] roku J. P. (dalej zwany skarżącym) wskazał, iż opłacał składki KRUS któremu to ubezpieczeniu podlegał z uwagi na posiadaną i dzierżawioną ziemię, ale ZUS uznał, że z uwagi na prowadzoną działalność gospodarczą miał opłacać składki wynikające z objęcia go z urzędu obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym przez ZUS. Skarżący akcentował, iż z uwagi na trudną sytuację majątkową i zdrowotną jego rodziny i wysokość zaległości konieczne jest ich umorzenie bowiem nie jest wstanie ich spłacić.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko zawarte w zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji.

Na rozprawie w dniu 29 marca 2012 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i akcentował, iż należność objęta wnioskiem o umorzenie narosła do znacznej kwoty, a czego skarżący nie miał świadomości. Ponadto podkreślał, iż powierzchnia posiadanych gruntów rolnych jest znikoma, w związku z czym prowadzenie na niej działalności gospodarczej jest mało realne. Pełnomocnik wyraził także wątpliwości co do możliwości zaspokojenia się przez ZUS na drodze egzekucji w zakresie przedmiotowej należności z nieruchomości jaka znajduje się w posiadaniu skarżącego.

W piśmie procesowym z dnia 12 kwietnia 2012 r. pełnomocnik skarżącego domagał się uchylenia zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji ZUS, którym zarzucał: 1. naruszenie prawa materialnego poprzez wadliwe zastosowanie przepisu art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej u.s.u.s), w szczególności poprzez nie dokonanie wszechstronnej oceny sytuacji materialnej skarżącego i jego rodziny pod kątem spełnienia przesłanek zastosowania w/w przepisu; 2. naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77, 80, 86 i 107 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Uzasadniając swoje stanowisko pełnomocnik wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, gdzie jako przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny, w szczególności gdy zachodzą przypadki określone w pkt 1 - 3 tego przepisu. Wśród nich wymieniona została sytuacja, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 ust. 1 pkt 1). Sytuacja braku "możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych" odnosi się do hipotezy normy i wskazuje sytuację faktyczną, w której można dokonać umorzenia należności.

W ocenie pełnomocnika w rozpoznawanej sprawie Organ dokonał niezbędnych ustaleń, lecz zaniechał analizy materiału dowodowego w celu ustalenia, czy przedstawiona przez skarżącego sytuacja życiowa i majątkowa pozwala na opłacenie zaległych składek. A zatem chodzi o taką sytuację, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Dopiero pozytywne ustalenie takiej okoliczności powoduje konieczność rozważenia w ramach uznania administracyjnego, czy zaległe składki mogą być umorzone, a jeżeli tak, to w jakiej wysokości. Tymczasem z treści zaskarżonej decyzji wynika, że Zakład wskazał, że pomimo, iż sytuacja w rodzinie skarżącego jest trudna, to "nie można stwierdzić braku jakichkolwiek perspektyw spłaty zadłużenia. Z materiału dowodowego nie wynika jednak, aby rodzina skarżącego, pomimo niskich dochodów posiadała zaległości z tytułu nieopłaconych rachunków za energię elektryczną, gaz lub czynsz. Dodatkowo skarżący spłaca raty kredytów i nie posiada z tego tytułu zaległości. Z oświadczenia skarżącego wynika, że pomimo trudnej sytuacji finansowej nie korzysta on z żadnej formy pomocy społecznej." Zdaniem pełnomocnika powyższe ustalenia dokonane przez organ nie dają odpowiedzi na pytanie, czy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby skarżącego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Co więcej, nie ustalono faktycznych kosztów jej utrzymania (kosztów wyżywienia i innych wydatków). Natomiast zgodnie z tezą 1. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 8 grudnia 2010, (l SA/Ol 720/10), "Uznaniowy charakter decyzji podejmowanych na podstawie powołanych przepisów art. 28 ust. 3a i § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (...), nie zwalnia organu od obowiązku przeprowadzenia prawidłowego postępowania." Z kolei w tezie 2 w/w wyroku Sąd wskazał, iż "Niezbędne potrzeby życiowe to opłaty stałe związane z prowadzonym gospodarstwem domowym (koszty energii elektrycznej, wody, ogrzewania, itp.) wyżywienie, środki czystości, odzież, leki."

W ocenie pełnomocnika Organ nie wykonał nałożonego na niego obowiązku, gdyż stan faktyczny ustalony w sprawie nie daje odpowiedzi, czy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązaną i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Organ dopuścił się wadliwego zastosowania art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia. Zdaniem pełnomocnika z powołanych unormowań wynika, że umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne może nastąpić "w uzasadnionych przypadkach", których wystąpienie należy oceniać uwzględniając stan majątkowy i sytuację rodzinną zobowiązanego. W związku z tym wykluczenie, ustalonej w toku postępowania administracyjnego, trudnej sytuacji finansowej skarżącego, jako przyczyny umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. było pozbawione podstaw i zasadzało się na błędnym zrozumieniu treści normy prawnej wyprowadzonej z powołanego przepisu. Nie jest ponadto jasne, na jakiej podstawie organ zaliczył syna skarżącego do jego rodziny w rozumieniu przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia, a ponadto, dlaczego nie przeprowadził w stosunku do niego ustalenia faktycznego osiąganego dochodu. Uzasadnienia decyzji wydanych w obu instancjach wskazują, że organ dokonał jedynie pobieżnej oceny stanu faktycznego zakładając, że z uznaniowego charakteru decyzji wynika umocowanie do wydania decyzji odmownej w każdych okolicznościach sprawy. Okoliczności te powinny być przeanalizowane i omówione w sposób niebudzący żadnych wątpliwości, zwłaszcza że w tym przypadku decyzja dotyczy kwestii mające zasadnicze znaczenia z punktu widzenia sfery jego elementarnych potrzeb - posiadania środków niezbędnych do przeżycia i miejsca do zamieszkania.

Pełnomocnik podkreślał, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmawiając umorzenia należności powołał się w sposób ogólnikowy na zasadę uznaniowości w podjęciu tej decyzji. Nie rozważył, czy w przedmiotowej sprawie istnieją realne możliwości wyegzekwowania należności. Nie ustalono nawet szacunkowej wartości posiadanych przez skarżącego nieruchomości rolnych. Należy podkreślić, że przy rozpoznawaniu wniosku o umorzenie należności na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. podstawową kwestią jest ocena, czy w wyniku egzekucji zadłużenia pojawi się niebezpieczeństwo powstania zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny. W zaskarżonej decyzji ocena taka nie została przeprowadzona, zatem postępowanie organu należy uznać za nieprawidłowe.

W ocenie pełnomocnika Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmawiając umorzenia należności uczynił to w sposób dowolny, w oderwaniu od instytucji uznania administracyjnego przyjętej w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Działanie w ramach uznania administracyjnego nakłada na organ obowiązek stosowania norm prawa materialnego łącznie z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie rozważono możliwości uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, dając z nieznanych powodów prymat interesowi społecznemu. Podjęcie rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego wymaga, by interes społeczny i słuszny interes obywatela (często sprzeczne) zostały należycie wyważone. Temu celowi służy analiza sytuacji materialnej zobowiązanego i jego rodziny, uwzględniająca również stan zadłużenia i związaną z tym realność spłaty zadłużenia bez niebezpieczeństwa powstania ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny. W rozpoznawanej sprawie taka analiza nie została przeprowadzona, gdyż organ kierował się tylko interesem finansów ubezpieczeń, pomijając całkowicie interes skarżącego.

Końcowo pełnomocnik podkreślał, iż Organ przy wydawaniu decyzji o umorzeniu należności składkowych jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione przesłanki określone w przytoczonych przepisach prawnych. W ten sposób przeprowadzona analiza stanu faktycznego stanowi podstawę do wydania decyzji o charakterze uznaniowym (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 15 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 321/07, LEX nr 471116).

Na rozprawie w dniu 17 lipca 2012 r. pełnomocnik skarżącego wnosił jak w skardze oraz w piśmie z dnia 12 kwietnia 2012 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Należy wskazać, że sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.) uchyla decyzję, kiedy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają organy administracji, co w niniejszym przypadku oznacza, że rozstrzygnięcie w sprawie umorzenia przedmiotowych należności należy do kompetencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, tj. dokonania umorzenia należności.

Poddanym kontroli Sądu rozstrzygnięciem Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił J. P. umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy (wraz z odsetkami) w łącznej kwocie 111.863,47 zł.

Stan sprawy jest w dużej mierze bezsporny i został zaprezentowany przy okazji omawiania stanowiska strony skarżącej i rozstrzygnięć organów, a także wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wyliczonego szczegółowo w zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu brak jest zatem podstaw do jego ponownego prezentowania. Sąd jako prawidłowe przyjmuje ustalenie jakie w tym zakresie zostały poczynione przez ZUS.

Wniosek J. P. z dnia 28 grudnia 2010 r. inicjujący postępowanie w niniejszej sprawie podlegał rozpatrzeniu w oparciu o art. 28 ust. 1-3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. z 2009 r., nr 205, poz. 1585, dalej zwana ustawą) oraz Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365, dalej jako rozporządzenie).

Mając zatem na względzie wskazane przesłanki oraz dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wydanej przez ZUS, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w oparciu o akta sprawy, Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Wskazana ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych w treści powołanego wyżej przepisu art. 28 daje prawo do umorzenia tych należności w sytuacji ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 1-3), a także w uzasadnionych przypadkach, w stosunku do składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a), przy czym umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4). Na podstawie ust. 3a prezentowanego przepisu, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o ust. 3a sprecyzowane zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zgodnie z którym Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Wyliczenie zawarte ust. 3 w art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną, ale nie obligatoryjną, możliwość umorzenia powstałego wobec ZUS zadłużenia. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie jedynie możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma zatem jedynie możliwość, a nie obowiązek umarzania należności z tytułu składek, nawet w przypadkach spełnienia ustawowych przesłanek do umorzenia.

W tym miejscu podkreślenia wymaga to, że przyznana organom swoboda w rozstrzygnięciu nie oznacza jednak dowolności. Decyzje z zakresu uznania administracyjnego podlegają kontroli sądowej. Kontrola ta sprowadza się, po pierwsze do oceny, czy organ administracyjny dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy oraz po drugie czy nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Sąd nie jest natomiast władny wkraczać w sferę samego uznania.

W celu ustalenia, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, Sąd bada czy w jego toku organy zachowały rządzące nim i określone Kodeksie postępowania administracyjnego zasady. Przede wszystkim zgodnie z art. 7 Kpa w toku postępowania organy administracji zobowiązane są podjąć wszelkie niezbędne działania dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Są też, na mocy art. 77 § 1 Kpa, zobowiązane do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

W ocenie Sądu organ nie naruszył przepisów postępowania zarówno w zakresie zbadania przesłanek umorzenia należności na podstawie art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jak i w oparciu o § 3 ww. Rozporządzenia.

Zdaniem Sądu, w świetle zebranego materiału dowodowego, uprawnione jest stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, że w momencie jej wydawania w sprawie nie zachodzi zasadnicza przesłanka umorzenia uzasadniająca umorzenie, tj. stwierdzenie całkowitej nieściągalności, w rozumieniu art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, albowiem pomimo tego, że strona zlikwidowała działalność gospodarczą, nie jest nigdzie zatrudniona ani nie pobiera żadnych świadczeń, to wobec jej zadłużenia prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Niezależnie jednak od tego przyjdzie podkreślić, iż strona posiada majątek nieruchomy w skład którego m. in. wchodzą grunty rolne, użytki zielone, budynki mieszkalne, grunty oraz budynki w części zajmowane na działalność gospodarczą. Nieruchomości te mogą być przedmiotem zabezpieczenia należności ZUS poprzez wpis hipoteki. Sąd podziela zatem stanowisko ZUS, iż w sprawie w momencie wydawania zaskarżonej decyzji nie zachodziła przesłanka umorzenia w postaci stwierdzonej całkowitej nieściągalności zaległych składek, o której mowa w art. 28 ust. 3 ww. ustawy.

Stosownie do przywołanych powyżej przepisów, w przypadku braku całkowitej nieściągalności, organ rentowy rozpatrzył możliwość umorzenia zaległości w oparciu o § 3 ww. Rozporządzenia. Sąd podziela stanowisko ZUS, że w tym przypadku pomimo tego, iż sytuacja finansowa w rodzinie strony jest faktycznie trudna, to jednak nie można stwierdzić braku jakichkolwiek perspektyw spłaty zadłużenia. Podkreślenia wymaga przy tym to, iż rodzina strony pomimo niskich dochodów nie posiada zaległości z tytułu nieopłaconych rachunków za prąd czy gaz. Zaakcentować przyjdzie, iż według oświadczenia strony koszty te ponosi syn, a rodzina nie korzysta z żadnych form pomocy społecznej. Wskazać wreszcie przyjdzie, że pomimo niskich dochodów strona regularnie spłaca kredyt hipoteczny, którego co miesięczna rata wynosi ponad 300 franków szwajcarskich. Ponadto skarżący jest współwłaścicielem (wspólność majątkowa małżeńska) zabudowanej domem mieszkalnym i innymi budynkami wykorzystywanymi w działalności gospodarczej nieruchomości o powierzchni gruntów rolnych przekraczającej 1 hektar, co nie pozwala na przyjęcie, iż brak jest jakichkolwiek możliwości wyegzekwowania przez ZUS należności z tytułu zaległych składek. W ocenie Sądu powyższe okoliczność przesądzaj także o tym, iż podjęte w ramach uznania administracyjnego rozstrzygnięcie ZUS nie może być uznane za dowolne, a przez to brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej przyjdzie zauważyć, iż przepis § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia posługuje się sformułowaniem "niezbędnych potrzeb życiowych", a więc określeniem, które z natury rzeczy nie jest precyzyjne. Jednakże – zdaniem Sądu – tłumaczyć należy je zgodnie z literalnym brzmieniem, a skoro tak, to niezbędne potrzeby życiowe to takie, których zaspokojenie jest konieczne bądź też, których niezaspokojenie negatywnie/szkodliwie wpłynie na byt zobowiązanego lub jego rodzinę. Przy czym wymaga podkreślenia, że niezbędne potrzeby życiowe należy rozumieć w sposób obiektywny, a nie poprzez subiektywne postrzeganie tychże potrzeb przez wnioskodawcę. Oczywistym jest bowiem, że egzekwowanie należnych składek zawsze będzie odbierane przez zobowiązanego jako uciążliwość i niemożność zaspokojenia określonych potrzeb. Nie oznacza to jednak, że brak zaspokojenia tychże potrzeb wypełnia przesłankę niezbędnych potrzeb. Nie każda bowiem potrzeba to potrzeba niezbędna. W tej kwestii wypowiadał się wielokrotnie NSA, który akcentował, że ZUS jako dysponent środków publicznych oceniając istnienie przesłanek umorzenia składek zobligowany jest do uwzględnienia interesu publicznego, a nie tylko interesu indywidualnego wnioskodawcy. Przykładowo, w wyroku z dnia 26 stycznia 2011 r., (sygn. akt II GSK 125/10) NSA przyjął, że "1.Ustawodawca zezwalając na rezygnację z egzekwowania należności z tytułu składek na ubezpieczenie, wprowadza daleko idące ograniczenia. Nawet jeżeli występuje któraś z przesłanek, o których mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., ZUS nie ma obowiązku umorzenia należności, jest to wyłącznie prawem wierzyciela, który podejmuje decyzję w oparciu o reguły wynikające z art. 7 k.p.a., 2. Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest wierzycielem dysponującym środkami publicznymi, zatem interes społeczny jest czynnikiem, który musi być brany pod uwagę, a nie tylko interes indywidualny".

Z kolei w wyroku z dnia 28 stycznia 2011 r., (sygn. akt II GSK 181/10) NSA stwierdził, że "W sprawach o umorzenie należności z tytułu zaległych składek ubezpieczeniowych na podstawie art. 28 ust. 1 u.s.u.s. interes publiczny musi być szczególnie mocno akcentowany, bowiem akceptowanie stanu, w którym dopuszcza się niewywiązywanie się z obowiązku opłacania składek godzi w prawa innych opłacających składki osób i narusza zasadę równego traktowania ubezpieczonych. Rozważenie zatem obu interesów tj. słusznego interesu strony postępowania i interesu publicznego, znaleźć powinno wyraz w uzasadnieniu decyzji, tak aby umożliwić kontrolę instancyjną, a następnie ewentualną kontrolę sądową rozstrzygnięcia opartego na uznaniu administracyjnym".

W celu ustalenia, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, Sąd bada – co już akcentowano – czy w jego toku organy zachowały rządzące nim i określone w kodeksie postępowania administracyjnego zasady. Przede wszystkim zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji zobowiązane są podjąć wszelkie niezbędne działania dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Są też, na mocy art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązane do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Zdaniem Sądu organ sprostał tym wymaganiom i nie naruszył przepisów postępowania zarówno w zakresie zbadania przesłanek umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 1-3 u.s.u.s., jak i w oparciu o art. 28 ust. 3a tej ustawy w związku z § 3 rozporządzenia w stopniu, który uzasadniałby uchylenie kontrolowanej decyzji. Zarzut braku odpowiedzi na pytanie o to czy opłacanie należności z tytułu składek pozbawiłoby skarżącego i jego rodzinę możliwości zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowy w świetle powyższych uwag Sądu, a także zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym oświadczeń strony należy uznać za bezzasadny. Zauważyć przy tym przyjdzie, że ZUS swoją odmowę oparł na fakcie posiadania przez stronę nieruchomości, a także nie korzystania z pomocy społecznej, fakcie pomocy jakiej udziela rodzinie strony syn, który nawiasem mówiąc nie został wbrew twierdzeniu pełnomocnika zaliczony do składu rodziny. Na stanowisko ZUS wpływ miała także bezsporna okoliczność bieżącego regulowania różnych należności strony skarżącej, w tym nawet wieloletniego kredytu bankowego. Ponadto organ opierał się na dokumentacji, którą przedłożyła strona mająca świadomość, iż od jej aktywności procesowej będzie w dużej mierze zależało uznaniowe stanowisko ZUS. Sąd nie podziela zarzutu skargi co do dowolności organu i dawania pierwszeństwa interesowi społecznemu. Skoro bowiem strona będąca właścicielem zabudowanej nieruchomości o powierzchni ponad 1 ha może regularnie spłacać kredyt bankowy to trudno uznać, iż rozstrzygnięcie organu ma charakter dowolny i dający prymat interesowi publicznemu nad prywatnym. W ocenie Sądu także zarzut braku ustalenia szacunkowej wartości nieruchomości jest dla przedmiotowej sprawy bez znaczenia.

Odnosząc się zaś do przywoływanych przez pełnomocnika skarżącego wyroków Sądów Administracyjnych przyjdzie wskazać, że jako podjęte w odmiennych stanach faktycznych nie mogły mieć wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Podkreślenia wymaga także to, iż stany faktyczne, które uzasadniałyby umorzenie zaległości w razie braku ich całkowitej nieściągalności nie zostały jednoznacznie określone. W odniesieniu do tych ostatnich nie istnieje zatem "szablon" sytuacji, w których umorzenie byłoby obligatoryjne. Istotne jest nadto, że nawet, gdy organ stwierdzi, iż zaistniał wspomniany uzasadniony przypadek umorzenia, to i tak organ nie jest zobligowany do uwzględniania wniosku strony. Skonstatować zatem należy, iż nawet skrajnie trudna sytuacja materialna czy zdrowotna nie stanowi przesłanki, która bezwzględnie obligowałaby ZUS do umorzenia zaległości.

Wymaga przy tym zaakcentowania, że nawet w przypadku wystąpienia przesłanki umorzenia należności, organ nie ma obowiązku udzielenia ulgi. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie odmowa ta nie ma charakteru dowolnego. W decyzji bowiem organ podał przesłanki, które zdecydowały o odmowie uwzględnienia wniosku. Podkreślić należy, iż ustawowym obowiązkiem ZUS jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają - co do zasady - zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 u.s.u.s.). Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym

Podsumowując, w ocenie Sądu, organ prawidłowo przeanalizował sytuację majątkową, finansową, rodzinną i zdrowotną stron skarżących i wskazał na okoliczności uzasadniające odmowę umorzenia należności z tytułu składek. Ustalenia organu, jak również wywiedzione wnioski w sprawie odmowy udzielenia ulgi nie uchybiły przepisom prawa procesowego ani materialnego, w tym także normo wskazanym przez stronę skarżącą.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dnia 14 marca 2012 r., poz. 270 ) orzekł jak w sentencji wyroku.