Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1689/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 174, art. 133  par. 1, art. 185
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz Sędzia del. WSA Leszek Kamiński (spr.) Protokolant Andżelika Borek po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. i J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 604/06 w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 lipca 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 604/06, w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego – uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania K. Z., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] W. z dnia [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie budynku mieszkalnego wybudowanego samowolnie w latach sześćdziesiątych na nieruchomości przy ul. [...] w W. Powodem umorzenia postępowania było to, iż właściciele nieruchomości J. i J. B. wykonali nałożone na podstawie art. 53 ust. 1 i art. 56 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. obowiązek sporządzenia przez rzeczoznawcę dokumentacji powykonawczej budynku, zawierającej ocenę stanu technicznego elementów konstrukcyjnych. Organ wskazał, że z przedłożonej przez inwestora dokumentacji wynika, iż sporny budynek spełnia podstawowe wymagania dotyczące bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa użytkowania oraz nie stwarza zagrożenia osób i mienia. Zauważył również, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego, uzasadniające rozbiórkę budynku. W ocenie organu odwoławczego, wobec braku przedmiotu postępowania, organ pierwszej instancji prawidłowo umorzył postępowanie, gdyż w tym postępowaniu oraz w jego wcześniejszych fazach wyjaśniono wszystkie okoliczności sprawy.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł K. Z. Zdaniem skarżącego, organy nadzoru budowlanego nie wzięły pod uwagę tego, iż należący do niego budynek mieszkalny, położony bezpośrednio przy ścianie samowolnie wybudowanego budynku ulega uszkodzeniu przez funkcjonowanie komina przylegającego do ściany jego budynku. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylając wyrokiem z dnia 12 lipca 2006 r. zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd podniósł, że we wniosku wszczynającym postępowanie przed organem nadzoru budowlanego skarżący zasygnalizował zły stan techniczny budynków na sąsiedniej działce, niezgodne z przepisami ich usytuowanie wobec granic jego działki, a także fakt samowolnego dobudowania budynku do ściany jego domu w taki sposób, iż powoduje to niszczenie elewacji ściany budynku. Sąd wskazał, iż zarzuty dotyczące miejsca i sposobu wybudowania komina skarżący podnosił także w późniejszych pismach składanych do organów oraz w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, domagając się jego usunięcia - w tym zakresie organy nie poczyniły jednak żadnych ustaleń, nie zostały wyjaśnione okoliczności sprawy, niezbędne dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, organ nie ustalił w szczególności, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 7, art. 77 i 107 § 3 k.p.a., charakteru przedmiotowego komina (wentylacyjny czy dymny), prawidłowości jego usytuowania, wpływu na budynek skarżącego i nie wyprowadził wniosków prawnych z dokonanych ustaleń. W konsekwencji Sąd Wojewódzki przyjął, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania, postępowanie administracyjne należy przeprowadzić powtórnie, natomiast w sytuacji, gdy organ uzna, że żądanie jest bezzasadne, tzn. jeśli ustali brak przesłanek do uwzględnienia wniosku, winien to wykazać w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku, opartą na przesłance z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a., złożyli J. i J. B., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. błędne przyjęcie, iż nie zachodzą okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania administracyjnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzucono też wydanie wyroku w oparciu o błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę wyroku, polegające na uznaniu, iż komin wentylacyjny jest kominem grzewczym, a błędne ustalenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż postanowieniem z dnia [...] organ nadzoru budowlanego nakazał wykonać dokumentację powykonawczą budynku, zawierającą ocenę jego stanu technicznego. Właściciele dostarczyli dokumentację w dniu [...], w której sporny komin został wykazany i zaznaczony jako komin wentylacyjny, odpowiadający polskim normom i przepisom prawa. Wskazano, że stan taki powstał na skutek wykonania przez skarżących czopucha betonowego, zgodnie z wskazaniami opinii rzeczoznawcy, w sprawie brak jest jakiegokolwiek dowodu przeciwnego, a dokumentacja powykonawcza budynku została sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego, posiadającego właściwe uprawnienia budowlane do projektowania. Dokumentacja ta stała się podstawą do wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] W. decyzji umarzającej, Sąd Wojewódzki, kwestionując stan faktyczny ustalony przez organy, nie podważał zaś wiarygodności dokumentacji.

Wnoszący skargę kasacyjną podnieśli, że podstawą decyzji umarzającej postępowanie administracyjne stanowiło stwierdzenie, iż nie ma podstaw do nakazania inwestorowi wykonania innych obowiązków, niż te które nałożono poprzednio i które inwestor wykonał, w związku z czym postępowanie prowadzone na podstawie art. 40 ustawy Prawo budowlane, którego przedmiotem jest nałożenie obowiązku, stało się - po wykonaniu we wcześniejszych fazach postępowania wszystkich obowiązków - bezprzedmiotowe. W ocenie skarżących, okoliczności sprawy zostały wyjaśnione, a wobec braku przesłanek do nakazania wykonania zmian i przeróbek na podstawie art. 40 Prawa budowlanego postępowanie należało umorzyć.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną K. Z. stwierdził, że postępowanie administracyjne przed organem nadzoru budowlanego zostało wszczęte po jego wystąpieniu do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sygnalizującego zły stan techniczny budynków na sąsiedniej działce, jak też niezgodne z przepisami ich usytuowanie wobec jego działki oraz fakt samowolnego dobudowania budynku do ściany jego domu, a także wyprowadzenie komina tego budynku na ścianę jego domu, co powoduje niszczenie elewacji i odpadanie tynku. Podniósł, iż tak dobudowany budynek pozbawia go możliwości jakichkolwiek napraw ściany domu, której uszkodzenia są coraz większe.

Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwioną podstawę zaskarżenia.

Stosownie do art. 174 p.p.s.a., skarga kasacyjna może być oparta m. in. na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2). Takie też zarzuty sformułowano w skardze, w odniesieniu do podstaw uchylenia zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania stwierdzić trzeba, że są one uzasadnione. Podzielić należy też pogląd wnoszącego skargę kasacyjną, że Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał ustaleń nie znajdujących odbicia w materiale dowodowym sprawy. Uchybienie to w sposób istotny wpłynęło na wynik sprawy, gdyż jego skutkiem było uchylenie decyzji umarzającej postępowanie administracyjne pomimo, że po wykonaniu wszystkich nakazanych czynności, stało się ono bezprzedmiotowe.

Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. obliguje sąd administracyjny do tego, aby wyrok był wydany na podstawie akt sprawy. Oznacza to, że ocenę faktyczną i prawną w rozpoznawanej sprawie Sąd formuje na podstawie akt, w tym akt administracyjnych. Sąd, wydając wyrok, ma zatem obowiązek skonfrontować ustalenia faktyczne poczynione w sprawie administracyjnej z zarzutami skargi odnoszącymi się do stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten nabiera szczególnego znaczenia wówczas, gdy twierdzenia zawarte w skardze odbiegają od stanu faktycznego ustalonego przez organ wydający zaskarżoną decyzję. W niniejszej sprawie stwierdzenia i wnioski, jakie zawarł Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, nie zostały oparte na całości akt sprawy, a w tym w szczególności na dokumentacji technicznej sporządzonej przez rzeczoznawcę. Z jej treści wynikało bowiem, że komin stykający się ze ścianą budynku skarżącego nie jest użytkowany jako komin dymowy, lecz wentylacyjny, na nim zaś wykonano tzw. czopuch zapobiegając kierowaniu wentylacji w stronę ściany sąsiada. Nadto z dokumentacji sporządzonej przez rzeczoznawcę wynika, że samowolnie wzniesiony budynek podłączony jest do centralnego ogrzewania, nie ma zatem własnego źródła ogrzewania emitującego spaliny. Okoliczności te przeoczył Sąd Wojewódzki, wyrażając w wyroku wątpliwość co do tego czy komin ten jest dymowy czy wentylacyjny. Na gruncie ustaleń wynikających z akt sprawy wątpliwość taka nie była uzasadniona, szczególnie, że skarżący decyzję administracyjną K. Z. nie przedstawił dowodów przeciwnych.

Nie przedstawił też takich dowodów uczestniczący w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, następca prawny K. Z., który oświadczył, w imieniu własnym i pozostałych współwłaścicieli budynku, że skarżący J. i J. B. nie powodują uciążliwości w użytkowanym przez niego budynku.

Powyższe okoliczności oraz spostrzeżenia poczynione w granicach postawionego w skardze kasacyjnej zarzutu uzasadniają przychylenie się do poglądu wnoszących skargę kasacyjną, że Sąd pierwszej instancji nie dokonał właściwej kontroli zaskarżonej decyzji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności oceni zasadność zarzutów zawartych w skardze w świetle wymienionych wyżej ocen.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.