Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1802/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 13 ust. 1, art. 15, art. 97 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2009 nr 189 poz 1472
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej1) - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant - st. sekr. sąd. Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2012r. sprawy ze skargi V. G. na decyzję Rada do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany; 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata M. M., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy).


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z [...] sierpnia 2011r., wniesionej przez V. G. jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców z [...] czerwca 2011r. utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] stycznia 2011r. o odmowie nadania statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej i odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany.

Skarżona decyzja została wydana w następująco ustalonym stanie faktycznym:

V. G., obywatel F. narodowości [...], złożył w dniu [...] lipca 2008r. po raz pierwszy wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. Cudzoziemiec dostał się nielegalnie na terytorium RP, przekraczając pieszo granicę [...] wraz z dwoma innymi obywatelami FR. W dniu [...] czerwca 2008r. zostali zatrzymani przez polską Straż Graniczną i umieszczeni w Areszcie w celu wydalenia. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż "był niesłusznie poszukiwany w kraju pochodzenia, aresztowany i okradziony przez milicję".

W dniu [...] października 2008r. żona cudzoziemca Z. K. złożyła własny wniosek o nadanie statusu uchodźcy obejmując nim czwórkę małoletnich dzieci.

W dniu [...] grudnia 2008r. wnioskodawca wraz z rodziną nielegalnie udał się do A., gdzie złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy, skąd udał się wraz z rodziną do S. i tam również wszczęta została procedura uchodźcza.

W ramach procedury dublińskiej wnioskodawca wraz z rodziną został przekazany do Polski w związku ze złożonym wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy.

W dniu [...] czerwca 2009r. cudzoziemiec złożył drugi wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy obejmując nim żonę oraz czwórkę swoich małoletnich dzieci, które to postępowanie z uwagi na fakt, że procedura z pierwszego wniosku nie została zakończona został umorzony.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] stycznia 2011r. odmówił nadania wnioskodawcy statusu uchodźcy, odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej i postanowił wydalić z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany. Organ wyjaśnił, że informacje podawane przez stronę w obydwu postępowaniach uchodźczych różnią się od siebie. Cudzoziemiec początkowo stwierdził bowiem, że nie ma żadnych powodów do ubiegania się o nadanie statusu, gdyż w [...] nie czuł się prześladowany i nie był poddawany przemocy, nie wskazał na zatrzymania, czy wyroki sądu. W sposób lakoniczny, jak wskazał Szef Urzędu cudzoziemiec podał dane o swoim miejscu pracy i zamieszkania, nie podał żadnych przedziałów czasowych. Mnóstwo wątpliwości, co podkreślił organ rozpoznający sprawę budzą przedstawione przez stronę kopie dokumentów.

Szef Urzędu podał również, że kwestie związane z zatrudnieniem cudzoziemca w firmie M. w M. są sprzeczne. Początkowo strona wskazała, że była zatrudniona jako kierownik, zaś w drugim wniosku, że pracował w banku, nie określając zajmowanej pozycji. Firma ta w opinii wnioskodawcy przekazywała środki własne jako wkład przeciwko walkom w [...]. Po weryfikacji organ wskazał, że firma M. została założona przez O. M. z S. jako bank o tej nazwie i spółka akcyjna, potwierdzenia natomiast nie znajduje przedstawiona przez stronę przyczyna końca działalności banku, ani okres jego funkcjonowania.

Organ I instancji wskazał też na fakt, że cudzoziemiec zgłosił kradzież dokumentów m.in. dowodu tożsamości, prawa jazdy, które w jego opinii zostały mu odebrane przez funkcjonariuszy podczas zatrzymania, w związku z napaścią i kradzieżą.

Szef Urzędu wyjaśnił, że subiektywna obawa cudzoziemca przed prześladowaniami w kraju pochodzenia nie znajduje swego odzwierciedlenia w materiale dowodowym sprawy, zwłaszcza w kontekście braku jego wiarygodności i nie może być uznana za uzasadnioną. Rodzina cudzoziemca bez problemu, co wskazał organ mieszkała w wielu różnych miejscach [...], mieli oni możliwość zameldowania się, ale z tego nie skorzystali. Bez kłopotów cudzoziemiec korzystał z usług administracji, zarejestrował związek małżeński, przemieszczał się pomiędzy różnymi krajami.

Odnośnie sytuacji w rejonie [...] Szef Urzędu podał, że nie jest ona stabilna, ale zdarzające się tam starcia pomiędzy strukturami bezpieczeństwa a grupami separatystów nie mogą być traktowane jako wewnętrzny konflikt zbrojny.

Ponadto organ I instancji wyjaśnił, że cudzoziemiec nie spełnia przesłanek wymienionych w art.15 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2009r. Nr 189, poz. 1472 zwanej dalej "ustawą"), koniecznych dla udzielenia ochrony uzupełniającej, jak też, że nie zachodzą wobec niego przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP w rozumieniu art.97 ust.1 pkt 1 i 1a cytowanej ustawy. Organ podkreślił, że sama możliwość wystąpienia zagrożenia przewidzianego w art. 97 ust.1 pkt 1 i 1a nie jest wystarczająca, a wnioskodawca nie wykazał indywidualnych, realnych przesłanek wskazujących na zaistnienie wobec niego takich zagrożeń.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem V. G. złożył odwołanie do Rady do Spraw Uchodźców. Po jego rozpatrzeniu i ponownym przeprowadzeniu postępowania, organ odwoławczy decyzją z [...] czerwca 2011r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym.

Organ odwoławczy wskazał, że cudzoziemiec nie udowodnił, jak też nie uprawdopodobnił, że władze [...] lub [...] podejmowały lub mogłyby podejmować w przyszłości wobec niego jakiekolwiek działania krzywdzące na tle jego rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej czy poglądów politycznych. Cudzoziemiec jak podała Rada nie wykazał obiektywnego i realnego charakteru deklarowanych przez niego zagrożeń dla swojej wolności, życia i zdrowia.

Rada zwróciła uwagę na fakt, że wnioskodawca przemilczał fakt wytoczenia mu w [...] aż czterech procesów, w tym skazania go na karę [...] roku pozbawienia wolności i przedterminowym zwolnieniu po 5 miesiącach. Organ odwoławczy wskazał także na oświadczenie świadka S. K., o powiązaniu i konflikcie wnioskodawcy z byłymi prezydentami [...] i [...] oraz [...].

W ocenie Rady czynnikiem przemawiającym przeciwko wiarygodności deklarowanego przez stronę zamiaru uzyskania opieki międzynarodowej w Polsce będącej pierwszym bezpiecznym krajem po opuszczeniu granic [...] jest prawie natychmiastowy wyjazd po wszczęciu procedery uchodźczej do A. a następnie do S. i ubieganie się tam o status uchodźcy. Organ odwoławczy uznał, że wnioskodawcę należy traktować jako migranta, który w celu poprawy warunków życia i poszukiwania lepszych perspektyw i przyszłości dla siebie i swojej rodziny opuścił kraj pochodzenia, przedstawiając jako dowód zaledwie domniemane obawy o swoje bezpieczeństwo.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a mianowicie: art.7 w związku z art. 77, art. 80, art. 84 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej k.p.a.), poprzez niedopełnienie nałożonego na organy administracji publicznej obowiązku wyczerpującego i dokładnego zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie.

Rozwijając motywy skargi skarżący wskazał, iż w jego opinii organ nie przedstawił żadnych dowodów na uznanie cudzoziemca migrantem ekonomicznym, bo na taki wniosek nie pozwala posiadanie przez stronę środków finansowych. Ponadto jego zdaniem organ niesłusznie ocenił go jako osobę niewiarygodną, posługującą się sfałszowanymi dokumentami bez przeprowadzenia ekspertyzy grafologicznej.

W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej ustawy p.p.s.a., koncentrują się na kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Badając sprawę zgodnie z powyższymi kryteriami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa i w konsekwencji skarga nie jest zasadna.

W myśl art. 13 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2009 r. Nr 189, poz.1472 j.t.) - dalej: ustawy z 13 czerwca 2006 r. , cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Wymienione przesłanki uznania Cudzoziemca za uchodźcę nie zachodzą w sprawie niniejszej. Skarżący nie wykazał w swoich zeznaniach i oświadczeniach, aby był prześladowany z powodów określonych w ustawie lub aby mógł się obawiać takich prześladowań i aby z powodu żywionych obaw przed takimi właśnie prześladowaniami zmuszony był opuścić kraj pochodzenia.

Należy przy tym podkreślić, że w świetle powołanego wyżej przepisu nadanie statusu uchodźcy warunkowane jest wykazaniem przez Cudzoziemca, że żywi on "uzasadnioną obawę" przed prześladowaniem z określonych w ustawie powodów. W konsekwencji oznacza to, że osoba ubiegająca się o status uchodźcy winna w sposób nie budzący wątpliwości zasadność tej obawy wykazać. W tym względzie nie wystarcza jedynie subiektywne przekonanie, lecz obawa musi być w pewien sposób zobiektywizowana poprzez odniesienie jej do realiów występujących w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o nadanie jej statusu uchodźcy. Dopiero na tym tle można dokonać właściwej oceny, czy dana osoba ubiegająca się o status uchodźcy rzeczywiście może obawiać się prześladowań ze strony własnego państwa.

Analizując pod tym kątem całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd uznał, że orzekające w sprawie organy administracji obu instancji dokonały tej oceny w sposób właściwy – m. in. konfrontując twierdzenia wnioskodawcy i podawane przez niego fakty z ogólnie dostępnymi informacjami na temat obecnej sytuacji osób narodowości [...] w [...].

Z uwagi na powyższe, organy orzekające mogły w ramach art. 80 k.p.a. zasadnie ocenić, że opuszczenie [...] przez Skarżącego nie było spowodowane przyczynami określonymi w art. 13 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. i że Skarżący nie spełnia kryteriów do nadania statusu uchodźcy. Skarżący nie należał do żadnej partii, bądź organizacji, w której działalność jego osoby mogłaby być postrzegana za opozycyjną wobec władz kraju pochodzenia. Skarżący nie brał w żadnej formie czynnego udziału w działaniach zbrojnych. Zarówno w złożonym wniosku o nadanie statusu uchodźcy, jak i podczas prowadzonego wywiadu Skarżący nie przytoczył okoliczności, które mogłyby świadczyć o jego prześladowaniu, lub uzasadniałyby obawę przed prześladowaniem z powodu przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych.

Skarżący miał możliwość przytoczenia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, w szczególności wskazania przesłanek uzasadniających nadanie mu statusu uchodźcy, sprecyzowania obaw przed powrotem do kraju pochodzenia. Przesłuchiwany był w języku [...], a protokół jako zgodny z tym co powiedział – podpisał.

W ocenie składu orzekającego, organy zasadnie uznały, iż informacje podawane przez stronę w obydwu postępowaniach uchodźczych różnią się od siebie. Początkowo twierdził bowiem, że nie ma żadnych powodów do ubiegania się o nadanie statusu, gdyż w Rosji nie czuł się prześladowany i nie był poddawany przemocy, nie wskazał na zatrzymania, czy wyroki sądu. W sposób lakoniczny podał dane o swoim miejscu pracy i zamieszkania, nie podając żadnych przedziałów czasowych. Również kwestie związane z zatrudnieniem cudzoziemca w firmie M. w M. są sprzeczne, gdyż początkowo strona wskazała, że była zatrudniona jako kierownik, zaś w drugim wniosku, że pracował w banku, nie określając zajmowanej pozycji. Firma ta w opinii wnioskodawcy, przekazywała środki własne jako wkład przeciwko walkom w [...]. Jednakże weryfikując te informacje organ wskazał, że firma M. została założona przez O. M. z S. jako bank o tej nazwie i spółka akcyjna, potwierdzenia natomiast nie znajduje przedstawiona przez stronę przyczyna końca działalności banku ani okres jego funkcjonowania.

Organ I instancji wskazał też na fakt, że cudzoziemiec zgłosił kradzież dokumentów m.in. dowodu tożsamości, prawa jazdy, które w jego opinii zostały mu odebrane przez funkcjonariuszy podczas zatrzymania, w związku z napaścią i kradzieżą.

Okoliczności te nie mogą zostać zakwalifikowane jako zagrożenie prześladowaniem w rozumieniu art. 13 ust. 1 ustawy. W świetle wyjaśnień składanych przez Skarżącego, organy obu instancji zasadnie przyjęły, iż władze państwowe nie podejmowały wobec niego działań krzywdzących na tle jego rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej, poglądów politycznych. Powyższe potwierdza również fakt, że rodzina cudzoziemca bez problemu mieszkała w wielu różnych miejscach [...], mieli oni możliwość zameldowania się, ale z tego nie skorzystali. Bez kłopotów cudzoziemiec korzystał z usług administracji, zarejestrował związek małżeński, przemieszczał się pomiędzy różnymi krajami.

W ocenie Sądu, za prawidłowe uznać należy również orzeczenie o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. Zgodnie z art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez:

1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji,

2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie,

3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego

- i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.

Organy prawidłowo uznały, iż w stosunku do Skarżącego nie ma zastosowania żadna z powyższych przesłanek. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na to, że w przypadku powrotu do kraju pochodzenia Skarżący nie byłby narażony na prześladowanie ani innego rodzaju represje. W szczególności powołując się na opracowania Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia organy zasadnie wskazały, że pomimo stanu wewnętrznego napięcia i niepokojów w [...], nie można uznać że Skarżącemu po powrocie do kraju pochodzenia grozi poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia.

Sytuacja w rejonie [...] nie jest stabilna, ale zdarzające się tam starcia pomiędzy strukturami bezpieczeństwa a grupami separatystów nie mogą być traktowane jako wewnętrzny konflikt zbrojny.

Odnosząc się do przesłanek udzielenia zgody na pobyt tolerowany organy orzekające zasadnie stwierdziły, iż w przypadku Skarżącego nie zachodzą okoliczności uzasadniające konieczność wyrażenia zgody na pobyt tolerowany.

Zgodnie bowiem z art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Polski, jeżeli jego wydalenie mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285 z późn. zm.). Mając zatem na względzie ustalenia dokonane w trakcie prowadzonego postępowania statusowego organ prawidłowo przyjął, iż Skarżący nie uprawdopodobnił, że byłby w konsekwencji wydalenia narażony na ww. naruszenia praw człowieka. Wydalenie Cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie naruszy również jego prawa do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności ani też Konwencji o ochronie praw dziecka (art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r.), bowiem żona cudzoziemca w dniu [...] października 2008 r. złożyła własny wniosek o nadanie statusu uchodźcy obejmując nim czwórkę małoletnich dzieci, zaś Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców w przedmiocie odmowy nadania jej statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydaliła ją z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił również zarzutów dotyczących naruszenia art. 7 i art. 77, uznając, że sprawa została rozpatrzona z dużą wnikliwością, materiał został zebrany i przeanalizowany bardzo starannie i konfrontowany był z rzetelną i pogłębioną wiedzą o sytuacji osób pochodzących z [...]. Skarżący został w trakcie prowadzonego postępowania przesłuchany w języku [...]. W trakcie przesłuchania dokonano ustaleń niezbędnych w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy. Przedstawione w trakcie wywiadu okoliczności, istotne z punktu widzenia prawidłowości wydawanego rozstrzygnięcia, zostały skonfrontowane następnie z całością zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Postępowanie administracyjne było dwuinstancyjne, a organy starannie i pełnie uzasadniły wydawane przez siebie decyzje.

Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.