Wyrok NSA, sygn. akt GSK 814/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-08-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 181, art. 183
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Halina Wojtachnio, Sędziowie NSA Jacek Chlebny, Hanna Szafrańska-Falkiewicz (spr.), Protokolant Krystyna Stasiak, po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2004 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] Spółka z o.o. w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2004r sygn. akt V SA 3946/02 w sprawie ze skargi [...] Spółka z o.o. w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 30 października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe - oddala skargę kasacyjną -


UZASADNIENIE

Na podstawie zgłoszenia celnego dokonanego przez [...] sp. z o. o. (obecnie [...] sp. z o. o.), według dokumentu SAD z 20 maja 1999 roku nr [...], objęto procedurą dopuszczenia do obrotu partię sprowadzonych z Belgii leków, przyjmując zadeklarowaną wartość celną towaru w wysokości odpowiadającej cenie transakcyjnej wynikającej z przedstawionych przy zgłoszeniu celnym faktur wystawionych przez eksportera - firmę [...] (obecnie [...].) z siedzibą w Luksemburgu.

Decyzją z dnia 10 kwietnia 2002 roku Dyrektor Urzędu Celnego w Warszawie na podstawie art. 65 § 4 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 9 stycznia 1997 roku Kodeks celny ( Dz. U. Nr 23 poz. 117 z późn. zm.) uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towaru i określił wartość celną w wysokości niższej niż zadeklarowana. W uzasadnieniu stwierdzono, że czynności kontrolne przeprowadzone przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w Warszawie wykazały, że Spółka deklarowała wartość celną towarów – gotowych farmaceutyków w opakowaniach do sprzedaży detalicznej - w nieprawidłowej wysokości z uwagi na nieujawnianie zniżek stosowanych przez kontrahenta. Ustalono bowiem, że w dniu 1 stycznia 1996 roku została zawarta pomiędzy dostawcą a importerem Umowa o sprzedaży, dystrybucji i wsparciu technicznym, która określała warunki sprzedaży towarów. Zgodnie z art. V Umowy ceną zakupu będzie cena ex – factory dla hurtowników, szpitali i innych klientów, a marża brutto konieczna dla skompensowania kosztów poniesionych przez importera w związku z promocją, sprzedażą i dystrybucją przekazywana będzie w formie rabatu, którego zasady będą okresowo ustalane przez strony. Na podstawie art. 23 § 1 oraz art. 83 § 3 Kodeksu celnego organ celny ustalił wartość celną towarów z uwzględnieniem udzielonych przez eksportera upustów cenowych, obniżających pierwotnie zafakturowane należności eksportera.

Od wymienionej decyzji Spółka złożyła odwołanie, w którym podniosła zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego oraz materialnego : art. 121, art. 187, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) oraz art. 23 § 1 w związku z art. 85 § 1, art. 64 Kodeksu celnego i wydanego na jego podstawie zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 23 września 1997 roku w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych oraz załącznika nr 6 do zarządzenia zawierającego instrukcję wypełniania dokumentu SAD – " Część V. Pole 45" oraz art. 246 § 3 ustawy Kodeks celny. Zarzut naruszenia powołanych przepisów Spółka uzasadniła w sposób następujący:

• Umowa wskazywała jedynie czynniki, które będą brane pod uwagę w celu obliczania rabatu. Fakt, że udzielenie rabatu było przewidziane w Umowie nie zmienia oczywistego faktu, iż kwota rabatu była nieznana, a Spółka nie posiadała jakiegokolwiek dokumentu wskazującego kwotę tegoż rabatu w dniu zgłoszenia celnego. Na dzień zgłoszenia celnego nie istniała możliwość określenia wartości celnej towarów w innej wysokości niż to zostało dokonane przez Spółkę. Żaden przepis prawa nie nakłada na importera obowiązku dokonania korekty wartości celnej w przypadku otrzymania przez niego rabatu już po dopuszczeniu towaru do obrotu.

• Ustawodawca precyzyjnie określił moment powstawania długu celnego, którym jest zgodnie z art. 65 § 3 Kodeksu celnego przyjęcie zgłoszenia celnego. Należności celne są natomiast wymagalne według wartości celnej z dnia przyjęcia zgłoszenia, zatem dla powstania długu celnego istotna jest wartość celna towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego.

• Rabaty przyznane wstecznie nie wpływają na wartość deklarowaną w dniu zgłoszenia celnego. Wniosek taki potwierdza treść Zarządzenia Prezesa GUC w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych, zawierającym w załączniku Nr 6 Instrukcję wypełniania i stosowania dokumentu SAD w przywozie, z którego wynika, że rabat mógł być wzięty pod uwagę przy ustalaniu wartości celnej jedynie, jeśli był to rabat potwierdzony, to znaczy uwidoczniony na fakturze.

• Możliwość ustalenia ceny transakcyjnej towaru z uwzględnieniem rabatu celnego, większego niż zazwyczaj stosowany w transakcjach handlowych jest uprawnieniem strony, z którego może, lecz nie ma obowiązku skorzystać.

• Urząd Celny pominął w trakcie oceny zebranego materiału dowodowego wyjaśnienia Spółki, iż całkowita wysokość rabatów była znana dopiero pod koniec każdego roku kalendarzowego.

Decyzją z dnia 30 października 2002 roku Dyrektor Izby Celnej w Warszawie utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu celnego pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji zaakcentowano, że Spółka zataiła przed organami celnymi treść Umowy z dnia 1 stycznia 1996 roku, z której wynika, że w chwili zgłoszenia towaru zadeklarowane ceny nie były ostateczne. Ujawniono bowiem w toku kontroli Umowę z dostawcą oraz noty kredytowe, obniżające wartość importowanych leków podaną na fakturach. Organ odwoławczy stwierdził, że upust na towar był zagwarantowany w umowie (sekcja 5.2). Okoliczność, że data wystawienia not kredytowych jest późniejsza od daty wystawienia faktur handlowych nie jest istotna w sytuacji, gdy noty te dotyczą przedmiotowych faktur. Jeżeli Spółka nie dysponowała notami w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego, powinna była je przedstawić organowi celnemu po ich otrzymaniu, gdyż miały one wpływ na prawidłowe ustalenie wartości celnej. W uzasadnieniu decyzji podkreślono także, że na podstawie art. 83 § 1 Kodeksu celnego, organ celny może dokonać kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów. Wniosek taki wynika również z postanowień Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 roku (zał. do Dz.U.z 1995 roku Nr 98 poz. 483).

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, zarzucając naruszenie:

- przepisów art. 120, art. 121, art. 122, art. 123 i art. 187 ustawy Ordynacja podatkowa,

- postanowień art. 21, art. 23 § 1 w związku z art. 65 § 3 i art. 85 § 1, a także art. 64, art. 65 § 5 i art. 246 § 3 Kodeksu celnego.

W uzasadnieniu skargi, powtarzając w znacznej części zarzuty zawarte w odwołaniu. Dodatkowo Skarżąca podniosła, iż organ odwoławczy przytacza w uzasadnieniu sprzeczne fakty dotyczące tej samej okoliczności – uznając, że Spółka zataiła noty kredytowe w dniu zgłoszenia celnego i jednocześnie stwierdzając, że w dniu zgłoszenia celnego nie dysponowała notami kredytowymi. Strona podniosła, że postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący a na rozprawie przed Sądem ponadto, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 65 § 5 Kodeksu celnego, po upływie przewidzianego w tym przepisie trzyletniego terminu liczonego od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 lutego 2004 roku o sygn. akt

V SA 3946/02 oddalił skargę. W uzasadnieniu orzeczenia podkreślono, że zastrzeżony w Umowie rabat był czynnikiem kształtującym wartość (cenę) transakcyjną towaru w wysokości – pomniejszonej o uzyskany rabat – ceny transakcyjnej wynikającej z faktur eksportera przedstawionych przy zgłoszeniu celnym i tak określona wartość (cena) transakcyjna stanowiła – stosownie do zasady przewidzianej w art. 23 § 1 Kodeksu celnego – wartość celną towaru. Sąd uznał, że udzielenie rabatu miało charakter obligatoryjny. Nie zachodzi w przedmiotowej sprawie sytuacja – jak w przypadku tzw. rabatu postimportowego – że czynność prawna będąca źródłem prawa kupującego do rabatu dokonana jest dopiero po dokonaniu zgłoszenia celnego i jego przyjęciu przez organ celny. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, po dokonaniu zgłoszenia celnego nastąpiło jedynie deklaratywne określenie notą kredytową zastrzeżonego umową rabatu. Jeżeli strona nie zadeklarowała w zgłoszeniu celnym rabatu twierdząc, że w czasie zgłoszenia nie znała jego wysokości, to mogła i powinna na podstawie art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego wystąpić z wnioskiem o stosowną korektę zgłoszenia celnego po otrzymaniu noty kredytowej obejmującej rabat. Reasumując Sąd uznał, że w świetle art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego dokonana korekta wartości celnej towaru była uzasadniona. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 65 § 5 Kodeksu celnego, Sąd stwierdził, iż decyzja organu celnego pierwszej instancji korygująca zgłoszenie celne z dnia 20 lipca 1999 roku została wydana w dniu 10 kwietnia 2002 roku i doręczona w dniu 18 kwietnia 2002 roku, a więc z zachowaniem trzyletniego terminu. Decyzja organu odwoławczego z dnia 30 października 2002 roku stanowiła instancyjną kontrolę legalności decyzji organu pierwszej instancji i nie zawiera rozstrzygnięcia korygującego elementy zgłoszenia celnego ponad korektę organu pierwszej instancji i w konsekwencji jej wydanie nie podlegało czasowemu ograniczeniu przewidzianemu w art. 65 § 5 Kodeksu celnego.

W skardze kasacyjnej Skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji.

Zaskarżonemu wyrokowi Skarżąca zarzuciła:

1. Naruszenie prawa materialnego:

- art. 21 Kodeksu celnego poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że pozwala on na określenie wartości celnej dla innych celów niż wskazanych w powyższym przepisie;

- art. 23 § 1 w związku z art. 65 § 3 i art. 85 § 1 Kodeksu celnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, wyniku którego uznano, że wartość celna towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, stanowiąca podstawę do określenia wymagalnych należności celnych, powinna być zmniejszona o wartość rabatów przyznanych po dniu przyjęcia zgłoszenia celnego;

- art. 64 Kodeksu celnego i wydanego na jego podstawie zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 23 września 1997 roku (w skardze podała błędnie dzień i miesiąc zarządzenia) w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w wyniku którego uznano, że zgłoszenie celne i dołączone dokumenty były niekompletne;

- art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że przepis ten nakłada na Spółkę obowiązek wystąpienia o korektę wartości celnej w przypadku rabatu postimportowego;

- art. 64 § 5 Kodeksu celnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz dokonanie błędnej wykładni i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji, która została wydana po upływie 3 lat od dokonania przez Spółkę zgłoszenia celnego.;

2. Naruszenie przepisów postępowania:

- art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady zaufania na skutek kwestionowania ustalonej przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł praktyki dotyczącej akceptowania rabatów;

- art. 233 § 1 pkt. 2 lit. a Ordynacji podatkowej, który to przepis stanowi podstawę prawną dla organu II instancji do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w całości lub w części i orzeczenie co do istoty sprawy lub umorzenie postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Strona podniosła przede wszystkim argument przedawnienia przedmiotowej sprawy. Zgłoszenie celne miało miejsce w dniu 20 lipca 1999 roku, a decyzja Dyrektora Izby Celnej została wydana w dniu 30 października 2002 roku, czyli już po upływie 3-letniego terminu od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Przepis art. 65 § 5 Kodeksu celnego stanowi gwarancję, że z upływem powyższego terminu nie może zostać obalone domniemanie prawdziwości danych podanych w przyjętym zgłoszeniu celnym. W momencie upływu terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 65 § 5 Kodeksu celnego, organ odwoławczy nie miał już możliwości ani prawa do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a postępowanie po dniu 20 lipca 2002 roku stało się bezprzedmiotowe i organ odwoławczy na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej powinien postępowanie umorzyć. Strona podtrzymała także swoje stanowisko, iż w momencie zgłoszenia celnego Spółka nie dysponowała notami kredytowymi, wysokość rabatu nie była znana, a umowa wskazywała jedynie czynniki, które będą brane pod uwagę w celu obliczenia rabatu, zatem rabat udzielany przez kontrahenta miał charakter postimportowy. Skarżąca podkreśliła, iż w zaskarżonym wyroku WSA nie odniósł się do argumentacji Spółki, iż w okresie, kiedy zostało dokonane zgłoszenie celne, Spółka działała zgodnie z Zarządzeniem Prezesa GUC w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych. Ponadto Skarżąca podniosła, że w momencie wydania decyzji organy celne nie posiadały uprawnień organów podatkowych i nie mogły pobierać innych należności niż wynikające z długu celnego, zatem decyzje organów celnych naruszają art. 21 Kodeksu celnego.

W piśmie z dnia 26 sierpnia 2004 roku, wniesionym w toku postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, Strona skarżąca przytoczyła dotychczasowe podstawy kasacyjne a także dodała nowe przepisy prawa, które zdaniem Strony skarżącej zostały naruszone. Skarżąca podtrzymując żądanie uchylenia zaskarżonego wyroku, dodatkowo w stosunku do wniesionej skargi kasacyjnej, podniosła, że został naruszony :

• art. 246 § 3 Kodeksu celnego przez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż Spółka dokonując zgłoszenia celnego w sposób świadomy nie oparła się na wszystkich dostępnych jej w chwili odprawy celnej informacjach, mogących mieć wpływ na prawidłowe określenie wartości celnej.

• art. 134 § 1, art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nie rozpatrzenie sprawy w jej granicach oraz nie uchylenie decyzji organów celnych na podstawie zebranego materiału w sprawie, co doprowadziło do prowadzenia przez organy celne postępowania wbrew postanowieniom zawartym w artykułach 120, 122, 123 § 1 oraz Ordynacji podatkowej, jak również poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanych bez podstawy prawnej, gdyż nie zostały one podpisane przez dyrektora urzędu celnego i izby celnej ale pracowników tych jednostek, którzy wydając decyzje powołali się jedynie na upoważnienie do wydawania decyzji w ich imieniu i nie przedstawili wraz z wydaniem decyzji odpowiedniego upoważnienia.

Strona Skarżąca w piśmie z dnia 26 sierpnia 2004 roku wniosła także :

• zawieszenie postępowania w sprawie z powodu postępowania wszczętego na podstawie art. 105 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony sporządzonego w Brukseli dnia 16 grudnia 1991 r. (Dz. U. z 1994 Nr 11, poz. 38 ze zm.) w przedmiocie decyzji zakazującej – ze względu na treść odpowiednich przepisów Układu Europejskiego – stosowania wobec firm farmaceutycznych jakichkolwiek sankcji za domniemane naruszenie przepisów o cenach i marżach urzędowych na leki importowane.

• przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 p.s.a. uzupełniającego postępowania dowodowego z załączonych do pisma dokumentów otrzymanych przez Spółkę z sekretariatu Rady Unii Europejskiej na okoliczność, że toczące się postępowanie przed Radą Stowarzyszenia stanowi zagadnienie wstępne w rozpatrywanej sprawie.

• przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego i wystąpienie przez Naczelny Sąd Administracyjny do Ministerstwa Spraw Zagranicznych oraz Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej na podstawie art. 248 § 1 i art. 250 § 1 Kpc w związku z art. 106§ 5 p.s.a. z żądaniem udostępnienia całej dokumentacji dotyczącej toczącego się przed Radą Stowarzyszenie i sporu pomiędzy Wspólnotą Europejską a Rzeczypospolitą Polską.

• zwrócenie się przez Naczelny Sąd Administracyjny do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu z wnioskiem o rozpatrzenie pytania prejudycjalnego na podstawie art. 234 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę następującej treści:

"Czy decyzja Rady Stowarzyszeniowej lub arbitrów wydana na mocy art. 105 Układu Europejskiego po dniu 1 maja 2004 r. w związku z wnioskiem o wszczęcie postępowania arbitrażowego złożonym przed dniem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej (wniosek Rady Unii Europejskiej z dnia 29 kwietnia 2004 r.) stanowi część prawa wspólnotowego i jest wiążąca po tej dacie (tj po 1 maja 2004 r. ) dla Stron Układu".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik Strony Skarżącej podtrzymał wniosek o zawieszenie postępowania zgłoszony w piśmie procesowym z dnia 26 sierpnia 2004 r. Sąd nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania sądowego w sprawie na podstawie przesłanek powołanych przez Stronę Skarżącą w przytoczonym piśmie a także podstaw do uzupełnienia materiału dowodowego uznając, że zgłoszone wnioski dowodowe nie mają znaczenia dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej.

Istota zawieszenia postępowania sądowego jest uregulowana na tle materii prawa krajowego. Stosownie do art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zawieszenie postępowania może nastąpić, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Innymi słowy chodzi tu o sytuację, w której występuje zagadnienie prejudycjalne pozostające w bezpośrednim związku z rozpoznawaną sprawą, a Sąd nie jest władny samodzielnie tego zagadnienia rozstrzygnąć. W takiej sytuacji zawieszenie postępowania pozostającego w związku ze wspomnianym zagadnieniem wstępnym może okazać się konieczne.

Postępowania prowadzone przed Radą Stowarzyszenia w przedmiocie decyzji zakazującej – ze względu na treść odpowiednich przepisów Układu Europejskiego – stosowania wobec firm farmaceutycznych jakichkolwiek sankcji za domniemane naruszenie przepisów o cenach i marżach urzędowych na leki importowane nie dotyczy zagadnienia wstępnego, którego rozstrzygnięcie wpłynie na wynik sprawy zawisłej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Strona Skarżąca powołuje się w tym zakresie na projekt decyzji Rady Stowarzyszenia, który odnosi się do zakazu stosowania środków karnych z tytułu domniemanego naruszania dyskryminujących przepisów dotyczących ustalania cen produktów farmaceutycznych. Jednakże podkreślenia wymaga, że przedmiotem badania w niniejszym postępowaniu sądowym nie jest kwestia kary, lecz problem ustalenia wartości celnej towaru, a ten problem nie pozostaje w bezpośrednim związku z zagadnieniem podniesionym przez Stronę Skarżącą. Czym innym bowiem jest postępowanie mające na celu ustalenie obiektywnej wartości towaru w obrocie zagranicznym (celnym), a czym innym określenie zasad stosowania środków karnych za naruszanie dyskryminujących przepisów o cenach i marżach farmaceutyków. Okoliczność ta zatem nie może stanowić przesłanki do zawieszenia postępowania w sprawie.

Sąd nie znalazł także podstaw do zwrócenia się do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem prejudycjalnym i w związku z tym zawieszenia postępowania w sprawie. W postanowieniach artykułu 234 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską nie chodzi o jakiekolwiek zagadnienie prawne wymagające rozstrzygnięcia, ale o taką tylko kwestię, która odnosi się do aktów Wspólnoty, jest bezpośrednio związana ze sprawą rozstrzyganą przez sąd i w ocenie tego sądu budzi obiektywne wątpliwości. W przeciwnym razie związanie sądów (od orzeczeń, od których nie przysługują środki odwoławcze) bezwzględnym obowiązkiem zawieszenia postępowania i zwrócenia się do ETS z pytaniem prawnym sformułowanym we wniosku strony postępowania byłoby w istocie przeniesieniem rozstrzygania sprawy z sądu krajowego do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Wątpliwości prawne Strony Skarżącej zawarte w powołanym w piśmie z dnia 26 sierpnia 2004 r. pytaniu prawnym nie stanowią kwestii określonej w art. 234 Traktatu, co pozwala wniosek uznać za bezzasadny, albowiem jak już wyżej stwierdzono, poruszana materia w postępowaniu przed Radą Stowarzyszenia nie dotyczy kwestii pozostającej w bezpośrednim związku z rozpoznawaną sprawą, a zatem decyzja Rady lub arbitrów nie jest niezbędna dla wydania wyroku w niniejszej sprawie. Bez znaczenie zatem dla rozstrzygnięcia zasadności wniesionej skargi kasacyjnej jest znaczenie i skutki dla polskiego porządku prawnego decyzji Rady lub arbitrów.

Niezależnie, należy także zauważyć, że istotą sądowej kontroli – w zakresie odnoszącym się do rozpoznawanej sprawy – jest kontrola legalności decyzji administracyjnej Jest więc oczywiste, że kontrola ta musi zakładać odniesienie decyzji ostatecznej do stanu faktycznego i systemu prawnego obowiązującego w chwili ich wydawania. Nie jest zatem bez znaczenia, że kontrolowane decyzje zostały wydane przed dniem 1 maja 2004 r. Poruszane zagadnienia (problemy prawne) miały więc w badanej sprawie znaczenie z punktu widzenia systemowej wykładni prawa, nie należały jednak do sfery prawa bezpośrednio stosowanego przez polskie organy celne i sądy.

Po wyjaśnieniu sprawy w zakresie procesowym Sąd mógł dokonać oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Na wstępie należało jednak ocenić dopuszczalność zgłoszenia nowych zarzutów w stosunku do treści skargi kasacyjnej, które po raz pierwszy strona zgłosiła w piśmie procesowym złożonym w toku postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Zgodnie z art. 183 § 1 p. s. a. Naczelny Sad Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze pod rozwagę z urzędu tylko nieważność postępowania. Rygoryzm formalny w stosunku do skargi kasacyjnej ma na celu umożliwienie ustalenia w sposób nie budzący wątpliwości zakresu rozpoznania sprawy. Strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych. Prawidłowo sformułowane w skardze kasacyjnej podstawy kasacyjne, o których mowa w art. 174 p.s.a., zawierają konkretne przepisy prawa, które zdaniem wnoszącego skargę, zostały naruszone, a także uzasadnienie zarzutu ich naruszenia. W razie zgłoszenia zarzutów z zakresu prawa formalnego należy także wykazać, że te wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ograniczenie rozpoznania sprawy do granic określonych w skardze kasacyjnej oznacza, że sąd, poza przypadkiem nieważności postępowania, może odnieść się wyłącznie do przepisów prawa, które powołała Strona w skardze kasacyjnej. Z unormowania zawartego w art. 183 § 1 p.s.a. wynika, że możliwe jest tylko przedstawienie nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych. Strona skarżąca nie jest natomiast uprawniona do powołania - po upływie terminu określonego w art. 177 § 1 p.s.a.- innych niż w skardze kasacyjnej przepisów prawa, które jej zdanie zostały naruszone. Możliwość przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych, o której mowa w art. 183 § 1 p.s.a. in fine dotyczy jedynie przedstawienia nowej argumentacji dla uzasadnienia wskazanych już w kasacji naruszeń konkretnych przepisów prawa.

Instytucja skargi kasacyjnej uregulowanej w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi odwzorowanie kasacji przewidzianej w procedurze cywilnej, stanowiącej środek odwoławczy od orzeczeń sądów drugiej instancji w sprawach cywilnych. Uwaga ta dotyczy w szczególności określenia podstaw skargi kasacyjnej (art. 174 p.s.a.), oraz przyjęcia zasady związania sądu granicami tej skargi (art. 183 § 1 ustawy procesowej). Z tych też powodów stosowanie (interpretacja) przepisów ustawy procesowej o skardze kasacyjnej nie może nie uwzględniać dorobku orzecznictwa Sądu Najwyższego i doktryny prawniczej dotyczącego kasacji rozpatrywanej przez Sąd Najwyższy. Z orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że powołanie się w kasacji na podstawę naruszenia wymaga podania konkretnego przepisu, który został naruszony, określenia postaci jego naruszenia oraz wyjaśnienia, na czym owo naruszenie polega. (przykładowo wyrok SN z 26 maja 2000 r., I CKN 484/98 LEX nr 50851, postanowienie z 17 stycznia 2002 r., III CKN 760/00, LEX nr 53138). Uprawnienie natomiast strony do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych ograniczone jest do przedstawienia odmiennej niż w skardze kasacyjnej argumentacji zgłoszonych zarzutów i nie obejmuje powołanie dodatkowych przepisów prawa, które wcześniej nie było przytaczane w ramach podstaw skargi kasacyjnej (przykładowo wyrok SN z dnia 25 lipca 2001 r., I CKN 1312/98, LEX nr 52702, wyrok SN z dnia 1 grudnia 2000 r., V CKN 254/00 LEX nr 53126).

Reasumując, powyżej zawarte wywody uzasadniają wniosek, że należy uznać za spóźnione, a przez to niedopuszczalne zarzuty naruszenia przepisów prawa, które zostały po raz pierwszy zgłoszone w piśmie procesowym Strony Skarżącej złożonym w toku postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, a nie zostały zgłoszone w skardze kasacyjnej. Taka ocena dotyczy zarzutu naruszenia art. art. 246 § 3 Kodeksu celnego, art. 134 § 1, art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 120, 122, 123 § 1 Ordynacji podatkowej, W treści pisma z dnia 26 sierpnia 2004 roku Strona Skarżąca stwierdziła, że decyzje organów celnych zostały wydane bez podstawy prawnej, gdyż zdaniem Skarżącej, ogólne powołanie się przy podpisywaniu decyzji administracyjnej przez pracownika organu celnego, że działa z upoważnienia organu administracyjnego, nie jest wystarczające. Zdaniem Strony, podpisanie decyzji mogło nastąpić przez osobę nieupoważnioną i w konsekwencji uzasadniać nawet nieważność decyzji. Niezależnie faktu zgłoszenia zarzutu w piśmie procesowym z dnia 26 sierpnia 2004 r. i od jego zasadności merytorycznej należy także wyjaśnić, że przesłanki nieważności, które Naczelny Sąd Administracyjny bierze pod rozwagę z urzędu, zostały enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.s.a, i żadna z wymienionych tam przesłanek nie dotyczy sytuacji podniesionej przez Stronę Skarżącą.

Pozostałe zarzuty wskazane w skardze kasacyjnej należy uznać za nieuzasadnione. Strona Skarżąca kwestionuje wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie opierając skargę na dwóch podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. na naruszeniu prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozważając podniesione zarzuty należy stwierdzić, co następuje:

Po pierwsze, za bezpodstawny należy uznać zarzut dotyczący naruszenia art. 65 § 5 Kodeksu celnego i przedawnienia przedmiotowej sprawy. Zgodnie z art. 65 § 5 Kodeksu celnego, decyzja o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe nie może zostać wydana, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w zaskarżonym wyroku, iż decyzja uznająca zgłoszenie celne za nieprawidłowe została wydana z zachowaniem powyższego terminu. Z treści art. 65 § 4 Kodeksu celnego wynika, że wskazany w tym przepisie termin 3 lat dotyczy wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, gdyż do kompetencji tego organu należy weryfikacja wadliwego zgłoszenia celnego. Przepis ten nie wymaga, by decyzja wydana na jego podstawie była decyzją ostateczną. Odmiennego stanowiska nie uzasadnia pogląd, że w następstwie zmiany stanu prawnego ustawą z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy Kodeksu celny oraz zmianie ustawy o Służbie Cywilnej (Dz. U. Nr 120, poz. 1122) do art. 65 Kodeksu celnego dodano § 5a, który odsyła do stosowania art. 230 § 5 i 6 Kodeksu celnego i że w związku z tym bieg terminu ulega zawieszeniu z dniem wniesienia odwołania od decyzji w sprawie długu celnego. Celem dokonanej nowelizacji było, przez dodanie odwołania, jako dodatkowej przyczyny uzasadniającej zawieszenie biegu terminu dla wydania decyzji, wydłużenie czasu, w którym możliwe będzie uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Wydłużenie tego czasu przez ustawodawcę nie może być interpretowane w kierunku odwrotnym przez przyjecie, że przed upływem terminu przewidzianego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego musi być także wydana decyzja organu odwoławczego. Przy ocenie kwestii dopuszczalności wydania przez organ odwoławczy (w stanie prawnym sprzed noweli wprowadzonej ustawą z dnia 23 kwietnia 2003 r.) decyzji ostatecznej po upływie terminu przewidzianego w art. 65 § 5 należy mieć na uwadze, że przedawnienie prawa do wydania decyzji zostało ustalone w interesie dłużnika celnego, a to oznacza, że upływ terminu przedawnienia dopiero w postępowaniu odwoławczym nie może powodować, aby wadliwie ustalona przez organ pierwszej instancji kwota wynikająca z długu celnego, nie mogła być skorygowana przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy z uwagi na treść art. 234 Ordynacji podatkowej nie może orzec na niekorzyść strony.

Po drugie, artykuł V Umowy wyraźnie stanowi, że marża w formie rabatu "przekazywana będzie" importerowi, czyli, że udzielenie rabatu przewidziane zostało jako obligatoryjne, a nie fakultatywne. Nie można podzielić stanowiska Skarżącej, że rabat został udzielony dopiero po dokonaniu zgłoszenia celnego, na podstawie odrębnej noty kredytowej. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że z zawartej w dniu 1 stycznia 1996 roku Umowy wynika, że miała ona na celu określenie rabatów, czyli zniżek ilościowych, upustów od ustalonej ceny towaru. W związku z powyższym, nie jest możliwe oderwanie rabatu od ceny towaru i przyjęcie, że rabat nie jest elementem kształtującym cenę, na tej tylko podstawie, że jego konkretna wysokość nie była znana w momencie dokonania zgłoszenia celnego. Rabat odnoszący się do ceny towaru kształtuje cenę, niezależnie od tego, kiedy został faktycznie przyznany i jakie powody uzasadniały jego udzielenie. Umowa określała wyczerpująco warunki i zasady nabycia prawa do rabatu. Pomimo, że wysokość rabatu nie była wyraźnie sprecyzowana, to w myśl powszechnej w obrocie handlowym zasady wolności kontraktowej, strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania i określić również sposób i czas ustalenia ceny sprzedaży. Strony mogą także określić cenę poprzez wskazanie podstaw do jej ustalenia, co oznacza, że cena zostanie ostatecznie skonkretyzowana dopiero po zawarciu umowy sprzedaży. W rozpatrywanej sprawie wysokość rabatu, choć nie była znana w chwili zakupu, to znany był fakt zaistnienia rabatu. Nie jest zatem zasadne stwierdzenie, że rabat powstał dopiero na podstawie noty kredytowej dostawcy, czyli po dokonaniu zakupu leków i po ich zgłoszeniu do procedury celnej. W świetle umowy, nota kredytowa dotycząca rabatu stanowiła jedynie czynność następczą, potwierdzającą wykonanie zobowiązania wynikającego z umowy. Jak już wcześniej podkreślono, strony w zasadzie swobodnie ustalają warunki sprzedaży, w tym swoje zobowiązania dotyczące ceny. Cena jest elementem konstytuującym umowę sprzedaży, ale to nie oznacza, że musi być ostatecznie ustalona w chwili zawarcia umowy i że nie może zostać przez strony umowy później skonkretyzowana lub zmieniona. Jeżeli zatem po zawarciu umowy sprzedaży, sprzedający udzielił kupującemu świadczenia dotyczącego bezpośrednio zakupionego towaru i powodującego obniżenie jego pierwotnie ustalonej ceny, to nie ma podstaw do przyjęcia, że to świadczenie nie jest elementem ceny, ponieważ nie pozostaje w ścisłym związku czasowym z zawarciem umowy sprzedaży. Zasady dotyczące ustalania ceny mają charakter ogólny i odnoszą się również do transakcji w międzynarodowym obrocie handlowym, a więc zakupu towarów w imporcie, podlegających zgłoszeniu do procedury celnej. Prawo celne zawiera szereg regulacji specyficznych, właściwych tylko temu systemowi prawa. Nie ingeruje jednak w podstawowe instytucje prawne odnoszące się do obrotu gospodarczego. W Kodeksie celnym nie ma żadnych przepisów prawnych, które uzasadniałyby stwierdzenie, że ustalenia co do ostatecznej ceny towaru importowanego mogą być czynione tylko do chwili przyjęcia zgłoszenia celnego czy dopuszczenia towaru do obrotu.

Po trzecie, nie jest uzasadniony zarzut naruszenia zarządzenia Prezesa GUC z dnia 23 września 1997 roku w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych, w tym w szczególności załącznika nr 6 do zarządzenia, który między innymi dotyczy sposobu wypełniania pola 45 dokumentu SAD. Zdaniem Skarżącej w polu 45 podlegały wykazaniu tylko rabaty/upusty wynikające z treści faktury. Interpretacja Skarżącej nie uwzględnia jednak, że faktura nie jest jedynym dokumentem służącym do ustalenia wartości celnej, gdyż zarządzenie Prezesa Głównego Urzędu Ceł określa jedynie przykładowo dokumenty, jakie należy dołączyć do zgłoszenia celnego (§ 166 i § 169 ust. 1 zarządzenia Prezesa GUC). Faktura lub inny dokument stanowi podstawę ustalenia wartości celnej. Dołączona faktura nie odzwierciedlała rzeczywistej wartości celnej. Z niewadliwych ustaleń stanowiących podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia bowiem wynika, że rabat przysługiwał już w chwili zgłoszenia celnego. Skarżąca Spółka deklarując wartość celną towaru była zobowiązana do ujawnienia umowy łączącej ją z eksporterem. Strona jest obowiązana do złożenia wszystkich dokumentów, które mają znaczenie dla określenia wartości celnej w sytuacji, gdy faktura nie odzwierciedla wartości celnej towaru. W razie uchybienia temu obowiązkowi organy celne są uprawnione do zakwestionowania wiarygodności zadeklarowanej ceny transakcyjnej (art. 23 § 7 Kodeksu celnego).

Reasumując, należy stwierdzić, że nie ma jednego, jednolitego "wzoru" wymagań dotyczących zgłoszenia celnego. Zgłaszający jest zobowiązany do ujawnienia w dokumencie SAD rzeczywistej wartości celnej i powinien zatem przedstawić organom celnym wszystkie dokumenty odnoszące się do importowanego towaru, które są niezbędne do przeprowadzenia procedury celnej, w tym do prawidłowego ustalenia jego wartości celnej. Treść powołanego § 166 zarządzenia Prezesa GUC, w którym użyto w ust. 1 słowa "w szczególności", a w ustępie 2 mowa jest o innym dokumencie służącym do ustalenia wartości celnej, wskazuje na bezzasadność wywodów Skarżącej, wiążącej obowiązek podania w dokumencie SAD (pole 45) informacji o udzielonym rabacie tylko wówczas, gdy rabat został uwidoczniony w fakturze. Instrukcja do pola 45 dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy wartość celna wynika z prawidłowo sporządzonej faktury. W sytuacji, gdy wysokość należnej ceny wynika także z innych dokumentów, zgłaszający towar winien je dołączyć do zgłoszenia celnego. Zasadnicze znaczenie dla ustalenia wartości celnej towarów ma bowiem wartość transakcyjna. Przepisy Kodeksu celnego odnoszą wartość transakcyjną do ceny rzeczywistej i ostatecznej. Kodeks celny definiuje wartość transakcyjną jako cenę faktycznie zapłaconą lub należną za towar sprzedany (art. 23 § 1 Kodeksu). Obowiązki strony wynikające z zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 23 września 1997 roku należy zatem interpretować w związku z obowiązkiem prawidłowego zgłoszenia celnego umożliwiającego ustalenie ceny transakcyjnej, a nie ceny wstępnej, prowizorycznej, która już w chwili zgłoszenia celnego nie odpowiada rzeczywistej. Argumentacja zawarta w skardze kasacyjnej pozostaje w oderwaniu od obowiązku zamieszczenia w fakturze wszelkich elementów kształtujących cenę towaru oraz obowiązku przedstawienia przez importera wszystkich dokumentów wpływających na rzeczywistą wysokość ceny. Nie można zatem skutecznie powoływać się na treść samej faktury, która zawiera dane niepełne i przez to nie może być miarodajna dla ustalenia faktycznej, całkowitej płatności za towar. Należy także zauważyć, że uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe uzasadniają okoliczności, które zaistniały i zostały ujawnione już po przyjęciu zgłoszenia. Gdyby nawet podzielić argumentację Strony Skarżącej, że w chwili zgłoszenia celnego, brak było wystarczających przesłanek do określenia wysokości rabatów, to okoliczność ta nie ma znaczenia dla przesłanek uzasadniających wydanie decyzji na podstawie art. 65 § 4 Kodeksu celnego o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Zgłoszenie celne dokonane przez Stronę nie było prawidłowe, gdyż na jego podstawie nie można było określić rzeczywistej wartości transakcyjnej.

Po czwarte, nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady zaufania na skutek kwestionowania ustalonej przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł praktyki dotyczącej akceptowania rabatów. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie ustosunkował się wprawdzie do argumentu, że organy celne akceptowały rabaty jedynie w wysokościach 2-5% i rabaty wyższe w dniu zgłoszenia celnego nie były akceptowane ale Skarżąca nie wykazała także, by brak rozważań w tym zakresie mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tylko bowiem takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy uzasadnia podniesioną podstawę kasacyjną. Należy zauważyć, że powołane w treści skargi kasacyjnej pismo Prezesa GUC pismo z dnia 7 maja 1990 r. nie zakazuje uwzględniania rabatów ale nakazuje organom przeprowadzać w tym zakresie postępowanie dowodowe szczegółowe postępowanie dowodowe, gdy ich wysokość jest wyższa, niż tradycyjne rabaty udzielane w obrocie gospodarczym.

Po piąte, naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię Strona uzasadniała naruszeniem art. 21, art. 23 § 1 w związku z art. 65 § 3 i art. 85 § 1 Kodeksu celnego. Zdaniem Skarżącej, brak jest podstaw do określenia przez organy celne wartości celnej dla celów innych, niż wskazanych w art. 21 Kodeksu celnego. Skarżąca podniosła także, że z powołanych przepisów wynika, że wartość celna towaru ustalona na podstawie wartości transakcyjnej, czyli ceny należnej za importowane leki, to wyłącznie wartość na dzień dokonania zgłoszenia celnego wynikająca z faktury zakupu.

Analizując zasadność podniesionych zarzutów należy zauważyć, że przedmiotem decyzji organów celnych było uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Decyzja taka może dotyczyć wszystkich elementów zgłoszenia celnego, w tym także wartości celnej. Możliwość wydania decyzji nie wyłącza okoliczność, że stawka celna jest zerowa. Organy celne dokonały oceny prawidłowości czynność zgłoszenia celnego. Zgłoszenie celne jest czynnością, poprzez którą osoba wyraża, w wymaganej formie i określony sposób, zamiar objęcia towaru określoną procedurą (art. 3 § 1 pkt 24 Kodeksu celnego). Po przyjęciu zgłoszenia celnego, na podstawie art. 65 § 4 Kodeksu celnego) organ celny uprawniony jest do dokonania (z urzędu) oceny, czy zgłoszenie celne jest prawidłowe. Nie można przyjąć takiej wykładni art. 21 Kodeksu celnego, wedle której uniemożliwia on ocenę prawidłowości wszystkich zgłoszeń celnych w zakresie deklarowanej wartości celnej. Wniosek taki nie jest uzasadniony, skoro ustawodawca poddał kontroli wszystkie elementy zgłoszenia celnego a wartość celna zadeklarowana w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego przez stronę nie była prawdziwa. Z unormowania zawartego w art. 21 Kodeksu celnego także wynika, że wartość celna ustalana jest nie tylko w celu określenia kwoty wynikającej z długu celnego ale także innych należności pobieranych przez organ celny. Organy celne w świetle obowiązującej w czasie odprawy celnej i wydawania decyzji art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11 poz. 50 ze zm.) były zobowiązane do poboru należności podatkowych z tytułu importu towarów, dla których obliczenia zasadniczą podstawą jest wartość celna towaru. Ze zgłoszenia celnego wynika, ze w rozpoznawanej sprawie takie podatki zostały pobrane.

Nie można także podzielić poglądu Skarżącej, że nie było żadnych podstaw do zakwestionowania tej wartości w trybie art. 83 § 3 Kodeksu celnego z powodu określenia ostatecznej wysokości rabatu po dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela wykładni przepisów art. 23 § 1 w związku z art. 65 § 3 i art. 85 § 1 Kodeksu celnego zaprezentowanej przez Stronę Skarżącą. Regulacje zawarte w tych przepisach są ze sobą powiązane. Ustalanie wartości celnej służy wprawdzie określeniu należności celnych ale związek ten nie sięga jednak tak daleko, aby w treści art. 85 § 1 Kodeksu celnego widzieć dopełnienie definicji wartości celnej, określonej w art. 23 § 1 Kodeksu celnego. Zasady ustalania wartości celnej towarów zostały uregulowane w dziale III Kodeksu celnego, w tym głównie w art. 23. Natomiast przepis art. 85 § 1 Kodeksu celnego odnosi się do innej materii - wymagalności należności celnych. Warto zwrócić uwagę, że przepisy art. 23 § 1 i § 9 Kodeksu celnego odnoszą wartość celną towaru do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. Ustawodawca kładzie więc nacisk na cenę rzeczywistą, całkowitą i ostateczną, obejmującą wszystkie płatności dokonane lub mające być dokonane w zamian za towar. Dlatego właśnie nie wiąże tak rozumianej ceny z żadną cezurą czasową. Takie powiązanie prowadziłoby do sprzeczności. Jeżeli wartością celną jest rzeczywista, ostateczna cena towaru, to nie może być to - przy założeniu, że Strony mają swobodę co do sposobu i czasu ustalenia ceny ostatecznej – wyłącznie cena na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego. Cena na ten dzień mogłaby bowiem, z wielu względów, nie odpowiadać cenie faktycznie zapłaconej lub należnej (cenie całkowitej). W świetle art. 23 § 1 i 9 Kodeksu celnego wartością celną towaru jest zatem jego wartość transakcyjna, czyli cena faktycznie zapłacona lub należna, jeżeli nawet została ostatecznie ustalona lub zapłacona po przyjęciu zgłoszenia celnego. Przepis art. 85 § 1 Kodeksu celnego dotyczy natomiast wymagalności należności celnych. Stanowi, że należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Tylko więc dla potrzeb ustalenia należności celnych wartość celna w rozumieniu art. 23 § 1 i 9 Kodeksu celnego jest odnoszona do dnia przyjęcia zgłoszenia celnego.

Kodeks celny przewiduje mechanizm korygowania, w ramach tego samego, przyjętego zgłoszenia celnego wartości celnej podanej w zgłoszeniu celnym do wartości celnej mierzonej faktyczną, całkowitą ceną zapłaconą lub należną za towar. Mechanizm ten jest niezbędny w sytuacji, gdy po dniu przyjęcia zgłoszenia celnego wartość celna z tego dnia okazała się być inna od wartości transakcyjnej, to znaczy faktycznej ceny towaru. Organ celny po zwolnieniu towarów może z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia celnego i jeżeli z tej kontroli wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane (art. 83 § 1 – 3 Kodeksu celnego). W rezultacie na podstawie art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego wydaje z urzędu lub na wniosek Strony decyzję, którą m. in. uznając zgłoszenie celne za nieprawidłowe w całości lub w części zmienia elementy zawarte w tym zgłoszeniu (w tym wartość celną towaru).

Mając to wszystko na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Dlatego też kierując się treścią przepisów art. 181, 183 § 1 i 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w sentencji.