Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 1188/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 2, ust. 5, art. 141, art. 89,  ust. 1, ust. 2, art. 129-140, art. 3, art. 6, art. 7, art. 70, art. 14
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
journal: Dz.U.UE.L 1998 nr 204 poz 37  art. 1 pkt 11, art. 10
law: Dyrektywa  98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie  norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Anna Siedlecka (sprawozdawca), Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Jerzy Strzebinczyk, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wymierzającej karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. ([...]), podjętą na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 201 r. poz. 749 ze zm.), Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] r. (nr [...]) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego we W. z dnia [...]r. (nr [...]) w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości [...]zł z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem.

W uzasadnieniu wskazał, że dniu [...]r. funkcjonariusze Urzędu Celnego we W., na podstawie art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 168 z 2009 r. poz. 1323 ze zm.), przeprowadzili w lokalu usługowym przy ul. [...]we W. kontrolę w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych. W jej wyniku stwierdzili obecność należącego do "A" sp. z o.o. z/s we W. urządzenia do gier [...]nr [...], na którym to następnie przeprowadzili eksperyment mający na celu ustalenie charakteru przebiegu gry.

Na podstawie przeprowadzonego eksperymentu funkcjonariusze celni stwierdzili, iż kontrolowane urządzenie umożliwia prowadzenie gier na automatach, o których mowa w ustawie o grach hazardowych. Bezspornym okazał się również fakt, że w/w lokal, w który urządzano gry hazardowe na przedmiotowym urządzeniu, nie jest kasynem gry w rozumieniu zapisów zawartych w art. 4 ust. 1 pkt 1 a ustawy o grach hazardowych.

W świetle powyższego Naczelnik Urzędu Celnego we W. postanowieniem z dnia [...]r. wszczął z urzędu wobec skarżącej postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej.

W toku postępowania włączono do prowadzonego postępowania opinię biegłego sądowego z zakresu informatyki, telekomunikacji i automatów do gier Sądu Okręgowego w S., uzyskaną w równolegle prowadzonym postępowaniu karnym skarbowym, która potwierdziła ustalenia poczynione w trakcie kontroli.

Stwierdzając, iż kontrolowane urządzenie umożliwia prowadzenie gier, o którym mowa w art. 2 ust. 3 (w tym także o wygrane w rozumieniu art. 2 ust. 4) u.g.h., Naczelnik Urzędu Celnego we W. decyzją z dnia [...]r., Nr [...] wymierzył skarżącej karę pieniężną z tytułu urządzania gier na powyższym automacie poza kasynem gry w wysokości [...]zł.

W przewidzianym prawem terminie, skarżąca nie złożyła odwołania, ale w dniu [...]r. do Dyrektora Izby Celnej we W. wpłynął jej wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego we W. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, tj.: art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. poprzez ich rażąco błędne zastosowanie w kwestionowanej decyzji i tym samym nałożenie na skarżącą kary pieniężnej, podczas gdy powołany przepis, wespół z zakazem z art. 14 ust. 1 u.g.h., współtworzy "regulację techniczną" w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 2 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 ze zm.), a w konsekwencji, w braku notyfikacji projektu u.g.h. Komisji Europejskiej, nie może być stosowany, zaś postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej wobec Strony powinno zostać w tym stanie rzeczy umorzone.

Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego i przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie Dyrektor Izby Celnej we W. decyzją z dnia [...]r. (nr [...]) odmówił stwierdzenia nieważności wnioskowanej decyzji.

Powyższe rozstrzygniecie zostało zaskarżone przez skarżącą, która wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz niezwłoczne stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego we W..

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

- naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, przez błędne uznanie, iż decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w momencie gdy przedmiotowa decyzja jest decyzją wadliwą w świetle w/w przepisu ustawy, i wyczerpuje znamiona nieważności dookreślone w katalogu zamkniętym regulacji Ordynacji podatkowej, wywołując skutki rozbieżne z praworządnością, podlegające wstrzymaniem jej wykonania, a ocena jej wadliwości wynika wprost z braku możliwości egzekwowania przez organy administracji państwowej jakichkolwiek sankcji administracyjnych, oraz karnych wobec podmiotów indywidualnych funkcjonujących na rynku krajowym, z uwagi na techniczny charakter oznaczonych przepisów u.g.h., które winny zostać notyfikowane zgodnie z art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE;

- naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 u.g.h. przez ich rażąco błędne zastosowanie w kwestionowanej decyzji i tym samym nałożenie na strony kary pieniężnej, podczas gdy powołany przepis, wespół z zakazem z art. 14 ust. 1 u.g.h., współtworzy "regulację techniczną" w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 2 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. UE.L.98.204.37 ze zm.), a w konsekwencji, w braku notyfikacji projektu u.g.h. Komisji Europejskiej, nie może być on stosowany, zaś postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej wobec stron powinno zostać umorzone.

Rozstrzygając niniejszą sprawę Dyrektor Izby Celnej we W. wskazał, iż jedną z fundamentalnych zasad postępowania podatkowego jest wyrażona w art. 128 Ordynacji podatkowej zasada trwałości decyzji ostatecznych, która ma na celu nie tylko ochronę praw nabytych strony, ale w ogóle istniejącego porządku prawnego. Pewność obrotu prawnego (bezpieczeństwo prawne) wymaga, by decyzje ostateczne w sprawach podatkowych były co do zasady trwałe, by podatnik uiszczając należność pieniężną wynikającą z decyzji miał pewność, iż po raz drugi organy podatkowe nie będą żądały zapłacenia z reguły wyższego podatku i wydawały w tej sprawie nowej decyzji. Decyzja podatkowa staje się w postępowaniu ostateczna, gdy strona nie złożyła w terminie 14 dni odwołania, albo gdy decyzję wydał organ odwoławczy, albo gdy decyzję tylko w jednej instancji na podstawie ustawowego upoważnienia wydał Minister Finansów czy też Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W systemie prawa polskiego każda ostateczna decyzja podatkowa korzysta z domniemania prawidłowości. Organ podatkowy, który wydał ewentualnie decyzję wadliwą jest tą decyzją związany do czasu jej zmiany w sposób przewidziany prawem (art. 212 Ordynacji podatkowej). Ostatecznej decyzji podatkowej przysługuje ponadto domniemanie legalności, a to oznacza, że do chwili

jej uchylenia bądź stwierdzenia jej nieważności może być ona przez uprawnioną stronę wykonywana.

Wszelkie decyzje ostateczne organów podatkowych, zgodnie z zasadą ich trwałości, mogą być weryfikowane wyjątkowo tylko i wyłącznie w taksatywnie określonych trybach nadzwyczajnych: wznowienia postępowania (art. 240-246 Ordynacji podatkowej); stwierdzenia nieważności (art. 247- 252 Ordynacji podatkowej); uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, na mocy której strona nie nabyła prawa (art. 253 Ordynacji podatkowej); zmiany decyzji ostatecznej ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego (art. 254 Ordynacji podatkowej); uchylenia decyzji ostatecznej z powodu niedopełnienia przez stronę określonej czynności (art. 255 Ordynacji podatkowej); stwierdzenia wygaśnięcia decyzji (art. 258 i 259 Ordynacji podatkowej).

Wadami powodującymi obowiązek stwierdzenia nieważności decyzji są m.in. rażące naruszenie prawa (art. 247 § 1 pkt 3) oraz wady powodujące nieważność decyzji na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa (art. 247 § 1 pkt 7).

W literaturze oraz orzecznictwie można znaleźć szereg propozycji zdefiniowania pojęcia rażącego naruszenia prawa. Najczęściej w judykaturze wskazuje się, że warunkiem koniecznym do uznania naruszenia prawa za rażące jest oczywisty charakter tego naruszenia. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej we W. należy zgodzić się z poglądem, iż cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu, tzn. istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie. Nie można zatem uznać, że decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa w sytuacji, gdy nie jest wyjaśnione, czy w ogóle miało miejsce naruszenie prawa (wyrok NSA z 18 lutego 2000r., V SA 463/99, LEX nr 41772). Ponadto w orzecznictwie dość powszechnie przyjmowany jest pogląd, że oczywisty charakter naruszenia prawa jest warunkiem koniecznym, lecz niewystarczającym do uznania, że naruszenie prawa ma charakter rażący. W orzecznictwie NSA, w którym podkreśla się, że przepisy stanowiące podstawę stwierdzenia nieważności decyzji powinny być w każdym przypadku interpretowane ściśle, a zatem przy stwierdzaniu nieważności decyzji mogą być brane pod uwagę wyłącznie okoliczności wymienione w tych przepisach. Na tle art. 156 § 1 k.p.a., NSA sformułował trafną tezę, że niedopuszczalne jest odwoływanie się do innych, niewymienionych w tym przepisie przesłanek, w tym błędu, winy, należytej staranności lub dobrej wiary, czy jakichkolwiek innych (wyrok SN z 11 maja 2000r., III RN 62/00, OSNAP 2001, nr 2, poz. 10).

Stąd rażące naruszenie prawa występuje wtedy, gdy decyzja jest w sposób oczywisty sprzeczna z przepisem prawa i w związku z powyższym nie może pozostawać w obrocie prawnym praworządnego państwa.

Zdaniem Dyrektora Izby Celnej we W. w realiach niniejszej sprawy – wbrew twierdzeniom skarżącej spółki - nie wystąpiły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego we W. z dnia [...]r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w kwocie [...]zł z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry, gdyż decyzja ta nie została wydana z naruszeniem prawa, a zatem tym bardziej nie jest obarczona kwalifikowaną wadą jaka jest rażące naruszenie prawa. W tym kontekście organ wskazał, iż nie podziela twierdzeń skarżącej spółki co do naruszenia przy jej wydawaniu art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., chociaż są one bezskuteczne, gdyż nie zostały notyfikowane Komisji Europejskiej. Pogląd ten skarżąca wiąże z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11.

Zdaniem organu w powyższym wyroku Trybunał jednoznacznie wypowiedział się tylko na temat art. 14 ust. 1 u.g.h. wskazując na jego techniczny charakter (w rozumieniu art. 1 ust. 11 dyrektywy 98/34 WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998r.) oraz wyraził pogląd, że "przepisy przejściowe ustawy o grach hazardowych nakładają warunki mogące wpływać na sprzedaż automatów do gier o niskich wygranych. Zakaz wydawania, przedłużania i zmiany zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami może bowiem bezpośrednio wpływać na obrót tymi automatami." Te przepisy przejściowe to: art. 129 ust. 2, art. 138 ust. 1 i art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych.

Tymczasem podstawą prawną decyzji będącej przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności nie był art. 14 ust. 1 tylko art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., który nie został oceniony w tym orzeczeniu. Ponadto przepis ten jako, że znajduje się w rozdziale 10 ustawy, zatytułowanym "Kary pieniężne", nie może zostać uznany za przejściowy, gdyż te znajdują się w rozdziale 12 przepisy przejściowe i dostosowujące. Gdyby jednak nawet pominąć powyższą argumentację

uznając, że w/w wyrok dotyczy także w/w przepisów, to zdaniem Dyrektora Izby Celnej, w przywołanym orzeczeniu TSUE nie przesądził jednoznacznie kwestii czy przepisy tam wskazane (faktycznie: art. 135 ust. 2, art. 138 ust. 1 i art. 129 ust. 2 ustawy o grach hazardowych) mają charakter "przepisów technicznych'' wskazując, jedynie, że taki ich charakter jest potencjalnie możliwy. Trybunał uznał przy tym, że to sąd krajowy powinien ustalić czy takie zakazy (jak te - wynikające z powołanych przepisów art. 135 ust. 2, art. 138 ust. 1 i art. 129 ust. 2) których przestrzeganie jest obowiązkowe de iure w odniesieniu do użytkowania automatów do gier o niskich wygranych, mogą wpływać w sposób istotny na właściwości lub sprzedaż tych automatów.

W przeciwieństwie zatem do opinii skarżącej – zdaniem organu - brak jest podstaw do uznania, że w związku z orzeczeniem TSUE należałoby zastosowanie przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 (i nast.) u.g.h. uznać za nieprawidłowe, skoro orzeczenie to ani nie dotyczy tych przepisów ani nawet nie przesądza jednoznacznie charakteru innych przepisów tej ustawy, których dotyczyło. Wskazano także, że skoro brak dotychczas w sprawie, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, które stwierdzałoby niezgodność przepisu art. 89 ustawy o grach hazardowych z ustawą zasadniczą Rzeczypospolitej Polskiej to przepis ten winien być przez organ administracji państwowej traktowany jako obowiązujący. Stanowi zatem samodzielną przesłankę do nałożenia kary we wskazanych okolicznościach faktyczno-prawnych.

W zakończeniu uzasadnienia podniesiono, że nałożenie kary pieniężnej w przedmiotowej sprawie należy uznać za uzasadnione. Skoro bowiem przedmiotowe urządzenie było urządzeniem, o którym mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h., to urządzanie na nim gier dopuszczalne było tylko na podstawie posiadanej koncesji w kasynie gry (art. 3, art. 6 ust.1 u.g.h.). W niniejszej sprawie przedmiotowy lokal nie był kasynem gry w rozumieniu u.g.h., a spółka nie posiadała zezwolenia na prowadzenie tego rodzaju ośrodka. Tym samym, zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., należało spółce wymierzyć karę w wysokości [...]zł.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. spółka zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, w postaci obrazy:

- art. 247 § 1 pkt 3 o.p., przez błędne uznanie przez Dyrektora Izby Celnej, że decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w momencie gdy przedmiotowa decyzja jest decyzją wadliwą w świetle w/w przepisu ustawy , i

wyczerpuje znamiona nieważności dookreślone w katalogu zamkniętym regulacji o.p., wywołując skutki rozbieżne z praworządnością, podlegające wstrzymaniem jej wykonania, a ocena jej wadliwości wynika wprost z braku możliwości egzekwowania przez organy administracji państwowej jakichkolwiek sankcji administracyjnych, oraz karnych wobec podmiotów indywidualnych funkcjonujących na rynku krajowym, z uwagi na techniczny charakter przepisów u.g.h., które winny zostać notyfikowane zgodnie z art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34;

- art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 u.g.h. poprzez ich rażąco błędne zastosowanie w kwestionowanej decyzji i tym samym nałożenie na skarżącą kary pieniężnej, podczas gdy powołany przepis, wespół z zakazem z art. 14 ust. 1 u.g.h., współtworzy "regulację techniczną" w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 2 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 ze zm.), a w konsekwencji, w braku notyfikacji projektu u.g.h. Komisji Europejskiej, nie może być on stosowany, zaś postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej powinno zostać umorzone;

- art. 2 ust. 6 i 7 u.g.h. poprzez ich niezastosowanie w sprawie, pomimo, iż mocą tych przepisów nie każdy organ celny, lecz jedynie Minister Finansów, posiada wyłączną kompetencję do rozstrzygania decyzją administracyjną między innymi tego, czy dana gra jest grą na automacie w rozumieni u.g.h.

Mając na uwadze powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o 1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej oraz utrzymanej nią w mocy decyzji, a także o 2) zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżąca argumentowała, że przepisy art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., pozostają w bezpośrednim i nierozerwalnym związku z art. 14 ust. 1 u.g.h. ustanawiającym zakaz urządzania gier losowych poza kasynem. Ostatni z wymienionych przepisów został uznany za "przepis techniczny", który bez notyfikacji Komisji Europejskiej nie może podlegać wykonaniu na gruncie prawa krajowego. W konsekwencji, również art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., jako normy sankcjonujące ten zakaz, nie mogły mieć w niniejszej sprawie zastosowania. Tym

samym objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzja wyczerpuje znamiona wadliwości określone w art. 247 § 1 pkt 3 o.p.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej odniósł się do zarzutów skargi, wnosząc o jej oddalenie i podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości – między innymi – poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy celne, niezależnie od trybu, w jakim rozstrzygnięcia te były ferowane.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdej decyzji administracyjnej, która dotknięta jest co najmniej jednym z uchybień wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Z drugiej jednak strony, sądy te są zobowiązane do oddalenia skarg na decyzje zgodne z prawem (art. 151 tej samej ustawy).

Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie nie jest decyzja z dnia [...]r. wydana w przedmiocie obciążenia spółki karą pieniężną za organizowanie gier na automatach poza kasynem, lecz legalność odmowy stwierdzenia nieważności tegoż rozstrzygnięcia przez Dyrektora Izby Celnej we W.. Chodzi zatem o ocenę orzeczeń ferowanych w jednym z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznej, która – w rozpoznawanym przypadku – nie była kwestionowana w postępowaniu odwoławczym.

W ramach każdego z nadzwyczajnych trybów kontroli orzeczeń administracyjnych (o stwierdzenie nieważności lub o wznowienie postępowania) prawodawca przewidział zamknięty – właściwy przy tym jedynie dla danego trybu – katalog podstaw (przyczyn), których zaistnienie powoduje dopiero dopuszczalność wyeliminowania z obrotu wadliwego aktu (decyzji, postanowienia). Nie chodzi przy tym o stwierdzenie jakiegokolwiek uchybienia, którego dopuściły się organy przy pierwotnym załatwieniu danej sprawy. Zarówno w wypadku stwierdzenia nieważności, jak i w razie wznowienia postępowania, w rachubą wchodzą jedynie naruszenia kwalifikowane. W sprawach o stwierdzenie nieważności naruszenia tego właśnie rodzaju zostały taksatywnie ujęte ramami art. 247 § 1 o.p. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca oparła swój wniosek o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 o.p., zgodnie z którym organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie podkreśla się, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić w wypadku oczywistego naruszenia prawa, dającego się ustalić na podstawie prostego zestawienia treści konkretnej normy prawa z treścią podjętego przez organy rozstrzygnięcia, przy czym zastosowany do rozstrzygnięcia sprawy przepis prawa musi być rozumiany jednolicie. Występowanie rozbieżności w zakresie jego wykładni nie pozwala na uznanie aktu za rażąco naruszającego prawo, z uwagi na brak oczywistości takiego naruszenia (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 2014 r., I GSK 1490/12).

Zważywszy na dotychczas wskazane, podstawowe reguły nadzwyczajnego trybu, po uruchomieniu którego zapadły decyzje skarżone przez spółkę w niniejszej sprawie, a dodatkowo na argumentację, przywoływaną przez stronę, trzeba przyjąć za w pełni prawidłowy zabieg dokonany przez Dyrektora Izby Celnej, który uznał, że ocenę zasadności wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nakładających na spółkę karę pieniężną za organizowanie gier na automatach poza kasynem należy przeprowadzić z punktu widzenia odpowiedzi na pytanie, czy orzekając o karze, organy celne dopuściły się "rażącego naruszenia prawa", a więc przez pryzmat zaistnienia (bądź braku) okoliczności, wskazanej w art. 247 § 1 pkt 3 o.p. Doprecyzowując wypada stwierdzić, iż w realiach tej konkretnej sprawy, przedmiotem sporu sądowoadministracyjnego między stronami jest w istocie kwestia, czy można uznać za rażące naruszenie prawa (w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 o. p.)

wymierzenie kary pieniężnej na podstawie przepisów u.g.h., skoro projekt tego aktu nie był notyfikowany, mimo – jak twierdzi strona skarżąca – istnienia takiej powinności.

W sporze, którego istotę dopiero co wskazano, wypada się zgodzić ze stanowiskiem prezentowanym przez Dyrektora Izby Celnej. W tym kontekście trzeba mieć przede wszystkim na uwadze, że przepisy art. 89-91 u.g.h., których zastosowanie w sprawie przez organy celne miałoby (jak twierdzi spółka) prowadzić do rażącego naruszenia prawa, nie zostały formalnie derogowane z systemu polskiego prawa. Nadal więc obowiązują. Dopuszczają one – jednoznacznie, w sposób nie dający podstaw do formułowania żadnych wątpliwości – możliwość wymierzenia kary pieniężnej, w drodze decyzji, przez naczelnika właściwego miejscowo urzędu celnego (art. 90 ust. 1), przy zastosowaniu przepisów ordynacji podatkowej (art. 91), między innymi wobec podmiotu urządzającego gry na automatach poza kasynem gry (art. 89 ust. 1 pkt 2). W tym ostatnio wymienionym przypadku legislator pokusił się przy tym o sztywne określenie wysokości kary ([...]zł – art. 89 ust. 2 pkt 2), nie przewidując żadnego miarkowania tej kary przez organy celne.

Każda ustawa, zatem także ustawa o grach hazardowych, zaliczona została do źródeł powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej, w art. 87 ust. 1 Konstytucji RP. Oznacza to, powinność respektowania postanowień ustawowych, które nie zostały derogowane skutecznie z systemu polskiego prawa, przez wszystkie organy władzy publicznej, w tym również (jak w niniejszej sprawie) przez organy celne, skoro zostały one zobligowane do działania "na podstawie i w granicach prawa" (art. 8 Konstytucji).

Okoliczności stanu faktycznego sprawy rozpoznawanej przez Sąd zostały ustalone przez organ celny pierwszej instancji prawidłowo i nie mogą być kwestionowane. Z uzasadnienia zarówno objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...]r., jak i tych, którymi odmówiono stwierdzenia jej nieważności, wynika jasno i bez wątpliwości, że spółka urządzała gry na automatach poza kasynem gry. Stąd logiczną konsekwencją opisanego stanu faktycznego było zastosowanie przez organy celne sankcji przewidzianej w art. 89 ust. 2 pkt 2 u.h.g. Samo zaś odmienne przyjęcie przez organ odmiennego od zapatrywania spółki stanowiska w kwestii istnienia (bądź braku) powinności przedłożenia do notyfikacji projektu u.g.h., nie może być - zdaniem Sądu - traktowane jako uchybienie uprawniające do zastosowania sankcji nieważności.

W kontekście powyższego należy bowiem wskazać, iż zagadnienie obowiązku uprzedniego notyfikowania projektu ustawy o grach hazardowych nie jawi się wcale tak jednoznacznie, jak to przedstawia spółka, która w tym względzie odwołuje się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 19 lipca 2012 r. Do konstatacji takiej uprawniają pojawiające się w tym względzie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym rozbieżności.

Skład orzekający w niniejszej sprawie w kwestii dopuszczalności zastosowania art. 89 u.g.h. w pełni podziela i przyjmuje za własny pogląd wyrażony w uzasadnieniach do wyroków zapadłych w sprawach III SA/Wr 526/15, III SA/Wr 538/15 oraz III SA/Wr 594/15, który znajduje zresztą swoje wsparcie także w argumentacji uzasadnień Naczelnego Sądu Administracyjnego do wyroków tego Sądu z dnia [...]r. (II GSK 183/14 oraz II GSK 181/14). Akcentuje on brak podstaw do formułowania twierdzenia o dalej idących konsekwencjach wyroku z dnia [...] r. (w połączonych C – 213/11, C – 214/11 i C – 217/11), niż te, które wyraźnie wynikają z jego treści. Tym samym uznać należy, iż w powyższym orzeczeniu Trybunał nie odniósł się w ogóle do przepisów art. 89-90 u.g.h., które, nadto – jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny - nie mają charakteru przepisów technicznych, w rozumieniu dyrektywy Nr 98/34/WE. Art. 89 przewiduje bowiem sankcje za naruszenie zasad, na jakich gry losowe mogą być urządzane. Natomiast sam w sobie nie ustanawia zakazu, nie opisuje produktu ani nie ustanawia "innych wymagań" w rozumieniu dyrektywy Nr 98/34/WE. Ponadto nie dość, że unormowania art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. nie mają charakteru przepisów technicznych w rozumieniu dyrektywy Nr 98/34/WE, to również związek tych przepisów z art. 14 ust. 1 u.g.h. nie ma charakteru, który zawsze i bezwarunkowo uzasadnia odmowę jego stosowania, jako podstawy do nałożenia kary pieniężnej. W konsekwencji, stwierdzić należy, że jego rola sprowadza się do zapewnienia respektowania zasad określonych innymi przepisami u.g.h. Stąd – wbrew twierdzeniem strony skarżącej - brak notyfikacji nie stoi na przeszkodzie do stosowania przepisów penalizacyjnych tej ustawy, w tym kar pieniężnych, ferowanych na podstawie art. 89 u.g.h. (por. wyroki NSA: z dnia 5 listopada 2015 r., II GSK 2483/13; z dnia 19 listopada 2015 r., II GSK 2364/15 i z dnia 24 listopada 2015 r., II GSK 2330/15).

Z powyższych względów nie znajduje w realiach niniejszej sprawy sformułowany w skardze zarzut rażącego naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 u.g.h. Przyjęty bowiem przez organ w niniejszej sprawie pogląd co do prawnie wiążącej mocy obowiązywania przepisów, w oparciu o które decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego we W. wymierzył skarżącej karę pieniężną, skutecznie wyklucza dopuszczalność postawienia organowi celnemu uzasadnionego zarzutu rażącego naruszenia prawa (czego wymaga ustawodawca w art. 247 § 1 pkt 3 o.p.).

Za zasadnością stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nie może także przemawiać sformułowany w skardze zarzut naruszenia art. 2 ust. 6 i 7 u.g.h. poprzez ich niezastosowanie w sprawie, pomimo że - mocą tych przepisów - nie każdy organ celny, lecz jedynie Minister Finansów, posiada wyłączną kompetencję do rozstrzygania decyzją administracyjną między innymi tego, czy dana gra jest grą na automacie w rozumieniu ustawy o grach hazardowych.

Nie kwestionując określonych w art. 2 ust. 6 u.g.h. kompetencji ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Sąd zauważa, że unormowania tego nie można odnieść wprost do stanu faktycznego ustalonego w rozpoznawanej sprawie. Mając bowiem na uwadze miejsce i funkcję unormowania zawartego w art. 2 ust. 6 u.g.h., nie sposób pominąć faktu, że decyzja ministra właściwego do spraw finansów publicznych, rozstrzygająca o tym, czy oceniana gra jest grą na automatach

w rozumieniu tej ustawy, wymagana jest na etapie planowania lub rozpoczęcia urządzania gier.

Postępowanie w tym zakresie wszczyna wniosek przedsiębiorcy

(z dokumentami, o których mowa w art. 2 ust. 7 u.g.h.), jeżeli powziął on wątpliwości co do charakteru urządzenia (automatu) do gry. Rozstrzygnięcie takie jest niezbędne także wówczas, gdy istnieją wątpliwości co do charakteru urządzanej gry. Pojawienie się uzasadnionych wątpliwości w tym zakresie, choć nie wyrażone wprost w art. 2 ust. 6 u.g.h., jest w każdym przypadku przesłanką warunkującą konieczność uzyskania decyzji ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

Przyjęcie odmiennej, sugerowanej przez stronę skarżącą, koncepcji prowadziłoby do uznania, że w każdym przypadku uruchamiania na terenie Polski jakiejkolwiek gry, na jakimkolwiek automacie - a więc nawet przy podejmowaniu działań nielegalnych, urządzaniu gier bez koncesji lub zezwolenia - wymagane

byłoby uzyskanie decyzji organu centralnego co do charakteru takiej gry. Tymczasem zachowania takiego wymogu nie przewidują obowiązujące unormowania. Nie można przy tym nie zauważyć, że dokonana przez stronę skarżącego wykładnia art. 2 ust. 6 u.g.h. prowadziłaby niejednokrotnie do zablokowania merytorycznej działalności organu centralnego, który byłby zmuszony orzekać o charakterze gry w ogromnej liczbie spraw, w których - jak pokazuje praktyka - wstawia się do różnych lokali urządzenia do gier, bez jakiejkolwiek ich rejestracji lub choćby zgłoszenia, a po stwierdzeniu przez organy celne możliwości organizowania na takich urządzeniach gier odpowiadających definicji zawartej art. 2 ust. 3 u.g.h., usiłuje się przerzucić na organy celne - obciążający przedsiębiorcę rozpoczynającego działalność - obowiązek wystąpienia do ministra właściwego do spraw finansów publicznych o wydanie decyzji w warunkach określonych w art. 2 ust. 6 w zw. z art. 2 ust. 7 u.g.h.

Z tych wszystkich względów, stosownie do dyspozycji art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić w całości i orzec jak w sentencji wyroku.