Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 127/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a, art. 27 ust. 5
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 95 i art. 103 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 53
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Maria Mikolik /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 30 listopada 2021 r. nr SKO.4111.1384.2596.2021 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego - skargę oddala –


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 30 listopada 2021 r. nr SKO.4111.1384.2596.2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie, po rozpoznaniu odwołania T. W. (dalej: skarżący) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy [...] z dnia 18 października 2021 r. nr DŚR.5212.4228.D.177.2021 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Jak wynika z akt sprawy, 14 września 2021 r. Skarżący złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem J. W. urodzonym [...] grudnia 2014 r., który legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] października 2021 r. wydanym przez Powiatowy Zespół ds Orzekania o Niepełnosprawności w [...].

W toku postępowania administracyjnego ustalono, że skarżący nie jest zatrudniony, ani zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy, nie pobiera żadnych świadczeń opiekuńczych, pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy do [...] lutego 2026 r. J. W. legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie z wskazaniami, o których mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.; dalej: u.ś.r.).

Burmistrz Gminy [...] decyzją z dnia 18 października 2021 r. nr DŚR.5212.4228.D.177.2021 odmówił skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nad niepełnosprawnym synem.

W uzasadnieniu organ I instancji, w pierwszej kolejności przytoczył treści art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 1a, art. 17 ust. 1b, art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. a następnie wyjaśnił, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. SK 2/17 orzekł, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zd. drugie w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Wobec powyższego Burmistrz Gminy stwierdził, że według aktualnej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, warunkiem niezbędnym do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji otrzymywania renty w niższej wysokości, w tym renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy (lub innego świadczenia emerytalno-rentowego), jest dokonanie wyboru przez uprawnionego świadczenia pielęgnacyjnego i zawieszenie przez niego prawa do renty, czy emerytury.

Organ I instancji wyjaśnił, że wnioskodawca ma prawo dokonać wyboru pomiędzy świadczeniami z sytemu zabezpieczenia społecznego pozostającymi w kolizji, analogicznie do rozwiązania przyjętego przez ustawodawcę m.in. w art. 27 ust. 5 u.ś.r., przy czym prawo wyboru wiąże się nie z samym prawem do renty, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do renty skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, co oznacza, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W przedmiotowej sprawie skarżący został poinformowany, że w związku z pobieraną rentą z tytułu częściowej niezdolności do pracy, chcąc otrzymać świadczenie pielęgnacyjne powinien dokonać wyboru jednego z tych świadczeń poprzez rezygnację z pobieranego świadczenia niższego, tj. w niniejszej sprawie renty. Powyższy wybór można zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do renty, jednak w zakreślonym terminie skarżący nie przedłożył organowi wniosku o zawieszenie prawa do renty ani innych dokumentów potwierdzających, że prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy zostało zawieszone.

Wobec powyższego organ I instancji ustalił, że skarżący nie spełnia wymogów określonych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. i odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia.

Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym zawnioskował o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na syna od dnia ustalenia niepełnosprawności dziecka, tj. od [...] stycznia 2017 r. oraz o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w pełnej wysokości.

Skarżący w odwołaniu opisał przebieg postępowania administracyjnego, a następnie wyjaśnił, że posiadając częściową niezdolność do pracy może podjąć zatrudnienie i taką pracę podejmował, jednak ratowanie zdrowia dziecka wymusiło na nim dobrowolną rezygnację z zatrudnienia na rzecz opieki nad dziećmi, a zwłaszcza nad synem J. W. Skarżący wyjaśnił również, że renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy zapewniała dodatkowe zabezpieczenie finansowe oraz ubezpieczenie zdrowotne dla jego rodziny. Ponadto skarżący podniósł, że dziecko, zgodnie z Konstytucją RP musi mieć zapewnioną możliwość skorzystania z wszelkich możliwych świadczeń zdrowotnych, terapii i godnych warunków do życia.

T. W. zarzucił organowi I instancji, że swoją decyzję uzasadnił przepisami prawa nieadekwatnymi do jego sytuacji; przepisem, który nie obowiązuje od dwóch lat oraz wyrokami sądowymi, które nie dotyczą jego obecnej sytuacji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie, opisaną na wstępie decyzją z dnia 30 listopada 2021 r. nr SKO.4111.1384.2596.2021, po rozpoznaniu odwołania T. W., działając na podstawie art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Organ odwoławczy po przytoczeniu treści art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 1b, art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. oraz powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdził, że w przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych, ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Organ II instancji wskazał, że zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w art. 95 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 1270; dalej: u.FUS), zgodnie z którym w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie, wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Kolegium podało, że jedynym przepisem dotyczącym zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, przyznawanych i wypłacanych przez różne organy jest art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., jednak osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, powinna mieć możliwość dokonania wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, tj. w niniejszej sprawie renty. Wybór może zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na podstawie art. 103 ust. 3 u.FUS, przy czym ustawa nie ogranicza możliwości złożenia takiego wniosku. SKO wyjaśniło, że zawieszenie prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 u.FUS będzie skutkować wstrzymaniem wypłaty renty poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 u.FUS). Renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest prawem niezbywalnym, jednak zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w postaci posiadania prawa do renty. Istota ograniczenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla rencisty, wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. musi być interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do renty, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia.

Kolegium wskazało, że organ powinien poinformować wnioskodawcę o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty, co miało miejsce w niniejszej sprawie, jednak skarżący w zakreślonym terminie nie przedłożył organowi I instancji chociażby informacji o złożeniu takiego wniosku. Wobec powyższego SKO przyjęło, że wolą skarżącego jest nadal otrzymywanie świadczenia w postaci renty.

T. W. wniósł skargę na ww. decyzję Kolegium z 30 listopada 2021 r. nr SKO.4111.1384.2596.2021, w której zwrócił się o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia 18 października 2021 r. nr DŚR.5212.4228.D.177.2021.

Skarżący zarzucił, że organ przy wydawaniu decyzji nie uwzględnił wyroku TK z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. SK 2/17 oraz błędnie odniósł się do art. 138 § 2 k.p.a., gdyż nie uchylił decyzji organu I instancji tylko utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy; uzależnił przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od dokonania wyboru między świadczeniem pielęgnacyjnym a świadczeniem rentowym z tytułu częściowej niezdolności do pracy, poprzez rezygnację ze świadczenia niższego, co spowodowałoby szkodę dla jego rodziny oraz nie uwzględnił orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] nr [...] dotyczącego zmiany zapisu daty powstania niepełnosprawności syna od [...] stycznia 2017 r., uwzględniając w zaskarżonej decyzji datę powstania niepełnosprawności od [...] kwietnia 2021 r. z orzeczenia nr [...].

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt. SK 2/17 orzekł, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zd. drugie w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Zdaniem skarżącego organy obu instancji nie uwzględniły ww. wyroku w swoich decyzjach.

Skarżący powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał, że w uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny przyjął, że różnicowanie sytuacji prawnej osób rezygnujących z pracy w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnymi w oparciu o przyjęte przez ustawodawcę kryterium posiadania przez takie osoby ustalonego prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest niedopuszczalne. Prowadzi ono bowiem do wyłączenia opiekunów - rencistów z kręgu podmiotów uprawnionych do świadczeń pielęgnacyjnych, pomimo że sytuacja faktyczna takich osób sprawujących opiekę nad niepełnosprawnymi (gdy nie podejmują oni zatrudnienia, które mogli podjąć przy jednoczesnym pobieraniu świadczenia rentowego) jest tożsama z sytuacją osób zdolnych do pracy, lecz rezygnujących z niej w celu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem.

T. W. wyjaśnił, że przed 2017 r. wielokrotnie podejmował zatrudnienie pobierając jednocześnie świadczenie z tytułu częściowej niezdolności do pracy, otrzymując pełne wynagrodzenie oraz rentę, przy czym te dwa dochody ze sobą nie kolidowały, jednak aktualnie opieka nad niepełnosprawnym synem uniemożliwia mu podjęcie pracy.

W odpowiedzi na skargę SKO w Krośnie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sądowa kontrola administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Ta kontrola jest wykonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.; dalej P.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto Sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. uprawniony jest stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Po rozpoznaniu skargi w wyżej wskazanych granicach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Organy obu instancji swe decyzję o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na wniosek strony skarżącej uzasadniły kolizją z uprawnieniem, jakie przysługuje Skarżącemu do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Organy, powołując się na treść art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. uwzględniały również fakt wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 29 czerwca 2019r. sygn. SK 2/17. Jednakże, odmiennie w stosunku do Skarżącego rozpatrywały skutki wydania powyższego orzeczenia. Organy stanęły bowiem na stanowisku, że w sytuacji pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy Skarżący winien dokonać wyboru pomiędzy przysługującym mu świadczeniem rentowym a świadczeniem pielęgnacyjnym. W celu otrzymania tego ostatniego winien bowiem złożyć wniosek o zawieszenie pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

Z kolei Skarżący stanął na stanowisku, że wydanie przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 29 czerwca 2019r. SK 2/17 spowodowało, że pobieranie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie stanowi już przeszkody do przyznania prawa do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem Skarżącego, osoba pobierająca świadczenie rentowe z tytułu częściowej niezdolności do pracy ma pełne prawo do równoległego pobierania świadczenia pielęgnacyjnego.

Odnosząc się do tak zarysowanego sporu należy wskazać, że na mocy ww. wyroku dnia 29 czerwca 2019r., SK 2/17 Trybunał orzekł, że:

I. Art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 i 2354 oraz z 2019 r. poz. 60, 303, 577, 730 i 752) w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

II. Przepis wymieniony w części I, w zakresie tam wskazanym, traci moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu ww. orzeczenia Trybunał zwrócił uwagę, że świadczenie pielęgnacyjne ma charakter kompensacyjny względem osób zdolnych do pracy, rezygnujących z zatrudnienia w celu sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Świadczenie ma częściowo rekompensować utracony zarobek. Dodatkowo pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego związane jest ze świadczeniami majątkowymi o charakterze niepieniężnym w postaci objęcia osoby pobierającej to świadczenie ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym oraz zdrowotnym, finansowanym ze środków publicznych.

Zdaniem Sądu uzasadniony jest więc wniosek, że świadczenie pielęgnacyjne ma pełnić funkcję ekwiwalentu za utracony zarobek, mając na uwadze, że w obecnym stanie prawnym wysokość świadczenia pielęgnacyjnego jest zasadniczo zbliżona do kwoty minimalnego wynagrodzenia a ponadto osoba pobierająca świadczenie pielęgnacyjne objęta jest ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym.

Analizując w aspekcie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. zasadność różnicowania sytuacji osób zdolnych do pracy oraz osób pobierających rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, które sprawują opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny Trybunał zauważył, że osoba sprawująca opiekę nad niepełnosprawnym, która ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, może podejmować zatrudnienie. Wobec takich osób ustawodawca przewidział jedynie mechanizm zapobiegający pobieraniu przez nie świadczenia. Mechanizm ten polega na zmniejszeniu lub zawieszeniu renty w przypadku osiągnięcia określonego przychodu, według zasad wynikających z art. 103-106 ustawy emerytalno-rentowej. Trybunał stwierdził więc, że sytuacja faktyczna oraz prawna opiekunów mających ustalone prawo do renty, lecz rezygnujących z dalszego zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, w tym chociażby przytoczony wyżej mechanizm ograniczenia czy wyłączenia możliwości pobierania świadczenia, wskazuje na podobieństwo ich sytuacji do sytuacji opiekunów, którzy są zdrowi i nie mają tym samym prawa do renty, lecz również rezygnują z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną.

W świetle tych okoliczności wyłączenie przez ustawodawcę możliwości uzyskania przez opiekuna-rencistę świadczenia pielęgnacyjnego, a przez to również obarczenie rodziny osoby niepełnosprawnej kosztami związanymi z opieką nad osobą niepełnosprawną oraz pozbawienie w tym zakresie niepełnosprawnego członka rodziny pomocy socjalnej, stanowi nieproporcjonalne i nieuzasadnione różnicowanie. Brak jest podstaw do wykluczenia z pobierania świadczenia osób, które nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną z tego tylko względu, że mają one przyznane prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, (zwłaszcza) jeżeli świadczenia tego nie pobierają.

Jednocześnie Trybunał dostrzegł, że realna wysokość renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy może być zdecydowanie niższa niż wysokość świadczenia pielęgnacyjnego. W systemie świadczeń rodzinnych brak jest z kolei rozwiązana pośredniego, które pozwoliłoby tę sytuację rozwiązać dzięki np. obniżeniu wysokości przyznanego świadczenia proporcjonalnie do wysokości pobieranej renty. Sprzeczna z zasadą równości jest jedynie sytuacja, gdy samo przyznanie prawa do takiej renty skutkuje odebraniem świadczenia.

Sąd podziela stanowisko przejęte w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego co do skutków ww. orzeczenia TK. Sąd Naczelny przyjmuje bowiem, również w odniesieniu do osób, które są uprawnione do pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, że stwierdzenie częściowej niekonstytucyjności art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., SK 2/17 (Dz. U. 2019.1257), wykreowało z dniem 9 stycznia 2020 r. nowy stan prawny, w którym zaistniała konieczność odnalezienia istniejących w systemie prawa instrumentów prawnych pozwalających w praktyce stosowania prawa urzeczywistnić ww. wyrok Trybunału. Jakkolwiek kształtujące się w powyższym zakresie orzecznictwo sądowe nie było początkowo jednolite, to aktualnie nie budzi już wątpliwości, że w sytuacji zbiegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ze świadczeniami wskazanymi w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. zachodzi konieczność podjęcia przez osobę uprawnioną do świadczeń emerytalno-rentowych działań prowadzących do zawieszenia prawa do renty na podstawie art. 103 ust. 3 u.FUS. W ten sposób, w następstwie realizacji prawa wyboru świadczenia, usunięta zostaje przeszkoda w uzyskaniu świadczenia pielęgnacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje, że z treści art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b i art. 27 ust. 5 u.ś.r. wynika zasada wypłaty jednego świadczenia, wybranego przez osobę uprawnioną w razie zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych. Taka regulacja, w ujęciu systemowym, przemawia za przyznaniem opiekunowi osoby niepełnosprawnej prawa do dokonania wyboru świadczenia, także w razie zbiegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ze świadczeniami spoza systemu świadczeń rodzinnych. Regulacja kolizyjna, w razie zbiegu uprawnień do świadczeń, znajduje się również w art. 95 i nast. u.FUS. Przepis art. 95 ust. 1 u.FUS stanowi, że w razie zbiegu prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie, wypłaca się osobie uprawnionej jedno z tych świadczeń, wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Przepisem dotyczącym zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i renty jest art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego aktualnie ugruntowany pozostaje pogląd, iż osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera świadczenie emerytalno-rentowe, powinna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego (vide: wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2020 r., I OSK 254/20; wyrok NSA z dnia 27 maja 2020 r., I OSK 2375/19; wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2020 r., I OSK 764/20; wyroki NSA z dnia 15 grudnia 2020 r., I OSK 1983/20; wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2020 r., I OSK 2010/20; wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2021 r., I OSK 2800/20, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Osoba uprawniona jednocześnie do wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i niższej renty swój wybór winna zrealizować przez złożenie organowi rentowemu wniosku o zawieszenie prawa do renty na podstawie art. 103 ust. 3 u.FUS. Renta jest co prawda prawem niezbywalnym, ale uznając prawnie dopuszczalną możliwość jej zawieszenia, zlikwidowana zostaje negatywna przesłanka prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Istota ograniczenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla rencisty wynikająca z powyższego przepisu, winna być bowiem rozumiana jako wiążąca się nie z samym prawem do renty, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia (vide: wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2020 r., I OSK 254/20; wyrok NSA z dnia 27 maja 2020 r., I OSK 2375/19; wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2020 r., I OSK 764/20; wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2020 r., I OSK 1983/20; wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2021 r., I OSK 2918/20; wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2021 r., I OSK 2800/20, wyrok NSA z 2 marca 2022 r., I OSK 1623/21, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu organy rozpoznające sprawę trafnie zinterpretowały normy wynikające z uregulowań zawartych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w zw. z art. 95 i art. 103 ust. 3 u.FUS w powiązaniu ze skutkami wyroku TK o sygn. SK 2/17. Skarżący pismem z dnia 11 października 2021r. został przez organ I instancji poinformowany, że chcąc otrzymać świadczenie pielęgnacyjne należy dokonać wyboru, poprzez rezygnację z pobierania renty. Organ przy tym wyjaśnił, że wybór ten można zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zwieszenie prawa do renty. W reakcji na powyższe Skarżący w piśmie z dnia 11 października 2021r. przedstawił stanowisko podtrzymywane na dalszym etapie postępowania, że pobieranie renty nie stanowi prawnej przeszkody w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego.

Wobec powyższego trafnie organy przyjęły, że w niniejszej sprawie nie została wyeliminowana negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., co skutkowało koniecznością odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Sąd ocenił, że nie jest trafne stanowisko Skarżącego co do możliwości równoległego pobierania świadczenia pielęgnacyjnego oraz renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Należy bowiem podkreślić, że skutki ww. orzeczenia TK oraz wypracowanego w wyniku jego wydania orzecznictwa sądów administracyjnych sprowadzają się do stwierdzenia o konieczności równego traktowania osób całkowicie zdolnych do pracy oraz osób pobierających rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Należy bowiem przypomnieć, że warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Tak jak osoby całkowicie zdolne do pracy muszą zrezygnować z pracy zarobkowej w celu otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, tak i renciści z tytułu częściowej niezdolności do pracy muszą dokonać wyboru i zawiesić otrzymywanie świadczenia rentowego, które jest rekompensatą za częściową niezdolność do pracy. Sądy administracyjne dostrzegły brak wcześniejszego równego traktowania rencistów częściowo niezdolnych do pracy z grupą osób, którym ustawodawca pozostawił możliwość dokonywania wyboru pomiędzy prawem do świadczenia pielęgnacyjnego a możliwością podejmowania zatrudnienia oraz osób uprawnionych do więcej niż dwóch świadczeń, o jakich mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., także uprawnionych do dokonywania wyboru w przypadku zbiegu wymienionych w tym przepisie świadczeń. Z tego względu uznano, że osoby pobierające rentę i to w niższej wysokości niż świadczenie pielęgnacyjne, przede wszystkim ze względu na art. 32 Konstytucji RP, także powinny posiadać możliwość dokonywania wyboru pomiędzy wykluczającymi się świadczeniami z systemu zabezpieczenia społecznego (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 stycznia 2020 r. sygn. akt IV SA/Po 824/19 oraz wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 20 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 1265/19, CBOSA, LEX).

Z tych przyczyn Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.