Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 250/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U. 1991 nr 17 poz 75
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: WSA Krystyna Daniel (spr.) NSA Izabela Dobosz Protokolant: Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2009 r. sprawy ze skargi S.K. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 25 lipca 2001 r. nr [ ] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich J.K skargę oddala.


UZASADNIENIE

Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 10 września 1998 r. (sygn. akt II SA/Kr 1884/97) uchylono decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 1997 r. Nr [...] pozbawiającą J.K. uprawnień kombatanckich. Naczelny Sąd Administracyjny zarzucił niezbadanie czym zajmował się J.K. w trakcie służby w Wojewódzkim Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego K. i Powiatowym Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego M. w okresie od 9 maja 1945 r. do 30 października 1951 r. W aktach brak także opinii społecznej komisji.

Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...]1999 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. "a" w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zmianami) utrzymano w mocy decyzję własną z dnia [...]1997 r. Organ stwierdził, że Naczelny Sąd Administracyjny polecił mu przeanalizować dowody znajdujące się w aktach (m. in. wyrok Sądu Najwyższego z 7 lutego 1990 r.) Organ powołuje się na to, że otrzymał teczkę z aktami osobowymi J.K. (pismo KWP w K. z [...] kwietnia 1997 r.). W aktach brak dowodów, o których mowa w art. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach (...). Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 1990 r. ujawnia tylko fakt popełnienia przez J.K. kilku drobnych przestępstw gospodarczych podczas pełnienia służby w organach Bezpieczeństwa Publicznego oraz przypadkowy pobyt w organizacji NSZ w czasie wojny. Zdaniem Kierownika Urzędu ustawa nie wprowadza podziału struktur Urzędu Bezpieczeństwa na stanowiska związane i nie związane ze stosowaniem represji, a sam fakt pełnienia służby jest wystarczający do pozbawienia uprawnień. Urząd Bezpieczeństwa był powołany do zwalczania politycznego podziemia i działalność całego tego Urzędu, a nie tylko komórek śledczych i operacyjnych, była podporządkowana temu zadaniu.

Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 29 sierpnia 2000 r. (sygn. akt II SA/Kr 1444/99) uchylono decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] 1999 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że naruszono art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, gdyż organ nie zbadał, co J.K. robił w Urzędzie Bezpieczeństwa. Kierownik Urzędu m. in. nie wyjaśnił, co oznaczało w praktyce, że pełnił on stanowisko referenta [...] Wydziału Personalnego sek. [...] oraz starszego referenta Wydziału Gospodarczego. Również ocena wyroku Sądu Najwyższego dokonana w decyzji jest pobieżna.

Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] 2001 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. "a" w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zmianami) utrzymano w mocy decyzję własną z dnia [...] 1997 r.

Organ stwierdził na podstawie akt personalnych, że J.K. służył w MO w okresie od [...] 1944 r. do [...] 1945 r. jako dowódca kompanii operacyjnej i szef KPMO w L. i Z. Zwolniony został na własną prośbę. [...] 1949 r. został przyjęty do pracy w aparacie bezpieczeństwa publicznego - początkowo jako referent sekcji [...] (walka z infiltracją wroga w partiach i organizacjach oraz walka z Kościołem), a następnie w Wydziale Personalnym WUBP w K. Już w lipcu 1949 r. został oddany do dyspozycji szefa WUBP, co motywowano "naleciałościami z Batalionów Chłopskich i prowadzeniem przez niego niewłaściwej polityki kadrowej". [...] 1949 został mianowany starszym referentem Referatu Gospodarczego PUBP w M. [...] 1951 r. został dyscyplinarnie zwolniony. [...] sierpnia 1951 r. został aresztowany i oskarżony o niedbalstwo i straty na rzecz SP, zatajenie przynależności do NSZ podczas wstępowania do organów Bezpieczeństwa Publicznego, nie wydanie sort mundurowych i podrobienie podpisu milicjanta, a także o rozpowszechnianie podczas uwięzienia w areszcie przy ul. M. w K. nieprawdziwych informacji o polityce państwa polskiego i sytuacji międzynarodowej. Wojskowy Sąd Rejonowy w K. skazał go [...] 1952 r. na cztery lata więzienia, na podstawie amnestii wyrok złagodzono do półtora roku. Sąd Najwyższy 7 lutego 1990 r. wyrok ten uchylił stwierdzając, że nadużycie popełnił, bo nie miał wystarczającego wykształcenia. Sąd w wyroku stwierdził, iż J.K. do NSZ nie przyszedł sam, ale został schwytany. Czyny te były jednak mało ważne i postępowanie powinno być umorzone, gdyż brak dowodów co do popełnienia przestępstwa z art. 22 m.k.k.

Organ stwierdza, że brak podstaw do przyjęcia, że J.K. wykonywał wyłącznie zadania niezwiązane ze zwalczaniem organizacji niepodległościowych (zatrudnienie w Wydziale [...] WUBP). Dokumenty zgromadzone w aktach Urzędu nie pozwalają zastosować art. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach (...), a nie można przyjąć, że strona była zwerbowana do współpracy przez organizacje niepodległościowe.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.K. podnosi, że jego praca w Urzędzie Bezpieczeństwa nie była związana z prowadzeniem jakichkolwiek przesłuchań, był zwykłym referentem. Podnosi też, że brał udział w kampanii wrześniowej, walczył w partyzantce GL - AL. Jest stary i schorowany i oczekuje na sprawiedliwy wyrok.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie, podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie ze względu na śmierć skarżącego. Ponieważ wdowa po zmarłym skarżącym S.K. wyraziła zamiar wstąpienia do sprawy, postępowanie zostało podjęte z jej udziałem postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Według art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Kontrola sądowa przeprowadzona w niniejszej sprawie nie wykazała naruszenia prawa.

Zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego w brzmieniu na dzień wydania zaskarżonej decyzji uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która w latach 1944-1956 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej. Osoby takie, jeżeli korzystają z uprawnień kombatanckich, są ich pozbawiane, o czym stanowi art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. "a" powołanej ustawy, bez względu na to jakie czynności wykonywały w trakcie zatrudnienia w organach bezpieczeństwa.

Z akt administracyjnych wynika bezspornie, że J.K. był zatrudniony w aparacie bezpieczeństwa publicznego od [...] 1949 r. do [...]1951 r. Początkowo pracował jako referent sekcji [...] wydziału [...] (walka z infiltracją wroga w partiach i organizacjach oraz walka z Kościołem), następnie zatrudniono go w Wydziale Personalnym WUBP w K. , a [...] 1949 r. został mianowany starszym referentem Referatu Gospodarczego PUBP w M. Oznacza to, że spełnił opisane wyżej warunki do pozbawienia go uprawnień kombatanckich.

Jednocześnie, jak wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kierownik Urzędu, na mocy art. 1 pkt 3 lit. b) ustawy z dnia 4 marca 1999 r. (Dz. U. z 1999 Nr 77 poz. 862) z dniem 9 października 1999 r. skreślono art. 21 ust. 3 pkt 2 omawianej ustawy. Przepis ten stanowił: "Nie stosuje się przepisu ust. 2 pkt 4 lit. a) i b) wobec osób, które przedłożą dowody, że podczas zatrudnienia, pełnienia służby lub funkcji w strukturach, jednostkach i na stanowiskach, o których mowa w ust. 2 w pkt 4 lit. a) i b), wykonywały wyłącznie zadania nie związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej". Po uchyleniu tego przepisu straciły aktualność wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte we wcześniejszych wyrokach wydanych w niniejszej sprawie, a dotyczące konieczności wyjaśnienia czym zajmował się J.K. podczas zatrudnienia w Urzędzie Bezpieczeństwa.

W dacie wydawania zaskarżonej decyzji jedyna możliwość zachowania uprawnień kombatanckich przez osobę, która pracowała w strukturach aparatu bezpieczeństwa wymagała przedłożenia przez stronę dowodów, że do wymienionych służb i organów została skierowana przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje była zwerbowana w celu udzielenia im pomocy (art. 21 ust. 3 pkt 1 ustawy o kombatantach...). Takich dowodów strona nie przedłożyła.

Wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).