Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 305/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 7 i pkt 9 i art. 18 ust. 3 pkt 1-3
journal: Dz.U. 2012 poz 1265
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 74 poz 1 art. 2 pkt 1.1 i art. 2 pkt 1.2
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 684/92 z dnia 16 marca 1992 r. w sprawie wspólnych zasad międzynarodowego przewozu osób autokarem i  autobusem
Teza: Z istoty przewozu regularnego specjalnego (art. 4 pkt 9 u.t.d.), który cechuje niepubliczny charakter tego przewozu, wynika, że nie jest to przewóz, w którym może wziąć udział każdy chętny pasażer, w konsekwencji przewóz taki nie musi się odbywać na trasie z klasycznym oznaczeniem przystanków, jak również na takich przystankach nie musi być zamieszczony rozkład jazdy kursującego środka transportu. Nie musi też występować klasyczna opłata za bilet. Wystarczy, że przewóz ten będzie odbywał się zgodnie z harmonogramem znanym pasażerom – uczniom. Przy ustalaniu, czy zachodzi regularność przewozów należy mieć na względzie pewną cykliczność, powtarzalność kursów, z i do określonych miejsc, wprowadzone stałe zasady przewozu w zakresie jego częstotliwości, podane do wiadomości pasażerów. Chodzi o przyjętą przez przewoźnika określoną w danym czasie systematyczność, według ustalonego i znanego pasażerom schematu.

Przewóz okazjonalny w rozumieniu art. 18 ust. 3 pkt 1-3 u.t.d. dotyczy transportu tej samej grupy osób z miejsca początkowego do miejsca początkowego, albo z miejsca początkowego do miejsca docelowego, a także z miejsca docelowego do miejsca początkowego, bez zatrzymywania się w innych miejscach (przystankach) i rotacji przewożonych osób, co z kolei cechuje przewóz regularny.

TEZY

Z istoty przewozu regularnego specjalnego (art. 4 pkt 9 u.t.d.), który cechuje niepubliczny charakter tego przewozu, wynika, że nie jest to przewóz, w którym może wziąć udział każdy chętny pasażer, w konsekwencji przewóz taki nie musi się odbywać na trasie z klasycznym oznaczeniem przystanków, jak również na takich przystankach nie musi być zamieszczony rozkład jazdy kursującego środka transportu. Nie musi też występować klasyczna opłata za bilet. Wystarczy, że przewóz ten będzie odbywał się zgodnie z harmonogramem znanym pasażerom – uczniom. Przy ustalaniu, czy zachodzi regularność przewozów należy mieć na względzie pewną cykliczność, powtarzalność kursów, z i do określonych miejsc, wprowadzone stałe zasady przewozu w zakresie jego częstotliwości, podane do wiadomości pasażerów. Chodzi o przyjętą przez przewoźnika określoną w danym czasie systematyczność, według ustalonego i znanego pasażerom schematu.

Przewóz okazjonalny w rozumieniu art. 18 ust. 3 pkt 1-3 u.t.d. dotyczy transportu tej samej grupy osób z miejsca początkowego do miejsca początkowego, albo z miejsca początkowego do miejsca docelowego, a także z miejsca docelowego do miejsca początkowego, bez zatrzymywania się w innych miejscach (przystankach) i rotacji przewożonych osób, co z kolei cechuje przewóz regularny.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Zielińska Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 25 września 2013 r. sygn. akt II SA/Ke 613/13 w sprawie ze skargi R.O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w K. do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od R.O. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1400 (tysiąc czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 września 2013 r. sygn. akt II SA/Ke 613/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. uchylił objętą skargą R.O. (zwanego dalej: skarżącym) decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja

2013 r. znak: [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że w dniu 8 listopada 2012 r. Inspekcja Transportu Drogowego przeprowadziła w Ł. przy ul. S. kontrolę drogową autobusu marki Ponticelli o nr rej. [...]. Pojazdem kierował Z.P. wykonując przewóz dzieci. Kierujący okazał do kontroli m.in. wypis z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób udzielonej skarżącemu. Kierowca nie okazał natomiast zezwolenia na wykonywanie regularnych lub regularnych specjalnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym. Przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że kontrolowanym autobusem jeździ od 4 dni tylko i wyłącznie przewożąc dzieci do szkoły w Ł. Jazdę rozpoczyna ok. godziny 5:30-6:30 zabierając dzieci do Ł. do szkoły. Następnie jedzie kolejny raz w godzinach porannych do S. I i S. II i stamtąd również przywozi dzieci na lekcje do szkoły w Ł. Po godzinie 13:00 rozwozi dzieci z powrotem do tych miejscowości.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. Ś. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 10000 zł za:

- wykonywanie przewozu regularnego bez wymaganego zezwolenia, bez wymaganego zaświadczenia na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzenia zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym,

- wykonywanie przewozu autobusem, który nie spełnia wymagań w zakresie wyposażenia i oznakowania w związku z przewozem określonej kategorii pasażerów.

W wyniku wniesionego przez skarżącego odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] maja 2013 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 7, 9 i 22, art. 5 ust. 1, art. 18 ust. 1, art. 18b ust. 1 pkt 1, art. 18b ust. 2 pkt 1b, art. 20 ust. 1a, art. 22 ust. 1 pkt 1, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1265 ze zm.), zwanej dalej: u.t.d., art. 2 pkt 41 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), § 22 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia oraz lp. 2.1 i 2.5.2. załącznika nr 3 do u.t.d. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, przewóz z dnia kontroli został prawidłowo zakwalifikowany, jako przewóz regularny specjalny. Przewóz dotyczył uczniów Zespołu Szkół w Ł., w oparciu o umowę z 27 lipca 2012 r. zawartą pomiędzy skarżącym, a Gminą Ł. Jej analiza wykazała, że zleceniobiorca zobowiązał się do dowożenia i odwożenia uczniów Zespołu Szkół w Ł. w "dni nauki szkolnej zgodnie z rozkładem jazdy". Rozkład ten, a także załącznik nr 1 określający trasy przejazdów poszczególnych autobusów skarżącego stanowią o regularności przewozów wobec faktu, że stronie były znane godziny przywozu/odwozu uczniów oraz trasy, po których przejazdy miały się odbywać. Sformułowanie "przewóz okazjonalny", które znalazło się w § 2 ust. 1 umowy, nie powinno być rozumiane zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d. Trudno mówić o okazjonalnym charakterze przewozów w sytuacji, gdy mają się one odbywać przez cały rok szkolny, pięć dni w tygodniu, z wyłączeniem dni wolnych. W ocenie organu strona posługując się rozkładem jazdy oraz opisem tras przewozu dysponowała właściwymi dokumentami umożliwiającymi jej złożenie wniosku o wydanie zezwolenia na przewóz regularny specjalny. Organ powołał się też na treść przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 1073/2009 w sprawie wspólnych zasad międzynarodowego przewozu pasażerów autokarem i autobusem i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz.U.UE.L2009.300.88), w którym przewozy uczniów do szkoły wskazano jako klasyczny przykład przewozów regularnych specjalnych. To, że czasami może dojść do zmiany godzin czy trasy przejazdu nie oznacza, że przewozy tracą charakter regularności. Organ odmówił też zasadności argumentom Dyrektora Zespołu Szkół w Ł., zgodnie z którymi przewóz dzieci ma charakter zmienny, a przewoźnik pozostaje w dyspozycji Zamawiającego w zależności od aktualnego rozkładu zajęć. Obowiązkiem strony było więc uzgodnić harmonogram przewozów z Dyrektorem Zespołu Szkół w Ł., a następnie wystąpić z wnioskiem o wydanie zezwolenia na przewóz regularny specjalny.

Sąd I instancji w wyniku wniesionej przez skarżącego skargi uchylił wydane w tej sprawie decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a. Stwierdził, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów postępowania, to jest art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Ustalenia dokonane przez organy nie dawały podstaw do stwierdzenia w sposób niebudzący wątpliwości, że przewoźnik wykonywał przewóz regularny specjalny. Brak wyjaśnienia mającej w sprawie istotne znaczenie kwestii regularności przewozu nie pozwala przyjąć, że zasadnie nałożono na skarżącego karę pieniężną za wykonywanie przewozu regularnego bez wymaganego zezwolenia, zgodnie z art. 92a u.t.d. w zw. z zał. 3 lp. 2.1 do tej ustawy.

Sąd I instancji powołując się na treść art. 4 pkt 7, pkt 9 i pkt 11 oraz art. 18 ust. 3 u.t.d. stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie dla ustalenia, że kontrolowany przewóz był przewozem regularnym specjalnym, organ powinien wykazać, że nie był to, jak twierdzi skarżący, przewóz okazjonalny, który nie wymaga uzyskania zezwolenia na jego wykonywanie. Organ zatem powinien ustalić i ocenić, czy wykonywane przez skarżącego usługi przewozu polegające na transporcie uczniów do Zespołu Szkół w Ł. spełniają warunki określone w art. 18 ust. 3. Samo wskazanie, że kierowca przewożąc młodzież szkolną wykonywał przewóz o charakterze niepublicznym, na rzecz określonej grupy osób (uczniowie), na określonej trasie, codziennie w dni zajęć szkolnych, nie oznacza, zdaniem Sądu, że wykonywał on przewóz regularny specjalny, o jakim mowa w art. 4 pkt 9 u.t.d. Nie budzi wątpliwości, że przewóz regularny specjalny mieści się w pojęciu "przewóz regularny", zdefiniowanym w art. 4 pkt 7 u.t.d. Wykładnia ostatnio powołanego przepisu, w związku z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada

1984 r. – Prawo przewozowe (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 1173), zwanej dalej: Prawem przewozowym prowadzi do wniosku, że do uznania danego przewozu za przewóz regularny muszą być spełnione następujące warunki: ustalenie rozkładu jazdy określającego trasę i godziny wykonywania przewozu, podanie tego rozkładu do publicznej wiadomości, określenie przystanków na których zgodnie z rozkładem jazdy odbywa się wsiadanie i wysiadanie pasażerów, ustalenie cennika opłat podanego do publicznej wiadomości, wykonywanie transportu zgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu. Sąd powołał się na pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 3 grudnia

2008 r. sygn. akt II GSK 535/08 zgodnie z którym dyspozycyjność przewoźnika w stosunku do podmiotu zlecającego wykonywanie usługi, oznaczająca możliwość zmiany, w zależności od potrzeb, ustalonych wcześniej zasad, niejako wyklucza możliwość przyjęcia, że w danym przypadku chodzi o przewóz regularny. Sąd I instancji zauważył, że w późniejszym orzecznictwie przyjmuje się, że dowóz dzieci do szkół wykonywany na zasadzie umowy cywilnej z gminą nie jest przewozem regularnym, czy przewozem regularnym specjalnym.

Zdaniem Sądu I instancji, organ nie zbadał, czy warunki wykonywania przewozu uczniów odpowiadają wymogom rozkładu jazdy, jaki przewoźnik winien zgłosić organowi koncesyjnemu celem uzyskania zezwolenia. Nie wiadomo bowiem, w jakich miejscach znajdują się przystanki na określonej w umowie trasie, nie ustalono, czy o wsiadaniu i wysiadaniu pasażerów decydują przewożeni uczniowie lub zleceniodawca – w tym przypadku Gmina Ł., czy też przystanki mają charakter stały, niezależny od ich potrzeb. Nie wyjaśniono również, jak często w praktyce dochodzi do zmian tras przejazdu i kto faktycznie zmiany te dyktuje: zamawiający czy przewoźnik. Ta ostatnia okoliczność jest szczególnie istotna dla oceny, na ile przewoźnik jest dyspozycyjny wobec podmiotu zlecającego usługę. Sąd zalecił, by organ rozpoznając sprawę ponownie wyjaśnił, jaki rodzaj transportu przewoźnik wykonywał ustalając cechy kontrolowanego przewozu, a następnie odniósł je do określonej w ustawie o transporcie definicji, zgodnej z tymi ustaleniami faktycznymi. Przedmiotem ponownej oceny będzie także kwestia oznaczenia kontrolowanego pojazdu, mając na uwadze, że o zaliczeniu pojazdu do autobusów szkolnych nie decyduje sposób jego oznaczenia, lecz charakter dokonywanego przez przewoźnika przewozu.

W skardze kasacyjnej Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 133

§ 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niepełnej ocenie przez Sąd I instancji zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz dokonanie tej oceny poprzez pryzmat własnych, odmiennych od przyjętych przez organy ustaleń i w konsekwencji przyjęcie, że skarżący nie wykonywał przewozu regularnego specjalnego, co uzasadniać by mogło nałożenie na niego kary pieniężnej za jego wykonywanie bez wymaganego zezwolenia, podczas gdy wszystkie dowody zebrane przez organy i ustalone na ich podstawie okoliczności faktyczne sprawy wskazywały, iż usługa realizowana w dniu kontroli przez skarżącego nie może być zakwalifikowana inaczej, niż tylko jako przewóz regularny specjalny, stosownie do treści znajdującego zastosowanie w sprawie przepisu art. 4 pkt 9 u.t.d.;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 pkt 7, pkt 9, pkt 10 i pkt 11 i art. 18 ust. 1 oraz art. 18b ust. 1 pkt 2, pkt 3 i pkt 7 u.t.d. oraz art. 2 Prawa przewozowego polegające na ich błędnej wykładni, wyrażającej się w mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że aby określony przewóz uznać za regularny, muszą być spełnione wszystkie następujące warunki: ustalenie rozkładu jazdy, podanie tego rozkładu do publicznej wiadomości, określenie trasy przejazdu i przystanków, na których zgodnie z rozkładem jazdy odbywa się wsiadanie i wysiadanie pasażerów oraz ustalenie cennika opłat podanego do publicznej wiadomości, wykonywanie transportu zgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu, tj. że warunki te stanowią elementy konstytutywne przewozu regularnego specjalnego, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy zastosowania przez Sąd wobec skarżącego wykonującego przewozy regularne specjalne bez zezwolenia art. 92a ust. 1 i ust. 6 u.t.d. oraz lp. 2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., podczas gdy z powołanych przepisów u.t.d. wynika, że podstawowymi cechami charakteryzującymi przewóz regularny specjalny jest już sama tylko regularność tego przewozu, czyli wykonywanie przewozów w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, oraz przewożenie określonej kategorii osób (pasażerów) z wyłączeniem innych osób (np. dowóz dzieci i młodzieży do szkół);

3) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 pkt 7, pkt 9, pkt 10 i pkt 11 i art. 18 ust. 1 oraz art. 18b ust. 1 pkt 2, pkt 3 i pkt 7 u.t.d., polegające na ich błędnej wykładni, wyrażającej się w mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że stałe wykonywanie przewozów dzieci i młodzieży na trasie ściśle określonej w umowie zawartej ze zleceniodawcą usługi - Zespołem Szkół w Ł., za ustaloną z góry odpłatnością, według precyzyjnie określonego harmonogramu, a więc w określonych odstępach czasu, nie może być zakwalifikowane jako przewóz regularny specjalny, gdyż warunki te mogły nie odpowiadać wymogom rozkładu jazdy, a przewoźnik nie miał pozycji dominującej w stosunku do klientów korzystających z jego usług, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy zastosowania wobec skarżącego wykonującego przewozy regularne specjalne bez zezwolenia art. 92a ust. 1 i ust. 6 u.t.d. wraz z lp. 2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., podczas gdy z powołanych przepisów u.t.d. w żadnym razie nie wynika, ażeby kwalifikacja przewozów jako regularnych specjalnych musiała odbywać się w oparciu o ustalenie pozycji dominującej w stosunkach przewoźnik - zleceniodawca przewozu, lecz wystarczające jest tu ustalenie wystąpienia konstytutywnych cech tego rodzaju usług, tj. iż przewozy odbywają się po określonej trasie i w określonych odstępach czasu, oraz że przewożona jest wyłącznie określona kategoria osób.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił argumenty na poparcie powyższych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.

Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia znacząco sformalizowanym. Aby mogła odnieść skutek w postaci jej uwzględnienia niezbędne jest jej sporządzenie w sposób zgodny z regułami ją normującymi, w szczególności podstawy kasacyjne muszą być tak skonstruowane, ażeby była możliwość odniesienia się poprzez ich treść do zaskarżonego orzeczenia.

Postawione zarzuty kasacyjne pozwalały na odniesienie się do zaskarżonego orzeczenia, okazały się również usprawiedliwione.

W myśl z art. 18 ust. 1 pkt 1 u.t.d. wykonywanie w krajowym transporcie drogowym przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych wymaga zezwolenia, wydanego przez właściwy organ, w zależności od zasięgu tych przewozów, przy czym stosownie do treści art. 4 pkt 9 u.t.d. przewóz regularny specjalny, to niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób z wyłączeniem innych osób. Z kolei, zgodnie z treścią art. 4 pkt 7 tej ustawy, przewóz regularny to publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (Dz. U. z 2000 r. Nr 50, poz. 601 z późn. zm.).

Taki sposób regulacji oznacza, że dokonując interpretacji definicji przewozu regularnego specjalnego należy odnieść się do definicji przewozu regularnego, zawartej w art. 4 pkt 7 tej ustawy. Nie powoduje to jednak podczas ustalenia znaczenia przewozu regularnego specjalnego przejęcia wszystkich przesłanek charakteryzujących przewóz regularny.

Z istoty bowiem przewozu regularnego specjalnego (art. 4 pkt 9 u.t.d.), który cechuje niepubliczny charakter tego przewozu, wynika, że nie jest to przewóz, w którym może wziąć udział każdy chętny pasażer, w konsekwencji przewóz taki nie musi się odbywać na trasie z klasycznym oznaczeniem przystanków, jak również na takich przystankach nie musi być zamieszczony rozkład jazdy kursującego środka transportu. Nie musi też występować klasyczna opłata za bilet. Wystarczy, że przewóz ten będzie odbywał się zgodnie z harmonogramem znanym pasażerom – uczniom. Przy ustalaniu, czy zachodzi regularność przewozów należy mieć na względzie pewną cykliczność, powtarzalność kursów, z i do określonych miejsc, wprowadzone stałe zasady przewozu w zakresie jego częstotliwości, podane do wiadomości pasażerów. Chodzi o przyjętą przez przewoźnika określoną w danym czasie systematyczność, według ustalonego i znanego pasażerom schematu.

Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że przewóz odbywał się zgodnie z harmonogramem (§ 2 ust. 1) umowy zawartej pomiędzy Gminą Ł. – Zespołem Szkół im. J. w Ł. a skarżącym kasacyjnie działającym w ramach Firmy Handlowo Usługowej "R.". Opis tras, po których miały się odbywać sporne przewozy osób stanowił załącznik do umowy. Przedstawione okoliczności, w ocenie NSA, przekonują w sposób zdecydowany do twierdzenia, że w sprawie występuje przewóz regularny specjalny. Odbywa się bowiem on w sposób cykliczny, powtarzalny, według stałych zasad podanych do wiadomości pasażerów.

W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można uznać, że sporny przewóz jest przewozem okazjonalnym. Z art. 18 ust. 3 pkt 1-3 u.t.d. można wywieźć co stanowi przewóz okazjonalny. Powołany ust. 3 przewiduje trzy sytuacje transportu osób. W pkt 1 ustawodawca określił przesłanki przewozu okazjonalnego. W pkt 2 i 3 zawarte natomiast zostały przypadki tego przewozu ograniczające się tylko do pewnych jego etapów. Nie wymaga zezwolenia wykonywanie przewozu okazjonalnego, jeżeli tym samym pojazdem samochodowym na całej trasie przejazdu przewozi się tę samą grupę osób i dowozi się ją do miejsca początkowego (art. 18 ust. 3 pkt 1 u.t.d.) albo polega on na przewozie osób do miejsca docelowego, natomiast jazda powrotna jest jazdą bez osób (podróżnych) (art. 18 ust. 3 pkt 2 u.t.d.), albo polega on na jeździe bez osób do miejsca docelowego i odebraniu oraz przewiezieniu do miejsca początkowego grupy osób, która przez tego samego przewoźnika drogowego została przewieziona na zasadzie określonej w pkt 2 (art. 18 ust. 3 pkt 3 u.t.d.).

W myśl art. 18 ust. 3 pkt 1 u.t.d. przewozem okazjonalnym jest przewóz tym samym pojazdem samochodowym na całej trasie przejazdu tej samej grupy osób. Transport rozpoczyna się i kończy w tym samym miejscu. Na podkreślenie zasługuje to, że transport ten dotyczy przewozu tej samej grupy osób na całej trasie przejazdu zapoczątkowanego i kończącego się w tym samym miejscu. Zatem wszyscy pasażerowie rozpoczynając i kończąc podróż wsiadają i wysiadają w tym samym miejscu. Zgodnie zaś z art. 18 ust. 3 pkt 3 u.t.d. przewóz polega na transporcie przez tego samego przewoźnika do miejsca początkowego grupy osób, która przez tego samego przewoźnika została przewieziona na zasadzie określonej w art. 18 ust. 3 pkt 2 u.t.d., czyli została zawieziona przez niego do miejsca docelowego. Treść powołanych przepisów (art. 18 ust. 3 pkt 2 i 3 u.t.d.) również wskazuje, że dotyczą one transportu grupy osób na określonej trasie z miejsca początkowego do miejsca docelowego i z miejsca docelowego do miejsca początkowego, przy czym na pewnych odcinkach tej trasy środek transportu jedzie pusty. Powyższe oznacza, że przewóz okazjonalny w rozumieniu art. 18 ust. 3 pkt 1-3 u.t.d. dotyczy transportu tej samej grupy osób z miejsca początkowego do miejsca początkowego, albo z miejsca początkowego do miejsca docelowego, a także z miejsca docelowego do miejsca początkowego, bez zatrzymywania się w innych miejscach (przystankach) i rotacji przewożonych osób, co z kolei cechuje przewóz regularny.

Powyższa wykładnia przepisów ustawy o transporcie drogowym znajduje również potwierdzenie w unormowaniach unijnych, zawartych między innymi w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 684/92 z dnia 16 marca 1992 r. w sprawie wspólnych zasad międzynarodowego przewozu osób autokarem i autobusem (Dz.Urz.UE.L.1992.74.1), zmienionego następnie na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 11/98 z dnia 11 grudnia 1997 r. a także w rozporządzeniu Rady (WE) nr 12/98 z dnia 11 grudnia 1997 r. (Dz.Urz.UE.L.1998.4.10). Wymienione wyżej unijne akty normatywne nie mają bezpośredniego zastosowania do krajowego przewozu osób, niemniej mogą one stanowić wskazówkę przy interpretacji prawa krajowego. Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 1.2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 684/92 z dnia 16 marca 1992 r. specjalnymi usługami regularnymi (czyli - jak stanowi ustawodawca krajowy - przewozami regularnymi specjalnymi) są usługi, które polegają na przewozie określonych kategorii pasażerów z wyłączeniem innych pasażerów, w takim stopniu, w jakim usługi te wykonywane są zgodnie z warunkami określonymi w pkt 1.1. Ustawodawca europejski wskazał również w art. 2 pkt 1.2, przykłady specjalnych usług regularnych, stanowiąc, że obejmują one między innymi przewóz uczniów i studentów do instytucji edukacyjnej i powrót z tej instytucji oraz przewóz pracowników na trasie miedzy miejscem pracy a miejscem zamieszkania. Ponadto, co należy podkreślić, w przepisie tym, wyraźnie wskazano, iż fakt, że usługi specjalne mogą być zróżnicowane w zależności od potrzeb użytkowników, nie ma wpływu na zaliczenie ich do regularnych usług. Zgodnie z art. 2 pkt 1.1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 684/92 regularne usługi (czyli przewozy regularne), są to usługi polegające na przewozie osób w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, przy założeniu, że pasażerowie są zabierani na z góry określonych przystankach i dowożeni na z góry określone przystanki.

Końcowo wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela poglądy zaprezentowane w orzecznictwie NSA zapadłym na tle podobnych stanów faktycznych, gdzie uznano za przewóz regularny specjalny transport dzieci do szkół oraz pracowników do pracy (por. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 165/12, LEX nr 1337102, wyrok NSA z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1550/12, LEX nr 1450645, wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2180/13 iz dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 80/14, dostępne na: www.nsa.gov.pl). Tym samym NSA nie podzielił zapatrywań zawartych w przywołanych przez Sąd I instancji wcześniejszych orzeczeniach NSA.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji zobowiązany będzie do rozstrzygnięcia sprawy przy uwzględnieniu argumentacji przedstawionej w niniejszym orzeczeniu.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.