Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 118/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2013-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6249 Inne o symbolu podstawowym 624
Hasła tematyczne: Powszechny obowiązek obrony
Siły zbrojne
Skarżony organ: Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 461
law: Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity
article: par. 10 ust. 1, par. 16 ust. 1, par. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 151 poz 1595
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.) Protokolant st. asystent sędziego Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 lipca 2013 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Orzeczeniem z dnia [...] września 2012r., nr [...]Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P. powołując się na art. 30a ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej (Dz.U.2004r. Nr 241, poz. 2416 ze zm.) oraz § 8 ust.1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U. Nr. 151 poz. 1594 ze zm.) oraz § 8,10 i § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 151, poz.1595 ze zm.) rozpoznała u J. W.sprawność umysłową poniżej przeciętnej, tj. schorzenie określone w § 71 pkt 1 zał. rozporządzenia. W konsekwencji tegoż organ orzekł o niezdolności J. W. do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju - ustalając kategorię "D" w Grupie I załącznika nr 1 do w/w rozporządzenia MON z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej (...).

Uzasadniając swe rozstrzygnięcie organ podkreślił, że stwierdzone przedmiotowe rozpoznanie ustalone w oparciu o wykonanych własne i specjalistyczne badania lekarskie - powoduje niezdolność do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju.

W odwołaniu od powyższego orzeczenia skarżący zarzucił m. innymi, że komisja, cyt.: "działa na polecenie", a on nie zna przyczyn skierowania go na komisję. Podkreślił, że służba w NSR z mocy ustawy jest dla osób które nie były w wojsku, więc chętnie z tego skorzystał. Skarżący wniósł, aby przebadała go cyt. "komisja niezależna od P. i ich wpływów a nie tak jak ostatnio we W. rozpatrzyli moją skargę odwoławczą zaocznie, tak jak by lekarz był Panem Bogiem nigdy się nie mylił lub zawsze miał rację. Proszę przesłać moje odwołanie do RWKL we W. i o powiadomieniu mnie o tym."

W wyniku rozpatrzenia odwołania, zaskarżonym orzeczeniem z dnia [...] listopada 2012r., nr [...] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. zmieniła orzeczenie organu I instancji w części dotyczącej pkt 10 ustalając, że prawidłowy zapis winien brzmieć : " Zał. Nr 2" , nie zaś "Zał. Nr 1", w pozostałym zakresie utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji.

W uzasadnieniu podała, że Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. po rozpatrzeniu odwołania, analizie całości zgromadzonej dokumentacji orzeczniczej i wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 2 lutego 2012 r., sygn.akt IV SA/Wr 650/11- uchyliła orzeczenie organu I instancji w części dotyczącej zapisu w pkt 10 orzeczenia, ponieważ w przywołanych w pkt 12 przepisów rozporządzenia MON z dnia 25 czerwca 2004 r. (Dz.U. Nr 151, poz. 1595 ze zm.) wykaz chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do pełnienia takiej służby poza granicami państwa stanowi Zał. Nr 2, którego treść została zmieniona Zał. Nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 20 października 2006 r. (Dz.U. Nr 211, poz. 1557), w pozostałym zakresie utrzymała w mocy w/w orzeczenie. W świetle wykonanych dla potrzeb orzeczniczych badań lekarskich specjalistycznych w dniu 17 czerwca 2011r. i 27 września 2012 r. oraz badania psychologicznego z dnia 3 czerwca 2011r. wpisanego w książeczce zdrowia żołnierza na str. 22 i 23 wynika, że u skarżącego należy rozpoznać: sprawność umysłowa poniżej przeciętnej mieszczącą się w zakresie pojęciowym § 71 pkt 1 Zał. Nr 2 do w/w rozporządzenia MON z dnia 25 czerwca 2004 r. , a które rozpoznanie jednoznacznie kwalifikuje do kategorii niezdolności do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju - kategoria "D".

Organ podkreślił, że skarżący nie przedstawił do wglądu komisji innej dokumentacji medycznej mimo, że jak wynika z uzasadnienia wyroku takową posiada, a która zawierałaby dane mogące poddać w wątpliwość ocenę badających dla potrzeb orzeczniczych lekarzy specjalistów i kwalifikację orzeczniczą wojskowej komisji lekarskiej I instancji.

Nadto organ odwoławczy stwierdził, że ze względu na rozbieżność pomiędzy numerami załącznika do w/w rozporządzenia MON z dnia 25 czerwca 2004 r. zawartymi w orzeczeniu TWKL w P. a ustalonym w wyniku czynności orzeczniczych podjętych w toku postępowania odwoławczego, RWKL we W. uchyliła zaskarżone orzeczenie w pkt 10 i ustaliła nowy zapis Zał. Nr 2.

Ponieważ zdaniem organu odwoławczego, merytoryczna treść orzeczenia w zakresie rozstrzygnięcia sprawy ustalenia zdolności do pełnienia czynnej służby wojskowej nie ulega zmianie, RWKL utrzymała w mocy orzeczenie w pozostałej części. RWKL we W. nie stwierdziła potrzeby ponownego badania odwołującego się, ponieważ wyniki dwukrotnych badań przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych przez lekarzy specjalistów nie budzą wątpliwości co do ich prawidłowości.

Biorąc powyższe pod uwagę, RWKL we W. postanowiła jak na wstępie.

Skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu powyższe orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. oraz poprzedzające je orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w P., podnosząc w niej zarzut błędnych ustaleń faktycznych, poprzez przyjęcie, że skarżący jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Powołując się na powyższe, wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej i ponowne rozpatrzenie sprawy oraz wydanie orzeczenia przez "zewnętrzną" komisję.

Skarżący oświadczył, że zgłosi się do Wojskowej Przychodni Specjalistycznej w Łodzi celem przebadania i wydania orzeczenie do czasu rozprawy. W ocenie skarżącego, postępowanie przed Terenową Komisją Lekarską w P. było przeprowadzone tak samo jak wcześniej czyli, cyt.: " ustawione na niepowodzenie", aby była podstawa do wydalenia go ze służby przygotowawczej, ponieważ nie uległ naciskom i presji przełożonych aby dobrowolne zwolnił się ze służby.".

Nadto zarzucił, że badania przeprowadzane były przez tych samych lekarzy co wcześniej, gdy wiadomo zdaniem skarżącego, że ten sam lekarz nie podważy swojej wcześniejszej decyzji. Skarżący wniósł o przesłuchanie w charakterze świadków kapral [...]i kapral [...] na okoliczność, że, cyt.: "decyzja była ustawiona " .

W dalszej części skargi skarżący powołał się na przepis art. 139 k.p.a., podnosząc, że organ odwoławczy nie może wydać orzeczenia lub decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, a nadto na przepis art.145 k.p.a. , akcentując, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Skarżący podniósł ponadto, że w/w orzeczenie utrudnia mu znalezienie pracy, jako, że we wnioskach czy kwestionariuszach wpisuje się kategorię wojskową, co oznacza, że orzeczona kategoria zdrowia nie pomaga mu tak w znalezieniu pracy, jak i dalszym życiu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1), przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują zatem oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Wobec treści skargi godzi się podnieść, że rozstrzygając w granicach danej sprawy, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że ma prawo wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2012r., poz.270 - zwanej dalej p.p.s.a.).

Stosując przedstawione wcześniej kryteria oceny Sąd w pierwszej kolejności ocenił prawidłowość zastosowania przy załatwianiu sprawy przepisów postępowania administracyjnego. Przepisy te rzutują bowiem na prawidłowość ustalonego stanu faktycznego, a tylko należycie ustalony stan faktyczny sprawy pozwala ocenić zasadność zastosowania konkretnych norm prawa materialnego.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia tak zaskarżonego orzeczenia , jak i poprzedzającego go orzeczenia organu I instancji.

Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, należy zauważyć, że wniosek ten nie mógł zostać przez Sąd uwzględniony, jako, że zgodnie z wyżej powołanym art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że sądy administracyjne nie prowadzą postępowania dowodowego.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest zaskarżone orzeczenie RWKL we W. z dnia [...] listopada 2012r. oraz poprzedzające je orzeczenie TWKL w P. z dnia [...] września 2012r. w zakresie rozpoznanego u skarżącego schorzenia i ustalenia kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej.

Z treści wydanych w sprawie orzeczeń wynika, że podstawą prawną zawartego w nich rozstrzygnięcia dotyczącego kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 461) oraz wydane w oparciu o delegację ustawową zawartą w art.30a ust.4 i 5 w/w ustawy, przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595 ze zm.).

I tak zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 wymienionej ustawy - orzekanie o zdolności do czynnej służby wojskowej leży w gestii wojskowych komisji lekarskich.

Natomiast szczegółowe warunki i tryb orzekania przez wojskowe komisje lekarskie o zdolności do czynnej służby wojskowej określone zostały w w/w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Akt ten wskazuje m.in. kryteria zdrowotne decydujące o zdolności do służby wojskowej (§ 10 ust. 1 pkt 1) i nakłada obowiązek na komisje lekarskie do wydania orzeczenia niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i skompletowaniu wymaganej dokumentacji (§ 16 ust. 1).

Istotny jest przy tym również przepis § 17 ust. 1 omawianego rozporządzenia, zgodnie z którym orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej powinno zawierać w szczególności rozpoznanie; ustalenie kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej; w razie stwierdzenia chorób i ułomności - określenie ich związku lub braku związku z czynną służbą wojskową.

W myśl zaś § 17 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia - orzeczenie w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej sporządza się według wzoru określonego w załączniku nr 5 do tegoż rozporządzenia.

Tak jak to już wyżej Sąd zauważył, ustalenie kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej jest poprzedzone rozpoznaniem lekarskim w konfrontacji z wykazem chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej, stanowiącym załącznik nr 2 do cytowanego wyżej rozporządzenia.

Tenże załącznik określa kryteria zdrowotne mające wiążące dla komisji znaczenie, co wynika z treści art. 30 a ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP.

Z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż istotą orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia (tak jak w typowym badaniu lekarskim), ale rozstrzygnięcie o zdolności do czynnej służby wojskowej.

W orzecznictwie NSA ugruntowany jest pogląd - w pełni podzielany przez skład orzekający w niniejszej sprawie, że : "Miarodajny jest bowiem aktualny stan zdrowotny osoby badanej i ten stan winien decydować o tym, czy w orzeczeniu lekarskim uzna się taką osobę za zdolną do służby wojskowej w czasie pokoju, czy też za osobę do takiej służby nie zdolną. Już zdroworozsądkowa analiza i przewidywanie skutków takiego orzeczenia, w którym dopuszcza się osobę badaną do służby, w ramach której osoba taka ma m. in. do czynienia z niebezpiecznymi urządzeniami i narzędziami, nakłada na osobę orzekająca o stanie psychicznym odpowiedzialność, która sprowadza się do wyrażenia kompetentnej oceny aktualnego stanu zdrowia.".

Z akt sprawy niewątpliwie wynika, że rozpoznane u skarżącego schorzenie zostało ustalone na podstawie poprzedzających wydanie zaskarżonych orzeczeń badań lekarskich skarżącego, w tym badań specjalistycznych oraz dokumentacji medycznej.

Z przedłożonych materiałów wynika, iż orzekające w niniejszej sprawie Komisje dysponowały aktualnymi danymi o stanie zdrowia skarżącego, w tym wynikami badań psychologicznych przeprowadzonych 27 września 2012r. przez specjalistę psychologa klinicznego mgr [...]oraz konsultacją specjalistyczną psychiatry w osobie lek.med. [...], stąd kwalifikacji orzeczniczej rozpoznanego schorzenia (ułomności) - dokonano adekwatnie do ustaleń przepisów omawianego rozporządzenia.

Zgodzić należy się ze skarżącym, że tak 9 czerwca 2011r., jak i 27 września 2012r. badania psychologiczne skarżącego przeprowadzał mgr [...] psycholog kliniczny.

Tym niemniej z obszernego opisu przeprowadzonych aktualnie tj. 27 września 2012r. przedmiotowych badań i przedstawionych w szczegółach wyników tychże badań, a odpowiadających metodzie określonej w objaśnieniach szczegółowych do § 71 pkt 1 w/w załącznika nr 2 omawianego rozporządzenia, nie wynika, by w/w specjalista psycholog kliniczny kierował się osobistym negatywnym stosunkiem do skarżącego.

Powyższe stwierdzenie jest o tyle zasadne, że konkluzją przedmiotowego badania skarżącego było przyporządkowanie przez lek.med. [...] - specjalistę psychiatrę (gdy poprzednio tj. 17 czerwca 2011r. uczynił to W. K. – specjalista psychiatra) - rozpoznania w postaci "niskiej normy sprawności umysłowej" do chorób i ułomności ujętych w w/w § 71 pkt 1 załącznika nr 2 omawianego rozporządzenia.

Nie można tym samym postawić zarzutu, iż rozpoznanie lekarskie było niepełne lub wadliwe z punktu widzenia jego przydatności dla ustalenia kategorii zdrowia i oceny zdolności do służby wojskowej.

W okolicznościach niniejszej sprawy, samo przeświadczenie skarżącego o braku obiektywizmu osób, które niewątpliwie posiadają wiadomości specjalne jest niewystarczające.

Podkreślić przy tym należy, że Sąd nie jest uprawniony do weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych badanego. Sąd nie może również zmienić we własnym zakresie takiej oceny i zakwalifikować skarżącego do innej kategorii zdolności do służby wojskowej niż uczyniła to komisja na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich.

Skoro komisja uznała, że stwierdzone u skarżącego rozpoznanie :" Sprawność umysłowa poniżej przeciętnej " - kwalifikują Go do kategorii "D", a kwalifikacja ta w sensie medycznym znajdująca uzasadnienie w § 71 pkt 1 załącznika Nr 2 do omawianego rozporządzenia, nie została skutecznie podważona opiniami innych specjalistów z zakresu medycyny, to brak jest podstaw do przyjęcia, że zaskarżone orzeczenie narusza prawo.

Odwołać się w tym miejscu należy do ugruntowanego orzecznictwa, gdzie choćby w wyroku z dnia 5 marca 2008 r. sygn. II SA/Bd 60/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził , że: "Tam, gdzie w wykazie ściśle powiązano występowania określonej choroby ze ściśle określoną kategorią - samo stwierdzenie występowania danej choroby u badanego jest wystarczające do rozstrzygnięcia, czy jest on zdolny do służby wojskowej." (publ. Lex nr 489130).

Istotne jest przy tym, że skarżący choć miał takie prawo - nie przedstawił komisji żadnych dokumentów, czy zaświadczeń, która zawierałaby dane mogące poddać w wątpliwość wyniki przeprowadzonych badań przez lekarzy specjalistów, jak i kwalifikacje komisji lekarskich.

Wprawdzie w skardze do Sądu skarżący oświadczył, że zwróci się do Wojskowej Przychodni Specjalistycznej w Łodzi o przeprowadzenie badań i wydanie orzeczenia, na okoliczność, iż, cyt.: "nie ma sprawności umysłowej poniżej przeciętnej", lecz żadnego takiego dokumentu /dowodu/ skarżący nie przedłożył.

W konsekwencji powyższych ustaleń, Sąd nie stwierdził, aby komisje lekarskie dopuściły się naruszenia powyższych przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogło mieć to istotny wpływ na wynik sprawy.

Zważyć należy, że organ administracji ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). O ile zatem organ nie naruszy zasady swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 k.p.a. oraz innych przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności traktujących o obowiązku dokładnego wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i wyczerpującego zebrania całokształtu materiału dowodowego (art.7, art.77 k.p.a.), to brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego orzeczenia .

Z lektury akt sprawy wynika, że przeprowadzone postępowanie nie daje podstaw do przyjęcia, by organy rozpoznające sprawę w czymkolwiek uchybiły w/w przepisom postępowania regulującym tryb orzekania w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej. Oznacza to, iż nie jest zasadny podniesiony przez skarżącego zarzut błędnego ustalenia, że jest on niezdolny do służby wojskowej.

W ocenie Sądu nie jest również zasadny zarzut skarżącego naruszenia art.139 k.p.a., z tej to przede wszystkim przyczyny, że oba wydane w sprawie orzeczenia są zgodne z prawem , a dokonana przez organ odwoławczy zmiana orzeczenia organu I instancji w niczym nie zmieniła sytuacji skarżącego.

Również Sąd nie stwierdził aby w sprawie naruszony został powołany przez skarżącego przepis art.145 k.p.a., z tej to przede wszystkim przyczyny, że nie miał on w sprawie zastosowania.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że podnoszone przez skarżącego okoliczności związane m. innymi z trudnościami w znalezieniu zatrudnienia, aczkolwiek bardzo istotne z punktu widzenia skarżącego, nie mogły być uwzględnione przez Sąd z tej to przede wszystkim przyczyny, iż względy społeczne, czy też sprawiedliwości społecznej Sąd ten nie może brać pod uwagę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł zatem uwzględnić skargi z braku uzasadnionych ku temu podstaw i wobec tego oddalił ją w myśl art. 151 p.p.s.a.