Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 487/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Administracji i Cyfryzacji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 214
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Iwona Kosińska Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r., [...] Minister Administracji i Cyfryzacji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku M. S., pełnomocnika B. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy wcześniejsze postanowienie z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...], odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1993 r., znak [...], stwierdzającej nabycie przez Dzielnicę Gminę [...] z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej [...] obręb ewidencyjnym [...], nr działki ewidencyjnej [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], zgodnie z opisem zawartym w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], nieruchomość stanowi działkę o pow. [...] m2 zabudowaną budynkiem mieszkalnym 3-kondygnacyjnym.

Powyższe rozstrzygniecie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1993r., znak: [...], stwierdził nabycie przez Dzielnicę Gminę [...] z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewid. [...] obręb ewid. [...], nr działki ewid. [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], która zgodnie z opisem zawartym w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowi działkę o pow. [...] m2 z zabudową budynkiem mieszkalnym 3 -kondygnacyjnym.

B. S. reprezentowana przez adwokata M. S. wystąpiła do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...]. Uzasadniając wniosek, wnioskodawczyni wyjaśniła, że przedmiotowa nieruchomość nie została przejęta na własność państwa w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Po wejściu w życie w/w dekretu, nieruchomość położona w W. przy ul. [...] została zwrócona J. P. w trybie dekretu z dnia 8 marca 1946 r., o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U., Nr 13, poz. 87), na mocy decyzji Okręgowego Urzędu Likwidacyjnego z dnia [...] kwietnia 1948 r.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji na wstępie prowadzonego postępowania wyjaśnił, że w pierwszej kolejności jest on zobowiązany i upoważniony do

przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, którego celem jest ustalenie, czy w sprawie nie występują negatywne przesłanki uniemożliwiające jego wszczęcie.

Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1993 r., stwierdził nabycie przez Dzielnicę Gminy [...] z mocy prawa nieodpłatnie własności opisanej w niej nieruchomości. Nieruchomość ta znajduje się na terenie objętym dekretem z dnia 26 października 1945r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), na którego podstawie została przejęta na rzecz Skarbu Państwa. Powołując się na treść przepisu art. 7 ust. 1 i 2 ww. dekretu, organ wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy oraz przedłożonego przez pełnomocnika wnioskodawczyni wynika, że nie złożono w terminie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej. Odnosząc się do argumentacji B. S. dotyczącej stanu prawnego spornej nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej KW [...] (dawniej nieruchomość Nr hip. [...]) na rzecz J. P., Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, że przejście własności nieruchomości warszawskich na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 października 1946 r. na rzecz gminy Miasta [...] (następnie Skarbu Państwa) miało charakter nacjonalizacyjny, wobec czego stan prawny wykazany w księgach wieczystych stał się niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym. Organ podniósł, że dokonywanie dalszych wpisów w tych księgach na rzecz innych osób niż gmina Miasta [...], stało się niedopuszczalne. Powstała w ten sposób sytuacja prawna wyklucza dopuszczalność powoływania się na rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych. Organ pierwszej instancji nie zgodził się z argumentacją, iż po wejściu w życie w/w dekretu, przedmiotowa nieruchomość została zwrócona J. P. w trybie dekretu z dnia 8 marca 1946 r., o majątkach opuszczonych i poniemieckich, na mocy decyzji Okręgowego Urzędu Likwidacyjnego z [...] kwietnia 1948 r. Decyzja Okręgowego Urzędu Likwidacyjnego rozpatrywała bowiem kwestie wydania posiadania majątku opuszczonego, przy czym termin "posiadanie" zawarty w art. 1 ust. 1 dekretu z 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich, nie może być rozumiany jako termin szczególny, właściwy tylko temu aktowi ustawodawczemu, lecz musi być rozumiany zgodnie z ogólnymi przepisami prawa cywilnego o posiadaniu. Posiadanie bowiem samo w sobie nie jest prawem a stanem faktycznym, mającym znaczenie prawne. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zauważył, że Prezydent W. ostateczną decyzją z [...] listopada 1996r., znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] kwietnia 1986 r., złożonego w trybie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. z 199 lr., Nr 30, poz. 127), odmówił spadkobiercom byłego właściciela ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu o pow. [...] m2, uregulowanego w księdze wieczystej KW [...] wykazu hip. księga hip. [...], oznaczonego obecnie jako działka [...], obr. [...], położonego w W. przy ul. [...] oraz zwrotu budynku znajdującego się na tym gruncie. W toku weryfikacji administracyjno – sądowej decyzja ta nie została wyeliminowana. W ocenie organu pierwszej instancji wnioskodawczyni B. S. nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności wymienionej na wstępie decyzji komunalizacyjnej, bowiem zarówno obecnie, jak i w dniu komunalizacji tj. w dniu 27 maja 1990 r., nie posiadała tytułu prawnego do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewid. [...] obręb ewid. [...], nr działki ewid. [...]. Powyższe uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1993r. na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r., [...], odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1993 r., [...].

B. S. reprezentowana przez M. S. wystąpiła do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że organ rozpoznając sprawę nie zbadał w ogóle zgłoszonych przez nią zarzutów. W szczególności nie odniósł się do wątpliwości, iż nieruchomość położona przy ul. [...] nie została przejęta na mocy przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, bowiem warunkiem skutecznego przejęcia gruntów było zamieszczenie ogłoszenia w organie rządowym Zarządu Miejskiego m. st. Warszawy.

W toku postępowania o ponowne rozpoznanie sprawy Minister Administracji i Cyfryzacji wskazał, iż wniosek nie zawiera żadnych nowych, istotnych dla sprawy argumentów, ani nie przedstawia nowych okoliczności (popartych dowodami), które mogłyby czynić zasadnym uchylenie postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2011 r. i wydanie w sprawie innego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy podkreślił, że odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku pani B. S. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1993 r., wynika z faktu, że wnioskodawcy nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. w sprawie o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji Wojewody [...], jak i przymiot ten wnioskodawcy nie przysługiwał w postępowaniu komunalizacyjnym, zakończonym powyższą decyzją. Minister Administracji i Cyfryzacji powołując się na treść przepisu art. 28 k.p.a. podkreślił, że o posiadaniu przez podmiot interesu prawnego (w aspekcie materialnoprawnym), a tym samym o posiadaniu przez zainteresowanego uprawnień strony w postępowaniu administracyjnym, rozstrzyga istnienie odpowiedniego przepisu prawa materialnego, w oparciu o który wyprowadzić można legitymację podmiotu do uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym. Organ podkreślił, że w postępowaniu komunalizacyjnym prowadzonym na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...), stroną jest Skarb Państwa i właściwa gmina. Dodatkowo stroną tego postępowania może być tylko ten podmiot, który wykaże, iż ma tytuł prawny do objętej postępowaniem komunalizacyjnym nieruchomości, wykluczający jej komunalizację. Zatem podstawową przesłanką umożliwiającą komunalizację mienia w trybie art. 5 ust. 1 ww. ustawy jest to, aby mienie podlegające komunalizacji było mieniem ogólnonarodowym (państwowym). Pamiętać przy tym należy, że nabycie własności nieruchomości przez gminę na podstawie art. 5 ust. 1 cyt. ustawy następuje ipso iure, zatem celem deklaratoryjnej decyzji Wojewody w omawianym zakresie jest tylko potwierdzenie stanu prawnego jaki powstał w dniu 27 maja 1990 r. Minister Administracji i Cyfryzacji zauważył, że weryfikacja decyzji komunalizacyjnej wydanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...) jest uzasadniona i konieczna zarazem, jeżeli zainteresowany podmiot wykaże, że w dniu, w którym nastąpiła z mocy praw komunalizacja spornego mienia, legitymował się on tytułem prawnym uniemożliwiającym komunalizację. Zdaniem organu w omawianej sprawie skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów (organ z urzędu również nie znalazł) świadczących o jej tytule prawnym do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] w dacie komunalizacji, bądź obecnie. Odnosząc się do argumentu jakoby nieruchomość położona przy ul. [...] nie została skutecznie przejęta na mocy przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy Minister Skarbu Państwa zauważył, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy przeczy temu stanowisku. Organ wskazał przy tym na decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 1996 r. znak [...], która była następnie badana w trybie administracyjno – sądowym. Odnosząc się do argumentu, że zarzuty zgłoszone przez B. S. nie zostały w ogóle zbadane organ odwoławczy podkreślił, że przedmiotem niniejszego postępowania nie było rozstrzyganie sprawy co do meritum, a jedynie ocena, czy wnioskująca legitymuje się przymiotem strony postępowania i jest władna żądać wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. Reasumując Minister Administracji i Cyfryzacji uznał, że wnioskodawczyni nie legitymuje się przymiotem strony zdolnej do wszczęcia postępowania nadzorczego.

Mając na uwadze powyższe Minister Administracji i Cyfryzacji postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r., [...] utrzymał w mocy postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2011 r., [...], odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1993 r., znak [...].

Na powyższą decyzję B. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia.

Wydanemu rozstrzygnięciu skarżąca zrzuciła naruszenie:

1) art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. oraz 80 k.p.a. polegające na nie zbadaniu stanu faktycznego sprawy i nie wyjaśnieniu istotnych okoliczności, niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy - polegających na braku podstaw do przeprowadzenia komunalizacji w sytuacji, gdy właścicielami gruntu i budynku są spadkobiercy J. P., oraz braku urzędowych dokumentów, z których wynikałby ewentualny fakt objęcia gruntu i budynku przy ul. [...] w W. w posiadanie i przejęcie na własność przez gminę m. st. – W. - na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. i rozporządzeń wykonawczych z dnia 7 kwietnia 1946 r. i 27 kwietnia 1948 r., w sytuacji, gdy w dniu [...] kwietnia 1959 r. uchwała Prezydium Rady Narodowej W, (znak [...]) jednoznacznie potwierdziła, że odnośnie przedmiotowego gruntu cyt: "przejęcie na własność Państwa budynków w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy nie zostało wydane", a w związku z prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] marca 1948 r. o wpisaniu J. P., jako właściciela działki nr [...] przy ul. [...] w W. do księgi wieczystej nr [...]- nie doszło do przejęcia tej nieruchomości na rzecz Państwa, ani też na rzecz Miasta W., a własność przedmiotowej nieruchomości pozostała nadal przy J. P.

2) naruszenie art. 28 oraz art. 157 § 2 k.p.a., ponieważ stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, przenoszącej własność nieruchomości, pomiędzy Skarbem Państwa, a Miastem W., jestem również skarżąca B. S. - skoro decyzja ta ingeruje w treść prawa własności nieruchomości określonej przepisem art. 140 k.c. i faktycznie negatywnie wpłynęła ona na prawo współwłasności skarżącej i spowodowała wykreślenie J. P. oraz jego spadkobierców z księgi wieczystej jako współwłaścicieli.

3) naruszenie art. 157 § 2 w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 417 § 1 i 2 k.c. poprzez błędne uznanie, że skarżąca nie jest stroną postępowania o stwierdzenie nieważności, podczas, gdy stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji. Art. 417 § 1 i 2 k.c. stanowi podstawę prawną żądania wszczęcia postępowania o stwierdzanie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1993 r.,

4) naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., poprzez nie zapewnienie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym.

5) naruszenie art. 157 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a., poprzez odmówienie wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzania nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1993 r., w sytuacji, gdy z akt sprawy wynika brak istnienia ustawowych przesłanek uprawniających do wydania w/w decyzji Wojewody [...].

Uzasadniając swoje stanowisko skarżąca podkreśliła, że nie zgadza się z argumentacją przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu. Skarżąca zaznaczyła, że w orzecznictwie administracyjnym podkreśla się, że postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego, konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub gdy rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Tym samym przymiot strony ma w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której postępowanie to dotyczy bezpośrednio lub, w którym wydano orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy, poprzez pozbawienie jej korzystania z przysługującego w niniejszej sprawie prawa współwłasności. Skarżąca zauważyła, że decyzja komunalizacyjna z dnia [...] grudnia 1993 r. godzi w zagwarantowane Konstytucją prawo własności. Ponadto zaskarżona decyzja została wydana na podstawie nieistniejących dokumentów oraz nieprawdziwych zapisów na karcie inwentaryzacyjnej, pomimo, że własność tej nieruchomości nie przeszła na rzecz Skarbu Pastwa na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Skarżąca dodała, że wbrew twierdzeniu Ministra Administracji i Cyfryzacji przedłożyła dokumenty, z których jednoznacznie wynika, że J. P. nigdy nie utracił prawa własności nieruchomości przy ul. [...] w W. Zaznaczyła również, że w aktach sprawy znajdują się dokumenty, potwierdzające, iż B. S. jest spadkobiercą J. P.

W odpowiedzi na skargę Minister Administracji i Cyfryzacji wniósł o jej oddalenie. Organ w całości podtrzymał stanowisko, że w świetle zebranego materiału dowodowego należało odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego oraz wyrażoną w zaskarżonej decyzji argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz.270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowo-administracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Przy czym kontrola sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej (tutaj uchwały Rady Miasta), a - jak wspomniano wyżej - ocenia ten akt pod względem legalności. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako ustawa p. p. s. a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że oceniając zaskarżoną decyzję czy akt prawny pod względem jej zgodności z prawem, sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa.

Przedmiotem postępowania sądowego jest odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1993 r. stwierdzającej nabycie przez Dzielnicę Gminę [...] z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], stanowiącej działkę o powierzchni [...] m2 z zabudową budynkiem mieszkalnym 3-kondygnacyjnym.

Istotna w przedmiotowej sprawie jest okoliczność, że w stosunku do powyżej opisanej nieruchomości toczyło się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie postępowanie, zakończone wydaniem wyroku w sprawie sygn. akt I SA/Wa 237/08 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 1996 r., którą to odmówiono wnioskującym, do których należała również skarżąca B. S., ustanowienia użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił, następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, przesądzając tym samym o braku podstaw do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Biorąc pod uwagę powyższe rozstrzygnięcia należy podkreślić, że słusznie przyjęły organy obu instancji brak po stronie skarżącej B. S. przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej. Nie może bowiem zdaniem sądu budzić wątpliwości, że ani w chwili obecnej ani w dacie zapadania decyzji komunalizacyjnej odnoszącej się do stanu faktycznego i prawnego w dacie [...] maja 1990 r., skarżąca nie dysponowała żadnym tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości.

Jako pierwsze w toku postępowania sądowego pojawia się zawsze pytanie o przesłanki legitymacji skargowej czyli posiadania przymiotu strony przez skarżącego. Sąd podzielił poglądy doktryny w zakresie subiektywnego ujęcia pojęcia strony, które gwarantuje skarżącej, że ocena jej legitymacji dokonana zostanie na rozprawie. Argumentem przemawiającym za takim stanowiskiem jest również utrwalony w orzecznictwie pogląd, że brak interesu prawnego po stronie skarżącej, skutkuje oddaleniem skargi w drodze wyroku zapadającego na rozprawie. Można zatem mówić o swoistym domniemaniu dysponowania przez skarżącego legitymacją skargową, które to domniemanie podlega weryfikacji w toku postępowania sądowego. Jeżeli wobec tego, sąd w trakcie rozprawy dojdzie do wniosku, że skarżący nie dysponuje legitymacją skargową, to oddali skargę bez możliwości merytorycznego wypowiedzenia się na temat zgodności z prawem zaskarżonego aktu. (por. wyrok NSA z 25 czerwca 2009r. sygn. akt II OSK 163/09 oraz wyrok NSA z 9 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 618/09 )

Jak wynika z poglądów doktryny i utrwalonego stanowiska orzecznictwa, brak legitymacji skargowej nie jest konwalidowany przez brak związania sądu zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy p. p. s. a.). Sąd administracyjny nie może działać z urzędu ale wyłącznie na wniosek legitymowanej strony zgodnie z dyspozycją przepisu art. 50 w zw. z art.161 § 1 pkt 1 i 2 ustawy p. p. s. a.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi, wobec faktu, że pomimo subiektywnego ujęcia strony w momencie wszczęcia postępowania sądowego, odpowiedź na pytanie o przesłanki legitymacji skargowej skarżącej B. S. uzyskana na rozprawie, wypadła negatywnie. Sąd podziela stanowisko organu w zakresie braku posiadania przymiotu strony przez skarżącą w przedmiotowym postępowaniu.

Zarzuty skargi z uwagi na powyższe rozważania nie mogą się ostać, decyzja, której stwierdzenia nieważności domaga się skarżąca rozstrzygała bowiem o tym, czy nieruchomość będąca przedmiotem tego postępowania, stała się na podstawie art. 5 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. własnością gminy, na terenie której jest położona. Z utrwalonej linii orzecznictwa sadów administracyjnych wynika, że w postępowaniu komunalizacyjnym uprawnienia strony posiadają tylko: Skarb Państwa jako dotychczasowy właściciel oraz właściwa miejscowo gmina przejmująca od niego mienie oraz osoby powołujące się na dokumenty świadczące o tym, że to im, a nie Skarbowi Państwa, przysługiwało w dniu 27 maja 1990 r. prawo własności do skomunalizowanego

mienia. Postępowanie komunalizacyjne nie dotyczy jednak interesu prawnego użytkownika, najemcy, użytkownika wieczystego przedmiotu objętego komunalizacją lub innego podmiotu posiadającego to mienie bez tytułu prawnego. Komunalizacja (której wynikiem jest zmiana podmiotu, któremu przysługuje prawo własności) nie ma bowiem wpływu na zmianę zakresu uprawnień tych osób. Wszystkie zobowiązania związane z komunalizowanym mieniem przejmuje od Skarbu Państwa gmina (por. wyroki NSA: z dnia 29 września 1998 r., sygn. I SA 57/98 LEX nr 45032; z dnia 20 stycznia 2010 r. I OSK 498/09 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Jeżeli zatem skarżąca nie legitymowała się przymiotem strony postępowania komunalizacyjnego, to wszczęcie postępowania nadzorczego z jej inicjatywy było w tej sytuacji niedopuszczalne. W związku z powyższym obowiązkiem organu wynikającym z art. 157 § 3 k.p.a. było orzeczenie o odmowie jego wszczęcia.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego statusu prawnego skarżącej względem sprawy komunalizacyjnej, której dotyczy kwestionowana przez nią decyzja nie może zmienić fakt, iż kwestionuje ona wcześniejsze, przesądzone zdarzenia prawne - w tym związane z okolicznościami dotyczącymi odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu oraz zwrotu znajdującego się na nim budynku. Jest poza sporem (również wobec ustaleń i rozważań prawomocnego wyroku WSA w Warszawie sygn. akt I SA/Wa 237/08), że ani właściciele przedmiotowej, objętej działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, ani ich następcy prawni nie złożyli wniosku dekretowego o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej przy ulicy [...] w W. Natomiast na skutek złożonego wniosku o zwrot nieruchomości w trybie art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261 poz.2603 z późn.zm) dokonano zwrotu własności budynku na rzecz wnioskodawców w tym skarżącej wraz z ustanowieniem prawa wieczystego użytkowania gruntu położonego w W. przy ulicy [...]. Sąd podkreśla, choć jedynie na marginesie, że stan faktyczny i prawny w odniesieniu do obu, sąsiadujących nieruchomości był tożsamy, a ustaleń poczynionych przez Prezydenta W. w sprawie zakończonej prawomocną decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 1996 r. (dotyczącej nieruchomości położonej przy [...] w W.) skarżąca nie kwestionowała. Wśród ustaleń organu wskazać należy na niekwestionowany przez skarżącą fakt objęcia gruntu położonego przy [...] przez gminę w dniu 11 kwietnia 1949 r. tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym nr 5 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy. Organ jednoznacznie stwierdził, że jest bezsporne, że właściciele oraz następcy prawni w terminie określonym w art. 7 ust. 1 i 2 dekretu nie złożyli wniosku o przyznanie własności czasowej, zatem budynek położony na w/w gruncie przeszedł z mocy prawa na własność Skarbu Państwa. Podnoszenie i kwestionowanie przez skarżącą okoliczności w sprawie niniejszej tożsamej w sensie faktycznym i prawnym w sprawie dotyczącej sąsiedniej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], należącej uprzednio do tego samego kręgu osób, a różniącej się jedynie numerem działki i księgi wieczystej, adresu nie może wobec kategoryczności uregulowań prawnych, prowadzić do innego od poczynionego przez oba organy rozstrzygnięcia, które zdaniem sądu jest prawidłowe i nie narusza przepisów prawa.

Skarżąca w niniejszej sprawie tożsamej w sensie faktycznym (poza numerem działek i adresem) i prawnym kwestionuje okoliczności, które przez nią i pozostałych współwłaścicieli w sprawie dotyczącej budynku przy ul. [...] były uznane za niesporne.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku –prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz.270), orzekł jak w sentencji.