Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 805/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Wojtysiak Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lutego 2021 r. sprawy ze skargi A.H. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] Ś. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 92a ust. 2 ustawy

z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r., poz. 58 ze zm., dalej zwanej: "u.t.d."), nałożył na A. H. (zwaną dalej: "Stroną", "Skarżącą") karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenia polegające na niewyposażeniu kierowcy w wypis z licencji.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji, w dniu [...] października 2019 r. na ul. [...] w C. przeprowadzono kontrolę drogową pojazdu marki Peugeot o numerze rejestracyjnym [...], którego kierowcą był Z. Ż.-R.. Pojazdem wykonywano odpłatny przewóz pasażera z ul. [...] na ul. [...] w C. w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy [...] R. F.. Przewóz osób kierujący wykonywał pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą.

Jak ustalono w trakcie kontroli, przejazd zamówiono za pomocą aplikacji BOLT, zainstalowanej na telefonie komórkowym pasażera, po uprzednim zalogowaniu się do systemu. Następnie pod wskazane miejsce podjechał opisany wyżej samochód osobowy.

Wykonany przewóz zarobkowy został potwierdzony przez pasażera, który został przesłuchany w charakterze świadka i okazał fakturę za wykonaną usługę. Kierowca okazał kontrolującemu m.in. prawo jazdy, dowód rejestracyjny pojazdu, umowę zlecenia zawartą z przedsiębiorstwem [...] R. F., umowę najmu samochodu zawartą z ww. przedsiębiorstwem oraz kopię wypisu nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. W trakcie kontroli ustalono, że kierowca nie został wyposażony w oryginał wypisu z licencji.

Ustalono, że Strona jest osobą zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie [...] R. F.. Do obowiązków zarządzającego transportem należy zarządzanie operacjami transportowymi przedsiębiorstwa wykonywane w sposób rzeczywisty i ciągły, co wynika z art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009. W ramach zarządzania operacjami transportowymi Skarżąca powinna m.in. nadzorować przestrzeganie przepisów obowiązujących w transporcie drogowym przez kierowców wykonujących przewozy na rzecz przedsiębiorcy.

Organ przedstawił następnie definicję transportu drogowego zawartą w art. 4 pkt 3 u.t.d., treść przepisu art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. regulującego obowiązki kierowcy podczas kontroli przy wykonywaniu transportu drogowego oraz art. 92a ust. 2 u.t.d. określającego sankcję w postaci kary pieniężnej dla zarządzającego transportem.

W odwołaniu od powyższej decyzji, wnosząc o uchylenie decyzji w całości

i umorzenie postępowania, Strona zarzuciła naruszenie:

1. art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności poczynienie ustaleń nie mających żadnego oparcia w materiale dowodowym sprawy w zakresie tego, że zatrzymany kierowca zatrudniony był na podstawie stosunku pracy, podczas gdy kierowca ten nie był pracownikiem kontrolowanego przedsiębiorcy, a współpracował z nim na podstawie umowy zlecenia;

2. art. 92a ust. 2 u.t.d. w związku z p.1.2 załącznika nr 4 do u.t.d. poprzez wskazanie błędnego adresata decyzji i nałożenie kary pieniężnej na osobę zarządzająca transportem w przedsiębiorstwie działającym pod nazwą R. F. [...], podczas gdy kierowca nie był zatrudniony na podstawie stosunku pracy w kontrolowanym przedsiębiorstwie, a więc brak jest podstaw do tego, aby wymagać od Skarżącej by wyposażała takiego kierowcę w wypis z licencji.

Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 4 pkt 22, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 2, 4 i 8 u.t.d. oraz 1p. 2.11 załącznika nr 4 do u.t.d., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołując się na przepis art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. wskazał, że podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.

Organ wskazał dalej, że zgodnie z art. 92a ust. 2 u.t.d zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3.000 złotych (ust. 4).

Zgodnie z art. 92a ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy.

Wskazał, że na podstawie lp. 1.2 załącznika nr 4 do u.t.d. niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 500 zł.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy stwierdził, że bezspornym jest, że w trakcie kontroli drogowej kierowca nie okazał kontrolującym wymaganego dokumentu w postaci wypisu z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wydanej przedsiębiorcy [...] R. F.. Powołując się na pismo Prezydenta Miasta C. z dnia [...] października 2019 r. stwierdził, że Strona była w posiadaniu ww. licencji. Organ wyjaśnił, że zarządzający transportem winien był upewnić się przed rozpoczęciem zadania przewozowego przez kierowcę, że kierowca jest wyposażony we wszystkie wymagane w związku

z wykonywanym przewozem dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d., w tym

w wypis z licencji. Z akt sprawy nie wynika, że Strona dopełniła swoich obowiązków w tym zakresie. Dodatkowo kierowca, Z. Ż. - R., podpisał protokół kontroli drogowej bez wnoszenia jakichkolwiek uwag. Organ wyjaśnił, że odpowiedzialność w tym zakresie spoczywa na wykonawcy przewozu i zarządzającym transportem w przedsiębiorstwie.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ odwoławczy wyjaśnił, że protokół kontroli ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Protokół, jako dokument urzędowy, korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń i stanowi podstawowy element materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym.

Zdaniem organu odwoławczego, bezspornym jest, że Z. Ż.-R., wykonywał w dniu kontroli drogowej okazjonalny przewóz osób. Nadto usługę przewozu osób, zamówioną przez pasażera za pośrednictwem aplikacji Bolt, zrealizowano w imieniu przedsiębiorcy [...] R. F., za co została wniesiona opłata w kwocie [...]zł. Charakter zrealizowanej usługi wskazuje, iż pasażer zamówił usługę, za którą miał zapłacić określoną kwotę pieniędzy. Z tego punktu widzenia była to więc usługa odpłatna. Fakt wykonywania usługi w imieniu przedsiębiorcy [...] R. F. potwierdza dołączona do akt sprawy dokumentacja, którą pasażer pojazdu, T. R., otrzymał na pocztę elektroniczną za wykonany przejazd, a także okazane przez kierowcę do kontroli dokumenty w postaci umowy zlecenia zawartej z przedsiębiorstwem [...] R. F. oraz umowy najmu samochodu zawartej z ww. przedsiębiorstwem. Wskazuje to jednoznacznie na fakt wykonywania ww. przewozu w imieniu i na rzecz przedsiębiorstwa [...] R. F., w którym Strona jest osobą zarządzającą transportem co wynika z pisma Prezydenta Miasta C. z dnia [...] października 2019 r.

Organ wyjaśnił nadto, że to, na jakiej podstawie kierowca współpracował z przedsiębiorcą, nie jest przedmiotem badania organu administracji publicznej w ramach postępowania administracyjnego wszczętego ze względu na naruszenie przepisów u.t.d. Ustalenie, czy łączący strony stosunek prawny ma charakter stosunku pracy, jest sprawą z zakresu prawa pracy i rozstrzygają tę kwestię sądy pracy. W u.t.d. brak jest zakazu "zatrudniania" kierowców na podstawie umów cywilnoprawnych.

W ocenie organu odwoławczego, postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Dokonał przy tym wszechstronnej oceny okoliczności sprawy i analizy całokształtu materiału dowodowego.

Organ odwoławczy wskazał nadto, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Podkreślił, że ciężar dowodu w zakresie zaistnienia przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. spoczywa na stronie postępowania. Organ stwierdził, że Strona nie przedłożyła żadnych wiarygodnych dowodów na potwierdzenie, iż w sprawie zaistniały okoliczności wyłączające jej odpowiedzialność za popełnienie naruszeń. W jego ocenie, ograniczyła się ona wyłącznie do przedstawienia w odwołaniu jedynie tez kwestionujących własną odpowiedzialność.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skardze na opisaną wyżej decyzję, Skarżąca, reprezentowana przez adwokata, zarzuciła naruszenie:

1) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego,

a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, na jakiej podstawie (stosunek pracy czy stosunek cywilnoprawny) kontrolowany kierowca współpracował z przedsiębiorcą [...] R. F.,

2) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego,

a w szczególności poczynienie ustaleń nie mających żadnego oparcia w materiale dowodowym sprawy w zakresie tego, że zatrzymany kierowca zatrudniony był na podstawie stosunku pracy, podczas gdy kierowca ten nie był pracownikiem kontrolowanego przedsiębiorcy;

3) art. 92a ust. 2 u.t.d. w związku z p.1.2 załącznika nr 4 do u.t.d. poprzez wskazanie błędnego adresata decyzji i nałożenie kary pieniężnej na osobę zarządzająca transportem w przedsiębiorstwie działającym pod nazwą R. F. [...], podczas gdy kierowca nie był zatrudniony na podstawie stosunku pracy w kontrolowanym przedsiębiorstwie, a więc brak jest podstaw do tego, aby wymagać od Skarżącej by wyposażała takiego kierowcę w wypis z licencji,

4) art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której Skarżąca nie miała żadnego wpływu na powstałe naruszenie, albowiem nie posiada żadnych środków prawnych w celu wymuszenia na kierowcy posiadania przez niego oryginału wypisu z licencji;

5) przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

6) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez Skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I instancji w zakresie konieczności zweryfikowania podstawy zatrudnienia kierowcy

w przedsiębiorstwie;

7) art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi przedstawiła argumentację mającą popierać postawione zarzuty.

Wskazała, min., powołując się na przepis art. 39a ust. 1 pkt 3 u.t.d. przewidujący możliwość zatrudnienia kierowcy przez przedsiębiorcę lub inny podmiot wykonujący transport drogowy i związany z tym obowiązek kierowania kierowców na badania lekarskie i psychologiczne określoną w art. 39I ust. 1 pkt 1 lit b u.t.d., że wyłącznie stosunek pracy zapewnia przedsiębiorcy możliwość egzekwowania od kierowców obowiązków z zakresu higieny i bezpieczeństwa pracy; podobnych możliwości nie dają zbliżone do stosunku pracy cywilnoprawne stosunki obligacyjne.

Przedstawiła orzecznictwo sądów administracyjnych odnoszące się do ciążącego na kierowcy obowiązku odbywania szkoleń okresowych oraz pogląd orzecznictwa, zgodnie z którym w przypadku kierowców niezatrudnionych na podstawie stosunku pracy, przedsiębiorca nie posiada żadnych przewidzianych prawem możliwości, aby wymóc na kierowcy posiadania tego typu badań.

W ocenie Skarżącej, analogiczne stanowisko należy przyjąć w odniesieniu do obowiązku wyposażenia kierowcy w wypis z licencji.

Skarżąca wskazała nadto, że takie stanowisko zostało zaprezentowane

w wydanej wobec niej decyzji P. ITD uchylającej decyzję organu

I instancji nakazującą ustalenie charakteru współpracy pomiędzy kontrolowanym kierowcą a przedsiębiorcą i dopiero w dalszej kolejności ustalenie, czy doszło do popełnienia naruszeń z załącznika nr 4.

W jej ocenie, organ nie odniósł się w zaskarżonej decyzji do zarzutów odwołania odnoszących się do konieczności zweryfikowania podstawy prawnej nawiązania współpracy pomiędzy kontrolowanym kierowcą a przedsiębiorcą.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wyjaśnić jednak należy, że sprawę niniejszą rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W okolicznościach niniejszej sprawy wobec wypełnienia się powyższych warunków, w związku z istotnym zagrożeniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2, Przewodnicząca Wydziału I zarządzeniem z dnia 26 stycznia 2021 r. znajdującym się w aktach sprawy, skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Sąd uznał jednocześnie za niezasadny wniosek Strony o przeprowadzenie rozprawy. Jak wskazano wyżej, na podstawie ustawy COVID-19 Przewodnicząca Wydziału I zarządzeniem skierowała niniejszą sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Jak potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 5 listopada 2020 r. sygn. akt II FSK 1475/18, art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19 należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2021 poz. 137 – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.). Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m. in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy COVID-19 jest m. in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a aktualnie istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań ustawy COVID-19 w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości (zob. też uchwała NSA z 30.11.2020 r., II OPS 1/20, Legalis). Jak podkreślono, ustawodawca w tym przepisie nie uzależnił możliwości rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym od uzyskania uprzedniej zgody strony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z uwagi na wymogi ciągłości działania i bieżącego rozpatrywania spraw przez sądy administracyjne w tym wyjątkowym okresie, z powodu narzuconego reżimu sanitarnego, nie ma możliwości uwzględnienia wniosku strony o zdjęcie sprawy z wokandy posiedzenia niejawnego i skierowanie sprawy na rozprawę, obecna sytuacja epidemiczna czyni bowiem niemożliwym ustalenie, kiedy będzie możliwe orzekanie na rozprawach. Sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela powyższe stanowisko. Wobec powyższego Sąd uznał, iż sprawa nie wymagała w powyższych okolicznościach przeprowadzenia rozprawy.

Dalej wskazać należy, że stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) i art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w przedstawionym zakresie, a przy tym niezależnie od zarzutów i wniosków skargi oraz powołanej w niej podstawy prawnej (art. 134 § 1 p.p.s.a.), stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w sposób skutkujący koniecznością jej uchylenia.

Zasadniczą kwestią sporną w sprawie było to, czy Skarżąca, będąca osobą zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie [...] R. F., winna odpowiadać za brak wyposażenia w licencję Z. Ż.-R., który w dniu [...] października 2019 r. wykonywał odpłatny przewóz pasażera z ul. [...] na ul. [...] w C. w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy [...] R. F., nie posiadając takiego wypisu z takiej licencji – co ujawniła kontrola drogowa.

Szczególnie Skarżąca podkreśla, iż nie była zobowiązana do wyposażenia Z. Ż.-R. we wskazany wypis z licencji, albowiem z przedsiębiorstwem [...] R. F. nie łączyła go umowa o pracę, a jedynie umowa zlecenia, a obowiązek taki spoczywałby na Stronie wyłącznie gdyby był on zatrudniony w przedsiębiorstwie [...] R. F. na podstawie umowy o pracę.

Z poglądem Strony Sąd nie może się zgodzić. Sąd zauważa, że obowiązek posiadania wypisu z licencji wynika wprost z art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. zgodnie z którym podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto – wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. W myśl art. 87 ust. 3 u.t.d. przedsiębiorca lub podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 2, wykonujący przewozy na potrzeby własne, odpowiedzialni są za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty.

W myśl art. 92a ust. 2 u.t.d. zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie.

Zgodnie z art. 92a ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2 (czyli takich za które odpowiada zarządzający transportem) wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy.

Stosownie natomiast do uregulowań zawartych w punkcie 1.2 wskazanego wyżej załącznika nr 4 do u.t.d. niewyposażenie (także przez zarządzającego transportem - co wynika z art. 92a ust. 2 w zw. ust. 8 ) kierowcy w wypis z licencji, sankcjonowane jest karą w wysokości 500 złotych.

Nie ma sporu co do ustaleń organów obu instancji, że w dniu [...] października 2019 r. kierowca Z. Ż.-R. wykonywał zarobkowy, okazjonalny przewóz osób na rzecz przedsiębiorstwa [...] R. F. . Przewóz osób odbył się w ramach zamówienia złożonego przez pasażera za pośrednictwem aplikacji Bolt. Jako osoba zarządzająca transportem w tym przedsiębiorstwie została wyznaczona Skarżąca – co też nie jest kwestionowane.

Zgodnie z treścią art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie natomiast z art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

Niesporne jest w niniejszej sprawie, że podmiotem wykonującym transport drogowy był przedsiębiorca, w imieniu którego zarządzającym transportem była Skarżąca. Tym samym to na przedsiębiorcy, a w tym przypadku na profesjonalnym zarządcy transportu spoczywa odpowiedzialność za zabezpieczenie spełnienia wymogów w zakresie przewozu osób, w tym wymagań dotyczących kierowców i to niezależnie od formy ich zatrudnienia. (por. też wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Kr 901/20 oraz z dnia 25 stycznia 2021 r. sygn. akt III SA/Kr 824/20). W świetle art. 92a ust. 6 u.t.d., za kierowców, o których mowa w ust. 5 pkt 1-4, uważa się również osoby niezatrudnione przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, wykonujące osobiście przewozy drogowe na jego rzecz. (por. też WSA w Krakowie w wyroku z 31 sierpnia 2020 r. sygn. akt III SA/Kr 296/20).

Za bezzasadne należy uznać zarzuty Skarżącej dotyczące naruszenia wskazanych w skardze przepisów w zakresie niewystarczającego wyjaśnienia na jakiej podstawie kontrolowany kierowca współpracował z przedsiębiorstwem [...] R. F..

Bezsprzecznie bowiem kierowca wykonywał przewóz osób w imieniu wymienionego wyżej przedsiębiorcy i na jego rzecz, a to na jakiej czynił to podstawie prawnej - czy na podstawie umowy o pracę czy umowy cywilnoprawnej nie ma znaczenia (por. przytoczone wyżej: wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Kr 901/20 oraz z dnia 25 stycznia 2021 r. sygn. akt III SA/Kr 824/20 ).

Przeważająca część argumentacji skargi dotyczy wykazania, iż przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy mają obowiązek kierowania kierowców na badania lekarskie i psychologiczne, ze wskazaniem iż dotyczy to tylko kierowców zatrudnionych u danego przedsiębiorcy na podstawie umowy o pracę. Strona na bazie wskazanych przez siebie przepisów i orzecznictwa wywodzi, iż jako zarządzająca transportem nie może odpowiadać za brak wyposażenia kierowcy nie zatrudnionego na podstawie umowy o pracę w zaświadczenie lekarskie oraz psychologiczne o braku przeciwskazań zdrowotnych i lekarskich do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Na zasadzie analogii wskazuje też, że nie miała obowiązku wyposażania kierowcy w wypis z licencji.

Sąd wobec powyższego podkreśla po pierwsze, iż na Stronę w niniejszej sprawie nie została nałożona kara za brak wyposażenia kierowcy w zaświadczenie lekarskie czy psychologiczne.

Kara została nałożona wyłącznie za brak wyposażenia kierowcy w wypis z licencji. Przepis nakładający ten obowiązek (art. 87 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 3 u.t.d.) nie jest tożsamy, ani nawet podobny do przepisu, na który powołuje się w skardze Strona (39l ust. 1 lit. b u.t.d.), zobowiązującego przedsiębiorców do kierowania zatrudnionych kierowców na badania lekarskie i psychologiczne, nie nawiązuje też do treści powoływanego przez Stronę art. 39a u.t.d.. Tym samym nie ma podstaw by stosować je na zasadzie analogii.

Tylko zatem na marginesie Sąd zauważa poglądy wyrażone w orzecznictwie (por. m.in. przywołane wyroki WSA w Krakowie z dnia 16 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Kr 901/20 oraz z dnia 25 stycznia 2021 r. sygn. akt III SA/Kr 824/20, czy wyrok z dnia 5 sierpnia 2020 r. sygn. akt III SA/Kr 107/20), że celem przepisów nakładających na przedsiębiorcę obowiązek skierowania kierowców na badania lekarskie i psychologiczne jest zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym poprzez wyeliminowanie osób, których stan zdrowia nie pozwala na pracę w charakterze kierowcy. Przyjęcie zatem, że tylko kierowcy zatrudnieni na umowę o pracę podlegają obowiązkowym badaniom lekarskim i psychologicznym, a ci pracujący np. na umowę zlecenia nie, nie jest niczym uzasadnione. Zdaniem WSA w Krakowie taka wykładnia omawianych przepisów u.t.d. stawiałaby w uprzywilejowanej pozycji przedsiębiorców zlecających wykonywanie przewozu kierowcom zatrudnianym na tzw. "umowach śmieciowych" i skłaniałaby ich do rezygnacji z podpisywania z nimi umów o pracę. Naruszałoby to też zasadę równości wobec prawa, gdyż przedsiębiorca zatrudniający kierowców na umowę o pracę byłby w gorszej sytuacji niż przedsiębiorca zlecający kierowcom wykonywanie przewozu osób na podstawie umów cywilnoprawnych.

Niezależnie jednak od powyższego, Sąd uznał, że fakt, iż kontrolowany kierowca wykonywał przewóz osób na podstawie umowy zlecenia nie zwalniał zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie [...] R. F. tj. Skarżącej, z obowiązku wyposażenia kierowcy w wypis z licencji. Tym samym nałożenie na Skarżącą kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiadał wypisu z licencji, było prawidłowe.

Sąd podkreśla, że w sytuacji ustalenia przez organy administracyjne osoby zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie posiadającym licencję na wykonywanie krajowego transportu osób w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, osoba ta podlega karze administracyjnej określonej w załączniku nr 4 u.t.d. za brak wypisu z licencji (lp. 1.2 załącznika), bez względu na rodzaj umowy, na podstawie której kierowca wykonuje przewóz (pisemnej czy ustnej, umowy o pracę czy cywilnoprawnej umowy zlecenia).

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut Skarżącej, że to nie ona powinna być adresatem zaskarżonej decyzji. Jak to już zostało powyżej wskazane, Skarżąca w dniu kontroli pełniła w przedsiębiorstwie [...] R. F. funkcję zarządzającego transportem. Jak wynika z akt sprawy nałożenie na Skarżącą kary pieniężnej nastąpiło na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. Przepis ten określa trzy podmioty, na które nakłada się karę pieniężną za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego:

1) zarządzającego transportem,

2) osobę, o której mowa w art. 7c ustawy,

3) każdą inną osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym.

Status zarządzającego transportem został określony w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady nr 96/26/WE (Dz.Urz.UE.L2009.300.51). Zgodnie z treścią art. 2 pkt 5 wymienionego rozporządzenia, zarządzający transportem oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub, w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy. W myśl art. 4 ust. 1 lit. a wymienionego rozporządzenia przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną - zarządzającego transportem - która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b i d i która w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa. W niniejszej sprawie nie ma sporu że Skarżąca była zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie [...] R. F..

Niewyposażenie (także przez zarządzającego transportem - co wynika z art. 92a ust. 2 w zw. ust. 8 ) kierowcy w wypis z licencji, sankcjonowane jest w punkcie 1.2 załącznika nr 4 do u.t.d. karą w wysokości 500 złotych.

Nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut Skarżącej dotyczący naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie, uzasadniony faktem, iż Skarżąca nie miała żadnego wpływu na powstałe naruszenie, albowiem nie posiada żadnych środków prawnych w celu wymuszenia na kierowcy posiadania przez niego oryginału wypisu z licencji.

Jak wskazano trafnie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 lutego 2020 r. III SA/Lu 657/19, zarządzający transportem to osoba, która w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi przedsiębiorstwa. Wyznaczenie osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie transportu drogowego ma na celu zapewnienie odpowiedniej jakości usług przewozowych oraz ich zgodności z przepisami, zarówno unijnymi, jak i krajowymi z zakresu transportu drogowego. Jednocześnie sprawowanie funkcji zarządzającego transportem jest zajęciem wiążącym się z odpowiedzialnością za naruszenia w transporcie drogowym. Jeśli osoba zarządzająca nie miała wpływu na zapewnienie zgodności z przepisami świadczonych usług przewozowych, to jak trafnie wskazano w ww. wyroku, na osobie, która podjęła się takiej roli, ciążyć musi obowiązek ewentualnego cofnięcia swojej zgody wobec organów na dalsze sprawowanie tej funkcji. Osoba zarządzająca transportem ma obowiązek zarządzania operacjami transportowymi przedsiębiorcy w sposób rzeczywisty, czyli faktycznie oddziałujący na pracę poszczególnych kierowców. Oznacza to, że zarządzanie operacjami transportowymi nie może przyjmować postaci fikcyjnej. Obowiązek ustanowienia osoby zarządzającej nie ma bowiem na celu tworzenia wyłącznie fikcji, mającej dowodzić wywiązania się przedsiębiorcy przewozowego z nakazu wyznaczenia przynajmniej jednej osoby zarządzającej transportem – art. 4 ust. 1 rozporządzenia 1071/2009. W takim przypadku zostanie wypełniony warunek odpowiedzialności zarządzającego transportem, w postaci naruszenia obowiązków przewozu drogowego, o jakim mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d.. Jak wskazał WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 20 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 988/19, odpowiedzialność za popełnienie naruszeń wynikająca z art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy czy też stopnia zagrożenia wobec osób trzecich, a do jej powstania wystarczy stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Z kolei w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 19 lutego 2020 r. sygn. akt III SA/Po 847/19 wskazano, że wyznaczenie osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie transportu drogowego, ma na celu zapewnienie odpowiedniej jakości usług przewozowych oraz ich zgodności z przepisami, zarówno unijnymi jak i krajowymi z zakresu transportu drogowego. Obowiązkiem zarządzającego transportem jest znajomość przepisów regulujących problematykę jego praw i obowiązków. Już samo sprawowanie funkcji zarządzającego transportem jest zajęciem wiążącym się z odpowiedzialnością za naruszenia w transporcie drogowym. Sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela powyższe poglądy i w związku z tym uznaje podniesiony zarzut za nieuzasadniony.

Jak nadto wskazał WSA w Krakowie w wyroku z dnia 25 lipca 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 419/19, to nie organy mają wykazać brak właściwej organizacji pracy kierowcy przez zarządzającego transportem, ale wobec zaistnienia stwierdzonych naruszeń u.t.d., to strona jako zarządzająca transportem powinna wykazać, że pomimo właściwego zorganizowania pracy kierowcy doszło do tych naruszeń bez jakiejkolwiek winy osoby zarządzającej transportem. Tego Strona w niniejszej sprawie nie wykazała.

Sąd wskazuje, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany i w razie stwierdzenia w czasie kontroli drogowej naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ - co do zasady - zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości nie wyższej, niż wynikająca z art. 92a ust. 2 u.t.d. Natomiast odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz przewoźnika z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d. Takie okoliczności jednak w sprawie nie zaistniały. Natomiast Skarżąca, jak zauważono wyżej, w trakcie postępowania administracyjnego takich okoliczności nie wykazała.

Organy zasadnie zatem nałożyły na Skarżącą, na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d., karę pieniężną za naruszenia określone w Lp. 1.2 załącznika nr 4 do ustawy.

Wobec powyższego Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie zachodzą przesłanki uzasadniające ich uchylenie, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy uznać za kompletny i wyczerpujący, pozwalający na wydanie decyzji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ponadto w decyzjach wskazano okoliczności i fakty, które zostały udowodnione, na których oparły się organy wydając swoje rozstrzygnięcia. Nie może być zatem mowy o naruszeniu art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji

Przywołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.