Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 823/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
658
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 35 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 marca 2020 r. sprawy ze skargi J. W. na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] listopada 2018 r. o ponowne naliczenie i wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop 1. zobowiązuje Komendanta Głównego Policji do rozpatrzenia wniosku skarżącego J. W. z dnia [...] listopada 2018 r. o ponowne naliczenie i wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia prawomocnego wyroku Sądu wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Komendantowi Głównemu Policji grzywnę w wysokości 500 (słownie: pięćset) złotych; 4. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego J. W. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] października 2019 r. J.W. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca"), reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komendanta Głównego Policji (dalej także: "organ") w rozpatrzeniu jego wniosku z dnia [...] listopada 2018 r. o wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji.

W wyniku analizy zgormadzonego materiału dowodowego Sąd ustalił następujący stan faktyczny.

Wnioskiem z dnia [...] listopada 2018 r. J.W. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") wniósł do Komendanta Głównego Policji (dalej także: "organ") o wyrównanie wypłaconego mu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy z tytułu zwolnienia ze służby w Policji.

Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, opublikowany w dniu 6 listopada 2018 r. w Dz. U. z 2018 r. pod poz. 2102, skarżący wniósł o spowodowanie ponownego przeprowadzenia czynności materialno-technicznej polegającej na prawidłowym naliczeniu świadczenia w postaci ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, zgodnie z sentencją przywołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego i obowiązującymi normami prawa oraz zarządzenie wypłaty należnej mu kwoty świadczenia stanowiącego różnicę pomiędzy kwotą należną, a wypłaconą faktycznie na podstawie niekonstytucyjnej normy prawnej zawartej w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 161 ze zm.), z uwzględnieniem należnych odsetek.

W uzasadnieniu wniosku skarżący zauważył, że ze służby w Policji został zwolniony z dniem [...] lutego 2006 r. W związku ze zwolnieniem, otrzymał ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy, który organ ustalił na podstawie art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o Policji, ustawy o działalności ubezpieczeniowej, ustawy - Prawo bankowe, ustawy o samorządzie powiatowym oraz ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 2001 r. Nr 100, poz. 1084).

Skarżący wskazał, że wysokość należnego mu ekwiwalentu ustalono wówczas w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym [...] w Wydziale [...] Komendy Głównej Policji.

Tymczasem, jak zauważył skarżący, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15 przepis art. 115a ustawy o Policji, stanowiący podstawę ustalenia i wypłaty wspomnianego ekwiwalentu, został uznany za niezgodny z Konstytucją RP.

Skarżący podniósł, że w uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, że metoda obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop zawarta w ustawie o Policji jest mniej korzystna, niż metoda, w której czynnikiem jest liczba 1/22 lub 1/21. W konsekwencji, jak uznał Trybunał Konstytucyjny, za każdy dzień niewykorzystanego urlopu funkcjonariusz Policji otrzymał odpowiednio mniejszy ekwiwalent, niż otrzymując takie samo uposażenie zasadnicze funkcjonariusz Służby Więziennej, czy też żołnierz zawodowy.

Biorąc powyższe pod uwagę, skarżący stwierdził, że funkcjonariusze Policji za każdy dzień niewykorzystanego urlopu otrzymują ok 73% dziennego uposażenia, czego nie można uznać za pełną rekompensatę poniesionej straty. Skarżący uznał ponadto, że pośrednio zmniejszony został także czas wypoczynku funkcjonariusza.

W tej sytuacji, skarżący stwierdził, że wypłacone mu świadczenie nie jest ekwiwalentne w stosunku do wysokości niewykorzystanego przez niego urlopu.

W związku z powyższym, skarżący wniósł o ponowne naliczenie należnego mu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, z uwzględnieniem prawidłowego mnożnika i spowodowanie wypłaty świadczenia naliczonego od daty wymagalności wraz z ustawowymi odsetkami.

Odpowiadając na powyższy wniosek skarżącego, Komendant Główny Policji w piśmie z dnia [...] marca 2019 r. poinformował skarżącego, że odmawia wypłaty wnioskowanego ekwiwalentu, niemniej wskazał również, iż nie zakończył postepowania administracyjnego w ustawowo określonym terminie wydaniem jakiegokolwiek rozstrzygnięcia przewidywanego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - zwanej dalej: "k.p.a.").

W piśmie z dnia [...] lipca 2019 r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego - powołując się na przepisy art. 37 § 1 pkt 1 i § 3 pkt 2 k.p.a. - wystąpił do Komendanta Głównego Policji z ponagleniem w załatwieniu sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego z dnia [...] listopada 2018 r. o wypłatę wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlopy dodatkowe lub/i załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji w sprawie wypłaty w/w świadczenia pieniężnego w związku ze zwolnieniem skarżącego ze służby w Policji.

Wnosząc o rozpatrzenie ponaglenia w trybie i na zasadach określonych w obowiązujących w tej materii przepisach, a także o usunięcie naruszenia prawa w powyższym zakresie, poprzez niezwłoczne załatwienie sprawy oraz wyjaśnienie powodów, których zaistnienie spowodowało zwłokę w jego przesłaniu, skarżący wskazał w uzasadnieniu, iż mając na uwadze okoliczności faktyczne, zwłoka organu w niniejszej sprawie jest oczywista. Skarżący podniósł, że z uwagi na fakt, iż organ działa z naruszeniem prawa, ponaglenie jest w pełni uzasadnione, chociażby z tego względu, że upłynął już okres pisemnego zawiadomienia skarżącego o powodach zwłoki w załatwieniu sprawy, a także wskazania ostatecznego terminu jej załatwienia, o czym stanowi art. 36 § 1 k.p.a. Ponadto, skarżący stwierdził, że ponaglenie jest słuszne i uzasadnione, ponieważ z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w terminie określonym w k.p.a. lub akcie szczególnym organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2008 r., sygn. akt IV SAB/Wa 68/2008).

Ustosunkowując się do powyższego ponaglenia, Komendant Główny Policji w piśmie z dnia [...] sierpnia 2019 r. - powołując się na art. 64 § 2 k.p.a. w związku z art. 63 § 2 k.p.a. - wezwał skarżącego do sprecyzowania żądania sformułowanego w pkt 2 ponaglenia, poprzez potwierdzenie, że sformułowany wniosek dotyczy zobowiązania Komendanta [...] Policji do niezwłocznego załatwienia sprawy, bądź wskazanie właściwego organu będącego adresatem tego żądania.

Z kolei w piśmie z dnia [...] września 2019 r. Komendant Główny Policji, odnosząc się do ponaglenia złożonego przez stronę skarżącą - wskazał, że w konsekwencji wspomnianego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, w którym orzeczono, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, doszło do sytuacji, w której TK wyeliminował z systemu prawnego tę część przepisu prawa, która ustala wartość ułamkową miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym niezbędną do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. W konsekwencji, zdaniem organu, powstała luka w systemie prawnym, która - wobec obowiązku działania organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa - uniemożliwia ustalenie wysokości należnego policjantowi zwalnianemu ze służby ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego oraz dodatkowego. W tej sytuacji, Komendant Główny Policji uznał, że zachodzi sytuacja, w której brak jest podstawy prawnej do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego. Zdaniem organu, uznać należy więc, iż do czasu ustanowienia przez ustawodawcę przepisu prawa, w którym wskazane zostanie, jak należy obliczać wysokość ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy (koniecznym będzie przyjęcie danego wskaźnika tych przeliczeń), organ nie będzie mógł rozstrzygnąć wniosku skarżącego i ponownie ustalić wysokości ekwiwalentu, a tym samym wypłacić różnicy w jego wysokości osobom, które taki ekwiwalent otrzymały na podstawie zakwestionowanej przez Trybunał Konstytucyjny regulacji.

Odnosząc się z kolei do przywołanych przez stronę skarżącą wyroków, w tym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 218/19, Komendant Główny Policji wyjaśnił, że wyroki te nie są prawomocne i nie mają mocy wiążącej w niniejszej sprawie.

Konkludując, Komendant Główny Policji stwierdził, że każdy wniosek (organ zauważył, że wpłynęło ich ponad 3.000) został poddany analizie, a skarżący zostali poinformowani o istniejącym stanie prawnym oraz o tym, że przekazywana informacja nie stanowi odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Jednocześnie, organ wskazał, że niezwłocznie po wejściu w życie regulacji określających sposób ustalania wysokości omawianego ekwiwalentu, właściwy organ Policji będzie zobligowany do podjęcia niezbędnych działań zmierzających do stosownego załatwienia przedmiotowej sprawy.

W piśmie z dnia [...] października 2019 r., skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komendanta Głównego Policji w rozpatrzeniu jego wniosku z dnia [...] listopada 2018 r. o wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji.

Zarzucając Komendantowi Głównego Policji naruszenie art. 35 § 3 i nast. k.p.a. z uwagi na niezakończenie postępowania administracyjnego w sprawie zainicjowanej wskazany wyżej wnioskiem skarżącego, strona wniosła o:

1. o przekazanie - na podstawie art. 54 § 2 P.p.s.a. - niniejszej skargi sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania,

2. rozpoznanie - na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a. - sprawy w trybie uproszczonym,

3. zobowiązanie - na podstawie art. 154 § 2 P.p.s.a. - organu do wydania decyzji w terminie 30 dni, licząc od dnia wydania rozstrzygnięcia w mniejszej sprawie,

4. zasądzenie - na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) - od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 480,00 złotych.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła na wstępie, że pomimo złożenia w dniu [...] listopada 2018 r. wniosku o wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji, organ do dnia wniesienia skargi nie wydał żądnego rozstrzygnięcia w sprawie. W konsekwencji, skarżący uznał, że termin do załatwienia sprawy określony w przepisach prawa został przez organ znacznie przekroczony.

Skarżący wskazał na przepis art. 35 § 3 k.p.a., który stanowi, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

Skarżący stwierdził, że w niniejszej sprawie niewątpliwie mamy do czynienia z sytuacją, która wymagała zebrania przez organ określonych dokumentów (opinii i stanowisk organów).

Skarżący, powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2008 r., sygn. akt IV SAB/Wa 68/200 - wskazał, że skarga jest słuszna i uzasadniona, ponieważ z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w terminie określonym w k.p.a. lub akcie szczególnym organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności.

Jednocześnie, skarżący zauważył, że w sprawie o podobnym stanie faktycznym, jak niniejsza, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał w dniu 31 lipca 2019 r. wyrok, w którym - odwołując się do wyroku sądów administracyjnych zapadłych w innych podobnych sprawach (m.in. wyroków WSA w Gdańsku, WSA w Olsztynie, czy też WSA w Szczecinie) - uznał, że organ pozostawał w zwłoce.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji w Warszawie, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie.

Ustosunkowując się do zarzutów skargi, organ podkreślił, że zarzut skarżącego dotyczący bezczynności nie jest zasadny, albowiem nie znajduje odzwierciedlenia w aktach sprawy.

Komendant Główny Policji wskazał, że pismem z dnia [...] marca 2019 r. organ nie odmówił skarżącemu wypłaty żądanej kwoty. Zdaniem organu, było wręcz przeciwnie, albowiem skarżący został jedynie poinformowany, że: "niezwłocznie po wejściu w życie regulacji określających sposób ustalania wysokości omawianego ekwiwalentu zostaną podjęte niezbędne działania zmierzające do załatwienia zainicjowanej powołanym na wstępie podaniem sprawy, o czym zostanie Pan odrębnie poinformowany (bez konieczności składania dodatkowego podania w tym zakresie)".

Ponadto, organ zauważył, że we wspomnianym piśmie z dnia [...] marca 2019 r. zawarte zostały informacje o istniejącym stanie prawnym, w jakim po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 znalazły się organy Policji oraz byli funkcjonariusze tej formacji.

W tej sytuacji, organ uznał, że twierdzenia skarżącego dotyczące rzekomego odmownego załatwienia sprawy nie są trafne, bowiem organ nie rozstrzygnął w sposób władczy o uprawnieniu strony skarżącej, gdyż nie odmówił on prawa do wyrównania ekwiwalentu, czy też wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop funkcjonariuszowi Policji zwolnionemu ze służby. Organ stwierdził ponadto, że nie rozstrzygnął w sposób władczy o uprawnieniu bądź braku uprawnienia strony skarżącej, albowiem uprawnienie zostało potwierdzone wystawionym świadectwem służby oraz wypłatą ekwiwalentu naliczonego według przepisów obowiązujących w chwili zwolnienia skarżącego ze służby w Policji.

W związku z powyższym, organ stwierdził, że skierowane do strony skarżącej pismo nie stanowi decyzji w znaczeniu formalno-prawnym, bowiem takie rozstrzygnięcie nie jest wymagane.

Powołując się na stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 marca 2019 r., sygn. akt Il SAB/Sz 11/19, Komendant Główny Policji wskazał, że "(...) odmowa przeliczenia ponownie ekwiwalentu pieniężnego nie jest negatywnym rozstrzygnięciem o uprawnieniu strony do tego świadczenia i dlatego wystarczająca jest tu informacja o braku prawnych możliwości przeliczenia świadczenia pieniężnego ponownie, według innych zasad rozliczenia".

Komendant Główny Policji stwierdził, że rozstrzygnięcie o uprawnieniu podjęte w sposób kształtujący uprawnienie strony nie było niezbędne i udzielenie pisemnej odpowiedzi o istniejącym stanie prawnym oraz o dalszych planowanych przez organ krokach jest wystarczające. Ponadto, organ uznał, że udzielona stronie skarżącej pisemna odpowiedź w żaden sposób nie była nakierowana na pozbawienie tej strony uprawnień.

W konsekwencji, Komendant Główny Policji uznał, że nie pozostawał i nie pozostaje w bezczynności rozumianej, jako "niepodjęcie przez organ w prawnie ustalonym terminie żadnych czynności w sprawie lub prowadzenie postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - niezakończenie go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub brakiem stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi".

W tej sytuacji, Komendant Główny Policji stwierdził, że wymuszenie na organie administracji publicznej wydania decyzji odmownej w istniejącym stanie prawnym byłoby dla strony niekorzystne, a co najmniej przedwczesne. Z kolei, naliczenie oraz wypłata dochodzonego świadczenia w tym stanie prawnym nie jest - zdaniem organu - możliwa z kilku powodów.

Otóż, jak zauważył organ, podstawowym problemem występującym w sprawie jest brak normy prawnej o charakterze powszechnie obowiązującym, w której ustalono by sposób (metodę) obliczania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego, gdyż ustawodawca nie określił nowych reguł (nowego mnożnika) w zakresie metody obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.

Ponadto, Komendant Główny Policji wskazał, że organy Policji zobowiązane są przestrzegać konstytucyjnej zasady legalizmu, zgodnie z którą organ może czynić tylko tyle, ile pozwalają mu obowiązujące przepisy prawa. Tym samym, organ uznał, że nie może podejmować czynności wyłącznie w oparciu o wykładnię orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, samodzielnie ustalając wysokość mnożnika przysługującego za każdy dzień niewykorzystanego urlopu.

Jednocześnie, Komendant Główny Policji podkreślił, że organy publiczne zobowiązane są do zachowania zasad dyscypliny finansów publicznych, a dokonanie wydatku w oparciu o wyinterpretowaną samodzielnie przez organ wysokość mnożnika zastosowanego do obliczenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, mogłoby stanowić wydatek ze środków publicznych dokonany z naruszeniem przepisów dotyczących dokonywania poszczególnych rodzajów wydatków i stanowić naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w świetle przepisu art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej: "P.p.s.a."), odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.

W świetle normy prawnej wyrażonej w przepisie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

Przepis art. 149 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b).

W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Zgodnie z art. 12 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie.

Zasada szybkości postępowania wyrażona w powyżej przytoczonym przepisie jest ściśle związana z regulacjami zawartymi w art. 35-38 k.p.a., nie może jednak pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Niekiedy może to się wiązać z koniecznością dłuższego prowadzenia postępowania, wówczas - stosownie do treści art. 36 § 1 k.p.a. - organ obowiązany jest zawiadomić o tym strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

W art. 35 k.p.a. określone zostały terminy do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej, a przepis ten zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, co stanowi realizację zasady zawartej w art. 12 k.p.a. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później, niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Ponadto, w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ powinien podać stronom przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy, co wynika z art. 36 § 1 k.p.a., zaś ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Podkreślić trzeba też, że samo informowanie o niezałatwieniu sprawy w terminie nie chroni organu przed zarzutem przewlekłości postępowania, ponieważ działania organu w tym zakresie również podlegają kontroli sądu administracyjnego. W sprawach ze skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego sąd administracyjny bada, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy. Natomiast z bezczynnością organu mamy do czynienia wtedy, gdy organ w ogóle nie podejmuje żadnych czynności.

Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności.

Należy zauważyć, że pomimo, iż zgodnie z treścią art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, to w przedmiotowej sprawie mieliśmy do czynienia z taką sytuacją, w której do dnia [...] sierpnia 2019 r., tj. do dnia wniesienia skargi na bezczynność, a - jak się później okazało - również do dnia wyrokowania przez Sąd w dniu 25 lutego 2020 r., nie została zakończona sprawa zainicjowana wnioskiem strony z dnia [...] grudnia 2018 r., albowiem Komendant Główny Policji ani nie wydał decyzji administracyjnej, ani też nie podjął jakiejkolwiek innej stosownej czynności formalnie kończącej postępowanie, zaś z akt administracyjnych wynika, że działania tego organu podejmowane były w długich odstępach czasu.

W tej sytuacji, zdaniem Sądu, zachowanie Komendanta Głównego Policji mieści się niewątpliwie w zakresie pojęcia bezczynności, albowiem owo zachowanie, jakiego dopuścił się ten organ w załatwieniu sprawy zainicjowanej wspomnianym wyżej wnioskiem strony skarżącej o ponowne ustalenie i wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy, w sposób ewidentny naruszało regulację prawną, o której mowa m.in. w art. 35 § 1 k.p.a.

Należy zauważyć, że pomimo złożonego w dniu [...] listopada 2018 r. wniosku, organ nie dokonał niezwłocznie czynności materialnotechnicznej w postaci wypłaty żądanego świadczenia, ani też nie wydał, w przewidzianym przez k.p.a. terminie, postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a k.p.a.), czy też decyzji o odmowie wyrównania wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe.

Jak wynika z akt sprawy, strona skarżąca wystąpiła do Komendanta Głównego Policji z wnioskiem z dnia [...] listopada 2018 r., którym zwróciła się o ponowne ustalenie i wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15.

W tym miejscu, warto przypomnieć, iż na tle przepisów ustawy o Policji ukształtował się w orzecznictwie pogląd, że ekwiwalent za niewykorzystany urlop przyznawany jest w drodze czynności materialno-technicznej (tj. przez wypłatę), zaś odmowa przyznania tego świadczenia powinna przybrać formę decyzji administracyjnej (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 542/13).

Tymczasem, Komendant Główny Policji, odpowiadając na wniosek strony skarżącej o ustalenie i wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy z tytułu zwolnienia ze służby w Policji, poinformował ją zwykłymi pismami z dnia [...] marca 2019 r., a następnie z dnia [...] września 2019 r., iż na obecnym etapie brak jest normy prawnej umożliwiającej realizację jej wniosku. Nie jest również kwestionowane, iż pomimo ponaglenia z dnia [...] lipca 2019 r., Komendant Główny nie podjął w sprawie żadnej innej czynności do dnia wniesienia skargi.

Zdaniem Sądu, powyższy sposób załatwienia sprawy objętej wspomnianym wnioskiem nie można uznać za odpowiadający prawu, gdyż organ w realiach niniejszej sprawy nie mógł poprzestać tylko i wyłącznie na poinformowaniu strony skarżącej, iż jej wniosek nie może być zrealizowany z uwagi na konieczność wykonania wyroku Trybunału Konstytucyjnego przez ustawodawcę.

Niemniej, nawet gdyby przyjąć, iż w obecnym stanie prawnym brak jest normy prawnej umożliwiającej merytoryczne rozpatrzenie wniosku strony skarżącej - z którym to stanowiskiem organu Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie się nie zgadza, a co zostanie szczegółowo wyłuszczone w dalszej części uzasadnienia - to właściwy organ nie może poprzestać na skierowaniu do strony pisma informacyjnego w odpowiedzi na wniosek inicjujący postępowanie administracyjne, lecz winien odmówić wszczęcia postępowania na mocy art. 61a § 1 k.p.a., wydając w tym przedmiocie postanowienie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt IV SAB/Wr 14/19). Nie czyniąc zaś tego, organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności.

W ocenie Sądu, Komendant Główny Policji posiadał jednak możliwość merytorycznego rozpatrzenia wniosku strony skarżącej i nie musiał w stanie faktycznym niniejszej sprawy korzystać z trybu określonego w art. 61a § 1 k.p.a.

Skarżący oparł żądanie wypłacenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w uzupełniającej wysokości na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15.

W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny wyraźnie stwierdził, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdaniem drugim Konstytucji RP. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, że metoda obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop zawarta w ustawie o Policji jest mniej korzystna niż metoda, w której czynnikiem jest 1/22 lub 1/21. W konsekwencji, wspomniany art. 115a ustawy o Policji utracił w tej części moc z dniem opublikowania wspomnianego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a więc z dniem 6 listopada 2018 r.

Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Użyte przez ustrojodawcę określenie "moc powszechnie obowiązującą" przybliża walor wyroków Trybunału do źródeł prawa powszechnie obowiązującego określonego w art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, w zakresie dotyczącym kręgu adresatów, którzy winni zapadłe judykaty respektować i dokonywać ich wdrożenia (implementacji). Nie ma żadnej wątpliwości, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wiążą sądy administracyjne i mają dla ich orzecznictwa nierzadko charakter prawotwórczy (por. R. Hauser, J. Trzciński, Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 2008, s. 11). W konsekwencji, powszechne związanie orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego powoduje, że sądy administracyjne zobowiązane są do ich respektowania jako elementów kształtujących stan prawny oceniany przez sąd. Oznacza to, że sąd administracyjny, dokonując kontroli zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej, zobowiązany jest do uwzględniania tych orzeczeń na równi z aktami normatywnymi wymienionymi w art. 87 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 1750/07).

Z kolei, zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonym w przepisach o właściwości dla danego postępowania. Pojęcie "wznowienia postępowania", o którym mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, ma szersze znaczenie niż pojęcie "wznowienia" w sensie technicznym, przewidziane w odpowiednich procedurach regulowanych w ustawach i obejmuje wszelkie instrumenty proceduralne stojące do dyspozycji stron i sądów, wykorzystanie których umożliwia przywrócenie stanu konstytucyjności orzeczeń wydanych na podstawie aktu normatywnego uznanego późniejszym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego za niezgodny z Konstytucją (por. postanowienie TK z dnia 14 kwietnia 2004 r., sygn. akt SK 32/01; publ. OTK-A 2004/4/35). Chodzi zatem o wszelkie środki prawne, dzięki którym można osiągnąć efekt w postaci ponownego rozstrzygnięcia sprawy, według stanu prawnego po wyeliminowaniu niekonstytucyjnych przepisów (zob. wyrok TK z dnia 11 czerwca 2002 r., sygn. akt SK 5/02, publ. OTK ZU nr 4/A/2002, poz. 41).

Warto zauważyć, że również Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały z dnia 28 czerwca 2010 r., wydanej w sprawie sygn. akt II GPS 1/10, wyjaśniając znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w świetle regulacji zawartych w art. 190 ust. 1-4 Konstytucji RP - podniósł, iż celem ustawowej procedury, realizującej normę art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, musi być realne zagwarantowanie skutku w postaci uprawnienia do ponownego rozstrzygnięcia sprawy w nowym stanie prawnym, ustalonym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. Konstytucja RP przesądza o samym fakcie sanacji indywidualnych stosunków prawnych, wyznaczając cel "wznowienia" w trybie procedur ukształtowanych w ustawach. Dlatego też jakiekolwiek ograniczenia art. 190 ust. 4 Konstytucji RP są dopuszczalne wówczas, gdy uzasadnia to dyspozycja konkretnego przepisu Konstytucji RP, który wyłączałby wznawianie postępowania, jako sprzeczne z konstytucyjną istotą danej instytucji prawnej. Niedopuszczalne jest natomiast ograniczanie zasady "wzruszalności" aktów stosowania prawa wynikającej z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP poprzez regulacje wprowadzone w ustawach zwykłych, czy to wprost, czy też na skutek ich wykładni (podobnie: /w:/ wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1958/10). Z kolei, zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 9/09, sąd powinien bezpośrednio zastosować art. 190 ust. 1 i 4 Konstytucji RP i uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego w celu przywrócenia stanu zgodności z Konstytucją RP kontrolowanych rozstrzygnięć (por. także wyrok NSA z dnia 12 października 2016 r., sygn. akt II OSK 3334/14).

Mając powyższe na względzie, wskazać należy, że czynność przyznania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop kończyła sprawę administracyjną w oparciu o przepis art. 115a ustawy o Policji, który został uznany za niekonstytucyjny w zakresie dotyczącym wysokości tego świadczenia. Czynność ta stanowi zatem "inne rozstrzygnięcie", o którym mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP.

W tej sytuacji, skład Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko prezentowane w ostatnim czasie przez inne składy orzecznicze sądów administracyjnych, które przyjęły, iż - wbrew sugestiom Komendanta Głównego Policji - istnieje możliwość wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy bez konieczności podejmowania przez ustawodawcę działań o charakterze legislacyjnym na skutek omawianego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 419/19 i powołane tam: wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 189/19, sygn. akt III SA/Gd 204/19 i sygn. akt III SA/Gd 218/19; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 30 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 314/19, z dnia 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 313/19 oraz z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 364/19; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 czerwca 2019 r., sygn. akt II SAB/Sz 37/19).

Warto zauważyć, iż w orzeczeniach tych podkreśla się w szczególności, iż: "na skutek przedmiotowego wyroku [TK] art. 115a ustawy o Policji utracił moc w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia z dniem 6 listopada 2018 r., tj. ogłoszenia wyroku TK, stosownie do art. 190 ust. 3 Konstytucji RP. Jest to wyrok zakresowy, a więc art. 115a ustawy o Policji obowiązuje w dalszym ciągu i może stanowić podstawę rozstrzygania o ekwiwalencie pieniężnym za niewykorzystany urlop, przy czym jego stosowanie musi uwzględniać przedstawione stanowisko Trybunału Konstytucyjnego".

W tej sytuacji, rozważając stanowisko Komendanta Głównego Policji, który wskazywał na brak możliwości rozstrzygnięcia sprawy w zgodzie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z uwagi na brak regulacji ustawowej, należy podkreślić, że Trybunał Konstytucyjny nie stwierdził niekonstytucyjności całego przepisu art. 115a ustawy o Policji, a jedynie jego części określającej sposób obliczania ekwiwalentu. Zatem pozostała w systemie prawnym obowiązująca regulacja, ustanawiająca uprawnienie policjanta do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w przypadku jego zwolnienia ze służby. W konsekwencji, zdaniem Sądu, oznacza to, że organ administracji publicznej orzekający na podstawie art. 115a ustawy o Policji musi zrekonstruować jego treść zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Przyjąć należy zatem, że świadczeniem ekwiwalentnym za dzień niewykorzystanego urlopu funkcjonariusza jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Nie ulega wątpliwości, że ilość dni roboczych w każdym roku kalendarzowym jest okolicznością faktyczną możliwą do ustalenia w oparciu o kalendarz na dany rok i przepisy ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 90 ze zm.). Z kolei, pobierane przez funkcjonariusza wynagrodzenie w danym roku kalendarzowym należy do danych posiadanych przez dany organ Policji. W tej sytuacji, jakiekolwiek wątpliwości co do sposobu, w jaki współczynnik dni roboczych powinien zostać ustalony, nie mogą - zdaniem Sądu - uniemożliwiać realizacji gwarantowanego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji RP prawa funkcjonariuszy Policji do urlopu wypoczynkowego w formie ekwiwalentu z tytułu jego niewykorzystania. Nie jest należytą realizacją tego prawa dokonanie w przeszłości wypłaty ekwiwalentu w wysokości ustalonej w oparciu o przepis uznany przez Trybunał za niekonstytucyjny.

Według Sądu, uznać należy, że niewątpliwie wspomniany wyrok Trybunału Konstytucyjnego, jako orzeczenie zakresowe, nie powoduje utraty mocy całego przepisu art. 115a ustawy o Policji. Przepis ten nadal obowiązuje, przy czym należy traktować go jako pozostający w sprzeczności z Konstytucją RP, ale tylko w granicach określonych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W pozostałym zakresie należy go stosować i interpretować zgodnie ze wskazówkami przedstawionymi przez Trybunał Konstytucyjny.

Wprawdzie, nie ulega wątpliwości, iż zalecana byłaby inicjatywa ustawodawcza, gdyż w myśl zasady legalizmu (art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a.), organy zobowiązane są do działania na podstawie przepisów prawa, jednakże - w ocenie Sądu - zasadne jest odwołanie się wprost do stanowiska Trybunału Konstytucyjnego, skoro pozwala ono na zrekonstruowanie treści normatywnej przepisu art. 115a ustawy o Policji w zakresie sposobu obliczania wysokości przedmiotowego świadczenia.

Z tych też względów przyjąć należy, że istnieje podstawa prawna warunkująca rozpatrzenie sprawy ekwiwalentu z tytułu niewykorzystanego urlopu, w tym możliwość ponownego przeliczenia naliczonych dotąd i wypłaconych świadczeń. Podstawę tą stanowi bowiem art. 115a ustawy o Policji, interpretowany odpowiednio do wytycznych Trybunału Konstytucyjnego.

Mając na względzie powyższe, zasadne jest przyjęcie tezy, że zaniechanie ustawodawcy nie niweczy uprawnienia organu do merytorycznego rozpoznania żądania strony skarżącej, a skoro Komendant Główny Policji do dnia wniesienia skargi nie odniósł się do wniosku w jednej z dopuszczalnych form załatwienia sprawy (tj. decyzji odmawiającej przyznania świadczenia, czy też czynności materialno-technicznej polegającej na przeliczeniu i wypłacie z tego tytułu stosownej kwoty), to niewątpliwie doszło do zarzucanej skargą bezczynności.

W tej sytuacji, uznać należy, że okoliczności faktyczne niniejszej sprawy i przywołane wyżej przepisy prawne uzasadniają zobowiązanie organu do załatwienia wniosku strony skarżącej w terminie jednego miesiąca (art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).

Jednocześnie, Sąd stwierdził, iż bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W ocenie Sądu, zarówno czas trwania postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego z dnia [...] listopada 2018 r., jak i brak ze strony organu w toku postępowania działań, które wskazywałyby, że faktycznie zmierzał do jak najszybszego zakończenia postępowania, lecz na przeszkodzie stanęła okoliczność, która usprawiedliwiałaby choćby czasowy brak działania, powodują, że konieczne stało się stwierdzenie, iż bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). W judykaturze przyjmuje się jednocześnie, że za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. i art. 36 k.p.a. można uznać, ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu. Jednocześnie słownikowe znaczenie słowa "rażący" oznacza "rzucający się w oczy, bardzo duży, oczywisty" (vide: Mały słownik języka polskiego pod red. S. Skorupki, H. Auderskiej, Z. Łempickiej, PWN, Warszawa 1969).

Wskazać należy, iż jednym z podstawowych zadań organu administracji publicznej jest rozstrzyganie co do istoty indywidualnych spraw. Nałożony przez ustawodawcę na organ obowiązek stania w toku postępowania na straży praworządności (art. 7 k.p.a.) oznacza konieczność podejmowania wszelkich działań w celu należytego rozpatrzenia sprawy.

Sąd uznał, że tak znacznego opóźnienia w wydaniu rozstrzygnięcia, jak w niniejszej sprawie, nie można w żaden sposób usprawiedliwić koniecznością dokładnego wyjaśnienia sprawy, która wynika z treści art. 77 § 1 k.p.a.

W tej sytuacji, uznać należy również, że kwestie związane z trudnościami organu, wynikającymi z rzekomego braku podstawy prawnej do rozstrzygnięcia wniosku skarżącego, nie zwalniają organu administracji publicznej z zarzutu bezczynności.

Poza tym, podkreślić należy bardzo wyraźnie, iż strona skarżąca nie może ponosić negatywnych skutków braku działań leżących po stronie organu, w tym w zakresie dotrzymywania terminów załatwienia sprawy.

Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie doszło również do rażącego naruszenia zasady pogłębiania zaufania do organu władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).

W tej sytuacji, mając na względzie, że do dnia orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i wydania w niniejszej sprawie wyroku z dnia 24 marca 2020 r., organ nie rozpatrzył wniosku strony skarżącej z dnia [...] listopada 2018 r. i nie wydał żadnego rozstrzygnięcia w sprawie, zachodziła podstawa do zobowiązania organu do rozpatrzenia powyższego wniosku skarżącego w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku sądu wraz z aktami sprawy (art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).

Jednocześnie, działając na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Ponadto, Sąd wziął pod uwagę wszelkie okoliczności sprawy i uznał, że zachodzi podstawa do wymierzenia organowi grzywny w wysokości 500 złotych, na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a.

Otóż, należy wskazać, że zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 156 § 6.

Użycie przez ustawodawcę w powołanym wyżej przepisie zwrotu "sąd (...) może" oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie grzywny lub przyznania od organu sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Nie ulega wątpliwości, że grzywna jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach, wskazujących, że bez tej dodatkowej sankcji (dolegliwości finansowej) organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd uznał, że taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.

Ponadto, mając na względzie przepisy art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 209 P.p.s.a. oraz w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 265), Sąd zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego kwotę 480 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do przepisu art. 119 pkt 4 P.p.s.a.