Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1471/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6179 Inne o symbolu podstawowym 617
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant: Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi D. J. na decyzje Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy egzaminatorów 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz D. J. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003r., mocą której D. J. został skreślony z ewidencji egzaminatorów prowadzonej przez Wojewodę [...]. W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, iż D. J. przed zatrudnieniem na stanowisku egzaminatora w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w G., prowadził Ośrodek Szkolenia [...] "[...]" w P.. W dniu [...] czerwca 2004 r. zawarł porozumienie z T. K. o likwidacji działalności gospodarczej prowadzonej przez niego pod firmą [...] "[...]" P. i przejęcia jej składników majątkowych. Na mocy tego porozumienia, przekazano także w nieodpłatne użytkowanie T. K. samochody ciężarowe i osobowe, które były wykorzystywane dotychczas do prowadzenia działalności szkoleniowej. Ostateczne uregulowanie prawa własności wszystkich pojazdów miało nastąpić nie później niż w terminie 2 lat od daty podpisania porozumienia, tj. do dnia [...] czerwca 2002r.

Od dnia [...] lipca 2000 r. D. J. został zatrudniony na stanowisku egzaminatora w WORD w G..

W dniu [...] lipca 2000 r. skarżący uzyskał uprawnienie do egzaminowania osób ubiegających się uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie kat. A-B-C-D-E. W tym samym dniu dokonano wpisu do ewidencji egzaminatorów prowadzonej przez Wojewodę [...].

D. J. napisał oświadczenie, z którego wynika, że on sam i jego najbliższa rodzina nie prowadzą działalności związanej ze szkoleniem osób ubiegających się o uprawnienie do prowadzenia pojazdów, a także m. in. o nie posiadaniu udziałów w jednostkach prowadzących to szkolenie.

Z treści notatki służbowej z dnia [...] września 2001 r. sporządzonej przez pracownika [...] Urzędu Wojewódzkiego w związku z toczącym się postępowaniem wyjaśniającym w stosunku do D. J. wynika, że:

1. w okresie zatrudnienia w WORD w G. na stanowisku egzaminatora zakupił 3 pojazdy przeznaczone do nauki jazdy, a następnie przekazał je w nieodpłatne użytkowanie [...] "[...]";

2. na podstawie danych informatycznych o osobach egzaminowanych przez D. J. w okresie 8 m-cy 2001 r., które znajdują się w bazie WORD w G. ustalono, że średni wynik zdawalności wynosił: na egzaminie teoretycznym 83,8% i na egzaminie praktycznym 52,6%, a w przypadku osób przystępujących do egzaminu, które były szkolone w [...] "[...]" wynik zdawalności wynosił odpowiednio: 93,4 % - na egzaminach teoretycznych i 88% na egzaminach praktycznych.

Zgodnie z art. 113 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, wojewoda skreśla egzaminatora z ewidencji, jeżeli ten nie spełnia warunków określonych w art. 110 ust. 1 pkt 1-9. Jednym z warunków jest rękojmia należytego wykonywania obowiązków egzaminatora. Rękojmia ta, odnosi się do osoby bez istotnych wad, która gwarantuje należyte wykonywanie swoich obowiązków. Obowiązki egzaminatora mają bez wątpienia szczególny charakter i mogą być wykonywane przez osobę, której nie tylko kwalifikacje zawodowe, ale również postawa moralna nie budzi istotnych zastrzeżeń. Cechy osobiste egzaminatora potwierdzone jego dotychczasowym postępowaniem, winny wykluczać obawy o jego uczciwości, wiarygodności, rzetelności i obiektywizmie.

Egzaminowanie przez D. J. osób przeszkolonych w [...] "[...]", a przede wszystkim ewidentna wyższa średnia zdawalność osób przeszkolonych przez ten ośrodek szkoleniowy w stosunku do innych osób, może budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. Jest to szczególnie widoczne na egzaminach praktycznych, gdzie ostateczna ocena wyniku egzaminu uzależniona jest tylko i wyłącznie od indywidualnej oceny egzaminatora.

Pozostawanie przez stronę w pośrednim związku z [...] "[...]", którego był uprzednim właścicielem, poprzez bezpłatne użyczenie pojazdów szkoleniowych, a także zakup kolejnych nowych samochodów, mogło stanowić podstawę do uznania posiadania pewnych udziałów w ośrodku szkolenia. To z kolei prowadzi do słusznego wniosku o zatajeniu prawdy bądź o niezgodnym z prawdą złożeniu oświadczenia przez D. J.. Stan ten trwał przez okres 1,5 roku, tj. od lipca 2000 r. do grudnia 2001 r.

Ostateczne uregulowanie prawa własności pojazdów oddanych w bezpłatne użytkowanie nastąpiło dopiero na wniosek przedstawiciela [...] Urzędu Wojewódzkiego.

W ocenie Ministra Infrastruktury powyższe ustalenia nie pozwalają na wykluczenie obaw o rzetelność i bezstronność D. J. do czego zobowiązany jest egzaminator jako osoba zaufania publicznego. Dlatego też Wojewoda [...] miał prawo uznać, że nie daje on rękojmi należytego wykonywania obowiązków egzaminatora, a w konsekwencji pozbawić uprawnień do egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami.

W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D. J. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy od ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu zarzucił jej:

1. obrazę art. 7 art. 75 § 1 oraz art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, przez pominięcie przez organy obu instancji oceny stanu faktycznego przedstawionej w prawomocnych wyrokach Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] listopada 2002 r. sygn. [...] oraz Sądu Okręgowego [...] w G. z dnia [...] marca 2004r. sygn. [...], wydanych w dwóch sprawach o przywrócenie powoda do pracy, a odnoszących się do tożsamych zarzutów opartych na tych samych zdarzeniach, co objęte przedmiotem sprawy,

2. naruszenie art. 10 § 1 oraz art. 81 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przeprowadzenie bez wiedzy i udziału Skarżącego dowodu z danych informatycznych WORD w G. na okoliczność wyników egzaminowania, jak też uniemożliwienie mu ustosunkowania się do tego dowodu;

3. naruszenie art. 8O k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, wyrażające się w wadliwej ocenie materiału dowodowego zebranego w sprawie, a przede wszystkim w dowolnym ustaleniu, że przyczyna wypowiedzenia wypływa jako wniosek i znajduje uzasadnienie w okolicznościach wskazanych w uzasadnieniu decyzji, a w konsekwencji - wadliwe zastosowanie art. 113 w zw. z art. 110 ust. l pkt 9 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym;

W uzasadnieniu skargi wskazał, iż przesłanka utraty rękojmi nie została przez organy obu instancji należycie uzasadniona, albowiem z faktów przywołanych na okoliczność spełnienia tej przesłanki nie można w sposób logiczny i racjonalny wywieść takiego skutku. W jego ocenie brak jest również przyczynowo-skutkowego związku między posługiwaniem się przez osobę trzecią jego imieniem po zlikwidowanym ośrodku szkoleniowym a warunkami i wynikami przeprowadzonych przez niego egzaminów. Nadto podniósł, iż ustalenia faktyczne leżące u podstaw zaskarżonej decyzji poczynione zostały w roku 2001, a oparty na nich zarzut stronniczości i utraty rękojmi był przedmiotem badania Wojewody [...] w tym samym roku i został przez ten organ, na podstawie tych samych dokumentów, co przywołane w zaskarżonej decyzji, oddalony.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wnosząc o oddalenie skargi w odpowiedzi na zarzuty w niej podniesione podniósł, iż orzeczenia sądów pracy dotyczyły sporu o roszczenia ze stosunku pracy, a więc postępowania zupełnie odrębnego od postępowania administracyjnego w przedmiocie skreślenia z ewidencji egzaminatorów.

Wskazał również, że w dniu [...] grudnia 2003r. wysłano do D. J. pismo z prośbą o ustosunkowanie się do przedstawionych mu zarzutów m.in. dotyczących stronniczego traktowania osób przeszkolonych w ośrodku szkolenia "[...]" informując, iż informacja ta została uzyskana na podstawie ośmiomiesięcznej analizy statystycznej pochodzącej z WORD w G.. W pozostałym zakresie organ podtrzymał swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W grę wchodzi więc kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W przedłożonych sądowi wraz ze skargą D. J. aktach administracyjnych znajduje się pismo skarżącego z dnia [...] lipca 2003r. kierowane do Ministra Infrastruktury a zatytułowane "odwołanie". Pod pismem tym brak jest własnoręcznego podpisu D. J., zaś organ nie wezwał odwołującego do uzupełnienia tego braku. Znajduje się jedynie imię i nazwisko odwołującego się napisane pismem maszynowym.

Zgodnie z art. 63 § 3 k.p.a. odwołanie wniesione na piśmie powinno być podpisane przez wnoszącego. Podpis warunkuje, że żądanie pochodzi od osoby określonej jako wnoszącej odwołanie. Brak podpisu strony, gdy nie zostanie usunięty, powoduje brak uniemożliwiający wywołanie skutku prawnego wniesionego odwołania.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i poglądami doktryny podpis pod pismem w toku postępowania administracyjnego musi być własnoręczny, nie może go zastąpić żaden podpis mechaniczny (tak SN w orzeczeniu z 17 kwietnia 1967r. II PZ 22/67, NP. 1967/12/1720 z glosą J. Krajewskiego, W. Siedlecki: Przegląd orzecznictwa SN, P.P. 1968/7/142).

W tej sytuacji stwierdzić należy, że pismo z [...] lipca 2003r. zawierało braki, które uniemożliwiały nadanie sprawie dalszego biegu (art. 63 § 2 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a.). Organ odwoławczy nie może bowiem działać z urzędu, zaś charakter organu odwoławczego w danej sprawie uzyskuje on w wyniku prawidłowo złożonego odwołania.

W wyroku z dnia 18 maja 1994r. sygn. akt Sa/Gd 2365/93 NSA przyjął, iż "Uznane za odwołanie pisma niepodpisanego przez osobę wnoszącą odwołanie powoduje, że organ II instancji bez podstawy prawnej wystąpił w charakterze organu odwoławczego. W tej sytuacji decyzja organu II instancji jest dotknięta wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.)".

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, uznać należy, że Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję, która nie została skutecznie zaskarżona i dlatego też zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności.

Sąd nie uznał za konieczne dla uzasadnienia rozstrzygnięcia o stwierdzeniu nieważności rozważania zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą w skardze.

W tym stanie rzeczy Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji orzeczenia, zaś o kosztach orzekł w trybie art. 200 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zapadło na podstawie art. 152 p.p.s.a.