Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 754/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: § 2, § 5, § 6
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sędziowie: Sędzia NSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędzia WSA Anna Moskała (sprawozdawca), Barbara Ciołek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2017 oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 30 września 2020 r. nr 9001-2020-003951 Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu (dalej jako: Dyrektor OR), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U.

z 2020 r., poz. 256, dalej jako: "k.p.a."), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1505) oraz art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 1371), po rozpatrzeniu odwołania S. S. (zwanej dalej: "stroną", "skarżącym", "wnioskodawcą") - od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Jeleniej Górze (dalej jako: "Kierownik BP"), nr 0006-2020-001590 z dnia 30 marca 2020 r. w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na rok 2017 – uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej odmowy płatności i nałożenia sankcji do wariantu 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków w wysokości 18 312,00 zł oraz odmówił przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej i nałożył sankcję

w wysokości 16 956,00 zł.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym.

W dniu 2 czerwca 2017 r. skarżący złożył do BP ARiMR w Jeleniej Górze wniosek o przyznanie płatności na rok 2017. Następnie w dniu 16 czerwca 2017 r. wniósł o przyznanie płatności na rok 2017 z zaznaczonym celem "korekta wniosku". Ostatecznie w dniu 5 września 2017 r. ponownie złożył wniosek o przyznanie płatności za rok 2017, tym razem z zaznaczonym celem "zmiana do wniosku".

W sekcji VII Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych strona zadeklarowała [...] działek ewidencyjnych, natomiast w sekcji VIII wniosku zgłosiła do płatności rolnośrodowiskowej [...] ha w ramach następujących wariantów:

- Wariant 2.1 Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) – [...] ha

- Wariant 2.5 Uprawy warzywne (z certyfikatem zgodności) – [...] ha

- Wariant 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków – [...] ha

- Wariant 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków – NATURA 2000 – [...] ha

- Wariant 6.1 Produkcja towarowa lokalnych odmian roślin uprawnych -[...] ha.

W wyniku kontroli administracyjnej Kierownik BP stwierdził, iż zgłoszone we wniosku działki oznaczone nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] położone w województwie dolnośląskim, powiat [...], gmina M., obręb K. zostały zadeklarowane do płatności również przez innych rolników,

w związku z czym w dniu 19 października 2017 r. wystosował do strony wezwanie do złożenia wyjaśnień.

W odpowiedzi skarżący złożył oświadczenie, zgodnie z którym w dniu 31 maja 2017 r. był w posiadaniu spornych nieruchomości, uprawiał je, dokonywał odpowiednich zabiegów agrotechnicznych i ponosił koszty wykonywanych prac.

W dniu 8 marca 2018 r. skarżący przesłał do siedziby BP ARiMR pismo,

w którym oświadczył, iż użytkował sporne grunty, czego dowodzić mają dołączone do pisma dokumenty w postaci m.in. umów przekazania gruntów w użytkowanie oraz potwierdzenia zapłaty za użytkowanie. Strona stwierdziła, że udostępniła te grunty do kontroli w czerwcu 2017 r.

W dniu 20 marca 2018 r. organ wezwał skarżącego do udziału w charakterze strony w przesłuchaniu dotyczącym stwierdzonego konfliktu kontroli krzyżowej. W dniu 27 kwietnia 2018 r. skarżący przedstawił pełnomocnictwo mocujące A. K. do reprezentacji w sprawach o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2017 rok, jednocześnie oświadczył, że ze względu na nieobecność pełnomocnika nie będzie podczas przesłuchania odpowiadał na żadne pytania.

W dniu 8 maja 2018 r. do BP ARiMR wpłynęło oświadczenie M. M., zgodnie z którym wnioskodawca zlecił mu w 2017 r. wykonanie prac na działkach w K. koło M. i S., w związku z czym wiosną zbierał na tych działkach kamienie, a w lipcu palikował obszary, które miały pozostać niewykoszone. W trakcie wykonywania prac był świadkiem wykaszania użytków przez inne osoby działające na zlecenie strony.

W piśmie z dnia 7 czerwca 2018 r. L. Z. oświadczył, że w sierpniu 2017 r. uczestniczył w pracach zleconych przez skarżącego na gruntach

w miejscowości K..

W dniu 11 lipca 2018 r. do siedziby Dyrektora OR wpłynęło pismo M. B., w którym oświadczył on, że w sierpniu 2017 r. na nieruchomościach w K., wykonywał prace polegające na skoszeniu i zebraniu biomasy, zgodnie z umową zlecenia usług z dnia 1 czerwca 2017 r. i protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia z dnia 14 sierpnia 2018 r.

Przesłuchany w charakterze świadka w dniu 13 lipca 2018 r. L. Z. zeznał, że był świadkiem wykonywania prac na spornych działkach położonych

w K. oraz sam uczestniczył w tych pracach. Prace polegające na wykaszaniu oraz zbieraniu biomasy wykonane były przez M. B., natomiast

w palikowaniu brała udział A. S. i M. M..

A. S. zeznała, że koszenie wykonane było przez M. B. miało miejsce w pierwszej połowie sierpnia, natomiast palikowanie przeprowadzono w lipcu 2017 r.

W dniu 19 lipca 2018 r. Kierownik BP ARiMR w Jeleniej Górze przesłuchał

w charakterze świadka K. W., który zeznał, że w lipcu 2017 r. wykosił sporne działki, działając na zlecenie A. M. a zebrane siano wykorzystał we własnym gospodarstwie rolnym.

Przesłuchany w charakterze świadka w dniu 7 sierpnia 2018 r. M. B. podał, że na przedmiotowych działkach wykonywał prace w terminach określonych w pakietach, używając do tego celu ciągnika, kosiarki, zgrabiarki

i belarki. Część siana wykorzystał na własne potrzeby, a część wziął J. L.

W dniu 14 września 2018 r. Kierownik BP ARiMR w Z. z/s w L. przesłuchał w charakterze świadka A. M. na okoliczność użytkowania

w roku 2017 działek ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]. Oświadczyła, że jest współwłaścicielką wymienionych działek od 23 grudnia 2015 r. i ani ona, ani żaden ze współwłaścicieli nie zawierali umów dzierżawy i nie udzielali zgody osobom trzecim na użytkowanie tych działek. Wykonanie prac agrotechnicznych na wskazanych działkach zleciła K. W.

w dniu 21 lipca 2017 r., a koszenie wykonane zostało przed 24 lipca 2017 r.

W dniu 10 maja 2019 r. w siedzibie BP ARiMR w Jeleniej Górze odbyło się przesłuchanie świadków - M. B. oraz L. Z.. Pierwszy świadek oświadczył, iż użytkownikiem spornych gruntów przed dniem 31 maja 2017 r. i po tej dacie był skarżący, ponadto podtrzymał swoje zeznania złożone

w lipcu 2018 r. Z kolei L. Z. oznajmił, że użytkownikiem spornych gruntów od wiosny 2017 r. był wnioskodawca, a wcześniej on sam. W pierwszej połowie sierpnia prace na spornych działkach wykonywał m.in. M. B.. Pismem

z dnia 16 maja 2018 r. skarżący złożył zastrzeżenia co do zasadności przesłuchania w charakterze świadka A. M. i wniósł o odstąpienie od przeprowadzania tego dowodu.

W dniu 7 czerwca 2019 r. w siedzibie BP ARiMR w Z. z/s w L. zeznania w charakterze świadka złożyła A. M., która oświadczyła, że od 23 grudnia 2015 r. jest współwłaścicielką spornych działek i według jej wiedzy działki te były dzierżawione od dnia 31 grudnia 2015 r. przez Pana Z. Świadek zeznała, że K. W. w roku 2016 skosił część działek, a część wytalerzował przed lipcem 2017 r.

Dnia 5 lipca 2019 r. do siedziby BP ARiMR wpłynęło pismo A. S. doprecyzowujące zeznania złożone w dniu 19 lipca 2018 r., w którym oświadczyła, że na dzień 31 maja 2017 r. posiadaczem spornych gruntów była skarżący.

W dniu 9 stycznia 2020 r. wnioskodawca wystosował do Kierownika BP pismo, w którym wniósł o przesłuchanie w charakterze świadka M. M., na okoliczność zlecenia prac na gruntach w miejscowości K. i ich wykonaniu przed dniem 31 maja 2017 r., co w ocenie strony wynika wprost z jego oświadczenia z dnia 8 maja 2018 r. Ponadto zawnioskował o przesłuchanie w charakterze świadka M. B., A. S., L. Z. celem ustalenia kto był

w posiadaniu gruntów, kto zlecał oraz wykonywał prace na spornych działkach.

Następnie w dniu 24 marca 2020 r. strona wystosowała do organu I instancji pismo, w którym zawnioskowała o przesłuchanie w charakterze świadka D. R., będącą pracownikiem BP ARiMR na okoliczność otrzymywania wytycznych z organu II instancji, w jaki sposób ma prowadzić postępowanie, aby doprowadzić do wydania niekorzystnej decyzji dla strony. Skarżący zawnioskował również o przesłuchanie w charakterze świadka Kierownika BP ARiMR w Jeleniej Górze M. L. oraz Naczelnika BP ARiMR M. W. na okoliczność ingerowania przez organ II instancji w prowadzone postępowanie.

Ostatecznie, po wcześniejszym dwukrotnym uchylaniu decyzji organu

I instancji przez Dyrektora OR, Kierownik BP ARiMR decyzją z dnia 30 marca 2020 r. nr 0006-2020-001590 orzekł o przyznaniu wnioskodawcy płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013 za 2017 r. w łącznej wysokości 41 140,90 zł, w tym:

- w wariancie 2.1 Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) w wysokości 5 293,00 zł

- w wariancie 2.5 Uprawy warzywne (z certyfikatem zgodności) w wysokości 24 921,00 zł;

- w wariancie 6.1 Produkcja towarowa lokalnych odmian roślin uprawnych

w wysokości 10 926,90 zł,

oraz odmówił przyznania płatności:

- w wariancie 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków i nałożył sankcję w wysokości 18 312,00 zł do potrącenia z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFFROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych,

- w wariancie 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - NATURA 2000 i nałożył sankcję w wysokości 29 496,10 zł do potrącenia z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFFROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy

w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych.

W uzasadnieniu wskazał, że w związku z podjęciem przez stronę zobowiązania w wariancie 4.1, zadeklarowana działka rolna [...], o powierzchni [...] ha, położona w obrębie działki ewidencyjnej nr [...], nie była wcześniej deklarowana do płatności rolnośrodowiskowej przez innego producenta rolnego, jak również nie została objęta w użytkowanie po innym wnioskodawcy, który realizowałby na przedmiotowej powierzchni również zobowiązanie w wariancie 4,1. Z tego też powodu, organ I instancji wykluczył z płatności ten obszar. W odniesieniu do działki rolnej [...] o powierzchni [...] ha, położonej w obrębie działki ewidencyjnej nr [...], organ wskazał, iż przedmiotowa działka dodana została przez producenta do wniosku o przyznanie płatności za 2015 r. We wcześniejszych latach nikt jednak na tej działce nie prowadził programu rolnośrodowiskowego w wariancie 4.1, dlatego też, jak podkreślił Kierownik BP, skarżący nie przejął zobowiązania w omawianym wariancie od innego producenta, a co za tym idzie, nie przedłużył na ww. działce zobowiązania rolnośrodowiskowego na kolejne lata. Natomiast w odniesieniu do działki rolnej [...] o powierzchni [...] ha, położonej w obrębie działki ewidencyjnej nr [...], organ I instancji wskazał, że działka ta została zadeklarowana przez wnioskodawcę po raz pierwszy w 2014 roku. Jednocześnie zaznaczając, że na ww., działce w 2013 r. było realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe w wariancie 2.1. oraz 2.3 przez innego producenta. Uznano, że zgłoszenie przedmiotowej działki do płatności rolnośrodowiskowej, poprzez dodanie wariantu 4.1 do już trwającego zobowiązania, nie skutkowało wydłużeniem okresu zobowiązania.

W przypadku działek rolnych [...] o powierzchni [...] ha, położonej w obrębie działki ewidencyjnej nr [...] oraz działki rolnej [...] o powierzchni [...] ha, położonej

w obrębie działki ewidencyjnej nr [...], organ I instancji wskazał, że skarżący ww. działki zgłosił do wariantu 4.1 po raz pierwszy w 2017 roku. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego (Dz. U. z. 2013 r. poz. 361, z późn. zm.) producent nie mógł dodać pakietu 4.1, w związku z czym powierzchnia działek rolnych [...] i [...] została wykluczona z płatności.

Kierownik BP wskazał, iż wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowana w wariancie 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków,

a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 100%. Zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% rolnikowi nie przyznaje się żadnej pomocy. Ponadto rolnik podlega dodatkowej karze, równej kwocie pomocy lub wsparcia, odpowiadającej różnicy pomiędzy obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym.

W związku z powyższym na wnioskodawcę została nałożona kara w wysokości 18 312,00 zł.

Następnie organ I instancji podniósł, że nie znalazł podstaw do uznania roszczeń strony wskazanych w pismach z dnia 9 stycznia 2020 r oraz 24 marca 2020 r., gdyż wszelkie niezbędne kwestie zostały już uprzednio wyjaśnione, a skarżący miał możliwość wniesienia swoich zastrzeżeń podczas przeprowadzanych rozpraw administracyjnych.

Przechodząc do płatności w ramach wariantu 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - NATURA 2000 organ I instancji wskazał, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana przez stronę wyniosła [...] ha, natomiast powierzchnia stwierdzona wyniosła [...] ha. Wyjaśnił, że w trakcie obsługi wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, w odniesieniu do działek ewidencyjnych o nr [...] (o pow. [...] ha), [...] (o pow. [...] ha), [...] (o pow. [...] ha), [...] (o pow. [...] ha), [...]

(o pow. [...] ha), [...] (o pow. [...] ha), [...] (o pow. [...] ha ha) oraz [...] (o pow. [...] ha) wystąpił konflikt kontroli krzyżowej, polegający na zadeklarowaniu działek ewidencyjnych przez więcej niż jednego producenta. W wyniku przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, a także na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym przesłuchania skarżącego oraz drugiej strony konfliktu krzyżowego, Kierownik BP uznał, że posiadaczem, jak też użytkownikiem spornych działek w latach 2016-2019 była A. M..

W związku z zadeklarowaniem przez stronę działek rolnych w wariancie 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - NATURA 2000, organ I instancji wskazał, iż

w odniesieniu do działek rolnych: [...] o powierzchni [...] ha położonej w obrębie działki ewidencyjnej nr [...],[...] o powierzchni [...] ha położonej w obrębie działki ewidencyjnej nr [...], o powierzchni [...] ha położonej w obrębie działki ewidencyjnej nr [...],[...] o powierzchni [...] ha położonej w obrębie działki ewidencyjnej nr [...], że działki te zostały zadeklarowane przez stronę do programu rolnośrodowiskowego 2007-2013 w 2015 roku. Mając jednak na uwadze, że na obszarze tym nieprowadzony był żaden program rolnośrodowiskowy przez innego producenta, Kierownik BP stwierdził, że skarżący pomimo deklaracji ww. działek ewidencyjnych nie wydłużył okresu zobowiązania o kolejne 5 lat. Natomiast

w przypadku działki rolnej [...] (nr ewidencyjny [...]), organ I instancji stwierdził, że działka ta była zgłaszana przez innego producenta w roku 2013 w pakiecie 2.1. i 2.3, wobec powyższego dołożenie nowego pakietu do już trwającego nie wydłuża go

o kolejne 5 lat i dlatego działka ta została wykluczona. Wykluczenie tych działek nastąpiło zatem, z uwagi na brak możliwości zwiększenia już trwającego zobowiązania rozpoczętego przez skarżącego w 2012 roku.

Na obszar wykluczony w ramach wariantu 5.1 składają się również powierzchnie działki rolnej [...] (nr ewidencyjny [...]).[...] (nr ewidencyjny [...]),[...] (nr ewidencyjny [...]), III (nr ewidencyjny [...]), II (nr ewidencyjny [...]),[...] ewidencyjny [...]),[...] (nr ewidencyjny [...]`) oraz działki rolnej [...] (nr ewidencyjny [...]). Organ I instancji w związku z kontrolą konfliktu krzyżowego uznał, iż skarżący w roku 2017 nie był ich użytkownikiem.

W dalszej części organ I instancji wskazał, że w gospodarstwie skarżącego

w dniach 12 grudnia 2018 r. – 23 lutego 2019 r. przeprowadzono kontrolę związaną

z programem rolnośrodowiskowym w zakresie kwalifikowalności powierzchni.

W wyniku kontroli ustalono, że w przypadku działek rolnych: [...],[...],[...],[...] oraz O występuje niezgodność między powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną. Z uwagi na fakt, ze znajdują się one w obrębie tego samego gospodarstwa i tej samej grupy upraw, zastosowano kompensację powierzchni, wobec tego powierzchnia stwierdzona dla działki rolnej [...] wyniosła [...] ha a dla działki [...] [...], dla działki rolnej [...] - [...] ha oraz dla działki rolnej [...]` -[...] ha.

W odwołaniu pełnomocnik strony zaskarżył decyzję w części odnoszącej się do odmowy płatności i nałożenia sankcji w ramach wariantu 4.1 oraz 5.1. Zarzucił organowi I instancji naruszenie:

- art. 6 k.pa. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego wbrew zasadzie praworządności w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej za 2017 r. do wariantu 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków i nałożenia sankcji w kwocie 18 312,00 zł.

- art. 8 § 1 k.p.a. poprzez całkowite pominięcie zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej,

- art. 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie uczestnika o okolicznościach faktycznych oraz prawnych, mających wpływ nas ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania,

- art. 10 k.p.a. poprzez nie poinformowanie strony o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a także niezapewnienie czynnego udziału Strony w postępowaniu

- art. 107 § 1 oraz § 3 k.p.a. poprzez niezawarcie w decyzji uzasadnienia stanu prawnego, w szczególności zaniechanie wykładni zastosowanych przepisów.

Skarżący zarzucił organowi I instancji, iż w uzasadnieniu decyzji z dnia 30 marca 2020 r. nie wskazał podstawy prawnej, dla której stwierdził, iż 5 letni okres nie uległ wydłużeniu oraz nie dokonał wykładni prawa w tym zakresie. W ocenie strony, zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, jednorazowe dodanie działki w ramach wariantu 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - NATURA 2000 stanowi dopuszczalny wyjątek, o którym mowa w tym przepisie.

Ponadto skarżący wniósł o dopuszczenie dowodów wskazanych w pismach

z dnia 9 stycznia 2020 r. oraz z dnia 23 marca 2020 r. i zwrócenie się do Posterunku Policji w M. o przesianie akt o sygn. [...] na okoliczność wykazania, że od 2015 r. na terenie spornych działek prowadzone były prace przez M. B., co stoi w sprzeczności z zeznaniami składanymi przez K. W. co do użytkowania spornych działek.

Po rozpatrzeniu odwołania, w uzasadnieniu wymienionej na wstępie decyzji

z dnia 30 września 2020 r. Dyrektor OR w sposób obszerny przedstawił przepisy prawa krajowego i prawa wspólnotowego regulujące warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych PROW 2007-2013.

Następnie przytoczył zasady oceny sprawy dokonywanej przez organ odwoławczy i stwierdził, że decyzja Kierownika BP nie może być utrzymana

w obrocie prawnym w części dotyczącej określonej wysokości nałożonej sankcji wieloletniej w zakresie wariantu 4.1, z powodu błędnych ustaleń faktycznych dokonanych przez organ I instancji. Wobec tego, korzystając ze swoich kompetencji merytoryczno-reformacyjnych, uznał za właściwe uchylenie zaskarżonej decyzji

w części i orzeczenia co do istoty sprawy, poprzez ustalenie wysokości sankcji w prawidłowej wysokości.

Przechodząc do kwestii odmówienia stronie płatności do wariantów 4.1 i 5.1. organ II instancji dokonał wykładni regulacji zawartych w § 6 ust, 1 pkt 2 i 3, § 2 ust. 1 pkt 3 oraz § 32 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Wskazał, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia stanowi, iż: "płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr [...]/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej". Podkreślił, iż we wskazanym przepisie wyraźnie jest mowa o realizacji przez rolnika wyłącznie 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego.

Z kolei § 32 ust. 1 rozporządzenia stanowi, iż: "w przypadku przeniesienia, w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, posiadania gruntów lub stada objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym, przez rolnika, które nastąpiło po doręczeniu decyzji w sprawie przyznania pierwszej płatności rolnośrodowiskowej) nowemu posiadaczowi tych gruntów lub stada mogą być przyznane kolejne płatności rolnośrodowiskowe, jeżeli są spełnione warunki określone w art. 25 ust. 2 ustawy". Organ odwoławczy zaznaczył, iż wskutek przejęcia zobowiązania producent rolny ma możliwość jedynie kontynuacji

w kolejnych latach programu rolnośrodowiskowego zapoczątkowanego przez przekazującego zobowiązanie. W przypadku natomiast, jeżeli zobowiązanie rolnośrodowiskowe dla przejmowanych w użytkowanie gruntów, zostało rozpoczęte przez przekazującego później, aniżeli w roku, w którym przejmujący rozpoczął swoje zobowiązanie, będzie mieć miejsce sytuacja kiedy rok zakończenia 5-letniego zobowiązania dla gruntów przejętych w użytkowanie, upłynie dopiero po zakończeniu okresu zobowiązania dla pozostałych gruntów.

Zgodnie natomiast z § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że przepisy rozporządzenia dopuszczają dokonanie takiej zmiany, w szczególności gdy zmiana ta polega na jednorazowym zwiększeniu w drugim albo trzecim roku realizacji tego zobowiązania obszaru gruntów, na których to zobowiązanie jest realizowane

w zakresie pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4, 5 lub 6.

W myśl § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że przepisy rozporządzenia dopuszczają dokonanie takiej zmiany, w szczególności gdy zmiana ta polega na jednorazowym dodaniu w drugim albo trzecim roku realizacji tego zobowiązania poszczególnych wariantów pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4,5, 6 lub 7.

Organ II instancji podniósł, że powyższa regulacja nie daje swobody rolnikowi w zakresie zwiększania powierzchni gruntów objętych zobowiązaniem lub dodania określonych wariantów. Ustawodawca zastrzegł bowiem, iż ewentualna zmiana możliwa jest wyłącznie w drugim albo trzecim roku trwania zobowiązania.

W celu dokładnego zobrazowania lub wskazania przyczyn wykluczeń powierzchni, Dyrektor OR dokonał zestawienia wprowadzonych przez stronę zmian w okresie trwania 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego w formie tabeli (str. 13-14 zaskarżonej decyzji).

Wskazał, że zgodnie z wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2017 r. strona w wariancie 5.1 zadeklarowała następujące działki rolne: [...]

o powierzchni [...] ha (działka ewidencyjna nr [...]),[...] o powierzchni [...] ha (działka ewidencyjna nr [...]),[...] o powierzchni [...] ha (działka ewidencyjna nr [...]),[...] o powierzchni [...] ha (działka ewidencyjna nr [...]),[...] o powierzchni [...] ha (działka ewidencyjna nr [...]), [...] o powierzchni [...] ha (działka ewidencyjna nr [...]), HI o powierzchni [...] ha (działka ewidencyjna nr [...]), II o powierzchni [...] ha (działka ewidencyjna nr [...]), [...] o powierzchni [...] ha (działka ewidencyjna nr [...]),[...] o powierzchni [...] ha (działka ewidencyjna nr [...]), LI o powierzchni [...] ha (działka ewidencyjna nr [...]),[...] o powierzchni [...] ha (działka ewidencyjna nr [...]),[...] o powierzchni [...] ha (działka ewidencyjna nr [...]). Powierzchnia wszystkich ww. działek ewidencyjnych wynosząca łącznie [...] ha została wykluczona z płatności.

W pierwszej kolejności organ odwoławczy odniósł się do wyłączenia działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...], które były przedmiotem konfliktu kontroli krzyżowej, z którym to wyłączeniem strona się nie zgadza.

Powołując regulację § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, podniósł, że warunkiem ubiegania się o płatności rolnośrodowiskowe jest m.in. wykazanie przez rolnika, że na zgłoszonych do płatności gruntach prowadzi on działalność rolniczą.

Organ wyjaśnił również, iż kontrola krzyżowa stanowi część weryfikacji danych zawartych we wnioskach obszarowych producentów rolnych na terenie całej Polski. Jej celem jest ujawnienie nieprawidłowości polegającej na zadeklarowaniu tej samej działki w ramach działki ewidencyjnej, przez więcej niż jednego producenta rolnego, a tym samym zapobieżenie ze strony ARiMR wypłacie środków unijnych osobie nieuprawnionej.

W ocenie Dyrektora OR zeznania świadków i dokumenty zgromadzone

w sprawie nie dowodzą faktu posiadania przez wnioskodawcę spornych gruntów na dzień 31 maja 2017 r. Organ wskazał, że:

umowa przekazania użytkowania gruntów rolnych między podmiotem o nazwie "G." Sp. z o.o. a podmiotem N." Sp. z o.o. z dnia 15 maja 2015 r. nie dotyczy żadnej ze stron konfliktu kontroli krzyżowej, ani też użytkowania gruntów w roku 2017,

z wydruku z historii rachunku skarżącego, na którym widoczna jest, wykonana

w dniu 22 czerwca 2015 r. operacja przelewu środków z tytułu dzierżawy nieruchomości, nie wynika kto był dzierżawcą wymienionych działek w dniu dokonywania przelewu środków, nie wiadomo też jaki ma to związek ze stanem prawnym spornych gruntów w 2017 r., skoro współwłaścicielka nieruchomości twierdzi, iż nie były one przedmiotem dzierżawy, a jednocześnie odwołujący się nie przedstawił żadnych dokumentów mogących poświadczyć, że dysponował w roku 2017 jakimkolwiek tytułem prawnym do użytkowania spornych działek,

umowa zlecenia na usługi rolnicze z dnia 1 czerwca 2017 r., protokół zdawczo-odbiorczy z dnia 14 sierpnia 2017 r. oraz potwierdzenie przelewu z dnia 6 listopada 2017 r. nie potwierdzają w żadnym razie wykonywania przez stronę prac na spornych działkach przed datą 31 maja 2017 r.;

zeznania wykonawcy prac wskazanego w umowie (M. B.) są mało wiarygodne, bowiem odpowiedzi na pytania organu orzekającego w I instancji dotyczące rodzaju i terminu wykonanych prac są ogólnikowe, nieprecyzyjne i wymijające. Ponadto, świadek ten zażądał przesłania na piśmie pytań, na które udzieli odpowiedzi kancelaria prawna. Powyższe - zdaniem organu odwoławczego – świadczy o tym, że nie ma on wiedzy co do terminów wykonania prac agrotechnicznych na spornych gruntach, natomiast odnośnie posiadania gruntów przez skarżącego podaje nieprawdziwe informacje, bowiem jak wynika z zeznań skarżącego i świadka L. Z., wnioskodawca posiadał sporny grunt dopiero od 2017 r.; w tym stanie rzeczy zeznania M. B. organ odwoławczy uznał za mało wiarygodne, a w żadnym razie nie dowodzące użytkowania przedmiotowych działek przed dniem 31 maja 2017 r.,

-niespójne, a nawet sprzeczne ze sobą są również zeznania A. S., która podczas przesłuchania w dniu 13 lipca 2018 r. oświadczyła, że koszenie na spornym gruncie miało miejsce w sierpniu natomiast zbieranie kamieni i palikowanie terenów niekoszonych w lipcu 2017 r., natomiast w "doprecyzowaniu" swoich zeznań w piśmie z dnia 8 lipca 2019 r. twierdzi, iż prace te wykonywane były w maju 2017 r.

i uczestniczył w nich m.in. L. Z., który z kolei oświadczył (oświadczenie z dnia 7 czerwca 2018 r.), że brał udział w pracach w miesiącu sierpniu 2017 r.; wymienione sprzeczności obniżają wiarygodność złożonych zeznań; organ podkreślił, że nie bez znaczenia jest również fakt powiązań rodzinnych między świadkiem a skarżącym (matka i syn), co może mieć wpływ na obiektywizm składanych zeznań;

zeznania świadka M. M. są natomiast niespójne z zeznaniami innych świadków;

zeznania L. Z., który twierdzi, iż brał udział w pracach na obszarze spornych działek również nie dowodzą użytkowania przez skarżącego przedmiotowego gruntu na dzień 31 maja 2017r.; wiarygodność i obiektywizm tych zeznań obniża również fakt powiązań rodzinnych z wnioskodawcą (ojciec i syn) oraz fakt, że L. Z. jest jednocześnie pełnomocnikiem skarżącego.

Organ odwoławczy podkreślił, że dla ustalenia stanu posiadania spornych gruntów na dzień 31 maja 2017 r. konieczne było również uwzględnienie zeznań drugiej strony konfliktu kontroli krzyżowej A. M., która oświadczyła, iż to ona właśnie była użytkownikiem i posiadaczem spornych działek w 2017 r. W dniu 21 lipca 2017 r. zleciła wykonanie usługi koszenia i zbioru siana K. W., który wykonał zlecone prace przed 24 lipca 2017 r. Świadek podała też, że sporne grunty nie były przedmiotem dzierżawy i nikt poza właścicielami nie dysponował prawem do ich użytkowania.

Po dokonaniu oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego - dokumentów i zeznań stron oraz wskazanych przez strony świadków a także informacji dostępnych w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli prowadzonym przez ARIMR - Dyrektor OR zgodził się ze stanowiskiem organu

I instancji, zgodnie z którym skarżący nie był na dzień 31 maja 2017 r. posiadaczem działek rolnych położonych w województwie dolnośląskim, powiat [...], gmina M., obręb K. w granicach działek ewidencyjnych oznaczonych numerami [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], które zadeklarował we wniosku

o przyznanie płatności na rok 2017.

Następnie organ odwoławczy odniósł się do powołanych w odwołaniu wniosków dowodowych wskazanych w pismach z dnia 9 stycznia 2020 r. oraz 24 marca 2020 r. Podzielił stanowisko Kierownika BP, zgodnie z którym, uznano, że wszelkie niezbędne kwestie zostały już wcześniej wyjaśnione. Strona miała również możliwość wniesienia swoich zastrzeżeń podczas przeprowadzanych rozpraw administracyjnych. Wzywanie po raz kolejny świadków, którzy już wypowiedzieli się co do ujawnionego konfliktu kontroli krzyżowej, nie wniosłoby nic nowego do analizowanej sprawy. Z kolei żądanie przesłuchania w charakterze świadków pracowników organu, ma jedynie na celu podważanie prawidłowości całego postępowania i nie ma nic wspólnego z obowiązkiem dowiedzenia przez stronę kwestii stanowiącej istotę problemu w przedmiotowej sprawie, a mianowicie tego, że to ona jest uprawniona do uzyskania płatności do spornych gruntów rolnych. Ponadto wskazał, że nie istnieje sugerowana przez skarżącego praktyka wydawania poleceń przesądzających treść decyzji przed przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji, a ingerencja organu II instancji ARiMR

w postępowanie organu I instancji ogranicza się tylko do zakresu ustanowionego

w art. 138 § 2 k.p.a. Za niezasadne organ odwoławczy uznał także żądanie wystąpienia do Posterunku Policji w M. o przesłanie akt na okoliczność wykonywania na spornych gruntach prac przez M. B.. Wszelkie przedstawione przez stronę dowody zostały w sprawie przeanalizowane, a świadek ten zeznawał w tym konkretnym postępowaniu administracyjnym.

Następnie wskazał, że pozostałą część ([...] ha) obszaru wykluczonego (wynoszącego łącznie [...] ha) z płatności we wskazanym wariancie 5.1 stanowią działki ewidencyjne nr [...] a także działki nr [...], [...], [...]. Jak wynika z analizy deklaracji (tabela 1), działki te zostały dodane przez stronę w 2014 roku do trwającego już zobowiązania, podjętego przez skarżącego w dniu 15 marca 2012 r. Żadna wykładnia prawa nie upoważnia do uznania, że wnioskodawca deklarując wariant 5.1 po raz pierwszy w 2014 roku, wydłuża realizowane zobowiązanie na kolejne 5 lat, licząc od 15 marca 2014 r.

Organ odwoławczy zaznaczył, iż ustawodawca przewidział możliwość przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego na danych gruntach od innego rolnika, w celu dalszej kontynuacji zobowiązania. Deklarację w 2014 r. działek rolnych położonych w obrębie działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...] umożliwiała regulacja zawarta w § 6 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, jednak nie uprawniała strony do wydłużenia podjętego w dniu 15 marca 2012 roku zobowiązania, zatem płatność za 2017 rok nie przysługuje, ponieważ byłby to szósty rok realizacji zobowiązania. Deklaracja ta polegała na jednorazowym dodaniu w trzecim roku realizacji podjętego zobowiązania wariantów 4.1 oraz 5.1, bez możliwości wydłużenia okresu trwającego już zobowiązania. Organ podkreślił, że fakt przejęcia na podstawie umowy przekazania użytkowania gruntów, zobowiązania rozpoczętego przez innego rolnika, umożliwia przejmującemu jedynie kontynuację

i dokończenie zobowiązania. Ponadto, przejmując w 2017 r. zobowiązanie od spółki N. sp. z o.o. (podjęte w 2013 r.) strona nie posiadała już własnego zobowiązania, zatem nie ma w tej sytuacji zastosowania regulacja zawarta w § 35 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

W dalszej części organ II instancji przeszedł do analizy zadeklarowanych przez stronę działek ewidencyjnych do płatności rolnośrodowiskowej w wariancie 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków. Podniósł, że łączna powierzchnia obszaru zadeklarowanego w ramach tego wariantu wynosiła [...] ha.

Na podstawie umowy przekazania użytkowania gruntów rolnych oraz zobowiązań rolnośrodowiskowych i ONW zawartej w dniu 15 maja 2017 r. pomiędzy stroną a spółką N. sp. z o.o. oraz złożonym w dniu 7 lipca 2017 r. oświadczeniem o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego (PROW 2007-2013) skarżący mógł zadeklarować do płatności działki nr [...], [...]

w 2017 r. Wnioskodawca podjął się kontynuacji programu rolnośrodowiskowego podjętego przez spółkę, w ramach wariantu 4.1, które zostało podjęte przez innego rolnika w 2013 r.

Z kolei w przypadku działki nr [...] (działka rolna [...] o powierzchni [...] ha), działki nr [...] (działka rolna [...] o powierzchni [...] ha) oraz działki nr [...] (działka rolna [...] o powierzchni [...] ha) wskazał, iż zostały one dodane przez stronę we wniosku o przyznanie płatności za 2014 r., będącym trzecim rokiem podjętego przez skarżącego zobowiązania. Mógł on zatem zwiększyć powierzchnię podjętego zobowiązania, a następnie ubiegać się o przyznanie płatności w latach 2014-2016 (§ 6 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego). Dołożenie tych działek nie mogło jednak skutkować wydłużeniem 5-letniego okresu zobowiązania, gdzie rok 2014

w przypadku tej działki ewidencyjnej w wariancie 4.1 byłby pierwszym rokiem zobowiązania. Obszary te nie były przed 2014 r. deklarowane to płatności rolnośrodowiskowej w wariancie 4.1 przez innego producenta, wobec czego nie było możliwości przejęcia zobowiązania podjętego już wcześniej przez innego rolnika.

Natomiast w przypadku działek nr [...] oraz [...] (działka rolna [...] o powierzchni [...] ha oraz działka rolna [...] o powierzchni [...] ha) Dyrektor OR wskazał, iż obszary te zostały zadeklarowane przez stronę do płatności rolnośrodowiskowej na 2017 r., czyli już po zakończeniu 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Na podstawie złożonego w dniu 7 lipca 2017 r. oświadczenia o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego (PROW 2007-2013), wnioskodawca podjął się kontynuowania realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego przez innego rolnika, do końca okresu objętego tym zobowiązaniem, tj. do dnia 14 marca 2018 r.

Dalej organ odwoławczy stwierdził, iż z uwagi na wykluczenie z płatności działki rolnej [...], [...], oraz [...] nastąpiło zmniejszenie powierzchni deklarowanej

o [...] ha. W trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu wariant 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków wynosiła [...] ha. Powierzchnia stwierdzona w ramach wariantu 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków wynosi [...] ha Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku w ramach Wariant: 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków a powierzchnią stwierdzoną w kontroli administracyjnej wynosi zatem 100,00%. Zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% rolnikowi nie przyznaje się żadnej pomocy. Ponadto rolnik podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym. Kwota ta, zgodnie z art. 19 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, będzie odliczana od wszystkich płatności związanych

z powierzchnią, które są obsługiwane przez ARiMR, do których rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia. Jeżeli odliczenie tej kwoty w ciągu trzech lat kalendarzowych nie będzie możliwe, wówczas pozostałe do spłaty saldo zostanie anulowane.

Mając na uwadze powyższe Dyrektor OR odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach Wariant: 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków

i wymierzył karę w wysokości 16 956,00 zł. Wskazał, że kara ta została wyliczona

z uwzględnieniem stawki płatności do 1 ha w ramach Wariant: 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków, która została określona w rozporządzeniu rolnośrodowiskowym

i wynosi 1 200,00 zł.

Końcowo organ odwoławczy nie podzielił zarzutu o naruszeniu art. 10 k.p.a. Wskazał, że Kierownik BP informował stronę o możliwości skorzystania z uprawnień wynikających z tego przepisu w pismach z dnia 5 lipca 2019 r. i 2 grudnia 2019 r., ponadto wzywał stronę do wyjaśnienia stwierdzonych nieprawidłowości i do udziału w czynnościach. Podniósł, że w toku postępowania strona i jej pełnomocnicy aktywnie korzystali z uprawnień procesowych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, działając na podstawie art. 50 § 1, art. 52 § 1, art. 53 § 1 oraz art. 54 § 1 w zw. z art. 3 § 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."), skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.

- art. 6 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego wbrew zasadzie praworządności,

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a., poprzez niedokonanie wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, a także oddalenie wniosków dowodowych strony, podczas gdy miały one istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy,

- art. 8 § 1 k.p.a. poprzez całkowite pominięcie zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, w szczególności poprzez prowadzenie postępowania w sposób stronniczy oraz chaotyczny,

- art. 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie uczestnika o okolicznościach faktycznych oraz prawnych, mających wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżący wniósł o:

- uchylenie decyzji organu II instancji w zaskarżonej części, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.,

- uchylenie decyzji organu I instancji w części dotyczącej odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach Wariantu 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków, oraz w ramach Wariantu 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków- Natura 2000, na podstawie art. 135 p.p.s.a.,

- zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2019.2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych decyzji i postanowień sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Po dokonanej kontroli legalności Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Na wstępie należy zauważyć, że organy obu instancji zebrały w sprawie materiał dowodowy wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy.

Spór w sprawie dotyczy kwestii odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na rok 2017 i nałożenia na stronę sankcji

w ramach wariantu 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków oraz 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na obszarze Natura 2000.

Ocenę powyższego należy rozpocząć przywołując ramy prawne kontrolowanej sprawy.

Przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego określa warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi, jeżeli m.in. realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej. Podstawowymi wymogami są wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (§ 3 ust. 1 rozporządzenia). Stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmuje obszar gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów, objęty obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, zwanym dalej "obszarem zatwierdzonym", i zwierzęta ras lokalnych, do których została przyznana pierwsza płatność rolnośrodowiskowa,

a w przypadku o którym mowa w art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014, działki rolne zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów objęte obszarem zatwierdzonym. Obszar zatwierdzony w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, oznacza w przypadku systemów pomocy obszarowej - obszar, w odniesieniu do którego spełniono wszystkie kryteria kwalifikowalności lub inne obowiązki związane z warunkami przyznania pomocy, bez względu na liczbę uprawnień do płatności, które posiada beneficjent; lub w przypadku środków wsparcia obszarowego - obszar poletek lub działek zidentyfikowanych w drodze kontroli administracyjnych lub kontroli na miejscu.

Zgodnie zaś z § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że przepisy rozporządzenia dopuszczają dokonanie takiej zmiany, w szczególności gdy zmiana ta polega na jednorazowym dodaniu w drugim albo trzecim roku realizacji tego zobowiązania poszczególnych wariantów pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4,5, 6 lub 7.

Powyższe regulacja nie daje swobody rolnikowi w zakresie zwiększania powierzchni gruntów objętych zobowiązaniem lub dodania określonych wariantów. Ustawodawca zastrzegł bowiem, iż ewentualna zmiana możliwa jest wyłącznie

w drugim albo trzecim roku trwania zobowiązania.

W myśl § 18 ust. 1 pkt 1 omawianego aktu prawnego wysokość płatności rolnośrodowiskowej w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności na hektar gruntu i powierzchni działek rolnych po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. Stosownie natomiast do § 18 ust. 3 rozporządzenia, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit b rozporządzenia (UE) nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Z kolei § 32 ust. 1 rozporządzenia stanowi, iż: "w przypadku przeniesienia, w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, posiadania gruntów lub stada objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym, przez rolnika, które nastąpiło po doręczeniu decyzji w sprawie przyznania pierwszej płatności rolnośrodowiskowej) nowemu posiadaczowi tych gruntów lub stada mogą być przyznane kolejne płatności rolnośrodowiskowe, jeżeli są spełnione warunki określone w art. 25 ust. 2 ustawy". § 32 ust. 5 pkt. 1 lit. a wskazuje, iż nowy posiadacz gruntów do wniosku o przyznanie płatności zobowiązany jest dołączyć oświadczenie, złożone na formularzu udostępnionym przez Agencję, obejmujące zobowiązanie do kontynuowania realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego przez rolnika, który był dotychczas posiadaczem tych gruntów, do końca okresu objętego tym zobowiązaniem.

Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż wskutek przejęcia zobowiązania producent rolny ma możliwość jedynie kontynuacji w kolejnych latach programu rolnośrodowiskowego zapoczątkowanego przez przekazującego zobowiązanie.

W przypadku natomiast, jeżeli zobowiązanie rolnośrodowiskowe dla przejmowanych w użytkowanie gruntów, zostało rozpoczęte przez przekazującego później, aniżeli w roku, w którym przejmujący rozpoczął swoje zobowiązanie, będzie mieć miejsce sytuacja kiedy rok zakończenia 5-letniego zobowiązania dla gruntów przejętych w użytkowanie, upłynie dopiero po zakończeniu okresu zobowiązania dla pozostałych gruntów.

Zgodnie z art. 70 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 system identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10000, a od 2016 r. w skali 1:5 000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Państwa członkowskie mają obowiązek wytyczać działki referencyjne w sposób identyfikowalny, mierzalny, umożliwiający niepowtarzalną i jednoznaczną lokalizację oraz określają w odniesieniu do każdej działki maksymalny kwalifikowalny obszar do celów systemów wsparcia. Działka referencyjna oznacza wyznaczony obszar geograficzny, któremu przypisany jest niepowtarzalny numer identyfikacyjny i który jest zarejestrowany w systemie identyfikacji działek rolnych państwa członkowskiego. Obowiązkiem państw członkowskich jest coroczna ocena jakości systemu identyfikacji działek rolnych (art. 6 Rozporządzenia Komisji Nr 640/2014).

W oparciu o wskazany system identyfikacji oraz przepisy określające warunki dla poszczególnych wariantów zobowiązania rolnośrodowiskowego prowadzone są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu dotyczące prawidłowości zadeklarowanej powierzchni łącznie z oceną i kontrolą spełniania warunków do wnioskowanych dopłat.

Zgodnie z art. 21 ust. 1-3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U.2018.1936 j.t.), zwanej dalej ustawą PROW,

z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej,

o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniu

w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

W rozpatrywanej sprawie - zgodnie z wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2017 r. - strona w wariancie 5.1 zadeklarowała następujące działki rolne: [...] o powierzchni [...] ha (działka ewidencyjna nr [...]),[...]

o powierzchni [...] ha (działka ewidencyjna nr [...]),[...] o powierzchni [...] ha (działka ewidencyjna nr [...]),[...] o powierzchni [...] ha (działka ewidencyjna nr [...]),[...] o powierzchni [...] ha (działka ewidencyjna nr [...]), [...] o powierzchni [...] ha (działka ewidencyjna nr [...]),[...] o powierzchni [...] ha (działka ewidencyjna nr [...]),[...] o powierzchni [...] ha (działka ewidencyjna nr [...]), [...] o powierzchni [...] ha (działka ewidencyjna nr [...]),[...] o powierzchni [...] ha (działka ewidencyjna nr [...]),[...] o powierzchni [...] ha (działka ewidencyjna nr [...]),[...]

o powierzchni [...] ha (działka ewidencyjna nr [...]),[...] o powierzchni [...] ha (działka ewidencyjna nr [...]).

Podczas kontroli administracyjnej wniosku stwierdzono, że zgłoszone działki oznaczone nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] położone

w województwie dolnośląskim, powiat [...], gmina M., obręb K. zostały zadeklarowane do płatności również przez innych rolników. W związku

z zaistnieniem konfliktu kontroli krzyżowej, w toku przedmiotowego postępowania organ przeprowadził rozprawę administracyjną, w tym przesłuchał strony konfliktu oraz powołanych w sprawie świadków na okoliczność ustalenia faktycznego użytkownika spornych obszarów.

Ponadto organ dokonał weryfikacji wniosku skarżącego w zakresie zasadności ubiegania się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2017 r.

w poszczególnych wariantach, w kontekście § 6 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Wyjaśnić w pierwszej kolejności należy, że kontrola krzyżowa stanowi część weryfikacji danych zawartych we wnioskach obszarowych producentów rolnych na terenie całej Polski i że celem kontroli jest ujawnienie nieprawidłowości polegającej na zadeklarowaniu tej samej działki - w ramach działki ewidencyjnej – przez więcej niż jednego producenta rolnego, a tym samym zapobieżenie ze strony ARiMR wypłacie środków unijnych osobie nieuprawnionej (wielokrotnemu przyznaniu tej samej pomocy). Wnioskodawcy powinni udokumentować, kto użytkuje sporne działki rolne i tym samym, któremu z nich należy się do nich płatność. Podkreślić należy, że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zobowiązana jest do wyjaśnienia

w postępowaniu, kto użytkuje działki rolne objęte dwoma lub większą ilością wniosków. Nie rozstrzyga natomiast sporu o bezprawne użytkowanie działek ewidencyjnych. Rozpatrywanie definicji posiadania gruntów rolnych nie może być oderwane od warunków i celu przyznawania płatności bezpośrednich udzielanych jako wsparcie w ramach wspólnej polityki rolnej. System ten stworzony został w celu wyrównania dochodowości gospodarstw rolnych oraz poprawy warunków życia, pracy i produkcji w rolnictwie, wobec czego płatność kwoty pomocy powinna zostać powiązana ze spełnieniem zasad odnoszących się do gruntów rolnych, produkcji

i działalności rolniczej.

Wymaga tutaj podkreślenia, że warunkiem ubiegania się o płatności rolnośrodowiskowe jest m.in. wykazanie przez rolnika, że na zgłoszonych do płatności gruntach prowadzi on działalność rolniczą. Stosownie bowiem do § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego płatność przyznaje się rolnikowi

w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr [...]/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli m.in. posiada działki rolne, na których jest prowadzona działalność rolnicza na co najmniej 1 ha.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd,

z którym tut. Sąd w pełni się zgadza, zgodnie z którym na użytek płatności rolnych ocena posiadania musi być dokonana przez pryzmat faktycznego użytkowania działek dla celów rolniczych. Ze względu na cel przyznawanych płatności rolnych posiadanie w znaczeniu cywilnoprawnym nie stanowi samoistnej przesłanki uzyskania płatności. Wsparcie finansowe dla producentów rolnych jest związane z realizacją założeń polityki rolnej przez państwa członkowskie Unii Europejskiej, a nie z samym faktem posiadania gruntów rolnych w rozumieniu cywilnoprawnym (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 maja 2020 r., sygn. akt I GSK 1770/19, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie wystarczy zatem być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego, ale należy je rolniczo użytkować. Ta właśnie okoliczność powoduje, że organ rozpoznający wniosek pomocowy jest zobowiązany przede wszystkim ocenić, czy wnioskodawca faktycznie posiada i użytkuje grunty rolne, których dotyczyć ma płatność (zob. wyroki NSA z 14 stycznia 2010 r., sygn. akt II GSK 317/09, sygn. akt II GSK 318/09, z 25 lutego 2010 r., sygn. akt II GSK 439/09, z 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1034/10, CBOSA). Konsekwentnie – na gruncie analizowanej przesłanki – w orzecznictwie przyjmuje się, że wnioskujący o płatności powinien wykazać fakt władania gruntem rolnym, nie musi zaś udowodnić, że czyni to jako osoba uprawniona. Przesłanka posiadania działki rolnej nie jest powiązana z tytułem prawnym wnioskodawcy do nieruchomości, lecz ma związek z faktycznym władztwem nad gruntem rolnym, które polega na jego rolniczym użytkowaniu (zob. wyroki NSA z 2 września 2008 r., sygn. akt II GSK 311/08, z 16 czerwca 2010 r., sygn. akt II GSK 646/09, z 16 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 217/11, z 18 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 457/11, CBOSA).

Tym samym należy stwierdzić, że warunkiem sine qua non uzyskania płatności jest posiadanie gruntów w znaczeniu ich rolniczego użytkowania obejmującego m.in. dokonywanie zasiewów, wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych, utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej, w tym także nawożenia i zbierania plonów. Właściciel gruntu niebędący jego faktycznym użytkownikiem nie otrzyma płatności.

Przechodząc zatem do kwestii spornej, w ocenie Sądu, Dyrektor OR prawidłowo przyjął, że skarżący nie był posiadaczem działek rolnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] na dzień 31 maja 2017 r. Organ słusznie doszedł do takiego przekonania po analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego. W szczególności ocenił oświadczenia obu stron konfliktu krzyżowego, zeznania wskazanych przez te strony świadków oraz przedłożone przez strony materiały. Trafnie zauważył Dyrektor OR, że zeznania świadków wskazanych przez skarżącego nie potwierdziły, że na spornych działkach w 2017 r. wykonywane były przed dniem 31 maja jakiekolwiek prace mające na celu utrzymanie gruntów w dobrej kulturze rolnej. Poza sprzecznymi ze sobą zeznaniami A. S. (z dnia 13 lipca 2018 r. oraz 8 lipca 2019 r.) oraz zdawkowym, niepopartym konkretami, również sprzecznym z zeznaniem A. S. z dnia 13 lipca 2018 r. oświadczeniem M. M. o wykonaniu prac wiosną, żaden ze świadków nie twierdził, iż skarżący wykonywał, lub też zlecał wykonanie prac przed 31 maja 2017 r. Świadek M. B., który wskazany został

w umowie zlecenia na usługi rolnicze z dnia 1 czerwca 2017 r. jako wykonawca prac, udzielał ogólnikowych, nieprecyzyjnych i wymijających odpowiedzi na pytania organu. Na przesłuchaniu w dniu 7 sierpnia 2018 r. świadek ten wskazał, że prace wykonano "w terminach określonych w pakietach", natomiast pytany o stan działek stwierdził, iż "rosła tam trawa", z kolei na pytanie czy posiada wiedzę od kiedy skarżący użytkuje sporne działki odpowiedział, że od 4-5 lat. Podczas przesłuchania, które odbyło się w dniu 10 maja 2019 r. zażądał natomiast od organu przesłania na piśmie pytań, na które udzieli odpowiedzi kancelaria prawna. Dyrektor OR zasadnie wywiódł, że powyższe świadczy o tym, iż wskazany świadek nie ma wiedzy co do terminów wykonania prac agrotechnicznych na spornych gruntach, natomiast odnośnie posiadania gruntów przez skarżącego podaje nieprawdziwe informacje, bowiem jak wynika z zeznań skarżącego i świadka L. Z., strona posiadała sporny grunt dopiero od 2017 r.

Odnośnie zeznań świadka M. M., należy zgodzić się

z organem, że są one niespójne z zeznaniami innych świadków. Świadek ten twierdził, że wraz z synem wiosną wykonywał prace polegające na zbieraniu kamieni, natomiast w lipcu 2017 r. ze skarżącym, L. Z. i A. S. prace polegające na palikowaniu i usuwaniu zakrzewień; w czasie wykonywania tych prac widział M. B., który kosił sporne działki. Tymczasem M. B. twierdził, że usługę koszenia wykonywał w sierpniu 2017 r.

Sam skarżący natomiast, pomimo, że wezwany został przez organ ARiMR na skutek ujawnionego konfliktu krzyżowego do złożenia wyjaśnień, zrezygnował

z możliwości przedstawienia swojego stanowiska w sprawie, a tym samym udowodnienia faktu posiadania spornego gruntu w 2017 r. Podczas przesłuchania

w siedzibie organu I instancji w dniu 27 kwietnia 2018 r. odmówił udzielenia odpowiedzi na pytania - w tym dotyczące upraw oraz wykonanych prac polowych na spornych gruntach - z uwagi na nieobecność pełnomocnika. Jak słusznie zauważył Dyrektor OR, brak jakichkolwiek wyjaśnień z jego strony świadczy o tym, iż wiedzy takiej nie posiadał lub też nie miał woli dążenia do wyjaśnienia wszystkich okoliczności mogących mieć wpływ na podejmowane przez organ rozstrzygnięcie. Przy czym powoływanie się na brak obecności pełnomocnika jest w realiach sprawy niezrozumiałe, bowiem tematem przesłuchania miało być ustalenie stanu użytkowania gruntów, a w tym względzie największą wiedzę powinien mieć faktyczny użytkownik, a nie jego pełnomocnik. Opisany fakt nie pozostaje bez wpływu na ocenę wiarygodności twierdzeń skarżącego, że był on na dzień 31 maja 2017 r. posiadaczem spornych gruntów, uprawiał je, dokonywał zabiegów agrotechnicznych i ponosił koszty w związku z wykonywanymi pracami. Należy ponownie podkreślić, że w przypadku ubiegania się o przyznanie płatności ciężar wykazania przesłanek powalających na przyznanie płatności spoczywa na rolniku. W okolicznościach niniejszej sprawy - ciężar ten spoczywał na skarżącym. Jeżeli zatem wnioskodawca nie chciał wypowiedzieć się w swojej sprawie w kwestii użytkowania przez niego gruntów deklarowanych do płatności, to z pewnością fakt ten negatywnie świadczy

o woli strony do złożenia istotnych dla sprawy wyjaśnień.

Ponadto, dowodami świadczącymi o użytkowaniu działek przez skarżącego nie były także (jak słusznie wskazał organ): umowa przekazania użytkowania gruntów rolnych z dnia 15 maja 2015 r., zawarta między "G." Sp. z o.o.

a podmiotem N." Sp. z o.o.; wydruk z historii rachunku skarżącego zawierający operację przelewu środków z tytułu dzierżawy nieruchomości; umowa zlecenia na usługi rolnicze z dnia 1 czerwca 2017 r., zawarta między skarżącym

a M. B., przedmiotem której było wykonanie usługi koszenia

i zbierania biomasy na spornych działkach; protokół zdawczo-odbiorczy z dnia 14 sierpnia 2017 r. potwierdzający wykonanie zleconych prac oraz potwierdzenie przelewu z dnia 6 listopada 2017 r. z rachunku skarżącego na rzecz M. B., tytułem wykonania usługi koszenia i zbierania siana.

Dokonując weryfikacji wskazanych dokumentów Dyrektor OR zauważył

w szczególności, że umowa z dnia 15 maja 2015 r., zawarta między "G." Sp. z o.o. a podmiotem N." Sp. z o.o. nie dotyczy żadnej ze stron konfliktu kontroli krzyżowej, ani też użytkowania gruntów w roku 2017. Ponadto,

z wydruku operacji przelewu środków z tytułu dzierżawy nieruchomości, wykonanej w dniu 22 czerwca 2017 r. nie wynika, kto był dzierżawcą spornych działek, nie wiadomo też jaki ma to związek z ich stanem prawnym, gdyż skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów mogących poświadczyć, iż dysponował w roku 2017 jakimkolwiek tytułem prawnym do użytkowania spornych działek. Pozostałe zaś dokumenty nie są datowane na okres przed 31 maja 2017 r.

Dla ustalenia stanu posiadania spornych gruntów na dzień 31 maja 2017 r. konieczne było również uwzględnienie przez organy zeznań drugiej strony konfliktu kontroli krzyżowej A. M., która oświadczyła, że jest współwłaścicielką spornych działek i reprezentuje wszystkich współwłaścicieli. Według jej zeznań, sporny grunt nie został nikomu wydzierżawiony lub udostępniony do użytkowania,

a w 2017 r. prace koszenia i zbiórki siana wykonane zostały na jej zlecenie przed 24 lipca. Jako świadka A. M. wskazała K. W., który wykonał te prace, a zebrane siano zabrał do swojego gospodarstwa. W dniu 19 lipca 2018 r. wskazany świadek zeznał, iż wykosił sporne działki własnym sprzętem

w lipcu 2017 r., a zebrane siano zagospodarował we własnym gospodarstwie.

Reasumując, w kontekście rozbieżności i nieścisłości zawartych w zeznaniach świadków powołanych przez skarżącego i w konsekwencji braku skutecznego wykazania przez niego posiadania spornych gruntów na dzień 31 maja 2017 r.

i utrzymania ich w dobrej kulturze rolnej przez cały rok kalendarzowy, prawidłowo organy odmówiły przyznania stronie płatności rolnośrodowiskowej do wariantu 5.1 do spornych działek. Powyższe znajduje również potwierdzenie w powołanych wcześniej zeznaniach złożonych przez reprezentującą w sprawie wszystkich współwłaścicieli A. M..

Odnośnie kolejnych wniosków dowodowych złożonych w pismach z dnia

9 stycznia 2020 r. oraz 23 marca 2020 r., w których skarżący wniósł o przesłuchanie

w charakterze świadka: M. M., M. B., A. S., L. Z. oraz pracowników BP ARiMR, Sąd podziela w tym zakresie stanowisko organów obu instancji, zgodnie z którym uznano, że wszelkie niezbędne kwestie zostały już wcześniej wyjaśnione. Strona miała również możliwość wniesienia swoich zastrzeżeń podczas przeprowadzanych rozpraw administracyjnych. Wzywanie po raz kolejny świadków, którzy już wypowiedzieli się co do ujawnionego konfliktu kontroli krzyżowej, nie wniosłoby nic nowego do analizowanej sprawy.

Pozostałą część ([...] ha) obszaru wykluczonego (wynoszącego łącznie [...] ha) z płatności we wskazanym wariancie 5.1 stanowiły działki ewidencyjne nr [...], nr [...], [...] oraz [...]. Jak wynika z analizy deklaracji (tabela - str. 13-14 zaskarżonej decyzji), działki te zostały dodane przez stronę w 2014 roku do trwającego już zobowiązania, podjętego przez skarżącego w dniu 15 marca 2012 r. Zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego jest możliwe jednorazowe dodanie w drugim albo trzecim roku realizacji podjętego zobowiązania poszczególnych wariantów pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4, 5, 6 lub 7, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Żadna wykładnia prawa nie upoważnia w tym przypadku, do uznania, że strona deklarując wariant 5.1 po raz pierwszy w 2014 roku, wydłuża realizowane przez stronę zobowiązanie na kolejne 5 lat, licząc od 15 marca 2014 r. Wobec tego zasadnie uznano, że płatność za 2017 rok nie przysługuje, ponieważ byłby to szósty rok realizacji zobowiązania.

W ocenie Sądu, organy prawidłowo przyjęły, że w niniejszej sprawie nie ma również zastosowania § 35 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

W myśl tych przepisów jeżeli rolnik, który realizuje zobowiązanie rolnośrodowiskowe, jest nowym posiadaczem gruntów lub stada objętych wnioskiem o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej złożonym przez innego rolnika lub objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez tego rolnika i zostanie mu przyznana płatność rolnośrodowiskowa w trybie przepisów § 27-32, a w przypadku, o którym mowa w § 30 ust. 4, § 31 ust. 4 lub § 32 ust. 4, jeżeli zobowiąże się do kontynuowania realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego przez innego rolnika do końca okresu objętego tym zobowiązaniem, uznaje się, że rolnik realizuje nowe zobowiązanie rolnośrodowiskowe. Rolnik realizuje nowe zobowiązanie rolnośrodowiskowe przez okres, jaki realizowane byłoby najdłuższe z zobowiązań zastąpionych przez nowe zobowiązanie. Nowe zobowiązanie jest realizowane zgodnie z nowym planem działalności rolnośrodowiskowej.

W niniejszej sprawie, wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na rok 2017 został złożony przez stronę w dniu 2 czerwca 2017 r. Następnie w dniu 7 lipca 2017 r. wpłynęło oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego przez spółkę z o.o. N.. Z oświadczenia wynika, że skarżący w dniu 31 maja 2017 r. przejął posiadanie gruntów rolnych, w odniesieniu do których realizowane jest zobowiązanie rolnośrodowiskowe oraz zobowiązał się do kontynuowania realizacji tego zobowiązania do dnia 15 marca 2018 roku. Organ słusznie uznał, że skoro skarżący posiadał własne 5-letnie zobowiązanie podjęte w dniu 15 marca 2012 rok, zobowiązanie to zakończyło się w dniu 14 marca 2017 roku. Ponownego podkreślenia wymaga, że deklaracja w 2014 r. działek rolnych położonych w obrębie działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...] polegała na jednorazowym dodaniu w trzecim roku realizacji podjętego zobowiązania wariantów 4.1 oraz 5.1, bez możliwości wydłużenia okresu trwającego już zobowiązania. Przejmując w 2017 roku zobowiązanie od spółki (podjęte w 2013 r.) strona nie posiadała już własnego zobowiązania, więc regulacja zawarta w § 35 ust. 1, 2 i 3 nie ma zastosowania.

Wątpliwości Sądu nie budzą również ustalenia organu w zakresie działek rolnych zadeklarowanych przez stronę do płatności rolnośrodowiskowej w wariancie 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków. Łączna powierzchnia obszaru zadeklarowanego w ramach tego wariantu wynosiła [...] ha.

W tym przypadku również niezbędne było dokonanie analizy dodanych przez stronę działek pod kątem uregulowań zawartych w § 6 ust. 1 pkt 2 oraz § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Na podstawie umowy przekazania użytkowania gruntów rolnych oraz zobowiązań rolnośrodowiskowych i ONW zawartej w dniu 15 maja 2017 r. pomiędzy spółką z o.o. N. oraz skarżącym oraz złożonym w dniu 7 lipca 2017 r. oświadczeniem o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego (PROW 2007-2013) Skarżący mógł zadeklarować do płatności działki nr [...], [...]

w 2017 r. Podjął się kontynuacji programu rolnośrodowiskowego podjętego przez ww. spółkę, w ramach wariantu 4.1, które zostało podjęte przez innego rolnika

w 2013 r.

W przypadku działki nr [...] (działka rolna [...] o powierzchni [...] ha), działki nr [...] (działka rolna [...] o powierzchni [...] ha) oraz działki nr [...] (działka rolna [...]

o powierzchni [...] ha) należy wskazać, iż zostały one dodane przez stronę we wniosku o przyznanie płatności za 2014 r., będącym trzecim rokiem podjętego przez nią zobowiązania. W tym przypadku również zasadnie organ uznał, że strona mogła zatem zwiększyć powierzchnię podjętego zobowiązania, a następnie ubiegać się

o przyznanie płatności w latach 2014-2016 (§ 6 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego). Dołożenie tych działek nie mogło jednak skutkować wydłużeniem 5-letniego okresu zobowiązania, gdzie rok 2014

w przypadku tej działki ewidencyjnej w wariancie 4.1 byłby pierwszym rokiem zobowiązania. Obszary te nie były przed 2014 r. deklarowane to płatności rolnośrodowiskowej w wariancie 4.1 przez innego producenta, wobec czego nie było możliwości przejęcia przez stronę zobowiązania podjętego już wcześniej przez innego rolnika.

Natomiast w przypadku działek nr [...] oraz [...] (działka rolna [...] o powierzchni [...] ha oraz działka rolna [...] o powierzchni [...] ha) należy wskazać, iż obszary te zostały zadeklarowane przez skarżącego do płatności rolnośrodowiskowej na 2017 r., czyli już po zakończeniu przez stronę 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Na podstawie złożonego w dniu 7 lipca 2017 r. oświadczenia o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego (PROW 2007-2013), strona podjęła się kontynuowania realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego przez innego rolnika, do końca okresu objętego tym zobowiązaniem, tj. do dnia 14 marca 2018 r. W sprawie zastosowanie ma przepis wynikający z § 32 ust.

1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, gdzie w przypadku przeniesienia posiadania gruntów, płatności rolnośrodowiskowe przysługują nowemu posiadaczowi tych gruntów, jak to miało miejsce w omawianym przypadku. Mając na uwadze powyższe, do powierzchni zadeklarowanych w ramach tych działek płatność rolnośrodowiskowa w zakresie wariantu 4.1 powinna przysługiwać.

W omawianym zakresie nie ma również zastosowania § 35 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na rok 2017 został złożony przez Stronę w dniu 2 czerwca 2017 r. Następnie w dniu 7 lipca 2017 roku wpłynęło oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego przez spółkę z o.o. N.. Z oświadczenia wynika, że skarżący w dniu 31 maja 2017 roku przejął posiadanie gruntów rolnych w odniesieniu do których realizowane jest zobowiązanie rolnośrodowiskowe oraz zobowiązał się do kontynuowania realizacji tego zobowiązania do dnia 15 marca 2018 roku. Organ prawidłowo uznał, że skoro skarżący posiadał własne 5-letnie zobowiązanie podjęte w dniu 15 marca 2012 r., zobowiązanie to zakończyło się w dniu 14 marca 2017 r. Jak już wykazano wcześniej, deklaracja w 2014 r. działek rolnych położonych w obrębie działek ewidencyjnych nr [...] ([...]), [...] ([...]), [...] ([...]) polegała na jednorazowym dodaniu

w trzecim roku realizacji podjętego zobowiązania wariantów 4.1 oraz 5.1, bez możliwości wydłużenia okresu trwającego już zobowiązania. Przejmując w 2017 roku zobowiązanie od spółki z o. o. N. (podjęte w 2013 r.), strona nie posiadała już własnego zobowiązania.

Wobec tego słusznie organ uznał, że skarżącemu płatność rolnośrodowiskowa PROW 2007-2013 za 2017 r. we wskazanym wyżej zakresie nie przysługuje.

Organ prawidłowo wskazał również, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku w ramach wariantu 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wynosi 100%, co skutkowało odmową przyznania płatności

w ramach wskazanego wariantu. Zgodnie bowiem z treścią art. 19 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% rolnikowi nie przyznaje się żadnej pomocy. Ponadto rolnik podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym

a stwierdzonym.

Uwzględniając więc specyfikę niniejszego postępowania oraz przeprowadzone wyżej wywody, stwierdzić należy, że organ nie dopuścił się sugerowanych w skardze uchybień procesowych w zakresie kwestionowanego przede wszystkim sposobu gromadzenia i oceny materiału dowodowego, wymienionych w art. 8, art. 10 § 1, art. 12 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Przed wydaniem decyzji skarżący był informowany

o możliwości wypowiedzenia się i uzupełnienia zebranego w sprawie materiału dowodowego. Z akt sprawy wynika, że strona oraz jej pełnomocnicy aktywnie korzystali z uprawnień procesowych.

W wydanych decyzjach wyjaśniono stronie zasadność przesłanek, którymi kierowano się przy załatwieniu sprawy, a także wskazano na przepisy prawa, które miały zastosowanie i które były podstawą wydania rozstrzygnięcia (art. 11 k.p.a.). Decyzja organu spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a., albowiem zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś w uzasadnieniu prawnym wskazano podstawę prawną decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Dokonanie zaś odmiennej od oczekiwań skarżącego oceny zgromadzonego

w sprawie materiału dowodowego nie oznacza, że doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów, zwłaszcza w sytuacji, gdy podniesione tam zarzuty mają jedynie polemiczny charakter i nie wnoszą nic nowego do sprawy.

Sąd badając sprawę nie stwierdził również innych naruszeń przepisów prawa w zakresie nie objętym zarzutami skargi, które mogłyby stać się podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.