Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 315/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 b
journal: Dz.U. 2013 poz 1456
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity
article: art. 107 par. 3, art. 145 a, art. 149 par. 1 i par. 2, art. 151 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Sędziowie sędzia WSA Lidia Serwiniowska (sprawozdawca), sędzia NSA Julia Szczygielska, Protokolant Dorota Hurman, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 10 marca 2016 r. sprawy ze skargi A. S. –W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. oddala skargę w całości; II. przyznaje radcy prawnemu D. K. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym 23 % podatku VAT tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej urzędu.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 18 listopada 2014 r. A. S. – W. (zwana dalej stroną, wnioskodawczynią lub skarżącą) wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] orzekającą o odmowie przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu powyższej decyzji, wydanej m.in. na podstawie art. 17 i art. 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm., zwanej dalej u.ś.r.), organ pomocy społecznej odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia motywował nie spełnieniem przez stronę wymogów art. 17 ust. 1b u.ś.r., gdyż zgodnie z orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] siostra wnioskodawczyni, nad którą ona sprawuje opiekę, została uznana za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji do dnia 31 grudnia 2015 r., a daty powstania niezdolności do samodzielnej egzystencji nie można było ustalić.

Wnioskując o wznowienie wskazanego postępowania strona powołała się na art. 145a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej k.p.a.) oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13. Podniosła również, że podstawą wydania decyzji odmownej był art. 17 ust. 1b u.ś.r. dotyczący kryterium wiekowego osoby niepełnosprawnej w chwili powstania niepełnosprawności.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] Prezydent Miasta L. wznowił z urzędu postępowanie zakończone opisaną na wstępie decyzją.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 151 § 1 w zw. z art. 145a k.p.a., odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ powołał się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność art. 17 ust. 1b u.ś.r. z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności.

Kierując się treścią wskazanego orzeczenia organ podkreślił, że przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. został uznany za niegodny z ustawą zasadniczą jedynie w części obejmującej wprowadzenie kryterium wieku powstania niepełnosprawności jako przesłanki uzależniającej uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego. Wyrok nie oznacza jednakże, że powyższe kryterium zostało usunięte z ustawy i nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji już wydanych. Nie kreuje on także nowego prawa do żądania świadczenia przez opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność ich podopiecznych powstała już po okresie dzieciństwa. Wykonanie wyroku winno nastąpić natomiast poprzez działania ustawodawcze prowadzące do przywrócenia równego traktowania opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych.

Z tej też przyczyny organ pomocy społecznej uznał, że nie ma podstaw do uchylenia zakwestionowanej w trybie wznowienia decyzji o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Strona zażądała także zastosowania wykładni wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 38/13, ograniczającej się wyłącznie do sentencji tego wyroku, a także uwzględnienia szczegółowej wykładni wyroku przedstawionej w obwieszczeniu Marszałka Sejmu z dnia 13 stycznia 2015r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W uzasadnieniu odwołania strona zarzuciła, że organ pierwszej instancji wybiórczo powołał się na uzasadnienie wyroku Trybunału, natomiast powszechnie obowiązującą moc prawną ma sentencja wyroku, gdyż tylko ona rodzi określone skutki prawne przewidziane Konstytucją i ustawą o Trybunale Konstytucyjnym. W ocenie strony organ administracji bezprawnie poszerzył sentencję wyroku Trybunału, podczas gdy powinien skupić się na jej literalnym brzmieniu. Strona podkreśliła, że stosowanie kryterium wieku osoby niepełnosprawnej zostało uznane za niekonstytucyjne i dyskryminujące opiekunów osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała po ukończeniu ustawowego wieku.

Dalej strona zauważyła, że z datą publikacji sentencji orzeczenia zniesione zostało domniemanie konstytucyjności art. 17 ust. 1b u.ś.r., nawet pomimo braku działań legislacyjnych.

Zdaniem skarżącej, działanie organu pierwszej instancji na podstawie przepisu prawa uznanego za niekonstytucyjny powoduje, że organ ten nie działa na podstawie i w granicach prawa.

Decyzją z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że konstrukcja art. 145a k.p.a. jako podstawy wznowienia jest oparta na dwóch przesłankach pozytywnych (rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną oraz orzeczenie TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja). Ponadto art. 145a k.p.a. zawiera też dwie przesłanki procesowe (wniesienie podania o wznowienie postępowania oraz zachowanie miesięcznego terminu).

Organ podkreślił, że podstawą decyzji o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego był art. 17 ust. 1b u.ś.r., a jej podstawa faktyczna wynikała z tego, że siostra wnioskodawczyni, znajdująca się pod jej opieką, nie dysponowała orzeczeniem, które wskazywałoby datę powstania niepełnosprawności.

Powołując się szeroko na motywy orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego Kolegium podało, że osoby obowiązane alimentacyjnie i niepodejmujące lub rezygnujące z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad najbliższą osobą niepełnosprawną należą do grupy podmiotów podobnych, przy czym za dopuszczalne trzeba uznać odmienne traktowanie należących do tej grupy osób sprawujących opiekę nad niepełnosprawnymi dziećmi z racji szczególnej konstytucyjnej pozycji dziecka i rodziny (art. 68 ust.2, art. 71 ust. 1, art. 72 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Ustawodawca może odmiennie ukształtować przesłanki świadczenia pielęgnacyjnego dla osób niepodejmujących bądź rezygnujących z pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Ich sytuacja prawna może być uregulowana inaczej niż w stosunku opiekunów pozostałych osób niepełnosprawnych, niebędących dziećmi.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że Trybunał Konstytucyjny nie zaaprobował stanowiska, że ograniczenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie kryterium wieku powstania niepełnosprawności jest niekonstytucyjne, ponieważ w sposób nieuzasadniony ogranicza grupę uprawnionych do otrzymania tego świadczenia. Zdaniem Trybunału, można odmiennie ukształtować reguły wypłacania świadczeń dla tych osób, które sprawują opiekę nad niepełnosprawnymi dziećmi. Z tego powodu przesłanka określona w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych nie narusza zasady równości w takim zakresie, w jakim stanowi podstawę różnicowania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego według wspomnianego uprzednio podziału na dwie kategorie opiekunów.

Podważone zostały natomiast konstytucyjne podstawy do różnicowania sytuacji prawnej opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, wynikające z przedmiotowego przepisu.

Z tych przyczyn Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji.

Trybunał Konstytucyjny przy tym wyraźnie zaznaczył, że wykonanie wyroku wymaga podjęcia działań ustawodawczych, które doprowadzą do przywrócenia równego traktowania opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych oraz, że skutkiem wejścia w życie niniejszego wyroku nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1b u.ś.r., ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, ani wykreowanie "prawa" do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa. Trybunał Konstytucyjny orzekł ostatecznie o niekonstytucyjności jedynie części normy wynikającej z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych zalecając ustawodawcy jedynie poprawienie stanu prawnego.

Kolegium podkreśliło, że istotą działalności Trybunału Konstytucyjnego jest porównanie dwóch norm prawnych: Konstytucji i ustawy, w którym to porównaniu zawsze zawarta jest także ich wykładnia nadająca normie ustawowej określony sens. Organy przeto nie mogły zignorować i pominąć szczegółowych wywodów i rozważań Trybunału Konstytucyjnego zawartych w uzasadnieniu wyroku, na który powołała się strona, żądając wznowienia postępowania.

W konkluzji Kolegium stwierdziło, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Ponadto zalecona ustawodawcy przez Trybunał Konstytucyjny korekta stanu prawnego nie ma związku z sytuacją skarżącej, która nie należy do tej kategorii opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, o których mowa w art. 17 ust. 1b u.ś.r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona zarzuciła zaskarżonej decyzji:

– obrazę prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zw. z sentencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 oraz obwieszczeniem Marszałka Sejmu z dnia 13 stycznia 2015 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o świadczeniach rodzinnych, w szczególności poprzez dodanie do art. 17 ust. 1b u.ś.r. przypisu nr 20 stwierdzającego, że przepis ten utracił moc w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, z dniem 23 października 2014 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13;

– obrazę Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez arbitralne niezastosowanie się do jej art. 190 ust. 1 w związku z sentencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, a w konsekwencji także złamanie art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez członków składu orzekającego Kolegium, co jest przejawem świadomego niedopełnienia obowiązków i może stanowić o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. z chwilą uprawomocnienia się przedmiotowej decyzji.

Uzasadniając swoje stanowisko skarżąca podkreśliła, że podtrzymuje swoją argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, gdyż Kolegium w ogóle się do niej nie odniosło, skupiając się na uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego zamiast na jego sentencji, przez co w sposób nieuprawniony zniekształcone zostało jej brzmienie. Dalej skarżąca podała – powołując się na poglądy piśmiennictwa – że skutkiem wyroku zakresowego jest stwierdzenie niekonstytucyjności aktu normatywnego w części dotyczącej danej grupy podmiotowej bez zmiany literalnej treści samego przepisu. Nie może być on więc stosowany do tej grupy podmiotów w zakwestionowanym zakresie. W niniejszej sprawie oznacza to, że nie można stosować dyskryminującego kryterium wiekowego (18 lub 25 lat) do daty powstania niepełnosprawności danej osoby osoby niepełnosprawnej w odniesieniu do uprawnienia opiekunów tych osób do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Pozbawienie domniemania konstytucyjności, wobec nieodroczenia wejścia w życie sentencji, obowiązuje od dnia jej publikacji i ma zastosowanie do całego okresu obowiązywania niekonstytucyjnego przepisu, czyli od dnia 1 stycznia 2013 r. Weryfikacji wydanych decyzji administracyjnych należy więc dokonać przy uwzględnieniu zakresowej niekonstytucyjności przepisu i przyznać stosowne prawo do świadczenia pielęgnacyjnego tym opiekunom osób niepełnosprawnych, którym bezprawnie, bo na podstawie zakresowo niekonstytucyjnego przepisu, odmówiono w drodze decyzji administracyjnej wydanej po 1 stycznia 2013 r. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli podstawą tej odmowy był wyłącznie wiek jaki posiadała osoba niepełnosprawna w chwili powstania niepełnosprawności.

Skarżąca zakwestionowała również sposób posłużenia się przez Kolegium uzasadnieniem orzeczenia trybunalskiego w celu uargumentowania własnych wywodów, co w jej ocenie miało prowadzić co pominięcia oczywistych skutków płynących z sentencji wyroku. Tylko bowiem rozstrzygnięcie zawarte w sentencji orzeczenia ma moc wiążąca, uzasadnienie zaś należy traktować jako wyjaśnienie podjętego wyroku, które nie ma samodzielności procesowej. Przeciwna interpretacja, jakiej dopuścił się w niniejszej sprawie skład orzekający, będzie prowadziło do naruszenia Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium, uznając podniesione zarzuty za nieuzasadnione i podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wniosło o oddalenie skargi.

Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 10 marca 2016 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej podtrzymał argumenty zawarte w skardze, stwierdzając że wyrok Trybunału Konstytucyjnego został błędnie zinterpretowany. Wniósł on o uchylenie rozstrzygnięć organów administracji publicznej obu instancji oraz o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, która nie została opłacona w części ani w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Na wstępie należy wyjaśnić, że powyższy zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne nie może prowadzić – co do zasady – do przyznania uprawnienia bądź też nałożenia obowiązku wynikającego z przepisów prawa materialnego. Sąd bowiem nie jest kolejną instancją administracyjną i nie decyduje wprost o prawie do danego świadczenia. Jego rola sprowadza się jedynie do dokonania analizy wydanego rozstrzygnięcia z treścią obowiązującego stanu prawnego i stwierdzenia, czy działanie organu administracji publicznej było zgodne z prawem, czy też nie. W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że Sąd – niezależnie od wyniku postępowania – nie był uprawniony do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania przez skarżącą opieki nad siostrą.

Podstawą formalną, w oparciu o którą działały organy administracji publicznej w niniejszej sprawie, były przepisy regulujące wznowienie postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 145a k.p.a. Zgodnie z jego treścią, można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja (§ 1). W takiej sytuacji skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (§2).

W myśl art. 149 § 1 k.p.a., wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2).

Stosownie do art. 151 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:

1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo

2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Żądając wznowienia postępowania skarżąca powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, którym orzeczono m.in., że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczeń pielęgnacyjnych osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji.

Sentencja wskazanego wyroku został opublikowana w Dzienniku Ustaw z dnia 23 października 2014 r., pod pozycją nr 1443.

Dla porządku przywołać trzeba również treść art. 17 ust. 1b u.ś.r. stanowiącego, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia osiemnastego roku życia, ewentualnie w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia dwudziestego piątego roku życia.

W opinii skarżącej wyrok ten miał wpływ na wydaną przez Prezydenta Miasta L. decyzję o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną siostrą, której daty powstania niepełnosprawności – zgodnie z orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS – nie dało się określić.

Po przeprowadzeniu kontroli kwestionowanego rozstrzygnięcia Sąd doszedł do przekonania, że zostało ono oparte na podstawie dostatecznie wyjaśnionych okoliczności faktycznych i pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa.

Odnosząc się do treści skargi należy podkreślić, że zarzucana przez skarżącą obraza przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie mogła stanowić o niewłaściwym postępowaniu organu, który w trybie nadzwyczajnym przepisu tego w ogóle nie stosował, gdyż podstawa prawna jego działania wynikała z kodeksu postępowania administracyjnego. Niemniej jednak zarzut postawiony przez skarżącą odnosił się generalnie do niezastosowania skutków prawnych orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, a właściwie jego sentencji, w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną siostrą.

Zdaniem Sądu tak sformułowany zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie. Zwrócić bowiem należy uwagę, że wyrok zakresowy wyeliminował zakodowaną w art. 17 ust. 1b u.ś.r. normę prawną odnosząc się do zróżnicowania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną. Jednakże nie można poprzestać wyłącznie na odniesieniu się do samej treści sentencji, zwłaszcza że zakresowość wydanego wyroku winna być ścisłe rozumiana. Wbrew twierdzeniom skarżącego uzasadnienie wyroku zakresowego w żaden sposób nie modyfikuje treści sentencji wyroku. W przeciwnym razie powstałaby sytuacja niemożliwa do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, że sentencja wyroku i jego uzasadnienie pozostawałby ze sobą w sprzeczności, a tak w niniejszej sprawie nie jest.

Stwierdzenie niezgodności przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. z Konstytucją w przedmiotowym zakresie nie prowadzi do wyeliminowania tego przepisu z obrotu prawnego. W dalszym ciągu jest on przepisem obowiązującym i bez stosownej interwencji ustawodawcy wciąż będzie wywoływał skutki prawne w stosunku do osób ubiegających się o świadczenia pielęgnacyjne. Oczywiście należy dostrzec, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego uznało za sprzeczne z Konstytucją w określonym zakresie brzmienie art. 17 ust. 1b u.ś.r., co wywołało konkretne skutki prawne. Jednakże sytuacja prawna skarżącej nie uległa z tego powodu zmianie.

Nie można zgodzić się w tym miejscu z zarzutami naruszenia przez Kolegium Konstytucji (art. 190 ust. 1 i art. 32 ust. 1), gdyż organ po pierwsze nie kwestionował faktu wydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny, a co za tym idzie również skutków prawnych z niego płynących. Przyjął on jednak odmienny od skarżącej sposób interpretacji zakresu jaki został tym orzeczeniem objęty, czego nie można zakwalifikować jako działania sprzecznego z prawem, a nawet stanowiącego o możliwości popełnienia przestępstwa, o którym pisze skarżąca.

Sądowi znane są poglądy wyrażone choćby w powołanym przez skarżącą wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 10 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Go 821/14. Jednakże skład orzekający w niniejszej sprawie aprobuje inne stanowisko wyrażone m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 2926/14 oraz z dnia 1 października 2015 r., sygn. akt I OSK 519/14 a także w orzeczeniach wojewódzkich sądów administracyjnych w: Kielcach z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Ke 527/15, Bydgoszczy z dnia 5 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 676/15 i Łodzi z dnia 9 października 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 694/15. Zgodnie z tym poglądem, wyrok Trybunału Konstytucyjnego, choć orzekł o niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b u.ś.r., nie zmienił sytuacji prawnej osób ubiegających się o świadczenie pielęgnacyjne, które nie wypełniają przesłanki zawartej we wskazanym przepisie. Wskazany wyrok nie może być podstawą do uchylenia decyzji wydanych na podstawie art. 17 ust 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Trybunał wskazał na konieczność podjęcia działań legislacyjnych, które doprowadzą do przywrócenia równego traktowania opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych jednak swoim orzeczeniem nie wyeliminował wadliwego przepisu, pozostawiając jego zmianę ustawodawcy.

W świetle powyższego stanowiska za prawidłową należy uznać decyzję Kolegium oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W ocenie Sądu nie można również zgodzić się z zarzutem, że przywoływanie obszernych cytatów było działaniem niezgodnym z obowiązującym prawem.

Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Zatem powoływanie się na istotne – z punktu widzenia niniejszej sprawy – okoliczności dotyczące zakresu zastosowania skutków prawnych wynikających z orzeczenia wydanego przez Trybunał Konstytucyjny było uzasadnione. Należy przy tym podkreślić, że organ nie poprzestał jedynie na przytoczeniu fragmentów uzasadnienia, lecz wyraził również własny pogląd na zasadność żądania skarżącej.

Reasumując powyższe rozważania należało uznać, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 stwierdzający niezgodność art. 17 ust. 1b u.ś.r. z art. 32 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, nie mógł stanowić podstawy do uchylenia decyzji odmawiającej przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną siostrą.

Mając zatem na uwadze, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa a podniesione zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie I sentencji.

Podstawę prawną wydania rozstrzygnięcia w punkcie II sentencji stanowił natomiast art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.) w zw. z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805).