Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 434/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne: Opłaty administracyjne
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: par. 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 137 poz 1310
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu
article: art. 77 ust. 4 pkt 2 ust. 5
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 3 par. 2 art. 52 par. 3 art. 146 par. 1 art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 87 ust. 1 art. 89 ust. 1 pkt 3 art. 91 art. 92 ust. 1 art. 178 art. 217
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Wąsik po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2009r. sprawy ze skargi Spółka A w S. Ł. na czynność Starosty z dnia [...], nr [..] w przedmiocie opłaty za wydanie karty pojazdu. I. uchyla zaskarżoną czynność Starosty , II. zasądza od Starosty na rzecz skarżącego kwotę 200,- zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/J.Szaniecka /-/B. Kamieńska


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] listopada 2008 r. "A" K.-M. Spółka [...] z siedzibą w S. Ł. zwróciła się do Starosty o stwierdzenie na podstawie art. 74 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa nadpłaty w kwocie [...]złotych, w opłacie pobranej za wydanie karty pojazdu dla pojazdu o numerze rejestracyjnym [...]oraz w przypadku stwierdzenia wyżej opisanej nadpłaty jej zwrot wraz z należnymi odsetkami na rachunek wnioskodawcy. Pojazd o numerze rejestracyjnym [...] (ciągnik samochodowy [...]) został zarejestrowany w dniu [...] lutego 2006 r. W związku z jego rejestracją w dniu [...] grudnia 2005 r. Spółka uiściła za wydanie karty pojazdu - na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. z 2003 r. Nr 137 poz. 1310) - kwotę 500,00 zł. W uzasadnieniu złożonego wniosku Spółka wyjaśniła, że wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r. (sygn. akt: U 6/2004; OTK ZU 2006/1A, poz. 3) Trybunału Konstytucyjnego przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury uznany został za niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z powyższym utracił on moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006 r. Z powyższego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wynikało także, zdaniem wnioskodawcy, iż opłata za wydanie karty pojazdu powinna wynieść 75,00 zł. Ponadto uiszczona opłata w opinii składającego wniosek, miała charakter ukrytego podatku, co było sprzeczne nie tylko z postanowieniami Konstytucji, ale również narusza wspólnotowy porządek prawny, a w szczególności art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Odnosząc się do zwrotu opłaty na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej wnioskodawca wskazał, że wniesiona opłata nie ma charakteru czynności administracyjno-technicznej, lecz stanowiła realizację obowiązku uiszczenia daniny publicznej, stąd dla jej zwrotu konieczne jest stosowanie przepisów podatkowych.

W odpowiedzi na powyższy wniosek Starosta pismem z dnia [...] grudnia 2007 r. Nr [...]wyjaśnił, że zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu za wydanie karty pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organ rejestrujący od dnia 15 kwietnia 2006 r. pobierał opłatę w wysokości 500,00 zł. Opłata powyższa wynikała z obowiązującego rozporządzenia, była więc pobierana na podstawie i w granicach prawa. Równocześnie Starosta wskazał, że nie może wydać decyzji odmawiającej zwrotu, ponieważ nie ma podstaw prawnych do takiego działania. Powołał się przy tym na art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowiący, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co determinuje zakaz domniemania kompetencji organu. Starosta wskazał zatem, że droga administracyjna dla załatwienia powyższej sprawy jest niedopuszczalna. Wnioskodawca może dochodzić swych praw jedynie przed sądem powszechnym w oparciu o odpowiednie przepisy Kodeksu cywilnego. Odnosząc się do zarzutu niekonstytucyjności § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. oraz orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w tym zakresie, Starosta poinformował, że powyższy przepis utracił moc z dniem 15 kwietnia 2006 r. Tak więc do dnia 15 kwietnia 2006 r. obowiązywała opłata za kartę pojazdu w wysokości 500,00 zł.

Od powyższego pisma Spółka odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego , wskazując w uzasadnieniu złożonego odwołania, że pismo z dnia [...] grudnia 2007 r. zostało zrozumiane przez odwołującą się jako decyzja o odmowie stwierdzenia nadpłaty pobranej przez organ za wydanie karty pojazdu. Decyzji tej Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niezastosowanie art. 165, 207 § 1 i 2 i art. 210 ustawy Ordynacja podatkowa, przez brak postanowienia o wszczęciu postępowania i jego zakończeniu poprzez wydanie jednoznacznej, prawidłowej decyzji. Spółka zarzuciła także naruszenie szeregu innych przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez brak dążenia organu do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a ograniczenie się wyłącznie do przytoczenia przepisów dotyczących podstawy pobrania opłaty, bez podania podstawy prawnej odmowy zwrotu nadpłaty. Powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych spółka wskazała, że zajęcie przez organ administracji publicznej stanowiska w sprawie zwrotu opłaty administracyjnej jest czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa, podlegająca zaskarżeniu. Stąd też podtrzymując swoje argumenty zawarte we wniosku z dnia [...] listopada 2007 r. odwołująca się Spółka wniosła o uchylenie decyzji Starosty z dnia [...]r. w całości oraz - na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa - rozstrzygnięcie sprawy co do istoty.

Postanowieniem z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekazało sprawę, zgodnie z właściwością do Starosty . W opinii Kolegium do zwrotu przedmiotowej opłaty znajdował zastosowanie art. 261 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), gdyż zakwestionowany obowiązek uiszczenia opłaty z tytułu wydania karty pojazdu nie stanowił obowiązku podatkowego. Dlatego też pismo Wnioskodawcy z dnia [...] grudnia 2007 r. nazwane odwołaniem powinno być potraktowane przez Starostę jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). W przedmiotowej sprawie bowiem Wnioskodawca złożył wniosek o stwierdzenie nadpłaty w kwocie [...]zł, co obligowało Starostę do zajęcia stanowiska w sprawie, które jest czynnością z zakresu administracji publicznej, podlegającą zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po wyczerpaniu środka zaskarżenia określonego w art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Po ponownym rozpatrzeniu wniosku Spółki z dnia [...] listopada 2007 r. Starosta podtrzymał swoje stanowisko, zawarte w piśmie z dnia [...] grudnia 2007 r. wskazując, że organ powiatu nie ma podstaw do zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu, ani też do swobodnego określenia jej wysokości. Opłata w wysokości 500 zł została pobrana przez Starostę na podstawie i w granicach prawa. Organ nie może również wydać decyzji odmawiającej zwrotu, ponieważ nie ma podstaw prawnych do takiego działania. Ponadto Starosta ponownie podkreślił, że uiszczona opłata nie stanowiła realizacji obowiązku o charakterze podatkowym, tak więc do załatwienia sprawy o zwrot opłaty nie mogą mieć zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej o zwrocie podatku. Nie ma również , zdaniem organu podstaw do przyjęcia, że sprawę taką organ może załatwić w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ prawo o ruchu drogowym nie reguluje spraw dotyczących zwrotu uiszczonych opłat, a z przepisów kpa nie można wyprowadzić zasady, że każde żądanie skierowane do organu wymaga rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej. Starosta pouczył również wnioskodawcę o przysługującym mu prawie do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

W dniu [...] kwietnia 2008 r. "A" K.-M. Spółka [...] wniosła skargę na przedmiotowe rozstrzygniecie Starosty . Pismem z dnia [...] lipca 2008 r. działający w imieniu Spółki jej współwłaściciel W.K. sprecyzował, że przedmiotem skargi jest czynność Starosty - pismo z dnia [...] grudnia 2007 r., w której odmówiono zwrotu opłaty za kartę pojazdu, wobec podtrzymania jej wyniku przez organ w piśmie z dnia [...]kwietnia 2008 r., które skarżący wskazał w skardze, uznając je jako powtórzenie stanowiska organu, co do czynności z dnia [...]grudnia 2007 r.

W złożonej do Sądu skardze skarżąca Spółka podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko, że zwrot wniesionej opłaty powinien zostać dokonany w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej, a w przypadku gdyby nie znalazły one zastosowania, w oparciu o zasady ogólne postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego, w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego, orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych oraz prawa wspólnotowego, powyższa opłata miała charakter opłaty publicznej, stąd konieczne było zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej. W opinii skarżącego w trakcie postępowania Starosta nie zajął stanowiska w sprawie, ograniczając się jedynie do przytoczenia obowiązujących przepisów. Skarżący podniósł także, że jakkolwiek opłata w wysokości 500,00 zł pobierana była na podstawie istniejącego w prawie polskim rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. z 2003 r. Nr 137 poz. 1310), to treść tego rozporządzenia była niezgodna z art. 90 TWE. Tymczasem jak wywodził skarżący w przypadku kolizji prawa krajowego z przepisami prawa wspólnotowego krajowe organy administracji nie tylko mają możliwość, ale i obowiązek stosować prawo wspólnotowe, co potwierdza także Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący zarzucił także naruszenie art. 165, 207 § 1 i 2 i art. 210 ustawy Ordynacja podatkowa, art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz art. 92 ust. 1 i 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Odpowiadając na skargę Starosta podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa wspólnotowego Starosta stwierdził, że żadna konkretna norma prawa traktatowego nie reguluje szczegółowo kwestii opłat za wydanie karty pojazdu (w tym wysokości tych opłat).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. 05. 108. 908 z późn.zm.) producent lub importer nowych pojazdów jest obowiązany wydać kartę pojazdu dla każdego pojazdu samochodowego wprowadzonego do obrotu handlowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie natomiast z ust. 3 wyżej powołanego przepisu kartę pojazdu dla pojazdu samochodowego, innego niż określony w ust. 1, wydaje za opłatą i po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, właściwy w sprawach rejestracji starosta przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ust. 2 pkt 2 tegoż przepisu zawarta została delegacja dla ministra właściwego do spraw transportu do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości opłat za kartę pojazdu. W rozporządzeniu tym należy uwzględnić znaczenie tych dokumentów dla rejestracji pojazdu oraz wysokość kosztów związanych z drukiem i dystrybucją kart pojazdów (ust. 5). W wykonaniu powyższej delegacji wydane zostało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. z 2003 r. Nr 137 poz. 1310). § 1 ust. 1 rozporządzenia stanowił, że za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organ rejestrujący pobiera opłatę w wysokości 500 zł.

Rozporządzenie to zostało uchylone Rozporządzeniem Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu z dniem 15 kwietnia 2006 r. Z kolei § 1 wyżej opisanego Rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. wprowadził za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej opłatę w wysokości 75 zł.

Jednocześnie wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt U 6/04 (część I sentencji) orzekł, że § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. Nr 137 poz. 1310) jest niezgodny:

a) z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908, Nr 175 poz. 1462, Nr 179 poz. 1486 i Nr 180 poz. 1494 i 1497),

b) z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

W części II orzeczenia Trybunał orzekł, iż przepis rozporządzenia powołanego w części I traci moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006 r.

W związku z powyższym wyrokiem oraz w związku z przeświadczeniem "A " K.-M. Spółka[...], iż regulacja powyższa była ponadto niezgodna z przepisami prawa wspólnotowego Spółka wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie na podstawie art. 74 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa nadpłaty w kwocie [...]zł, w opłacie pobranej za wydanie karty pojazdu dla pojazdu o numerze rejestracyjnym [...]oraz w przypadku stwierdzenia wyżej opisanej nadpłaty o jej zwrot wraz z należnymi odsetkami na rachunek wnioskodawcy.

Odnosząc się do kwestii zasadności dochodzenia zwrotu opłaty na podstawie ustawy Ordynacja podatkowa, wskazać należy, że w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 3/07, którą skład orzekający w niniejszej sprawie podziela przyjęto, że skierowanie do organu żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. z 2003 r. Nr 137 poz. 1310 ze zm.) jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).

W uzasadnieniu uchwały NSA wskazał, że żądanie właściciela pojazdu dotyczy tego, czy w toku załatwienia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją administracyjną spoczywał na nim obowiązek uiszczenia opłaty w określonej wysokości. Skoro uiszczona opłata nie ma charakteru podatku, gdyż jej głównym celem jest zrekompensowanie poniesionych przez organ kosztów wytworzenia i wydania karty pojazdu, to do załatwienia sprawy nie mogą mieć zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej o zwrocie podatku. Nie ma również podstaw do wnioskowania, że organ może taką sprawę załatwić w drodze decyzji administracyjnej, stosując przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ prawo o ruchu drogowym w ogóle nie reguluje spraw dotyczących zwrotu uiszczonych opłat, a z przepisów Kodeksu nie można wyprowadzić zasady, że każde żądanie skierowane do organu wymaga rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej.

Obowiązek uiszczenia opłaty jak i jej wysokość wynikają bezpośrednio z przepisów prawa. Organ administracji jest tylko zobowiązany, przed wydaniem karty pojazdu, do pobrania opłaty, którą według przepisu prawa osoba rejestrująca pojazd ma obowiązek uiścić, bez wydania wcześniej jakiegokolwiek aktu konstytutywnego lub deklaratywnego ze strony organu rejestrującego. Skoro zaś obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu powstaje w toku indywidualnej sprawy administracyjnej o rejestrację pojazdu, rozstrzyganej przez organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej, to po pierwsze - sam obowiązek uiszczenia opłaty ma charakter obowiązku administracyjnego, który wynika z przepisów prawa, a po drugie organ administracji publicznej jest uprawniony do orzekania w przedmiocie tego obowiązku, przy czym nie ma podstawy do rozstrzygania o tym w drodze decyzji administracyjnej.

Dlatego odnosząc się do żądania zwrotu opłaty za kartę pojazdu organ odnosi się do obowiązku wynikającego z przepisów prawa, a więc podejmuje akt lub czynność, które nie są decyzjami lub postanowieniem, na które jednak przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Powyższe oznacza, że Starosta prawidłowo rozstrzygnął wniosek, zawierający żądanie zwrotu opłaty, w innej formie niż decyzja. Złożenie bowiem przedmiotowego wniosku obligowało Starostę do zajęcia stanowiska w sprawie, która niewątpliwie jest czynnością z zakresu administracji publicznej, podlegającą zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego, po wyczerpaniu środka zaskarżenia określonego w art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Od czynności Starosty Spółce nie przysługiwało jednak odwołanie do organu II instancji, lecz skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego, po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa przez organ administracji. Stąd też słusznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż pismo skarżącego z dnia [...] grudnia 2007 r. nazwane odwołaniem, powinno być potraktowane przez Starostę , jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w3 art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wobec tego zarzuty skarżącej spółki dotyczące trybu postępowania (na podstawie ustawy Ordynacja podatkowa) oraz charakteru opłaty i trybu jej zwrotu są niezasadne.

Z kolei, nawiązując do argumentów Starosty, należy dodać, że stanowisko zaprezentowane w powołanej wyżej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4.II.2008 r. nie wyłącza drogi sądowej dla dochodzenia roszczenia o zapłatę z tytułu nienależnie pobranej opłaty za wydanie karty pojazdu (por. uchwała Sądu Najwyższego z 16 maja 2007 r. sygn. akt III CZP 35/07 lex nr 322105).

Odnosząc się do kwestii wysokości opłaty wskazać należy, iż Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia uznał, że niezgodność § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 prawa o ruchu drogowym polega na tym, że poprzez zawyżenie wysokości opłaty wykracza ona poza zakres upoważnienia zawartego w ustawie. Rozporządzenie bowiem niezgodnie ze wskazanymi w ustawie wytycznymi w postaci nakazu uwzględnienia rzeczywistego znaczenia karty pojazdu dla rejestracji pojazdu oraz kosztów związanych z drukiem i dystrybucją karty ustalało opłatę, uwzględniając dodatkowo koszty innych zadań administracji publicznej, których ustawodawca nie przewiduje.

Tym samym § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji, który nakazuje wydanie rozporządzeń w celu wykonania ustaw i wyklucza przejmowanie przez organ wydający rozporządzenie uprawnień ustawodawcy. Tymczasem rozporządzenie może być wydane wyłącznie na podstawie wyraźnego, a więc nie opartego tylko na domniemaniu lub na wykładni celowościowej, szczegółowego upoważnienia ustawy, w granicach tego upoważnienia i w celu wykonania ustawy. Trybunał Konstytucyjny uznał ponadto, że § 1 ust. 1 rozporządzenia jest zatem niezgodny z art. 217 Konstytucji, gdyż ustanowiona w nim opłata stanowi - ze względu na niewspółmierność do rzeczywistych kosztów świadczonej usługi - daninę publiczną o charakterze podatkowym.

Jednocześnie jednak Trybunał Konstytucyjny uznał za niezbędne odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu do dnia 1 maja 2006 r.

Skoro wiec przedmiotowa opłata pobrana została na podstawie § 1 rozporządzenia, co do którego Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność zarówno z Konstytucją jak i ustawą, to pomimo odroczenia przez Trybunał utraty mocy obowiązującej tego przepisu do dnia 1 maja 2006 r., był on niekonstytucyjny i sprzeczny z ustawą od samego początku jego obowiązywania.

Zgodnie z art. 178 Konstytucji RP sędziowie, w sprawowaniu swego urzędu są niezawiśli i podlegają jedynie Konstytucji i ustawom. Oznacza to, że gdy sąd orzekający stwierdzi niekonstytucyjność aktu niższej niż ustawa rangi, może odmówić z tego powodu jego stosowania (por. wyrok NSA II SA 1610/98, wyrok WSA II SA 2787/03). W konsekwencji należało uznać, że objęta kontrolą sądową czynność Starosty z dnia [...] r. wydana została bez podstawy prawnej.

Rozpatrując niniejszą sprawę należy mieć na uwadze sprzeczność kwestionowanych regulacji z art. 90 TWE. Słusznie skarżąca Spółka zauważyła, że postanowienia Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) są bezpośrednio stosowane i mają walor nadrzędności nad prawem krajowym państw członkowskich. Takie stanowisko znajduje oparcie w postanowieniach art. 87 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 3 i art. 91 Konstytucji RP oraz Traktatu akcesyjnego dotyczącego przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Stosownie do art. 2 Aktu o warunkach przystąpienia stanowiącego część Traktatu, od dnia przystąpienia do Unii Polska jest związana postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny.

Art. 90 TWE stanowi, że żadne Państwo Członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe (zasada niedyskryminacji w ramach wspólnego rynku).

Zgodność polskich rozwiązań prawnych odnoszących się do opłat za wydanie karty pojazdu z powołanym wyżej przepisem prawa unijnego była przedmiotem orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 grudnia 2007 r. w sprawie C-134/07 (Lex nr 354541) wydanego w związku z pytaniem prejudycjalnym Sądu Rejonowego w Jaworznie. W powołanym postanowieniu Trybunał orzekł, że sporna opłata jest objęta zakazem z art. 90 akapit pierwszy TWE. Trybunał wskazał, że "Artykuł 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on opłacie, takiej jak ta przewidziana w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, która to opłata w praktyce jest nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeśli jest on tam już zarejestrowany".

Stanowisko powyższe reprezentowane w postanowieniu Trybunału Sprawiedliwości Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Z uwagi na powyższe zaskarżona czynność Starosty - także z uwagi na niezgodność § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat z prawem unijnym nie może się ostać.

Z uwagi na powyższe, należało na podstawie art. 146 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzec jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 powołanej ustawy.

Rozpoznając ponownie wniosek skarżącej Spółki organ uwzględni powyższe stanowisko Sądu i określi kwotę nadpłaty za kartę pojazdu z uwzględnieniem kosztów i nakładów poczynionych przez organ na jej wydanie. W powyższym zakresie pomocne mogą okazać się ustalenia poczynione przez Trybunał Konstytucyjny oraz wyjaśnienia przytoczone w ramach sprawy przez Ministerstwo Infrastruktury, a zawarte w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r.

/-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ J.Szaniecka /-/ B.Kamieńska

MK