Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 982/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 1 pkt 2, art. 8 ust. 3 i ust. 4, art. 8 ust. 11 pkt 2, art. 8 ust. 12, art. 37 ust. 1 pkt 2, art. 106 ust. 5
journal: Dz.U. 2017 poz 1769
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 28 lutego 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2018 roku sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia wypłaty zasiłku stałego i składki na ubezpieczenie zdrowotne - oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu odwołania M. S., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Ł. z dnia [...], znak: [...].

Jak wynika z akt sprawy Burmistrz Ł. decyzją z dnia [...], znak: [...], przyznał M. S. zasiłek stały od dnia 29 maja 2013 r. oraz opłacanie składki na ubezpieczenie zdrowotne.

W dniu 28 czerwca 2017 r. M.S. złożył w Ośrodku Pomocy Społecznej w Ł. wyrok Sądu Okręgowego w Ł. [...] Wydział Cywilny z dnia [...] sygn. akt [...], prawomocny od dnia 13 kwietnia 2017 r., zasądzający na rzecz M.S. od A Centrum Medycznego A z/s w P. 70.000 zł tytułem zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami od dnia 18 lipca 2013 r. do dnia zapłaty, 4.000 zł tytułem skapitalizowanej renty na zwiększone potrzeby za okres od dnia 2 listopada 2012 r. do dnia 2 lipca 2013 r. z ustawowymi odsetkami od dnia 18 lipca 2013 r. do dnia zapłaty, po 330 zł miesięcznie tytułem skapitalizowanej renty na zwiększone potrzeby za okres od dnia 3 lipca 2013 r. i na przyszłość, płatnej do dnia 10-go każdego miesiąca z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat, poczynając ich naliczanie od rat wymagalnych od dnia 18 lipca 2013 r. Powyższe środki wpłynęły na konto osobiste M. S. w dniu 1 czerwca 2017 r.

Po przeprowadzeniu w dniu 1 sierpnia 2017 r. aktualizacji wywiadu środowiskowego Burmistrz Ł. decyzją z dnia [...] uchylił od dnia [...] własną decyzję z dnia [...] w przedmiocie zasiłku stałego i opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne, argumentując, że M. S. uzyskał dochód z tytułu zadośćuczynienia od A Centrum Medycznego w łącznej wysokości 117.070,28 zł. Powołując się na treść art. 8 ust. 11 u.p.s. organ ustalił, że dochód wnioskodawcy na osobę w rodzinie w miesiącu czerwcu 2017 r. wyniósł 2.433,98 zł i przekroczył kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynoszące 514 zł, zatem zasiłek stały M. S. nie przysługuje.

W odwołaniu od tej decyzji M. S. wniósł o jej uchylenie, podnosząc zarzuty naruszenia art. 8 ust. 1 pkt 2 i art. 8 ust. 11 pkt 2 u.p.s. w związku z art. 21 ust. 1 pkt 3b i 3c ustawy z dnia 7 grudnia 2016 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 2032). Odwołujący stwierdził, że otrzymane przez niego zadośćuczynienie nie stanowi dochodu, korzysta bowiem ze zwolnienia zawartego w art. 21 ust. 1 pkt 3b i 3c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Skoro otrzymana kwota odszkodowania korzysta na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ze zwolnienia od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to nie jest spełniona jedna z przesłanek konstytuujących pojęcie "dochodu" z art. 8 ust. 3 u.p.s. jako "sumę miesięcznych przychodów" pomniejszoną "o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym". Zadośćuczynienie nie stanowi przysporzenia majątkowego, ma bowiem charakter kompensacyjny.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257) – dalej w skrócie "k.p.a.", art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.

z 2017 r., poz. 935), art. 8 ust. 1 pkt 2, ust. 3, ust. 4 i ust. 11, art. 37, art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1769) – dalej w skrócie "u.p.s.", utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium podniosło, że w dniu 28 czerwca 2017 r. Kierownik Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. powziął wiadomość o uzyskaniu przez M. S w dniu 1 czerwca 2017 r. dochodu

z tytułu zadośćuczynienia od A Centrum Medycznego w łącznej wysokości 117.070,28 zł. Wobec powyższego organ ponownie zweryfikował wysokość dochodu

w rodzinie M. S. warunkującego przyznanie zasiłku stałego, uwzględniając brzmienie art. 8 ust. 11 u.p.s. Według SKO niespornym jest, że M. S. od P. Centrum Medycznego otrzymał zadośćuczynienie w wysokości 70.000 zł, skapitalizowaną rentę na zwiększone potrzeby za okres od dnia 2 listopada 2012 r. do dnia 2 lipca 2013 r. w kwocie 4.000 zł oraz skapitalizowaną rentę na zwiększone potrzeby za okres od dnia 3 lipca 2013 r. do dnia 31 maja 2017 r. w wysokości po 330 zł miesięcznie, co stanowi łącznie kwotę 15.488,85 zł. Brak jest natomiast materiału dowodowego potwierdzającego wysokość otrzymanych przez M.S. odsetek ustawowych od wskazanych powyżej kwot. M. S., pomimo wezwania organu

z dnia 4 lipca 2017 r., nie przedłożył dokumentu potwierdzającego wysokość odsetek od otrzymanego zadośćuczynienia od A Centrum Medycznego w P. zasądzonych wyrokiem z dnia 22 czerwca 2016 r. W złożonym w dniu 14 lipca 2017 r. oświadczeniu wskazał, iż nie posiada takiej wiedzy ani umiejętności, aby je wyliczyć. Pełnomocnik strony poinformował zaś, że nie jest w stanie udzielić innych informacji, niż zawarte w wyroku sądowym. Natomiast pracownik księgowości A Centrum Medycznego poinformował, że zadośćuczynienie wypłacone zostało przez ubezpieczyciela Centrum Medycznego i brak jest możliwości ustalenia w jakiej wysokości M. S. otrzymał zadośćuczynienie wraz z należnymi odsetkami ustawowymi z uwagi na ochronę danych osobowych, o czym świadczy notatka służbowa z dnia 15 września 2017 r. znajdująca się w aktach sprawy.

Wobec powyższego Kolegium dokonało wyliczenia odsetek ustawowych od otrzymanej przez odwołującego kwoty zadośćuczynienia w następujący sposób: odsetki od zadośćuczynienia w wysokości 70.000 zł za okres od dnia 18 lipca 2013 r. do dnia 31 maja 2017 r. wynoszą 25.717,81 zł, odsetki od skapitalizowanej renty na zwiększone potrzeby w kwocie 4.000 zł za okres od dnia 18 lipca 2013 r. do dnia 31 maja 2017 r. wynoszą 1.469,59 zł, odsetki od skapitalizowanej renty w kwocie 15.488,85 zł za okres od dnia 18 lipca 2013 r. do dnia 31 maja 2017 r. wynoszą 2.479,99 zł. Łącznie M. S. uzyskał zatem dochód w wysokości 119.156,24 zł. Kwotę uzyskanego dochodu należy podzielić przez 12 kolejnych miesięcy (119.156,24 zł : 12 miesięcy = 9.929,69 zł) i kwotę 9.929,69 zł doliczyć do dochodów otrzymywanych przez M.S.

w poszczególnych miesiącach poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony, tj. od czerwca 2017 r.

W dalszej kolejności SKO podniosło, że z treści aktualizacji wywiadu środowiskowego

z dnia 1 sierpnia 2017 r. wynika, iż M. S. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną M.S., z którą wychowuje wspólnie 3 córki - 14 letnią O., 10-letnią D. oraz 6-letnią Z. Źródłem utrzymania rodziny jest renta socjalna M.S. w wysokości 724,40 zł, zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł, alimenty na dwójkę dzieci w wysokości 800 zł, zasiłek rodzinny w kwocie 467 zł, dodatek mieszkaniowy w kwocie 250,99 zł, ryczałt energetyczny w wysokości 18,70 zł oraz 1/12 dochodu z tytułu zadośćuczynienia, tj. 9.929,69 zł. Łączny dochód rodziny wyniósł zatem 12.434,78 zł, a na osobę w rodzinie 2.468,76 zł. W tym stanie rzeczy wobec przekroczenia kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, stronie od miesiąca czerwca 2017 r. nie przysługuje prawo do zasiłku stałego z pomocy społecznej w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 2 u.p.s. Kolegium dodało, że M. S., orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia [...]., znak: [...], zaliczony został do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na stałe. Jest zatem całkowicie niezdolny do pracy

w rozumieniu art. 6 ust. 1 u.p.s., nie mniej jednak od miesiąca czerwca 2017 r. nie została spełniona przesłanka dochodowa. Zasiłek stały przysługuje, gdy dochód osoby ubiegającej się o świadczenie i jednocześnie dochód w przeliczeniu na osobę

w rodzinie nie przewyższa kwoty kryterium dochodowego wynoszącego 514 zł [art. 8 ust. 1 pkt 2 u.p.s., kryterium obowiązuje od dnia 1 października 2015 r.; § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U.

z 2015 r., poz. 1058)]. Dochód na osobę w rodzinie stanowiący kwotę 2.468,76 zł (12.434,78 zł : 5 osób) jest wyższy od ustawowego progu dochodowego - 514 zł na osobę, warunkującego dalsze przyznanie prawa do zasiłku stałego. Według organu odwoławczego organ I instancji nieprawidłowo ustalił wysokość uzyskanego przez M. S. dochodu z tytułu zadośćuczynienia. Uchybienie powyższe nie miało jednak wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, gdyż prawidłowo ustalony dochód i tak przekracza kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku stałego.

W ocenie Kolegium chybione są zarzuty odwołania dotyczące naruszenia art. 8 ust. 1 pkt 2 i art. 8 ust. 11 pkt 2 u.p.s. w związku z art. 21 ust. 1 pkt 3b i 3c ustawy z dnia 7 grudnia 2016 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 2032), ponieważ u.p.s. określa sposób wyliczenia dochodu osoby ubiegającej się

o świadczenie z pomocy społecznej i nie ma potrzeby do sięgania po uregulowania przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U z 2012 r., poz. 361 ze zm.) w zakresie definicji pojęcia "przychodu". Kolegium przywołało w następnej kolejności 8 ust. 3 i 4 u.p.s. i stwierdziło, że kwestia interpretacji przepisów dotyczących pojęcia dochodu i jego składników wymienionych w art. 8 ust. 3 u.p.s., w tym w szczególności zaliczenia do dochodu odszkodowania, jest w judykaturze sporna. SKO podzieliło jednak stanowisko, zgodnie z którym art. 8 ust. 3 i 4 u.p.s. ściśle określa katalog przychodów odliczanych od dochodu, jak też katalog świadczeń, których nie wlicza się do dochodu. Katalog pomniejszeń i odliczeń od dochodu wymienionych w art. 8 ust. 3 i 4 u.p.s. jest zamknięty i nie wymieniono w nim zadośćuczynienia jako przychodu nie wliczanego do dochodu, o którym mowa w art. 8 ust. 3 u.p.s. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem.

Na zakończenie rozważań organ II instancji odnosząc się do opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne wyjaśnił, że z uzyskanej przez Kolegium informacji z ZUS wynika, że M. S. winien skontaktować się z Narodowym Funduszem Zdrowia

w celu ustalenia kwestii dotyczącej objęcia go ubezpieczeniem zdrowotnym. Jednocześnie podkreślił, że odwołujący będąc beneficjentem świadczeń z pomocy społecznej ma obowiązek współpracować z pracownikiem socjalnym w ustaleniu aktualnej sytuacji życiowej. Odmowa wskazania kwoty zadośćuczynienia, jaką otrzymał może być bowiem oceniona przez organ pomocowy jako przejaw braku współpracy

w świetle art. 11 ust. 2 u.p.s.

Powyższą decyzję Kolegium M. S. - reprezentowany przez adwokata E. I.-K., zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące naruszenia:

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw w zw. z:

- art. 106 ust. 5 u.p.s. poprzez utrzymanie w mocy decyzji uchylającej wypłatę zasiłku stałego oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne mimo, iż nie istniały przesłanki

w postaci zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji osobistej lub dochodowej strony, pobrania nienależnego świadczenia ani, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5 u.p.s.,

- art. 8 ust. 3 u.p.s. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji opierając się na przyjęciu, iż do dochodu skarżącego organ administracji powinien zaliczyć zadośćuczynienie uzyskane na podstawie wyroku sądowego sygn. akt [...]

z dnia [...]. zasądzającego od A Centrum Medycznego kwotę 70.000 zł. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 18 lipca 2013 r., kwotę 4.000 zł. tytułem skapitalizowanej renty z ustawowymi odsetkami, a także po 320 zł miesięcznie tytułem renty, do dochodu skarżącego, podczas gdy obowiązujące regulacje podatkowe zawarte w przepisach u.p.d.o.f. oraz wykładnia językowa art. 8 ust. 3 up.s. wskazuje, że kwota odszkodowania majątkowego a maiore ad minus zadośćuczynienia wypłaconego poszkodowanemu będącemu beneficjentem pomocy społecznej nie podlega wliczeniu do dochodu,

- art. 8 ust. 1 pkt 2 u.p.s. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji mimo bezzasadnego przyjęcia przez organ administracji, że kryterium dochodowe skarżącego przekracza 514 zł na osobę w rodzinie,

- art. 8 ust. 11 pkt 2 u.p.s. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji mimo bezzasadnego przyjęcia przez organ I instancji, że skarżący w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej uzyskał dochód jednorazowy przekraczający pięciokrotnie kwoty kryterium dochodowego rodziny,

- art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji mimo braku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego.

Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2017 r. starszy referendarz sądowy umorzył postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Na rozprawie w dniu 28 lutego 2018 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Według art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd kontrolując w zakreślonych wyżej granicach legalność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Ł. stwierdził, że odpowiadają one przepisom obowiązującego prawa

i brak jest podstaw do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Analiza akt sprawy niniejszej dowodzi, że istotą sporu pomiędzy stronami postępowania jest odpowiedź na pytanie, czy wypłata zadośćuczynienia wraz

z ustawowymi odsetkami i skapitalizowanej renty wraz z ustawowymi odsetkami, na mocy prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego [...] Wydział Cywilny w Ł. z dnia [...] sygn. akt [...],skutkowała zmianą sytuacji dochodowej rodziny skarżącego i rzutowała na prawo M. S. do zasiłku stałego .

Celem udzielenia odpowiedzi na tak sformułowane pytanie w pierwszej kolejności godzi się przypomnieć, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Według art. 106 ust. 5 u.p.s. decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody.

Stosownie do treści art. 37 ust. 1 pkt 2 u.p.s. zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.

W rozumieniu art. 8 ust. 1 pkt 2 u.p.s. w zw. z § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2015 r., poz. 1058), prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 514 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie".

Za dochód w myśl art. 8 ust. 3 u.p.s. uważa się sumę miesięcznych przychodów

z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu

z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Jednocześnie według art. 8 ust. 4 u.p.s. do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się:

1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego;

2) zasiłku celowego;

3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty;

4) wartości świadczenia w naturze;

5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych;

5a) świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693 i 1220);

6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego;

7) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r.

o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195, z późn. zm.), oraz dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2017 r. poz. 697 i 1292);

8) świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka (Dz. U. z 2017 r. poz. 1459).

W przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie - kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony (art. 8 ust. 11 pkt 2 u.p.s.).

Z przywołanych wyżej unormowań jasno wynika, że co do zasady prawo do świadczeń z pomocy społecznej uzależnione jest od sytuacji dochodowej beneficjenta (oraz jego rodziny), a konkretnie od spełnienia kryterium dochodowego. W przekonaniu sądu ustawodawca klarownie sprecyzował sposób obliczenia dochodu uprawniającego do otrzymania świadczeń pomocowych, wskazując w zamkniętym katalogu przychody podlegające odliczeniu od dochodu (obciążenia pomniejszające dochód) oraz świadczenia, których nie wlicza się do dochodu. Niedozwolona jest wobec tego wykładnia rozszerzająca wspomnianych przepisów i sięganie w tym celu do uregulowań znajdujących się w innych aktach prawnych, chociażby do ustaw z zakresu prawa podatkowego, skoro przepisy ustawy o pomocy społecznej do nich nie odsyłają.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowanym na tle art. 8 ust. 3 i ust. 4 u.p.s., które tutejszy sąd w pełni podziela, podkreśla się, że na gruncie ustawy

o pomocy społecznej pod pojęciem dochodu należy rozumieć wszystkie przychody bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, z wyłączeniem odliczeń i pomniejszeń enumeratywnie w nich wymienionych. Katalog wyłączeń zawarty w art. 8 ust. 4 ma charakter zamknięty, a zatem niewymienione w nim przychody podlegają wliczeniu do dochodu branego pod uwagę przy ustalaniu wysokości świadczeń pieniężnych

z pomocy społecznej. Przyjmuje się przy tym, że jeżeli w art. 8 ust. 3 i 4 u.p.s. ustawodawca nie wyłączył przy obliczaniu dochodu osoby ubiegającej o świadczenia

z pomocy społecznej, uzyskiwanego przez nią świadczenia, to brak jest podstaw, aby uznać, że organy okoliczność jego uzyskania przez skarżącego mogły pominąć (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 9 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 1673/17, 24 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OSK 405/15, 23 czerwca 2009 r. sygn. akt I OSK 1249/08 – wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji

o Sprawach pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl, 1 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 1572/15 – Lex nr 2258539, 24 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OSK 162/15 – Lex nr 2118722 oraz Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: we Wrocławiu z dnia 25 października 2016 r. sygn. akt IV SA/Wr 172/16 – dostępny w CBOIS, w Łodzi z dnia 28 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 801/17 – Lex nr 2415819). W wyroku z 9 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 1673/17 NSA stwierdził natomiast, że świadczenie

z ubezpieczenia cywilnego lub ubezpieczenia społecznego (w tym odszkodowanie

z tytułu uszczerbku na zdrowiu) jest odszkodowaniem za poniesioną stratę i krzywdę,

a jego celem jest odtworzenie utraconych dóbr materialnych i niematerialnych. Nie zmienia to jednak faktu, że otrzymanie odszkodowania w sposób istotny zmienia sytuację majątkową jego adresata i nie może być obojętne dla oceny możliwości samodzielnego zaspokajania potrzeb. Równocześnie NSA odnosząc się do podniesionego w skardze kasacyjnej stwierdzenia dotyczącego nie zaliczania do dochodu - zadośćuczynienia i odszkodowania - z uwagi na zwolnienie tego rodzaju przysporzenia z podatku dochodowego podkreślił, że zakres pojęcia dochodu

w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz przepisów podatkowych nie jest tożsamy, a obie regulacje nie pozostają ze sobą wzajemnie powiązane. Ustawa

o pomocy społecznej ze względu na cele, jakim służyć mają uregulowane w niej instytucje prawne, wprowadza niezależny od regulacji prawnopodatkowych sposób obliczania dochodu, zaliczając do jego źródeł wszelkie pożytki, bez względu na tytuł

i źródło ich uzyskania, z wyjątkiem tych, które ustawodawca wyliczył w art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej.

Sąd przenosząc poczynione wyżej uwagi natury ogólnej na grunt rozpoznawanej sprawy podzielił w całości stanowisko organów obu instancji zaprezentowane

w motywach podjętych rozstrzygnięć i stwierdził, że otrzymane przez skarżącego zadośćuczynienie wraz z ustawowymi odsetkami oraz skapitalizowana renta wraz

z ustawowymi odsetkami na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego

w Ł. [...] Wydział Cywilny z dnia [...]. sygn. akt [...], stanowiły bez wątpienia dochód skarżącego w rozumieniu art. 8 ust. 3 u.p.s., skutkujący koniecznością zweryfikowania przez organ sytuacji dochodowej rodziny M. S. pod kątem spełnienia przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 2 u.p.s. warunkujących prawo do zasiłku stałego i opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne. Z poczynionych przez organ ustaleń, których poprawność w świetle regulacji art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie budzi wątpliwości, wynika, że zasądzone wspomnianym wyrokiem środki wpłynęły na konto skarżącego w dniu 1 czerwca 2017 r. Jednocześnie wobec uchylania się przez M. S. oraz jego pełnomocnika od sprecyzowania łącznej kwoty świadczenia przelanej przez A Centrum Medyczne na rzecz skarżącego, Kolegium poprawnie obliczyło wysokość odsetek od zasądzonych wyrokiem kwot głównych świadczeń i ustaliło, że dochód skarżącego wyniósł w sumie 119.156,24 zł. Niewątpliwie tak ustalony dochód przekraczał pięciokrotnie kwoty kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie (5 x 514 zł = 2.570 zł), zatem przy zastosowaniu art. 8 ust. 11 pkt 2 u.p.s. organ orzekający dokonał jego rozliczenia w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy (119.156,24 zł : 12 = 9.929,69 zł), poczynając od czerwca 2017 r., w którym dochód został wypłacony, co daje kwotę w wysokości 9.929,69 zł.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika nadto, że M. S. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną M.S., z którą wychowuje wspólnie trzy córki w wieku 14, 10 i 6 lat. Źródłem utrzymania rodziny jest renta socjalna konkubiny w wysokości 724,40 zł, zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł, alimenty na dwójkę dzieci w wysokości 800 zł, zasiłek rodzinny w kwocie 467 zł, dodatek mieszkaniowy w kwocie 250,99 zł, ryczałt energetyczny w wysokości 18,70 zł. Po zsumowaniu powyższych kwot wynoszących 2.414,09 zł oraz 1/12 dochodu z tytułu zadośćuczynienia 9.929,69 zł Kolegium ustaliło łączny dochód rodziny skarżącego na kwotę 12.434,78 zł, co należy potraktować jako oczywistą omyłkę pisarską, ponieważ tak wyliczony dochód wynosi faktycznie 12.343,78 zł. Zatem na osobę rodzinie skarżącego przypada miesięcznie kwota 2.468,76 zł. Rzeczony dochód bez wątpienia przekracza ustawowe kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń z pomocy społecznej i pomimo posiadania przez skarżącego orzeczenia o niepełnosprawności nie mógł pozostać bez jakiegokolwiek wpływu na dalsze pobieranie przezeń zasiłku stałego. Jak poprawnie ustaliły organy orzekające M. S. uzyskał dochód w myśl art. 8 ust. 3 u.p.s., który w sposób oczywisty rzutował na zmianę sytuacji dochodowej skarżącego oraz jego rodziny i uzasadniał wydanie przez organ I instancji decyzji

w trybie art. 106 ust. 5 u.p.s., utrzymanej następnie w mocy przez Kolegium przy zastosowaniu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Na marginesie poczynionych wyżej rozważań sąd stwierdził, że Kolegium przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie uniknęło jednak błędów, ponieważ nieprawidłowo rozliczyło cały uzyskany przez skarżącego dochód w trybie art. 8 ust. 11 pkt 2 u.p.s., pomijając zupełnie regulację art. 8 ust. 12 u.p.s., która powinna zostać uwzględniona

w przypadku skapitalizowanej renty wraz z odsetkami. Stwierdzone uchybienie pozostaje jednak bez istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ w dalszym ciągu obliczony dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe stanowiące podstawę ustalenia prawa do zasiłku stałego oraz opłacenia składki na ubezpieczenia zdrowotne.

Sąd odnosząc się w tym miejscu do treści skargi stwierdził, że żaden

z podniesionych w niej zarzutów nie zasługuje na aprobatę. Przytoczone zaś na ich poparcie orzeczenia sądów administracyjnych są wprawdzie znane składowi orzekającemu, jednakże sąd nie podziela prezentowanych w nich poglądów.

Mając powyższe na względzie sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

IB