Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 628/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia del. WSA Teresa Cisyk Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie Służby Celnej - zwolnienia ze służby oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. działając na podstawie art. 32 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U. Nr 137 poz. 1302) i art. 27 ust. 1, art. 81 ust. 1, ust. 1a i ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72 poz. 802 ze zm.) zwolnił funkcjonariusza celnego E. B. ze służby stałej w Izbie Celnej w K. w terminie trzymiesięcznym od dnia doręczenia decyzji.

Przesłankę wskazanego rozstrzygnięcia stanowiło niewyrażenie przez E. B. zgody na przedstawioną mu w dniu [...] r. propozycję przeniesienia do Izby Celnej w P., co w opinii organu było, zgodnie z art. 32 ust. 6 pkt 2 wskazanej w decyzji ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, równoznaczne z odmową przyjęcia propozycji przeniesienia i skutkowało zwolnieniem ze służby.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy funkcjonariusz podniósł, iż kwestionowana przez niego decyzja wydana została z naruszeniem prawa, w szczególności art. 32 ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, gdyż bezpodstawnie przyjęto, że wskazany przepis stanowi podstawę do dokonania przeniesienia funkcjonariusza pomiędzy Izbami Celnym różnych województw. Strona zaakcentowała również, iż decyzja ta narusza zasady współżycia społecznego, gdyż opiera się na karygodnym i niehumanitarnym wymuszaniu na funkcjonariuszu zmiany miejsca pełnienia służby, a także jest sprzeczna z treścią odgórnie ustalonych kryteriów alokacji zawartych w Protokole uzgodnień z dnia [...] r. w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w służbie celnej, a który to Protokół Dyrektor Izby Celnej w K. uznał za wiążący.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Izby Celnej w K. wydał w dniu [...] r. decyzję Nr [...], którą uchylił decyzję własną z dnia [...] r. w części dotyczącej podstawy prawnej i w to miejsce orzekł, że stanowią ją: art. 32 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych i art. 26 pkt 7 art. 27 ust. 1, art. 81 ust. 1, ust. 1a i ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. W pozostałej części decyzję z dnia [...] r. utrzymano w mocy.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ orzekający stwierdził przede wszystkim, że niewyrażenie zgody przez funkcjonariusza celnego na propozycję przeniesienia przedstawioną mu w trybie art. 32 ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych jest równoznaczne z odmową przyjęcia propozycji i stanowi o konieczności wydania decyzji o zwolnieniu ze służby.

Dyrektor Izby Celnej w K. wskazał także, iż na mocy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 października 2003 r. (Dz. U. nr 184 poz.1800) zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia izb celnych i urzędów celnych oraz określenia ich siedzib z dniem 1 listopada 2003 r. zniesiona została Izba Celna w C.. Przed jej formalnym zniesieniem funkcjonariusze celni otrzymali propozycje przeniesienia do innych Izb Celnych na wschodniej granicy Polski bądź otrzymali wypowiedzenie stosunku pracy. Z tych więc względów, zdaniem Dyrektora Izby Celnej w K., należało uzupełnić podstawę materialną decyzji z dnia [...] r. poprzez wprowadzenie obok art. 32 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. dodatkowej normy prawnej, a to art. 26 ust. 7 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. Organ orzekający uznał, że korekta taka mieści się w reformatoryjnych kompetencjach organu odwoławczego na mocy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. gdyż nieprzytoczenie wszystkich przepisów prawa, które powinny być wskazane w podstawie prawnej decyzji nie powoduje samo przez się wady skutkującej uchyleniem rozstrzygnięcia. Podkreślono również, że została uchylona jedynie część decyzji organu I instancji - podstawa prawna i w tym zakresie orzeczono co do istoty, tzn. organ odwoławczy wskazał prawidłową podstawę prawną. Nie miało zatem miejsca uchylenie decyzji organu I instancji bez merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Skarga na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. została uwzględniona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 16 listopada 2006 r. (sygn. akt IV SA/Gl 132/04) stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji ze względu na rażące naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, określonej w art.15 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także w art. 138 § 1 pkt 2 tej ustawy.

W uzasadnieniu orzeczenia sąd stwierdził, że dokonana przez Dyrektora Izby Celnej w K. "korekta" podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia uniemożliwiła w istocie ustalenie przesłanek zwolnienia skarżącego ze służby, gdyż nie wiadomo było, czy zwolnienie wyniknęło z faktu nieprzyjęcia propozycji przeniesienia i dokonano go w oparciu o art. 32 ust. 6 pkt 2 ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, czy też zwolnienie to nastąpiło na podstawie ustawy o służbie Celnej. Wskazano także, iż podstawy materialnoprawne zwolnienia funkcjonariusza celnego ze służby określone w wymienionych aktach prawnych nie były tożsame, a wręcz odmienne. W konkluzji sąd administracyjny stwierdził, że dokonanie przez organ II instancji zmiany podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia przez wprowadzenie innego przedmiotu sprawy, który nie był przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji przekraczało ramy dopuszczalnej korekty podstawy prawnej decyzji I instancji.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania Dyrektor Izy Celnej w K. wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] r., którą utrzymał w mocy decyzję własną Nr [...] z dnia [...] r. w całości.

W podstawie prawnej tego rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 32 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, art. 27 ust. 1 i art. 81 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej oraz rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 19 kwietnia 2002 r. w sprawie utworzenia izb celnych i urzędów celnych oraz określenia ich siedzib (Dz.U. Nr 43, poz. 392) ze zmianami wynikającymi z rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 października 2003 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia izb celnych i urzędów celnych oraz określenia ich siedzib (Dz.U. Nr 184, poz. 1800).

W uzasadnieniu decyzji organ orzekający wskazał na wstępie, że będąc związany prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ponownie zbadał zasadność wniosku złożonego przez stronę.

Dalej Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż niewyrażenie zgody przez funkcjonariusza celnego E. B. na przedstawioną mu propozycję przeniesienia do Izby Celnej w P. skutkowało koniecznością wydania decyzji o zwolnieniu go ze służby. Podkreślono, że funkcjonariusz celny pozostawał w służbie administracji celnej, a ten rodzaj stosunku służbowego cechuje pewna dyspozycyjność w zamian za ochronę prawną.

Odnosząc się do kwestii podstawy prawnej wydanej decyzji, Dyrektor Izby Celnej w K. stwierdził, iż ustawa o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych była ustawą epizodyczną i weszła w życie dla zrealizowania określonych celów związanych ze szczególną sytuacją wynikającą z przygotowania Polski do wejścia do Unii Europejskiej. Czas obowiązywania regulacji zawartej w art. 32 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. tej ustawy, służącej realizacji ważnych interesów RP, został określony przez ustawodawcę na trzy miesiące, a odmowa przyjęcia propozycji skutkowała obligatoryjnym, a nie fakultatywnym (uznaniowym) zwolnieniem ze służby.

Odnośnie podnoszonego przez E. B. zarzutu pominięcia przez organ orzekający kryteriów określonych w Protokole uzgodnień z dnia [...] r. w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w służbie celnej zawartym pomiędzy Pełnomocnikiem Ministra Finansów ds. alokacji Kadr Służby Celnej a Federacją Związków Zawodowych Służby Celnej Dyrektor Izby Celnej w K. zwrócił uwagę, iż składanie propozycji w trybie art. 32 ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych nie odbywało się według kryteriów określonych w tym porozumieniu. Miało ono bowiem zastosowanie dopiero do decyzji wydawanych w [...] r. na podstawie ustawy o Służbie Celnej. Wskazano również, iż w ocenie organu, wspomniany protokół nie stanowi źródła prawa, jest natomiast porozumieniem społecznym, które nie było uwzględniane przy stosowaniu art. 32 ustawy konsolidacyjnej.

Dyrektor Izby Celnej w K. wyjaśnił również, że Minister Finansów zmieniając rozporządzenie z dnia 19 kwietnia 2002 r. w sprawie utworzenia izb celnych oraz określenia ich siedzib uchylił pkt 3 dotyczący utworzenia Izby Celnej w C., konsekwencją czego stało się włączenie Urzędów Celnych w C., Z. i B. w skład Izby Celnej w K.. Organ orzekający wskazał także, iż z treści § 2 rozporządzenia zmieniającego w/w rozporządzenie wynika, że postępowanie wszczęte i niezakończone przez organy celne znoszonych izb celnych i urzędów celnych przejmują organy celne właściwe po dniu wejścia w życie rozporządzenia. Nie może zatem być kwestionowane, że sprawy po byłej Izbie Celnej w C., w tym wynikające ze stosunku służbowego, przejął do realizacji Dyrektor Izby Celnej w K.. Wyjaśniono także, iż organem celnym w świetle art. 279 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz.U. Nr 75 z 2001 r., poz. 802 ze zm.) był Dyrektor Izby Celnej w K.. Do kompetencji Dyrektora Izby Celnej należało m.in., zgodnie z dyspozycją art. art. 280 § 1 pkt 5 Kodeksu celnego, realizowanie polityki kadrowej i szkoleniowej w podległych jednostkach organizacyjnych Służby Celnej. Dyrektor Izby Celnej w K., jako kierownik urzędu (zgodnie z art. 1 ust. 8 ustawy o służbie celnej) przejął więc kompetencje kadrowe w stosunku do funkcjonariuszy po byłej Izbie Celnej w C..

W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, E. B. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego rozstrzygnięcia, względnie jego uchylenie.

Strona skarżąca podniosła zarzut rażącego naruszenia prawa, a to art. 18 i art. 20 ustawy o Służbie Celnej, a także rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 kwietnia 2000 r. w sprawie przyznawania świadczeń związanych z przeniesieniem funkcjonariusza celnego do pełnienia służby w innej miejscowości (Dz.U. Nr 36, poz. 403) w szczególności § 12, 16 i 17 poprzez ich niezastosowanie przy wydawaniu decyzji zwalniającej skarżącego ze służby celnej. Podniesiono także zarzut rażącego naruszenia art. 32 ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu w celu przeniesienia skarżącego do pracy w Izbie Celnej w P. oraz błędną wykładnię tej normy prawnej i uznanie za obligatoryjne zwolnienia funkcjonariusza przy nieokreśleniu w propozycji przeniesienia wszystkich nowych warunków zatrudnienia.

Uzasadniając postawione zarzuty pełnomocnik skarżącego wskazał, iż art. 32 ustawy "konsolidacyjnej" nie wykluczał stosowania ustawy o Służbie Celnej do przenoszonych w jej trybie funkcjonariuszy celnych. W szczególności nie wyłączał stosowania przepisów art. 18 i art. 20 tego aktu prawnego dotyczących uprawnień funkcjonariuszy celnych związanych z ich przeniesieniem do innej jednostki organizacyjnej, a także przepisów, wydanego w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 20 ust. 3 tej ustawy, aktu wykonawczego.

W konsekwencji, zdaniem strony skarżącej, propozycja przeniesienia funkcjonariusza celnego do innej jednostki powinna zawierać informacje o zapewnieniu mu lokalu mieszkalnego, zwrotu kosztów podróży, diet, dodatku za rozłąkę, zwrocie kosztów przejazdu do miejsca zamieszkania, a także o przyznaniu świadczeń na zagospodarowanie w wysokości jednomiesięcznego uposażenia.

Brak wskazanych powyżej elementów w złożonej skarżącemu propozycji stanowił o naruszeniu treści art. 32 ust. 3 ustawy "konsolidacyjnej", zgodnie z którym propozycja przeniesienia powinna określać wszelkie nowe warunki zatrudnienia. Propozycja przeniesienia, która niewątpliwie pogorszyła sytuację strony, pozbawiona była bowiem jakichkolwiek warunków przeniesienia (poza określeniem stanowiska służbowego, stopnia służbowego, grupy uposażenia zasadniczego, dodatku za stopień służbowy oraz dodatku za wieloletnią służbę), co uniemożliwiło E. B. kwestionowanie warunków przeniesienia, a odmowa ich przyjęcia była równoznaczna ze zwolnieniem ze służby.

Pełnomocnik E. B. zakwestionował także słuszność twierdzeń organu orzekającego odnośnie skutków jakie wywoływać miało nieprzyjęcie propozycji przeniesienia funkcjonariusza celnego w trybie art. 32 ust. 6 pkt 2 ustawy "konsolidacyjnej".

Dla potwierdzenia słuszności takiego poglądu zacytowano pismo Pełnomocnika Ministra Finansów ds. alokacji Kadr Służby Celnej z dnia 21 listopada 2003 r., w którym przedstawił on swoje stanowisko w zakresie skutków braku oświadczenia w sprawie propozycji przeniesienia lub nieprzyjęcia przez funkcjonariusza celnego takiej propozycji negując, by odmowa przyjęcia propozycji, względnie brak odpowiedzi na taką propozycję, były tożsame w swoich skutkach ze zwolnieniem ze służby.

Pełnomocnik skarżącego zauważył również, że reorganizacja służb celnych nie może rodzić dla funkcjonariuszy celnych negatywnych konsekwencji w zakresie uprawnień o charakterze osłon socjalnych.

Strona skarżąca zakwestionowała również prawidłowość zastosowania art. 32 ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych w celu przenoszenia funkcjonariuszy celnych pomiędzy izbami celnymi, gdyż w jej opinii przepis ten miał zastosowanie wyłącznie przy przenoszeniu funkcjonariuszy pomiędzy organami celnymi i izbami skarbowymi określonymi w art. 32 ust. 1 tego aktu prawnego, tj. pomiędzy urzędami kontroli skarbowej i izbami skarbowymi a izbami celnymi i urzędami celnymi i nie mógł być zastosowany w celu przenoszenia funkcjonariuszy pomiędzy izbami celnymi. Wskazano bowiem, że taką racjonalną wykładnię należy przyjąć, mając na uwadze zamiar ustawodawcy określony w art. 1 "ustawy konsolidacyjnej", a wyrażający się stwierdzeniem, iż zadaniem Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych jest konsolidacja i koordynacja działań w zakresie realizacji na obszarze województwa polityki finansowej państwa.

Pełnomocnik strony skarżącej wskazał także, iż nieprawidłowości związane z alokacją służb celnych w oparciu o "ustawę konsolidacyjną" zauważył również Rzecznik Praw Obywatelskich w wystąpieniu z dnia 25 listopada 2003 r., Minister Finansów w wystąpieniu z dnia 8 stycznia 2004 r.; odnotowano je również w ustaleniach dokonanych w Izbie Celnej w K. na naradzie kadry kierowniczej z dnia [...] r. We wspomnianych dokumentach wskazano, że ustawa "konsolidacyjna" naruszała podstawowe wolności i prawa konstytucyjne, a proces alokacji dokonany w oparciu o nią był obciążony wadami, czego negatywne skutki powinny zostać jak najszybciej zniwelowane.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, iż ustawa o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych zawierała szczególne uregulowanie prawne dotyczące możliwości przeniesienia funkcjonariusza celnego do innej jednostki, a obligatoryjną konsekwencją wynikającą z braku przyjęcia propozycji zmiany miejsca wykonywania pracy, było zwolnienie funkcjonariusza ze służby.

Organ odwoławczy powołał się na dotychczasowe orzecznictwo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wskazując, iż w wyrokach IVSA/Gl 76/04, IVSA/Gl 61/04 i IVSA/Gl 208/04 wydanych w sprawach zwolnienia funkcjonariusza celnego ze służby z tytułu nieprzyjęcia propozycji zmiany miejsca pełnienia służby za podstawę prawną przenoszenia funkcjonariuszy celnych do innych izb celnych uznano przepis art. 32 ust. 6 pkt 2 ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych.

Ustosunkowując się do przywoływanych w skardze ustaleń dokonanych w Izbie Celnej w K. organ podał, iż istotnie został powołany Zespół ds. ustaleń listy i kolejności osób mogących podlegać alokacji i w ramach prac tego zespołu została przeprowadzona weryfikacja funkcjonariuszy, którzy otrzymali propozycje przeniesienia do wschodnich izb celnych w trybie art. 32 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 23 czerwca 2003 r. Była to ostateczna weryfikacja, o której Dyrektor Izby Celnej w K. poinformował w komunikacie z dnia [...] r.

Odnośnie zarzutu dotyczącego niewskazania sposobu zabezpieczenia warunków bytowych i socjalnych w propozycji przeniesienia przedstawionej skarżącemu organ wskazał na treść art. 32 ust. 5 ustawy "konsolidacyjnej" podnosząc, iż potwierdzenie uzyskania takich świadczeń uzyskiwał funkcjonariusz od Dyrektora Izby Celnej, przejmującej go w wyniku przeniesienia. Podkreślono, że wobec braku przyjęcia propozycji przeniesienia do nowego miejsca pracy E. B. nie mógł otrzymać propozycji dodatkowych świadczeń w nowym miejscu pracy, otrzymał natomiast jednorazową odprawę z tytułu rozwiązania stosunku służbowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej. Obejmuje ona zarówno przestrzeganie przez organ administracyjny przepisów prawa materialnego, jak i przepisów proceduralnych.

Jak wynika z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne badają przede wszystkim czy kwestionowane decyzje wydane w toku postępowania administracyjnego nie uchybiają przepisom prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz przepisom prawa procesowego

w stopniu dającym podstawę do wznowienia postępowania lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia prawa – sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Zakres kognicji sądów administracyjnych obejmuje również kontrolę, czy zaskarżone rozstrzygnięcia organów administracji publicznej nie są dotknięte kwalifikowaną wadą prawną skutkującą ich nieważnością, a więc czy nie zachodzą przesłanki określone w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).

Na wstępie wskazać należy, iż restrukturyzacja administracji celnej stała się konieczna z uwagi na fakt, że część granicy RP stała się granicą zewnętrzną Unii Europejskiej, przy czym kontrola celna obowiązująca dotychczas na znacznej części granicy naszego państwa uległa zniesieniu. Wspomniana reorganizacja obejmowała likwidację niektórych izb celnych, przenoszenie celników na wschodnią granicę, a także umożliwienie funkcjonariuszom kontynuowania pracy w innych służbach podległych Ministerstwu Finansów i realizowano ją w oparciu o ustawę z dnia 27 czerwca 2003 roku o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U. Nr 137 poz. 1302 ), zwaną "ustawą konsolidacyjną". Zgodnie z art. 32 ust. 1 wspomnianej ustawy funkcjonariusze celni zatrudnieni w izbach celnych mogli, w terminie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy, otrzymać od kierownika jednostki dotychczas zatrudniającej, uzgodnioną z kierownikiem jednostki, w której mają być zatrudnieni, pisemną propozycję przeniesienia pomiędzy tymi jednostkami. W art. 32 ust. 3 i ust. 4 tejże ustawy wskazano, że propozycja przeniesienia, o której mowa powyżej powinna określać nowe warunki zatrudnienia, w szczególności miejsce pracy lub służby, datę przeniesienia, stanowisko pracy lub stanowisko służbowe, wynagrodzenie lub uposażenie oraz konsekwencje odmowy przyjęcia propozycji, a funkcjonariusz celny, któremu przedstawiono wspomnianą propozycję, może w terminie 10 dni od dnia jej otrzymania złożyć oświadczenie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia propozycji. Niezłożenie oświadczenia w tym terminie jest równoznaczne z odmową przyjęcia propozycji przeniesienia. Na mocy art. 32 ust. 6 pkt 2 "ustawy konsolidacyjnej" odmowa przyjęcia wspomnianej propozycji, stanowi podstawę do zwolnienia funkcjonariusza celnego ze służby.

Wskazać należy, że ustawodawca nie zawarł w ustawie o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych żadnych regulacji gwarantujących funkcjonariuszom, którym przedstawiono propozycję przeniesienia z jednostki zatrudniającej do jednostki, w której funkcjonariusz ten miałby być zatrudniony osłonę socjalną. Nie dopuszczono również możliwości odpowiedniego stosowania w tym zakresie regulacji zawartych w ustawie z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. Wspomniana ustawa o służbie celnej (art. 18 ust. 2) przewidywała – w razie zaistnienia ważnych względów służbowych – możliwość przeniesienia funkcjonariusza na takie samo lub równorzędne stanowisko do innego urzędu, w tej samej lub innej miejscowości i gwarantowała mu jednocześnie (w razie przeniesienia do innej miejscowości, z której dojazd jest utrudniony) zapewnienie odpowiednich warunków mieszkaniowych, zwrot kosztów przeniesienia, w tym kosztów podróży (art. 20 ust. 1 i 2).

Odnosząc opisane powyżej regulacje prawne do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wskazać należy na wstępie, że E. B. – inspektor celny Izby Celnej w C. otrzymał w dniu [...] r. propozycję przeniesienia z Izby Celnej w C. do pełnienia służby w Izbie Celnej w P.. W propozycji tej określono datę przeniesienia, proponowane stanowisko służbowe i stopień służbowy, grupę uposażenia zasadniczego, dodatek za stopień służbowy, dodatek za wieloletnią służbę. Wyjaśniono także, że w terminie 10 dni od daty otrzymania dokumentu funkcjonariusz może złożyć oświadczenie o przyjęciu propozycji lub odmowie jej przyjęcia, (niezłożenie oświadczenia traktowane jest jako odmowa przyjęcia propozycji przeniesie), a odmowa przyjęcia propozycji stanowi podstawę do zwolnienia ze służby.

Stwierdzić zatem należy, że opisana propozycja spełniała wszelkie wymogi, o których mowa w art. 32 ust. 3 i 4 ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych Jak bowiem wykazano powyżej sytuacja faktyczna i prawna funkcjonariusza celnego przenoszonego w trybie art. 32 ust. 6 pkt 2 ustawy konsolidacyjnej jest ukształtowana w sposób całkowicie odmienny od regulacji przewidzianej w art. 18 ustawy o służbie celnej, dotyczącej przeniesienia w ramach tego samego stosunku służbowego. Podkreślić należy, że "ustawa konsolidacyjna" nie przewidywała odesłania do ustawy o służbie celnej, a zatem ten akt prawny nie może być odpowiednio stosowany wobec osób objętych restrukturyzacją administracji celnej, realizowaną w oparciu o ustawę o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych. Bezpodstawnie zatem strona skarżąca zarzuca niekompletność złożonej jej propozycji przeniesienia, gdyż jak wykazano powyżej uprawnienia o charakterze socjalnym wynikające z ustawy o służbie celnej nie mogły jej objąć. Z tych samych względów za bezpodstawny uznać należy zarzut niezastosowania w niniejszej sprawie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 kwietnia 2000 r. w sprawie przyznawania świadczeń związanych z przeniesieniem funkcjonariusza celnego do pełnienia służby w innej miejscowości /Dz.U. z 2000 r. Nr 36, poz. 403/, w tym § 12, 16 i 17 tegoż rozporządzenia.

Wyjaśnić również należy, iż w celu złagodzenia skutków restrykcyjnej dla funkcjonariuszy celnych ustawy konsolidacyjnej i dotkliwych dla ich sytuacji osobistej i rodzinnej konsekwencji stosowania art. 32 tej ustawy (które ustawodawca ograniczył do okresu 3 miesięcy od daty ogłoszenia ustawy) Zarządzeniem nr 145 Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 grudnia 2002 r. powołano Międzyresortowy Zespół ds. Alokacji Kadr Służby Celnej. Powierzono mu pozaustawowe uregulowanie sytuacji funkcjonariuszy celnych i w lipcu 2003 r. przedstawił on harmonogram działań zmierzających do osiągnięcia stanu docelowego, a także propozycje dotyczące dalszej alokacji służb celnych. We wrześniu 2003 r. Pełnomocnik Ministra Finansów ds. Alokacji Kadr Służby Celnej podpisał wraz z przedstawicielami Federacji Związków Zawodowych Służby Celnej protokół uzgodnień dotyczących kryteriów alokacji zmierzający do ujednolicenia zasad działania dyrektorów izb celnych, którzy opracowali tzw. plany wykonawcze obejmujące docelową strukturę jednostek organizacyjnych izb celnych wraz z obsadą etatową. Przygotowano również imienne listy funkcjonariuszy, których obejmie alokacja i podjęto starania o zapewnienie im warunków mieszkaniowych.

Podkreślić jednak należy, że opisane powyżej działania i sporządzone w ich ramach dokumenty nie uzyskały charakteru aktów normatywnych, a zatem nie mogą znieść skutków wynikających ze stosowania art. 32 ust. 6 pkt ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, który zastosowano wobec skarżącego. W świetle art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), który nakazuje organom administracji działać na podstawie przepisów prawa w zw. z art. 87 Konstytucji który stanowi, że źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia, jedyne kryterium oceny legalności decyzji o zwolnieniu E. B. ze służby celnej w aspekcie materialnoprawnym może stanowić zgodność tego rozstrzygnięcia z dyspozycją art. 32 ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych

W tym kontekście wskazać należy, że zwolnienie ze służby celnej w trybie wspomnianej normy prawnej ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że w przypadku odmowy przyjęcia propozycji przeniesienia do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej właściwy organ zobligowany jest zwolnić funkcjonariusza ze służby (o czym prawidłowo poinformowano E. B. w doręczonej mu propozycji przeniesienia). Ustawodawca, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, nie pozostawił organowi orzekającemu możliwości dokonania wyboru jednego z dwóch równowartościowych rozwiązań, w czym wyraża się tzw. uznanie administracyjne, a wskazał jednoznacznie w art. 32 ust. 6 pkt 2 "ustawy konsolidacyjnej", że odmowa przyjęcia propozycji jest podstawą zwolnienia funkcjonariusza ze służby.

Nie ma również racji strona skarżąca, która twierdzi, że norma określona w art. 32 ust. 1 ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych nie może być stosowana w zakresie przenoszenia funkcjonariuszy celnych pomiędzy izbami celnymi. Pogląd odmienny jest już ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, m.in. we wskazanych przez organ wyrokach o sygn. IV SA/Gl 208/04, IV SA/Gl 76/04 oraz IV SA/Gl 85/04. W orzeczeniach tych przedstawiono również (w pełni aprobowaną przez skład orzekający w niniejszej sprawie) ocenę prawną dotyczącą zgodności art. 32 ust. 3 i 6 "ustawy konsolidacyjnej" z Konstytucją RP, akcentując, iż w 2003 r. Polska w oczekiwaniu na wejście do EU, stanęła w obliczu konieczności dokonania szeregu istotnych zmian prawnych, mogących być analogicznie traktowanych jak przemiany ustrojowe. Owe przemiany ustrojowe w sposób szczególny uprawniają ustawodawcę do stanowienia prawa odpowiadającego założonym celom politycznym i gospodarczym, co potwierdził Trybunał Konstytucyjny w licznych orzeczeniach /por. orzeczenie z 7 grudnia 1993 r. sygn. K. 7/93, OTK w 1993 r., cz. II, s. 410, a także orzeczenie z 29 maja 1996 r. sygn. K. 22/95, OTK ZU Nr 3/96, s. 187; orzeczenie z 23 października 1996 r. sygn. K. 26/97, OTK ZU Nr 5 – 6/97, s. 445 - 446/.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co nakazuje, w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalić skargę.