Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1396/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 88 ust. 1, art. 92 ust. 1, art. 94 ust. 1 i 95 ust. 1 pkt 2 i 3
journal: Dz.U. 2002 nr 7 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.- tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz (spr.) del. WSA Stanisław Marek Pietras Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 22 września 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 sierpnia 2008 r. sygn. akt III SA/Kr 392/08 w sprawie ze skargi R. W. na decyzję Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i decyzję Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia [...] stycznia 2008 r. [...] oraz decyzję Komendanta Miejskiego Policji w K. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...]; 2. zasądza od Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie na rzecz R. W. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 392/08 oddalił skargę R. W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

Pismem z dnia [...] listopada 2007r. aspirant R. W. wniósł do Komendanta Miejskiego Policji w K. o przydział lokalu mieszkalnego. Na uzasadnienie podał, że od 1 stycznia 2003 r. wraz z żoną oraz z synem zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni 44,6 m2 będącym w zasobach Towarzystwa Budownictwa Społecznego [...] na podstawie umowy najmu. Obecnie jego rodzina składa się z czterech osób, norma zaludnienia przysługująca policjantowi wynosi 7 m2 powierzchni mieszkalnej przypadającej na członka rodziny, zajmowana powierzchnia pokoi znajdujących się w lokalu mieszkalnym przez policjanta nie spełnia tych norm.

W dniu [...] listopada 2007 r. R. W. złożył oświadczenie mieszkaniowe do ustalenia uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu.

Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...], Komendant Miejski Policji w K. odmówił przyznania R. W. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wobec posiadania przez policjanta lokalu pozostającego w zasobie towarzystwa budownictwa społecznego.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.) – ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 92 ust. 1 oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) w związku § 1 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918 ze zm.) Komendant Wojewódzki Policji w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji omówił przepisy ustawy o Policji oraz przepisy wykonawcze dotyczące przesłanek przyznania funkcjonariuszowi prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego i stwierdził, że okoliczność, iż powierzchnia mieszkalna zajmowanego lokalu mieszkalnego jest niezgodna z przysługującymi R. W. czterema normami zaludnienia nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie. Należy bowiem zastosować przepis § 1 ust. 1 pkt 3 powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. Zdaniem organu – z wykładni literalnej tego przepisu wynika, że rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. nie wiąże prawa policjanta do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego z przysługującymi mu normami zaludnienia. Takie uregulowanie zagadnienia skutkuje m.in. tym, że posiadanie lokalu mieszkalnego pozostającego w zasobach towarzystw budownictwa społecznego przez policjanta lub członka jego rodziny w rozumieniu art. 89 ustawy o Policji, wyklucza policjanta z kręgu uprawnionych do równoważnika za brak lokalu.

Na powyższą decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. R. W. wniósł skargę domagając się jej uchylenia. Stwierdził, że organ dokonując interpretacji przepisów złamał reguły zawarte w art. od 7 do 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem uznał, że nie ma znaczenia "okoliczność, iż powierzchnia mieszkalna zajmowanego lokalu mieszkalnego jest niezgodna z przysługującymi R. W. czterema normami zaludnienia".

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalając zaskarżonym wyrokiem skargę stwierdził, że stan faktyczny niniejszej sprawy jest bezsporny. Skarżący wraz z rodziną zajmuje w miejscowości, w której pełni służbę na podstawie umowy najmu lokal będący w zasobach towarzystwa budownictwa społecznego, którego powierzchnia mieszkalna podlegająca obliczeniu do tzw. norm wynosi 22,93 m2. Od dnia urodzenia się drugiego syna, tj. od dnia [...] grudnia 2005 r. rodzina ta jest czteroosobowa i wobec normy zaludnienia przysługującej policjantowi i każdemu z członków jego rodziny wynoszącej 7 m2 powierzchni mieszkalnej przypadającej na członka rodziny, zajmowany lokal nie spełnia minimalnych norm przysługujących policjantowi, gdyż jego powierzchnia mieszkalna jest mniejsza od 28 m2. Poza sporem pozostaje również to, że w opisanej wyżej sytuacji policjantowi przysługuje prawo do przydzielenia lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych – na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.).

Istotą sporu jest to, czy w opisanej wyżej sytuacji policjantowi przysługuje prawo do równoważnika z tytułu braku lokalu mieszkalnego, a w zasadzie z tytułu braku odpowiedniego lokalu mieszkalnego – jak tego domaga się skarżący, czy też prawo do tego równoważnika mu nie przysługuje, wobec posiadania przez funkcjonariusza lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu pozostającego w zasobach towarzystwa budownictwa społecznego, o jakim mowa w § 1 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918 ze zm.) – jak chcą tego organy administracyjne.

Wskazując, że podstawę prawną przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego stanowi art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym "Policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej" Sąd podkreślił, że dotychczasowe orzecznictwo sądownictwa administracyjnego było w omawianym zakresie niejednolite. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 21 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OPS 3/08 (opubl. LEX nr 364569), choć nieco innym stanie faktycznym, bo w sytuacji, gdy policjant zajmował lokal mieszkalny przyznany na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, uznał, że "Policjantowi, który posiada lokal mieszkalny przyznany na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.), z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych, nie przysługuje równoważnik pieniężny, o którym mowa w art. 92 tej ustawy, mimo że posiadany lokal przestał odpowiadać normom określonym w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884 ze zm.)". Powyższe stanowisko ma zdaniem Sądu I instancji znaczenie w niniejszej sprawie, albowiem stanowi jednoznaczne odejście od stanowiska prezentowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniach z dnia 23 lipca 1999 r., sygn. akt I SA 866/98 i z dnia 26 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1392/05, a także wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Bk 703/07, na które powołał się funkcjonariusz w uzasadnieniu skargi.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – nie ma racji skarżący twierdząc, że organ pozbawiając go równoważnika za brak mieszkania stawia go w gorszej sytuacji, niż funkcjonariuszy, którzy posiadają mieszkania służbowe i płacą niższy czynsz, a – jego zdaniem – równoważnik za brak mieszkania ma służyć pokryciu wynajmu mieszkania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podzielił stanowisko organów administracyjnych w niniejszej sprawie i wskazał, że znajduje ono oparcie zarówno w przytoczonych przez organ II instancji orzeczeniach WSA w Krakowie z dnia 27 marca 2007 r. sygn. akt III SA/Kr 852/06, WSA w Warszawie z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 715/06, jak i w wyroku WSA w Kielcach z dnia 12 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Ke 561/07 (CBOIS), a przede wszystkim w przytoczonej wyżej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego składu siedmiu sędziów z dnia 21 kwietnia 2008 r. (I OPS 3/08). Podsumowując rozważania Sąd stwierdził, że istota zagadnienia prawnego w niniejszej sprawie tkwi w tym, że prawo policjanta do przydziału lokalu mieszkalnego zostało określone jako prawo do lokalu o określonej powierzchni, natomiast prawo do równoważnika pieniężnego zostało związane z tym, że policjant (członkowie jego rodziny) nie posiada lokalu mieszkalnego, a nie z tym jaka jest powierzchnia posiadanego lokalu, i na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.

Od powyższego wyroku R. W. wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 88 ust. 1, art. 92 ust. 1, art. 94 ust. 1 oraz art. 95 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.) poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że prawo policjanta do lokalu mieszkalnego zostało określone jako prawo do lokalu o określonej powierzchni, natomiast prawo do równoważnika pieniężnego zostało związane z tym, że policjant (członkowie jego rodziny) nie posiadają lokalu mieszkalnego, a nie z tym jaka jest powierzchnia posiadanego lokalu. Przyjęcie uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., OPS 3/08 i zastosowanie jej przy odmiennym stanie faktycznym w sprawie skarżącego, któremu nie został przyznany lokal na podstawie art.88 ust. 1 ustawy.

Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi co do istoty sprawy w ramach stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku oraz zasądzenie na rzecz pełnomocnika skarżącego kosztów zastępstwa procesowego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wziął pod uwagę faktu, że wyżej wymienione orzeczenie zostało wydane w odniesieniu do zupełnie innego stanu faktycznego, tj. w sprawie w której policjantowi został przydzielony lokal mieszkalny z zasobów policji, a następnie policjant wnosił o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w związku z tym, że po urodzeniu się kolejnego dziecka, w tym przydzielonym wcześniej lokalu mieszkalnym zmniejszył się wskaźnik powierzchni mieszkalnej przypadający na osobę i przekroczył wartość wyznaczoną w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludniania lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania kwater przeznaczonych dla policjantów. Jak więc widać, w powyższym stanie faktycznym został spełniony wcześniej obowiązek wynikający z art. 88 ust. 1 ustawy o policji, że policjantowi w służbie stałej przysługuje lokal mieszkalny w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.

W przypadku skarżącego nie został przydzielony lokal mieszkalny, obecny, który zajmuje, znajduje się w zasobach TBS [...] i partycypantem jest Urząd Miasta K. Skarżący nie jest jego właścicielem, a jedynie najemcą W swojej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza między innymi, że podstawowym ustawowym obowiązkiem jest przydzielenie policjantowi lokalu mieszkalnego o powierzchni odpowiadającej określonym normom zaludnienia. Gdy nie jest on spełniony, to wtedy można skorzystać ze świadczeń zastępczych, tj. pomocy na uzyskanie lokalu mieszkalnego, bądź okresowego comiesięcznego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Zatem widać tu, że powierzchnia lokalu, który należy się policjantowi jest nierozerwalnie związana z istotą prawa do lokalu. Jak w swojej uchwale zauważa Naczelny Sąd Administracyjny, uprawnienie policjanta do otrzymania lokalu nie ma charakteru bezwzględnego. Jest ono powiązane z przesłanką niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych policjanta w zakresie posiadania lokalu w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Tę przesłankę trzeba również uwzględnić przy ocenie, czy w rachubę wchodzi substytucyjne uprawnienie do równoważnika pieniężnego. Powołana uchwała stwierdza, że równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego ma charakter ekwiwalentu za ponoszone przez policjanta koszty wynajmu lokalu, którego nie może mu zapewnić podmiot zatrudniający policjanta.

Zdaniem skarżącego w konsekwencji należy przyjąć, że funkcjonariuszowi nie przyznaje się równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego, jeżeli nie przysługuje mu prawo do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej z uwagi na wystąpienie jednej z przesłanek negatywnych przewidzianych w art. 95 ust. 1 ustawy. Taką negatywną przesłankę stanowi między innymi posiadanie przez policjanta lub jego małżonka, w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego (art. 95 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o policji). Wnioskując a contrario, jeżeli policjant nie posiada lokalu mieszkalnego o powierzchni odpowiadającej normom zaludnienia, organ właściwy jest zobowiązany je policjantowi zapewnić. Obecnie przez Komendanta Miejskiego Policji w K. nie jest możliwe spełnienie tego świadczenia. W związku z czym nasuwa się wniosek, że policjantowi który nie posiada mieszkania odpowiadającego normom zaludnienia, przydzielonego na podstawie decyzji administracyjnej, należą się świadczenia zastępcze. Pogląd taki był także wyrażany w kilku wcześniejszych orzeczeniach sądów administracyjnych, między innymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Bk 703/07 i tych orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny w swojej uchwale nie podważa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Podniesiony w tej skardze zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i zastosowanie art. 88 ust. 1, art. 92 ust. 1, art. 94 ust. 1 oraz art. 95 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.) należało uznać za usprawiedliwiony.

Stan faktyczny niniejszej sprawy jest niesporny. Skarżący policjant zamieszkuje na podstawie umowy najmu w lokalu mieszkalnym będącym w zasobach Towarzystwa Budownictwa Społecznego, który to lokal, po powiększeniu się rodziny do 4 osób nie odpowiada przysługującej rodzinie policjanta, zgodnie z obowiązującymi normami, powierzchni mieszkalnej. R. W. wystąpił do Komendanta Miejskiego Policji o przydział lokalu mieszkalnego, jego wniosek został zarejestrowany.

Poza sporem pozostaje, że R. W. dotychczas nie przydzielono lokalu mieszkalnego z zasobów Policji. Dlatego też, jak słusznie podniesiono w skardze kasacyjnej, nieuprawnione było uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, że ubiegając się o równoważnik pieniężny, o którym mowa w art. 92 ustawy o Policji, skarżący znajduje się w analogicznej sytuacji do policjanta, którego dotyczyła uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OPS 3/08 i w konsekwencji zajęcie stanowiska, że odmowa przyznania równoważnika jest uzasadniona.

W powołanej uchwale wyrażono pogląd, że policjantowi, który posiada lokal mieszkalny przyznany na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających w przepisów odrębnych, nie przysługuje równoważnik pieniężny, o którym mowa w art. 92 tej ustawy, mimo że posiadany lokal przestał odpowiadać normom określonym w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów. W obszernym uzasadnieniu tej uchwały podniesiono m.in., że prawo do lokalu mieszkalnego o określonej powierzchni, jakie zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji przysługuje policjantowi w służbie stałej jest realizowane przede wszystkim przez przydzielenie takiego lokalu. Na wypadek zaś niemożności przydzielenia odpowiedniego lokalu mieszkalnego, wśród możliwych do uzyskania przez policjanta świadczeń pieniężnych, ustawodawca wymienił prawo do równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu. Takie rozumienie art. 92 ust. 1 ustawy o Policji wynika z istoty prawa policjanta do lokalu mieszkalnego, co oznacza, że równoważnik ma charakter kompensacyjny i jest surogatem zasadniczego uprawnienia policjanta, którym jest prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego w naturze, jeżeli policjant nie posiada lokalu. Funkcjonariuszowi nie przyznaje się równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego, jeżeli nie przysługuje mu prawo do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej z uwagi na wystąpienie jednej z przesłanek negatywnych przewidzianych w art. 95 ust. 1 ustawy. Taką przesłankę stanowi m.in. posiadanie przez policjanta lub jego małżonka w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego, odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego (art. 95 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o Policji).

Funkcjonariuszowi, któremu przydzielono lokal mieszkalny z zasobu mieszkaniowego Policji i który w czasie pełnienia służby nabył prawo do dodatkowej normy (dodatkowych norm) zaludnienia, a więc do lokalu o większej powierzchni, przysługuje natomiast tylko prawo do zamiany posiadanego lokalu mieszkalnego na inny lokal o odpowiednim standardzie i metrażu. Równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego bowiem ma charakter ekwiwalentu za ponoszone przez policjanta koszty wynajmu lokalu, którego nie może mu zapewnić podmiot zatrudniający policjanta.

Skoro R. W. nie otrzymał nigdy przydziału lokalu z zasobów Policji, to należy podzielić zajęte w skardze kasacyjnej stanowisko, że nie może mieć do niego zastosowania powyższa uchwała.

Analizując sytuację prawną skarżącego w omawianym względzie w świetle przepisów powołanej ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji należy przypomnieć, że zgodnie z art. 88 ust. 1 policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych, zgodnie zaś z art. 92 ust. 1 tej ustawy policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, ponadto policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1 ustawy). Jednakże, w myśl art. 95 ust. 1 lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi, gdy m.in. posiada w miejscowości, w której pełni służbę, lub miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy (art. 95 ust. 1 pkt 2), którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2 (art. 95 ust. 1 pkt 3).

W oparciu o powyższe normy słusznie wywiedziono w skardze kasacyjnej, posiłkując się ogólnymi stwierdzeniami zawartymi w powołanej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., że podstawowym ustawowym obowiązkiem jest przydzielenie policjantowi lokalu mieszkalnego o powierzchni odpowiadającej określonym normom zaludnienia. Gdy nie jest on spełniony, to wtedy można skorzystać ze świadczeń zastępczych, to jest pomocy na uzyskanie lokalu mieszkalnego bądź równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Funkcjonariuszowi nie przyznaje się równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego, jeżeli nie przysługuje mu prawo do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej z uwagi na wystąpienie jednej z przesłanek negatywnych przewidzianych w art. 95 ust. 1 ustawy. Taką negatywną przesłankę stanowi m.in. posiadanie przez policjanta lub jego małżonka, w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego. Wnioskując a contrario, jeżeli policjant (tak jak skarżący) nie posiada lokalu mieszkalnego o powierzchni odpowiadającej normom zaludnienia, organ właściwy jest zobowiązany go policjantowi zapewnić. Obecnie Komendant Miejski Policji w K. nie ma możliwości spełnienia tego świadczenia, należy się więc skarżącemu świadczenie zastępcze, do których zalicza się równoważnik pieniężny za brak lokalu.

Takie też stanowisko w podobnych sprawach zajął Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach z dnia 13 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 386/08 (niepubl.), z dnia 15 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 846/08 (niepubl.) i z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 938/08 (niepubl.). Skład orzekający w sprawie niniejszej podziela w pełni przedstawioną w powołanych orzeczeniach argumentację.

Wobec tego, że nie ma naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie stwierdzone wcześniej naruszenie prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok, rozpoznał skargę i uchylił decyzję Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia 22 stycznia 2008 r. i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji w K. z dnia 29 listopada 2007 r., bowiem decyzje te również podjęte zostały z uchybieniem omówionym przepisom prawa materialnego, odpowiadającym przesłance uchylenia decyzji, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Regulacja zawarta w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji nie dawała podstaw do odmowy przyznania R. W. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, bowiem posiadanie lokalu nieodpowiadającego przysługującym policjantowi i jego rodzinie normom zaludnienia wyklucza prawo do równoważnika jedynie wówczas, gdy policjantowi przydzielono już lokal mieszkalny z zasobu mieszkaniowego Policji (vide uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 3/08).

O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 203 pkt 1 i art. 200 powołanej ustawy.