Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt I SA/Ka 793/97
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 1997-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Podatek akcyzowy
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
article: art. 47 par. 2
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Teza: Pomiędzy klimatyzatorem a samochodem osobowym brak jest więzi, o której mowa w art. 47 par. 2 Kc.

Klimatyzator nie stanowi części składowej samochodu.

TEZY

Pomiędzy klimatyzatorem a samochodem osobowym brak jest więzi, o której mowa w art. 47 par. 2 Kc.

Klimatyzator nie stanowi części składowej samochodu.


SENTENCJA

uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy stwierdził, że skarga jest uzasadniona i dlatego należało ją uwzględnić.

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ jako zasadę przewiduje prawo podatnika podatku od towarów i usług do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów o usług, które wyrażone jest w przepisie art. 19 wyżej wymienionej ustawy.

Zasada ta nie jest bezwzględnie obowiązująca, gdyż ustawodawca określił przypadki, w których podatnik nie może z powyższego uprawnienia skorzystać. Przypadki te wyszczególnione są w art. 25 wymienionej ustawy i jako wyjątki od zasady muszą być interpretowane w sposób ścisły.

Przepis ten, a konkretnie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług, wykorzystany został przez organy podatkowe jako podstawa prawna do zakwestionowania skarżącej obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy zakupie klimatyzatora do samochodu osobowego wraz z montażem. Przypomnieć więc należy, że zgodnie z tym przepisem obniżenie kwoty lub zwrot różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika samochodów osobowych i ich części składowych z wyjątkiem przypadków, gdy odprzedaż stanowi przedmiot działalności gospodarczej podatnika, a także gdy nabywca części składowych nabywa je w celu wytwarzania samochodów osobowych lub świadczenia usług związanych z naprawą i obsługą tych samochodów.

Mając więc na uwadze powyższy przepis, jak też rodzaj spornej rzeczy stwierdzić należy, że istota sporu między stronami sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy klimatyzator samochodowy jest częścią składową samochodu osobowego.

Ustawa o podatku od towarów i usług nie zawiera definicji pojęcia "część składowa samochodu osobowego". W konsekwencji konieczne staje się odwołanie do przepisów art. 47 par. 2 Kc, który zawiera cywilnoprawną definicję "części składowej" rzeczy, a więc także i samochodu osobowego. Dostrzegają to zresztą strony, chociaż całkowicie przeciwstawne wnioski z powyższej definicji wyprowadzają.

Zgodnie z art. 47 par. 2 Kc częścią składową rzeczy jest wszystko to, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączanego.

Poza sporem jest więc, że między rzeczą główną a częścią składową musi istnieć więź fizyczna, intensywna i na tyle mocna, że odłączenie części składowej powodowałoby zasadniczą zmianę, o której mowa w cytowanym przepisie.

Rozważenia wymaga więc, czy w przedmiotowej sprawie między klimatyzatorem a samochodem osobowym rzeczywiście istnieje więź, o jakiej wyżej była mowa.

Zdaniem tutejszego sądu o więzi takiej nie może być mowy. Co prawda poprzez montaż klimatyzatora do samochodu doszło do fizycznego połączenia tych przedmiotów, w konsekwencji którego wartość użytkowa i materialna samochodu niewątpliwie wzrosła. Z drugiej jednak strony rozłączenie /demontaż/ klimatyzatora od samochodu osobowego nie spowoduje ani uszkodzenia samochodu bądź klimatyzatora /chyba że przeprowadzone zostanie przez osobę niekompetentną, czego sąd pod uwagę nie bierze/, ani też istotnej zmiany tych przedmiotów poza utratą ich wartości wynikającą w przypadku samochodu z obniżenia standardu, a w przypadku klimatyzatora z normalnego zużycia. Te ostatnie okoliczności nie mogą jednak zmienić generalnej oceny zaprezentowanej wyżej, skoro po rozłączeniu omawianych tu przedmiotów zarówno samochód, jak i klimatyzator mogą być dalej eksploatowane zgodnie z ich przeznaczeniem.

Tym samym już na gruncie prawidłowo interpretowanego przepisu art. 47 par. 2 Kc nie można zasadnie twierdzić, że pomiędzy klimatyzatorem a samochodem osobowym istnieje więź wymagana przez ten przepis.

W konsekwencji nie można zaaprobować stanowiska organu odwoławczego, że klimatyzator jest częścią składową samochodu osobowego.

W tym miejscu zauważyć należy, że powyższego stanowiska nie zmieniają tezy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 1995 r. SA/Kr 2193/94 /Monitor Podatkowy 1995 nr 10 str. 315/, na które powołuje się organ odwoławczy. Porównanie spornych przedmiotów w sprawie, której dotyczył przytoczony wyżej wyrok, z występującym w sprawie niniejszej ujawniają zasadniczą różnicę między nimi. W związku z tym trudno nie zgodzić się ze skarżącą, która trafnie zauważa, że filtry powietrza paliwa i oleju są niezbędne dla prawidłowej eksploatacji samochodu, czego o klimatyzatorze powiedzieć nie można.

Stąd wnioski zawarte w tym wyroku, aczkolwiek słuszne, to dla sprawy niniejszej przydatne nie są.

W świetle dotychczasowych uwag uznać więc należy, że organy podatkowe błędnie kwalifikowały klimatyzator jako część składową samochodu osobowego. Skoro więc nie jest on częścią składową samochodu, to tym samym organ odwoławczy nie miał podstaw, by w oparciu o przepis art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług, odmówić stronie prawa do obniżenia kwoty, lub zwrotu różnicy podatku należnego o naliczony przy zakupić /i montażu/ rzeczonego urządzenia, a w konsekwencji organ podatkowy naruszył przepisy art. 27 ust. 4 i ust. 5 pkt 2 ww. ustawy, które wobec braku powodu do tego stosowane być nie mogły. Uznać tym samym należy, że skarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które w oczywisty sposób mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Co prawda organ odwoławczy w pisemnych motywach decyzji zwraca uwagę na to, że strona nie ujęła klimatyzatora w ewidencji środków trwałych, jak też nie przeszacowała wartości samochodu osobowego w tej ewidencji, które to fakty na dzień kontroli są bezsporne. Można więc z tego wnosić, iż organ odwoławczy dopatruje się innych jeszcze podstaw prawnych, które wyłączałyby możliwość obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego w przedmiotowej sprawie.

Skoro jednak kwestii tych nie rozwinął, a w szczególności nie uczynił z nich podstaw prawnych rozstrzygnięcia, sąd zajmować się nimi nie będzie gdyż, chociażby z uwagi na gwarancje procesowe strony w toku całego postępowania administracyjnego, wykraczałoby to poza zakres jego kognicji.

Z zaprezentowanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny skargę uwzględnił i zaskarżoną decyzję uchylił.