Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 123/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 26  ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędziowie Sędzia WSA Anna Moskała, Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca), Tomasz Świetlikowski, , Protokolant specjalista Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 maja 2018 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016 oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2018 r. (nr [...]), wydaną na podstawie: art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, zwany dalej k.p.a.): art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2016 r., poz. 1512 ze zm.): art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 21 ust. 4 pkt 1-2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2016 r., poz.1387 ze zm.; dalej też: ustawa; ustawa z 7marca 2007 r.; ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich); § 26 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 361 ze zm.; dalej też: rozporządzenie rolnośrodowiskowe), Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. (dalej też: Dyrektor ARiMR, organ II instancji, organ odwoławczy) – po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. (dalej Kierownik ARiMR, organ I instancji) z [...] października 2017 r. (nr [...]) w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016, dla "A" sp. z o.o. (dalej: strona skarżąca, strona, spółka) – utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że [...] czerwca 2016 r. strona złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w S. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016. Strona wskazała do płatności [...] działek rolnych, na których zadeklarowano realizację:

- Pakietu 4 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, wariant: 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 17,23 ha, wariant: 4.7 - Półnaturalne łąki świeże na powierzchni 18,35 ha;

- Pakietu 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, wariant: 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 67,40 ha, wariant: 5.7 - Półnaturalne łąki świeże na powierzchni 16,00 ha;

- Pakietu 8 - Ochrona gleb i wód, wariant: 8.3.1 - Międzyplon ścierniskowy na powierzchni [...] ha.

W gospodarstwie strony przeprowadzona została [...].12.2016 r. kontrola w zakresie wzajemnej zgodności (protokół nr [...]). Kontrola ta wykazała niezgodność z wymogami z SMR nr 1, o którym mowa w załączniku II do rozporządzenia nr 1306/2013 (dotyczy obszarów OSN). Stwierdzono:

- nieprawidłowość oznaczoną kodem W.1.1 informującym o nieprzestrzeganiu wymagań zawartych w programie działań mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych wyznaczonych dla obszarów OSN;

- nieprawidłowość oznaczoną kodem W.1.1.33 informującym o tym, że rolnik nie przechowywał planu nawożenia przez okres wskazany w programie działań lub nie spełnił obowiązków wynikających z konieczności posiadania planu nawożenia;

- nieprawidłowość oznaczoną kodem W.1.1.35 informującym o tym, że rolnik nie przechowywał dokumentacji dotyczącej wszystkich zabiegów agrotechnicznych, a w szczególności związanych z nawożeniem przez okres wskazany w programie działań.

Dla oceny wagi stwierdzonych nieprawidłowości dla każdej z nich przypisano wartość po 3 pkt, tj. dla oceny zasięgu, trwałości i dotkliwości.

W dniu [...].03.2017 r. (pismo z [...].02.2017r.) reprezentant strony złożył zastrzeżenia do wyników raportu z czynności kontrolnych. Odnośnie zarzutu braku w planie nawożenia działek wskazał, iż dla działek rolnych AC, BI i Ł nie stosowano dodatkowego nawożenia azotowego, a co do działki H umowa dzierżawy wygasła w czerwcu 2016 i dlatego nie było jej w planie nawożenia. Działki o nr ewidencyjnych [...] są zawarte w rejestrach, które dołączone zostały do pisma reprezentanta strony.

W odpowiedzi Dyrektor ARiMR poinformował, że plan nawożenia oraz rejestr zabiegów agrotechnicznych powinny być sporządzone i prowadzone dla wszystkich działek rolnych położonych na obszarach OSN (Obszary Szczególnie Narażone na zanieczyszczenia azotanami pochodzenia rolniczego) zgodnie ze złożonym wnioskiem do ARiMR, obejmując działki referencyjne, na których są zlokalizowane. W czasie wprowadzania jakichkolwiek zmian w deklaracji należy dokonać aktualizacji ww. dokumentów.

Po analizie dokumentacji pokontrolnej, wniosku o przyznanie pomocy oraz uwag zawartych w przesłanych zastrzeżeniach i dokonaniu korekty uwag opisujących stwierdzone nieprawidłowości, Kierownik ARiMR [...].05.2017 r. wydał decyzję (nr [...]), na mocy której przyznał stronie na rok 2016 płatność rolnośrodowiskową w oparciu o powierzchnię stwierdzoną deklarowaną do wariantów: 4.1, 4.7 i 5.7. Odnośnie wariantu 5.1 na działce BI położonej na działce ewidencyjnej nr [...] wykluczono na podstawie pomiarów 4,39 ha obszaru nieuprawnionego do tej płatności. Z kolei co do wariantu 8.3.1 płatność została odmówiona, ponieważ z płatności została wykluczona działka AO1 o powierzchni 19,69 ha bowiem nie była ona objęta zobowiązaniem rolnośrodowiskowym definiowanym zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Z tego powodu różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną ([...] ha) a stwierdzoną ([...] ha) wyniosła powyżej 20 % i skutkowała odmową płatności, zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r.; dalej też: rozporządzenie nr 640/14).

Wskazano, że wysokość płatności do wszystkich deklarowanych wariantów została pomniejszona o 3% ze względu na stwierdzone nieprawidłowości w ramach kontroli przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności.

W odwołaniu strona - reprezentowana przez pełnomocnika - zarzuciła decyzji w zakresie dokonanych pomniejszeń naruszenie art. 6, 7, 8 i 12 k.p.a. Podniosła, że organ oparł swoją decyzję o protokół samowolnie i bezpodstawnie zmieniany przez organ. Ponadto wskazała, że wydana decyzja jest przedwczesna, bowiem pismem z [...].04.2017 r. wyjaśniła wszelkie istotne okoliczności, które organ przy wydaniu decyzji pominął, a także w uzasadnieniu decyzji nie wyjaśnił w oparciu o jakie dokumenty ustalił, iż doszło do przekroczenia norm dotyczących ilości azotu. Wskazała na naruszenie zasady praworządności.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor ARiMR decyzją z [...].09.2017 r. (nr [...]) uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż Kierownik BP ARiMR w S. winien powtórnie rozpatrzyć sprawę wykluczonego areału z płatności. Ponadto wskazał, że organ winien odnieść się do wyjaśnień strony zawartych w piśmie z dnia [...].04.2017 r. oraz dołączonego do niego oświadczenia.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z [...].10.2017 r. (nr [...] Kierownik ARiMR przyznał stronie płatność rolnośrodowiskowa w łącznej wysokości [...] zł, w tym w ramach:

- wariantu 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia;

- wariantu 4.7 Półnaturalne łąki świeże w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia;

- wariantu 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - NATURA 2000 w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia;

- wariantu 5.7 Półnaturalne łąki świeże - NATURA 2000 w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia.

Odmówił przyznania płatności w ramach wariantu 8.3.1 Międzyplon ścierniskowy.

W uzasadnieniu decyzji organ I wskazał, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana w ramach wariantów 4.1, 4.7 i 5.7 jest równa powierzchni stwierdzonej w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Odnośnie wariantu 5.1 na działce BI położonej na działce ewidencyjnej nr [...] wykluczono na podstawie pomiarów 4,39 ha obszaru nieuprawnionego do tej płatności. Organ wskazał, że na podstawie aktualnej ortofotomapy oraz obrysu rolnika dokonanym na załączniku graficznym ustalono, że na działce rolnej BI trwały użytek zielony stanowi powierzchnię 34,01 ha, wobec deklarowanej 38,40 ha. Organ wskazał, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych w ramach wariantu 5.1 a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wyniosła 6,97%. Natomiast zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 640/2014 w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowana) we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną, a różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% obszaru stwierdzonego, pomoc przyznaje się do powierzchni stwierdzonej pomniejszonej o dwukrotność stwierdzonej różnicy.

Wskazał w uzasadnieniu, odnośnie wariantu 8.3.1, że płatność została odmówiona, ponieważ z płatności została wykluczona działka AO1 o powierzchni 19,69 ha bowiem nie była ona objęta zobowiązaniem rolnośrodowiskowym definiowanym zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Z tego powodu różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną ([...] ha) a stwierdzoną ([...] ha) wyniosła powyżej 20 % co skutkowało odmową płatności zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014.

Wysokość przysługujących płatności do wszystkich deklarowanych wariantów została pomniejszona o 3% ze względu na stwierdzone nieprawidłowości w ramach kontroli przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności.

W odwołaniu strona – reprezentowana przez pełnomocnika – zarzuciła rozstrzygnięciu w części dotyczącej pomniejszeń naruszenie: art. 6, 7, 8 i 12 i 77 § 1 k.p.a., poprzez brak ich zastosowania; art. 107 § 3 k.p.a., poprzez błędną jego wykładnię i zastosowanie polegające na wydaniu decyzji zawierającej niekompletne uzasadnienie; art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez błędną jego wykładnie i zastosowanie polegające na wydaniu takiego samego rozstrzygnięcia jak w decyzji poprzednio zaskarżonej.

Podniosła w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że organ wskazał, iż pomniejszenie płatności było wynikiem nieprawidłowości stwierdzonych podczas oględzin działek dokonanych w dniu [...].08.2017 r., gdzie stwierdzono różnice w zakresie deklarowanego we wniosku areału do płatności oraz nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli w zakresie wzajemnej zgodności, które skutkowały 3% pomniejszeniem wszystkich przysługujących stronie płatności. Organ niezasadnie podtrzymał swoje stanowisko, iż miał prawo do zmiany protokołu w sposób poczyniony, nie wskazując jednocześnie podstawy prawnej w tym zakresie.

Podniosła, iż w piśmie z [...].04.2017 r. wyjaśniła wszystkie istotne okoliczności dotyczące ograniczenia odpływu azotu ze źródeł rolniczych, nieprawidłowości dotyczące przechowywania planu nawożenia przez okres wskazany w programie, nieprawidłowości związane z przechowywaniem dokumentacji dotyczącej zabiegów agrotechnicznych, dołączając do niego jednocześnie oświadczenie A. S. (dalej: wskazanej osoby), z którego wynika, iż do kontroli przedstawiono nieprawidłową dokumentację. Podniosła, iż organ pomimo możliwości przesłuchania tej osoby w charakterze świadka w związku ze złożonym oświadczeniem, całkowicie zrezygnował z tego źródła dowodowego. Ponadto, iż z uzasadnienia decyzji nie wynika w jaki sposób i w oparciu o jaką dokumentację lub inne dowody organ ustalił, iż doszło do przekroczenia norm dotyczących ilości użytego azotu na gruntach użytkowanych. Dalej w uzasadnieniu podniesiono, że decyzja została wydana z naruszeniem zasady praworządności, albowiem ponownie w osnowie decyzji nie wskazano podstawy prawnej w oparciu, o którą dokonano tych pomniejszeń.

Dyrektor ARiMR zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.

W pierwszej części uzasadnienia wskazał podstawy prawne w zakresie warunków przyznawania płatności do gruntów rolnych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. A także dotyczące kontroli przestrzegania powyższych warunków oraz dotyczące zmniejszeń płatności. Podniósł, że podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013 za rok 2016 jest rozporządzenie rolnośrodowiskowe, wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 29 ust. ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.

Następnie organ odwoławczy stwierdził, że po przeanalizowaniu całości materiału zgromadzonego w niniejszej sprawie, uznać należy, że decyzja organu pierwszej instancji wydana została w sposób prawidłowy. Organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy oraz w prawidłowy sposób zastosował obowiązujące przepisy prawa.

Odnosząc się do powierzchni działek kwalifikujących do przyznania płatności podniósł, że powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. L47 z 20.12.2013 r., s. 549); dalej rozporządzenie nr 1306/2013).

Organ odwoławczy wskazał, że Agencja, zgodnie z art. 67 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1306/2013, prowadzi zintegrowany system administrowania i kontroli zwany "system zintegrowanym" obejmujący między innymi system identyfikacji działek rolnych, który w myśl art. 70 ust. 1 rozporządzenia ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000, a od 2016 r. w skali 1:5.000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Przy użyciu wskazanych wyżej narzędzi informatycznych przeprowadzane są kontrole administracyjne wniosków o płatność, mające na celu wykrycie nieprawidłowości dotyczących m.in. różnicy między działkami rolnymi zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku, a działkami odniesienia zawartymi w systemie identyfikacji działek rolnych.

System Identyfikacji Działek Rolnych (ang. Land Parcel Identification System - LPIS) to system pozwalający na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności, tzn. powierzchni uprawnionej do dopłat w odniesieniu do danego schematu pomocy oraz kontroli w zakresie nakładania się deklaracji dla poszczególnych działek rolnych, zadeklarowanych przez jednego beneficjenta. Tym samym system LPIS/GIS stanowi w ARiMR jedną centralną bazę danych, zasilaną z kilku źródeł danych, przez co granice i powierzchnie działek ewidencyjnych (referencyjnych) stanowią uniwersalną bazę do wyliczenia powierzchni odniesienia w LPIS dla różnych schematów pomocowych.

Podniósł, że stosownie do art. 5 ust. 1 zdanie drugie rozporządzenia Komisji (WE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. na potrzeby systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej odnośnie do każdej działki referencyjnej określa się maksymalny kwalifikowalny obszar. Do tak ustalonego obszaru zgodnie z § 18 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego przyznawana jest płatność rolnośrodowiskowa.

Wskazał w tym zakresie w uzasadnieniu, że po przeanalizowaniu dostępnej dokumentacji, w tym aktualnej ortofotomapy (data wykonania zdjęcia [...].07.2015 r. oraz [...].06.2017 r.), powierzchnia PEG JPO dla działki nr [...] wynosi 56,48 ha, przy czym powierzchnia PEG TUZ (trwały użytek zielony) stanowi areał 34,01 ha, natomiast powierzchnię 22,47 ha stanowi PEG ORNY (grunt orny).

Natomiast działki rolnej AOl o areale 19,69 ha położonej na działce ewidencyjnej nr [...], nie została objęta zobowiązaniem rolnośrodowiskowym, co spowodowało odmowę płatności dla wariantu 8.3.1. Zgodnie bowiem z § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmuje obszar gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów, objęty obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia nr 640/2014.

Następnie w uzasadnieniu decyzji odniesiono się do przestrzegania norm i wymagań i zmniejszeń płatności z tego tytułu, oraz do zarzutu stosowania praktyki dotyczącej wprowadzania zmian i uwag w protokole pokontrolnym, podczas gdy dokument ten został podpisany w dniu zakończenia kontroli przez osobę upoważnioną.

Dyrektor ARiMR wskazał, że [...].12.2016 r. w gospodarstwie strony została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności. O przedmiotowej kontroli został [...].12.2016 r. powiadomiony reprezentant strony, który był obecny podczas kontroli. W toku przeprowadzonej kontroli sporządzony został raport (nr [...]), w którym pierwotnie nie stwierdzono nieprawidłowości (przekazany osobie obecnej podczas kontroli), a następnie w wyniku weryfikacji materiału pokontrolnego dokonano jego korekty w dniu [...].01.2017 roku.

Wskazano w tym zakresie, że dokonywanie korekt i uzupełnień w raporcie po podpisaniu przez rolnika jest zgodne z procedurami obowiązującymi w ARiMR. Zgodnie z tymi regułami w oryginale wersji papierowej raportu podpisanym przez inspektora terenowego (i rolnika/pełnomocnika rolnika) można wnosić uzupełnienia (np. powstałe po przeprowadzeniu kontroli formalnej) oraz przeprowadzać korektę błędów oczywistych. Zmiany wprowadzone do raportu po przeprowadzeniu kontroli muszą być parafowane przez osobę zatwierdzającą raport. Jeżeli zmiany wprowadzone do raportu po przeprowadzeniu kontroli powodują zmianę wyniku kontroli, raport powinien być ponownie dostarczony rolnikowi/pełnomocnikowi rolnika. W przypadku przekazania rolnikowi korekty raportu z czynności kontrolnych może on zgłaszać zastrzeżenia wyłącznie do części zmienionych w stosunku do pierwotnej i zaakceptowanej przez rolnika wersji raportu. Poza tym rolnik/pełnomocnik rolnika powinien być poinformowany o wszelkich niezgodnościach, które dotyczą jego gospodarstwa. W takim przypadku zawsze należy przekazać raport do rolnika/pełnomocnika rolnika.

Podkreślono, że powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w obowiązujących przepisach prawa. Wskazano w tym kontekście, że w art. 31 ust. 8 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. ustawodawca wskazuje, iż w przypadku gdy podmiot kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia co do tych ustaleń osobie, która sporządziła raport.

Natomiast z mocy § 7 ust. 1 rozporządzenia Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzenia kontroli na miejscu i wizytacji w miejscu w ramach programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1493); powoływane dalej jako: "rozporządzenie", raport o którym mowa w art. 31 ustawy zawiera wskazane dane, jest sporządzany w formie pisemnej, w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, z których jeden otrzymuje podmiot kontrolowany, a drugi zatrzymują kontrolujący. Raport jest przekazywany podmiotowi kontrolowanemu w celu podpisania, w terminie 14 dni od dnia zakończenia wykonywania czynności kontrolnych (§ 7 ust. 2 i 3 rozporządzenia), natomiast podmiot kontrolowany przekazuje jednostce kontrolującej podpisany raport w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). Wskazuje to, że wolą ustawodawcy było zatem umożliwienie rolnikowi zgłoszenia swych zastrzeżeń w oznaczonym terminie.

Podniesiono, że w wyniku ponownej weryfikacji materiału pokontrolnego stwierdzono niezgodność z wymogami z SMR nr 1, o których mowa w załączniku II do rozporządzenia nr 1306/2013 (dotyczy obszarów OSN). Stwierdzono:

- nieprawidłowość oznaczoną kodem W.1.1 informującym o nieprzestrzeganiu wymagań zawartych w programie działań mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych wyznaczonych dla obszarów OSN;

- nieprawidłowość oznaczoną kodem W.1.1.33 informującym o tym, że rolnik nie przechowywał planu nawożenia przez okres wskazany w programie działań lub nie spełnił obowiązków wynikających z konieczności posiadania planu nawożenia;

- nieprawidłowość oznaczoną kodem W.1.1.35 informującym o tym, że rolnik nie przechowywał dokumentacji dotyczącej wszystkich zabiegów agrotechnicznych, a w szczególności związanych z nawożeniem przez okres wskazany w programie działań.

Dla oceny wagi stwierdzonych nieprawidłowości dla każdej z nich przypisano wartość po 3 pkt tj. dla oceny zasięgu, trwałości i dotkliwości.

Raport z czynności kontrolnych po dokonanych korektach w dniu [...].01.2017 r. został nadany stronie przesyłką poleconą [...].02.2017 r. Strona skorzystała z przysługującego jej prawa i złożyła umotywowane zastrzeżenia (pismo z dnia [...].02.2017 r.). W piśmie tym wyjaśniła, że działka AC ([...]) została w PROW na lata 2014-2020 zakwalifikowana jako działka o pow. 0,00 kwalifikującego się ha, wobec czego nie prowadzona na jej terenie nawożenia azotem. Dla działki BI ([...) również nie przeprowadzono nawożenia azotowego, ponieważ zawartość gleby pozwoliła na pokrycie zapotrzebowania pokarmowego roślin. W przypadku działki rolnej H ([...]) działki nie były dostępne w planie nawożenia podczas wykonywania czynności kontrolnych, ponieważ w czerwcu 2016 wygasła umowa dzierżawy dla przedmiotowych działek. Strona wyjaśniła również, że w przypadku działki rolnej Ł ([...]) również nie prowadzono nawożenia azotowego, ponieważ działka ta nie jest intensywnie użytkowna kośnie. Odnośnie braku w rejestrze działek R, LL, ŁŁ strona wyjaśniła, że działka LL jest obecna w rejestrze i występuje łącznie z działką L, natomiast działka ŁŁ występuje w rejestrze co potwierdza dołączony do pisma załącznik nr 6.

Wskazano w tym miejscu w uzasadnieniu, że po analizie powyższych uwag i uwzględnieniu dokumentacji pokontrolnej, wniosku o przyznanie pomocy, dokonano korekty następujących stwierdzonych nieprawidłowości:

- dla działki rolnej AC/AC1 (działka referencyjna [...]) dokonano korekty nr działki referencyjnej;

- działka H (działki referencyjne [...]) - z raportu usunięto uwagę dotyczącą braku dokumentacji tj. planu nawozowego oraz rejestru;

- uwagi dotyczące działek LL; ŁŁ oraz [...] usunięto z raportu.

Ponadto poinformowano reprezentanta spółki, iż dla działek rolnych stwierdzono nadal następujące niezgodności:

- działka rolna AC/AC1 brak działki w planie nawozowym oraz rejestrze działań agrotechnicznych;

- działka rolna Ł/Ł1 brak działki w planie nawozowym;

- działka G3 deklaracja kukurydza - położona na działce referencyjnej o nr [...] brak w planie nawozowym oraz rejestrze działań agrotechnicznych;

- działka rolna J3 działka położona na działce referencyjnej o nr. [...], deklarowana uprawa ziemniak, według planu nawozowego na przedmiotowej działce referencyjnej rośliną uprawną jest groszek zielony.

- ziemniak uprawiany jest na działce ewidencyjnej [...]. Stwierdzona niezgodność dotyczy braku rejestru zabiegów agrotechnicznych dla uprawy ziemniaka;

- działka K/K1 (działka referencyjna [...]) - wg danych w planie rośliną uprawną jest groszek zielony, brak rejestru zabiegów agrotechnicznych;

- działka L/L1 (działka referencyjna [...]) - wg danych w planie rośliną uprawną jest groszek zielony, brak rejestru zabiegów agrotechnicznych;

- działka N/N1 (działka referencyjna [...]) - plan nawozowy sporządzony dla działek referencyjnych [...]. Brak planu nawozowego dla działki o nr [...];

- działka P/P1 (działka referencyjna [...]) - brak rejestru zabiegów agrotechnicznych;

- działka R/R1 (działka referencyjna [...]) - brak rejestru zabiegów agrotechnicznych.

Odniesiono się w tym miejscu do zarzutu nie uwzględnienia przez organ złożonego oświadczenia wskazanej osoby, iż do kontroli został dołączony roboczy plan nawożenia, zatem przedstawiona dokumentacja stanowiła jedynie projekt planu nawożenia, zaś prawidłowy plan nawożenia oraz rejestr działań agrotechnicznych znajduje się w siedzibie spółki. Wskazano w tym zakresie, iż strona skorzystała z przysługującego jej prawa wniesienia zastrzeżeń na wyniki kontroli, dołączając stosowną dokumentację w postaci rejestru działalności agrotechnicznej oraz planu nawozowego. Niemniej przekazane dokumenty w dalszym ciągu były niekompletne (co wskazano wyżej), w związku z powyższym raport z kontroli w zakresie wzajemnej zgodności został sporządzony na podstawie dokumentów przekazanych inspektorom oraz przedstawionych przez stronę w piśmie stanowiącym zastrzeżenia na wyniki kontroli.

Podkreślono dodatkowo, że pismo strony datowane jest na [...].04.2017 r., do którego dołączono oświadczenie wskazanej osoby (datowane na [...].04.2017 r. (wpłynęło do Agencji dopiero w dniu [...].05.2017 r.), a wiec po wydaniu przez Kierownika ARiMR w S. decyzji z [...].05.2017 r. Co jednoznacznie wskazuje, że oświadczenie to zostało wysłane przez stronę dopiero po zapoznaniu się z w/w decyzją oraz wysokością nałożonych sankcji. Wskazano także na niespójność dat w w/w pismach. Strona pismem z [...].04.2017 r. przedkłada oświadczenie datowane na [...].04.2016 r., które wpływa do organu [...].05.2017 r.

W świetle powyższego, zdaniem organu, oświadczenie wskazanej osoby nie może w tej sytuacji stanowić przeciwdowodu w stosunku do ustaleń zawartych w protokole z czynności kontrolnych nr [...] tym bardziej, iż strona złożyła zastrzeżenia na wyniki kontroli i miała możliwość przedstawienia stosownych dokumentów, z czego jak już wskazano skorzystała. Przeto brak uzasadnienia dla pozyskania nowego dowodu w sprawie w postaci przesłuchania tej osoby jako świadka.

Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy który nie budził wątpliwości, co do poczynionych ustaleń, który wskazywał na występowanie nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wskazanych.

Dalej podniesiono w uzasadnieniu, o czym była mowa wcześniej, że zgodnie z art. 18a ustawy z dnia 7 marca 2007 r., jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest spełnianie w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, o których mowa w rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającym określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającym rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006 i (WE) nr 378/2007 oraz uchylającym rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16, z późn. zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem nr 73/2009", oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, przez te wymogi i normy rozumie się wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Natomiast, stosownie do art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2017, poz. 278 ze zm.; dalej też: ustawa; ustawa o płatnościach), oceny wagi stwierdzonej niezgodności, o której mowa w art. 72 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 809/2014 (w zakresie przestrzegania norm i wymagań), dokonuje się w raporcie, przypisując tej niezgodności odpowiednią liczbę punktów, a liczba punktów przypisana stwierdzonym niezgodnościom w raporcie jest uwzględniana przy dokonywaniu zmniejszeń lub wykluczeń, o których mowa w art. 73 ust. 2-5, art. 74 ust. 1 i art. 75 rozporządzenia nr 809/2014 oraz w art. 39 ust. 1,3 i 4 i art. 40 rozporządzenia nr 640/2014.

Natomiast liczbę punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentową wielkość kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom (Dz.U. z 2015 r., poz. 743 ze zm.). Na podstawie powyższego rozporządzenia inspektorzy terenowi dla każdej niezgodności określili zasięg, dotkliwość, oraz trwałość przypisując liczbę punktów odpowiednio 3,3 oraz 3. Zgodnie natomiast z § 5 ust. 1 pkt 1 w/w rozporządzenia wyrażona w procentach wielkość kary administracyjnej ustalona w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonej niezgodności jest określona w załączniku nr 5 do rozporządzenia.

W sprawie przypisana przez inspektorów terenowych liczba punktów określająca zasięg, dotkliwość oraz trwałość daje sumę punktów 9. Określona w załączniku nr 5 do rozporządzenia z dnia 13 maja 2015 r. procentowa wielkość zmniejszenia przy sumie punktów 9 wynosi 3 %. Natomiast, jak stanowi z § 5 ust. 2 w/w rozporządzenia, ostateczną wielkość kary administracyjnej z tytułu stwierdzonych niezgodności ustala się zgodnie z art. 39 i art. 40 rozporządzenia nr 640/2014 i art. 73 ust. 2-5, art. 74 i art. 75 rozporządzenia nr 809/2014. Stosownie do art. 39 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014, jeżeli stwierdzona niezgodność wynika z zaniedbania ze strony beneficjenta, stosuje się zmniejszenie. Zmniejszenie to, co do zasady, wynosi 3 % łącznej kwoty wynikającej z płatności i rocznych premii wymienionych w art. 92 rozporządzenia nr 1306/2013.

Podniesiono, że w świetle powyższego, zasadne było ustalenie stronie wysokość zmniejszeń płatności z uwagi na nieprzestrzeganie norm i wymogów na poziomie zmniejszenia o 3% przysługujących płatności.

W dalszej części uzasadnienia, odnosząc się do naruszenia zasady praworządności, wskazano iż zaskarżona decyzja została wydana na podstawie rozporządzenia rolnośrodowiskowego (§ 18 ust.1). Spełnia także wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Podniesiono, że na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez błędną jego wykładnie i zastosowanie polegające na wydaniu takiego samego rozstrzygnięcia jak w decyzji poprzednio zaskarżonej, bowiem wskazany przepis dotyczy rozstrzygnięć wydawanych przez organ odwoławczy. Organ I instancji po uchyleniu przez organ odwoławczy pierwotnej decyzji w przedmiocie przyznania przedmiotowej płatności zobligowany był w terminie określonym w art. 35 k.p.a. ponownie rozpatrzyć sprawę z wniosku strony o jej przyznanie, co w omawianej sprawie uczynił.

W zakończeniu uzasadnienia organ Agencji przedstawi sposób obliczenia płatności przyznawanych w ramach wsparcia bezpośredniego, z uwzględnieniem pomniejszeń związanych z powierzchnią działek oraz nieprzestrzeganiem norm i wymagań.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca – reprezentowana przez pełnomocnika - zarzuciła naruszenie: norm prawa formalnego, tj: art. 7 k.p.a., 8 k.p.a., 9 k.p.a., 12 par. 1 k.p.a., art. 75 par. 1 k.p.a., 76 k.p.a., 77 par 1 i 2 k.p.a., 78 par 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., 86 k.p.a., 107 par. 1 i 3 k.p.a., 136 par. 1 k.p.a., poprzez błędną wykładnię i zastosowanie lub brak ich zastosowania; art. 31 ust. 5 ustawy z dnia 07 marca 2017 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, poprzez błędną jego wykładnię i zastosowanie polegające na przyjęciu, iż norma zawarta w tym przepisie zezwala na dokonywanie zmian w raporcie po jego podpisaniu; art. 138 par. 1 pkt. 2 k.p.a. przez błędną jego wykładnię i zastosowanie polegające na wydaniu decyzji w sytuacji nie uwzględnia przez organ odwołania strony skarżącej w całości; art. 139 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię i zastosowanie polegające na pogorszeniu sytuacji strony i przyznaniu świadczenia w mniejszej wysokości.

W uzasadnieniu wskazano na sprzeczną z prawem praktykę polegającą na poprawieniu, czy też nanoszeniu zmian na podpisanym już przez rolnika raporcie z kontroli na miejscu. Wskazane przez organ przepisy art. 31 ustawy z 7 marca 2017 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, w żadnym miejscu nie dają prawa do nanoszenia zmian czy też poprawek na podpisanym przez rolnika raporcie.

Podniesiono, że raport stanowić dokument potwierdzający konkretnie ustalony stan faktyczny podczas przeprowadzonej kontroli, który to stan i ustalenia w tym zakresie potwierdza podpisem zarówno kontrolujący jak i podmiot zainteresowany. Dokonywanie zmian w raporcie po jego podpisaniu, jest już niemożliwe albowiem w ten sposób kontrolujący samodzielnie, już bez udziału rolnika, nanosi zmiany w ustaleniach stanu faktycznego.

Podkreślono w uzasadnieniu, że skoro ustalono inne okoliczności lub też nowy stan faktyczny, to po pierwsze powinno się to odbyć w trakcie kontroli a nie po jej zakończeniu i po drugie w obecności rolnika. Prawo umożliwiające wniesienie zastrzeżeń do raportu dowodzi, iż w jego treści powinien się znaleźć szczegółowy ustalonego stanu faktycznego, fakty zarówno przemawiające za tym by przyznać płatność w pełnej wysokości jak i te które będą stanowić podstawę obniżenia tej płatności. W niniejszej sprawie strona skarżąca zaakceptowała wynik kontroli ale istniejący przed zmianami wprowadzonymi przez organ do raportu

Dalej podniesiono w uzasadnieniu, że reprezentant strony skarżącej [...] lutego 2017 roku odniósł się do uwag poczynionych przez kontrolującego, przedkładając swoje pisemne wyjaśnienia w tym zakresie. Skutkiem powyższego było sporządzenie przez organ korekty do raportu. Niemniej organ uznał, iż te wyjaśnienia oraz przedstawiona dokumentacja w dalszym ciągu są niekompletna, ale mimo niewyjaśnienie do końca wszystkich istotnych okoliczności sprawy w tym zakresie wydał kolejną decyzję, z niewyjaśnionymi istotnymi okolicznościami sprawy.

Zdaniem strony skarżącej, obowiązkiem organu było zażądanie brakujących dokumentów i w oparciu o ich treść wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy. Ewentualna odmowa wydania tych dokumentów przez stronę mogła by stanowić podstawę wydania decyzji w obecnym kształcie.

Podniesiono także, że organ pomimo wyraźnego wniosku o przesłuchanie w charakterze świadka wskazanej osoby nie uczynił tego całkowicie pomijając to źródło dowodowe i w ten sposób także nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Ponadto z uzasadnienia zaskarżonej decyzji ponownie nie wynika w jaki sposób i w oparciu o jaką dokumentację lub inne dowody organ ustalił, iż doszło do przekroczenia norm dotyczących ilość użytego azotu na rolach użytkowanych przez stronę skarżącą.

Wskazano, że w związku z tym, iż organ zaistniałych wątpliwości nie wyjaśnił tylko oparł się na dotychczas zebranym materiale dowodowym, protokole z kontroli oraz przedstawionych przez stronę skarżącą dokumentach, dlatego zasadnym jest uznanie, iż naruszył zasady postępowania administracyjnego wyrażone w wskazanych wyżej przepisach k.p.a.

Podniesiono dalej w uzasadnieniu, iż strona żądała przeprowadzenia ponownie kontroli w siedzibie strony skarżącej, do którego to wniosku organ się w ogóle nie odniósł, czym naruszył art. 136 par. 1 kpa. Ponadto organ w ogóle nie odniósł się do zarzutu naruszenia art. 138 par. 1 pkt 2 kpa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017 r., poz. 1369; zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), w tym także na decyzje wydawane przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania innych reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").

Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016, wydana na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 361 ze zm.; dalej też: rozporządzenie rolnośrodowiskowe), wydanego na podstawie art. 29 ust. ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. 2016, poz. 1387 ze zm.; dalej też: ustawa; ustawa z dnia 7 marca 2007 r.; ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich), nie narusza materialnego i prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

Odnośnie powierzchni działek kwalifikujących się do przyznania przedmiotowej płatności wskazać należy, że jak stanowi art. 5 ust. 1 zdanie drugie rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L181 z 20.06.2014 r.; dalej też: rozporządzenie nr 640/14), na potrzeby systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej odnośnie do każdej działki referencyjnej określa się maksymalny kwalifikowalny obszar. Do tak ustalonego obszaru zgodnie z § 18 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego przyznawana jest płatność rolnośrodowiskowa.

Jak wynika z akt sprawy, powierzchnia deklarowana kwalifikowana w ramach wariantów 4.1, 4.7 i 5.7 jest równa powierzchni stwierdzonej w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Odnośnie wariantu 5.1 na działce BI położonej na działce ewidencyjnej nr [...] wykluczono na podstawie pomiarów 4,39 ha obszaru nieuprawnionego do tej płatności.

Weryfikacja danych przez organ, czyli tzw. kontrola administracyjna dokonana została w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS. Podstawą prawną do kontroli wniosków o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej z wykorzystaniem omawianej bazy LPIS stanowi, art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE .L. 2013.347.549 z dnia 2013.12.20; dalej też: rozporządzenie nr 1306/2013). Podkreślić należy w tym miejscu, że zgodnie z art. 70 tego rozporządzenia weryfikacja danych przez organ, czyli tzw. kontrola administracyjna odbywa się w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS.

Wskazać należy w tym zakresie, że zgodnie z art. 67 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1306/2013, Agencja prowadzi zintegrowany system administrowania i kontroli zwany "system zintegrowanym" obejmujący między innymi system identyfikacji działek rolnych (art. 68). Ten system identyfikacji działek rolnych, stosownie do art. 70 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013, ustanawiany jest w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000, a od 2016 r. w skali 1:5 000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki.

Jak wskazał już organ, przy użyciu wskazanych wyżej narzędzi informatycznych przeprowadzane są kontrole administracyjne wniosków o płatność, mające na celu wykrycie nieprawidłowości dotyczących m.in. różnicy między działkami rolnymi zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku, a działkami odniesienia zawartymi w systemie identyfikacji działek rolnych. System Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) to system pozwalający na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności, tzn. powierzchni uprawnionej do dopłat w odniesieniu do danego schematu pomocy oraz kontroli w zakresie nakładania się deklaracji dla poszczególnych działek rolnych, zadeklarowanych przez jednego beneficjenta. Tym samym system LPIS/GIS stanowi w ARiMR jedną centralną bazę danych, zasilaną z kilku źródeł danych, przez co granice i powierzchnie działek ewidencyjnych (referencyjnych) stanowią uniwersalną bazę do wyliczenia powierzchni odniesienia w LPIS dla różnych schematów pomocowych.

W sprawie w oparciu o dostępną dokumentację, w tym aktualne ortofotomapy (data wykonania zdjęcia [...].07.2015 r. oraz [...].06.2017 r.), stwierdzono, iż powierzchnia PEG JPO dla działki nr [...] wynosi 56,48 ha, przy czym powierzchnia PEG TUZ (trwały użytek zielony) stanowi areał 34,01 ha, natomiast powierzchnię 22,47 ha stanowi PEG ORNY (grunt orny).

Natomiast zgodnie z § 12 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 4 i 5 (pakiet 5, jak w sprawie) płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych:

1) użytkowanych jako trwałe użytki zielone, na których występują:

a) siedliska lęgowe ptaków z gatunków wymienionych w ust. 2 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia - w przypadku wariantu pierwszego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 5,

b) zbiorowiska roślinne wykazujące cechy jednostek fitosocjologicznych i siedlisk przyrodniczych wymienione w ust. 2 pkt 2-9 załącznika nr 4 do rozporządzenia - w przypadku wariantu drugiego, trzeciego, czwartego, piątego, szóstego, siódmego, ósmego i dziewiątego tych pakietów;

2) na których występują typy siedlisk przyrodniczych wymienione w ust. 2 pkt 10 załącznika nr 4 do rozporządzenia - w przypadku wariantu dziesiątego tych pakietów;

3) położonych:

poza obszarem Natura 2000 - w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4,

na obszarze Natura 2000 - w przypadku pakietu, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 5.

Zgodnie natomiast z definicją zawartą w art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), "trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe", (zwane dalej łącznie "trwałymi użytkami zielonymi"), oznaczają grunty wykorzystywane do uprawy traw lub innych pastewnych roślin zielnych rozsiewających się naturalnie (samosiewnych) lub uprawianych (wysiewanych), które nie były objęte płodozmianem danego gospodarstwa rolnego przez okres pięciu lat lub dłużej; mogą one obejmować inne gatunki, takie jak krzewy lub drzewa, które mogą nadawać się do wypasu, pod warunkiem że zachowano przewagę traw i innych pastewnych roślin zielnych, a także - w przypadku gdy zadecydują tak państwa członkowskie - grunty, które mogą nadawać się do wypasu i które stanowią część utrwalonych praktyk lokalnych w przypadkach, gdy trawy i inne zielne rośliny pastewne tradycyjnie nie są roślinnością dominującą na obszarach wypasu.

Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych w ramach wariantu 5.1 a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wyniosła 6,97%. Zgodnie natomiast z art. 19 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 640/2014 w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowana) we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną, a różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% obszaru stwierdzonego, pomoc przyznaje się do powierzchni stwierdzonej pomniejszonej o dwukrotność stwierdzonej różnicy.

Z kolei w przypadku wariantu 8.3.1 odmowa płatności spowodowana była wykluczeniem działki rolnej AO1 o areale 19,69 ha położonej na działce ewidencyjnej nr [...], bowiem działka ta nie została zadeklarowana we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej i tym samym nie została objęta zobowiązaniem rolnośrodowiskowym. Wskazać należy w tym zakresie, że zgodnie bowiem z § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmuje obszar gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów, objęty obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, i zwierzęta ras lokalnych, do których została przyznana pierwsza płatność rolnośrodowiskowa, a w przypadku o którym mowa w art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014, działki rolne zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów objęte obszarem zatwierdzonym.

Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną ([...] ha) a stwierdzoną ([...] ha) wyniosła powyżej 20 %, co powoduje odmowę płatności zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014. Wskazać należy, że strona skarżąca nie przedstawiła dowodów podważających ustalenia organów w zakresie kwalifikowalności spornych gruntów

Kwestią sporną w sprawie jest niezgodności w zakresie przestrzegania wymagań i norm na zgłoszonych do płatności działek. Samych wymagań strona skarżąca w zasadzie nie kwestionuje. Podnosi zastrzeżenia odnośnie sposobu ich ustalenia, poprzez zmianę protokołu kontroli.

Jak stanowi art. 18a ustawy z dnia 7 marca 2007 r., jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest spełnianie w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, o których mowa w rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającym określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającym rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006 i (WE) nr 378/2007 oraz uchylającym rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16, z późn. zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem nr 73/2009", oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, przez te wymogi i normy rozumie się wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Wskazać należy także w tym zakresie, że stosownie do art. 91 ust. 1 w związku z art. 92 rozporządzenia nr 1306/2013, beneficjent otrzymujący taką płatność jest zobowiązany jest do przestrzega przepisów dotyczących zasady wzajemnej zgodności, ustanowionych w art. 93, w przeciwnym razie nakłada jest na niego kara administracyjna.

Natomiast zgodnie z art. 93 ust.1 tego rozporządzenia, przepisy dotyczące zasady wzajemnej zgodności obejmują podstawowe wymogi w zakresie zarządzania wynikające z prawa unijnego oraz normy utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, ustanowione na poziomie krajowym i wymienione w załączniku II do wskazanego rozporządzenia dotyczą min.: wymogów w zakresie SMR 1- ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego.

Stosownie natomiast do art. 39 rozporządzenia nr 640/2014, jeżeli stwierdzona niezgodność wynika z zaniedbania ze strony beneficjenta, stosuje się zmniejszenie. Zmniejszenie to, co do zasady, wynosi 3 % łącznej kwoty wynikającej z płatności i rocznych premii wymienionych w art. 92 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013.

Z kolei, jak stanowi zatem art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2017, poz. 278 ze zm.; dalej też: ustawa; ustawa o płatnościach), oceny wagi stwierdzonej niezgodności, w odniesieniu do aktu prawnego lub normy, na podstawie kryteriów "dotkliwości", "zasięgu", "trwałości" i "powtarzalności", zgodnie z art. 99 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 wraz ze wskazaniem wszelkich czynników, które powinny prowadzić do wzrostu lub spadku wartości zmniejszenia, które należy zastosować, dokonuje się w raporcie, przypisując tej niezgodności odpowiednią liczbę punktów, a liczba punktów przypisana stwierdzonym niezgodnościom w raporcie jest uwzględniana przy dokonywaniu zmniejszeń lub wykluczeń, o których mowa w art. 73 ust. 2-5, art. 74 ust. 1 i art. 75 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69 z dnia 2014.07.31; dalej też: rozporządzenie nr 809/2014), oraz w art. 39 ust. 1,3 i 4 i art. 40 rozporządzenia nr 640/2014.

Liczbę punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentową wielkość kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom (Dz.U. z 2015 r., poz. 743 ze zm.). Dotyczy to także naruszeń w obszarach min: środowisko, zmiana klimatu oraz utrzymanie gruntów w dobrej kulturze rolnej - w zakresie norm utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (GAEC) oraz w zakresie wymogów podstawowych w zakresie zarządzania (SMR), o których mowa w załączniku II do rozporządzenia nr 1306/2013.

Wynika z powyższego obowiązek przestrzegania określonych wymagań i norm, oraz upoważnienie do nakładania sankcji.

Jak wynika z akt sprawy w dniu [...].12.2016 r. w gospodarstwie strony została przeprowadzona kontrola na miejscu, min. w zakresie wzajemnej zgodności. O przedmiotowej kontroli został [...].12.2016 r. powiadomiony reprezentant spółki, który był obecny podczas kontroli. W toku przeprowadzonej kontroli sporządzony został raport nr [...], w którym pierwotnie nie stwierdzono nieprawidłowości (przekazany osobie obecnej podczas kontroli), a następnie w wyniku weryfikacji materiału pokontrolnego dokonano jego korekty [...].01.2017 r.

W wyniku ponownej weryfikacji materiału pokontrolnego stwierdzono niezgodność z wymogami z SMR nr 1, o którym mowa w załączniku II do rozporządzenia nr 1306/2013 (dotyczy obszarów OSN). Stwierdzono mianowicie:

- nieprawidłowość oznaczoną kodem W.1.1 informującym o nieprzestrzeganiu wymagań zawartych w programie działań mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych wyznaczonych dla obszarów OSN;

- nieprawidłowość oznaczoną kodem W.1.1.33 informującym o tym, że rolnik nie przechowywał planu nawożenia przez okres wskazany w programie działań lub nie spełnił obowiązków wynikających z konieczności posiadania planu nawożenia;

- nieprawidłowość oznaczoną kodem W.1.1.35 informującym o tym, że rolnik nie przechowywał dokumentacji dotyczącej wszystkich zabiegów agrotechnicznych, a w szczególności związanych z nawożeniem przez okres wskazany w programie działań.

Dla oceny wagi stwierdzonych nieprawidłowości dla każdej z nich przypisano wartość po 3 punkty, tj. dla oceny zasięgu, trwałości i dotkliwości.

Przedmiotowy raport z wprowadzonymi korektami został przesłany stronie przesyłką poleconą. Strona skarżąca skorzystała z przysługującego jej prawa i złożyła umotywowane zastrzeżenia (pismo z dnia [...].02.2017 r.). W piśmie tym wyjaśniła, że działka AC ([...]) została w PROW na lata 2014-2020 zakwalifikowana jako działka o pow. 0,00 kwalifikującego się ha, wobec czego nie prowadzona na jej terenie nawożenia azotem. Dla działki BI ([...]) również nie przeprowadzono nawożenia azotowego, ponieważ zawartość gleby pozwoliła na pokrycie zapotrzebowania pokarmowego roślin. W przypadku działki rolnej H ([...]) działki nie były dostępne w planie nawożenia podczas wykonywania czynności kontrolnych, ponieważ w czerwcu 2016 wygasła umowa dzierżawy dla przedmiotowych działek. Strona wyjaśniła również, że w przypadku działki rolnej Ł ([...]) również nie prowadzono nawożenia azotowego, ponieważ działka ta nie jest intensywnie użytkowna kośnie. Odnośnie braku w rejestrze działek R, LL, ŁŁ strona wyjaśniła, że działka LL jest obecna w rejestrze i występuje łącznie z działką L, natomiast działka ŁŁ występuje w rejestrze co potwierdza dołączony do pisma załącznik nr 6.

Jak wynika z akt sprawy, po analizie uwag zawartych w przesłanych przez stronę zastrzeżeniach, organy Agencji dokonały korekty uwag opisujących stwierdzone nieprawidłowości. Po ich uwzględnieniu dokonano następujących korekt:

- dla działki rolnej AC/AC1 (działka referencyjna [...]) dokonano korekty nr działki referencyjnej;

- działka H (działki referencyjne [...]) - z raportu usunięto uwagę dotyczącą braku dokumentacji tj. planu nawozowego oraz rejestru;

- uwagi dotyczące działek LL; ŁŁ oraz [...] usunięto z raportu.

Niemniej stwierdzono występowanie nadal niezgodności, w odniesieniu do następujący działek:

- działka rolna AC/AC1 brak działki w planie nawozowym oraz rejestrze działań agrotechnicznych;

- działka rolna Ł/Ł1 brak działki w planie nawozowym;

- działka G3 deklaracja kukurydza - położona na działce referencyjnej o nr [...] brak w planie nawozowym oraz rejestrze działań agrotechnicznych;

- działka rolna J3 działka położona na działce referencyjnej o nr. [...], deklarowana uprawa ziemniak, według planu nawozowego na przedmiotowej działce referencyjnej rośliną uprawną jest groszek zielony.

- ziemniak uprawiany jest na działce ewidencyjnej [...]. Stwierdzona niezgodność dotyczy braku rejestru zabiegów agrotechnicznych dla uprawy ziemniaka;

- działka K/K1 (działka referencyjna [...]) - wg danych w planie rośliną uprawną jest groszek zielony, brak rejestru zabiegów agrotechnicznych;

- działka L/L1 (działka referencyjna [...]) - wg danych w planie rośliną uprawną jest groszek zielony, brak rejestru zabiegów agrotechnicznych;

- działka N/N1 (działka referencyjna [...]) - plan nawozowy sporządzony dla działek referencyjnych [...]. Brak planu nawozowego dla działki o nr [...];

- działka P/P1 (działka referencyjna [...]) - brak rejestru zabiegów agrotechnicznych;

- działka R/R1 (działka referencyjna [...]) - brak rejestru zabiegów agrotechnicznych.

Z zestawienia zapisów zawartych w powyższej korekcie raportu z kontroli z zapisami zastrzeżeń zgłoszonych przez stronę wynika, że nie zostały skorygowane nieprawidłowości w stosunku do których strona nie zgłosiła zastrzeżeń. Co wskazuje na występowanie w odniesieniu do wskazanych przez organ działek rolnych nie kwestionowanych nieprawidłowości.

Wskazać należy w tym miejscu, że stosownie do treści art. 21 ust. 1-3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej (ust.1). W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (ust. 2).

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (ust. 3).

W świetle przytoczonych przepisów stwierdzić należy, że ustawa z dnia 7 marca 2007 r. zawiera szczególną, w stosunku do przepisów k.p.a., regulację dotyczącą prowadzenia przez organ postępowania dowodowego, ograniczającą jego obowiązki w tym zakresie. Na gruncie powołanej regulacji ustawodawca zdecydował się bowiem na odejście od zasady prawdy obiektywnej - wyrażonej w części drugiej art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. - nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz zrezygnował z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 k.p.a.

Obowiązek organów na tle tej ustawy został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego, wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Oznacza to w konsekwencji, iż nie ciąży na organach ARiMR obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a więc organ prowadzący postępowanie nie jest obowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy (tj. jego uprawnienia do otrzymania wnioskowanej płatności). Jest jedynie obowiązany do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ciężar dowodu co do faktów, z których strona wywodzi skutki prawne, spoczywa na stronie.

Nie można wiec uznać, jak chce strona skarżąca, że gdy przekazana dokumentacja w dalszym ciągu była niekompletna ( nie obejmowała wszystkich działek). obowiązkiem organu było zażądanie brakujących dokumentów i w oparciu o ich treść wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy. W konsekwencji uznać, że dopiero ewentualna odmowa wydania tych dokumentów przez stronę mogła by stanowić podstawę wydania decyzji w obecnym kształcie.

Tym samym zasadnie uznano, że nadal w sprawie występują nieprawidłowości w postaci niezgodności w zakresie przestrzegania wymagań, o których była mowa wcześniej, dla których przypisano wartość po 3 punkty, tj. dla oceny zasięgu, trwałości i dotkliwości.

Jak już wskazano wcześniej określona w załączniku nr 5 do rozporządzenia z dnia 13 maja 2015 r., procentowa wielkość zmniejszenia przy sumie punktów 9 wynosi 3 %. W konsekwencji o tyle nastąpiło zmniejszenie przyznanej stronie skarżącej płatność rolnej. Strona w skardze w zasadzie nie podważa wskazanej niezgodności, wyliczenia zmniejszenia płatności. Kwestionuje w powyższym zakresie możliwość dokonania korekty raportu z przeprowadzonej [...].12.2016 r. kontroli na miejscu, po jego podpisaniu przez rolnika.

Zgodnie z art. 31a ustawy z dnia 7 marca 2007 r, w przypadku pomocy, której warunkiem przyznania jest spełnianie w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, o których mowa w rozporządzeniu nr 73/2009 oraz przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia:

1) kontrole w zakresie spełniania wymogów lub norm przeprowadza Agencja oraz powiatowy lekarz weterynarii w zakresie, w trybie i na zasadach określonych w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z uwzględnieniem przepisów, o których mowa w art. 1 pkt 1;

2) oceny wagi stwierdzonej niezgodności dokonuje się zgodnie z przepisami o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Stosownie do postanowień ustawy o płatnościach bezpośrednich (mającej zastosowanie w sprawie:. Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich, określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, chyba że ustawa stanowi inaczej; Przestrzeganie norm lub wymogów może podlegać kontroli administracyjnej zgodnie z art. 96 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013; Z czynności kontrolnych sporządza się sprawozdanie, o którym mowa w art. 59 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013, zwane dalej "raportem", zgodnie z art. 41, art. 43 i art. 72 ust. 1 i 4 rozporządzenia nr 809/2014, który w przypadku stwierdzenia drobnej niezgodności zawiera również informację, o której mowa w art. 72 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia nr 809/2014, oraz termin usunięcia tej niezgodności, ustalony zgodnie z art. 39 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014; W przypadku gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie co do ustaleń w nim zawartych dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosił umotywowane zastrzeżenia co do ustaleń zawartych w raporcie osobie, która go sporządziła (art. 37).

W tym zakresie dostrzec należy, że zgodnie z art. 58 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii. Na podstawie art. 59 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013, o ile nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu. Przepis art. 74 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 stanowi natomiast, że zgodnie z art. 59, państwa członkowskie, za pomocą agencji płatniczych lub podmiotów przez nie upoważnionych do działania w ich imieniu, przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy. Kontrole te uzupełniane są przez kontrole na miejscu.

Na gruncie prawa krajowego przepis art. 36 ust. 1 ustawy o płatnościach przewiduje, że ARiMR przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich, określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepis art. 37 ust. 5 ustawy o płatnościach wskazuje uprawnienia osób upoważnionych do wykonywania czynności kontrolnych, stanowiąc, że osoby te mają prawo do: wstępu na teren gospodarstwa rolnego (pkt 1); dostępu do zwierząt (pkt 2); żądania pisemnych lub ustnych informacji związanych z przedmiotem kontroli (pkt 3); wglądu do dokumentów związanych z przedmiotem kontroli, sporządzania z nich odpisów, wyciągów lub kopii oraz zabezpieczania tych dokumentów (pkt 4); pobierania próbek do badań (pkt 5); żądania okazywania i udostępniania danych informatycznych (pkt 6). W myśl art. 37 ust. 5a ustawy o płatnościach, rolnik obowiązany jest natomiast zapewnić niezbędną pomoc przy wykonywaniu czynności kontrolnych, z których na podstawie art. 37 ust. 6 ustawy sporządza się sprawozdanie, o którym mowa w art. 59 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013, zwane "raportem".

Zatem występują dwa podstawowe rodzaje kontroli realizowane przez ARiMR to kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Pierwszą i podstawową kontrolą jest kontrola administracyjna, której poddawany jest każdy wniosek o przyznanie płatności. Kontrola w terenie jest kontrolą, która uzupełnia kontrolę administracyjną. Ponadto kontrola na miejscu przeprowadzana jest w celu zweryfikowania, czy stan faktyczny na kontrolowanych działkach odpowiada temu co strona deklaruje na działkach w złożonym wniosku. Tym samym ustalenia poczynione w trakcie kontroli na miejscu nie koniecznie muszą - choć mogą - być tymi, które zostaną przyjęte do ostatecznych obliczeń. Uzyskane w trakcie kontroli na miejscu dane zostają bowiem poddane analizie w systemie identyfikacji działek, którego działanie zostało zaprezentowane wcześniej. Sąd zauważa zatem, iż organy w rozpoznawanej sprawie mogły dokonać w ramach kontroli administracyjnej ustaleń poczynionych w ramach kontroli na miejscu

Nieuzasadniony jest w świetle powyższego zarzut skargi o braku podstawy prawnej dokonywania korekty (zmiany) w ustaleniach poczynionych w trakcie kontroli na miejscu, w oparciu o ustalenia dokonane w ramach kontroli administracyjnej.

Oznacza to, na co wskazał organ odwoławczy, możliwość dokonywania korekt i uzupełnień w raporcie po podpisaniu przez rolnika. W raporcie w wersji papierowej podpisanym przez inspektora terenowego i rolnika/pełnomocnika rolnika, przed jego zatwierdzeniem przez uprawniony organ Agencji, można wnosić uzupełnienia (np. powstałe po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej). Jeżeli zmiany wprowadzone do raportu po przeprowadzeniu kontroli powodują zmianę wyniku kontroli, raport powinien być ponownie dostarczony rolnikowi. W przypadku przekazania rolnikowi korekty raportu z czynności kontrolnych może on zgłaszać zastrzeżenia do części zmienionych w stosunku do pierwotnej i zaakceptowanej przez rolnika wersji Raportu.

Wynika z poważnego, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, że organ Agencji w przedmiotowej sprawie mógł dokonania korekty ustaleń raportu z przeprowadzonej kontroli na miejscy, w oparciu o ustalenia kontroli administracyjnej. Był zobowiązany przekazać poprawioną wersję ustaleń kontroli (po dokonanych korektach) stronie skarżącej i umożliwić jej zgłoszenia zastrzeżeń (do raportu, jego korekty) w oznaczonym terminie.

Jak wynika z akt sprawy, o czym była mowa wcześniej, przedmiotowy raport po wprowadzonych korektach został przesłany stronie. Strona skrząca skorzystała z przysługującego jej prawa i złożyła umotywowane zastrzeżenia na wyniki z przeprowadzonej kontroli. (pismo z dnia [...].02.2017 r.). Sposób dokonania przedmiotowej korekty raportu, zwłaszcza w zakresie jej zapisu i czytelności zapisu mimo, że może budzić zastrzeżenia, nie ma znaczenia do istoty sprawy, ustalenia stanu faktycznego sprawy.

Odnośnie nie uwzględnienia przez organ złożonego oświadczenia wskazanej osoby, iż do kontroli został dołączony roboczy plan nawożenia, że przedstawiona dokumentacja stanowiła jedynie projekt planu nawożenia, zaś prawidłowy plan nawożenia oraz rejestr działań agrotechnicznych znajduje się w siedzibie spółki. Wskazać należy, iż w ramach zastrzeżeń strona skarżąca dołączyła dokumentację w postaci rejestru działalności agrotechnicznej oraz planu nawozowego. Niemniej przekazane dokumenty były niekompletne, dlatego uzasadnione było poprzestanie na raporcie z kontroli w zakresie wzajemnej zgodności sporządzonym na podstawie dokumentów przekazanych inspektorom oraz przedstawionych przez stronę.

Ponadto pismo strony datowane na dzień [...].04.2017 r., do którego dołączono oświadczenie wskazanej osoby datowane na dzień [...].04.2017 r. doręczone zostało w dniu [...].05.2017 r., a wiec po wydaniu przez Kierownika BP ARiMR w S. decyzji z dnia [...].05.2017 r. (nr [...]) w przedmiocie przyznania płatności obszarowej na rok 2016 (następnie uchylonej przez organ odwoławczy w wyniku rozpatrzenia odwołania). Powyższe wskazuje, że oświadczenie to zostało wysłane przez stronę dopiero po zapoznaniu się z w/w decyzją oraz wysokością zmniejszeń.

W światle powyższego, za zasadne należy uznać, że wskazane oświadczenie nie może stanowić przeciwdowodu w stosunku do ustaleń zawartych w protokole z czynności kontrolnych, tym bardziej, iż strona skarżąca mogła i złożyła zastrzeżenia na wyniki kontroli i miała możliwość przedstawienia stosownych dokumentów, z czego jak już wskazano skorzystała. Tym samym brak uzasadnienia dla pozyskania nowego dowodu w sprawie w postaci przesłuchania świadka na powyższą okoliczność.

Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, rozstrzygnięcie w sprawie znajduje oparcie w przepisach wskazanego rozporządzenia ONW i ustawy, nie można więc mówić o naruszeniem zasady praworządności. Zaskarżona decyzja spełnia również wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a., bowiem uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

W sprawie nie można mówić o naruszeniu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Przepis ten dotyczy rozstrzygnięć wydawanych przez organ odwoławczy, natomiast organ I instancji po uchyleniu przez organ odwoławczy pierwotnej decyzji zobowiązany był ponownie rozpatrzyć sprawę z wniosku strony o przyznanie przedmiotowej płatności, co uczynił.

Wobec braku naruszenia norm prawa procesowego lub materialnego skargę oddalono na mocy art. 151 p.p.s.a.