Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1273/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48,49, 59 f.
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Zimmermann Sędziowie WSA Aldona Gąsecka-Duda / spr. / Wojciech Jakimowicz Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2011 r. sprawy ze skargi S. U. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 5 maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej skargę oddala


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 15 września 2006r., znak [...] , Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. ustalił wobec S.U. wysokość opłaty legalizacyjnej w związku z wybudowaniem budynku gospodarczego na działce nr [...] położonej w M. w kwocie 25 000 zł. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia wskazał art. 123 k.p.a. oraz art. 49 i 59f w zw. z art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.)

W wyniku zażalenia wniesionego przez S.U. , [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia 15 października 2008r., znak [...] , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) uchylił rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w całości. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że nie zostało dotychczas w sposób dostateczny wyjaśnione, który tryb postępowania winien zostać zastosowany. Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dowody dotychczas zebrane nie wystarczały dla przyjęcia, że trybem właściwym jest tryb, o którym mowa w art. 48 ust. 2 oraz art. 49 Prawa budowlanego.

Kolejnym postanowieniem - z dnia 24 września 2009r., znak [...] , Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. ustalił opłatę legalizacyjną z tytułu wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego wobec S.U. w kwocie 50 000 zł. W podstawie prawnej powołał art. 123 k.p.a., art. 49 ust.1 pkt 3 i ust. 2 ustawy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.).

S.U. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie , w następstwie którego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wydał postanowienie z dnia 22 stycznia 2010r., znak [...] , którym uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Jako podstawę prawną wskazał art. 138 § 2 w zw. z art. 144 i art. 123 § 1 k.p.a. oraz 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Stwierdzając, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 48 ustawy - Prawo budowlane organ drugiej instancji wytknął , że w aktach sprawy brak dokumentów potwierdzających interes prawny części osób uznanych za strony postępowania oraz zaświadczenia , że projekt budowlany został wykonany przez osobę, posiadającą uprawnienia budowlane. Nadto, organ pierwszej instancji nie ustalił, czy obiekt jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. postanowieniem z dnia 20 listopada 2010r., znak [...] , na podstawie art.123 k.p.a. i art.49 ust.1 pkt.3iust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz.1118 ze zm.) ustalił wobec S.U. opłatę legalizacyjną z tytułu wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę rozbudowy budynku mieszkalnego na działce nr [...] położonej w M.

W uzasadnieniu postanowienia przedstawił sposób wyliczenia kwoty opłaty legalizacyjnej. Następnie wskazał, że z wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczącego działki nr [...] położonej w M. wynika, iż projekt zagospodarowania działki wchodzący w skład przedłożonego projektu budowlanego jest zgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ odniósł się także do kwestii uznania za strony postępowania E.S. i M.S. podając, że zgodnie z wypisem z rejestru gruntów są oni właścicielami sąsiedniej działki nr [...] , a zatem przysługuje im przymiot strony. Materiał dowodowy został również uzupełniony o zaświadczenie, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane.

Na powyższe postanowienie zażaleniu wniósł w terminie S.U. podając, iż w 1995r. otrzymał informację z inspektoratu nadzoru budowlanego, że budynek gospodarczy nie wymaga pozwolenia na budowę, należy jedynie zachować odległości od działek sąsiednich. Nie otrzymał natomiast informacji, że powinien to być budynek wolnostojący. Wskazał, że obiekt jaki dobudował przy budynku mieszkalnym jest samodzielnym budynkiem gospodarczym, zaś w toku postępowania zapewniano go, że nie stanowi samowoli. Wskazał na długi okres trwania postępowania , a także już poniesione koszty związane z przymuszaniem skarżącego do legalizacji budynku.

Postanowieniem z dnia 5 maja 2011r., znak [...] , wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 123 § 1 k.p.a. oraz art. 49 ust. 1 i ust. 2, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010r.,Nr 243, poz. 1623) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Orzekając w ten sposób omówił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Stwierdził, że nieprawidłowo został określony krąg stron postępowania . Przymiotu strony nie posiadają E.S. i M.S. , ponieważ rozbudowana część istniejącego budynku mieszkalnego zlokalizowana jest w stosunku do ich działki w odległości nienaruszającej przepisów, w tym przepisów techniczno-budowlanych, a tym samym nie wpływa na zagospodarowanie działki stanowiącej ich własność.

Ustalił, że inwestor dobudował do istniejącego budynku mieszkalnego część gospodarczą zmieniając charakterystyczne parametry obiektu, takie jak kubatura i powierzchnia zabudowy. Powyższe w ocenie stanowi rozbudowę istniejącego obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę lub rozbudowę obiektu budowlanego. Wykonywanie robót budowlanych można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 Prawa budowlanego). Ustawodawca w art. 29-31 wskazał budowy i roboty budowlane, które nie wymagają pozwolenia na budowę, które nie obejmują rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego. Inwestor mógł zatem rozpocząć przedmiotową budowy jedynie legitymując się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, której jak wynika z akt postępowania nie posiada. S.U. podnosi, że realizował obiekt zgodnie z pismem znak: [...] z dnia 14 czerwca 1995r., wnosząc o uznanie tego pisma jako dokonanego zgłoszenia budowy. W ocenie organu drugiej instancji inwestor nie dokonał jednakże skutecznego zgłoszenia robót budowlanych. Pismo z dnia [...] maja 1995r. oraz odpowiedź Urzędu Miejskiego w M. z dnia 14 czerwca 1995r. miały one charakter informacyjny. S.U. zwrócił się bowiem o udzielenie informacji, a Urząd Miejski w M. w odpowiedzi wskazał na przepis ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym budowa taka nie wymaga pozwolenia na budowę. Wskazana w tych pismach budowa odbiega zresztą od zrealizowanej rozbudowy budynku mieszkalnego, której wykonanie wymaga legitymowania się przez inwestora ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. W oparciu o powyższe organ drugiej instancji uznał za właściwe stosowanie trybu określonego w art. 48 Prawa budowlanego.

Przytoczywszy treść tego przepisu wskazał, że inwestor przedłożył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projekt budowlany oraz zaświadczenie, zgodnie z którym rozbudowa budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] w M. jest zgodna

z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ uznał projekt zagospodarowania działki za zgodny z przepisami o planowaniu

i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, natomiast projekt budowlany – za prawidłowy i wykonany przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. Wobec tego zasadne było ustalenie opłaty legalizacyjnej.

Wskazał też, że uiszczenie opłaty nie jest ani karą, ani obowiązkiem. Natomiast nie ma możliwości legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego lub jego części, wybudowanego po 1 stycznia 1994r. bez pozwolenia na budowę z pominięciem opłaty legalizacyjnej.

Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 5 maja 2011r., znak [...] , S.U. domagał się jego uchylenia.

W uzasadnieniu powyższego podnosił, że pismem z [...] 1995r. zwrócił się do Urzędu Miasta w M. o udzielenie informacji odnośnie zamiaru wykonania budynku gospodarczego. Został poinformowany, że budynek nie wymaga pozwolenia na budowę. Po otrzymaniu odpowiedzi rozpoczął budowę według wskazań zawartych w piśmie urzędu. Sporny obiekt jest niezależnym budynkiem gospodarczym, nie jest trwale związany z budynkiem mieszkalnym, jest tylko dobudowany do jego ściany. Skarżący prowadził budowę w zaufaniu do organów administracji, więc to nie on powinien odpowiadać w tej sprawie.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., oznaczana dalej jako p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a., sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. W sytuacji, gdy przedmiotem postępowania sądowodministracyjnego jest zaskarżalne w myśl art. 3 § 2 pkt 2, przewidziane w art. 123 § 1-2 k.p.a. postanowienie organu administracji publicznej nierozstrzygające o istocie sprawy, lecz dotyczące poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania administracyjnego, kontrola ta ogranicza się li tylko do badania prawidłowości zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego jego wydanie postanowienia tego samego organu lub organu pierwszej instancji, względnie również wcześniej wydanych w tok instancji, a odnoszących się di tego samego zagadnienia. Kontrola taka nie może dotyczyć niezwiązanych z takimi postanowieniami bezpośrednio zagadnień materialnoprawnych, względnie takich, które podlegają badaniu dopiero przy zaskarżeniu decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Nieuwzględnienia skargi prowadzi zaś do jej oddalenia, co wynika z art. 151 p.p.s.a.

Na wstępie rozważań wskazać należ na poglądy wyrażane w orzecznictwie - tak np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 października 2007r., sygn. akt II SA/Ol 683/07 ( zam. Lex Omega nr 305085), podzielane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę, zgodnie z którymi kontrola organu odwoławczego rozpatrującego zażalenie na postanowienie o ustaleniu wysokości opłaty legalizacyjnej jest ograniczona. Winien on skontrolować wyłącznie kwestie związane z naliczoną przez organ pierwszej instancji opłatą legalizacyjną i rozstrzygnąć jedynie w tym zakresie. Nie może natomiast badać zasadności prowadzenia postępowania legalizacyjnego, gdyż będzie to przedmiotem rozpatrzenia dopiero przy wydawaniu decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, bądź odmowie jego zatwierdzenia. W tym samym wyroku słusznie wskazano, że sąd nie może uwzględnić wniosku, w trybie art. 135 p.p.s.a., o pozbawienie bytu prawnego postanowień organu pierwszej instancji w sprawie legalizacji samowoli budowlanej, nawet jeśli nie istniały przesłanki uzasadniające do działania w trybie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. To bowiem organ winien ustosunkować się do zarzutów skierowanych przeciwko tym postanowieniom, ale dopiero w kolejnym etapie postępowania, tj. przy wydaniu decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego .

W kontrolowanym postępowaniu administracyjnym roboty budowlane zostały wstrzymane postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego

w S. z dnia 8 marca 2005r., znak [...] (k. 33). Tym samym postanowieniem organ nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego. Przedłożenie w toku postępowania wszystkich żądanych dokumentów przez inwestora należało – zgodnie z art. 48 ust. 5 Prawa budowlanego – potraktować jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego. W sprawie organ pierwszej instancji zebrał materiał mający służący do badania zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, wykonania projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane, zaś z drugiej ustalił w drodze postanowienia wysokości opłaty legalizacyjnej.

Należy w sposób wyraźny podkreślić, że w niniejszej sprawie zakres kontroli sądowej jest ograniczony tylko do jednego z wielu etapów postępowania administracyjnego dotyczącego robót budowlanych na działce nr [...] położonej w M. , tj. li tylko do kwestii zgodności z prawem ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej. Wykroczenie poza zakres tej kontroli inicjowanej przez inwestora kontroli oraz poddanie ocenie uprzednio wydanych postanowień w innych kwestiach jest nieuzasadnione także z tej przyczyny, że mogłaby ona prowadzić w skautkach do wydania orzeczenia niekorzystnego dla skarżącego, z którego wynikałby brak podstaw do legalizacji zrealizowanych robót budowlanych.

W obecnym postępowaniu sądowym kontroli podlega zatem jedynie wpadkowe zagadnienie jakie stanowi ustalenie wysokości opłaty legalizacyjnej. Przy tak wyznaczonych granicach sprawy poza analiza i oceną w obecnym postępowaniu sądowym pozostaje kwestia wstrzymania robót budowlanych, a także prawidłowości wyboru trybu postępowania przez organy nadzoru budowlanego, w tym kwestii prawidłowości przyjęcia, że doszło do samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego na działce nr [...] w M. Zagadnienia te będą w sposób ostateczny rozstrzygane w decyzji administracyjnej, która zostanie wydana wskutek uiszczenia bądź nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej. Wówczas inwestorowi będzie przysługiwać możliwość weryfikacji prawnej oceny wykonanych robót budowlanych w administracyjnym toku instancji, a następnie będzie on mógł poddać tę ocenę kontroli sądu administracyjnego. O ile w zaskarżonym postanowieniu oraz poprzedzającym jego wydanie postanowieniu organu pierwszej instancji, jak również wcześniejszych, nie ograniczono się do przedstawienia przebiegu postępowania, czyniąc w tym zakresie ustalenia , powyższe sanowi uchybienie jednakże pozostające bez wpływu na ostateczny wynik przeprowadzanej aktualnie kontroli.

Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia w dopuszczalnych granicach należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010r.,Nr 243, poz. 1623), właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W myśl art. 48 ust. 2 tej ustawy, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Stosownie do art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego , w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, a także dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. Skutkiem niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego. Jak wynika z art. 48 ust. 5 ustawy, przedłożenie

w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.

Co istotne przy rozpoznaniu niniejszej skargi, w myśl art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego, właściwy organ, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, a także wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane, oraz w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

Kontroli sądowej w sprawie niniejszej podlega zatem jedynie legalność ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej.

Zgodnie z art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego, do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1,

z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu.

Stosownie do art. 59f ust. 1 tej ustawy, w przypadku stwierdzenia

w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Stawka opłaty (s) wynosi 500 zł (art. 59f ust. 2), zaś kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy (art. 59f ust. 3). Zgodnie z załącznikiem do ustawy – Prawo budowlane budynki mieszkalne jednorodzinne należą do kategorii I. Współczynnik kategorii obiektu (k) wynosi dla kategorii I. 2.0, natomiast współczynnik wielkości obiektu (w) – 1.0. W orzecznictwie sądów administracyjnych słusznie przyjmuje się, że ustalenie opłaty legalizacyjnej nie jest uzależnione od uznania organów nadzoru budowlanego (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 stycznia 2010r., sygn. akt VIII SA/Wa 262/09, Lex Omega nr 600453), a przepisy prawa nie pozwalają na miarkowanie tej opłaty (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie w wyroku z dnia 13 czerwca 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 1260/04, Lex Omega nr 179098).

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że dla obliczenia opłaty legalizacyjnej w przypadku rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, należało pomnożyć stawkę opłaty s, równą 500zł, ze współczynnikiem kategorii obiektu budowlanego k, wynoszącym 2 oraz ze współczynnikiem wielkości obiektu budowlanego w, równym 1, co wynika z art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego oraz załącznika do ustawy. Następnie, w myśl art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego, stawkę tę należało pomnożyć przez liczbę 50. Obliczona w ten sposób opłata legalizacyjna dla rozbudowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wynosi 50 000 zł.

Artykuł 3 Prawa budowlanego stanowi między innymi, że ilekroć w ustawie jest mowa o:

1) obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć:

a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi,

2) budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach;

2a) budynku mieszkalnym jednorodzinnym - należy przez to rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30 % powierzchni całkowitej budynku;

6) budowie - należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego.

Uwzględniając powyższe należy zaś uznać, że organy obu instancji ustaliły prawidłowo w sprawie niniejszej wysokość opłaty legalizacyjnej.

Dotychczasowe rozważania wskazują, że przedwczesna jest sądowa kontrola zasadności zarzutów skargi albowiem nie odnoszą się one do wysokości opłaty legalizacyjnej. Zarzuty skarżącego dotyczą jedynie istoty sprawy, tj. prawidłowości zakwalifikowania spornych robót budowlanych oraz wyboru trybu postępowania. Te zaś kwestie będą przedmiotem ostatecznego rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego dopiero przy wydaniu decyzji kończącej postępowanie w sprawie. W kontekście zarzutów skargi trzeba jednak zwrócić uwagę, że legalizacja samowoli budowlanej jako taka jest jedynie uprawnieniem inwestora, a nie jego obowiązkiem (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2007r., sygn. akt II OSK 953/06, Lex Omega nr 500920). Słusznie wskazuje się też w orzecznictwie, że inwestor nie musi uiścić opłaty legalizacyjnej, gdyż jej uiszczenie jest swojego rodzaju przywilejem – sposobem sanowania samowoli budowlanej (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 lipca 2008r., sygn. akt II OSK 842/07, Lex Omega nr 484974). Organ nadzoru budowlanego, prowadzący sprawę legalizacji samowoli budowlanej w trybie art. 48 i 49 Prawa budowlanego, ma obowiązek ustalić opłatę legalizacyjną w wysokości wynikającej ze ścisłych przepisów prawa. Inwestor zyskuje w ten sposób możliwość zalegalizowania samowoli, uiszczając opłatę. Nie jest to jednak jego obowiązek. Brak zatem podstaw do uznania opłaty legalizacyjnej za rodzaj kary, zaś organy nadzoru budowlanego nie mogą egzekwować jej uiszczenia w sposób przymusowy.

Zgodnie z treścią art. 49ust. 3 -5 Prawa budowlanego:

3. W przypadku stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, w określonym terminie, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. Decyzję tę wydaje się również w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej.

4. W razie spełnienia wymagań, określonych w ust. 1, właściwy organ wydaje decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót albo o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona.

4a. Decyzje, o których mowa w ust. 4, mogą być wydane po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

5. W decyzji, o której mowa w ust. 4, nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Z powołanych przepisów wynika, że niewniesienie opłaty legalizacyjnej odnosi jedynie taki skutek, że przesądza sposób zakończenia postępowania legalizacyjnego. Skutkiem nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej jest bowiem wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji , o której mowa w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, kontrolowanej w toku instancji. Z kolei wydanie decyzji przez organ odwoławczy umożliwia zaś wniesienie skargi do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze, uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na brak uchybień uzasadniających eliminację zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a.