Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 164/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1,  art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 27 ust. 1, art. 27 ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 1412
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity
article: art. 22 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 947
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.
article: art. 7, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 48 a ust. 1, ust. 2, ust. 11
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: ar. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Opiekuńczo-Resocjalizacyjnego "P." w G. na decyzję [...]Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 2 stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wykonania czynności pokontrolnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 31 października 2016 r. nr [...] wydaną w następstwie kontroli sanitarnej przeprowadzonej w dniu 14 października 2016 r. i skierowaną do Stowarzyszenia [...] w [...] prowadzącego położone w [...] przy ul. S. [...] schronisko dla bezdomnych kobiet i matek z dziećmi [...] Państwowy Graniczny Inspektor Sanitarny w [...] nakazał:

1) zapewnić mieszkańcom schroniska czyste materace;

2) wykonanie zabiegów dezynfekcji i dezynfekcji mebli tapicerskich oraz materacy;

3) doprowadzić do właściwego stanu sanitarnego i sprawności uszkodzone natryski, toalety i umywalki;

4) przedłożyć Państwowemu Granicznemu Inspektorowi Sanitarnemu w [...] dokument potwierdzający wykonanie czynności ujętych w punkcie 2 przez uprawnioną firmę - w terminie do dnia 30 listopada 2016 r. oraz

5) doprowadzić do właściwego stanu sanitarno - porządkowego i sanitarno -technicznego ściany i sufity w pokojach i salach mieszkalnych - w terminie do dnia 30 grudnia 2016 r.

W podstawie prawnej wydanej decyzji organ pierwszej instancji przywołał art. 27 ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 1412 ze zm.), art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 947 ze zm.) oraz art. 104 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (bez wskazania daty uchwalenia ustawy i publikatora; dalej w skrócie jako "k.p.a.").

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w dniu 14 października 2016 r. upoważnieni funkcjonariusze Państwowej Inspekcji Sanitarnej przeprowadzili kontrolę sanitarną w schronisku dla bezdomnych kobiet i matek z dziećmi mieszczącym się przy ul. S. [...] w [...]. Schronisko prowadzone przez Stowarzyszenie [...] stanowią trzy niezależne budynki - budynek A dwukondygnacyjny - 10 pokoi mieszkalnych, budynek B jednokondygnacyjny - 9 pokoi mieszkalnych i budynek C dwukondygnacyjny - 14 pokoi i 2 sale mieszkalne. W budynku A w dniu kontroli przebywały 32 osoby (samotne matki z dziećmi ), w budynku B przebywały 22 osoby (kobiety starsze i chore), w budynku C przebywały 53 osoby (bezdomni, kobiety i mężczyźni). Dokonano oględzin 32 pokoi i 2 sal mieszkalnych, wszystkich pomieszczeń magazynowych, pomieszczeń sanitarnych, świetlic, pomieszczeń kuchennych, pomieszczeń pralni oraz kotłowni. W trakcie przeprowadzonej kontroli stwierdzono następujące nieprawidłowości: w większości materace oraz meble tapicerowane mieszkańców schroniska wyeksploatowane, brudne z zaciekami, brak dokumentacji potwierdzającej prowadzenie ich bieżącej dezynfekcji i dezynsekcji, nieodpowiedni stan sanitarno - porządkowy i sanitarno - techniczny pomieszczeń z natryskami, toaletami oraz umywalkami (pomieszczenia brudne i zagrzybiałe, częściowo niesprawne i wyeksploatowane natryski oraz baterie umywalkowe, brak desek sedesowych lub uszkodzone, brak wentylacji mechanicznej), ściany i sufity w większości pokoi i sal mieszkalnych brudne, zakurzone oraz zagrzybiałe.

Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół nr [...].

W ocenie organu pierwszej instancji działalność stowarzyszenia prowadzącego schronisko dla bezdomnych kobiet i matek z dziećmi podlega kontroli ze strony organów inspekcji sanitarnej, gdyż stowarzyszenie realizuje zadania publiczne. Z kolei Państwowa Inspekcja Sanitarna powołana jest do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego. W rozpatrywanym przypadku zadania te są realizowane poprzez nadzór nad należytym stanem sanitarnym w pomieszczeniach kontrolowanego obiektu. W ocenie organu stan sanitarny pomieszczeń obiektu uwidoczniony w wyżej wskazanym protokole kontroli stwarzał potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzi. Stwierdzone nieprawidłowości stanowią naruszenie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Tym samym jego usunięcie poprzez wykonanie nakazów wynikających z decyzji jest konieczne.

Od powyższej decyzji Stowarzyszenie [...] w [...] wniosło odwołanie kwestionując zarówno podstawy prawne jak i poczynione przez organ ustalenia faktyczne. Zdaniem strony odwołującej zapisy protokołu pokontrolnego z dnia 14 października 2016 r. są nierzetelnie, mijają się z prawdą i nacechowane są złą wolą. Zachowaniu funkcjonariuszy Granicznej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...] zarzucono również naruszenie standardów bezstronności, rzetelności, profesjonalizmu i obiektywizmu jako urzędnika służby cywilnej.

Niezależnie od powyższego stowarzyszenie podniosło, że jest organizacją pożytku publicznego, nieprowadzącą zarobkowej działalności gospodarczej. Stowarzyszenie nie świadczy usług dla konsumentów za wynagrodzeniem ani usług hotelarskich czy noclegowych, nie jest też zakładem żywienia zbiorowego. Funkcjonuje ono w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Zdaniem strony odwołującej, działalność prowadzona przez stowarzyszenie nie podlega wymogom związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej, w tym określonym w ustawie o bezpieczeństwie żywności i żywienia. W dniu 18 października 2016 r., w celu udokumentowania rzeczywistego stanu pomieszczeń stowarzyszenia, przez komisję składającą się z dyrektora schroniska oraz dwóch pracowników, został sporządzony protokół wraz z dokumentacją fotograficzną, z którego - zdaniem stowarzyszenia - wyprowadzić można wnioski odmienne od tych przedstawionych przez kontrolujących. Wynika z niego, że w trzech budynkach dzierżawionych przez stowarzyszenie od [...] znajduje się 69 przeznaczonych do użytku pomieszczeń. W budynku A, jest ich 25, w tym 11 pokoi mieszkalnych, 3 pomieszczenia sanitarne oraz kuchnia, pralnia, świetlica, dwa biura, 5 magazynków i kotłownia. Niewielkie naloty z pleśni stwierdzono w trzech pokojach przy ramach okiennych oraz w pralni. W budynku B, gdzie znajduje się 16 pomieszczeń, w tym 8 pokoi mieszkalnych nie stwierdzono żadnych śladów zagrzybienia ani pleśni w pokojach mieszkalnych - poza łazienką. W budynku C, którego dzierżawa została już wypowiedziana w związku z przeniesieniem części mieszkańców do użyczonego stowarzyszeniu przez Prezydenta Miasta [...] budynku mieszczącego się w [...] przy ul. Z., znajdowało się łącznie 28 pomieszczeń, w tym 16 pokoi. W ośmiu z nich stwierdzono niewielkie powierzchnie przy oknach pokryte pleśnią. Łącznie na 69 pomieszczeń, ślady pleśni na ścianach znaleziono w 16 pomieszczeniach, w tym w 11 pokojach, z tego 8 pokoi znajdowało się w opuszczonym obecnie przez mieszaków budynku C. W pomieszczeniach tych plamy pleśni zostały usunięte. W świetle rozbieżności pomiędzy powyższymi protokołami uznać należało, że podstawę sporządzenia protokołu przez funkcjonariuszy Państwowej Inspekcji Sanitarnej stanowiły ich osobiste, subiektywne przekonania i wyobrażenia, a nie rzetelne ustalenia poczynione obiektywnie na podstawie wnikliwych oględzin wizytowanych pomieszczeń.

W opozycji do stanowiska organu pierwszej instancji Stowarzyszenie podniosło, że schroniska dla bezdomnych nie podlegają kontroli Państwowej Inspekcji Sanitarnej na zasadach i w standardach ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Schronisko dla bezdomnych nie jest placówką użyteczności publicznej ani obiektem świadczenia usług konsumentom. Jest ono centrum życiowym – miejscem zamieszkania bezdomnego i jako takie podlega ochronie prywatności, stosownie do art. 50 Konstytucji RP. Co równie istotne, ustawa o pomocy społecznej ani wydane dotychczas na jej podstawie akty wykonawcze nie ustalają standardów, jakie powinny spełniać schroniska dla bezdomnych. W przygotowywanym w tym zakresie projekcie rozporządzenia przewiduje się jedynie obowiązek dezynfekcji dostarczanej dla bezdomnych odzieży używanej. Zalecenia zawarte w wydanej decyzji nie mają więc podstawy faktycznej jak i prawnej.

Poza wyżej wskazanymi zarzutami Stowarzyszenie podniosło, że kontrola sanitarna nie została przeprowadzona przez właściwego miejscowo Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] a przez Graniczną Stację Sanitarno - Epidemiologiczną w [...]. Zarzut ten jest o tyle istotny, że schronisko nie znajduje się na terenie przejścia granicznego ani nie stanowi infrastruktury granicznej.

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia 2 stycznia 2017 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 37 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję organu pierwszej instancji.

Odpowiadając na zarzuty odwołania organ wskazał, że zgodnie z ustawą o Państwowej Inspekcji Sanitarnej do jej zadań w zakresie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów dotyczących m.in. utrzymania należytego stanu higienicznego instytucji, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. W myśl art. 10 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej państwowy graniczny inspektor sanitarny wykonuje zadania inspekcji dla obszarów przejść granicznych drogowych, kolejowych, lotniczych, rzecznych i morskich, portów lotniczych i morskich oraz jednostek pływających na obszarze wód terytorialnych. Na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 29 maja 2012 r. w sprawie ustalania granicy portu morskiego w [...] od strony morza, redy i lądu (Dz. U. z 2012 r., poz. 650) obiekty przy ul. S. [...], przy której zlokalizowane jest schronisko znajduje się na terenie portu morskiego w [...], a zatem podlega terytorialnie Państwowemu Granicznemu Inspektorowi Sanitarnemu w [...]. Tym samym zarzut strony o braku uprawnienia Państwowej Inspekcji Sanitarnej do przeprowadzenia kontroli sanitarnej organ uznał za bezpodstawny.

Organ odwoławczy wskazał dalej, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana zasadnie bowiem stan sanitarny pomieszczeń obiektu uwidoczniony w protokole kontroli z dnia 14 października 2016 r. stwarzał potencjalnie zagrożenie dla zdrowia ludzi i jego usunięcie poprzez wykonanie przez stowarzyszenie nakazów wynikających z decyzji jest konieczne. Wbrew twierdzeniom strony przedmiotowa decyzja wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Przepisy te zostały przez organ pierwszej instancji wskazane w jej podstawie prawnej.

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podniósł jednocześnie, iż jak wynika z dokumentacji, osoba obecna podczas kontroli obiektu nie wniosła żadnych uwag i zastrzeżeń do opisywanego w protokole stanu faktycznego. Dodatkowo, pomimo zawartego w protokole pouczenia, że strona upoważniona, w terminie 7 dni od daty doręczenia protokołu może zgłosić zastrzeżenia do ustaleń stanu faktycznego, strona skarżąca nie skorzystała z przysługującego jej prawa i nie zgłosiła żadnych zastrzeżeń.

Stowarzyszenie [...] w [...] zaskarżyło powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] zarzucając jej naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 k.p.a. oraz błędne ustalenia faktyczne będące podstawą wydania zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając postawione zarzuty Stowarzyszenie ponownie wskazano, że jest organizacją pożytku publicznego (wpisaną do rejestru stowarzyszeń KRS pod numerem [...]) funkcjonującą w oparciu o przepisy ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Stowarzyszenie nie prowadzi działalności gospodarczej jak i nie pobiera wynagrodzenia. Stawka za dobowy pobyt w prowadzonym przez stronę skarżącą schronisku wynosi obecnie 26 zł. Z kwoty tej finansowane są wyłącznie potrzeby mieszkańca związane z zapewnieniem noclegu wyżywienia, dostępu do ciepłej i zimnej wody, środków czystości, odzieży na zmianę, pomocy terapeutycznej, socjalnej i prawnej. Działalność stowarzyszenia w zakresie zapewnienia schronienia i pożywienia osobom bezdomnym jest realizowana przez organizację na podstawie umów z miejskimi i gminnymi ośrodkami pomocy społecznej.

Strona skarżąca wskazała, że w chwili obecnej nie ma prawnie określonych standardów dla schronisk i noclegowni. W relacjach pomiędzy jednostkami samorządu a organizacjami pozarządowymi powszechnie uznawane są standardy wypracowane w Modelu Gminnym Wychodzenia z Bezdomności. Stowarzyszenie funkcjonuje w oparciu o regulamin schroniska. Regulamin ten w § 9 przewiduje, że mieszkańcy schroniska mają obowiązek m.in. dbania o higienę osobistą, o utrzymanie czystości i porządku we wszystkich pomieszczeniach, z których korzystają, to jest w pokojach mieszkalnych, toaletach, jadalni, kotłowni, spiżarni, pralni, dbania o sprzęt i wyposażenie. Obowiązki w tym zakresie są wypełniane przez dyżury w kuchni, pralni oraz wykonywanie innych porządkowych prac na rzecz schroniska. Stowarzyszenie nie zatrudnia personelu sprzątającego ani osób przygotowujących posiłki dla mieszkańców. Stowarzyszenie zapewnia ponadto odpowiednie środki czystości i higieny osobistej oraz kupuje żywność od jej producentów lub dystrybutorów. Z żywności tej wyznaczeni w grafiku mieszkańcy przygotowują posiłki dla siebie i pozostałych mieszkańców obiektu.

W ocenie strony skarżącej obiekty zajmowane przez Stowarzyszenie winny być kwalifikowane jako obiekty zamieszkania zbiorowego, które podlegają kontroli w ograniczonym zakresie a zalecenia zawarte w zaskarżonej decyzji nie mają podstawy faktycznej jak i prawnej. Nie mieszczą się również w zakresie wskazanego art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych. W schronisku nie stwierdzono żadnych przypadków chorób zakaźnych ani warunków z nimi współwystępujących. Zalecenia dotyczące dezynfekcji okresowej materacy, odświeżenia ścian, stanu zużycia baterii prysznicowych odnoszą się do standardów właściwych dla obiektów użyteczność publicznej prowadzących działalność gospodarczą w zakresie usług turystyczno – hotelarskich a schronisko takich usług nie prowadzi. Kontrolujący nie wskazali ponadto podstaw prawnych, z których wynikałoby, że standardy te mają zastosowanie również do schroniska dla bezdomnych prowadzonego przez skarżące stowarzyszanie. Co nadto istotne, od stycznia 2017 r. cześć schroniska (z budynku C) została przeniesiona do wyremontowanych przez stronę skarżącą pomieszczeń znajdujących się przy ul. Z. w [...]. W tym stanie rzeczy, ustalenia oraz zalecenia zawarte w zaskarżonej decyzji ostać się nie mogą.

Biorąc pod uwagę powyższe zarzuty, stowarzyszanie wniosło o uchylenie decyzji organów obu instancji w całości.

W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do argumentacji zawartej w skardze organ odwoławczy wskazał m.in., że każdy ośrodek przyjmujący osoby bezdomne powinien spełniać minimum warunków sanitarnych dla placówek świadczących pomoc takim osobom. Z tej racji każdy tego typu ośrodek podlega bieżącej kontroli inspekcji sanitarnej w zakresie tego czy stosuje się do zaleceń pokontrolnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 1 § 2 wymienionej wyżej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd ocenia czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W niniejszej sprawie należało uznać, że skarga nie jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są aktami zgodnymi z prawem.

Zarzuty zawarte w skardze podzielić należy na dwie grupy.

W pierwszej z nich umiejscowić należy zarzut braku podstaw prawnych do kontroli prowadzonego przez stronę skarżącą schroniska z uwagi na to, że obowiązujące regulacje normatywne nie określają wymagań charakterystycznych dla tego typu obiektów.

W drugiej grupie zarzutów umiejscowić należy zarzuty naruszenia prawa procesowego poprzez nienależyte ustalenie stanu faktycznego sprawy.

W ocenie Sądu zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 1412 ze zm.) określając zadania i zakres działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej stanowi w art. 1, że Państwowa Inspekcja Sanitarna jest powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami m.in. higieny środowiska - w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawania chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych.

Wykonywanie zadań określonych w art. 1 polega na sprawowaniu zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego oraz prowadzeniu działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska, a także na prowadzeniu działalności oświatowo - zdrowotnej (art. 2 ustawy).

W dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego, w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących: - higieny środowiska, a zwłaszcza wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, czystości powietrza atmosferycznego, gleby, wód i innych elementów środowiska w zakresie ustalonym w odrębnych przepisach czy też utrzymania należytego stanu higienicznego nieruchomości, zakładów pracy, instytucji, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, dróg, ulic oraz osobowego i towarowego transportu kolejowego, drogowego, lotniczego i morskiego. Jak stanowi z kolei art. 27 ust. 1 wskazanej ustawy w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień.

Należy mieć nadto na uwadze, że art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 947 ze zm.) nakłada na właściciela, posiadacza lub zarządzającego nieruchomością obowiązek utrzymania jej w należytym stanie higieniczno - sanitarnym w celu zapobiegania zakażeniom i chorobom zakaźnym, w szczególności:

1.prowadzenia prawidłowej gospodarki odpadami i ściekami;

2. zwalczania gryzoni, insektów i szkodników;

3. usuwania padłych zwierząt z nieruchomości;

4. usuwania odchodów zwierząt z nieruchomości.

Co istotne, powyższe wyliczenie odnoszące się do zakresu obowiązków właściciela, posiadacza lub zarządzającego nieruchomością ma charakter przykładowy. Świadczy o tym użycie przez ustawodawcę zwrotu "[...] w szczególności [...]". Z treści wskazanego przepisu wynika ponadto, że obowiązek utrzymania nieruchomości w należytym stanie obciąża wszystkie wskazane w tym przepisie podmioty, a więc zarówno właściciela (współwłaścicieli) nieruchomości, jak i jej posiadacza lub zarządzającego nieruchomością. W związku z tym uznać należy, że w przypadku stwierdzenia naruszenia obowiązków wskazanych w powyższych przepisach, każdy z tych podmiotów może być adresatem decyzji wydawanej przez organ sanitarny na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zgodnie bowiem z art. 27 ust. 1 wskazanej ustawy, w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. Jeżeli naruszenie wymagań, o których mowa w ust. 1, spowodowało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, państwowy inspektor sanitarny nakazuje unieruchomienie zakładu pracy lub jego części (stanowiska pracy, maszyny lub innego urządzenia), zamknięcie obiektu użyteczności publicznej, wyłączenie z eksploatacji środka transportu, wycofanie z obrotu środka spożywczego, przedmiotu użytku, materiału i wyrobu przeznaczonego do kontaktu z żywnością, kosmetyku lub innego wyrobu mogącego mieć wpływ na zdrowie ludzi albo podjęcie lub zaprzestanie innych działań; decyzje w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu (art. 27 ust. 2 wyżej wskazanej ustawy).

Uwzględniwszy zakres przedmiotowo – podmiotowy bieżącego nadzoru sanitarnego sprawowanego przez Państwową Inspekcję Sanitarną w świetle regulacji zawartej w art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej jak i wymóg wypełniania obowiązków w zakresie utrzymania należytego stanu higieniczno - sanitarnego nieruchomości określony w art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi Sąd nie ma wątpliwości, że schronisko dla osób bezdomnych prowadzone przez stronę skarżącą (stanowiące w istocie zespół budynków zamieszkania zbiorowego) powinno być objęte kontrolą sanitarną ze strony Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Z uwagi na to, że działalność tego typu placówki (wskazywanej przez wojewodę w stosownym rejestrze) jest ukierunkowana na udzielenie schronienia osobom potrzebującym (zob. art. 48a ust. 1, ust. 2 i ust. 11 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej; tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 930 ze zm.) oczywistym jest, że podmiot prowadzący taką placówkę zobligowany jest do jej utrzymania w należytym stanie higieniczno – sanitarnym. Mając na uwadze charakter takiej placówki jak i fakt dotowania z budżetu Gminy [...] realizacji zadania publicznego (co wynika z umowy o wsparcie realizacji zadania publicznego pod nazwą "Schronisko i noclegownia dla bezdomnych kobiet" – w aktach administracyjnych) trudno uznać za racjonalne zapatrywanie, w świetle którego odpowiedzialnymi za stan higieniczno – sanitarny danej placówki mają być osoby, które w danym czasie z takiej placówki korzystają a nie podmiot, który taką placówkę prowadzi. Trudno ponadto zaaprobować argumentację strony skarżącej, że zwolnienie prowadzonej przez nią placówki z kontroli sanitarnej determinowane winno być charakterem formy prawnej, w oparciu o którą stowarzyszenie działa (organizacja pożytku publicznego), brakiem prowadzenia działalności gospodarczej jak i obowiązkami spoczywającymi na mieszkańcach schroniska zgodnie z obowiązującym regulaminem. Dla możliwości objęcia schroniska dla osób bezdomnych bieżącym nadzorem sanitarnym przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej okoliczności te nie mają jakiegokolwiek znaczenia. W tym zakresie znaczenia nie ma również to, że w dacie orzekania przez organy nie obowiązywał akt prawny określający w sposób kompleksowy standardy odnoszące się do schronisk dla osób bezdomnych. To, że stosowny akt normatywny odnoszący się częściowo do analizowanej problematyki został wydany w dniu 28 kwietnia 2017 r. (zob. obowiązujące od dnia 31 maja 2017 r. rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie standardów noclegowni, schronisk dla osób bezdomnych i ogrzewalni; Dz. U. z 2017 r., poz. 953) nie zmienia zapatrywania, że możliwość podjęcia działań przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej miała w rozpatrywanym przypadku w pełni autonomiczne źródło w postaci regulacji zawartych w ustawie o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz w ustawie o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (zob. w tej materii: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 sierpnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 1141/14; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

W powyższym stanie, po stwierdzeniu szeregu nieprawidłowości opisanych w protokole kontroli nr [...] z dnia 14 października 2016 r. (do którego strona skarżąca nie wniosła żadnych zastrzeżeń) Państwowy Graniczny Inspektor Sanitarny w [...] wydał prawidłową decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Należy w tym miejscu podkreślić, że ratio legis regulacji zawartej w art. 27 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest natychmiastowe przeciwdziałanie stwierdzonym niebezpieczeństwom i zagrożeniom dla życia i zdrowia ludzkiego już na etapie wstępnego dokumentowania i rozpoznawania takich zagrożeń (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 2761/15; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). W odniesieniu do argumentacji strony skarżącej jakoby w schronisku nie stwierdzono jakichkolwiek chorób zakaźnych podkreślenia wymaga, że obowiązek utrzymania nieruchomości w należytym stanie higieniczno – sanitarnym nie jest obowiązkiem o charakterze następczym. Wykonanie tego obowiązku ma bowiem zapobiegać zakażeniom i chorobom zakaźnym. W istocie więc decyzja organów orzekających adresowana do danego podmiotu z odwołaniem się do art. 22 ust. 1 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi ma walor zapobiegawczy. Organ określając stosowne nakazy stara się bowiem wymóc utrzymanie nieruchomości w stanie wykluczającym wystąpienie zakażeń i chorób zakaźnych.

W ocenie Sądu wszystkie opisane w decyzji nakazy zostały sformułowane w sposób jasny i precyzyjny. Istotnym jest ponadto zwrócenie uwagi, że organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej w racjonalny sposób określił termin realizacji poszczególnych nakazów.

Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia przepisów postępowania należy w pierwszej kolejności wskazać, że wydanie decyzji nakładającej na określony podmiot obowiązek usunięcia w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień wymaga przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego. Należyte ustalenie stanu faktycznego umożliwia bowiem prawidłowe zastosowanie normy prawa materialnego.

W realiach rozpatrywanej sprawy organom orzekającym nie można zarzucić naruszenia przepisów postępowania poprzez wadliwe ustalenie okoliczności stanu faktycznego i ich niewłaściwą ocenę.

W ocenie Sądu, organy zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i oficjalności (art. 7 k.p.a.) wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, potwierdzające naruszenie obowiązku utrzymania nieruchomości w należytym stanie higieniczno – sanitarnym. Ponadto, zdaniem Sądu, organy wydając kwestionowane przez skarżące Stowarzyszenie decyzje oparły się na prawidłowo zgromadzonym i prawidłowo ocenionym obszernym materiale dowodowym. W zakres zgromadzonego przez organy materiały dowodowego wchodzi mi.in obszerna dokumentacja fotograficzna obrazująca stan sanitarno – porządkowy i sanitarno - techniczny zajmowanych przez stronę skarżącą budynków przy ul. S. [...] w [...].

Na przyjętą przez Sąd ocenę ustalenia stanu faktycznego sprawy przez organy orzekające w sprawie nie może rzutować podniesiona przez stronę skarżącą okoliczność przeniesienia części schroniska (budynku C) do innej lokalizacji na terenie [...] w terminie do końca 2016 r. Z treści wydanych decyzji administracyjnych wynika bowiem, że nakazy adresowane do strony skarżącej mają charakter generalny i w związku z tym nie zostały określone w powiązaniu z poszczególnym budynkiem (A, B lub C). Ponadto w aktach administracyjnych rozpatrywanej sprawy brak jest dokumentu, z którego wynikałoby ponad wszelką wątpliwość, że pomimo wypowiedzenia umowy najmu wszystkie pokoje mieszkalne znajdujące się w budynku C zostały przez mieszkańców definitywnie opuszczone do momentu zakończenia postępowania administracyjnego.

Mając z kolei na uwadze obligatoryjność uzasadnienia prawnego jako elementu każdej decyzji administracyjnej należy podkreślić, że organy orzekające dokonały prawidłowej interpretacji wskazanych powyżej przepisów ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi jak i oceniły w sposób pełny wagę poszczególnych argumentów podnoszonych przez stronę skarżącą w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Sąd uznał także, że uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji spełniają w pełni wymogi ustawowe określone w art. 107 § 3 k.p.a.

W tym stanie sprawy, stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a. Istotnym jest przy tym wskazanie, że Sąd rozstrzygając w granicach rozpatrywanej sprawy (vide: art. 134 § 1 p.p.s.a.) nie znalazł podstaw do uwzględnienia okoliczności, które winien wziąć pod uwagę z urzędu.