Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2860/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 235 -1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon Sędzia del. NSA Jerzy Solarski (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Justyna Żurawska po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 1 sierpnia 2013 r. sygn. akt III SA/Łd 432/13 w sprawie ze skargi E.R. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2013 r. sygn. akt III SA/Łd 432/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: WSA), po rozpoznaniu sprawy ze skargi E.R. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w L. (dalej: PWIS) z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, skargę oddalił.

W uzasadnieniu przedstawiono następującą argumentację faktyczną i prawną:

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. (dalej: PPIS) decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w pozycji 20 pkt 1 wykazu chorób zawodowych, określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869 ze zm., dalej: rozporządzenie).

W odwołaniu E.R. zarzuciła błędną ocenę materiału dowodowego poprzez bezkrytyczne przyjęcie wadliwych "wniosków" orzeczeń lekarskich, co pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa materialnego, tj. art. 2 Konstytucji RP oraz § 6 ust. 5 pkt 4 i § 7-9 rozporządzenia w zw. z art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r., Nr 21 poz. 94 ze zm., dalej: K.p.).

PWIS decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie i wskazał, że E.R. w okresie od 11 marca 1959 r. do 26 marca 1988 r. była zatrudniona w [...] w L. na stanowisku operatora maszyn tkackich, w narażeniu związanym ze sposobem wykonywania pracy. Narażenie zawodowe ustało od 1 lipca 1987 r., gdyż od tej daty strona pobierała zasiłek chorobowy. Zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej przez lekarza z poradni medycyny pracy wpłynęło do PPIS w L. 19 stycznia 2011 r. W wyniku badań przeprowadzonych przez uprawnione jednostki organizacyjne służby zdrowia, zainteresowana dwukrotnie uzyskała orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią obustronnego zespołu cieśni nadgarstków – orzeczenie poradni Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L. z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] i orzeczenie kliniki Instytutu Medycyny Pracy w L. z dnia [...] października 2012 r. Nr [...]. PWIS podkreślił, iż na rozwój zespołu cieśni nadgarstka mają wpływ zarówno czynniki zawodowe, jak i ogólnoustrojowe pochodzenia zapalnego, urazowego, endokrynnego, zwyrodnieniowego czy też nowotworowego. Zawodową etiologię zespołu cieśni nadgarstka, w świetle wiedzy medycznej, można podejrzewać wówczas, gdy czynności wykonywane na stanowisku pracy charakteryzują się szybkimi, wielokrotnie powtarzalnymi w długich przedziałach czasowych, ruchami maksymalnego zginania i prostowania nadgarstków, bądź praca wymaga czynności wykonywanych w pozycji stwarzającej ryzyko ucisku na pień nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka. Z ustaleń jednostki orzeczniczej I stopnia wynika, że u strony stwierdzono objawy kliniczne składające się na obustronny zespól cieśni nadgarstków, ze znacznego stopnia objawami demianilizacji powyżej obu nadgarstków, typowych dla polineuropatii cukrzycowej. W większości przypadków przyczyną zespołu cieśni nadgarstków są choroby – stwierdzone między innymi u skarżącej – jak otyłość, cukrzyca i dna moczanowa, a także podpieranie się na rękach, które ma miejsce przy chodzeniu o kulach. Na podstawie oceny charakteru wykonywanej pracy jak i analizy zmian w stanie zdrowia badanej, nie stwierdzono istotnego narażenia w pracy zawodowej na czynniki przeciążające układ ruchu w obrębie nadgarstka. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazano, że zebrany materiał dowodowy, a przede wszystkim treść przekonująco uzasadnionych orzeczeń lekarskich, bez żadnych wątpliwości wskazuje na brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, gdyż nie występowało narażenie zawodowe stwarzające ryzyko powstania przedmiotowej choroby. Znajdujący się w aktach sprawy protokół oceny narażenia zawodowego PPIS w Z. z dnia 22 marca 2011 r. sporządzony został tylko na podstawie oświadczenia E.R. Ponadto, określony w art. 235² K.p. okres rozpoznania choroby zawodowej wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią cieśni nadgarstka wynosi 1 rok. U skarżącej schorzenie zdiagnozowano w 2008 r., tj. 21 lat po ustaniu narażenia zawodowego. PWIS zaznaczył również, że inspektor sanitarny nie ma uprawnień do stwierdzenia choroby zawodowej, jeżeli właściwe jednostki orzecznicze I i II stopnia nie dokonały rozpoznania klinicznego choroby zawodowej i wypowiadają się w danej sprawie negatywnie, a taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.

W skardze E.R. ponowiła zarzuty przedstawione w odwołaniu. Wskazała, że lekarze wydając orzeczenia nie używali argumentacji medycznej, która winna być wiodąca, lecz argumentacji prawa materialnego, co do którego nie mają wiedzy. Podniosła również, że narażenie zawodowe trwa także w okresie korzystania z zasiłku chorobowego, wobec czego ustało w momencie wypowiedzenia stosunku pracy w kwietniu 1988 r. Choroba miała też bezpośredni wpływ na niezdolność świadczenia przez nią stosunku pracy, powodując konieczność przejścia na rentę chorobową, co potwierdza formularz lekarski do spraw inwalidztwa wskazujący na problemy z drętwieniem rąk.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia 28 czerwca 2013 r. zatytułowanym jako "uzupełnienie skargi" skarżąca podniosła dodatkowo zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 ust. 3 K.p.a.

Opisanym na wstępie wyrokiem WSA skargę oddalił i wskazał, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy rozporządzenia oraz K.p. Z unormowań tam zawartych wynika, że aby doszło do stwierdzenia choroby zawodowej, schorzenie musi być wymienione w wykazie chorób zawodowych, musi być spowodowane występowaniem w pracy czynników szkodliwych dla zdrowia albo pozostawać w związku ze sposobem wykonywania pracy (narażenie zawodowe), przy czym związek przyczynowy między schorzeniem i narażeniem zawodowym winien być stwierdzony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem. Dodatkowo możliwość stwierdzenia choroby zawodowej w przypadku ustania narażenia zawodowego uzależniona została od wystąpienia zobiektywizowanych objawów choroby w zamkniętym, wyznaczonym okresie czasu, bez względu na to, kiedy rozpoznanie choroby zawodowej nastąpi. Stwierdzenie wystąpienia choroby zawodowej musi też zostać potwierdzone orzeczeniem lekarza spełniającego wymagania kwalifikacyjne, gdyż w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim i nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej. Związanie to wynika z faktu, że orzeczenie lekarskie ma charakter opinii biegłego i stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli w świetle pozostałych dowodów nie budzi ono wątpliwości, a organy administracji nie dysponują przeciwdowodami, które mogłyby je podważyć. Orzekające w sprawie placówki medyczne zgodnie wykluczyły u skarżącej chorobę zawodową w postaci obustronnego zespołu cieśni nadgarstka o podłożu zawodowym, wobec czego ustalony w sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości i nie jest konieczne zasięgnięcie dodatkowych opinii medycznych. Poza sporem pozostaje przy tym, że skarżąca cierpi na chorobę zespołu cieśni nadgarstków, jednak o etiologii pozazawodowej, o czym świadczy dokumentacja medyczna potwierdzająca zdiagnozowane schorzenia. W tej sytuacji organy inspekcji sanitarnej, stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia, były zobowiązane do wydania decyzji w oparciu o wystawione w sprawie orzeczenia lekarskie. Zasadnie uznały, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 235¹ K.p. do rozpoznania choroby zawodowej, bowiem u skarżącej nie występowało narażenie zawodowe stwarzające ryzyko powstania przedmiotowej choroby zawodowej. Nie został spełniony również warunek z art. 235² K.p., gdyż rozpoznanie choroby zawodowej nie nastąpiło w okresie zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo w ciągu 1 roku po zakończeniu pracy w takim narażeniu, który to okres jest przypisany do przewlekłej choroby zawodowej obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Ewentualne narażenie zawodowe ustało od 1 lipca 1987 r., ponieważ od tej daty do końca okresu zatrudnienia skarżąca przebywała na zasiłku chorobowym, zaś rozpoznanie obustronnego zespołu cieśni nadgarstka pojawiło się w karcie informacyjnej z dnia 10 lipca 2008 r., tj. zostało zdiagnozowane dopiero 21 lat po ustaniu narażenia zawodowego. Samo wystąpienie objawów chorobowych nie upoważnia przy tym do stwierdzenia choroby zawodowej, gdyż wymagane jest ich "udokumentowanie". Nawet, jeżeli organ przyjąłby, że objawy choroby pojawiły się już w okresie, kiedy E.R. starała się o grupę inwalidzką, to załączony przez nią "Formularz lekarski do spraw inwalidztwa" zawiera w opisie z wywiadu "drętwienie rąk", co nie jest równoznaczne z rozpoznaniem zespołu cieśni nadgarstka. Ponadto formularz ten opatrzony jest datą 8 lipca 1991 r., a zatem powstał również po ponad rocznym okresie od ustania zatrudnienia. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi WSA zaznaczył, iż nie dopatrzył się sprzeczności oraz braku logiki wydanych w sprawie orzeczeń medycznych i rozstrzygnięć organów administracji. W szczególności nie zgodził się z twierdzeniami, że brak jest podstaw do powoływania się na cukrzycę jako przyczynę cieśni nadgarstka, skoro została ona wyraźnie zaznaczona w załączonej przez skarżącą opinii lekarskiej z dnia [...] lipca 1991 r. W karcie informacyjnej z dnia 14 lipca 2008 r. w pozycji "Rozpoznanie" obok cukrzycy wskazana została również hyperurykemia, czyli podwyższony poziom kwasu moczowego we krwi (dna moczanowa). WSA nie stwierdził także, by organy w sprawie zastosowały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., uznanego przez TK za niezgodnego z Konstytucją RP i które utraciło moc z dniem 3 lipca 2009 r.; analiza wydanych w sprawie opinii lekarskich oraz rozstrzygnięć organów sanitarnych wskazuje, że działały one w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP, gdyż jako wystarczająca podstawa do uznania choroby zawodowej nie kwalifikuje się samo subiektywne przekonanie, że pracowała w warunkach narażenia zawodowego. Decyzje w sprawie zostały wydane na podstawie prawidłowo ustalonego stan faktycznego i znajdują oparcie w przepisach prawa materialnego, zatem brak jest również podstaw do stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a.

W skardze kasacyjnej E.R., reprezentowana przez adwokata, zaskarżyła wyrok WSA w całości, zarzucając mu:

1. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 235¹ K.p. i przyjęcie, że stwierdzona u niej choroba zespołu cieśni nadgarstka nie ma podłoża zawodowego i tym samym nie jest chorobą zawodową, gdy w rzeczywistości zostały spełnione przesłanki przepisane w tym przepisie,

2. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7 K.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ administracyjny wszelkich czynności

niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia

sprawy,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżąca wykazała, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiały prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie.

Na tych podstawach sformułowano wniosek o uchylenie orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA.

Uzasadniając zarzuty wskazano na ustalenia wywiedzione przez jednostkę orzeczniczą I stopnia, że w większości przypadków przyczyną zespołu cieśni nadgarstka są stwierdzone m.in. u skarżącej choroby, takie jak otyłość, cukrzyca i dna moczanowa. Wynika z tego, że jednostka orzecznicza nie jest w stanie wykazać, iż do wykrytego zespołu cieśni nadgarstków doszło z powodów innych, niż zawodowe, przy czym konstatacja ta odnosi się jedynie do określonego stopnia prawdopodobieństwa, że przyczyną schorzenia mogły być otyłość, cukrzyca i dna moczanowa. Ponadto związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy schorzeniem i narażeniem zawodowym nie musi mieć charakteru bezspornego, wystarczy bowiem, by był to związek logiczny i wysoce prawdopodobny (nie musi mieć charakteru pewnego, tj. udowodnionego). Różnorodność przyczyn zaistnienia przedmiotowego schorzenia nakłada na lekarzy obowiązek przeprowadzenia wnikliwej diagnostyki oraz konieczność skrupulatnej oceny sposobu wykonywania pracy. PWIS nie uczynił zadość temu obowiązkowi, a Sąd przyjmując argumentację organu i lekarzy orzeczników dokonał błędnej oceny dowodowej, która w swej istocie ma charakter dowolny a nie swobodny.

W orzeczeniach WOMP oraz IMP w L. nie odniesiono się też do faktycznych warunków pracy wykonywanej przez skarżącą. Nie sposób zgodzić się, że nie wykonywała ona długotrwale przez całą lub znaczną część zmiany roboczej czynności pod postacią ruchów ręki z towarzyszącymi ruchami zginania i prostowania nadgarstka, zwłaszcza połączonych z koniecznością użycia siły i w długich przedziałach czasowych. Sam fakt, że czynności podejmowane w trakcie zmiany roboczej nie miały charakteru monotypowego lecz odznaczały się różnorodnością nie może przesądzać, że praca nie prowadziła do przeciążeń w obrębie nadgarstków. Takie rozumowanie przeczy zasadom logiki i doświadczenia życiowego nakazującym przyjęcie, że wykonywanie tego rodzaju pracy zawodowej musi wiązać się z czynnym użyciem rąk (nadgarstków) każdego dnia roboczego, przez co najmniej kilka godzin dziennie. Sąd w żaden sposób nie odniósł się do argumentacji skarżącej, że lekarze wydając swe orzeczenia oparli się na przepisach prawa materialnego, co do których nie mają wiedzy. Zdaniem skarżącej, narażenie zawodowe trwa przez cały okres stosunku pracy, w tym też w czasie, gdy korzystała ona z zasiłku chorobowego. Stwierdzona u niej choroba stała się bezpośrednią przyczyną niezdolności świadczenia pracy, a w sporządzonym w tym okresie formularzu lekarskim wskazywano na drętwienie rąk. Uznać dlatego należy, że nie ma znaczenia, w jakim stopniu choroba zawodowa przyczyniła się do wystąpienia niezdolności do pracy, lecz fakt, czy stanowi jej istotną przyczynę. Pełnomocnik skarżącej kasacyjnie podkreśliła, że orzeczenia lekarskie, o którym mowa w § 5 i 6 rozporządzenia, stanowią dowód w rozumieniu art. 75 w zw. z art. 84 § 1 K.p.a., podlegający ocenie organu administracji właściwego do stwierdzenia choroby zawodowej. Okoliczność, że organ nie może we własnym zakresie, bez uzyskania orzeczenia lekarskiego, dokonać rozpoznania choroby i ustalenia, czy schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, nie zwalnia go od oceny tego orzeczenia stosownie do art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., nakazujących w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na jego podstawie, czy dana okoliczność została udowodniona (w tym zakresie wskazano na wyroki WSA w Krakowie z dnia 30 października 2012 r. III SA/Kr 1321/11 i z dnia 22 marca 2012 r. III SA/Kr 256/11). Do rozstrzygnięcia sprawy nie są wystarczające orzeczenia lekarskie, które nie odnoszą się w sposób szczegółowy do całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W przypadku opinii lekarskich zawierających rozbieżności czy sprzeczności, organ zobowiązany jest wezwać biegłych lekarzy do uzupełnienia opinii w kierunku przez siebie wskazanym, bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki służby zdrowia. W tym kontekście zupełnie niezasadne jest stwierdzenie przez WSA, że placówki medyczne w sposób wyczerpujący wyjaśniły i uzasadniły swoje stanowisko, wobec czego brak było podstaw do przeprowadzenia dodatkowych dowodów. Sąd uznając, że nie ma potrzeby przeprowadzenia dowodu z dokumentacji medycznej przedstawionej przez skarżącą naruszył istotnie zasadę swobodnej oceny dowodów, dokonując tym samym jedynie wybiórczo analizy materiału dowodowego i odrzucając dokumenty mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie wskazał przy tym, dlaczego nie dopuścił tych dowodów konstatując, że nie miały znaczenia dla postępowania w związku z tym, że dokumentacja medyczna zgromadzona przez organ jest w pełni logiczna, spójna i wyczerpująca.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do przepisu art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki powodujące nieważność postępowania, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny powołanych w skardze kasacyjnej podstaw.

Skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach przewidzianych przepisem art. 174 P.p.s.a. Wobec tego w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania zarzutu naruszenia prawa materialnego.

W ramach tej podstawy kasacyjnej wskazano na naruszenie art. 7 K.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ administracyjny wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia

sprawy, a także art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżąca wykazała, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiały prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie.

Dla porządku zaznaczyć należy, że przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. nie jest co do zasady przepisem, który można naruszyć w toku postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż reguluje on sposób rozstrzygnięcia sprawy. Skuteczność skargi kasacyjnej w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego zależy zaś od wykazania, że sąd administracyjny popełnił błąd w procesie dochodzenia do rozstrzygnięcia, oceniając wadliwie przepisy regulujące materię lub tryb postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonego aktu. Zatem prawidłowa konstrukcja zarzutu opartego na podstawie kasacyjnej przewidzianej art. 174 pkt 2 P.p.s.a., uwzględniając treść wniesionego środka zaskarżenia, winna wskazywać na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., w zw. z art. 7 K.p.a. Uzasadnienie tak postawionego zarzutu sprowadza się do postawienia tezy, że organy nie uczyniły zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 7 K.p.a. i bezkrytycznie przyjęły argumentację wynikającą z orzeczeń lekarskich, w których nie ma wywodów medycznych. W konsekwencji doszło do dowolnej oceny dowodów, bowiem organy przy aprobacie WSA, nie odniosły się do faktycznych warunków pracy wykonywanej przez skarżącą.

Z akt wynika i skarga kasacyjna tego nie podważa, że skarżąca kasacyjnie była zatrudniona w okresie od 11 marca 1959 roku do 26 marca 1988 roku w [...] w L. na stanowisku operatora maszyn tkackich w narażeniu związanym ze sposobem wykonywania pracy. Narażenie zawodowe ustało od 1 lipca 1987 roku, gdyż od tej daty strona pobierała zasiłek chorobowy. Jeśli chodzi o protokół oceny narażenia zawodowego, to dokument ten sporządzony został przez organ I instancji dnia 22 marca 2011 roku na podstawie oświadczeń skarżącej kasacyjnie z dnia 17 marca 2011 roku. Podkreślić należy, że w protokole tym szczegółowo opisano czynności, jakie wykonywała strona. Dowód ten stanowił podstawę przy wydawaniu orzeczeń lekarskich przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w L. a następnie - w związku z odwołaniem strony - przez Klinikę Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w L. W orzeczeniach tych wyjaśniono, że zawodową etiologię zespołu cieśni nadgarstka w świetle wiedzy medycznej można podejrzewać wówczas, gdy czynności wykonywane na stanowisku pracy charakteryzują się szybkimi, wielokrotnie powtarzalnymi w długich przedziałach czasowych, ruchami maksymalnego zginania i prostowania nadgarstków, bądź praca wymaga czynności wykonywanych w pozycji stwarzającej ryzyko ucisku na pień nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka. Tymczasem u strony stwierdzono objawy kliniczne składające się na obustronny zespól cieśni nadgarstków, ze znacznego stopnia objawami demianilizacji powyżej obu nadgarstków, typowych dla polineuropatii cukrzycowej. W większości przypadków przyczyną zespołu cieśni nadgarstków są choroby – stwierdzone między innymi u skarżącej – jak otyłość, cukrzyca i dna moczanowa, a także podpieranie się na rękach, które ma miejsce przy chodzeniu o kulach. Na podstawie oceny charakteru wykonywanej pracy jak i analizy zmian w stanie zdrowia badanej, nie stwierdzono istotnego narażenia w pracy zawodowej na czynniki przeciążające układ ruchu w obrębie nadgarstka.

W tym stanie sprawy i w sytuacji, gdzie skarga kasacyjna nie wskazuje, w jakim innym zakresie zaniechano przeprowadzenia postępowania dowodowego i w jakim zakresie nie odniesiono się do faktycznych warunków pracy wykonywanej przez stronę, zarzut naruszenia przepisów postępowania nie może odnieść zamierzonego skutku. Jeszcze raz podkreślić wypada, że podstawę orzeczeń uprawnionych jednostek stanowił protokół narażenia zawodowego sporządzony na podstawie oświadczenia strony oraz dokumentacja medyczna z dotychczasowego leczenia, która pozwoliła stwierdzić obustronny zespół cieśni nadgarstków, jednakże z wykluczeniem podłoża zawodowego.

W ramach podstawy kasacyjnej przewidzianej przepisem art. 174 pkt 1 P.p.s.a. wskazano na naruszenie art. 235¹ K.p. i przyjęcie, że stwierdzona u skarżącej kasacyjnie choroba zespołu cieśni nadgarstka nie ma podłoża zawodowego i tym samym nie jest chorobą zawodową, gdy w rzeczywistości zostały spełnione przesłanki przepisane w tym przepisie.

Art. 2351 K.p. stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Dopełnieniem tej regulacji jest art. 2352 K.p. który stwierdza, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Z unormowań tych oraz rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych wynika, że organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej i ma obowiązek zasięgnąć opinii uprawnionej jednostki orzeczniczej wskazanej w rozporządzeniu. Orzeczenie takiej jednostki stanowi dowód w sprawie, podlegający ocenie zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.

W rozpoznawanej sprawie podstawę rozważań stanowi stan faktyczny ustalony w toku postępowania, gdyż zarzut naruszenia przepisów postępowania okazał się nieusprawiedliwiony. Przypomnieć więc należy, że skarżąca była badana w jednostkach orzeczniczych medycyny pracy - w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L. oraz w Instytucie Medycyny Pracy w L. W spójnych orzeczeniach lekarskich jednostki te stwierdziły jednoznacznie brak zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, ujętego w wykazie chorób zawodowych. Wskazały na pozazawodowe czynniki, ogólnoustrojowe, które pozwoliły stwierdzić obustronny zespół cieśni nadgarstków. W tym stanie faktycznym, przy uwzględnieniu pozostałych zgromadzonych w sprawie dokumentów, organy Inspekcji Sanitarnej nie miały podstaw do wydania odmiennej treści orzeczenia i dokonały prawidłowej subsumcji prawa materialnego. Zatem WSA właściwie przyjął, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, skoro choroba stwierdzona u skarżącej kasacyjnie, ujęta wprawdzie w wykazie chorób zawodowych, nie została spowodowana czynnikami zawodowymi. Innymi słowy – brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy charakterem wykonywanej przez skarżącą pracy a stwierdzonym schorzeniem.

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.