Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 669/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA Joanna Skiba Protokolant referent stażysta Anna Barska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2017 r. w sprawie ze skargi A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2017 nr [...]


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (SKO) decyzją z [...] marca 2017 r. po rozpatrzeniu odwołania A. W. (Skarżąca) od decyzji Prezydenta W. z [...] stycznia 2017 r., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu 2 listopada 2016 r. Skarżąca wystąpiła do Prezydenta W. (Prezydent) z wnioskiem o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na córkę W. M.

Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Prezydent decyzją z [...] stycznia 2017 r. przyznał A. W. zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności dla dziecka poniżej 16 roku życia, przyznany na W. W. w kwocie 153,00 zł miesięcznie, na okres od 1 grudnia 2016 r. do 31 maja 2017 r. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie z postanowieniem Sądu z dnia [...] grudnia 2016 r. w sprawie przywrócenia władzy rodzicielskiej nad małoletnią W. W., Sąd postanowił w trybie zarządzenia tymczasowego zmieniającego postanowienie sygn. akt [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. o umieszczeniu W. W. w rodzinie zastępczej, pozostawić W. pod bezpośrednią opieką skarżącej oraz poddać sprawowanie przez nią opieki nad córką pod nadzór kuratora sądowego. Zarządzenie wykonano dnia 19 grudnia 2016 r.

Prezydent powołał przepisy art. 16 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 24ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518 ze zm.) – dalej jako "ustawa o świadczeniach rodzinnych" i wskazał, że w okolicznościach faktycznych sprawy wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego złożony został w dniu 2 listopada 2016 r. tj. po upływie trzech miesięcy od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności oraz że w okresie od grudnia 2014 r. do 19 grudnia 2016 r. córka W. W. przebywała w rodzinie zastępczej ustanowionej w osobie babki macierzystej D. W. W związku z powyższym zasiłek pielęgnacyjny przysługuje od 1 grudnia 2016 r. do 31 maja 2017 r.

Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji wskazując, że wniosek o przyznanie zasiłku złożyła w listopadzie 2016 r. natomiast zasiłek został jej przyznany od 1 grudnia 2016 r. Wskazała, że od września 2016 r. córka przebywa pod jej opieką. Z tego też powodu Centrum Pomocy Rodzinie wstrzymało wypłatę świadczeń z tytułu pełnienia funkcji rodziny zastępczej dla D. W., chociaż nie zapadło żadne postanowienie Sądu w tej sprawie. Fakt przebywania dziecka pod jej opieką jest znany Ośrodkowi Pomocy Społecznej [...]. Podniosła ponadto, że dziecko ma określone potrzeby, które musi zaspokajać i dlatego uważa za niesłuszne przyznanie jej zasiłku pielęgnacyjnego od grudnia 2016 r. a nie od listopada w którym złożyła wniosek.

Po rozpatrzeniu odwołania SKO decyzją z [...] marca 2017 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazało, że odwołanie nie mogło być uwzględnione, gdyż uchylenie zaskarżonej decyzji spowodowałoby naruszenie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ wyjaśnił, że w aktach sprawy znajduje się postanowienie Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] grudnia 2016 r., którym w trybie zarządzenia tymczasowego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania ustanowiono nadzór kuratora sądowego nad wykonywaniem władzy rodzicielskiej przez skarżącą nad małoletnią W. W. zmieniając tym samym postanowienie Sądu Rejonowego w. W. z dnia [...] grudnia 2014 r. Zarządzenie wykonano 19 grudnia 2016 r. Zatem w listopadzie 2016 r. skarżąca nie mogła sprawować opieki nad córką ponieważ nie miała do tego prawa. Skutkiem tego nie było także możliwe przyznanie jej od 1 listopada 2016 r. zasiłku pielęgnacyjnego na córkę w związku z jej niepełnosprawnością.

Powołując się na art. 16 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ wskazał, że zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Mimo, że skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej zasiłku pielęgnacyjnego na dziecko w listopadzie 2016 r., świadczenie to jeszcze wtedy jej nie przysługiwało ponieważ dziecko przebywało w rodzinie zastępczej nie zaś pod jej opieką. Wbrew twierdzeniu skarżącej w dacie złożenia wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego W. W. nie mogła przebywać pod jej opieką gdyż nie zostało jeszcze zmienione postanowienie Sądu o ustanowieniu dla niej rodziny zastępczej. Taki stan faktyczny sprawy musiał skutkować przyznaniem wnioskowanego świadczenia od 1 listopada 2016 r.

Niezgadzając się z rozstrzygnięciem organu Skarżąca wniosła skargę do tutejszego sądu. W skardze podniosła, że W. przebywa pod jej opieką od czerwca 2016 r., a na jej utrzymaniu jest od września 2016 r. Fakt ten jest znany Ośrodkowi Pomocy Społecznej [...] i potwierdzony w wywiadach środowiskowych przeprowadzonych przez pracownika socjalnego. Wskazała również, że od września 2016 r. otrzymuje zasiłek stały ustalony wg kryteriów obowiązujących dla gospodarstwa dwuosobowego ponieważ OPS wziął pod uwagę fakt, iż prowadzi wspólne gospodarstwo z córka W. Podniosła, że co prawda Sąd Rejonowy dopiero [...] grudnia 2016 r. wydał zarządzenie tymczasowe mocą którego córka pozostała pod jej tymczasową opieką, jednak córka mieszkała z nią już od czerwca 2016 r. Skarżąca wskazała ponadto, że od września 2016 r. WCPR zaprzestał wypłaty świadczeń D. W. z tytułu sprawowania funkcji rodziny zastępczej.

Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie wskazując, że fakt pozostawania dziecka w rodzinie zastępczej do dnia [...] grudnia 2016 r. potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy dokumenty, w szczególności treść postanowienia Sądu Rejonowego w W.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie jednak z innych przyczyn niż w niej wskazane.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – powoływana dalej jako "p.p.s.a." – z uwzględnieniem kryterium zgodności z prawem. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą decyzją ostateczną z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa.

Wyjaśnić przy tym należy, że stosownie do art. 134 § 1 u.p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę.

Ponadto badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, sąd administracyjny czyni to w określonej kolejności. W pierwszej kolejności Sąd bada ewentualne istnienie wad powodujących nieważność wydanych w postępowaniu administracyjnym decyzji. Stwierdzenie zaistnienia okoliczności skutkującej koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji zwalnia sąd z obowiązku badania zaistnienia ewentualnych innych wad decyzji.

Działając w granicach tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że w sprawie niniejszej zachodzą przesłanki przemawiające za stwierdzeniem nieważności decyzji organów obu instancji.

Uwzględnienie skargi poprzez stwierdzenie nieważności decyzji następuje w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257) – dalej jako "k.p.a." lub w innych przepisach. W tym przypadku, rozstrzygnięcie Sądu nie wymaga wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy.

Na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. O tożsamości sprawy można mówić, gdy występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym. W celu uznania, czy określona decyzja ostateczna dotyczy sprawy już rozstrzygniętej, koniecznym jest stwierdzenie, że w momencie wydania tej decyzji w obrocie prawnym pozostawała inna decyzja ostateczna rozstrzygająca tę samą sprawę.

Przedmiotem niniejszej sprawy jest kontrola decyzji SKO utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta przyznająca zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności dla dziecka poniżej 16 roku życia na W. W. na okres od 1 grudnia 2016 r. do 31 maja 2017 r. Jak wynika z akt sprawy zasiłek na ten okres został już wcześniej przyznany decyzją Prezydenta z [...] listopada 2006 r. nr [...]. W decyzji tej jako osoba uprawniona do odbioru zasiłku wskazana została skarżąca. Z akt sprawy, decyzja ta została następnie zmieniona decyzją z [...] marca 2007 r. w zakresie osoby uprawnionej do odbioru przyznanego świadczenia, poprzez wskazanie jako uprawnionej do odbioru zasiłu babci macierzystej W., to jest D. W., ustanowionej postanowieniem z [...] marca 2007 r. rodziną zastępczą dla W. Nie ulega jednak wątpliwości, że decyzja ta jest tożsama zarówno podmiotowo jak i przedmiotowo z utrzymaną w mocy przez SKO decyzją Prezydenta z dnia [...] stycznia 2017 r. Dotyczy bowiem tego samego okresu tj. zasiłek został przyznany do dnia 31 maja 2017 r. na dziecko W. W. w związku z niepełnosprawnością dziecka poniżej 16 roku życia.

Nie ulega zatem wątpliwości w ocenie Sądu, że zarówno zaskarżona decyzja SKO jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta wydane zostały z naruszaniem prawa o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 3 kpa.

Wobec stwierdzenia nieważności decyzji SKO z [...] marca 2017 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta z [...] stycznia 2017 r. organ zobowiązany będzie do ponownego rozpoznania wniosku skarżącej z 2 listopada 2016 r. Rozpoznając wniosek organ zobowiązany będzie uwzględnić z jednej strony fakt wydania decyzji z [...] listopada 2006 r., zmienionej następnie decyzją z [...] marca 2007 r. a z drugiej strony - zmianę osoby, pod opieką której znajduje się W.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 2 p.p.s.a.. w związku z art. 134 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.