Wyrok NSA oz. w Łodzi, sygn. akt SA/Ł 1418/95
NSA oz. w Łodzi
Data orzeczenia: 1995-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 4, art. 25 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 20 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Teza: 1. W art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ stanowi się, że stratę pokrywa się w równych częściach z dochodu uzyskanego w najbliższych, kolejno po sobie następujących trzech latach podatkowych.

Na uwagę i podkreślenie zasługuje użycie przez ustawodawcę słów - sformułowań - "dochodu uzyskanego" i "latach podatkowych" - we wzajemnym ze sobą związku. Stojąc na stanowisku modelu tworzenia prawa zakładającego racjonalność ustawodawcy domniemywać należy, że zwrotów tych i to w takiej formie nie użył przypadkowo. Gdyby, mówiąc hipotetycznie, ustawa stanowiła o "dochodzie uzyskiwanym" można by odnieść to do dochodu uzyskiwanego w trakcie roku podatkowego, składającego się na owe najbliższe, kolejno po sobie następujące trzy lata podatkowe, o których mowa w analizowanym przepisie. Uprawniałoby to i uzasadniało możliwość odliczenia całej przypadającej na dany rok straty w pierwszym /czy w poszczególnych pierwszych - kolejnych/ miesiącach roku podatkowego.

Uzależnienie i związanie pokrycia szkody z dochodem uzyskanym w roku podatkowym świadczy, że możliwość rozliczania straty za dany rok podatnik uzyskuje z upływem roku podatkowego - osiągnięcia dochodu roku podatkowego.

Ministerialna propozycja odnosząca się do możliwości /a nie obowiązku/ rozliczania straty w czasie roku podatkowego w drodze przedstawionego powyżej co do zasady rachunku narastającego mniej jest odległa od zaprezentowanej wykładni aniżeli sugestia rozliczania całości straty przypadającej na dany rok w jednym /poszczególnym/ miesiącu roku podatkowego. Jako taka więc zasługiwać może na akceptację w praktyce podatkowej, ale tylko z uwagi na interes podatników /szybsze rozliczenie straty/ i dążenie do uniknięcia tworzenia nadpłat w podatku dochodowym na koniec roku podatkowego.

2. Konstytucyjna zasada praworządności oznacza wymóg przestrzegania prawa tak przez obywateli /podatników/ jak i organy państwa /organy podatkowe/. Realizując ten obowiązek właściwe organy państwa winny tak sporządzić, przygotować i sformułować wzór deklaracji podatkowej aby był jasny i jednoznaczny, zaś wypełniający go w zgodzie z wymogami prawa /np. art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych/ podatnik mógł być spokojny, że stosując się do wskazań i objaśnień urzędowego wzoru prawa nie naruszy i nie zadziała na szkodę własną lub budżetu Państwa.

Wymaga też tego postulat pewności prawa, zaufania do prawa, państwa i organów państwowych. W państwie prawa i w świetle konstytuujących je prawnych zasad ogólnych nie jest też dopuszczalne, aby obywatel /podatnik/ miał obowiązek samodzielnie rozstrzygać wątpliwości interpretacyjne co do prawa i jego stosowania, a co więcej ponosić odpowiedzialność oraz skutki niedoskonałości prawa, niejednolitości jego wykładni oraz praktyki - faktycznych i prawnych działań i zaniechań organów państwa.

Wypełniając i składając deklarację podatkową według ustalonego wzoru - nie przekraczając jego treści - a więc postępując zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych podatnik nie może ponosić odpowiedzialności podatkowej za to, że jego prawne - formalnie i materialnie - działanie doprowadziło do kolizji z i tak budzącym wątpliwości interpretacyjne art. 7 ust. 4 tej ustawy.

TEZY

1. W art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ stanowi się, że stratę pokrywa się w równych częściach z dochodu uzyskanego w najbliższych, kolejno po sobie następujących trzech latach podatkowych.

Na uwagę i podkreślenie zasługuje użycie przez ustawodawcę słów - sformułowań - "dochodu uzyskanego" i "latach podatkowych" - we wzajemnym ze sobą związku. Stojąc na stanowisku modelu tworzenia prawa zakładającego racjonalność ustawodawcy domniemywać należy, że zwrotów tych i to w takiej formie nie użył przypadkowo. Gdyby, mówiąc hipotetycznie, ustawa stanowiła o "dochodzie uzyskiwanym" można by odnieść to do dochodu uzyskiwanego w trakcie roku podatkowego, składającego się na owe najbliższe, kolejno po sobie następujące trzy lata podatkowe, o których mowa w analizowanym przepisie. Uprawniałoby to i uzasadniało możliwość odliczenia całej przypadającej na dany rok straty w pierwszym /czy w poszczególnych pierwszych - kolejnych/ miesiącach roku podatkowego.

Uzależnienie i związanie pokrycia szkody z dochodem uzyskanym w roku podatkowym świadczy, że możliwość rozliczania straty za dany rok podatnik uzyskuje z upływem roku podatkowego - osiągnięcia dochodu roku podatkowego.

Ministerialna propozycja odnosząca się do możliwości /a nie obowiązku/ rozliczania straty w czasie roku podatkowego w drodze przedstawionego powyżej co do zasady rachunku narastającego mniej jest odległa od zaprezentowanej wykładni aniżeli sugestia rozliczania całości straty przypadającej na dany rok w jednym /poszczególnym/ miesiącu roku podatkowego. Jako taka więc zasługiwać może na akceptację w praktyce podatkowej, ale tylko z uwagi na interes podatników /szybsze rozliczenie straty/ i dążenie do uniknięcia tworzenia nadpłat w podatku dochodowym na koniec roku podatkowego.

2. Konstytucyjna zasada praworządności oznacza wymóg przestrzegania prawa tak przez obywateli /podatników/ jak i organy państwa /organy podatkowe/. Realizując ten obowiązek właściwe organy państwa winny tak sporządzić, przygotować i sformułować wzór deklaracji podatkowej aby był jasny i jednoznaczny, zaś wypełniający go w zgodzie z wymogami prawa /np. art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych/ podatnik mógł być spokojny, że stosując się do wskazań i objaśnień urzędowego wzoru prawa nie naruszy i nie zadziała na szkodę własną lub budżetu Państwa.

Wymaga też tego postulat pewności prawa, zaufania do prawa, państwa i organów państwowych. W państwie prawa i w świetle konstytuujących je prawnych zasad ogólnych nie jest też dopuszczalne, aby obywatel /podatnik/ miał obowiązek samodzielnie rozstrzygać wątpliwości interpretacyjne co do prawa i jego stosowania, a co więcej ponosić odpowiedzialność oraz skutki niedoskonałości prawa, niejednolitości jego wykładni oraz praktyki - faktycznych i prawnych działań i zaniechań organów państwa.

Wypełniając i składając deklarację podatkową według ustalonego wzoru - nie przekraczając jego treści - a więc postępując zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych podatnik nie może ponosić odpowiedzialności podatkowej za to, że jego prawne - formalnie i materialnie - działanie doprowadziło do kolizji z i tak budzącym wątpliwości interpretacyjne art. 7 ust. 4 tej ustawy.