Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2553/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-18 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 3 i 5
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji


UZASADNIENIE

M. W. (dalej zwana "Skarżącą"), działając przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych.

Pełnomocnik Skarżącej wniósł jednocześnie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym stanowiącym uzupełnienie skargi w zakresie uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podniósł, że zaskarżona decyzja ze względu na swoją wadliwość godzi nie tylko w porządek prawny, ale przede wszystkim jej wykonanie może wyrządzić Skarżącej znaczną szkodę, jak również trudne do odwrócenia skutki. Pełnomocnik podkreślił przy tym, że Skarżąca nie dysponuje obecnie środkami, które mogłaby przeznaczyć na wykonanie dyspozycji zaskarżonej decyzji, a wszelkie podejmowane czynności egzekucyjne mogą być rażąco dla niej dotkliwe. W jego ocenie powyższe wynika z faktu, że Skarżąca uzyskane ze sprzedaży nieruchomości środki spożytkowała na nabycie udziału w lokalu mieszkalnym oraz jego remont.

Pełnomocnik stoi na stanowisku, że próba egzekucji należności podatkowych określonych zaskarżoną decyzją będzie rażąco dotkliwa dla Skarżącej, biorąc pod uwagę ich przedawnienie. Pełnomocnik, mając na uwadze wysokie prawdopodobieństwo uchylenia decyzji, zaznaczył, że pomimo zwrotu przez organ wpłaconych środków, Skarżąca będzie ich pozbawiona przez kilka miesięcy.

W dalszej części uzasadnienia pełnomocnik Skarżącej zwrócił uwagę, że same organy zlecały wykonania opinii prawnych w zakresie oceny przedawnienia zobowiązania w niniejszej sprawie. W jego ocenie wydane opinie prawne pozbawione są uzasadnienia, które pozwoliłoby na poddanie ich weryfikacji. Według pełnomocnika, w sytuacji, gdy organ nie odniósł się w żadnym zakresie do argumentów Skarżącej, obciążanie jej po raz kolejny ryzykiem popełnienia przez organy błędu, nie może wiązać się z pozbawieniem jej znacznych środków finansowych, które przekraczają wraz z odsetkami nawet kilkunastokrotnie wysokość jej miesięcznych dochodów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że instytucja wstrzymania przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako "P.p.s.a."), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w art. 61 § 3 P.p.s.a chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak NSA w postanowieniach z dnia: 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04; 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04 i z 9 marca 2005 r., II OZ 52/05).

Sąd w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku.

Jak ponadto podkreśla się w orzecznictwie, strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09 i z 18 marca 2010 r., II FSK 502/09). Z kolei w postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, gdyż sąd powinien mieć o nich wiedzę i możliwość ich zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą.

Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest więc wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest przy tym stanowisko, iż twierdzenia podnoszone we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi (por. postanowienie NSA z 18 marca 2010 r., II FSK 502/09 i z dnia 11 maja 2011 r. I FZ 88/11). Bez wskazania konkretnych danych obrazujących aktualną na dzień złożenia wniosku sytuację strony skarżącej nie jest możliwe dokonanie przez Sąd oceny, czy zachodzą przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania spornych decyzji.

Podzielając w całości przedstawioną powyżej i ugruntowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnię art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz odnosząc ją do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że pełnomocnik Skarżącej nie wykazał istnienia określonych w powołanym przepisie przesłanek, warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Uzasadnienie wniosku sprowadzało się w głównej mierze do stwierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji może wiązać się z pozbawieniem Skarżącej znacznych środków finansowych, które przekraczają wraz z odsetkami nawet kilkunastokrotnie wysokość jej miesięcznych dochodów.

Pełnomocnik Skarżącej wskazał co prawda, że Skarżąca nie dysponuje obecnie środkami, które mogłaby przeznaczyć na wykonanie dyspozycji zaskarżonej decyzji, a wszelkie podejmowane czynności egzekucyjne mogą być rażąco dla niej dotkliwe, jednak w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że Skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, która uniemożliwia jej poniesienie wymaganych zobowiązań poprzez nadesłanie dokumentów i wyjaśnień odzwierciedlających jej sytuację finansową i możliwości płatnicze. Tymczasem o spełnieniu przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności można natomiast mówić dopiero wówczas, gdy zostanie wykazane, że wykonanie tego aktu lub czynności spowoduje szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. w, GZ 138/04, niepubl.). We wniosku brak jest natomiast wystarczających danych, które umożliwiłyby Sądowi ocenę aktualnej sytuacji Skarżącej. W świetle powołanych wyżej orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego takie dane i informacje są niezbędne, z uwagi na to, iż na stronie ciąży obowiązek uzasadnienia wniosku, a w tym wskazania okoliczności uzasadniających jego uwzględnienie.

Sąd zauważa ponadto, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Obowiązek o charakterze pieniężnym, a takiego dotyczy niniejsza sprawa, ma z natury odwracalny charakter. Oznacza to, że w razie jego zrealizowania, a następnie uwzględnienia skargi, objęta zaskarżoną decyzją kwota pieniężna będzie podlegała zwrotowi (por.: postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1562/11). Ponadto w sytuacji, gdy z okoliczności przedstawionych przez pełnomocnika Skarżącej nie wynika, aby wykonanie decyzji miało zagrozić jej bytowi, nie sposób przyjąć, że wykonanie decyzji spowoduje powstanie trudnych do odwrócenia skutków.

W związku z powyższym skoro pełnomocnik Skarżącej w złożonym wniosku nie wykazał w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, brak było podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jego oczekiwaniami.

Należy również wyjaśnić, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, jako że przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2004 r., sygn. akt FZ 33/04 i FZ 38/04, niepubl.). Dlatego też Sąd przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł brać pod uwagę merytorycznych zarzutów skargi oraz przekonania pełnomocnika Skarżącej o wydaniu decyzji z naruszeniem przepisów prawa.

Sąd, w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.