Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 117/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 5, art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 612
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.
article: art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 września 2016 r., sygn. akt III SA/Gl 385/16 w sprawie ze skargi S.R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 27 września 2016 r. w sprawie sygn. akt III SA/Gl 385/16 oddalił skargę S. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] lutego 2016 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.

Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia.

W wyniku kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy celnych w dniu 28 sierpnia 2012 r. w lokalu [...], stanowiącego własność E. O. ustalono, że znajdujący się tam automat do gry o nazwie [...] (bez numeru) umożliwia prowadzenie gier, o których mowa w art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej u.g.h.). Właściciela urządzeń, którym jest S. R. prowadzący działalność gospodarczą, jako: [...] ustalono na podstawie oświadczenia E. O. oraz na podstawie umowy dzierżawy z 4 kwietnia 2012r. zawartej pomiędzy S. R. a E. O., której przedmiotem jest wynajęcie części powierzchni lokalu w celu zainstalowania urządzeń rozrywkowych. Nadto okoliczności bycia właścicielem urządzenia strona nie kwestionowała w toku postępowania. Jednocześnie ustalono, że powyższy lokal nie jest kasynem gry, a S. R. nie posiada ani koncesji ani ważnego zezwolenia na prowadzenie gier losowych.

Uwzględniając powyższe, decyzją z [...] czerwca 2015 r., powołując się na art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 90 ust.1 i 2 i art. 91 ustawy o grach hazardowych, Naczelnik Urzędu Celnego R. nałożył na S. R., karę pieniężną w wysokości 12.000,00 zł za urządzanie gier na powyższym automacie poza kasynem gry. Decyzja ta została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] lutego 2016 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2016.718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę S. R. na wymienioną decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] lutego 2016 r.

WSA stwierdził, iż niewadliwie przeprowadzone przez organy administracji celnej postępowanie pozwoliło na ustalenie, że na ujawnionym w trakcie kontroli automacie, [...] prowadzone były gry zawierające element losowości, co spełniało przesłankę z art. 2 ust. 5 u.g.h., ponieważ gry dostępne na tym urządzeniu uzależnione są wyłącznie od przypadku, bowiem grający nie ma wpływu na wynik gry, gdyż symulacje bębnów poruszają się z prędkością uniemożliwiającą świadomą reakcję gracza, co oznacza losowość gry. Według Sądu I instancji, przepis art. 2 ust. 6 u.g.h. stanowiący o kompetencji ministra finansów, co do rozstrzygnięcia czy gra jest grą na automacie w rozumieniu u.g.h. nie stoi na przeszkodzie, aby ustalenia tego dokonać przy wykorzystaniu innych, dopuszczalnych prawem dowodów. Zdaniem WSA, w realiach rozpoznawanej sprawy nałożenie na stronę kary nie było uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia Ministra Finansów, a funkcjonariusze celni posiadają nadane przepisem rangi ustawowej uprawnienia do przeprowadzania kontroli, a w jej toku koniecznych eksperymentów. W ocenie Sądu, w toku postępowania organy zebrały i rozpatrzyły cały zgromadzony materiał dowodowy zgodnie z przepisami art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 197 O.p. Materiał ten w sposób wystarczający potwierdził losowy charakter gier urządzanych na spornym automacie, wykluczając tym samym twierdzenie o jego zręcznościowym charakterze. Uwzględniając powyższe, Sąd zgodził się ze stanowiskiem organu, że w oparciu o przeprowadzone czynności możliwe było dokonanie ustalenia, że strona urządzała gry hazardowe w rozumieniu u.g.h. na automacie poza kasynem gry. Mając na uwadze dokonane w toku postępowania ustalenia oraz przepisy ustawy o grach hazardowych WSA uznał, że organy prawidłowo przyjęły, że stan faktyczny sprawy podlegał subsumcji pod normę prawną zawartą w art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. Według Sądu I instancji, w przedmiotowej sprawie organy słusznie zastosowały regulację zawartą w punkcie 2, jako przepis szczegółowo odnoszący się gry na automatach poza kasynem gry, a nie do wszelkich pozostałych gier hazardowych (prowadzonych bez wykorzystania automatu), urządzanych bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry. Skoro bowiem do gier organizowanych m.in. poza salonami gier mogą być stosowane reguły zawarte w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. (niemożność ich stosowania dotyczy tylko przypadków organizowania gier zgodnie z art. 129-140), to brak przeszkód do stosowania tychże reguł do gier organizowanych poza kasynem. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że skarżący S. R. urządzał gry na wspominanym urządzeniu o nazwie [...], nie posiadając koncesji na prowadzenie kasyna gry, wymaganego na podstawie art. 6 ust.1 u.g.h. Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja została prawidłowo uzasadniona i zawiera zarówno pełne uzasadnienie faktyczne jak i prawne. W ocenie WSA, nie sposób też zarzucić organowi odwoławczemu, że nie dokonał kompletnej oceny zarzutów odwołania. W swojej decyzji Dyrektor Izby Celnej opisał stan faktyczny sprawy w sposób wyczerpujący, odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu, a prawne uzasadnienie decyzji spełnia wymogi art. 210 § 4 O.p. Organy podatkowe w zakresie wystarczającym dla potrzeb prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy przeprowadziły postępowanie dowodowe, którego wyniki bez przekroczenia granic ustawowych poddały rzetelnej analizie i ocenie, wyciągając logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski. Nie było więc podstaw do zastosowania art. 229 O.p., a zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania. Jak stwierdził dalej Sąd, dokonując kompleksowego badania zaskarżonej decyzji - mimo braku zarzutów strony w tym zakresie - należy jeszcze udzielić odpowiedzi na pytanie, czy przepisy art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.g.h., z którymi związany jest art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych mają charakter przepisów technicznych oraz czy możliwe jest oparcie na tych przepisach rozstrzygnięcia. W podsumowaniu rozważań poczynionych w powyższym zakresie WSA stwierdził, że art. 89 u.g.h. nie nosi charakteru technicznego, gdyż ze względu na jego karny charakter oraz funkcję restytucyjną kary nie ma on wpływu na właściwości lub sprzedaż produktów. Ponadto wskazał, iż ustawa zasadnicza nie przewiduje, by notyfikacja była kryterium ważności stanowionych w Polsce przez ustawodawcę aktów prawnych, a tym samym nie warunkuje obowiązywania tych norm. Sąd I instancji w całości podzielił i przyjął za własne poglądy wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach sygn. akt: II GSK 183/14, II GSK 397/14 oraz II GSK 2030/15 a także w wiążącej skład orzekający WSA uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 maja 2016r. sygn. akt II GPS 1/16.

Odwołując się natomiast do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2015r., sygn. akt P 32/12, w którym rozważano kwestie wymierzania kar za urządzanie gier na automatach na podstawie art. 89 u.g.h. i art. 107 k.k.s. Sąd I instancji stwierdził, że w świetle tego judykatu za bezzasadny należy uznać zarzut skarżącego o niedopuszczalności karania osoby fizycznej na podstawie art. 89 u.g.h. (zamiast ewentualnie jedynie na podstawie art. 107 k.k.s. jako przepisu adresowanego do osób fizycznych).

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach a także zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, przy jednoczesnym zrzeczeniu się przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie, S. R. – reprezentowany przez radcę prawnego – zakwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił:

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia przejawiające się w całkowitym zignorowaniu przez organ konieczności wykazania wypełnienia przez skarżącego znamion czynu polegającego na urządzaniu gier, w szczególności brak jakiegokolwiek odniesienia do kwestii świadomości w jego działaniu;

2) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez błędną ocenę stanu faktycznego sprawy i uznanie, że sama okoliczność zawarcia przez S. R. umowy dzierżawy z dnia 4 kwietnia 2012 r. celem wstawienia urządzeń zabawowych jest równoznaczna z urządzaniem przez niego gier na automacie, w sytuacji gdy przez samo zawarcie umowy dzierżawy celem wstawienia urządzeń rozrywkowych, nie jest równoznaczne z urządzaniem na nich gier hazardowych;

3) art. 141 § 4 p.p.s.a przez błędną ocenę stanu faktycznego i uznanie S. R. za urządzającego gry na kwestionowanym urządzeniu, w sytuacji gdy powyższa okoliczność nie znajduje żadnego oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym;

4) art. 141 § 4 p.p.s.a. polegającego na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym i uznanie, że z treści ww. umowy dzierżawy wynika, że S. R. był osobą urządzającą gry we wskazanym lokalu, w sytuacji gdy powyższe nie polega na prawdzie;

5) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak jednoznacznego wskazania, jaki stan faktyczny Sąd I instancji przyjął za ustalony, w tym w szczególności brak wskazania, jakie konkretnie działania wobec kwestionowanego automatu miał podejmować skarżący, w tym czy miał on świadomość jakiego typu i rodzaju automat został wstawiony do lokalu.

Z kolei na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust 1 i 2 oraz art. 91 w związku z 14 ust. 1 i 6 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezpodstawnym wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej mimo braku notyfikacji w Komisji Europejskiej projektu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540) wymaganej przez art. 8 ust. 1 oraz art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 marca 1998 r., ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, zmienionej dyrektywą Rady 2006/96/WE z dnia 20 listopada 2006 r. (Dz. U. UE.L.98.204.37 z późn. zm.) i w konsekwencji na zastosowaniu w stosunku do skarżącego sankcji za urządzanie gier na automatach poza kasynami gry w sytuacji, gdy przepis sankcjonowany z art. 14 ust.1 u.g.h., w świetle orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 19 lipca 2012 r., w sprawach połączonych C - 213/11, C - 214/11 i C - 217/11 został wiążąco uznany za przepis techniczny, który wobec braku notyfikacji jest bezskuteczny i nie może być podstawą wymierzania kar wobec jednostek w oparciu o przepis sankcjonujący z art. 89 pkt 2 ustawy o grach hazardowych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Dyrektor Izby Celnej w Katowicach wniósł o oddalenie wniesionego środka zaskarżenia uznając podniesione zarzuty za niezasadne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Oceniając wniesioną skargę kasacyjną w granicach określonych treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. i nie dostrzegając przy tym przesłanek nieważności postępowania, o których mowa w § 2 tego przepisu należy stwierdzić, że skarga kasacyjna S. R. nie zasługiwała na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony - w tym przypadku organ - w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z treścią art. 182 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej: p.p.s.a.) rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.

W niniejszej sprawie skargę kasacyjną oparto na obu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a.

W pierwszej kolejności należy rozpoznać zarzuty naruszenia prawa procesowego.

W ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie wyłącznie przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., w myśl którego uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

Sposoby naruszenia tego przepisu skarżący sformułował w pięciu punktach. Przechodząc do rozpatrzenia zasadności tych zarzutów należy wskazać, że w orzecznictwie zasadnie podnosi się, iż naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sadu administracyjnego nie zawiera stanowiska, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. uchwała NSA z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, wyrok NSA z dnia 25 października 2016 r., I FSK 391/15).

Podkreślić przy tym należy, iż obowiązku "przedstawienia stanu sprawy", o którym mowa w powołanym przepisie, nie można rozumieć, jako obowiązku szczegółowego i drobiazgowego przedstawiania wszystkich okoliczności sprawy, lecz przedstawienia stanu sprawy oraz pozostałych wymienionych wyżej elementów w sposób zwięzły. Oznacza to, że sąd administracyjny powinien odnieść się wyłącznie do kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy. Uzasadnienie wyroku powinno zatem zawierać rozważania pozwalające na uznanie, że sąd wyjaśnił w sposób dostateczny zastosowanie przez organy przepisów prawa materialnego czy przepisów prawa procesowego. Nie ma natomiast obowiązku odnoszenia się do wszystkich aspektów sprawy również tych, które nie mają istotnego znaczenia dla jej rozpoznania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie WSA w Gliwicach poddał prawidłowej ocenie niezbędne aspekty sprawy. Wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia nie musi odnosić się szczegółowo do wszystkich argumentów powołanych w skardze, skoro argumentacja Sądu przesądza łącznie o ich bezzasadności (por. wyrok NSA z dnia 13 marca 2007 r., II GSK 326/06). Ponadto należy przypomnieć, że warunkiem uwzględnienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia przepisów postępowania jest ustalenie, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem w realiach niniejszej sprawy uchybienia takiego nie sposób się dopatrzeć. Uzasadnienie dla potrzeb sprawy zawiera wszystkie elementy wymagane od wyroku. Przedstawia bowiem stan sprawy, zarzuty podniesione w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, co można stwierdzić zapoznając się wprost z treścią zaskarżonego wyroku. WSA w Gliwicach, wbrew zarzutom skarżącego kasacyjnie (zarzuty opisane w punktach 1,4,5 petitum skargi) jednoznacznie wskazał, jaki stan faktyczny przyjął za ustalony oraz w pełni wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia. Natomiast umknęło autorowi skargi kasacyjnej, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest usprawiedliwioną podstawą dla czynienia zaskarżonemu wyrokowi zarzutu dokonania błędnych ustaleń faktycznych, czy też błędnego rozstrzygnięcia sprawy. Tymczasem, uwzględniając zarzuty opisane w punktach 2 i 3 petitum a także uzasadnienie zarzutów sformułowanych w punktach 1-5 petitum niniejszej skargi, należy stwierdzić, że w istocie zarzuty naruszenia wzmiankowanego przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie łączy z poczynieniem błędnych ustaleń, co jak już powiedziano, nie może być uznane za skutecznie podważające prawidłowość zakwestionowanego wyroku. Jak już bowiem powiedziano, w ramach zarzutu naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować ustaleń stanu faktycznego, czy wyrażonej w jego zakresie, oceny Sądu I instancji, jak też dokonanej przez ten Sąd kontroli prawidłowości wykładni i zastosowania prawa materialnego przez działające w sprawie organy (wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 2665/16).

Za nietrafny należy również uznać zarzut naruszenia prawa materialnego sformułowany w petitum skargi kasacyjnej poprzez niewłaściwe zastosowanie wskazanych tam przepisów polegający na bezpodstawnym wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612, ze zm.), mimo braku notyfikacji projektu ustawy o grach hazardowych. Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że w przywołanej w zaskarżonym wyroku uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r., w punkcie 1 jej sentencji stwierdzono, że "Art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612, ze zm.) nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy."

Z kolei w wyroku wydanym w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11, do którego nawiązuje skarżący kasacyjnie, TSUE ograniczył się jedynie do uznania art. 14 u.g.h. za przepis techniczny, w rozumieniu dyrektywy Nr 98/34/WE. Trybunał Sprawiedliwości nie odniósł się zatem w ogóle, gdy chodzi o jakąkolwiek jego ocenę z punktu widzenia przywołanej dyrektywy, do przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., ani też do ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 tego artykułu.

Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie obecnym, podziela stanowisko jednolicie prezentowane w orzecznictwie tego Sądu (przykładowo wyroki NSA w sprawach sygn. akt II GSK 183/14; II GSK 250/14, II GSK 2030/15, II GSK 303/14; II GSK 2046/15), że nie dość, iż art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. nie ma charakteru przepisu technicznego w rozumieniu dyrektywy Nr 98/34/WE, to również, związek tego przepisu z art. 14 przywołanej ustawy, nie ma charakteru, który zawsze i bezwarunkowo uzasadnia odmowę jego zastosowania, jako podstawy nałożenia kary pieniężnej, ilekroć podmiot urządzający gry na automatach czyni to poza kasynem gry. Ocena charakteru wskazanego związku, nie może bowiem nie uwzględniać treści regulacji ustanowionej na gruncie art. 89 ust. 1 i ust. 2 oraz 90 ust. 1 i ust. 2 u.g.h., a przez to – jak należałoby przyjąć – również funkcji wymienionego przepisu, które ocenić należałoby, jako samoistne. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że również prawo unijne, tak samo, jak i prawo krajowe, sprzeciwia się powoływaniu się na wynikające z jego uregulowań, albo wyinterpretowane z niego przez TSUE, uprawnienia w sytuacji, gdy polegać miałoby to wyłącznie na tworzeniu stanów faktycznych (stanów rzeczy) pozornie tylko odpowiadających tym uprawnieniom w celu skorzystania z nich, przy jednoczesnym braku istnienia ku temu usprawiedliwionych oczekiwań i podstaw, to jest takich, które znajdowałyby uzasadnienie w prawnie chronionych wartościach. Jako przykład podano sytuację, w której automat do gier zręcznościowych okazuje się być jednak automatem do gier hazardowych wykorzystywanym do urządzania tych gier bez uprzedniej jego rejestracji oraz bez uzyskania przez podmiot urządzający grę wymaganego zezwolenia (koncesji), jak również sytuacji urządzania gier na automatach z naruszeniem koncesji, poprzez urządzanie tych gier poza przeznaczonym do tego miejscem, czy też w końcu, przykład tego rodzaju skrajnej już sytuacji, gdy bez rejestracji automatu przeznaczonego do urządzania na nim gier hazardowych, dany podmiot po prostu świadomie urządza na nim gry hazardowe. Z punktu widzenia przedstawionych argumentów nie daje podstaw do powoływania się – w związku z brakiem notyfikacji art. 14 u.g.h. - na niestosowalność art. 89 ust. 1 i ust. 2 u.g.h.

Tym samym, zarzut naruszenia prawa materialnego w sposób opisany w petitum niniejszej skargi kasacyjnej nie mógł być uznany za trafnie podważający prawidłowość zaskarżonego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa również, że podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 89 ust.1 pkt 2 u.g.h. przez jego niewłaściwe zastosowanie skarżący kasacyjnie na stronie 3 uzasadnienia niniejszej skargi przywołał treść ww. przepisu oraz dokonał jego wykładni. S. R. zarzucił, że organ zignorował konieczność wykazania wypełnienia przez skarżącego znamion czynu określonego w tym przepisie, polegającego na urządzaniu gier, co – zdaniem strony – niezasadnie zaakceptował Sąd I instancji. Odnosząc się do przedstawionego stanowiska skarżącego należy wskazać, że wbrew zarzutom S. R. organ wyjaśnił, z jakich konkretnie okoliczności wywiódł, że to skarżący kasacyjnie był właścicielem spornego automatu do gier oraz, że to właśnie skarżący podejmował wobec kwestionowanego urządzenia aktywne działania. W aktach sprawy znajduje się umowa dzierżawy zawarta pomiędzy E. O. (właścicielem lokalu), w której zawarto zapis, że S. R. oświadcza, iż jest właścicielem przedmiotowego urządzenia oraz, że urządzenie to jest wstawione w celu uatrakcyjnienia lokalu (v. umowa dzierżawy z 4 kwietnia 2012r.). W toku kontroli w lokalu nie ujawniono żadnych zeszytów i zapisków świadczących o wypłatach wygranych pieniężnych a właściciel lokalu nie dysponował kluczami do urządzenia i wskazał S. R., jako właściciela automatu do gier (v. protokół kontroli z 19 września 2012r.). E. O. przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że jak była jakaś wygrana to zapisywał stan licznika i dawał kartkę graczowi, który na własną rękę - jak zjawiał się serwisant automatu (przedstawiciel urządzenia) - co następowało w odstępie co dwa, trzy dni - załatwiał dalej sprawę wygranej (zeznania E. O. z dnia 28 sierpnia 2012r. oraz z dnia 5 grudnia 2012r.). Z kolei S. R. przesłuchany w charakterze świadka, w obecności swojego adwokata, skorzystał z możliwości zawartej w art. 183 § 1 k.p.k. i odmówił udzielenia odpowiedzi na pytania organu dotyczące ww. urządzenia [...] oraz współpracy S. R. z E. O. Jak wynika natomiast z uzasadnienia decyzji organ, odwołując się do powyższych dowodów uznał, że skarżący, poprzez udostępnienie spornego urządzenia elektronicznego był "urządzającym gry" w rozumieniu art. 89 ust.1 pkt 2 u.g.h. Takie też stanowisko zaprezentowano w zaskarżonym wyroku, akceptując w pełni, jako zgodne z prawem, poczynione przez organ ustalenia. Ten pogląd Sądu I instancji należy podzielić, gdyż "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów) w znaczeniu art. 2 ust.3 i ust.5 u.g.h. Natomiast "urządzający gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. to podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności. Urządzanie gier na automatach obejmuje zatem w szczególności zachowania aktywne polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu. W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Nie wyklucza to oczywiście możliwości współdziałania wielu podmiotów w nielegalnym procederze urządzania gier, a więc np. właściciela automatu i właściciela lokalu, którzy na podstawie zawartej umowy (porozumienia, niekoniecznie pisemnego) dokonują podziału zadań i funkcji związanych z procesem organizacji gier. Tym niemniej, takiego współdziałania na gruncie rozpatrywanej sprawy nie stwierdzono, czemu skarżący kasacyjnie się nie sprzeciwia, bowiem zarzuty niniejszej skargi nie odnoszą się do tego aspektu. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że na etapie postępowania administracyjnego kontrolowanego przez WSA w Gliwicach, skarżący kasacyjnie skorzystał z możliwości odmowy udzielenia odpowiedzi na pytania dotyczące kwestii związanych z eksploatacją spornego urządzenia. W tej sytuacji organ ustalił stan faktyczny sprawy na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego. Ocenił w tej sprawie dowody nie tylko związane bezpośrednio z kwestią dotyczącą charakteru gier urządzanych na ww. automacie (eksperyment, opinia biegłego z postępowania karno-skarbowego), ale także dowody związane z ustaleniem podmiotu urządzającego gry (zeznania świadków). Należy przy tym podkreślić, że w toku postępowania administracyjnego nie ograniczono się jedynie do przesłuchania skarżącego kasacyjnie oraz wynajmującego część powierzchni lokalu, tj. Pana E. O. Przesłuchano bowiem także innych świadków m.in. barmankę pracującą w pubie, która drobiazgowo wyjaśniła okoliczności związane - z szeroko rzecz ujmując - użytkowaniem spornego automatu do gier. Uwzględniając powyższe nie sposób uznać za zasadny zarzut skarżącego kasacyjnie, że w aktach sprawy brak jakiegokolwiek dowodu na okoliczność, kto wstawił a następnie eksploatował przedmiotowe urządzenie (str. 3 skargi kasacyjnej). Z tych samych względów nie można również podzielić stanowiska autora skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji w ślad za organem przyjął, iż sama okoliczność zawarcia przez S. R. umowy dzierżawy z dnia 4 kwietnia 2012 r. jest równoznaczna z urządzaniem przez niego gier na automacie, skoro ocenie organu zostały poddane również inne dowody. Powyższa sugestia skarżącego, odnośnie do stanowiska zaprezentowanego przez organ nie jest prawidłowa, gdyż w decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. na stronie 9 stwierdzono, że "Pan S. R. za pośrednictwem swojego przedstawiciela dokonał wszelkich czynności związanych z zainstalowaniem oraz obsługą urządzenia elektronicznego [...] bez numeru w lokalu [...] (dostarczył urządzenie oraz umowę dzierżawy do lokalu, zajmował się bieżącą naprawą i konserwacją urządzenia, dysponował kluczami do urządzenia). W tym kontekście, stosując wykładnię językową przepisu (...) oraz wykładnię celowościową (...) organ podatkowy jednoznacznie uznaje, iż urządzającym gry na automatach bez zezwolenia poza kasynem gry w rozumieniu ustawy o grach hazardowych jest Pan S. R. zamieszkały (...)".

Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd I instancji zasadnie uczynił akceptując stanowisko organu, że za "urządzającego gry" w rozumieniu art. 89 ust.1 pkt 2 u.g.h. należy uznać S. R., a w konsekwencji, że decyzja o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł została skierowana wobec właściwego adresata.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.