Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 408/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a, art. 27 ust. 5
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Dnia 23 czerwca 2022 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1055/21 w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. prostuje z urzędu oczywistą omyłkę w sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1055/21 w ten sposób, że w miejsce błędnie wpisanego przedmiotu sprawy: "odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości" wpisać: "świadczenia pielęgnacyjnego"; 2. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...]; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz P.K. kwotę 900,00 (dziewięćset) PLN tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2021 r., I SA/Wa 1055/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją P. z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] odmówiono P.K. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia organ ten oparł na dwóch przesłankach. Po pierwsze, na przesłance wynikającej z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.2020.111 ze zm.), dalej jako "u.ś.r.", podnosząc, że z orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności wynika, że daty powstania niepełnosprawności E.K. nie da się ustalić, a tym samym nie spełniona jest przesłanka dotycząca momentu powstania niepełnosprawności. Drugim zaś powodem odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego był otrzymywanie przez P. K. zasiłku dla opiekuna. Odwołanie od decyzji organu I instancji wniósł P. K.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ww. decyzją z dnia [...] marca 2021 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, że z materiału dowodowego sprawy uznało, iż w przypadku P. K. zaistniała przesłanka uniemożliwiająca przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką E.K. W kwestii zaistnienia wskazanej przez organ I instancji przesłanki negatywnej wynikającej z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Kolegium nie podzieliło stanowiska o tym, że brak wskazania daty powstania niepełnosprawności E. K. ma znaczenie z punktu widzenia możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie Kolegium podstaw braku możliwości przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia należy natomiast upatrywać w niespełnieniu przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 5 lit. b) u.ś.r. tj. związanej z otrzymywaniem zasiłku dla opiekuna.

Skargę na powyższą decyzję Kolegium wniósł P. K., wnosząc o uchylenie decyzji zapadłych w obydwu instancjach. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono:

- naruszenie prawa materialnego tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r. przez jego nieprawidłową wykładnię polegającą na uznaniu, iż przepis ten wyklucza możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz zasiłku dla opiekuna;

- naruszenie prawa materialnego tj. art. 27 ust. 5 u.ś.r. przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane osobie, która ma już ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, gdy zarówno wykładnia językowa, jak i funkcjonalna prowadzi do wniosku, że w sytuacji, gdy wobec danej osoby występuje zbieg uprawnień do jednego z wymienionych w tym przepisie świadczeń, to osoba uprawniona ma prawo wyboru świadczenia, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce, bowiem wnioskodawca wskazał, iż w przypadku przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, rezygnuje z zasiłku opiekuńczego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, iż skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu wskazał, iż podstawę materialną zaskarżonej decyzji stanowił art. 17 ust. 1 u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Dalej Sąd I instancji wskazał, iż skarżący załączył do wniosku o świadczenie pielęgnacyjne orzeczenie lekarza orzecznika zaliczające E. K. do znacznego stopnia niepełnosprawności, a daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić. Sąd uznał, iż trafnie organ odwoławczy pominął art. 17 ust. 1b u.ś.r., stanowiący, iż świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Przepis ten bowiem wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., K 38/13, w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Nie jest zatem dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., której niekonstytucyjność została stwierdzona powyższym wyrokiem.

Dalej Sąd I instancji wskazał, iż Kolegium przyjęło, że wnioskowane świadczenie nie przysługuje bowiem skarżący pobiera zasiłek dla opiekuna, zatem nie ustała przesłanka negatywna uniemożliwiająca przyznanie świadczenia, opisana w art. 17 ust. 5 lit. b) u.ś.r. W momencie złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skarżący nie złożył wniosku o uchylenie decyzji w przedmiocie zasiłku dla opiekuna, wskazał jedynie, że w przypadku wydania decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne wnosi o uchylenie decyzji dotyczącej zasiłku dla opiekuna. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby wniosek taki w ogóle został złożony. Sąd I instancji podkreślił, że stoi na stanowisku, iż w świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 lit b) i art. 27 ust. 5 u.ś.r., skarżącemu nie mogło być przyznane świadczenie pielęgnacyjne. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit b) u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo m.in. do zasiłku do opiekuna. W myśl tego unormowania nie można w tym samym czasie korzystać z prawa do obu wymienionych świadczeń. Przepis art. 27 ust. 5 u.ś.r. potwierdza natomiast, że uprawnionemu przysługuje tylko jedno z tych świadczeń, zgodnie z dokonanym wyborem. Wykładnia systemowa tych przepisów jest zatem zgodna. Poza tym, brzmienie tych przepisów jest jednoznaczne w swej treści. Unormowania te mają zapobiec kumulatywnemu pobieraniu świadczeń przysługujących z tego samego powodu, czyli z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym członkiem rodziny, wymagającym stałej lub długotrwałej opieki. Tym samym nie jest możliwe przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na okres, w którym skarżący posiada jednocześnie prawo do zasiłku dla opiekuna określonego wcześniejszą decyzją, która nie została wzruszona. Dopiero uchylenie lub zmiana decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna w przepisanym trybie, pozwala na przyznanie w miejsce poprzednio wybranego świadczenia, nowo wybranego, na ten sam cel. Sąd I instancji wskazał także, że zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Sformułowanie "ustala się" można utożsamiać z "przyznaje się", tylko w sytuacji stwierdzenia spełnienia w miesiącu złożenia wniosku wszystkich przesłanek pozytywnych i braku występowania przesłanek negatywnych do uwzględnienia wniosku. Skoro zaś nie jest możliwe kumulatywne pobieranie obu świadczeń, to warunkiem przyznania nowego świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia na ten sam cel, która nie może sprowadzać się tylko do deklaracji, ale jej wyrazem musi być ustanie dotychczasowego prawa. Okres na jaki strona może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest determinowany tylko datą wpływu wniosku o to świadczenie, ale też uzależniony jest od terminu przysługiwania dotychczasowego zbieżnego uprawnienia. Taką interpretację art. 24 ust. 2 u.ś.r. potwierdza też uzasadnienie wyroku z dnia 11 sierpnia 2020 r., I OSK 764/20, w którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując zbieg prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury wyjaśnił, że "zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z emerytury od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzję o wstrzymaniu wypłaty emerytury. O możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty, organ winien stronę poinformować." Uwagi te należy analogicznie odnieść do zbiegu wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego z ustalonym wcześniej prawem strony do zasiłku dla opiekuna. Strona, która dokonuje wyboru, a korzysta już ze zbieżnego uprawnienia, musi z niego zrezygnować przed rozstrzygnięciem o prawie do wnioskowanego świadczenia. Przy czym rezygnacja ta nie może opierać się tylko na warunkowej deklaracji, konieczne jest bowiem, aby przed rozstrzygnięciem o prawie do wyższego świadczenia pielęgnacyjnego ustało prawo do pobierania świadczenia konkurencyjnego. W tym stanie Sąd I instancji orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalając skargę jako niezasadną.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł P.K., zaskarżając wyrok w całości zarzucił Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię:

1. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r. polegającą na uznaniu, iż wyklucza ona możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz zasiłku dla opiekuna;

2. art. 27 ust. 5 u.ś.r. przez przyjęcie, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane osobie, która ma już ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, gdy zarówno wykładnia językowa, jak i funkcjonalna prowadzi do wniosku, że w sytuacji, gdy wobec danej osoby występuje zbieg uprawnień do jednego z wymienionych w tym przepisie, strona ta ma prawo dokonać wyboru jednego ze biegających się świadczeń.

Mając na uwadze powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zwrot kosztów postępowania wg nom prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuty szerzej umotywowano.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna okazała się zasadna.

Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono takich przesłanek.

Przechodząc do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej należy zauważyć, iż nie jest w sprawie kwestionowany fakt spełnienia przez skarżącego wskazanych w art. 17 u.ś.r. przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w szczególności fakt opieki nad niepełnosprawną matką. W tym zakresie należy podkreślić, iż w związku ze sprawowaniem tej opieki wnioskodawca uzyskuje zasiłek dla opiekuna na podstawie przepisów ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz.U.2017.2092 ze zm.). Kwestią sporną pozostaje zatem wyłącznie ocena sposobu rozpoznania wniosku o przyznane świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji gdy składając ów wniosek skarżący miał przyznany zasiłek dla opiekuna, a zatem w sprawie chodzi o sposób realizacji uprawnienia do wyboru jednego ze zbiegających się świadczeń wymienionych w art. 27 ust. 5 u.ś.r. Odniesienie się do powyższej kwestii wypada rozpocząć od wskazania, iż Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie akcentował, że wymaganie organu, aby strona w pierwszej kolejności zrezygnowała z przyznanego jej świadczenia, jeszcze przed zbadaniem, czy spełnia pozostałe warunki do otrzymania wybranego przez nią świadczenia, stawia ją w trudnej sytuacji, wprowadza w stan niepewności i zrozumiałą obawę co do tego, czy uzyska wybrane ze świadczeń, w miejsce aktualnie otrzymywanego. Konieczność unikania tego rodzaju stanu niepewności co do rzeczywistych uprawnień strony (braku pewności prawa), nakazuje zaniechać czynienia przez organy administracji przeszkód w uzyskaniu przez stronę świadczenia wybranego (korzystniejszego), a przeciwnie, organy winny przedsięwziąć takie czynności, aby strona mogła z prawa wyboru skorzystać. W tym zakresie organy winny zastosować adekwatne do okoliczności sprawy rozwiązania proceduralne, które będą gwarantowały stronie urzeczywistnienie przewidzianego w art. 27 ust. 5 u.ś.r. prawa wyboru świadczenia. Podkreśla się przy tym, że to po stronie organu administracji publicznej leży obowiązek podjęcia takich działań aby strona uprawniona do zbiegających się uprawnień nie została pozbawiona możliwości wyboru świadczenia, skoro może jej przysługiwać tylko jedno świadczenie. (vide: wyroki NSA z dnia 18 grudnia 2018 r., I OSK 1676/18; wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2018 r.; I OSK 1175/18; wyrok NSA z dnia 13 lipca 2018 r., I OSK 235/18; wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2019 r., I OSK 300/19; wyrok NSA z dnia 15 września 2020 r., I OSK 2199/19; wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2021 r., I OSK 2122/20; wyrok NSA z dnia 22 lutego 2021 r., I OSK 2508/20, wyrok NSA z dnia 4 maja 2021 r., I OSK 304/21, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Obowiązki organów administracji w powyższym zakresie nie zaczynają się dopiero od momentu złożenia przez stronę wyraźnego wniosku o wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji przyznającej uprawnienie do świadczenia wskazanego w art. 27 ust. 5 u.ś.r., w kolizji ze świadczeniem pielęgnacyjnym. W sytuacji zbiegu uprawnień organy administracji badając treść żądania strony nie mogą poprzestawać na samej treści wniosku o przyznanie świadczenia. Już z faktu złożenia wniosku o przyznanie jednego ze świadczeń wskazanych w przepisie art. 27 ust. 5 u.ś.r., w sytuacji opisanej w nim kolizji z innym realizowanym już uprawnieniem, może dostatecznie jasno wynikać uzewnętrznienie woli strony, zarówno w zakresie dokonania wyboru jednego spośród zbiegających się świadczeń, jak i w zakresie rezygnacji z wcześniej przyznanego świadczenia. W każdej jednak sytuacji istnienia wątpliwości w tej kwestii, powinnością organu jest wyjaśnienie rzeczywistej treści żądania strony (art. 7 i art. 63 § 2 k.p.a. w związku z art. 32 ust. 2 u.ś.r.). W takiej sytuacji obowiązki organu mają swe źródło także w zasadzie należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na prawa i obowiązki będące przedmiotem postępowania administracyjnego, a nadto w czuwaniu aby strona z powodu nieznajomości prawa nie poniosła szkody (art. 9 k.p.a.). Na organie spoczywa także obowiązek wskazania stronie przesłanek od niej zależnych, które nie zostały spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony (art. 79a § 1 k.p.a. w związku z art. 32 ust. 2 u.ś.r.). Należyte wypełnienie przez organy powyższych obowiązków czyni zadość zasadzie procedowania w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.).

W okolicznościach badanej sprawy powyższe obowiązki organów administracji nie zostały należycie wypełnione, co Sąd I instancji niezasadnie zaakceptował, oddalając skargę wniesioną na decyzję Kolegium. W zaniechaniu wykonania powyższych obowiązków zasadza się natomiast wadliwość postępowania administracyjnego prowadząca do nieustalenia w fazie wstępnej postępowania administracyjnego prawidłowej treści żądania strony, w szczególności w zakresie rezygnacji wnioskodawcy z prawa do zasiłku dla opiekuna (art. 7 i art. 63 § 2 k.p.a. w związku z art. 32 ust. 2 u.ś.r.). Te zaś błędy, wynikające z formalnego oczekiwania na złożenie przez wnioskodawcę oświadczenia o rezygnacji z przyznanego już prawa do zasiłku dla opiekuna, rzutowały na wadliwość dalszych czynności podejmowanych przez organy w toku postępowania, uniemożliwiając stronie skorzystanie z prawa wyboru korzystniejszego świadczenia, poczynając od miesiąca, w którym wpłynął wniosek strony z prawidłowo wypełnionymi dokumentami (art. 24 ust. 2 u.ś.r.).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się przy tym, że złożoność okoliczności faktycznych konkretnych spraw nakazuje uznać, iż nie ma w zakresie realizacji prawa wyboru jednego ze zbiegających się świadczeń rozwiązań "ani jedynych, ani najlepszych". Odnalezienie optymalnego rozwiązania prawnego powyższej kwestii pozostaje powinnością organu administracji, a należyte wywiązanie się z tego obowiązku może nastąpić po uwzględnieniu okoliczności konkretnej sprawy. Akceptowane jest przy tym rozwiązanie prawne, polegające na możliwości uchylenia decyzji przyznającej stronie świadczenie, z którego rezygnuje i jednoczesne przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, co mogłoby nastąpić w jednej decyzji, zapewniając ciągłość świadczeń zgodnie z dokonanym przez stronę wyborem. Rozstrzygnięcie w tym zakresie, stanowiąc element faktyczny sprawy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wskazuje na rezygnację z innego zbiegającego się uprawnienia, co likwiduje przesłankę negatywną, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r., w sposób wskazujący na realizację prawa wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 pkt 3 i 5 u.ś.r. (vide: wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2018 r., I OSK 1676/18, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Nie można także nie dostrzec, iż przywołany w motywach zaskarżonego wyroku pogląd prawny, wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 sierpnia 2020 r., I OSK 764/20, nie przystaje do okoliczności niniejszej sprawy, w której nie mamy do czynienia ze zbiegiem świadczenia pielęgnacyjnego z emeryturą. Realizacja prawa wyboru świadczenia pielęgnacyjnego, w przypadku zbiegu tegoż świadczenia z emeryturą wymaga zawieszenia prawa do emerytury, co skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty emerytury, poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2018.1270 ze zm.). Zawieszenie prawa do emerytury następuje w postępowaniu przez organami Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a zatem poza właściwością organów w sprawach świadczenia pielęgnacyjnego czy zasiłku dla opiekuna. W takich sprawach obowiązki organów administracji kształtują się odmiennie niż w sprawie niniejszej i w istocie, w razie skonstatowania zbiegu ww. uprawnień, organy winny poinformować wnioskodawcę o możliwości wystąpienia do właściwego organu o zawieszenia prawa do świadczenia emerytalnego, co umożliwi usunięcie przesłanki negatywnej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Usunięcie przesłanki negatywnej zależy w takim wypadku od rozstrzygnięcia podjętego przez inny organ niż organ właściwy w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. W takim wypadku, zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych winno zostać ustalone począwszy od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzję o wstrzymaniu wypłaty emerytur. Natomiast w razie zbiegu uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna, tożsamość organu administracji w sprawach obu tych świadczeń rodzi po stronie tegoż organu dalej idące obowiązki w zakresie podjęcia takich działań aby strona uprawniona do zbiegających się uprawnień nie została pozbawiona możliwości wyboru świadczenia. O kwestiach była już jednak mowa powyżej.

W przedmiotowej sprawie, prawidłowość wywiązania się przez organy administracji z obowiązków w zakresie umożliwienia stronie skorzystania z prawa wyboru korzystniejszego świadczenia winna przekładać się na ustalenie miesiąca, w którym wpłynął wniosek strony z prawidłowo wypełnionymi dokumentami w rozumieniu art. 24 ust. 2 u.ś.r. Wadliwość działań podjętych przez organ I instancji w zakresie ustalenia treści żądania strony, a zaakceptowanych przez organ odwoławczy, stała się przyczyną dalszego pobierania przez skarżącego zasiłku dla opiekuna. Konsekwencjami powyższych wadliwości w stosowaniu prawa nie można obarczać strony postępowania, uniemożliwiając jej uzyskanie świadczenia, które jest zdecydowanie korzystniejsze i byłoby jej należne gdyby organy załatwiły sprawę administracyjną w sposób odpowiadający treści art. 7, art. 8 § 1, art. 9 i art. 79a § 1 k.p.a.

Konstatując zatem trafność zarzutów kasacyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny zaskarżony wyrok uchylił, a uznając, iż istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona rozpoznał skargę orzekając o uchyleniu zarówno zaskarżonej, jaki poprzedzającej ja decyzji organu I instancji (art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.).

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni wyrażoną powyżej ocenę prawną (art. 153 w związku z art. 193 p.p.s.a.), a uznając, iż brak jest wątpliwości w zakresie dokonanego przez skarżącego wyboru tego z dwóch zbiegających się świadczeń, które jest korzystniejsze, podejmie działania adekwatne dla przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.

O sprostowaniu oczywistej omyłki zawartej w zaskarżonym wyroku, w zakresie określenia przedmiotu sprawy, orzeczono na podstawie art. 156 § 3 p.p.s.a., w ten sposób, że w miejsce "odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości" wpisano "świadczenia pielęgnacyjnego".

Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., gdyż strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia.