Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1387/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 17  ust. 1, 17  ust. 1b, 17  ust. 1  pkt 4  w zw. z art. 17  ust. 1  i 1a
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
article: Art. 7, 77 par. 1, 80, 138  par. 1  pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki (spr.) WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 28 czerwca 2022 r., sygn. akt SKO.ŚR/4111/563/2022, w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skargę oddala


UZASADNIENIE

Zaskarżoną przez Z. D., zwanego dalej skarżącym, decyzją z dnia 28 czerwca 2022 r., sygn. akt SKO.ŚR/4111/563/2022, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, działając na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 615, zwanej dalej ustawą o świadczeniach rodzinnych) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza A. z dnia 24 marca 2022 r. (znak: [...]) o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieka nad matką G. D.

Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z dnia 24 marca 2022 r. (znak: [...]) Burmistrz A. odmówił przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką

Organ pierwszej instancji wskazał, że matka skarżącego jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, łącznie ze wskazaniem konieczności stałej pomocy osób drugich w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, na podstawie orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 3 stycznia 2007 r.

Organ ustalił, że skarżący pomaga matce we wszystkich czynnościach dnia codziennego oraz jest jedyną osobą, która może stale i całodobowo zaopiekować się matką, co skutkuje brakiem możliwości podjęcia zatrudnienia.

Organ dodał, że niepełnosprawność matki skarżącego powstała w dniu 19 grudnia 2006 r., co stanowi negatywną przesłankę do powstania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, przewidzianą w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nadmienił, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 października 2014 r. orzekł o częściowej niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b ustawy, to jednak nie zmienił sytuacji prawnej osób, które nie spełniają zawartych w tym przepisie przesłanek, stąd poprawienie stanu prawnego w tym zakresie należy wyłącznie do ustawodawcy. W konsekwencji, organ pierwszej instancji przyjął, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych nadal wiąże organ administracji publicznej.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył skarżący zarzucając w nim organowi pierwszej instancji błędne zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych bez uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13. Wniósł o uchylenie zatem kwestionowanej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie mu żądanego świadczenia.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia 28 czerwca 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Kolegium powołało treść przepisów art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz wyjaśniło, że przesłankami przyznania świadczenia pielęgnacyjnego są: sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, wymagającym stałej pielęgnacji i niepodejmowanie z tego powodu pracy.

Kolegium stwierdziło, że celem instytucji świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, by opiekować się osobą niepełnosprawną. Świadczenie pielęgnacyjne ma zatem zastąpić dochód, wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć osoba pielęgnująca. Zarówno osoba sprawująca opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem, jak też osoba opiekująca się innym członkiem rodziny, wobec którego obciążona jest obowiązkiem alimentacyjnym, wypełniają zobowiązanie o charakterze prawnorodzinnym, którego źródłem są przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Obydwie te kategorie osób rezygnują, w związku z realizacją tego obowiązku z podjęcia lub kontynuowania zatrudnienia.

Organ ustalił, że orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS Oddział w C. z dnia 3 stycznia 2007 r. uznano matkę skarżącego za osobę trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji.

Wskazało, że zgodnie z przepisem art. 17 ust. 1b świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 (wszedł on w życie z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw z dnia 23 października 2014 r.) orzeczono, że w zakresie, w jakim powyższy przepis różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Zdaniem Kolegium niedokonanie przez ustawodawcę zmiany treści art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego powoduje, że w tak ukształtowanym stanie prawnym, przy rozpatrywaniu od tej daty wniosków o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego składanych przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej -- wobec wynikającego z tego wyroku wymogu ich równego traktowania bez względu na moment powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki - organy mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia, z wyłączeniem tej części przepisu art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, która z tym dniem została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. Powyższy pogląd potwierdzają liczne wyroki innych wojewódzkich sądów administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Kolegium ustaliło, że matka skarżącego legitymuje się orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS Oddział w C. z dnia 3 stycznia 2007 r. stwierdzającym niezdolność do samodzielnej egzystencji, na trwale. Jest osobą w podeszłym wieku (81 lat) u której stwierdzono nadciśnienie tętnicze, około 4-5 lat temu przeszła zawał serca, choruje na cukrzycę oraz ma problemy ze wzrokiem i ze słuchem. Z kolei, zakres opieki i czynności, które wykonuje skarżący są to czynności w zasadzie związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego (przygotowywanie posiłków, pranie, przygotowanie ubrania), a ich wykonywanie nie uzasadnia rezygnacji z zatrudnienia. Nie ustalono także związku przyczynowego z koniecznością ewentualnej opieki, a niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącego. Dodatkowo ustalono, że skarżący ma jeszcze trojkę rodzeństwa, które co prawda pracuje, ale na terenie A. i S. (zatem w miejscu zamieszkania matki skarżącego lub w pobliżu), na których również spoczywa obowiązek alimentacyjny.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisów:

- art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji;

- art. 17 ust 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, mimo że skarżący zalicza się do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, będącą jednocześnie opiekunem faktycznie osoby niepełnosprawnej, z uwagi na to, iż rodzeństwo skarżącego może partycypować w opiece nad niepełnosprawną matką, podczas, gdy funkcjonalna wykładania ww. przepisów winna skutkować przyznaniem wnioskowanego świadczenia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym wobec wniosku pełnomocnika skarżącego, zawartego w skardze i postanowień art. 119 § 2 P.p.s.a.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę wydania kontrolowanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 615 ze zm., zwanej dalej ustawą o świadczeniach rodzinnych).

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ww. ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji zatrudnienia

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału

na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z kolei, zgodnie z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

Mając powyższe regulacje ustawy o świadczeniach rodzinnych na względzie nie ulega wątpliwości w niniejszej sprawie, że z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wystąpiła osoba uprawniona – syn (skarżący), a opieka sprawowana jest nad matką, legitymującą się orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS Oddział w C. z dnia 3 stycznia 2007 r. uznającego ją za osobę trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji.

W pełni zgodzić się należało ze stanowiskiem Kolegium, które zasadnie podniosło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że za błędne uznać należało stanowisko organu pierwszej instancji, iż w sytuacji, gdy niepełnosprawność osoby wymagającej opieki nie powstała w okresach wskazanych w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, który to przepis miał zastosowanie w niniejszej sprawie, to mogło to stanowić podstawę do odmowy przyznania skarżącemu żądanego świadczenia.

Wykładnia art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych powinna prowadzić zatem do takiego rozumienia tego przepisu, że w stosunku do opiekunów tych dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała później niż w okresach wskazanych w ust. 1b pkt 1 i 2 kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Stąd też w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium.

W ocenie Sądu, zgodzić się należało z Kolegium, że ten błąd organu pierwszej instancji, który na tej tylko podstawie odmówi przyznania żądanego świadczenia, nie mógł przekreślić trafności i zasadności podjętego przez ten organ rozstrzygnięcia.

Orzekające w sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie prawidłowo bowiem uznało, że skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego, tj. warunku sprawowania stałej opieki oraz przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku ze sprawowaniem opieki nad matką. Trafne jest stanowisko, że brak jest związku przyczynowego między rezygnacją z zatrudnienia, czy też niepodejmowaniem pracy przez skarżącego, a koniecznością sprawowanej opieki nad matką.

Kolegium dokonało prawidłowej oceny zakresu i charakteru czynności opiekuńczych skarżącego, że są one czynnościami związanym z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Rację ma Kolegium, że takie czynności wykonywane przez skarżącego jak: przygotowywanie posiłków, pranie, przygotowywanie ubrania, mierzenie poziomu cukru, sprzątanie pranie, prasowanie według potrzeb, czy inne przez niego wskazane, mając nawet na względzie wiek matki skarżącego (81 lat), przejście zawału serca, cukrzycę, nadciśnienie tętnicze, na które choruje, czy jej problemy ze wzrokiem (niedowidzenie) i słuchem, problemy z poruszaniem się, nie są rzeczywiście tego rodzaju, iż wykluczają jakąkolwiek pracę zarobkową, nawet tą w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Zasadny jest też argument podniesiony przez Kolegium, że skoro matka skarżącego oprócz niego ma jeszcze troje pracujących co prawda dzieci, to brak jest związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącego, a koniecznością sprawowania przez niego opieki nad niepełnosprawną matką.

Okoliczności uniemożliwiające pozostałemu rodzeństwu sprawowanie opieki nad matką – pracy – wskazane w załączniku nr 1 do wniosku o ustalenie prawa do przedmiotowego świadczenia (k. 5 akt administracyjnych organu pierwszej instancji), nie oznaczają jednak, iż są oni zwolnieni z obowiązku alimentacyjnego wobec matki, o którym mowa w art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r., poz. 1359 ze zm., zwanej dalej w skrócie - k.r.o.).

Stosownie do stanowiska wyrażonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie np. w wyrokach z dnia 26 kwietnia 2021 r., sygn. III SA/Kr 1065/20, z dnia 28 stycznia 2022 r., sygn. III SA/Kr 1386/21 i III SA/Kr 1418/21, z dnia 25 lutego 2022 r., sygn. III SA/Kr 1480/21, z dnia 29 marca 2022 r., sygn. III SA/Kr 1601/21, z dnia 3 czerwca 2022 r., sygn. III SA/Kr 372/22, z dnia 23 czerwca 2022 r., sygn. III SA/Kr 39/22 z dnia 13 września 2022 r., sygn. III SA/Kr 409/22, z dnia 14 października 2022 r., sygn. III SA/Kr 731/22, z dnia 28 października 2022 r., sygn. III SA/Kr 935/22 czy z dnia 7 grudnia 2022 r., sygn. III SA/Kr 1025/22, opubl. w CBOSA, w których Sąd wskazał, że jeżeli osoba wymagająca opieki ma oprócz osoby skarżącej jeszcze inne dzieci, z których część zamieszkuje w nieznacznej odległości od tej osoby, to realizując obowiązek alimentacyjny, w zakresie je obciążającym, mogą one wspomóc osobę skarżącą w opiece nad wymagającym opieki. Natomiast dzieci zamieszkujące w dalszej odległości, również realizując obowiązek alimentacyjny, w zakresie je obciążającym, powinny wspomóc tę osobę w inny sposób, tj. finansując pomoc w opiece nad nią. Zgodnie bowiem z art. 128 k.r.o, obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny), obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Stosownie do treści art. 129 § 2 k.r.o, krewnych w tym samym stopniu, w tym wypadku dzieci, obowiązek alimentacyjny obciąża, co należy podkreślić, w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym. Natomiast zgodnie z art. 135 § 1 k.r.o., zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Z kolei stosownie do § 2 tego przepisu, wykonanie obowiązku alimentacyjnego wobec osoby niepełnosprawnej, może, ale nie musi, polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie uprawnionego; w takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych, polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania uprawnionego. Zgodnie zaś z art. 140 § 1 k.r.o., osoba, która dostarcza drugiemu środków utrzymania, będąc zobowiązana z tego powodu, że uzyskanie na czas świadczeń alimentacyjnych od osoby zobowiązanej w tej samej kolejności, byłoby dla uprawnionego niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami, może żądać zwrotu od osoby, która powinna była te świadczenia spełnić.

Okoliczności te, wbrew twierdzeniom skargi, mają zatem zdaniem Sądu znaczenie przede wszystkim dla oceny, czy zachodzi bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez wnioskującego o świadczenie pielęgnacyjne, a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawnym członkiem rodziny.

W niniejszej sprawie niepełnosprawna matka ma trójkę dzieci (nie licząc skarżącego). W ocenie Sądu nie zostało więc wykazane, aby nie były one w stanie realizować swojego obowiązku alimentacyjnego wobec matki poprzez sprawowanie osobistej opieki lub finansowanie pomocy w opiece nad matką, ani też, aby skarżący nie był w stanie uzyskać od rodzeństwa, zwrotu przypadającej na nie części świadczeń alimentacyjnych, w sytuacji gdyby istotnie spełnił je wobec matki w części obciążającej rodzeństwo, stosownie do postanowień art. 140 § 1 k.r.o. Praca co do zasady nie jest obiektywną przeszkodą w sprawowaniu opieki, gdyż pomoc pozostałych osób zobowiązanych do alimentacji może przybrać formę współfinansowania koniecznej opieki. Zwrócić bowiem należy uwagę, że pomoc społeczna ma charakter subsydiarny, ponieważ to na rodzinie ciąży obowiązek opieki, zwłaszcza nad niepełnosprawnym jej członkiem. Pomoc państwa jest zatem możliwa jedynie wówczas, gdy wnioskujący o nią wykaże w sposób niebudzący wątpliwości, że wyczerpał wszystkie inne możliwości zapewnienia opieki osobie niezdolnej do samodzielnej egzystencji (w tym m.in. współdziałanie wszystkich dzieci w opiece, ewentualne zatrudnienie opiekuna, czy skorzystanie z usług opiekuńczych), a mimo to - ze względu na rzeczywisty zakres opieki, wynikający z potrzeb osoby niepełnosprawnej (a dokładniej, jej stanu zdrowia) – istnieje konieczność rezygnacji z zatrudnienia bądź ww. sytuacja uniemożliwia jego podjęcie (zob. np. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 października 2022 r., sygn. III SA/Kr 699/22 czy z dnia 12 września 2022 r., sygn. III SA/Kr 335/22, opubl. w CBOSA).

Tego zatem aspektu nie sposób pominąć w kontroli legalności podjętych w sprawie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Nie można w tym zakresie postawić skutecznie zarzutu naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1 i 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Prawidłowa była zatem ocena Kolegium zakresu i charakteru czynności opiekuńczych, jak i współdziałania wszystkich dzieci niepełnosprawnej matki skarżącego w sprawowaniu opieki nad nią w kontekście istnienia związku przyczynowo – skutkowego, pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącego zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką.

Nie można zatem skutecznie zarzucić w tym wypadku Kolegium, ani naruszenia przepisów artykułów: 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), gdyż dotychczas zebrany materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, ustalone zostały wszystkie niezbędne okoliczności dla załatwienia sprawy, ani naruszenia wskazanych powyżej przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i ich niewłaściwe zastosowanie.

Kolegium, działające jako organ odwoławczy, mogło skorzystać z kompetencji do odmiennej oceny zebranego, co podkreślić należy w wystarczający sposób do podjęcia rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, materiału dowodowego, niż to uczynił organ pierwszej instancji. W sytuacji, gdy materiał dowodowy jest kompletny i nie wymaga uzupełnienia, organ odwoławczy ma nie tylko obowiązek korygowania wad prawnych, ale może też dokonać odmiennej od organu pierwszej instancji oceny zebranego materiału dowodowego.

Zasadne jest stanowisko, że w przypadku kilku osób zobowiązanych do alimentacji, a tak jest w tej sprawie, możliwe jest takie podzielenie się obowiązkami, żeby każda z tych osób mogła podjąć (utrzymać) zatrudnienie. Co do zasady praca zawodowa nie jest obiektywną przeszkodą w wywiązaniu się z tego obowiązku alimentacyjnego wobec matki, gdyż jego realizacja nie musi polegać na osobistych staraniach. Może polegać na finansowaniu usług opiekuńczych dla matki, stosownie do indywidualnych możliwości. Stosownie bowiem do treści art. 129 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jak słusznie podniosło Kolegium, krewnych w tym samym stopniu, w tym wypadku dzieci, obowiązek alimentacyjny obciąża w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym. Okoliczność ta ma znaczenie dla oceny czy zachodzi bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez wnioskującego o świadczenie pielęgnacyjne, a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną.

Kolegium władne było zatem, w ocenie Sądu, do skorzystania z przyznanych mu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. kompetencji i utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Skarga nie mogła więc wywrzeć zamierzonego skutku.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259) oraz art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobiegniem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.