Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 718/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 192
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 718/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 października 2011r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędziowie: WSA Ewa Michna (spr.), WSA Urszula Zięba, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2011r., sprawy ze skargi "B" w P., na postanowienie Dyrektora Izby Celnej, z dnia 22 lutego 2011r. Nr [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, I. uchyla zaskarżone postanowienie , II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 357 zł ( trzysta pięćdziesiąt siedem złotych).


UZASADNIENIE

Dnia 26 listopada 2010 r. stronie skarżącej ("B") doręczona została decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 22 listopada 2010r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego. Termin do wniesienia odwołania od powyższej decyzji upłynął dnia 10 grudnia 2010 r.

Na skutek wniesienia odwołania datowanego na 10 grudnia 2010r., Dyrektor Izby Celnej pismem nr [...] z dnia 3 stycznia 2011 r. wezwał stronę skarżącą do złożenia wyjaśnień w sprawie prawidłowej reprezentacji w postępowaniu odwoławczym. Uzupełniając braki w powyższej kwestii strona skarżąca powzięła wiadomość, że okrągła pieczęć pocztowa na kopercie zawierającej odwołanie od ww. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego znak [...] wskazywała datę nadania 11 grudnia 2010 r., podczas gdy termin do wniesienia odwołania upłynął dnia 10 grudnia 2010 r. W odpowiedzi więc na wezwanie z dnia 17 stycznia 2011 r., oprócz wyjaśnienia kwestii reprezentacji, strona skarżąca odniosła się także do informacji zawartej w arkuszu odwoławczym Naczelnika Urzędu Celnego skierowanym do Dyrektora Izby Celnej, a dotyczącym terminu wniesienia odwołania od decyzji. W powyższym piśmie strona skarżąca przedstawiła okoliczności wskazujące, jej zdaniem, że odwołanie zostało złożone z zachowaniem terminu.

Zdaniem strony skarżącej, odwołanie zostało przekazane placówce Poczty Polskiej kurierem TNT, przy czym kurier uzyskał potwierdzenie przyjęcia dokumentów w dniu 10 grudnia 2010r. Tym samym, ewidentnym błędem poczty, zdaniem strony skarżącej, było przybicie pieczątki z datą 11 grudnia 2010r. Do pisma dołączono kserokopię zbiorczego listu przewozowego TNT, z którego wynikało, że przesyłka o nr 886 081 875 została przyjęta przez urząd pocztowy dnia 10 grudnia 2010r. o godzinie 17,55. Dodatkowo do pisma dołączona była kserokopia listu przewozowego [...] WW kierowanego do Urzędu Pocztowego w K., ul. P., z którego wynikało, że kurier TNT odebrał 10 kilogramową przesyłkę o wymiarach 10 na 10 na 10 od nadawcy dnia 10 grudnia 2010r.

W związku z zaistniałymi wątpliwościami Dyrektor Izby Celnej pismem z dnia 30 stycznia 2011 r. nr [...] zwrócił się z prośbą do Centrum Poczty Węzeł Ekspedycyjno-Rozdzielczy o potwierdzenie daty nadania w ich Urzędzie przesyłki TNT o nr [...] WW w dniu 10 grudnia 2010 r. oraz wskazanie czy adresatem tej przesyłki był Naczelnik Urzędu Celnego. W załączniku przesłano uwierzytelnioną kserokopię listu przewozowego dot. ww. przesyłki TNT oraz listy zbiorczej przesyłek TNT.

W odpowiedzi, pismem z dnia 3 lutego 2011 r. nr [...] Dyrektor Węzła Ekspedycyjno-Rozdzielczego poinformował, że przesyłka polecona adresowana do Urzędu Celnego została nadana przez stronę skarżącą w Punkcie Pocztowym Nadawczym w dniu 11 grudnia 2011 r.

W związku z powyższym Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia 22 lutego 2011 r. nr [...] stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 22 listopada 2010 r. nr [...].

W uzasadnieniu organ opisał w sposób szczegółowy powyższe ustalenia, wskazując, że niespornym jest doręczenie decyzji w dniu 26 listopada 2010r., a więc upływ terminu do wniesienia odwołania upływał dnia 10 grudnia 2010r. Organ podkreślał też, że dokonano zważenia odwołania od decyzji wraz z kopertą, w wyniku czego ustalono wagę przedmiotowej przesyłki na 29 gramów.

Strona skarżąca wniosła na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając mu naruszenie przepisów proceduralnych, a to art. 187, art. 191 i art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz.60 ze zm.). W skardze wniesiono o jej uwzględnienie i uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów sądowych. Strona skarżącą wniosła także o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z załączonych dokumentów, tj. pisma Kierownika Punktu Pocztowego z dnia 23 marca 2011 r., stwierdzającego, iż przesyłka polecona o numerze [...] została nadana dnia 10 grudnia 2010r. oraz strony z książki nadawczej z dnia 10 grudnia 2010 r.

W ocenie strony skarżącej ww. pismo Kierownika Urzędu Pocztowego z dnia 23 marca 2011r. potwierdzało fakt nadania przesyłki dnia 10 grudnia 2011r. Odnosząc się do ustaleń organu dotyczących wagi przesyłki, strona skarżąca zauważała, że waga przesyłki nadawanej przez TNT nie przesądza o tym, iż odwołanie nie znajdowało się w zbiorczej przesyłce kierowanej do Urzędu Pocztowego dnia 10 grudnia 2010r. Strona skarżąca wskazywała też, że z książki nadawczej wynika, iż przyjęto 35 przesyłek rejestrowanych o numerach od [...] do [...], co byłoby wykluczone w sobotę, a więc dzień wolny od pracy u strony skarżącej, nawet gdyby jednostkowo jakiś pracownik wykonywał swoje obowiązki w godzinach nadliczbowych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, uzasadniając jak dotychczas. Odnosząc się do nowych dokumentów dołączonych do skargi organ zauważał, że inne są pieczątki pocztowe umieszczone na zbiorczym potwierdzeniu przyjęcia listy przesyłek TNT, a inne na książce nadawczej i kopercie zawierającej odwołanie. Podkreślał przy tym, że oczywistym są rozbieżności pomiędzy datą nadania wynikającą z pieczęci pocztowej umieszczonej na kopercie zawierającej odwołanie i książce nadawczej (11 grudnia 2010r.), a pieczęcią znajdującą się na dowodach TNT (10 grudnia 2010r.). Powyższe mogło wynikać z numeracji listów przewozowych gdzie numer listu przewozowego TNT to "[...]", a widniejący na zbiorczej liście przesyłek TNT to "[...]", co uzasadniało wątpliwość, iż w rzeczywistości ten ostatni numer dotyczył innej przesyłki

Na rozprawie w dniu 12 lipca 2011 r. stawili się pełnomocnicy obu stron, a Sąd postanowił dopuścić dowód z dokumentów: pisma Dyrektora Węzła Ekspedycyjno-Rozdzielczego z dnia 23 marca 2011 r. oraz strony książki nadawczej strony skarżącej z dnia 10 grudnia 2010 r.

Pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał skargę i wyjaśnił, na pytanie Sądu, że jego zdaniem końcowa cyfra numeru listu przewozowego zarówno na liście przewozowym jak i w zestawieniu listów przewozowych to "5" oraz, że jego zdaniem, skoro zestawienie listów przewozowych wymienia różne numery listów przewozowych, to w praktyce nie zachodzi sytuacja wystawiania kolejno numerowanych po sobie listów przewozowych. Na pytanie Sądu, pełnomocnik strony skarżącej wyjaśnił także, że książka nadawcza strony skarżącej, której kserokopia dołączona została do skargi, zabierana jest przez firmę kurierską razem z listami doręczanymi urzędowi pocztowemu, a następnie zwracana jest stronie skarżącej, przy czym z uwagi na odbiór przesyłek po godzinie 17 w piątek, niewykluczone, iż zwrot książki nadawczej nastąpił w późniejszym terminie.

Pełnomocnik organu wniósł i wywodził jak w odpowiedzi na skargę podkreślając, że końcowa cyfra na zestawieniu listów przewozowych to "4".

W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 13 lipca 2011r. Dyrektor Węzła Ekspedycyjno-Rozdzielczego pismem z dnia 25 lipca 2011r. stwierdził, że przesyłka rejestrowana o numerze [...] adresowana do Urzędu Celnego została nadana w PPK [...] w dniu 10 grudnia 2011 r. i została tam w tym dniu doręczona przez kuriera TNT. Z powodu dużej ilości nadeszłej korespondencji z winy pracowników poczty, którzy w dniu 10 grudnia 2010r. nie zdążyli ostemplować wszystkich przesyłek, opracowanie i ostemplowanie przesyłek nastąpiło dnia 11 grudnia 2011r. Dyrektor wyjaśnił również, że z powodu oparcia się wyłącznie na zapisach książki nadawczej bez sprawdzania kwitu przewozowego, udzielona została odpowiedź Naczelnikowi Izby Celnej pismem z dnia 3 lutego 2011r. przez co powstała rozbieżność w dacie.

Na rozprawie w dniu 4 października 2011r. pełnomocnikom doręczono ww. pismo z dnia 25 lipca 2011r., przy czym pełnomocnicy podtrzymali swoje dotychczasowe wnioski.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu była wyłącznie data nadania odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 22 listopada 2010r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego doręczonej dnia 26 listopada 2010r. Termin do wniesienia odwołania od powyższej decyzji upłynął więc bezspornie dnia 10 grudnia 2010 r.

Na etapie postępowania wywołanego wniesionym odwołaniem Dyrektor Izby Celnej, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w zakresie ustalenia daty nadania w placówce publicznego operatora pocztowego, przyjął, że odwołanie zostało nadane w dniu 11 grudnia 2010r. Faktem jednak jest, że organ po zgromadzeniu dowodów w sprawie, w szczególności tych, które gromadził z urzędu (korespondencja z przedstawicielem Poczty Polskiej) nie zawiadomił strony skarżącej o możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi dowodami w sprawie.

W ocenie Sądu, tym samym, naruszony został art. 192 cyt. ustawy - Ordynacja podatkowa, który stanowi, że okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. W rozpoznawanej sprawie strona skarżącą od początku kwestionowała ustalenia organów dotyczące daty nadania odwołania (zawarte początkowo w arkuszu odwoławczym Naczelnika Urzędu Celnego). Pomimo prowadzenia przeciwdowodu na okoliczność twierdzeń strony skarżącej Dyrektor Izby Celnej uznał za udowodnioną okoliczność nadania odwołania w dniu 11 grudnia 2010r. w oparciu o korespondencję z Pocztą Polską, pomimo, że strona skarżącą nie miała możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonego dowodu.

Z dopuszczonego przez Sąd w trybie art.106§3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" - pisma Poczty Polskiej z dnia 23 marca 2011r. (dołączonego do skargi) oraz dnia 25 lipca 2011r. (przesłanego na wezwanie Sądu) wynika, że ustalenia w zaskarżonym postanowieniu mogą być dotknięte błędem z winy Poczty Polskiej. Jednak błędu tego można by uniknąć, gdyby organ drugiej instancji postępował zgodnie z ww. art.192 cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa.

Orzekający bowiem w niniejszej sprawie Sąd w pełni podziela pogląd WSA w Gliwicach wyrażony w wyroku z dnia 22 kwietnia 2009r. I SA/Gl 171/09, że: "Postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, które jest rozstrzygnięciem zamykającym drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ II instancji, może być wydane w sprawach, w których nie ma wątpliwości, że strona odwołanie wniosła po terminie, a więc jedynie wówczas, gdy przekroczenie terminu jest oczywiste i po wyjaśnieniu ewentualnych wątpliwości, które mogą powstać po zgromadzeniu i analizie pełnego materiału dowodowego". W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy przez WSA w Gliwicach, podobnie jak i w sprawie rozpoznawanej przez niniejszy Sąd, wątpliwości co do prawidłowości ustaleń w zakresie daty nadania odwołania (podnoszone przez stronę okoliczności wskazujące, iż data umieszczona na kopercie i potwierdzeniu nadania jest błędna i nie odpowiada rzeczywistości) ujawnione zostały w skardze inicjującej postępowanie sądowe. Co więcej, dopuszczone w trybie art.106 §3 ppsa, dokumenty wątpliwości te jedynie potwierdziły.

Nadto podkreślić należy, że strona skarżąca powinna mieć możliwość wykazania okoliczności uzasadniających zachowanie terminu (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2010r. II FSK 1540/09, w którym powołano postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 1995 r., III ARN 73/94, publ. OSNAPiUS 9/1995, poz. 105 oraz postanowienie z dnia 1 czerwca 2000 r., III RN 188/99, publ. OSNAPiUS 9/2001, poz. 296).

Dostrzeżone przez Sąd naruszenia art.192 cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa spowodowały uchylenie zaskarżonego postanowienia w trybie art.145 §1 pkt 1 lit.c) ppsa. Przepis ten stanowi, że Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Użycie w powołanym przepisie sformułowania "może" oznacza jedynie potencjalną możliwość wpływu popełnionych błędów w przestrzeganiu przepisów postępowania, co mogłoby wpłynąć na wynik postępowania. Powyższe oznacza, że w razie dostrzeżenia przez Sąd takich błędów, jedyną możliwością jest uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W ponownym postępowaniu wywołanym wniesionym odwołaniem Dyrektor Izby Celnej ponownie przeanalizuje korespondencję z Pocztą Polską w celu ustalenia daty nadania odwołania; ewentualnie wyjaśniając czy w sprawie nadano dwie przesyłki do Urzędu Pocztowego ul. P. w K. za pośrednictwem TNT tj. za listem przewozowym "[...]" oraz za listem przewozowym "[...]".

Sąd nie mógł bowiem samodzielnie ustalać stanu faktycznego tj. rozstrzygnąć ostatecznie w jakiej dacie zostało złożone odwołanie. Zgodnie z art.133 §1 ppsa wyrok wydawany jest na podstawie akt postępowania administracyjnego czyli na podstawie tych oświadczeń i dokumentów, które były przedstawiane organowi. Sąd administracyjny nie dokonuje bowiem ustalenia stanu faktycznego sprawy, a dokonywana przez niego kontrola legalności aktu administracyjnego opiera się przede wszystkim na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem wydającym zaskarżoną decyzję (art. 133 § 1 ppsa). Od tej zasady istnieje wprawdzie wyjątek, o którym mowa w ww. art. 106 § 3 ppsa. Jednakże z przepisu tego wynika, że dopuszczenie nowego dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu oraz, że przeprowadzenie w tym zakresie postępowania dowodowego jest możliwe, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Dopuszczenie dowodu nie może ponadto zmierzać do samodzielnego ustalenia stanu faktycznego, ale do wykazania, że na etapie postępowania dowodowego organ popełnił błędy polegające a to na procedurze zbierania dowodów, a to na w procesie ich oceny.

Biorąc pod uwagę, ze dopuszczone przed sadem dowody wyjaśniały wątpliwości co do prawidłowości ustaleń dowodowych w związku z rozbieżnymi informacjami Poczty Polskiej, Sąd uchylił w trybie ww. art.145 §1 pkt 1 lit.c) ppsa zaskarżone postanowienie.

O kosztach orzeczono na podstawie art.200 w zw. z art.205 §2 i 3 ppsa. Przepisy te stanowią, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (art.200 ppsa). Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony (art.205 §2 ppsa). Zasady ustalania wysokości przysługujących stronie należności, o których mowa w § 2, oraz tryb przyznawania i sposób wypłacania tych należności, określają przepisy odrębne (art.205 §3 ppsa).

W związku z powyższym Sąd zasądził od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 357zł, co stanowiło sumę uiszczonej opłaty tytułem wpisu sądowego (100zł) oraz wynagrodzenie radcy prawnego – pełnomocnika strony skarżącej (240 zł na zasadzie §14 ust.2 pkt 1 lit.c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu – Dz. U. Nr 163 poz. 1349 ze zm.) oraz uiszczonej opłaty skarbowej w wysokości 17 zł, której dowód zapłaty został przedłożony Sądowi.