Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1934/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku-art. 154 PoPPSA
Powołane przepisy: article: art 119 pkt 2 , art. 120 ,151,154 § 1 , § 2  i § 6 , 200, 205 § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Magdalena Durzyńska WSA Elżbieta Lenart (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 290/15 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz M. M. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] września 2018 r. M. M., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt

I SAB/Wa 290/15, wnosząc o:

1) wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w wysokości co najmniej

10.000 złotych,

2) przyznanie od organu na rzecz skarżącej – na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. - sumy pieniężnej w wysokości połowy zasądzonej grzywny;

3) stwierdzenie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

4) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym

5) zasądzenie kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego, w wysokości prawem przepisanej.

Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] czerwca 2014 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] – w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został doręczony organowi w dniu 2 września 2015 r. Zatem zakreślony przez Sąd czteromiesięczny termin do rozpoznania przedmiotowego wniosku upłynął z dniem 4 stycznia 2016 r. (poniedziałek).

Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również wystosowania przez skarżącą wezwania do wykonania powołanego wyroku, organ nie wykonał tego wyroku.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] Prezydent [...] zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy. [...], ozn. jako "[...]" nr [...] – do czasu ustanowienia przez właściwy sąd kuratora dla nieobecnego C. S..

Wnioskiem z dnia [...] lipca 2017 r. skarżąca wystąpiła do organu o podjęcie postępowania.

Postępowanie zostało podjęte z urzędu na mocy postanowienia Prezydent [...] z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...], z uwagi na dołączenie do akt sprawy postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., sygn. akt [...] Ns [...] w sprawie uznania za zmarłego C. S. z dniem [...] grudnia 1958 r. oraz postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 2016 r., sygn. akt [...] Ns [...] w sprawie ustanowienia kuratora spadku po C. S. w osobie adwokata E. K..

W międzyczasie skarżąca pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. wniosła do Sądu skargę na bezczynność Prezydenta [...] polegającą na niepodjęciu

z urzędu przedmiotowego postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania.

W efekcie rozpoznania tej skargi wyrokiem z dnia 13 lutego 2018 r., sygn.

I SAB/Wa 460/17, Sąd stwierdził, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania

w sprawie przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 1). Jednocześnie umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu (pkt 2).

Następnie na skutek rozpoznania - na podstawie art. 179a p.p.s.a. - skargi kasacyjnej skarżącej od ww. wyroku z dnia 13 lutego 2018 r. Sąd wyrokiem z dnia

11 lipca 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 460/17 r. uchylił pkt 1 z dnia 13 lutego 2018 r. oraz stwierdził, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania w sprawie przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został doręczony organowi w dniu 17 października 2018 r.

Wobec braku wydania rozstrzygnięcia w sprawie, skarżąca pismem z dnia

4 lipca 2018 r. wezwała Prezydenta [...] do wykonania wyroku 9 lipca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 290/15.

Następnie pismem z dnia [...] września 2018 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że organ nie wykonał prawomocnego wyroku i nadal nie rozpoznał wniosku skarżącej o przyznanie odszkodowania.

W ocenie skarżącej, zważywszy na skalę przekroczenia terminu na załatwienie sprawy wyznaczonego wyrokiem WSA z dnia 9 lipca 2015 roku, z uwzględnieniem okresu, w jakim postępowanie administracyjne było zawieszone, zasadnym jest wymierzenie organowi grzywny w wysokości 10.000 złotych.

Zdaniem skarżącej, iż wymiar żądanej grzywny, jak również żądanie uznania,

że bezczynność organu miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniony jest trwającą przeszło rok całkowitą bezczynnością organu. Przez ponad rok od chwili podjęcia zawieszonego postępowania, a przez dwa lata od chwili faktycznego ustania przesłanek zawieszenia postępowania (tj. od momentu ustanowienia kuratora spadku po zmarłym C. S. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 2016 roku), organ nie podjął absolutnie żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy.

W dalszej części uzasadnienia skarżąca podniosła, że bezczynność organu nie znajduje żadnego uzasadnienia faktycznego czy prawnego, a spowodowana jest wyłącznie jego złą wolą. W tym czasie organ nie informował, by zachodziła konieczność uzupełnienia zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego, czy poczynienia dodatkowych ustaleń, istotny dla rozstrzygnięcia sprawy. Gdyby istniały jakiekolwiek obiektywne przeszkody uniemożliwiające zakończenie postępowania administracyjnego, niewątpliwie organ poinformowałby o nich stronę, podając przyczyny zwłoki i wskazując zarazem nowy termin załatwienia sprawy, którego to obowiązku organ zresztą zaniechał.

Zdaniem skarżącej, nie mogą być żadnym usprawiedliwieniem dla bezczynności organu okoliczności, na które powoływał się on w odpowiedzi na skargę z dnia 24 lipca 2017 roku, jak również, bez znaczenia pozostaje fakt wprowadzenia przez organ nowej procedury postępowania w Biurze Spraw Dekretowych z zakresie rozpatrzenie wniosków w trybie art. 215 u.g.n. Nie może być skuteczny argument, że do organu wpływa duża ilość korespondencji w sprawach odszkodowawczych.

Skarżąca bowiem nie może ponosić ujemnych konsekwencji nieudolności organizacyjnej organu. Zwłaszcza nie może z tego tylko powodu oczekiwać wiele lat na załatwienie jej sprawy.

W ocenie skarżącej, organ sprzeniewierza się zasadom szybkości postępowania, budowania zaufania obywateli do organów administracji publicznej i (nie)działa

w sposób oczywiście bezprawny.

Dlatego też, adekwatną reakcją na naruszanie prawa przez organ i niewykonanie przez niego prawomocnego wyroku WSA winno być wymierzenie grzywny w kwocie co najmniej 10.000 złotych.

Skarżąca uzasadniając wniosek o przyznania na jej rzecz sumy pieniężnej

w wysokości połowy zasądzonej grzywny, podniosła, że organ prowadząc postępowania działa wadliwie. Od kilku lat nie podejmuje w sprawie żadnych czynności. Uchyla się od wydania decyzji odszkodowawczej, świadomie i celowo przewleka postpowanie, czego dowodem jest choćby długotrwałe niepodejmowanie zawieszonego postępowania mimo ustąpienia przyczyn zawieszenia.

Ponadto organ całkowicie lekceważy skarżącą, która czuje się przez organ oszukiwana i zwodzona. Ma także poczucie bezsilności, gdyż nie ma innej możliwości przymuszenia organu do wykonania wyroku, jak tylko poprzez wnoszenie kolejnych skarg i długotrwałe oczekiwanie na wydanie wyroku. Skarżąca ma poczucie głębokiej krzywdy i niesprawiedliwości, od wielu lat tocząc walkę o swoje słuszne interesy. Ma także świadomość i z czym nie może się pogodzić, iż zwłoka organu w wypłacie należnego jej odszkodowania powodowana jest wyłącznie pozaprawnymi przesłankami.

Skarżąca przyznała, że decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]

z dnia [...] listopada 1996 roku nr [...] przyznano odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość poprzednikom prawnym skarżącej. Oznacza to, że spełnione zostały przesłanki ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość i niewątpliwie jest ono należne skarżącej. Stwierdzenie nieważności opisanej powyżej decyzji ustalającej odszkodowanie spowodowane było wyłącznie faktem, iż została ona wydana

w stosunku do osoby nieżyjącej, a zatem z rażącym naruszeniem prawa, nie zaś

z przyczyn innego rodzaju, które uniemożliwiałyby ustalenie odszkodowania w ogóle. Skarżąca nie rozumie, z jakich powodów obecnie Prezydent uchyla się od wydania decyzji, a tym samym zrekompensowania szkody, jaką ponieśli poprzednicy prawni skarżącej na skutek wywłaszczenia nieruchomości, skoro organ ma wszelkie podstawy do jego wypłaty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił,

że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia

26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279, ze zm.). Na mocy art. 1 tego dekretu przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność gminy [...], a od 1950 r. – na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz.130) - na własność Skarbu Państwa.

Organ przyznał, że prowadzone jest postępowanie o przyznanie odszkodowania za grunt przedmiotowej nieruchomości. Na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia

21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147,

ze zm.), odszkodowanie może być przyznane za dom jednorodzinny, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r. lub za działkę, która przed dniem wejścia w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r.

Organ poinformował również, że z dniem 15 grudnia 2016 r. zarządzeniem Prezydenta nr 1826/2016 wprowadzona została procedura postępowania w Biurze Spraw Dekretowych w zakresie rozpatrywania wniosków w trybie art. 215 u.g.n.

W związku z wprowadzeniem nowej procedury straciło moc zarządzenie Prezydenta z dnia 27 września 2016 r., nr 1449/2016 w sprawie wprowadzenia procedury postępowania w Wydziale Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych Biura Prawnego w zakresie rozpatrywania wniosków w trybie art. 215 u.g.n.

Organ wskazał, że z uwagi na powyższe, zaistniała konieczność dokonania ponownej analizy zgromadzonej dotychczas dokumentacji celem stwierdzenia, czy

w sprawie przedmiotowej nieruchomości nie występują okoliczności uniemożliwiające wydanie decyzji.

Organ podał, że zgodnie z zaświadczeniem Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] stycznia 1995 r., L.dz. [...], przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność W.W. w [...] części i A.S. w [...] części.

Z kolei postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r., sygn. akt [...] Ns [...], Sąd Rejonowy w [...] ustanowił kuratora spadku po A. S. w osobie skarżącej, zaś postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r., sygn. akt [...] Ns [...] ten sam Sąd stwierdził, że spadek po A. S. nabył w całości mąż C. S..

Organ przedstawił również przebieg postępowania. Wskazał ponadto, że pełnomocnik skarżącej przy piśmie z dnia 4 lipca 2018 r. złożył odpis prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2018 r., sygn. akt [...] Ns [...], stwierdzającego, że spadek po C. S. zmarłym [...] grudnia 1958 r. w [...], na podstawie ustawy nabyła Gmina Miasta [...] w całości – z dobrodziejstwem inwentarza. W związku z tym uległ zmianie krąg stron postępowania.

Organ zaznaczył, że z uwagi na wynikający z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego pozwalającego na dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a także z uwagi na bardzo dużą ilości wpływających spraw z zakresu odszkodowań, nie było możliwości zakończenia postępowania w terminie określonym w art. 35 k.p.a.

Organ podał również, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane między innymi bardzo dużą ilością wpływającej korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu w. . Przy czym waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie.

Organ podniósł także, że akta sprawy na skutek ponagleń i skarg wnoszonych przez stronę, pozostają w długotrwałym posiadaniu organów nadrzędnych i sądów administracyjnych, co znacząco utrudnia rozpoznanie sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem Prezydentowi [...] grzywny.

Stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna

z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taka sytuacja występuje w rozpoznawanej sprawie.

Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z kolei w myśl

art. 154 § 2 zd. 2 p.p.s.a sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 290/15 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku skarżącej z dni [...] czerwca 2014 r.

w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...]

przy ul. [...] – w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi.

Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 2 września 2015 r. - zatem wyznaczony termin upłynął w dniu

4 stycznia 2016 r. (poniedziałek).

Niekwestionowaną okolicznością jest również to, iż do dnia wniesienia rozpoznawanej skargi organ nadal nie rozstrzygnął przedmiotowej sprawy. Nie rozpatrzył także merytorycznie przedmiotowego wniosku do dnia rozprawy sądowej.

W tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, iż niewykonywanie wyroków sądów – niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych

(jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych – w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania.

Zgodnie z art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę za niewykonanie wyroku Sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego

w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Ustalenie wysokości grzywny zależy od okoliczności konkretnej sprawy.

Skład orzekający w rozpoznawanej sprawie uznał, że w realiach niniejszej sprawy wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna

w wysokości 2.000 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej

w art. 154 § 6 p.p.s.a. Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze długość przekroczenia wyznaczonego wyrokiem z dnia 9 lipca 2015 r. terminu na załatwienie sprawy, okres zawieszenia postępowania przed organem, a także to, że po podjęciu tego postępowania Prezydent [...] nie miał możliwości podejmowania zmierzających do wydania rozstrzygnięcia z uwagi na brak akt sprawy, które przekazane zostały do Sądu wraz ze skargą skarżącej na bezczynność.

Jednocześnie przy ocenie wysokości grzywny Sąd nie mógł pominąć faktu, że akta sprawy wraz z odpisami prawomocnych wyroków z dnia 13 lutego 2019 r. i 11 lipca 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 460/17, wpłynęły do organu w dniu 17 października

2018 r., zaś w dniu 19 listopada 2018 r. ponowienie wpłynęły do Sądu w związku ze złożeniem przez skarżącą rozpoznawanej skargi.

Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Niewątpliwie postępowanie organu naruszyło określoną w art. 12 k.p.a. zasadę szybkości postępowania, jak również przepisy procedury administracyjnej określające terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 35 § 1-3 k.p.a.).

Z akt sprawy wynika bowiem, że po upływie w dniu 4 stycznia 2016 r. terminu wyznaczonego w wyroku z dnia 9 lipca 2015 r. organ w dniu 25 stycznia 2016 r. zawiesił postępowanie, które zostało podjęte w dniu 24 lipca 2017 r. Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 103 k.p.a. zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie.

W międzyczasie skarżąca pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. wniosła do Sądu skargę na bezczynność organu polegającą na niepodjęciu postępowania.

W konsekwencji organ zobligowany był – stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a - przekazać do Sądu odpowiedź na skargę wraz z aktami sprawy. Następnie akta te wraz

z odpisami prawomocnych wyroków z dnia 13 lutego 2019 r. i 11 lipca 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 460/17, wpłynęły do organu w dniu 17 października 2018 r.

Z kolei zanim akta sprawy zostały przez Sąd zwrócone organowi skarżąca pismem z dnia [...] września 2018 r. złożyła skargę na niewykonanie wyroku z dnia

9 lipca 2018 r., która wraz z odpowiedzią na skargę wpłynęła do Sądu w dniu

22 października 2018 r. (data prezentaty Sądu), zaś akta sprawy zostały ponownie złożone przez organ w Sądzie w dniu 19 listopada 2018 r. (data prezentaty Sądu).

Z zestawienia sekwencji powyższych zdarzeń wynika, że organ nie miał – na skutek aktywności procesowej skarżącej przejawiającej się składaniem kolejnych skarg – możliwości podjęcia skutecznych działań zmierzających do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Skarżąca, a zwłaszcza jej profesjonalny pełnomocnik, winni mieć rozeznanie wynikające z doświadczenia życiowego i zawodowego, że składanie kolejnych skarg powoduje – stosownie do wymogów określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. -

powstanie po stronie organu obowiązku przekazania do Sądu akt sprawy wraz

z odpowiedzią na skargę. Sytuacja taka niewątpliwie utrudnia organowi procedowanie

w sprawie, negatywnie wpływa na tok prowadzonego postępowania i powoduje jego przedłużenie o czas trwania postępowania sądowego. Tym bardziej niezrozumiała jest sytuacja, w której strona decyduje się na złożenie kolejnej skargi zanim akta sprawy zwrócone zostaną przez Sąd organowi.

W tych okolicznościach sprawy nie można uznać, aby bezczynność organu miała charakter kwalifikowany.

Sąd oddalił skargę w zakresie przyznania od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej - na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a - sumy pieniężnej w wysokości połowy zasądzonej grzywny - uznając to żądanie za nieuzasadnione. Zdaniem Sądu nie ma takiej potrzeby, aby wymierzyć organowi dodatkową sankcję, która powinna być stosowana w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu.

Wskazać również należy, że przepis art. 149 § 2 p.p.s.a. nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej, stanowiąc jedynie o "sumie pieniężnej". Kwota ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma też znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, iż ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę czasownika "może" w treści art. 149 § 2 p.p.s.a. oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania grzywny bądź sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny.

Podkreślić też trzeba, że o ile wymierzenie grzywny organowi ma na celu przede wszystkim oddziaływać na organ mobilizująco i prewencyjnie, o tyle przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma, jak już wskazano powyżej, charakter głównie kompensacyjny. Ma ono niejako zrekompensować skarżącemu stratę, jaką poniósł na skutek bezczynności organu. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinni nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność sądu jest w takiej sytuacji uwarunkowana wskazaną argumentacją. Oceny tej nie zmienia również przewidziana w art. 149 § 2 p.p.s.a. możliwość przyznania przez sąd sumy pieniężnej z urzędu. Sąd rozpoznając skargę na bezczynność lub przewlekłość powinien podjąć czynności wyjaśniające, odnoszące się do ewentualnego przyznania sumy pieniężnej, jeśli istnienie takich okoliczności wynika z uzasadnienia skargi lub wniosku wyartykułowanego przed rozpoznaniem skargi, a przyznanie tej sumy jest uzasadnione względami materialnoprawnymi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2017 roku, sygn. akt I OSK 2934/16).

Analogiczne stanowisko w sprawie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 września 2017 r. akt I OSK 798/17 oraz z dnia 6 września 2017 r. sygn. akt

I OSK 451/16.

W treści skargi skarżąca wskazała, że postępowanie organu wywołało u niej poczucie krzywdy, niesprawiedliwości i bezsilności. Czuje się całkowicie lekceważona, oszukiwana i zwodzona przez organ. W ocenie Sądu, okoliczności te w realiach niniejszej sprawy nie przemawiają za przyznaniem na rzecz skarżącej sumy pieniężnej.

Nie bez znaczenia dla odmowy przyznania sumy pieniężnej jest fakt, że

– jak wynika z akt sprawy - decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]

z dnia [...] listopada 1996 r., nr [...], przyznano odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość poprzednikowi prawnemu skarżącej – jej mężowi J. M. w wysokości [...] złotych oraz A. S. w wysokości [...] złotych., której kwotę odszkodowania złożono do depozytu sądowego.

Należy mieć na względzie, że aktualnie prowadzone postępowanie jest następstwem stwierdzenia nieważności - mocą decyzji Wojewody [...]

z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] - ww. decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego

w [...] z dnia [...] listopada 1996 r. Przy czym powodem stwierdzenia nieważności tej decyzji była przyczyna stricte procesowa, albowiem decyzja ta została wydana na osobę zmarłą A. S..

Niezrozumiała i trudna do zaakceptowana jest sytuacja, w której skarżąca będąca żoną beneficjenta decyzji odszkodowawczej z dnia [...] listopada 1996 r., oczekuje uzyskania ponownego odszkodowania za tą samą nieruchomość, za którą raz już odszkodowanie zostało przyznane.

Jeszcze raz należy podkreślić, że zakwalifikowanie działań organu jako bezczynności w wykonaniu wyroku nie oznacza automatycznie konieczności orzeczenia na rzecz skarżącej sumy pieniężnej - bowiem zasądzenie tej sumy nie jest bezpośrednią konsekwencją bezczynności. Ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej.

Sąd zasądził też na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 154

§ 6 oraz art. 151, art. 120 w zw. z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz

§ 14 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804

ze zm.) (100 zł tytułem wpisu od skargi, 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego).