Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1412/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1, 2, 3
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
article: arrt. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Asesor WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - Robert Źukowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2007 r. sprawy ze skargi S. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2007 r. Nr sprawy [...] , znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 28 lutego 2007 r. wniesionej przez S. Sp. z o.o. jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] znak [...] utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] oddział w W. nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r.

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Pismem z dnia 26 września 2006 r. S. Sp. z o.o. wniosła o umorzenie w części należności z tytułu składek w kwocie [...] zł w tym kwoty głównej w wysokości [...] zł i odsetek w wysokości [...] zł. oraz na wyrażenie zgody na spłatę pozostałej kwoty zadłużenia tj. [...] zł w 12 równych miesięcznych ratach począwszy od stycznia 2007 r. W uzasadnieniu wniosku skarżąca spółka wskazała, iż znacznie pogorszyła się jej sytuacja finansowa. i status materialny jedynego wspólnika spółki F. S.A. wynikający z konkurencji na rynku samochodowym oraz zadłużenia z tytułu zawartych układów z wierzycielami F.

Spółka wskazała, iż jej jedyny wspólnik zobowiązał się formalnie względem niej do udzielenia pożyczki w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na spłatę części rat wynikających z przewidywanego zawarcia układu z wierzycielami spółki [...] zgodnie z ustawą prawo upadłościowe i naprawcze oraz porozumienia z ZUS w przedmiocie restrukturyzacji zadłużenia. Zainteresowana wskazała, iż warunkiem zawarcia umowy pożyczki oraz uruchomienia środków będzie przedłożenie przez wnioskodawcę prawomocnego postanowienia Sądu o zatwierdzeniu układu S. Sp. z o.o. z jej wierzycielami oraz porozumienia z ZUS. Jednocześnie wskazano, iż w treści udzielonej promesy pożyczki F. zastrzegła, że stanie się ona bezskuteczna, jeżeli m.in. nie zostanie zawarte porozumienie z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych.

Spółka wskazała, iż nie posiada majątku pozwalającego na spłatę zadłużenia z tytułu zaległych składek zaznaczając, iż z protokołów komornika skarbowego specyfikujących jej majątek wraz z szacunkową wyceną na kwotę [...] zł wynika, iż wnioskodawca nie ma ona żadnych nieruchomości , a jedynie przedmioty ruchome o znikomej wartości rynkowej.

Zaznaczyła, iż została spełniona przesłanka z art. 28 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( DZ. U. Nr 137,poz. 887 ze zm. dalej jako u.su.s. ), gdyż w jej ocenie jest oczywistym, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Ponadto podkreśliła, iż jej wniosek zasługuje na uwzględnienie ze względu na opracowany plan restrukturyzacji spółki w latach 2006 -2011 z którego wynika m.in. spłata 34,9 % zadłużenia wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Dodatkowo w piśmie została podniesiona okoliczność , iż w dniu 6 września 2006 r. w Sądzie Rejonowym dla W. [...] Wydział [...] Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych złożono wniosek o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu.

Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] oddział w W. odmówił umorzenia należności z tytułu zaległych składek. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż brak jest przesłanki całkowitej nieściągalności, gdyż spółka w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą oraz osiąga z tego tytułu określony dochód. Ponadto organ zaznaczył, iż posiada ona majątek w postaci urządzeń biurowych, samochodów osobowych oraz pawilonów wielofunkcyjnych, na którym to majątku Urząd Skarbowy dokonał stosownych zajęć na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Z majątku tego obecnie lub w przyszłości będzie możliwe skuteczne dochodzenie przynajmniej w części należności z tytułu zaległych składek. Ponadto Zakład podniósł, iż w stosunku do spółki w dalszym ciągu prowadzone jest przez Dyrektora [...] oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postępowanie egzekucyjne, które jest w części skuteczne, gdyż na konto Zakładu wpływają kwoty pokrywające w części zadłużenie spółki. Organ rentowy wskazał, iż na mocy postanowienia z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] zawieszone zostało natomiast postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do skarżącej spółki przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. co dowodzi, iż właściwy w sprawie organ egzekucyjny nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić postępowanie egzekucyjne. Zdaniem organu nie jest również oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Ponadto, w dniu [...] października 2006 r. Sąd rejonowy dla W. [...] Wydział Gospodarczy wydał postanowienie, na mocy którego ogłosił upadłość przedsiębiorstwa S. sp. z o.o. z możliwością zawarcia układu. Tym samym Sąd nie oddalił wniosku strony o umorzenie upadłości, ani nie umorzył postępowania upadłościowego z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. prawo upadłościowe i naprawcze, jako że dłużnik posiada majątek wystarczający na zaspokojenie kosztów postępowania.

Zakład podkreślił również, iż istnieje możliwość przeniesienia odpowiedzialności za długi spółki na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( t.j. DZ, U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm. wskazując, iż umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek byłoby przedwczesne, podjęte na szkodę stanu finansów ubezpieczeń społecznych.

W dniu 19 grudnia 2006 r. Skarżąca spółka wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż w przedmiotowej sprawie istnieje co najmniej jedna przesłanka stanowiącą o całkowitej nieściągalności wierzytelności ZUS, która daje legitymację do uwzględnienia wniosku o umorzenie należności z tytułu składek . Powołując się na ustalenia Sądu i komornika spółka wskazała na brak majątku pozwalającego na zaspokojenie w pełni wierzycieli w postępowaniu upadłościowym. Ponadto spółka wskazała, iż decyzja Prezesa ZUS umarzająca w części jej zobowiązania w aspekcie społecznym przyczyni się do zachowania miejsc pracy dla [...] pracowników. Strona wniosła o umorzenie 80 % zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w części finansowanej przez płatnika za okres [...] r. w kwocie należności głównej [...] zł oraz odsetek za zwłokę, naliczonych na dzień złożenia wniosku w kwocie [...] zł z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres [...] r. w kwocie należności głównej [...] zł oraz odsetek za zwłokę w kwocie [...] zł z tytułu kosztów upomnienia w kwocie [...] zł, a w przypadku gdyby w tzw. części pracowniczej skarżona decyzja miałaby być utrzymana w mocy - o rozłożenie tej należności na 12 rat. Do wniosku strona załączyła przewidywalny wynik finansowy spółki S. w latach 2006-2011 bez przeprowadzenia restrukturyzacji zadłużenia.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] oddział w W. nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż nie zaistniała w przedmiotowej sprawie żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności składek. Organ wskazał, iż spółka w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą oraz osiąga z tego tytułu określone dochody. Ponadto posiada majątek w postaci urządzeń biurowych, samochodów osobowych oraz pawilonów wielofunkcyjnych, na którym to majątku Urząd Skarbowy dokonał zajęć na rzecz organu. Prezes zaznaczył, iż z majątku tego możliwe jest przynajmniej częściowe zaspokojenie należności z tytułu składek.

Ponadto wskazał, iż w dniu 14 listopada 2006 r. postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec strony przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. zostało postanowieniem nr [...] zawieszone, co nie oznacza bezskuteczności tego postępowania. Organ zauważył, iż w stosunku do strony w dalszym ciągu prowadzone jest przez Dyrektora [...] oddziału ZUS postępowanie egzekucyjne, które jest skuteczne.

Zdaniem Prezesa Zakłądu powyższe okoliczności jednoznacznie dowodzą, że właściwy organ egzekucyjny nie stwierdził braku majątku, z którego możliwa jest egzekucja. W przedmiotowej sprawie nie jest również oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, ponadto istnieje również możliwość przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania strony na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa. Organ wskazał, iż postępowanie upadłościowe z możliwością zawarcia układu nie stwarza możliwości zaspokojenia w pełni wierzycieli, jako że ze swej istoty miałoby ono polegać na umorzeniu 80 % przedmiotowego zadłużenia. Ponadto zgodnie z art. 25 ust. 1 w/w ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek są wyłączone z postępowania układowego, określonego w ustawie z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Stosownie do art. 25 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych Zakład może wyrazić zgodę na objęcie układem należności z tytułu składek finansowanych przez płatnika, które może polegać wyłącznie na rozłożeniu na raty. Rozłożenie na raty odbywa się na zasadach określonych w przepisach określonych w ustawie z dnia 28 lutego 2003 r. prawo upadłościowe i naprawcze ( Dz. U. Nr 60, poz. 535 z późn. zm.). Organ zaznaczył, iż nie wstępuje do postępowania układowego prowadzonego na podstawie przepisów w/w ustawy prawo upadłościowe i naprawcze w związku z tym bezzasadne wydaje się umorzenie zadłużenia z tytułu zaległych składek. Zdaniem Prezesa doprowadziłoby to do sytuacji, w której należności ZUS nie zostałyby zaspokojone nawet w minimalnym stopniu. Organ zauważył również, iż zgodnie z ar 46 § 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, płatnik składek zobowiązany jest obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Część składek na ubezpieczenia społeczne, które powinny być przekazane do Zakładu finansują z własnych środków sami ubezpieczeni ( pracownicy). Dodatkowo podkreślono, iż zgodnie z art. 30 w/w ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych Zakład nie może tych składek umorzyć ani rozłożyć ich spłaty na raty. Część składek na ubezpieczenia społeczne finansowana przez ubezpieczonych pozostaje na ich kontach w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, a tak zgromadzone fundusze są podstawą do obliczania tym pracownikom świadczeń emerytalno- rentowych funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Organ zaznaczył również, iż część składek na ubezpieczenia emerytalne finansowana przez pracowników, będących członkami otwartych Funduszy emerytalnych odprowadzana jest do tych funduszy w ramach tzw. II filaru ubezpieczeń. Brak kwot, a także odsetek od nieterminowych wpłat może sprawić, iż po przejściu na emeryturę ta kategoria pracowników będzie otrzymywać niższe świadczenia od spodziewanych. Ponadto w przypadku braku wpływu składek do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych koszt wypłat świadczeń również dla pracowników spółki S. poniosą wszyscy ci, którzy składki opłacają terminowo i we właściwej wysokości. Z tego względu w ocenie organu to właśnie podjęcie decyzji o odmowie umorzenia należności z tytułu składek, a nie jak wskazuje strona - umorzenie należności z tytułu składek, jest działaniem w interesie i na rzecz ubezpieczonych ( pracowników ) i przyszłych świadczeniobiorców Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Odnosząc się do wniosku strony o rozłożenie na 12 rat należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych, organ zauważył, iż zgodnie z art. 30 w/w ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych do składek w części finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek, nie mają zastosowania przepisy art. 29 w/w ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , określające warunki rozłożenia spłaty należności na raty. Oznacza to, iż stosunku do należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych ulga w spłacie nie może być udzielona.

Pismem z dnia 28 lutego 2007 r. S. Sp. z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] znak [...] .utrzymującą w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] oddział w W. nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. W treści skargi skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 28 ust. 1 u.s.u.s. poprzez nieuwzględnienie faktu całkowitej nieściągalności oraz art. 25 ust. 2 u.s.u.s. poprzez jego niezastosowanie, wnosząc o uchylenie obu decyzji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania względnie o ustalenie innej wysokości umorzenia stosownie do możliwości skarżącej. Skarżąca spółka zaznaczyła, iż Sąd Rejonowy dla W. [...] Wydział Gospodarczy postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. ogłosił upadłość skarżącej z możliwością zawarcia układu. W treści skargi wskazano, iż na przyczyny powstania zadłużenia z tytułu składek miały wpływ przejęcie w trybie art. 23( 1) kodeksu pracy 37 pracowników, objętych uprawnieniami płacowymi i odprawowymi wynikającymi z Zakładowego Układu Zbiorowego pracy D. Sp. z o.o., oraz koszty restrukturyzacji. Skarżąca spółka wskazała, iż suma jej niewykonalnych zobowiązań znacznie przekracza 100 % wartości bilansowej spółki. Wskazała, iż nie istnieje możliwość całkowitego zaspokojenia wierzytelności ZUS zaznaczając, iż Sąd w postanowieniu o ogłoszeniu upadłości z możliwością zawarcia układu podkreślił, iż wierzyciele będą zaspokojeni w większym stopniu w chwili otwarcia układu niż w sytuacji całkowitej likwidacji skarżącego.

Skarżąca spółka podkreśliła, iż jej obecny poziom dochodowości uniemożliwia zaspokojenie zaległych zobowiązań wobec ZUS. Ponadto wskazała, iż jedyny udziałowiec spółki tj. F. S.A. udzieli, stosownie do deklaracji złożonej do akt Sądu prowadzącego postępowanie upadłościowo-układowe pożyczki, co spowoduje możliwość dalszego rozwoju firmy. Jednakże bez umorzenia przysługujących Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych należności, spółka nie będzie w stanie dalej funkcjonować i zostanie postawiona w stan upadłości z opcją likwidacji.

Skarżąca podkreśliła, iż decyzje odmowne w stosunku, do umorzenia części zaległości, czy też wyrażenia zgody przez ZUS na objęcie wierzytelności wynikających z zaległości w uiszczaniu składek są nieuzasadnione i naruszają jej słuszny interes, w sytuacji, gdy Zakład jako wierzyciel uzyska pełniejszą możliwość zaspokojenia roszczeń w sytuacji czy to umorzenia części zaległości, czy też zgody na objęcie ich postępowaniem układowym.

Skarżąca spółka zaznaczyła, iż kilkakrotnie występowała z wnioskiem o objęcie postępowaniem układowym przedmiotowych zobowiązań i rozłożenie na raty spłaty należności z tytułu składek. Pomimo tego faktu stanowisko organu pozostało niezmienione, co stanowi naruszenie jej słusznego interesu.

S. Sp. z o.o. wskazała również, iż umorzenie przedmiotowych zobowiązań doprowadziłoby spółkę do normalnego funkcjonowania i ustrzegłoby ją przed likwidacją, a rynek pracy przed zasileniem go kolejną armią bezrobotnych.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu pisma organ podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Prezes Zakładu zaznaczył, iż art. 28 ust. 2 u.su.s. nie przewiduje obowiązku umorzenia przez organ zaległych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, iż w takim przypadku mogą być one umorzone. Prezes wskazał, iż w/w przepis jest oparty na konstrukcji tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, iż decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. , może ale nie musi umorzyć zaległości. Dodatkowo zaznaczył, iż na takiej samej konstrukcji oparty jest również art. 25 ust. 2 u.s.u.s. Organ podkreślił również, iż zgodnie z art. 30 u.s.u.s. składki finansowane przez ubezpieczonych, nie będących płatnikami składek nie mogą być umorzone, nie może być też udzielona ulga w ich spłacie, wskazując, iż organ może, na wniosek strony, rozłożyć na raty jedynie zadłużenie z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek. Prezes Zakładu zaznaczył, iż w przypadku wyrażenia zgody na udzielenie ulgi, warunkiem podpisania umowy określającej warunki i sposób ratalnej spłaty zadłużenia jest brak zaległości z tytułu składek finansowanych przez ubezpieczonych. Organ podkreślił, iż skarżąca spółka kilkakrotnie występowała z wnioskiem o rozłożenie na raty spłaty należności z tytułu składek, jednakże ze względu na nieuregulowanie składek finansowanych przez ubezpieczonych ulga w spłacie należności nie została udzielona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej - PostAdmU), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Sąd nie ma kompetencji do zmiany merytorycznej wydanego przez organ, a następnie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Bada jedynie, czy nie doszło do naruszenia przepisów postępowania lub niewłaściwej wykładni przepisu materialnoprawnego. Odnosząc powyższe uwagi do sprawy niniejszej Sąd wyjaśnia, że nie jest władny orzec o ustaleniu wysokości umorzenia zaległości z tytułu składek skarżącej, gdyż kompetencję wydania rozstrzygnięcia w powyższej kwestii ustawodawca powierzył w pierwszej instancji Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych.

Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Przedmiotem sporu w sprawie niniejszej jest decyzja Prezesa Zakładu w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych. Zastosowanie mają zatem przepisy art. 28 u.s.u.s.. Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2 - 4.

Z przepisów tych wynika zaś, że należności składowe mogą być umarzane, z zastrzeżeniem ust. 3a, tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, tj. gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze,

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej,

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Analizując treść powyższych przepisów warto podkreślić, że prawodawca, dopuszczając możliwość umorzenia należności z tytułu składek, posłużył się zwrotem "może umorzyć" ("mogą być umorzone"). Oznacza to, że w każdym wypadku decyzja będzie wydana w ramach uznania organu. Uznanie administracyjne jest natomiast konstrukcją prawną, pozwalającą organowi administracji publicznej na wybór konsekwencji prawnych powstałej sytuacji, do której odnosi się hipoteza normy prawnej. Inaczej mówiąc, dysponując prawem do umorzenia należności na zasadzie uznania administracyjnego, organ może, ale nie musi, umorzyć należność z tytułu składek lub odsetki za zwłokę, mimo zaistnienia określonych przesłanek. Uznanie to jest ograniczone kierunkowymi dyrektywami wyboru wskazanymi w przywołanych przepisach.

Tak duży zakres swobody decyzyjnej oznacza jednocześnie, że na organie spoczywa szczególny obowiązek pełnego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia, celem wykazania, że zbadał on sprawę w zakresie ustawowych dyrektyw, jak również zebrał i rozważył cały materiał dowodowy. W przypadku decyzji podejmowanych w ramach uznania administracyjnego uzasadnienie spełnia bowiem szczególnie istotną rolę, gdyż pozwala na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Powyższe stanowisko znalazło wielokrotnie wyraz w ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok z 28 lutego 1996 r., sygn. akt SA/Gd 320/95; wyrok z 30 września 1996 r., sygn. akt SA/WR 3095/95; wyrok z 26 października 1995 r., sygn. akt SA/GD 2096/95 lub wyrok z 21 lutego 1997 r., sygn. akt SA/Bk 1120/95).

Wydanie przez Zakład decyzji w przedmiocie umorzenia należności poprzedza postępowanie, które prowadzone jest w oparciu o przepisy KPA, zgodnie z art. 180 § 1. Na podstawie art. 83 ust. 4 u.s.u.s. stronie niezadowolonej z rozstrzygnięcia Zakładu przysługuje prawo do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek ten rozpatrywany jest przez Prezesa Zakładu, na podstawie przepisów KPA dotyczących postępowania odwoławczego. Oznacza to, że wydając decyzję w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezes Zakładu związany jest ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, określonymi w Rozdziale 2 Działu I KPA, w tym zasadą praworządności, wyrażoną w art. 6 KPA. Obowiązany zatem jest prawidłowo stosować zarówno przepisy prawa materialnego, jak również przepisy postępowania.

Na wstępie należy wskazać, iż nie zaistniała w przedmiotowej sprawie żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności składek. Skarżąca w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą w zakresie ochrony osób i mienia oraz osiąga z tego tytułu określone dochody. Ponadto skarżąca posiada majątek w postaci urządzeń biurowych , samochodów osobowych oraz pawilonów wielofunkcyjnych, na którym to majątku Urząd Skarbowy dokonał zajęć na rzecz ZUS. Z majątku tego możliwe jest przynajmniej częściowe zaspokojenie należności z tytułu składek. W dniu 14 listopada 2006 r. postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec strony przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. zostało postanowieniem nr [...] zawieszone, nie oznacza to jednak bezskuteczności tego postępowania. Należy też zauważyć, iż w stosunku do strony w dalszym ciągu prowadzone jest przez Dyrektora [...] oddziału ZUS postępowanie egzekucyjne, które jest skuteczne. Powyższe okoliczności jednoznacznie dowodzą, że właściwy organ egzekucyjny nie stwierdził braku majątku, z którego możliwa jest egzekucja. W przedmiotowej sprawie nie jest również oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. W przedmiotowej sprawie istnieje również możliwość przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania strony na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa.

Ustosunkowując się do podniesionych przez skarżącą zarzutów dotyczących zasadności umorzenia należności z tytułu składek, należy wskazać, iż postępowanie upadłościowe z możliwością zawarcia układu nie stwarza możliwości zaspokojenia w pełni wierzycieli, jako że ze swej istoty miałoby ono polegać na umorzeniu 80 % przedmiotowego zadłużenia. Ponadto należy wskazać, iż zgodnie z art. 25 ust. 1 w/w ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek są wyłączone z postępowania układowego, określonego w ustawie z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Stosownie do art. 25 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych Zakład może wyrazić zgodę na objęcie układem należności z tytułu składek finansowanych przez płatnika składek, zaś ust. 3 w/w przepisu stanowi, iż spłata należności z tytułu składek, które zostały objęte układem, może polegać wyłącznie na rozłożeniu na raty. Rozłożenie na raty odbywa się na zasadach określonych w przepisach określonych w ustawie z dnia 28 lutego 2003 r. prawo upadłościowe i naprawcze ( Dz. U. Nr 60, poz. 535 z późn. zm.). Biorąc pod uwagę fakt, iż organ nie wstępuje do postępowania układowego prowadzonego na podstawie przepisów w/w ustawy prawo upadłościowe i naprawcze bezzasadne wydaje się umorzenie zadłużenia z tytułu zaległych składek, gdyż doprowadziłoby to do sytuacji, w której należności ZUS nie zostałyby zaspokojone nawet w minimalnym stopniu.

Zauważyć należy również, iż zgodnie z art. 46 § 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, płatnik składek zobowiązany jest obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Część składek na ubezpieczenia społeczne, które powinny być przekazane do Zakładu finansują z własnych środków sami ubezpieczeni czyli pracownicy . Zgodnie z art. 30 w/w ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych Zakład nie może tych składek umorzyć ani rozłożyć ich spłaty na raty.

Podkreślić trzeba, iż rozstrzyganie w ramach uznania wymaga od organu nie tylko poczynienia ustaleń dokonanych w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), ale także załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). W przedmiotowej sprawie organ rozważył interes społeczny oraz interes strony, dając pierwszeństwo interesowi społecznemu w postaci konieczności zapewnienia środków na świadczenia z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej naruszenia jej interesu prawnego poprzez nieuwzględnienie wniosków o rozłożenie na raty należności z tytułu składek, zauważyć należy, iż zgodnie z art. 30 w/w ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych do składek w części finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek, nie mają zastosowania postanowienia art. 29 w/w ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , określające warunki rozłożenia spłaty należności na raty. Oznacza to, iż stosunku do należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych ulga w spłacie nie może być udzielona. W związku z powyższym nie został naruszony interes prawny skarżącej.

Wymaga raz jeszcze podkreślenia, iż art. 28 ust. 2 u.s.u.s. nie przewiduje obowiązku umorzenia przez organ zaległych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, iż w takim przypadku mogą być one umorzone. W/w przepis jest oparty na konstrukcji tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, iż decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. , może ale nie musi umorzyć zaległości. Na takiej samej konstrukcji oparty jest również art. 25 ust. 2 u.s.u.s. Zgodnie z art. 30 u.s.u.s. składki finansowane przez ubezpieczonych, nie będących płatnikami składek nie mogą być umorzone, nie może być też udzielona ulga w ich spłacie. Organ może, na wniosek strony, rozłożyć na raty jedynie zadłużenie z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek. Wymaga podkreślenia, iż w przypadku wyrażenia zgody na udzielenie ulgi, warunkiem podpisania umowy określającej warunki i sposób ratalnej spłaty zadłużenia jest brak zaległości z tytułu składek finansowanych przez ubezpieczonych. Zaznaczyć należy iż wniosek o rozłożenie na raty spłaty należności z tytułu składek, ze względu na nieuregulowanie składek finansowanych przez ubezpieczonych nie mógł być przez organ pozytywnie rozpatrzony. Nie było zatem pozbawione podstaw twierdzenia organu, iż w takim stanie rzeczy nie sposób przyjąć, iż wystąpiły okoliczności uzasadniające umorzenie należności z tytułu składek wskazane w art. 28 ust. 2 i 3

W ocenie Sądu prawidłowo zatem zostało ustalone na dzień wydania zaskarżonej decyzji, iż w stosunku do Skarżącej nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności, a w konsekwencji brak było prawnej możliwości - jak wyżej wyjaśniono - umorzenia należności w oparciu o to kryterium.

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.