Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 560/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 i 2,  art. 136
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 15 w zw. z art. 16 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2006 nr 83 poz 578
law: Rozporządzenie MInistra Transportu i Budownictwa z dnia 28 kwietnia 2006 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie
article: art. 51 ust. 4, art. 51 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 28
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 23 października 2013 r. sprawy ze skargi D. D. i A. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 maja 2013 r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących D. D. i A. D. kwotę 980 (dziewięćset osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

D. D. i A. D. wnieśli skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 11 czerwca 2013 r., uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 maja 2013 r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 nr 243 poz. 1623 ze zm.).

Decyzją tą organ I instancji zatwierdził projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wiatą na drewno na działce nr [...] położonej przy ulicy O. w K. i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych polegających na wykonaniu ogrodzenia na cokole betonowym lub murowanym o szerokości 0,25 m na odcinku od istniejącego muru oporowego do granicy z działką drogową nr [...], pomiędzy działkami nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że podczas wizji lokalnych przeprowadzonych w dniach 14 września 2006 r. i 26 października 2010 r. ustalono, że na działce nr [...] położonej w K. został zrealizowany przez inwestorów budynek mieszkalny jednorodzinny z garażem na podstawie decyzji Starosty z dnia 30 marca 2006 r. o pozwoleniu na budowę, zmienionej – w zakresie osoby inwestora - decyzją z dnia 4 października 2006 r. nr [...]. Do części garażowej budynku mieszkalnego została dobudowana wiata o wymiarach 3,72 m x 4,34 m konstrukcji drewnianej, ze ścianami ażurowymi posadowiona na słupach betonowych, nie objęta pozwoleniem na budowę. Teren wokół budynku na działce nr [...] jest wyższy o około 0,60 m od poziomu terenu działki sąsiedniej nr [...] stanowiącej własność D. i A. D. Ponadto działki nr [...] są rozgraniczone płotem wykonanym na podmurówce betonowej z siatki metalowej rozpiętej pomiędzy słupkami. Natomiast od strony działki nr [...] został wybudowany przez inwestorów tj. B. i G. B. oraz M. K. murek oporowy o długości około 17,20 m i zmiennej wysokości od około 0,70 m do 0,90 m, liczonej od strony działki nr [...]. W związku z powyższymi ustaleniami stwierdzono, że inwestorzy w trakcie realizacji inwestycji dokonali istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, ponieważ nie przewidywał on wybudowania wiaty na opał ani muru oporowego. W związku z tym postanowieniem z dnia 7 grudnia 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego z przybudowanym garażem oraz wraz z przyłączami, realizowanego na działce nr [...]. Natomiast decyzją z dnia 25 stycznia 2011 r. organ nałożył na inwestorów obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonywanych robót budowlanych w terminie do dnia 31 sierpnia 2011 r. Na wniosek inwestorów wyznaczono nowy termin przedstawienia ww. dokumentów do dnia 12 października 2011 r. W związku z tym, że wymagane dokumenty zostały przedłożone w terminie, organ w dniu 25 lipca 2012 r. zatwierdził projekt budowlany zamienny.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowanego ustalił, że w 2010 r. Wójt Gminy przeprowadził postępowanie administracyjne, z wniosku D. i A. D., o przywrócenie właściwych stosunków wodnych na działce nr [...] położonej w K. przy ul. O. Decyzją z dnia 31 maja 2010 r. Wójt Gminy orzekł o odmowie nakazania B. i G. B. oraz M. K. przywrócenia właściwych stosunków wodnych na działce nr [...] stanowiącej własność D. i A. D., gdyż przeprowadzane badania wskazały, iż w całej przestrzeni przylegającej do działek nr [...] i nr [...] występują jednorodne warunku gruntowo - wodne. Duże spadki terenu oraz zabudowa powierzchni rolnych, powodują intensywne spływy powierzchniowe. Woda z połaci dachowych jest odprowadzana do gruntu. Niekorzystne warunki gruntowe (gliny piaszczyste) nie przyjmują zwiększonej (punktowo) ilości wody. Tym samym w czasie opadów atmosferycznych lub roztopów zwiększa się poziom wód przestrzeni gruntowej na płaszczyźnie glina piaszczysta - gleba. Podsiąki mogą posiadać charakter długotrwały i niekorzystne dla obiektów posadowionych na niższych rzędnych terenu w stosunku do sąsiednich. W przedmiotowej sprawie zostało wykluczone oddziaływanie wód gruntowych przepływających w przestrzeni gruntowej działki nr [....] na działkę nr [...], tym bardziej, iż pomiędzy nimi występuje w gruncie bariera nieprzepuszczalna - fundament płotu. Stwierdzono, że niewielkie ilości wody opadowej z działki nr [...] na działkę nr [...] mogą przemieszczać się na odcinku ok. 10 m, od strony drogi, ale wyłącznie w czasie intensywnych opadów atmosferycznych lub topnienia mas śniegu. Wysokie spadki terenu powodują, iż występują duże prędkości przemieszczania się wód po powierzchni terenu. Przedmiotowy teren nie posiada kanalizacji deszczowej, opisane wyżej zjawiska w aktualnym stanie zagospodarowania ulicy Olchowej są naturalne. Na podstawie powyższych ustaleń, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że wykonanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, podniesienie poziomu terenu działki nr [...] i jego utwardzenie, w istniejących jednorodnych warunkach gruntowych na obu sąsiednich działkach, nie spowodowało zakłócenia stosunków wodnych. Dodatkowo organ wskazał, iż z załączonej opinii z technicznych badań podłoża gruntowego i określenia warunków wodnych, wynika, że naturalny spadek terenu, na którym zostały wzniesione budynki obu stron przedmiotowego postępowania, przebiega w kierunku granicy działek nr [...] i [...] z działkami nr [...] i [...] (w kierunku wschodnim), natomiast kolejny spadek terenu przebiega w kierunku północnym wzdłuż ulicy O., a jego procentowy spadek jest znacznie większy od spadku w kierunku wschodnim. Dodatkowe oględziny działki nr [...], które zostały przeprowadzone w dniu 19 lutego 2013 r., potwierdziły, że wody opadowe z przedmiotowej działki odprowadzane są powierzchniowo na jej teren, z powodu braku kanalizacji deszczowej. Organ wskazał, że zarzut D. i A. D. o zalewaniu ulicy O. przez wody opadowe z działki nr [...] nie jest zasadny, a wody opadowe są zagospodarowywane zgodnie z § 28 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 ze zm.). Organ stwierdził, że przez podniesienie poziomu terenu działki nr [...], nie dokonano zmiany naturalnego spadku terenu, ponieważ został zachowany spadek terenu w kierunku wschodnim i północnym. Dodatkowo stwierdzono, że na działce nr [...] znajduje się plac utwardzony o wymiarach 2,5 m x 1,5 m. Zgodnie w obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wsi K. uchwalonym uchwała Rady Gminy Nr [...] z dnia 29 kwietnia 2005 r. maksymalna powierzchnia zabudowy terenu działki wynosi 30%. Organ ustalił, że powierzchnia działki wynosi 915 m², natomiast część zabudowana domem jednorodzinnym - 144,44 m² i wiatą - 16,15 m², co stanowi ok. 19 % powierzchni zajętej pod zabudowę, wobec dopuszczalnej w miejscowym planie powierzchni zabudowy do 30% powierzchni działki. Dlatego też, zdaniem organu, obowiązujące zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie zostały naruszone. W związku z dokonanymi wyżej ustaleniami organ uznał, że należy zatwierdzić przedłożony projekt budowlany zamienny i wydać pozwolenie na wznowienie robót budowlanych polegających na wykonaniu ogrodzenia na cokole pomiędzy działkami nr [...] i [...] położonymi w K. przy ul. O. Takie rozwiązanie, zdaniem organu, będzie stanowiło dodatkowe zabezpieczenie działki nr [...] będącej własnością D. i A. D., przed ewentualnym spływem wód opadowych z działki sąsiedniej nr [...].

W odwołaniu od powyższej decyzji D. i A. D. właściciele sąsiedniej działki nr [...] wnieśli o jej uchylenie decyzji i nakazanie rozbiórki muru oporowego, likwidację utwardzonego terenu w bezpośrednim sąsiedztwie ich płotu, zniwelowanie terenu nasypu do uzyskania naturalnego skłonu terenu, obniżenie poziomu drewutni do rzędnych terenu zgodnych z projektem zagospodarowania działki oraz wykonania wzdłuż granicy działki koryta zbierającego wody powierzchniowe, zakończonego zbiornikiem lub studnią chłonną.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją z dnia 11 czerwca 2013 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy w wydanej decyzji opisał przebieg postępowania i treść decyzji organu I instancji. Organ ten wskazał, że organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Organ stwierdził, że z materiału dowodowego wynika, że działka nr [...] przed zabudową posiadała naturalny spadek w kierunku działki nr [...]. Zebrane dowody, jak i ustalenia organu I instancji dają podstawę do stwierdzenia, że sposób odprowadzenia wód opadowych powierzchniowo na teren własnej działki nr [...] i wykonanie murku oporowego pomiędzy działkami nr [...] i [...] do czasu wykonania kanalizacji deszczowej są możliwe do zaakceptowania. W ocenie organu wykonanie muru oporowego polepszyło sytuację związaną ze spływem wód opadowych na teren działki nr [...], a opracowania techniczne sporządzone przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane wskazują, że mur oporowy został wybudowany zgodnie ze sztuką budowlaną i nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa.

Podstawę uchylenia decyzji organu I instancji stanowiły natomiast uchybienia ocenione przez organ odwoławczy jako uchybienia formalne. Organ wskazał, że zgodnie z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, w decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych nakłada się obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, czego organ nie uczynił.

Ponadto organ wskazał, że udzielenie pozwolenia na wznowienie robót polegających na budowie ogrodzenia na cokole betonowym pomiędzy działkami było niewłaściwe, gdyż budowa ogrodzenia pomiędzy nieruchomościami do wysokości 2,20 m nie jest objęta przepisami Prawa budowlanego. Natomiast budowa ogrodzenia od strony miejsc publicznych o wysokości powyżej 2,20 m stosownie do przepisów art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego wymaga tylko zgłoszenia, a więc nie można było zezwolić na wznowienie robót w tym zakresie. Skoro postanowienie o wstrzymaniu robót dotyczyło budynku mieszkalnego z przybudowanym garażem - należało wydać pozwolenie na wznowienie robót w tym zakresie.

Organ stwierdził, że zaskarżoną decyzją organ I instancji zatwierdził projekt budowlany zamienny mimo, że projekt zamienny zagospodarowania terenu budynku mieszkalnego jednorodzinnego i wiaty na drewno został sporządzony przez technika budowlanego Z. P. Technik budowlany nie posiada uprawnień do sporządzania projektu planu zagospodarowania działki, tylko architekt. Wprawdzie w zasadniczym projekcie budowlanym zamiennym znajduje się ten sam projekt zagospodarowania terenu (zamienny) wykonany przez Z. P. i podpisany przez sprawdzającą mgr inż. arch. A. O., to został on uchylony.

Ujawnione uchybienia, zdaniem organu odwoławczego, stanowią naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. i powodują uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Zdaniem organu odwoławczego ze względu na dwuinstancyjność postępowania administracyjnego wynikającego z art. 15 k.p.a, nie może on sam orzec w sprawie. W myśl tej zasady każda sprawa administracyjna rozpoznawana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania przez legitymujący podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Dwukrotne rozpoznawanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję skarżący D. D. i A. D. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 48 i 49b w związku z art. 3 pkt 1, art. 3 i art. 6, art. 28 i 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez niezastosowanie tych przepisów oraz art. 50 i 51 Prawa budowlanego poprzez ich błędne zastosowanie, jak również art. 7 oraz art. 77, art. 78 i art. 79 k.p.a. poprzez ignorowanie wniosków i twierdzeń oraz dowodów zgłaszanych przez skarżących i niewyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, niezawiadomienie o przeprowadzeniu dowodów, uniemożliwienie uczestniczenia w oględzinach, naruszenie interesu prawnego skarżących poprzez niezapewnienie im zagwarantowanej prawem ochrony w zakresie oddziaływania sąsiedniej inwestycji i bezprawnych działań inwestorów na nieruchomość i warunki życia skarżących. Skarżący zarzucili, że budowa nasypu wraz placem do składowania, muru oporowego i wiaty na drewno nie stanowiły odstępstwa od projektu budowlanego, lecz samowolę budowlaną. Organy wadliwie nie rozważyły w niniejszej sprawie zastosowania art. 48 i 49 b Prawa budowlanego. Skarżący zarzucili, że organy podały błędne parametry nasypu, sprzeczne z materiałem dowodowym. Nasyp przy granicy z działką skarżących ma wysokość 75 cm i tworzy skarpę pod kątem 90 stopni. Łagodny niewielki spadek terenu zmienił się w urwisko, co doprowadziło do zmiany sposobu i kierunku spływu wód opadowych. Nadto skarżący wskazali na zaistniałą zmianę stanu faktycznego gruntu po wydaniu decyzji organów obu instancji w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie. Woda opadowa nie spływa bowiem obecnie do studni chłonnych lecz jest odprowadzana na powierzchnię gruntu, organ pominął tę zmianę, mimo, że była ona ustalona w czasie oględzin w lutym 2013 r. Skarżący podnieśli zarzuty dotyczące opinii technicznej dotyczącej muru oporowego, zakwestionowali oni zgodność muru z przepisami, kwestionując jego zbyt małą grubość – 112 cm, wskazując, że mur taki winien mieć grubość co najmniej 15 cm.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta w myśl art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), polega na ocenie zgodności wydanej decyzji z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 138 § 1 i 2 k.p.a., organ odwoławczy, po rozpoznaniu odwołania w niniejszej sprawie, w zależności od dokonanej oceny prawidłowości decyzji pierwszoinstancyjnej, może wydać decyzję utrzymującą zaskarżoną decyzję w mocy, uchylającą zaskarżoną decyzję i orzekającą co do istoty sprawy bądź uchylającą zaskarżoną decyzję i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja kasacyjna organu odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Sąd administracyjny kontrolując zgodność z prawem decyzji kasacyjnej, która nie rozstrzyga merytorycznie sprawy administracyjnej, lecz przekazuje ją do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, winien dokonać oceny, czy w sprawie istniały przesłanki zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.

Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego przewidziana w art. 15 k.p.a. polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Decyzja organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu I instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji (T. Woś, J. Zimmermann, Glosa do uchwały SN z dnia 23 września 1986 r., III AZP 11/86, PiP 1989, z. 8, s. 147). Przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jest możliwe, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził, z naruszeniem przepisów postępowania, postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść wydanej przez niego decyzji. Zgodnie bowiem z art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Organ II instancji ma zatem nie tylko wynikające z art. 136 k.p.a. prawo do przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów w sprawie, lecz obowiązek przeprowadzenia takiego postępowania w celu rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z art. 138 § 1 i 2 k.p.a.

Zdaniem Sądu, wskazane w decyzji uchybienia nie uzasadniały wydania przez organ decyzji kasacyjnej.

Za nieuzasadnione uznać należy wydanie decyzji kasacyjnej z uwagi na brak w decyzji organu I instancji zobowiązania do uzyskania pozwolenia na użytkowanie przewidzianego w art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. Brak taki, co do zasady, może być usunięty przez organ II instancji przez uchylenie decyzji organu I instancji i wydanie prawidłowej decyzji usuwającej to uchybienie. Nadto wskazać należy, że w niniejszej sprawie organ I instancji zawarł w decyzji obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, co uszło uwadze organu II instancji. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie wraz z podaniem jego podstawy prawnej nastąpiło po uzasadnieniu rozstrzygnięcia o zatwierdzeniu projektu budowalnego zamiennego i pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, przed podpisem decyzji. Taka redakcja treści decyzji nie jest prawidłowa, niemniej jednak zaistniałe uchybienie nie pozbawiło wydanej decyzji mocy prawnej w tym zakresie.

Wskazana przez organ odwoławczy wadliwość decyzji dotycząca zakresu robót, na których wznowienie zezwolono w decyzji I instancji, także nie uzasadniała uchylenia tej decyzji. Wadliwość ta mogła bowiem zostać usunięta przez organ odwoławczy.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że przyczyną uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania był fakt, że projekt zamienny zagospodarowania terenu został sporządzony przez technika budowalnego, nieposiadającego uprawnień w tym zakresie, gdyż projekt taki winien sporządzić architekt, co wynika z § 15 w związku z § 16 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 kwietnia 2006 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz.U. nr 83 poz. 578 ze zm.).

Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego nakłada decyzją organ I instancji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazano, że w przypadku uchybień projektu budowlanego organ ten winien zobowiązać inwestora do ich usunięcia zakreślając mu stosowny termin, zobowiązanie w tym zakresie następuje postanowieniem, które jest niezaskarżalne. Postanowienie takie wydaje co do zasady organ I instancji. W ocenie Sądu, jeżeli brak projektu zamiennego zostanie ujawniony przed organem odwoławczym, a zakres uchybienia nie jest znaczący i sprowadza się tak jak w niniejszej sprawie do uzupełnienia projektu zagospodarowania terenu w zakresie podpisu osoby uprawnionej do jego sporządzenia, to brak taki może być usunięty w toku postępowania odwoławczego. (stanowisko, iż uzupełnienie projektu budowlanego zamiennego może nastąpić przed organem II instancji zaakceptowano w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2010 r. sygn. II OSK 836/09, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 czerwca 2013 r. sygn. II SA/Gl 358/13 wyroki dostępne na stronie internetowej www.nsa.gov.pl).

Zaskarżoną decyzję wydano zatem z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. Wadliwość decyzji kasacyjnej uzasadniała jej uchylenie.

Decyzja organu I instancji winna podlegać uchyleniu przez organ odwoławczy z innych względów. Cześć zarzutów wniesionego odwołania należało bowiem uznać za uzasadnione.

Zmiana ukształtowania terenu przez podniesienie gruntu i wykonanie nasypu oraz zwiększenie utwardzonej powierzchni działki stanowi odstępstwo od projektu budowlanego w zakresie objętym projektem zagospodarowania działki. Ukształtowanie terenu oraz powierzchnia placów winny być bowiem przewidziane w projekcie zagospodarowania działki, co wynikało z § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133). Projekt przewidywał zakres utwardzenia gruntu oraz rzędną terenu. Odstępstwo takie, jako odstępstwo w zakresie objętym projektem zagospodarowania działki, w świetle art. 36a ust. 1 i 5 pkt 1 Prawa budowlanego wymagało uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, winno być zatem traktowane jako odstępstwo o charakterze istotnym. W toku rozpatrzenia sprawy organ zobowiązany był ustalić czy wykonanie nasypu i utwardzenie jego powierzchni na nieruchomości wpłynęło na spływ wód opadowych na działkę sąsiednią. Organ oparł się w tym zakresie na decyzji wydanej w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. (Dz. U. z 2005 r. nr 239 poz. 2019 ze zm.) oraz opinii sporządzonej w tym postępowaniu. Przepis art. 29 ust. 3 Prawa wodnego stanowi, że jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Organ w oparciu o tę opinię uznał za uzasadnione wykonanie murku zabezpieczającego przed spływem wód na działkę skarżących. Organ ponownie prowadząc sprawę winien dokonać ustaleń odnośnie wskazanej w skardze zmiany stanu faktycznego polegającej na likwidacji studni chłonnych na nieruchomości, oraz rozważyć, w jaki sposób na zagospodarowanie wód opadowych na nieruchomości wpłynęło wykonanie skarpy o spadku 90 stopni. Zgodnie z § 28 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75 poz. 690 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem, działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. W razie braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. W przypadku przedmiotowej działki, z uwagi na brak sieci kanalizacji deszczowej brak jest możliwości odprowadzenia wód opadowych poprzez kanalizację odprowadzającą wodę do tej sieci. W tej sytuacji, organ nadzoru budowlanego winien przede wszystkim rozważyć zastosowanie metod zagospodarowania wód opadowych na nieruchomości wynikających z unormowań prawa budowlanego, a więc § 28 rozporządzenia, który to przepis przewiduje budowę dołu chłonnego lub zbiornika retencyjnego.

Sąd uznał za uzasadniony zarzut skarżących dotyczący naruszenia prawa materialnego art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, którym stanowi podstawę orzekania w przypadku istotnych odstępstw od projektu budowlanego. Inwestorzy realizowali inwestycję na podstawie pozwolenia na budowę. Pozwolenie to nie obejmowało realizacji wiaty oraz muru oporowego. Realizacja obiektów, które w ogóle nie zostały przewidziane w projekcie budowlanym i stanowią odrębne obiekty budowlane podlegające obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia nie stanowi istotnego odstępstwa od projektu budowlanego lecz samowolę budowlaną. Za odstępstwo od projektu budowalnego, w tym odstępstwo istotne uznać należy takie odstępstwo, które dotyczy parametrów obiektów i elementów wskazanych w projekcie budowlanym.

Budowa muru oporowego w ogóle nie przewidzianego w projekcie budowlanym winna być traktowana jako realizacja obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Okoliczność ta uzasadnia wszczęcie odnośnie tego obiektu postępowania przewidzianego w art. 48 Prawa budowlanego. (vide: wyrok WSA w Opolu z dnia 6 czerwca 2011 r. sygn. II SA/Op 430/10)

Odnośnie budowy wiaty organ winien ustalić, czy wiata ta jest częścią trwale połączoną z domem jednorodzinnym czy też stanowi osobną konstrukcję, która została jedynie dostawiona do tego obiektu. W takim przypadku uznać należy, że doszło do realizacji odrębnego obiektu budowlanego. Realizację obiektu budowlanego nie przewidzianego w pozwoleniu na budowę, należy traktować jako samowolę budowlaną. Wiata o powierzchni do zabudowy do 25 m2 jest osobnym obiektem budowlanym, który wymaga zgłoszenia. W takim przypadku organ winien zastosować tryb legalizacyjny przewidziany w art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego.

Biorą pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględnił skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Na podstawie art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Na podstawie art. 200, 205 § 2 i 202 § 2 p.p.s.a., Sąd zasądził od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżących solidarnie kwotę 980 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania – uiszczonego wpisu sądowego oraz kosztów zastępstwa procesowego.