Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 905/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3,  art. 8  ust. 1,  art. 39
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędzia WSA Andrzej Matan Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2015 r. sprawy ze skargi W.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 2 oraz art. 17 i art. 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz.U. 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 267, ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpoznaniu odwołania W.G. od decyzji z dnia [...] r. Nr [...] wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta K. przez Specjalistę Pracy Socjalnej Koordynatora w MOPS w K. odmawiającej przyznania mu zasiłku celowego na dofinansowanie do bieżących opłat za nośniki energii – decyzję pierwszoinstancyjną utrzymało w mocy.

Argumentując podjęte rozstrzygnięcie, organ odwoławczy przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach odnotował, że organ pierwszoinstancyjny przywołaną powyżej decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]) wydaną na podstawie art. 3, art. 8 ust. 1, art. 39 oraz art. 16 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 182 z zm., dalej: "ustawa" lub "u.p.s.") odmówił W.G. zasiłku celowego z przeznaczeniem min. na dofinansowanie do bieżących opłat za nośniki energii. W jej uzasadnieniu organ pierwszej instancji na wstępie stwierdził, że zgodnie z wnioskiem z dnia 15 kwietnia 2014 r. o przyznanie pomocy na dofinansowanie do bieżących opłat za nośniki energii przeprowadził postępowanie administracyjne, w toku którego ustalił, że strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jej dochód wynosi 529 zł i nie przekracza kryterium dochodowego, o którym mowa w ustawie o pomocy społecznej. Ponadto zaznaczył, że w przypadku strony zachodzą przesłanki wymienione w art. 7 ustawy o pomocy społecznej. Jednocześnie jednak wskazał, że przyznanie wnioskowanej pomocy nie jest możliwe i byłoby niecelowe z uwagi na to, że strona nie wykorzystuje posiadanych możliwości i uprawnień w celu poprawy swojej trudnej sytuacji życiowej. Przede wszystkim wyeksponował możliwość wystąpienia przez W.G. z powództwem o alimenty od jego pełnoletnich córek czy też podjęcie przez niego działań celem uregulowania sytuacji mieszkaniowej poprzez wystąpienie chociażby z wnioskiem o przydział lokalu socjalnego, co wiązałoby się z możliwością otrzymania dodatku mieszkaniowego oraz ryczałtu energetycznego. Ponadto organ pierwszej instancji wskazał, że wielokrotnie informował stronę o możliwości ubiegania się o zasiłek okresowy, jednakże nie była ona zainteresowana taką formą pomocy.

W dalszych motywach organ odowławczy podał, że organ pierwszoinstancyjny zaznaczył, że strona jest objęta pomocą w formie usług Domu Dziennego Pomocy Społeczbnej (dalej: DDPS), w ramach których ma zapewnione śniadania i obiad przez pięć dni w tygodniu oraz otrzymuje suchy prowiant na sobotę. Zaznaczył także, że organ pierwszej instancji argumentując podjęte rozstrzygnięćie podniósł, że nie ma środków finansowych za zaspokojenie potrzeb wszytskich osób zgłaszajacych się do niego o pomoc społeczną, w tym przedmiotową pomoc dla strony. Uwypuklił przy tym, że ośrodek w pierwszej kolejności zobowiązany jest bowiem do udzielenia pomocy na świadczenia obligatoryjne przy zachowaniu zasady jednolitego i równego traktowania wszystkich osób ubiegających się o pomoc.

W odwołaniu od tej decyzji W.G. wyraził swoje niezadowolenie z rozstrzygnięcia. Podniósł, że otrzymywany przez niego zasiłek stały nie wystarcza na zakup żywności, środków czystości, biletu miesięcznego oraz opłacenie nośników energii, co jest mu niezbędne do prawidłowego funkcjonowania jako osoby niepełnosprawnej. Ponadto wskazał, że spełnił kryterium dochodowe do przyznania zasiłku celowego, wobec czego wnioskowana przez niego pomoc powinna być mu przyznana.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. potwierdziło ustalenia poczynione przez organ pierwszoinstancyjny, zwłaszcza stwierdzające, że W.G. jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i zamieszkuje w trzypokojowym mieszkaniu, do którego nie posiada tytułu prawnego.

Prezentujac okoliczności, które legły u podstaw rozstzrygnięcia organ drugoinstancyjny podniósł, że W.G. nie pracuje i nie jest zarejestrowany w PUP. Utrzymuje się z zasiłku stałego w wysokości 529 zł. Przypomniał, że objęty jest on pomocą w formie nieodpłatnych usług DDPS, w ramach których ma zapewnione śniadanie i obiad przez 5 dni w tygodniu oraz otrzymuje suchy prowiant na sobotę. Miesięczny koszt udzielanej pomocy to 721 zł. Wyliczył, że na miesięczne zadeklarowane przez stronę wydatki składają się:

a) czynsz - 344,04 zł,

b) opłaty za energię elektryczną - 100,40 zł,

c) opłata za zakup butli gazowej - 58 zł,

d) bilet miesięczny - 126 zł,

e) Internet - 49,90 zł,

f) telefon – 30 zł,

g) wydatki na leki - 200zł,

h) wydatki na żywność i środki czystości – 200 zł , czyli łącznie 1.108,34 zł.

W dalszej kolejności zaznaczył, że organ I instancji decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) umorzył postępowanie w sprawie przyznania stronie zasiłku okresowego w uzasadnieniu powołując się na pismo strony z dnia 10 kwietnia 2014 r., w którym sprecyzowała, że nie składa wniosku o przyznanie zasiłku okresowego.

Odrębnymi decyzjami z tego samego dnia [...] r. nr [...], nr [...], nr [...] przyznano stronoie zasiłek celowy z przeznaczeniem na dofinansowanie do wydatków na: leki w miesiącu czerwcu 2014 r., lipcu 2014r. i sierpniu 2014 r. w kwocie po 200zł. miesięcznie.

Motywując przypomniał, że wniosek strony podlega rozpoznaniu na mocy przepisów ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z jej art. 39 ust. 1 w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. W szczególności zasiłek ten może być przyznany na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (art. 39 ust. 2).

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 tej ustawy lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.

Za organem pierwszoinstancyjnym podał, że dochód strony wynosi 529 zł, a więc nie przekracza kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, a nadto posiada ona orzeczenie o niepełnosprawności. Tym samym spełniła przesłanki uprawniające do ubiegania się o zasiłek celowy. Jednakowoż wskazał, że zasiłek celowy należy do fakultatywnych form pomocy społecznej, co oznacza, że w odróżnieniu od form obowiązkowych właściwy organ może, lecz nie musi go przyznać, a z przepisu tego nie wynika indywidualne roszczenie o przyznanie pomocy społecznej w formie w nim przewidzianej. Rozpatrując wniosek o przyznanie pomocy społecznej, organ winien brać pod uwagę zarówno cele pomocy społecznej określone w ustawie, jak i możliwości finansowe w zakresie udzielania pomocy. Odowłując się do ugruntowanej w tej materii linii orzeczniczej zaakcentował, że winien on uwzględniać sytuację ubiegającego się o przyznanie świadczenia, jego zaangażowanie w zakresie współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, jak i zakres udzielonej mu ze środków publicznych pomocy – tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 14 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 797/08, Lex nr 481492)

Wyjaśnił także, że stosownie do art. 2 ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Ustawodawca wskazując w art. 2 ust. 1 u.p.s., że jednostka powinna w pierwszej kolejności liczyć na własne "uprawnienia", "zasoby" i "możliwości" nie definiuje tych pojęć. Powinny być one każdorazowo indywidualnie badane i oceniane. Chodzi tu – jak stwierdził – o wszelkie wierzytelności, możliwości dochodzenia innych praw majątkowych, wartościowe rzeczy ruchome i nieruchomości, a także uprawnienia alimentacyjne. Jednocześnie po myśli art. 4 ustawy osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej.

Zdaniem organu odowławczego z powyższego wynika, że dopiero w sytuacji, gdy strona nie jest w stanie sama własnym staraniem pokonać trudności możliwe jest udzielenie pomocy ze strony państwa. Pamiętać przy tym należy jednak, że celem pomocy społecznej nie jest zaspokojenie wszystkich potrzeb każdego obywatela.

Mając to na uwadze Kolegium uznało, że bez wątpienia systematyczne regulowanie opłat za energię elektryczną należy uznać za niezbędną potrzebę życiową. Słusznie jednak jego zdaniem organ pierwszej instancji uznał, że W.G. nie wykorzystuje własnych możliwości w celu poprawy swojej sytuacji życiowej. Jak wynika z akt sprawy strona oświadczeniem z dnia 10 kwietnia 2014 r. zrezygnowała z ubiegania się o zasiłek okresowy.

Argumentujac uwypuklił, że strona sama zajmuje trzypokojowe mieszkanie, co z uwagi na nadmetraż powoduje, iż nie może otrzymywać dodatku mieszkaniowego ani dodatku energetycznego. Zauważył, że sugerowana przez pracowników socjalnych zmiana mieszkania na mniejsze o uregulowanym stanie prawnym zmniejszyłaby znacznie koszty jego utrzymania i pozwoliła na uzyskanie wspomnianych dodatków. Ponadto zaznaczył, że strona może także poszukując pomocy materialnej wystąpić o świadczenia alimentacyjne od swoich pełnoletnich dzieci.

Kolegium wskazało, że w orzecznictwie sądów administracyjnych, dominuje pogląd, że pomimo nawet niewątpliwie trudnej sytuacji rodzinnej i materialnej danej osoby, gdy wysokość uzyskiwanego dochodu z pewnością nie pokrywa wszystkich niezbędnych potrzeb, należy uznać, iż osoba ta nie spełnia przesłanki niezbędnej potrzeby bytowej z art. 39 ust. 1 u.p.s., jeżeli nie w pełnym zakresie wykorzystuje swoje możliwości. Jednocześnie jednak dążenie strony do poprawy swojej sytuacji nie może ograniczać się jedynie do składania kolejnych wniosków o przyznanie prawa pomocy – tak: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 czerwca 2013 r., sygn. akt IV Sa/Po 200/13, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Po 952/13 – wszystkie cytowane orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzecznictwa sądów administracyjnych)

Kolegium zwróciło przy tym uwagę, iż zadeklarowane przez stronę miesięczne wydatki znacznie przekraczają jego dochody. Wyraził przy tym stanowisko, że skoro organ pierwszej instancji nie dopatrzył się rażącej dysproporcji pomiędzy dochodami a wydatkami strony i przyznał jej pomoc w formie zasiłku stałego, to kwestia ta nie była także wątpliwa dla Kolegium, zwłaszcza, że strona jedynie zadeklarowała wydatki nie przedstawiając żądnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu podkreśliło, że uznanie administracyjne, w ramach którego podejmowane są decyzję w sprawie zasiłków celowych, obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Organ pomocy społecznej może więc wydać decyzję odmowną, gdy wnioskodawca lub zgłoszona przez niego potrzeba nie kwalifikują się do objęcia zasiłkiem celowym albo, mimo spełnienia przez wnioskodawcę kryteriów ustawowych, pomoc nie może zostać przyznana ze względu np. na ograniczone środki i konieczność objęcia pomocą jak największej liczby osób potrzebujących.

Spełnianie zatem kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznie obowiązku przyznania osobie zainteresowanej żądanego świadczenia, ponieważ musi się ono mieścić w ramach możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej. Oznacza to, że organ może, ale nie musi przyznać świadczenia, a jego przyznanie jest uzależnione od środków finansowych, jakimi dysponuje ośrodek na pomoc społeczną.

Kolegium uznało, że – wbrew twierdzeniom strony – nie jest konieczne precyzyjne wskazanie w każdym przypadku w uzasadnieniu decyzji w przedmiocie zasiłku celowego, możliwości finansowych organu pomocy społecznej. Taki obowiązek nie wynika z norm art. 3 ust. 4, art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., czy też z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., na co – jak zaznaczył – zwarcały uwagę sądy admisniatrcyjne. Na poparcie twierdzenia przytoczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 listopada 2011 r., sygn. akt IV SA/Wr 483/11)

W dalszej kolejności wskazało, że obowiązkiem organu administracji rozstrzygającego w sprawach świadczeń z pomocy społecznej jest stosować się do reguł wyznaczonych w procedurze administracyjnej o ile ustawa o pomocy społecznej nie stanowi inaczej (art. 14 ustawy o pomocy społecznej). Bezspornie zatem organ obowiązany jest zgodnie z art. 7 k.p.a. do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywatela. Konstatujac organ odwoławczy wyraził pogląd, że okoliczność, iż postępowanie w sprawie uruchamiane jest na wniosek, nie zwalnia go od podejmowania z urzędu czynności, które mogłyby pozwolić na dokładne wyjaśnienie żądania strony. Stanowi o tym obowiązku również art. 77 k.p.a. nakazujący organowi w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy.

Jeżeli zatem oceniając sytuację osobistą i materialną osoby z jednej strony, a z drugiej własne możliwości finansowe organ uznał, że środki jakimi dysponuje uniemożliwiają przyznanie wnioskowanej pomocy w postaci zasiłku celowego z art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., to takiej decyzji zarzutu dowolności postawić nie można, tym bardziej gdy okoliczności faktyczne, które determinowały rozstrzygnięcie mają charakter obiektywny i weryfikowalny.

Na zakończenie podał, że strona objęta została wsparciem Prezydenta Miasta K. w formie usług DDPS, w ramach których ma zapewnione dzienne wyżywienie w dni powszednie oraz prowiant na sobotę, a koszt tej pomocy wynosi 721 zł miesięcznie. Wprawdzie pomocy tej nie wlicza się do dochodu strony, jednakże nie sposób nie uwzględnić jej przy ocenie jej sytuacji życiowej.

Resumując Kolegium uznało, że organ pierwszej instancji zebrał i starannie ocenił materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, a zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Tym samym Kolegium nie znalazło podstaw do zmiany decyzji i orzekło jak w sentencji.

W skardze skierowanej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach W.G. zarzucił jej naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2, art. 3, art. 4, art. 7 oraz art. 39 ustawy o pomocy społecznej poprzez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie przywołane przepisy powinny stanowić podstawę dla negatywnego dla strony rozstrzygnięcia a także art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania administracyjnego z ich naruszeniem, co – w jego ocenie – mogło mieć wpływ na treść orzeczeniu. Zdaniem autora skargi uzyskiwany przez stronę dochód w wysokości 542 zł powoduje, że spełnia ona wszystkie przesłanki do przyznania dochodzonego świadczenia. W jego ocenie organ podejmując decyzję uznaniową ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych (wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2003 r. sygn. akt II SA 2486/01). Dlatego też organ winien wnikliwie i wyczerpująco uzasadnić przesłanki, którymi kierował się stosując lub odmawiając stosowania w konkretnym przypadku korzystnego dla strony rozwiązania. W związku z tym stwierdził, że w przypadku wydania decyzji uznaniowych na organach administracji publicznej ciąży bezwzględny obowiązek przeprowadzenia postępowania odpowiadającego regułom określonym w art. 7, art. 10, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Właściwie przeprowadzone postępowanie dowodowe i prawidłowo skonstruowane uzasadnienie decyzji mają również ważne znaczenie z punktu widzenia zadośćuczynienia kodeksowym zasadom pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz przekonywania.

Następnie podniósł, że organ nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających trudną sytuację finansową ośrodka. Dodatkowo zaakcentował, że strona nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów opłat niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania osoby niepełnosprawnej, a także ze względu na ochronę zdrowia i prawidłową egzystencję. W ocenie pełnomocnika strony organ nie wziął pod uwagę twierdzeń zawartych w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniosło o jej uchylenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując kontroli legalności działania organów administracji, w świetle brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2013r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne mogą w razie uznania kontrolowanego aktu, za nielegalny w rozumieniu w/w przepisów, uchylić ten akt lub stwierdzić jego nieważność. Zgodnie zaś z art.134 § 1 tej ustawy, rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem.

Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że – co do meritum – nie jest on sporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organów pierwszej oraz drugiej instancji jak i strony skarżącej. W ocenie Sądu nie ma zatem konieczności jego ponownego powielania.

Kwestią wymagającą wyjaśnienia pozostaje, czy w sprawie ziściły się przesłanki do odmowy, jak twierdzi organ czy też przeciwnie, zdaniem strony – przyznania – zasiłku celowego.

Przechodząc do szczegółowych rozważań w pierwszej kolejności wskazać należy, że skład orzekający w pełni akceptuje i uznaje za własne argumenty zwarte w wyrokach Tut. Sądu z dnia 28 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 710/14, 30 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 706/14 oraz 20 maja 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 906/14 zapadłych także w sprawie strony skarżącej. Stąd uzasadnia rozstrzygniecie z motywami i wywodami w nim zawartymi.

Tym samym na wstępie Sąd wskazuje, że objęta badaniem decyzja wydana została na gruncie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Zgodnie z jej art. 39 w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Z brzmienia wskazanego przepisu ("może przyznać") wynika, że nawet spełnienie wymagań formalnych do otrzymania zasiłku celowego (spełnienie kryterium dochodowego oraz co najmniej jednej z przesłanek wymienionych w art. 7 ustawy) nie stwarza po stronie wnioskodawcy roszczenia o prawo do jego przyznania.

Toteż rola sądu administracyjnego, jako kontrolera decyzji opartych na konstrukcji uznania administracyjnego jest odmienna, niż w przypadku związania organu treścią normy prawa materialnego. Organowi przypisana została bowiem swoboda decyzyjna, a wybór rozwiązania sprawy nie może zostać mu narzucony. Kontrola sądu administracyjnego, w przypadku uznania administracyjnego, nie obejmuje zatem kwestii słuszności wyboru rozstrzygnięcia. Ogranicza się natomiast do oceny sposobu ustalenia treści kryteriów indywidualizujących, sposobu ich wykorzystania w rekonstrukcji normy z przepisu i zbudowania treści decyzji, a także sposobu uzasadnienia przez organ administracyjny powyższych działań i towarzyszących im rozumowań, a w przypadku pojawienia się kryteriów mogących ze sobą pozostawać w kolizji – sposobu i wyniku wyważenia pozostających w kolizji wartości z punktu widzenia ich znaczenia dla treści decyzji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1389/12, z dnia 14 grudnia 2010 r., sygn. aktI OSK 1279/10 publ. w internetowej bazie orzeczeń).

Uznanie administracyjne cechuje się między innymi tym, że organ nie jest związany ścisłymi kryteriami prawnymi, a więc ma pewną swobodę w ocenie zasadności zgłoszonych żądań. W przypadku zasiłków celowych organ działając w ramach przyznanej mu władzy dyskrecjonalnej zobowiązany jest uwzględniać, że istotą tej formy wsparcia finansowego jest umożliwienie potrzebującym podmiotom życia w warunkach odpowiadających godności człowieka poprzez zaspokojenie konkretnej potrzeby bytowej, a sytuacja wnioskującego oceniana być powinna każdorazowo, jako indywidualny przypadek.

Z drugiej strony obowiązkiem organu jest rozważenie interesu publicznego przejawiającego się tu jako obowiązek właściwego rozdzielenia posiadanych środków, tak by zrealizować wsparcie dla wszystkich potrzebujących. Wynika z tego, że odmowa przyznania pełnej, czy też częściowej pomocy społecznej wymaga wykazania, że ilość posiadanych środków finansowych gminy nie pozwala na zaspokojenie interesu indywidualnego wnioskodawcy. Przypomnieć tu jednak trzeba, że zgodnie z przyjętym w judykaturze stanowiskiem organ nie jest zobowiązany do precyzyjnego określania możliwości finansowych gminy, a badanie tej kwestii wykracza poza kompetencje sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 116/10 publ. CBOSA).

W ocenie Sądu w toku postępowania administracyjnego zebrano wyczerpująco materiał dowodowy pozwalający na rozstrzygnięcie sprawy, co do jej istoty, a nadto prawidłowo go oceniono, uzasadniając przy tym w sposób przekonywujący zajęte stanowisko.

Jak wynika z akt administracyjnych, W.G. zamieszkuje samotnie, a jedynym jego dochodem jest zasiłek stały w kwocie 529 zł. Strona nie przekroczyła kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej wynoszącego 542 zł. W toku postępowania stwierdzono jednocześnie występowanie okoliczności wymienionych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej, co uzasadniałoby przyznanie zasiłku celowego na podstawie art. 39 tej ustawy. Jedną z przyczyn odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia było powołanie się na interes publiczny utożsamiony z ograniczonymi środkami finansowymi oraz znaczną liczbą osób oczekujących wsparcia Ośrodka Pomocy Społecznej. Sąd podziela zasadność takiej argumentacji, przywołanej w treści decyzji pierwszoinstancyjnej oraz zaakceptowanej w zaskarżonej decyzji.

Nie można natomiast zgodzić się z zarzutami strony skarżącej dotyczącymi konieczności precyzyjnego wskazania środków pozostających do dyspozycji organu (ilości środków w danym okresie, liczby osób ubiegających się o świadczenie, średnia wysokość zasiłków celowych udzielanych w skali miesiąca itd.). Sąd podziela pogląd dominujący w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że nie jest konieczne precyzyjne wskazanie, w uzasadnieniu decyzji w przedmiocie zasiłku celowego, możliwości finansowych organu pomocy społecznej, gdyż taki obowiązek nie wynika z art. 3 ust. 4, art. 39 ust. 1 i 2 ustawy, czy też z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 15 listopada 2011 r., sygn. akt IV SA/Wr 483/11, wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 107/110). Bezspornym wręcz oczywistym jest, że organy administracji działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona ale i jest ograniczona. Zatem tylko w tak wyznaczonych granicach muszą i mogą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Z uwagi zaś na szczupłość pozostających w ich dyspozycji środków finansowych są upoważnione do ograniczenia rozmiaru przyznawanych świadczeń, które to świadczenia muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia. Na tę okoliczność wielokrotnie zwracano uwagę w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 1464/2006, z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 624/07).

Jako drugą z przyczyn uzasadniających odmowę pozytywnego załatwienia wniosku skarżącego organ wskazał na systematyczność, czy też regularność wsparcia jakie otrzymuje skarżący z Ośrodka Pomocy Społecznej. W.G. posiada zasiłek stały, zasiłek celowy na leki w kwocie 200 zł oraz nieodpłatne usługi w DDPS, których koszt wynosi 721 zł miesięcznie. Otrzymał także zasiłki na energię elektryczną w styczniu i lutym 2013 r. oraz 2014 r.

Zdaniem Sądu całościowa ocena sytuacji skarżącego wskazuje na wypełnianie przez organy pomocy społecznej wobec skarżącego dyrektywy wynikającej z art. 3 ust. 1 ustawy, zgodnie z którą pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka.

Trzecią z przyczyn uzasadniających odmowę przyznania skarżącemu wnioskowanego zasiłku celowego było uznanie postawy skarżącego jako odpowiadającej przesłankom, o których mowa w art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Przypomnieć tu trzeba, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. W tej sytuacji brak złożenia przez stronę wniosku o przyznanie zasiłku okresowego, pomimo działań podejmowanych przez organ w tym zakresie, należy ocenić jako brak wykorzystania posiadanych możliwości i uprawnień w celu poprawy swojej sytuacji życiowej. Ponadto bezczynność skarżącego w zakresie zamiany zajmowanego lokalu o dużej powierzchni na mniejszy wyklucza możliwość otrzymania dodatku mieszkaniowego i tym samym polepszenia trudnej sytuacji życiowej. W ten sam sposób należy ocenić zaniechanie skorzystania z przysługujących skarżącemu uprawnień do wystąpienia o alimenty w stosunku do osób zobowiązanych.

Odnosząc się do zarzutu niezgodności zaskarżonej decyzji z przepisami postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 k.p.a. stanowiącego dyrektywę wydawania decyzji uznaniowej zgodnie z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela wypada stwierdzić, że ten przepis ma na celu przede wszystkim wyważanie interesu publicznego i interesu indywidualnego przy podejmowaniu rozstrzygnięć przez organy administracji publicznej. W orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie prawa administracyjnego przyjmuje się, że wskazana zasada nakazuje respektowanie interesu indywidualnego do granic jego kolizji z interesem publicznym. Dla ustalania tego, co leży w interesie publicznym w przypadku podejmowania decyzji w sprawie przyznania zasiłku celowego należy sięgnąć do norm określających cele pomocy społecznej zawartych w art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy o pomocy społecznej. Nie jest więc tak, że każda osoba spełniająca warunki do przyznania pomocy społecznej tę pomoc musi uzyskać w żądanej wysokości i na każdy cel (vide wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17 czerwca 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 724/13). Zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się możliwościach pomocy społecznej. Z unormowania tego wynika, że nie każda niezbędna potrzeba zgłoszona przez osobę potrzebującą będzie zaspokojona albowiem uzależnione to będzie od posiadanych przez te organy środków.

Skarżący podniósł także zarzut pozbawienia prawa czynnego udziału w postępowaniu uzasadniając go poprzez zacytowanie wyroku NSA z 13 lutego 1986 r. o sygn. akt II SA 2015/85, w którym stwierdzono między innymi, że organ prowadzący postępowanie zobowiązany jest pouczyć strony o prawie zapoznania się z aktami sprawy i złożenia końcowego oświadczenia w sprawie. Zdaniem Sądu zarzut naruszenia obowiązków wynikających z art. 10 k.p.a. jest zasadny jedynie wówczas, gdy strona wykaże, że uniemożliwiło to jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, przekazanie niezbędnych dla wyjaśnienia sprawy informacji czy zawnioskowania istotnych dowodów. W uzasadnieniu skargi skarżący nie wskazał żadnych konkretnych argumentów, które mogłyby uzasadniać konieczność przeprowadzenia określonych czynności i to czynności wymagających jego osobistego udziału.

Resumując Sąd stwierdził, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, nie naruszyły przepisów prawa materialnego i procesowego wskazanych w skardze i piśmie pełnomocnika oraz prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o pomocy społecznej, a wydając zaskarżoną decyzję nie przekroczyły granic uznania administracyjnego.

Z tego powodu, na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji.