Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1239/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 1,3,141 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 174, 183, 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 105, 156 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) del. WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant asystent sędziego Agnieszka Chorab po rozpoznaniu w dniu 29 października 2013r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej H. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1594/11 w sprawie ze skargi H. M. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 17 stycznia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1594/11 w sprawie ze skargi H. M. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania nakazu rozbiórki w pkt. I. oddalił skargę i w pkt. II zasądził od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 złotych.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] maja 2011r. (nr [...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623), dalej Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania H. M. – utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z [...] marca 2011r. (nr [...]) umarzającą postępowanie w sprawie nakazu rozbiórki części budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] na działce nr ew. [...].

Organ odwoławczy podkreślił, że sprawa ta była kilkakrotnie rozpatrywana, bowiem decyzją z [...] kwietnia 2007r. organ wojewódzki uchylił w całości decyzję organu powiatowego w S. z [...] listopada 2006r. umarzającą postępowanie w sprawie rozbudowy ww. budynku mieszkalnego i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Kolejną decyzją z [...] sierpnia 2007r. organ powiatowy odmówił wydania nakazu rozbiórki spornego budynku, która została uchylona decyzją z [...] października 2007r. a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Następnie decyzją z [...] lutego 2008r. nałożono na M. i L. R. obowiązek sporządzenia i przedstawienia zamiennego projektu budowlanego. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją organu wojewódzkiego z [...] kwietnia 2008r.

Decyzją z [...] października 2008r. organ st. podstawowego zatwierdził projekt zamienny rozbudowy i nadbudowy ww. budynku oraz nałożył obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie tej inwestycji. Organ odwoławczy utrzymał powyższą decyzję w mocy decyzją z [...] lutego 2009r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 grudnia 2009r. sygn. akt VII SA/Wa 642/09 uchylił ww. rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wywiódł, że zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 51 ust.4 prawa budowlanego, który legalizuje rozwiązania przyjęte w art. 50 prawa budowlanego. Oznacza to , że zastosowanie pierwszego przepisu powinno być ściśle powiązane z trybem postępowania przewidzianym w art. 50 prawa budowlanego. Sąd I instancji wskazał na wydane w sprawie rozstrzygnięcia, w tym postanowienie PINB z dnia [...] stycznia 2008r. wstrzymujące roboty budowlane rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ulicy [...], wykonane w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Przytoczył także treść decyzji Starosty Powiatowego w S. z dnia [...] lipca 2005r.( [...]), wygaszającej pozwolenie na rozbudowę i przebudowę przedmiotowego budynku w związku z tym że została przerwana na czas dłuższy niż dwa lata. Zdaniem orzekającego wówczas sądu I instancji organy nadzoru budowlanego przeprowadziły postępowanie legalizacyjne w oparciu o art. 50,51 prawa budowlanego nie odnosząc się do postanowień zawartych w decyzji o wygaszeniu pozwolenia na budowę, co do konieczności uzyskania nowej decyzji o pozwoleniu na budowę. Odnośnie braku zgody współwłaściciela – H. M. na rozbudowę i przebudowę budynku stanowiącego współwłasność, której nie było także przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę Sąd wywiódł, że realizacja robót w warunkach uzasadniających zastosowanie normy prawnej z art. 50 w związku z art.51 ust.4 prawa może polegać na dostosowaniu obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, co oznacza nie tylko zgodność z wymaganiami technicznymi, ale także niesie z sobą konieczność wykazania przez inwestora prawa do dysponowania zajętą pod budowę nieruchomością. Zdaniem sądu I instancji brak jest podstaw do zalegalizowania robót budowlanych, które przy konieczności spełnienia warunków wymaganych od inwestora zamierzającego legalnie wykonać inwestycję nie mogłyby by być w ogóle rozpoczęte, a tym samym stawiania w uprzywilejowanej pozycji inwestora, który wykonał roboty bez zgody pozostałych współwłaścicieli. Ratio legis art. 51 prawa budowlanego polega na doprowadzeniu wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem zarówno w aspekcie prawa administracyjnego jak i cywilnego.

Sąd zobowiązał organy przy ponownym rozpoznaniu sprawy do uwzględnienia wskazań przytoczonych w uzasadnieniu, a także do odniesienia się do postanowień zawartych w ostatecznej decyzji Starosty Powiatowego S. z dnia [...]lipca 2005r. stwierdzającej wygaśnięcie decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, że wznowienie budowy nastąpić może po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28 prawa budowlanego.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z [...] października 2010r. organ wojewódzki uchylił decyzję z [...] października 2008r. i umorzył postępowanie prowadzone przez organ I instancji w ramach nadzoru budowlanego w odniesieniu do budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w S. przy ulicy [...]. W uzasadnieniu wskazano za sądem na konieczność odniesienia się do warunku z decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia na budowę. Określono w niej, że wznowienie budowy może nastąpić dopiero po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28 prawa budowlanego. Oznacza to w ocenie organu brak podstaw prawnych do prowadzenia postępowania w ramach nadzoru budowlanego, zmierzającego do umożliwienia inwestorowi kontynuacje robót.

Pismem z 17 stycznia 2011r. H. M. zwróciła się do organu powiatowego w S. z wnioskiem o wydanie nakazu rozbiórki ww. rozbudowy.

W odpowiedzi Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wydał decyzję z [...] marca 2011r., mocą której umorzył postępowanie w sprawie wydania nakazu rozbiórki części budynku mieszkalnego, powstałej w wyniku rozbudowy na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] czerwca 2000r., usytuowanego na działce nr [...]w S.

W uzasadnieniu wywiedziono, że sprawa rozbudowy spornego budynku była już kilkakrotnie rozpatrywana przez organy nadzoru budowlanego na wniosek H. M. z dnia 9 maja 2005r. We wniosku tym strona wnosiła m.in. o spowodowanie doprowadzenia zabudowy do stanu poprzedniego. W kolejnych pismach z dnia 12 maja 2007r. i 23 września 2008r. strona wnosiła o wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego przy ulicy [...]. Należy zatem uznać, że kolejny wniosek H. M. jest tożsamy w zakresie żądania strony z poprzednimi. Zachodzi również tożsamość stron postępowania, które mają interes prawny w rozpatrywanej sprawie. Mamy zatem do czynienia z sytuacją, gdy w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja administracyjna rozstrzygająca tę samą sprawę administracyjną. Zgodnie z zasadą trwałości decyzji administracyjnych wyrażoną w art. 16 kpa ostateczna decyzja administracyjna może być wzruszona wyłącznie w trybie nadzwyczajnym, przewidzianym w kpa. Ponowne wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę uprzednio rozstrzygniętą decyzją ostateczną spowodowałoby zaistnienie przesłanki z art. 156 §1 pkt.3 kpa.

Skoro zatem wniosek dotyczył sprawy poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną postępowanie jako bezprzedmiotowe musiało zostać umorzone.

Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia [...] maja 2011r wskazał, że decyzja pierwszoinstancyjna jest prawidłowa, gdyż wyczerpująco wskazano przesłanki, które skutkowały umorzeniem postępowania wszczętego na wniosek odwołującej się. W obecnym stanie faktycznym i prawnym wydanie kolejnej decyzji merytorycznej w sprawie ww. inwestycji prowadziłoby do zaistnienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. wobec rozstrzygnięcia jej ostateczną decyzją z dnia [...] października 2010r. umarzającą postępowanie prowadzone przez organ I instancji w ramach nadzoru budowlanego. Organ przypomniał, że ww. decyzję wydano w wyniku uwzględnienia, stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oceny prawnej wyrażonej w ww. wyroku z 9 grudnia 2009r( sygn.akt. VII SA/Wa 642/09).

Organ odwoławczy wyjaśnił, że sporną inwestycję wykonano zgodnie z pozwoleniem, które w rezultacie przerwy w robotach budowlanych zostało wygaszone. Sytuacja taka w świetle orzecznictwa nie jest samowolą budowlaną, zatem nie może automatycznie skutkować wydaniem decyzji o rozbiórce części obiektu czego domaga się skarżąca.

Skargę na to rozstrzygnięcie złożyła H. M. i wnosząc o jego uchylenie zarzuciła błędne przyjęcie, że postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącej ze stycznia 2011r. o nakazanie rozbiórki części ww. budynku mieszkalnego jest bezprzedmiotowe, co w konsekwencji narusza art. 105 § 1 k.p.a. i art. 51 Prawa budowlanego.

Skarżąca wskazała, że stanowisko organu jest nieprawidłowe, gdyż nie można uznać za tożsamy obecnego wniosku z wnioskami składanymi podczas innego postępowania administracyjnego. Poprzednie wnioski zmierzały przede wszystkim do oceny legalności robót budowlanych, zaś wniosek wszczynający obecne postępowanie jest konsekwencją bezspornego stwierdzenia, że pozwolenie na budowę wygasło. Zdaniem skarżącej, nie występuje żadna przeszkoda do wydania nakazu rozbiórki części ww. budynku wzniesionego nielegalnie. Organy obu instancji nie zauważyły, że przedmiotem obecnego postępowania jest rozstrzygniecie zupełnie innej kwestii. Skoro pozwolenie na budowę wygasło a inwestorzy nie uzyskali nowego pozwolenia budowlanego, to skarżąca jest uprawniona jako współwłaścicielka tej nieruchomości do domagania się rozbiórki obiektu.

Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem, że wydanie w niniejszej sprawie decyzji merytorycznej prowadziłoby do naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Zaistnienie tej przesłanki wymaga bowiem ustalenia tożsamości sprawy pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Tożsamość podmiotowa ma miejsce wtedy, gdy w sprawie występują te same strony. Natomiast sprawy są tożsame pod względem przedmiotowym, o ile tożsama jest podstawa prawna, stan faktyczny oraz prawa i obowiązki stron, które z nich wynikają. Poprzednie wnioski skarżącej zmierzały do oceny legalności robót budowlanych, a obecny wniosek jest konsekwencją bezspornego stwierdzenia, że pozwolenie na budowę wygasło, a tym samym zaistniały podstawy do nakazania rozbiórki części spornego budynku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając skargę za niezasadną wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, iż postępowanie w sprawie legalności spornej rozbudowy zostało zainicjowane wnioskiem skarżącej z 9 maja 2005r., w którym skarżąca domagała się m.in. spowodowania doprowadzenia zabudowy do stanu poprzedniego.

W wyniku rozpatrzenia ww. wniosku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wszczął postępowanie w trybie nadzoru budowlanego w sprawie zbadania legalności ww. robót budowlanych. Na gruncie obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane organ nadzoru zobligowany jest bowiem przede wszystkim do zbadania, czy inwestor dopuścił się samowoli budowlanej, a jeśli tak, to czy istnieją przesłanki do legalizacji tak wzniesionego obiektu budowlanego. Dopiero w sytuacji ustalenia, że legalizacja nie jest możliwa organ wydaje decyzję o jego rozbiórce.

Sąd I instancji podkreślił, że podstawę materialnoprawną do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w przypadku utraty mocy wiążącej decyzji o pozwoleniu na budowę (wygaśnięcie decyzji Starosty S. z dnia [...] czerwca 2000r. pozwalającej na budowę spornej inwestycji zostało stwierdzone ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] lipca 2005r.) stanowi tryb wymieniony w art. 50 i 51 Prawa budowlanego.

Sąd zaznaczył, że jak wynika z akt sprawy takie postępowanie zostało wszczęte i zakończone ostateczną decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010r. uchylającą decyzję organu powiatowego z dnia [...] października 2008r. i umarzającą postępowanie prowadzone w ramach nadzoru budowlanego, która to decyzja zapadła w wyniku uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] lutego 2010r.

W ocenie Sądu I instancji z analizy materiału dowodowego wynika zatem jednoznacznie, wbrew twierdzeniom skarżącej - że sprawa legalności, a zatem i ewentualnej rozbiórki spornego budynku - została zakończona wyżej wymienioną decyzją [...] października 2010r. Natomiast, wzruszenie decyzji, która uzyskała przymiot ostateczności może nastąpić jedynie poprzez uruchomienie jednego z trybów nadzwyczajnych.

Zdaniem Sądu I instancji powyższe oznacza, że złożenie przez skarżącą 17 stycznia 2011r. kolejnego wniosku o wydanie nakazu rozbiórki spornej inwestycji nie mogło doprowadzić do uruchomienia ponownego postępowania w tym samym przedmiocie, między tymi samymi stronami i wydania decyzji w tym samym zakresie.

Sąd I instancji wskazał, że słuszne zatem było stanowisko organów, że rozstrzygnięcie sprawy zakończonej już decyzją ostateczną stwarza stan powagi rzeczy osądzonej, co powoduje, że wydanie kolejnej decyzji w sprawie tożsamej podmiotowo i przedmiotowo doprowadziłoby do zaistnienia przesłanki, o której mowa w art. 156 §1 pkt. 3 k.p.a. i należało je umorzyć.

W ocenie Sądu I instancji zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku. W świetle przedstawionej argumentacji, wygaśnięcie pozwolenia na budowę, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie wpływa na zmianę przedmiotu postępowania i nie stanowi podstawy do nakazania rozbiórki części spornego budynku mieszkalnego.

Skargę kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła H. M. i zaskarżając wyrok w całości zarzuciła naruszenie prawa procesowego, tj. przepisu art. 1 § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt1 lit. c( wskutek oczywistej omyłki wskazano na nieistniejący art. 141§1pkt.lit.c )p.p.s.a. przez niedostrzeżenie naruszenia przez organ administracji art. 105 k.p.a. oraz błędnej interpretacji art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 7 i 12 k.p.a. W ocenie składającej skargę kasacyjną decyzja o umorzeniu postępowania naprawczego z art.. 50,51 prawa budowlanego z pewnością nie wywołuje skutków zgodnych z celem powyższych przepisów prawa budowlanego. Stanowisko Sądu, że decyzja z dnia [...]10.2010r. stwarza stan powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 156§1pkt.3 kpa , choć nie jest pozbawione podstaw cechuje skrajny formalizm, nie uwzględniający ogółu zasad postępowania administracyjnego, wyrażonych m.in. w art. 7,12§1 kpa. W skardze kasacyjnej podkreślono, że doktryna prawa administracyjnego dopuszcza wydanie decyzji merytorycznej w zwyczajnym trybie, w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o umorzeniu postępowania. O takich możliwościach decydować winny charakter sprawy i okoliczności umorzenia.

Z takim przypadkiem mamy do czynienia, ostateczna decyzja z dnia [...].10.2010r. powoduje, że doprowadzenie budowy do stanu zgodnego z prawem pozostaje nadal nie załatwione.

Powołując się na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości o przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U.2002,Nr153,poz.1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania, z przyczyn wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Przesłanki nieważności w sprawie nie zaistniały, zatem Sąd rozpoznał wniesioną skargę kasacyjną w granicach podniesionych przez stronę zarzutów, które okazały się nieuzasadnione.

Zarzuty skargi kasacyjnej formułowały tezę o naruszeniu przepisów postępowania, które – zdaniem skarżącej kasacyjnie – miało istotny wpływ na wynik sprawy, a więc przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 p.p.s.a., a także art. "145 § 1 pkt1 lit. c.( wskutek oczywistej omyłki wskazano nie istniejący 141 §1 pkt.lit.c.) p.p.s.a. przez niedostrzeżenie naruszenia przez organ administracji art. 105 k.p.a. oraz błędnej interpretacji art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 7 i 12 k.p.a."

Przechodząc do oceny merytorycznej, przytoczonych w skardze kasacyjnej zarzutów, wyjaśnić należy, że sformułowany w tej podstawie kasacyjnej zarzut naruszenia art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 p.p.s.a. był całkowicie niezasadny, gdyż wskazane wyżej przepisy należą do kategorii przepisów o charakterze ustrojowym. Wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniem skarżącego kasacyjnie nie może być zaś utożsamiane z uchybieniem powołanym normom. Wyżej wymienione przepisy zakreślają jedynie właściwość sądów administracyjnych stanowiąc, że sądy sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Nie ma zaś żadnych podstaw do przyjęcia, iż Sąd Wojewódzki nie dokonał takiej kontroli albo, że ocenę swoją oparł na innym kryterium niż zgodność zaskarżonej decyzji z prawem.

W związku z powyższym, przepisy ten mogłyby być naruszone tylko wtedy, gdyby skarga w ogóle nie została przez Sąd rozpoznana, albo rozpoznanie jej dotyczyło innych aktów lub sytuacji prawnych niż te, które są wymienione w art. 3 p.p.s.a., albo kontrola sądu opierałaby się na innych kryteriach, niż są one określone w art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

Nie można również za zasadny uznać zarzutu naruszenia pozostałych wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów.

Przepis art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. stanowi o nieważności decyzji dotyczącej sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Przepis ten ma zastosowanie w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Dla uznania naruszenia zasady rei iudicatae niezbędne jest zatem stwierdzenie tożsamości obu spraw. Tożsamość istnieje wtedy, gdy występują te same podmioty, a sprawa dotyczy tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego. Oczywistym jest, że dla stwierdzenia, iż nastąpiło naruszenie rei iudicatae, istotne znaczenie ma istnienie tożsamości obu spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2010 r., II OSK 931/09, LEX nr 597967: "Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. możliwe jest tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Istotnym jest, że aby zaistniała tożsamość sprawy konieczne jest aby obie decyzje dotyczyły tożsamego podmiotu oraz tożsamego przedmiotu sprawy, przy jednoczesnej tożsamości stanu prawnego jak i faktycznego". W niniejszej sprawie Sąd I instancji zwrócił uwagę, że decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r. uchylająca decyzję organu powiatowego z dnia [...] października 2008r. i umarzająca postępowanie prowadzone w ramach nadzoru budowlanego, która to decyzja zapadła w wyniku uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] lutego 2010r., posiada przymiot ostatecznej i rozstrzyga w sprawie prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego postępowania naprawczego w trybie art.50, 51 prawa budowlanego, w odniesieniu do budynku mieszkalnego położonego w S. na działce nr [...]. W decyzji tej, powołując się na wytyczne sądu I instancji, zawarte w wyroku z dnia 9 grudnia 2009r (sygn. akt. VII SA/Wa 642/09) wywiedziono, że wznowienie budowy( kontynuacja robót budowlanych) będzie mogło nastąpić po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28 ustawy prawo budowlane. Brak w tej sytuacji zdaniem organu odwoławczego podstaw prawnych do prowadzenia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego, zmierzającego w istocie wbrew ww. warunkowi do umożliwienia inwestorom kontynuacji robót budowlanych. Inwestor będzie miał możliwość dokończenia robót po uzyskaniu rozstrzygnięcia z art. 28 prawa budowlanego.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zgodnie z art. 51 ust.1 prawa budowlanego w przypadkach, o których mowa w art. 50 ust.1 tej samej ustawy, który reguluje przesłanki prowadzenia postępowania naprawczego, właściwy organ w drodze decyzji:

1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo

2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo

3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

W myśl ust.3 art. 51 po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję:

1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo

2) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Z kolei przepis ust.4 stanowi, iż po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego( ust.5 art. 51).

Wymienione tym przepisem rozstrzygnięcia podejmowane są wyłącznie w trakcie postępowania naprawczego, wszczętego w odniesieniu do konkretnych robót budowlanych. Wydanie decyzji w trybie art. 51 ust.1pkt.1, 51 ust.3-5 oznacza zakończenie postępowania naprawczego.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ostateczne zakończenie postępowania naprawczego umorzeniem oznacza w istocie, iż organ nadzoru z chwilą wydanego w trybie art.105 kpa orzeczenia odstąpił w odniesieniu do tego obiektu od wszelkich działań naprawczych, przewidzianych w art. 51 ustawy prawo budowlane (tu: decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].10.2010r.).

W takiej sytuacji wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie kolejny wniosek( pismo H. M. z dnia [...]01.2011r.) o rozbiórkę tego samego budynku, będący w istocie żądaniem ponownego wszczęcia i prowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50, 51 prawa budowlanego w odniesieniu do tych samych robót budowlanych, na tożsamym obiekcie, co postępowanie zakończone decyzją z dnia [...].10.2010r. nie mógł skutkować przyjęciem dopuszczalności prowadzenia ponownego postępowania.

Zachodziłaby bowiem tożsamość obydwu postępowań, z których pierwsze zakończone zostało ostateczną decyzją o umorzeniu z dnia [...].10.2010r.

Nadmienić należy, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego rozstrzygając jak w decyzji z dnia [...] marca 2011r. posiadał wiedzę co do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] czerwca 2000r.

A zatem zgodzić należy się z sądem I instancji, iż wydanie przez organ nadzoru budowlanego kolejnej decyzji w sprawie tożsamej podmiotowo i przedmiotowo stanowiłoby naruszenie, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania nadzorczego wywołanego wnioskiem H. M. z dnia [...]stycznia 2011r. Organy obu instancji nie naruszyły zatem normy zawartej w art. 105 kpa, przeprowadzone postępowanie pozostawało w zgodzie z art. 7, 12 kpa.

Z tych samych względów Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną H. M. uznał za nieuzasadnioną.

Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.