Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2616/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-08-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędziowie sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), sędzia WSA Jadwiga Smołucha, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezydent [...], w imieniu którego działa Dyrektor Zarządu Dróg Miejskich (upoważnienie z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...]), decyzją z dnia [...] września 2016 r., nr [...], na podstawie art. 130a ust. 2a, ust. 10h, ust. 10j oraz ust. 6 i 6a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), załącznika nr 2 do uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013 (Dz. Urz. Woj. [...] z 2012 r., poz. [...]), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta [...] (Dz.U. nr 41, poz. 361 ze zm.) w związku z art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, zwana dalej k.p.a.), ustalił wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...] na kwotę 478 złotych oraz zobowiązał do zapłaty ww. kosztów solidarnie D. W. oraz [...] w [...].

Odwołanie od powyższej decyzji złożył D. W.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r., znak: [...], na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 k.p.a., art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 ze zm.) i art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 130a ust. 2a, 6a, 10h i 10i ustawy Prawo o ruchu drogowym, od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Przepis ust. 10i stosuje się odpowiednio.

Koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

Jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego, niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h.

Dalej organ II instancji podał, iż w dniu 14 października 2013r. o godzinie 13:38 została wydana dyspozycja usunięcia pojazdu [...] o nr rejestracyjnym [...] z powodu zaparkowania na ul. [...] w [...] wzdłuż linii ciągłej, zmuszając innych kierujących do najeżdżania na te linię oraz tamowania ruchu. Fakt ten wynika z dyspozycji usunięcia pojazdu z 14 października 2013r, z notatki urzędowej strażnika miejskiego. Z dokumentacji wynika, że od holowania odstąpiono o godzinie 13:43 tj. 5 minut po wydaniu dyspozycji holowania. Powstały rzeczywisty koszt interwencji wyniósł 124,80 zł.- faktura VAT.

Mając powyższe na względzie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że zostały podjęte czynności dotyczące usunięcia pojazdu, w związku z zaparkowaniem pojazdu w sposób niedozwolony. Kwotę stanowiącą koszty powstałe w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, w ocenie organu, zasadnie zaś naliczono, mając na uwadze uchwałę nr [...] Rady [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013. i w oparciu o fakturę VAT, zlecenie holowania.

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył D. W.

W uzasadnieniu skargi skarżący domaga się stwierdzenia niezgodności z prawem aktu prawa miejscowego- Uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013., w zakresie ustalenia opłaty za odstąpienie od usunięcia pojazdu do 3.500 kg masy całkowitej, powołując się na analogiczna sprawę zakończona wyrokiem NSA z 13 stycznia 2017r., sygn.akt I OSK 1916/16.

Nadto wskazał, że nie zgadza się na obciążanie go kosztami za usługę, kwestionując twierdzenie organów o oczywistości powstania kosztów interwencji i w tym zakresie zarzucił organom naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. poprzez brak ustalenia co czy holownik rzeczywiści wyjechał z bazy i co działo się w ciągu 5 minut pomiędzy wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu a jej odwołaniem.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r., poz. 1302).

W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady nie wystąpiły, dlatego skarga została oddalona.

Wskazać należy, iż przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] września 2016 r. ustalającą wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...] z powodu zaparkowania na ul. [...] w [...] wzdłuż linii ciągłej, zmuszając innych kierujących do najeżdżania na te linię oraz tamowania ruchu.

Organ I instancji podał, że do zapłaty tych kosztów zobowiązani są solidarnie D. W. oraz [...] w [...].

Jako podstawę prawną nałożonego obowiązku przywołał art. 130a ust. 2a, ust. 10h, ust. 10j oraz ust. 6 i 6a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) oraz załącznik nr 2 do uchwały Rady [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013 (Dz. Urzędowy Woj. [...].z 2012r., poz. [...]). Stosując wskazane przepisy organ I instancji przyjął, że skarżący w dniu 14 października 2013 r. dopuścił się wykroczenia drogowego polegającego na postoju w miejscu niedozwolonym. W związku z tym zdarzeniem doszło także do wydania dyspozycji usunięcia pojazdu ( k. 1 akt adm. organu I instancji). Wprawdzie dyspozycja ta została cofnięta, ale wywołała koszty, a potwierdza to faktura wystawiona przez firmę holującą. W aktach sprawy znajduje się faktura korygująca VAT z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] wystawiona przez [...] w [...] wraz z zestawieniem, z którego wynika, że koszty usług holowniczych przedmiotowego pojazdu wyniosły 124,80zł, przy m dystansie przejechanym przez holownik wynoszącym 13 km. W takich okolicznościach

Prezydent [...] decyzją wydaną w sprawie w I instancji, ustalił wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia przedmiotowego pojazdu w kwocie 478 zł i wskazał, że do zapłaty tych kosztów zobowiązany jest skarżący oraz leasingodawca.

Ocena ta . którą Sąd podziela, została w istocie powtórzona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w zaskarżonej decyzji.

Rozwijając powyższe zważyć trzeba, iż zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela m. in. w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu.

W myśl ust. 2a ww. przepisu, od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Przepis ust. 10i stosuje się odpowiednio. Ten ostatni stanowi, że jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h.

Zgodnie natomiast z art. 130a ust. 10h ustawy, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

Analizując wskazane przepisy przyjąć należy, że przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym nie pozwalają przy orzekaniu w przedmiocie nałożenia opłaty na jakąkolwiek uznaniowość, w tym - na ustalenie wysokości kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu w zależności od stopnia zawinienia, rodzaju przewinienia bądź zależnie od tego, na jakim etapie usuwania właściciel powrócił do pojazdu.

Niemniej, analizując i stosując te przepisy, brak jest podstaw by przyjąć, że samo wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu stanowi podstawę do wydania decyzji, w zw. z art. 130a ust. 2a ustawy. Obowiązek taki powstaje dopiero wówczas, gdy wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu, następnie cofniętej, spowodowało powstanie określonych, kosztów. Obciążenie kosztami wydania dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadku odstąpienia od tej czynności może bowiem nastąpić wyłącznie wtedy, gdy spełnione są następujące warunki: 1) wydano dyspozycję usunięcia pojazdu wobec zaistnienia okoliczności wymienionych w ust. 1-2 art. 130a ustawy; 2) odstąpiono od usunięcia pojazdu w związku ustaniem przyczyn uzasadniających usunięcie; 3) powstały koszty związane z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu.

Do faktycznego odholowania pojazdu wprawdzie nie doszło, jednak wezwanie holownika i jego wyjazd spowodował koszty, które zgodnie z Uchwałą Nr [...] Rady [...] z [...] grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013, które określono na kwotę 478 zł dla pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3.500 kg.

W aktach sprawy znajduje się dowód (faktura VAT) wskazujący na poniesienie tych kosztów przez Zarząd Dróg Miejskich w [...].

Dodać trzeba, że solidarna odpowiedzialność za zapłatę kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia samochodu, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie wynika z ust. 2a art. 130 u.p.r.d., który stanowi, iż jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Natomiast jeśli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10H (art. 130 ust. 101 u.p.r.d.).

Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że w rozpatrywanym przypadku nie powstały koszty związane z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu. Wbrew bowiem powyższym stwierdzeniom w aktach sprawy znajduje się faktura VAT, zlecenie holowania, notatka urzędowa strażnika miejskiego o odstąpieniu od usunięcia pojazdu. Są to dokumenty wystarczające do przyjęcia, że została spełniona określona w art. 130a ust. 2a u.p.r.d., przesłanka do ustalenia kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu i obciążenia nimi skarżących.

Zatem, wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu wygenerowało koszty tego usunięcia, gdyż podjęto czynności zmierzające bezpośrednio do usunięcia pojazdu. Uznać zatem należy, że opłata nałożona na skarżącego została zgodnie z przepisami obowiązującego prawa, przy czym organy nie miały obowiązku uszczegółowienia poniesionych kosztów.

Z kolei w myśl art. 130a ust. 6 p.r.d., rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a. Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a. Przepis art. 130a ust. 6a lit. c) p.r.d. podaje, że maksymalna wysokość stawek kwotowych opłat za usunięcie pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t wynosi 440 złotych. Ustawodawca przewidział jednocześnie mechanizm waloryzujący tę kwotę. Zgodnie z art. 130a ust. 6b p.r.d., maksymalne stawki opłat określone w ust. 6a, obowiązujące w danym roku kalendarzowym ulegają corocznie zmianie na następny rok kalendarzowy w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie pierwszego półrocza roku, w którym stawki ulegają zmianie, w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego. Jak stanowi art. 130a ust. 6c p.r.d., na każdy rok kalendarzowy minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" maksymalne stawki opłat, o których mowa w ust. 6a, z uwzględnieniem zasady określonej w ust. 6b, zaokrąglając je w górę do pełnych złotych. Wskaźnik cen, o którym mowa w ust. 6b, ustala się na podstawie komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", w terminie 20 dni od dnia jego ogłoszenia (art. 130a ust. 6d).

Wobec powyższego stwierdzić należy, że właściciel nieprawidłowo zaparkowanego pojazdu, wobec którego wydano dyspozycję jego usunięcia z drogi, ponosi koszty nawet w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu w trakcie jego usuwania. Rada powiatu (w niniejszej sprawie Rada [...]) zobowiązana została przez ustawodawcę do corocznego ustalania w drodze uchwały wysokości wyżej wymienionych kosztów. Wysokość kosztów powstałych poprzez wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu mimo odstąpienia od tej czynności nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu.

Przenosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego niniejszej sprawy uznać należy, że ustawodawca ustanowił mechanizm ustalania opłat za usunięcie pojazdów nieuzależniony od faktycznej wysokości tych opłat w konkretnym przypadku. Rada powiatu związana jest stawkami maksymalnymi określonymi w ustawie, ale waloryzowanymi w drodze obwieszczeń ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Została ona zobowiązana do określenia w drodze uchwały konkretnych stawek nieprzekraczających kwot ustalonych w wyniku waloryzacji ministra dokonywanej w obwieszczeniu, która dodatkowo corocznie powinna być zmieniana biorąc pod uwagę zarówno konieczności sprawnej realizacji zadań związanych z usuwaniem pojazdów oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu. W niniejszej sprawie obowiązująca w czasie usuwania przedmiotowego pojazdu skarżącego uchwała nr [...] Rady [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013 przewidywała wysokość opłat w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu do 3,5 t masy całkowitej w kwocie 478 zł. Taką też opłatę nałożono na skarżącego oraz leasingodawcę.

Odnosząc się do najdalej idącego zarzutu skargi dotyczącego legalności Uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013., w zakresie ustalenia opłaty za odstąpienie od usunięcia pojazdu do 3.500 kg masy całkowitej, należy wskazać, że uchwała ta była już przedmiotem kontroli WSA w Warszawie , który prawomocnym wyrokiem z dnia 13 maja 2014r. w sprawie sygn.. akt VII SA/Wa 2579/13, w części kwestionowanej przez skarżącego uznał ją za zgodną z prawem , oddalając skargę Rzecznika Praw Obywatelskich.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły przepisów obowiązującego prawa uznając, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy skarżący obowiązany jest do uiszczenia kosztów na postawie art. 130a ust. 2a p.r.d.

Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), orzekł o oddaleniu skargi.