Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 261/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183 § 1 i 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 134, art. 160 § 5, art. 158 § 2, art. 156 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie NSA Małgorzata Pocztarek NSA Elżbieta Kremer (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Paweł Florjanowicz po rozpoznaniu w dniu 14 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. G., F. G., M. G., K. J., A. K., M. J., M. K., I. D., E. P., W. R.j, M. K., B. K., L. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 963/13 w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 października 2013 r., I SA/Wa 963/13 oddalił skargę [...] na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

Aktem Notarialnym z dnia [...] czerwca 1946 r. nr [...][...] sprzedały na rzecz [...] nieruchomość położoną w [...] obj. księgą wieczystą Gdynia karta [...] oraz [...] wykaz liczba v.

Orzeczeniem z dnia [...] listopada 1970 r. nr [...] Minister Gospodarki Komunalnej stwierdził przejście z mocy prawa na własność Państwa nieruchomości położonej w [...].

Decyzją ostateczną z dnia [...] lutego 1994 r. nr [...] Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa stwierdził, iż w/w orzeczenie Ministra Gospodarki Komunalnej zostało wydane z naruszeniem prawa.

Pismem z dnia [...] kwietnia 1995 r., uzupełnionym pismem z maja 1995 r., [...], działająca w imieniu własnym oraz "w imieniu" wszystkich spadkobierców [...], zwróciła się do Prezydenta Miasta Gdyni o przyznanie odszkodowania należnego w związku z uchyleniem, w drodze ostatecznej decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] lutego 1994 r. w/w orzeczenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] listopada 1970 r.

Pismem z dnia [...] czerwca 1995 r. Prezydent Miasta Gdyni poinformował [...], iż decyzją z dnia [...] lutego 1994 r. Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa nie uchylił w/w orzeczenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] listopada 1970 r., ale stwierdził, iż powyższe orzeczenie, zostało wydane z naruszeniem prawa. Jednocześnie Prezydent Miasta Gdyni wyjaśnił, iż zgodnie z treścią art. 160 § 3 k.p.a. Prezydent Miasta Gdyni nie jest właściwy w sprawie odszkodowania, gdyż organem właściwym w sprawie orzekania o odszkodowaniu za szkodę poniesioną w związku z wydaniem decyzji z naruszeniem prawa jest organ, który stwierdził, w myśl art. 158 § 2 k.p.a., że decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 k.p.a. Powyższy wniosek z 1995 r. nie został przekazany do organu właściwego w sprawie odszkodowania.

Decyzją z dnia [...] lutego 1998 r. nr [...], wydaną w następstwie rozpatrzenia kolejnego wniosku [...] z dnia [...] listopada 1997 r., Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił wnioskodawczyni przyznania odszkodowania w związku ze stwierdzeniem, w drodze ostatecznej decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] lutego 1994 r., iż orzeczenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] listopada 1970 r. stwierdzające przejście z mocy prawa na własność Państwa nieruchomości położonej w [...], zostało wydane z naruszeniem prawa.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. następcy prawni [...] zwrócili się do Prezydenta Miasta Gdyni o niezwłoczne rozpatrzenie wniosku [...] z dnia [...] kwietnia 1995 r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania.

Postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. nr [...] Prezydent Miasta Gdyni przekazał wg właściwości Ministrowi Infrastruktury w/w wniosek [...] (następców prawnych [...] - byłej właścicielki przejętej nieruchomości na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Gdyni z dnia 28 grudnia 1979 r. sygn. akt I Ns 912/79, postanowienia Sądu Rejonowego w Gdyni z dnia 24 października 1984 r. sygn. akt Ns 978/84, postanowienia Sądu Rejonowego w Gdyni z dnia 2 lutego 1993 r. sygn. akt I Ns 1930/92, postanowienia Sądu Rejonowego w Gdyni z dnia 23 lutego 1996 r. sygn. akt I Ns 9/96, postanowienia Sądu Rejonowego w Gdyni z dnia 11 kwietnia 2003 r. sygn. akt VII Ns 306/03 i postanowienia Sądu Rejonowego w Wejherowie z dnia 25 kwietnia 2007 r. sygn. akt I Ns 215/07) o ustalenie i wypłatę odszkodowania.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odmówił [...]- następcom prawnym [...], przyznania odszkodowania za szkodę poniesioną w związku z wydaniem orzeczenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] listopada 1970 r. stwierdzającego przejście z mocy prawa na własność Państwa nieruchomości położonej w [...], którego legalność została oceniona w decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] lutego 1994r.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem [...] - w miejsce której wstąpiły [...] wystąpili z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją Ministra Transportu. Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 r., ewentualnie na wypadek uznania, że w stosunku do ww. decyzji nie przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy ww. skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r.

Po rozpatrzeniu powyższego wniosku postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej stwierdził jego niedopuszczalność. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. odwołanie przysługuje wyłącznie od decyzji. Wskazał, że strona może skorzystać z tego środka zaskarżenia tylko, gdy w obrocie prawnym istnieje nieostateczna decyzja administracyjna w rozumieniu przepisów kodeksu. Natomiast zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Podniósł, że zgodnie z treścią uchylonego art. 160 § 5 k.p.a., strona niezadowolona z przyznanego jej odszkodowania przez organ administracji publicznej wymieniony w § 4, może wnieść powództwo do sądu powszechnego. Jednocześnie wskazał, że ustawodawca, w sprawach dotyczących decyzji rozstrzygających w przedmiocie ustalenia i przyznania odszkodowania, na podstawie art. 160 k.p.a., wyłączył możliwość wnoszenia środka zaskarżenia w administracyjnym toku instancji. W związku z powyższym Minister stwierdził niedopuszczalność wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy od ww. decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], ze względu na wyłączenie przez przepisy prawa proceduralnego możliwości zaskarżenia decyzji wydanej w trybie art. 160 k.p.a. w przedmiocie ustalenia i przyznania odszkodowania.

Na powyższe postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej [...] wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 160 § 5 k.p.a. polegające na błędnym stwierdzeniu niedopuszczalności wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra z dnia [...] grudnia 2011 r. Skarżący podnosili, że nie są niezadowoleni z rozstrzygnięcia organu o odszkodowaniu, lecz z tego, że organ administracji w sposób błędny uznał, ze skarżący złożyli nowy wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania i wniosek ten rozstrzygnął, zamiast rozstrzygnąć wniosek złożony w dniu [...] kwietnia 1995 roku. Jednocześnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd wskazał, że art.160 § 1 k.p.a., stanowił, iż stronie, która poniosła szkodę na skutek stwierdzenia nieważności decyzji służyło roszczenie o odszkodowanie za poniesioną szkodę, chyba że ponosiła ona winę za powstanie okoliczności wymienionych w art.156§ 1 k.p.a. W dniu 1 września 2004r. weszła w życie ustawa z dnia 17 czerwca 2004r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw - zwana dalej: ustawą nowelizującą (Dz.U. nr 162, poz. 1692). Ustawa ta na mocy art. 1 pkt 2 dodała w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks cywilny (Dz.U. n 16, poz. 93, ze. zm.) art. 4171, który w § 2 otrzymał następujące brzmienie: jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem. Odnosi się to również do wypadku, gdy prawomocne orzeczenie lub ostateczna decyzja zostały wydane na podstawie aktu normatywnego niezgodnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą. Z kolei art. 2 pkt 2 uchylił art. 160 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071, ze zm.). Natomiast zagadnienia intertemporalne zostały uregulowane w art. 5, w którym przewidziano, że do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepis m. in. art. 160 ustawy, o której mowa w art. 2, w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Inaczej mówiąc, od daty 1 września 2004r. do stanów i zdarzeń prawnych powstałych po tej dacie stosuje się przepis art. 4171 § 2 Kodeksu cywilnego, wskazujący jako właściwy do dochodzenia roszczeń ze wskazanego wyżej tytułu wyłącznie tryb sądowy. Zatem do zdarzeń i stanów prawnych powstałych po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. po 1 września 2004r., nie ma już zastosowania art. 160 k.p.a. Aktualnie administracyjny tryb dochodzenia roszczeń odszkodowawczych (art.160 k.p.a.) stosuje się jedynie w tych sprawach, w których decyzja nieważnościowa (art.156 § 1 k.p.a.) stała się ostateczną przed dniem 1 września 2004r. Natomiast wydanie w tym trybie decyzji po tej dacie skutkuje objęciem roszczenia odszkodowawczego regulacją art. 417¹ § 2 Kodeksu cywilnego, a zatem jego rozpoznanie następuje wyłącznie przed sądem powszechnym. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 października 2006r. (sygn. akt I OSK 207/06) uchylenie art. 160 k.p.a. - którego dotychczasową materię reguluje teraz art.417¹ § 2 k.c. - spowodowało, że objęte tym przepisem roszczenie odszkodowawcze stanowi sprawę cywilną w rozumieniu art. 1 k.p.a., do rozpoznawania zaś spraw cywilnych - stosownie do art. 2 § 1 k.p.c. - powołane są sądy powszechne Realizacja stanu faktycznego, który spełnia hipoteza art. 160 k.p.a. następowała przez zaistnienie faktów mających charakter zdarzeń prawnych (wydanie decyzji wadliwej powodującej szkodę oraz wydanie decyzji stwierdzającej tę wadliwość). Tak więc, aby poszkodowany mógł dochodzić roszczenia od Skarbu Państwa, musi nastąpić realizacja stanu faktycznego o dość złożonej strukturze (por. S. Grzybowski: Prawo cywilne. Zarys części ogólnej", Warszawa 1985r., s. 96). Nawiązując do treści art. 5 ustawy nowelizującej i w kontekście art. 160 k.p.a. niewątpliwie więc zdarzeniem prawnym jest zarówno decyzja nacjonalizacyjna, jak i decyzja stwierdzająca jej nieważność. Pierwsza z wymienionych decyzji jest zdarzeniem wyrządzającym szkodę, zaś z drugim zdarzeniem należy wiązać skutek w postaci możliwości ubiegania się o odszkodowanie. Jest więc oczywistym, że zdarzeniem wyrządzającym szkodę jest wydanie decyzji naruszającej prawo (uchwała 7 sędziów SN z 26 stycznia 1989r., sygn. akt III CZP 58/88, publ. OSNCP 1989, nr 9, poz. 129, s. 13). Natomiast drogę do dochodzenia odszkodowania, inaczej wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym, otwiera dopiero stwierdzenie nieważności decyzji i następuje to od dnia, w którym decyzja stwierdzająca nieważność stała się ostateczna. Wymienione zdarzenia - które są od siebie czasowo odległe - składają się na tzw. zdarzenie prawne złożone. W piśmiennictwie zgodnie przyjmuje się, że zdarzenie prawne złożone można uważać za zrealizowane dopiero wówczas, gdy zaszedł ostatni fakt należący do stanu faktycznego tego złożonego zdarzenia (zob. J. Gwiazdomorski: Międzyczasowe prawo prywatne. Część I", Nowe Prawo 1965, nr 6, s. 621). W analizowanym przypadku takim ostatnim faktem jest wydanie decyzji z dnia [...] lutego 1994r stwierdzającej nieważność pierwszej decyzji. Tak, więc na mocy art. 5 oraz art. 2 ustawy nowelizującej w sytuacji, gdy decyzja stwierdzająca wadliwość pierwotnej decyzji wywołującej szkodę została wydana przed dniem [...] września 2004r., art. 160 k.p.a. znajduje zastosowanie. Zatem tryb administracyjny dochodzenia roszczeń odszkodowawczych był właściwy dla przedmiotowej sprawy. Natomiast w zakresie odwoławczym w przedmiocie wydanej we wskazanym zakresie decyzji właściwy jest sąd powszechny (art. 160 § 5 k.p.a.). Prawidłowo organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] grudnia 2011 roku o odmowie przyznania odszkodowania. Stronie niezadowolonej z decyzji z dnia [...] lutego 2011r. służyło, bowiem prawo wniesienia powództwa do sądu powszechnego, niezależnie od przesłanek, dla jakich decyzja z dnia [...] lutego 2011 roku, zdaniem skarżących była wadliwa. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 maja 2001r., IV SA 660/01 wskazał, że: "Tryb dochodzenia odszkodowania został uregulowany w art. 160 § 4 i 5 k.p.a. w ten sposób, że w postępowaniu jednoinstancyjnym orzeka organ administracyjny, który wydał decyzję stwierdzającą nieważność. Decyzja ta nie podlega zaskarżeniu w administracyjnym toku instancji i kontroli NSA (...)". Warto, przy tym wspomnieć, że treść art.160 § 5 k.p.a. jednoznacznie wskazuje, że przewidziany w nim termin jest terminem prawa materialnego (tak stwierdził Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 8 czerwca 1987 r., II CR 127/87). Jako termin dochodzenia roszczenia odszkodowawczego przed sądem, jest terminem zawitym prawa materialnego, co sprawia, że po jego upływie roszczenie wygasa. Jednakże za utrwalone w orzecznictwie Sądu Najwyższego należy uznać stanowisko zawarte między innymi w uchwałach z dnia 10.III.1992 r., III CZP 10/92 (OSP 2/92), z dnia 10 III 1993 r., III CZP 8/93 (OSNCP, 9/93 poz. 153) oraz z dnia 16 IX 1993 r., III CZP 125/93 (OSNCP 4/94, poz. 75), zgodnie z którym w wyjątkowych wypadkach Sąd może, w oparciu o art. 5 k.c., nie uwzględnić upływu terminu zawitego, gdyby skutki uchybienia tego terminu nie dały się pogodzić z zasadami współżycia społecznego.

Od tego wyroku skarżący złożyli skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:

1. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145§1 punkt c) p.p.s.a. w związku z art. 134 k.p.a., art. 160§5 k.p.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. polegające na nieuzasadnionym oddaleniu skargi na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2013 roku, znak: [...], w wyniku nieuzasadnionego przyjęcia, że Minister w sposób prawidłowy stwierdził niedopuszczalność wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra z dnia [...] grudnia 2011 roku,

Ewentualnie, na wypadek nieuwzględnienia zarzutu sformułowanego w punkcie pierwszym, zaskarżonemu wyrokowi zarzucam także:

naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145§1 punkt 2) p.p.s.a. w związku z art. 157§1 i §2 k.p.a., art. 156§1 punkt 2), art. 66§ 1 i §3 k.p.a., art. 104§l i §2 k.p.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 134§1 p.p.s.a., polegające na nieuzasadnionym oddaleniu skargi na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2013 roku, znak: [...], w wyniku nieuzasadnionego braku stwierdzenia nieważności wyżej wymienionego postanowienia, mimo że postanowienie to zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na nierozpoznanie wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 roku odmawiającej skarżącym ustalenia i przyznania odszkodowania, mimo że taki wniosek zawarto we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy,

naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145§1 p.p.s.a. w związku z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., w związku z art. 140 k.p.a. w związku z art. 151 p.p.s.a., polegające na nieuzasadnionym oddaleniu skargi na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2Q13 roku w wyniku nieuzasadnionego przyjęcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sposób prawidłowy stwierdził niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i w sposób prawidłowy nie rozpoznał wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 roku odmawiającej skarżącym ustalenia i przyznania odszkodowania, mimo że taki wniosek zawarto we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a Minister, wydając przedmiotowe postanowienie, zaniechał dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interes obywateli; prowadził postępowanie w sposób nie budzący zaufania do organów władzy publicznej;

4. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145§1 punkt c) p.p.s.a. w związku z art. 107§3 k.p.a., art. 140 k.p.a., art. 144 k.p.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. polegające na nieuzasadnionym oddaleniu skargi na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2013 roku w wyniku nieuzasadnionego przyjęcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że uzasadnienie postanowienia Ministra nie było wadliwe, mimo że nie odnosiło się w żadnej mierze do żądania Skarżących stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 roku.

Wnieśli o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania. Z tego względu w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

Niezasadne są zarzuty dotyczące naruszenia art. 145§1 punkt c p.p.s.a. w związku z art. 134 k.p.a., art. 160§5 k.p.a., z art. 151 p.p.s.a. polegające na nieuzasadnionym oddaleniu skargi na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2013 roku w wyniku nieuzasadnionego przyjęcia, że Minister w sposób prawidłowy stwierdził niedopuszczalność wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra z dnia [...] grudnia 2011 roku.

Zgodnie z uchylonym art.160 k.p.a., ale który ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie, postępowanie odszkodowawcze miało charakter mieszany, administracyjno-sądowy. Mogło toczyć się w dwóch etapach: etap pierwszy - z zastosowaniem trybu administracyjnego, etap drugi - to tryb postępowania sądowego, toczący się przed sądem powszechnym.

Postępowanie administracyjne kończyło się decyzją administracyjną o przyznaniu odszkodowania lub o odmowie jego przyznania. Decyzja ta ani nie podlegała zaskarżeniu w toku instancji administracyjnych, ani też kontroli NSA. Natomiast dopuszczano możliwość domagania się przez stronę oceny takiego rozstrzygnięcia w postępowaniu nadzwyczajnym

W etapie pierwszym o odszkodowaniu orzekł jednoinstancyjnie organ administracji publicznej, który stwierdził nieważność decyzji z powodu naruszenia przepisu art. 156 § 1 k.p.a. albo stwierdził, w myśl art. 158 § 2 k.p.a., że została ona wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 k.p.a. Organ ten, w trakcie postępowania wyjaśniającego, dokonywał ustalenia rozmiaru odszkodowania z uwzględnieniem przewidzianych w k.c. okoliczności wpływających na wysokość odszkodowania

Zatem tryb administracyjny dochodzenia roszczeń odszkodowawczych był właściwy dla przedmiotowej sprawy. Natomiast w zakresie odwoławczym w przedmiocie wydanej we wskazanym zakresie decyzji właściwy jest sąd powszechny (art. 160 § 5 k.p.a.). W decyzji z dnia [...] grudnia 2011r. organ prawidłowo pouczył strony o przysługujących środkach prawnych tj możliwości wniesienia powództwa do sądu powszechnego w terminie trzydziestu dni. Prawidłowo zatem organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] grudnia 2011 roku o odmowie przyznania odszkodowania, albowiem stronie niezadowolonej z decyzji z dnia [...]lutego 2011r. służyło, prawo wniesienia powództwa do sądu powszechnego, niezależnie od przesłanek, dla jakich decyzja z dnia [...] lutego 2011 roku, zdaniem skarżących była wadliwa. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 maja 2001r., IV SA 660/01 wskazał, że: "Tryb dochodzenia odszkodowania został uregulowany w art. 160 § 4 i 5 k.p.a. w ten sposób, że w postępowaniu jednoinstancyjnym orzeka organ administracyjny, który wydał decyzję stwierdzającą nieważność. Decyzja ta nie podlega zaskarżeniu w administracyjnym toku instancji i kontroli NSA.

Postanowienie organu odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie ma charakteru merytorycznej oceny rozstrzygnięcia sprawy, a jest jedynie formalnym stwierdzeniem, że taki wniosek z wskazanych wyżej powodów prawnych nie może zostać rozpoznany.

Zaistniały zatem podstawy do stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w rozumieniu art. 134 k.p.a. Minister, wbrew oczekiwaniu skarżącego, nie mógł kolejny raz rozstrzygać merytorycznie sprawy rozstrzygniętej już co do istoty swoją decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. z uwagi na treść art.160 §5 k.p.a. Tym samym zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne, a Sąd I instancji prawidłowo dokonał kontroli zaskarżonego postanowienia.

Nie ma również racji skarżący kasacyjnie podnosząc, że zaskarżone postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2013r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na nierozpoznanie wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011r. odmawiającej skarżącym ustalenia i przyznania odszkodowania, mimo że taki wniosek zawarto we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji mimo, że zawarty we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wszczynał odrębne postępowanie nadzwyczajne dotyczące decyzji z dnia [...] grudnia 2011r. Wniosek ten został rozpoznany, a w jego wyniku wydana została decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2013r. odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011r. w przedmiocie odszkodowania, utrzymana w mocy decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2014r. Decyzje te wydane w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności zostały uchylone nieprawomocnym jeszcze wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2015r. sygn..akt IV SA/Wa 300/15.

Dlatego też zawarty w skardze kasacyjnej zarzut, że zamieszczony we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nie został rozpoznany niezasadny jest z dwóch powodów: po pierwsze dlatego, że wniosek ten wszczynał odrębne nadzwyczajne postępowanie, które nie wpływało na ocenę dopuszczalności wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, a po drugie w dacie formułowania tego zarzutu w skardze kasacyjnej tj [...] grudnia 2013r., w obrocie prawnym była już decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2013r. wydana z wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2011r..

Mając na uwadze, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie, a kontrola zaskarżonego postanowienia dokonana przez Sąd I instancji była prawidłowa, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 p.p.s.a oddalił skargę kasacyjną.