Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 775/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c,  art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Sygnatura akt II SA/Wr 775/06 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 lutego 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Cisek-sprawozdawca Asesor WSA Olga Białek Protokolant Magdalena Domańska-Byskosz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 lutego 2007 r. sprawy ze skargi Zakładu Produkcyjno-Wydobywczego B sp. z o. o. z/s w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 17 sierpnia 2006 r. nr [...] w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Eksploatacja złoża melafiru "T.-G. I" I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

W dniu 31 maja 2006 r. Burmistrz Miasta i Gminy R. na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 1, art. 46a ust. 7 pkt 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku "A Spółka z o. o. z/s w T. z dnia 13 marca 2006 r. w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i zgody na realizację przedsięwzięcia pod nazwą: Eksploatacja złoża melafiru "T.–G." położonego w granicach projektowanego obszaru i terenu górniczego "T.-G. I" na działce nr [...] we wsi T. gmina R., wydał decyzję nr [...], którą określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia pod nazwą: "Eksploatacja złoża melafiru "T.-G. I" na działce nr [...] we wsi T. gmina R.

W pkt 1 powyższej decyzji ustalono warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich w sposób następujący:

- eksploatacja złoża melafiru "T.-G. I" nie powinna powodować przekroczenia standardów jakości środowiska poza terenem do którego inwestor ma tytuł prawny;

- w celu wyeliminowania zagrożenia w stosunku do ludzi, szczególnie w związku z prowadzeniem robót strzałowych, teren górniczy należy oznaczyć tablicami ostrzegawczymi;

- przy drogach dojazdowych (do działek rolnych itp.) powinny być ustawione tablice informacyjno-ostrzegawcze na których podane będą między innymi godziny i dni strzelania;

- w celu określenia i wyeliminowania zagrożeń dla zdrowia pracowników, na stanowiskach pracy należy prowadzić okresowe pomiary kontrolne w zakresie zapylenia, hałasu oraz wibracji;

- w zakresie gospodarowania odpadami należy postępować zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami;

- instalację zakładu przeróbczego należy wyposażyć w centralne odpylanie, wyposażone w urządzenia redukującego emisję pyłów do wielkości 20mg/m3 ;

- zastosować obudowy do kruszarek, przenośników i taśmociągów;

- należy zraszać wodą (przy T>00 C) ciągi transportowe celem ograniczenia emisji wtórnej;

- należy uzyskać pozwolenie sektorowe na wprowadzanie pyłów do powietrza z emitora E3 i przeprowadzać pomiary wielkości emisji pyłów zgodnie z warunkami określonymi w pozwoleniu;

- określa się wymóg zachowania 100 m filaru ochronnego wyłączonego z eksploatacji od drogi powiatowej nr 335D;

- dopuszcza się obsługę komunikacyjną z drogi powiatowej wyłącznie na czas budowy zakładu przeróbczego i przygotowania złoża do eksploatacji na warunkach określonych przez zarządcę drogi;

- ustala się zakaz transportu kruszywa z kopalni w/w drogą powiatową;

- na potrzeby lokalne w niewielkich ilościach dopuszcza się transport kruszywa z kopalni drogą wojewódzką przebiegającą przez wieś T.;

- transport przerobionego surowca na zewnątrz zakładu górniczego należy prowadzić zgodnie z warunkami określonymi w raporcie o oddziaływaniu projektowanej eksploatacji złoża melafiru "T.–G." pole A na środowisko, to jest poprzez odtworzenie drogi kolejowej T.–Ś. Ś. do transportu kruszywa, co wyeliminuje uciążliwości związane z transportem kołowym dla terenów zabudowy mieszkaniowej. Zapisy dotyczące wyznaczenia filaru ochronnego dla wspomnianej drogi powiatowej, zakazu transportu kruszywa drogą powiatową oraz transport przerobionego surowca na zewnątrz zakładu górniczego drogą kolejową wynika z ustaleń projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu eksploatacji złoża melafiru "T.–G. I".

Jeżeli chodzi o wymagania dotyczące ochrony środowiska wskazano, że konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym są następujące elementy:

- projekt budowlany winien uwzględniać wszelkie zalecenia i warunki określone w raporcie oddziaływania na środowisko Eksploatacji złoża melafiru "T.–G. I" opracowanego na etapie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

- projekt budowlany obiektów kubaturowych powinien spełniać wymagania obowiązujących przepisów higieniczno – sanitarnych i innych przepisów w tym zakresie.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż w dniu 13 marca 2006 r. A Spółka z o. o. wystąpiła do Burmistrza Miasta i Gminy R. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pod nazwą: "Eksploatacja złoża melafiru "T.–G.", położonego w granicach projektowanego obszaru i terenu górniczego T.–G. I na działce nr [...]. W związku z tym, że planowane przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (obligatoryjnie wymagających raportu) – wymienione jest w § 2 ust. 1 pkt 26a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 z późn. zm.), do wniosku załączony był raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Raport ten, w ocenie organów rozstrzygających spełniał wymagania ustawowe.

Dane o złożonym wniosku oraz o raporcie zostały umieszczone w publicznie dostępnym wykazie danych o dokumentach prowadzonym przez Urząd Miasta i Gminy R. Zgodnie z art. 53 ustawy – Prawo ochrony środowiska przed wydaniem decyzji przeprowadzono procedurę uwzględniającą udział społeczeństwa, a mianowicie:

- podano do publicznej wiadomości informację o umieszczeniu danych o wniosku i raporcie w publicznie dostępnym wykazie danych o dokumentach poprzez:

* wywieszenie Obwieszczenia Burmistrza Miasta i Gminy R. z dnia 19 kwietnia 2006 r. na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu Miasta i Gminy R. w dniu 20 kwietnia 2006 r. oraz zamieszczenie na stronie internetowej Urzędu w dniu 20 kwietnia 2006 r. Ponadto oddzielnym pismem z dnia 19 kwietnia 2006 r. powiadomiono właścicieli i użytkowników działek graniczących z terenem projektowanego terenu górniczego "T.–G. I" o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia dotyczącego eksploatacji wyżej wymienionego złoża.

- termin składania uwag i wniosków określony na 21 dni od dnia podania informacji do publicznej wiadomości, to jest do dnia 12 maja 2006 r., dotyczył informacji zawartej w Obwieszczeniu Burmistrza Miasta i Gminy R., które zostało:

• wywieszone na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu,

• zamieszczone na stronie internetowej.

W piśmie z dnia 19 kwietnia 2006 r. powiadamiającym właścicieli i użytkowników o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wniosku dotyczącego wydania decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia dotyczącego: "Eksploatacja złoża melafiru T.-G. I" została zamieszczona informacja o możliwości składania uwag i wniosków w formie pisemnej na adres Urzędu Miasta i Gminy R. w terminie 21 dni od daty otrzymania powyższego powiadomienia.

W dniu 12 maja 2006 r. do Urzędu wpłynęło pismo Zakładu Produkcyjno – Wydobywczego B w W., że jednym z warunków umożliwiających eksploatację wyżej wymienionego złoża jest rozwiązanie transportu kamienia wyłącznie drogą kolejową, co się wiąże z koniecznością odtworzenia wyżej wspomnianej linii kolejowej. Powyższy zapis jest także zawarty w raporcie, który został załączony przez przedsiębiorcę do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia dotyczącego eksploatacji złoża melafiru "T.–G. I".

Organ I instancji wskazał, że dla terenu, na którym ma być prowadzona eksploatacja złoża melafiru brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W chwili obecnej są prowadzone prace planistyczne dotyczące opracowania miejscowego planu, jego projekt był wyłożony do publicznego wglądu w siedzibie Urzędu Miasta i Gminy R. w dniach od 4 maja 2006 r. do dnia 26 maja 2006 r. Dla obszaru całej gminy R. istnieje uchwalone "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy R. Powyższe studium dopuszcza eksploatację złoża melafiru T.-G. Środowiskowe uwarunkowania decyzji uzgodnione zostały z Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym we W., postanowienie z dnia 30 marca 2006 r., Urzędem Marszałkowskim Województwa D. postanowienie z dnia 31 marca 2006 r., a także z Wojewodą D., postanowienie z dnia 19 maja 2006 r. Postanowienia uzgadniające stały się prawomocne odpowiednio:

1/ postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia 11 kwietnia 2006 r.,

2/ postanowienie Urzędu Marszałkowskiego Województwa D. z dnia 14 kwietnia 2006 r.

3/ postanowienie Wojewody D. z dnia 30 maja 2006 r.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Zakład Produkcyjno Wydobywczy B Sp. z o. o. z W. Odwołująca spółka podniosła, że w decyzji ustalono transport przerobionego surowca poprzez odtworzenie drogi kolejowej T. Ś. Ś. Tymczasem, jak wskazał skarżący, jest on właścicielem nieruchomości, na której przebiegała linia kolejowa, a z którym dotychczas nikt nie uzgadniał warunków wykorzystania pozostałych elementów rzeczonej linii kolejowej.

W związku powyższym odwołaniem, w dniu 17 sierpnia 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA w związku z art. 46a, art. 48, art. 53 i art. 56 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) wydało decyzję Nr [...], którą uchyliło pkt 1 tiret 12 zaskarżonej decyzji, a w pozostałym zakresie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż odwołanie zasługuje w części na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż podniesione w odwołaniu.

W myśl art. 56 ust. 1 ustawy o ochronie środowiska właściwy organ, którym stosownie do art. 46a ust. 7 pkt 4 jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta, wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony.

W decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ określa:

1/ rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia,

2/ warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich,

3/ wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym,

4/ wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii,

5/ wymogi w zakresie ograniczenia transgranicznego oddziaływania na środowisko w odniesieniu do przedsięwzięć, dla których przeprowadzono postępowanie dotyczące transgranicznego oddziaływania na środowisko,

6/ w przypadku, o którym mowa w art. 135 ust. 1 – stwierdzenie konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania (art. 56 ust. 2).

Charakterystyka całego przedsięwzięcia stanowiła załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 56 ust. 3).

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia. Uzasadnienie takiej decyzji, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów KPA, powinno zawierać informacje o sposobie wykorzystania uwag i wniosków zgłoszonych w związku z udziałem społeczeństwa oraz informacje dotyczące konieczności wykonania analizy porealizacyjnej, o której mowa w ust. 4 pkt 2 (art. 56 ust. 7 i ust. 8).

Zgodnie z art. 7 KPA obowiązkiem organu pierwszej instancji było dokonanie wszechstronnej i wnikliwej oceny materiału dowodowego z uwzględnieniem wszystkich okoliczności mogących mieć zastosowanie w sprawie, kierując się przy tym interesem społecznym i słusznym interesem obywatela.

Organ II instancji zaznaczył, iż z analizy akt sprawy wynika, że organ I instancji zebrał i wnikliwie rozpatrzył materiał dowodowy. Organ uzyskał wymagane prawem uzgodnienia, uwzględnił wnioski wynikające z tych uzgodnień i raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

W przedmiotowej sprawie, sporządzony dla wnioskowanego zamierzenia raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wykazał, że teren górniczy przedsięwzięcia położony jest na gruntach wsi T. W granicach terenu górniczego nie znajdują się żadne obiekty mieszkalno- gospodarcze. Oznacza to, że przewidywane wpływy oddziaływania zakładu górniczego nie obejmują zabudowań mieszkalnych.

Działalność produkcyjna projektowanej inwestycji będzie wiązać się z emisją zanieczyszczeń do powietrza i hałasu. Poprzez zastosowanie rozwiązań technologicznych niekorzystne emisje będą zminimalizowane do wielkości zgodnych z obowiązującymi przepisami. W tym celu inwestor zamierza zainstalować centralne urządzenia odpylające, stosować maszyny i urządzenia o niskim poziomie generowanego hałasu, wyeliminować pracę nocną, stosować zraszanie miejsc transportowych powodujących emisje pyłów.

Wykonane obliczenia emisji i rozprzestrzenianie się hałasu wykazywały, że zasięg ponadnormatywnego hałasu w porze dziennej nie obejmuje obszarów polegających ochronie przeciwhałasowej. Dopuszczalny poziom hałasu w środowisku dla hałasów przemysłowych wynosi 55 dB(A) dla pory dziennej podczas, gdy maksymalny poziom emitowanego hałasu na granicy działki obszaru chronionego wynosi 47,0 dB(A).

Pełny zakres obliczeń poziomu substancji w powietrzu dla obszaru wokół projektowanej instalacji wykazał, że uzyskane wielkości stężeń dla każdego zanieczyszczenia nie przekroczą dopuszczalnych wartości stężeń. Najwyższa wartość opadu pyłu wyniesie 20,381 g/m2 rok, przy dopuszczalnym opadzie pyłu 200 Mg/km2 rok.

Zaskarżona decyzja, zdaniem organu II instancji odpowiada także treści przepisu art. 56 ustawy - Prawo ochrony środowiska i zawiera warunki jakie będzie musiał spełnić inwestor w projekcie budowlanym i po realizacji inwestycji. W szczególności określono wymagania dotyczące ochrony środowiska.

W postępowaniu administracyjnym zapewniono udział społeczeństwa. Zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania, ogłoszono w prasie o wszczęciu postępowania i wyznaczono termin do składania uwag i wniosków.

Powyższe ustalenia oznaczają, zdaniem organu II instancji, że zarzut odwołania jest niezasadny.

Wskazać należy, że na etapie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanych przedsięwzięć, wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest uzależnione od zgody lub braku zgody innej strony postępowania administracyjnego. W tym, jak w każdym innym postępowaniu administracyjnym, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, jak wskazał organ II instancji, że organ administracji publicznej nie może wydać decyzji odmownej, jeżeli nie byłaby ona sprzeczna z prawem i nie naruszałaby chronionego prawem interesu publicznego oraz interesu osób trzecich.

Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) każdy ma prawo do zagospodarowania terenu, do którego posiada tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie narusza prawa własności, ani nie daje też inwestorowi żadnych praw do terenu potencjalnego zainwestowania. Określa natomiast wpływ przedsięwzięcia na środowisko i wymagania jakie powinny być spełnione, aby minimalizować skutki negatywnego wpływu czynników szkodliwych. Nie pozwala ona także na rozpoczęcie jakichkolwiek prac budowlanych.

Bowiem w myśl art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto posiada tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W badanym przypadku wnioskodawca będzie zatem musiał wykazać, iż taki tytuł prawny posiada do działki, przez która biegnie droga kolejowa.

Do obowiązków organu odwoławczego należy kontrola zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego i w tym zakresie Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest związane granicami odwołania.

Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 z póżn. zm.) drogi publiczne ze względu na ich dostępność dzielą się na drogi ogólnodostępne i drogi o ograniczonej dostępności, w tym autostrady i drogi ekspresowe. Drogi ogólnodostępne, to drogi publiczne, z których mają prawo korzystać wszyscy użytkownicy bez względu na ich status prawny, rodzaj pojazdu itp. Do takiego rodzaju dróg należą drogi powiatowe. Oznacza to, że ustalenie w pkt 1 tiret 12 zaskarżonej decyzji zakazu transportu kruszywa po drodze powiatowej jest sprzeczne z prawem, bowiem wykracza poza materię regulowaną ustawą - Prawo ochrony środowiska.

W myśl art. 20 pkt 14 tejże ustawy, wprowadzanie ograniczeń lub zamykanie dróg i drogowych obiektów inżynierskich dla ruchu należy do zarządcy drogi, którym w danym przypadku jest zarząd powiatu.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że rozwiązania dotyczące korzystania z dróg publicznych ze względu na ochronę środowiska winny wskazywać zalecane rozwiązania, które z kolei winny być rozważane przez właściwych zarządców dróg.

Zakład Produkcyjno Wydobywczy B Sp. z o. o. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na powyższą decyzję wraz z wnioskiem o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

Powyższej decyzji zarzucono naruszenie art. 31 w zw. z art. 56 ust. 7 i ust. 8 ustawy – Prawo ochrony środowiska, poprzez pominięcie uwag skarżącej dotyczących uzgodnień w przedmiocie wykorzystywania linii kolejowej, która na pewno biegnie przez działki gruntu, do których bezspornie ma prawo skarżąca Spółka oraz naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 i 2 KPA poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w punkcie 1 tiret 14, a to przez przyjęcie, że transport kruszywa w Polsce może mieć miejsce tylko drogą kolejową. Ponadto skarżąca spółka wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wstrzymało wykonanie ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 17 sierpnia 2006 r. Nr [...].

Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło do Sądu odpowiedź na skargę wraz z wnioskiem o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.- zwna dalej u.p.s.a).

Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia na które służy zażalenie albo kończące postępowanie lub rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 w związku § 2 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Z kolei art. 147 § 1 przywołanej powyżej ustawy procesowej upoważnia Sąd, który uwzględnia skargę na uchwałę lub akt, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Mając na uwadze powyżej wskazane kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie, w toku administracyjnego postępowania instancyjnego, okoliczności faktycznych i prawnych uznał za konieczne zastosowanie w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W niniejszej sprawie organ I instancji Burmistrz Miasta i Gminy R. decyzją z dnia 31 maja 2006 r. określił środowiskowe uwarunkowania zgody dla A Spółki z o. o. w T. na realizację przedsięwzięcia pn. "Eksploatacja złoża melafiru "T.-G. I" na działce nr [...] we wsi T. gmina R.

Z powyższą decyzją nie zgodziła się Spółka z o. o. B i wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., w wyniku którego organ odwoławczy w dniu 17 sierpnia 2006 r. wydał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA decyzję Nr [...], którą uchylił pkt 1 tiret 12 zaskarżonej decyzji, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżona decyzję.

Jednakże w ocenie Sądu skargę wniesioną w rozpoznawanej sprawie należy uwzględnić, ale z innych powodów niż podniesione przez skarżącą Spółkę.

Sąd zwraca uwagę na art. 134 § 1 ustawy u.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powołany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi podczas toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.

Zaskarżona decyzja narusza przepis art. 138 KPA.

Przepis ten w § 1 stanowi, iż organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:

1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo

2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo

3) umarza postępowanie odwoławcze.

Natomiast z § 2 tego przepisu wynika, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Powołany przepis zawiera katalog zamknięty sposobów rozstrzygnięć podejmowanych przez organ odwoławczy.

O tym, iż jest to katalog zamknięty świadczy kategoryczne, enumeratywne wyliczenie zachowań organu administracji drugiej instancji.

Organ ten może utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję, może ją uchylić w całości lub w części i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy, może umorzyć postępowanie pierwszej instancji lub postępowanie odwoławcze bądź też posiada uprawnienie do uchylenia decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Każde inne rozstrzygnięcie, w wyniku złożonego środka zaskarżenia w toku instancji, jako nieprzewidziane w omawianym przepisie jest niedopuszczalne (por. B. Adamiak, (w:) Kodeksw postepowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 605 i n). Podkreśla się to także w orzecznictwie sadowym, zgodnie z którym rozstrzygnięcie podjęte przez organ drugiej instancji, nieprzewidziane w katalogu ujętym w art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, będzie zawsze w sposób rażący naruszało prawo (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 września 2005 r., III WSA/Wa 1634/05, LEX nr 192094) .

Przedmiotowy przepis art. 138 KPA jest jednoznaczny w swej treści co do sposobów ostatecznego zakończenia postępowania administracyjnego. Przepis ten w omawianym zakresie nie budzi również wątpliwości interpretacyjnych. Wobec powyższego rozstrzygnięcie podjęte przez organ drugiej instancji, nieprzewidziane w katalogu ujętym w art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego będzie zawsze w sposób rażący naruszało prawo.

Wobec powyższego decyzja organu odwoławczego ograniczająca się tylko do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji narusza przepis art. 138 KPA. w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Pogląd ten prezentowano również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia 6 października 2000 r., sygn. akt V SA 481/00, stwierdzono, że przepis art. 138 § 1 k.p.a. zawiera wyczerpujące wyliczenie rozstrzygnięć, jakie mogą być wydane przez organ odwoławczy, i nie przewiduje możliwości utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji z jednoczesną korekturą jej osnowy.

Zaznaczyć należy, że przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie jest związany odwołaniem i ma obowiązek dążenia z urzędu do ustalenia rzeczywistego stanu sprawy.

Sąd pragnie podkreślić, że organ odwoławczy bada pod kątem naruszenia prawa rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne i w związku z dewolutywnym charakterem odwołania rozpatruje sprawę ponownie. Brak weryfikacji decyzji pod kątem jej zgodności z prawem powoduje naruszenie przepisów procedury. Istotą postępowania odwoławczego, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, jest ponowne rozpatrzenie sprawy w pełnym zakresie przez organ odwoławczy. Kontrola instancyjna organu odwoławczego obejmuje więc zarówno legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ pierwszej instancji, jak i ocenę przez ten organ stanu faktycznego sprawy (por. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2000 r., sygn. akt II SA 1599/99, LEX nr 54730 oraz wyrok NSA z dnia 22 października 1999 r., sygn. akt III SA 7539/98, LEX nr 43941).

Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt lit. c, art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II sentencji ma swe uzasadnienie w przepisie art. 152 powoływanej wyżej ustawy.