Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 975/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2007-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 20 czerwca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski, Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Protokolant asystent sędziego Joanna Wegner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2007 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarczych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...], nr [...]; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić na rzecz Spółki [...] Adwokaci Spółka Partnerska z siedzibą w Ł. przy ul. [...] kwotę [...] zawierającą w sobie należny podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. działając na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), § 6 ust.1 w związku § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 73, poz. 657 ze zm.) oraz art. 104 i art. 105 § 1 pkt 2 k.p.a uchylił własną decyzję z dnia [...], nr [...] o przyznaniu M. K. płatności z tytułu wpierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004 i odmówił przyznania płatności z tytułu wpierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004. W uzasadnieniu decyzji organ administracji publicznej wskazał, że w dniu 27 maja 2004 roku M. K. wystąpiła z wnioskiem przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004 deklarując w złożonym wniosku prawo własności działki o nr ewidencyjnym 72/4 położonej we wsi L. oraz działkę o nr ewidencyjnym 240 położoną we wsi T., powiat [...]. Po rozpoznaniu wniosku, decyzją z dnia [...], nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. przyznał wnioskodawczyni płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004. Natomiast w dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. anulował numer indentyfikacyjny [...] nadany wnioskodawczyni zaświadczeniem z dnia 17 maja 2004 roku w związku z ujawnieniem nowych, istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych istniejących w dniu podjęcia decyzji lecz nie znanych organowi w dniu jej wydania, stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Dokonując analizy poczynionych ustaleń faktycznych oraz zgromadzonego w trakcie postępowania materiału dowodowego organ administracji publicznej podniósł, iż strona nie spełniła kryteriów materialno-prawnych zawartych w ustawie z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej warunkujących przyznanie wnioskowanych płatności. Wskazał, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 powołanej ustawy, osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego zwanego dalej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwane dalej "gruntami rolnymi". Jednym z warunków przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych jest więc posiadanie przez osobę ubiegającą się o przyznanie płatności statusu producenta rolnego w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o krajowym systemie ewidencji producentów rolnych, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2004r., Nr 10, poz. 76). Przepis art. 11 ust. 1 i art. 12 ustawy stanowi bowiem, że producent rolny podlega wpisowi do ewidencji producentów na podstawie wniosku złożonego do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy. Jednocześnie z wpisem do ewidencji producentowi nadaje się numer indentyfikacyjny. W rozpoznawanej natomiast sprawie Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. w dniu 2 stycznia 2006 roku anulował wnioskodawczyni nadany niezgodnie z ustawą numer identyfikacyjny i tym samym M. K. utraciła status producenta rolnego.

Od powyższej decyzji M. K. wniosła odwołanie, w którym podniosła, że informowała dokładnie pracowników Agencji o okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy. Wskazała, że status producenta rolnego uzyskał jej mąż – Z. K., któremu nadano osobny numer identyfikacyjny, o czym jak wskazała wielokrotnie wraz z mężem informowała pracowników Agencji. Przyznanie natomiast mężowi – Z. K. statusu producenta rolnego powinno skutkować wydaniem przez Agencję decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych jak i płatności z tytułu wparcia działalności rolnej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W świetle przepisów, na które powołują się pracownicy Agencji znajdujące się w posiadaniu skarżącej grunty rolne oraz grunty stanowiące własność męża, posiadającego status producenta rolnego powinny zostać połączone w jedno gospodarstwo i jako jedno gospodarstwo powinno być brane pod uwagę przy rozpoznawaniu złożonych wniosków. Ponadto skarżąca podniosła, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] została wydana po upływie zawitego terminu – (termin upłynął z dniem 3 kwietnia 2006 roku), jaki przysługiwał Agencji do podjęcia działań zmierzających do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Upływ zawitego terminu powoduje natomiast w ocenie strony utratę przez Agencję z mocy prawa możliwości podjęcia jakichkolwiek działań.

Decyzją z dnia [...], nr [...] znak sprawy [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego w R. z dnia [...], nr [...] uchylającą własną decyzję z dnia [...], nr [...] o przyznaniu M. K. płatności z tytułu wpierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004 i odmawiającą przyznania płatności z tytułu wpierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że wnioskodawczyni składając wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004, znała zasady przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. W złożonym bowiem w dniu 27 maja 2004 roku wniosku oświadczyła, że znane są jej skutki składania fałszywych oświadczeń i znane są jej zasady o przyznawaniu płatności uregulowane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 roku w sprawie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Odwołując się do treści § 2 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia oraz art. 3 pkt 3, art. 11 ust. 1 i art. 12 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2004r., Nr 10, poz. 76 ze zm.) organ odwoławczy podkreślił, że w przypadku małżonków nadaje się jeden numer identyfikacyjny, który przyznaje się temu, z małżonków, co do którego współmałżonek wyraził pisemną zgodę (art. 12 ust. 4 powołanej ustawy). Od ustanowionej zasady, ustawa nie przewiduje natomiast żadnych wyjątków. W rozpoznawanej zaś sprawie M. K. wystąpiła do organu o nadanie numeru identyfikacyjnego i w dniu 17 maja 2004 roku został jej nadany numer [...]. W roku 2006 ustalono natomiast, że w dniu 2 marca 2004 roku za zgodą wnioskodawczyni – M. K. do ewidencji został wpisany jej współmałżonek – Z. K.. W ustalonym stanie faktycznym doszło więc w ocenie organu do naruszenia art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków i jak ustalono w toku postępowania wnioskodawczyni nie spełniła podstawowej przesłanki warunkującej przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, ponieważ nie jest producentem rolnym w rozumieniu powołanych przepisów i nie była nim również w roku 2004. Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w odwołaniu dotyczących połączenia gospodarstwa w jedno, organ podkreślił, iż postępowanie w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych jest wszczynane na wniosek strony zgłoszony we wskazanym terminie, a nie z urzędu. Małżonek skarżącej – Z. K. nigdy natomiast nie złożył wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2004.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca podniosła, iż gospodarstwo rolne stanowi jej wyłączną własność, a wszelkie działania zmierzające do łączenia gospodarstw są bezpodstawne. Podnosząc zarzut braku wiarygodności urzędników, interpretujących przepisy w sposób naruszający zagwarantowane konstytucyjnie prawo własności wskazała, że dopłaty bezpośrednie jak i z tytułu niekorzystnych warunków gospodarowania przysługują każdemu, kto uprawia co najmniej 1 ha gruntów rolnych. Wniosła o łączne rozpoznanie wniesionych skarg na decyzje Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] o nr [...] i nr [...].

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w tak zakreślonej kognicji Sąd dopatrzył się uchybień, które musiały skutkować uchyleniem zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Zgodnie z treścią art. 149 § 1 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w formie postanowienia. Postanowienie wznawiające postępowanie jest postanowieniem zaskarżalnym, a na organie administracji ciąży obowiązek jego doręczenia stronom za czym przemawia rozwiązanie przyjęte w art. 61 § 4 k.p.a. nakładające na organ obowiązek zawiadomienia wszystkich stron o wszczęciu postępowania.

Dalsze postępowanie zmierzające do wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej może być prowadzone tylko po wydaniu przez organ I instancji i doręczeniu wszystkim stronom postępowania o wznowieniu postanowienia wskazanego w art. 149 § 1 k.p.a.

Wielokrotnie podkreślał to Naczelny Sąd Administracyjny w swym orzecznictwie, wskazać w tym miejscu należy na wyrok NSA z dnia 26 maja 1989 roku sygnatura IV S.A. 339/89 ( ONSA 1989 Nr 1 poz. 50 )

Czynności postępowania podjęte w sprawie bez wydania postanowienia w trybie art. 149 § 1 k.p.a. nie są czynnościami procesowymi postępowania administracyjnego. Przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. :

1) ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wadliwości wyliczonych w art. 145 § 1 i art. 145a;

2) przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną.

Granice postępowania rozpoznawczego co do ustalenia podstaw wznowienia postępowania wyznacza art. 145 § 1 i art. 145a. Z art. 149 § 2 wynika, że postanowienie to otwiera postępowanie co do przyczyn wznowienia postępowania, a zatem postępowanie co do wszystkich podstaw wznowienia postępowania wyliczonych w art. 145 § 1 i art. 145a. Ograniczenie dotyczy podstaw uchylenia decyzji wyliczonych w art. 145 § 1 pkt 4 i art. 145a, które nie mogą być, w razie wszczęcia postępowania z urzędu, podstawą uchylenia decyzji. Uchylenie decyzji z tych podstaw w postępowaniu wszczętym z urzędu stanowi rażące naruszenie prawa, będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 pkt 2).

Ustalenie, czy występują ustawowe podstawy wznowienia postępowania wyliczone w art. 145 § 1 i art. 145a § 1, może nastąpić wyłącznie w fazie postępowania rozpoznawczego, o czym expressis verbis stanowi art. 149 § 2.

Postanowienie o wznowieniu postępowania jako podstawę wskazywało art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a więc wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi w dniu wydania decyzji.

Pod pojęciem "nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów", o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a należy bowiem rozumieć okoliczności faktyczne lub dowody nowo odkryte w sprawie, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania wynika natomiast, że w dniu 2 stycznia 2006 roku Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. anulował oświadczeniem numer indentyfikacyjny [...] nadany wnioskodawczyni zaświadczeniem z dnia 17 maja 2004 roku w związku z ujawnieniem nowych, istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych istniejących w dniu podjęcia decyzji lecz nie znanych organowi w dniu jej wydania, stanowiących w ocenie organu podstawę do wznowienia postępowania.

Trudno jednak nie podzielić podnoszonych argumentów przez M. K., że informowała dokładnie pracowników Agencji o okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy. Wskazała, że status producenta rolnego uzyskał jej mąż – Z. K., któremu nadano osobny numer identyfikacyjny, o czym jak wskazała wielokrotnie wraz z mężem informowała pracowników Agencji, a nadto podpisała oświadczenie wyrażające zgodę na przyznanie numeru mężowi.

Należy zgodzić się z organem, iż zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa wniosek o pomoc finansową może składać jedynie "producent rolny" – pojęcie zdefiniowane w art. 3 pkt 3 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów (..). Zgodnie natomiast z art. 11 w/w ustawy producent rolny podlega wpisowi do ewidencji producentów na podstawie wniosku złożonego do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy. W myśl natomiast art. 12 w/w ustawy wraz z wpisaniem producenta do przedmiotowej ewidencji, podmiotowi takiemu nadawany jest numer identyfikacyjny, który jest niepowtarzalny i nie przechodzi na następcę prawnego. Ustawodawca zastrzegł nadto, iż w przypadku małżonków nadaje się jeden numer identyfikacyjny i numer ten nadaje się temu z podmiotów, co do którego współmałżonek wyrazi pisemną zgodę (art. 12 ust. 4 w/w ustawy). Reasumując zatem, aby starać się o przyznanie płatności, w pierwszej kolejności, należy być producentem rolnym wpisanym do ewidencji producentów rolnych i mieć nadany numer identyfikacyjny oraz złożyć wniosek we wskazanym terminie.

W tych stanie prawnym i przy ustalonych okolicznościach faktycznych sprawy trudno dziwić się skarżącej, że skoro stała się producentem rolnym otrzymała numer identyfikacyjny za zgodą i wiedzą organu, który nadał już raz numer jej mężowi, oraz fakt, że od jej męża nie żądano stosownego oświadczenia, to skarżąca mogła pozostawać w przekonaniu, że nabyła uprawnienie do uzyskania płatności. Tym bardziej, że skarżąca wystąpiła o przyznanie płatności za grunty będące jej majątkiem odrębnym, czego organ nie badał, jak i tego czy małżonkowie prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe czy też nie.

Z jednej strony, w ocenie organu przepisy prawa pozwalają jedynie na nadanie numeru identyfikacyjnego tylko jednemu z małżonków pozostających w związku małżeńskim, ale za zgodą drugiego nazywając go producentem rolnym i zarazem osobą uprawnioną do wystąpienia z wnioskiem. Z drugiej zaś strony zachowanie jednego z małżonków – producenta rolnego może niweczyć prawa drugiego z małżonków, zarówno te wynikające z gruntów objętych małżeńską wspólnością ustawową ale i te, które wypływają z majątków odrębnych małżonków, tak jak było to w sprawie niniejszej.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji nie wyjaśnia w żadnym zakresie podstawy wznowienia postępowania, a więc nie odnosi się do nowych faktów i dowodów, na które się powołuje, w kontekście wykazania, iż faktycznie nie były one znane organowi w dacie wydania decyzji z dnia [...] o przyznaniu płatności. Tym bardziej, że ten sam organ czyli Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R., w dniu 2 marca 2004 roku za zgodą M. K. wpisał do ewidencji producentów rolnych jej współmałżonka – Z. K. nadając mu numer identyfikacyjny. W dniu 17 maja 2004 roku takiego samego wpisu organ dokonuje w stosunku do M. K. na jej wniosek, ale już bez zgody jej męża, w aktach nie ma na ten temat żadnej informacji.

Uzasadnienia zaskarżonych decyzji nie dokonują również analizy przepisów prawa w zakresie możliwości uzyskania numerów identyfikacyjnych przez obojga małżonków w sytuacji opisanej wyżej, gdy występuje z wnioskiem jeden z małżonków pozostających w małżeńskiej wspólności ustawowej nie będący "producentem rolnym", zaś jego działania pozostają w związku z łączącą małżonków wspólnością.

System prawa polskiego, jak i każdy inny w swym założeniu stanowi pewna całość i nie można w ocenie Sądu dokonywać oceny skutków działań małżonków w oderwaniu od ustroju majątkowego w jakim pozostają.

Nawet jeżeli doszło do naruszenia art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji, to samo przez się nie uzasadnia to zastosowania powyższego trybu z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. , przy ustalonym stanie faktycznym do wzruszenia w tym trybie ostatecznej decyzji z 23 grudnia 2004 r o przyznaniu płatności.

Nadanie numeru identyfikacyjnego jest czynnością materialno-techniczną organu administracji publicznej. Czynność ta jednak może być dokonana jedynie wówczas, gdy podmiot spełnia warunki przewidziane w przepisach ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów (... ).

W stanie faktycznym niniejszej sprawy sprowadza się to do warunków określonych w art. 12 ust. 4 ustawy. Ocena więc zgodności z prawem czynności materialno-technicznej nadania numeru identyfikacyjnego powinna odbywać się w oparciu o kryterium określone w tym przepisie i ponadto winna być poprzedzona badaniem, czy osoba zgłaszająca wniosek o nadanie numeru identyfikacyjnego legitymuje się pisemną zgodą współmałżonka.

W rozpoznawanej sprawie nadanie numeru identyfikacyjnego zostało dokonane bez pisemnej zgody współmałżonki, a więc z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa. Organ nie ustalił, czy strona spełnia warunki umożliwiające nadanie numeru, lecz dokonał czynności materialno-technicznej nadania numeru identyfikacyjnego pomimo niespełnienia wymagań określonych w art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów (...), co czyniło tą czynność od samego początku (ex tunc) wadliwą. Co wcale nie zamyka jednak drogi do uzyskania takiego numeru, po spełnieniu tej przesłanki.

Stwierdzenie więc przez organ braku materialnoprawnej przesłanki do uwzględnienia wniosku o nadanie numeru identyfikacyjnego winno skutkować uchyleniem czynności materialno-technicznej nadania numeru identyfikacyjnego, jako dokonanej z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, nie zaś oświadczeniem o anulowaniu numeru identyfikacyjnego.

Faktem jest, iż ustawa o krajowym systemie ewidencji producentów (...) nie przewiduje możliwości pozbawienia danej osoby nadanego numeru, wykreślenia z ewidencji, co nie oznacza, że istnieje w tym zakresie nieograniczona swoboda działania dla organu, co do formy w jakiej następuje rozstrzygnięcie tej kwestii. Swoboda ta jest ograniczona bowiem przez przepisy procedury administracyjnej.

O ile bezspornym pozostaje, że rejestracja producenta i nadanie mu numeru identyfikacyjnego jest czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa) to i eliminacja z obrotu prawnego tego rodzaju czynności powinna odbywać się w takiej formie, która umożliwia stronie obronę swoich interesów, aż do skargi do sądu administracyjnego włącznie. Natomiast "anulowanie numeru identyfikacyjnego" skarżącej dokonane przez "oświadczenie" organu, a zatem w formie nieznanej procedurze prawa administracyjnego budzi poważne wątpliwości co do skuteczności prawnej tego aktu, zwłaszcza że w konsekwencji prowadzi do sytuacji, że stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia.

Należy więc przyjąć, że organ administracji publicznej ma prawo i obowiązek zastosować formę prawną dla ustalenia sytuacji prawnej strony i pozostawić jej możliwość kwestionowania podjętego rozstrzygnięcia.

W piśmiennictwie zaś przyjmuje się, że "jeżeli istnieje wątpliwość co do formy załatwienia sprawy administracyjnej, należy przyjąć, że powinna być załatwiona w drodze decyzji administracyjnej, jednakże koniecznym warunkiem takiego domniemania jest ustalenie, że istnieje sprawa administracyjna i organ administracji publicznej jest właściwy do jej załatwienia" (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego-Komentarz, Zakamycze 2000, str. 569).

Tak więc organy orzekające mogły, działając z urzędu, uchylić konsekwencje nadania numeru identyfikacyjnego, gdy okazało się, że czynność ta została dokonana mimo braku spełnienia ustawowych przesłanek ku temu. Jednak działanie organu administracyjnego, który rozstrzyga, czyli władczo i jednostronnie orzeka o prawach w sprawie indywidualnej powinno przybrać formę przewidziana prawem. Załatwienie zaś sprawy przez wydanie "oświadczenia" o anulowaniu czynności materialno-technicznej nadania numeru identyfikacyjnego nie znajduje oparcia w przepisach prawa administracyjnego.

Rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie niniejszej wymagać będzie ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego, przy uwzględnieniu przedstawionych w uzasadnieniu poglądów i uwag. Niezależnie jednak od treści decyzji organy uzasadnią ją zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. przedstawiając uzasadnienie faktyczne i prawne zapadłej decyzji z wszechstronnym rozważeniem okoliczności faktycznych i prawnych.

Naruszenie przepisu art. 107 § 3 K.p.a. niezależnie od innych uchybień procesowych stanowi samoistną podstawę do uchylenia decyzji administracyjnej.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a) i litera c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Z uwagi natomiast na charakter prawny rozstrzygnięcia (nie ma przymiotu wykonalności), nie znaleziono podstaw do orzekania w przedmiocie jego wykonania, w trybie art.152 p. p. s. a.

Mając na uwadze czynności dokonane przez pełnomocnika z urzędu oraz złożony kompletny wniosek o przyznanie wynagrodzenia Sąd na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 litera c. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu / Dz. U. Nr 163 poz. 1348 zm. Dz. U. z 2003 r. Nr 97, poz. 887 i Nr 212 poz. 2073, z 2005 r. Nr 41, poz. 392, Nr 219, poz. 1872 / w zw. z art. 242 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznał wnioskowane wynagrodzenie w kwocie 292 zł 80 gr nakazując jego wypłatę z funduszu Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.