Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1615/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1 pkt 3, art. 18 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska (spr.) Sędziowie sędzia NSA Anna Łuczaj sędzia WSA (del.) Wojciech Mazur Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 657/07 w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej 1. oddala skargę kasacyjną. 2. zasądza od K. S. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] sierpnia 2002 r. Wielkopolski Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu (powoływany dalej jako: Komendant Wojewódzki Policji) wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia K. S. pozwolenia na broń. Postępowanie zostało wszczęte w związku z pismem Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Turku informującym o postępowaniu karnym toczącym się przeciwko K. S. podejrzanemu o popełnienie przestępstw z art. 157§1 i art. 190 § 1 Kodeksu karnego tj. naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia trwający dłużej niż 7 dni oraz groźba karalna. Pismo to zawierało również powiadomienie o terminie posiedzenia w przedmiocie umieszczenia podejrzanego w Oddziale Psychiatrycznym Wojewódzkiego Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w W. połączonego z sześciotygodniową obserwacją. Do pisma została załączona kopia opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia [...] lipca 2002 r., w której podano, że u K. S. nie można wykluczyć choroby psychicznej w postaci zaburzeń urojeniowych, i w związku z tym powinien on być poddany obserwacji w warunkach oddziału psychiatrycznego.

Na mocy postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] września 2002 r. nr [...] postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia

K. S. pozwolenia na broń, zostało zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego,

Wyrokiem z dnia [...] grudnia 2004 r. sygn. akt II K [...] Sąd Rejonowy w K. uznał K. S. za winnego zarzucanych mu przestępstw i wymierzył mu karę łączną grzywny oraz nawiązkę. Orzeczenie to zostało zmienione wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] marca 2005 r. sygn. akt II Ka [...] w ten sposób, że postępowanie karne wobec w/w warunkowo umorzono na okres dwóch lat próby.

Wobec prawomocnego zakończenia postępowania karnego, postanowieniem z dnia w [...] czerwca 2005 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji podjął zawieszone postępowanie administracyjne. Następnie organ ten, decyzją

z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] powołując się na art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. obroni i amunicji - tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm. (powoływana dalej jako: ustawa o broni i amunicji) cofnął K. S. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej.

W uzasadnieniu powołanej decyzji wskazano, iż rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego w K. (warunkowe umorzenie postępowania karnego na okres 2 lat próby) nie oznacza, że wyrok wydany w I instancji przez Sąd Rejonowy w K. został uchylony. Wyrok ten - jak argumentował organ - został jedynie zmieniony w zakresie wymiaru kary. W konsekwencji tego, K. S., jako ukarany za przestępstwo, uznany został za osobę, która nie spełnia kryterium nieskazitelnej postawy, przejawiającej się m.in. poszanowaniem prawa i nie daje gwarancji przestrzegania jego przepisów, w tym również przepisów ustawy o broni i amunicji.

Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] Komendant Główny Policji po rozpatrzeniu odwołania, uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy jako bezsporną przyjął okoliczność popełnienia przez K. S. dwóch przestępstw, z których jedno było wymierzone przeciwko życiu i zdrowiu (art.157 kk), a drugie — przeciwko wolności (art. 190 kk), podkreślając, że w przypadku każdego z tych przestępstw poszkodowanym był syn sprawcy, a zatem osoba najbliższa. Jednak, w ocenie organu II instancji, wobec umorzenia postępowania w tej sprawie, nie zaistniała przesłanka określona w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, jako skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu, stąd w toku postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń podstawą oceny nie mógł być wyłącznie sam wyrok sądowy bez przeprowadzenia postępowania dowodowego.

W dniu [...] stycznia 2007 r. Komendant Wojewódzki Policji, po ponownym rozpoznaniu sprawy, na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 oraz art. 20 ustawy o broni i amunicji, a także art. 268a – ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego – tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej: kpa), wydał decyzję o cofnięciu K. S. pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Uzasadniając tą decyzję organ powołał się na wyniki przeprowadzonego postępowania uzupełniającego.

W ramach tego postępowania dopuszczony został dowód w postaci opinii Koła Łowieckiego "[...]" w P. oraz Koła Łowieckiego "[...]" w D., zgodnie z którymi, strona będąc członkiem w/w organizacji dała się poznać jako osoba sumienna, uczciwa, prawa, a także swoim zachowaniem przekonująca, iż będzie używała broni zgodnie z przepisami prawa.

Ponadto zgromadzono materiał dowodowy w postaci opinii sądowo - psychiatrycznej z dnia [...] grudnia 2002 r., sporządzonej na polecenie Prokuratury Rejonowej w T., z której wynikało m.in., że sześciotygodniowa obserwacja psychiatryczna przeprowadzona w Oddziale Psychiatrycznym Wojewódzkiego Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w W. wykluczyła istnienie choroby psychicznej i upośledzenia umysłowego, jednocześnie ujawniła zakłócenie czynności psychicznych pod postacią organicznych, zaburzeń osobowości oraz wykazała, że w okresie czynów objętych zarzutami oskarżenia, strona miała nieznacznie ograniczoną zdolność rozumienia ich znaczenia i pokierowania swoim postępowaniem.

W toku postępowania administracyjnego wpłynęło również pismo T. S. - żony K. S. , informujące o jego uprzednich konsultacjach psychiatrycznych oraz okresach głębokiej depresji. Z przekazanych organowi przez Sąd Rejonowy w K. akt sprawy karnej wynikało, że K. S. już w roku 1996 został poddany badaniu lekarskiemu, a opinia sądowo-lekarska wykazała, iż doznał wstrząśnienia mózgu, dlatego też nie wykluczono, że rozpoznany zespół neurasteniczno-hipochondryczny mógł mieć wpływ na jego zachowanie.

Kolejnym dowodem w sprawie była karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia [...] października 2002 r. wydana przez Specjalistyczny Psychiatryczny Szpital z Kliniką w Ł., z której wynikało, że strona przebywała w tej placówce w dniach od [...] do [...] października 2002 r. Powodem przyjęcia do szpitala było rozpoznanie osobowości o cechach anankastycznych i przewlekłej postaci zaburzeń adaptacyjnych.

Przesłuchana w charakterze świadka żona strony zeznała, że pozostaje z mężem w separacji, jednak wcześniej był on agresywny, przy czym złość potęgowała się po spożyciu alkoholu. Pojawiały się też u niego zaburzenia w postaci urojeń. Potwierdził to syn C. S. , wskazując, iż schorzenia psychiczne strony pogłębiają się z upływem lat.

Organ ustalił, że od dnia [...] marca 2005 r. tj, od daty wyroku Sądu Okręgowego w K. o umorzeniu postępowania, nie odnotowano faktów gróźb karalnych kierowanych przez stronę pod adresem syna, jak również interwencji policyjnych z udziałem strony.

Powyższe okoliczności nasunęły organowi wątpliwości co do stanu zdrowia strony, w związku z tym na podstawie art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji, strona została zobowiązana do poddania się badaniu lekarskiemu i psychologicznemu. Orzeczenia wydane odpowiednio przez lekarza i psychologa upoważnionego do przeprowadzania badań osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń, potwierdziły zdolność K. S. do dysponowania bronią. Od orzeczenia psychologicznego Komendant Wojewódzki Policji złożył odwołanie w trybie przewidzianym w § 8 ust. 1, 2, 3 i 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń - Dz. U. Nr 79, poz. 898 ze zm. (dalej: rozporządzenie w sprawie badań lekarskich). Po rozpatrzeniu odwołania i zapoznaniu się z dokumentacją badań psycholog, wyznaczony jako psycholog odwoławczy, wydał orzeczenie nr [...] r. z dnia [...] października 2006 r., stwierdzając, że strona wykazuje istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego i nie może dysponować bronią.

K. S. poinformowany o możliwości ponownego zapoznania się z materiałami postępowania złożył za pośrednictwem swojego pełnomocnika pismo wyjaśniające, w którym podniósł, iż orzeczenie psychologiczne wydane przez psychologa odwoławczego nie może być uznane za mające znaczenie w przedmiotowej sprawie. Do pisma dołączone zostało zaświadczenie z dnia [...] i [...] października 2006 r. o stanie zdrowia wydane przez specjalistę psychiatrę prof. W. G. oraz diagnoza psychologiczna z dnia [...] października 2006 r. wydana przez specjalistę neuropsychologa dr A. O.- K., z których wynikało, że nie stwierdza się u strony choroby psychicznej ani też istotnych zaburzeń funkcjonowania psychologicznego. Poza tym K. S. wniósł o przesłuchanie w charakterze świadków szeregu osób, które mogłyby przedstawić jego sylwetkę jako osoby zrównoważonej i nikomu niewadzącej. Uznał bowiem, że żona i syn - przesłuchani w toku prowadzonego postępowania w charakterze świadków - zeznawali nieprawdę

Odnosząc się do powyższych argumentów, Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, że zarówno przedłożone zaświadczenia o stanie zdrowia strony, jak i wniosek o przesłuchanie kolejnych świadków, nie mają istotnego znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Opinie wskazanych świadków nie mogły, w ocenie organu, wpłynąć na zmianę ostatecznego orzeczenia psychologicznego, którym było orzeczenie psychologiczne wydane przez psychologa odwoławczego. Z tego powodu nastąpiła odmowa dopuszczenia dowodu z przesłuchania.

W konkluzji uzasadnienia decyzji Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, iż przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że w przypadku, gdy właściwy organ Policji ujawni, iż posiadacz pozwolenia na broń może być zaliczony do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy, ma on nie tylko prawo, ale i obowiązek cofnięcia przedmiotowego pozwolenia.

W odwołaniu od powyższej decyzji K. S. podniósł m.in., iż w świetle przedłożonych organowi dokumentów w postaci diagnozy psychologicznej i zaświadczenia o stanie zdrowia, nie istniały przesłanki do pozbawienia go pozwolenia na posiadanie broni myśliwskiej ze względu na stan zdrowia. W razie wątpliwości, co do kondycji psychologicznej strony, Komendant Główny Policji powinien – w ocenie wnoszącego odwołanie - powołać biegłego z W. do wydania opinii w tym względzie. Wnoszący odwołanie wskazał też na konflikt rodzinny jako przyczynę ataków na jego osobę.

Po rozpatrzeniu odwołania, Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podkreślił, iż K. S. zaliczono do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy o broni i amunicji, gdyż w dniu [...] października 2006 r. zostało wydane w drugiej instancji negatywne orzeczenie psychologiczne nr [...] potwierdzające, że wykazuje on istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego i nie może dysponować bronią. Jest to orzeczenie ostateczne i wiążące organ Policji co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Zasadnie zatem odmówiono przeprowadzenia w sprawie dowodu z zeznań świadków na okoliczności, które zmierzały do weryfikacji tego orzeczenia na korzyść strony.

Odnośnie do zawartego w odwołaniu, wniosku o powołanie biegłego, Komendant Główny Policji wskazał, że przepisy prawa materialnego (ustawa o broni i amunicji oraz rozporządzenie w sprawie badań lekarskich) nie dopuszczają możliwości wzruszenia ostatecznego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego (tj. wydanego w instancji odwoławczej). Zgodnie z dyspozycją art. 78 §1 kpa, żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Taką okolicznością jest niewątpliwie zdolność fizyczna i psychiczna K. S. do dysponowania bronią palną. Jednakże, jak podkreślił organ, została ona ustalona w sposób prawem przewidziany, tj. orzeczeniem ostatecznym wydanym przez uprawnionego psychologa, a zatem przeprowadzenie kolejnego dowodu w tej sprawie było zbędne w świetle art. 78 §2 kpa.

Organ odwoławczy podniósł również, że do orzekania o zdolności psychofizycznej do posiadania broni uprawnieni są tylko lekarze i psycholodzy, którzy spełniają wymogi określone w 4 ust. 1 i 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie badań lekarskich. Zatem nie mogą mieć wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy przedłożone w toku postępowania inne opinie o stanie zdrowia K. S. , ponieważ zostały wydane przez osoby nieuprawnione do orzekania o takiej zdolności. Organy Policji nie mają żadnych kompetencji do oceny prawidłowości przeprowadzanych badań i wydanych na ich podstawie orzeczeń, a tym samym pracy orzeczników. Organem uprawnionym do takiej kontroli jest - stosownie do treści art. 9 ust. 1 w/w rozporządzenia - wojewoda właściwy ze względu na miejsce wydania orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego.

Komendant Główny Policji wyjaśnił również, że wszczęcie postępowania administracyjnego w związku z początkowymi ustaleniami (postępowanie karne toczące się przeciwko stronie) i zakończenie go decyzją wydaną w oparciu o inną przesłankę (negatywne orzeczenie psychologiczne) nie stanowi o wadliwości postępowania, czy decyzji. W toku prowadzonego postępowania organy Policji są bowiem obowiązane do dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, co oznacza, że pierwotne przyczyny wszczęcia postępowania mogą ustać, ulec zmianie albo zostać uzupełnione, ponieważ zostaną ustalone inne lub nowe okoliczności, które będą miały decydujący wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy. W rozpatrywanej sprawie za podstawę cofnięcia pozwolenia na broń przyjęto negatywne orzeczenie psychologiczne stwierdzające, iż K. S. nie może dysponować bronią w myśl art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji. Zasadnie zatem odmówiono przesłuchania wskazanych przez stronę świadków, gdyż okoliczności, które mieliby oni potwierdzić, są badane w przypadku określonym w art. 15 ust. 1 pkt 6 powoływanej ustawy, który w niniejszej sprawie nie został zastosowany.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji K. S. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy w/w organowi do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji poprzez przyjęcie, że skarżący nie może dysponować bronią, mimo, że negatywne orzeczenie psychologiczne nie odpowiadało rzeczywistości.

Zdaniem skarżącego, jest on całkowicie zdolny do posługiwania się bronią myśliwską, gdyż nie wykazuje istotnych zaburzeń funkcjonowania psychologicznego Od wielu lat jest myśliwym, a z przedstawionych w toku postępowania administracyjnego opinii kół łowieckich wynika, że jest postrzegany jako osoba sumienna, uczciwa i koleżeńska. Tymczasem pozwolenie na broń zostało mu cofnięte w oparciu o negatywne orzeczenie psychologiczne wydane po krótkim, pobieżnym badaniu. Skarżący podniósł również, że w całym postępowaniu jedynie psycholog, która wydała to orzeczenie, doszła do wniosku, iż nie może on dysponować bronią, podczas gdy inni wysoce kwalifikowani specjaliści z zakresu psychologii stwierdzili brak takich przyczyn. Zdaniem strony skarżącej, podłoże tej sprawy znajduje uzasadnienie w twierdzeniach członków rodziny (tj. żony i syna), z którymi skarżący jest skłócony, a także w działaniach osób trzecich, które wywierają naciski na osoby uprawnione do wydawania zaświadczeń zezwalających na posiadanie broni myśliwskiej, aby skarżący broni nie posiadał i nie uczestniczył w polowaniach. Skarżący wskazał też na konieczność zbadania go, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, przez "niezależnego biegłego psychologa", co do możliwości posługiwania się bronią myśliwską.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie przed Sądem pierwszej instancji w dniu 14 czerwca 2007 r. pełnomocnik skarżącego złożył do akt kopię orzeczenia psychologicznego nr [...]z dnia [...] czerwca 2007 r., sporządzonego na żądanie skarżącego przez upoważnionego psychologa. W orzeczeniu tym stwierdzono, iż skarżący nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji i może dysponować bronią.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa, tak materialnego, jak i procesowego. W ocenie Sądu rozpatrującego skargę, organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz zebrały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i 77 kpa). Poczynione przez organy pierwszej i drugiej instancji ustalenia faktyczne wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a dokonana przez te organy ocena stanu faktycznego w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi zastrzeżeń. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, jak również decyzji ją poprzedzającej organy uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 §3 kpa.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wypowiedział się co do oceny charakteru i mocy wiążącej orzeczeń psychologicznych wydawanych na podstawie § 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń. Na wstępie podjętych w tym zakresie rozważań podkreślono, że ze względu na możliwość spowodowania nieograniczonego zagrożenia dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, posiadanie broni, zwłaszcza broni palnej, jest ściśle reglamentowane przepisami ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji oraz przepisami wykonawczymi do tej ustawy. Dlatego, zarówno osoby dysponujące bronią, jak i osoby ubiegające się o wydanie pozwolenia na jej posiadanie muszą spełniać określone przepisami prawa warunki, m.in. są zobowiązane do legitymowania się odpowiednim stanem zdrowia fizycznego i psychicznego.

Przechodząc do dalszych rozważań Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał analizy treści przepisów, które znalazły zastosowanie w rozpatrywanej sprawie i w tym kontekście, odnosząc się do okoliczności rozpatrywanej sprawy Sąd ten stwierdził, iż Komendant Wojewódzki Policji skorzystał z uprawnienia przewidzianego w 8 ust. 2 rozporządzenia i z zachowaniem powyżej przedstawionej procedury wniósł odwołanie od orzeczenia psychologicznego [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. Działanie to Sąd pierwszej instancji ocenił jako uzasadnione i wskazał, że na podstawie zgromadzonych w toku postępowania dokumentów i materiałów organ Policji miał prawo uznać, że zachodzą okoliczności dostatecznie uzasadniające podejrzenie, iż skarżący należy do osób wymienionych w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji.

Sąd rozpatrujący skargę podzielił również stanowisko organów obu instancji, w myśl którego, ostateczne orzeczenie psychologiczne wydane w uregulowanym rozporządzeniem trybie odwoławczym, było dla tych organów wiążące. Jak podkreślono w uzasadnieniu wyroku wydanego w pierwszej instancji, stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1273/04, LEX nr 189224, wskazał, iż związanie organów Policji wydanym w tym trybie ostatecznym orzeczeniem lekarskim i psychologicznym wyklucza możliwość przeprowadzenia w postępowaniu o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń dowodu z opinii biegłego na okoliczności objęte treścią tych orzeczeń.

W świetle powyższego, Sąd stwierdził, że nie mają istotnego znaczenia dla sprawy przedstawione w toku postępowania dokumenty przemawiające na korzyść skarżącego, takie jak zaświadczenie o stanie zdrowia, diagnoza psychologiczna, opinie kół łowieckich, czy przedłożone na rozprawie pozytywne orzeczenie psychologiczne z dnia [...] czerwca br. wydane już po zakończeniu postępowania administracyjnego, albowiem przesłanką cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską było wiążące organy Policji ostateczne orzeczenie psychologiczne z dnia [...] października 2006 r. wydane przez upoważnionego specjalistę z zakresu psychologii w przewidzianym w tym zakresie trybie postępowania.

Z tych samych powodów Sąd wskazał na brak podstaw do uznania zasadności stanowiska skarżącego wyrażającego się w żądaniu powołania "niezależnego biegłego psychologa" w celu wydania opinii, co do możliwości posługiwania się przezeń bronią myśliwską.

Na marginesie swoich rozważań, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż skarżący mając wątpliwości w kwestii merytorycznej poprawności zrealizowanego w trybie odwoławczym badania psychologicznego mógł swoje zastrzeżenia w tym zakresie skierować do podmiotu wskazanego w przepisie §9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie badań lekarskich tj. wojewody właściwego ze względu na miejsce wydania orzeczenia psychologicznego. Ten bowiem podmiot (w przeciwieństwie do organów Policji) posiada stosowne uprawniania kontrolne. Tymczasem, z akt niniejszej sprawy nie wynika, by skarżący inicjował postępowanie kontrolne przewidziane w przepisach rozporządzenia.

Analizując postępowanie prowadzone w rozpoznawanej sprawie przez organy Policji obu instancji, Sąd pierwszej instancji doszedł do przekonania, iż organy te wypełniły wszystkie obowiązki nałożone na nie przepisami ustawy o broni i amunicji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego.

Kończąc zaprezentowane w uzasadnieniu wywody, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał na obligatoryjny charakter regulacji przewidzianej w art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy o broni i amunicji i zwrócił raz jeszcze uwagę na specyficzny charakter prawa posiadania broni. Podkreślił mianowicie, iż prawo posiadania broni nie jest prawem gwarantowanym w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. Jako konsekwencję tego wskazano konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń, zwłaszcza na broń palną, której użycie w każdym przypadku zagraża zdrowiu lub życiu innych osób.

W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. S. wniósł o uchylenie tego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Na podstawie art. 174 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 zm. (dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie prawa materialnego, a to art. 15 ust. 1 pkt. 3 ustawy o broni i amunicji przez błędną jego wykładnię;

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływa na wynik sprawy, a to art. 141 § 4 p.p.s.a. przez przyjęcie wewnętrznie sprzecznych ustaleń jako podstawy rozstrzygnięcia w sprawie.

W ramach uzasadnienia przedstawionych zarzutów kasator argumentował, iż nie uwzględniając skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rażąco naruszył prawo materialne, tj. przepis art. 15 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 21 r. o broni i amunicji, gdyż K. S. nie wykazuje żadnych istotnych zaburzeń funkcjonowania psychologicznego.

Zaskarżone orzeczenie kasator uważa za niesłuszne i krzywdzące, ponieważ zamyka mu ono drogę do posiadania broni, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności opinie lokalnych kół łowieckich i szereg zaświadczeń lekarskich, jednoznacznie wskazują, iż nie występują w jego przypadku żadne zaburzenia psychologiczne, które uzasadniałyby pozbawienie go pozwolenia na posiadanie broni myśliwskiej.

W skardze kasacyjnej podkreślono, że stan zdrowia psychicznego K. S. był wielokrotnie badany przez wysoko wykwalifikowanych specjalistów, w ramach tych badań nie stwierdzono u skarżącego zaburzeń psychicznych, w tym psychotycznych wymagających leczenia psychiatrycznego. Taką korzystną dla kasatora opinię przedstawiła między innymi uprawniona psycholog badająca skarżącego w pierwszej instancji stwierdzając, iż nie należy on do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt. 3 cyt. wyżej ustawy o broni i amunicji i może dysponować bronią. Tylko biegła psycholog odwoławcza po bardzo krótkim i pobieżnym badaniu wydała opinię negatywną, co z resztą - jak podkreśla kasator – stało się przedmiotem jego skargi na tę biegłą, złożonej przez niego w Ministerstwie Zdrowia.

Uzasadniając powołany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania, podano, iż Sąd pierwszej instancji wydając zaskarżone orzeczenie oparł się w zasadzie tylko na negatywnej opinii psycholog odwoławczej, podczas, gdy w rozpatrywanej sprawie, należało mieć również na względzie rozbieżność opinii biegłej odwoławczej z pozostałymi orzeczeniami lekarskimi. Zgodnie z argumentacją kasatora, mimo literalnego brzmienia przepisów nie można było pominąć zasady prawdy obiektywnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – jak podniósł wnoszący skargę kasacyjną - w ramach kontroli legalności wykonywania administracji, zobowiązany był na podstawie art. 113 p.p.s.a. do wyjaśnienia całości istotnych dla sprawy zagadnień faktycznych i prawnych. Okoliczność, iż tylko biegła psycholog odwoławcza wydała opinię negatywną powinna, w ocenie kasatora, budzić uzasadnione wątpliwości, co do jej trafności i zgodności z rzeczywistym stanem jego zdrowia psychicznego. Sąd rozpatrujący skargę powinien zatem dążyć do usunięcia tych wątpliwości i ustalenia rzeczywistego stanu zdrowia psychicznego strony,

a w tym celu zlecić ponowne jej przebadanie przez innego niezależnego specjalistę z dziedziny psychologii.

Odpowiadając na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art.183 §1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, poza przypadkami nieważności postępowania, które w niniejszej sprawie – w ocenie składu orzekającego – nie zachodzą. Powyższa zasada oznacza związanie Sądu m.in. podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Zatem to podstawy skargi kasacyjnej decydują o tym, w jakim zakresie będzie podlegał kontroli wyrok Sądu pierwszej instancji.

W związku z oparciem niniejszej skargi kasacyjnej na obydwu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a., rozpoznania w pierwszej kolejności wymaga zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania. Zarzuty odnoszące się do naruszenia prawa materialnego mogą być bowiem przedmiotem oceny wówczas, gdy skargi kasacyjnej nie oparto na drugiej podstawie lub dopiero, gdy podstawa ta okaże się "nieusprawiedliwiona" (art. 184 p.p.s.a.). Tylko poprawnie ocenione przez Sąd pierwszej instancji postępowanie administracyjne oraz prawidłowe proceduralnie postępowanie sądowoadministracyjne, pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odnieść się do zarzutu naruszenia prawa materialnego.

W rozpatrywanej sprawie, podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut o charakterze proceduralnym okazał się niezasadny. Brak jest bowiem podstaw do przyjęcia, iż zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem przepisów postępowania polegającym na pominięciu całokształtu okoliczności sprawy, w oparciu o wyłącznie jeden ze zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym dowodów - negatywną opinię psycholog odwoławczej.

W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania, Sąd pierwszej instancji przyjął stan faktyczny zgodnie z ustaleniami poczynionymi w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. Zgromadzony przez organy materiał dowodowy został przez Sąd poddany szczegółowej analizie. Znalazło to odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, gdzie wskazano wszystkie zasadnicze okoliczności sprawy, wyjaśniając, czym kierował się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę.

W tej sytuacji sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art.141 § 4 p.p.s.a. okazał się nietrafny, a jego powołanie w skardze kasacyjnej wynikało w istocie z założenia, że stanowisko organu co do zastosowania w sprawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy błędnie nie zostało przez Sąd pierwszej instancji zakwestionowane.

Ustosunkowując się zatem do zarzutu naruszenia prawa materialnego, w pierwszej kolejności wskazać należy na słuszność poglądu prezentowanego zarówno przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, jak również przez organy Policji, zgodnie z którym, prawo posiadania broni nie należy w Polsce do wolności i praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP. Prawa tego nie gwarantują również przepisy prawa międzynarodowego, w tym również prawa europejskiego. Prawo do posiadania broni jest ściśle reglamentowane w zakresie udzielania pozwolenia na broń jak też w okresie korzystania z przyznanego już decyzją administracyjną uprawnienia. W związku z tym, zarówno organy właściwe do wydawania pozwoleń na posiadanie broni, jak i sąd administracyjny muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji i wyroku WSA we Warszawie był przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Stanowi on, że organ cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. W rozpoznawanej sprawie zastosowanie znajdował przepis art. 15 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy stanowiący, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego.

Brzmienie powołanych przepisów wskazuje na obligatoryjny charakter cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni w trybie art. 18 ustawy o broni i amunicji w przypadku osoby z istotnymi zaburzeniami funkcjonowania psychologicznego. Na konieczność zastosowania tej regulacji – w sprawie będącej przedmiotem rozpatrzenia - wskazywało wydane w postępowaniu uregulowanym przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich, niekorzystne dla strony, ostateczne orzeczenie biegłego orzecznika, w kontekście całokształtu okoliczności sprawy, na który składały się między innymi:

- opinia sądowo-psychiatryczna z dnia [...] lipca 2002 r., w której podano, że u K. S. nie można wykluczyć choroby psychicznej w postaci zaburzeń urojeniowych, i w związku z tym powinien on być poddany obserwacji w warunkach oddziału psychiatrycznego,

- skierowanie strony na obserwację psychiatryczną w 2002 r. w związku z dokonaniem przez stronę przestępstw z art. 157§1 i art. 190 § 1 Kodeksu karnego przeciwko żonie i synowi,

- opinia sądowo - psychiatryczna z dnia [...] grudnia 2002 r., sporządzona na podstawie sześciotygodniowej obserwacji psychiatrycznej przeprowadzonej w Oddziale Psychiatrycznym Wojewódzkiego Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w W., która wykluczyła istnienie choroby psychicznej i upośledzenia umysłowego, jednak ujawniła zakłócenie czynności psychicznych pod postacią organicznych, zaburzeń osobowości oraz wykazała, że we wskazanym okresie, strona miała nieznacznie ograniczoną zdolność rozumienia i znaczenia swoich czynów oraz pokierowania swoim postępowaniem,

- zeznania żony co do podjętej w przeszłości przez stronę konsultacji psychiatrycznej, poparte informacją Sądu Rejonowego w K. o poddaniu strony takiemu badaniu w 1996 r. oraz o opinii sądowo-lekarskiej, która wykazała, iż z powodu wstrząśnienia mózgu, nie wykluczono, że rozpoznany zespół neurasteniczno-hipochondryczny mógł mieć wpływ na zachowanie strony,

- fakt przebywania strony w Specjalistycznym Psychiatrycznym Szpital z Kliniką w Ł., w dniach od [...] do [...] października 2002 r. w związku z rozpoznaniem osobowości o cechach anankastycznych i przewlekłej postaci zaburzeń adaptacyjnych.

Okoliczności te, ustalone w ramach przeprowadzonego przez organy postępowania dowodowego nie były przez stronę kwestionowane.

Z tej perspektywy okoliczności przemawiające na korzyść strony takie jak pozytywne opinie kół łowieckich, czy też przedstawione w toku postępowania inne opinie psychologiczne nie mogły przesądzić o rozstrzygnięciu organu, co do prawa strony do posiadania broni palnej. Słusznie zatem Sąd pierwszej instancji uznał zgromadzone w sprawie materiały dowodowe za wyczerpujące i aprobując dokonaną przez organ ocenę tych materiałów, oddalił skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji o cofnięciu pozwolenia na broń. Wobec tego zarzut naruszenia art. 15 ust. 1 pkt3 uznać należy za bezzasadny.

Uwzględniając powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 p.p.s.a. o oddaleniu skargi kasacyjnej.

O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 , poz. 1349 ze zm.).