Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1142/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 15 czerwca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie WSA Marzenna Kosewska (spr.) WSA Marek Sachajko Protokolant: sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia ... w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżana decyzją z dnia 31 lipca 2015 roku nr. ... Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ... działając m. in. na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137.) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta ... z dnia 19 marca 2015 roku nr. ...., która to decyzją organ pierwszej instancji po uwzględnieniu wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji, skierował M. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii A, B, B + E, obejmujące egzamin teoretyczny i praktyczny, w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Organ odwoławczy orzekł w następującym stanie faktyczny i prawnym.

Komendant Wojewódzki Policji w ... wnioskiem z dnia 10 września 2012 r. zwrócił się do Prezydenta Miasta ... o sprawdzenie kwalifikacji M. do kierowania pojazdami. Wniosek ten został uzasadniony tym, że strona w okresie od 1 września 2011 r. do 18 lipca 2012r. naruszyła wielokrotnie przepisy ruchu drogowego, uzyskując łącznie 26 punktów karnych. We wniosku zostały szczegółowo opisane wykroczenia i przypisana im liczba punktów.

Prezydent Miasta ... decyzja z dnia 12 listopada 2012 roku nr. ... skierował M. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji a Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja z dnia ... utrzymało tą decyzję w mocy .

Wyrokiem z dnia 29 października 2014 roku wydanym w sprawie sygn. akt III SA/Po 1492/13 Wojewódki Sąd Administracyjny uchylił decyzję SKO z dnia 15 lipca 2013 roku i Prezydenta Miasta ... z dnia 12 listopada 2012 roku .

Sąd w uzasadnieniu wyroku zważył , że zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) , w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 tej ustawy. Powołany przepis jednoznacznie wskazuje że przesłanką skierowania kierowcy na sprawdzenie jego kwalifikacji do prowadzenia pojazdu, jest przekroczenie 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego na podstawie art. 130 ust. 1 tej ustawy. Decyzja wydana na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ma charakter decyzji związanej, nie zależy od uznania organu, lecz jej wydanie jest obowiązkiem organu. Oznacza to, że w przypadku wystąpienia przez komendanta wojewódzkiego Policji z wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy; organ zobowiązany jest skierować taką na sprawdzenie kwalifikacji.

W rozpatrywanej sprawie fakt przekroczenia limitu 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego przez M. nie był sporny. Skarżący w okresie od 1 września 2011 r. do 18 lipca 2012 r. naruszył wielokrotnie przepisy ruchu drogowego, uzyskując łącznie 26 punktów karnych. We wniosku ego Komendanta Wojewódzki Policji w ... z dnia 10 września 2012 r. szczegółowo zostały opisane wykroczenia i przypisana im liczba punktów. Co do zasady zatem nie ma wątpliwości, że została spełniona przesłanka wydania decyzji w przedmiocie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii A, B, B+E, a zatem rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta ..., wykonującego funkcję starosty, jak i decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w tym zakresie są prawidłowe.

Sąd nie podzielił zarzutów skargi - naruszenie art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym poprzez jego niezastosowanie i jednocześnie wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o niekonstytucyjne rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego.

Za uzasadniony Sad uznał zarzut naruszenia art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym. Wyjaśnił , że wskazany przepis nie zawiera podstawy do określenia kierowcy terminu do złożenia egzaminu sprawdzającego kwalifikacje, jak to uczynił organ pierwszej instancji w decyzji z dnia 12 listopada 2012 roku. Jest w nim mowa wyłącznie o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji. Przepis ten nie przyznaje zatem organom uprawnień do decydowania, w jakim czasie dana osoba zobowiązana jest poddać się stosownemu egzaminowi. Dopuszczalność zamieszczenia takiej klauzuli nie wynika też z innych norm ustawy Prawo o ruchu drogowym, w tym jego art. 140 ust. 1 pkt 4 lit.a. Ten ostatni przepis stanowi, że starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie przewidzianym w art. 114 ust. 1 pkt 1. Wskazane skutki prawne ustawodawca łączy zatem z samym niewykonaniem obowiązku nałożonego na kierowcę na określonej podstawie, a nie z przekroczeniem ściśle określonego okresu realizacji tego obowiązku, zwłaszcza niedotrzymaniem terminu, który miałby być wyznaczony przez organ w skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.

Rozpatrując ponownie sprawę organy odwoławczy stwierdził ,że istnieją podstawy do skierowania M. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji albowiem w sprawie zaistniała przesłanka z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit.b) Prawa o ruchu drogowym, uzasadniająca skierowanie na egzamin sprawdzający kwalifikacje. Przewidzianą prawem o ruchu drogowym konsekwencją uzyskania liczby punktów przekraczającej limit 24 punktów jest skierowanie na egzamin sprawdzający kwalifikacje. Odnosząc się do zarzutów odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że przedawnienie karalności wykroczenia, czy też zatarcie skazania – nie jest podstawą do umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie skierowania na egzamin kontrolny. Sprawdzenie kwalifikacji kierowcy stanowi bowiem administracyjnoprawną konsekwencję przekroczenia przez niego określonej liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Instytucja kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego i ochronę jego uczestników poprzez skontrolowanie uprawnień kierowcy, którego zachowanie nie daje gwarancji bezpiecznego przemieszczania się pozostałym uczestnikom ruchu. Zatarcie skazania za popełnione wykroczenia dotyczy tylko materii dotyczącej karalności za popełnione wykroczenie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta .... Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy polegające na niezastosowaniu normy, która zawiera w sobie mechanizm usuwania skutków administracyjnoprawnych wykroczeń drogowych, to zaś przez błędne zastosowanie i brak wykładni art. 114 ust. 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 130 ust. 1 u.p.r.d.

Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7 k.p.a. poprzez nienależyte rozważenie materiału dowodowego zawartego w sprawie, polegające na wybiórczej analizie stanu faktycznego sprawy oraz pominięciu okoliczności istotnych dla jej rozstrzygnięcia; art. 75 § 1 k.p.a. polegające na niedopuszczeniu dowodu, poprzez celowe pominięcie wniosku dowodowego z dnia 06 sierpnia 2015 r. oraz antydatowanie decyzji; art. 107 § 3 k.p.a. polegające na nienależytym sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonej decyzji, poprzez niedostateczne wskazanie i omówienie podstaw dowodowych decyzji, co w konsekwencji uniemożliwia merytoryczną ocenę i kontrolę prawidłowości ustaleń faktycznych organu stanowiących podstawę wydanej decyzji.

Zdaniem strony skarżącej organy administracji podejmując działania nie uwzględniły faktu ,że popełnienie wykroczenia wywiera skutki w dwóch sferach : w sferze prawa wykroczeń i w sferze prawa administracyjnego . Zatarcie konsekwencji czynów w prawie wykroczeń , poprzez uznanie za niebyłe ukarania po upływie 2 lat od (...) wykonania kary powoduje , że osoba uprzednio ukarana za wykroczenie w świetle prawa uchodzi za osobę nie karaną. Dokonując wykładni prawa , w szczególności art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit. b prawa o ruchu drogowym organ nie zastosował skutków zatarcia skazania .

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ... wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w ... z dnia 31 lipca 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta ... o skierowaniu M. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy.

W pierwszej kolejności Sąd stwierdza ,że decyzje zostały wydane z uwzględnieniem oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2014 roku , sygn. akt III SA/Po 1492/13. Obowiązek podporzadkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie i na sądzie i wynika z normy prawnej art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z zm. ) – dalej zwaną p.p.s.a. Może być on wyłączony tylko w przypadku zmiany stanu prawnego lub faktycznego , a także po wzruszeniu wyroku pierwotnego w trybie nadzwyczajnym.

Zdaniem strony skarżącej wydając decyzje organy powinny uwzględnić fakt, że z uwagi na upływ 2 lat od wykroczenia , darowania lub przedawnienia wykonania kary ukaranie za wykroczenie uważa się za niebyłe – art. 46 § 1 kodeksu wykroczeń i ustalić podstawy prawne odstąpienia od skierowania strony na sprawdzenia kontrolne kwalifikacji w zakresie posiadanego prawa jazdy.

Sąd w składzie rozpatrującym sprawę w pełni podziela ocenę prawna zawarta w wyroku WSA z dnia 29 października 2014 roku sygn. akt SA/Po 1492/13, jednocześnie nie znajdując podstaw do wyłączenia stosowania art. 153 p.p.s.a.. Zdaniem Sądu podnoszona w skardze okoliczność zatarcia zakazania za wykroczenie pozostaje bez wpływu na legalność decyzji będących przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej .

Podstawą wydania wskazanych wyżej decyzji był wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w ... z dnia 10 września 2012 r. o sprawdzenie kwalifikacji M. do kierowania pojazdami. Wniosek ten został uzasadniony tym, że M. w okresie od 1 września 2011 r. do 18 lipca 2012 r. naruszył wielokrotnie przepisy ruchu drogowego, uzyskując łącznie 26 punktów karnych. We wniosku zostały szczegółowo opisane wykroczenia i przypisana im liczba punktów .W niniejszej sprawie bezsporne jest , że na dzień złożenia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji wniosku –zgodnie z § 7 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 roku w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego ( Dz. U z 2012r . poz. 488) – skarżący miał przypisanych 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego .

Prawidłowo zatem organy przyjęły, że w sprawie zachodzi podstawa do skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) zgodnie z treścią którego kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 tej ustawy. Powołany przepis jednoznacznie wskazuje że przesłanką skierowania kierowcy na sprawdzenie jego kwalifikacji do prowadzenia pojazdu, jest przekroczenie 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego na podstawie art. 130 ust. 1 tej ustawy .Należy podkreślić ,że punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego , ani też obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji nie stanowią środka karnego w rozumieniu art. 28 § 1 k.w. Z faktu , że następstwem popełnienia wykroczeń w ruchu drogowym i przekroczenia określonej liczby punktów jest skierowanie kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie można wysnuć wniosku ,że zatarcie ukarania za wykroczenia wymienione we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji skutkuje koniecznością odstąpienia od wydania decyzji na podstawie art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit. b p.r.d. , a wydanie decyzji na podstawie tegoż przepisu stanowi jego niewłaściwe zastosowanie. Sąd zauważa, że kontrolne sprawdzenie kwalifikacji ma na celu sprawdzenie czy kierowca zna przepisy i czy potrafi bezpiecznie prowadzić pojazd . Przekroczenie limitu 24 punktów z powodu naruszenia przepisów ruchu drogowego oznacza powtarzające się nieprawidłowe zachowanie na drodze i stwarza potencjalne niebezpieczeństwo w ruchu drogowym. Celem tej regulacji jest wyeliminowanie z ruchu drogowego kierowców , którzy stwarzają zagrożenie w ruchu drogowym .Przekroczenie liczby 24 punktów w ciągu roku od pierwszego naruszenia przepisów ruchu drogowego skutkuje obligatoryjnym skierowaniem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, jeżeli liczba punktów znajduje oparcie w wpisach ostatecznych istniejących na dzień sporządzenia wniosku przez komendanta policji .Zatarcie faktu karalności za wykroczenie drogowe powoduje wprawdzie usunięcie punktów wpisanych do ewidencji prowadzonej na podstawie art. 130 ust. 1 p.r.d. , lecz nie podważa faktu uzyskania przez kierowcę punktów za naruszenie przepisów o ruchu drogowym w dacie wystąpienia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do prowadzenia pojazdów, Skarżący przekroczył limit 24 punktów w dniu 18 lipca 2012 roku .Organy administracji prawidłowo zatem przyjęły, że wniosek komendanta z dnia 10 września 2012 roku był zasadny. ( por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2011 roku sygn.. akt I OSK 511/10, wyrok NSA z dnia 7 września 2010 roku sygn.. akt I OSK 1451/09 ).

W ocenie Sądu za nie znajdujące podstaw należało uznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania – art. art. 7, 107 § 3 i 75 § 1 k.p.a. Uzasadnienie decyzji odpowiada wymogą ustawowym . Organ przedstawił ustalenia stanu faktycznego i podstawy prawne swojego rozstrzygnięcia, podejmując wcześniej wszystkie czynności niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy. Nie zrozumiały jest zarzut skargi dotyczący antydatowania decyzji w celu pominięcia wniosku dowodowego strony skarżącej zgłoszonego w piśmie procesowym z dnia 6 lipca 2015 roku , a złożonym do SKO w dniu 6 sierpnia 2015 roku . W aktach administracyjnych znajduje się postanowienie SKO z dnia 11 maja 2015 roku , którym strona została poinformowana o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy do dnia 31 lipca 2015 roku i w tej dacie została wydana decyzja zaskarżona. Zdaniem Sądu z faktu doręczenia pełnomocnikowi decyzji organu odwoławczego w dniu 15 września 2015 roku nie można wysnuć wniosków postawionych w przedmiotowym zarzucie.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.