Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 524/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 i art 53
journal: Dz.U. 2016 poz 217
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020
article: art. 61 ust. 8 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1460
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych  w perspektywie finansowej 2014- 2020  - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Kandut (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi "A" w M. na decyzję Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości w C. z dnia [...] r. nr: [...] w przedmiocie ponownej negatywnej oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 oddala skargę.


UZASADNIENIE

W związku konkursem nr [...] na dofinansowanie projektów ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego dla Działania 3.2 Innowacje w małe i średnie przedsiębiorstwa w ramach Osi Priorytetowej III "Konkurencyjność MŚP" Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014 – 2020 (dalej zwany w skrócie RPO), który ogłosiło [...] Centrum Przedsiębiorczości w C. 47pełniące funkcję Instytucji Pośredniczącej dla Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 pełniące funkcję Instytucji Pośredniczącej, swój wniosek o numerze [...], z zachowaniem terminu, złożyło Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe A spółka jawna. Wniosek obejmował projekt pod nazwą: "[...]". Wydatki kwalifikowane określono na 2.130.277 zł, wnioskowane dofinansowanie: 745.596,95 zł, okres realizacji: 15.01.2016r. (start projektu) – 30.06.2017 r. (zakończenie realizacji). Do wniosku załączono "Opinię o innowacyjności" sporządzoną przez prof. J.P. – Politechnika C., "Opinię o innowacyjności rozwiązań technicznych [...]" sporządzoną przez prof. Z. L. i dr inż. Z.S. – Uniwersytet Technologiczno-Humanistyczny w R. oraz "Opinię o innowacyjności projektu" autorstwa firmy "B" sp. z o.o. we W., dostawcy maszyn i urządzeń do przetwórstwa tworzyw sztucznych.

Zgodnie z warunkami konkursu opisanymi w Regulaminie konkursu (Rozdział 4. Kryteria wyboru projektów), [...] Centrum Przedsiębiorczości jako Instytucja Organizująca Konkurs (IOK), dokonuje oceny i wyboru projektów w oparciu o kryteria zatwierdzone przez Komitet Monitorujący RPO WSL na lata 2014 - 2020. Kryteria wyboru projektów dla działania 3.2 określone zostały w załączniku nr 1 Regulaminu konkursu. Ocena ta podzielona została na dwa etapy - etap oceny formalnej (w oparciu o kryteria formalne) oraz etap oceny merytorycznej (w oparciu o kryteria merytoryczne). Zgodnie z załącznikiem nr 1 do Regulaminu konkursu ("Kryteria wyboru projektów dla działania 3.2. "Innowacje w MŚP"), w ramach działań RPO WSL 2014 - 2020 wdrażanych przez IOK stosowane są następujące podstawowe rodzaje kryteriów dokonywania wyboru projektów:

1. formalne:

a) zerojedynkowe niepodlegające uzupełnieniom;

b) zerojedynkowe podlegające uzupełnieniom;

2. merytoryczne:

a) punktowe zerojedynkowe: kryteria dopuszczające, których spełnienie jest warunkiem dalszej oceny projektu;

b) punktowe podstawowe: punktowane w zależności od stopnia ich wypełnienia; c) punktowe dodatkowe.

Załącznikiem do Regulaminu konkursu jest w szczególności Regulamin procedury odwoławczej, określający terminy i tryb odwoływania się od negatywnego wyniku oceny projektów składanych w ramach RPO.

Końcowo projekt przedsiębiorstwa A w trakcie oceny merytorycznej nie uzyskał wymaganej liczby punktów. Oceniony został przez każdego z dwóch odrębnie oceniających ekspertów negatywnie, jako niespełniający poszczególnych kryteriów wyboru.

Mianowicie w ramach kryterium punktowego podstawowego "rozwój ekonomiczno-społeczny regionu" od pierwszego oceniającego uzyskał 1 pkt na 6 możliwych. W ocenie ekspert m.in. stwierdził, że użyteczność projektu dla wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstw działających w województwie [...] będzie na niskim poziomie, a produkty produkowane przez wnioskodawcę są znane na rynku i nie wyróżniają się w znaczny sposób od pozostałych. Nie mają znaczenia w zakresie rozwoju konkurencyjności pozostałych przedsiębiorstw, a zakupione w ramach projektu środki trwałe nie przyczynią się do wdrożenia jakichkolwiek prac badawczych.

W ramach kryterium punktowego podstawowego "poziom innowacyjności projektu" wniosek uzyskał 6 pkt na 8 możliwych. W ocenie sprecyzowano, że według powszechnie dostępnych informacji urządzenia zakupione przez wnioskodawcę zostały zaprezentowane na międzynarodowych targach w okresie do 3 lat, zatem sprzęt jest traktowany jako nowość.

W ramach kryterium punktowego podstawowego "rozwój inteligentnych specjalizacji" wniosek uzyskał 0 pkt na 2 możliwe do zdobycia. W uzasadnieniu wskazano, że według wnioskodawcy projekt polega na zakupie 3 innowacyjnych centrów tokarskich, które przyczynią się do rozwoju i unowocześnienia produkcji. Nie wyjaśnia i nie wykazuje jednak jakie produkuje urządzenia i do jakiego przemysłu będą wykorzystywane. Co więcej, kod PKD projektu nie wpisuje się w zakres kodów PKD wskazanych w ramach RSI dokumentacji konkursowej.

W ramach kryterium punktowego podstawowego "efektywność projektu" wniosek uzyskał 3 pkt. na 8 możliwych. Oceniający wskazał w szczególności, że planowane efekty projektu nie są proporcjonalne do planowanych nakładów inwestycyjnych, zasobów ludzkich i infrastrukturalnych. Projekt nie wdroży żadnego know-how. Wdroży natomiast 5 nowych produktów i znacznie ulepszy 2 produkty, stworzy 2 nowe miejsca pracy.

W ramach kryterium punktowego podstawowego "dodatkowe efekty projektu" wniosek uzyskał 1 pkt na 6 możliwych. W tym zakresie oceniający wskazał w szczególności, że zakup nowych urządzeń będzie miał neutralny wpływ na poprawę BHP, zasadę partnerstwa, politykę przestrzenną, czy dostępność dla osób z niepełnosprawnościami. Przyczyni się natomiast do wzrostu konkurencyjności.

W ramach tego samego kryterium punktowego podstawowego drugi oceniający za "rozwój ekonomiczno - społeczny regionu" przyznał 1 pkt na 6 możliwych argumentując, że wnioskodawca nie wykazał, czy projekt i jego rezultaty przyczynią się do wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstw działających w województwie [...], projekt nie dotyczy wdrożenia prac badawczo-rozwojowych, nie jest efektem współpracy z lOB lub jednostką badawczo-rozwojową. Wdrażane produkty są jednak produktami nowymi i ulepszonymi.

W ramach kryterium punktowego podstawowego "poziom innowacyjności projektu" przyznano 6 pkt. na 8 możliwych. Wyjaśniono, że projekt prowadzi do wdrożenia innowacji stosowanej w skali świata poniżej trzech lat. Potwierdza to opinia o innowacyjności – 6 pkt.

W ramach kryterium punktowego podstawowego "rozwój inteligentnych specjalizacji" przyznano 0 pkt na 2 możliwe. Wskazano, że realizowany projekt nie dotyczy inteligentnych specjalizacji przyjętych przez [...] Radę Innowacji jako wpisujące się w inteligentne specjalizacje Regionalnej Strategii Innowacji Województwa [...] na lata 2014-2020 (RSI).

W ramach kryterium punktowego podstawowego "efektywność projektu" przyznano 3 pkt. na 8 możliwych. Jak wskazano, zaplanowane produkty są innowacyjne i mają szansę znaleźć potencjalnych odbiorców. Zakup i zainstalowanie maszyn nie wymaga dużego zaangażowania infrastruktury. Zaplanowano utworzenie dwóch miejsc pracy. Jednakże nie przyznano maksymalnej liczby punktów, gdyż projekt nie spełnia zasady dodatkowości - poziom dofinansowania 35%. Planowane efekty finansowe są niezadowalające w stosunku do nakładów inwestycyjnych – okres zwrotu inwestycji przekroczy 20 lat. Koszty przyrastają szybciej niż przychody. Różnica pomiędzy wariantem bez inwestycji i z inwestycją jest nieznaczna i pozwala na wygenerowanie niewielkiej w stosunku do nakładów nadwyżki finansowej.

W ramach kryterium "Dodatkowe efekty projektu" oceniający przyznał 2 pkt. na 6 możliwych argumentując, że projekt polega na wdrożeniu nowych i ulepszonych produktów. Firma podniesie swoją konkurencyjność, wejdzie na nowe rynki zbytu. Nie przyznano jednak większej liczby punktów, gdyż realizacja projektu nie wpłynie na poprawę BHP w firmie wnioskodawcy. W zakresie polityk horyzontalnych nie przedstawiono żadnych dodatkowych aspektów wykraczających poza obowiązujące przepisy. Wnioskodawca nie przewidział wprowadzenia innowacji nietechnologicznej ani żadnych konkretnych planów w zakresie rozwoju działalności eksportowej. W związku z faktem, że wyroby wnioskodawcy są jedynie podzespołami, a nie wyrobami ostatecznymi, istnieje duża bariera w rozpoczęciu eksportu bezpośredniego. Brak rozwiązań w zakresie technologii informatycznych i komunikacyjnych - wnioskodawca nie przewidział nakładów w tym zakresie oraz nie przedstawił koncepcji funkcjonowania systemu opartego na tych technologiach.

W efekcie pierwszy oceniający przyznał łącznie 16, a drugi 17 punktów, co w obu przypadkach, z uwagi na nieprzekroczenie wymaganego progu minimum 21 punktów, dało końcowy wynik oceny negatywny.

Od powyższej negatywnej oceny skarżący wniósł, na podstawie art. 53 i nast. ustawy z 11 lipca 2014 r. o Zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 217 ze zm. – dalej zwana ustawą wdrożeniową), protest do Zarządu Województwa [...], tj. Instytucji Zarządzającej RPO WSL na lata 2014 - 2020 – zwana dalej: IZ RPO WSL, w celu weryfikacji prawidłowości oceny projektu w zakresie wyżej wymienionych kryteriów. W uzasadnieniu skarżący szczegółowo wyjaśnił swoje stanowisko wskazując, że w przypadku kryterium "rozwój ekonomiczno – społeczny regionu", w obszarze: użyteczność wyników projektu dla wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstw działających w woj. [...] powinien uzyskać 2 pkt, a nie 0 pkt. W obszarze "nasycenia produktem rynku docelowego" – 1 pkt, a nie 0 pkt. W odniesieniu do prac badawczo – rozwojowych 4 lub nawet 6 pkt., a nie 0 pkt i 1 pkt. Rozwój inteligentnych specjalizacji wymagał przyznania 1 pkt, a nie 0 pkt. Efektywność projektu powinna zostać oceniona na 6 pkt. Z kolei za "dodatkowe efekty projektu" powinien uzyskać 6 pkt, z tego 1 pkt za wpływ na promowanie równości szans mężczyzn i kobiet, 1 pkt za wpływ na politykę zrównoważonego rozwoju, 1 pkt za poprawę BHP, 1 pkt za zastosowanie rozwiązań technologii innowacyjno - komunikacyjnych, 2 pkt za wejście na nowe rynki zbytu i wzrost eksportu.

IZ RPO WSL uwzględniła złożony przez skarżącego protest. W piśmie z [...]r. wskazała m.in., że rozpatruje protest po raz drugi, bowiem WSA w Gliwicach wyrokiem z 9 sierpnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Gl 341/17 stwierdził, że poprzednia ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, skutkiem czego przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Dyrektora [...] Centrum Przedsiębiorczości w C.. Powodem takiego rozstrzygnięcia były uchybienia natury procesowej.

Rozpatrując protest w zakresie kryterium: "rozwoju ekonomiczno-społecznego regionu" IZ RPO WSL, analizując zapisy wniosku o dofinansowanie oraz dokonaną ocenę stwierdziła m.in., że:

1. w odniesieniu do oceny użyteczności wyników projektu dla wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstw działających w województwie [...] oceniający nr 1 odniósł się jedynie do wyników projektu polegających na wdrożeniu nowych produktów. Nie wyjaśnił jednak na jakiej podstawie stwierdził, że wskazane w projekcie nowe produkty są znane i nie wyróżniają się na rynku. Ponadto stwierdzenie to pozostaje w sprzeczności z innym, gdzie oceniający argumentował, że projekt dotyczy wprowadzania nowych produktów na rynek, za co przyznał 1 punkt. Biorąc pod uwagę, że ocenie powinny podlegać wszystkie efekty projektu, oceniający powinien ocenić również rolę innowacji procesowej, która jest głównym efektem projektu, a tymczasem ocena nie zawiera żadnego odniesienia w tym zakresie. Oznacza to, że oceniający nr 1 nie dokonał oceny w sposób prawidłowy, a ewentualna zmiana rozstrzygnięcia w omawianym zakresie może wpłynąć na ostateczny wynik oceny projektu.

Z kolei oceniający nr 2 wskazał w omawianym zakresie, że wnioskodawca nie przedstawił we wniosku opisu czy projekt i jego rezultaty przyczynią się do wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstw działających w województwie [...]. Analizując zawartość wniosku w tej części, jego ocenę oraz protest IZ RPO WSL wskazała, że faktycznie wnioskodawca nie przedstawił roli projektu w kontekście oceny użyteczności jego wyników dla wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstw. W efekcie uznała, że ocena tego oceniającego odnosząca się do braku wskazania czy projekt i jego rezultaty przyczynią się do wzrostu konkurencyjności - jest słuszna.

2. W odniesieniu do oceny występowania niskiego nasycenia produktem na rynku docelowym Instytucja rozpatrująca protest stwierdziła, że oceniający nr 1 wskazał, że na rynku występuje wysokie nasycenie produktami wykazanymi we wniosku. Nie uzasadnił jednak swojego stanowiska, ani nie przedstawił odniesienia się do zapisów wniosku w tej kwestii, co czyni ocenę nieprawidłową.

Z kolei oceniający nr 2 stwierdził w tym zakresie, że brak jest we wniosku informacji odnośnie nasycenia rynku produktami, które zostaną wprowadzone do produkcji. To spowodowało, że jego ocena została uznana za prawidłową.

3. W odniesieniu do oceny kwestii badawczo - rozwojowych, instytucja rozpatrująca protest stwierdziła, że we wniosku nie ujęto żadnych zapisów w zakresie wdrożenia tego rodzaju współpracy. W konsekwencji ocena merytoryczna projektu przeprowadzona w odniesieniu do tego kryterium jest prawidłowa.

Reasumując, powodem uwzględnienia protestu w zakresie kryterium "rozwój ekonomiczno - społeczny regionu" były uchybienia w ocenie oceniającego nr 1 w odniesieniu do uwag ujętych w pkt. 1 i 2, mianowicie nie uzasadnił on w sposób wystarczający dokonanej przez siebie oceny.

W zakresie kryterium: "rozwój inteligentnych specjalizacji" instytucja rozpatrująca protest, analizując zapisy wniosku o dofinansowanie oraz dokonaną ocenę – protestu nie uwzględniła.

W odniesieniu do kryterium "efektywności projektu" instytucja rozpatrująca wniosek wskazała, że oceniający nr 1 nie umotywował swojej oceny w sposób, który uzasadniałby dokonaną przez niego interpretację zapisów wniosku, ze wskazaniem preferowanego (punktowanego) poziomu wzrostu przychodów. Ewentualna zmiana rozstrzygnięcia w tym zakresie może wpłynąć na ostateczny wynik oceny projektu.

Z kolei oceniający nr 2 nie odniósł się do zapisów wniosku ujętych w sekcji B. 17 "Analiza finansowa", gdzie wnioskodawca wyjaśnił założenia przedstawionych we wniosku prognoz. W pozostałym zakresie oceniający nr 2 w sposób wyczerpujący uzasadnił swoje stanowisko, wskazując przyczyny dla których uznał, iż niemożliwe jest przyznanie punktu. Dopiero w złożonym proteście wnioskodawca szerzej przedstawił efektywność projektu, jednakże instytucja rozpatrująca protest stwierdziła, że zapisy takie powinny były znaleźć się we wniosku, gdyż tylko jego zapisy podlegają ocenie. Informacje ujęte w proteście nie mogą stanowić formy uzupełnienia zapisów wniosku o dofinansowanie.

W odniesieniu do kryterium "dodatkowe efekty projektu" instytucja rozpatrująca protest wskazała, że:

- w obszarze promowania równości szans kobiet i mężczyzn wnioskodawca nie wyjaśnił, gdzie ujęto i na czym polegają "ścieżki kariery zawodowej" oraz w jaki sposób, w jakich przypadkach i jakie "uwarunkowania rodzinne i sytuacje życia osobistego" będzie uwzględniać. Oznacza to, iż niemożliwe jest stwierdzenie, czy podejmuje on jakiekolwiek działania na rzecz promowania równości szans w swoim zakładzie pracy oraz w jaki sposób sam projekt może przyczynić się do podejmowania działań o takim właśnie charakterze. Wobec tego instytucja rozpatrująca protest stwierdziła, iż oceniający dokonali prawidłowej oceny.

- w odniesieniu do kształtowania polityki zrównoważonego rozwoju IZ RPO WSL wskazała, że oceniający nr 1 nie uzasadnił na jakiej podstawie przyjął, że obecnie każde urządzenie charakteryzuje się niskim zapotrzebowaniem na energię oraz że rozwiązanie określone przez wnioskodawcę wynika ze specyfiki urządzenia. Oznacza to, że ocena w tym zakresie nie została przeprowadzona w sposób prawidłowy.

- w odniesieniu do analizy zapisów wniosku dot. poprawy BHP instytucja rozpatrująca protest stwierdziła, że wnioskodawca w sposób szczegółowy opisał na czym polegają rozwiązania techniczne zastosowane w urządzeniach, których zakup jest przedmiotem projektu, a które w sposób bezpośredni będą wpływać na poprawę warunków pracy. Oceniający nr 1 prawidłowo ocenił wniosek w tym zakresie. Z kolei oceniający nr 2 wskazując, że realizacja projektu nie wpłynie na poprawę BHP w firmie wnioskodawcy, nie uzasadnił dokonanej przez siebie oceny, w której brakuje odniesienia się do zapisów wniosku oraz podania przyczyn dla których uznał, iż projekt nie uzyska efektów w zakresie poprawy warunków BHP. W tej części oceniający nie dokonał swojej oceny w sposób prawidłowy

W kwestii technologii informacyjno – komunikacyjnych instytucja rozpatrująca protest stwierdziła, że oceniający nr 1 nie wyjaśnił z jakiego powodu wskazane we wniosku rozwiązania w tym zakresie nie zaliczają się do technologii informacyjno – komunikacyjnej.

Z kolei oceniający nr 2 nie wyjaśnił, w odniesieniu do opisu technologii informacyjno-komunikacyjnej ujętego w sekcji 8.22 wniosku, na jakiej podstawie przyjął, iż wnioskodawca nie przedstawił koncepcji funkcjonowania tego rodzaju systemu.

Zdaniem IZ RPO WSL obaj oceniający nie dokonali swojej oceny w sposób prawidłowy.

W odniesieniu do wejścia na nowe rynki zbytu oraz wzrostu eksportu, instytucja rozpatrująca protest stwierdziła, że na podstawie zapisów wniosku firma prowadzi działalność eksportową oraz podjęła kroki, by zdobyć rynki zbytu m.in. w USA i Kanadzie. Niewłaściwe jest w związku z tym stwierdzenie oceniającego, zgodnie z którym brak jest opisu wskazującego na rozwój eksportu. Oznacza to, że oceniający nr 1 nie dokonał swojej oceny w sposób prawidłowy.

Z kolei oceniający nr 2 nie dokonał kompleksowej oceny wniosku w tym zakresie.

Mając na uwadze powyższe instytucja rozpatrująca protest stwierdziła, że ocena merytoryczna projektu w zakresie kryterium punktowego podstawowego nr 2, nr 6 i nr 7 nie została przeprowadzona w sposób właściwy. Stwierdziła również, że w przeprowadzonej ocenie projektu doszło do naruszenia obowiązujących procedur, a konieczny do wyjaśnienia zakres spawy ma istotny wpływ na wynik oceny - oceniający nie zweryfikowali całości wniosku o dofinansowanie. Swoje stanowisko IZ RPO WSL zawarła w piśmie z [...]r.

Po ponownej ocenie merytorycznej przyznana przez oceniających punktacja ogólna wniosku wyniosła 18 pkt (obaj eksperci) i w związku z tym przedmiotowy wniosek ponownie nie uzyskał wymaganej minimalnej liczby punktów, tj. 21, o czym skarżący został poinformowany w piśmie z [...]r. nr [...].

W ocenie merytorycznej oceniający wniosek eksperci przedstawili uzasadnienie dotyczące przyznania poszczególnych wartości punktowych w ramach kryteriów oceny wniosku. I tak oceniający nr 1 przyznał łącznie 18 pkt.

Za kryterium punktowe podstawowe: Rozwój ekonomiczno - społeczny regionu (od 0 do 6 punktów) – przyznał 1 pkt. W opisie oceny wskazał m.in., że realizacja projektu wpłynie na duży rozwój samego przedsiębiorstwa wnioskodawcy, natomiast nie przekłada się to na wzrost konkrecyjności innych przedsiębiorstw działających w woj. [...]. Wzrost konkurencyjności samego wnioskodawcy premiowany jest w kryterium "Dodatkowe efekty". Wnioskodawca nie przedstawił żadnego uzasadnienia, iż rynek docelowy obecnie jest rynkiem nienasyconym. Projekt nie wpływa na wdrożenia wyników B+R, nie jest też efektem współpracy z IOB lub jednostką badawczo-rozwojową. Dotyczy jednak wprowadzenia na rynek nowych/ ulepszonych usług.

Za kryterium punktowe podstawowe: Efektywność projektu (od 0 do 8 punktów) oceniający przyznał 3 pkt. Stwierdził m.in., że efektywność projektu jest niska w stosunku do poniesionych nakładów. Wprawdzie realizacja Inwestycji przyczyni się do wprowadzenia innowacji procesowej oraz produktowej, powstaną nowe miejsca pracy, jednak przy zakupie 4 szt. środków trwałych planowane jest zatrudnienie tylko 2 osób. W wyniku realizacji projektu powstaną nowe produkty i ulepszone, jednak nie prowadzi to do dywersyfikacji działalności.

Kryterium punktowe podstawowe: Dodatkowe efekty projektu (od 0 do 6 punktów) – przyznano 3 pkt. Uzasadniając ocenę ekspert wskazał, że w wyniku realizacji projektu nie zostanie wprowadzona innowacja nietechnologiczna. Projekt nie jest komplementarny z innymi zrealizowanymi projektami, a jego wpływ na polityki horyzontalne, zapobieganie dyskryminacji jest neutralny. Brak przy tym deklaracji zatrudnienia osób niepełnosprawnych lub likwidacji barier architektonicznych. Projekt nie zakłada wykorzystania technologii komunikacyjnych, ani równości szans kobiet i mężczyzn. Ma jednak pozytywny wpływ na wzrost konkurencyjności, wejście na nowe rynki zbytu.

Oceniający nr 2 przyznał również 18 pkt. Za kryteria punktowe podstawowe: Rozwój ekonomiczno - społeczny regionu (od 0 do 6 punktów) – przyznał 1 pkt, wskazując m.in. brak użyteczności wyników projektu dla wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstw działających w województwie [...]. W opinii tego oceniającego podane we wniosku argumenty nie są jednoznaczne ze średnią, a tym bardziej wysoką użytecznością wyników projektu. Świadczą jedynie o ogólnym wpływie na subregion [...] We wniosku nie wykazano niskiego nasycenia produktem/usługą na rynku, projekt nie polega na wdrożeniu prac B+R, nie jest efektem współpracy z lOB lub jednostką badawczo-rozwojową. Dotyczy natomiast wprowadzenia na rynek nowych, ulepszonych produktów/usług.

Kryteria punktowe podstawowe: Efektywność projektu (od 0 do 8 pkt) – przyznano 3 pkt. Według oceniającego planowane efekty w zakresie wprowadzenia nowych produktów/usług na rynek nie są proporcjonalne do nakładów inwestycyjnych i zaangażowania zasobów infrastrukturalnych i ludzkich. Projekt przyczyni się jednak do wzrostu wolumenu sprzedaży obecnie oferowanych produktów/usług, gdyż stopień wprowadzanej innowacji jest wysoki - skala światowa. Na podstawie projektu nie zostanie wdrożone żadne know-how, brak także wpływu na realizację zasady dodatkowości funduszy strukturalnych.

Za kryterium punktowe podstawowe: "Dodatkowe efekty projektu" (od 0 do 6 punktów) przyznano 3 punkty. Oceniający wskazał m.in., że w zakresie wpływu na zrównoważony rozwój wyrażono jedynie chęć ograniczenia zużycia energii i materiałów. W przypadku promowania równości szans kobiet i mężczyzn oraz wpływu na zapobieganie dyskryminacji podane aspekty mają charakter wyłącznie deklaratywny. Projekt ma neutralny wpływ na pozostałe zasady horyzontalne. W wyniku realizacji projektu nie nastąpią innowacje nietechnologiczne, poprawa warunków BHP w przedsiębiorstwie, czy zastosowanie rozwiązań TIK. Projekt nie jest komplementarny, nie wykorzystuje odnawialnych źródeł energii przy realizacji Inwestycji.

Z taką ponowną oceną wniosku przedsiębiorstwo "B" nie zgodziło się. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na w/w ponowną negatywną ocenę projektu zawierającego wniosek o dofinansowanie, zaskarżając ją w całości i zarzucając przeprowadzenie oceny projektu w sposób naruszający przepisy prawa w stopniu mającym wpływ na wynik oceny projektu, strona skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, poprzez przeprowadzenie wyboru projektów w sposób mało przejrzysty, nierzetelny, a co za tym idzie w sposób mogący budzić poczucie braku bezstronności instytucji określonej w art. 39 ust. 1 w/w ustawy.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że w jej ocenie w toku ponownej analizy wniosku nie doszło do usunięcia naruszeń obowiązujących procedur, które wskazano w odpowiedzi na protest z [...]r. nr [...]. Powyższe uchybienie miało wpływ na wydanie ponownie negatywnej oceny merytorycznej przeprowadzonej w wyniku procedury odwoławczej. Uzasadnia to zarzut naruszenia art. 58 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej.

Motywując zarzut naruszenia zasady równości, przejrzystości, rzetelności, bezstronności strona skarżąca wskazała na niedostateczne i nieprecyzyjne uzasadnienie oceny projektu, co miało miejsce na etapie pierwotnej jego oceny, jak i przy ponownej ocenie po rozstrzygnięciu wydanym na skutek złożonego protestu. Arbitralne i pozbawione uzasadnienia twierdzenia oceniających projekt naruszają w szczególności zasadę przejrzystości i utrudniają korzystanie przez wnioskodawcę ze środków odwoławczych. Reguły wyboru projektów, powinny być jasne i jednoznaczne, określając w sposób przejrzysty i precyzyjny konsekwencje prawne określonego działania lub zaniechania uczestników konkursu. Standardom takim nie odpowiadają systemy realizacji stwarzające zbyt szerokie pole do interpretacji dla organów je stosujących lub na tyle nieostre, że ich stosowanie narusza zasady równości, przejrzystości, rzetelności lub bezstronności. Wymogi stawiane wnioskującym o udzielenie dofinansowania, jeżeli na podstawie oceny ich realizacji miałyby być wyciągane negatywne konsekwencje, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny. W przedmiotowej sprawie standardom tym organ nie sprostał.

W przypadku kryterium: Rozwój ekonomiczno-społeczny regionu oceniający wniosek nie wzięli w ogóle po uwagę uzasadnienia zawartego w proteście, a także w odpowiedzi na protest z [...]r. w zakresie użyteczności wyników projektu dla wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstw działających w województwie [...]. Przyznali za to kryterium 0 punktów zamiast wnioskowanych w proteście 2 punktów. Tymczasem w odpowiedzi na protest wyraźnie wskazano, że "w odniesieniu, do oceny użyteczności wyników projektu dla wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstw działających w województwie [...] Oceniający nr 1 odniósł się jedynie do wyników projektu polegających na wdrożeniu nowych produktów. Nie wyjaśnił na jakiej podstawie stwierdził, iż wskazane w projekcie "nowe" produkty są znane i nie wyróżniają się na rynku. Ponadto stwierdzenie oceniającego, że "Produkty produkowane przez Wnioskodawcę są znane na rynku i nie wyróżniają się w znaczny sposób od pozostałych" pozostaje w sprzeczności ze stwierdzeniem: "Projekt dotyczy wprowadzenia przez Wnioskodawcę nowych produktów na rynek", zgodnie z którym oceniający przyznał 1 punkt w zakresie spełnienia warunku "projekt dotyczy wprowadzenia na rynek nowych lub ulepszonych produktów/usług". Biorąc pod uwagę fakt, iż ocenie powinny podlegać wszystkie efekty projektu, oceniający powinien był uwzględnić również rolę innowacji procesowej, która jest głównym efektem projektu, a tymczasem ocena nie zawiera żadnego odniesienia się do planowanych zmian w zakresie innowacji procesowej."

Skarżący wskazał też na uwagi instytucji rozpatrującej protest która zauważyła, że "nie można mówić, że będą produkowane te same wyroby wyższej jakości, w krótszym czasie, przy mniejszym zużyciu energii, przy mniejszej materiałochłonności, czyli wyroby konkurencyjne". Oceniający nie odnieśli się do tego i nie wzięli pod uwagę, że rynek wyrobów konkurencyjnych, czyli wyrobów coraz wyższej jakości (nie mylić z ulepszonymi), nigdy nie jest nasycony, bo rynek takich wyrobów wciąż oczekuje, one wypierają wyroby dotychczasowe. Zdaniem skarżącego nielogicznie jest przyznanie 6 pkt. za innowacje projektu ze względu na to że technologia ta uznana została za stosowaną w skali świata poniżej 3 lat i jednocześnie stwierdzać, że wyroby produkowane według wyżej wymienionej technologii są już na rynku i rynek jest już nimi nasycony. Taka argumentacja jest całkowicie nieuzasadniona i dowodzi, że instytucja rozpatrująca protest udowodniła niezgodność oceny z regulaminem w zakresie wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstw przyznając 0 pkt oraz niskiego nasycenia danym produktem/usługą na rynku docelowym punktowanym - przyznając 0 pkt.

Także ocena za "Rozwój ekonomiczno-społeczny regionu" została dokonana błędnie, co nie zostało usunięte przy procedurze odwoławczej.

W przypadku kryterium nr 6. "Efektywność projektu", jak podnosi skarżący, instytucja rozpatrująca protest potwierdziła wystąpienie błędów w interpretacji wniosku przez obu oceniających. Stwierdziła, że "ocena merytoryczna projektu przeprowadzona w zakresie kryterium punktowego podstawowego efektywność projektu, została przeprowadzona w sposób z naruszeniem zasad, a zatem złożony protest został uwzględniony." Pomimo takich wskazań oceniający w ramach drugiej oceny merytorycznej nie usunęli błędów podtrzymując twierdzenie, że "planowana inwestycja jest nieznaczna, ale pozwała na wygenerowanie niewielkiej w stosunku do nakładów inwestycyjnych nadwyżki finansowej" - pierwszy oceniający. Z kolei drugi oceniający stwierdził, że "Planowane efekty nie są proporcjonalne do planowanych nakładów inwestycyjnych". W przypadku analizy omawianego kryterium nr 6 - efektywność projektu, oceniający wskazali jednoznacznie, iż nie przyznają punktów, gdyż inwestycja zwróci się za 20 lat lub efekty finansowe są niezadowalające, co jest nieprawdą. W tym zakresie eksperci nie odnieśli się do wyliczeń rachunkowych zawartych w proteście, według których "sama tylko różnica sumy przychodów i sumy kosztów w kosztach wynosi około 10 mln. zł z uwzględnieniem pełnej w tym okresie amortyzacji zakupionych maszyn". Tymczasem oceniający nie przyznali punktów w tym zakresie.

W ramach efektywności projektu nie przyznano dodatkowych punktów za: "poziom dofinansowania za zdobycie doświadczenia we wdrażaniu innowacyjnego produktu, za wdrożenie know-how." Tymczasem firma skarżącego istnieje na rynku 35 lat permanentnie inwestując, wdraża swoje innowacyjne produkty rynkowe najwyższej jakości i posiada w tym zakresie wiedzę i doświadczenie, czyli własne know-how. Kilkanaście wzorów produktów uzyskało tytuł "wzoru przemysłowego" w Urzędzie Patentowym RP, które są oczywistymi własnościami intelektualnymi firmy skarżącego. Również inwestycja objęta projektem dotyczy innowacji procesowej i w jej wyniku powstaną nowe innowacyjne wyroby - zabawki o większych gabarytach.

W przypadku kryterium nr 7: "Dodatkowe efekty projektu" skarżący twierdzi, że inwestycja jednoznacznie determinuje charakter projektu w zakresie wpisywania się w polityki horyzontalne przez zastosowanie innowacyjnych urządzeń produkcyjnych, a wynika to z faktu, że wprowadzenie tejże innowacji procesowej wpływa na efektywność produkcji, zmniejszenie zużycia energii, zmniejszenie zużycia materiałów, zmniejszenie ilości odpadów, co już stanowi inicjatywę na poziomie rozwiązań dodatkowych. Z tym stwierdzeniem zgodziła się instytucja rozpatrująca protest. Tymczasem w drugiej ocenie Ekspert nr 1 motywuje obniżenie swej punktacji o 3 punkty, gdyż projekt nie jest komplementarny.

W odniesieniu do kwestii "Poprawy warunków BHP" oceniający nie przyznali żadnych punktów. Tymczasem jest oczywiste, że w urządzeniach o najwyższym światowym poziomie technologicznym, informacyjno-komunikacyjnym, producent zadbał o bezpieczeństwo, higienę pracy, ergonomię obsługi znajdujących się w otoczeniu ludzi na najwyższym możliwym poziomie, nie kierując się wyłącznie zasadami wynikającymi z przepisów prawa. Niesłuszne jest w związku z tym nieprzyznanie punktów za poprawę warunków BHP.

Kwestionując przyznaną punktację w zakresie zastosowania rozwiązań technologii informacyjno-komunikacyjnych (TIK) skarżący zwrócił uwagę, że stanowisku oceniających przeczą poglądy ekspertów, w tym zawarte w: 1) opinii Uniwersytetu w R. stanowiącej załącznik do opinii o innowacyjności, 2) opinii firmy ‚"B " stanowiącej załącznik do opinii o innowacyjności, 3) opinii Politechniki C. Wydział Inżynierii Mechanicznej i Informatyki.

Zdaniem skarżącego, gdyby oceniający uwzględnili zalecenia i wskazania instytucji rozpatrującej protest punktacja wzrosłaby w kryterium nr 2 o 3 pkt., w kryterium nr 6 o 3 pkt., w kryterium nr 7 o 3 pkt. Dałoby to w sumie 27 pkt., a co za tym idzie projekt skarżącego zostałby zakwalifikowany z oceną pozytywną.

W odpowiedzi na skargę [...] Centrum Przedsiębiorczości w C. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W uzasadnieniu w szczególności podkreślono, że ocena złożonego przez skarżącego projektu dokonana została z zachowaniem wszelkich przewidzianych prawem wymogów, w szczególności kompletnie, rzetelnie i przejrzyście, w oparciu o kryteria wynikające z Regulaminu konkursu. Dokonując ponownej oceny projektu eksperci uwzględnili wskazania zawarte w dokumencie pozytywnie rozstrzygającym protest.

W piśmie z [...] r. pełnomocnik strony skarżącej przedstawił polemikę ze stanowiskiem [...] Centrum Przedsiębiorczości zawartym w odpowiedzi na skargę, kwestionując słuszność przedstawionej tam argumentacji. W załączeniu przedstawił pismo doradcy zarządu Ogólnopolskiej Federacji Przedsiębiorców i Pracodawców informujące, że PPH "B" została nominowana do konkursu o tytuł "Firmy Roku 2018" oraz nagrody "Orzeł Polskiej Przedsiębiorczości 2018".

Na rozprawie strona oraz jej pełnomocnik, a także pełnomocnik Centrum, podtrzymali dotychczasowe stanowiska w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Stosownie do przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1647 ze zm.), art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. - dalej zwana p.p.s.a.) oraz art. 3 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 61 ust. 1 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1460 ze zm. - zwana ustawą wdrożeniową), zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego orzekającego w przedmiocie informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, jest zbadanie legalności tego aktu pod względem zgodności z prawem.

W myśl art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej, sąd może uwzględnić skargę, stwierdzając że:

a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję przeprowadzającą konkurs,

b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez instytucję właściwą do przeprowadzenia konkursu.

Chodzi zatem o ustalenie, czy dokonująca oceny projektu Instytucja prawidłowo zinterpretowała i zastosowała przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.

W związku z analizą przesłanej wraz ze skargą dokumentacji konkursowej, kierując się powyższymi przesłankami i badając zaskarżone rozstrzygnięcie w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd stwierdził, że zarzuty strony skarżącej nie zasługują na uwzględnienie, bowiem dokonana ocena projektu nie narusza przepisów prawa w stopniu powodującym jej uchylenie.

Określając ramy prawne sprawy należy przywołać art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, zgodnie z którym właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.

Zasada przejrzystości reguł oceny projektów realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów, pozostając w ścisłej korelacji z zasadą rzetelności, która związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru, co odnosi się również do należytego umotywowania dokonanej oceny projektu, przyznanej mu liczby punktów.

Z kolei zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup czy rodzajów wnioskodawców lub projektów. Reguły i kryteria wyboru projektów powinny być jasne, jednoznaczne, określając w sposób przejrzysty i precyzyjny konsekwencje prawne określonego działania lub zaniechania uczestników konkursu (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z 26 października 2017 r. sygn. III SA/Wr 602/17).

Z punktu widzenia przepisów unijnych Sąd dokonując kontroli oceny dokonanej w toku postępowania konkursowego bada również czy wybór projektu został przeprowadzony zgodnie z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 lit. c i d rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. U. UE. L 2013.347.320 z 20 grudnia 2013 r.), zgodnie z którym procedury wyboru i kryteria powinny zapewniać, że operacje przyczynią się do osiągnięcia celów szczegółowych i rezultatów odpowiednich priorytetów, są niedyskryminacyjne i przejrzyste oraz są zgodne z zasadą równości płci i niedyskryminacji oraz zasadą zrównoważonego rozwoju.

W myśl przyjętych w ustawie zasad realizacji programów operacyjnych, wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie konkursowym albo pozakonkursowym (art. 38 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy wdrożeniowej). W tym pierwszym trybie wniosek o dofinansowanie projektu jest składany w ramach konkursu organizowanego i przeprowadzanego przez właściwą instytucję. Konkurs jest postępowaniem służącym wybraniu do dofinansowania projektów, które spełniły kryteria wyboru projektów i uzyskały określoną liczbę punktów. Właściwa instytucja przeprowadza konkurs na podstawie regulaminu (art. 41 ust. 1). Oceny spełnienia kryteriów wyboru projektów przez projekty uczestniczące w konkursie dokonuje komisja oceny projektów (art. 44 ust. 1 ustawy). Wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny jego projektu wybieranego w trybie konkursowym, przysługuje prawo wniesienia protestu w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów. Negatywną jest natomiast ocena w zakresie spełniania przez projekt kryteriów wyboru projektów, w ramach której projekt nie uzyskał wymaganej liczby punktów lub nie spełnił kryteriów wyboru projektów, na skutek czego nie może być wybrany do dofinansowania albo skierowany do kolejnego etapu oceny (art. 53 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej).

Zaznaczyć trzeba, że ustawa wdrożeniowa modyfikuje zasady postępowania przed sądem administracyjnym w odniesieniu do kontroli ocen projektów przeprowadzanych przez właściwe instytucje, z uwagi na specyfikę przedmiotu sprawy. Mianowicie sprawowanie kontroli sądowej ogranicza do kryterium zgodności z prawem. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konsekwencją tego jest to, że sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej projektu, np. poprzez odmienną niż eksperci ocenę projektu i przyznanie określonej liczby punktów ocenianemu projektowi, lecz uprawniony jest wyłącznie do kontroli sporządzonej oceny w kontekście przestrzegania kryteriów tej oceny, takich jak równość, przejrzystość, bezstronność, niezmienność i rzetelność, wywodzonych z przepisów ustawy, a także z punktu widzenia kompletności tej oceny oraz jasności przyjętych kryteriów. Sąd administracyjny nie jest też władny dokonywać oceny słuszności, efektywności, racjonalności kryteriów konkursowych, ani tym bardziej zastępować oceniających lub weryfikować merytorycznie wiedzę ekspercką. Sądowa kontrola legalności działań instytucji zarządzającej w procesie wyboru projektu do dofinansowania jest ograniczona do kryterium legalności rozumianego stricte jako zgodność albo niezgodność oceny z prawem powszechnie obowiązującym i niesprzecznymi z nim postanowieniami systemu realizacji. Innymi słowy, rozpatrując skargę wniesioną na negatywną ocenę projektu sąd administracyjny bada legalność oceny projektu w zakresie dyskrecjonalności merytorycznej oceny instytucji zarządzającej. Taka kontrola sądu, z woli ustawodawcy, zbliżona jest kontroli aktów opartych na opiniach biegłych, w ramach której sąd ocenia czy argumentacja organu nie jest dowolna, czy mieści się w granicach danej sprawy, czy nie jest oderwana od kryteriów wynikających z regulaminu, czy mieści się w granicach logicznego rozumowania, prezentuje przesłanki wyboru dokonanej oceny, przyznanej punktacji. Dodać trzeba i to, że z jednej strony sąd administracyjny nie został wyposażony w kompetencje, aby ocenić i podważyć wiedzę fachową ekspertów dokonujących merytorycznej oceny projektu, a z drugiej w postępowaniu przed sądem administracyjnym wyłączono możliwość przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego.

Obowiązkiem sądu pozostaje natomiast dokonanie kompleksowej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej oceny, niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze i wskazanych tam podstaw prawnych, przy czym sąd nie jest kolejną, trzecią instancją badającą poprawność wniosku, lecz dokonuje kontroli prawidłowości oceny działania organu.

W niniejszej sprawie, wobec negatywnej oceny zgłoszonego przez Przedsiębiorstwo "B" projektu, strona skarżąca zarzuciła organowi błędy w ocenie spełnienie kryteriów nr 2, 6 i 7, tj. kryterium "Rozwój ekonomiczno-społeczny regionu", kryterium "Efektywność projektu", kryterium "Dodatkowe efekty projektu". Zdaniem skarżącego, gdyby oceniający uwzględnili w tych obszarach zalecenia i wskazania instytucji rozpatrującej protest, to punktacja wzrosłaby w kryterium nr 2 o 3 pkt., w kryterium nr 6 o 3 pkt., w kryterium nr 7 o 3 pkt. Dałoby to w sumie 27 pkt., a co za tym idzie projekt skarżącego zostałby zakwalifikowany z oceną pozytywną.

Odnosząc się do argumentów skarżącego w tym zakresie w pierwszej kolejności podnieść trzeba, że na wnioskodawcy zgłaszającym do konkursu własny projekt o dofinansowanie ciąży obowiązek uważnego zapoznania się z priorytetami konkretnego programu operacyjnego, z przyjętym przez instytucję zarządzającą systemem realizacji strategii rozwoju, a następnie z dokumentacją konkursową i to na nim też spoczywa obowiązek starannego i odpowiadającego założeniom danego programu operacyjnego przygotowania dokumentacji konkursowej. Szczególne znaczenie ma przygotowanie wniosku z uwzględnieniem znanych wnioskodawcy kryteriów oceny projektu. Podawane we wniosku dane, niezależnie od tego czy służą one ocenie formalnej czy merytorycznej, muszą tworzyć zbiór informacji, których wymaga gospodarz konkursu w celu dokonania oceny według przyjętych kryteriów. Właściwa instytucja jest związana konkretnym wnioskiem o dofinansowanie konkretnego projektu, co oznacza związanie treścią wniosku o dofinansowanie oraz załączoną do niego dokumentacją. Poza zakres zawartych we wniosku oświadczeń wnioskodawcy instytucja ta nie może wykraczać. Nie jest również zobowiązana do dokonywania ustaleń czy poszukiwania argumentów na podstawie których projekt mógłby być oceniony jako spełniający i w jakim stopniu takie czy inne kryteria wyboru do dofinansowania. Byłoby to nie do pogodzenia z istotą postępowania konkursowego.

Dokonując merytorycznej oceny wniosku (pismo z [...]r.) w obszarze kryterium: Rozwój ekonomiczno - społeczny regionu (od 0 do 6 punktów) – nowo powołany ekspert, w efekcie zwrotu wniosku z powodu uwzględnionego protestu, przyznał 1 pkt. W opisie oceny wskazał, że:

- realizacja projektu wpłynie na duży rozwój samego przedsiębiorstwa wnioskodawcy, natomiast nie przekłada się to na wzrost konkrecyjności innych przedsiębiorstw działających w woj. [...] - 0 pkt. Z kolei wzrost konkurencyjności samego wnioskodawcy premiowany jest w kryterium: "Dodatkowe efekty";

- projekt dotyczy wprowadzenia na rynek nowych/ ulepszonych usług - 1 pkt;

- wnioskodawca nie przedstawił żadnego uzasadnienia, iż rynek docelowy obecnie jest rynkiem nienasyconym - 0 pkt;

- projekt nie wpływa na wdrożenia wyników B+R - 0 pkt;

- projekt nie jest efektem współpracy z IOB lub jednostką badawczo-rozwojową - 0 pkt.

Za kryterium punktowe podstawowe: Efektywność projektu (od 0 do 8 punktów) przyznał 3 pkt:

- efektywność projektu na podstawie dokumentacji oceniono jako niską w stosunku do poniesionych nakładów. Rentowność pozostaje na tym samym poziomie 6,8%. Realizacja Inwestycji przyczyni się do wprowadzenia innowacji procesowej oraz produktowej, powstaną nowe miejsca pracy, jednak przy zakupie 4 szt. środków trwałych planowane jest zatrudnienie tylko 2 osób - w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy (2 etaty). W wyniku realizacji projektu powstaną nowe produkty i ulepszone, jednak są to tylko produkty o większych parametrach/gabarytach, co nie prowadzi to do dywersyfikacji działalności.

Kryterium punktowe podstawowe: Dodatkowe efekty projektu (od 0 do 6 punktów) – przyznał 3 pkt, wskazując, że:

- w wyniku realizacji projektu nie zostanie wprowadzona innowacja nietechnologiczna. Projekt nie jest komplementarny z innymi zrealizowanymi projektami – 0 pkt;

- wpływ na polityki horyzontalne, zapobieganie dyskryminacji – neutralny;

- brak deklaracji zatrudnienia osób niepełnosprawnych lub likwidacji barier architektonicznych;

- projekt nie zapewnia równości szans kobiet i mężczyzn – 0 pkt;

- pozytywny wpływ projektu na wzrost konkurencyjności, wejście na nowe rynki zbytu;

- projekt nie zakłada wykorzystania technologii komunikacyjnych.

Ekspert nr 2 przyznał również 18 pkt.

Za kryteria punktowe podstawowe: Rozwój ekonomiczno - społeczny regionu (od 0 do 6 punktów) – przyznał 1 pkt, wskazując:

- brak użyteczności wyników projektu dla wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstw działających w województwie [...]. W opinii tego oceniającego podane we wniosku argumenty nie są jednoznaczne ze średnią, a tym bardziej wysoką użytecznością wyników projektu dla wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstw w woj. [...]. Świadczą jedynie o ogólnym wpływie na subregion [...] – 0 pkt;

- projekt dotyczy wprowadzenia na rynek nowych, ulepszonych produktów/usług - 1 pkt;

- we wniosku nie wykazano niskiego nasycenia produktem/usługą na rynku - 0 pkt;

- projekt nie polega na wdrożeniu prac B+R - 0 pkt;

- projekt nie jest efektem współpracy z lOB lub jednostką badawczo - rozwojową - 0 pkt.

Za kryteria punktowe podstawowe: Efektywność projektu (od 0 do 8 pkt) – przyznał 3 pkt. Według oceniającego:

- planowane efekty w zakresie wprowadzenia nowych produktów/usług na rynek nie są proporcjonalne do nakładów inwestycyjnych i zaangażowania zasobów infrastrukturalnych i ludzkich - 1 punkt;

- planowane efekty w zakresie opłacalności finansowej są proporcjonalne do nakładów inwestycyjnych i zaangażowania zasobów infrastrukturalnych i ludzkich, projekt przyczyni się do wzrostu wolumenu sprzedaży obecnie oferowanych produktów/usług - 1 punkt;

- stopień wprowadzanej innowacji jest wysoki - skala światowa - 1 punkt;

- nie zostanie wdrożone żadne know-how - 0 pkt;

- brak wpływu na realizację zasady dodatkowości funduszy strukturalnych – 0 pkt.

Za kryterium punktowe podstawowe: Dodatkowe efekty projektu (od 0 do 6 punktów) przyznał 3 punkty. Oceniający wskazał, że:

- w zakresie wpływu na zrównoważony rozwój wyrażono jedynie chęć ograniczenia zużycia energii i materiałów;

- w przypadku promowania równości szans kobiet i mężczyzn oraz wpływu na zapobieganie dyskryminacji podane aspekty mają charakter wyłącznie deklaratywny;

- neutralny wpływ projektu na pozostałe zasady horyzontalne;

- eksport wyrobów metalowych wykonywanych na zlecenie firm zagranicznych uznano za dodatkowy efekt realizacji projektu;

- w wyniku realizacji projektu nie nastąpią innowacje nietechnologiczne, poprawa warunków BHP w przedsiębiorstwie, czy zastosowanie rozwiązań TIK;

- projekt nie jest komplementarny;

- nie wykorzystuje odnawialnych źródeł energii przy realizacji Inwestycji.

Przed przystąpieniem do oceny zgodności z prawem ponowionej opinii ekspertów Sąd nadmienia, że po zwrocie wniosku wskutek uwzględnienia protestu przez IZ RPO WSL organ konkursowy dokonuje ponownej oceny projektu, która polega na powtórnej weryfikacji projektu w zakresie kryteriów i zarzutów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy wdrożeniowej. Przepisy te nie wskazują na związanie organu dokonującego ponownej weryfikacji projektu, mówią jedynie o ponownej weryfikacji. To z kolei oznacza, że organ konkursowy, jako niezwiązany opinią instytucji rozpatrującej protest, ma swobodę przy dokonywaniu ponownej weryfikacji projektu, z uwzględnieniem kryteriów już wyżej opisanych. Czyni to jednocześnie zarzut skargi naruszenia art. 58 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, bezzasadnym.

Uzasadniając swoją ocenę nowo powołany ekspert nr 1 stwierdził w szczególności, że realizacja projektu wpłynie na duży rozwój samego przedsiębiorstwa wnioskodawcy, natomiast nie przekłada się to na wzrost konkrecyjności innych przedsiębiorstw działających w woj. [...]. Dodał, że wnioskodawca nie wskazał we wniosku na użyteczność wyników projektu dla wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstw działających w województwie [...]. Inwestycja wnioskodawcy nie przekładała się więc na rozwój innych przedsiębiorstw, zaś wzrost konkurencyjności samego wnioskodawcy został uwzględniony w kryterium "Dodatkowe efekty projektu".

Ekspert nr 2 w tym samym obszarze wskazał na brak użyteczności wyników projektu dla wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstw działających w województwie [...]. We wniosku skarżący jedynie ogólnie wskazał, że realizacja projektu będzie miała wpływ nie tylko na rozwój gospodarczy regionu, ale będzie miała znaczący wpływ na rozwój subregionu [...], który wypada znacznie poniżej poziomu województwa. W opinii tego oceniającego podane we wniosku argumenty nie potwierdzają wysokiej użyteczności wyników projektu dla wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstw w woj. [...]. Świadczą jedynie o ogólnym wpływie na subregion [...], przy czym w treści wniosku nie podano żadnego uzasadnienia w jaki sposób realizacja projektu wpłynie na wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw działających w województwie [...]. Skoro więc we wniosku nie podano wyczerpującego uzasadnienia użyteczności wyników projektu dla wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstw w woj. [...], np. w jaki sposób nowatorskie rozwiązania wpłyną na wzrost konkurencyjności, a zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku (pkt B.16) należało opisu użyteczności dokonać, to oceniający nie przyznał w tym zakresie punktów.

Powyższe dowodzi, że obaj eksperci dokonali ponownej oceny wniosku, w tym z punktu widzenia zarzutów protestu, jednak ich punktacja nie uległa zmianie. Sąd nie dopatrzył się dowolności przy dokonywaniu oceny, tak w kontekście ustalonych kryteriów wyboru, jak i okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę.

To samo dotyczy oceny "nasycenia danym produktem/usługą na rynku docelowym". Ekspert nr 1 przyznał 0 pkt. argumentując, że wnioskodawca nie przedstawił żadnego uzasadnienia, iż rynek docelowy obecnie nie jest rynkiem nienasyconym. Ograniczył się jedynie do opisania swojej działalności, jednakże bez wskazania/opisu potencjalnego rynku. Treść wniosku nie daje podstaw do stwierdzenia, że rynek nie jest nasycony.

Z kolei oceniający nr 2 przyznając 0 pkt. stwierdził, że nie występuje niskie nasycenie produktem/usługą na rynku docelowym. W pkt B.16 wniosku nie podano stosownego uzasadnienia niskiego nasycenia podobnymi produktami na rynku docelowym. W tym zakresie należało przedstawić wyniki badań rynkowych, które potwierdzałyby niskie nasycenie produktem/usługą na rynku, czego nie uczyniono zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku.

Także w tym zakresie Sąd nie dopatrzył się błędów w argumentacji czy dowolności przy dokonywaniu oceny. Nie można zarzucić organowi, aby dokonał oceny projektu w sposób nieprzejrzysty, nierzetelny bądź stronniczy.

W odniesieniu do kryterium: "Efektywność projektu", w ramach ponownej oceny, oceniający nr 1 stwierdził na podstawie dokumentacji, że m.in. efektywność projektu w stosunku do poniesionych nakładów będzie niska. Przytoczył wyliczenia, według których np. w roku n+4 planowany zysk po inwestycji wzrasta tylko o 61 tys. zł (przychody o 880 tys. zł), w roku n+5 planowany zysk wzrasta tylko o 52 tys. zł (przychody o 880 tys. zł). Rentowność pozostaje na tym samym poziomie wynoszącym 6,8%. Odwołał się także do treści wniosku w tym zakresie – część B17.

Oceniający ten dodał, że realizacja inwestycji przyczyni się do wprowadzenia innowacji procesowej oraz produktowej, powstaną nowe miejsca pracy, jednak przy zakupie 4 szt. (pozycji) środków trwałych planowane jest zatrudnienie tylko 2 osób - w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy (2 etaty), przy czym skoro urządzenia mogą być obsługiwane przez 1 osobę, jak wskazano we wniosku, to w przypadku absencji (np. sytuacji losowych) produkcja zostanie przerwana. W wyniku realizacji projektu powstają nowe produkty i ulepszone, jednak nie prowadzi to do dywersyfikacji działalności. Przy ustalaniu punktacji oceniający wziął też pod uwagę, że wnioskowano o maksymalny poziom dofinansowania. W konsekwencji oceniający nr 1 przyznał w w/w zakresie efektywności łącznie 3 punkty.

Taką samą punktację przyjął oceniający nr 2. W uzasadnieniu wyjaśnił, że planowane efekty w zakresie wprowadzenia nowych produktów/usług na rynek nie są proporcjonalne do poniesienia nakładów inwestycyjnych i zaangażowania zasobów infrastrukturalnych i ludzkich z uwagi na wprowadzenie jedynie 1 nowej grupy produktów/usług na rynek (felgi w trzech rozmiarach ujęte jako 3 produkty, bęben, koło), ulepszenie 2 produktów oraz utworzenie tylko 2 nowych miejsc pracy przy wysokich nakładach. W istocie planowane efekty w zakresie opłacalności finansowej są proporcjonalne do poniesienia nakładów inwestycyjnych i zaangażowania zasobów infrastrukturalnych i ludzkich z uwagi na fakt, że projekt przyczyni się do wzrostu wolumenu sprzedaży obecnie oferowanych produktów/usług (przyznano za to 1 punkt). Ponieważ projekt przewiduje wdrożenie zarówno innowacji procesowej, jak i innowacji produktowej, przyznano po 1 punkcie.

W wyniku realizacji projektu nie zostanie jednak wdrożone żadne know-how. Oceniający stwierdził też brak wpływu na realizację zasady dodatkowości funduszy strukturalnych (wybrano maksymalny przewidziany poziom dofinansowania 35%). Za powyższe nie przyznał punktów.

Powyższe dowodzi, że także w tym przypadku obaj eksperci dokonali ponownej oceny wniosku m.in. z punktu widzenia zarzutów protestu. Sąd nie dopatrzył się dowolności przy dokonywaniu oceny, ani naruszenia zasad wynikających z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.

W odniesieniu do kryterium: "Dodatkowe efekty projektu" w ponownej ocenie merytorycznej wniosku nowo powołany ekspert nr 1 przyznał 3 punkty. Uzasadniając ocenę stwierdził, że w wyniku realizacji projektu nie zostanie wprowadzona innowacja nietechnologiczna, projekt nie jest komplementarny z innymi projektami, tj. każdy może funkcjonować samodzielnie. Projekt ma neutralny wpływ na zapobieganie dyskryminacji, a równy dostęp do rynku pracy świadczy tylko o przestrzeganiu prawa w tym zakresie. Ma też neutralny wpływ na dostępność dla osób z niepełnosprawnościami, czy równość szans mężczyzn i kobiet. Projekt ma natomiast pozytywny wpływ projektu na wzrost konkurencyjności, wejście na nowe rynki oraz możliwe zwiększenie eksportu. Nie wykazano jednak we wniosku, że wpływa jednak na poprawę BHP w przedsiębiorstwie, nie zakłada wykorzystania technologii informacyjno-komunikacyjnych.

Drugi ekspert przyznał za w/w kryterium również 3 punkty. W jego ocenie projekt realizuje dodatkowe efekty w postaci wejścia na nowe rynki zbytu, wzrost konkurencyjności przedsiębiorstwa, ma pozytywny wpływ na realizację jednej z polityk horyzontalnych. Na pozostałe ma jednak wpływ neutralny bądź deklaratywny. Za aspekt dodatkowy uznał oceniający eksport do USA. Dostrzegł jednak, że w wyniku realizacji projektu nie nastąpi w szczególności wprowadzenie nowych rozwiązań organizacyjnych lub marketingowych, poprawa warunków BHP w przedsiębiorstwie, zastosowanie rozwiązań TIK, czy wykorzystanie odnawialnych źródeł energii.

Wszystko to dowodzi, że nowo powołani eksperci odnieśli się do wszystkich objętych protestem kwestii, przyznając punktację według swojej specjalistycznej wiedzy, czemu starali się dać wyraz w uzasadnieniu ocen. Odnieśli się w szczególności do kwestii użyteczności projektu i konkurencyjności, nasycenia rynku, innowacyjności produktowej i procesowej, polityk horyzontalnych, TIK czy know-how. Sąd nie dopatrzył się dowolności przy dokonywaniu oceny, tak w kontekście ustalonych kryteriów wyboru, jak i okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę. Natomiast okoliczność, że skarżący oczekuje przyznania wyższej punktacji niż przyznana przez ekspertów nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego w sytuacji, gdy przy ocenie nie naruszono reguł przejrzystości, rzetelności i bezstronności. Sąd nie stwierdził bowiem naruszenia zasad wynikających z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, tj. nie można zarzucić organowi, aby dokonał oceny projektu w sposób nieprzejrzysty, nierzetelny bądź stronniczy, jak też aby złamał zasadę przyznania wnioskodawcy prawa dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. W swojej ocenie eksperci – wbrew zarzutom skargi – wypowiedzieli się, jak już wyżej wskazano, co do użyteczności wyników projektu dla wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstw działających w województwie [...]. Wyrazili pogląd także na temat nasycenia rynku i wprowadzenia na rynek nowych lub ulepszonych produktów/usług. Ocenili również rolę innowacji procesowej. Zdaniem Sądu niesłuszne są w tym zakresie argumenty co do braku logiki w argumentacji ekspertów co do tego, że skoro przyznano 6 pkt. za innowacje projektu ze względu na to że technologia uznana została za stosowaną w skali świata poniżej 3 lat, to nie mogli logicznie stwierdzić, że wyroby produkowane według tej nowej technologii są już na rynku i rynek jest już nimi nasycony. Przykładem może być przemysł motoryzacyjny, który obfituje w nowe technologie u jednych producentów i jednocześnie rynek jest nasycony pojazdami z podobnymi technologiami innych producentów.

W ocenach ekspertów znajduje się także odniesienie do efektywności projektu, w tym wyliczenia co do planowanych efektów. Nie można przy tym zgodzić się z zarzutami skargi co do kwestii know-how, gdyż wdrożenie takich rozwiązań powinno zostać wykazane we wniosku, czego skarżący zaniechał. Oceniający nie mogą wywodzić wdrożenia know-how z samego faktu funkcjonowania firmy na rynku od 35 lat.

Eksperci ocenili także i wypowiedzieli się, jak już nadmieniono, co do komplementarności projektu, jego wpływu na poprawę BHP, czy wykorzystanie rozwiązań technologii informacyjno-komunikacyjnych (TIK).

Nadmienić na marginesie trzeba, że eksperci przeprowadzili ocenę merytoryczną wniosku w piśmie z 2 marca 2018 r., tymczasem zarzuty skargi odnośnie w/w kryteriów nie odnoszą się w zasadniczej części do tejże, lecz wcześniejszej oceny.

Zdaniem Sądu ocena projektu dokonana została z zachowaniem wszelkich przewidzianych prawem wymogów, w szczególności kompletnie, rzetelnie i przejrzyście, wyłącznie w oparciu o kryteria wynikające z ustawy, Regulaminu konkursu i celem realizacji obowiązku wynikającego z art. 125 ust. 3 lit. c i d Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. (Dz. U. UE L 347.320). Natomiast okoliczność, że ocena nie odpowiada oczekiwaniom wnioskodawcy nie może uzasadniać jej wadliwości.

Raz jeszcze przypomnieć trzeba, że w myśl art. 44 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, właściwa instytucja powołuje komisję oceny projektów spośród swoich pracowników. W skład tej komisji mogą też wchodzić eksperci, o których mowa w art. 49 ustawy, a więc osoby posiadające wiedzę, umiejętności, doświadczenie lub wymagane uprawnienia w dziedzinie objętej programem operacyjnym, w ramach której jest dokonywany wybór projektu, bądź wiedzę w zakresie celów i sposobu realizacji danego programu operacyjnego. Skarżący stawiając opisane w skardze zarzuty podważa w istocie kompetencje ekspertów, którzy są fachowcami w określonych dziedzinach, a posiadane przez nich wiadomości są wykorzystywane przez organy w konkretnych sprawach, których rozstrzyganie wymaga takich właśnie wiadomości. Rola ekspertów jest zaś podobna do tej, którą pełnią biegli sądowi powoływani w sprawach rozpoznawanych przed sądami powszechnymi, w których wymagane jest posiadanie wiadomości specjalnych. Sąd administracyjny nie został natomiast wyposażony w kompetencje, aby ocenić i podważyć wiedzę fachową ekspertów dokonujących merytorycznej oceny projektu. Tym samym nie ma kompetencji ani też odpowiednich narzędzi procesowych, aby dokonać merytorycznej oceny projektu, co byłoby równoznaczne z niedozwolonym na gruncie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (z nielicznymi wyjątkami), zastępowaniem organu w orzekaniu.

Reasumując, stosownie do treści art. 61 ust. 8 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, tylko stwierdzenie przez Sąd naruszenia prawa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik oceny, mogłoby skutkować uchyleniem kontrolowanego przez sąd aktu. W rozpoznawanej sprawie Sąd takich nieprawidłowości nie stwierdził.

W związku z zarzutami strony skarżącej kwestionującymi wynik oceny ekspertów co do spełnienia przez projekt kryteriów merytorycznych, zauważenia wymaga, że w postępowaniu konkursowym wniosek skarżącego został poddany indywidualnej i niezależnej ocenie ekspertów, która nie budzi istotnych zastrzeżeń. Na jej podstawie w sposób zrozumiały przedstawione zostało stanowisko ekspertów, w tym w zakresie spornych kryteriów. Podkreślenia wymaga, że w związku z zarzutami protestu, ocena spornych kryteriów została w sprawie dokonana trzykrotnie. W zakresie objętym skargą – wbrew stawianym zarzutom - wynikające z art. 37 ustawy wdrożeniowej zasady przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości traktowania wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania nie zostały naruszone. Zgodnie z art. 40 i art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja podaje do publicznej wiadomości, w szczególności na swojej stronie internetowej oraz na portalu, ogłoszenie o konkursie, co najmniej 30 dni przed planowanym rozpoczęciem naboru wniosków o dofinansowanie projektu. Następnie przeprowadza konkurs na podstawie określonego przez siebie regulaminu. Według art. 41 ust. 2 pkt 7 tej ustawy regulamin konkursu określa w szczególności kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia. Organ konkursowy wymogom tym sprostał. W tym zakresie trudno znaleźć uzasadnienie dla zarzutów skargi naruszenia zasad, jakie stawiane są organom administracji w procedurze wyboru wniosku o dofinansowanie w trakcie postępowania konkursowego. W skardze brakuje argumentów, które stanowiłyby podstawę do uzasadnienia naruszenia obowiązków ciążących na organach administracji w powyższym zakresie.

Mając powyższe na uwadze, wobec nie stwierdzenia, iż w związku z dokonaną oceną projektu doszło do naruszenia przepisów prawa, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.