Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 3/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust 3
journal: Dz.U. 2017 poz 180
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.), Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2019 r. sprawy ze skargi B. P. na akt Prezydenta Miasta [...] z dnia 3 października 2018 r. nr [...] w przedmiocie umieszczenia na liście osób oczekujących na oddanie w najem lokalu mieszkalnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 29 maja 2018 r. B. P. wystąpiła do Prezydenta Miasta S. z wnioskiem o przyznanie jej rodzinie lokalu mieszkalnego w nowym budownictwie komunalnym przy ul. [...] 2-4 oraz ul. [...] w S.. Do wspólnego zamieszkania w przypadku uzyskania prawa do lokalu wnioskodawczyni zgłosiła swojego męża – M. P. oraz dwie córki – K. i A. We wniosku wskazano, że małżonkowie są obecnie zameldowani na pobyt stały na terenie S., gdzie zamieszkują przy ul. [...] 2/1 wraz z liczną rodziną męża, w mieszkaniu należącym do matki M. P. (mieszkanie zamieszkuje łącznie 12 osób). Wnioskodawczyni wskazała, że jedynym źródłem utrzymania rodziny jest dochód męża uzyskiwany z tytułu umowy o pracę, którą wykonuje na terenie Norwegii. Do wniosku dołączono zaświadczenie o zatrudnieniu M. P. przez firmę A. w S. na stanowisku stolarza oraz przetłumaczone na język polski informacje podatkowe dotyczące podatku majątkowego i dochodowego za lata 2016 – 2017 rozliczonego przez M. P. w Norwegii. Na wezwanie organu wnioskodawczyni przedłożyła dodatkowe dokumenty w sprawie obejmujące m.in.: własne deklaracje PIT- 37 za lata 2016 i 2017, odcinki płacowe otrzymywane przez męża za rok 2016 i 2017, ostateczne rozliczenia podatku dochodowego przez męża w Norwegii za lata 2016 i 2017 wraz z tłumaczeniami przysięgłymi oraz oświadczenie męża o kwotach zasiłków na dzieci otrzymywanych w Norwegii.

Pismem z dnia 14 września 2018 r. nr [...] wnioskodawczyni została poinformowana, że w odniesieniu do naboru wniosków o przyznanie lokali komunalnych ogłoszonego w maju 2018 r. powołana przez Prezydenta Miasta S. komisja dokonała już ich oceny pod względem formalno-prawnym. Wniosek B. P. nie został jednak zostać pozytywnie zakwalifikowany ponieważ sytuacja rodziny wnioskodawczyni nie spełnia wszystkich warunków "Regulaminu wynajmowania lokali mieszkalnych w budynkach położonych w S. przy ul. [...] 2-4 i [...] 29 stanowiących własność Gminy Miasta S." (dalej jako "Regulamin"). Zgodnie ze wskazanym Regulaminem (określonym uchwałą Rady Miasta S. z dnia 26 czerwca 2017 r. nr [...], zmienioną uchwałami nr [...] z dnia 31 lipca 2017 r. oraz nr [...] z dnia 2018 r.) w przypadku rodzin czteroosobowych mieszkanie komunalne nie może być bowiem przyznane, jeżeli miesięczny dochód na osobę w rodzinie przekracza 2.471, 42 zł. W przypadku wnioskodawczyni kryterium to nie zostało spełnione. Na podstawie przedłożonych przez wnioskodawczynię dokumentów ustalono bowiem, że dochód ten wyniósł 3.018,41 zł. Dokonując wyliczenia dochodu rodziny na kwotę 289.767,73 zł zsumowano:

- dochód M. P. za lata 2016 i 2017, który wyniósł odpowiednio 142.513,48 zł (301.297 koron norweskich) i 132.335,10 zł (291.487 koron norweskich);

- dochód B. P. za lata 2016 i 2017, który wyniósł odpowiednio 225,29 zł oraz 1.236,80 zł oraz

- otrzymane w Norwegii świadczenia na dzieci za lata 2016 i 2017, które wyniosły odpowiednio 8.511,67 zł i 4.945,42 zł. Sumę ww. dochodów podzielono przez 24 miesiące, a następnie przez 4 osoby w rodzinie, wyliczając w ten sposób średniomiesięczny dochód na osobę w rodzinie w kwocie 3.018, 41 zł.

B. P. wniosła odwołanie od decyzji Komisji, wskazując na zawyżenie wyliczonego w toku oceny wniosku średniego dochodu z dwóch pełnych lat poprzedzających złożenie wniosku, przypadającego na osobę w rodzinie. W ocenie odwołującej się w sprawie doszło do naruszenia § 2 ust. 3 Regulaminu oraz art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych poprzez nieodjęcie od przychodu M. P. wszystkich wynikających z przedłożonych dokumentów kosztów uzyskania przychodu. W złożonym odwołaniu przedstawiono szczegółowe wyliczenie, zgodnie z którym w ocenie wnioskodawczyni średni dochód na osobę przy uwzględnieniu ww. przepisów wyniósł w rzeczywistości 2.005,69 zł, a zatem nie przekroczył kryterium dochodowego określonego w § 10 ust. 1 pkt 4 Regulaminu. Odwołująca podniosła ponadto zarzut naruszenia przez Komisję § 14 ust. 1 pkt 2 zd. 2 Regulaminu poprzez pominięcie złożonych do wniosku dokumentów w postaci rozliczeń rocznych o dochodach za lata 2016 i 2017 osiąganych poza krajem. B. P. podkreśliła, że zgodnie z Regulaminem ww. dokumenty zostały złożone wraz z tłumaczeniem przysięgłym. Pomimo tego w sprawie nie uwzględniono wszystkich wynikających z tych dokumentów kwot określonych w nich jako koszty uzyskania przychodu. Działanie komisji było zatem dowolne, ponieważ średni miesięczny dochód na osobę w rodzinie powinien być ustalany wyłącznie w oparciu o dane wynikające ze wskazanych w Regulaminie dokumentów, którymi w przypadku dochodów osiąganych za granicą są dane zawarte w zagranicznym rozliczeniu rocznym przedstawionym przez wnioskodawcę wraz z tłumaczeniem przysięgłym.

Po rozpoznaniu ww. odwołania, Prezydent Miasta S. pismem z dnia 3 października 2018 r. nr [...] poinformował B. P., że w sprawie brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia przedstawionych przez wnioskodawczynię zarzutów i w konsekwencji do zmiany dokonanych przez Komisję wyliczeń w zakresie ustalonego w sprawie średniego dochodu na osobę w jej rodzinie. Organ wskazał dodatkowo, że w odwołaniu mylnie operuje się pojęciem "dochód" wskazując jako podstawę do opodatkowania dochód osiągnięty przez małżonka wnioskodawczyni w latach 2016-1017.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku B. P. zaskarżyła w całości wyżej wskazany akt Prezydenta Miasta S. z dnia 3 października 2018 r. podjęty w sprawie z zakresu administracji publicznej, to jest w odpowiedzi na złożone przez skarżącą odwołanie od decyzji komisji weryfikującej wniosek o przyznanie skarżącej lokalu komunalnego.

W skardze podniesiono zarzuty obejmujące:

- naruszenie § 2 pkt 3 Regulaminu w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych poprzez ich niezastosowanie w stosunku do skarżącej polegające na nieobliczeniu dochodu skarżącej zgodnie ze wzorem wskazanym w art. 3 ust. 3 cyt. ustawy, zgodnie z którym od osiąganych przez członków rodziny przychodów powinny zostać odjęte wszystkie koszty ich uzyskania jak i składki na ubezpieczenie społeczne;

- naruszenie § 6 ust. 5 pkt 1 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 4 i w zw. z § 2 pkt 3 Regulaminu, poprzez uznanie, że skarżąca nie spełnia kryterium dochodowego określonego w Regulaminie, podczas gdy dochód skarżącej wynosi 2.005,69 zł, a tym samym mieści się w przedziale określonym w § 10 ust. 1 pkt 4 Regulaminu;

- naruszenie § 14 ust. 1 Regulaminu poprzez żądanie od skarżącej bez podstawy prawnej zaświadczeń od pracodawcy M. P. o wysokości osiągniętego przez niego dochodu za lata 2016-17, to jest dokumentów niebędących dokumentami przewidzianymi w § 14 ust. 1 Regulaminu jako dokumenty, na podstawie których ma być ustalana wysokość dochodów wnioskodawców, a więc także poprzez ustalenie dochodów małżonka skarżącej na postawie dokumentów niebędących dokumentami przewidzianymi w § 14 ust. 1 Regulaminu jako dokumenty stanowiące postawę ustalania wysokości dochodu wnioskodawców i członków ich rodzin.

Skarżąca zaznaczyła przy tym, że w razie uznania przez sąd, że przepis art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych został jednak zastosowany względem męża skarżącej, zaskarżonemu aktowi zarzuca również:

- naruszenie art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że norma prawna zrekonstruowana z tego przepisu nie nakazuje odjęcia od wszystkich przychodów osiągniętych przez męża skarżącej kosztów ich uzyskania, w sytuacji gdy przepis ten explicite wskazuje, iż w celu ustalenia dochodu w rozumieniu ustawy o dodatkach mieszkaniowych od wszelkich przychodów uzyskanych przez daną osobę należy odjąć koszy ich uzyskania, a także składki na ubezpieczenia społeczne;

- naruszenie § 14 ust. 1 pkt 2 zdanie drugie Regulaminu poprzez zignorowanie (pominięcie) dołączonych do wniosku zgodnie z Regulaminem dokumentów w postaci rozliczeń rocznych o dochodach za lata podatkowe 2016 i 2017 osiąganych poza krajem wraz z przekładem wykonanym przez tłumacza przysięgłego i nieuwzględnienie wynikających z tych dokumentów kosztów uzyskania przychodów męża skarżącej.

W skardze przedstawiono szczegółowej wyliczenia, w których od kwoty przychodów, poza składkami na ubezpieczenie społeczne, odjęto – w odróżnieniu od wyliczeń dokonanych przez organ – kwoty "Minstefradrag" w wysokości 91.450 koron norweskich za 2016 r. oraz w wysokości 94.750 koron za 2017 r. Skarżąca zaznaczyła, że z tłumaczeń dokumentów podatkowych wynika, że wskazane kwoty należy traktować jako koszty uzyskania przychodu, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

B. P. wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu, nakazanie organowi przez sąd obliczenia dochodu skarżącej według przedstawionych w skardze wyliczeń oraz zabezpieczenie roszczenia objętego skargą poprzez nakazanie Prezydentowi Miasta S. zawieszenia procedury przyznawania lokali komunalnych.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta S. wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do uwzględnienia ww. zarzutów i przyjęcia innego wyliczenia dochodu. Organ podkreślił w szczególności, że nie widzi podstaw aby dla wyliczenia dochodu brać pod uwagę kwoty preferencyjnych odliczeń podatkowych, które nie są znane polskiemu systemowi prawnemu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art.1 § 2 powołanej wyżej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej powoływana w skrócie jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na: akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.).

Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008r. (sygn. akt I OPS 4/08; publ. ONSAiWSA 2008/6/90) uchwała zarządu dzielnicy m.st. Warszawy, odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.

Nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych, że pogląd prawny zawarty w powyższej uchwale należy odnieść także i do odmowy uwzględnienia wniosku o przyznanie lokalu komunalnego z zasobów mieszkaniowych gminy innej niż ta, której wprost dotyczy przywołana wyżej uchwała.

Uznać należy zatem, że rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta S. w przedmiocie odmowy uwzględnienia odwołania B. P. od decyzji komisji powołanej do przeprowadzenia weryfikacji wniosków i wyłonienia rodzin kwalifikujących się do przyznania lokali mieszkalnych w budynkach położonych w S. przy ul. [...] 2-4 i ul. [...] 29 stanowiących własność Gminy Miasta S. - stanowi akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.

Podstawą odmowy uwzględnienia wniosku o przyznanie lokalu było przekroczenie kryterium dochodowego określonego w § 10 ust. 1 pkt 4 Regulaminu wynajmowania lokali mieszkalnych w budynkach położonych w S. przy ul. [...] 2-4 i [...] 29, stanowiących własność Gminy Miasta S. wprowadzonego uchwałą Rady Miasta S. z dnia 26 czerwca 2017 r. nr [...]. Zgodnie z § 6 pkt 5 Regulaminu, wnioskodawcy starający się o zawarcie z gminą umowy najmu lokalu komunalnego są zobowiązani w szczególności do spełnienia kryteriów dochodowych. Kryteria te zostały szczegółowo określone w § 10 Regulaminu, który stanowi, że ubiegając się o przyznanie prawa do lokalu komunalnego wnioskodawcy powinni osiągać dochód umożlwiający im utrzymanie lokalu mieszkalnego przez co należy rozumieć – w przypadku gospodarstw 4 osobowych - wykazanie, że średni dochód z okresu 2 pełnych lat poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie lokalu mieszkalnego przypadający na członka gospodarstwa domowego, po pierwsze, nie jest mniejszy niż 90 % najniższej emerytury i po drugie nie jest też większy niż 240 % najniższej emerytury. Jednocześnie w § 10 pkt 2 Regulaminu uchwalono dodatkowe zasady wyliczenia ww. przedziałów dochodowych dla potraktowanych w tym wypadku najbardziej preferencyjnie spośród grupy wszystkich wnioskodawców młodych rodzin (gospodarstwa domowe do 35 lat, z dwójką lub większą ilością dzieci). Ponieważ taką właśnie rodziną jest rodzina skarżącej (wiek poniżej 35 lat, 4 - osobowe gospodarstwo domowe, dwójka małoletnich dzieci) dochód gospodarstwa domowego jaki pozwalałby na pozytywne zakwalifikowanie wniosku powinien się mieścić w przedziale od obniżonej o 10 % kwoty 90 % najniżej emerytury do podwyższonej o 10 % kwoty 240 % najniższej emerytury (2.471,42 zł).

W sprawie odmówiono uwzględnienia wniosku, a następnie także uwzględnienia odwołania od negatywnego dla skarżącej rozstrzygnięcia podnosząc, że ustalony w oparciu o dostarczone w sprawie dokumenty średni dochód na osobę w gospodarstwie domowym wnioskodawczyni jest zbyt wysoki i nie mieści się w ww. przedziale. Wysokość ww. dochodu została bowiem ustalona na kwotę 3.018, 41 zł na osobę. W ocenie skarżącej organ dokonał błędnych wyliczeń, zawyżając wysokość dochodu.

Mając na uwadze stanowiska stron uznać należało, że istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozważenia, czy organy gminy ustalając średni dochód na osobę w gospodarstwie domowym skarżącej działały zgodnie z przepisami prawa.

Dla rozstrzygnięcia powyższej kwestii konieczne jest dokonanie wykładni przepisów ww. uchwały wprowadzającej Regulamin, przepisów do których ww. uchwała odsyła w zakresie dotyczącym zasad obliczania dochodu wnioskodawców ubiegających się o przyznanie lokalu z zasobu komunalnego, jak i wykładni przepisów, które stanowiły podstawę prawną jej wydania. Zważywszy na specyficzne realia przedmiotowej sprawy, gdzie o przyznanie lokalu komunalnego ubiega się rodzina mieszkająca w Polsce, ale której źródłem utrzymania się przychody uzyskiwane zagranicą, w ocenie Sądu podkreślenia wymaga, że dokonanie wykładni ww. przepisów nie może się ograniczać tylko do wykładni gramatycznej, ale uwzględniać powinno również cel, dla którego wskazane regulacje - odczytane we wzajemnym, systemowym powiązaniu - zostały prowadzone i któremu mają służyć. Przepisy prawa powinny być bowiem w ramach dokonywanej wykładni tłumaczone tak, aby nie negując ich literalnego brzemienia, były jak najbardziej zdatnym środkiem do osiągnięcia celu, w jakim zostały wprowadzone przez prawodawcę.

Przepis § 2 pkt 1 Regulaminu, m.in. dla potrzeb obliczania dochodu, o którym mowa w § 10 tej regulacji stanowi, że ilekroć w Regulaminie jest mowa o dochodzie należy przez to rozumieć dochód w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 180 ze zm.).

Zgodnie z art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego, dodatku energetycznego, zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r., świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693 i 1220), świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195 i 1579 oraz z 2017 r. poz. 60), oraz dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 575, 1583 i 1860 oraz z 2017 r. poz. 60).

W przedmiotowej sprawie strona skarżąca domaga się, aby dla celów wyliczenia dochodu, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, od uzyskanego przez M. P. przychodu z tytułu świadczonej w Norwegii pracy w latach 2016 i 2017, to jest odpowiednio od kwoty 334.258 koron norweskich (w zaokrągleniu 158.000 złotych) i od kwoty 317.474 koron norweskich (w zaokrągleniu 144.000 złotych) odjęte zostały wykazane w norweskich rozliczeniach podatkowych za lata 2016 i 2017 kwoty odliczeń określone jako "Minstefradrag" - odpowiednio w wysokości 91.450 koron norweskich z rozliczenia dotyczącego rok 2016 oraz w wysokości 94.750 koron norweskich z rozliczenia dotyczącego roku 2017 (łącznie ww. odliczenia stanowią w zaokrągleniu równowartość 86.000 zł).

Swoje stanowisko strona skarżąca uzasadnia wskazaniem, że zgodnie z dokonanym przez tłumacza przysięgłego przekładem na język polski rocznych rozliczeń podatku, sporządzonych przez podatkowy organ norweski, ujęte w poz. 3.2.1. tego rozliczenia ww. kwoty "Minstefradrag" zostały przetłumaczone jako "koszty uzyskania dochodu własnego". Tym samym, w ocenie strony skarżącej, zgodnie z brzmieniem art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wskazane kwoty "Minstefradrag" powinny być odjęte od przychodu i potraktowane jako wskazane przez polskiego ustawodawcę "koszty uzyskania przychodu". W efekcie obniżenia przychodu o ww. znaczne kwoty, średni dochód przypadający na osobę w rodzinie skarżącej, o którym mowa w Regulaminie, nie przekroczyłby kryterium dochodowego i przesądził w ten sposób o konieczności pozytywnej kwalifikacji wniosku o przyznanie rodzinie skarżącej lokalu komunalnego na terenie S..

Zdaniem Sądu w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę, przepis § 2 pkt 1 Regulaminu w związku z art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wymaga zastosowania wykładni celowościowej, by ustalić, czy dokonywane w norweskim systemie podatkowym odliczenie tzw. "Minstefradrag" podlegają odliczeniu od przychodów gospodarstwa domowego dla potrzeb ustalenia dochodu (w rozumieniu rzeczywistej ilości środków), od którego uzależniona jest możliwość ubiegania się o zawarcie umowy najmu lokalu komunalnego.

Należy w tym miejscu podkreślić, że zgodnie z art. 4 ust. 1 dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1234 ze zm.) tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy. Gmina, na zasadach i w wypadkach przewidzianych w ustawie, zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach (art. 4 ust. 2 tej ustawy).

Z kolei wskazywany powyżej przepis art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych składa się z dwóch zdań. Pierwsze określa odliczenia od przychodu obowiązkowych danin publicznoprawnych takich jak składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne a także kosztów uzyskania przychodów. Drugie zaś zdanie stanowi katalog świadczeń, dodatków i zasiłków, których nie wlicza się do dochodu.

Nie ma wątpliwości co do tego, że celem ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest udzielenie pomocy z środków publicznych osobom, które w związku ze złą sytuacją materialną mogą stanąć wobec trudności z pokryciem kosztów utrzymania lokali, w których zaspokajają swe potrzeby mieszkaniowe, co w konsekwencji może prowadzić do utraty tych lokali. Celem zaś regulacji pozwalających na zawarcie umowy lokalu komunalnego z zasobów gminnych, także i tych zawartych w "Regulaminie wynajmowania lokali mieszkalnych w budynkach położonych w S. przy ul. [...] 2-4 i [...] 29 stanowiących własność Gminy Miasta S." wprowadzonym uchwałą Rady Miasta S. z dnia 26 czerwca 2017 r., nr [...], jest pomoc takim osobom, które w związku ze złą sytuacją materialną nie są w stanie w ogóle samodzielnie zaspokoić swych potrzeb mieszkaniowych.

Rzeczywistą sytuację materialną osoby, istotną z punktu widzenia potrzeby udzielenia jej pomocy socjalnej, określają jej przychody po odliczeniu obowiązkowych obciążeń publicznoprawnych, które w sposób oczywisty obniżają możliwość samodzielnego zaspokojenia jej bieżących, codziennych potrzeb życiowych, w tym potrzeb mieszkaniowych. Do takich obciążeń nie można w ocenie Sądu zaliczać kwot ulg podatkowych, które nie stanowiąc rzeczywistego obciążenia budżetu rodziny zapewniają jej możliwość dysponowania większą częścią uzyskiwanego np. z tytułu świadczonej pracy wynagrodzenia. Efektem zastosowania odliczeń o charakterze ulg podatkowych jest bowiem możliwość odprowadzenia niższego podatku dochodowego.

Zdaniem Sądu w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę wykładnia celowościowa regulacji normatywnych mających w sprawie zastosowanie wymaga przyjęcia, że dokonywanie odliczeń podatkowych - w preferencyjnym w porównaniu do polskiego - systemie podatkowym nie powinno być traktowane jako koszt uzyskania przychodu, o którym mowa art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, do którego odsyła Regulamin. Celem wprowadzenia przez ustawodawcę wskazanej regulacji było bowiem określenie reguł pozwalających na ustalenie dochodu, w wysokości jak najbardziej zbliżonej ilości środków, jakimi rzeczywiście, a nie abstrakcyjnie dysponuje ta osoba. Zastosowane przez norweski organ podatkowy ulgi podatkowe, niezależnie od nazwy jaką posiadają, nie powinny być zatem odliczone od przychodów męża skarżącej. Niewątpliwie bowiem ich odliczenie tak jak wskazuje skarżąca powoduje, że dochód rodziny nie przekracza kryterium dochodowego, jednak tak obliczony dochód rodziny ma charakter abstrakcyjny – nieodpowiadający rzeczywistej ilości środków utrzymania jakimi dysponowała rodzina skarżącej w latach 2016 i 2017.

W ocenie Sądu wyjaśnić należy, że odliczenia "Minstefradrag" mają w norweskim systemie podatkowym charakter odpisów podstawowych. Ich wysokość nie jest zależna od rzeczywiście podniesionych kosztów uzyskania przychodu, lecz ogłaszana corocznie przez władze skarbowe i stosowana wobec wszystkich pracujących w Norwegii osób, które rozliczają w tym kraju i systemie podatek stanowiący odpowiednik polskiego podatku dochodowego od osób fizycznych. W odniesieniu do męża skarżącej, dokonane przez organy podatkowe dla celu wyliczenia podatku dochodowego odpisy miały charakter maksymalny. "Minstefradrag" za rok 2016 wynosił bowiem 91.450 koron norweskich, a w 2017 r. kwotę tę zwiększono do 91.750 koron. Odliczenie "Minstefradrag" ma zatem charakter niejako automatyczny i dotyczy wszystkich pracujących w Norwegii osób. Rozmiar wskazanych odliczeń, które kształtują się na poziomie powyżej 40 % przychodu uzyskanego przez pracującą na terenie Norwegii osobę, niewątpliwie obrazuje, że norweski system podatkowy ma charakter dużo bardziej preferencyjny i jest korzystniejszy dla podatników niż system polski, gdzie koszty uzyskania przychodów osób zatrudnionych są określone ryczałtowo w kwotach rocznych, które za lata 2016 i 2017 wynosiły 1.668,72 zł (w odniesieniu do osób świadczących pracę na podstawie jednej umowy o pracę i w miejscowości poza miejscem zamieszkania).

Należy podkreślić, że ustalając prawo do szeroko rozumianego wsparcia socjalnego, w tym również prawo najmu lokalu komunalnego organ gminy kieruje swe działania do osób uboższych. Sprzeczne w ocenie Sądu z celem wprowadzenia omawianych przepisów byłoby więc odliczanie przez władze gminy takich kwot odliczeń funkcjonujących w dużo bardziej preferencyjnych systemach podatkowych, tylko z uwagi na nazwę tych odliczeń przyjętą w tłumaczeniu, bez uwzględnienia charakteru tych odpisów, to jest tego, że stanowią one de facto stosowane wobec ogółu podatników danego systemu, podatkowe ulgi podatkowe i nie stanowią rzeczywistych obciążeń budżetu rodziny. Przyjęcie odmiennej wykładni powodowałby przy tym sytuację nieuprawnionego różnicowania sytuacji wnioskodawców ubiegających się o przyznanie lokalu komunalnego, w zależności od tego, w jakim kraju i w oparciu o jaki system podatkowy rozliczyli podatek dochodowy. Interpretacja regulacji mających zastosowanie w sprawie zaprezentowana przez skarżącą jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą równości, szczególnie akcentowaną w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego. Zasada ta oznacza w szczególności nakaz jednakowego traktowania podmiotów prawa w obrębie określonej klasy (kategorii). Wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną, powinny być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących (zob. w tej materii wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z dnia 5 listopada 1997r., sygn. K. 22/97; publ. OTK ZU Nr 3-4/1997; z dnia 18 stycznia 2000r.; sygn. K. 17/99, publ. OTK ZU Nr 1/2000, poz. 4 oraz z dnia 12 grudnia 2000r.; sygn. SK 9/00, publ. OTK ZU Nr 8/2000, poz. 297). Ponadto Trybunał Konstytucyjny konsekwentnie prezentuje stanowisko, że zachodzi ścisły związek między zasadą równości wobec prawa a zasadą sprawiedliwości społecznej. Obie zasady w znacznym stopniu nakładają się na siebie. Zasada sprawiedliwości społecznej nakazuje w szczególności równe traktowanie podmiotów prawa charakteryzujących się daną istotną cechą, a różnicowanie podmiotów prawa jest dopuszczalne na gruncie zasady równości, jeżeli służy realizacji sprawiedliwości społecznej. Oczywistą konsekwencją tegoż jest stwierdzenie, że zróżnicowanie niesprawiedliwe jest zakazane (zob. w tej materii: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 marca 2007r.; sygn. akt K 40/04; publ. OTK-A 2007/3/33).

Mając na uwadze powyższe zapatrywania uznać należy, że interpretacja przepisów określających sposób ustalania dochodu rodziny skarżącej w niniejszej sprawie musi być dokonana w taki sposób, aby nie miała charakteru faworyzującego.

Nie może też ujść uwadze, że zgodnie z zasadą unikania podwójnego opodatkowania mąż skarżącej mógł swoje przychody z tytułu pracy świadczonej w Norwegii rozliczyć tylko w jednym kraju. Okoliczność, że mąż skarżącej wybrał dla tego celu preferencyjny i bardziej przyjazny dla pracowników system prawa norweskiego nie może stanowić automatycznej podstawy do innego traktowania sytuacji rodziny, niż gdyby podatek ten został rozliczony według prawa polskiego.

Dodać trzeba, że w znajdujących się aktach sprawy przysięgłych tłumaczeniach rozliczeń podatkowych, odliczenie z poz. 3.2.1 - "Minstefradrag" nie jest tłumaczone jednolicie. W rozliczeniu dotyczącym roku 2015 zostało ono bowiem np. przetłumaczone jako "odliczenia minimalne od przychodu osobistego". Stąd też argumentacja skarżącej akcentująca nazwę tej pozycji rozliczenia przetłumaczonej w odniesieniu do rozliczeń za lata 2016 i 2017 jako "koszty uzyskania przychodu" nie może mieć decydującego znaczenia w przedmiotowe sprawie. W nawiązaniu do tej kwestii wskazać również należy, że Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia podniesionego w skardze zarzutu naruszenia § 14 ust. 1 pkt 2 zdanie 2 Regulaminu. Wbrew twierdzeniom skarżącej w przedmiotowej sprawie przedłożone w toku postępowania dokumenty w postaci rocznych rozliczeń o dochodach za lata 2016 i 2017 osiąganych poza krajem wraz z tłumaczeniem przysięgłym nie zostały zignorowane w toku oceny wniosku skarżącej. Wbrew oczekiwaniom strony, z samej nazwy odliczenia wskazanej w tłumaczeniu rozliczenia podatku nie można było wywieść, że "Minstefradrag" mieści się w pojęciu "kosztów uzyskania przychodu", o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, powołanego w uchwale Rady Miasta S. w określonym celu, to jest w celu zapewnienia, że mieszkania komunalne będą dostępne i przyznawane wnioskodawcom o dochodach rzeczywiście niskich, ale jednocześnie wystarczających na późniejsze wywiązywanie się przez nich z obowiązku regulowania na rzecz miasta opłat czynszowych bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.

Reasumując Sąd uznał, że zaskarżony akt oparto na wyliczeniu, które jako prawidłowe uwzględnia rzeczywistą treść art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w sposób zapewniający równe traktowanie wszystkich wnioskodawców ubiegających się o lokale komunalne, bez względu na kraj i system podatkowy, w ramach którego opodatkowali uzyskiwane z tytułu pracy wynagrodzenie.

Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu w granicach rozstrzyganej sprawy, że zakwestionowany przez skarżącą akt narusza prawo (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.