Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2562/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Protokolant referent Aneta Suchecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi Miasta [...] na uzasadnienie decyzji Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr KR VI R 60a/19 z 8 września 2020 r. Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich (dalej jako organ/komisja) działając na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (tekst jedn. Dz.U. z 2018 poz. 2267 ze zm.), dalej jako "ustawa o Komisji", oraz w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy o Komisji w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r kodeks postępowania administracyjnego (t.j. D.U. 2018, poz. 2096 ze zm.). dalej "kpa", w zw. z art. 6, 7, 77 §. 1, 80 kpa i art. 1 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (D.U. 1945, poz. 50), dalej "dekret" stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z 22 kwietnia 2015 r. nr 221/GK/DW/2015.

Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący.

Przedmiotem wszczętego przez Komisję postępowania jest decyzja Prezydenta m. st. Warszawy z 22 kwietnia 2015 r. nr 221/GK/DW/2015 zmieniona decyzją Prezydenta m. st. Warszawy z 20 kwietnia 2016 r. nr 137/GK/DW/2016 dotycząca udziału w prawie użytkowania wieczystego do zabudowanego gruntu oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...], obręb [...].

Organ ustalił, że nieruchomość hipoteczna "[...]" miała [...] m2 i składała się z 15 placów budowlanych oznaczonych nr od 1-15, terenu użyteczności publicznej o pow. [...] m2 i terenów odchodzących pod budowę ulicy [...] – [...] m2 oraz ul. [...],[...] – [...] m2.

Decyzja została wydana na skutek wniosku W. K. z 20 maja 1949 r. o przyznanie własności czasowej. Prezydent m. st. Warszawy decyzją tą ustanowił na 99 lat prawo użytkowania wieczystego do udziału wynoszącego 0,5993 części zabudowanego gruntu położonego w W. przy ulicy [...] oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] na rzecz S. P. i K. P. w udziale 0,5993 części na zasadzie małżeńskiej wspólności ustawowej i ustalił czynsz symboliczny. Prezydent ustalił, że objęcie gruntu w posiadanie przez Gminę nastąpiło 11 kwietnia 1949 r. (D:U: Nr 5 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego w Warszawie). W związku z tym termin składania wniosku upływał 11 października 1949 r.

Zgodnie z zaświadczeniem Oddziału Hipotecznego Sądu Grodzkiego w W. z 31 sierpnia 1948 r. nr [...] w dziale II wykazu hipotecznego prowadzonego dla działek o nr [...],[...],[...],[...],[...] i terenu użyteczności publicznej prawo własności uregulowane było na rzecz J. N. i M. K.. W zaświadczeniu figurowała informacja że wpłynął wniosek W. K. wraz z aktem notarialnym z [...] września 1945 r. o przepisanie na jego rzecz własności działek [...],[...],[...],[...] o łącznej powierzchni 37265 m2 i działki o pow. 2710 m2 przeznaczonej pod teren użyteczności publicznej. W aktach urzędu odnaleziono niepodpisane i bez pieczątek postanowienie Sądu Grodzkiego w W. z 21 listopada 1950 r. o nie uwzględnieniu tego wniosku.

Przedwojenna nieruchomość hipoteczna "[...]" lub zamiennie "[...]" nr [...], pierwotnie zajmowała ogólny obszar o powierzchni ok. [...] m2 i składała się z 15 placów budowlanych o łącznej powierzchni [...] m2 oznaczonych kolejnymi numerami porządkowymi od 1 do 15, z terenu użyteczności publicznej o powierzchni [...]m2 i z terenów odchodzących pod budowę ul. [...] - [...] m2 i ul. [...],[...] - [...] m2.

Ówcześnie działka nr 1 zawierała powierzchnię [...] m2, działka nr 2 powierzchnię [...] m2, działka nr 3 powierzchnię [...] m i działka nr 4 powierzchnię [...] m2. Przedmiotowe działki zostały sprzedane osobom trzecim w dniu 16 maja 1939 r. Ówcześnie działka nr 5 zawierała powierzchnię [...] m2 i została sprzedana w dniu 20 czerwca 1939 r.

Stosownie do tytułu wykonawczego z dnia 28 stycznia 1943 r. nr I/yc/1973/42 Sąd Grodzki w W., po rozpoznaniu sprawy z wniosku T. C. przeciwko M. K. i J. N. z domu K., postanowił orzec wykonalność wyroku Sądu Polubownego z dnia 15 października 1939 r., na mocy którego Sąd Polubowny działkę nr 15 z nieruchomości pod nazwą "[...]" oznaczonej nr [...] stanowiącą własność J. N. i M. K., przysądził na własność T. C.. Na mocy wniosku T. C. z dnia 20 października 1945 r., odłączono działkę nr 15 z dawnej księgi hipotecznej nr [...] i założono dla tej działki nową księgę hipoteczną nr [...], w której to księdze wpis dotyczący własności został wpisany na imię T. C..

Na potrzeby postępowania administracyjnego prowadzonego przed Prezydentem m.st. Warszawy w celu uregulowania roszczeń dekretowych w zakresie działek nr [...],[...],[...],[...] i terenu użyteczności publicznej, wraz z upływem czasu dokonano podziału tych działek ewidencyjnych w obrębie dawnej nieruchomości "[...]"[...], w wyniku którego powstały obecne działki w obrębie [...] m.in. o nr ewidencyjnym [...] o powierzchni 1.150 m2 (dawny teren użyteczności publicznej - część), przed wojną i obecnie teren niezabudowany, oznaczony jako "B-tereny mieszkaniowe", aktualny adres: ul. [...],[...],[...],[...]. Dla ww. działki Sąd Rejonowy dla [...] w W. XV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi obecnie księgę wieczystą pod numerem [...] (poprzednio: [...]- część). Zgodnie z wpisem w dziale II ww. księgi wieczystej, obecnym właścicielem działki jest K. i S. małżonkowie P..

Przedmiotowa nieruchomość wg stanu na dzień 27 października 2011 r. nie znajdowała się na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nieruchomość znajdowała się na obszarze strefy oznaczonej C.30 - tereny wielofunkcyjne usług z zakresu administracji, organizacji społecznych, dyspozycji i współpracy gospodarczej, obrotu finansowego, ubezpieczeń kultury, nauki, szkolnictwa, handlu, turystyki, hotelarstwa, sportu, transportu, łączności itd. - charakterze krajowym i ogólnomiejskim, funkcji mieszkaniowej wraz z niezbędnymi inwestycjami celu publicznego z zakresu infrastruktury społecznej. Nieruchomość położona jest w W. w dzielnicy [...], w niedalekiej odległości od ulicy [...]. Usytuowana jest na terenie obszaru [...]. Znajduje się w niedalekiej odległości od głównych ulic miasta: al. [...], ul. [...] oraz około 200 m. od ronda [...]. W bliskiej odległości znajdują się przystanki komunikacji autobusowej i tramwajowej, z których można dojechać do centrum W. oraz innych dzielnic miasta. W najbliższym sąsiedztwie nieruchomości znajdują się tereny mieszkaniowe oraz liczne lokale handlowo-usługowe, szpital [...], Wojskowy Instytut Medyczny, obiekty oświaty oraz tereny zielone ([...]).

Komisja ustaliła, że I. vel I. (zmarły [...] kwietnia 1927 r.) oraz G. vel G. z domu S. (zmarła [...] czerwca 1935 r.) małżonkowie K. mieli 11 dzieci: F. T. z domu K., N. K. zmarłego w dniu [...] czerwca 1937 r., B. K., S. K., D. K., J. K.(1), J. K.(2), R. vel R. (występującej również jako R.) E. z domu K. zmarłą w dniu [...] lutego 1943 r., J. N. z domu K., M. vel M. K. oraz A. M. (1) z domu K. urodzoną [...] października 1886 r., zmarłą [...] czerwca 1939 r. w W. (A. K. wyszła za mąż za L. M.. Z tego związku małżeńskiego w dniu [...] lipca 1916 r. lub w 1919 r. w M. urodziła się córka A. M.(2), która w dniu [...] grudnia 1938 r. wyszła za mąż za D. O. i przyjęła nazwisko O. - występująca również jako O.).

W dziale II wykazu dawnej księgi hipotecznej "[...]"[...], znajduje się wzmianka z wniosku z dnia [...] marca 1947 r. dz.kw. [...] o dokonanie w księdze hipotecznej pod nazwą [...] wpisu przeniesienia własności placów nr [...],[...],[...],[...],[...] oraz placu przeznaczonego jako teren użyteczności publicznej - na rzecz W. K. z tytułu nabycia od A. O. ww. terenów, wskazanej w akcie sprzedaży jako, jedynej spadkobierczyni J. N. i M. K., na mocy aktu z dnia [...] września 1945 r. za nr [...].

Zgodnie z zaświadczeniem Oddziału Hipotecznego Sądu Grodzkiego w W. z dnia 31 sierpnia 1948 r. nr [...], w dziale II wykazu hipotecznego prowadzonego dla działek N [...],[...],[...],[...],[...] i terenu użyteczności publicznej - pod nazwą [...] nr rej. [...], prawo własności do przedmiotowej nieruchomości należało do J. N. i M. K.. Ponadto w przedmiotowym zaświadczeniu widniało zastrzeżenie o wpłynięciu w dniu [...] marca 1947 r. wniosku W. K. o przepisanie na jego imię tytułu własności tych działek. W aktach Urzędu m.st. Warszawy prowadzonych dla przedmiotowej nieruchomości znajduje się niepodpisane i bez pieczątek - postanowienie Sądu Grodzkiego w W. z dnia 21 listopada 1950 r. sygn. [...] o nie uwzględnieniu tego wniosku. Na przedmiotowym postanowieniu widnieje zapis: "Przeniesiono do Arch. [...] lutego 1952 r".

M. vel M. K. (występujący również jako: K.) urodził się [...] grudnia 1879 r. w W. jako syn I. vel I. i G. vel G. z domu S. (występującej również jako: S.) małżonków K.. Był żonaty z R. K. z domu S. (występującej również jako S.). M. vel M. i R. małżonkowie K. mieli troje dzieci:

a) H. M. z domu K. urodzoną [...] lutego 1908 r., zmarłą w dniu [...] marca 1945 r. w S. która wyszła za mąż za J. M.. H. M. w dniu [...] listopada 1934 r. w W. urodziła córkę – A. M.. A. M. w dniu [...] października 1960 r. wyszła za mąż za J. P. i przybrała nazwisko P.. Małżeństwo to zostało rozwiązane przez rozwód w dniu [...] listopada 1969 r. Następnie A. P. posługiwała się imieniem S. i wyjechała do USA, gdzie wyszła za mąż i przybrała nazwisko L.. S. (vide: A.) L. zmarła w USA.

b) J. K. urodzonego [...] stycznia 1906 r. który był żonaty z E. K. z domu F. (występującej również jako F.) urodzoną [...] września 1912 r. J. K. zmarł [...] listopada 1943 r.,

c) J. K. urodzonego [...] września 1911 r., zmarłego [...] stycznia 2005 r. w Tel-Awiwie.

Postanowieniem Sądu Grodzkiego w W. z dnia 19 marca 1947 r. sygn. VII ZG.3354/46 po rozpoznaniu wniosku A. O., ustalono datę zgonu M. vel M. K. na dzień [...] lutego 1941 r.

Postanowieniem Sądu Grodzkiego w W. z dnia 7 marca 1949 r. sygn. I Sp 403/47 po rozpoznaniu wniosku A. O. oraz A. M. reprezentowanej przez ojca – J. M. stwierdzono, że prawa spadkowe po M. vel M. K. przysługują w 1/3 części synowi J. K., w 1/3 synowi J. K. i w 1/3 córce H. z K. zamężnej M.. W przedmiotowym postępowaniu spadkowym brał udział W. K. jako nabywca praw spadkowych A. O., który był reprezentowany przez adwokata M. P..

J. N. z domu K. urodziła się . maja 1878 r. w W. jako córka I. i G. vel G. ze S. (występującej również jako: S.) małżonków K..

Postanowieniem Sądu Grodzkiego w W. z dnia 19 marca 1947 r. sygn. VII ZG.3355/46 po rozpoznaniu wniosku A. O., ustalono datę zgonu J. N. na dzień [...] grudnia 1942 r.

Jak wynika z akt Sądu Grodzkiego w W. sygn. VII Sp 237/48 w sprawie z wniosku nieletniej A. M. reprezentowanej przez ojca – J. M. oraz A. O., toczyło się postępowanie spadkowe po J. N.. W ww. aktach sprawy brak jest kończącego postanowienia spadkowego. Z wpisu nr [...] do repetytorium VII Sp [...] wynika, że w dniu 30 listopada 1950 r. rozprawa została odroczona - brak jest jakichkolwiek dalszych wpisów.

Zaświadczeniem Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] września 1945 r. nr Sp.227.228/45 stwierdzono, że "po zmarłych M. vel M. K. w 1941 r. oraz J. N. w 1943 r. zgłoszono jako spadek nieruchomość "[...]", [...] składająca się z 6 placów budowlanych tj. m.in. działki nr [...],[...],[...],[...],.[...] oraz z terenu użyteczności publicznej o pow. 2710 m.kw. i że prawa do tego spadku zgłosiła A. O. - siostrzenica, z prawa do całości.

Aktem notarialnym z dnia [...] sierpnia 1945 r. nr Rep. [...] sporządzonym przed notariuszem J. S., A. O. upoważniła adwokata Z. O. do sprzedaży w jej imieniu osobom, za cenę i na warunkach według uznania upoważnionego, należących do niej praw spadkowych, odziedziczonych przez nią po ciotce J. z K. i wuju M. K. do nieruchomości pod nazwą hipoteczną "[...]" - położonej w W. na [...] przy ulicy G., do zeznania i podpisania notarialnego aktu kupna - sprzedaży tych praw spadkowych, do odbioru i pokwitowania całkowitej ceny sprzedaży oraz do przepisania na nabywcę względnie nabywców tytułu własności. Z upoważnienia wynika, że ww. osoby nie pozostawiły innych spadkobierców.

Aktem notarialnym z [...] września 1945 r. nr [...] A. S. i A. R. oświadczyli przed notariuszem S. G., że: J. z K. N., M. vel M. K. i A. z M. (żona L. M.), byli rodzonymi dziećmi I. vel I. i G. vel G. małżonków K.. Ponadto oświadczyli, że A. z M. zmarła w W. w dniu [...] czerwca 1939 r. pozostawiając jedyną córkę A. M. zamężną O., że M. vel M. K. zmarł w W. w roku 1941, - J. N. z K., została zastrzelona przez Niemców w lutym 1943 r. oraz, że: obecnie ani żona M. vel M. K., ani nikt ze zstępnych ich, jak również ani mąż J. N., ani też nikt ze zstępnych ich - nie żyje. Zmarli przed śmiercią M. K. i J. N..

Aktem notarialnym z dnia [...] września 1945 r. nr [...] Z. O. działający w imieniu i na rzecz A. z O. wyjaśnił, że A. O. jest jedyną spadkobierczynią po zmarłych: J. N. i M. K. i że wszystkie prawa spadkowe, przysługujące A. O., do placów, oznaczonych Nr [...],[...],[...],[...], o powierzchni ogólnej 3726,5 (...) metrów kwadratowych oraz do placu, przeznaczonego jako teren użyteczności publicznej, o powierzchni 2710 metrów kwadratowych ze składu, wyżej wymienionej nieruchomości pod nazwą "[...]"/ N rejestru hipotecznego [...] w stanie, położeniu, przestrzeni i granicach, jak place te w spadku po M. K. i J. O. posiada i posiadać ma prawo, ze wszystkim, co się na tych placach znajduje i stanowi nieruchomość z prawa, natury i przeznaczenie, bez żadnego wyłączenia, - sprzedaje współstawającemu W. K. na własność, za cenę 186.000 zł i zezwolił na przepisanie prawa własności tych placów w wykazie hipotecznym na imię nabywcy W. K..

Zaświadczeniem Urzędu Gminy W. z dnia 25 kwietnia 1947 r. nr 4/42/VIII/17649/47 stwierdzono, że nieruchomość przy ul. [...][...] plac nr [...],[...],[...],[...] i [...], nr hip. N [...], według przedstawionego świadectwa Wydziału Hipotecznego Sądu Okręgowego w W. za nr [...], stanowi własność W. K..

Objęcie w posiadanie nieruchomości objętej całą dawną księgą hipoteczną "[...]" nr [...] , nastąpiło w dniu [...] kwietnia 1949 r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym nr 5 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy, a więc termin do składania wniosku upływał z dniem 11 października 1949r.

W dniu 20 maja 1949 r. do Zarządu Miejskiego w m.st. Warszawie wpłynął wniosek W. K. z 10 maja 1949 r. o przyznanie mu za czynszem symbolicznym prawa własności czasowej do terenu nieruchomości położonej w W. przy "ul. [...] N pol. [...],[...],[...],[...],[...] N Hip. [...] - [...] oznaczona porząd. działek [...]-[...]-[...]-[...] i terenu użyteczności publicznej o łącznej powierzchni 5670 m2 .

W dniu 16 listopada 1949 r. do Zarządu Miejskiego w m.st. Warszawie wpłynął wniosek adwokata J. M. "działającego jako opiekuna nieletniej A. M. o przyznanie A. M. prawa własności czasowej "do terenu należącego do M. K. - jej dziadka", który "był właścicielem 50 % nieruchomości "[...]".

Protokołem z 28 listopada 1949 r. Zarząd Miejski w m.st. Warszawie przejął teren przy ul. [...] nr hip. [...][...] na podstawie ogłoszenia Prezydenta z dnia 20 października 1949 r.

W dniu 16 lutego 1998 r. do Wydziału Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicy [...] wpłynął wniosek córki W. K. – B. Z. o zwrot na jej rzecz nieruchomości "[...]" plac nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...] i teren użyteczności publicznej.

W dniu 6 stycznia 2009 r. do Wydziału Spraw Dekretowych Urzędu m.st. W. w W. wpłynął wniosek M. U. działającego w imieniu M. K. podającego się za spadkobiercę M. K. urodzonego w dniu [...] października 1877 r. w W. jako syna I. K. i G. S., zmarłego [...] marca 1942 r., o przystąpienie do toczącego się postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...][...], "która była własnością J. N. i M. K.".

Prezydent m.st. Warszawy, po rozpoznaniu wniosku W. K. z dnia 20 maja 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej gruntu położonego przy ul. [...],[...],[...],[...] i [...] oznaczonego nr hip. [...] "[...]", działka [...],[...],[...],[...] i teren użyteczności publicznej, decyzją z dnia 27 października 2011 r. nr 477/GK/D W/2011 :

- w pkt 1. ustanowił na 99 lat prawo użytkowania wieczystego gruntu niezabudowanego położonego w W. w rejonie ul. [...],[...],[...],[...], oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 1150 m2, na rzecz: B. Z. w udziale 21/72 części gruntu oaz R. J. w udziale 51/72 części gruntu,

- w pkt 2. ustalił "czynsz symboliczny" z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu opisanego w pkt 1. decyzji w wysokości 1.150 zł netto, wskazując, że czynsz ten płatny jest z góry w terminie do dnia 31 marca każdego roku na konto Dzielnicy [...] m.st. W. oraz, że "czynszu symbolicznego" nie pobiera się za rok, w którym zostanie ustanowione umową w formie aktu notarialnego prawo użytkowania wieczystego.

W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ wskazał, że objęcie ww. gruntu w posiadanie przez Gminę m.st. W. nastąpiło w dniu 11 kwietnia 1949 r., tj. z dniem ukazania się ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr 5 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy, w związku z czym termin składania w/w wniosków upływał z dniem 11 października 1949 r. W oparciu o zaświadczenie Sądu Rejonowego dla W. [...] X Wydziału Ksiąg Wieczystych L.dz. [...] z dnia 7 maja 2004 r. wskazano, że tytuł własności nieruchomości składającej się z 15 placów, terenów odchodzących pod ulice: [...] o obszarze 126 m2 i [...] o obszarze 1.492 m2, uregulowany był jawnym wpisem na imię J. N. i M. K., w równych częściach niepodzielnie, co do reszty uregulowanej w ww. księdze nieruchomości. Na mocy umowy sprzedaży z dnia [...] września 1945 r. sporządzonej w formie aktu notarialnego za nr rep. [...], W. K. nabył od A. z M. O., jedynej spadkobierczyni J. N. i M. vel M. K., place nr [...],[...],[...],[...],[...] o ogólnej powierzchni [...]m2 oraz plac, przeznaczony jako teren użyteczności publicznej, o powierzchni [...] m2 ze składu ww. nieruchomości pod nazwą "[...]"[...]". 20 maja 1949 r. W. K., złożył w terminie ustawowym w trybie art. 7 dekretu warszawskiego wniosek o przyznanie mu prawa własności czasowej. Korzystanie z przedmiotowego gruntu przez spadkobierców byłego właściciela hipotecznego da się pogodzić z przeznaczeniem tego gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a zatem w ocenie Prezydenta m.st. Warszawy, zostały spełnione przesłanki z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu warszawskiego.

Następstwo prawne dawnych właścicieli organ ustalił w oparciu o stosowne postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku oraz o umowy o przeniesieniu praw i roszczeń i umowę sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego (szczegółowo opisane w decyzji Komisji).

Prezydent m.st. Warszawy decyzją z dnia 12 kwietnia 2012 r. nr 212/GK/DW/2012 na podstawie art. 155 kpa w związku z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, art. 1 ust. 1, art. 20 ust. 1 i art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju m.st. Warszawy, po rozpatrzeniu wniosku z dnia 23 listopada 2011 r. złożonego przez S. P. i K. P. o zmianę ostatecznej decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 27 października 2011 r. nr 477/GK/DW/2011 zmienił za zgodą stron pkt 1 ostatecznej decyzji Prezydenta m.st. Warszawy nr 477/GK/DW/2011 z dnia 27 października 2011r. nadając mu brzmienie: "1. ustanowić na lat 99 prawo użytkowania wieczystego do niezabudowanego gruntu położonego w W. w rejonie ulic [...],[...],[...] i [...], opisanego w ewidencji gruntów jako działka [...] o pow. [...] m2 w obrębie [...], uregulowanego w księdze wieczystej nr [...] na rzecz S. L. P. i K. W. P. - na zasadzie małżeńskiej wspólności ustawowej.", pozostałe punkty decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 27 października 2011 r. nr 477/GK/D W/2011 pozostawić bez zmian".

Notarialną umową z dnia [...] września 2012 r., Rep. A [...], oddano w użytkowanie wieczyste nieruchomość oznaczoną numerem ewidencyjnym [...] w obrębie [...], na rzecz K. P. oraz S. P., na okres 99 lat od zawarcia umowy, tj. do dnia 26 września 2111 r.

Decyzją Zarządu Dzielnicy [...] m.st. W. w W. z dnia 28 listopada 2012 r. nr 192/2012, przekształcono nieodpłatnie prawo użytkowania wieczystego do działki ewidencyjnej oznaczonej nr [...], w prawo własności, na rzecz K. P. i S. P. na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej.

Komisja dokonując kontroli decyzji Prezydenta z dnia 27 października 2011 r. stwierdziła rażące naruszenie prawa poprzez ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz osoby nieuprawnionej.

W ocenie Komisji powyższa decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, to jest art. 6, 7, 77 § 1, 80 kpa oraz art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego. Z treści decyzji reprywatyzacyjnej wynika, że Prezydent m.st. Warszawy nie dołożył należytej staranności w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy, opierając się wyłącznie na dokumentach przedstawionych przez osoby zainteresowane. Zaniechał czynności zmierzających do ustalenia prawidłowego kręgu osób uprawnionych do złożenia wniosku z art. 7 ust. 1 dekretu, pominął jako strony właścicieli lokali w budynku znajdującym się na nieruchomości i wadliwie przyjął, że A. O. była spadkobierczynią poprzednich współwłaścicieli i mogła skutecznie zbyć prawa na rzecz. W K.. Poza tym ani ona ani on nie byli ujawnieni w księdze hipotecznej co wykluczało przyjęcie skutku w postaci zbycia praw na rzecz W. K..

Prezydent m.st. Warszawy w postępowaniu reprywatyzacyjnym, w sposób niedopuszczalny ustalił następstwo prawne po J. N. i M. vel M. K. na podstawie zawartej w formie aktu notarialnego umowy kupna-sprzedaży i zapisanego jedynie tam oświadczenia strony sprzedającej o nabyciu w całości praw spadkowych po ww. Takie działanie Prezydenta w sposób rażący naruszyło art. 6, 7, 77 i 80 kpa i w konsekwencji doprowadziło również do rażącego naruszenia art. 7 ust. 1 dekretu poprzez ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz osób nieuprawnionych. W ocenie Komisji niedopuszczalne jest czynienie ustaleń co do kręgu osób uprawnionych z art. 7 dekretu warszawskiego na podstawie oświadczenia strony zawartego w umowie sprzedaży praw do nieruchomości. Tym bardziej, że Prezydent m.st. Warszawy pominął w sposób rażący okoliczność, że - zgodnie z postanowieniem Sądu Grodzkiego w W. z dnia 7 marca 1949 r. sygn. I Sp 403/47, prawa spadkowe po M. vel M. K. przysługują w 1/3 części J. K., w 1/3 J. K. i w 1/3 H. z K. zamężnej M. oraz, że w postępowaniu spadkowym po J. N. nie ustalono kręgu osób uprawnionych do dziedziczenia.

Stosowanie do treści art. 1027 Kodeksu cywilnego względem osób trzecich, które nie roszczą sobie praw do spadku z tytułu dziedziczenia spadkobierca może udowodnić swoje prawa wynikające z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia. Powyższa zasada wyłącznej mocy dowodowej postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia w zakresie wykazywania statusu spadkobiercy ma znaczenie ogólnosystemowe i dlatego też odnosi się także do spraw rozstrzyganych na drodze postępowania administracyjnego. Nie jest więc prawnie skuteczne w postępowaniu administracyjnym ustalanie kręgu spadkobierców zmarłej strony na podstawie prywatnego oświadczenia (nawet złożonego w formie aktu notarialnego) osoby, która twierdzi, że jest jedynym spadkobiercą tego rodzaju strony. Status prawny spadkobiercy zmarłej strony nie może bowiem wynikać jedynie z twierdzenia danej osoby, że taki status jej przysługuje. Tym bardziej nie jest dopuszczalne poprzestanie przez organy administracji na oświadczeniu danej osoby, że jest ona jedynym spadkobiercą. Wiążące ustalenie kręgu spadkobierców nie należy bowiem do właściwości organów administracji publicznej, Wyłącznie właściwym w tym zakresie są bowiem sądy powszechne lub w określonym zakresie i pod pewnymi warunkami - notariusze (akt poświadczenia dziedziczenia). Niedopuszczalne jest przyjmowanie domniemania posiadania interesu prawnego w sprawie przy braku dokumentu stwierdzającego nabycie spadku - prawomocnego postanowienia sądu powszechnego lub aktu poświadczenia dziedziczenia przez notariusza, bowiem ani organ administracji, ani sąd administracyjny nie może orzekać w materii należącej do kognicji sądów powszechnych. Dopiero wykazanie następstwa prawnego prawomocnym postanowieniem sądu cywilnego o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktem poświadczenia dziedziczenia przez notariusza jest podstawą dla przyjęcia istnienia legitymacji do bycia stroną postępowania administracyjnego.

Komisja podkreśliła, że w dacie wejścia w życie dekretu na terenie m.st. Warszawy obowiązywał Kodeks Napoleona oraz ustawa - Prawo o ustaleniu własności dóbr nieruchomych, o przywilejach i hipotekach z dnia 21 maja 1818 r. prawo o ustaleniu własności dóbr nieruchomych, o przywilejach (w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Komisarza Generalnego Ziem Wschodnich z dnia 3 sierpnia 1919 r. - Dz. U. RP z 1928 r. Nr 53, poz. 510, dalej: "Prawo hipoteczne z 1818 r.") w zakresie regulacji stosunków prawnorzeczowych. Dotychczasowy właściciel mógł udowodnić swe prawa, jako strona, w postępowaniu dekretowym przez złożenie stosownego dokumentu z księgi hipotecznej (świadectwa wystawionego przez Wydział Hipoteczny Sądu Okręgowego w Warszawie). Nadto omówienia wymaga zagadnienie wpisu w dawnej księdze wieczystej. W tym celu należy pokrótce przytoczyć i omówić w niezbędnym zakresie przepisy regulujące funkcjonowanie ksiąg hipotecznych pod rządzami Prawa hipotecznego z 1818 r. Kluczowe znaczenie należy przyznać w pierwszej kolejności art. 5 tej ustawy, który mówi: "prawo rozporządzenia własnością dóbr nieruchomych zyskuje się przez wciągnienie tytułu nabycia do ksiąg hipotecznych". Z przepisu tego wynika, że do zmian w prawach rzeczowych konieczny jest - oprócz ważnego tytułu - także wpis do księgi hipotecznej. Uzupełnieniem cytowanej regulacji jest treść art. 11 Prawa hipotecznego z 1818 r., który stwierdza: "wszelkie tytuły (art. 1, 2, 4.), które wciągnione do ksiąg hypotecznych stanowią prawo rzeczowe (jus reale), dopóki nie zostały wciągnionemi są tylko prawami osobistemi (jus personale)". Z prostego zestawienia obu przepisów wypływa wniosek, że prawo rozporządzenia własnością dóbr nieruchomych uzyskiwało się przez wciągnięcie tytułu nabycia do ksiąg hipotecznych, a jeżeli to nie nastąpiło, to na podstawie art. 11 Prawa hipotecznego z 1818 r. nabyte prawo nie odnosi skutku rzeczowego, a jedynie skutek obligacyjny. Co istotne, ten kierunek rozumowania akceptowało również ówczesne piśmiennictwo i orzecznictwo, które zgodnie przyjmowało, że własność przechodzi na nabywcę dopiero skutkiem wciągnięcia tytułu do księgi wieczystej, do tego czasu nabywca ma tylko prawo osobiste (zob. W. Dutkiewicz, Prawo Hipoteczne w Królestwie Polskim, Księgarnia Wydawnictw Prawniczych, Warszawa 1936, str. 50-51) oraz orzecznictwo przywołane w opracowaniu L. Sumorok, Przepisy hipoteczne obowiązujące na Ziemiach Wschodnich oraz ustawy, rozporządzenia i okólniki najściślej związane z hipoteką, 1937 r., Tow.Wyd. "Pogoń", Wilno, str. 8). Tymczasem ani A. O. ani W. K. nigdy nie figurowali jako właściciele w księdze hipotecznej oznaczonej [...]. Sumując, Komisja stwierdziła, że nie zostało ustalone przez Prezydent m. st. Warszawy kto jest spadkobierców dawnych właścicieli hipotecznych- M. vel M. K. i J. N.. W ocenie Komisji, wszystkie wskazane wyżej i opisane okoliczności pozwalają na przyjęcie, że decyzja reprywatyzacyjna została wydana przez Prezydenta m.st. Warszawy z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego, poprzez przeprowadzenie postępowania z rażącym uchybieniem zasadom praworządności, prawdy obiektywnej i rzetelności, które skutkowało rażąco błędnym ustanowieniem prawa użytkowania wieczystego na rzecz następców prawnych W. K..

Komisja zwróciła uwagę, że w aktach własnościowych prowadzonych dla przedmiotowej nieruchomości znajduje się pismo z dnia 6 stycznia 2009 r. skierowane do Wydziału Spraw Dekretowych Urzędu m.st. Warszawy w Warszawie pochodzące od M. U. działającego w imieniu M. K. podającego się jako spadkobierca M. K.. Komisja wskazuje poza przedmiotem niniejszej sprawy, że z akt postępowania spadkowego po M. K. wykazującym następstwo prawne M. K. widnieją po pierwsze: inne personalia dawnego właściciela, tj. M. K. zamiast M. vel M. K., po drugie: inne personalia rodziców tegoż M.: "syn I. K. i G. S." zamiast syn I. vel I. i G.vel G. z domu S., po trzecie: inna data urodzenia, tj. [...] października 1877 r. zamiast [...] grudnia 1879 r. i po czwarte: inna data śmierci, tj. [...] marca 1942 r. zamiast [...] lutego 1941 r.

Reasumując, w ocenie Komisji zaistniała przesłanka określona w art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 6 kpa, 7 kpa, 77 § 1 kpa, 80 kpa oraz art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy w związku z art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r.

Zdaniem Komisji kontrolowana decyzja nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy o Komisji. W myśl wskazanego przepisu, przez nieodwracalne skutki prawne należy rozumieć stan prawny powstały wskutek przeniesienia własności albo użytkowania wieczystego nieruchomości warszawskiej na osobę trzecią, o ile nie nastąpiło ono nieodpłatnie lub na rzecz nabywcy działającego w złej wierze, lub zagospodarowania nieruchomości warszawskiej na cele publiczne, o których mowa w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wskazana definicja zawiera w sobie dwa elementy, z których jeden konstytuuje zasadę, a drugi wyjątek od niej. Pierwszy określa czynność prawną w postaci przeniesienia własności lub użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej, która co do zasady przesądza o nieodwracalności skutków prawnych. Drugi natomiast statuuje wyjątki od wymienionej zasady. Analiza treści wskazanego przepisu prowadzi do wniosku, że nie można przyjąć istnienia nieodwracalności skutków prawnych, jeśli nabywca nabył rzecz nieodpłatnie albo nabycie nastąpiło w złej wierze.

Komisja ustaliła, iż decyzja Prezydenta m.st. Warszawy nie doprowadziła do wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych. Przede wszystkim, gospodarowanie nieruchomością odbywa się w celach prywatnych, a nie celach publicznych, o których mowa w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponadto, jak wynika z ustalonego stanu faktycznego, od momentu wydania decyzji reprywatyzacyjnej nie doszło do przeniesienia prawa użytkowania wieczystego gruntu. Obecnym bowiem właścicielem nieruchomości jest m.st. Warszawy. Z tego też powodu Komisja uznała, że nie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy z 9 marca 2017r. w związku z 30 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 6, 7, 77 § 1, 80 kpa oraz art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego w związku z art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r. orzeczono o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 27 października 2011 r. nr 477/GK/DW/2011 w całości.

Skargę na decyzję Komisji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło m. st. Warszawa zaskarżając decyzję w zakresie części uzasadnienia.

Zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie przepisów tj. art. 107 § 3 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 § 1 kpa w zw. z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy o Komisji w zw. z art. 156 § 1 pkt. 2 kpa, poprzez zawarcie bezpodstawnych stwierdzeń w uzasadnieniu decyzji, tj. w pkt. III.l.l. (str. 24.) w zakresie: " (...) Prezydent m.st. Warszawy nie dołożył należytej staranności w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy, opierając się wyłącznie na dokumentach przedstawionych przez osoby zainteresowane. Zaniechał czynności zmierzających do ustalenia prawidłowego kręgu osób uprawnionych do złożenia wniosku z art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego."; w pkt. III.1.4. (str. 25.) w całości; w pkt. III. 1.6. (str. 26.) w zakresie: "(...) w chwili orzekania przez Prezydenta m.st. Warszawy nie istniały żadne podstawy do przyjęcia, iż spadek po dawnych właścicielach nieruchomości nabyła w całości lub w jakimkolwiek zakresie – A. O.. Prezydent m.st. Warszawy nie podjął jakichkolwiek działań mających na celu wyjaśnienie kwestii dziedziczenia spadku po przedwojennych właścicielach nieruchomości [...][...]. W konsekwencji Prezydent m.st. Warszawy przy wydawaniu decyzji reprywatyzacyjnej zaniechał istotnych ustaleń w zakresie kręgu osób uprawnionych do otrzymania prawa użytkowania wieczystego oraz w zakresie kręgu stron postępowania."; w pkt III.1.8. (str. 30-31) w zakresie: "Nadto omówienia wymaga zagadnienie wpisu w dawnej księdze wieczystej. W tym celu należy pokrótce przytoczyć i omówić w niezbędnym zakresie przepisy regulujące funkcjonowanie ksiąg hipotecznych pod rządzami Prawa hipotecznego z 1818 r. Kluczowe znaczenie należy przyznać w pierwszej kolejności art. 5 tej ustawy, który mówi: "prawo rozporządzenia własnością dóbr nieruchomych zyskuie się przez wciągnienie tytułu nabycia do ksiąg hipotecznych". Z przepisu tego wynika, że do zmian w prawach rzeczowych konieczny jest - oprócz ważnego tytułu - także wpis do księgi hipotecznej. Uzupełnieniem cytowanej regulacji jest treść art. 11 Prawa hipotecznego z 1818 r., który stwierdza: "wszelkie tytuły (art. 1, 2, 4.), które wciągnione do ksiąg hypotecznych stanowią prawo rzeczowe (jus reale), dopóki nie zostały wciągnionemi są tylko prawami osobistemi (jus personale)". Z prostego zestawienia obu przepisów wypływa wniosek, że prawo rozporządzenia własnością dóbr nieruchomych uzyskiwało się przez wciągnięcie tytułu nabycia do ksiąg hipotecznych, a jeżeli to nie nastąpiło, to na podstawie art. 11 Prawa hipotecznego z 1818 r. nabyte prawo nie odnosi skutku rzeczowego, a jedynie skutek obligacyjny. Co istotne, ten kierunek rozumowania akceptowało również ówczesne piśmiennictwo i orzecznictwo, które zgodnie przyjmowało, że własność przechodzi na nabywcę dopiero skutkiem wciągnięcia tytułu do księgi wieczystej, do tego czasu nabywca ma tylko prawo osobiste (zob. W. Dutkiewicz, Prawo Hipoteczne w Królestwie Polskim, Księgarnia Wydawnictw Prawniczych, Warszawa 1936, str. 50-51) oraz orzecznictwo przywołane w opracowaniu L. Sumorok, Przepisy hipoteczne obowiązujące na Ziemiach Wschodnich oraz ustawy, rozporządzenia i okólniki najściślej związane z hipoteką, 1937 r., Tow.Wyd. "Pogoń", Wilno, str. 8). Tymczasem ani A. O. ani W. K. nigdy nie figurowali jako właściciele w księdze hipotecznej oznaczonej [...]. "; w pkt. III.1.10. (str. 32.) w zakresie: "(...) Prezydent m.st. Warszawy nie poczynił jakichkolwiek starań w celu ustalenia prawidłowego kręgu stron postępowania, zadowalając się przedstawionym przez zainteresowanych rozstrzygnięciem, następców prawnych W. K., dokumentem w postaci umowy kupna z dnia 15 września 1945 r. nr 981. "; w pkt. III.l.ll. (str. 33.) w zakresie: ,,(...) gdyby organ administracyjny wykazał się należytym zaangażowaniem w poszukiwaniu wszelkich danych na temat prawowitych właścicieli i ich spadkobierców, a także gdyby nie oparł się bezkrytycznie na przedłożonych w toku postępowania przez stronę zainteresowaną -dokumentach, to ustaliłby prawidłowy krąg osób uprawnionych do złożenia wniosku dekretowego, i uniknąłby rozporządzenia nieruchomością na rzecz osób nieuprawnionych. Sposób prowadzenia przez Prezydenta m.st. Warszawy postępowania administracyjnego, dokonane w jego toku naruszenia prawa procesowego, są nie do przyjęcia w warunkach państwa prawnego."; podczas gdy: (a) z akt sprawy wynika, że A. O., a następnie W. K. jako jej następca prawny, byli w latach 40-tych ub. wieku uważani przez organy władzy państwowej za następców prawnych dawnych właścicieli przedmiotowej nieruchomości; (b) dowody wskazujące na to, że A. O. nie jest jedynym spadkobiercą dawnych właścicieli przedmiotowej nieruchomości zo¬stały ujawnione dopiero po wydaniu przez Prezydenta m.st. Warszawy decyzji nr 221/GK/DW/2015; (c) przepisy prawa spadkowego obowiązujące przed dniem 01 stycznia 1947 r. nie przewidywały wydawania przez sądy postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku;

(d) w polskim porządku prawnym obowiązującym przed dniem 01 stycznia 1947 r. nie obowiązywała zasada wpisu konstytutywnego prawa własności do księgi wieczystej; (e) Komisja zaniechała prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania, w tym ustalenia czy A. O. była jedną ze spadkobierczyń J. N., co w przypadku potwierdzenia oznaczałoby, że wniosek dekretowy został złożony przez osobę uprawnioną.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej uzasadnienia we wskazanym w skardze zakresie oraz zwrot kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargi Komisja wniosła o ich oddalenie.

Do postępowania zostało dopuszczone Stowarzyszenie Miłośnicy Krajobrazu-Stowarzyszenie Właścicieli Lokali w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej jako "ppsa", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej. Zgodnie z art. 134 par 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawna. Jest natomiast związany granicami zaskarżenia.

Jak się wskazuje choćby w wyroku NSA z 19 maja 2022 r., sygn. akt FSK 4911/21, LEX nr 3356850 w postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązuje zasada skargowości. Oznacza ona, że sąd poddaje kontroli zgodności z prawem określony przedmiot zaskarżenia którego zakresem jest związany.

Decyzja reprywatyzacyjna wydana została na podstawie ustawy z 9 marca 2017r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich. Ustawodawca w tym akcie przyznał Komisji m.in. prawo do orzekania o niezgodności z prawem decyzji reprywatyzacyjnych.

Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego została wywiedziona wyłącznie przez Miasto st. Warszawa i to w zakresie uzasadnienia, co jasno wynika z treści skargi. Stanowisko to było podtrzymywane na rozprawie przez pełnomocniczki procesowe Miasta. St. Warszawy.

Ma rację strona skarżąca, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się możliwość zaskarżenia wyłącznie uzasadnienia decyzji. (por. wyrok NSA z 28 czerwca 1882, I SA/47/82 (nie publ.), wyrok NSA z 30 czerwca 1983 r., I SA 178/83 (ONSA 1983, z. 1, poz. 51). Pogląd ten znajduje również uzasadnienie w doktrynie (glosa do wyroku NSA z 28 czerwca 1982 r J Borkowskiego, glosa do wyroku NSA z 30 czerwca 1983 r. J. Zimmermann). Z rozstrzygnięć i poglądów doktryny wynika, że uzasadnienie decyzji jest równoważne jej osnowie i oba te elementy składają się na całość, która przesądza o obowiązkach czy prawach strony. Sąd w tym składzie nie podziela natomiast poglądów z których wynika, że zaskarżenie uzasadnienia należy rozumieć jako skargę na całe rozstrzygnięcie (takie poglądy prezentuje np. K Radzikowski – "Glosa" nr 9 z 2004 r., str. 40). Taki pogląd nie znajduje żadnego uzasadnienia prawnego. To bowiem strona decyduje o zakresie zaskarżenia a skoro wprost precyzuje jego treść i formę Sąd nie może wbrew woli strony przyjąć, że strona nie godzi się również z osnową decyzji.

Sąd rozpoznający sprawę stoi na stanowisku, że w razie uznania za zasadną skargi dotyczącej tylko uzasadnienia sąd nie może uchylić decyzji wyłącznie w zakresie treści uzasadnienia pozostawiając w obrocie osnowę decyzji. Elementy osnowy decyzji i jej uzasadnienie stanowią całość, oba są obowiązkowymi składnikami decyzji administracyjnej, co wynika z art. 107 § 1 i 3 kpa. Uzasadnienie odnosi się do treści osnowy decyzji i stanowi wyraz poglądów organu co do podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia nie mówiąc już o ustalonym przez organ stanie faktycznym stanowiącym podstawę do zastosowania takich a nie i innych przepisów prawa materialnego. W konsekwencji przedmiotem kontroli nie może być samo uzasadnienie w oderwaniu od treści decyzji. Konsekwencją tego jest przyjęcie, że wadliwość uzasadnienia powinna obligować Sąd do uchylenia decyzji jako elementu składającego się na rozstrzygnięcie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppsa. Nie jest to jednak to dopuszczalne gdyby doprowadzić miało do pogorszenia sytuacji podmiotu skarżącego z uwagi na wyrażony w art. 134 § 2 ppsa zakaz reformationis in peius (zakaz orzekania na niekorzyść strony). Wyjątkiem od tego jest sytuacja w której sąd stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Naruszenie wyrażonego w art. 134 § 2 p.p.s.a. zakazu reformationis in peius w postępowaniu sądowoadministracyjnym może występuje gdy "na skutek uchylenia aktu lub czynności w części niezaskarżonej, zastosowania środka ostrzejszego od tego, o który wnosił skarżący, lub takiego sformułowania oceny prawnej, która w ponownym postępowaniu przez organem administracji zdeterminowałaby wydanie aktu pogarszającego sytuację materialnoprawną skarżącego w porównaniu z sytuacją, która wynika z zaskarżonego aktu lub czynności" – wyrok NSA z 15 września 2021 r. III OSK 2565/21, LEX nr 3252422.

W sprawach o sygnaturach I SA/WA 2557/20 i 2559/20 sąd uchylił decyzje Komisji o stwierdzeniu nieważności decyzji dekretowych. Sprawy dotyczyły tej samej nieruchomości hipotecznej a więc decyzje były wydane w tym samym stanie faktycznym i prawnym. Decyzje Komisji w identyczny sposób oceniły treść decyzji reprywatyzacyjnych stwierdzając ich nieważność. Sąd w tych sprawach uznał, że nie było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z uwagi na to, że koncepcja Komisji (zaprezentowana również w tej sprawie) była błędna. Sąd wskazał, mając na uwadze przepisy Kodeksu Napoleona (art. 778, 781, 811), że A. O. składając oświadczenie o tym, że jest jedyną spadkobierczynią J. N. i M. K. oraz następnie sprzedając prawa spadkowe, przyjęła spadek. Akt notarialny tego dotyczący został zatem sporządzony zgodnie z przepisami Kodeksu Napoleona i nadal, wobec jego nie wyeliminowania, pozostaje w obrocie prawnym. Ponadto, jak trafnie wskazano w tych sprawach treść przepisów obowiązujących w dacie złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej przeczy tezie Komisji, że wpis prawa własności do księgi wieczystej był warunkiem koniecznym przeniesienia prawa własności nieruchomości. Wg Kodeksu Napoleona sam tytuł nabycia przenosił własność na nabywcę. Sąd stwierdził, że Prezydent m. st. Warszawy wydając decyzję reprywatyzacyjną nie miał obowiązku ustalania następców prawnych J. N. i M. K. w drodze uzyskiwania stosownych postanowień spadkowych ponieważ tytuł ten przeszedł na nowego nabywcę mocą aktu notarialnego. Sumując, zdaniem tego Sądu, Prezydent m.st. Warszawy, wbrew wywodom Komisji nie naruszył w sposób rażący art. 7 ust. 1 dekretu ponieważ dokument w postaci aktu notarialnego wskazywał jasno kto nabył prawo do nieruchomości.

Sąd obecnie rozpoznający sprawę w pełni podziela wszystkie wywody sądu zawarte w ww. wyrokach. Uchybienia Komisji w zakresie błędnej wykładni przepisów prawa materialnego w tym wadliwe przyjęcie tezy o konieczności uzyskania postanowień o stwierdzeniu praw do spadku są uchybieniami o charakterze procesowym i nie uzasadniającym tezy o takich wadach decyzji Komisji których istnienie powinno skutkować stwierdzeniem nieważności tej decyzji.

W konsekwencji, wobec nie stwierdzenia podstaw do uznania, że decyzja zapadła z rażącym naruszeniem prawa, wobec zasady nie orzekania na niekorzyść strony, sąd mimo, że decyzja obarczona jest wadami nie mógł uwzględnić skargi M. st. Warszawy na uzasadnienie decyzji.

Z tych względów i na podstawie art. 151 ppsa Sąd skargę oddalił.