Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 312/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2022-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Dudar (spr.), asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Rektora Uniwersytetu w B. z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie stypendium doktoranckiego oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] października 2021 r. do Rektora Uniwersytetu [...] (dalej powoływany jako Rektor, organ) wpłynął wniosek pani K.K. (dalej powoływana także jako wnioskodawczyni, skarżąca) o przyznanie stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2021/2022.

W opinii z dnia [...] listopada 2021 r. Doktorancka Komisja Stypendialna Wydziału Prawa [...] stwierdziła, że wnioskodawczyni nie spełnia kryteriów przyznania stypendium, w związku z czym jej wniosek został zaopiniowany negatywnie.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] Rektor odmówił przyznania K.K. stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2021/2022. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że p. K.K. w ocenianym roku akademickim 2020/2021 nie wykazała żadnych osiągnięć w kategorii "zaangażowanie w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych lub realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni albo jednostkę naukową". Zatem może zaistnieć sytuacja, w której doktorant osiągający dobre wyniki w jednym zakresie, w pozostałych zaś nie osiągnie żadnych, nie uzyska pozytywnej rekomendacji Komisji Stypendialnej.

Wnioskodawczyni, nie zgadzając się z powyższą decyzją, złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2021/2022. Podkreśliła, że z brzmienia § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz.U. z 2017 r., poz. 1696, dalej: rozporządzenie MNiSzW) nie wynika obowiązek zaangażowania w prowadzenie zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych lub realizacji badań naukowych w roku bezpośrednio poprzedzający złożenie wniosku o stypendium. Zaznaczyła, że z uwagi na przedłużenie studiów doktoranckich celem konieczności prowadzenia badań naukowych, była zwolniona z obowiązku prowadzenia jakichkolwiek zajęć dydaktycznych, a w konsekwencji nie mogła ich zrealizować w roku poprzedzającym złożenie wniosku o stypendium. Podkreśliła, że uzyskała pozytywną opinię opiekuna naukowego, zaś wszystkie niezbędne zajęcia ze studentami odbyła w trakcie wcześniejszych lat studiów doktoranckich. Zaznaczyła również, że uzyskała łącznie 31 punktów w ramach oceny wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego, podczas gdy próg przyznawania stypendium wynosił zaledwie 19 punktów.

Zaskarżoną do sądu decyzją z [...] lutego 2022 r. nr [...] Rektor utrzymał w mocy własną decyzję z [...] grudnia 2021 r.

W uzasadnieniu decyzji Rektor wskazał, że stypendium nie zostało przyznane z uwagi na taką rekomendację Doktoranckiej Komisji Stypendialnej Wydziału Prawa [...], z której wynikało, że doktorantka nie spełniła wszystkich minimalnych kryteriów wynikających w § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia MNiSzW oraz w uchwale nr [...] Rady Wydziału Prawa Uniwersytetu [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania stypendiów dla najlepszych doktorantów, stypendium doktoranckiego oraz zwiększenia stypendium z dotacji projakościowej (dalej: uchwała nr [...]). Ocena dorobku doktorantki została przeprowadzona na podstawie ww. aktów prawnych i na tej podstawie ustalono, że skarżąca w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o stypendium nie wykazała przeprowadzenia żadnych zajęć dydaktycznych jak i nie wykazała udziału w żadnym projekcie naukowo-badawczym, a zatem nie spełniła minimalnych wymagań stawianych przez § 13 ust. 2 rozporządzenia MNiSzW. Organ podkreślił, że zgodnie z uchwałą Rady Wydziału przy ocenie dorobku doktoranta bierze się pod uwagę rok akademicki bezpośrednio poprzedzający złożenie wniosku, a w tymże roku doktorantka nie spełniła żadnego z warunków wskazanych w § 13 ust. 2 rozporządzenia MNiSzW. Doktorantka wykazała się zaangażowaniem w postępach pracy naukowej, przygotowaniu rozprawy i uczestniczeniem w konferencjach z referatami, za które otrzymała maksymalną liczbę punktów, jednakże nie spełniła warunku prowadzenia zajęć dydaktycznych lub zaangażowania w prowadzenie badań naukowych wskazanych w uchwale Rady Wydziału.

Odnosząc się do twierdzenia wnioskodawczyni, że nie jest konieczne wykazanie się zaangażowaniem w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych w roku bezpośrednio poprzedzającym złożenie wniosku, Rektor wskazał, że taki wymóg wynika z § 2 uchwały nr [...]. Organ odniósł się też do wskazania, że poza prowadzeniem zajęć może być brane pod uwagę także zaangażowanie w prowadzenie badań naukowych, uznając, że wnioskodawczyni nie uczestniczyła w badaniach określonych w załączniku do uchwały nr [...].

Skargę na powyższą decyzję złożyła K.K., zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. § 13 ust. 2a rozporządzenia MNiSzW

- wyrażające się w błędnej wykładni i wadliwym przyjęciu, że stypendium doktoranckie przyznaje się doktorantowi, który wykazywał się zaangażowaniem w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych w roku akademickim bezpośrednio poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego, podczas gdy ust. 2a nie zawiera cenzusu czasowego;

- poprzez błędną wykładnię i pominięcie, iż przywołane kryterium dotyczy nałożenia na doktoranta obowiązku wykazania się zaangażowaniem w prowadzenie zajęć dydaktycznych wyłącznie w ramach praktyk zawodowych, a zatem należało przyznać wnioskowane świadczenie stypendialne zgodnie z wnioskiem, gdyż doktorantka w toku studiów zrealizowała wykazany regulaminem zakres godzin w ramach praktyk dydaktycznych i uzyskała pozytywną ocenę i opinię opiekuna naukowego;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.) polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu, a w konsekwencji utrzymaniu w mocy decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. w przedmiocie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego za rok akademicki 2021/2022;

- art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny stanu faktycznego sprawy i poczynienie dowolnych ustaleń, pominięcie stanowiska skarżącej w zakresie kwestionowania przez nią zasadności decyzji poprzez wadliwe ustalenie, że skarżąca nie wykazała żadnych aktywności w obszarze § 13 ust. 2 rozporządzenia MNiSzW, podczas gdy zrealizowanie przez doktorantkę wymaganego programem studiów zakresu godzin praktyk na III i IV roku studiów realizowanych regulaminowo, otrzymanie pozytywnej opinii i oceny opiekuna naukowego oraz korzystanie z przedłużenia studiów ze zwolnieniem z obowiązku realizowania zajęć odpowiada przesłance przewidzianej w § 13 ust. 2a rozporządzenia MNiSzW dotyczącej wykazania zaangażowania w prowadzenie zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych;

- art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego oraz brak wszechstronnego i wnikliwego rozważenia skutkujące odmową przyznania doktorantce wnioskowanego stypendium pomimo osiągnięcia 31 punktów w klasyfikacji, a przyznaniu osobom, które osiągnęły co najmniej 19 punktów, co doprowadziło do sytuacji, w której w wyniku wadliwości założeń przyjętych za podstawy decyzji stypendium uzyskały osoby, które otrzymały mniej punktów niż skarżąca, co należy ocenić jako rażąco niesprawiedliwe i sprzeczne z zasadą uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli;

- art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez niewskazanie w pisemnym uzasadnieniu decyzji przyczyn okoliczności, faktów i dowodów, jakie organ uznał za podstawę rozstrzygnięcia oraz niewskazanie przyczyn z powodu których odmówiono racjonalności twierdzeniom skarżącej podnoszonym we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.

W uzasadnieniu skargi jej autorka wyraziła pogląd, że celem § 13 ust. 2a rozporządzenia MNiSzW nie jest to, aby doktorant spełnił wszystkie przesłanki w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku, gdyż brak jest takiej przesłanki we wskazanym przepisie. Podkreślono, że skarżąca zrealizowała praktyki zawodowe w kolejnych latach studiów doktoranckich w zakresie wymaganym przepisami i uzyskała pozytywną opinię opiekuna naukowego. Pełnomocnik wskazała również, że w decyzji dotyczącej przedłużenia studiów doktoranckich skarżącą zwolniono z obowiązku uczestniczenia w zajęciach. Ponadto stwierdziła, że nie istnieje regulacja prawna nakładająca obowiązek zrealizowania praktyk zawodowych w większym wymiarze niż wynika to z regulaminu studiów.

W uzasadnieniu wyrażony został również pogląd, że kryterium zaangażowania w realizację badań naukowych jest bardzo szerokie i nie można go ograniczyć wyłącznie do uzyskania grantu czy kierowania projektem naukowym finansowanym ze środków zewnętrznych. W ocenie autorki skargi na pojęcie badań składają się badania prowadzone przez skarżącą, prezentowane na konferencjach naukowych czy wyrażone w publikacji naukowej.

W związku z powyższym autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Rektora w całości, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów sądowych, w szczególności opłaty od skargi, opłaty od pełnomocnictwa oraz kosztów zastępstwa procesowego. Wniesiono też o dopuszczenie dowodu z załączonych do skargi dokumentów, tj. wydruku z systemu USOS oraz planu studiów doktoranckich. Na wypadek kwestionowania przez organ twierdzeń skarżącej w zakresie realizowania praktyk zawodowych we wskazanej liczbie godzin, wniesiono również o zobowiązanie organu do przedstawienia uwierzytelnionej kopii dokumentów znajdujących się w aktach doktorantki, tj. sprawozdań z pracy naukowej doktoranta oraz kart oceny realizacji przez doktoranta zajęć praktycznych (za każdy rok studiów).

W piśmie z dnia 21 maja 2022 r. pełnomocnik skarżącej, podtrzymując skargę, wskazała, że brak jest podstawy prawnej i faktycznej do prowadzenia zajęć dydaktycznych przez doktoranta w ramach praktyk zawodowych w okresie przedłużania studiów oraz poza zakresem praktyk zawodowych, a także zarzuciła niewłaściwy skład Komisji Stypendialnej, w skład której wchodziła p. A.S., osoba, której był oceniany wniosek o stypendium i która to stypendium otrzymała.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji. W piśmie z dnia 2 czerwca 2022 r. organ wyjaśnił, że doktoranci przedłużający studia prowadzą zajęcia na podstawie umów cywilnoprawnych, zaś odnośnie składu Komisji Stypendialnej wskazał, że p. A.S. została wyłączona z rozpatrywania jej wniosku w sprawie przyznania stypendium co znajduje potwierdzenie w protokole posiedzenia komisji z dnia [...] listopada 2021 r.

Na rozprawie w dniu 9 czerwca 2022 r. skarżąca wskazała, że formalnie jest na IV roku studiów, mimo dwukrotnego ich przedłużenia. Oświadczyła, że otrzymała stypendium za regulaminowy IV rok studiów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga okazała się niezasadna.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] lutego 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] grudnia 2021 r., w której odmówiono skarżącej przyznania stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2021/2022.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżąca rozpoczęła studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2019/2020, zatem do rozpatrzenia wniosku skarżącej o przyznanie stypendium doktoranckiego nie miały zastosowania przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2022 r., poz. 574 ze zm.), lecz przepisy przejściowe przewidziane w akcie wprowadzającym tę ustawę, tj. ustawie z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r., poz. 1669 ze zm., dalej: ustawa wprowadzająca).

Zgodnie z art. 169 pkt 3 ustawy wprowadzającej uchylony został uprzednio obowiązujący akt normatywny regulujący zasady funkcjonowania systemu szkolnictwa wyższego, a zatem ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2017 r., poz. 2183 ze zm., dalej: p.s.w.). Wraz z uchyleniem p.s.w. nastąpiła również utrata mocy obowiązującej aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie, a zatem również rozporządzenia MNiSzW.

Uchylenie danego aktu czy przepisu nie oznacza jednak, że rekonstruowana z ich treści norma nie może być nadal stosowana przez organy państwowe jako podstawa oceny prawnej określonych stanów faktycznych (por. M. Kamiński, Rozdział 7 Obowiązywanie materialne norm prawa administracyjnego w czasie [w:] Prawo administracyjne intertemporalne, Warszawa 2011). W przypadku derogacji określonych przepisów można mówić jedynie o zakończeniu ich formalnego obowiązywania. Przepisy te mogą jednak nadal obowiązywać w sensie materialnym. Tego rodzaju pogląd jest również konsekwentnie wyrażany w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (zob. postanowienie TK z dnia 5 kwietnia 2016 r., sygn. akt K 3/15 i powołane tam orzecznictwo, LEX nr 2015145). Materialna moc wiążąca przepisów może być czasowo zachowana m. in. poprzez stosowanie reguł intertemporalnych. Obowiązek stosowania określonych przepisów ustawodawca przewidział wprost w ustawie wprowadzającej. W myśl art. 279 ust. 1 ustawy wprowadzającej studia doktoranckie rozpoczęte przed rokiem akademickim 2019/2020 prowadzi się na zasadach dotychczasowych, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2023 r. Natomiast stosownie do art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej, uczestnicy stacjonarnych studiów doktoranckich rozpoczętych przed rokiem akademickim 2019/2020 mogą otrzymywać stypendium doktoranckie, o którym mowa w art. 200 ust. 1 p.s.w. w wysokości nie mniejszej niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 p.s.w. W art. 285 ustawy wprowadzającej przewidziano zatem normę kompetencyjną, pozwalającą na przyznawanie stypendium doktoranckiego. Ustawodawca nie kreuje w tym przepisie nowej instytucji, lecz odwołuje się do konkretnych przepisów p.s.w. W przepisie tym nie przewidziano też szczególnych reguł w zakresie przyznawania stypendium doktoranckiego. Z treści tego przepisu w powiązaniu z art. 279 ust. 1 ustawy wprowadzającej należy wyprowadzić wniosek, że zasad i trybu przyznawania stypendium doktoranckiego należy poszukiwać w dotychczasowych przepisach. Właściwym jest zatem rozstrzyganie tego rodzaju spraw w oparciu o przepisy rozporządzenia MNiSzW oraz przepisy uchwały nr [...], regulującej m. in. szczegółowe zasady przyznawania stypendium doktoranckiego na Uniwersytecie [...].

Wymaga podkreślenia, że skarżąca jest doktorantką, której dwukrotnie przedłużano studia doktoranckie. Przedłużenie studiów doktoranckich należy uznać za sytuację wyjątkową. Przyznawanie stypendium doktoranckiego doktorantom, którym przedłużono okres odbywania studiów doktoranckich jest możliwe, jednak ich sytuacja prawna jest odmienna w stosunku do pozostałych doktorantów, co może wpływać też na sferę ubiegania się o określone świadczenia. Znalazło to odzwierciedlenie w przepisach rozporządzenia MNiSzW, gdyż stypendia dla doktorantów przedłużających studia są przyznawane w oparciu o odrębną podstawę prawną. W myśl § 15 ust. 3 rozporządzenia MNiSzW w przypadku przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich rektor uczelni albo dyrektor jednostki naukowej może przyznać doktorantowi stypendium doktoranckie w tym okresie. Prawodawca nie określił przesłanek przyznawania stypendium doktorantom przedłużającym studia, tak jak uczynił to w stosunku do doktorantów drugiego i kolejnych lat w § 13 ust. 2 rozporządzenia MNiSzW. W piśmiennictwie słusznie wskazuje się w związku z powyższym, że przesłanki uzasadniające przyznanie stypendium powinny zostać unormowane w akcie wewnętrznym uczelni lub jednostki naukowej (tak S. Nitecki [w:] Prawo o szkolnictwie wyższym. Komentarz, red. P. Chmielnicki, P. Stec, LEX/el. 2017, art. 200.). W uchwale nr [...] brak jest takiej regulacji, w związku z czym uprawnione było sięgnięcie przez organ do przesłanek określonych w § 13 ust. 2 rozporządzenia MNiSzW i odpowiednie zastosowanie tego przepisu. W braku właściwych regulacji w przepisach uczelni umożliwiło to bowiem oparcie decyzji na jasnych, obiektywnych kryteriach, unikając tym samym arbitralności rozstrzygnięcia.

Zgodnie z § 13 ust. 2 rozporządzenia MNiSzW stypendium doktoranckie na drugim roku i kolejnych latach studiów doktoranckich może być przyznane doktorantowi, który (1) terminowo realizuje program studiów doktoranckich; (2) wykazuje się zaangażowaniem w (a) prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych lub (b) realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni albo jednostkę naukową; (3) w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego wykazał się postępami w pracy naukowej i w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej.

Zauważyć zatem należy, że przesłanki terminowej realizacji programu studiów doktoranckich nie można wprost odnieść do sytuacji doktorantów przedłużających studia, gdyż nie są oni już objęci programem studiów, zatem przesłankę tę należy pominąć w stosowaniu. Natomiast w zakresie przesłanki prowadzenia zajęć dydaktycznych należy uwzględnić, że doktoranci przedłużający studia nie mają już praktyk zawodowych. Nie oznacza to jednak, że nie mają oni możliwości prowadzenia zajęć czy też realizacji badań naukowych. Zastosowanie tej przesłanki względem doktorantów przedłużających studia jest uzasadnione, jednak z modyfikacją, że prowadzenie zajęć nie nastąpi w ramach praktyk zawodowych lecz np. na podstawie umów cywilnoprawnych. Pominięcie tej przesłanki względem wszystkich doktorantów przedłużających studia byłoby niewłaściwe, gdyż stawiałoby takich doktorantów w korzystniejszej sytuacji niż doktorantów studiujących w zwyczajnym trybie.

Należy mieć na uwadze, że sposób redagowania poszczególnych przesłanek w tym przepisie wynikał z założenia, że dotyczy on doktorantów realizujących studia w normalnym trybie. W przypadku doktorantów przedłużających studia spełnienie przesłanek przyznania stypendium może być trudniejsze, gdyż nie realizują już oni programu studiów, tak jak doktoranci studiujący w normalnym trybie. Zróżnicowanie sytuacji doktorantów na niekorzyść przedłużających studia nie narusza jednak zasady równości, gdyż występuje tu cecha relewantna, tj. fakt, że przedłużenie studiów doktoranckich ma charakter nadzwyczajny.

Warto również podkreślić, że ciężar wyraźnego określenia i ustanowienia wymiernych kryteriów dla oceny wystąpienia przepisanych prawem przesłanek - § 13 ust. 2 rozporządzenia MNiSzW spoczywa na uczelniach, które winny w drodze swych regulacji wewnętrznych ustalić konkretne kryteria, które będą brane pod uwagę w ocenie pracy doktoranta i które będą w szczególności precyzować to, co uznaje się m.in. za postęp doktoranta w pracy naukowej, co z kolei wprost wynika z zasady autonomii uczelni. Takie regulacje, jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, zostały zawarte w uchwale nr [...] Rady Wydziału Prawa Uniwersytetu [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania stypendiów dla najlepszych doktorantów, stypendium doktoranckiego oraz zwiększenia stypendium z dotacji projakościowej oraz załączniku nr 2 do tejże uchwały regulującym szczegółowe zasady oceny osiągnięć doktorantów ubiegających się o przyznanie stypendium doktoranckiego.

W istotnej dla niniejszej sprawy kwestii, załącznik nr 2 do uchwały nr [...] stanowi, że: 1. Komisja Stypendialna dokonuje oceny osiągnięć doktorantów ubiegających się o przyznanie stypendium doktoranckiego biorąc pod uwagę (2) w przypadku doktorantów drugiego i kolejnych latach studiów doktoranckich: (-) terminową realizację programu studiów doktoranckich, (-) zaangażowanie w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych lub realizację badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni albo jednostkę naukową, oraz (-) postępy w pracy naukowej i w przygotowaniu rozprawy doktorskiej w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium. W pkt 3 tegoż załącznika wskazano zaś, ze Komisja Stypendialna dokonuje analizy wniosków i oceny osiągnięć doktorantów zgodnie z punktacją i kryteriami określonymi w Tabeli II.

W niniejszej sprawie organ ustalił, że nie została spełniona przesłanka określona w § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia MNiSzW. W ocenie organu konieczne było wykazanie się zaangażowaniem w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych w roku bezpośrednio poprzedzającym złożenie wniosku, co wynika z § 2 uchwały nr [...]. Organ ustalił, że w roku akademickim 2020/2021 skarżąca nie wykazała żadnych osiągnięć w tym zakresie, gdyż nie prowadziła w tym czasie zajęć dydaktycznych. Ponadto skarżąca nie realizowała badań naukowych, gdyż winny to być badania, o których mowa w załączniku do uchwały nr [...].

Stanowisko organu należy podzielić. Przede wszystkim rację miał organ, że konieczne jest kumulatywne spełnienie przesłanek określonych w § 13 ust. 2 rozporządzenia MNiSzW. W związku z tym podana w skardze okoliczność, że skarżąca miała więcej punktów (31 pkt) od niektórych beneficjentów stypendium (19 pkt) nie stanowi o naruszeniu przepisów. Istotne było bowiem wykazanie aktywności we wszystkich obszarach wskazanych w § 13 ust. 2 rozporządzenia MNiSzW, a nie jedynie zdobycie minimalnej liczby punktów. Beneficjent stypendium, który uzyskał 19 punktów, wykazał się aktywnością w wymaganym zakresie, prowadził bowiem zajęcia dydaktyczne (8 pkt) i wykazał się postępami w pracy naukowej i przygotowaniu rozprawy doktorskiej (11 pkt).

Wskazana przez autorkę skargi interpretacja § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia MNiSzW nie jest prawidłowa. Przepis ten odnosi się do doktorantów drugiego i kolejnych lat studiów doktoranckich i jego brzmienie należy odczytywać przez ten pryzmat, a zatem uwzględniając, że doktoranci z zasady realizują określony program studiów i mają określone obowiązki w poszczególnych latach. W uchwale nr [...] Rada Wydziału Prawa Uniwersytetu [...] dokonała jedynie uszczegółowienia wymogów wskazanych w rozporządzeniu MNiSzW w sposób niesprzeczny z tym aktem, a zatem dopuszczalny w świetle zasady autonomii uczelni. Zakreślenie okresu branego pod uwagę przy ocenie wniosku jako rok akademicki poprzedzający otrzymanie wniosku, jak i wskazanie rodzajów badań naukowych w przepisach wewnętrznych uczelni było dopuszczalne. Uzasadnione jest bowiem powiązanie tego świadczenia z działalnością doktoranta w konkretnym czasie. W związku z tym nie znajduje uzasadnienia powtórne nagradzanie doktoranta za działania podejmowane wcześniej i które zostały już docenione poprzez przyznanie stypendium. Jak wskazał organ, aktywność skarżącej została uwzględniona przy rozpatrywaniu wniosku za rok 2020/2021. Przedłożone wraz ze skargą dokumenty obrazują osiągnięcia skarżącej w okresie, który nie mógł być brany pod uwagę przez organ, zatem nie miały one znaczenia dla rozstrzygnięcia. Zresztą sama skarżąca przyznała, że otrzymała stypendium doktoranckie za regulaminowy IV rok studiów, będąc wówczas na pierwszym przedłużeniu studiów doktoranckich.

Faktem jest, że skarżąca nie miała możliwości prowadzenia zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych, jednak w takiej samej sytuacji prawnej jak skarżąca, tj. dwukrotnie przedłużających studia doktoranckie, było 3 innych doktorantów. Wskazani doktoranci prowadzili zajęcia na podstawie umów cywilnoprawnych (dwójka z nich) bądź brali udział w badaniach naukowych (trójka z doktorantów - k. 25 akt administracyjnych). Nie można zatem uznać, że skarżąca nie miała możliwości wykazania aktywności na tych polach. Fakt prowadzenia zajęć dydaktycznych w roku akademickim 2018/2019 czy też 2019/2020 nie jest przedmiotem sporu i nie miał wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż istotne były działania skarżącej w roku akademickim 2020/2021, w którym – co również nie budzi wątpliwości – skarżąca nie prowadziła zajęć. Kryteria przyznawania stypendium doktoranckiego, określone w § 15 ust. 3 w zw. z § 13 ust. 2 rozporządzenia MNiSzW oraz uchwały nr [...] są jasne i znalazły odzwierciedlenie w decyzji Rektora. Organ nie miał podstaw, by nie respektować wymogów określonych w przepisach wewnętrznych.

Należy również wskazać, że czynny udział w konferencjach oraz publikacje oznaczają spełnienie przesłanki z § 13 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia MNiSzW. Fakt brania udziału przez skarżącą w konferencjach czy publikacji został przez organ uwzględniony w ramach tej przesłanki. Nie mogły zatem powyższe okoliczności być rozpatrywane jako udział w badaniach naukowych, jak oczekiwałaby tego skarżąca.

Mając powyższe na uwadze za niezasadne należało uznać zarzuty skargi błędnej wykładni i wadliwego zastosowania § 13 ust. 2 lit. a rozporządzenia MNiSzW.

Odnosząc się do wskazywanej w piśmie z 21 maja 2022 r. kwestii składu Komisji Stypendialnej, należy wskazać, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia prawa, gdyż będąca członkinią Komisji – A.S. - beneficjentka stypendium została wyłączona zgodnie z art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a. od głosowania we własnej sprawie (k. 49 akt sąd.). Zaznaczyć także należy, że osoba ta nie była jedyną beneficjentką tego świadczenia, gdyż przyznano je łącznie 41 doktorantom. Wskazany w przywołanym piśmie wyrok WSA w Białymstoku z dnia 2 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Bk 858/12 został wydany w odmiennym stanie faktycznym. W tamtej sprawie, w składzie Komisji Stypendialnej brała udział osoba, która w wyniku przeprowadzenia postępowania w przedmiocie zwiększenia stypendium doktoranckiego, została jedyną beneficjentką wśród doktorantów konkretnego roku studiów i kryterium oceny była liczba przyznanych punktów konkretnym doktorantom. Tymczasem, w ramach niniejszej sprawy istotne znaczenie miało spełnienie przesłanek określonych w § 13 ust. 2 rozporządzenia MNiSzW, a nie liczba przyznanych punktów poszczególnym doktorantom.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, sąd miał na uwadze, że decyzje w przedmiocie stypendium doktoranckiego mają uznaniowy charakter. Podobnie jak w art. 200 ust. 1 p.s.w., w art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej również wskazuje się jedynie na możliwość otrzymania tego świadczenia. Wymogi wynikające z § 13 rozporządzenia MNiSzW są warunkami umożliwiającymi przyznanie stypendium, nie zaś okolicznościami nakładającymi na organ obowiązek ich przyznania (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z 9 maja 2018 r., sygn. akt IV SA/Wr 776/17 dostępny na internetowej stronie bazy orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA). Wskazany charakter rozstrzygnięcia determinuje zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny, albowiem rozstrzygnięcia bazujące na uznaniu administracyjnym badane są wyłącznie pod kątem tego, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności oraz czy organ w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy i czy dokonał prawidłowej oceny istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie przepisu przewidującego możliwość przyznania określonego uprawnienia. Istotne znaczenie przy tym ma uzasadnienie wydanej przez organ decyzji. Przy czym w przypadku rozstrzygnięć podejmowanych w trybie uznania administracyjnego kontroli sądowej podlega jedynie to, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo prowadzonym postępowaniem z zachowaniem procedury administracyjnej, zwłaszcza szczegółowym ustaleniem stanu faktycznego. Natomiast ocena pod kątem kryteriów słuszności i celowości prowadzona jest wyłącznie w zakresie tego, czy organy administracji nie przekroczyły granicy uznania administracyjnego. Oczywistym jest, że podejmowanie decyzji opartych na uznaniu administracyjnym nie może oznaczać dowolności i arbitralności. Zakres uznania wyznaczony jest zawsze normami kompetencyjnymi, przepisami o postępowaniu administracyjnym i przepisami prawa materialnego (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 lipca 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 343/17, CBOSA).

W ocenie sądu, orzekający w niniejszej sprawie organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, gdyż na podstawie prawidłowo ustalonych okoliczności faktycznych wydał należycie uzasadnioną decyzję. Organ nie prowadził postępowania w sposób dowolny, w szczególności w wystarczający sposób wyjaśnił, jakie względy stały na przeszkodzie możliwości przyznania skarżącej stypendium doktoranckiego.

Reasumując, należało stwierdzić, że organ rozpatrzył niniejszą sprawę prawidłowo i bez przekroczenia granic uznania administracyjnego, trafnie stosując powołane przepisy prawa materialnego i procesowego. Na ich podstawie doszedł do słusznego wniosku, że żądanie skarżącej przyznania jej stypendium doktoranckiego nie zasługuje na uwzględnienie. Przeprowadzone postępowanie nie naruszało wskazanych w skardze przepisów procesowych, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Organ właściwie ocenił cały zebrany materiał dowodowy, w tym zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, prawidłowo ustalając stan faktyczny sprawy. Organ zastosował właściwe podstawy prawne, które prawidłowo zinterpretował oraz należycie wyjaśnił w pisemnych motywach obu zapadłych rozstrzygnięć, które spełniają wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Sąd zaś nie doszukał się innych naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które uzasadniałyby konieczność uchylenia zaskarżonych decyzji.

Mając na uwadze powyższe, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.).