Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 137/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2010-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 3
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity
article: art. 7, 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska,, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania wykonania urządzeń zapobiegających szkodom w związku ze zmianą stanu wód na gruncie. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...] października 2009, nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego A. Z. kwotę 300 (słownie: trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.-


UZASADNIENIE

II SA/Bk 137/10

UZASADNIENIE

Na skutek informacji A. Z., iż prowadzona przez S. Z. budowa ogrodzenia na działce nr a, przy granicy z działką nr b, spowoduje zmianę kierunku wody przepływowej i zalewanie jego stodoły, zostało wszczęte postępowanie w tym przedmiocie (przywrócenia poprzedniego stanu wód).

Decyzją z [...] sierpnia 2008 r. Wójt Gminy G. umorzył postępowanie ustalając, że budowa ogrodzenia nie spowodowała zmiany stanu wody na działce A. Z. ani zmiany kierunku spływu wód opadowych ze szkodą dla działki nr b.

Powyższa decyzja została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w dniu [...] września 2008 r., które jednocześnie orzekło merytorycznie odmawiając nakazania S. Z. przywrócenia poprzedniego kierunku spływu wód opadowych. Wskazano, że z uwagi na niezakończenie budowy ogrodzenia nie można stwierdzić, czy będzie ono w przyszłości powodowało zmianę kierunku odpływu wód opadowych. Podniesiono, że w wypadku wystąpienia w przyszłości podtopień, możliwe jest ponowne żądanie nakazania S. Z. przywrócenia poprzedniego kierunku spływu wód opadowych. Wskazano, że w zaistniałej sytuacji należało wydać decyzję merytoryczną, a nie umarzającą postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, wyrokiem z 10 lutego 2009 r. w sprawie II SA/Bk 765/08, zainicjowanej skargą A. Z., uchylił z przyczyn procesowych zarówno decyzję pierwszoinstancyjną z [...] sierpnia 2008 r., jak i decyzję SKO z [...] września 2009 r. Wskazał na braki w zakresie wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności pominięcie szeregu dowodów mogących mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Zdaniem sądu pominięto protokół mediacji z 19 sierpnia 2008 r. pomiędzy właścicielami działek nr a i b, który, mimo że został sporządzony przed wszczęciem przedmiotowego postępowania, wskazywał na istotne dla sprawy okoliczności. W ocenie składu orzekającego organ pominął również treść mapy wysokościowej wskazującej na sposób ukształtowania terenu, na którym znajdują się działki nr a i nr b, nie przeprowadził oceny akt sprawy dotyczącej nakazania B. K., właścicielowi działki nr d sąsiadującej z wyżej wskazaną działką nr b, doprowadzenie jej do stanu zgodnego z prawem przez wykluczenie zalewania nieruchomości A. Z. spływającymi z tej działki wodami, jak również nie przeprowadził dowodu z akt postępowania przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w K. w sprawie samowoli budowlanej na działce nr b, nie ocenił wpływu zabudowy tej działki na stosunki wodne, w tym roli murku pozostawionego po częściowym rozebraniu samowolnie wybudowanej wiaty, jak również nie dokonał ustaleń co do zabudowy na innych sąsiednich gruntach.

Sąd podniósł także naruszenie przez organy obydwu instancji przepisu art. 10 Kpa poprzez niezapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu, w tym poprzez wydanie w I instancji decyzji w tym samym dniu, w którym przeprowadzono oględziny na działkach a i b. Z uwagi na powyższe uchybienia przepisom procesowym sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą jej wydanie decyzję organu I instancji.

Decyzją z [...] października 2009 r. nr [...] wydaną z upoważnienia Wójta Gminy G. po ponownie przeprowadzonym postępowaniu odstąpiono od nakazania S. Z. - właścicielowi działki nr a wykonania urządzeń i prac zapobiegających powstawaniu szkód na działce sąsiedniej nr b należącej do A. Z.

Powyższe rozstrzygnięcie organ wydał w oparciu o następujące ustalenia.

Działki o numerach e, f i d oraz b położone są w dolinie rzeki S. i stanowią naturalnie ukształtowany teren spadków poprzecznych i podłużnych dla wód opadowych i roztopowych zasilających rzekę. Punktem zbiorczym tych wód, spływających z działek e, f i d jest teren za wybudowaną na działce nr b stodołą, położony przy granicy z działką nr a. Naturalne spadki ułożone są w ten sposób, że wody zza przedmiotowej stodoły powinny płynąć dalej przez działkę nr b wzdłuż granicy z działką nr a, a dalej poprzez drogę nr g ku rzece S. Ustalono, że na działce nr a, wzdłuż granicy z działką należącą do A. Z. – S. Z. wybudował ogrodzenie. Również A. Z. na własnej działce wzniósł ogrodzenie oraz pozostawił na niej po rozebranej wiacie murek powodując całkowite zabudowanie swojej działki od strony sąsiada. W ten sposób stworzył zagrożenie zalewania własnego terenu i znajdującej się na nim stodoły, bowiem uniemożliwił odprowadzenie spływających przez jego działkę wód opadowych i roztopowych. Jak podał organ, do daty wydania decyzji A. Z. wykonał w przedmiotowym murku otwór, czym umożliwił odprowadzanie gromadzącej się na jego działce wody w kierunku rzeki. Ponadto ustalono, że właściciel działki nr d B. K. wykonał prace, które doprowadziły do uregulowania stosunków wodnych na jej terenie – położonym wyżej niż działka nr b, co wyeliminowało zagrożenie zalewaniem działki nr b.

Wskazane okoliczności stwierdzono podczas kilkukrotnych oględzin w terenie (m.in. w datach 29 sierpnia 2008 r., 30 października 2008 r. i 04 września 2009 r.). W oparciu o powyższe ustalenia, jak również w oparciu o zgromadzone dowody z dokumentów, w szczególności mapę sytuacyjno – wysokościową, organ ustalił, że wzniesienie przez S. Z. ogrodzenia na działce nr a nie miało negatywnego wpływu na stosunki wodne na działce nr b. W szczególności przedmiotowe ogrodzenie nie zatrzymało spływu wód i nie spowodowało ich gromadzenia na terenie działki nr b, bowiem ich naturalny spadek prowadził wzdłuż granicy wymienionych działek. Zdaniem organu przedmiotowy spadek został zablokowany przez A. Z. wskutek wykonania ogrodzenia siedliska oraz murku, a następnie udrożniony wobec wykonania przepustu (otworu w murku). W ocenie organu nie ma podstaw do nakazywania S. Z. uregulowania stanu wód na własnym gruncie, skoro sytuacja uległa unormowaniu.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na pismo Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w B. Oddział Terenowy w Ł. z 27 kwietnia 2009 r., z którego wynikało, że problem zalewania działki nr b powstał po wybudowaniu przez S. Z. ogrodzenia. Oceniono jednak to pismo jako nieprzydatne dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem dołączona do niego mapa nie jest, w ocenie organu, aktualna z uwagi na zmianę sposobu zabudowania terenu po jej sporządzeniu, w tym wskutek wybudowania na działce nr a budynku obory.

Reasumując podał organ, że najwłaściwszym rozwiązaniem dla prawidłowego ukształtowania stosunków wodnych na działkach nr a i b będzie utrzymanie istniejącego stanu z wykonanym otworem w murku na działce A. Z., co zapewni trwałe udrożnienie przepływu dla wód opadowych i roztopowych spływających na jego działkę zgodnie z naturalnym ukształtowaniem terenu.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. Z. wnosząc o jej uchylenie jako naruszającej przepisy prawa wodnego oraz wydanej w oparciu o nieprawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy. Wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy, po wyroku WSA w Białymstoku z 10 lutego 2009 r., organ pierwszej instancji nie uwzględnił opinii Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych Oddziału Terenowego w Ł., mapy wysokościowej oraz oświadczeń sołtysa wsi i jego własnego w przedmiocie naturalnego kierunku spływu wód, natomiast uczynił przedmiotem sprawy wykonane przez niego wewnątrz działki ogrodzenie (murek). Zdaniem odwołującego się było to niezgodne z prawem.

Decyzją z [...] grudnia 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało zakwestionowaną decyzję w mocy.

Organ II instancji dokonał wykładni przepisu art. 29 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.), w szczególności ustępu 3 wskazując, że podstawą do jego zastosowania i nakazania właścicielowi gruntu przywrócenia poprzedniego stanu jest stwierdzenie, że wykonał on jakiekolwiek działania mogące wpływać na zmianę stanu wód na gruncie, a zwłaszcza na zmianę kierunku odpływu wody opadowej lub kierunku odpływu ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

Uwzględniając treść powyższego przepisu organ odwoławczy ustalił, że nieruchomość A. Z. nr b jest zabudowana budynkiem mieszkalnym i zabudowaniami gospodarczymi oraz sąsiaduje z obydwu stron z również zabudowanymi działkami: nr a należącą do S. Z. i nr c należącą do B. K. Wszystkie powyższe działki, od strony południowej, w kierunku której następuje naturalny spadek terenu, graniczą z drogą gminną nr g, zaś od strony północnej z położonymi wyżej polami. W oparciu o tak ustalony stan faktyczny oraz treść zgromadzonych w sprawie dokumentów, w szczególności uzasadnień decyzji nakazujących B. K. wykonanie na działce nr d (sąsiadującej bezpośrednio od strony północnej z działką nr c) urządzeń zapobiegających zalewaniu działki nr b, treść notatki z 20 listopada 2008 r. i protokołu z przeprowadzonych w powyższej sprawie oględzin oraz na podstawie dokumentacji fotograficznej ze sprawy B. K. oceniono, że powodami zalewania stodoły A. Z. jest kolejno: 1). wybudowanie przez niego na własnej działce ogrodzenia oraz wiaty, której część została rozebrana, a część (murek) istnieje poprzecznie do ogrodzenia oraz 2). wybudowanie ogrodzenia przez S. Z. Powyższe oparto na ustaleniach z oględzin z 30 października 2008 r., w trakcie których stwierdzono, że wybudowane przez S. Z. ogrodzenie nie zatrzymuje odpływu wód opadowych, a powodem zalewania działki nr b jest napływ wód z działki B. K., co było powodem zobowiązania go do wykonania odpowiednich czynności. Dlatego oceniono jako bezpodstawne żądanie nakazania S. Z. wykonania czynności przywracających poprzedni stan wód na gruncie.

Skargę na powyższą decyzję złożył do sądu administracyjnego A. Z. wnosząc o jej uchylenie w całości. Podniósł niewykonanie przez organy wytycznych zawartych w wyroku WSA w Białymstoku ze sprawy II SA/k 765/08, w szczególności nieprzeprowadzenie oceny notatki urzędowej z 19 sierpnia 2008 r. zawierającej oświadczenie sołtysa wsi K. o możliwości zalewania gruntów A. Z. wskutek wybudowania na działce nr a ogrodzenia oraz brak oceny stanowiska Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w B. Oddziału Terenowego w Ł. zawartego w piśmie z 27 kwietnia 2009 r. wskazującego jako przyczynę zalewania jego działki – zabudowę działki nr a tj. wzniesienie ogrodzenia, które obecnie pełni rolę obiektu piętrzącego wodę. Podniósł, że organ nie rozważył zaproponowanej przez Zarząd Melioracji możliwości rozwiązania sporu poprzez wybudowanie rowu odprowadzającego wodę. Zarzucił również naruszenie prawa materialnego tj. art. 29 ustawy Prawo wodne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości uzasadnienie zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 10 czerwca 2010 r. skarżący oświadczył, iż jego zdaniem B. K. nie wykonał na własnej działce żadnych urządzeń, które zakłóciłyby stosunki wodne i naturalny spływ wody na działkę nr b.

Uczestnik postępowania S. Z. podał, że przyczyną gromadzenia się wody na działce nr b jest postawienie przez jej właściciela murku, porzecznie do ogrodzenia, a nie fakt wzniesienia ogrodzenia na działce nr a.

Zarówno skarżący, jak i uczestnik postępowania oświadczyli, że wyraziliby zgodę na wykonanie odpływowego rowu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca jej wydanie decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów procesowych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a. Dlatego przy zastosowaniu art. 135 p.p.s.a. obydwie decyzje podlegały wyeliminowaniu z obrotu prawnego.

Przedmiotem sporu w sprawie niniejszej jest ustalenie faktu zatrzymania przepływu oraz gromadzenia się wody opadowej i roztopowej na działce nr b należącej do A. Z. Chodzi w szczególności o odpowiedź na pytanie, czy ogrodzenie wybudowane przez S. Z. na działce nr a wpłynęło na zmianę stosunków wodnych na nieruchomości sąsiedniej.

Podstawę kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 29 ust. 3 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.). Stanowi on, że jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Wydanie decyzji w oparciu o powołany przepis wymaga precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego, w szczególności jaki był ostatnio stan wody na gruncie, czy doszło do jego zmiany, czy nastąpiła zmiana kierunku odpływu wody opadowej, a jeśli tak – z jakiej przyczyny, w szczególności czy z powodu dokonanych zmian, które szkodliwie wpłynęły na sąsiednie grunty. Wyłącznie prawidłowo ustalony stan faktyczny może stanowić podstawę oceny zebranego materiału dowodowego, przeprowadzenia rozważań i podjęcia rozstrzygnięcia.

Wyjaśnieniu powyżej wskazanych okoliczności w sprawie niniejszej miało służyć uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 10 lutego 2009 r. w sprawie II SA/Bk 765/08 wydanych uprzednio rozstrzygnięć SKO z [...] września 2008 r. i Wójta Gminy G. z [...] sierpnia 2008 r. Podstawą tych decyzji było ustalenie, że w dacie orzekania przez organy ogrodzenie wybudowane przez S. Z. na działce nr a nie wpływa negatywnie na kierunek odpływu wód opadowych z działki nr b. Sąd, uchylając powyższe decyzje z uwagi na uchybienia procesowe (brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy), udzielił organom wytycznych co do dalszego postępowania. Polecił w szczególności dokładniejsze i bardziej wszechstronne zebranie materiału dowodowego, zbadanie innych niż przeprowadzone dostępnych dowodów "w szczególności akt sprawy dotyczącej wykonania prac przez B. W. K., protokołu mediacji z dnia 19.08.2008 r. i mapy wysokościowej". Powyższe wskazania miały na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy zobowiązane były zatem orzekać w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku WSA, o czym stanowi art. 153 p.p.s.a.

Jednocześnie organ, zobowiązany na mocy art. 7, 77 § 1 i 80 Kpa do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, powinien poddać ocenie także inne dowody mające istotne znaczenie w sprawie, o ile powstały one lub ujawniły się w trakcie ponownie prowadzonego postępowania.

Odnosząc powyższe uwagi do stanu sprawy, w jakim ponownie rozstrzygnięto w oparciu o art. 29 ust. 3 prawa wodnego stwierdzić należy, że organy obydwu instancji nie dochowały w pełni wymogów proceduralnych oraz nie wypełniły należycie zaleceń sądu w sprawie wyżej wskazanej. Pozostawiły niewyjaśnionymi wiele istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, zaniechawszy czynienia ustaleń w tym względzie, jak również nie zebrały i nie oceniły kompleksowo całego materiału dowodowego w sprawie. W ten sposób ponownie naruszyły podstawowe zasady postępowania dowodowego: zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 Kpa), zasadę oficjalności postępowania dowodowego (art. 77 § 1 Kpa) i zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 80 Kpa), co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, w tym oględzin (m. in. z 30 października 2008 r. i 04 września 2009 r.) ustalono, że występują trzy przyczyny zalewania stodoły na działce nr b: wybudowanie przez A. Z. ogrodzenia, wybudowanie przez niego wiaty, a w szczególności pozostawienie jej części posadowionej poprzecznie do ogrodzenia (murek) i tamującej spływ wody oraz wybudowanie spornego ogrodzenia przez S. Z.

Zdaniem sądu powyższe wnioski są zdecydowanie przedwczesne i nie pozwalał na nie znajdujący się w aktach materiał dowodowy, w tym wymagała konfrontacji decyzja z [...] listopada 2008 r. wydana w stosunku do właściciela działki nr d. Mimo podjęcia prób realizacji wytycznych z uzasadnienia wyroku z 10 lutego 2009 r., faktycznie nie przeprowadzono rzetelnej oceny tego materiału oraz nie wyjaśniono sprzecznych informacji, jakie z niego wynikają, dotyczących przyczyn gromadzenia się wody na działce nr b. Powyższe dyskwalifikuje kwestionowaną decyzję i poprzedzającą jej wydanie decyzję pierwszoinstancyjną, jako naruszające uregulowane w Kpa zasady prowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz przepis art. 153 p.p.s.a.

Przede wszystkim organ nie ocenił w sposób należyty treści pisma Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w B. Oddziału Terenowego w Ł. z 27 kwietnia 2009 r. i zawartych w nim wniosków dotyczących czynników kształtujących stosunki wodne na działkach nr a i b. Co prawda wskazano w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, że pismo powyższe "głównie wskazuje na ogrodzenie P. S. Z." i dlatego dołączono je do akt jako "istotny dokument w sprawie", jednak uchylono się od skonfrontowania jego treści z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. W części motywacyjnej uzasadnienia organu drugiej instancji pismo to w ogóle nie zostało wskazane i ocenione.

Tymczasem wnioski przedstawione przez Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych nie potwierdzają stanu faktycznego ustalonego przez organ, a wręcz mu zaprzeczają. Organ przyjął jako przyczynę zaburzenia naturalnego spływu wód powierzchniowych na działkach b i a – zabudowę działki A. Z., w szczególności wzniesienie ogrodzenia i pozostawione części rozebranej wiaty – murek z wykonanym przepustem, a w ostatniej kolejności ogrodzenie S. Z. Natomiast pismo z 27 kwietnia 2009 r. zawiera następujące stwierdzenie: "Największy wpływ i to decydujący na zalewanie budynku stodoły na działce nr b ma zabudowa działki nr a. Budowa budynków gospodarczych na działce nr a przy granicy z działką b oraz zmiana ukształtowania działki w wyniku plantowania ziemi (prawdopodobnie pochodzącej z wykopów pod fundamenty) przesunęła naturalny kierunek spływu wód tą działką bliżej granicy z działką b. Budowa natomiast w 2008 r. trwałego ogrodzenia betonowego po granicy działek odcięła całkowicie dopływ wody na działkę a kierując ją w całości na działkę b. Podkreślenia wymaga fakt, że przed budową ogrodzenia woda kierowała się z działki b na działkę a. Płot stał się zatem normalną budowlą piętrzącą, gdyż do spływu wody pozostała jedynie wąska szczelina szerokości ok. 0,80 m na działce b pomiędzy ścianą stodoły i murem ogrodzenia. Dzięki takiemu podpiętrzeniu podnosi się poziom wody spływającej podczas wiosennych roztopów przed budynkami, czego efektem jest zalewanie stodoły na działce nr b".

Wobec treści zacytowanego wyżej stanowiska WZMiUW Oddział Terenowy w Ł., wskazującego ogrodzenie działki nr a jako istotną przyczynę podtapiania stodoły A. Z., organy orzekające w sprawie zobowiązane były do skonfrontowania zawartego w nim stanowiska z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, od której to czynności, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 7 Kpa, bezpodstawnie się uchyliły. Zdaniem sądu argument o nieaktualności mapy załączonej do pisma z 27 kwietnia 2009 r., który, w ocenie organu, podważał jego treść i przesądził o odmówieniu temu dokumentowi wiarygodności, jest bezzasadny i nie może stanowić o zaakceptowaniu stanowiska organu w kwestii przydatności pisma Zarządu Melioracji jako dowodu w sprawie, skoro w piśmie mowa jest o wpływie aktualnych budowli na działce S. Z. na posesję A. Z. Pismo to zostało sporządzone przez podmiot zajmujący się fachowo monitorowaniem i oceną stosunków wodnych, zatem jego stanowisko w sprawie niniejszej nie mogło zostać zdeprecjonowane bez uprzedniej jego rzetelnej oceny.

Zdaniem sądu wyeliminowanie powyżej wskazanych sprzeczności nie mogło się odbyć wyłącznie w oparciu o zasób wiedzy i wiadomości posiadanych przez organ prowadzący postępowanie i tylko na podstawie przeprowadzonych przez ten organ oględzin nieruchomości, których spór dotyczy. Ocena zmiany stosunków wodnych na gruncie wymagała wiadomości specjalnych i odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych i postępowań wodnoprawnych oraz ewentualnie przeprowadzenia odpowiednich analiz, badań, pomiarów lub obliczeń, co przekraczało możliwości organu prowadzącego postępowanie. Na konieczność dopuszczenia dowodu z opinii biegłego w sprawach uregulowania stosunków wodnych na gruncie zwraca również uwagę orzecznictwo sądów administracyjnych podkreślając, że są to sprawy wymagające fachowej wiedzy (vide wyrok WSA we Wrocławiu z 30.04.2009 r., II SA/Wr 669/08, Lex nr 530466, wyrok NSA z 14.05.2008 r., II OSK 613/07, Lex nr 469720).

Dlatego ustalenia będące podstawą wydania zaskarżonej decyzji, a powzięte bez uprzedniego zasięgnięcia opinii biegłego, w sytuacji wyraźnej sprzeczności zgromadzonych dowodów (i niemożności ich wyeliminowania z braku wiadomości specjalnych) – są przedwczesne i dyskwalifikują wydane rozstrzygnięcia jako naruszające przepisy procesowe w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Również zasięgnięcia wiadomości specjalnych wymagała ocena, jaki wpływ na stosunki wodne na działce nr b mają znajdujące się na niej urządzenia i zabudowania oraz czy stosunki te są w sposób negatywny kształtowane przez urządzenia i prace wykonane przez B. K. na jego działce nr d w stosunku do którego także wydano decyzję na podstawie art. 29 ust. 3 prawa wodnego (wyjaśnienie tych okoliczności polecił WSA w wyroku z 10 lutego 2009 r.).

W przedmiocie wskazanych urządzeń i zabudowań na działkach nr b i d toczyło się kilka postępowań zakończonych następującymi decyzjami: Wójta Gminy G. z [...] października 2006 r. nakazującą A. Z. rozbiórkę samowolnie wykonanej wiaty drewnianej, decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z [...] listopada 2008 r. nakazująca B. K. przywrócenie do stanu poprzedniego terenu działki nr d w części utwardzonej betonem oraz decyzja Wójta Gminy G. z [...] listopada 2008 r. nakazująca B. K. wykonanie urządzeń zapobiegających zalewaniu wodami odpływowymi działki nr b. Treść wszystkich wymienionych decyzji, jak wynika z uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej, była organowi znana oraz poczyniono ustalenia, że zawarte w nich nakazy zostały przez zobowiązanych wykonane. Ustalono w szczególności, że A. Z. rozebrał część wiaty objętej decyzją z [...] października 2006 r. (vide k. 77 akt adm. I inst.), zaś B. K. wykonał na własnej działce odstojnik wraz z przepustem odprowadzający wodę do bezodpływowego rowu (vide notatka i protokół z k. 14 i 19 akt adm. nr [...] załączonych do sprawy II SA/Bk 103/10, z której akt dowód dopuszczono na rozprawie). W oparciu o treść powyższych decyzji i treść protokołów z kontroli ich wykonania, jak również w oparciu o dane mapy wysokościowej zawierającej dane o ukształtowaniu terenu organ ustalił, że przyczyną zalewania stodoły na działce nr b jest pozostawiony na tej działce murek, który spiętrzał spływającą wodę - do czasu wykonania w nim przepustu eliminującego problem zalewania stodoły A. Z.

Ustalenia te zostały sformułowane bez skonfrontowania treści powyżej wymienionych decyzji z treścią pisma WZMiUW Oddziału Terenowego w Ł., z pominięciem fachowej i kompleksowej ich oceny dokonanej przy użyciu wiadomości specjalnych posiadanych przez biegłego. Wskazać trzeba, że zdaniem organu, przez wykonanie na działce nr d odstojnika z przepustem zbierającego wodę do bezodpływowego rowu nastąpiło wyeliminowanie zagrożenia związanego z zalewaniem działki nr b (protokół z 10 września 2009 r.). Tymczasem organ, zdaniem sądu, nie dysponuje wiedzą pozwalającą na tak jednoznaczną ocenę, zwłaszcza że materiał dowodowy w postaci pisma z 27 kwietnia 2009 r. wyraźnie to ustalenie podważał. Zakwestionował je również A. Z. w postępowaniu administracyjnym dotyczącym niewyegzekwowania przez Wójta Gminy G. decyzji z [...] listopada 2008 r. Wskazał, że wykonanie przez B. K. urządzeń w następstwie wydania tej decyzji w żaden sposób nie powstrzymało rozmiaru naturalnego spływu wód, zaś na rozprawie w dniu 10 czerwca 2010 r. podał, że "sąsiad K. nie wykonał urządzeń, które zakłóciłyby stosunki wodne" (k. 28). Podał również, że na jego działce "nadal gromadzi się woda", na którą to okoliczność w sprawie II SA/Bk 103/10 przedstawił zdjęcia. Powyższe okoliczności, zdaniem sądu, wymagały fachowej oceny opartej na kompleksowej analizie całego zgromadzonego materiału dowodowego, której w sprawie zabrakło. Na obecnym etapie zgromadzenia tego materiału nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie, co jest przyczyną podnoszonego przez A. Z. gromadzenia się wody na jego działce i podtapiania stodoły, w szczególności czy jest to skutkiem wybudowania ogrodzenia przez S. Z., czy też zabudowy działki nr b, czy może niewystarczających zabezpieczeń na działkach położonych wyżej np. należącej do B. K. Występuje zatem konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, tym razem z udziałem biegłego z zakresu stosunków wodnych dla prawidłowej oceny sytuacji hydrologicznej na działkach nr a i b oraz jej przyczyn.

W ponownie prowadzonym postępowaniu na skutek niniejszego wyroku organ przede wszystkim przeprowadzi dowód z opinii biegłego specjalisty z zakresu stosunków wodnych, który dokona analizy sytuacji hydrologicznej na działkach nr b5 i a, z uwzględnieniem wszystkich zgromadzonych w sprawie dokumentów oraz po dokonaniu oględzin na tych działkach. Następnie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów ponownie przeanalizuje materiał dowodowy z punktu widzenia przesłanek art. 29 ust. 3 ustawy prawo wodne, mając w szczególności na uwadze wnioski przedstawione przez biegłego oraz wyda rozstrzygnięcie z uzasadnieniem spełniającym wymogi art. 107 §3 Kpa.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

W punkcie 2. wyroku orzeczono w oparciu o art. 152 p.p.s.a.

Na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a. zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot poniesionych kosztów postępowania sądowego.