Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1896/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29,  art. 30 ust. 6
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Protokolant Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi C. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr: [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania urządzenia reklamowego skargę oddala


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 związku z art. 104 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania C. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 2008 r., Nr [...], wnoszącej sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru wykonania urządzenia reklamowego na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. B. w W., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Postępowanie administracyjne prowadzone w niniejszej sprawie miało następujący przebieg:

W dniu 1 września 2008 r. C. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. zgłosiła zamiar wykonania urządzenia reklamowego na terenie działki przy ul. B. w rejonie nr [...] w W.

Decyzją z dnia [...] września 2008 r., Nr [...] Prezydent W. wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszenia przedmiotowych robót budowlanych uzasadniając, iż zamierzona inwestycja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.

Po rozpoznaniu odwołania C. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. od w/w decyzji organu I instancji, zapadła zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ przywołał treść art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego oraz zauważył, że w przedmiotowej sprawie wolno stojące urządzenie reklamowe posadowione jest na fundamencie nieprzestawnym, trwale związanym z gruntem.

Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewoda [...] wskazał, iż do budowli będących wolno stojącymi trwale związanymi z gruntem urządzeniami reklamowymi nie może mieć zastosowanie art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, a organ dokonujący kwalifikacji prawnej, czy dany obiekt (urządzenie reklamowe) wymaga pozwolenia na budowę, czy jedynie zgłoszenia, powinien mieć na uwadze przepis art. 5 ustawy Prawo budowlane w świetle, którego, nie jest obojętna wielkość oraz cechy konstrukcyjne obiektu. Organ wskazał również, że wszystkie wymienione w art. 3 pkt 3 ustawy Prawa budowlanego budowle, w tym wolno

stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, wymagają pozwolenia na budowę. O tym zaś czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, czy też nie, nie decyduje metoda i sposób związania z gruntem, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Ponadto organ zauważył, że wykonania tego typu urządzeń reklamowych nie można uznać za "instalowanie". Nie ulega bowiem wątpliwości, iż roboty budowlane związane z wykonaniem tego typu urządzenia reklamowego to budowa, a więc wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu. W aktualnym stanie techniki sposób wykonania fundamentu może być różnorodny, najistotniejsze jest aby konstrukcja wraz z fundamentem była na tyle trwała, ażeby uniemożliwić jej przesunięcie w inne miejsce czy zniszczenie przy działaniu sił przyrody.

Organ wskazał, iż na planowaną inwestycję składają się: dwie tablice reklamowe o wymiarach 3 x 6 m, fundament żelbetowy w planie 2,3 x 3,6 m, oraz trzon nośny z rury stalowej. Całkowita wysokość planowanego urządzenia reklamowego to około 9 m.

W ocenie organu odwoławczego powyższe wymiary oraz obecność fundamentu uzasadniają uznanie przedmiotowej inwestycji za urządzenie trwale związane z gruntem. Brak było więc merytorycznych przesłanek do podjęcia rozstrzygnięcia innej treści niż zawarte w decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 2008 r, Nr [...].

Skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła C. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie m.in.:

- art. 29 ust. 2 pkt 6 w związku z artykułem 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że wymieniony przepis:

nie znajduje zastosowania do wolnostojących urządzeń reklamowych trwale

związanych z gruntem, a zatem do budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3) ustawy, podczas

gdy z analizy przedmiotowego przepisu wyraźnie wynika, że ma on zastosowanie do

wszystkich urządzeń reklamowych;

nie znajduje zastosowania do wolnostojących urządzeń reklamowych,

niepowiązanych technicznie z żadnym innym obiektem budowlanym;

- art. 3 pkt 3 w związku z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, poprzez błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że o trwałym związaniu z gruntem wolnostojącego urządzenia reklamowego decyduje wielkość urządzenia i obecność fundamentu, a także okoliczność, że konstrukcja wraz z gruntem jest na tyle trwała, że uniemożliwia przesunięcie w inne miejsce czy zniszczenie przy działaniu sił przyrody, co znacznie ogranicza praktyczne zastosowanie art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane;

* art. 30 ust. pkt 2) w związku z art. 29 ust. 2 pkt 6) ustawy Prawo budowlane, poprzez

błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że roboty

budowlane związane z zainstalowaniem nośnika reklamowego w niniejszej sprawie, nie

mogą być realizowane w trybie zgłoszenia gdyż dotyczą wykonania robót budowlanych

objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę;

* art. 80 w związku z art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a., poprzez błędne ustalenie stanu

faktycznego i wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie dowolnych ustaleń faktycznych,

przyjętych bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w tym ustalenia, że

urządzenie reklamowe w niniejszej sprawie jest trwale związane z gruntem, w związku z

czym jest budowlą w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane; urządzenie

reklamowe w niniejszej sprawie posadowione jest na fundamencie

nieprzestawnym; roboty budowlane związane z wykonaniem przedmiotowego

urządzenia reklamowego stanowią budowę, a nie instalację obiektu;

* art. 138 k.p.a., poprzez niepełne rozpatrzenie przez organ II instancji wszystkich

zarzutów Spółki;

* art. 77 § 1 k.p.a., poprzez oparcie zaskarżonej decyzji wyłącznie na projekcie

budowlanym, dołączonym do zgłoszenia inwestora;

- art. 77 § 1 w związku z art. 7 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie okoliczności

faktycznych niniejszej sprawy, w wyniku nieprzeprowadzenia postępowania

wyjaśniającego, w tym niezgromadzenia dowodów i pominięcie konieczności

jednoznacznego wyjaśnienia okoliczności stanowiących podstawę faktyczną

rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, a w szczególności:

a) nieudowodnienie, że roboty budowlane, będące przedmiotem zgłoszenia inwestora w

niniejszym postępowaniu polegają na budowie, a nie instalacji urządzenia

reklamowego jak podnosi inwestor, w związku z czym wymagają uzyskania pozwolenia

na budowę;

b) nieudowodnienie, że przedmiotowe urządzenie reklamowe jest trwale związane z

gruntem;

c) niewyjaśnienie, w którym momencie i w jaki sposób ma zostać wykonana stopa

a) fundamentowa, która to okoliczność wpływa na fakt, czy mamy do czynienia z instalacją

czy budową;

b) niewyjaśnienie sposobu posadowienia nośnika na gruncie, pomimo, iż w opisie

technicznym zamierzenia przedstawiono dwa możliwe warianty posadowienia

fundamentu;

- art. 107 § 3 w związku z art. 8 i art. 11 k.p.a., poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu prawnym decyzji, dlaczego i w jakim zakresie, powołane wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydane w innych sprawach, a więc i w różnych stanach faktycznych, mają zastosowanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Wskazać należy, iż w świetle przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane możemy mówić o co najmniej dwóch rodzajach urządzeń reklamowych. Do pierwszej grupy należy zaliczyć, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe wymienione jako budowle w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, na których zrealizowanie wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Do drugiej zaś grupy zaliczyć należy tablice i urządzenia reklamowe, na instalowanie których wymagane jest - zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane - jedynie dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi.

Przedmiotowa sprawa dotyczy zamiaru wykonania urządzenia reklamowego na gruncie, dlatego też kluczowym zagadnieniem jest wyjaśnienie kwestii, czy zgłoszone roboty stanowią "instalowanie tablic i urządzeń reklamowych" w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, czy też stanowią "budowlę" w rozumieniu przepisów tejże ustawy, której zrealizowanie objęte jest obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę.

Przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane stanowi, iż uzyskania pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym.

Z treści przywołanego przepisu wynika, że ustawodawca wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych uzależnił tylko od "instalacji", natomiast faktycznie bez znaczenia dla tejże instalacji pozostaje miejsce, w jakim ma to nastąpić, a więc czy będzie miała ona nastąpić na budynku czy też na gruncie. W tych warunkach istotnym więc w ocenie Sądu pozostaje zdefiniowanie pojęcia "instalacji" w odniesieniu do urządzeń reklamowych.

W myśl art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak (...) wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 1 ppkt b wymienione ustawy obiektem budowlanym jest budowla stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami.

Mając na uwadze definicję budowli określoną w treść przywołanego przepisu, stwierdzić należy, iż urządzenie reklamowe, wolno stojące, trwale związane z gruntem stanowi obiekt budowlany, o jakim mowa w art. 3 pkt 1 ppkt b ustawy Prawo budowlane.

Analizując pojęcie "instalacji" stwierdzić trzeba, iż ustawa Prawo budowlane nie zawiera definicji tego pojęcia, w przeciwieństwie do pojęcia budowy. W tej sytuacji koniecznym jest odwołanie się do słownika języka polskiego zgodnie, z którym (np. Słownik języka polskiego PWN, Warszawa 1988, str. 794) przez instalowanie należy -rozumieć zakładanie, montowanie jakiegoś urządzenia technicznego (w nowym miejscu). Bliskoznaczne pojęcie "montażu" oznacza zaś składanie, zespolenie części lub zespołów w dalsze zespoły lub gotowy wyrób (tenże Słownik, tom II, str. 209). Przedstawione rozumienie zarówno pojęcia instalowania, jak i montażu odnosi się do pewnego sposobu, rodzaju działania, w wyniku którego powstaje nowy twór.

Przenosząc przedstawione uwagi na grunt przedmiotowej sprawy oraz ustawy Prawo budowlane stwierdzić należy, że w wyniku czynności instalowania ma powstać nowe urządzenie reklamowe, a zakres prac, jakie winny być wykonane przy realizacji tegoż urządzenia zawsze będzie wynikał z konkretnej ściśle zindywidualizowanej sytuacji, którą będzie z kolei kreowała wielkość tegoż urządzenia, jak i miejsce jego posadowienia. Inne będą bowiem np. prace wykonywane przy realizacji urządzenia wolnostojącego o wadze kilku kilogramów, a inne o wadze kilku ton, inne przy urządzeniu o wysokości jednego metra, a inne przy urządzeniu o wysokości kilkunastu metrów.

To, że ustawodawca wprost w przepisach ustawy Prawo budowlane nie wprowadził takiej klasyfikacji urządzeń reklamowych, nie oznacza, iż nie wynika ona z przepisów ogólnych, jak np. art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane oraz z regulacji zawartych w przepisach o warunkach techniczno-budowlanych, czy też z elementarnych zasad projektowania obiektów budowlanych.

Stwierdzić trzeba, iż wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa stanowią wyznacznik tego, czy dany obiekt może być uznany za obiekt wolnostojący trwale związany z gruntem, czy też wolnostojący nie związany trwale z gruntem, czy też instalowany na innym obiekcie budowlanym.

Dokonując kwalifikacji prawnej, czy dane urządzenie reklamowe wymaga pozwolenia na budowę, czy jedynie zgłoszenia, należy także wziąć pod uwagę art. 5 ustawy Prawo budowlane w świetle, którego nie jest obojętna wielkość i cechy konstrukcyjne obiektu.

W związku z powyższym stwierdzić trzeba, że dla przyjęcia, czy dokonane zgłoszenie wyczerpuje dyspozycję art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane istotne znaczenie ma zakres prac poprzedzających wykonanie robót budowlanych polegających na montażu urządzenia reklamowego. Należy więc po pierwsze ustalić czy planowane prace nie mieszczą się w zakresie robót budowlanych dla realizacji, których wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane jest bowiem normą szczególną w stosunku do regulacji o charakterze ogólnym, jaką stanowi art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

Powyższy pogląd został zaprezentowany w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego np. wyroki z dnia 23 czerwca 2006 r. sygn. akt II OSK 923/05, z dnia 25 maja 2007 r. sygn. akt II OSK 754/06, sygn. akt II OSK 735/08, z dnia 25 maja 2007 r. sygn. akt II OSK 1509/06, z dnia 10 marca 2008 r. sygn. akt IIOSK186/07, z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1461/08. Skład orzekający

w niniejszej sprawie, w pełni podziela to stanowisko.

Odnosząc powyższe uwagi do przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że wielkość przedmiotowego urządzenia reklamowego (tablice reklamowe o wymiarach 3 x 6 oraz trzon nośny z rury stalowej) jak i sposób osadzenia świadczą o tym, że jest to wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, o którym mowa w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Tym samym do tego typu budowli nie może mieć zastosowania przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane.

Bez znaczenia jest, iż w opisie technicznym projektu wskazano, iż jest to urządzenie nietrwale związane z podłożem oraz, iż fundament żelbetonowy zaprojektowano w dwóch wariantach: zagłębionym i usytuowanym na powierzchni terenu. Przedmiotowe urządzenie reklamowe niewątpliwie posiada trwałe związanie z gruntem, albowiem jego posadowienie na gruncie jest stabilne i odporne na działanie czynników atmosferycznych np. wiatru. Nazwanie określonych czynności robotami budowlanymi nie oznacza, iż muszą być wykonywane tylko i wyłącznie przy wykorzystaniu materiałów budowlanych, albowiem mogą polegać także na składaniu, zespalaniu części zespołów w dalsze zespoły lub gotowy wyrób, zakładaniu instalacji, czy łączeniu oddzielnych części w jedną całość jak to ma mieć miejsce przy projektowanej tablicy reklamowej, która ma być skręcona śrubami. Ponadto umieszczenie reklamy w konkretnym miejscu wiąże się z użyciem urządzeń budowlanych i stanowi roboty budowlane z uwagi na jej ciężar i wymiary.

Prawidłowo zatem przyjęły organy administracji, iż jest to budowla w postaci wolno stojącego urządzenia reklamowego trwale związanego z gruntem i w konsekwencji wniosły sprzeciw do zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych polegających na budowie urządzenia reklamowego. Z opisu technicznego konstrukcji wynika bowiem, iż posadowienie przedmiotowego obiektu wymagało przygotowania określonego nośnika (słupa posadowionego na podstawie fundamentowej żelbetonowej) i wiązało się z koniecznością zadziałania w określony sposób na istniejący w miejscu jego ustawienia grunt, aby zapewnić wystarczająco stabilną podstawę dla słupa z tablicą uniemożliwiającą łatwe przesunięcie, przeniesienie w inne miejsce czy zniszczenie przy silnych podmuchach wiatru.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.