Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2900/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 188, art. 203 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 1 i 9, art. 66 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Sławomir Pauter /spr./ Protokolant starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 16 października 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej I.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 620/17 w sprawie ze skargi E.R. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...], znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od E.R. na rzecz I.Z. kwotę 520 (pięćset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie przez I.Z. jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia

14 sierpnia 2017 r., którym po rozpatrzeniu skargi wniesionej przez E.R. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] marca 2017 r. w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] listopada 2016 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie Powiat Grodzki i umorzono prowadzone przez organy nadzoru budowlanego postępowanie administracyjne, zasądzając jednocześnie od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 997 zł.

Powyższy wyrok został wydany w oparciu o następujące ustalenia faktyczne

i prawne:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie Powiat Grodzki decyzją z [...] listopada 2016 r., wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy

z dnia 7 lipca1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) nakazał E.R. usunięcie nieprawidłowości ogrodzenia

z przęsłami o wypełnieniu powodującymi oszpecenie otoczenia, zlokalizowanego przy ul. [...] w [...], od strony posesji nr [...] przy ul. [...] w [...], poprzez demontaż ww. wypełnienia (wypełnienia z zielonych mat ogrodowych)

w terminie do dnia 31 stycznia 2017 r.

W uzasadnieniu organ podał, że postępowanie zostało wszczęte z urzędu.

W dniu 25 października 2016 r. organ przeprowadził oględziny w przedmiotowej sprawie. Organ ustalił, że przedmiotowe ogrodzenie zlokalizowane pomiędzy posesjami nr [...] a nr [...] przy ul. [...] w [...], posadowione jest na działce nr [...] obr. [...] [...] przy ul. [...] w [...]. Drewniane przęsła ww. ogrodzenia, od strony posesji nr [...] przy ul. [...] w [...], przykryte są ogrodowymi matami, które przymocowane są do ogrodzenia w sposób trwały za pomocą zszywek i drutów. Od strony posesji nr [...] przy ul[...] w [...] ogrodzenie to wygląda w ten sposób, że na zielonym tle widoczne są kratowe drewniane przęsła. Natomiast od strony sąsiada widoczne są zielone maty przekrywające częściowo drewniane przęsła ww. ogrodzenia (7 fragmentów o max wymiarze ok. 1,65 x 1,59 m). W najbliższym otoczeniu, żaden inny obiekt lub jego element nie posiada tego typu osłon. Zgodnie z opisem producenta takie maty (agrotkanina, mata ściółkująca) stosowane są w ogrodnictwie, rolnictwie i sadownictwie do okrywania gleby i ochrony przed chwastami. W niniejszym przypadku została ona zastosowana jako nieprzezierny ekran, przymocowany, od strony sąsiada (posesji nr [...] przy ul. [...] w [...]) do drewnianych przęseł ogrodzenia zlokalizowanego na posesji nr [...].

W toku postępowania do akt sprawy została przedłożona przez stronę postępowania opinia prof. zw. dr hab. inż. arch. W.K., w której wykazano, że ogrodzenie w obecnym kształcie powoduje oszpecenie otoczenia.

Następnie organ odwołał się do treści art. 3 pkt 9, art. 5 ust. 2, art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i stwierdził, że wykonanie przykrycia matami ogrodowych przęseł ogrodzenia, zlokalizowanego przy ul. [...] w [...] od strony posesji nr [...] przy ul. [...] w [...], spowodowało swym wyglądem oszpecenie otoczenia. Adresatem decyzji uczynił E.R., będącą właścicielem posesji nr [....] przy ul. [....] w [...], na której zlokalizowane jest ww. ogrodzenie.

E.R. wniosła odwołanie od w/w decyzji.

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją z [...] marca 2017 r., powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane. Stan obiektu, będącego przedmiotem postępowania, został ustalony w oparciu o oględziny przeprowadzone przez organ I instancji w dniu 25 października 2016 r. oraz wykonaną w tym dniu dokumentację fotograficzną. W toku postępowania administracyjnego I.Z. za pismem z dnia 21. października 2016 r. przekazała opracowanie z 30 września 2016 r. pod nazwą "Opinia urbanistyczno- architektoniczna – krajobrazowa i estetyczna" ilustrowana 19 załączonymi fotografiami autorstwa prof. zw. dr hab. inż. arch. W.K..

W opracowaniu powyższym uznano, iż powieszone maty powodują oszpecenie spornego ogrodzenia między nieruchomościami położonymi przy ulicy [...] [...] i [...] w [...]. Jest to następstwem niechlujnego zawieszenia szpetnych płacht. Odwołując się do poglądów prezentowanych w doktrynie organ II instancji wskazał, że nie budzi wątpliwości, iż przepis art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane wymaga przejścia pewnej procedury myślowej związanej z uznaniem administracyjnym odnoszącym się do dookreślenia pojęcia "oszpecenie obiektu".

W niniejszej sprawie nie chodzi o naturalne zużycie obiektu lub brak jego konserwacji, lecz celowe działanie polegające na montażu na istniejącym obiekcie mat osłonowych dostępnych w sprzedaży w jednym z marketów budowlanych. Zdaniem MWINB, organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wystarczająco odniósł się do przesłanek przemawiających, jego zdaniem, za uznaniem, że w stanie faktycznym sprawy można mówić o "oszpeceniu obiektu". Organ odwoławczy przyjął za prawnie dopuszczalną dokonaną w tym zakresie przez organ I instancji ocenę, że wypełnienie przedmiotowego ogrodzenia prowadzi do oszpecenia otoczenia.

E.R. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, domagając się jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to przepisów:

art. 15 w zw. z art. 7 k.p.a., oraz art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 oraz art. 107 § 3 k.p.a.

W uzasadnieniu skarżąca argumentowała, że przesłanka określona w art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane odnosi się do skrajnych zaniedbań w estetyce obiektu przy uwzględnieniu otoczenia, przy czym ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na organie. Błędem w ocenie skarżącej było oparcie się przez organ na opinii prywatnej dostarczonej przez stronę postępowania.

W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2017 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] listopada 2017 r. wydaną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie Powiat Grodzki i umorzył postępowanie administracyjne.

W uzasadnieniu wyroku stwierdził, że skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie odpowiadają prawu. Dalej wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie przepisem materialnoprawnym, na którym organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcia był przepis art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany powoduje swym wyglądem oszpecenie środowiska - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. W razie ustalenia

w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu, że w sprawie zachodzą materialnoprawne przesłanki, o których mowa w przepisie art. 66, organy nadzoru budowalnego uprawnione są do ewentualnego zastosowania cyt. przepisu, który odnosi się do obiektów budowlanych. A zatem w rozpoznawanej sprawie organ administracyjny powinien ustalić czy ogrodzenie, którego dotyczy sprawa to obiekt budowlany czy też urządzenie budowlane. Następnie Sąd przytoczył legalną definicję obiektu budowlanego zawartą w art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, definicję pojęcia "budowli" zamieszczoną w art. 3 pkt 3 oraz definicję "urządzenia budowlanego", o którym mowa w art. 3 pkt 9 powołanej ustawy. Z brzmienia cyt. definicji wynika, zdaniem Sądu I instancji, że ogrodzenia, w zależności od funkcji jaką pełnią mogą być zaliczane do urządzeń budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, albo do obiektów budowlanych, a dokładnie budowli o jakiej mowa w art. 3 pkt 3 ustawy. Jeżeli ogrodzenie jest związane z innym obiektem budowlanym, np. z budynkiem, to stanowi wówczas związane funkcjonalnie z tym obiektem urządzenie budowlane. Urządzeniem budowlanym jest ogrodzenie tylko wtedy, gdy zapewnia możliwość użytkowania określonych obiektów zgodnie z ich przeznaczeniem, natomiast budowlą, jeżeli służy do wydzielenia nieruchomości od otoczenia. Przenosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że zgromadzony przez organy nadzoru budowlanego materiał dowodowy pozwala przyjąć, że przedmiotowe ogrodzenie oddziela działkę, na której jest sytuowany budynek mieszkalny oznaczony nr [...] przy ul. [...] w [....] od również zabudowanej działki, na której usytuowany jest budynek mieszkalny nr [...]

i jest wzniesione na działce ewid. nr [...] położonej przy tej samej ulicy. Powyższe wynika z protokołu oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji w dniu

[...] października 2016 r. Poza sporem jest także to, że przęsła przedmiotowego ogrodzenia zostały częściowo przekryte matami. Sporne jest natomiast, czy owo przekrycie matami przymocowanymi do ogrodzenia oddzielającego posesję nr [..] od [...] powoduje oszpecenie otoczenia.

Wynikły na tle niniejszej sprawy spór rozstrzygnąć należało, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, na korzyć strony skarżącej, tj. E.R., jakkolwiek z innych względów niż podniesiono w skardze. Ogrodzenie zrealizowane na działce ewid. nr [...], na której usytuowany jest budynek nr [...] przy ul. [...] odgradza ww. zabudowaną budynkiem mieszkalnym nieruchomość od nieruchomości przy ul. [...] nr [...]. Bezsprzecznie zatem ogrodzenie to pełni jedynie funkcję urządzenia technicznego związanego z obiektem budowlanym, jakim jest budynek sytuowany na działce nr [...]. Jest zatem urządzeniem budowlanym, wybudowane zostało na zabudowanej działce budynkiem mieszkalnym i nie stanowi obiektu budowlanego w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego (nie jest budowlą). W tych okolicznościach Sąd uznał, że organy w sposób nieuprawniony, tj. nieodpowiadający prawu materialnemu przyjęły, iż w sprawie znajdzie zastosowanie norma z art. 66 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, nie dostrzegając, że ogrodzenie w rozpoznawanej sprawie nie jest obiektem budowlanym, a tylko w takiej sytuacji organ byłby uprawniony do ewentualnego rozważania, czy powoduje ono oszpecenie otoczenia. Niemożność zakwalifikowania tego konkretnego ogrodzenia, którego dotyczy przedmiotowa sprawa jako samodzielnego obiektu budowlanego nie pozwala na dokonanie jego oceny pod kątem, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, gdyż byłaby ona bezprzedmiotowa. W świetle powyższego skargę należało uznać za uzasadnioną, ale z innych względów niż zostały w niej podniesione, co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Zatem wobec wskazanych naruszeń przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, Sąd skargę uwzględnił na podstawie art. 145 § 1 § pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Zgodnie zaś z art. 145 § 3 p.p.s.a. w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, Sąd I instancji umorzył jednocześnie postępowanie administracyjne prowadzone przez organy nadzoru budowlanego. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła I.Z., wnosząc

o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Nadto skarżąca kasacyjnie wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W skardze kasacyjnej podniesiono na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci art. 66 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332), a to poprzez niewłaściwe uznanie, iż norma art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane nie znajduje zastosowania w rozpoznawanej sprawie, jako że determinanta faktyczna sprawy nie mieści się w zakresie hipotezy normy materialnoprawnej wynikającej z treści art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, co zaś stanowiło konsekwencję uprzednio dokonanej błędnej wykładni przepisu art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że z zestawienia legalnych definicji pojęcia "obiekt budowlany" – zawartej w art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane oraz pojęcia "urządzenie budowlane" – zamieszczonej w art. 3 pkt 9 powołanej ustawy wynika, iż nazwa "obiekt budowlany" jest pojęciem zbiorczym oraz logicznie szerszym od nazwy "urządzenie budowlane". Obydwie definicje legalne wzajemnie się częściowo pokrywają, jako że urządzenia budowlane stanowią bądź składają się na "instalacje zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem". Powyższe wynika z faktu, iż desygnat pojęcia "obiekt budowlany" stanowi pewien zbiór elementów, na który składa się przede wszystkim budynek, budowla bądź obiekt małej architektury oraz inne elementy, spośród których większość będzie samodzielnie urządzeniami budowlanymi bądź będzie się z nich składać. Wynika to jednoznacznie z określenia "urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym", którym posłużono się przy konstrukcji definicji legalnej "urządzenia budowlanego" oraz z powielonego w obydwu definicjach legalnych określenia "zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem". Jeśli zatem przyjąć, że ogrodzenie, w przypadku istnienia budynku, jak w tej sprawie, stanowi urządzenie budowlane zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, konsekwentnie trzeba przyjąć, że jest ono częścią obiektu budowlanego. Nadto zdaniem strony skarżącej kasacyjnie, zgromadzony materiał dowodowy przez organy nadzoru budowlanego daje podstawy do przyjęcia, że opisane wprowadzone zmiany w ogrodzeniu stanowią jego oszpecenie w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane.

Mając powyższe na uwadze, skarżąca kasacyjnie podniosła, iż Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie ma zastosowania norma

art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, a skoro istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, wniosła o zastosowanie art. 188 p.p.s.a.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną E.R. wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów posteęowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny, jak stanowi art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Ponieważ w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i uznał, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty mają usprawiedliwione podstawy.

Istota zarzutu skargi kasacyjnej sprowadza się do ustalenia czy ogrodzenie stanowi obiekt budowlany, a w konsekwencji czy ma do niego zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane. W przypadku udzielenia pozytywnej odpowiedzi należy ustalić czy w niniejszej sprawie jego wygląd powodował oszpecenie otoczenia w rozumieniu w/w przepisu.

Zarzut kasacyjny dotyczący dokonania przez Sąd I instancji błędnej wykładni art. 66 ustawy w zakresie użytego w nim pojęcia "obiekt budowlany", zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest usprawiedliwiony, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie odczytał treść art. 3 ust. 1 i art. 3 ust. 9 Prawa budowlanego.

Odwołując się do przedmiotu regulacji zawartej w ustawie Prawo budowlane zawartej w art. 1 tej ustawy stwierdzić należy, że reguluje ona działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach.

Definicja obiektu budowlanego podana w art. 3 ust. 1 Prawa budowlanego ma charakter zamknięty i wyczerpujący. Wyodrębniono tam trzy kategorie obiektów budowlanych:

a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi,

b) budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami,

c) obiekt małej architektury.

W wyczerpującej definicji legalnej nie występuje odrębna kategoria urządzeń budowlanych. Jest ono zawsze powiązane albo z budynkiem, albo z budowlą. W obu tych przypadkach wymieniono bowiem obok wskazanego obiektu budowlanego - instalacje i urządzenia.

W dalszej części słownika w art. 3 pkt 9 cyt. ustawy znalazła się definicja urządzeń budowlanych, przez które należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki.

Tak jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 grudnia 2010 r. w sprawie II OSK 1974/10 (opub. Lex 1613321) z zestawienia przytoczonych definicji w świetle przedmiotu regulacji Prawa budowlanego określonego w art. 1 tej ustawy wypływają następujące wnioski.

Przedmiotem regulacji ustawowej są jedynie obiekty budowlane, a zatem wszelkie formy tych obiektów muszą mieścić się w definicji określonej w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego.

Urządzenia budowlane stanowią część obiektu budowlanego (wymienionego w cyt. art. 3 pkt 1) pełniąc wobec niego, technicznie rzecz ujmując, rolę służebną, albo też w pewnych przypadkach, jeśli budowane są jako obiekty odrębne, mieszczą się również w pojęciu obiektu budowlanego (w kategorii budowli).

To, że zdefiniowano urządzenia budowlane oddzielnie, w dalszej części art. 3 (podobnie jak inne obiekty) nie oznacza, że posiadają one samodzielny byt prawny wykraczający poza granice określone w pkt 1 art. 3, gdyż urządzenia budowlane ze swojej istoty, wynikającej z przytoczonej definicji - jak powiedziano wcześniej - stanowią część obiektu budowlanego.

Jeśli zatem przyjąć, że ogrodzenie, w przypadku istnienia budynku, jak w tej sprawie, stanowi urządzenie budowlane zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, konsekwentnie trzeba przyjąć, że jest ono częścią obiektu budowlanego. Nie ma bowiem znaczenia fizyczne połączenie struktury ogrodzenia z bryłą budynku, gdyż definicja urządzenia budowlanego wymaga tylko, aby było ono związane z obiektem budowlanym funkcjonalnie, zapewniając możliwość użytkowania tego obiektu zgodnie z przeznaczeniem. Takie samo stanowisko zostało zaprezentowane w komentarzu do Prawa budowlanego pod redakcją A. Glinieckiego, wydanie 2 Lexis Niexis str. 51-52 oraz w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2009 r. sygn. akt II OSK 1709/08, opub. Lex nr 571928.

Niezależnie zatem od tego, czy ogrodzenie jest budowane jako część obiektu budowlanego, czy też jako odrębny obiekt budowlany, mieści się zawsze w definicji obiektu budowlanego lub jego części.

W stanowiącej przedmiot rozpoznania sprawie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może budzić wątpliwości, że ogrodzenie działki położonej w [...] przy ulicy [...], stanowiącej własność E.R. jest związane funkcjonalnie z budynkiem mieszkalnym posadowionym na tej działce i zapewnia jego użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem, oddziela od sąsiednich działek i od ulicy. Stanowi więc część obiektu budowlanego. Tym samym dokonując oceny stanu technicznego ogrodzenia, czy nie powoduje swym wyglądem oszpecenia otoczenia ma do niego zastosowanie art. 66 ustawy Prawo budowlane. W konsekwencji należy uznać, że wykładnia tegoż przepisu w powiązaniu z art. 3 ust. 1 i art. 3 ust. 9 wskazanej ustawy dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jest błędna, a złożona skarga kasacyjna w tym zakresie zasługuje na uwzględnienie.

Dokonując analizy zgromadzonego materiału dowodowego przez organy nadzoru budowlanego stwierdzić należy, że pozwala on przyjąć, iż zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności istotne do rozpatrzenia skargi. W szczególności protokół z oględzin nieruchomości, dołączona do akt sprawy dokumentacją fotograficzna, przedstawiające stan ogrodzenia między nieruchomościami nr [...] i nr [...] przy ulicy [...] w [...], a nadto przedłożona przez I.Z. opinia sporządzona przez prof. zw. dr hab. inż. arch. W.K., pozwalają ustalić wygląd spornego ogrodzenia między w/w nieruchomościami. Należy na wstępie zaznaczyć, że właściwy organ nadzoru budowlanego może nakazać właścicielowi w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości między innymi w przypadku, gdy obiekt budowlany lub jego część powoduje swym wygładem oszpecenie otoczenia (art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy). Przesłanka ta odwołuje się do oceny estetycznej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 listopada 2003 r., sygn. akt SA/Sz 2255/01 (Lex nr 1694548), stwierdził, że odnosi się ona do skrajnych zaniedbań w estetyce obiektu, przy uwzględnieniu otoczenia, powoduje on oszpecenie terenu. W innych orzeczeniach stwierdzono, że przez należyty stan estetyczny obiektu budowlanego należy rozumieć utrzymanie w dobrym stanie elewacji i wygląd obiektu oraz innych jego elementów, jak tez zapewnienie harmonii pomiędzy wyglądem obiektu a otoczeniem naturalnym i stworzonym przez człowieka (wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2002 r., sygn. akt SA/Rz 77/02, LEX nr 533380).

Zdaniem Sądu zgromadzony materiał dowodowy umożliwia stwierdzenie, że ogródek przynależny do nieruchomości przy ul. [...] jest starannie utrzymany. Natomiast na ogrodzeniu znajdującym się na nieruchomości przy ulicy [...] na drewnianych przęsłach rozwieszono maty ogrodowe wykonane z tworzywa sztucznego. Są one nierównych szerokości. Zostały przymocowane w sposób niechlujny, są pofałdowane. Znajduje to potwierdzenie w opinii prof. zw. dr hab. inż. arch. W.K., w którym jednoznacznie stwierdzono, że w/w maty zostały przymocowane w sposób niedbały i sprawiają wrażenie tzw. "prowizorki". W zestawieniu ze starannym utrzymanym ogrodzenia przy ulicy [...] powodują one u obserwatora szok widokowy.

Powyższy materiał dowodowy pozwalał zdaniem Sądu na przyjęcie przez organy, że ten sposób przesłonienia ogrodzenia powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy. Tym samym organy nadzory budowlanego w drodze zaskarżonych decyzji zasadnie nałożyły na E.R. obowiązek usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości tj. usunięcia z ogrodzenia, od strony posesji nr [..] przy ul. [...] w [...], poprzez demontaż - wypełnienia z zielonych mat ogrodowych, w terminie do dnia 31 stycznia 2017 r. Zaskarżona przez E.R. decyzja organu nadzoru budowlanego odpowiadała prawu, a wniesiona skarga winna zostać oddalona w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Jednocześnie wskazać należy, że bez wpływu na wynik niniejszego postepowania pozostaje podniesiona na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjny przez pełnomocnika E.R. okoliczność, że po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji sporne ogrodzenie zostało rozebrane i postawiono nowe. Sąd Administracyjny orzeka według stanu faktycznego i prawnego ustalonego na dzień wydania zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i wobec uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona oddalono skargę na podstawie art. 188 p.ps.a. (pkt 1 wyroku)

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. Zasądzono od E.R. na rzez I.Z. kwotę 520 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego tj. uiszczony wpis od skargi kasacyjnej, opłatę skarbową uiszczoną od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, oraz wynagrodzenie pełnomocnika procesowego będącego adwokatem w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 2b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015r., poz. 1800 ze zm.).