Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 163/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 151 i art. 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska,, sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi S. T. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oddala skargę


UZASADNIENIE

P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: PWINB w B.) decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: PINB w B.) z dnia [...] listopada 2018 r., znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany zamienny budynku jednorodzinnego w zabudowie zagrodowej, zlokalizowanego na działce ozn. nr geodezyjnym [...], położonej w miejscowości G., gmina O., o powierzchni zabudowy 125,24 m2, powierzchni użytkowej 186,40 m2 i kubaturze 802 m3 i udzielającej M. G. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz zobowiązującej inwestora do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w/w budynku.

Decyzja PWINB w B. wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.

Przedmiotowy budynek mieszkalny zbudowany został w latach 80-tych XX wieku na podstawie ostatecznej decyzji Naczelnika Gminy O. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1984r., znak: [...], udzielającej A. G. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego drewnianego o wymiarach 11 m x 9 m, powierzchni zabudowy 107,64 m2, powierzchni całkowitej 250,23 m2 i kubaturze 610,54 m3 z pokryciem z eternitu falistego lub płaskiego.

Na wniosek J. D., w dniu [...] kwietnia 2000 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie legalności wybudowania przedmiotowego budynku mieszkalnego, które zakończyło się decyzją PINB w B. z dnia [...] października 2000 r., [...], nakazującej M. G. (ówczesnemu właścicielowi nieruchomości), likwidację otworu okiennego od strony granicy działki [...], stanowiącej własność O. D. i nakładającej na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie w terminie do dnia [...] stycznia 2001 r. Inwestor obowiązki wykonał, wobec czego Starosta B. decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2001 r., znak: [...], udzielił M. G. pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

Następnie w związku z wnioskiem złożonym przez S. T., PWINB w B. decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., znak: [...], stwierdził nieważność decyzji PINB w B. z dnia [...] października 2000 r. Po rozpatrzeniu odwołania M. G., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB) decyzją z dnia [...] marca 2006 r., znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Dalszy etap postępowania polegał na tym, że PINB w B. w dniu [...] kwietnia 2006 r. (działając jako następca prawny Starosty) wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją Starosty B. z dnia [...] lutego 2001 r., znak: [...], wydaną w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie, a następnie decyzją z dnia [...] maja 2006 r., znak: [...], uchylił w/w decyzję i umorzył postępowanie administracyjne. Po rozpoznaniu odwołania od tej decyzji, PWINB w B. decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., znak: [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] maja 2006r., znak: [...]. Tym samym w obiegu prawnym nie pozostały żadne decyzje w przedmiocie legalności budowy przedmiotowego obiektu (poza pozwoleniem na budowę).

Ponownie prowadząc postępowanie PINB w B. decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., znak: [...], nakazał M. G. wykonanie w terminie do dnia [...] lutego 2007r., zabezpieczenia od zewnątrz, blachą otworu okiennego znajdującego się na poddaszu w ścianie szczytowej od strony działki ozn. nr geodezyjnym [...], jednakże rozstrzygnięcie to na mocy decyzji PWINB w B. z dnia [...] marca 2007 r., znak: [...], zostało uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Na w/w decyzję skargę do WSA w B. złożył S. T., która to prawomocnym wyrokiem z dnia 28 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 406/07, została oddalona.

W międzyczasie, bo w dniu [...] czerwca 2007 r., PWINB w B. postanowieniem znak: [...], wyłączył PINB w B. i wyznaczył jako organ właściwy do dalszego prowadzenia sprawy PINB w H.

PINB w H. zakończył postępowanie decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., znak: [...], umarzającą postępowanie administracyjne, która to decyzja została utrzymana w mocy decyzją PWINB w B. z dnia [...] stycznia 2012 r., znak: [...].

Z kolei GINB ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2013 r., znak: [...], utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r., znak: [...], wydaną w przedmiocie stwierdzenia nieważności w/w decyzji P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012r., znak: [...], wydaną w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.

Po zwrocie akt z GINB, PINB w H. prowadził dalej postępowanie, w którym przeprowadził m.in. oględziny, a po jego zakończeniu wydał na podstawie art. 66 Prawa budowalnego decyzję z dnia [...] grudnia 2013 r., znak: [...], w której nakazał M. G. wykonanie w terminie do dnia [...] lipca 2014 r., pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane, określonych robót budowlanych. Decyzja ta stała się ostateczna w wyniku stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu.

Następnie na wniosek S. T., PWINB w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...], stwierdził nieważność decyzji PINB w H. z dnia [...] grudnia 2013 r., znak: PINB [...], a decyzja ta została utrzymana w mocy przez GINB decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...]. Skarga od decyzji GINB została prawomocnie oddalona przez WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1574/14.

Dalej PWINB w B. wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...], stwierdził on, iż ustały przyczyny wyłączenia PINB w B., określone w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2007 r., znak: [...]. Tym samym w sprawie organem właściwym stał się ponownie PINB w B., który decyzją z dnia [...] września 2015 r., znak: [...], zobowiązał obecnego właściciela nieruchomości M. G. do przedłożenia w terminie do dnia [...] grudnia 2015 r., 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Po rozpatrzeniu odwołań M. G. i S. T., PWINB w B. decyzją z dnia [...] października 2016 r., znak: [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, zaś WSA w Białymstoku prawomocnym wyrokiem z dnia 10 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 734/15, oddalił skargę M. G. od tej decyzji.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że w zakreślonym terminie M. G. nie wykonała nałożonych na nią obowiązków, dlatego PINB w B. decyzją z dnia [...] września 2016 r., znak: [...], nakazał zaniechanie dalszych robót budowlanych przy przedmiotowym budynku mieszkalnym, a PWINB w B. decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...], utrzymał w mocy tę decyzję. Jednakże na skutek skargi S. T. WSA w Białymstoku prawomocnym wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 6/17, uchylił obie te decyzje.

Ponownie prowadząc postępowanie PINB w B. decyzją z dnia [...] września 2017 r., znak: [...] nakazał M. G. rozbiórkę przedmiotowego budynku mieszkalnego, ale PWINB w B. decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...], uchylił tę decyzję, gdyż w toku postępowania odwoławczego zobowiązana przedłożyła projekt budowlany zamienny.

Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że toczyło się postępowanie nadzwyczajne w przedmiocie stwierdzenia nieważności jego ostatecznej decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...], które zakończyło się decyzją GINB z dnia [...] lipca 2018 r., znak: [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności tej decyzji.

Wobec powyższego PINB w B. decyzją z dnia [...] listopada 2018 r., znak: [...], zatwierdził projekt budowlany zamienny przedmiotowego budynku jednorodzinnego i udzielił M. G. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz zobowiązał ją do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w/w budynku. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania i wyjaśnił, że obowiązek przedłożenia dokumentów przez obecnego właściciela przedmiotowej nieruchomości wynika z decyzji PINB w B. z dnia [...] września 2015 r., wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowalnego, utrzymanej w mocy przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] października 2015 r., od której prawomocnie skargę oddalił WSA w Białymstoku wyrokiem z dnia 10 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 734/15. Podstawą rozstrzygnięcia był zaś przepis art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane.

Zdaniem PINB w B., projekt budowlany zamienny przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie zagrodowej sporządzony został przez G. K., czyli osobę posiadającą uprawnienia budowlane Nr [...] do wykonywania samodzielnej funkcji projektanta w specjalności architektonicznej w budownictwie osób fizycznych, legitymującą się w dacie opracowania dokumentacji projektowej zaświadczeniem o przynależności do P.Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa pod nr ewid. [...]. Projekt został sporządzony zgodnie z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r., poz. 462 z późn. zm.) oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Odnosząc się do zarzutów S. T. organ wyjaśnił, że są one niezasadne. Projekt zagospodarowania działki został sporządzony na kopii mapy do celów projektowych opracowanej przez uprawnionego geodetę w dniu [...] listopada 2017 r. i zawiera wszystkie wymagane przepisami elementy, w tym odległości budynku od granic działki oraz od innych istniejących budynków. Obszar oddziaływania obiektu określony został przez projektanta prawidłowo - w związku ze zbliżeniem obiektu do granicy działki nr geod. [...] została ona wskazana jako działka objęta obszarem oddziaływania projektowanego budynku. Działka nr geod. [...] nie została objęta obszarem oddziaływania projektowanego budynku, gdyż nie można uznać argumentu P. T. jakoby rzędna położenia jego działki w stosunku do działki Inwestora warunkowała zakwalifikowanie jej do obszaru oddziaływania. Nieuprawnionym jest również zarzut stawiany sporządzonej przez projektanta opinii geotechnicznej w kwestii poziomu wód gruntowych. Projektant opisał w sposób czytelny stan gruntu na działce nr geod. [...] oraz metodę ustalenia wskazanych w opinii wartości, jak też dokonał kwalifikacji warunków posadowienia jako dobrych warunków geotechnicznych dla posadowienia budynku. Odnośnie kwestii nazewnictwa obiektów budowlanych lub urządzeń budowlanych organ wyjaśnił, że stodoła jest kwalifikowana jako budynek gospodarczy, a "zbiornik na ścieki", "zbiornik sanitarny" czy też "szambo" to pojęcia tożsame, zaś przepisy dotyczące zasad opracowania projektu budowlanego nie nakazują projektantowi określenia częstotliwości opróżniania szamba.

Dalej organ wskazał, że w kwestii podniesionego zarzutu braku określenia odległości projektowanego budynku od granicy działki nr geod. [...], w projekcie zagospodarowania działki jednoznacznie wskazana została ta odległość - 1,16 m. Dokonując analizy projektowanej lokalizacji budynku w zbliżeniu do granicy działki nr geod. [...] tutejszy organ wziął pod uwagę niepodważalny fakt, że budynek został wybudowany w latach 80-tych XX wieku na podstawie pozwolenia na budowę. Pierwotna lokalizacja budynku względem granicy z działką nr geod. [...] wynosiła 1,50 m, co pozwala stwierdzić, że taka lokalizacja była zgodna z przepisami prawa miejscowego w okresie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę. Obecna lokalizacja, po uwzględnieniu wykonania elewacji z wełny mineralnej, nie odbiega zasadniczo od projektowanej, stąd też w ocenie tutejszego organu nie stanowi ona naruszenia przepisu § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dodatkowo organ wyjaśnił, że projektowane ocieplenie z płyt z wełny mineralnej z tynkiem fasadowym zapewnia spełnienie wymogów przepisów określonych w § 271-273 w/w rozporządzenia pod kątem wymagań pożarowych.

Na koniec organ I instancji stwierdził, że do kwestii pozostałych zarzutów dotyczących stricte osoby projektanta, jego kariery zawodowej oraz podejrzenia stronniczości, postanowił się nie odnosić.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył S. T. wnosząc o odrzucenie przedłożonego projektu budowlanego zamiennego jako sporządzonego niezgodnie z obowiązującymi przepisami Prawa budowlanego.

Po jego rozpoznaniu, PWINB w B. decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PINB w B. z dnia [...] listopada 2018 r., znak: [...].

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy szczegółowo opisał dotychczasowy przebieg postępowania i wyjaśnił, że w przedstawionej sprawie uwagę stron należy w pierwszej kolejności zwrócić na fakt, iż organy nadzoru budowlanego zobligowane są przede wszystkim do umożliwienia inwestorowi legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z decyzją dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, a zatem tylko w tym zakresie tutejszy organ może rozpoznać zarzuty odwołania, gdyż w toku wcześniejszych postępowań została przeanalizowana kwestia zasadności wdrożonej procedury, jak i przesłanki do wszczęcia postępowania w zakresie odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, przy czym z uwagi na duży upływ czasu od daty realizacji inwestycji, dostęp do niektórych dokumentów był utrudniony.

Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że niniejszy etap procedury legalizacyjnej jest wynikiem wcześniejszych postępowań, w tym m.in. decyzji tutejszego organu z dnia [...] października 2016 r., znak: [...], zobowiązującej M. G. do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego - na którą skarga inwestora prawomocnym wyrokiem WSA w Białymstoku z dnia 10 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 734/15, została oddalona. Tym samym została przesądzona prawidłowość wdrożonej procedury legalizacyjnej, o której mowa w art. 50 - 51 Prawa budowlanego. Dlatego też kolejnym etapem procedury legalizacyjnej jest zatwierdzenie przedłożonego projektu. Stosownie bowiem do treści art. 51 ust 4 Prawa budowlanego "po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie".

Organ odwoławczy odniósł się też do zarzutów z odwołania i wyjaśnił, że są one niezasadne. W kwestii nieprawidłowości zawiązanych z zatwierdzonym projektem budowlanym organ podtrzymał argumentację organu I instancji i uznał ją za własną. Również zarzuty stawiane przez stronę, a dotyczące kwestii związanych z osobą wykonującą projekt budowlany zamienny, w żadnych wypadku nie mogą wpłynąć na prawidłowość wydanej przez organ I instancji decyzji. Inwestor, tj. M. G. przedłożyła wszystkie niezbędne dokumenty uprawniające organy nadzoru budowlanego do wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny, a dokumenty te zostały zweryfikowane przez organy nadzoru budowlanego i nie budzą wątpliwości.

Na koniec organ odwoławczy wskazał, że niniejsza decyzja nie kończy postępowania legalizacyjnego, gdyż zostanie ono zamknięte dopiero w przypadku, gdy inwestor uzyska ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego obiektu.

Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniósł S. T., w której zaskarżonej decyzji zarzucił, że nowy projekt budowlany jest powieleniem dokumentacji pierwotnej, a przecież Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku. i Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wcześniej stwierdzili, że lokalizacja przedmiotowego budynku w sposób rażący narusza przepisy Prawa budowlanego m.in. poprzez brak odległości budynku od granicy sąsiada. Wyjaśnił też, że położenie płyt szalunkowych zwiększy rozmiary budynku choćby o kilka centymetrów, a tym samym powiększy niedopuszczalne naruszenie przepisów Prawa budowlanego.

W oparciu o powyższe zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z dnia 3 kwietnia 2019 r. skarżący podtrzymał argumentację ze skargi.

WSA w Białymstoku postanowieniem z dnia 15 maja 2019 r., na mocy art. 124 § 1 pkt 6 w zw. z art. 56 p.p.s.a., zawiesił postępowanie sądowe do czasu zakończenia postępowania przed GINB o stwierdzenie nieważności decyzji PWINB w B. z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] (zaskarżonej w sprawie niniejszej). GINB decyzją z dnia [...] października 2019 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...], o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji PWINB w B. z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...]. Wobec powyższego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. podjęto postępowanie sądowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest zaskarżona decyzja PWINB w B. z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...], która utrzymała w mocy decyzję PINB w B. z dnia [...] listopada 2018 r., znak: [...], zatwierdzającą projekt budowlany zamienny budynku jednorodzinnego w zabudowie zagrodowej, zlokalizowanego na działce ozn. nr geodezyjnym [...], położonej w miejscowości G., gmina O., o powierzchni zabudowy 125,24 m2, powierzchni użytkowej 186,40 m2 i kubaturze 802 m3 i udzielającej M. G. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz zobowiązującej inwestora do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w/w budynku.

Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1332), a w szczególności art. 51 ust. 4, zgodnie z którym, po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Na początku zauważenia wymaga, że niniejsza sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez WSA w Białymstoku, który wyrokiem z dnia 10 marca 2016 r. w sprawie II SA/Bk 734/15 oddalił skargę na decyzję PWINB w B. z dnia [...] października 2015 r., nr [...], która utrzymała w mocy decyzję PINB w B. z dnia [...] września 2015 r., znak: [...], mocą której zobowiązano M. G. do przedłożenia, w terminie do dnia [...] grudnia 2015 r.: (1) 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego przedmiotowego budynku uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, wraz z niezbędnymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, sporządzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności; (2) zaświadczenia o wpisie projektanta na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, aktualnego na dzień opracowania projektu zamiennego. W postanowieniu tym nie nałożono na inwestora obowiązku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy.

Z mocy art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Wprawdzie wskazany wyrok nie zawiera uzasadnienia, ale skoro Sąd skargę oddalił, to znaczy że zaakceptował argumentację organów wyrażoną w ich decyzjach. Zauważenia więc wymaga, że w obu decyzjach przyjęto, że w sprawie zastosowanie ma przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Powyższa kwalifikacja prawna potwierdzona została także w kolejnym prawomocnym wyroku WSA w Białymstoku z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 6/17. Ponadto, co należy wyraźnie podkreślić, w postanowieniu tym nie nałożono na inwestora obowiązku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy.

W ocenie niniejszego składu orzekającego stwierdzić zatem trzeba, że oba organy wydając zaskarżone obecnie decyzje związane były przyjętym trybem postępowania z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowalnego i się do niego zastosowały. Decyzje zostały bowiem wydane na mocy art. 51 ust. 4 Prawa budowalnego, który wprost nawiązuje do ust. 1 pkt 3 tego przepisu. Okoliczność ta, zważywszy na zarzuty skargi, nie jest sporna.

Osią sporu w sprawie pozostaje natomiast kwestia prawidłowości projektu budowlanego ze względu na położenie budynku względem działki [...]. W tej mierze na początku podkreślenia wymaga, że jak wskazano już wyżej, postanowienie PINB w B. z dnia [...] września 2015 r. nie nałożyło na inwestora obowiązku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, a stanowisko te zostało zaaprobowane przez WSA w Białymstoku w prawomocnym wyroku z dnia 10 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 734/15. Zresztą jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, postępowanie naprawcze prowadzone w oparciu o art. 50 i 51 ustawy - Prawo budowlane nie daje podstaw do żądania przedłożenia przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy, jak to ma miejsce przy postępowaniu legalizacyjnym prowadzonym na podstawie art. 48 ust. 2 pkt b ustawy - Prawo budowlane (por. m.in. wyroki: NSA z dnia 3 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1725/09, z dnia 16 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1451/09, WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 11 października 2012 r., sygn. akt II SA/Go 623/12, WSA w Gliwicach z dnia 9 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 961/14). Owszem, wydanie decyzji o warunkach zabudowy w stosunku do inwestycji już zrealizowanej lub będącej w toku dopuszczalne jest wyjątkowo - w sytuacji nałożenia na inwestora przez organ nadzoru budowlanego obowiązku przedłożenia tej decyzji w ramach postępowania zmierzającego do doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Jednakże to do kompetencji tego organu należy ocena, czy zachodzi potrzeba uzyskania przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 listopada 2017 r., sygn. akt 1643/17). W sprawie niniejszej zaś, jak już wyżej wskazano, organy obowiązku takiego nie nałożyły i zostało to zaaprobowane przez WSA w Białymstoku we wspomnianym wyroku II SA/Bk 734/15. Orzekające więc w sprawie organy rozstrzygnęły ją bez wcześniejszego nałożenia na inwestora obowiązku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowego obiektu.

Przechodząc do oceny prawidłowości rozstrzygnięć obu organów stwierdzić trzeba, że jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, wielokrotnie omawianego w różnych decyzjach i wyrokach sądowych (wskazanych wyżej), decyzją z dnia [...] kwietnia 1984 r. został zatwierdzony projekt budowlany i udzielono A. G. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego drewnianego o wymiarach 11,00 x 9,00 m, o powierzchni zabudowy 107,64 m2, powierzchni całkowitej 250,23 m2 i kubaturze 610,54 m3 z pokryciem z eternitu falistego lub płaskiego. Według założeń projektowych budynek miał mieć wymiar w planie 11 m x 9 m. Projektowana odległość budynku od granicy z działką sąsiednią o nr geodezyjnym [...] (obecnie [...]) miała wynosić 1,50 m, a odległość od budynku na tejże działce 8 m. W ścianie szczytowej przedmiotowego obiektu od strony działki o nr geod. [...] przewidziane były w dokumentacji projektowej trzy otwory okienne, tj. dwa w poziomie piwnic i jeden w poziomie poddasza. Projektowana odległość budynku od granicy z działką sąsiednią o nr geod. [...] (obecnie [...]) wynosić miała 5,50 m, a odległość narożnika budynku projektowanego do narożnika budynku istniejącego na tej działce w linii prostej wynosić miała 8,5 m. Ustalone przez PINB w B. odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego polegało zaś na naruszeniu przewidzianych normy odległościowych względem działki o nr [...] ([...]). Rzeczywista odległość inwestycji od granicy z tą działką wynosi 1,16 m (a nie 1,50 m), oraz 7,5 m od budynku na tej działce (zamiast 8,5 m).

W projekcie zamiennym wskazano zaś, że budynek mieszkalny na działce nr [...] znajduje się w odległości 1,16 m od granicy z działką nr [...] i 7,30 m od budynku mieszkalnego znajdującego się na tej działce. Ponadto budynek mieszkalny na działce nr [...] znajduje się w odległości 5,60 m od granicy z działką nr [...] i w odległości 8,75 m od budynku mieszkalnego na tej działce (odległość pomiędzy rogami tych budynków). Zdaniem więc obu organów powyższy stan faktyczny daje podstawę do przyjęcia, że należy zatwierdzić przedłożony przez stronę projekt zamienny.

W ocenie Sądu oba rozstrzygnięcia organów są prawidłowe co do zasady, chociaż uzasadnienia obu decyzji są lakoniczne. Zważywszy jednak na przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., stwierdzić trzeba, że okoliczność ta nie mogła mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.

Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, przedmiotowy budynek został zbudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 13 kwietnia 1984 r. W tamtym okresie obowiązywało Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r. Nr 17, poz. 62; dalej: rozporządzenie z 1980 r.). W § 12 ust. 1 tego rozporządzenia uregulowano, że budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta mogła być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych. Natomiast w ust. 2 tego przepisu przyjęto, że przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m. Z kolei w dacie orzekania przez organy w niniejszej sprawie obowiązywało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz.1422; dalej: rozporządzenie z 2002 r.). Z § 12 ust. 2 tego rozporządzenia wynika, że sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość (w tym przypadku planu brak). Ponadto § 12 ust. 4 pkt 1 tego rozporządzenia stanowi, że w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza się budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej (działka nr [...] ma szerokość 18,06 m).

W stanie faktycznym niniejszej sprawy, jak wskazano już wyżej, przedmiotowy budynek posadowiono w odległości 1,16 m od granicy z działką nr [...]. Jak z powyższego zatem widać usytuowanie budynku na działce nr [...] nie spełniało wymogów w zakresie odległości pod rządami obowiązywania obu rozporządzeń. Podkreślenia jednak wymaga, że już pod rządami rozporządzenia z 1980 r. w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmowano, że możliwa jest lokalizacja obiektu z naruszeniem odległości ustalonych w § 12 ust. 2 tego rozporządzenia, jeżeli na działce sąsiedniej brak jest zabudowań, a ona z uwagi na swój charakter (grunt orny) i parametry nie jest przeznaczona pod budownictwo, zaś ściana przedmiotowego obiektu od strony tej działki nie jest wyposażona w otwory okienne i drzwiowe (por. wyrok NSA z dnia 13 lutego 2001 r., sygn. akt SA/Rz 2241/99). Wskazywano też, że o rażącym naruszeniu prawa (w zakresie odległości od granicy działki) decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - czyli skutki które wywołuje decyzja (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1111/06). Podkreślano również, że projektowana zabudowa działki musi uwzględniać uzasadniony interes właścicieli sąsiednich nieruchomości (art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane - Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), a w tym przede wszystkim warunek takiego usytuowania obiektów budowlanych, aby nie uniemożliwiały one prawidłowej i optymalnej zabudowy nieruchomości sąsiednich także w bliżej nie określonej perspektywie czasu (por. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 1991 r., sygn. akt IV SA 1129/91).

Także pod rządami rozporządzenia z 2002 r. wyjaśniono, że kwestia odległości budowy od granicy z działką sąsiednią, pomimo że mowa jest o niej w rozporządzeniu z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w pewnych okolicznościach w ogóle nie ma charakteru przepisów techniczno-budowlanych, lecz dotyczy prawa sąsiedzkiego jako prawa cywilnego. Jeżeli odstąpienie od warunków technicznych nie wiąże się z powstaniem zagrożenia dóbr chronionych prawem publicznym, np. wprowadzeniem groźby pożaru, choroby, uszkodzenia mienia, to wadliwym byłoby uznanie na gruncie publiczno-prawnym wynikającym z przepisów ustawy z 1994 r. Prawo budowlane o naruszeniu przepisów techniczno-budowlanych uniemożliwiającym zatwierdzenie projektu budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1563/17). Przepisy techniczne zawarte w rozporządzeniu z 2002 r. mają zapewniać spełnienie wymagań art. 5 i art. 6 Prawa budowlanego. W odniesieniu zaś do odległości względem działki sąsiedniej, § 12 rozporządzenia ma zapewnić spełnienie wymagań w zakresie odpowiedniego nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku na działce sąsiedniej oraz wymagania w zakresie bezpieczeństwa pożarowego. To są zatem elementy, które mogą mieć decydujący wpływ na wynik sprawy w związku z treścią § 12 rozporządzenia. Jeżeli odstąpienie od warunków technicznych nie wiąże się z powstaniem zagrożenia dóbr chronionych prawem publicznym, np. wprowadzeniem groźby pożaru, choroby, uszkodzenia mienia, to wadliwym byłoby uznanie na gruncie publiczno-prawnym wynikającym z przepisów Prawa budowlanego o naruszeniu przepisów techniczno-budowlanych uniemożliwiającym zatwierdzenie projektu budowlanego (por. wyroki NSA z 12 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 5/10 i z 27 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 42/11). Sama niezgodność projektu budowlanego z przepisami ww. rozporządzenia nie uzasadnia odmowy zatwierdzenia takiego projektu, w sytuacji gdy organ nie stwierdził naruszenia innych przepisów techniczno-budowlanych (por. wyrok NSA z 26 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1518/10).

Sąd w składzie niniejszym w pełni przychyla się do powyższych stanowisk. W stanie faktycznym, jak wynika z przedłożonego projektu zamiennego, a co podkreśliły organy, istniejący budynek mieszkalny inwestora nie pogarsza środowiska przyrodniczego i nie oddziałuje negatywnie na zdrowie człowieka oraz nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich. Nie będzie on przesłaniał nasłonecznienia dla domu położonego na działce nr [...], a w celu podniesienia odporności ogniowej przewidziano w projekcie zamiennym ocieplenie z płyt z wełny mineralnej z tynkiem fasadowym. Jego posadowienie nie wpłynie też na uniemożliwienie zabudowy działek sąsiednich, gdyż są one już w pełni zabudowane budynkami mieszkalnymi i gospodarczymi. Podkreślenia przy tym wymaga, że jak ustalono w sprawie, rzeczywista odległość inwestycji od granicy z działką nr [...], a tylko ona znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, wynosi 1,16 m (a nie 1,50 m), zaś od budynku na tej działce wynosi 7,5 m (zamiast 8,5 m). Są to odległości tylko nieznacznie przekraczające odległości przewidziane rozporządzeniem z 2002 r. Co najważniejsze jednak w tym wszystkim to okoliczność, że właściciel działki nr [...]nie kwestionuje możliwości zalegalizowania przedmiotowej inwestycji w miejscu jej posadowienia, a czyni to sąsiad będący właścicielem działki nr [...], na którą przedmiotowa inwestycja nie oddziałuje. Także odległości wymagane rozporządzeniem z 2002 r. pomiędzy domem inwestora a obiektami na działce skarżącego są zachowane. I tak pomiędzy domem inwestora i budynkiem gospodarczym skarżącego jest odległość 8,70 m, zaś pomiędzy domem inwestora i domem skarżącego (po skosie, gdyż nie leżą naprzeciwko siebie), odległość ta wynosi 8,75 m. Z uwagi na położenie tych obiektów względem siebie nie można też mówić o jakimkolwiek oddziaływaniu ich względem siebie, czy to w postaci zasłaniania nasłonecznienia, czy też zagrożenia pożarowego. To wręcz przeciwnie, gdyby uwzględnić stanowisko skarżącego, to należałoby przesunąć przedmiotowy budynek skarżącej w kierunku granicy z działką skarżącego o ok. 0,34 m, a przecież skarżący nie wykazuje, aby o to mu chodziło. W realiach niniejszej sprawy jednoznacznie zatem trzeba stwierdzić, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, organy rozstrzygnęły prawidłowo.

Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób w zasadzie wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.