Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2339/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2007 r. sprawy ze skargi Gminy U. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - oddala skargę -


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 2339/06

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. nr [...] Minister Środowiska utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Zespołu Parków Krajobrazowych w P. z dnia [...] lipca 2006 r. znak [...], którym uzgodniono projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "J. w gminie U. " na terenie parku krajobrazowego Gór [...] pod warunkiem wyłączenia z planu projektowanej lokalizacji turbin wiatrowych.

Organ I instancji wskazał, iż powołany plan zagospodarowania przestrzennego "J. w gminie U. " obejmuje obszar położony w obrębie Parku Krajobrazowego Gór [...], na terenie którego obowiązują ustalenia ujęte w rozporządzeniach Wojewody [...]: nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. w sprawie Parku Krajobrazowego Gór [...] (Dz. Urz. Wojew. [...]. Nr [...], poz. [...]) oraz nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony Parku Krajobrazowego Gór [...] (Dz. Urz. Wojew. [...]. Nr [...], poz. [...]). Nadto obszar ten położony jest w bezpośrednim sąsiedztwie Parku Krajobrazowego [...], Obszaru Specjalnej Ochrony Ptaków Natura 2000 pn "[...]" wyznaczonego rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków natura 2000 (Dz. U. Nr 229, poz. 2313) oraz rezerwatu przyrody pn "T." utworzonego na podstawie Zarządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia [...] grudnia 1995 r. ([...]). Park Krajobrazowy Gór [...] znajduje się również na liście potencjalnych specjalnych obszarów ochrony siedlisk oraz ptaków Natura 2000.

Dyrektor Zespołu Parków Krajobrazowych w P. podniósł, że z przedłożonej, uzupełnionej prognozy oddziaływania na środowisko wynika, iż na części obszaru objętego planem znajduje się kompleks z udziałem muraw kserotermicznych, suchych ciepłolubnych łąk, pastwisk i zarośli z licznymi zadrzewieniami na silnie nasłonecznionych zboczach. Jednak w planie ochrony Parku Krajobrazowego Gór [...] kompleks ten nie jest wskazany do szczególnej ochrony jako murawy kserotermiczne. Obszar ten w związku z bliskością z terenami leśnymi podlega sukcesji. Z przedłożonej prognozy wynika również, że obszar projektowany do uznania jako użytek ekologiczny i znajdujący się w granicach

IV SA/Wa 2339/06

opracowania projektu planu został przekształcony, więc istnieje wątpliwość odnośnie zasadności objęcia ochroną prawną w trybie przepisów ustawy o ochronie przyrody wskazanego fragmentu terenu. Szczegółowemu rozpatrzeniu na etapie opracowania raportu oddziaływania inwestycji na środowisko wymagać będzie kwestia związana z modernizacją istniejącej oczyszczalni ścieków i przewidywanym znacznym zwiększeniem ilości ścieków odprowadzanych z tej oczyszczalni do potoku przepływającego przez rezerwat "T.". Ścieki z oczyszczalni odprowadzane były do cieku wodnego przepływającego przez obszar rezerwatu jeszcze przed utworzeniem rezerwatu przyrody. Kwestia ta zatem wymagać będzie rozważenia możliwości zmiany jej lokalizacji, gdy taka konieczność zaistnieje. Rozbudowa Ośrodka Wypoczynkowego w A. w zakresie podanym w projekcie stanowi kontynuację jego funkcji. Inwestor przy realizacji inwestycji winien liczyć się z możliwością kompensacji przyrodniczej.

Dużą wątpliwość budzi lokalizowanie na obszarze objętym planem turbin wiatrowych. Nie podano bowiem planowanych ilości i wysokości wież wiatrakowych jak również mocy elektrowni. Lokalizacja obszaru przeznaczonego na ten cel na rysunku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odbiega od powierzchni podanej na jednym z załączników graficznych do prognozy. Elektrownia wiatrowa planowana jest do zlokalizowania na szczycie wzgórz w miejscu szczególnie eksponowanym, z którego widoczne jest pasmo [...] wraz z [...]. Posadowienie w tym miejscu wież wiatrakowych nieodwracalnie zmieni lokalny krajobraz i jego walory przyrodnicze oraz uwarunkowania estetyczno -ekspozycyjne. Bezpowrotnie zaburzona i zmieniona zostanie tzw. "tożsamość miejsca" w lokalnym krajobrazie zarówno w aspekcie kulturowych tradycji użytkowania obszaru jak i fundamentalnego "kanonu krajobrazowego".

Powołując się na przepisy ustawy o ochronie przyrody, ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, powołane wyżej rozporządzenia Wojewody [...] i Europejską Konwencję Krajobrazową z dnia 20 października 2000 r. (Dz. U. Nr 14, poz. 98) organ I instancji stwierdził, iż lokalizacja elektrowni wiatrowej w projektowanym miejscu bezpowrotnie zmieni charakter przestrzeni i krajobraz tej formy przyrodniczej, co stoi w sprzeczności z zapisami powołanych aktów prawnych.

Nadto obszar planowanej inwestycji stanowi rejon występowania nasypów niekontrolowanych, ziemnych o różnej miąższości, nieskonspolidowanych,

IV SA/Wa 2339/06

nieprzydatnych w tym stanie do bezpośredniego posadowienia fundamentów projektowanych obiektów. Dlatego też posadowienie projektowanej elektrowni wiatrowej może być związane z koniecznością wykonania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu.

Obszar objęty planem położony jest w bezpośrednim sąsiedztwie Obszaru NATURA 2000 oraz rezerwatu przyrody "T.". Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie fragmentu puszczy bukowo - jodłowej - miejsca bytowania ptaków drapieżnych. W planie ochrony Parku Krajobrazowego Gór [...] wyznaczono areały występowania niedźwiedzi i gniazdowania orłów przednich. Ponadto obszar A. jest miejscem żerowania i rewirem lęgowym orlika krzykliwego, puszczyka uralskiego i trzmielojada. Stosownie do przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz Zarządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa - na terenie rezerwatu przyrody zabrania się zakłócania ciszy. Powstający hałas w wyniku pracy elektrowni będzie przenosił się na tereny sąsiednie i będzie miał negatywny wpływ na gniazdujące na terenie rezerwatu i w okolicy ptaki objęte ochroną. Ponadto uciążliwe są migające nocą światła ostrzegawcze oraz refleksy świetlne, odbijające się od łopat wiatraków w dzień. Umieszczenie elektrowni wiatrowych na wzniesieniach stanowi również większe zagrożenie dla wędrownych ptaków niż te same obiekty rozmieszczone na nizinach.

W wyniku rozpoznania zażalenia Burmistrza Gminy U. organ odwoławczy utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji podniósł, iż elektrownie wiatrowe, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określania rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573), należą do takich inwestycji. Planowana lokalizacja elektrowni wiatrowej jest sprzeczna z § 2 pkt 3a rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005 r. gdzie stwierdza się, iż do nadrzędnych celów ochrony Parku należy ochrona jego walorów krajobrazowych. Główne zaburzenia w środowisku powodowane przez elektrownie wiatrowe sprowadzają się do odstraszania populacji ptaków w promieniu nawet do 600 m od turbin, ograniczenia w wykorzystywaniu areału, zmiany w zachowaniu, bariery dla swobodnego przemieszczania się, jak również bezpośrednie kolizje mające wpływ na większą śmiertelność ptaków. Ponadto Minister Środowiska powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu postanowienia organu I instancji.

IV SA/Wa 2339/06

Skargę na powyższe postanowienie Ministra Środowiska do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Burmistrz Gminy U. wnosząc o jego uchylenie.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie prawa przez niezastosowania przepisu art. 17 ust. 2 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody w związku z art.6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261, poz. 2603, ze zm.), niezastosowanie się do przepisu art. 33 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody w związku z art. 77 § 1 kpa oraz błędne zastosowanie § 2 pkt 3a rozporządzenia Wojewody [...] w sprawie Parku Krajobrazowego Gór [...].

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż przepisem zakazującym, konkretnych i enumeratywnie wymienionych zachowań jest § 3 Rozporządzenia Wojewody [...] i jedynie sprzeczność zapisów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego J. wykazana względem tych zakazów skutkować może negatywnym stanowiskiem organu. Nadto to wskazano, że budowa urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z nich bezwzględnie (a zatem i przedmiotowych turbin wiatrowych) należy do inwestycji celu publicznego, a zatem z mocy prawa nie dotyczą jej przepisy art. 17 ustawy o ochronie przyrody. Nawet przy uznaniu, że lokalizacja turbin wiatrowych miałaby nie być inwestycją celu publicznego to ust. 3 art. 17 i ust. 3 art. 33 ustawy o ochronie przyrody wymaga przeprowadzenia procedury postępowania w sprawie oceny oddziaływania, taka procedura przeprowadzona na etapie opiniowania i uzgadniania planu nie wykazała ewidentnie niekorzystnego wpływu turbin elektrowni wiatrowych na środowisko. Uwzględnienie celów ochrony przyrody i środowiska jest zrealizowane w planie A. przez zastosowanie w przepisach planu warunku wynikającego wprost z przepisów ustawy o ochronie przyrody o wymogu zachowania dla przedsięwzięcia braku niekorzystnego wpływu na przyrodę Parku.

W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do zarzutów skargi Minister podniósł, iż zarzut niezastosowania art. 17 ust. 2 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody jest chybiony, bowiem planowana inwestycja budowy turbin wiatrowych nie może być zaliczana do inwestycji celu publicznego. Stosownie do art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, budowa elektrowni wiatrowej

IV SA/Wa 2339/06

wykorzystującej siłę wiatru do wytwarzania energii nie jest celem publicznym. W art. 6 pkt 2 powołanej ustawy, do celów publicznych zaliczono urządzenia służące do przesyłania energii elektrycznej, nie zaliczając do nich urządzeń do wytwarzania energii. Powyższe oznacza, że przedmiotowa inwestycja nie stanowi celu publicznego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył cc następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy P.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.).

Badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o powołane przepisy, Sąd doszedł do przekonania, iż zaskarżone postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] września 2006 r. nie narusza prawa. Podstawą materialnoprawną do wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie - jak trafnie wskazał organ był art. 17 pkt. 7 lit. C i 25 pkt. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz.U. nr 80, poz.717 ze zm.)

Ustalając ewentualny stan zagrożenia dla środowiska organy administracji publicznej posłużyły się, sporządzoną przez [...] Biuro Planowania Przestrzennego Oddział w K., Prognozą oddziaływania na środowisko ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "J. " w gminie U. - zwana dalej raportem.

Raport taki, stosownie do art. 52 ustawy Prawo ochrony środowiska, powinien m. in. zawierać opis analizowanych wariantów, w tym wariantu polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Również określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych

IV SA/Wa 2339/06

wariantów oraz uzasadnienie wybranego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko.

Raport dołączony do wniosku inwestora spełnia wskazane wymogi.

Prawidłowe są ustalenia organu uzgadniającego projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego co do wynikających z niego konfliktów i zagrożeń dla środowiska. Z przedstawionego raportu wynika bowiem, że budowa siłowni wiatrowej stworzy istotne zagrożenia dla bytowania ptactwa przelatującego i gniazdującego o zasięgu przekraczającym przyjęty obszar opracowania, spowoduje uwstecznienie różnorodności biologicznej świata zwierzęcego i roślinnego na obszarze podstawowego i pomocniczego zagospodarowania oraz w zasięgu oddziaływania urządzeń, spowoduje obniżenie walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz naruszenie harmonii otoczenia. Nadto wskazano, iż budowa instalacji energetyki niekonwencjonalnej spowoduje niszczenie korytarzy ekologicznych oraz zniekształcenie krajobrazu, zmniejszenie liczebności wędrownych i gniazdujących gatunków ptaków oraz fauny polnej i leśnej, utrudnianie rozprzestrzeniania się gatunków w wyniku tworzenia barier ekologicznych.

Teren objęty inwestycją położony jest w obrębie Parku Krajobrazowego Gór [...], na terenie którego obowiązują ustalenia ujęte w rozporządzeniu Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. W powołanym rozporządzeniu ustalono szczególne cele ochrony Parku takie jak: zachowanie pełnego zróżnicowania i bogactwa szaty roślinnej, obejmującej liczną grupę chronionych i rzadkich gatunków roślin oraz zbiorowisk roślinnych Gór [...], zachowanie populacji dziko występujących zwierząt należących i do gatunków rzadkich oraz zagrożonych wyginięciem, zachowanie w niewielkim stopniu przekształconego krajobrazu rolniczego z charakterystyczną mozaiką pól uprawnych oraz zachowanie różnorodnych odsłonięć geologicznych oraz wychodni skalnych.

Nadto zauważyć należy, iż bezpośrednie sąsiedztwo obszaru NATURA 2000 oraz rezerwatu "T." stanowić może przesłankę do zachowania krajobrazu objętego planem w stopniu jak najmniej przekształconym. Zmiany dokonane bowiem na terenie przedmiotowej inwestycji mogą mieć bezpośredni wpływ na tereny przyległe będące pod szczególną ochroną. Z materiałów Ministerstwa Środowiska wynika, że Park Krajobrazowy Gór [...] znalazł się na liście obszarów zgłoszonych do objęcia ochroną w Europejskim Systemie Ochrony Siedlisk NATURA 2000. Okoliczność ta nie może zostać pominięta przy dokonywaniu oceny prognozy

IV SA/Wa 2339/06

oddziaływania na środowisko ustaleń zawartych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Mając na uwadze cele ochrony Parku wskazane wyżej podnieść należy, iż mogą one nie zostać zachowane w sytuacji, gdy inwestycja polegająca na budowie turbin wiatrowych zostanie zrealizowana.

Nie można również zapominać, iż Polska jest stroną Europejskiej Konwencji Krajobrazowej z dnia 20 października 2000 r. (Dz. Nr 14, poz. 98), w której stwierdzono, że jakość i różnorodność krajobrazów europejskich stanowi wspólny zasób oraz, że ważna jest współpraca na rzecz ich ochrony, gospodarki i planowania.

Wobec powyższego stwierdzić należy, iż bez znaczenia pozostaje kwestia czy jest to przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisu § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) czy też w rozumieniu § 3 ust. 1 pkt 6 powołanego rozporządzenia. Przedstawione bowiem argumenty w zaskarżonym postanowieniu, jak również w postanowieniu organu I instancji a wskazane w oparciu o załączoną prognozę oddziaływania na środowisko, stanowią rzetelną analizę skutków budowy planowanej inwestycji tj. elektrowni wiatrowej. Znaczący, negatywny wpływ turbin wiatrowych na środowisko tego terenu podlegającego szczególnej ochronie stanowi przesłankę wystarczającą dla rozstrzygnięcia o wyłączeniu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego projektowanej lokalizacji turbin wiatrowych.

Okoliczność zatem, że organ nie wyjaśnił w/w kwestii (co do rodzaju inwestycji w rozumieniu wskazanego wyżej rozporządzenia) pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z art.145§1 pkt. 1lit. c ustawy z dnia 30sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uchyla zaskarżone rozstrzygnięcia w przypadku stwierdzenia takiego naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Taka okoliczność nie zachodzi w niniejszej sprawie.

Natomiast na marginesie niniejszych rozważań wskazać należy, iż w aktach administracyjnych znajduje się pismo z dnia [...] sierpnia 2005 r. Dyrektora Zespołu Parków Krajobrazowych w P. stanowiące opinię tego organu w zakresie

IV SA/Wa 2339/06

ochrony środowiska w związku z przystąpieniem do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z opinii tej wynika, iż zaleca się wyłączenia z obszaru objętego planem lokalizowania elektrowni wiatrowych. Jak bowiem podniesiono obszar sporządzanego planu obejmuje swym zasięgiem Park Krajobrazowy Gór [...]. Rozporządzeniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. został ustanowiony plan ochrony tego Parku, który nie przewiduje zalesień jak również zabudowy mieszkaniowo - usługowej. Nadto [...] ze względu na cenne wartości przyrodniczo - krajobrazowe przewidziana jest do objęcia dodatkową ochroną jako zespół przyrodniczo - krajobrazowy, na terenie którego stosownie do zapisów ustawy o ochronie przyrody, mogą być wprowadzone zakazy określone w art. 45 ust. 1. Ze względu na powyższe argumenty jak również piękne punkty widokowe Dyrektor Zespołu Parków Krajobrazowych zalecił wyłączenie przedmiotowej elektrowni z tego obszaru.

Wprawdzie opinia ta nie była wiążąca dla gminy sporządzającej plan zagospodarowania przestrzennego jednakże w sytuacji umieszczenia w takim planie postanowień niezgodnych z tą opinią winna ona przedstawić materiały, które ponad wszelką wątpliwość wskażą na brak negatywnego wpływu na środowisko elektrowni wiatrowej czego gmina nie uczyniła. Złożony przez nią raport przemawia za prawidłową oceną sytuacji zagrożenia środowiska przez organ uzgadniający.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 17 ust. 2 pkt. 4 ustawy ochronie przyrody w zw. z art. 6 pkt. 2 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2004r. nr 26 poz. 2603 ze zm.). Wskazać wszak należy, że budowa elektrowni wiatrowej a zatem wykorzystującej siłę wiatru nie jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu tego ostatniego przepisu. Do celów publicznych - w myśl tego przepisu zaliczono jedynie urządzenia służące do przesyłania energii elektrycznej nie zaliczając do nich urządzeń do jej wytwarzania. A zatem przepis art. 17 ust. 2 pkt. 4 ustawy o ochronie przyrody nie miał zastosowania w niniejszej sprawie.

Powyższe prowadzi do wniosku, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Minister Środowiska w sposób wyczerpujący uzasadnił swoje rozstrzygnięcie zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów kpa. Mając zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa oraz, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić.

8

IV SA/Wa 2339/06

Wobec powyższego na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji wyroku.