Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2483/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6291 Nacjonalizacja przemysłu
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 5 i 140
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 365
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
article: art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153 i art. 145 § 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Małgorzata Miron Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2014 r. sprawy ze skargi Miasta O. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przekazania na własność mienia stanowiącego majątek po byłym przedsiębiorstwie 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako "k.p.a."), uchyliła w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] i odmówiła przekazania na własność Miasta O. mienia, stanowiącego majątek po byłym W. P. E. C. w O., w skład którego wchodzą składniki usytuowane na nieruchomości położonej w O., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i nr [...], dla których odpowiednio prowadzone są księgi wieczyste KW [...] i [...].

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] przekazał na własność Miasta O., jako mienie niezbędne do wykonywania zadań własnych, mienie ogólnonarodowe, położone na terenie miasta O., stanowiące dotychczas majątek W. P. E. C. w O., obejmujące wszystkie aktywa i pasywa – zgodnie z protokołem przekazania przejęcia przedsiębiorstwa państwowego, spisanym według stanu na dzień [...] r.

Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r., a następnie decyzją nr [...] z dnia [...] r. utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję z dnia [...] r.

Wyrokiem z dnia 13 lipca 2004 r. sygn. akt I SA 2976/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] r.

Miasto O. wnioskiem z dnia [...] r. wystąpiło o nieodpłatne przekazanie na własność Miasta O. mienia ogólnonarodowego, położonego na terenie miasta O., stanowiącego dotychczas majątek W. P. E. C. w O., a będącego we władaniu E. C. sp. z o.o. z siedzibą w O.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] przekazał na własność Miasta O. składniki mienia wyszczególnione w poz. [...], [...]-[...], [...]-[...], [...]-[...] w karcie inwentaryzacyjnej przedsiębiorstwa nr 1 oraz składniki mienia wyszczególnione w poz. [...]-[...] w karcie inwentaryzacyjnej przedsiębiorstwa nr [...], a także odmówił przekazania składników mienia wyszczególnionych w poz. [...]-[...], [...]-[...], [...] karty inwentaryzacyjnej przedsiębiorstwa nr 1 oraz w karcie inwentaryzacyjnej nr [...] poz. [...]-[...].

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uchyliła decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. i umorzyła postępowanie w pierwszej instancji wskazując, że w sprawie istnieje spór dotyczący prawa własności, który rozstrzygany jest w postępowaniu cywilnym.

Wyrokiem z dnia 7 listopada 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1262/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] r. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że co najmniej przedwczesne jest twierdzenie, że przedmiotowe mienie nie stanowi mienia Skarbu Państwa i tym samym nie podlega komunalizacji. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie tylko nie wskazała w jaki sposób przedsiębiorstwo komunalne stało się właścicielem mienia, którego dotyczy niniejsze postępowanie, ale nie ustaliła nawet czy P. E. C. w O. zostało przekształcone w przedsiębiorstwo komunalne. Ponadto skoro w postępowaniu cywilnoprawnym miałoby nastąpić ustalenie, które składniki przedmiotowego mienia są własnością danego podmiotu, to nie można z góry przesądzać, niezależnie od stopnia prawdopodobieństwa, że mogą one stanowić tylko własność Miasta O. albo Spółdzielni M. L.-W. "[...]" w O., a nie mogą stanowić mienia Skarbu Państwa będącego w dniu 27 maja 1990 r. mieniem ogólnonarodowym służącym użyteczności publicznej i należącym w tym dniu do podmiotów określonych w art. 5 ust. 3 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Tym samym wynik postępowania komunalizacyjnego jest uzależniony od wyniku postępowania cywilnego, a więc postępowanie komunalizacyjne należało zawiesić na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i podjąć czynności, o których mowa w art. 100 k.p.a. Organy orzekające w sprawie komunalizacji mienia ogólnonarodowego są bowiem uprawnione do ustalania stanu prawnego tego mienia, natomiast nie mogą rozstrzygać sporów wynikających ze stosunków cywilnoprawnych. Do rozstrzygania tych sporów powołane są sądy powszechne (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 1995 r. I SA 81/94; ONSA 1995/3/149).

Wobec wytycznych wskazanych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2006 r. decyzją z dnia [...] r. nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uchyliła decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] zawiesił z urzędu postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny sprawy dotyczącej składników majątkowych objętych wnioskiem komunalizacyjnym.

Wyrokiem z dnia 31 grudnia 2009 r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w O., I Wydział Cywilny zasądził od Z. E. C. sp. z o.o. z siedzibą w O. na rzecz S. M. L.-W. "[...]" w O. kwotę [...] złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia [...] r. do dnia zapłaty i oddalił powództwo główne w pozostałym zakresie tj. wydania nieruchomości i sieci cieplnej, oraz oddalił powództwo wzajemne i orzekł o kosztach postępowania. W wyroku tym Sąd Okręgowy w O. ustalił następujący stan faktyczny, którego elementy dotyczące ustalenia czyją własnością – którego podmiotu są poszczególne składniki przedmiotowego mienia są wiążące:

Umową z dnia [...] r. Skarb Państwa oddał w wieczyste użytkowanie S. M. L.-W. "[...]" w O. niezabudowane działki gruntu, położone w O. w rejonie ul. [...], o łącznym obszarze [...] ha z obowiązkiem wybudowania na nich ciepłowni na potrzeby członków S. Budowa ciepłowni przy ul. [...] została w całości sfinansowana ze środków pochodzących z kredytów udzielnych na ten cel przez Narodowy Bank Polski. Przedmiotowy kredyt był umarzalny w 100% pod warunkiem przekazania wybudowanego obiektu (ciepłowni) do właściwego terytorialnie wojewódzkiego przedsiębiorstwa energetyki cielnej i rzeczywiście został w całości umorzony na podstawie protokołu przekazania obiektu na rzecz WPEC. Tym samym S. w żadnym stopniu nie pokryła kosztów wybudowania ciepłowni, która do końca [...] r. znajdowała się w posiadaniu i zarządzie S. Z dniem [...] r. na podstawie "protokołu przejęcia-przekazania" sporządzonego w zwykłej formie pisemnej doszło do przekazania przez S. i przejęcia przez WPEC "obiektów i urządzeń" w postaci m.in. [...] przy ul. [...], magistrali cieplnej i węzłów wyszczególnionych w załącznikach. Z czynności wynikało, że chodzi o przejście na podmiot przejmujący całości praw i obowiązków związanych z produkcją energii cieplnej i dostarczaniem jej wszystkim odbiorcom w mieście. Przeniesienie nie obejmowało cesji prawa użytkowania wieczystego, które pozostało jako ustanowione na rzecz S. Po przekazaniu ciepłowni w [...] r. S. nie czyniła żadnych nakładów i wydatków związanych z obiektem przy ul. [...], z wyjątkiem pokrywania, poczynając od [...] r. opłat publicznoprawnych należnych od prawa użytkowania wieczystego gruntu, jak też nie uczestniczyła w żaden sposób w zarządzaniu ciepłownią. Rzeczy będące przedmiotem powództwa windykacyjnego stanowiły składniki materialne, w rozumieniu art. 551 k.c., przedsiębiorstwa energetycznego, albowiem służą bezpośrednio prowadzonej działalności gospodarczej, tworząc zorganizowany zespół środków niezbędnych funkcjonalnie do realizacji zadań, w tym produkcji i dostawy energii cieplnej dla osób fizycznych i prawnych z terenu miasta O. Wymaganego przymiotu "władania", niezależnie od sposobu jego rozumienia, nie miało Miasto O. i to od [...] r., wraz z utworzeniem ZEC jako spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, która wedle prawa stała się odrębną od miasta osobą prawną. Istotną okolicznością dla rozstrzygnięcia był fakt, że S. swój tytuł prawny wywodziła wyłącznie z przysługującego jej prawa użytkowania wieczystego gruntu, zaś nie próbowała udowodnić, a nawet nie powoływała się na to, że przysługuje jej prawo do przedsiębiorstwa, którego jednym ze składników były przedmiotowy grunt wraz ze znajdującymi się na nim budynkami i urządzeniami. Tymczasem roszczenie windykacyjne z art. 22 § 1 k.c. skierowane do składników przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 k.c. kojarzy się w orzecznictwie z prawem do tego przedsiębiorstwa jako zmierzające do jego ochrony. Ponadto w oparciu o art. 235 k.c. z prawa użytkowania wieczystego gruntu nie mogą wypływać żadne prawa do rzeczy znajdujących się poza tym gruntem, nieraz w znacznej od niego odległości, jak magistrala cieplna z przyłączami i węzły cieplne. Nie były to części składowe tego gruntu, ani przynależności w pojęciu prawa rzeczowego, a zatem brak było podstaw do żądania wydania rzeczy tego rodzaju. Stosunki własnościowe miały znaczenie drugorzędne dla rozstrzygnięcia, albowiem art. 49 § 2 k.c., który został niedawno wprowadzony do porządku prawnego, uprawnia właściciela urządzeń jedynie do żądania ich wykupu przez przedsiębiorstwo. Tym samym S. mogłaby uzyskać faktyczne władztwo nad "siecią cieplną" jedynie wraz z przejęciem całego przedsiębiorstwa ciepłowniczego, jednakże wyraźnie oświadczyła, że nie zmierza do wydania jej przedsiębiorstwa a określonych składników.

Powyższe ustalenie doprowadziło do oddalenia powództwa o wydanie nieruchomości i sieci cieplnej na rzecz S. M. L.-W. "[...]" w O. i zasądzenia wskazanej w wyroku kwoty tytułem wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy.

Wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sąd Apelacyjny w W., I Wydział Cywilny zmienił zaskarżony wyrok w pkt. I.2. w ten sposób, że zasądził od ZEC sp. z o.o. na rzecz S. M. L.-W. "[...]" w O. niższą kwotę i oddalił apelację w pozostałej części. Sąd Apelacyjny w W. w uzasadnieniu przyjął za własne ustalenia dotyczące przekazania obiektów i urządzeń.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił podjęcia zawieszonego postępowania.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uchyliła postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] podjął zawieszone postępowanie.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] przekazał nieodpłatnie na własność Miasta O., jako mienie komunalne niezbędne do wykonywania zadań własnych, mienie ogólnonarodowe (państwowe), stanowiące majątek po byłym W. P. E. C. w O., będące we władaniu Z. E. C. sp. z o.o. w O., wskazując, że w skład przekazywanego mienia wchodzą składniki mienia państwowego usytuowane na nieruchomości położonej w O., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki [...] (uregulowanej w KW nr [...]) i [...] (uregulowanej w KW nr [...]) wyszczególnione w kartach inwentaryzacyjnych przedsiębiorstwa, stanowiących integralną część decyzji: nr [...] – poz. [...]-[...] (załącznik nr [...] do decyzji), nr [...] - poz. [...]-[...] (załącznik nr [...] do decyzji), nr [...] – poz. [...]-[...] (załącznik nr [...] do decyzji). W uzasadnieniu Wojewoda [...]. opierając się o wyrok Sądu Okręgowego w O. z dnia [...] r. sygn. akt [...] oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] r. sygn. akt [...] wskazał, że według stanu faktycznego i prawnego istniejącego na dzień 27 maja 1990 r. objęte wnioskiem komunalizacyjnym mienie stanowiło składniki materialne w rozumieniu art. 551 k.c. przedsiębiorstwa energetycznego (byłego W. P. E. C. w Os). Wojewoda [...] podniósł, że zarówno grunt, którego użytkownikiem wieczystym jest S. M. L.-W. "[...]" w O., jak i naniesienia na tym gruncie - w tym urządzenia specjalistyczne znajdujące się na terenie ciepłowni - służą bezpośrednio prowadzonej działalności gospodarczej tworząc zorganizowany zespół środków niezbędnych funkcjonalnie do realizacji zadań, w pierwszej kolejności produkcji i dostawy energii cieplnej dla osób fizycznych i prawnych z terenu miasta O.. Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie terytorialnym do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty m.in. poprzez zaopatrzenie w energię cieplną.

Odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. wniosła S. M. L.-W. "[...]" w O. wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie o zmianę ww. decyzji poprzez orzeczenie o odmowie przekazania objętego wnioskiem mienia. Decyzji organu wojewódzkiego zarzuciła rażące naruszenie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm., dalej jako "ustawa Przepisy wprowadzające") w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 maja 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. z 1996 r., Nr 13, poz. 74 ze zm., dalej jako "ustawa o samorządzie terytorialnym") poprzez skomunalizowanie mienia, które w dniu wejścia w życie ustawy nie stanowiło mienia ogólnonarodowego, a także które nie jest niezbędne do realizacji zadań gminy; rażące naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, co doprowadziło do bezpodstawnego uznania, iż wyrok Sądu Okręgowego w O. z dnia [...] r. sygn. akt [...] rozstrzygał o prawie własności budynków i urządzeń znajdujących się na terenie ciepłowni przy ul. [...] w O. Zdaniem S. nie zostały spełnione przesłanki art. 5 ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie terytorialnym, albowiem w dniu 27 maja 1990 r. przedmiotowe mienie nie stanowiło mienia ogólnonarodowego, tj. nie stanowiły własności WPEC w O. Prawo własności do budynków i urządzeń znajdujących się na gruncie z mocy art. 235 k.c. przysługuje bowiem S. jako użytkownikowi wieczystemu tej nieruchomości. Odnosi się to zatem do sieci ciepłowniczej, która poprzez połączenie z budynkami ciepłowni i jej urządzeniami stanowi część składową tych rzeczy i nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych zgodnie z art. 47 k.c. W ocenie S. nie została spełniona także przesłanka z art. 5 ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające, albowiem przedmiotowe mienie nie jest niezbędne do wykonywania zadań gminy. Z treści art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie terytorialnym nie wynika, by produkcja energii cieplnej była zadaniem własnym gminy. W treści art. 18 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2006 r., Nr 89, poz. 625) nastąpiła konkretyzacja zdań własnych gminy w zakresie zaopatrzenia w energię cieplną poprzez wskazanie, że polega ona na planowaniu i organizacji zaopatrzenia wspólnoty w energię cieplną. W odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów proceduralnych Spółdzielnia wskazała, że organ przywiązuje niewłaściwą wagę do kwestii umorzenia kredytu zaciągniętego na budowę ciepłowni, a także niewłaściwie ocenia skutki przekazania ciepłowni na rzecz WPEC bez zachowania formy aktu notarialnego. Tymczasem okoliczności te, zdaniem S., nie mają wpływu dla ustalenia prawa rzeczowego. Ponadto podniosła, że w na stronie 17 uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w O., jak również w wyroku Sądu Apelacyjnego w W. wskazano, że przekazane mienie było w części mieniem skarżącej. Tym samym oddalenie powództwa w zakresie żądania wydobywczego nie zmienia kwestii własności, zaś S. nadal ma uprawnienie do domagania się w przyszłości wydania tych składników gdyby doszło do zmiany okoliczności stanowiących podstawę wyroku tego Sądu. Ostatecznie podniosła, że Wojewoda [...] winien dokonać samodzielnego ustalenia w zakresie prawa własności spornego mienia, albowiem z wyroków sądów powszechnych można wyprowadzić jedynie generalne wnioski.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uchyliła w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. i odmówiła przekazania na własność Miasta O. mienia, stanowiącego majątek po byłym W. P. E. C. w O., w skład którego wchodzą składniki usytuowane na nieruchomości położonej w O., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i nr [...], dla których odpowiednio prowadzone są księgi wieczyste KW [...] i [...].

W uzasadnieniu Komisja wskazała, że stan faktyczny w sprawie nie jest sporny. Kluczowa jest natomiast ocena efektów postępowania sądowego przed Sądem Okręgowym w O. i Sądem Apelacyjnym w W., które ustaliło w sposób wiążący kwestie własnościowe dotyczące przedmiotowego mienia. Komisja wskazała, że ocena dokonana przez S. w niniejszej sprawie jest prawidłowa, natomiast ocena dokonana przez Wojewodę powierzchowna i z tego powodu błędna, ponieważ organ ten przeszedł do porządku nad skutkami kwalifikacji prawnej dokonanej przez orzekające sądy powszechne. Kwalifikacja oparta na przepisach art. 5 i art. 140 k.c. nie stanowi rozstrzygnięcia ustalającego brak tytułu własności wobec S., a wręcz przeciwnie - tytuł ten uzasadnia, ponieważ przepisy te odnoszą się do właściciela. Komisja wskazała, że przekazanie na rzecz WPEC obiektów i urządzeń odbyło się bez równoczesnego przeniesienia prawa użytkowania wieczystego gruntu, a zatem było nieskuteczne w zakresie wynikającym z art. 222 § 1 k.c., albowiem muszą one być przenoszone łącznie.

Skargę na decyzję z dnia [...] r. Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Miasto O. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 5 ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające poprzez błędne przyjęcie, że mienie stanowiące majątek po byłym W. P. E. C. w O. nie podlega przekazaniu Miastu na podstawie art. 5 ust. 3 tej ustawy. Skarżąca wskazała, że jej zdaniem Wojewoda [...] prawidło ocenił postępowania sądowe. Jednocześnie podkreśliła, że wyrokiem z dnia 7 listopada 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1262/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] r. i stwierdził, że wynik postępowania komunalizacyjnego jest uzależniony od wyniku postępowania cywilnego. W wyroku z dnia [...] r. Sąd Okręgowy w O. ustalił, że składniki majątkowe znajdujące się na gruncie S. przy ul. [...] wchodzą w skład przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 k.c. oraz że magistrala cieplna, przyłącza do niej oraz węzły cieplne wchodziły bez wątpienia w skład przedsiębiorstwa ciepłowniczego prowadzonego przez ZEC, a tym samym podlegały dyspozycji art. 49 k.c. Skarżąca podkreśliła, że powiązanie funkcjonalne art. 49 i 551 k.c. są oczywiste. Ponadto, zdaniem skarżącego, postępowanie przed Sądem Okręgowym w O. rozstrzygało o braku skutecznego tytułu własności S. po byłym WPEC, a przede wszystkim potwierdziło istnienie przesłanki komunalizacyjnej z art. 5 ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające, że przedmiotowe mienie jest mieniem ogólnonarodowym. Wskazując na treść tego przepisu skarżąca zważyła, że wystarczającą przesłanką do komunalizacji było aby mienie ogólnonarodowe służące użyteczności publicznej należało w tym dniu do podmiotów określonych w ustawie. Skoro zatem mienie położone przy ul. [...] w dniu 27 maja 1990 r. należało do W. P. E. C. w O. to podlegało komunalizacji. Skarżąca podkreśliła również, iż spełniona została również przesłanka niezbędności mienia do wykonywania zadań gminy, albowiem ZEC jest największym producentem i dostawcą energii cieplnej w mieście O. Ostatecznie skarżąca podniosła, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie przeprowadziła gruntownej analizy ustaleń Sądu Okręgowego w O.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.

Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Rozpoznając przedmiotową sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona, bowiem organ II instancji naruszył przepis art.138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. art. 153 p.p.s.a. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa przedwcześnie zdaniem Sądu rozstrzygnęła w przedmiotowej sprawie, wobec faktu nie zastosowania przepisu art.153 p.p.s.a., który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 lipca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1262/06, wydanym w przedmiotowej sprawie wskazał, że wynik postępowania komunalizacyjnego uzależniony jest od wyniku postępowania cywilnego, w toku którego nastąpiło w rezultacie ustalenie, które składniki przedmiotowego mienia są własnością danego podmiotu. Sąd podniósł, że organy administracji są uprawnione do ustalania stanu prawnego mienia, nie mogą jednak rozstrzygać sporów wynikających ze stosunków cywilnoprawnych, do czego powołane są sądy powszechne. (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 1995 r. I SA 81/94; ONSA 1995/3/149)

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie odniosła się do wyczerpującego i przekonywującego ustalenia stanu prawnego składników przedmiotowego mienia, zawartego w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia [...] r. sygn. akt [...], którego ustalenia zaakceptował i uznał za własne Sąd Apelacyjny w W. (wyrok z dnia [...] r. sygn. akt [...]). Już z uwagi na treść powyższych wyroków sądów powszechnych , które wiążą również organy administracji (art. 365 k.p.c.), stwierdzić należy, że poza naruszeniem przepisów powyżej wskazanych, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa naruszyła przepis art. 107 § 3 k.p.a., gdyż organ ten nie odniósł się w uzasadnieniu własnego orzeczenia do wiążących - z uwagi na treść art. 153 p.p.s.a., rozstrzygnięć sądów powszechnych. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa przywołuje jedynie w lakonicznym uzasadnieniu odniesienie, które poczynił Sąd Okręgowy do przepisów art. 5 i 140 k.c., wywodząc przy tym wnioski odmienne od wskazanych przez sądy powszechne w obu instancjach. Jednocześnie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wadliwie określiła tytuł prawny do gruntu przysługujący S. M. "[...]" jako własność, a faktycznie stanowiący prawo użytkowania wieczystego. Organ II instancji abstrahuje przy tym od treści wyroku oddalającego powództwo windykacyjne z przyczyn uzasadnionych odniesieniem ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów art.49 k.c. i 551 k.c. Sąd Okręgowy wskazał, że " rzeczy, z których S. uczyniła przedmiot powództwa windykacyjnego stanowiły składniki materialne, w pojęciu art.551 k.c., przedsiębiorstwa energetycznego, zdefiniowanego w art. 3 pkt 12 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne ( t.j. Dz.U. z 2006 r., nr 89, poz.625,ze zm.), które prowadzone jest przez pozwany ZEC. Zarówno grunt, jak naniesienia budowlane na nim oraz różnego rodzaju ruchomości, w tym urządzenia specjalistyczne znajdujące się na terenie ciepłowni, służą bezpośrednio prowadzonej działalności gospodarczej, tworząc zorganizowany zespół środków niezbędnych funkcjonalnie do realizacji zamierzonych zadań, w pierwszej kolejności produkcji i dostawy energii cieplnej dla osób fizycznych i prawnych z terenu miasta O. ZEC odgrywa decydującą rolę w zaopatrzeniu ludności miasta liczącego ponad 23 tys. Mieszkańców w jeden z podstawowych dla ich codziennego życia produktów" i w dalszej części uzasadnienia Sąd Okręgowy podniósł, że "Magistrala cieplna, przyłącza do niej oraz węzły cieplne wchodziły bez wątpienia w skład przedsiębiorstwa ciepłowniczego prowadzonego przez ZEC, a tym samym podlegały dyspozycji art. 49 k.c.."

Organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien odnieść się do powyższych wskazań, związanych z obowiązkiem zastosowania przepisu art. 153 p.p.s.a.- wobec wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2006 r. sygn. akt. I SA/Wa1262/06.

Wobec powyższego, Sąd z uwagi na treść przepisu art. 145 § 1 lit c – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji, bowiem wykazane naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.