Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1423/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 42 § 1, art. 63 § 2, art. 129 § 2 i art. 134;
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 78 ust. 2 pkt 2;
journal: Dz.U. 2018 poz 1990
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.
article: art. 141 § 4, art. 153;
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: § 14 ust. 1 pkt 1 i 2;
journal: Dz.U. 2002 nr 133 poz 1123
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Beata Sobocha-Holc (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1528/20 w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lipca 2020 r. nr [....] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji orzekającej o obowiązku zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem oraz likwidacją pojazdu 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuję sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 stycznia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1528/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej: p.p.s.a. po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lipca 2020 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w pkt 1 uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; w pkt 2 zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz skarżącego A. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Starosta Piaseczyński działając na podstawie art. 130a ust. 10h-10j ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1990), dalej: p.r.d. zobowiązał A. K. do zapłaty kwoty 13.668,00 zł na rzecz Powiatu Piaseczyńskiego tytułem zwrotu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem i likwidacją pojazdu marki FIAT 126P o nr. rej. [...], nr VTN: [...] powstałych w okresie od 30 stycznia 2002 r. do 23 lutego 2018 r.

Pismem z 5 marca 2020 r. A. K. złożył odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Uzasadniając wniosek, odwołujący wskazał na brak winy w uchybieniu terminu wynikający z niezamieszkiwania pod adresem, gdzie została skierowana przez organ I instancji decyzja (ul. [...],). Wobec zwrotu nieodebranej korespondencji po jej awizowaniu, zdaniem wnioskodawcy, organ powinien był doręczyć przesyłkę, stosownie do art. 42 k.p.a., w znanym z urzędu miejscu pracy strony, tj. na adres wskazany w Rejestrze Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (ul. [...]). Do wniosku odwołujący załączył przyjęte przez operatora pocztowego żądanie dosyłania przesyłek pocztowych i przekazów pocztowych kierowanych pod adresem ul. [...] na adres ul. [...] w okresie 2 listopada 2017 r. – 31 stycznia 2018 r. i 9 maja 2019 r. - 9 maja 2020 r., upomnienie z 24 lutego 2020 r. wraz z dowodem jego odbioru i wydruk z CEIDG.

Postanowieniem z [...] lipca 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, działając na podstawie art. 59 § 2 i art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256), dalej: k.p.a., w wyniku rozpatrzenia złożonego przez A. K. wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Piaseczyńskiego z [...] października 2019 r. nr [...] i dołączonego do niego odwołania odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (pkt 1), a także stwierdziło uchybienie terminu do jego wniesienia (pkt 2).

W uzasadnieniu SKO wskazało, że decyzja Starosty Piaseczyńskiego została doręczona w sposób określony w art. 44 k.p.a. Była dwukrotnie awizowana – 29 października i 6 listopada 2019 r. i nie będąc odebrana została uznana za doręczoną 13 listopada 2019 r. Decyzja została doręczona na adres stałego zameldowania odwołującego. Wprawdzie "mieszkanie" i "adres" nie muszą być tożsame z miejscem zameldowania na pobyt stały, jednakże, jak zauważył organ, w piśmie z 25 maja 2020 r. wnioskodawca stwierdził, że nie zamieszkuje w lokalu ul. [...], a jego aktywność gospodarcza wyraża się w wykonywaniu większości czynności w lokalizacjach klientów na terenie całej Polski. Tym samym nie można uznać adresu miejsca pracy za tożsamy z miejscem zamieszkania. Zdaniem SKO, niezasadne jest stanowisko odwołującego, że wobec doręczenia zastępczego pod adresem zamieszkania Starosta Piaseczyński powinien był doręczyć decyzję po raz drugi w inny sposób, albowiem przepisom k.p.a. nie jest znana instytucja kolejnych doręczeń decyzji administracyjnej (wyrok NSA z 24 października 2018 r. sygn. II OSK 2647/16). Organ odwoławczy wskazał, że druki pocztowe żądania dosyłania przesyłek pocztowych i przekazów pocztowych zawierały wyraźne zastrzeżenie, że dosyłanie nie obejmuje "pism w postępowaniu: karnym, cywilnym, sądowo-administracyjnym, administracyjnym, podatkowym oraz pism w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych". Nastąpiło zatem prawidłowe doręczenie na adres zamieszkania. Odnosząc się do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, SKO stwierdziło, że opatrzone datą 5 marca 2020 r. wniesione drogą elektroniczną odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu. Równocześnie termin ten nie mógł zostać przywrócony. Organ przywołał treść art. 58 k.p.a., wyjaśniając, że odwołujący jako przyczynę uchybienia terminu wskazał niewiedzę o korespondencji wysłanej przez Starostę na niewłaściwy adres. Tak formułowane twierdzenie, w ocenie SKO, jest jednak błędne, ponieważ adres, na który doręczona została decyzja, był adresem właściwym. Odwołujący wiedząc, że żądanie przekierowania korespondencji nie obejmuje korespondencji administracyjnej, powinien był zadbać o zapewnienie sposobu jej odbierania w sposób inny, niż doręczenie zastępcze. Strona nie uprawdopodobniła zatem, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. SKO dodało, że gdyby strona wskazała, iż zamieszkuje pod innym adresem, zaskarżona decyzja w ogóle nie weszłaby do obrotu prawnego, co oznaczałoby, że termin do wniesienia odwołania jeszcze nie rozpoczął biegu.

Uchylając zaskarżone postanowienie Sąd I instancji wskazał, że w złożonej skardze skarżący, pozostając adresatem decyzji Starosty Piaseczyńskiego, zarzucił organowi niedostrzeżenie wadliwości dokonanego doręczenia tak zawiadomienia o wszczęciu postępowania, jak i decyzji załatwiającej sprawę co do istoty pod adresem, który nie stanowił adresu jego zamieszkania, co w świetle wiążącej organ treści art. 42 § 1 k.p.a. uniemożliwiało – jego zdaniem - wiązanie skutku doręczenia z podjętą czynnością. W ocenie WSA Warszawie zarzut ten, jest zasadny w zakresie podważającym podstawę faktyczną zaskarżonego postanowienia, która kazała SKO uznać, że decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu w sposób zastępczy 13 listopada 2019 r. i czynność ta została zrealizowana w miejscu zamieszkania skarżącego. Zdaniem Sądu brak jest w sprawie ustaleń pozwalających wskazane wyżej wnioski traktować za udowodnione (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 42 § 1 k.p.a.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że tzw. doręczenie właściwe w świetle art. 42 § 1 k.p.a. jest dokonywane osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W piśmiennictwie nie budzi wątpliwości teza, że przez pojęcie "mieszkania" należy rozumieć miejsce, gdzie osoba fizyczna rzeczywiście faktycznie zamieszkuje, tj. przebywa z zamiarem dłuższego pobytu umożliwiającego kierowanie na ten adres korespondencji (por. N. Szczęch [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz do art. 1-60, red. M. Karpiuk, P. Krzykowski, A. Skóra, Olsztyn 2020, s. 251; A. Golęba [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2019, s. 386). Kierując się domniemaniem opartym o art. 24 ust. 1 i 2 w zw. z art. 25 ust. 1 i 2 ustawy z dnia z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2019 r. poz. 1397), przyjąć należy, zdaniem Sądu, że miejsce, w którym dana osoba jest zameldowana, co do zasady wskazuje jej miejsce zamieszkania stałego (czasowego), będącego jej mieszkaniem w rozumieniu art. 42 § 1 k.p.a., niemniej założenie to może zostać obalone przez wykazanie, że wbrew zrealizowanemu obowiązkowi meldunkowemu dana osoba zamieszkuje w innym miejscu. W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym takie zapatrywanie nie budzi wątpliwości (por. wyrok NSA z 13 października 2020 r. sygn. I OSK 3004/18).

Sąd I instancji wskazał, że ten wniosek SKO uwzględniło w kontrolowanym postępowaniu, trafnie przyjmując, że okoliczność, zgodnie z którą odwołujący pozostawał zameldowany pod adresem - ul. [...] w dacie prowadzenia postępowania przez Starostę Piaseczyńskiego, nie stanowiła potwierdzenia, że dokonane pod tym adresem doręczenie odpowiada dyspozycji art. 42 § 1 k.p.a. Jednakże w ocenie Sądu temu poprawnemu ustaleniu nie towarzyszyły właściwe działania, które byłyby nakierowane na określenie faktycznego miejsca zamieszkania odwołującego. Sąd podniósł, że zamieszczone w uzasadnieniu decyzji stanowisko, zgodnie z którym doręczenie dokonane na adres ul. [...], Piaseczno jest skuteczne, albowiem "[...] w piśmie z dn. 25.05.2020 r. wnioskodawca stwierdził, że nie zamieszkuje w lokalu 14 przy ul. [...] a jego aktywność gospodarcza wyraża się w wykonywaniu większości czynności w lokalizacjach klientów na terenie całej Polski.". To, że podany przez skarżącego "adres miejsca pracy", jak to określił organ, nie mógł być traktowany jako jego miejsce zamieszkania, na co zasadnie zwrócił uwagę skarżący w skardze, pozostawało bez znaczenia dla kierunku rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ obowiązkiem organu odwoławczego było określenie faktycznego miejsca zamieszkania odwołującego, co pozwalałoby zweryfikować, czy sporna czynność doręczeniowa była zgodna z prawem, a przez to wywarła właściwe jej skutki prawne, jeżeli względem niej odwołujący podniósł zarzut naruszenia art. 42 § 1 k.p.a.

Sąd wskazał, że zaprzeczenie przez odwołującego, że zamieszkuje przy ul. [...] w Piasecznie nie mogło prowadzić do uznania, że w takim przypadku miejscem zamieszkania jest miejsce zameldowania strony, jeżeli oczywistym pozostaje, że powyższego ustalenia w wystarczający sposób nie potwierdzały zgromadzone w sprawie dowody. W piśmie z 5 maja 2020 r. znak: organ ograniczył się do wezwania strony do określenia charakteru i zasad użytkowania lokalu przy ul. Emilii Plater, co powoduje, że wyjaśnieniom odwołującego zamieszczonym w jego piśmie z 24 maja 2020 r. SKO nie mogło nadać znaczenia równoważnego wskazaniu, że odwołujący, świadcząc usługi na terenie całej Polski, nadal zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania, jeżeli w żaden sposób nie wynikało to z treści wskazanego pisma. Tym bardziej takie zapatrywanie jest uprawnione, jeżeli w końcowym fragmencie swojego pisma odwołujący wyraźnie stwierdził, że przebywając incydentalnie w lokalu będącym jego miejscem pracy, równocześnie zamieszkuje "pod innym adresem". Tej ostatniej informacji organ nie nadał jakiegokolwiek znaczenia procesowego, co zasadnie skarżący potraktował za uchybienie, podnosząc, że gdyby miejsce jego aktualnego zamieszkania pozostawało w polu zainteresowania organu, przekazałby je (skarżący jako adres zamieszkania podał w skardze – ul. [...]).

Zdaniem Sądu, przedłożone żądanie dosyłania przesyłek pocztowych i przekazów pocztowych kierowanych pod adresem ul. [...], Piaseczno na adres ul. [...] w Piasecznie może sugerować, że pod adresem zameldowania na pobyt stały skarżący nie zamieszkiwał w listopadzie 2019 r. Tego wniosku, wbrew odmiennej ocenie organu sformułowanej w odpowiedzi na skargę, nie mogło przełamywać ustalenie, że odwołujący odebrał upomnienie poprzedzające wszczęcie postępowania egzekucyjnego, ponieważ ta dokumentacja, która została zgromadzona w aktach sprawy (tracking przesyłki nr [....]), potwierdzała wyłącznie to, że przesyłka skierowana do odwołującego została przez operatora pocztowego doręczona 27 lutego 2020 r. Nie ujawniała ona jednakże, jaka osoba faktycznie odebrała upomnienie, co powoduje, że cechą dowolności jest obarczone ustalenie, które działanie to przypisuje skarżącemu.

W ocenie Sądu I instancji niespełnienie tego wymagania w kontrolowanej sprawie prowadziło do podważenia prawidłowości zastosowania przepisów stanowiących podstawę prawną zaskarżonego postanowienia z 2 lipca 2020 r., tj. art. 59 § 2 i art. 134 k.p.a. w zakresie, w jakim SKO, kierując się ich dyspozycją, zdecydował się odmówić na wniosek skarżącego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (pkt 1 rozstrzygnięcia), jak również stwierdzić uchybienie terminu do jego wniesienia (pkt 2 rozstrzygnięcia). Stanowi to wadliwość mającą istotny wpływ na wynik sprawy, a przez to prowadzącą do uchylenia zaskarżonego postanowienia SKO z 2 lipca 2020 r.

Sąd wskazał, że rozpoznając sprawę ponownie, SKO dostosuje się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu, uzupełniając niezbędne ustalenia faktyczne w zakresie koniecznym do stwierdzenia, czy doręczenie decyzji organu I instancji nastąpiło w sposób odpowiadający warunkom określonym w art. 42 § 1 k.p.a. W tym zakresie w ramach postępowania wyjaśniającego organ powinien zweryfikować, czy zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy pozostaje twierdzenie odwołującego, że nie zamieszkuje przy ul. [...] w Piasecznie, co powinno wiązać się z przesądzeniem, że nie był on osobą, której zostało pod tym adresem bezpośrednio (do rąk własnych) doręczone upomnienie, jak również potwierdzeniem podanego przez stronę faktycznego miejsca zamieszkania. Organ powinien posłużyć się ewentualnie również innymi środkami dowodowymi, które mogłyby tę kwestię procesowo przesądzić, w razie powstania w tym zakresie uzasadnionych wątpliwości.

W przypadku przyjęcia ustaleń wskazujących na wadliwe doręczenie decyzji Starosty Piaseczyńskiego z [...] października 2019 r. z uwagi na uchybienie dyspozycji art. 42 § 1 k.p.a., SKO powinno uznać, że nie rozpoczął biegu termin do wniesienia od niej odwołania (art. 129 § 2 k.p.a.), wobec czego żądanie jego przywrócenia nie jest koniecznym warunkiem wniesienia środka zaskarżenia w sposób skuteczny, co powinno prowadzić do umorzenia postanowieniem wskazanego postępowania wpadkowego jako bezprzedmiotowego (art. 105 § 1 w zw. z art. 59 § 2 i art. 126 k.p.a.). W przypadku, gdy wraz z wnioskiem, o którym mowa w art. 58 § 1 k.p.a., wnioskodawca wniósł odwołanie, może ono podlegać na zasadach ogólnych rozpatrzeniu przez organ odwoławczy bez potrzeby ponownego doręczenia decyzji organu I instancji.

Przyjęcie wniosku przeciwnego, a zatem prowadzącego do ustalenia, że decyzja nr [...] została doręczona w sposób skuteczny, ponieważ adres, którym posłużył się Starosta Piaseczyński, pozostaje rzeczywistym miejscem zamieszkania odwołującego, powinno prowadzić do rozważenia, czy odwołujący uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło SKO w Warszawie zaskarżając go w całości i wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, ewentualnie o oddalenie skargi i zawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazówek co do postępowania organów administracji zgodnych z przepisami prawa oraz o zasądzenie na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciło na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 129 § 2 i art. 134 k.p.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynika sprawy poprzez błędne przyjęcie, że konieczne jest merytoryczne rozpatrzenie odwołania od decyzji niedoręczonej stronie zamiast polecenia stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, zatem zawarcie we wskazaniach co do dalszego postępowania czynności, które pozostają w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa,

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. K. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej w ramach nadzoru judykacyjnego. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w tej sprawie nie występują.

Skarga kasacyjna została oparta na podstawie kasacyjnej wynikającej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Uzasadnienie prawne znajduje zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia prawa procesowego – art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 129 § 2 i art. 134 k.p.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędne przyjęcie, że konieczne jest merytoryczne rozpatrzenie odwołania od decyzji niedoręczonej stronie zamiast polecenia stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, zatem zawarcie we wskazaniach co do dalszego postępowania czynności, które pozostają w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa,

Niewątpliwie art. 141 § 4 p.p.s.a. nakłada na Sąd I instancji obowiązek sporządzenia uzasadnienia wyroku w sposób prawem przewidziany. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeśli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Oznacza to, że sąd administracyjny ma nie tylko obowiązek wskazania swojego rozstrzygnięcia (wypowiedzenia się w przedmiocie zgodności z prawem skarżonego aktu administracyjnego), ale i umotywowania swojego stanowiska w tym zakresie, tj. przedstawienia toku rozumowania, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia, w tym wskazania przyczyn zajęcia danego stanowiska, jak i powodów, dla których zarzuty i argumenty podnoszone przez stronę są, lub nie są zasadne. Wymóg zawarcia w uzasadnieniu wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia należy rozumieć w ten sposób, że uzasadnienie musi pozwalać na skontrolowanie przez strony i sąd wyższej instancji, czy sąd orzekający nie popełnił w swoim rozumowaniu błędów, tj. winna zostać w nim uwidoczniona operacja logiczna, którą przeprowadził sąd, stosując określone normy prawne w rozstrzyganej sprawie (por. np. wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 372/05 oraz T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 2004, s. 302). Motywy wyroku muszą być zatem jasne i przekonujące, stanowić konsekwentną i logiczną całość (por. wyroki NSA z dnia: 9 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 632/05, 4 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2304/13, dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uzasadnienie wyroku powinno być więc tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne, albo niezgodne z prawem, a zarzut uchybienia temu wymogowi jest uzasadniony w sytuacji, gdy Sąd I instancji nie wyjaśni w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., dlaczego nie stwierdził (lub stwierdził) w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Powinno więc stwarzać możliwość jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (por. wyroki NSA z dnia: 21 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 2324/12, Lex nr 1475200; 4 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 1985/09; 21 listopada 2012 r., sygn. akt II FSK 1067/11; publ. jak wyżej). Uzasadnienie wyroku stanowi zatem odzwierciedlenie toku badania danej sprawy przez sąd administracyjny. Argumentacja uzasadnienia musi umożliwiać stronie zrozumienie racji, jakimi kierował się sąd pierwszej instancji badając legalność zaskarżonego działania/zaniechania organu, a w przypadku, gdy strona z wyrokiem się nie zgadza, uzasadnienie wyroku musi umożliwić jej merytoryczną polemikę z argumentacją sądu (por. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 1931/11; publ. jak wyżej). Wielokrotnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażano też pogląd, że wytyczne (wskazania) co do dalszego toku postępowania są niezbędnym elementem uzasadnienia, jeżeli w wyniku uchylenia decyzji sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, ich brak stanowi uchybienie mające istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 1346/07 Lex 483166). Podobnie, uchybieniem treści art. 141 § 4 p.p.s.a. może być zamieszczenie w wyroku zaleceń niezrozumiałych, pozostających w sprzeczności z oceną prawną, niemożliwych do wykonania (np. wyrok NSA z 24 stycznia 2013 r., sygn. akt II FSK 1103/11, Lex 1269895).

Sporządzenie uzasadnienia z uchybieniem zasad określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1868/06, LEX nr 417759). Taka sytuacja występuje przede wszystkim wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia sporządzone jest w sposób uniemożliwiający jego kontrolę instancyjną, w szczególności na skutek braku wymaganych przez ustawodawcę elementów konstrukcyjnych (por. wyroki NSA: z dnia 27 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1771/06, z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt I GSK 1185/07, z dnia 17 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 592/08, z dnia 10 października 2007r., sygn. akt II GSK 204/07, publ. jak wyżej).

Uwzględniając powyższe uwagi wstępne co do kierunku wykładni i konsekwencji obowiązywania art. 141 § 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia, określonych tym przepisem, warunków uznania go za prawidłowe.

Wskazówki co do dalszego toku postępowania, w wypadku, jeśli sprawa ma być rozstrzygana ponownie przez organ administracyjny muszą być jasne i precyzyjne, tak, aby możliwe było dostosowanie się do nich przez organ, jak również aby mogły spełniać swą rolę, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z tym przepisem, orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, w którym zostało wydane zaskarżone rozstrzygnięcie. Zasięgiem jego oddziaływania zostają objęte przyszłe – ewentualne – postępowania administracyjne w sprawie (tak T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. LexisNexis. Warszawa 2008, s. 544). Wbrew twierdzeniu Sądu I instancji, to właśnie ten Sąd powinien – w związku z dokonaną i wyrażoną oceną prawną – wskazać organowi sposób dalszego postępowania. Tymczasem Sąd I instancji ograniczył się do nakazu rozpatrzenia odwołania "na zasadach ogólnych" "bez potrzeby ponownego doręczenia decyzji organu I instancji" jeżeli wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu odwołanie to złożył. W istocie przedmiotowe wskazanie powoduje zobowiązanie organu do rozpatrzenia odwołania od decyzji, która mogła zostać wadliwie doręczona. Zatem zawarł we wskazaniach, co do dalszego postępowania czynności, które pozostawały w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa.

Należy więc zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia warunków z art. 141 § 4 i art. 153 p.p.s.a., gdyż nie zawiera zrozumiałych wytycznych, co do dalszego postępowania i w ten sposób nie poddaje się również kontroli kasacyjnej. Brak tej części uzasadnienia narusza dyspozycję art. 141 § 4 p.p.s.a., a skoro skarżąca kasacyjnie podniosła zarzut naruszenia tego przepisu, to Sąd II instancji, będąc związany granicami skargi kasacyjnej był zobowiązany uwzględnić ten środek prawny ze względu na trafność zarzutu i jego prawne usprawiedliwienie.

Jednocześnie niezależnie od powyższych uwag wskazać należy, że związanie sądu kasacyjnego podstawami skargi kasacyjnej wynikające z art. 183 § 1 p.p.s.a nie stoi na przeszkodzie, aby sąd ten uwzględnił wspomnianą skargę w ramach powołanej podstawy ale z odmiennym uzasadnieniem. Granice skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 183 § 1 p.p.s.a. zakreślają bowiem jej podstawy, a nie ich uzasadnienie (por. Bogusław Dauter, Bogusław Gruszczyński, Andrzej Kabat, Małgorzata Niezgódka – Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Zakamycze 2005, str. 460, teza 15).

Zatem mając na względzie przedmiot postępowania i wyłaniające się w związku z tym zagadnienie prawne, które sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy decyzja Starosty Piaseczyńskiego zobowiązująca A. K. do zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem i likwidacją pojazdu doręczona została w prawidłowy sposób, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego koniecznym jest wskazanie i przypomnienie, że strona postępowania, która składa podanie, ma obowiązek określenia adresu celem doręczania jej pism urzędowych (art. 63 § 2 k.p.a.) i wyrażając swobodnie swą wolę w tej materii może wskazać adres, który nie odpowiada jej faktycznemu pobytowi lub adresowi zameldowania. To wskazanie jest dla organu wiążące. Organ nie ma obowiązku weryfikować adresu wskazanego przez stronę postępowania. Dowód rejestracyjny danego pojazdu zawiera określone dane identyfikujące pojazd samochodowy, jego właściciela oraz "wystawcę" i jest dokumentem wydawanym w następstwie podjęcia decyzji o zarejestrowaniu pojazdu. Natomiast na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 p.r.d. (stan prawny w okresie 30 stycznia 2002 r. do 23 lutego 2018 r.) właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym. Do takich danych należy w szczególności adres właściciela pojazdu. Dokonywanie zmian w dowodzie regulują przepisy § 14 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów rozporządzenia w sprawie rejestracji (Dz.U.2016.1038). Na ich podstawie można wysnuć wniosek, że zawiadomienie o zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym dotyczy m.in. zmiany adresu miejsca zamieszkania właściciela pojazdu, powodującej zmianę właściwości miejscowej organu rejestrującego, a także zmiany adresu miejsca zamieszkania właściciela pojazdu niepowodującej zmiany właściwości miejscowej organu rejestrującego.

Z treści przedmiotowej normy prawnej bezsprzecznie wynika, że w dowodzie rejestracyjnym pojazdu uwidocznione zostaje miejsce zamieszkania właściciela pojazdu, co zbieżne jest z art. 42 § 1 k.p.a., który stanowi generalną regułę, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu. Tym samym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sytuacji gdy właściciel pojazdu nie dopełnia obowiązku aktualizacji danych zawartych w dowodzie rejestracyjnym, organ administracji publicznej nie ma żadnych przesłanek do przypuszczeń, że adres ujawniony w tymże dowodzie jest nieaktualny.

Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd I instancji weźmie pod uwagę powyższe rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące sposobu formułowania wskazówek, co do dalszego toku postępowania w wypadku, jeśli sprawa ma być rozstrzygana ponownie przez organ administracyjny. Ponadto, Sąd pierwszej instancji powinien mieć na uwadze treść norm prawnych wynikających z art. 78 ust. 2 pkt 2 p.r.d.. i § 14 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r.

Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. i art. 207 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Stosując przepis art. 207 § 2 p.p.s.a. skład orzekający podzielił pogląd zaprezentowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt I FSK 140/07, że jeżeli wyłączną przyczyną sprawiającą, że doszło do postępowania kasacyjnego było wadliwe orzeczenie sądu I instancji, które spowodowało wniesienie skargi kasacyjnej uwzględnionej przez Naczelny Sąd Administracyjny, to brak dostatecznych podstaw do tego, by obciążyć stronę, która wniosła skargę do sądu pierwszej instancji, kosztami postępowania kasacyjnego na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.