Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 976/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.18 ust.4
journal: Dz.U. 2019 poz 1505
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Alicja Stępień, po rozpoznaniu w Wydziale III na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z o. o. w P. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 10 lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w samach systemów wsparcie bezpośredniego na rok 2019 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

W dniu 29 maja 2019 r. "A" Sp. z o.o. zwróciła się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej, oraz płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych. Strona zadeklarowała działki rolne o łącznej powierzchni 118,04 ha, w tym do płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych powierzchnię 59,03 ha. Do wniosku strona załączyła materiał graficzny, na którym zaznaczała położenie działek rolnych zadeklarowanych we wniosku oraz oświadczenie o powierzchni obszarów proekologicznych.

W dniu 31 maja 2019 r. strona złożyła zmianę do wniosku, wnosząc o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej do powierzchni 117,93 ha oraz płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych do powierzchni 59,03 ha. Do wniosku strona załączyła materiał graficzny, na którym zaznaczyła położenie działek rolnych zadeklarowanych we wniosku oraz oświadczenie o powierzchni obszarów proekologicznych.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia 6 marca 2020 r. przyznał stronie płatności na rok 2019 z tytułu:

1.Jednolitej Płatności Obszarowej - 2019 w wysokości 48.678,09 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 660,17 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;

2.Płatności za zazielenienie - 2019 w wysokości 32.670,18 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 443,07 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;

3.Płatności redystrybucyjnej - 2019 w wysokości 4.927,63 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 66,83 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;

4.Płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno - 2019 w wysokości 44. 585,19 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 604,67 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego,

oraz kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 1.707,30 zł.

Ponadto organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności w części dotyczącej powierzchni wycofanej w dniu 31 maja 2019 r.

Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie podnosząc, że nie zgadza się z wyłączeniem działki ewidencyjnej nr [...] z płatności, gdyż jest użyczeniobiorcą powyższej działki i nie dotyczą jej stosunki osoby trzeciej. Jednocześnie dzierżawca, od której spółka użycza działkę, P. W. posiada ważną umowę dzierżawy z KOWR do dnia 30 września 2021 r. i zaprzecza, jakoby powyższa umowa została prawidłowo wypowiedziana. Strona podkreśliła, że kontrola na miejscu, która odbyła się w gospodarstwie strony, potwierdziła fakt użytkowania rolniczego przedmiotowej działki przez spółkę. Ponadto dokumenty potwierdzające fakt istnienia umowy dzierżawy zostały złożone podczas spotkania w Oddziale Regionalnym ARiMR W związku z powyższym spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie płatności zgodnie ze złożonym wnioskiem.

Decyzją z dnia 10 lipca 2020 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że w niniejszej sprawie będą miały zastosowanie przepisy: ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) - zwanego dalej "K.p.a.", ustawy z dnia 5 lutego 2015 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2018 r. poz. 1312 ze zm.) - zwanej dalej "ustawą", oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz.U. z 2015 r. poz. 351 ze zm.) - zwanego dalej "rozporządzeniem". W rozpoznawanej sprawie będą miały również zastosowanie przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 roku w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 549) - zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1306/2013", rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 roku ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U. L 347 z 20.12.2013 r., str. 608, ze zm.)- zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1307/2013" i rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 roku uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U. L 181/48 z 20.06.2014) - zwanego dalej "rozporządzeniem nr 640/2014".

Organ odwoławczy wskazał, że wspomniane przez stronę w odwołaniu dokumenty złożone zostały przez P. W. w dniu 16 stycznia 2020 r. w postępowaniu toczącym się z odwołania "A" Sp. z o.o. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 15 października 2019 r. w sprawie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy. Nie podzielono zarzutu, jakoby organ I instancji działał w złej woli i w sposób niekompetentny, gdyż wskazany materiał dowodowy został złożony w innym postępowaniu toczącym się przed innym organem. Na Kierowniku Biura Powiatowego ARiMR nie spoczywał obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów w sprawie. Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy, to strona jest zobligowana do przedstawiania dowodów na okoliczności faktyczne podniesione przez nią w postępowaniu. W tym zakresie organ odwoławczy nie dopatrzył się naruszeń przepisów przez organ I instancji, zwłaszcza, że strona była wzywana do przedłożenia dokumentów potwierdzających tytuł prawny do spornej działki ewidencyjnej.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieprzyznania przez organ I instancji płatności do działki ewidencyjnej nr [...] położonej w powiecie , gmina D., obręb D., organ II instancji podniósł, że umowa dzierżawy nr [...] z dnia 4 września 2000 r. została rozwiązana ze skutkiem na dzień 24 kwietnia 2019 r. i trwa postępowanie o przejęcie nieruchomości do Zasobu WRSP. Organ zaznaczył, że od dnia 25 kwietnia 2019 r. P. W. nie posiada tytułu prawnego do użytkowania nieruchomości pochodzących z rozwiązanej umowy dzierżawy, a określonych jako działka nr [...]. Ponadto od dnia rozwiązania umowy dzierżawy nie została zawarta żadna umowa cywilnoprawna na użytkowanie ww. działki.

Jednocześnie, odnosząc się do dokumentów przedłożonych przez producenta dnia 16 stycznia 2020 r., organ odwoławczy podkreślił, że stanowią one potwierdzenie faktów, które zostały ustalone przez Kierownika Biura Powiatowego w toku postępowania dowodowego. Na podstawie przedłożonych dowodów Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, że umowa dzierżawy nr [...] z 4 września 2000 r. pomiędzy Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa, a P. W., została skutecznie wypowiedziana przez Dyrektora Oddziału Terenowego KOWR dnia 4 kwietnia 2019 r. ze skutkiem na dzień 24 kwietnia 2019 r. Następne pisma pomiędzy OT KOWR, a P. W.potwierdzają, że powyższy stan faktyczny nie uległ zmianie. Na dzień wydania decyzji strona nie przedłożyła żadnych nowych dowodów przeczących ustaleniom organów administracji.

Konkludując, organ odwoławczy, odwołując się do art. 18 ust. 4 ustawy stwierdził, że od dnia 24 kwietnia 2019 r. P. W. nie mógł skutecznie użyczyć gruntów rolnych znajdujących się na przedmiotowej działce. Oznacza to, że na dzień 31 maja 2019 r. "A" Sp. z o.o. nie miała tytułu prawnego do powyższej działki, zatem należało ją wykluczyć z uzyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że nie dopatrzył się innych naruszeń przepisów prawa w postępowaniu przed organem I instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku spółka wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 10 lipca 2020 r. oraz przychylenie się do wcześniejszego odwołania oraz pierwotnego wniosku.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że organ w nienależyty sposób interpretuje kwestię gospodarowania przez nią na działce [...] położonej w D. i S. Organy obu instancji są w posiadaniu pisma z dnia 29 sierpnia 2019r., jak i umowy dzierżawy zawartej pomiędzy P. W. a KOWR, której to częścią składową jest działka [...]. Umowa jest ważna do 30 września 2021r. Potwierdza to jednoznacznie P. W.i nie zgadza się z jednostronnym twierdzeniem KOWR o jej wypowiedzeniu. Jako główny czynnik dowodowy skarżąca wniosła o natychmiastową kontrolę na miejscu. Kontrola taka została przeprowadzona w okresie od 26 września 2019r. do 9 października 2019 r. i nie stwierdzono braku uprawy działki [...] Zdaniem strony skarżącej, organy pomijają oczywiste fakty zawarte w raporcie i wbrew nim konstruują inny wirtualny stan prawny i tak dobierają dokumenty i argumenty, aby w ostateczności pozbawić ją dużej części należnych dopłat. Działka jest nadal użytkowana. Skarżąca zaznaczyła, że z przeprowadzonej z użyczeniodawcą P.W. rozmowy wynika, że ten nie posiada żadnych zaległości a dokonywane wpłaty są księgowane na poczet zawartej umowy dzierżawy [...].

Skarżąca wniosła o przesłuchanie P. W. w charakterze świadka.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), stanowiąc w art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) - dalej w skrócie "p.p.s.a." Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Stwierdzenie przez sąd, że zaskarżony akt wydano z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, musi skutkować jego uchyleniem - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c.

Na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn.zm.) i § 1 pkt 1 i 2 zarządzenia nr 49 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wstrzymania przyjmowania interesantów i ograniczenia obsad kadrowych w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku w związku z istotnym zagrożeniem wirusem SARS-CoV-2 sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora ARiMR z dnia 10 lipca 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika ARiMR z dnia 6 marca 2020 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019, a spór dotyczy tego, czy organy zasadnie nie przyznały pomocy finansowej do działki ewidencyjnej nr [...].

Zgodnie z art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego płatność bezpośrednia do działki rolnej będącej własnością Skarbu Państwa, państwowej osoby prawnej, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządowej osoby prawnej przysługuje rolnikowi, który, na dzień 31 maja danego roku, ma do tej działki tytuł prawny.

Tym samym prawidłowo orzekające w sprawie organy dokonały analizy kwestii, czy na dzień 31 maja 2019 r. skarżąca posiadała tytuł prawny do nieruchomości. W niniejszej sprawie organy uznały, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do działki ewidencyjnej nr [...]. Skarżąca zaś przeciwstawia twierdzeniom organów okoliczność, że posiada i użytkuje sporną działkę.

W tym sporze rację trzeba przyznać organom, albowiem przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe potwierdziło, że umowa dzierżawy zawarta pomiędzy Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa, a P. W., została skutecznie wypowiedziana przez Dyrektora Oddziału Terenowego KOWR w dniu 4 kwietnia 2019 r. ze skutkiem na dzień 24 kwietnia 2019 r. Tym samym uznać należało, że na dzień 31 maja 2019 r. P.W. nie mógł skutecznie użyczyć skarżącej gruntów rolnych znajdujących się na przedmiotowej działce, co oznacza, że należało ją wykluczyć z uzyskania pomocy finansowej. W związku z rozwiązaniem umowy dzierżawy spornej działki odpadł tytuł prawny do działki, którym dotychczas legitymował się P. W., a skarżąca nie przedłożyła dowodów przeczących ustaleniom organów administracji. Ponieważ w kwietniu 2019 r. rozwiązano umowę dzierżawy z P. W., to wtedy wygasło także prawo strony skarżącej wynikające z umowy użyczenia. Dalsze użytkowanie gruntu może jedynie świadczyć o bezumownym posiadaniu, niemającym oparcia w żadnym tytule prawnym. Zatem należało uznać, że na dzień 31 maja 2019 r. skarżąca nie miała tytułu prawnego do nieruchomości. Z tego względu zasadnie organy wykluczyły ww. działkę z uzyskania pomocy finansowej.

Reasumując, w niniejszej sprawie organ zbadał wszechstronnie sprawę, w szczególności w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały zgromadzony materiał dowodowy, a następnie podjął właściwe, oparte na ustalonym stanie faktycznym rozstrzygnięcie. Powyższe odzwierciedla wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji.

Końcowo, odnosząc się do wniosku strony skarżącej o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka P. W., wyjaśnić należy, że z przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. stanowiącego, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, z wyjątkiem sytuacji określonej w art. 55 § 2 p.p.s.a., wprost wynika, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji publicznej w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, uwzględniając również w tej mierze, zgodnie z art. 106 § 4 p.p.s.a., powszechnie znane fakty, a także, jak wynika z art. 106 § 3 p.p.s.a., dowody uzupełniające z dokumentów. Podkreślić więc należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym możliwość prowadzenia dowodów jest wyjątkowa, bo obejmuje tylko dowód z dokumentów i tylko o tyle, że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Sąd nie mógł zatem przesłuchać wskazywanego świadka, gdyż taki środek dowodowy nie jest dopuszczalny w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Wszelkie dowody i wnioski dowodowe strona powinna składać we właściwym, merytorycznym postępowaniu, czyli przed organem, bo ten podmiot dokonuje oceny wniosku. Sąd takich kompetencji nie posiada, gdyż kontroluje tylko sposób działania organu.

Mając na względzie wszystkie przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.