Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 524/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 153,  art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 1  ust. 1,  par. 7 , załązcnik  pkt 2,
journal: Dz.U. 1983 nr 65 poz 294
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.
article: art. 7, art. 77, art. 84  par. 1,  art. 80,  art. 107  par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Sędzia WSA Marcin Miemiec Protokolant Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 marca 2009 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. (Nr...), P W I S we W utrzymał w mocy decyzję organu I instancji - P I S w J z dnia [...] r., (znak[...] ) - o braku podstaw do stwierdzenia u E S (dalej skarżący) choroby zawodowej - pylicy płuc (poz. 2 wykazu). Podstawę prawną wydanej decyzji stanowił art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14.03.1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze. zm), § 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył, iż skarżący był zatrudniony w latach [...] w Z K i M R w J (obecnie "...." J S.A.), gdzie był narażony na zapylenie. Od dnia [...] r. do dnia [...] r. w Z P O "..." J s.c. w J (zakład zlikwidowany we [...] r.), w narażeniu na zapylenie.

W O M P w L orzekł w dniu [...] r. o nierozpoznaniu choroby zawodowej - pylicy płuc. W uzasadnieniu podano m.in., iż "Brak rozpoznania pylicy płuc wynika z oceny zdjęć klatki piersiowej, na których nie znaleziono cech radiologicznych spełniających kryteria międzynarodowej klasyfikacji pylic". Na podstawie powyższego orzeczenia lekarskiego oraz przeprowadzonej oceny narażenia zawodowego, P P I S w J wydał w dniu [...] r. decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u zainteresowanego choroby zawodowej - pylicy płuc. W trybie odwoławczym zainteresowany był badany w I M P i Z Ś w S , który dnia [...] r. wydał orzeczenie lekarskie (nr...) o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - pylicy płuc. W uzasadnieniu podano, iż "w aktualnym zdjęciu płuc (z ...r.) nie znaleziono zmian radiologicznych odpowiadających pylicy płuc". Dnia [..] r. do W S S -E we W O w L wpłynął dostarczony przez pana skarżącego wynik tomografii komputerowej wykonanej w P P C D -T "...." Sp. z o.o. w J , w którym stwierdzono "skąpe rozsiane zagęszczenia w obu płucach przemawiające za pylicą płuc." Po ponownym przeanalizowaniu dokumentacji, I M P i Z Ś w S wydal dnia [...] r. kolejne orzeczenie lekarskie (Nr ...) o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - pylicy płuc.

W tym stanie, D W I S we W - O w L dnia [...] r. wydał decyzję (nr...), utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W , wyrokiem z dnia [...] r. (Sygn....) uchylił powyższą decyzję.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia pylicy płuc opierają się wyłącznie na ocenie radiogramu przyjmując, że jest on podstawą w diagnostyce powyższego schorzenia i zajmują jednocześnie negatywne stanowisko co do możliwości rozpoznania pylicy na podstawie tomografii komputerowej. Sąd nie podzielił tej argumentacji, podnosząc, że standardowe badanie w kierunku pylicy bądź krzemicy płuc obejmuje poza oceną zdjęcia RTG także badanie gazometryczne i spirometryczne.

W doku dalszego rozpoznawania sprawy, D W O M P we W O w L wydał w dniu [...] r. następne orzeczenie lekarski nr[...] , (znak:...), o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej - pylicy płuc. W uzasadnieniu stwierdzono, iż radiogramy płuc skarżącego oceniane od [...] r. do wykonanego zdjęcia w dniu [...] r. nie wykazały zmian radiologicznych odpowiadających pylicy płuc. W ocenie Ośrodka radiogramy te, ocenione na podstawie porównania ze standardami radiologicznymi pylic M B P z [...] r., nie spełniają kryterium wymaganego do rozpoznania pylicy płuc.

Dalej wskazano, że w przypadku skarżącego nie została spełniona przesłanka dotycząca skutków biologicznych oddziaływania czynnika szkodliwego środowiska pracy, ponieważ standardowe radiogramy płuc (jedynie takie podlegają ocenie), wykazały zmiany podścieliska łącznotkankowego płuc nie upoważniające do rozpoznania choroby. Zaznaczono, że zdjęcia tomograficzne płuc, stanowią jedynie metodę pomocniczą, jednak z uwagi na brak jednolitego kryterium diagnostycznego przy ocenie badania TK płuc, nie mogą być podstawą do rozpoznania schorzenia. Ponadto wskazano, że skarżący w narażeniu na pyły zwłókniające pracował łącznie trzy lata i dwa miesiące, a stężenie pyłów nie przekraczało NDS, co w świetle współczesnej wiedzy nie może skutkować wystąpieniem schorzenia.

W trybie odwoławczym zainteresowany był badany w I M P w Ł , gdzie wydano orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. (nr....) o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - pylicy płuc. W ocenie Instytutu wykonane w [...] roku zdjęcia RTG klatki piersiowej nie ujawniły typowych zmian radiologicznych dla pylicy płuc (wg klasyfikacji radiologicznej M B P ), co jest warunkiem koniecznym do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią pylicy płuc. W korekcie powyższego orzeczenia podkreślono, że zdjęcia RTG klatki piersiowej nie ujawniły typowych zmian radiologicznych dla pylicy płuc, pod postacią skupisk zacienień o odpowiedniej gęstości, rozległości, kształcie i rozmiarze, co jest warunkiem koniecznym do rozpoznania choroby zawodowe.

Następnie P W I S we W w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...] (znak:...) utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Rozpatrując skargę na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny we W , wyrokiem z dnia [...] r. (Sygn. Akt...), uchylił powyższą decyzję. W uzasadnieniu podniesiono, że mimo pewnych starań podjętych przez P W I S we W , stan faktyczny rozpoznawanej sprawy oraz ocena poszczególnych okoliczności w odniesieniu do jednostki chorobowej z tytułu pylicy płuc - budzi nadal uzasadnione wątpliwości, a to wskutek nieprecyzyjnego wykonania przez organ odwoławczy zaleceń zawartych w uzasadnieniu poprzedniego wyroku Sądu z dnia [...] r. Sąd - w uzasadnieniu tego wyroku - wskazał wyraźnie, że standardowe badanie w kierunku pylicy bądź krzemicy płuc obejmuje poza oceną zdjęcia RTG także badanie gazometryczne i spirometryczne - co pozwala domniemywać, że są to badania mające znaczenie dla prawidłowej oceny stanu zdrowia pacjenta. Natomiast w niniejszej sprawie ośrodki orzecznicze nie przeprowadziły zaleconych w orzeczeniu sądowym badań, oba ośrodki zakwestionowały także zasadność przeprowadzenia badań tomograficznych a orzeczenie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oparto na odczycie zdjęcia RTG klatki piersiowej.

W dalszej części uzasadnienia Sąd wskazał, że wobec dostrzeżonych uchybień proceduralnych, rzeczą organów rozpoznających ponownie sprawę będzie dokonanie pełnych i wyczerpujących ustaleń w zakresie stanu faktycznego, a w szczególności - wykonanie zaleceń zawartych w wyroku WSA we W z [...] r., co do badań gazometrycznych i spirometrycznych oraz poddanie ocenie wyniku badania tomografii komputerowej z dnia [...] r., przedłożonego przez skarżącego.

W toku ponownego postępowania, D W O M P we W O w L wydał w dniu [...] kolejne orzeczenie lekarskie nr [...] (znak:...) o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - pylicy płuc. W uzasadnieniu wskazano, że: " Aktualnie pacjent nie wyraził zgody na zebranie wywiadu i przeprowadzenie badania fizykalnego. Jak wynika z posiadanej dokumentacji, zebranej w trakcie procesu diagnostycznego, skarżący pracował w narażeniu na pyły zwłókniające około 12 lat na różnych stanowiskach pracy. W wykonanym w dniu [...] r. radiogramie płuc, który konsultowany był w I M P i Z Ś w S w [...] br. nie stwierdzono zmian odpowiadających radiologicznym kryteriom pylicy płuc (odpowiedni kształt, rozmiar, gęstość i rozległość zacienień, które są warunkiem niezbędnym dla rozpoznania wyżej wymienionej choroby zawodowej). Zdjęcie oceniane było według klasyfikacji radiologicznej M B P . Badanie spirometryczne i gazometria z dnia [...] r. są w granicach normy". Ponadto w uzasadnieniu podniesiono, że w przypadku skarżącego nie została spełniona - odnośnie uznania choroby zawodowej - przesłanka dotycząca skutków biologicznych oddziaływania czynnika szkodliwego środowiska pracy, ponieważ standardowe radiogramy płuc (jedynie takie podlegają ocenie), nie wykazały zmian podścieliska łącznotkankowego płuc upoważniające do rozpoznania pylicy płuc.

W trybie odwoławczym I M P i Z Ś w S , w dniu [...] r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - pylicy płuc. W uzasadnieniu stwierdzono, iż: "Wykonane obecnie badanie spirometryczne nie wykazało zaburzeń sprawności wentylacyjnej płuc, a gazometryczne krwi kapilarnej zaburzeń wentylacji gazowej w płucach. Podstawową metodą rozpoznania klinicznego pylicy płuc jest pełnowymiarowe zdjęcie rentgenowskie klatki piersiowej, które jest oceniane na podstawie porównania ze standardem radiograficznym pylic M B P . W oparciu o przeprowadzoną w ten sposób analizę radiogramów klatki piersiowej pacjenta wykonanych w latach [...] oraz podczas obecnej hospitalizacji nie stwierdzono drobnych zacienień okrągłych, które mogłyby być efektem oddziaływania pyłów zwłókniających".

W uzupełniającym orzeczeniu lekarskim D W O M P w W O w L (znak:...) z dnia [...] r. wyjaśniono, co następuje: "W przypadku pylicy krzemowej oddziaływanie pyłów zwłókniających prowadzi do trwałych zmian podścieliska łącznotkankowego manifestujących się powstaniem zacienień okrągłych, które w zależności od wielkości można podzielić na następujące typy: p, q, r (p - punkcikowate o średnicy do 1,5 mm, q - drobnoguzkowe o średnicy od 1,5 do 3 mm, r - guzkowe o średnicy od 3 do 10 mm) oraz nieregularnych: s, t, u (s - o grubości do 1,5 mm, t - o grubości od 1,5 do 3 mm, u - o grubości od 3 do 10 mm), w zależności od gęstości zmian włóknistych do kategorii 1, 2, 3 - są to drobne zacienienia o wzrastającej gęstości określone za pomocą standardowych radiogramów płuc, oraz zacienienia duże, które można podzielić na A, B, C. A - zacienienia o średnicy 1 - 5 cm lub kilka zacienień o sumie średnic do 5 cm, B - zacienienia większe od kategorii A, o łącznej powierzchni nie przekraczającej górnej strefy prawego pola płucnego, C - zacienienia o łącznej powierzchni przekraczającej górną strefę prawego pola płucnego. Zmiany w postaci nieregularnych siateczkowatych i drobnoplamistych zacienień nie dają podstaw do rozpoznania pylicy. Określa się je jako 0. Rozwój procesu chorobowego uzależniony jest od rodzaju narażenia zawodowego, zawartości wolnej krystalicznej krzemionki w pyle, stężenia pyłu całkowitego i respirabilnego, kategorii ciężkości pracy zawodowej, ilości lat pracy w narażeniu, a także co jest bardzo istotne, od wrażliwości osobniczej. Przy narażeniu na działanie pyłu zawierającego nieznaczną ilość odmiany krystalicznej krzemionki rozwój procesu chorobowego może być bardzo powolny, zmiany radiologiczne nasilają się bardzo wolno i nawet po kilkunastu czy dwudziestu latach zachowują strukturę drobno guzkową". Natomiast w opisie zdjęcia płuc skarżącego z dnia [...] r. stwierdzono: płuca i serce bez zmian, kolejne zdjęcie z dnia [...] r. opisane zostało jako: pola płucne bez uchwytnych zmian ogniskowych, sylwetka sercowo-naczyniowa w normie dla wieku. Z kolei w radiogramie z dnia [...] r. stwierdzono: w środkowo-dolnych polach płuc wzmożony siateczkowy rysunek podścieliska - sugerując wczesne zmiany wytwórcze, poza tym pola płucne zmian nie wykazują. Dalej w opinii wskazano, że zdjęcia te, według klasyfikacji M B P z [...] r., oceniono na 0, tzn. nie stwierdzono zmian charakterystycznych dla pylicy płuc. Zdjęcia konsultowane były w I M P i Z Ś w S w czasie kwartalnego dnia konsultacyjnego.

W dalszej części tej opinii wskazano, że w trakcie diagnostyki w O zapoznano się ze wszystkimi dostarczonymi dokumentami, również z wynikiem badania tomograficznego płuc z dnia [...] r. W badaniu tym stwierdzono łącznie pięć zmian drobnoguzkowych, z czego dwie w zakresie płuca prawego położone są podopłucnowo, jedna obwodowo, a dwie pozostałe położone są obwodowo w płucu lewym. Obraz powyższych zmian jest niecharakterystyczny dla pylicy płuc, ponieważ w początkowym okresie choroby zacienienia umiejscawiają się głównie w częściach górnych i środkowych płuc. Wskazano także, że ocenie radiologicznej podlegają jedynie standardowe, pełnowymiarowe radiogramy płuc, a nie badania tomograficzne płuc. Wiąże się to z tym, że aktualnie brak jest jednolitych kryteriów diagnostycznych pylicy przy ocenie badania TK płuc. Stąd też wyniki badań tomografii należą do badań pomocniczych a nie wiążących.

Podniesiono w orzeczeniu uzupełniającym, że w trakcie badań w O w [...] r. jak i w [...] r. wykonano badania gazometryczne i spirometryczne, podobnie jak zebrano wywiad zawodowy i chorobowy oraz przeprowadzono badanie fizykalne pacjenta. Jedynie w [...] r. przed wydaniem orzeczenia skarżący nie wyraził zgody na badanie fizykalne oraz zebranie wywiadu chorobowego, wykonał jedynie zdjęcie płuc. W badaniu spirometrycznym z dnia [...] r. nie stwierdzono zaburzeń wentylacji, badanie gazometryczne z dnia [...] r. także było prawidłowe. Kolejne badania czynnościowe układu oddechowego tj. gazometrię i spirometrię wykonano w dniu [...] r. Badania nie wykazały odchyleń od stanu prawidłowego, podobnie jak badanie fizykalne pacjenta. Wskazano, że w treści wcześniejszych orzeczeń lekarskich nie odnoszono się do powyższych badań czynnościowych, ponieważ mają one znaczenie w przypadku rozpoznania pylicy płuc, czy innych schorzeń układu oddechowego. Są istotne przy ustalaniu uszczerbku na zdrowiu, bądź ustalaniu stopnia niepełnosprawności, czy niezdolności do pracy. Natomiast u skarżącego nie rozpoznano żadnych schorzeń układu oddechowego, z pylicą włącznie. Pojedyncze, rozproszone drobne zmiany w badaniu tomograficznym nie mają znaczenia klinicznego i diagnostycznego, a standardowe pełnowymiarowe zdjęcia oceniane wg klasyfikacji M B P oceniono na 0. Stąd też, pomimo potwierdzonego narażenia na pyły zawierające wolną krystaliczną krzemionkę, nie stwierdzono biologicznych skutków działania pyłu, czyli zmian chorobowych mających odzwierciedlenie w radiogramach płuc, charakterystycznych dla pylicy krzemowej płuc.

W opinii uzupełniającej podniesiono także, że przekazana przez skarżącego konsultacja pulmonologiczna z dnia [...] r. jest dowolną interpretacją badań radiologicznych i nie może być traktowana jako istotny element dowodowy, ponieważ wiele instytucji uprawnionych do wydawania opinii na temat choroby zawodowej wydało opinie negatywne. Wskazano w tym kontekście uwagę na to, że pojawienie się zacienień okrągłych, jest często poprzedzone obrazem zmian nieregularnych typu s, t, u, które występują również u ludzi zdrowych, nie narażonych zawodowo na pyły zwłókniające, częstość ich wzrasta z wiekiem i jest większa u palaczy tytoniu.

W opinii uzupełniającej z dnia [...] r. (znak: ...) I M P w Ł , stwierdził, że do rozpoznania pylicy płuc, zgodnie z klasyfikacją M B P (....), konieczne jest stwierdzenie w RTG klatki piersiowej charakterystycznych zmian pod postacią zacienień drobnoogniskowych typu q lub r i gęstości zacienień minimum wg kategorii 1/1. U skarżącego takich zmian nie stwierdzono. Natomiast wyniki badań tomografii komputerowej nie są przyjętymi w orzecznictwie dotyczącym pylicy płuc kryteriami rozpoznania tej jednostki chorobowej, gdyż nie korelują z klasyfikacją radiologiczną M B P . Badania gazometryczne i spirometryczne nie są potrzebne do rozpoznania pylicy płuc, dlatego nie zostały wykonane.

W opinii uzupełniającej z dnia [...] r. (znak:...), I M P i Z Ś w S stwierdził, że wynik badania TK płuc z dnia 21.06.2005 r. był znany przy wydawaniu orzeczenia lekarskiego - nie daje on jednak podstaw do rozpoznania pylicy płuc. W trakcie obserwacji klinicznej w styczniu br. przeanalizowano radiogramy płuc z dnia [...] r., [...] r. i [...] r. Powyższe radiogramy oceniane zgodnie z międzynarodową klasyfikacją pylic nie wykazały obecności zmian odpowiadających pylicy krzemowej, tj. okrągłych zacienień punkcikowatych, drobnoguzkowych, guzkowych i guzowatych. Także dostarczony przez skarżącego wynik badania radiologicznego z dnia [...] r. opisuje jedynie wzmożony siateczkowy rysunek podścieliska, co nie odpowiada obrazowi pylicy krzemowej. W opinii tej podkreślono, że rozpoznanie pylicy krzemowej płuc oparte jest o ocenę zdjęć radiologicznych płuc, a nie o całokształt obrazu, jak napisane zostało w konsultacji pulmonologicznej z dnia [;...] r. Natomiast badania spirometryczne i gazometryczne krwi nie mają żadnego znaczenia dla samego rozpoznania pylicy, natomiast są istotne dla oceny czynności płuc, tj. sprawności wentylacyjnej płuc i wymiany gazowej w płucach w przypadku stwierdzenia zmian pyliczych.

Rozpatrując sprawę, P W I S we W , decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję P P I S w J z dnia [...] r. o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej - pylicy płuc.

W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji podniósł, że do stwierdzenia choroby zawodowej przez Państwową Inspekcję Sanitarną muszą być spełnione jednocześnie, jak to wynika z definicji choroby zawodowej zawartej w § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, dwa warunki:

choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych,

choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy.

Zdaniem organu, w przypadku skarżącego, nie został spełniony pierwszy z wymaganych warunków. Przeprowadzające bowiem badania uprawnione jednostki medyczne nie rozpoznały u zainteresowanego pylicy płuc. W przypadku przedmiotowej choroby zawodowej, kryteria orzecznicze wymagają w obrazie radiologicznym płuc obecności skupisk zacienień o odpowiedniej gęstości, rozległości, kształcie i rozmiarze. Natomiast zdjęcia RTG skarżącego nie ujawniły żadnych zmian, które upoważniałyby do rozpoznania choroby zawodowej. Zatem, sam fakt udokumentowanego narażenia zawodowego na pyły zawierające wolną krystaliczną krzemionkę jest niewystarczający do stwierdzenia choroby zawodowej - pylicy płuc - jeżeli choroby takiej nie rozpoznała żadna z upoważnionych placówek służby zdrowia.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał także, że wynik badania TK był poddany ocenie lekarzy specjalistów. Ich zdaniem, obraz zmian wykazanych w tym badaniu jest niecharakterystyczny dla pylicy płuc, ponieważ w początkowym okresie choroby zacienienia umiejscawiają się głównie w częściach górnych i środkowych płuc. Nadto wyniki badania tomograficznego płuc należą do badań pomocniczych, a nie wiążących, co wynika z tego, że aktualnie brak jest jednolitych kryteriów diagnostycznych pylicy przy ocenie badania TK płuc. Jedynie standardowe pełnowymiarowe zdjęcia RTG płuc oceniane wg klasyfikacji Międzynarodowego Biura Pracy stanowią, ze względu na ustalone jednoznaczne kryteria, podstawową i wiążącą metodę diagnostyczną w przypadku pylicy płuc.

Organ odwoławczy podniósł również, że badania gazometryczne i spirometryczne krwi nie mają znaczenia dla samego rozpoznania pylicy. Są one istotne dla oceny czynności płuc, tj. sprawności wentylacyjnej płuc i wymiany gazowej w płucach w przypadku stwierdzenia zmian pyliczych i mają znaczenie przy ustalaniu uszczerbku na zdrowiu, bądź ustalaniu stopnia niepełnosprawności, czy niezdolności do pracy.

Zdaniem organu odwoławczego opinie wszystkich trzech placówek diagnostyczno-orzeczniczych upoważnionych do orzekania w sprawach chorób zawodowych tj. D W O M P we W O w L , I M P i Z Ś w S oraz I M P w Ł są zgodne i nie pozostawiają wątpliwości co do istoty sprawy.

Odnośnie uwag skarżącego, co do narażenia zawodowego, organ odwoławczy wskazał, iż ostatnim zakładem pracy, w którym skarżący był narażony na czynnik szkodliwy - zapylenie - był Z P O "... J [...] w J . Aktualnie zakład ten nie istnieje, a zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, w postępowaniu administracyjnym dotyczącym choroby zawodowej bierze udział ostatni zakład pracy, w którym istniało narażenie na czynnik szkodliwy, który spowodował chorobę.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej przez skarżącego. Jego zdaniem, uzasadnienie decyzji nie jest prawdziwe, zawarte są w nim sfałszowane informacje w zakresie badań w placówkach diagnostyczno - orzeczniczych i sposobu wykonywania tych badań lekarskich. Podniósł, że jest faktem, że w S zrobiono badania na pylicę, ale zdjęcia zostały zrobione w L i dostarczone do S . Natomiast w Ł nie zostały wykonane żadne badania w zakresie pylicy płuc. Wskazał, że ma nabytą w czasie wykonywania pracy zawodowej chorobę - pylicę płuc, która jest niewyleczalna.

W piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżący podniósł, że w O M P w L nie robiono żadnych badań, tylko zdjęcie rentgenowskie. Instytut w Ł nie robił żadnych badań ani zdjęć w kierunku choroby pylicy płuc. Natomiast w Instytucie w S przeprowadzono badania gazometryczne i spirometryczne, ale zdjęcia zostały zrobione z przodu, niezgodnie z wymogami genewskimi. Podniósł, że powinny być uwzględnione szkodliwe warunki pracy w zakładzie ".." J , a nie w zakładzie "..." J . Do pisma dołączył wyniki badań audiometrycznych oraz badań echokardiograficznych, badań radiologicznych z dnia [...] r.

Odpowiadając na skargę P W I S wniósł o jej oddalenie, przetaczając argumenty wcześniej wskazane w zaskarżonej decyzji. Ponadto wskazał, że kwestia sposobu wykonywania badań lekarskich podniesiona przez skarżącego w szczególności w piśmie procesowym została wyjaśniona przez placówki diagnostyczno-orzecznicze w cytowanych orzeczeniach i należy je uznać za wystarczające. Załączone wyniki badań audiometrycznych nie mają związku ze sprawą, dotyczą choroby zawodowej - uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem.

W dodatkowym piśmie z dnia [...] r., organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę. Ponadto podniósł, że skarżący nie ma wykształcenia lekarskiego, nie może więc obiektywnie oceniać celowości i rzetelności wykonywanych badań. Zdjęcie wykonane w Instytucie w S, były prawidłowe, tylno-przednie. Natomiast badania echokardiograficzne wskazują jednie, że duszność na jaką cierpi skarżący wynika ze schorzenia układu oddechowego. Opina ta nie jest jednak równoznaczna z rozpoznaniem pylicy płuc. Wyniki badań radiologicznych wskazują na wczesne zmiany wytwórcze w płucach. Natomiast do rozpoznania choroby zawodowej konieczne jest stwierdzenie zmian zaawansowanych, zgodnie z wymogami medycznymi, a takich u skarżącego nie stwierdzono.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym również na decyzje wydawane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c"). Godzi się dodatkowo podkreślić, iż - stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. - rozstrzygając w granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną.

Rozpatrując ponownie sprawę, należy przede wszystkim zauważyć, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną wcześniej w tej sprawie przez sąd. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ta ostatnia dyspozycja oznacza, że orzekające organy sanitarne winny były bezwzględnie zastosować się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W z dnia [...] r. (sygn. ...). Z drugiej strony, również skład Sądu orzekający obecnie w sprawie ze skargi na decyzję organu drugiej instancji z dnia[...] ., jest związany stanowiskiem zawartym w tamtym wyroku, co oznacza obowiązek zweryfikowania wykonania wspomnianych zaleceń przez organ w toku ponownego rozpatrywania sprawy.

Uwzględniając przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W wyroku z dnia [...] r., Sąd wskazał, że rzeczą organów rozpoznających ponownie sprawę będzie dokonanie pełnych i wyczerpujących ustaleń w zakresie stanu faktycznego, a w szczególności - wykonanie zaleceń co do badań gazometrycznych i spirometrycznych oraz poddanie ocenie wyniku badania tomografii komputerowej z dnia [...] r., przedłożonego przez skarżącego.

W toku dalszego postępowania w sprawie, organ drugiej instancji uzyskał orzeczenie lekarskie nr [...] D W O M P we W O w L z dnia [..] r. W trybie odwoławczym orzeczenie lekarskie nr [...] wydał w dniu [...] r. I M P i Z Ś w S . W ramach tego postępowania organ sanitarny zwrócił się także do jednostek medycznych o uzupełnienie orzeczeń lekarskich w zakresie odniesienia się do zarzutów podniesionych w wyroku Sądu z dnia [...] r. i uzyskał stosowne uzupełniające orzeczenia.

W uzupełniającym orzeczenie lekarskim z dnia [...] r. D W O M P w W O w L wskazano, że zapoznano się z wynikiem badania tomograficznego płuc z dnia [...] r. Podniesiono, że w badaniu TK stwierdzono łącznie pięć zmian drobnoguzkowych, z czego dwie w zakresie płuca prawego położone są podopłucnowo, jedna obwodowo, a dwie pozostałe położone są obwodowo w płucu lewym. Zdaniem Ośrodka obraz powyższych zmian jest niecharakterystyczny dla pylicy płuc, ponieważ w początkowym okresie choroby zacienienia umiejscawiają się głównie w częściach górnych i środkowych płuc. W orzeczeniu tym wskazano, że w trakcie badań w Ośrodku w [...] r. jak i w [...] r. wykonano badania gazometryczne i spirometryczne. W badaniach spirometrycznym nie stwierdzono zaburzeń wentylacji, badanie gazometryczne także było prawidłowe. Kolejną gazometrię i spirometrię wykonano w dniu [...] r. Badania nie wykazały odchyleń od stanu prawidłowego, podobnie jak badanie fizykalne pacjenta. Podniesiono w orzeczeniu, że w treści wcześniejszych orzeczeń lekarskich nie odnoszono się do powyższych badań czynnościowych, ponieważ mają one znaczenie dopiero w przypadku rozpoznania pylicy płuc, czy innych schorzeń układu oddechowego. Są istotne przy ustalaniu uszczerbku na zdrowiu, bądź ustalaniu stopnia niepełnosprawności, czy niezdolności do pracy.

W opinii uzupełniającej z dnia [...] r. I M P w Ł stwierdził, że wyniki badań tomografii komputerowej nie są przyjętymi w orzecznictwie dotyczącym pylicy płuc kryteriami rozpoznania tej jednostki chorobowej, gdyż nie korelują z klasyfikacją radiologiczną M B P . Natomiast badania gazometryczne i spirometryczne nie są potrzebne do rozpoznania pylicy płuc.

W opinii uzupełniającej z dnia [...] r. (znak:...), I M P i Z Ś w S stwierdził, że wynik badania TK płuc z dnia [...] r. był znany przy wydawaniu orzeczenia lekarskiego, nie daje on jednak podstaw do rozpoznania pylicy płuc. Natomiast badania spirometryczne i gazometryczne krwi nie mają żadnego znaczenia dla samego rozpoznania pylicy, natomiast są istotne dla oceny czynności płuc, tj. sprawności wentylacyjnej płuc i wymiany gazowej w płucach w przypadku stwierdzenia zmian pyliczych

Z treści powyższych opinii wynika, że odnoszą się one nie tylko formalnie do przedmiotowych badań (spirometrycznych i gazometrycznych krwi, tomografii komputerowej), stwierdzając ich przeprowadzenie, ale także zawierają ocenę ich wyników z punku widzenia potwierdzenia lub nie choroby pylicy płuc. Znalazły one odzwierciedlenie w zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji. Wskazuje to, że organ odwoławczy rozpatrując ponownie sprawę zrealizował wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku Sądu w zakresie ustalenia stanu faktycznego, a w tym także co do znaczenia badań gazometrycznych i spirometrycznych i wyniku badania tomografii komputerowej z dnia [...] r., w przedmiocie analizowanej choroby zawodowej.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej u skarżącego zostało rozpoczęte po rządami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Zatem przepisy zawarte w tym akcie znajdują zastosowanie w sprawie.

Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 1983 r., za choroby zawodowe uważa się choroby wymienione w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia pod warunkiem, że zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Aby zatem określone schorzenie mogło być uznane za chorobę zawodową muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki. Po pierwsze rozpoznane schorzenie musi odpowiadać chorobie ujętej w wykazie chorób zawodowych, o którym wyżej mowa, a po drugie winno być spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi na stanowisku pracy osoby zainteresowanej.

Zgodnie z pkt. 2 wykazu chorób zawodowych - stanowiącego załącznik do powołanego rozporządzenia - do chorób zawodowych zalicza się "pylicę płuc". Natomiast zgodnie z § 7 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznania chorób zawodowych są poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziały chorób zawodowych wchodzące w skład odpowiednich zakładów społecznej służby zdrowia, akademii medycznych lub instytutów naukowo-badawczych (...). Przewidziany cytowanym przepisem tryb ustalania istnienia pierwszej z w/w przesłanek tj. choroby zawodowej, mieszczącej się w wykazie chorób zawodowych, nie zwalnia jednakże organu orzekającego z obowiązku ustalania prawdy obiektywnej. Za utrwalony uznać należy pogląd, iż wymóg orzeczenia przez właściwe jednostki służby zdrowia o chorobie zawodowej nie oznacza jednakże związania tym orzeczeniem organu administracyjnego, orzekającego w sprawie. Wskazane orzeczenia lekarskie, dotyczące rozpoznania choroby zawodowej, są jedynie opiniami w rozumieniu art. 84 § 1 kpa. Trafnie wprawdzie wskazuje się, że bez tych opinii, bądź sprzecznie z nimi, organ administracji nie może we własnym zakresie dokonywać rozpoznania choroby zawodowej ani nie może ustalać czy rozpoznane schorzenie mieści się w powoływanym wykazie. Nie oznacza to jednak zwolnienia organu z obowiązku dokonania oceny tej opinii, jako jednego z dowodów w sprawie, w granicach zakreślonych powołanym wyżej art. 80 kpa. Zasadne jest stwierdzenie, że opinia powinna - aby organ administracji mógł się na niej skutecznie oprzeć - zawierać przekonywujące uzasadnienie.

W świetle powyższego w sprawie, przedmiotem której jest stwierdzenie choroby zawodowej, ustalenia wymaga nie tylko czy choroba mieści się w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do w/w rozporządzenia, ale czy została rozpoznana jako choroba zawodowa przez uprawnioną jednostkę medyczną

Ustalenia stanu faktycznego w powyższym, istotnym dla sprawy zakresie - czy choroba została rozpoznana przez uprawnianą jednostkę medyczna i znajduje się w wykazie chorób zawodowych oraz czy została wywołana czynnikami szkodliwymi w miejscu pracy - poczynione muszą być zgodnie z przepisami prawa procesowego. Po myśli art. 7 kpa, wyrażającego m.in. zasadę prawdy obiektywnej, organ orzekający winien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W tym celu, stosownie do wymogów określonych przepisem art. 77 § 1 kpa, organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ocena tak zebranego materiału powinna być dokonana w granicach prawem przewidzianej swobody. Art. 80 kpa, wyrażający zasadę swobodnej oceny dowodów, obliguje przy tym organ administracyjny do przedstawienia poddającej się kontroli oceny dowodów ze wskazaniem (w uzasadnieniu rozstrzygnięcia - art. 107 § 1 i § 3 kpa), jakie fakty uznał za udowodnione, dowodów na jakich się oparł w tym zakresie, przyczyn dla których dowodom tym dał wiarę.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy administracyjne orzekające w sprawie nie uchybiły przedstawionym wyżej wymogom proceduralnym.

Zdaniem składu orzekającego w toku ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego - dotyczącego ustalenia, czy zostały spełnione przesłanki pozwalające na stwierdzenie choroby zawodowej u skarżącego - w sposób należyty zebrano i oceniono materiał dowodowy niezbędny do właściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organ sanitarny orzekający w sprawie, jak już wskazano, zastosował się do wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku W S A we W z dnia [...] r.

W poczet dowodów włączono bowiem dwa nowe orzeczenia uprawnionych jednostek medycznych: D W O M P we W O w L ; I M P i Z Ś w S , odnoszące się do rozpatrywanej jednostki chorobowej. Włączono także opinie uzupełniające wydane przez te jednostki medyczne, odnoszące się do zaleceń zawartych w wyroku Sądu oraz zastrzeżeń podniesionych przez skarżącego, a także opinię I M P w Ł . Organ sanitarny jak i jednostki medyczne dysponowały charakterystyką stanowiska pracy.

Dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy stwarzała organom administracji dostateczne podstawy do przyjęcia, że orzeczenia lekarskie zostały wydane po badaniach skarżącego i analizie ich wyników w postaci zdjęć RTG a także po badaniach gazometrycznych i spirometrycznych, oraz po uwzględnieniu innych dowodów przedłożonych w rozpoznawanym przypadku, w tym wyników badań tomografii komputerowej płuc z dnia [...] r., badań radiologicznych dnia [...] r., konsultacji pulmonologicznej z dnia [...] r., co pozwalało przypisać takim orzeczeniom walory opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. W opiniach jednostek medycyny pracy sformułowano bowiem jednoznaczne, uzasadnione, poparte szczegółowymi badaniami wnioski o braku u skarżącego choroby zawodowej.

Nie znajdują uzasadniania w aktach sprawy zarzuty skarżącego co do sposobu wykonania zdjęć RTG, ich oceny przez lekarzy. Zarzuty w tym ostatnim przypadku są gołosłowne, nie poparte żadnymi uzasadnionymi dowodami. Wskazać należy, że zdjęcia zostały wykonane w uprawnionych placówkach medycznych i ocenione przez wykwalifikowanych lekarzy, co wynika z przedłożonych opinii. Także zarzut nieprawidłowego wykonania zdjęć przez Instytut w Sosnowcu nie znajduje uzasadnienia. Podstawą rozpoznania pylicy płuc są pełnowymiarowe tylno-przednie zdjęcia radiologiczne płuc. Takie, jak wynika z opinii Instytutu, zostały wykonane. Jak to wskazał organ drugiej instancji w pozycji tylnio - przedniej pacjent staje przodem do detektora (ekranu), natomiast lampa rtg jest niewidoczna i znajduje się z tyłu, pacjentowi może się wydawać, że zdjęcia jest robiono w pozycji przedno - tylnej. Z medycznego punktu widzenia ustawienie pacjenta przodem lub tyłem do lampy rtg nie ma żadnego znaczenia. Wskazać także należy, że wydając orzeczenie lekarskie w przedmiotowej sprawie, placówka medyczna może się opierać na aktualnych i wymiarowym zdjęcia innej uprawnionej jednostki medyczne, nietrafny jest więc zarzut skargi korzystania ze zdjęć wykonanych w innych jednostkach medycznych.

W tym stanie rzeczy uznać należy, że w sprawie zgromadzono dowody niezbędne w sprawie, a włączone w poczet dowodów opinie zawierają wyczerpujące i zrozumiałe uzasadnienie stanowisk w nich przedstawionych, są zgodne i nie pozostawiają wątpliwości co do istoty sprawy, uznać zatem należy, że dokonano ustaleń stanu faktycznego w zakresie koniecznym do rozstrzygnięcia.

Niewadliwie przeprowadzone postępowanie wyjaśniające miało decydujący wpływ na materialnoprawne podstawy kwestionowanego rozstrzygnięcia. Wyniki, przeprowadzonych przez upoważnionej jednostki medyczne, badań radiologicznych wskazują, że u skarżącego nie rozpoznano pylicy płuc.

W przypadku rozpatrywanej choroby zawodowej, kryteria orzecznicze wymagają w obrazie radiologicznym płuc obecności skupisk zacienień o odpowiedniej gęstości, rozległości, kształcie i rozmiarze. Ocenie radiologicznej podlegają standardowe, pełnowymiarowe radiogramy płuc ,według klasyfikacji M B P . Tymczasem, jak wynika z opisu tego rodzaju zdjęć, dokonanego przez uprawnione jednostki medyczne zgodnie z powyższą klasyfikacji, zdjęcia RTG skarżącego nie ujawniły tego rodzaju zmian, które upoważniałyby do rozpoznania choroby zawodowej. Natomiast w badaniach tomograficznych z dnia [...] r. stwierdzono łącznie pięć zmian drobnoguzkowych, z czego dwie w zakresie płuca prawego położone są podopłucnowo, jedna obwodowo, a dwie pozostałe położone są obwodowo w płucu lewym. Obraz powyższych zmian, jak stwierdzono w opiniach uprawnionej jednostki medycznej, jest niecharakterystyczny dla pylicy płuc, ponieważ w początkowym okresie choroby zacienienia umiejscawiają się głównie w częściach górnych i środkowych płuc. Z kolei, badania gazometryczne i spirometryczne krwi zostały przeprowadzone, nie mają one jednak znaczenia dla samego rozpoznania pylicy. Są one istotne dla oceny czynności płuc, tj. sprawności wentylacyjnej płuc i wymiany gazowej w płucach w przypadku stwierdzenia zmian pyliczych i mają znaczenie przy ustalaniu uszczerbku na zdrowiu, bądź ustalaniu stopnia niepełnosprawności, czy niezdolności do pracy

Zatem, jak trafnie wskazał P W I S we W fakt udokumentowanego narażenia zawodowego na pyły zawierające wolną krystaliczną krzemionkę jest niewystarczający do stwierdzenia choroby zawodowej - pylicy płuc - jeżeli choroby takiej nie rozpoznała żadna z upoważnionych placówek służby zdrowia. Podkreślić należy, że wbrew twierdzeniom skargi, placówki medyczne jak i organ sanitarny nie negują faktu narażenia zawodowego na pył w miejscu pracy skarżącego, w tym "...i" J W świetle powyższego zebranego w sprawie materiału dowodowego, uznać należy za uprawnione wykluczenie przez organ sanitarny u skarżącego choroby zawodowej - pulicy płuc.

W ocenie Sądu nie można też skutecznie zarzucić organowi sanitarnemu przekroczenia granic swobodnej oceny powyższych dowodów, według zasady wyrażonej w art. 80 k.p.a. Przypomnieć w tym miejscu należy, że organy administracyjne uprawnione są do swobodnej oceny dowodów (w tym też opinii lekarskich - a taki charakter posiadają przecież orzeczenia właściwych placówek służby zdrowia). Przy ocenie dowodów baczyć jedynie należy, aby nie przybrała ona formy "dowolności". W ocenie Sądu dokonana przez organ odwoławczy ocena opinii lekarskich w niniejszej sprawie nie ma cech dowolności. Wskazano bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób jednoznaczny przyczyny, dla których opiniom tym dano wiarę. Zgodzić należy się według składu orzekającego z tym, że skoro wydane w sprawie przez wyspecjalizowane jednostki opinie poprzedzone zostały specjalistycznymi badaniami, skoro opinie te nie są ze sobą sprzeczne i nie można im postawić skutecznie zarzutu braku obiektywizmu, a nadto są uzasadnione w sposób czytelny i wyczerpujący - to organ administracyjny nie miał podstaw do uznania ich za lakoniczne, nieprzekonujące, a zatem odmówienie im wiarygodności byłoby nieuzasadnione. W orzecznictwie sądu administracyjnego zgodnie przyjmuje się, iż organ nie może dokonać rozpoznania choroby sprzecznie z orzeczeniem lekarskim. Prawidłowo sporządzone orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest w tym sensie "wiążące" dla organów inspekcji sanitarnej, prowadzi więc do odmowy stwierdzenia choroby. Podkreślić przy tym trzeba raz jeszcze, że jeżeli orzeczenie lekarskie jest sporządzone w sposób rzetelny i solidny, znajduje poparcie w przeprowadzonych badaniach, jest wyczerpująco uzasadnione, to organ sanitarny nie ma podstaw do jego kwestionowania.

Godzi się zauważyć, iż zarówno organ administracyjny, jak również Sąd nie posiada wiedzy fachowej, specjalistycznej, która jest niezbędna do rozpoznania chorób zawodowych. Wiedzę taką posiadają uprawnione jednostki wydające w tym zakresie stosowne, prawem przewidziane orzeczenia lekarskie. Rzeczą organów administracyjnych, a w dalszej kolejności Sądu, jest jedynie badanie prawidłowości wydania danego orzeczenia lekarskiego, rzetelności jego uzasadnienia, logiczności rozumowania i zgodności z prawem, a nie ocena merytoryczna. Skoro więc w przedmiotowej sprawie orzeczenia lekarskie wydane przez trzy niezależne od siebie jednostki służby zdrowia ocenić należy jako rzetelne, nie pozostające ze sobą w sprzeczności, należycie i wyczerpująco uzasadnione, to w konsekwencji nie ma podstaw, by odmówić im wiarygodności i orzec w sposób sprzeczny z tymi orzeczeniami.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny we W , działając na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.