Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 129/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz (spr.), Sędziowie NSA Krystyna Borkowska, Tomasz Zbrojewski, Protokolant Dorota Korybut - Orłowska, po rozpoznaniu w dniu 25 października 2005 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 października 2004r., sygn. akt II SA/Kr 3083/00 w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich 1) oddala skargę kasacyjną 2) zasądza od J. G. na rzecz Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych kwotę 120 złotych (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego (kosztów zastępstwa procesowego).


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 18 października 2004 r. sygn. akt IISA/Kr 3083/00 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpatrzeniu skargi J. G. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddalił skargę, podając w uzasadnieniu, iż zaskarżone orzeczenie zostało wydane na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z Nr 142, poz. 950 ze zm./. Skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie przyznane przez ZW ZBOWID w [...] decyzją z dnia 22 września 1980 r. z tytułu "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej" w okresie od 10 lipca 1947 r. do dnia 31 grudnia 1947 r. /łącznie 6 miesięcy/. W okresie zaliczonym jako działalność kombatancka skarżący pełnił służbę w Wojsku Polskim i jak wynika z akt sprawy, podczas służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 cyt. ustawy. Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych przyjął, że skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", co skutkuje obecnie pozbawieniem go uprawnień. Powołał się przy tym na stanowisko Sądu Najwyższego, że nie jest obowiązany do wyjaśnienia, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 cyt. ustawy. Wnosząc o ponowne rozpoznanie sprawy skarżący podnosił, że akta ZBOWID są niepełne, a więcej informacji znajduje się w archiwach jednostki wojskowej, w której służył. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję wydaną w sprawie podkreślając, iż strona nie może zachować uprawnień kombatanckich, gdyż pełniła służbę wojskową po dniu 30 czerwca 1947 r. Powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 kwietnia 1999 r. sygn. akt III RN 168/98.

W skardze na powyższą decyzję skarżący podniósł, że wystąpił o uprawnienia kombatanckie z tytułu "utrwalania władzy ludowej", gdyż nie było wówczas innej możliwości ich uzyskania. Musiał wykonywać rozkazy, nikt go nie informował, z kim będzie walczył, uważa, że został skrzywdzony, gdyż pozbawiono go uprawnień kombatanckich pomimo to, że narażał swoje życie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, iż skarga nie jest zasadna z tej przyczyny, iż w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie WKU Oświęcim z dnia 4 lutego 1980 r. - k.5 akt administracyjnych, z którego nie wynika, aby skarżący walczył z ugrupowaniami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Prawidłowo zatem organ administracji publicznej , który wydał zaskarżoną decyzję przyjął, że skarżący jest osobą, o której mowa w art. 25 ust. 2 pkt w wymienionej ustawy, która na mocy dotychczasowych przepisów skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" i wykonując dyspozycję zawartą w tym przepisie pozbawił skarżącego uprawnień kombatanckich. Skarżący nie może zachować uprawnień kombatanckich w oparciu o art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine, gdyż nie spełnia przesłanek, o których mowa w tym przepisie, a w szczególności służył w Wojsku Polskim po dniu 30 czerwca 1947 r.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. G. reprezentowany przez radców prawnych M. W. i R. M., zaskarżając wyrok ten w całości oraz jako podstawę skargi kasacyjnej wskazując naruszenie przepisów postępowania, tj. akt 3 ( 1 w zw. z art. 134 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie w sprawie na materiale dowodowym zgromadzonym przez organ pomimo, że nie jest to materiał wyczerpujący i pozwalający na rozstrzygnięcie, zgodnie ze stanem rzeczywistym. W toku postępowania administracyjnego zostały naruszone zasady wyrażone w art. 7 i art. 77 kpa, zaś uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego jest niezbędne do ustalenia, czy przyznanie uprawnień kombatanckich nie jest uzasadnione w oparciu o inne przesłanki niż te, na podstawie których skarżący posiadał takie uprawnienia przed wydaniem kwestionowanej decyzji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej potwierdza się prawidłowość ustaleń dokonanych na podstawie materiału zgromadzonego w aktach sprawy, twierdząc jednocześnie, iż brak dokumentów w tych aktach nie zwalnia organu administracji od obowiązku zgromadzenia całości materiału dowodowego. Strona wnosząca skargę kasacyjną prezentuje pogląd, że nie przedstawienie przez nią dowodów, które uzasadniałyby zachowanie uprawnień kombatanckich nie jest wystarczające, bowiem to organ orzekający w sprawie ma w całości sprawę wyjaśnić i zebrać materiał dowodowy podejmując stosownie do art. 7 kpa wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości, iż postępowanie weryfikacyjne, w którym to postępowaniu została wydana zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie decyzja, prowadzone na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, nie zmierza w istocie do ustalenia przesłanek nadania uprawnień kombatanckich. lecz do ustalenia, czy dotychczasowe, stanowiące o przyznaniu uprawnień kombatanckich, pokrywają się z przesłankami honorowanymi w obecnie obowiązującej ustawie kombatanckiej, co umożliwia utrzymanie wcześniej uzyskanych uprawnień. Nie można też mieć zastrzeżeń co do tego, że organ orzekający w sprawie nie jest zwolniony z obowiązku przeprowadzenia tego postępowania zgodnie ze standardami postępowania administracyjnego, wyznaczonego przepisami art. 7 i art. 77 kpa. Co do tego, należy uznać zasadność wywodów zawartych w skardze kasacyjnej.

Nie jest jednak w sprawie również kwestionowane, że dokumenty, na podstawie których skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie /złożony przez skarżącego wniosek, życiorys, zaświadczenie/ dowodziły jedynie okoliczności, które były wystarczające do wydania przez ZBOWID decyzji o przyznaniu uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określanej jako uczestnictwo w walkach o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej". Skarżący sam przyznaje, iż nie dysponuje żadnymi dowodami na okoliczność spełnienia przesłanek obecnie wymaganych do zachowania uprawnień kombatanckich, a skoro tak, to nie można organowi administracji publicznej skutecznie postawić zarzutu, iż nie wyjaśnił w wymaganym zakresie sprawy, skoro sama zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy strona nic nie czyni w kierunku umożliwienia organowi pozytywnego dla niej załatwienia sprawy. Pewne jest, że ciężar dowodu spoczywa na organie administracji /art. 77 kpa/ i korzysta w tym zakresie z dostępnych materiałów dowodowych a w tym z zasady określonej w art. 77 ( 4 kpa, iż fakty powszechnie znane i znane organowi z urzędu nie wymagają dowodów. Organ jednak w niniejszej sprawie dysponował wyłącznie takimi dowodami, które nie mogły spowodować uznania, że zaistniały przesłanki umożliwiające stronie zachowanie uprawnień kombatanckich. W tych warunkach mógłby mieć tylko zastosowanie art. 78 ( 1 kpa, przewidujący, iż należy uwzględnić żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu, którego przedmiotem jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, z tym jednak, iż inicjatywa wskazania takiego dowodu należała do strony. Strona skarżąca nie skorzystała jednak z przysługującego jej z mocy art. 78 ( 1 kpa prawa zgłoszenia dowodu wręcz przyznając, że takim dowodem nie dysponuje. W tym stanie rzeczy nie można również postawić zarzutu Sądowi I instancji, iż z naruszeniem prawa zaakceptował zaskarżoną decyzję wydaną przez Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych, co mając na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 ppsa. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa.