Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 667/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 27 stycznia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie: WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Asesor WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Protokolant: asystent sędziego Adrian Król, po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2005 roku na rozprawie przy udziale - - - - sprawy ze skargi S.G. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...], nr [...], 2. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. na rzecz S.G. kwotę 28,40 (dwadzieścia osiem złotych i czterdzieści groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P., działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 Kpa i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 1998r. Nr 90 poz. 575 ze zm.) po rozpoznaniu zgłoszenia choroby zawodowej u S.G. nie stwierdził choroby zawodowej pod postacią przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy wymienionej w poz. 19 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132 poz. 1115).

W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, że zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami § 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach podejrzenie choroby zawodowej oraz jej rozpoznanie może nastąpić u pracownika lub byłego pracownika w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym lub po zakończeniu pracy w takim narażeniu, nie później jednak niż w okresie, który został określony w wykazie chorób zawodowych.

W przypadku przewlekłych chorób układu ruchu wywołanych sposobem wykonywania pracy okres taki wynosi 1 rok.

W przypadku S.G. minęło od ustania narażenia zawodowego do zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej 2 lata. Samo narażenie na czynniki mogące spowodować chorobę zawodową nie jest jednoznaczne z powstaniem choroby. Decydujące znaczenie ma rozpoznanie lekarskie wykazujące kliniczne cechy choroby zawodowej. Należy wyraźnie zaznaczyć, że nie ma możliwości stwierdzenia choroby zawodowej pod postacią przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy mimo wystąpienia długotrwałego narażenia bez rozpoznania lekarskiego tej choroby.

W przedmiotowej sprawie zostały wydane dwa orzeczenia lekarskie w dniu [...] przez Przychodnię Konsultacyjno-Diagnostyczną Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. – Poradnię Chorób Zawodowych oraz w dniu [...] przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. rozpoznający sprawę w wyniku wniesionego przez zainteresowanego odwołania, stwierdzające brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

Od powyższej decyzji S.G. wniósł odwołanie, w którym kwestionuje zarówno przebieg badań konsultacyjnych ( w trakcie których nie zapoznano się z dostarczoną przez niego dokumentacją lekarską oraz zdjęciami rtg) jak również rodzaj badań którym był poddany. W jego ocenie nie przeprowadzono badań w sposób wyczerpujący pod katem występujących u niego schorzeń opisanych w poz. 19 i poz. 22 pkt 3 wykazu chorób zawodowych. Skarżący podnosząc, że jest pacjentem Poradni Gruźlicy i Chorób Płuc dowodzi, że winien być również przebadany przez lekarza tej specjalności.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. decyzją Nr [...] z dnia [...] działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 1998r. NMr 90 poz. 575 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132 poz. 1115) i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa po rozpatrzeniu odwodnia S.G. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy w całości podzielił stanowisko organu I instancji co do braku spełnienia przesłanek wynikających z § 2 cytowanego rozporządzenia zarówno w zakresie wymaganego okresu w którym winno nastąpić zgłoszenie oraz rozpoznanie choroby zawodowej jak również w odniesieniu do ustalenie związku przyczynowego rozpoznanego u zainteresowanego schorzenia z wykonywaną przez niego pracą. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził również, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P., wydał zaskarżoną decyzję w oparciu o dokumentację z przebiegu pracy zawodowej, gdzie uwzględnione zostało narażenie zawodowe oraz orzeczenia lekarskie dwóch specjalistycznych uprawnionych do orzekania o chorobach zawodowych jednostek organizacyjnych służby zdrowia, które stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W tej sytuacji jeżeli właściwa jednostka orzecznicza nie dokonała rozpoznania klinicznego choroby zawodowej i wypowiedziała się w tej kwestii negatywnie, inspektor sanitarny nie ma delegacji do stwierdzenia choroby zawodowej. Mając powyższe na uwadze Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ło. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Od powyższej decyzji S.G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi (uzupełnioną pismem z dnia 8 września 2004 roku, którego załącznikami są opisy zdjęć rentgenowskich kręgosłupa i stawu kolanowego z dnia 4 września 2004 roku). Skarżący nie zgadza się z wydaną decyzją bowiem w jego ocenie schorzenia u niego występujące mieszczą się w wykazie chorób zawodowych pod pozycja 19/4 i 22/3 tego wykazu. S.G. podnosi, że badania były przeprowadzone bez wykorzystania jego dokumentacji lekarskiej w tym zdjęć rtg kręgosłupa i kończyn dolnych. Nie przeanalizowano jego schorzeń pod katem występujących w środowisku pracy czynników narażających. Nie zapoznano skarżącego z dokumentacją lekarską badań przeprowadzonych w jednostkach orzeczniczych w Ł. tj. Przychodnię Konsultacyjno-Diagnostyczną Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. – Poradnię Chorób Zawodowych oraz przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. Skarżący krytycznie odnosi się również do sposobu traktowania jego osoby podczas przeprowadzania badań.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo w odniesieniu do zarzutu nie zapoznania skarżącego z dokumentacją lekarską powołując się na przepis § 6 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132 poz. 1115) organ odwoławczy wyjaśnił, że jednostki orzecznicze nie maja obowiązku przesyłania wraz z orzeczeniem lekarskim dokumentacji lekarskiej. W kwestii zarzutu występowania u skarżącego choroby wymienionej w wykazie pod pozycja 22.3 organ odwoławczy stwierdził, że choroba ta nie była przedmiotem postępowania, bowiem zgłaszający podejrzenie choroby zawodowej lekarz wskazał tylko chorobę wymienioną w wykazie pod pozycja 19-4. W ocenie organu odwoławczego rodzi to domniemanie, że lekarze leczący skarżącego do 2003 roku nie dopatrzyli się etiologii zawodowej w rozpoznawanych u skarżącego chorobach, bowiem w przeciwnym wypadku dokonaliby zgłoszenia choroby zawodowej, do czego obligowały ich przepisy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle zaś art. 1 § 2 tejże ustawy kontrola , o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

Przechodząc do oceny zasadności wniesionej skargi, stwierdzić należy, że w ocenie Sądu, skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie.

Zgodnie z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132 poz. 1115): Przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi dalej "narażeniem zawodowym". Zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej oraz jej rozpoznanie może nastąpić u pracownika lub byłego pracownika, zwanego dalej "pracownikiem", w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym lub po zakończeniu pracy w takim narażeniu, nie później jednak niż w okresie, który został określony w wykazie chorób zawodowych.

Podstawowym więc obowiązkiem organu rozpoznającego roszczenie o uznanie choroby zawodowej jest ustalenie, czy choroba zawodowa stwierdzona u pracownika jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, a następnie ustalenie bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Równie istotna jest kwestia zgłoszenia i ewentualnego rozpoznania choroby zawodowej we wskazanym w w/w rozporządzeniu okresie.

W przedmiotowej sprawie organy administracji od początku prowadziły postępowanie tylko w kierunku zgłoszonej przez lekarza choroby opisanej w poz. 19 pkt 4 wykazu "przewlekłego uszkodzenia torebki stawowej stawu kolanowego prawego, stawów kręgosłupa" i tylko w tym zakresie uzasadniły swoje stanowisko. Pominięto natomiast całkowicie podnoszone i wskazywane przez skarżącego inne schorzenia tj. astmę oraz zespół wibracyjny w postaci mieszanej kostno-stawowej (poz. 22 pkt 3 wykazu). Mimo, iż kwestia ta była obecna we wszystkich pismach i odwołaniu skarżącego ani orzekające w tej sprawie uprawnione jednostki lekarskie, ani organy administracji podejmujące decyzje nie odniosły się do tej sprawy. Dopiero w odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. stwierdził, że występowanie u skarżącego choroby wymienionej w wykazie pod pozycja 22.3 nie było przedmiotem postępowania, bowiem zgłaszający podejrzenie choroby zawodowej lekarz wskazał tylko chorobę wymieniona w wykazie pod pozycja 19-4. W ocenie organu odwoławczego rodzi to domniemanie, że lekarze leczący skarżącego do 2003 roku nie dopatrzyli się etiologii zawodowej w rozpoznawanych u skarżącego chorobach, bowiem w przeciwnym wypadku dokonaliby zgłoszenia choroby zawodowej, do czego obligowały ich przepisy.

Ze stanowiskiem takim nie można się zgodzić.

Zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 1 cyt. rozporządzenia zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej może również dokonać pracownik, który podejrzewa, że występujące u niego objawy mogą wskazywać na taką chorobę (...).

W tej sytuacji skoro S.G. twierdził, że występujące u niego schorzenia znajdują się w wykazie chorób zawodowych i wręcz zgłaszał podejrzenie występowania tych chorób u niego, właściwe organy zobowiązane były do przeprowadzenie postępowania w tym przedmiocie. Stanowisko organu odwoławczego zawarte dopiero w odpowiedzi na skargę, że w sprawie zachodziło domniemanie braku etiologii zawodowej wskazywanych przez skarżącego schorzeń, jest po pierwsze spóźnione, a po drugie z uwagi na brak postępowania w tej kwestii ( przynajmniej z przedłożonych akt sprawy nie wynika, aby kwestia ta była rozpoznawana w toczącym się postępowaniu) nieuprawnione. Zarówno materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jak i uzasadnienie decyzji winno jednoznacznie dowodzić, z jakiego powodu organy nie prowadziły postępowania w sprawie wszystkich zgłaszanych przez skarżącego schorzeń.

Skarżący mocno akcentuje również kwestię nieuwzględnienia posiadanej przez niego dokumentacji medycznej, którą dysponował w trakcie badań, a która pozostała poza zainteresowaniem jednostek orzeczniczych.

W świetle § 6 ust. 1 ww rozporządzenia lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.

W tej sytuacji brak odniesienia jednostek orzeczniczych zarówno do kwestii podnoszonych przez skarżącego schorzeń , na które wskazywał w odwołaniu od orzeczenia I stopnia jak również zarzut nieuwzględnienia dokumentacji medycznej winien być rozważony przez organy administracji w toku prowadzonego postępowania , a ewentualne wyjaśnienia i uzupełnienia mogły być dochodzone przez organy orzekające w trybie § 8 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia w świetle którego właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim. Jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, uzupełnienia orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego.

Należy zwrócić uwagę na fakt, iż zgodnie z art.. 107 § 3 Kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Decyzja to akt, z którego strona winna czerpać pełną , wszechstronną, zgodnie z prawem umotywowaną informację w swej sytuacji prawnej – w zakresie prawa procesowego, jak i materialnego. Oznacza to, że organy w swoich decyzjach winny odnieść się do wszystkich zgłaszanych prze stronę żądań i zarzutów w kontekście obowiązujących przepisów prawa materialnego i procesowego.

W przedmiotowej sprawie organy administracji całkowicie zignorowały wnioski skarżącego dotyczące występujących u niego objawów astmy oraz zespołu wibracyjnego. W trakcie prowadzonego postępowania kwestia ta winna być rozpatrywana i oceniona przez organy w kontekście § 2 cyt. rozporządzenia, a strona miała prawo dowiedzieć się z wydanych orzeczeń jakie jest stanowisko organów w tej kwestii.

Mając na uwadze opisane wyżej naruszenia przepisów art.7, 77 i 107 § 3 kpa konieczne stało się uchylenie zaskarżonej decyzji celem umożliwienia organom administracji przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego i zgromadzenia materiału dowodowego zmierzającego do ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności, w szczególności w zakresie dotychczas nieuwzględnionym , a dotyczącym zgłaszanej przez skażanego choroby w postaci zespołu wibracyjnego oraz astmy co oczywiście w żaden sposób nie przesądza o kształcie przyszłego rozstrzygnięcia. W prowadzonym postępowaniu organy administracji stosując wynikająca z w/w rozporządzenia procedurę winny rozstrzygnąć w tym przedmiocie mając na względzie przede wszystkim przesłanki wynikające z § 2 cyt. rozporządzenia . Po zebraniu całego materiału dowodowego organ administracji winien dokonać wnikliwej jego oceny, która powinna znaleźć się w uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 kpa, tzn. zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Na zakończenie należy wyjaśnić, że kwestia sposobu przeprowadzania badań pozostaje poza kognicją wojewódzkiego sądu administracyjnego, który nie jest właściwy w tej sprawie.

Niezasadny jest natomiast zarzut niezapoznania skarżącego z dokumentacją medyczną z przeprowadzonych w jednostkach orzeczniczych I i II stopnia badań. Istotnie w świetle § 6 ust. 3 w/w rozporządzenia orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej przesyła się właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu, zainteresowanemu pracownikowi oraz osobie zgłaszającej podejrzenie choroby zawodowej, a w przypadku gdy orzeczenie lekarskie zostało wydane przez lekarza zatrudnionego w jednostce orzeczniczej II stopnia - również jednostce orzeczniczej I stopnia. Przepis ten nie rodzi więc obowiązku przekazywania wraz z podjętym orzeczeniem dokumentacji lekarskiej. Nie oznacza to, że strona zainteresowana nie może osobiście zwrócić się bezpośrednio do jednostek w których była badana z wnioskiem o udostępnienie jej tej dokumentacji.

Z powyższych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono stosownie do art. 200 cytowanej ustawy.

Mając na uwadze treść art. 152 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd stwierdza, że wobec braku przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji orzekanie w tej kwestii jest bezprzedmiotowe.