Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 340/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2006-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 26
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 623
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne
article: art. 13 par. 1 i 6, art. 15, art. 19 par. 1 i 2, art. 222 par. 4, art. 270 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
article: par. 11 ust. 1 i 3, par. 13 ust. 1, par. 20a, par. 12
journal: Dz.U. 1997 nr 130 poz 851
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego  pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem  pochodzenia.
article: par. 3, par. 5 ust. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 155 poz 1515
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska – Pastuszko (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień Asesor WSA Alina Rzepecka Protokolant Anita Woźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2006r. sprawy ze skargi HP Sp. z o.o. z siedzibą na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru oraz podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 15 lutego 2006 r. HP Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, zwana w dalszej części uzasadnienia Spółka H lub skarżąca Spółka , wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] września 2005r. nr [...] uznającą zgłoszenie celne z dnia [...] marca 2004r. nr [...] za nieprawidłowe w zakresie stawki celnej, kwoty należności celnych przywozowych i kwoty podatku od towarów i usług.

Jak wynika z akt sprawy jednolitym dokumentem administracyjnym SAD z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] dokonano zgłoszenia 450 par sandałów dziecięcych oraz 480 par klapek wyjściowych dziecięcych , które objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym (uprzednio objęty procedurą składu celnego). W zgłoszeniu zadeklarowano towar wg kodu PCN 6402 99 39 0, ze stawką celną konwencyjną w wysokości 17 %. Do dokumentu tego dołączono świadectwo pochodzenia towaru nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r.

W październiku 2004 r. organ celny przesłał wymienione wyżej świadectwo pochodzenia Chińskiej Radzie Promocji Handlu Zagranicznego (CCPIT) do weryfikacji. Po zbadaniu autentyczności świadectwa organ ten poinformował, iż przedłożone świadectwo nr [...] nie zostało przez CCPIT wystawione, a zarówno pieczęcie, jak i podpisy są podrobione.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął postępowanie celne w przedmiotowej sprawie.

Organ ten decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] uznał zgłoszenie celne z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] za nieprawidłowe w części dotyczącej zastosowanej stawki celnej, kwoty należności celnych przywozowych oraz kwoty podatku od towarów i usług od towarów objętych zakwestionowanym zgłoszeniem celnym, dokonując jednocześnie ponownego ich naliczenia. Zastosowano stawkę autonomiczną w wysokości 40 %, a także obciążono skarżącą Spółkę odsetkami wyrównawczymi za okres od dnia 29 marca 2004 r. do dnia 12 września 2005 r. w kwocie 514,00 zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż przedmiotowy towar objęty jest wykazem stanowiącym załącznik nr 3 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r., a więc pochodzenie tego towaru musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. Przedstawione w niniejszej sprawie świadectwo zostało sfałszowane, dlatego dla towaru objętego zgłoszeniem celnym zastosowano stawkę autonomiczną. Natomiast z uwagi na zapis § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych (Dz. U. Nr 155, poz. 1515) odsetki wyrównawcze naliczono od kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą należną a kwotą pobraną, uznając iż kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych w zgłoszeniu celnym przez zgłaszającego.

Na powyższą decyzję skarżąca Spółka złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania albo przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu odwołania podniosła, iż odpowiedź organu administracji chińskiej nie jest wystarczającym dokumentem , aby uznać , że przedłożone świadectwo pochodzenia jest podrobione. Według twierdzenia strony organ , do którego wystąpiła Izba Celna nie jest jedynym uprawnionym do potwierdzenia autentyczności świadectwa pochodzenia. Zdaniem Spółki H organ I instancji mógł mieć co najwyżej wątpliwości co do pochodzenia towaru , zatem zastosowanie powinien znaleźć § 12 rozporządzenia z dnia 15 października 1997 r. dotyczący zbadania szczegółowego opisu procesu wytwarzania towaru, z którego będzie wynikać, że spełnione zostały warunki określone w przepisach dotyczących pochodzenia towarów.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż organ celny przekazał za pośrednictwem Ambasady Rzeczpospolitej w Pekinie świadectwo pochodzenia nr [...] do weryfikacji Chińskiej Radzie Promocji Handlu Zagranicznego w Guangdong (CCPIT). Przy piśmie z dnia 15 grudnia 2004 r. Dyrektor Wydziału Certyfikacji CCPIT poinformował organ celny, iż przesłane świadectwo zostało sfałszowane. Jednocześnie z udzielonej odpowiedzi wynika, iż Chińska Rada (CCPIT), zwana też Chińską Izbą Handlu Zagranicznego, jest upoważniona przez rząd do wystawiania świadectw pochodzenia dla wyrobów eksportowanych z Chin. Ponadto fakt dokonywania potwierdzeń certyfikatów przez Oddział Rady CCPIT , wystawianych przez firmy chińskie, potwierdza lista prowincjonalnych i centralnych agend instytucji przekazanych organowi odwoławczemu pismem z dnia [...] października 2004 r. przez Ambasadę Rzeczpospolitej Polskiej.

Weryfikacja przeprowadzona przez władze kraju wystawiającego świadectwo pochodzenia, jest jedyną przewidzianą przez rozporządzenie formą kontroli dowodów pochodzenia towarów i wynik jej jest wiążący dla władz celnych kraju importu. Organy celne nie mają uprawnienia kwestionować uzyskanych drogą oficjalną wyników weryfikacji, ani domagać się od władz weryfikujących udowodnienia, że weryfikacja została przeprowadzona zgodnie z właściwością przepisów obowiązujących w danym kraju.

Biorąc pod uwagę negatywny wynik weryfikacji dowodu pochodzenia organ I instancji, zdaniem organu odwoławczego, zasadnie zastosował względem spornego towaru stawkę autonomiczną, ponieważ w przypadku niewłaściwego udokumentowania pochodzenia stosuje się wyższą ze stawek. Okoliczność pochodzenia importowanego towaru została już udokumentowana przez stronę dokumentem, który w wyniku weryfikacji zagranicznej okazał się fałszywy i w świetle przepisu art. 188 Ordynacji podatkowej nie jest konieczne przeprowadzanie kolejnego dowodu.

Powołując się na odpowiedni wyrok NSA organ odwoławczy stwierdził, iż wynik weryfikacji świadectwa pochodzenia nie może być przedmiotem oceny i dodatkowej weryfikacji, ma charakter wiążący dla organów celnych. Natomiast § 12 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ przedmiotem importu było obuwie, które jest wymienione w wykazie nr 3 rozporządzenia, a zatem musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia.

Organ odwoławczy uznał także, iż zasadnie naliczone zostały przez organ I instancji odsetki wyrównawcze, bowiem w wyniku nieprawidłowego zastosowania stawki celnej przesunięto datę zarejestrowania długu celnego, a tym samym skarżąca uzyskała swoistą korzyść majątkową i zgodnie z postanowieniami art. 222 § 4 Kodeksu celnego organ celny zobowiązany był do pobrania odsetek wyrównawczych.

Powyższą decyzję Spółce doręczono w dniu 20 stycznia 2006 r., a w dniu 15 lutego 2006 r. wpłynęła skarga na tę decyzję z wnioskiem o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego i zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej Spółki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji Spółka H zarzuciła:

• naruszenie § 12 rozporządzenia z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów , sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów , których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. Nr 130 , poz. 851 ze zm.) , który ma również zastosowanie w przypadku dokumentowania pochodzenia towaru przy pomocy świadectwa pochodzenia;

• niewłaściwe zastosowanie art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 w zw. z art. 122 oraz art. 194 Ordynacji podatkowej przez uznanie, że stanowisko przekazane przez władze chińskie jest wiążące dla organów celnych, przyznanie temu stanowisku mocy dokumentu urzędowego, błędnej odmowy prowadzenia dalszego postępowania dowodowego na okoliczność autentyczności świadectwa pochodzenia;

• niewłaściwe zastosowanie art. 187 Ordynacji podatkowej i w konsekwencji niezastosowanie § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych przez pominięcie, iż w sprawie doszło do "szczególnej okoliczności" , tj. sfałszowania świadectwa pochodzenia, a jego przedstawienie nie wynikało z zaniedbań skarżącej Spółki;

• naruszenie przepisów art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej przez wydanie odmiennych decyzji odwoławczych w tych samych stanach prawnych i faktycznych;

• naruszenie art. 123 § 1 w zw. z art. 178 § 3 Ordynacji podatkowej przez odmowę doręczenia stronie pisma władz chińskich wraz z tłumaczeniem.

W uzasadnieniu skargi Spółka H wskazała, iż § 12 rozporządzenie z dnia 15 października 1997 r. znajduje się w rozdziale 5 dotyczącym dokumentowania pochodzenia towarów przywożonych na polski obszar celny , tak więc odnosi się do wszystkich dokumentów mających na celu ustalenie kraju pochodzenia towaru, w tym wymienionego w tym rozdziale świadectwa pochodzenia. O takiej interpretacji § 12 świadczy także jego ustęp 2. Nadto stanowisko organów celnych kraju pochodzenia towaru nie jest wiążące dla polskich organów celnych. Organy celne otrzymują pisma od organu chińskiego, być może uprawnionego do potwierdzania autentyczności, ale jedynie "swoich" świadectw pochodzenia, a w niniejszej sprawie organ weryfikujący przedmiotowych świadectw pochodzenia nie wydawał. Stanowisko władz chińskich ma charakter środka dowodowego o charakterze dokumentu prywatnego i podlega ocenie jak każdy inny dokument prywatny. Organ odwoławczy błędnie uznał, iż wykazanie kraju pochodzenia świadectwem pochodzenia nie powiodło się, pozbawiając stronę możliwości prowadzenia dalszego postępowania dowodowego.

W kwestii poboru odsetek wyrównawczych sprawę sfałszowania dokumentu należy utożsamiać ze "szczególnymi okolicznościami", a przedłożenie tego rodzaju dokumentu nie wynikało z zaniedbań skarżącej.

Dodatkowo skarżąca wskazała, iż organy celne odmówiły jej zapoznania się z treścią pisma władz chińskich, odmawiając wydania i przekazania odpisu pisma władz chińskich wraz z tłumaczeniem.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy powołał się na dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623 ze zm.) do spraw dotyczących długu celnego, który powstał przed dniem uzyskania przez Polskę członkostwa w Unii Europejskiej, stosuje się przepisy dotychczasowe. Cytowane uregulowanie dotyczy przepisów prawa materialnego i w niniejszej sprawie winny być stosowane przepisy obowiązujące w chwili powstania długu celnego , tj. w dniu 29 marca 2004 r.

Z brzmienia obowiązującego w dacie powstania długu celnego art. 13 § 1 i 6 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 160, poz. 1084 ze zm.), zwanej dalej Kodeks celny, wynika, iż cła określane są na podstawie taryfy celnej, którą w drodze rozporządzenia ustanawia Rada Ministrów. W dacie powstania długu celnego obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 219, poz. 2153), stanowiącej załącznik do tego rozporządzenia. Zgodnie z przepisami art. 15 Kodeksu celnego niepreferencyjne pochodzenie towarów określa się w celu m. in. stosowania taryfy celnej, a reguły ustalania takiego pochodzenia określają art. 16 -19 Kodeksu celnego. Pochodzenie towaru ustalane jest przez organ celny na podstawie dowodu pochodzenia towarów (art. 19 § 1Kodeksu celnego ), przy czym Rada Ministrów została zobligowana do określenia w drodze rozporządzenia listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. Rozporządzenie to zostało wydane w dniu 15 października 1997 r. i dotyczyło określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr 130, poz. 851 ze zm.). W §11 pkt 1 rozporządzenia określono wyraźnie , iż pochodzenie towarów wymienionych w Wykazie nr 3 , musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia.

Bezspornym jest w sprawie , iż importowany przez skarżącą Spółkę towar wymieniony został w Wykazie nr 3 . Świadectwo pochodzenia towaru jest zatem w tym przypadku podstawą zastosowania właściwej stawki celnej , w związku z ich zróżnicowaniem . Warunkiem skorzystania przez Spółkę H ze stawki konwencyjnej było udokumentowanie pochodzenia towaru świadectwem pochodzenia. Powinno ono, w myśl § 13 ust. 1 cyt. rozporządzenia, spełniać łącznie warunki wymienione w tym przepisie. Prawidłowo wystawione świadectwo pochodzenia w kraju, z którego dokonano wywozu towaru jest uznawane przez organ celny za dowód pochodzenia towaru.

W wyniku dokonanych przez organ celny , zgodnie z art. 20a cyt. rozporządzenia, czynności weryfikujących okazało się, iż przedstawione przez skarżącą Spółkę świadectwo pochodzenia nie jest autentyczne, ponieważ nie zostało wystawione przez Chińską Radę Promocji Handlu Zagranicznego (upoważnioną przez rząd do wystawiania świadectw pochodzenia dla wyrobów eksportowanych z Chin), a widniejące na nim pieczęcie oraz podpisy zostały podrobione. Konsekwencją tych ustaleń było uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i zastosowanie stawki autonomicznej w miejsce dotychczasowej konwencyjnej.

Zarzut skarżącej, iż w niniejszej sprawie powinien mieć zastosowanie także § 12 cyt. rozporządzenia jest bezpodstawny. Przepis ten bowiem stosowany jest tylko w odniesieniu do towarów innych niż określone w § 11 ust. 1 rozporządzenia, gdy ustawodawca dopuszcza inne niż świadectwo pochodzenia dokumenty jako dowód pochodzenia towarów. Organ odwoławczy słusznie przyjął, iż § 11 ust. 1 w sposób niezależny od jakiegokolwiek uznania administracji celnej, wymaga dla udokumentowania pochodzenia towaru wymienionego w Wykazie nr 3 świadectwa pochodzenia, co pozwala na zastosowanie stawki konwencyjnej.

Z tych samych powodów należy uznać za bezzasadny zarzut naruszenia art. 19 § 2 Kodeksu celnego, zgodnie z którym w wypadku wątpliwości co do pochodzenia towarów, organ celny może żądać dodatkowych dowodów potwierdzających pochodzenie towarów. Tym samym chybiony jest zarzut skarżącej Spółki o błędnym zastosowaniu art. 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Z uwagi na treść powołanych wyżej przepisów, w przypadku stwierdzenia, iż świadectwo pochodzenia towaru nie jest autentyczne, organ celny nie ma obowiązku prowadzenia dalszego postępowania dowodowego.

Należy także zauważyć, iż ilość i rodzaj sprowadzanego towaru wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej, nie zachodzi zatem w niniejszej sprawie okoliczność przewidziana w ust. 3 § 11 powołanego wyżej rozporządzenia, gdyż tylko w sytuacji , gdy ilość lub rodzaj towaru nie wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej pochodzenie towarów wymienionych w Wykazie nr 3 nie musi być udokumentowane. Przepisy prawa celnego dopuszczają możliwość zastosowania stawki konwencyjnej bez przedstawienia dokumentu potwierdzającego pochodzenie towaru wtedy, gdy na towarze zamieszczono w sposób trwały oznaczenie kraju pochodzenia, tyle tylko, iż z innych przepisów nie może wynikać wymóg przedłożenia świadectwa pochodzenia, a zatem nie w niniejszej sprawie.

Sąd nie podzielił także poglądu skarżącej Spółki , iż "stanowisko władz chińskich" ma charakter dokumentu prywatnego (powołując przy tej okazji przepis art. 290 Kodeksu celnego, Spółka miała zapewne na myśli przepis art. 270 tego Kodeksu). Z treści art. 270 § 1 Kodeksu celnego wynika, iż organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub uprawnione podmioty tego państwa. Takim podmiotem jest właśnie Chińska Rada Promocji Handlu Zagranicznego, do której organ celny zwrócił się w sprawie weryfikacji świadectwa pochodzenia za pośrednictwem Ambasady RP w Pekinie. Nadto Oddział tej Rady znajduje się także na liście prowincjonalnych i centralnych agend instytucji przekazanych Dyrektorowi Izby Celnej przez tę Ambasadę. Zatem pismo, w którym organ chiński stwierdza, iż przesłane mu celem weryfikacji świadectwo pochodzenia jest sfałszowane (pieczęcie i podpisy) zasadnie zostało przyjęte przez organy celne jako dowód będący dokumentem urzędowym, który stosownie do art. 194 Ordynacji podatkowej korzysta z domniemania prawdziwości tego, co urzędowo zostało w nich stwierdzone. Powyższe domniemanie oznacza, iż dokument urzędowy nie podlega swobodnej ocenie dokonywanej przez organ celny, gdyż za udowodnione należy przyjąć to, co wprost wynika z dokumentu. Jego treść jest zaś jednoznaczna – świadectwo nr [...] jest nieautentyczne. W tej sytuacji to skarżącą Spółkę obciążał obowiązek obalenia domniemania prawdziwości tego dokumentu, czego nie uczyniła.

Nie można zatem zgodzić się ze stwierdzeniem skarżącej Spółki , jakoby stanowisko organów celnych kraju pochodzenia towaru, wydane w ramach procedury weryfikacyjnej, nie było wiążące dla polskich organów celnych. Można natomiast zgodzić się , iż w niniejszej sprawie organ weryfikujący przedmiotowego świadectwa nie wydawał. Organ ten był uprawniony do wydania w tym przypadku świadectwa pochodzenia, ale skoro nie jest ono autentyczne (pieczęcie i podpisy są sfałszowane), to z pewnością go nie wydał. W przepisie § 20a ust. 1 rozporządzenia , mówiącym o kierowaniu świadectwa do weryfikacji do organu je wystawiającego , chodzi o organ posiadający uprawnienia do wystawienia takiego świadectwa, a nie organ , który widnieje na sfałszowanej pieczęci.

W ocenie Sądu, chybiony jest również zarzut dotyczący wadliwego poboru odsetek wyrównawczych. Odsetki wyrównawcze są świadczeniem ubocznym, opłatą związaną z długiem celnym. Zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych (Dz. U. Nr 155, poz. 1515) pobiera je się wówczas , gdy kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych informacji podanych w zgłoszeniu celnym przez zgłaszającego. Dotyczy to sytuacji, gdy w wyniku kontroli dokonanej po przyjęciu zgłoszenia celnego określono w drodze decyzji wyższą kwotę należności celnych niż pobrana przy zgłoszeniu celnym. Zgodnie z przepisem art. 222 § 4 Kodeksu celnego organ celny ma obowiązek pobrania odsetek wyrównawczych w wypadku przesunięcia daty długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu. Sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie. Przepisy cyt. rozporządzenia z dnia 29 sierpnia 2003 r. przewidują warunki, w których nie pobiera się odsetek wyrównawczych (§ 5 i § 6 rozporządzenia). W myśl przepisu § 5 ust. 3 nie pobiera się ich m. in. wówczas , gdy dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Na podstawie treści skargi należy przyjąć, iż w istocie ten przepis miała zamiar wskazać skarżąca choć powołała § 5 ust. 2. Przez pojęcie "szczególnych okoliczności" należy jednak rozumieć takie okoliczności, które charakteryzują się czymś osobliwym, niezwykłym czy wyjątkowym. Należy zgodzić się z organami celnymi, iż obowiązek staranności odnosi się do wszystkich momentów związanych z wprowadzeniem towaru na polski obszar celny. W tym aspekcie należy także brać pod uwagę , iż Spółka H w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zawodowo trudni się importem towarów .

Sąd nie podzielił także zarzutu skarżącej Spółki dot. uniemożliwienia jej przez organy celne zapoznania się z treścią pisma władz chińskich. Stwierdzenie to nie jest zgodne z prawdą, ponieważ organy obu instancji zawiadomiły skarżącą o możliwości zapoznania się z materiałami zebranymi w postępowaniu celnym , a ze znajdującej się w aktach administracyjnych poświadczonej kopii protokołu (k.21) dodatkowo wynika , że upoważnionemu pracownikowi Spółki H przekazano kserokopie świadectwa pochodzenia nr [...] oraz wyniku weryfikacji wraz z tłumaczeniem . Ponadto w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ celny podał , iż potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia przedmiotowego świadectwa została przekazana pełnomocnikowi w dniu 27 grudnia 2005 r.

Rozpoznając niniejszą sprawę w granicach zakreślonych przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) , zwanej w dalszej części P.p.s.a., to znaczy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną , Sąd zwrócił uwagę na wadliwość zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej. Obie decyzje, z uwagi na brak świadectwa pochodzenia sprowadzonego towaru (przedłożone świadectwa okazało się nieautentyczne), zakwestionowały konwencyjną stawkę celną i wymierzyły wyższą od konwencyjnej stawkę autonomiczną , powołując się na ust. 10 postanowień wstępnych taryfy celnej. Z ust. 10 części A postanowień wstępnych załącznika do taryfy celnej wynika, iż do towarów wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik nr 3 do cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określania szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów (...), dla których pochodzenie nie zostało udokumentowane świadectwem pochodzenia, jeżeli można ustalić kraj lub region pochodzenia towaru, stosuje się stawkę celną autonomiczną lub stawkę celną konwencyjną, jeżeli jest wyższa od stawki celnej autonomicznej. Zatem w niniejszej sprawie stosując ten przepis organy obu instancji musiały uznać, iż ustalony został kraj lub region pochodzenia towaru. Z uzasadnienia żadnej z tych decyzji takie ustalenie jednak nie wynika, a organ odwoławczy wręcz stwierdził, iż przedłożone przez skarżącą zaświadczenia nie potwierdzają w ogóle pochodzenia importowanego towaru. Należy przy tym zauważyć, iż w tym kontekście nie oceniono zebranego w sprawie materiału dowodowego. Skoro pochodzenie towarów nie może wynikać z nieautentycznego świadectwa pochodzenia, to być może wynika ono z dołączonego do akt rachunku, lecz takiej oceny żadna z decyzji wydanych w niniejszej sprawie nie zawiera. Gdyby jednak kraj lub region pochodzenia towaru wynikał z tego dokumentu (lub innego znajdującego się w aktach sprawy) , to wówczas organ celny mógłby zastosować wyższą stawkę autonomiczną. W przypadku natomiast uznania, iż brak dowodów pozwalających na ustalenie kraju lub regionu pochodzenia towaru, organ celny byłby obowiązany zastosować w oparciu o ust. 11 wskazanych wyżej postanowień odpowiednio przepis ust. 7, który stanowi, iż dla towarów, dla których nie można ustalić kraju lub regionu pochodzenia towaru, stosuje się stawkę celną autonomiczną podwyższoną o 100 %.

Takie braki postępowania w zakresie oceny poczynionych ustaleń, uniemożliwiające zastosowanie stawki autonomicznej, spowodowały w innych sprawach dotyczących skarżącej Spółki uchylenie przez Dyrektora Izby Celnej (np. decyzja z dnia [...] stycznia 2006 r. , nr [...], której kserokopię dołączono do skargi ) decyzji organu I instancji. Jednakże uchylenie zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie w oparciu o powyższe ustalenia i wskazaną podstawę prawną byłoby wydaniem orzeczenia , wbrew zakazowi wynikającemu z art. 134 § 2 P.p.s.a., na niekorzyść Spółki H.

Uwzględniając powyższe, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł zatem jak w sentencji wyroku.

sędzia WSA sędzia WSA asesor WSA

Dariusz Skupień Krystyna Skowrońska-Pastuszko Alina Rzepecka