Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1211/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 33
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Mirosław Kupiec (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marta Lewicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2010 r. przy udziale - sprawy ze skargi D.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (zwane dalej SKO), rozpatrując zażalenie D. P. na postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...] , uchyliło to postanowienie w części dotyczącej oddalenia zarzutu zgłoszonego przez zobowiązanego w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuł wykonawczy Nr [...] z dnia [...] 2005 r. i w tym zakresie uznało zarzut za zasadny oraz utrzymało w mocy postanowienie organu egzekucyjnego pierwszej instancji w części dotyczącej oddalenia zarzutu zgłoszonego przez zobowiązanego w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuł wykonawczy Nr [...] z dnia [...] 2006 r.

Stan sprawy przedstawia się następująco.

Pismem z dnia [...] 2009 r. D.P. wniósł zarzuty na toczące się postępowanie egzekucyjne prowadzone przez organ egzekucyjny, jakim jest Prezydent Miasta K., w oparciu o tytuły wykonawcze Nr [...] z dnia [...] 2005 r. oraz Nr [...] z dnia [...] 2006 r. wystawione przez wierzyciela - Miejski Zarząd Ulic i Mostów w K., gdzie jako należność była wymieniona opłata dodatkowa za nie uiszczenie opłaty parkingowej.

Zobowiązany wnosząc o uchylenie tych tytułów i umorzenie postępowania zarzucił:

1/ nieistnienie obowiązku,

2/ błąd co do osoby zobowiązanego,

3/ brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm., zwanej dalej u.p.e.a.).

W uzasadnieniu wskazał, że będąc prokuratorem Prokuratury Rejonowej K.w K. parkował samochód (oznaczony jako samochód służbowy Prokuratury Rejonowej K.) na miejscach parkingowych zarezerwowanych dla samochodów Prokuratury Rejonowej K. znajdujących się poza strefą płatnego parkowania przed budynkiem Sądu Rejonowego w K.. Dalej zauważył, że nawet, jeżeli uznać zasadność obowiązku uiszczenia opłat parkingowych, to zobowiązanym winna być Prokuratura Rejonowa K. jako podmiot delegujący zobowiązanego do czynności służbowych w budynku Sądu Rejonowego w K..

Poza tym w ocenie zobowiązanego sama egzekucja administracyjna była niedopuszczalna, gdyż nie mogło nastąpić zajęcie wynagrodzenia prokuratora, ponieważ przepis art. 87 § 1 pkt 1 k.p. dopuszcza potrącenie z wynagrodzenia za pracę, natomiast zobowiązany pozostając w stosunku służbowym pobiera uposażenie, a nie wynagrodzenie wynikające ze stosunku pracy.

Zauważył też, że upomnienie z dnia [...] 2006 r. zostało przesłane drogą listową, a nie przesyłką listową poleconą za potwierdzeniem odbioru zgodnie z przepisem § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541).

Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia [...] r. oddalił

zarzuty zobowiązanego i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu organ egzekucyjny stwierdził między innymi, że "w związku z wniesionymi zarzutami Miejski Zarząd Ulic i Mostów przeprowadził postępowanie wyjaśniające i zajął stanowisko w sprawie, przekazane do Organu w piśmie nr [...] z dnia [...] 2009 r. wraz z aktami sprawy". Dalej organ wskazał, że: "Z dokumentów tych wynika, że Pan D. P. był użytkownikiem pojazdu o nr rejestracyjnym [...] , którego obecność na obszarze strefy płatnego parkowania została stwierdzona przez pełniących swoje obowiązki inkasentów. Ponadto uzyskano z M.Z.U. i M. komputerowy wydruk "Zestawienie nieopłaconych postojów pojazdu o rejestracji [...]", który wskazuje, iż kierujący pojazdem o numerze rejestracyjnym jak wyżej, przebywał w strefie płatnego parkowania w K. w ściśle określonym miejscu i czasie".

Mając to na uwadze wyjaśnił, że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej przewidzianej w art. 13f ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm., zwaną dalej u.d.p.) powstaje z mocy prawa i nie wymaga konkretyzacji w drodze aktu indywidualnego oraz że uchwała Rady Miasta K. nr [...] – wyznaczająca strefę płatnego parkowania na terenie K., jest aktem prawa miejscowego i zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP stanowi źródło powszechnie obowiązującego prawa na terenie Miasta K..

Jeśli chodzi o upomnienia to zauważył, że upomnienia o nr [...],[...], nr [...], nr [...] zostały odebrane przez stronę osobiście, natomiast upomnienia nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] zostały doręczone w trybie art. 44 k.p.a. Organ egzekucyjny stwierdził również, że nie wystąpiła żadna z wymienionych w art. 59 u.p.e.a. przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W zażaleniu z dnia 1 czerwca 2009 r. strona podniosła zarzut wydania postanowienia wskutek błędu w ustaleniach faktycznych i obrazę prawa materialnego, tj. przepisu art. 71a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze. Uzasadniając swoje stanowisko podtrzymała w pełni argumentację przytoczoną w piśmie z dnia [...] 2009 r. podkreślając jeszcze raz, że samochód oznaczony jako służbowy był parkowany poza strefą płatnego parkowania przed budynkiem Sądu Rejonowego w K.. Zaznaczyła przy tym, że "fakt zgłoszenia parkowania jako mającego miejsce w strefie płatnej stanowił potwierdzenie nieprawdy przez inkasentów ...".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (SKO) postanowieniem z dnia [...]2009 r. uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji w części dotyczącej oddalenia zarzutu zgłoszonego przez zobowiązanego w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuł wykonawczy Nr [...] z dnia [...] 2005 r. i w tym zakresie uznało zarzut za zasadny oraz utrzymało w mocy postanowienie organu egzekucyjnego pierwszej instancji w części dotyczącej oddalenia zarzutu zgłoszonego przez zobowiązanego w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuł wykonawczy Nr [...] z dnia [...] 2006 r.

W uzasadnieniu SKO opisało stan faktyczny sprawy, z powołaniem się na stosowne dowody, w następujący sposób:

"Pojazd marki [...] model [...] o nr rej. [...] stanowiący własność "A" S.A. w W. - jako zabezpieczenie kredytu - pozostaje w posiadaniu Pana D.P. /dowód: pismo "A" S.A. Oddział - [...] w W. Biuro w K. z dnia [...] 2009r., pismo "A" S.A. oddział 1 w B. z dnia [...] 2005r. - w aktach sprawy/. Wspomniany pojazd parkował w strefie płatnego parkowania ustanowionej na obszarze Miasta K. w dniach [...] 2004r., [...] 2004r., [...] 2004r., [...] 2004r., [...] 2004r., [...] 2004r., [...] 2004r., [...] 2004r. /dowód: dokumenty wezwań do uiszczenia opłaty parkingowej - w aktach sprawy poz. 1- 2/. Dyrektor Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów w K. działając w imieniu Prezydenta Miasta K. skierował do Pana D. P. upomnienia dotyczące należności z tytułu opłaty dodatkowej za parkowanie samochodu o nr rej. [...] . Dokument zwrotnego potwierdzenia odbioru dla upomnień dotyczących należności objętych tytułem wykonawczym [...] z dnia [...] 2005r. nie zawiera adnotacji o podjętych przez doręczyciela próbach wręczenia pisma bezpośrednio adresatowi (art. 42 Kpa) a także doręczenia zastępczego (art. 43 Kpa) /dowód: upomnienia z dnia [...] 2005r., [...] 2005r. wraz dokumentem potwierdzenia odbioru dla przesyłki o nr nadawczym [...]. Upomnienia dotyczące należności ujętych w tytule wykonawczym nr [...] zostały osobiście odebrane przez zobowiązanego /dowód: dokument potwierdzenia odbioru dla przesyłki o nr nadawczym [...]/".

Mając to na uwadze SKO oceniło poprawność zajętego przez organ egzekucyjny stanowiska w świetle zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego.

W zakresie zarzutu niedopuszczalności egzekucji i zajęcia wynagrodzenia za pracę osób pełniących funkcję prokuratora zauważono, że w tej sprawie nie wystąpiły ograniczenia przedmiotowe i podmiotowe wynikające z art. 2, art. 8 i art. 14 u.p.e.a.

W ramach tego wskazano, że w polskim porządku prawnym brak jest przepisów, które wyłączałyby dopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej i stosowania środków egzekucyjnych wobec osób piastujących stanowiska sędziów, prokuratorów, funkcjonariuszy Policji, członków samorządowych kolegiów odwoławczych. Wskazano, że prokurator objęty jest tzw. immunitetem procesowym w zakresie odpowiedzialności karnej (art. 54 ust. 1 ustawy o prokuraturze) oraz immunitetem w zakresie odpowiedzialności za wykroczenia (art. 54 ust. 13 tej ustawy), a także immunitetem obejmującym przypadki nadużycia wolności słowa przy wykonywaniu obowiązków służbowych, stanowiące zniewagę ściganą z oskarżenia prywatnego (art. 66 ust. 2 tej ustawy), a przedmiotem administracyjnego postępowania egzekucyjnego nie jest ani odpowiedzialność karna, ani dyscyplinarna, lecz niewykonanie obowiązków publicznoprawnych, które spoczywają na każdym niezależnie od wykonywanego zawodu, czy statusu społecznego. Zauważono też, że opłaty dodatkowe za nieuiszczenie opłaty parkingowej ściągane są w trybie egzekucji administracyjnej, o czym stanowi art. 40d ust. 2 z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

Natomiast w kwestii zarzutu nieistnienia obowiązku oraz błędu, co do osoby zobowiązanego wyjaśniono, że obowiązek zapłaty opłaty parkingowej i ściśle powiązany z nim obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej za nie uiszczenie tej opłaty uregulowany został w ustawie o drogach publicznych i uchwale Rady Miejskiej K. Nr [...] z dnia [...] 2004 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania dla pojazdów samochodowych na drogach publicznych na obszarze miasta K. (Dz.Urz.Śl. z 2004 r. Nr 7 poz. 290 ze zm.). Podkreślono, że obowiązek ten obciąża podmiot korzystający z drogi publicznej, czyli osobę fizyczną kierującą pojazdem względnie właściciela tegoż pojazdu. Uznano przy tym, że jeżeli pojazd jest własnością banku, jako forma zabezpieczenia kredytu, to jako korzystającego z pojazdu uznać należy użytkownika pojazdu, czyli kredytobiorcę. Odwołując się do treści powyższych aktów prawnych pokreślono, że nie przewidują one zwolnienia od opłaty parkingowej pojazdów służbowych prokuratury, a tym bardziej pojazdów, których użytkownikami są prokuratorzy. Uznano też, że nie można uznać za pojazd służbowy prokuratury pojazd stanowiący własność banku jako zabezpieczenie kredytu udzielonego użytkownikowi - kredytobiorcy.

W zakresie doręczenia upomnień poprzedzającego wystawienie tytułu wykonawczego Nr [...] uznano, z powołaniem się na stosowne przepisy i orzecznictwo sądowe, że nie zostało one skutecznie wykonane, czyli że zarzuty dotyczące tej kwestii były zasadne.

Natomiast za bezzasadny uznano zarzut wystąpienia nieprawidłowości przy doręczaniu upomnienia dotyczącego należności będących przedmiotem egzekucji prowadzonej w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] 2006 r., gdyż uznano doręczenie za prawidłowe.

W skardze z dnia [...] 2009 r. strona zaskarżyła powyższe postanowienie organu odwoławczego w części "dotyczącej utrzymania w mocy organu I instancji i oddalenia zarzutów zgłoszonych odnośnie tytułu wykonawczego nr [...] ".

W tym zakresie podniosła zarzut wydania postanowienia z naruszeniem pięcioletniego terminu przedawnienia ściągalności należności za parkowanie przewidzianego przepisem ustawy o drogach publicznych. Mając to na uwadze strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz tytułu wykonawczego i umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego.

W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że podtrzymuje w pełni argumentację przytoczoną w jego wcześniejszych pismach. Zaznaczył przy tym, że tytuł wykonawczy Nr [...] dotyczy zdarzeń z dnia [...],[...] , [...] i [...] 2004 r., a zaskarżone postanowienie wydano dnia [...] 2009 r.

Odpowiadając na skargę SKO wnioskowało o jej oddalenie podtrzymując w pełni swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Natomiast odpowiadając na zarzut przedawnienia dochodzonego obowiązku najpierw zauważono, że nie może on wpływać na ocenę już zajętego stanowiska organu, ponieważ nie był on w toku postępowania zgłoszony i rozpatrzony. Jednak z ostrożności procesowej wskazano, że termin ten należy liczyć od końca roku kalendarzowego, w którym opłaty powinny zostać uiszczone w myśl przepisu art. 40d § 3 ustawy o drogach publicznych, który to przepis obowiązywał od 2005 r. lub art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej stosowanego do wcześniejszego stanu prawnego. Tym samym uznano, że w niniejszej sprawie termin przedawnienia liczony od dnia 31 grudnia 2004 r. upływał z dniem 31 grudnia 2009 r.

Na rozprawę w dniu 13 stycznia 2010 r. strony nie stawiły się, prawidłowo zawiadomione o jej terminie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Jak wynika ze skargi zobowiązany zaskarżył postanowienie organu odwoławczego jedynie w zakresie w jakim utrzymano w mocy postanowienie organu pierwszej instancji dotyczącym prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuł wykonawczy Nr [...] z dnia [...] 2006 r. Tym samym pojęcie "zaskarżone postanowienie" użyte w sentencji wyroku należy odnieść do tej części postanowienia organu odwoławczego.

Na wstępie należy zgodzić się z organami pierwszej i drugiej instancji, że generalnie obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej z tytułu nieuiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego, o której mowa w art. 13f ust. 1 u.d.p., tak jak opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania (art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p.), wynika bezpośrednio z przepisów prawa i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej, a także, że wykonanie tych obowiązków podlega egzekucji administracyjnej na podstawie art. 40d ust. 2 u.d.p. w związku z art. 2 § 1 pkt 5 u.p.e.a. Podkreślić przy tym należy, że art. 40d ust. 2 u.d.p. został znowelizowany z dniem 4 października 2005 r. na mocy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 179, poz. 1486).

Tym samym, na gruncie okoliczności faktycznych sprawy, nowa treść przepisu obowiązywała już na dzień 31 października 2006 r., tj. na dzień wystawienia tytułu wykonawczego Nr [...] nie zakwestionowanego przez organ odwoławczy.

Dodatkowo wskazać też należy, że opisana ustawa zmieniająca wprowadziła także nową regulację w ust. 3 art. 40d u.d.p., z której wynika, że obowiązek uiszczenia opłat, określonych między innymi w art. 13f ust. 1, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłaty lub kary powinny zostać uiszczone.

W ocenianej sprawie strona skarżąca, występująca w postępowaniu egzekucyjnym jako zobowiązany, złożyła zarzuty w trybie art. 33 u.p.e.a. Podstawą ich było wskazanie na:

- nieistnienie obowiązku (pkt 1 tego przepisu),

- błąd co do osoby zobowiązanego (pkt 4 tego przepisu),

- niedopuszczalność egzekucji (pkt 6 tego przepisu) i

- brak upomnienia (pkt 7 tego przepisu).

W postępowaniu tym jako organ egzekucyjny działał Prezydent Miasta K., który w pierwszej instancji rozpatrywał zasadność zgłoszonych zarzutów.

Natomiast ustalenia wymaga to, jaki podmiot w tej sprawie był wierzycielem dochodzonych należności, którymi są dodatkowe opłaty z art. 13f ust. 1 u.d.p.

Przepisy egzekucyjne stanowią, że wierzycielem jest podmiot "uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym" (art. 1a pkt 13 u.p.e.a.).

Jak stanowi art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a., takim uprawnionym, w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego, jest "właściwy do orzekania organ I instancji". Natomiast według art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a., w przypadku obowiązków wynikających z bezpośrednio z przepisów prawa, uprawnionym jest "organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku, a w przypadku braku takiej jednostki lub jej bezczynności - podmiot, na którego rzecz wydane zostało orzeczenie lub którego interesy prawne zostały naruszone w wyniku niewykonania obowiązku".

Z tych ogólnych przepisów wynika, że w sytuacji, gdy dany obowiązek jest nakładany bezpośrednio przez przepisy prawa, zakres podmiotowy strony wierzycielskiej jest szeroki, ponieważ może obejmować nie tylko organy, tak jak przy obowiązkach wynikających z decyzji i postanowień, ale też inne instytucje "bezpośrednio zainteresowane" w wykonaniu obowiązku, jak i też "powołane" do czuwania nad wykonaniem obowiązku. W związku z tym, jaki podmiot będzie pełnił funkcje wierzyciela będzie wynikało z regulacji szczególnych.

Jeśli chodzi o pobieranie opłat i kar pieniężnych, to co do zasady zadanie to należy do zarządcy drogi (art. 20 pkt 8 u.d.p.). Przy czym "zarządcą drogi", według art. 19 ust. 2 pkt 4 i ust. 5 u.d.p. jest organ administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, do którego właściwości należą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg. W ramach tego prezydent miasta jest zarządcą dróg gminnych i wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, w granicach miasta na prawach powiatu.

Jednak na podstawie wyjątku od tej zasady ustawodawca postanowił w art. 21 ust. 1 zd. 1 u.d.p., że "zarządca drogi", może "wykonywać swoje obowiązki przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi, utworzonej odpowiednio przez sejmik województwa, radę powiatu, radę miasta stołecznego Warszawy lub radę gminy".

Tym samym, jeżeli właściwy organ stanowiący utworzy właściwą jednostkę organizacyjną, której powierzy wykonywanie obowiązku pobierania opłat, to będąc innym podmiotem - "zarządem drogi", w stosunku do prezydenta miasta – "zarządcy drogi", staje się instytucją powołaną do realizacji tych zadań. Taki wniosek wzmacnia też argument z wnioskowania "a contrario" oparty o wykładnię językową zdania drugiego art. 21 ust. 1 u.d.p. Przepis ten brzmi następująco "jeżeli jednostka taka nie została utworzona, zadania zarządu drogi wykonuje zarządca". Ma on zastosowanie wówczas, gdy zarząd drogi nie zostanie utworzony. Czyli, jeżeli taki zarząd powstanie, to zadań raz mu przekazanych - przez czas istnienia takiego zarządu - już nie może wykonywać zarządca. Zarząd drogi staje się podmiotem powołanym, a także bezpośrednio wykonującym obowiązki związane z pobieraniem opłat z wykluczeniem w tym zakresie zarządcy drogi w oparciu o te przepisy ustawowe i uchwałę stosownego organu samorządu terytorialnego.

Upoważnienie przez "zarządcę drogi" pracowników, o których mowa w art. 21 ust. 1a u.d.p., do załatwiania spraw w jego imieniu dotyczy innego zakresu, a mianowicie spraw, które nie zostały przekazane stosownie do art. 21 ust. 1 u.d.p. "zarządowi drogi", np. do wydawania decyzji administracyjnych. Jest to upoważnienie indywidualne zależne od woli zarządcy drogi w odróżnieniu od generalnego przejęcia zadań przez zarząd drogi w oparciu o przepis art. 21 ust. 1 u.d.p.

Reasumując, po zestawieniu przepisów egzekucyjnych regulujących kwestię rodzaju podmiotów, które mogą występować w charakterze wierzyciela i przepisów szczególnych dotyczących wykonywania obowiązków pobierania opłat na podstawie ustawy o drogach publicznych, należy stwierdzić, że przy dochodzeniu tych należności w trybie egzekucji administracyjnej wierzycielem staje się "zarząd drogi", a nie "zarządca drogi".

W przedmiotowej sprawie za "zarządcę drogi" należy uznać Prezydenta Miasta K., a za "zarząd drogi" powołaną jednostkę, jaką jest Miejski Zarząd Ulic i Mostów w K.. Ta jednostka była wierzycielem egzekwowania żądanego świadczenia pieniężnego, a nie Prezydent Miasta K., gdyż wystawiała jako wierzyciel tytuły wykonawcze umieszczając we właściwym miejscu swoją pieczęć urzędową. Podmiot ten też był wymieniony jako wierzyciel przez sam organ egzekucyjny, czyli Prezydenta Miasta K. w zawiadomieniu o zajęciu prawa majątkowego z dnia [...] 2009 r. Nie można zasadnie twierdzić, że jednostka ta działała tylko z upoważnienia Prezydenta Miasta K.. Okoliczności te wskazują, że posiadała samodzielne uprawnienie do żądania egzekwowania stosownego obowiązku.

Przed rozpatrzeniem zarzutów przez organ egzekucyjny winien on uzyskać w tym zakresie stanowisko wierzyciela na postawie art. 34 § 1 u.p.e.a. W przypadku zarzutów z pkt 1 i 4 taka wypowiedź wierzyciela dla organu egzekucyjnego byłaby wiążąca, co wynika z przepisu art. 34 § 1 in fine u.p.e.a.

W związku z tym, że na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie, organ egzekucyjny może wydać postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów dopiero po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela (art. 34 § 2 i 4 u.p.e.a.). W przypadku, gdy wierzyciel nie wyrazi stanowiska w terminie 14 dni od dnia powiadomienia go przez organ egzekucyjny o wniesionych zarzutach organ ten jest zobowiązany wydać postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego do czasu wydania ostatecznego postanowienia (art. 34 § 3 u.p.e.a.).

Z regulacji tych wynika wniosek, że w przypadku zarzutów określonych w art. 33 pkt 1 – 5 u.p.e.a. zobowiązany ma możliwość obrony swych praw w ramach wstępnego postępowania toczącego się w sprawie stanowiska wierzyciela, czyli że ustawodawca pozbawił organ egzekucyjny możliwości kontroli tych zarzutów i prowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie ich podstaw i podważania w tym trybie stanowiska wierzyciela.

Zobowiązany w niniejszej sprawie podnosił między innymi zarzuty z art. 33 pkt 1 i 4 u.p.e.a., czyli nieistnienie obowiązku i błąd co do osoby zobowiązanego. W tym zakresie stanowisko wierzyciela wyrażone w prawomocnym postanowieniu byłoby dla organu egzekucyjnego wiążące. To w tym postępowaniu zobowiązany mógłby bronić swojego stanowiska, np. że obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej nie powstał z tej przyczyny, iż miejsce, na którym parkował, nie było objęte strefą parkingową. Dopiero w skardze na postanowienie wydane w tym postępowaniu sąd administracyjny mógłby badać zasadność stanowiska wierzyciela, które byłoby wiążące dla organu egzekucyjnego przy wydaniu postanowienia w sprawie rozpatrzenia zarzutów.

Na tym etapie postępowania, gdy organ egzekucyjny wypowiadając się w sprawie zarzutów nie ustalił, jakie było w tym zakresie stanowisko wierzyciela, Sąd nie może badać zasadności takich zarzutów zobowiązanego, gdyż przesądzałby coś, co winno podlegać ocenie w innym postępowaniu.

Odnośnie pozostałych zarzutów zobowiązanego (np. pkt 6 art. 33 u.p.e.a.), których rozstrzygnięcie przez wierzyciela nie miało dla organu egzekucyjnego charakteru wiążącego, postanowienie wyrażające stanowisko wierzyciela było wymagane od strony formalnej na zasadzie art. 34 § 1 u.p.e.a.

Mając to na uwadze należy stwierdzić, że organ odwoławczy utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w części dotyczącej oddalenia zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuł wykonawczy Nr [...] z dnia [...] 2006 r., bez wyjaśnienia istnienia stanowiska wierzyciela, naruszył przepisy procesowe, jakimi są art. 34 § 1, 2 i 4 u.p.e.a. oraz art. 6 i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ w ramach skutku wiążącego i pozytywnego stanowiska wierzyciela organ byłby zobowiązany uwzględnić stosowne zarzuty. W pozostałym zakresie takie postanowienie było wymagane, a wypowiedź wierzyciela mogła być brana pod uwagę przez organ egzekucyjny.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy winien dokonać ustaleń w opisanym zakresie i zastosować powołane wyżej regulacje. W sytuacji, gdy stanowisko wierzyciela zawarte w piśmie z dnia [...] 2009 r. nie miało prawidłowej formy, tzn. nie było postanowieniem, które podlegało zaskarżeniu, winien również uchylić postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] 2009 r. w części dotyczącej oddalenia zarzutu zgłoszonego przez zobowiązanego w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuł wykonawczy Nr [...] z dnia [...] 2006 r. i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia w celu zachowania przez ten organ trybu opisanego w art. 34 u.p.e.a. Dopiero po zajęciu stanowiska przez wierzyciela we właściwej formie i uzyskania przez postanowienie przymiotu ostateczności organ egzekucyjny będzie mógł wydać postanowienie w sprawie zarzutów. Przy takim postępowaniu zachowana zostanie zasada dwuinstancyjności postępowania wyrażona w art. 15 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.

Skarga okazała się zasadna, dlatego Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z poźn. zm.) uchylił zaskarżone postanowienie. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia Sąd orzekł stosownie do art. 152 tej ustawy. Nie zasądzono kosztów postępowania, ponieważ strona nie złożyła stosownego wniosku do momentu zamknięcia rozprawy. O tym prawie została pouczona w zawiadomieniu o terminie rozprawy z dnia 11 grudnia 2009 r. (pkt 5 pouczenia).