Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 493/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2022-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.120, art.121, art.122, art.123, art.180 par.1, art. 187 par.1, art. 194 par., art. 197 par.1
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 1a ust. 1 pkt 1 ,art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 ,art. 6 ust. 1 i ust. 2 ,art. 7 ust. 1 pkt 14
journal: Dz.U. 2019 poz 1170
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant sekretarz sądowy Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 lutego 2022 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenie wymiaru podatku od nieruchomości za 2020 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego S. B. kwotę 1.101 zł (słownie: jeden tysiąc sto jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

S. B. (zwany dalej: "skarżącym") w informacji podatkowej z [...] kwietnia 2018 r. wykazał pow. gruntów pozostałych 30.809 m2 z dopiskiem, że są one zajęte na prowadzenie "nieodpłatnej" statutowej działalności pożytku publicznego przez organizację pożytku publicznego, powierzchnię budynków mieszkalnych – 1993,72 m2, budynki tzw. pozostałe o pow. 118 m2, grunty rolne łącznie 3,2895 ha i lasy o pow. 18,770 ha.

Wójt Gminy N. wszczął postępowanie w sprawie wymiaru skarżącemu podatku od nieruchomości na 2020 r. podając, że nie wskazano do opodatkowania dwóch budynków tzw. pozostałych: nr 19 o pow. użytkowej 97 m2 oraz nr 1 1G - dawny nr 14 - o pow. 2154 m2.

Wójt Gminy N. decyzją z [...] maja 2020 r., nr [...] ustalił skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na kwotę 35.670,00 zł.

Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie. Zdaniem skarżącego, decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 122, art. 180 § 1, 187 § 1 i art. 197 § 1, art. 194 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm., dalej jako: "o.p."), poprzez zaniechanie podjęcia niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, niepowołanie biegłego z zakresu budownictwa, zaniechanie przyznania decyzji o pozwoleniu na budowę waloru dokumentu urzędowego. Ponadto zarzucono decyzji naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 1a ust. 1 pkt 1, art. 2 ust. 1 pkt 2

w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 1 i 2 i art. 7 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 12 stycznia 199 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm., dalej jako: "u.p.o.l."), poprzez niewłaściwą kwalifikację obiektów budowlanych nr 10, 14, 15, 19, 20 jako budynków pozostałych. Zarzucono także nieuwzględnienie zwolnienia dla nieruchomości zajętej przez organizację pożytku publicznego.

Decyzją z [...] lipca 2021 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy ustalił, że jako tzw. budynki pozostałe strona wykazała wyłącznie budynek gospodarczy o pow. 118 m2 (nr 15- warsztatowy). Budynek nr 20 nie został przez organy w 2019 r. opodatkowany.

Organ przyjął, że spór sprowadza się do opodatkowania stawką pozostałą dwóch budynków tj. nr 14 (obecnie [...]) oraz nr 19.

Odnośnie budynku nr 14 ([...]) i nr 19 przyjęto, że podlegają opodatkowaniu jako tzw. pozostałe, ponieważ nie doszło do zmiany sposobu użytkowania tych budynków.

Kolegium podało, że pismem z [...] stycznia 2021 r. zwróciło się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. o wyjaśnienie kwestii ww. budynków. Pismem z [...] lutego 2021 r. Inspektor udzielił odpowiedzi, że w zakresie budynku nr 14 (obecnie [...]) oraz nr 19 nie dokonano zawiadomienia

o przystąpieniu do użytkowania jako budynków mieszkalnych. Informacje co do braku oddania budynków do użytkowania oraz tym samym zmiany sposobu użytkowania ww. budynków na mieszkalny wynikają też z pisma Starostwa Powiatowego w S. z [...] stycznia 2018 r. Kolegium podzieliło pogląd organu pierwszej instancji, że sama decyzja dotycząca pozwolenia na budowę nie powoduje automatycznie zmiany charakteru budynku magazynowego na mieszkalny. Podatnik nie wykazał, aby rozpoczął użytkowanie budynku mieszkalnego i zgłosił ten fakt do Nadzoru Budowlanego.

Organ wskazał na ustalenia biegłego w ekspertyzie z [...] września 2016 r.

w zakresie budynków pozostałych na 2015 r., z których wynika, że:

- budynek nr 14 (magazynowy o pow. 2.154 m2) – rozpoczęta budowa, zmiana konstrukcji dachowej, ze zdjęć wynika, że trwają prace remontowe, na dachu więźba przygotowana;

- nr 15 (warsztatowy o pow. 118 m2) - murowany, zmieniona konstrukcja dachu, jest to obecnie budynek gospodarczy;' na zajęciach widoczny budynek w całości,

- budynek nr 19 (magazynowy o pow. 97 m2) – murowany, zmieniona konstrukcja dachu, na zdjęciach widoczny budynek w całości.

Mając na uwadze cały materiał dowodowy organ stwierdził, że przyjęte do opodatkowania budynki istnieją, posiadają wszystkie elementy konstrukcyjne (fundamenty, ściany i dach), elementy takie posiadają również budynki będące

w remoncie. Organ podniósł, że budynki te istniały także w 2010 r., gdy zostały sprzedane przez Agencję Mienia Wojskowego, istniały też w dacie sprzedaży nieruchomości przez Fundację "P." w 2012 r. Państwu G. wszystkie były wymienione w akcie notarialnym) oraz w dniu nabycia przez skarżącego, tj. w dacie zawierania umowy darowizny [...] marca 2018 r. Stan i jakość organ ocenił na podstawie opisów zawartych w oględzinach z [...] lipca 2015 r. i brak jest danych wskazujących na zmianę tego stanu rzeczy w 2019 r. Strona nie przedłożyła informacji o zmianie sposobu użytkowania, nie zgłosiła tych budynków jako mieszkalne, nie zgodziła się na przeprowadzenie aktualnych oględzin nieruchomości. Organ dodał, że fakt odnawiania czy remontowania budynków nie pozbawił ich przez ten okres cech budynku.

Organ stwierdził, że budynki nr 14 i 19 nie zostały zgłoszone do użytkowania jako mieszkalne, zatem podlegają opodatkowaniu jako pozostałe.

Kolegium nie podzieliło zarzutów odwołania dotyczących braku możliwości opodatkowania budynków będących w trakcie remontu. Wskazano, że nawet przejściowe rozebranie któregoś elementu nie pozbawia budynku jego pierwotnych cech, a ustawowa definicja budynku nie uwzględnia jego stanu technicznego.

W zakresie możliwości zastosowania zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. Kolegium wskazało, że z przedłożonych organowi informacji nie można wywodzić, że działania Fundacji "P." odbywały się na gruntach i budynkach na terenie Gminy N. Sprawozdanie uproszczone Fundacji zawiera ogólne informacje o podjętych przez nią działaniach, z powyższego nie wynika jednak, które nieruchomości faktycznie zajęte zostały na cele statutowe Fundacji. Brak danych w jakich datach odbywały się poszczególne wydarzenia, kto i w jakim celu czasowo lub stale przebywał na danych nieruchomościach. Ze statutu nie wynika ponadto, aby celem Fundacji było zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych reP.ntom i imigrantom, lecz pozostała pomoc społeczna związana z zakwaterowaniem, przy czym nie przedstawiono w tym zakresie żadnych dowodów ani wyjaśnień. Zdaniem organu również powoływany przez stronę fakt zamieszkiwania emigrantów na terenie nieruchomości w N. nie spełnia przesłanki nieodpłatnego celu statutowego Fundacji "P.". Dodano również, że nieruchomości będące w trakcie remontu i przebudowy, posiadające funkcje o charakterze magazynowym, warsztatowym, którym nie zmieniono funkcji użytkowania (tzw. pozostałe) nie mogą stanowić miejsca zamieszkania ani zakwaterowania. Co do budynków mieszkalnych brak jest natomiast dowodów, że cała powierzchnia tych budynków była wykorzystywana na potrzeby statutowe Fundacji.

Kolegium wyjaśniło, że sprawy opodatkowania ww. nieruchomości dotyczą nieruchomości dawniej koszarowych, materiały do wydania decyzji w części pochodzą z postępowań z lat poprzednich, w części dane są aktualizowane. Wskazało, że ponieważ strona nie zgodziła się na przeprowadzenie oględzin, zarządzonych zawiadomieniem z [...] czerwca 2019 r., [...] października 2019 r. oraz [...] października 2019 r., organ przy dokonywaniu wymiaru nadal wspierał się dotychczasową dokumentacją, w tym opinią biegłego z zakresu budownictwa z 13 września 2016 r. Kolegium podniosło, że biegły w opinii na str. 4 wyjaśnił, jakie materiały stanowiły "Źródła danych merytorycznych", m.in.: dokumenty z akt sprawy, protokół zdawczo - odbiorczy z 2010 r., umowa sprzedaży nieruchomości z 2010 r., protokoły oględzin z 2011 r. oraz 2015 r. wraz z dokumentacją fotograficzną.

W ocenie organu odwoławczego doświadczenie w zakresie rzeczoznawstwa budowlanego pozwoliło biegłemu odtworzyć istotne elementy stanu technicznego budynków w poszczególnych latach.

W kwestii stanowiska NSA zawartego w wyrokach: sygn. akt II FSK 2974/13 i sygn. akt II FSK 2975/13 z 15 stycznia 2016 r. Kolegium podniosło, że sprawy te dotyczyły innego podmiotu (tj. Fundacji "P.", która zakupiła opisywane koszarowe nieruchomości od Agencji Mienia Wojskowego), a także innego okresu tj. lat 2010 -2011. Wskazało także, że wyrok II OSK 2205/12, na który powołuje się skarżący dotyczył zupełnie innego postępowania. Poza tym organ wyjaśnił, że wskazywana w odwołaniu decyzja Starosty S. nr [...] zmieniona decyzją z [...] stycznia 2018 r. nr [...] w sprawie przebudowy, zmiany sposobu użytkowania budynku magazynowego na budynek mieszkalny składający się z dwóch segmentów mieszkalnych jednorodzinnych - docelowo pow. użytkowej 3235,70 m2 - nie rodzi skutku w postaci zmiany sposobu użytkowania budynku. Organ zaznaczył, że skarżący nie deklarował tego budynku do opodatkowania według stawki "mieszkaniowej".

Organ odwoławczy nadmienił również, że problem opodatkowania budynków koszarowych był przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uchwałą 7 sędziów z 27 kwietnia 2009 r. o sygn. akt II FPS 1/09 przesądził, że budynki tego rodzaju podlegają opodatkowaniu według tzw. stawek pozostałych.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając:

I. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

- art. 120, art. 121, art. 122 i art. 123 o.p. poprzez zaniechanie działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym stanu faktycznego konstrukcji obiektu zaczynając od 2010 r. na ww. nieruchomości , mający wpływ na poszczególne lata, w tym na 2019 r.,

- art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 197 § 1 o.p. poprzez złamanie zasady zupełności i niezebranie całego materiału dowodowego, w szczególności z powodu niepowołania kompetentnej komisji dla przeprowadzenia oględzin nieruchomości,

w tym konstrukcji obiektów (...),

- art. 194 § 1 o.p. poprzez zaniechanie przyznania "akta notarialnego, decyzji

o pozwoleniu na budowę, zmiany sposobu użytkowania" waloru dokumentu urzędowego stanowiącego dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

II. naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na:

- błędnym zastosowaniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w zw. z art. 3 ust. 2, art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333, dalej: "u.p.b.") poprzez ich błędną wykładnię i dokonanie niewłaściwej kwalifikacji obiektów budowlanych nr 11G (warunkowym nr 14) i dwóch budynków mieszkalnych bez numerów o pow. 97 m2 oraz 98 m2 (SKO oznacza nr warunkowymi 19, 20),

- art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. poprzez ich błędną wykładnię

i określenie wymiaru podatku od nieruchomości dla obiektów budowlanych pod nr 11G (warunkowym 14) i pod nr warunkowymi 19, 20, które zaliczono do "budynków pozostałych";

- art. 6 ust. 1 i ust. 2 u.p.o.l. poprzez jego błędną wykładnię i objęcie zobowiązaniem podatkowym obiektu nr 11G będącego w trakcie budowy (przebudowy, rozbudowy, rozbudowy wewnątrz, nadbudowy) i nie oddanego do użytkowania,

- błędne zastosowanie art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. i niezwolnienie z podatku nieruchomości zajętej na podstawie użyczenia przez organizację pożytku publicznego "P." w celu prowadzenia nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu obszernej skargi skarżący opisał stan nieruchomości oraz postępowania podatkowego począwszy od momentu zakupu nieruchomości od Agencji Mienia Wojskowego w 2010 r. przez Fundację "P.", przywołał orzeczenia sądów administracyjnych wydawane za poprzednie okresy. Na stronie 9 skargi sformułował wniosek o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego RP z pytaniem: czy ustawa o SKO jest zgodna z Konstytucją RP i innymi ustawami RP, w tym Ordynacja podatkową. Na stronie 11 skargi zawiadamia, za pośrednictwem WSA

w Białymstoku, Prokuraturę o popełnieniu przestępstwa przez Wójta Gminy N. Dalej sformułował innego rodzaju wnioski opisując nieprawidłowości prowadzonego postępowania podatkowego. Do skargi strona dołączyła załączniki

w postaci: (-) zaświadczenia Starostwa Powiatowego w S. z [...] lipca 2021 r., (-) pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z [...] kwietnia 2013 r.,(-) wypisu z protokołu z [...] sierpnia 2015 r. Sądu Rejonowego w S.,(-) wniosku o zwrot kosztów podróży Z. P.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W dniu [...] grudnia 2021 r., do sądu wpłynęły pisma Skarżącego, w których podtrzymał argumentację zawartą w skardze, podważając prawdziwość dowodów

i ustaleń czynionych przez organy. Ponadto złożył liczne wnioski i załączył szereg dokumentów.

Na rozprawie w dniu 8 grudnia 2021 r. Skarżący wniósł o uchylenie od rozpoznania sprawy sędziów: Dariusza M. Zalewskiego, Pawła J. Lewkowicza

i Justyny Siemieniako.

Postanowieniem z 9 grudnia 2021 r. tut. Sąd oddalił wniosek o wyłączenie sędziów Dariusza M. Zalewskiego, Pawła J. Lewkowicza i Justyny Siemieniako.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie jej zarzuty okazały się zasadne.

Sąd zauważa na wstępie, że w podobnym stanie faktycznym i prawnym wypowiedział się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku

w prawomocnym wyroku z dnia 17 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Bk 290/21, w którym rozpoznawana była skarga S. B. na decyzję wydaną w przedmiocie podatku od nieruchomości za miesiące od kwietnia do grudnia 2018 r. Argumenty przedstawione w tym orzeczeniu w całości aprobuje skład orzekający

w niniejszej sprawie. W ocenie sądu, rozstrzygnięcie organu odnoszące się do wymiaru podatku od nieruchomości za 2019 r., zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Naczelną zasadą postępowania podatkowego jest obowiązek podjęcia przez organ wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zasadzie tej towarzyszy obowiązek zebrania

i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 122 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm. – dalej: "o.p."). Poszukiwanie i ujawnianie dowodów oparte jest z kolei na zasadzie legalności i jawności. Dowodem w sprawie podatkowej jest wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, o ile nie jest to sprzeczne z prawem. Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się, co do przeprowadzonych dowodów oraz całego zebranego w sprawie materiału dowodowego (art. 192 o.p.). Oceny zebranego

w sprawie materiału dowodowego organ podatkowy dokonuje na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Ocenie podlega każdy dowód z osobna oraz wszystkie dowody we wzajemnej z sobą łączności. Na prawidłowość dokonanej oceny materiału dowodowego wskazuje to, czy wyciągnięte na jego podstawie wnioski mają logiczne uzasadnienie. Ustaleń stanu faktycznego organ dokonuje bezpośrednio w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a także na podstawie domniemań faktycznych i prawnych.

Zgodnie z art. 191 o.p., stanowiącym zasadę swobodnej oceny dowodów, organ podatkowy uprawniony jest do dokonania oceny na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Powyższa zasada uprawnia więc do ustalenia prawdy obiektywnej według wiedzy organu, doświadczenia oraz przekonania o wartości dowodowej poszczególnych środków dowodowych. Zasada swobodnej oceny dowodów nie oznacza nieograniczonej dowolności w wartościowaniu dowodów i ich selekcji. Jednakże organ uprawniony jest do wyboru faktów, które uznał za udowodnione, dokonując jednocześnie oceny znaczenia i wartości całego materiału dowodowego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów, w art. 191 o.p. wyrażono funkcjonowanie w ramach postępowania podatkowego zasady swobodnej oceny dowodów. Polega ona na tym, że organ prowadzący takie postępowanie nie jest związany żadnymi regułami dowodowymi, a rozstrzyga sprawę na podstawie przekonania opartego na swobodnym uznaniu niektórych dowodów za wiarygodne, innych natomiast za niewiarygodne. Ocena ta powinna być zgodna z wymogami wiedzy doświadczenia

i logiki.

Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z art. 180 § 1 o.p., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być

w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284b § 3 i art. 288 § 2, oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe

(art. 181 o.p.).

Zasadniczy spór w sprawie dotyczył dwóch kwestii - opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynków nr 14 (obecnie 11G) i nr 19 oraz możliwości zastosowania zwolnienia z podatku uregulowanego w art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l.

Przede wszystkim sąd podziela pogląd organu, że sporne obiekty należy zakwalifikować jako budynki w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. (budynkiem jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach) – tym samym jako takie podlegają one opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Ustalenia w tym zakresie opierają się na opinii biegłego z 2016 r. i wskazują, że obiekty te posiadają wszystkie elementy konstrukcyjne budynku, w tym również dach, którego istnienie kwestionuje skarżący. Sąd nie znajduje natomiast podstaw do zakwestionowania tych ustaleń, ponieważ brak jest danych wskazujących na zmianę tak ustalonego stanu rzeczy w 2019 r. Oceniając rzetelność i zupełność zebranego materiału dowodowego nie sposób pominąć faktu, że skarżący nie zgodził się na przeprowadzenie oględzin w 2019 r., stąd organ rozpatrzył sprawę na podstawie dostępnej mu dokumentacji, w tym właśnie opinii biegłego z 2016 r.

W wyroku z dnia 16 lipca 2013 r. sygn. akt II FSK 2221/11, Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że w postępowaniu podatkowym strona ma prawo zajmować bierną postawę przy gromadzeniu dowodów zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy czy też kwestionować wszelkie działania organów podatkowych, ale w takiej sytuacji musi liczyć się z tym, że na skutek takiej postawy ustalenia faktyczne zostaną przyjęte w oparciu o materiał, który uda się organom zgromadzić bez jej współdziałania (podobnie NSA w wyrokach: z dnia

19 grudnia 2017 r. sygn. akt II FSK 3361/15, z dnia 14 lipca 2021 r. sygn. akt II FSK 2111/19, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Należy w związku z tym zwrócić uwagę, że obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy ciążący na organach podatkowych nie jest nieograniczony, a przy ocenie prawidłowości działań organów wpływ ma również postawa podatnika.

W konsekwencji należy uznać, że brak bardziej aktualnych ustaleń w zakresie uznania spornych obiektów za budynki nie może zostać potraktowane za naruszenie prawa przez organy podatkowe. Nie ma też podstaw by przyjąć, że organy powinny oprzeć się w tym względzie jedynie na wskazaniach skarżącego, który powołuje się na opinie prywatne sporządzone na jego zlecenie.

Sporne obiekty w świetle ocenionych przez organ dowodów należy zatem uznać za budynki podlegające opodatkowaniu i nie ma przy tym znaczenia – jak zasadnie podnosi organ – przejściowe rozebranie określonych elementów jednego

z nich (tzn. dachu). Fakt przejściowego rozebrania określonych elementów budynku nie pozbawia tego budynku jego pierwotnych cech w danym okresie.

W orzecznictwie jednolicie wskazuje się w tym względzie, że dopiero obiekt całkowicie i trwale pozbawiony dachu przestaje być budynkiem w rozumieniu prawa (por. wyroki NSA z dnia 12 czerwca 2019 r. sygn. akt II FSK 1903/17; z dnia 25 maja 2018 r. sygn. akt II FSK 1273/16, dostępne w CBOSA). Stan faktyczny sprawy w tym względzie jest jasny i jednoznaczny. Jeżeli z uwagi na prowadzone roboty budowlane, budynek nr 14 czy też 19 mógł być w pewnym okresie pozbawiony dachu, to był to stan wyłącznie tymczasowy. Brak jest przesłanek w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, by uznać, że sporne obiekty nie posiadają dachu, a tym bardziej, że jest to trwały stan tych obiektów, mając na uwadze, że sam skarżący wskazuje na prowadzenie prac mających na celu zmianę sposobu użytkowania tych obiektów.

Skarżący konsekwentnie wskazuje, że budynek nr 14 (obecnie [...]) jest

w trakcie budowy, w związku z czym nie powinien być opodatkowany. Powołuje się

w tym zakresie na decyzję Starosty S. nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. Uściślić w tym miejscu należy, że decyzja ta została uchylona decyzją nr [...] z [...] stycznia 2018 r. Przede wszystkim jednak istotne jest to, że wskazana decyzja nie dotyczy budowy nowego budynku, ale przebudowy i zmiany sposobu użytkowania budynku już istniejącego. Nie jest to zatem sytuacja tożsama ze stanem, gdy wznoszony jest zupełnie nowy obiekt budowlany. Jak wskazuje się w orzecznictwie, jeżeli dany budynek istnieje nieprzerwanie to jego przebudowa mająca na celu zmianę parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego nie powoduje wygaśnięcia obowiązku podatkowego (por. wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2016 r. sygn. akt II FSK 2575/14, CBOSA). W niniejszej sprawie przebudowa mająca na celu dostosowanie budynku magazynowego do funkcji mieszkalnej pozostaje bez wpływu na istnienie obowiązku podatkowego.

Mając na uwadze powyższe, za niezasadne należało uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 1 oraz art. 6 ust. 1 i 2 u.p.o.l. Poczynione

w sprawie ustalenia jednoznacznie wskazują, że zarówno budynek nr 14 ([...]) jak

i nr 19 odpowiadają legalnej definicji budynku z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., zaś art. 6 ust. 2 u.p.o.l. w przedmiotowej sprawie w ogóle nie miał zastosowania. Czym innym jest bowiem budowa nowego budynku, w miejscu w którym nie istniał żaden obiekt budowlany a czym innym prowadzenie prac budowlanych czy remontowych

w istniejącym już budynku, zmierzających do zamiany sposobu jego użytkowania.

Skarżący błędnie również wywodzi zmianę sposobu użytkowania budynku

nr 14 ze wspomnianej decyzji Starosty S.

Należy wskazać, że dopiero po dokonaniu przebudowy i oddaniu do użytku budynku mieszkalnego może dojść do zmiany przeznaczenia budynku. Zgodnie

z art. 71 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Z treści ust. 4 tego przepisu wynika natomiast, że zmiana sposobu użytkowania może nastąpić, jeżeli w terminie 30 dni, od dnia doręczenia zgłoszenia, organ administracji architektoniczno-budowlanej, nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji i nie później niż po upływie 2 lat od doręczenia zgłoszenia. W związku z tym, jeżeli właściwy organ potwierdza stosownymi urzędowymi dokumentami, że zgłoszenie zostało wniesione skutecznie, to następuje zmiana sposobu użytkowania. Niezasadny jest przy tym zarzut naruszenia art. 194 § 1 o.p., gdyż nie ma podstaw do twierdzenia, by organy odmówiły waloru dokumentu urzędowego decyzjom Starosty S. o pozwoleniu na budowę oraz Wójta Gminy N. o warunkach zabudowy. Przede wszystkim strona błędnie zakłada w treści skargi, że we wskazanych dokumentach urzędowo stwierdzono, że sporny budynek nr 14 jest budynkiem mieszkalnym, gdyż zmiana sposobu użytkowania winna wynikać ze zgłoszenia tej zmiany i braku sprzeciwu właściwego organu a nie decyzji o warunkach zabudowy czy pozwolenia na budowę. Dopiero bowiem po dokonaniu przebudowy i oddaniu do użytku budynku mieszkalnego może dojść do zmiany przeznaczenia budynku. Samo wydanie decyzji przez Starostę nie rodziło takiego skutku. Inaczej mówiąc wydanie tej decyzji nie spowodowało zmiany przeznaczenia budynku. Zresztą sam skarżący utrzymuje, że budynek nr 14 ([...]) nadal jest w budowie (wedle organów w przebudowie, remoncie), nie mogło zatem dojść do zmiany sposobu użytkowania. W związku z tym sąd nie widzi podstaw do zakwestionowania opodatkowania tego budynku.

Z ustaleń organów wynika, że budynki nr 14 i 19 nie zostały zgłoszone do użytkowania jako mieszkalne. Kolegium opiera swoje twierdzenie m.in. na podstawie pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z [...] lutego 2021 r. oraz pisma Starostwa Powiatowego w S. z [...] stycznia 2019 r. Co do budynku nr 14 stan faktyczny jest jasny, gdyż sam skarżący utrzymuje, że budynek ten jest w budowie (właściwie w przebudowie). Nie mogło zatem dojść do zmiany sposobu użytkowania, a przy tym taka okoliczność nie może wynikać z decyzji o pozwoleniu na przebudowę, jeśli nawet przewiduje się w niej zmianę sposobu użytkowania budynku. W takiej decyzji mowa jest jedynie o pewnym zamierzeniu budowlanym, które ma być dopiero zrealizowane. Zasadnie wskazał również organ pierwszej instancji, że okoliczność, iż budynek nadal jest w przebudowie wynika z decyzji o przeniesieniu pozwolenia na budowę z [...] maja 2018 r. W przypadku, gdy obiekt ten byłby już oddany do użytku, wydanie tego rodzaju decyzji byłoby niecelowe. W związku z powyższym zasadne było opodatkowanie budynku nr 14 według stawki dla budynków pozostałych, a nie mieszkalnych.

W przypadku budynku nr 19 sąd dostrzega jednak pewne uchybienia organów w dokładnym i zupełnym wyjaśnieniu stanu faktycznego. Organy nie miały bowiem podstaw by uznać za udowodnioną okoliczność braku zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania tego budynku. Ani pismo PINB z [...] lutego 2021 r., ani też Starostwa Powiatowego w S. z [...] stycznia 2019 r., na które powołano się w decyzji nie mogą przesądzać o tym, że nie doszło do takiego zgłoszenia. W ocenie sądu ustalenia organów w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania budynku nr 19 nie mogą być uznane za wystarczające. Należy bowiem stwierdzić, że organem właściwym w sprawie zmiany sposobu użytkowania jest organ administracji architektoniczno-budowlanej, a zatem starosta, w tym przypadku Starosta S.. Oznacza to, że niezasadnym było zwrócenie się przez Kolegium o informację w tym przedmiocie do organu nadzoru budowlanego. Z kolei prawidłowym było zwrócenie się do Starostwa Powiatowego w S. o taką informację, jednak samo wezwanie organu pierwszej instancji do jej udzielenia zostało sformułowane nieprawidłowo. Zapytanie z dnia [...] grudnia 2018 r. o zgłoszenia dotyczące zmiany sposobu użytkowania budynków położonych na działce o nr [...] dotyczyło bowiem jedynie skarżącego. Zapytanie to pomijało Fundację "P.", z którą skarżący zawarł umowę użyczenia mającą za przedmiot grunty i budynki będące przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie, w tym również budynek nr 19. Do skargi skarżący dołączył ponadto zaświadczenie wydane przez Starostę S., z którego wynika, że organ ten nie wniósł sprzeciwu od zgłoszenia z dnia [...] listopada 2017 r. zamiaru zmiany użytkowania dwóch budynków magazynowych paliw na budynki mieszkalne na działce nr [...].

Mając na uwadze powyższe, należało stwierdzić, że stan faktyczny sprawy,

w zakresie charakteru budynku nr 19, nie został przez organy dokładnie wyjaśniony, a materiał dowodowy sprawy nie może być uznany za wyczerpujący. Organy nie miały podstaw, na podstawie materiałów dowodowych zgromadzonych w sprawie, by uznać okoliczność braku zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania spornego budynku nr 19 za udowodnioną. Doszło więc do naruszenia przepisów postępowania,

tj. art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 o.p., co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Ustalenie, że doszło do zmiany sposobu użytkowania budynku nr 19

z magazynowego na mieszkalny będzie miało bowiem wpływ na wysokość opodatkowania. Stawka podatku od nieruchomości w zakresie budynków mieszkalnych wynika z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.p.o.l., a dla budynków pozostałych

z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy uzupełni materiał dowodowy sprawy, mając na uwadze przedstawioną powyżej ocenę prawną i ustali czy doszło do zmiany sposobu zagospodarowania budynku nr 19 z magazynowego na mieszkalny.

Jeżeli chodzi o zwolnienie podatkowe z art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. (zwalnia się od podatku od nieruchomości, nieruchomości lub ich części zajęte na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego), to skarżący nie wykazał istnienia prawa do korzystania z tego przywileju. Brak jest dowodów na faktyczne zajęcie nieruchomości lub ich części na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego. Sąd w całości podziela w tym zakresie argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Nie ulega wątpliwości, że aby można było mówić o przywołanym zwolnieniu, musi wystąpić faktyczne i rzeczywiste wykorzystywanie nieruchomości do działalności, z której wykonywaniem wiąże się zwolnienie. Z § 9 i 11 Statutu Fundacji wynika, że "Celem Fundacji jest udzielanie wszelkiej pomocy: 1. osobom, które mają zamiar powrócić w ojczyste strony, 2. reP.ntom i imigrantom, 3. Polakom pozostającym za granicą, 4. uchodźcom politycznym". Cel statutowy Fundacja realizuje w szczególności poprzez: 1. Organizowanie nauki języka polskiego, 2. Organizowanie szkoleń zawodowych, 3. Pomoc w realizacji sfery socjalnej, finansowanie budownictwa mieszkaniowego i kulturalnego, 4. Pozyskiwanie

i tworzenie miejsc pracy, 5. Współpracę z organami administracji państwowej, 6. Popieranie inicjatywy prywatnej i przedsiębiorczości, 7. Popieranie i rozwój twórczości narodowej, kultury fizycznej i sportu, 8. Inicjowanie i wspieranie (organizacyjnie, rzeczowo lub finansowo) programów i przedsięwzięć podejmowanych przez inne podmioty na rzecz adresatów Fundacji, 9. Podejmowanie działań na rzecz przestrzegania praw człowieka i swobód obywatelskich w kraju i za granicą, 10. Inne działania zgodne ze statutem Fundacji. W § 12 statutu wskazano na czym polega nieodpłatna działalność pożytku publicznego, są to: działalność związana z pośrednictwem pracy, pozostała opieka wychowawcza i społeczna bez zakwaterowania, działalność domów i ośrodków kultury, pozostała działalność związana ze sportem.

Podkreślić należy, że organ odwoławczy zwrócił się do Fundacji "P."

o złożenie szczegółowych wyjaśnień na okoliczność faktu zajęcia w 2019 r. nieruchomości stanowiących własność skarżącego. W odpowiedzi Fundacja wyjaśniła, iż składa uproszczone merytoryczne sprawozdanie ze swojej działalności. Analiza znajdującego się w aktach sprawozdania za 2019 r. wskazuje, że siedzibą oraz biurem Fundacji jest dom w B., ul. [...]. W sprawozdaniu Fundacja nie wskazała, na terenie jakich nieruchomości podejmowała swoje główne zadania. Sprawozdanie zawiera ogólne informacje z których nie wynika jednak, które nieruchomości faktycznie zajęte zostały na cele statutowe Fundacji. Brak jest danych, w jakich datach odbywały się poszczególne wydarzenia, kto i w jakim celu czasowo lub stale przebywał na danych nieruchomościach, ze statutu nie wynika ponadto, aby celem Fundacji było zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych reP.ntom i imigrantom. Statut wskazuje, że działalność obejmuje "pozostałą pomoc społeczną związaną z zakwaterowaniem" (§ 12 pkt 5 Statutu).

Zdaniem sądu sprawozdanie finansowe Fundacji nie jest zatem pomocne

w tym zakresie zawierając ogólne informacje. Również samo zawarcie umowy użyczenia między podatnikiem a Fundacją nie daje podstaw do uznania, że nieruchomości zostały zajęte na cele, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. Konieczne jest przedstawienie konkretnych dowodów i argumentów wskazujących na rzeczywiste wykorzystywanie spornego terenu na cele statutowe przez organizację pożytku publicznego, a także ocena, czy stan budynków umożliwiał rzeczywiste prowadzenie działań statutowych. Skarżący, ani też Fundacja nie wyjaśnili, w których budynkach zamieszkują czasowo lub na stałe imigranci lub uchodźcy, ani też

w którym z budynków i kiedy odbyła się wystawa sztuki. Poza tym, dołączona do skargi kopia informacji ze zbiorów ewidencji ludności odnosi się do ilości osób posiadających meldunek w 2017 i 2018 r.

W ocenie sądu organ zasadnie wskazał, że dane niezbędne dla rozstrzygnięcia zastosowania wnioskowanego zwolnienia może przedstawić wyłącznie strona postępowania lub - jak w tym przypadku - Fundacja korzystająca

z nieruchomości. Brak przedstawienia szczegółowych informacji nie może prowadzić do zastosowania zwolnienia. Należy podkreślić za organem, że przepis art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. zawiera przywilej, który jest wyjątkiem od ogólnej zasady powszechności opodatkowania. Dlatego zwolnienie musi być interpretowane ściśle,

a co za tym idzie, to na stronie spoczywa ciężar wykazania przesłanek umożliwiających skorzystanie z przywileju zwolnienia z podatku.

W skardze oraz kolejnych pismach procesowych skarżący zawarł m.in. wnioski o: (-) przekazanie rozpatrzenia skargi do sądu poza Województwem Podlaskim; (-) powołanie biegłego sądowego do ustanowienia faktu, czy obiekt pod Nr 11G w latach 2014-2021 był w remoncie, czy w budowie; (-) zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego RP z pytaniem: czy ustawa o SKO jest zgodna

z Konstytucją RP i innymi ustawami, w tym Ordynacją podatkową; (-) zawiadomienie Prokuratury o popełnieniu przestępstwa przez Wójta Gminy N. oraz o podrobieniu protokołów oględzin i bezprawnych kryminalnych działaniach biegłego;

Podczas rozprawy w dniu 2 lutego 2022 r. sąd oddalił wnioski dowodowe skarżącego oraz odrzucił wniosek o wyłączenie sądu.

Wniosek skarżącego o przekazanie rozpatrzenia skargi do sądu poza Województwem Podlaskim zmierza w istocie do wyłączenia sądu, o którym mowa

w art. 20 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.). Wniosek taki jest natomiast niedopuszczalny i podlega odrzuceniu. Z kolei zgłoszone na rozprawie w dniu 8 grudnia 2021 r. żądanie skarżącego wyłączenia trzech członków składu orzekającego zostało prawomocnie rozstrzygnięte w odrębnym postanowieniu z dnia 9 grudnia 2021 r.

Oddalając wniosek o powołanie biegłego sądowego sąd kierował się brzmieniem art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który pozwala sądom administracyjnym przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów, pod warunkiem ponadto, że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W zwrocie "dowody uzupełniające" chodzi o dowody

z dokumentów, które nie były przeprowadzone w postępowaniu administracyjnym. Celem regulacji z art. 106 § 3 nie jest umożliwienie sądowi ponownego czy też uzupełniającego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, lecz pozwolenie na dokonanie przez sąd oceny pod względem zgodności z prawem. Sąd, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, bada, czy organ administracji ustalił stan faktyczny zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej,

a następnie czy dokonał prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego. Nie może natomiast wykraczać poza materiał dowodowy zgromadzony w sprawie.

Sąd nie znalazł też podstaw do uwzględnienia wniosku o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego. Skarżący formułując ten wniosek wyraził oczekiwanie zwrócenia się przez sąd do TK z pytaniem, czy ustawa o SKO jest zgodna

z Konstytucją RP i innymi ustawami, w tym Ordynacją podatkową.

Zgodnie z art. 193 Konstytucji RP każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Przyjąć należy, że użycie sfomułowania "sąd może" oznacza, że podjęcie postanowienia

o wystąpieniu z pytaniem prawnym pozostaje w gestii sądu. Kompetencja do kierowania w danej sprawie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego ma charakter jedynie fakultatywny.

Sąd orzekający w tej sprawie nie dostrzega w ustawie z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych rozwiązań prawnych, które wymagałyby zbadania co do zgodności z ustawą zasadniczą. Fakt, że skarżący wyraża swoje niezadowolenie z działań podejmowanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. nie jest wystarczającą podstawą do kwestionowania ustawy regulującej ustrój i zasady działania samorządowych kolegiów odwoławczych.

Sąd nie powziął także uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa,

o którym mowa w skardze, stąd nie było podstaw do zawiadomienia z urzędu właściwych organów ścigania. Nie stoi to jednak na przeszkodzie podjęciu odpowiednich działań przez samego skarżącego.

Mając na uwadze powyższe rozważania, sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając, że jej wydanie nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę organ uzupełni materiał dowodowy sprawy, mając na uwadze przedstawioną powyżej ocenę prawną, w szczególności ustali czy doszło do zmiany sposobu zagospodarowania budynku nr 19 z magazynowego na mieszkalny.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy procesowej. Na wysokość zasądzonej kwoty składa się uiszczony przez skarżącego wpis sądowy.