Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 1156/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Dorota Wdowiak, Sędziowie WSA Magdalena Bosakirska, Asesor WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Protokolant Katarzyna Kuczykowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2004 r. sprawy ze skargi U. SA na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 2001 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego z rejestracji znaku towarowego - oddala skargę -


UZASADNIENIE

W dniu [...] kwietnia 1996 r. P. w K. (obecnie U. Spółka Akcyjna) wystąpiło do Urzędu Patentowego RP działającego w trybie postępowania spornego z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego słowno-graficznego z napisem "Krynica Zdrój" – nr [...] udzielonego na rzecz "M." Sp. z o.o. w W. (obecnie stanowiącego własność Spółki z o.o. K.) a przeznaczonego do oznaczania towarów w klasie 32, tj. wody mineralnej gazowanej, wody mineralnej niegazowanej i wody mineralnej smakowej. Zdaniem wnioskodawcy rejestracja znaku nastąpiła z naruszeniem przepisów: art. 7, art. 8 pkt 1,2 i 3, art. 9 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o znakach towarowych. Znak "Krynica-Zdrój" w odczuciu wnioskodawcy jest podobny do zarejestrowanego na rzecz wnioskodawcy z wcześniejszym pierwszeństwem znaku towarowego "Kryniczanka", powszechnie znanego w Polsce dla oznaczania wody mineralnej pochodzącej ze źródeł z okolic miasta K. To podobieństwo znaków: "Krynica Zdrój" i "Kryniczanka" powoduje, że znaki i towary są mylone, przez co wnioskodawcy prawa do znaku "Kryniczanka" są naruszane. Ponadto rejestracja znaku "Krynica Zdrój" narusza zasady współżycia społecznego, gdyż znak został zgłoszony do rejestracji przez spółkę "M." pomimo faktu, iż ten zgłaszający wiedział, że wnioskodawca używa znaku podobnego "Kryniczanka" od kilkunastu lat dla oznaczania identycznych towarów - wody mineralnej.

Znak "Krynica Zdrój" zawiera też nieprawdziwe dane, w tym także jest oznaczeniem geograficznym oraz może wprowadzać w błąd, co do producenta – ponieważ jednym z jego elementów graficznych jest wizerunek pijalni zdroju głównego w mieście K., podczas gdy siedziba uprawnionego, znajdowała się w dacie rejestracji w W.

Wnioskodawca zakwestionował też prawidłowość zgody wyrażonej przez organ administracji terenowej tj. Zarząd Gminy Uzdrowiskowej K reprezentowany przez burmistrza i zastępcę burmistrza z dnia [...] listopada 1994r. na używanie przez Spółkę M. herbu i nazwy Gminy K zarzucając, iż zgoda została wydana z naruszeniem kompetencji Rady Gminy i w niewłaściwej formie. Według wnioskodawcy zgoda powinna być udzielona w formie uchwały Rady Gminy, a nie stanowiska wyrażonego przez niekompetentne osoby w formie umowy na używanie nazwy K. i herbu gminy K.

Uprawniony z rejestracji wniósł o oddalenie wniosku jako bezzasadnego. Nie zgodził się ze stanowiskiem wnioskodawcy iż znaki "Krynica-Zdrój" i "Kryniczanka" są podobne w sposób wprowadzający w błąd odbiorców co do podchodzenia towarów, nie dopatrzył się też poprzez fakt rejestracji znaku "Krynica-Zdrój" naruszenia jakichkolwiek praw majątkowych lub osobistych wnioskodawcy np. prawa do nazwy firmy. Powołał się na posiadaną zgodę Zarządu Gminy Uzdrowiskowej K. na umieszczenie nazwy K. i K. oraz herbu gminy K. – na butelkach z naturalną wodą mineralną i napojami produkowanymi przez siebie.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2001r. nr [...] Urząd Patentowy RP oddalił wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego "Krynica-Zdrój" nr [...]. Decyzja została wydana na podstawie art. 49 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 7, 8 pkt 1,2, 3 i art. 9 ust. 1 pkt 1 i 2, ustawy z dnia 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych (Dz.U. nr 5, poz. 17).

W uzasadnieniu decyzji podano między innymi, że:

Brak jest zdaniem Kolegium Orzekającego podstaw do unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego słowno-graficznego "Krynica Zdrój" nr [...] w oparciu o wskazane przez wnioskodawcę przepisy. Wnioskodawca wywodzi niedopuszczalność rejestracji znaku wynikającą z naruszenia art. 9 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o zn. tow. z faktu podobieństwa znaku "Krynica Zdrój" do znaku "Kryniczanka", zarejestrowanego na rzecz wnioskodawcy i będącego w jego odczuciu znakiem powszechnie znanym w Polsce do oznaczania wody mineralnej pochodzącej ze źródeł znajdujących się w okolicy miasta Krynicy. Tymczasem zdaniem Kolegium Orzekającego znaki "Krynica Zdrój" i "Kryniczanka" nie są podobne w takim stopniu, by mogły wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów, jakkolwiek Kolegium przyznaje, że znak "Kryniczanka" można uznać za znak powszechnie znany w Polsce do oznaczania wody mineralnej. Znaki różni ilość członów (jeden i dwa), inne brzmienie i inne znaczenie. Określenie Kryniczanka może być odniesione do osoby, mieszkanki miejscowości K., oznaczenie zaś Krynica Zdrój może być kojarzone z nazwą geograficzną miejscowości w Polsce, ale też z określeniem źródła wody – K., źródło, zdrój - Leksykon PWN Państwowe Wydawnictwo Naukowe – Warszawa 1972 str. 580. Brak podobieństwa znaków "Krynica Zdrój" i "Kryniczanka" czyni powołaną podstawę prawną – art. 8 pkt 1 i 2 ustawy o zn. tow. niezasadną, gdyż trudno dopatrzyć się naruszenia zasad współżycia społecznego poprzez zgłoszenie do rejestracji znaku o innym brzmieniu, niewprowadzającego odbiorców w błąd, co do pochodzenia towarów.

Rejestracja znaku "Krynica-Zdrój" nie narusza też praw majątkowych lub osobistych wnioskodawcy. Wnioskodawca oznaczenia "Krynica Zdrój" nie posiada w nazwie firmy, jak też nie używa do oznaczania swoich towarów, nie rości sobie też praw do autorstwa oznaczenia - nie są więc tym samym naruszone jego prawa ani do autorstwa oznaczenia ani też do nazwy firmy. Brak jest też podstaw w odczuciu Kolegium Orzekającego do unieważnienia prawa z rejestracji znaku "Krynica Zdrój" w oparciu o przepis art. 8 pkt 3 i 5 ustawy. Znak "Krynica Zdrój" nie zawiera danych niezgodnych z prawdą i mających charakter mylący. Towar oznaczony tym znakiem – woda mineralna pochodzi z obszaru górniczego "[...]" – który to obszar znajduje się w obrębie gminy K., czyli z obszaru, który jest prawidłowo kojarzony w Polsce z występowaniem wód mineralnych. Nie wprowadzała też w błąd siedziba Spółki "M.", gdyż nie stanowi ona elementu znaku towarowego zarejestrowanego. Nie ma też w sprawie zastosowania przepis art. 8 pkt 5 ustawy o zn. tow., gdyż oznaczenie "Krynica Zdrój" nie jest nazwą geograficzną. Tylko część tej nazwy, jeden element "Krynica" – stanowi nazwę miejscowości (geograficzną). Ale i w tym przypadku Spółka "M." legitymowała się zgodą władz administracji terenowej na używanie nazw "Krynica Zdrój" i "Krynicki Zdrój", a nawet herbu Gminy K. na butelkach z naturalną wodą mineralną oraz innymi napojami produkowanymi przez siebie. Podniesiony przez wnioskodawcę zarzut, że zezwolenie jest nieprawidłowe, wydane z naruszeniem ustawy o samorządzie terytorialnym jest nieskuteczny, gdyż nie należy do kompetencji Urzędu Patentowego ocena prawidłowości wydanej zgody tj. czy została wyrażona w formie uchwały rady gminy czy zawartych umów przez niekompetentne władze administracji terenowej.

Wnioskodawca nie uzasadnił też naruszenia art. 7 ustawy o zn. tow. odnośnie braku dostatecznych znamion odróżniających znaku.

Odwołanie od powyższej decyzji założył wnioskodawca U. S.A. Odwołanie zostało skierowane do Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym RP. W odwołaniu wnioskodawca domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP i wydania decyzji o unieważnieniu prawa z rejestracji przedmiotowego znaku.

W uzasadnieniu podano między innymi, że znaki "Krynica Zdrój" i "Kryniczanka" są podobne do siebie w warstwie znaczeniowej. Ponadto zwrócono uwagę na fakt, że podobieństwa w płaszczyźnie semantycznej powodują niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd co do pochodzenia towarów, a więc naruszenie także oprócz przepisu art. 9 ust. 1 i 2 przepisu art. 8 pkt 1, 2, 3 u.z.t.

Zgodnie z art. 97 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. nr 153, poz. 1271 ze zm.) – sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem rozpoznania jest odwołanie od decyzji Urzędu Patentowego w sprawie o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego "Krynica Zdrój" z dnia [...] stycznia 2001r. [...], które to odwołanie zostało złożone do Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym RP za pośrednictwem Urzędu. Do czasu wejścia w życie ustawy z 30 czerwca 2000r. – Prawo własności przemysłowej (Dz.U. 2001, Nr 49 poz. 508) odwołania w tych sprawach rozpatrywane były w Komisji Odwoławczej (art. 50 ustawy z 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych Dz.U. Nr 5, poz. 17 ze zm.). W związku z wejściem w życia 22 sierpnia 2001r. powołanej ustawy Prawo własności przemysłowej, sprawa, stosownie do art. 318 ust. 2 tej ustawy, przekazana została do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, który zgodnie z przepisami określającymi jego właściwość oraz stosownie do art. 317 ustawy Prawo własności przemysłowej odwołanie to potraktował jako skargę.

Ustawa - Prawo własności przemysłowej w art. 315 ust. 3 wyraża zasadę, w myśl której zdolność ochronną znaków towarowych zarejestrowanych lub zgłoszonych do rejestracji przed 22 sierpnia 2001r. ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów tj. ustawy z 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych (Dz.U., Nr 5, poz. 17 ze zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) powołany jest do badania legalności zaskarżonych decyzji, to jest ich zgodności z przepisami postępowania administracyjnego oraz przepisami prawa materialnego.

Przy rozstrzyganiu spraw z zakresu znaków towarowych Urząd Patentowy RP jest związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania (art. 256 prawa własności przemysłowej). Zasada ta obwiązywała także na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego (§ 11 rozporządzenia Rady Ministrów z 28 kwietnia 1993r. Dz.U. Nr 36, poz. 160, ze zm.)

Rygory procedury administracyjnej oznaczają, że Urząd orzekając w sprawach o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego, które wszczynane są tylko na wniosek (art. 30 u.z.t.) związany jest granicami wniosku, czyli orzeka w zakresie żądania wnioskodawcy (art. 61 k.p.a.).

We wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji znaku słowno-graficznego "Krynica-Zdrój" skarżąca spółka domagała się unieważnienia w oparciu o art. 8 pkt 1,2,3, na rozprawie z dnia [...] sierpnia 1996r. rozszerzyła wniosek o art. 7 ust. 1 u.z.t., a na rozprawie z 24 stycznia 2002r. o art. 9 ust. 1 pkt 1 i 2, gdyż zdaniem skarżącej znak "Krynica – Zdrój" jest podobny do znaku "Kryniczanka"

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podobieństwa znaków towarowych ocenia się jako całość. W wypadku znaków słowno-graficznych bierze się pod uwagę zarówno płaszczyznę wizualną, fonetyczną, znaczeniową.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 9 ust. 1 ustawy o znakach towarowych Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że Urząd Patentowy RP prawidłowo przyjął, że znaki "Krynica Zdrój" i "Kryniczanka" nie są podobne w takim stopniu, aby mogły wprowadzać w błąd odbiorców, co do pochodzenia towarów. Różni je zarówno warstwa znaczeniowa, fonetyczna jak i wizualna (graficzna).

Sama skarżąca spółka w swoim odwołaniu przyznaje, że znaki "Krynica-Zdrój" i "Kryniczanka" nie są podobne do siebie w płaszczyźnie wizualnej (graficznej) i fonetycznej.

Oceniając znaki w płaszczyźnie wizualnej (graficznej) Sąd kierował się przede wszystkim kryterium podobieństwa graficznego oznaczeń słownych, formą i kolorem użytych czcionek oraz umieszczeniem słowa pośród innych elementów towarzyszących linii i obrazów. Kierując się kryterium przeciętnego odbiory należy dojść do wniosku, że omawiane znaki nie są do siebie podobne w płaszczyźnie wizualnej.

Jeżeli chodzi o płaszczyznę fonetyczną to słusznie, zdaniem Sądu, zauważył Urząd Patentowy, że jeden znak jest znakiem jednoczłonowym, a drugi dwuczłonowym i dlatego też uznał je za niepodobne. Co zresztą, jak już wskazano powyżej, przyznała skarżąca.

Podobieństwo znaków słownych i słowno-graficznych powinno być badane także z punktu widzenia znaczenia przeciwstawianych sobie znaków. Przy ocenie podobieństwa w płaszczyźnie znaczeniowej należy brać pod uwagę antonimy i synonimy. Istotne znaczenie mają również przypadki tłumaczenia znaku z jednego języka na drugi. W przedmiotowej sprawie w/w sytuacje nie zachodzą. Również samo znaczenie słów jak wykazał słusznieUrząd Patentowy R.P. jest odmienne.

Jeżeli chodzi o naruszenie art. 9 ust. 1 pkt 2 u.z.t., to, zdaniem Sądu, takie naruszenie nie miało również miejsca. Sąd podziela pogląd Urzędu Patentowego R.P., że znak "Kryniczanka" można uznać za znak powszechnie znany do oznaczania wód mineralnych w Polsce. Jednak z uwagi na brak podobieństwa tego znaku do znaku "Krynica-Zdrój" (co wykazano powyżej), stosując kryterium przeciętnego odbiorcy należy dojść do wniosku, że znaki te zarówno w płaszczyźnie wizualnej, fonetycznej jak i znaczeniowej są na tyle różne, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego nie będą wprowadzać odbiorcy w błąd co do pochodzenia towarów.

Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi tj. naruszenia art. 8 pkt 1 i 2 należy stwierdzić, co następuje:

Zgodnie z przyjętym stanowiskiem doktryny przy badaniu zgodności zgłaszanego znaku z zasadami współżycia społecznego należy brać pod uwagę w zasadzie wyłącznie elementy treściowe, a jedynie wyjątkowo inne okoliczności (por. T. Żyznowski: Znak towarowy i jego zdolność rejestrowa, str. 22). Ponadto, jak słusznie zauważył Urząd Patentowy, brak podobieństwa znaków "Krynica-Zdrój" i "Kryniczanka" czyni powołana podstawę prawną z art. 8 pkt 1 i 2 ustawy o znakach towarowych niezasadną, gdyż trudno dopatrzyć się naruszenia zasad współżycia społecznego poprzez zgłoszenie do rejestracji znaku o innym brzemieniu, nie wprowadzającego odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów.

Rejestracja znaku "Krynica – Zdrój" nie narusza również praw majątkowych lub osobistych wnioskodawcy. Wnioskodawca nie jest ani autorem oznaczenia, nie oznacza również swoich towarów nazwą "Krynica-Zdrój".

Odnosząc się do zarzutu z art. 8 pkt 3 ustawy o znakach towarowych – niedopuszczalna jest rejestracja znaku, który zawiera dane niezgodne z prawdą. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że nie doszło do naruszenie powyższego przepisu. O wprowadzeniu w błąd, co do pochodzenia towaru oznaczonego pewną nazwą geograficzna np. miasta może być mowa, gdy miejscowość w tym znaku wymieniona znana jest z produkcji pewnych towarów, w tym wypadku wody mineralnej. Woda mineralna oznaczona znakiem "Krynica-Zdrój" pochodzi z obszaru gminy uzdrowiskowej K., a więc z terenu kojarzonego w Polsce z występowaniem wód mineralnych. Dlatego też, zdaniem Sądu, potencjalny odbiorca nie jest tu wprowadzony w błąd odnośnie pochodzenia towaru.

Na rozprawie w dniu 12 maja 2004r. wnioskodawca rozszerzył skargę o zarzut z art. 8 pkt 5 ustawy o znakach towarowych podnosząc, że zgoda na używanie nazwy geograficznej "Krynica" została wydana przez niewłaściwy organ samorządowy. W aktach Urzędu Patentowego RP znajduje się Uchwała Nr [...] Zarządu Gminy Uzdrowiskowej K. z dnia [...] września 1993r. w sprawie wyrażenia zgody na posługiwanie się herbem i nazwą K. przez Z. Z uchwały tej wynika, że spółka "M." mogła umieszczać na butelkach z wodą mineralną herb i nazwę K. Zgodnie z uchwałą wzajemne prawa i obowiązki stron określiła umowa z dnia [...] listopada 1994r. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Urząd Patentowy RP nie jest władny do kontroli, czy zgoda na używanie nazwy Krynica została wyrażona przez właściwy organ. Jeżeli wnioskodawca zarzuca nieprawidłowość wyrażonej zgody, to powinien przedstawić dowody świadczące o nieprawidłowości jej wydania, bądź doprowadzić do kontroli przytoczonej uchwały przez właściwe organy administracji.

Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak na wstępie.