Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1821/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 4, art. 26a ust. 1, art. 26a ust. 1a1
journal: Dz.U. 2011 nr 127 poz 721
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Stopczyński Sędziowie: NSA Ewa Wrzesińska-Jóźków WSA Anna Falkiewicz Kluj (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Inwalidów "L." w likwidacji z siedzibą w L. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej (dalej "Minister", "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Inwalidów L. w likwidacji (dalej również "skarżącego") od decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej również "organu pierwszej instancji") z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] o odmowie wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za marzec i kwiecień 2013 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Stan sprawy przedstawiał się następująco:

Spółdzielnia Inwalidów "L." w likwidacji zwróciła się z wnioskami Wn-D do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące: marzec i kwiecień 2013 r. Wnioski te złożono w terminie przewidzianym w § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. z 2009 r., Nr 8, poz. 43 ze zm.), tj. do dnia 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego wniosek dotyczy.

Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. (nr [...]) organ pierwszej instancji odmówił stronie wypłaty do wynagrodzeń zatrudnionych osób niepełnosprawnych za miesiąc marzec 2013 r. a decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. (nr [...]) – za miesiąc kwiecień 2013 r.

Na skutek wniesionych przez skarżącego odwołań Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzjami z dnia 9 października 2013 r. nr: [...] i nr [...] uchylił zaskarżone decyzje Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Zdaniem Ministra organ pierwszej instancji nie zbadał sytuacji finansowej strony na dzień składania wniosków o wypłatę dofinansowania, przez co naruszył zasady postępowania administracyjnego. Ponadto stwierdził, że ustalenie czy przedsiębiorca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej powinno być wynikiem nie tylko analizy informacji przedstawionych przez przedsiębiorcę w części B formularza, ale również dokumentów finansowych i działalności przedsiębiorcy w szerszym kontekście.

Organ pierwszej instancji prowadząc ponownie postępowanie w sprawie, wezwał skarżącego do nadesłania:

- aktualnego zaświadczenia o niezaleganiu z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub stwierdzającego stan zaległości,

- aktualnego zaświadczenia o niezaleganiu z Urzędu Skarbowego lub stwierdzającego stan zaległości,

- dokumentów potwierdzających dokonanie wypłaty wynagrodzeń dla pracowników niepełnosprawnych zgłaszanych do systemu SODiR za miesiące: marzec i kwiecień 2013 r.,

- deklaracji złożonych do ZUS (DRA i RCX) dotyczących składek płaconych od wynagrodzeń za miesiące: marzec i kwiecień 2013 r.,

- potwierdzeń wpłaty do ZUS składek z ww. deklaracji,

- wyniku finansowego spółdzielni za okresy: styczeń – marzec 2013 r. i styczeń – kwiecień 2013 r.,

- innych dowodów świadczących o sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy.

Skarżący nie przestawił żądanych dokumentów.

Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. odmówił skarżącemu wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za marzec i kwiecień 2013 r.

Organ pierwszej instancji podniósł, że z informacji uzyskanych z ZUS wynika, iż skarżący na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie za miesiąc marzec 2013 r. (tj. na dzień [...] kwietnia 2013 r.) posiadał zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek na:

- Fundusz Ubezpieczeń Społecznych w wysokości 1 188 998,02 zł za miesiące od 10/2009 do 02/2013;

- Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego w wysokości 348 719,16 zł za miesiące od 11/2009 do 02/2013;

- Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w wysokości 55 353,73 zł za miesiące od 12/2010 do 02/2013.

Na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie za miesiąc kwiecień 2013 r., tj. na dzień [...] maja 2013 r. skarżący posiadał zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek na :

- Fundusz Ubezpieczeń Społecznych w wysokości 1 273 078,66 zł za miesiące od 10/2009 do 04/2013;

- Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego w wysokości 373 578,82 zł za miesiące od 11/2009 do 04/2013;

- Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w wysokości 60 954,50 zł za miesiące od 12/2010 do 04/2013.

Ponadto, jak wynika z informacji z ZUS, na dzień 29 listopada 2013 r. skarżący zalegał z opłatą składek za miesiące 04/2013 i 05/2013.

Zatem, jak podniósł organ, zgodnie z treścią art. 26a ust. 1 a1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r., Nr 127, poz. 721 ze zm.), dalej "ustawy o rehabilitacji", miesięczne dofinansowanie nie przysługuje, ponieważ miesięczne koszty płacy w postaci składek ZUS nie zostały poniesione przez pracodawcę. W tej sytuacji brak jest możliwości udzielenia stronie pomocy publicznej w postaci dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące marzec i kwiecień 2013 r.

Skarżący odwołał się od powyższej decyzji, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie i przywrócenie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za marzec i kwiecień 2013 r. Strona zarzuciła organowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 26 a ustawy o rehabilitacji. Skarżący stwierdził także, że nie znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej, gdyż straty maleją, rośnie obrót, maleją odsetki, zwiększa się wartość aktywów netto, straty lat poprzednich są pokrywane udziałami członkowskimi.

Skarżący podważył także stanowisko organu pierwszej instancji w sprawie nieopłacania składek ZUS podnosząc że:

- składka za grudzień 2010 r. jest zapłacona w całości;

- nie jest prawdziwe twierdzenie o nieopłacaniu składek ZUS od 2004 r. w całości, gdyż skarżący miał układ ratalny, z którego wywiązywał się terminowo i kwotowo;

- nie jest prawdziwe twierdzenie o nieopłacaniu składek ZUS od 2009 r., gdyż w miarę przypływu środków skarżący reguluje swoje zobowiązania.

Podniesiono także społeczne aspekty zatrudniania osób niepełnosprawnych.

Minister Pracy i Polityki Społecznej po rozpatrzeniu ww. odwołania, w decyzji z [...] czerwca 2014 r. podniósł, że po dokonaniu analizy materiału dowodowego uznał, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 26a ust. 1a1 ustawy o rehabilitacji, miesięczne dofinansowanie nie przysługuje, jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni. Z analizy zgromadzonego materiału wynika, według Ministra, że taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy powołał się na informacje uzyskane przez organ pierwszej instancji z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zaległościach skarżącego wobec ZUS na dzień 12 kwietnia 2013 r. i na dzień 17 maja 2013 r. Ponadto ZUS poinformował, że na dzień 29 listopada 2013 r. skarżący zalegał z opłatą składek za kwiecień i maj 2013r.., tj. składek płaconych od wynagrodzeń za miesiąc marzec i kwiecień 2013 r., tym samym w sprawie zachodzi przesłanka z art. 26 ust. 1a1 pkt ustawy o rehabilitacji, gdyż został przekroczony 14-dniowy termin na poniesienie przez pracodawcę kosztów płacy. To, jak wskazał Minister, obligowało organ pierwszej instancji do wydania decyzji odmownej w przedmiocie wypłaty dofinasowania.

W tej sytuacji organ uznał, że ze względu na wystąpienie powyższej przesłanki uniemożliwiającej wypłatę dofinansowania, bez wpływu na rozstrzygniecie w sprawie pozostają informacje dotyczące sytuacji ekonomicznej strony. Za nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy organ odwoławczy uznał także informacje skarżącego dotyczące opłacania składek w miarę przypływu środków, skoro nie budzi wątpliwości fakt nieponiesienia kosztów płacy za ujęty w zaskarżonej decyzji okres.

Minister stwierdził także, że nie może uwzględnić argumentów skarżącego odnoszących się do społecznych aspektów zatrudnienia osób niepełnosprawnych, bowiem decyzja w przedmiocie wypłaty dofinansowania nie jest sprawą uznaniową, a uzyskanie dofinansowania, możliwe jest po spełnieniu przez pracodawcę warunków określonych przepisami prawa.

Spółdzielnia Inwalidów "L." w likwidacji wniosła skargę na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2014 r. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Skarżący zarzucił Ministrowi, że zaskarżona decyzja narusza prawo, w szczególności art. 26a ustawy o rehabilitacji. Stwierdził, że stanowisko Ministra nie jest przekonywujące i nie rozpatrzył on wszystkich podniesionych w odwołaniu argumentów, które skarżący w całości podtrzymuje "dla potrzeb niniejszej skargi".

Skarżący ponadto ponownie podkreślił to, co jego zdaniem, nie zostało należycie uwzględnione i ocenione w zaskarżonej decyzji, tzn. to, że Spółdzielnia "L." jest zakładem, który nie tylko tworzy produkcję przydatną dla gospodarki państwowej, ale także zatrudniając osoby niepełnosprawne, jest dla tych pracowników jedyną alternatywa dla prowadzenia przez nich "w miarę normalnego życia".

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi, stwierdzić należy, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 26a ust. 1 ustawy o rehabilitacji, pracodawcy przysługuje ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, o której mowa w art. 26b ust. 1 tej ustawy.

Z kolei ust. 1a1 tego artykułu określa, że wskazane miesięczne dofinansowanie nie przysługuje:

1) na pracowników zaliczonych do umiarkowanego lub lekkiego stopnia niepełnosprawności, którzy mają ustalone prawo do emerytury;

2) jeżeli wynagrodzenie pracownika niepełnosprawnego nie zostało przekazane na jego rachunek bankowy lub rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej albo na adres zamieszkania tego pracownika, za pośrednictwem osób prawnych prowadzących działalność w zakresie doręczania kwot pieniężnych;

3) jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni.

Wskazane odrębne przepisy określające koszty pracy to m.in. przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (wynagrodzenie), ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (składki na ubezpieczenia społeczne) oraz ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (zaliczki na podatek dochodowy od wypłaconych wynagrodzeń).

Zgodnie z art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji koszty pracy to wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Analizując wskazaną definicję w kontekście art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji należy stwierdzić, że uzyskanie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych nie jest możliwe m. in., gdy nie zostały opłacone opisane powyżej składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Cyt. przepis art. 26a ust. 1a1 ustawy o rehabilitacji zawiera zatem jednoznaczny i nie budzący wątpliwości zapis, z którego wynika, że miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego nie będzie przysługiwało, jeśli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, przekraczającym 14 dni.

Z treści zaś art. 26a ust. 9a pkt 2 wynika, że Prezes Zarządu Funduszu wydaje decyzję o odmowie wypłaty miesięcznego dofinansowania w przypadku niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1a1 pkt 2 albo 3 ustawy.

W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości sądu, że w stosunku do skarżącego zachodzi przesłanka z art. 26 a ust. 1a1 pkt ustawy o rehabilitacji, która uniemożliwia wypłatę miesięcznego dofinansowania. Organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy sprawy, z którego jednoznacznie wynika, że w przypadku skarżącego przekroczony został 14-dniowy termin na poniesienie przez pracodawcę kosztów płacy.

Organ ustalił – na podstawie informacji uzyskanych z ZUS, że skarżący na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie za miesiąc marzec 2013 r. (tj. na dzień 12 kwietnia 2013 r.) posiadał zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek na:

- Fundusz Ubezpieczeń Społecznych w wysokości 1 188 998,02 zł za miesiące od 10/2009 do 02/2013;

- Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego w wysokości 348 719,16 zł za miesiące od 11/2009 do 02/2013;

- Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w wysokości 55 353,73 zł za miesiące od 12/2010 do 02/2013.

Na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie za miesiąc kwiecień 2013 r., tj. na dzień 17 maja 2013 r. skarżący posiadał zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek na :

- Fundusz Ubezpieczeń Społecznych w wysokości 1 273 078,66 zł za miesiące od 10/2009 do 04/2013;

- Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego w wysokości 373 578,82 zł za miesiące od 11/2009 do 04/2013;

- Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w wysokości 60 954,50 zł za miesiące od 12/2010 do 04/2013.

Ponadto, jak wynika z informacji z ZUS, na dzień 29 listopada 2013 r. skarżący zalegał z opłatą składek za miesiące 04/2013 i 05/2013.

Na podstawie powyższych ustaleń organy prawidłowo stwierdziły, że zaistniała przesłanka wykluczająca możliwość wypłaty dofinansowania. Należy podkreślić, że zawarte w art. 26 a ust. 1a1 sformułowanie "miesięczne dofinansowanie nie przysługuje" " oznacza, że decyzja wydana na podstawie w/w przepisu nie ma charakteru uznaniowego charakteryzującego się swobodą decyzyjną organu, lecz jest to tzw. decyzja związana tj. taka, w której jeżeli uprawniony organ stwierdzi określony stan rzeczy, zobowiązany jest wydać przewidzianą prawem decyzję. Skoro zatem zaistniała przesłanka określona w pkt 3 omawianego przepisu, organy nie mogły uwzględnić wniosku skarżącego o dofinansowanie.

W tej sytuacji prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że podnoszone przez skarżącego argumenty dotyczące sytuacji ekonomicznej przedsiębiorstwa, ratalnego systemu spłacania składek, regulowania zaległych składek ZUS "w miarę przypływu środków", czy społecznych aspektów zatrudniania osób niepełnosprawnych, nie mogły mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia, wobec jednoznacznych ustaleń co do wystąpienia okoliczności z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji.

Podsumowując należy stwierdzić, że organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego ani procesowego, zatem skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.

Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).