Wyrok NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt SA/Wr 41/84
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 1984-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 42 ust. 1
journal: Dz.U. 1980 nr 27 poz. 111
law: Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych.
Teza: 1. "Współkierowanie" zakładem rzemieślniczym przez syna podatnika wyczerpuje znamiona "stałego współdziałania" z podatnikiem w wykonywaniu przez niego działalności zarobkowej, jako przesłanki odpowiedzialności za zaległości podatkowe /art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych - Dz.U. nr 27 poz. 111/.

2. Otrzymywanie wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia w zakładzie ojca, jak również zakup przedmiotów ruchomych dużej wartości, mimo braku innych źródeł dochodów w tym czasie, oznacza "czerpanie korzyści" przez syna z prowadzenia przez ojca działalności zarobkowej /art. 42 ust. 1 ustawy/.

TEZY

1. "Współkierowanie" zakładem rzemieślniczym przez syna podatnika wyczerpuje znamiona "stałego współdziałania" z podatnikiem w wykonywaniu przez niego działalności zarobkowej, jako przesłanki odpowiedzialności za zaległości podatkowe /art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych - Dz.U. nr 27 poz. 111/.

2. Otrzymywanie wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia w zakładzie ojca, jak również zakup przedmiotów ruchomych dużej wartości, mimo braku innych źródeł dochodów w tym czasie, oznacza "czerpanie korzyści" przez syna z prowadzenia przez ojca działalności zarobkowej /art. 42 ust. 1 ustawy/.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Eugeniusza Cz. na decyzję Izby Skarbowej w Opolu z dnia 23 listopada 1983 r. w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Kornela Cz.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Eugeniusza Cz. do Naczelnego Sądu Administracyjnego jest decyzja Izby Skarbowej w Opolu z dnia 23 listopada 1983 r. nr PO-II-E-3254/19/83, utrzymująca w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w P. z dnia 20 września 1983 r. /nr 346/ w sprawie odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania podatkowe Kornela Cz. w podatku obrotowym i dochodowym za lata 1982-83. Ponieważ zaległości podatkowe Kornela Cz. wynoszą 761.649 zł, a jego zdolności płatnicze nie gwarantują wykonania zobowiązań, podjęto powyższe decyzje o przeniesieniu odpowiedzialności na syna - Eugeniusza, który zamieszkuje z ojcem w jednym budynku i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, a także współudział w nim w działalności rzemieślniczej, wykonywanej zresztą w zakładzie stanowiącym własność skarżącego, a wydzierżawionym tylko ojcu umową z 1981 roku. W deklaracjach i zeznaniach podatkowych za lata 1982-83 Kornel Cz. wykazywał zatrudnienie syna jako pełnoletniego członka rodziny, zgłosił go również do ubezpieczenia społecznego w okresie od 1 maja 1982 r. do 30 kwietnia 1983 r. O czerpaniu korzyści z działalności prowadzonej przez ojca świadczy także - zdaniem organu podatkowego II instancji - stan majątkowy skarżącego, który większość ruchomości o wysokiej wartości nabył w latach 1982-1983, a więc w okresie, w którym nie prowadził działalności na własny rachunek. Podnoszony przez skarżącego jego stan zdrowia nie może mieć również istotnego znaczenia w sprawie, ponieważ przebywał w szpitalu w 1981 r., czyli przed okresem, za który przerzucono na niego odpowiedzialność podatkową, zaś przedłożone zaświadczenie lekarskie zawiera jedynie ogólne stwierdzenie o leczeniu skarżącego w 1982 r. Po zlikwidowaniu działalności przez Kornela Cz., z dniem 1 czerwca 1983 r., prowadzenie zakładu objął ponownie skarżący.

Skarżący natomiast twierdzi, że z powodu operacji odbytej w 1981 r. i choroby wrzodowej leczonej w 1982 r. był niezdolny do pracy i dlatego swój warsztat wydzierżawił ojcu, który pobierał wszystkie zyski z jego prowadzenia. W tej sytuacji skarżący nie może odpowiadać za zobowiązania podatkowe ojca, co uzasadnia skargę na decyzje organów podatkowych zawierających odmienne rozstrzygnięcie.

Odpowiadając na powyższą skargę, Izba Skarbowa wnosiła o jej oddalenie, motywując swoje stanowisko okolicznościami wskazanymi wcześniej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Normatywną podstawą rozstrzygnięcia zapadłego w niniejszej sprawie są przepisy zawarte w art. 40 i 42 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111/. Przewidują one odpowiedzialność osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika w określonych ustawą wypadkach /art. 40 ust. 1/. Wśród tych osób ustawa wymienia również członka rodziny podatnika, nie będącego jego małżonkiem, jako odpowiadającego całym majątkiem solidarnie z podatnikiem za jego zaległości podatkowe za okres, w którym stale współdziałał z podatnikiem w wykonywaniu przez niego działalności zarobkowej, za którą podatnik został opodatkowany, i czerpał korzyści z tej działalności /art. 42 ust. 1/. Za członka rodziny podatnika uważa się - w myśl art. 42 ust. 3 - także jego zstępnych. Jeżeli zachodzą określone wyżej przesłanki odpowiedzialności członka rodziny podatnika za jego zaległości podatkowe, organ podatkowy zobowiązany jest do orzeczenia o odpowiedzialności w formie odrębnej decyzji, a odstąpić od wydania takiej decyzji może tylko ze względu na zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy na zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy społeczno-gospodarcze /art. 40 ust. 2/.

Prowadząc postępowanie dowodowo-wyjaśniające w niniejszej sprawie, organy orzekające zebrały i rozpatrzyły materiały dostatecznie przekonujące o tym, że zachodziły okoliczności przewidziane w art. 42 ust. 1 ustawy, ponieważ skarżący "stale współdziałał" ze swoim ojcem Kornelem Cz. w wykonywaniu przez niego działalności zarobkowej, z której został on opodatkowany w latach 1982-83, a także "czerpał korzyści z tej działalności". O wystąpieniu pierwszej z tych przesłanek świadczy w szczególności zeznanie samego skarżącego, złożone w toku zgłoszenia przez niego obowiązku podatkowego z tytułu ponownego uruchomienia zakładu na własny rachunek /25 czerwca 1983 r./, przedstawiony zaś na rozprawie przez pełnomocnika Izby Skarbowej protokół przesłuchania Szczepana S., byłego pracownika tego zakładu, wyjaśnia okoliczność, że skarżący, ze względu na stan zdrowia, wprawdzie nie wykonywał ciężkich prac fizycznych w okresie prowadzenia zakładu przez ojca, to jednak co najmniej "współkierował" tym zakładem. Taki stan rzeczy niewątpliwie wyczerpuje znamiona "stałego współdziałania" jako pierwszej przesłanki przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe. Trudno także zarzucić organom podatkowym błąd w rozumowaniu, według którego skarżący "czerpał korzyści" z prowadzonej przez ojca działalności, skoro otrzymywał od niego wynagrodzenie w wysokości 15 tys. zł, a - jak wynika z protokołu zajęcia ruchomości - wiele przedmiotów ruchomych o dużej wartości zakupił w latach 1982-83, a więc w okresie, kiedy - zgodnie ze swoimi twierdzeniami - nie miał żadnych innych źródeł dochodów z własnej pracy.

Wydane w rozpoznawanej sprawie decyzje administracyjne, orzekające o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe jego ojca, nie naruszają przytoczonych wyżej przepisów podatkowego prawa materialnego ani przepisów procedury administracyjnej obowiązujących w postępowaniu podatkowym, a tylko ten zakres kontroli decyzji obejmuje kognicja Naczelnego Sądu Administracyjnego, wobec czego wniesiona na nie skarga Eugeniusza Cz. nie mogła być uwzględniona.

Z tych względów i zgodnie z art. 207 par. 5 Kpa skargę tę należało oddalić, jak pozbawioną uzasadnionych podstaw.