Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1240/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Sędziowie : WSA Magda Froncisz WSA Małgorzata Łoboz Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku skargę oddala.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z dnia 13 maja 2019 r. znak: [...] orzekł na rzecz M. M., M. i A. C., L. Ż., J. M., W. M., A. J. jako współwłaścicieli budynku wielorodzinnego, zlokalizowanego w O. przy ul. [...], na działce nr [...] o nakazie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, szczegółowo opisanych w dziewięciu punkach poprzez wykonanie robót wyliczonych dwudziestu jeden punktach decyzji.

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od tej decyzji przez A. J., Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 8 sierpnia 2019 r., znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości i orzekł: na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1, 2, 3 oraz art.80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r., poz. 1186) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.): nakazał współwłaścicielom budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...] w O., przy ul. [...]:

< M. M.,

< J. M.,

< W. M.,

< M. C.,

< A. C.,

< L. Ż.,

< A. J.

usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...] w O., przy ul. [...], poprzez:

1. uszczelnienie przewodu spalinowego pomiędzy lokalami mieszkalnymi nr [...] i nr [...] poprzez wprowadzenie wkładu stalowego ze stali nierdzewnej kwasoodpornej, o średnicy wynikającej z doboru pieca co i. cwu oraz przekroju przewodu kominowego pod nadzorem osoby z odpowiednimi uprawnieniami. Po wykonaniu przed przystąpieniem do użytkowania kotła co i cwu należy uzyskać stosowne zaświadczenie o szczelności przewodów kominowych,

2.wyprowadzenie skrajnych pionów wentylacyjnych zakończonych na strychu powyżej połaci dachu,

3.zamontowanie gniazd hermetycznych o poziomie ochrony co najmniej IP44 w mieszkaniach nr [...] w pomieszczeniach łazienki zgodnie z protokołem badań instalacji elektrycznej autorstwa S. M. z dnia 26.06.2018 r.,

4.naprawę pęknięć i ubytków tynków komina w przestrzeni poddasza,

5.uszczelnienie przejścia rury odpowietrzającej, wentylacyjnej przez połać dachową,

6.uzupełnienie i wymianę uszkodzonych dachówek, uszczelnienie pokrycia połaci dachu z dachówki ceramicznej karpiówki,

7.uszczelnienie obróbek blacharskich kominów,

8.zabezpieczenie antykorozyjne obróbek blacharskich wraz z kształtkami wentylacyjnymi typu H;

9.naprawę pęknięć oraz ubytków w wylewce cementowej na strychu,

10.wymianę stolarki okiennej na poziomie strychu,

11.wykonanie izolacji ścian piwnic poprzez iniekcję, a następnie skucie zmurszałego tynku, wykonanie izolacji pionowej od zewnątrz ścian piwnic wraz z izolacją termiczną,

12.wymianę stolarki okiennej na poziomie piwnic,

13.uzupełnienie uszkodzonych cegieł na kominach powyżej połaci dachu,

14.naprawę połączeń rury spustowej od strony zachodniej,

15.wymianę konstrukcji lukarn w zakresie elementów wewnętrznych obicia (elementy drewniane),

16.naprawę odspojonego gzymsu od strony wschodniej.

Określono termin wykonania nakazanych robót wymienionych w punktach 1-4 do dnia 31 października 2019 r., a robót wymienionych w punktach 5-16 do dnia 31 grudnia 2020 r.

Jednocześnie pouczono, iż :

- nakazany zakres robót należy prowadzić pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane oraz wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, zgodnie z obowiązującymi przepisami, zasadami sztuki budowlanej, przy szczególnym zachowaniu przepisów BHP.

- protokół potwierdzający prawidłowe wykonanie ww. obowiązku sporządzony przez osoby pod nadzorem których zrealizowane zostały nakazane roboty budowlane, należy przedłożyć w PINB w O. w terminie 7 dni od daty jego wykonania.

- w przypadku nie wykonania nakazów niniejszej decyzji właściwy organ podejmie postępowanie egzekucyjne zgodnie do przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1438).

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania odwoławczego MWINB dokonał sprawdzenia prawidłowości przyjętego przez organ I instancji kręgu stron postępowania. Organ I instancji ustalił, a MWINB w K. potwierdził prawidłowość dokonanych przez PINB ustaleń, że zgodnie z treścią księgi wieczystej nr [...] obejmującej przedmiotową nieruchomość, przedmiotowy budynek mieszkalny stanowi współwłasność właścicieli czterech wyodrębnionych w ww. obiekcie lokali:

• lokal nr [...]: M. M., J. M. i W. M., wielkość udziału: [...] (vide: księga wieczysta nr [...] [...]),

• lokal nr [...]: A. C. i M. C., wielkość udziału [...] (vide: księga wieczysta nr [...]),

• lokal nr [...]: A. J., wielkość udziału: [...] (vide: księga wieczysta nr [...] [...] [...]),

• lokal nr [...]: L. Ż., wielkość udziału: [...] (vide: księga wieczysta nr [...] [...]).

Na marginesie MWINB zaznaczył, iż lokal nr [...] wyszczególniony w księdze wieczystej nr [...], zgodnie z księgą wieczystą nr [...] znajduje się w budynku przy ul. [...] w O., a więc nie objętym niniejszym postępowaniem.

Z akt sprawy wynika, iż po przeprowadzeniu w dniu 17 maja 2018 r. kontroli, PINB stwierdził, iż stan techniczny budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na ww. nieruchomości jest nieprawidłowy. W związku z wątpliwościami organu I instancji dotyczącymi stanu technicznego pokrycia dachowego, ścian fundamentowych, ścian zewnętrznych oraz (...) pionów kominowych spalinowych, PINB postanowieniem z dnia 5 czerwca 2018 r. znak: [...], działając na podstawie art. 81c ust. 2 upb, zobowiązał współwłaścicieli budynku do przedstawienia ekspertyzy technicznej, zawierającej ocenę stanu technicznego obiektu (k. 12 akt PINB). Analizując przedłożoną, w związku z ww. postanowieniem PINB, dokumentację techniczną, organ I instancji uznał, iż jest zobligowany do podjęcia skutecznych działań mających na celu likwidację istniejącego zagrożenia i dlatego w dniu 13 maja 2019 r. wydał skarżoną decyzję znak: [...], nakazując współwłaścicielom nieruchomości usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

Jako podstawę prawną skarżonej decyzji organ I instancji w osnowie wskazał art. 66 ust. 1 upb, na podstawie uzasadnienia rozstrzygnięcia można domniemywać, iż PINB swoje orzeczenie oparł na art. 66 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 upb. Przytoczono ww. przepis.

Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie sądowo - administracyjnym stwierdzić należy, że decyzja wydana na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie jest decyzją uznaniową. W okolicznościach wymienionych w tym przepisie właściwy organ nakazuje usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, co oznacza, iż ma on obowiązek wydania decyzji w tym przedmiocie. Konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 66 ust. 1 upb wskazuje zatem, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, iż jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 pkt 1-4 upb, organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (wyrok NSA z dnia 14 lipca 1998 r., sygn. akt IV SA 1420/96 niepubl.).

O ile w ocenie właściwego organu nadzoru budowlanego, mającej swoje oparcie w zebranych dokumentach i wiedzy fachowej pracowników państwowego nadzoru budowlanego, obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, to organ nadzoru władny jest do wydania natychmiastowego rozstrzygnięcia wynikającego z pierwszej z przywołanych powyżej norm prawnych. Wydanie takiej decyzji (w oparciu o art. 66 ust. 1 upb), ma najczęściej na celu doprowadzić do usunięcia stanu zagrożenia jakie dla życia, zdrowia, bezpieczeństwa lub środowiska powoduje obiekt budowlany. Zauważyć również należy, że podjęcie przez organ nadzoru ww. działania nie zamyka organowi drogi do ewentualnego dalszego prowadzenia postępowania w sprawie stanu technicznego tego obiektu, wynikającego bądź to z następnych przywołanych powyżej norm prawnych, bądź też np. w oparciu o przepis art. 67 Prawa budowlanego. Zważyć bowiem należy, że procedury związane z doprowadzeniem obiektu budowlanego do właściwego stanu technicznego lub też związane z wydaniem nakazu jego rozbiórki są często długotrwałe, a organ nadzoru budowlanego stwierdzając istniejące zagrożenie dla życia i zdrowia użytkowników dowolnego obiektu budowlanego, zobligowany jest do podjęcia skutecznych działań, które w pierwszej kolejności przedmiotowe zagrożenie zlikwidują.

W dniu 17 maja 2018 r. PINB przeprowadził kontrolę w terenie ww. budynku stwierdzając określone nieprawidłowości jego stanu technicznego, w szczególności w zakresie pionów kominowych spalinowych, pokrycia dachowego oraz ścian fundamentowych i piwnicznych. Ponadto w przedłożonej w dniu 2 maja 2019 r. ekspertyzie technicznej zawierającej ocenę stanu technicznego przedmiotowego budynku (sporządzonej w związku z postanowieniem PINB z dnia 5 czerwca 2018 r. znak: [...]) autor ww. opracowania inż. W. K. wskazał: Biorąc pod uwagę wiek budynku oraz w oparciu o przeprowadzone oględziny stan techniczny konstrukcji budynku oceniam na zły. Dodatkowo w opinii mistrza kominiarskiego P. K. z dnia 1 września 2018 r. wskazano na brak szczelności pomiędzy przewodami spalinowymi w lokalach nr [...] i nr [...] oraz brak zabezpieczenia przewodu kominowego przed destrukcyjnym działaniem spalin w mieszkaniu nr [...].

Zebrany materiał dowodowy poparty dokumentacją fotograficzną bezsprzecznie wskazuje, że stan budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego przy ul. [...] w O. jest nieodpowiedni oraz może stwarzać zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi albo bezpieczeństwa mienia. Mając zatem na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w niniejszym przypadku niewątpliwie spełnione zostały przesłanki wyrażone w art. 66 ust. 1 pkt 1-3 upb. Tym samym organ I instancji prawidłowo ocenił zaistniałą sytuację, a wydanie przez niego skarżonej decyzji uznać należy za działanie zasadne, mające na celu z jednej strony likwidację przyczyn, które doprowadziły do nieprawidłowego stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...] w O., a z drugiej strony likwidację już stwierdzonych uszkodzeń budynku.

Jednocześnie zwrócono uwagę, że ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby dla dalszego bezpiecznego użytkowania budynku przy ul. [...] w O. konieczne było wykonanie robót nakazanych przez PINB w pkt 13, 18, 19, 20, 21 sentencji skarżonej decyzji, tj.: uzupełnienie tynków zewnętrznych, ujednolicenie systemu rynnowego, ujednolicenie elewacji, uzupełnienie ubytków w schodach zewnętrznych oraz antykorozyjne zabezpieczenie balustrady. Mając zatem na uwadze powyższe, MWINB korzystając z przysługującego mu prawa wynikającego z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., zreformował skarżoną decyzję organu I instancji w ww. zakresie (pomijając w niniejszym rozstrzygnięciu przedmiotowe nakazy). Ponadto organ odwoławczy po analizie księgi wieczystej nr [...] ustalił jak wskazano powyżej, że właścicielami lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w O. są A. C. oraz M. C.. Tymczasem w sentencji zaskarżonej decyzji jak i w rozdzielniku wskazano A. C. i M. C.. MWINB uznając, że w decyzji PINB nastąpiła niezamierzona omyłka w brzmieniu nazwiska zobowiązanych poprzez zamianę litery "a" na "e" dokonał również w tym zakresie reformacji zaskarżonej decyzji.

MWINB zauważył również, że pomimo, iż organ I instancji w podstawie prawnej skarżonej wyszczególnił art. 108 k.p.a. (Decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony (...)), to jednak nie wyrzekł w sentencji decyzji o natychmiastowym wykonaniu obowiązku oraz nie uzasadnił nadania skarżonej decyzji ww. rygoru natychmiastowej wykonalności. Zauważyć należy, że z protokołów oraz dokumentacji fotograficznej wykonanej w trakcie kontroli przeprowadzonej przez PINB w dniu 17 maja 2018 r, a także dokumentacji fotograficznej dołączonej do protokołów z okresowej rocznej i pięcioletniej kontroli stanu technicznego niewątpliwie wynika, iż budynek mieszkalny wielorodzinny przy ul. [...] w O. znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym. W związku z powyższym (brakiem wykazania przez PINB istnienia bezpośredniego zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi związanego ze stanem ww. budynku) MWINB stoi na stanowisku, iż skarżonej decyzji PINB nie został nadany rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a..

Odpowiadając na zarzuty zawarte w odwołaniu A. J. i dotyczące braku podstaw nakazywania wszystkim współwłaścicielom budynku mieszkalnego przy ul. [...] w O. wykonania wszystkich nałożonych skarżoną decyzją obowiązków, MWINB wskazał, iż uznaje przedmiotowe zarzuty za bezzasadne. Postępowanie administracyjne wszczęte i prowadzone przez PINB w niniejszej sprawie toczyło się w trybie przewidzianym w rozdziale 6 ustawy Prawo budowlane pt. Utrzymanie obiektów budowlanych. Art. 61 ww. ustawy, umiejscowiony w przepisach przedmiotowego rozdziału wskazuje, iż obowiązek utrzymywania w należytym stanie technicznym i estetycznym obiektu budowlanego, a także jego użytkowania zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska ciąży na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego. W związku z powyższym wyłącznie właściciel (wszyscy współwłaściciele) lub zarządca obiektu budowlanego może zostać adresatem decyzji nakazowej wydanej w oparciu o przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego (również zawarty w rozdziale 6 przedmiotowej ustawy), który organ I instancji uczynił podstawą prawną skarżonego rozstrzygnięcia. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 29 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 334/11: wyodrębniony hipotecznie lokal mieszkalny w budynku wielorodzinnym nie jest obiektem budowlanym i dlatego na podstawie ar t. 66 ust. 1 b. organ nie może nałożyć obowiązków w nim wymienionych na właściciela tego lokalu. Tak więc nawet w sytuacji, gdy obowiązek dotyczy usunięcia nieprawidłowości w lokalu mieszkalnym, winien on być nałożony na zarządcę obiektu lub wszystkich współwłaścicieli obiektu budowlanego. Zatem w niniejszym przypadku zobowiązanym do wykonania obowiązków nałożonych w decyzji wydanej w oparciu o przepis art. 66 Prawa budowlanego (których celem będzie usunięcie wszystkich nieprawidłowości stanu technicznego budynku wielorodzinnego przy ul. [...] w O.) winni zostać wszyscy właściciele wyodrębnionych lokali mieszkalnych w przedmiotowym obiekcie. Organ wskazał też, że powyższe (nakaz na wszystkich współwłaścicieli budynku) nie przesądza kogo będą obciążały koszty związane z wykonaniem nakazanych robót budowlanych. Zgodnie bowiem z ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwem sądowo - administracyjnym w postępowaniu mającym na celu kontrolę prawidłowości utrzymania obiektu budowlanego, zmierzającym do usunięcia nieprawidłowości w tym zakresie, organ administracji nie bada przyczyn, które doprowadziły do tego, że obiekt jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu lub bezpieczeństwu mienia jak i kto ponosi odpowiedzialność za tenże stan. Ujawniając taki stan organ nadzoru budowlanego do właściciela bądź zarządcy budynku kieruje nakaz usunięcia nieprawidłowości (...) (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 września 2010r. sygn. akt II SA/Wa 613/10). Kierując przedmiotowy nakaz organ nie rozstrzyga o sposobach finansowania nakazanych robót, a jedynie o obowiązku usunięcia niewłaściwego stanu technicznego obiektu. Nie do organów nadzoru budowlanego należy natomiast rozstrzyganie w postępowaniu administracyjnym sporów między współwłaścicielami obiektu, co do tego kto i w jakiej wysokości powinien ponosić koszty związane z wykonaniem robót budowlanych nakazanych decyzjami uprawnionych organów administracji publicznej. W tym zakresie (w razie konfliktu) strony winny wystąpić na drogę postępowania przed sądem powszechnym. Dla wydania decyzji w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 upb istotne jest kto jest właścicielem bądź zarządcą obiektu budowlanego, bez rozstrzygania zakresu jego obowiązków. W świetle powyższego należy uznać, że obowiązek wynikający z decyzji PINB z dnia 13 maja 2019 r. znak: [...] został prawidłowo nałożony na wszystkich współwłaścicieli budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...] w O., przy ul. [...].

Mając na uwadze powyższe, MWINB stwierdził, iż w niniejszej sprawie organ I instancji miał uzasadnione podstawy do wydania w dniu 13 maja 2019 r. skarżonej decyzji znak: [...], którą jednak z uwagi na wskazany powyżej powód, tutejszy organ zreformował w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zakresie nałożonych na adresatów decyzji obowiązków.

Opisaną wyżej decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. J., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi A. J. podniósł, że budynek przy ul. [...] jest jednym z około stu budynków wybudowanych przez Niemców w latach 1941-43. Stan techniczny jego nie odbiega niczym od pozostałych budynków.

Postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 5 czerwca 2018r., znak: [...] współwłaściciele budynku zostali zobowiązani do dostarczenia ekspertyzy technicznej z uwzględnieniem stanu technicznego pionów kominowych, instalacji gazowej, elektrycznej w całym budynku. Pismem z dnia 30 lipca 2018 r. skarżący i inne osoby upoważniły W. K. do wykonania ekspertyzy. Ze zgromadzonych dokumentów wynika, iż wykonał on ekspertyzę jak również przeglądy 5-cio letni i roczny. Wydając decyzje tak PINB w O., jak również MWINB w K. oparł się na wspomnianych materiałach. Ekspertyza jak również owe przeglądy są niewiarygodne i obarczone wadami. Skarżący zarzucił, że jako zleceniodawca ekspertyzy nie otrzymał do wglądu ani ekspertyzy, ani przeglądów pięcioletnich. Wykonanie wspomnianej ekspertyzy jak również przeglądów przeciągało się w czasie, zostały dostarczone do PINB w O. (wg PINB) w dniu 26 listopada 2018r.; natomiast wg MWINB w dniu 2 maja 2019 r. W tym czasie dokonano istotnych zmian, które nie zostały uwzględnione w ekspertyzie jak i przeglądach; lokator mieszkania nr [...] odłączył się od CO miejskiego, instalując ogrzewanie gazowe, brak adnotacji o kominku w mieszkaniu nr [...] oraz o węźle cieplnym (CO) zlokalizowanym w piwnicy, lokator mieszkania nr [...] wykonał indywidualne podłączenie CO. Uwzględniając wszystkie zastrzeżenia do wykonanej ekspertyzy i przeglądów, skarżący nazwał ją "fałszywą i niewiarygodną". W przypadku uwzględnienia wykazanych usterek, zarzucił, iż ich zakres i czas wykonania są nierealne. Należy je ewentualnie rozłożyć na dłuższy okres.

W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Podczas rozprawy w dniu 29 stycznia 2020 r. skarżący wniósł o dopuszczenie dowodów z opinii kominiarską z [...] października 2019 r. dotyczących lokalu przy ul [...] [...] i [...] na okoliczność wykonania zalecenia punktu l zaskarżonej decyzji oraz wydruki, z monitoringu Gminnego Programu rewitalizacji Miasta O. na lata 2015-2025 na okoliczność objęcia budynku przy ulicy [...] tym programem umożliwiającym uzyskanie środków finansowych na remont tych budynków a także wydruku 9 zdjęć na okoliczność częściowego wykonania zaleceń wynikających z zaskarżonej decyzji, a także nierzetelności ekspertyzy technicznej na której oparty się organy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) - dalej zwanej p.p.s.a. - sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w świetle tak określonych kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie doszedł do wniosku, że jest ona prawidłowa, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.

Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 z późn. zm., dalej jako "Prawo budowlane") zawarte w Rozdziale 6 tej ustawy "Utrzymanie obiektów budowlanych". Zgodnie z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:

1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo

2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo

3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo

4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Organ II Instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyczerpująco i prawidłowo wyjaśnił przesłanki i zasady zastosowania art. 66 ustawy prawo budowlane, nie ma zatem potrzeby ponownie przytaczać w tym miejscu wywodów organu, które Sąd w całości aprobuje.

Podkreślić jedynie ponownie należy, że w okolicznościach wymienionych w tym przepisie właściwy organ "nakazuje usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości", co oznacza, iż ma on obowiązek wydania decyzji w tym przedmiocie, a to z kolei oznacza, że decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany i nie zależą od uznania organu.

Nie budzi wątpliwości Sądu ustalenie, że przedmiotowy budynek znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, który może powodować zagrożenia wymienione w art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 prawa budowlanego. Ustalenia takie zostały poczynione w trakcie kontroli przeprowadzonych przez pracowników PINB, prawidłowo utrwalonych w aktach administracyjnych, ale przede wszystkim wynikają z przedłożonej przez zobowiązanych – współwłaścicieli nieruchomości - ekspertyzy technicznej autorstwa inż. W. K. wraz z załącznikami.

Obowiązek sporządzenia ekspertyzy stanu technicznego budynku, zawierającej w szczególności ocenę stanu technicznego pionów kominowych, instalacji gazowej, elektrycznej w całym budynku, nałożony został na zobowiązanych, w tym skarżącego, postanowieniem PINB z dnia 5 czerwca 2018 r.

Nie są uzasadnione twierdzenia skargi zmierzające do wykazania, ze ekspertyza jest niewiarygodna i obarczona wadami. Ekspertyza została sporządzona przez osobę posiadającą do tego odpowiednie kwalifikacje tj. inż. W. K. posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności: konstrukcyjnobudowlanej, w ograniczonym zakresie w specjalności architektonicznej. Osoba autora ekspertyzy została wybrana przez zobowiązanych w tym skarżącego, nie została narzucona przez organ. Załącznikami do ekspertyzy są również protokoły kontroli kominiarskich, protokoły badania instalacji elektrycznych, protokoły szczelności instalacji gazowej itp., wykonanych przez podmioty inne niż autor ekspertyzy. W aktach sprawy znajduje się także dokumentacja fotograficzna. Opinia sporządzona jest zdaniem Sądu rzetelnie i zrozumiale. W szczególności nie jest możliwe podważenie opinii sporządzonej przez uprawnioną osobę, dysponującą fachową wiedzą i biorącą odpowiedzialność za jej treść, poprzez gołosłowne twierdzenia skargi, z których część nie dotyczy tyle samej opinii, ile zmierza do wykazania, że cały szereg budynków ma podobny stan techniczny, że były wybudowane przez Niemców i w pewnych kwestiach do nich należy zgłaszać pretensje ("pretensje do Niemców"). Obecnie budynek ma ustalonych i ujawnionych w księgach wieczystych właścicieli i tylko oni ponoszą odpowiedzialność za stan techniczny swojej nieruchomości.

Nie jest też uzasadniony zarzut skargi zgłoszony na rozprawie, dotyczący naruszenia art. 10 Kpa przez organ I Instancji, polegający zdaniem skarżącego na tym, że organ po otrzymaniu ekspertyzy, a przed wydaniem decyzji nie zawiadomił skarżącego o zamiarze jej wydania, a to uniemożliwiło skarżącemu odniesienia się do tej opinii i zakwestionowanie jej, mógł to uczynić dopiero przez organem II Instancji.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że jak wynika z protokołu z dnia 26 listopada 2018 r. sporządzonego przez organ I Instancji (k. 21 akt adm.) W. K. "dostarczył komplet dokumentów na budynek zlokalizowany przy ul. [...] tj. książkę obiektu budowlanego, protokoły przeglądu, ekspertyza techniczna". W dniu 7 maja 2018 r. W. K. wypożyczył z PINB dokumenty celem ich uzupełnienia (k. 23 akt adm.). W dniu 2 maja 2019 r. (k. 27 akt adm.) W. K. dostarczył uzupełnioną ekspertyzę wraz z załącznikami, inwentaryzację budowalną a także książkę obiektu budowlanego.

Wszystkie te czynności W. K. czynił na podstawie upoważnienia udzielonego mu przez współwłaścicieli nieruchomości, w tym także skarżącego. Dokument upoważnienia znajduje się na k. 13 akt adm. Według jego treści, W. K. został upoważniony do: "reprezentowania nas przez Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w O. w zakresie przedłożenia ekspertyzy technicznej (...) oraz dostarczenia książki obiektu – budynku wielorodzinnego, zlokalizowanego w O. przy ul. [...], zgodnie z postanowieniem z dnia 5 czerwca 2018 r. , o symbolu [...]".

Organ zatem zasadnie uznał, że skoro W. K. działa w zakresie udzielonego mu przez skarżącego pełnomocnictwa, to nie jest konieczne zawiadamianie go o przedłożeniu ekspertyzy przez pełnomocnika, albowiem miał usprawiedliwione podstawy aby domniemywać, że skarżący (jak i pozostali zleceniodawcy ekspertyzy) znają jej treść. Skarżący wskazuje także, że dopiero przez organem II instancji miał wobec tego szanse na zakwestionowanie ekspertyzy. Rzecz jednak w tym, że z możliwości tej skarżący nie skorzystał. W aktach sprawy organu II Instancji brak bowiem jakiegokolwiek dowodu, że skarżący próbował ekspertyzę tę przed organem II instancji merytorycznie kwestionować. Zgodnie z jednolitym stanowiskiem sądów administracyjnych, dotyczącym skuteczności zarzutu naruszenia art. 10 Kpa: "w sytuacji przedstawienia organom administracji publicznej zarzutu dotyczącego braku zawiadomienia strony przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych, koniecznym jest ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez nie powiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności, a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 k.p.a." (WSA w Poznaniu, w wyroku z dnia 7 lutego 2013r. sygn. IV SA/Po 1109/12). W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał tak rozumianego naruszenia art. 10 Kpa.

Nie mogą być również uwzględnione zarzuty dotyczące częściowej nieaktualności decyzji z powodu wykonania jej pkt. 1,2,4,7,8,13. W tym miejscu podkreślić należy, że sąd administracyjny kontroluje działania administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę te okoliczności faktyczne i stan prawny, który istniał w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Wskazana przez skarżącego sytuacja tj. wykonania części nakazów objętych zaskarżoną decyzją już po jej wydaniu, nie stanowi o jej nieaktualności, ale jedynie o tym, że została w pewnym zakresie wykonana dobrowolnie, bez konieczności stosowania przymusu egzekucyjnego, a także o tym, że decyzja ta miała usprawiedliwione podstawy.

Nie mogą też odnieść skutku argumenty dotyczące podjęcia przez współwłaścicieli starań o uzyskanie zewnętrznych środków finansowych na zrealizowanie pozostałych nakazów decyzji. Organy nadzoru budowlanego nie są uprawnione do badania źródeł finansowania nałożonych na współwłaścicieli obowiązków. Wskazać należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, sytuacja materialna właściciela nie stanowi okoliczności, która umożliwiałaby odstąpienie od wydania rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ust. 1 p.b. wobec podmiotu zobowiązanego, a będącego w trudnej sytuacji materialnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2019 r. sygn. II OSK 205/18).

Wobec powyższego skarga jako bezzasadna została oddalona na zasadzie art. 151 p.p.s.a.