Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 127/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Urszula Zięba Sędziowie: sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) sędzia WSA Inga Gołowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 kwietnia 2022r. sprawy ze skargi D. przy uczestnictwie R. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w K. z dnia 7 grudnia 2021 r., nr [...], w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za listopad 2020 r.; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. na rzecz D. kwotę 497 zł (czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z 7 grudnia 2021 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w K. odmówił D. zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za listopad 2020 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. poz. 1842 z późn. zm., dalej: "ustawa COVID-19") w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021r. poz. 1621).

W motywach decyzji wywiedziono, iż zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 płatnikowi składek prowadzącemu na dzień 30 września 2010r. działalność oznaczoną konkretnym kodem PKD jako rodzaj przeważającej działalności przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek, jeżeli przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020r. był niższy, co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019r. Organ stwierdził, iż mając na uwadze fakt, że według danych GUS strona nie prowadziła działalności oznaczonej podanym we wniosku kodem PKD (tj. kodem 49.39.Z) w listopadzie 2019 r. to nie ma możliwości porównania spadku przychodów z tej działalności w listopadzie 2020 r. względem przychodów w listopadzie 2019 r. W ocenie organu brak możliwości porównania przychodów z tej konkretnej działalności oznaczonej jako działalność dominująca powoduje, że skarżący nie spełnia warunku ustawowego do uzyskania zwolnienia z opłaty składek.

W skardze na powyższą decyzję spółka zarzuciła naruszenie;

- art. 31zo ust 10 ustawy COVID-19 przez przyjęcie, że warunkiem uzyskania zwolnienia z opłacania składek jest konieczność prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej określonej kodem 49.39.Z nie tylko na dzień 30 września 2020 r. ale również w listopadzie 2019 r.;

- art. 31zp ust. 2 pkt 2d ustawy COVID-19 przez przyjęcie, że oświadczenie tam wskazane dotyczy przychodu jedynie z zakresu przeważającej działalności, a nie przychodu z całej działalności prowadzonej przez skarżącego ogólnie w rozumieniu przepisów podatkowych;

- art. 11 ust 1 i art. 12 ustawy Prawo przedsiębiorców poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy prawnej na niekorzyść przedsiębiorcy i naruszenie zasady zaufania do organów władzy publicznej;

- art. 153 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji wbrew ocenie prawnej wyrażonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w przedmiotowej sprawie w wyroku z dnia 9.06.2021 r., w sprawie sygn. akt I SA/Kr 494/21;

- art. 112 k.p.a. w zw. z § 1 pkt 2 lit. b) Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego poprzez błędne pouczenie skarżącego co do właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, do którego powinna zostać skierowania skarga na decyzję z dnia 7.12.2021 r., nr [...];

- art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej.

W uzasadnieniu podkreślono, iż spółka nie zgadza się z interpretacją przepisów ustawy covidowej, a ponadto podnosi, iż decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, całkowicie pomijając ocenę prawną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażoną w uzasadnieniu wyroku z dnia 9.06.2021 r. w sprawie sygn. akt I SA/Kr 494/21, którą organ winien uwzględnić. Ustawodawca w żadnej mierze nie miał zamiaru uzależniać możliwości uzyskania zwolnienia od opłacania składek na podstawie art. 31zo ust. 10 ustawy covidowej od faktu prowadzenia tej samej działalności przeważającej w listopadzie 2019 r., co w listopadzie 2020 r. Taki warunek, co do prowadzenia przeważającej działalności oznaczonej według określonego kodu PKD Polskiej Klasyfikacji Działalności owszem istnieje, ale musi być spełniony jedynie na dzień 30 września 2020 r. o czym wprost mówi art. 31zo ust. 11 ustawy covidowej. Brak jest podobnej regulacji nakazującej weryfikowanie prowadzenia konkretnej działalności gospodarczej w miesiącu listopadzie 2019 r. Zakładając racjonalność ustawodawcy należy stwierdzić, że gdyby miał on zamiar ograniczyć zakres podmiotowy udzielanej pomocy, to w art. 31zo ust. 11 wprost wprowadziłby regulację mówiącą o obowiązku prowadzenia tej samej przeważającej działalności gospodarczej zarówno na dzień 30 września 2020 r. jak i w miesiącu listopadzie 2019 r. Takie zapisy jednak nie zostały wprowadzone, a organ nie może samodzielnie wprowadzać dodatkowych warunków dla przedsiębiorców ubiegających się o zwolnienie bez jasno wyrażonej w ustawie regulacji w tym zakresie. Analiza uzasadnienia decyzji organu prowadzi do konkluzji, iż organ naruszył art. 31zo ust. 10 ustawy covidowej poprzez wprowadzenie dodatkowego warunku umożliwiającego skorzystanie ze zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Co więcej, zasadność takiego zarzutu potwierdził już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 9.06.2021 r., gdzie stwierdził, iż skoro z założenia racjonalny ustawodawca wymaga, oby płatnik składek prowadził na dzień 30 września 2020 r. określony rodzaj działalności i ten wymóg - zgodnie z art. 31zo ust. 11 ustawy o C0VID-19 - weryfikuje się w oparciu o dane z rejestru REGON, a nie ustanawia takiego obowiązku na inny dzień, to nie można od wnioskodawców wymagać spełnienia dodatkowych, pozaustawowych kryteriów. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepis ort 31zo ust 10 ustawy covidowej przez jego błędną wykładnię.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, akcentując niespełnienie przez stronę przesłanki zwolnienia, wskazanej w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszone w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.).

Skarga skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.

W zaskarżonej decyzji nie kwestionuje się ani tego, że na dzień 30 września 2020 r. skarżąca prowadziła działalność o kodzie PKD 49.39.Z uprawniającym do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za listopad 2020 r. w świetle art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, ani złożonego przez skarżącą oświadczenia, że przychód z jej działalności uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy, co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r.

Natomiast sporna była wykładnia art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 przez pryzmat przesłanki obniżenia przychodu w aspekcie "przychodu z tej działalności", którą organ interpretuje w ten sposób, że działalność prowadzona w listopadzie 2019 r. powinna być jednorodzajowa z tą uprawniającą do zwolnienia, a wykazaną w rejestrze w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. (art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19). Zatem zdaniem organu spadek przychodów powinien być odniesiony jedynie do działalności z listopada 2019r. oznaczonej tym samym kodem, a skoro w tamtym okresie spółka nie prowadziła takiej samej działalności i nie miała z niej przychodów, to nie ma prawa do zwolnienia.

To stanowisko organu zasadnie podważa strona skarżąca. Nie zyskało ono bowiem aprobaty w orzecznictwie sądów administracyjnych, a nadto nie uwzględnia wiążącej w świetle art. 153 ustawy o p.p.s.a oceny prawnej wyrażonej w zapadłym w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9.06.2021 r., sygn. akt I SA/Kr 494/21. Zapatrywanie organu nie uwzględnia, co trafnie podnosi się w skardze oraz w stanowisku R. , kontekstu systemowego wskazanego unormowania, tj. w szczególności ust. 11 art. 31zo ustawy COVID-19. Skoro bowiem zgodnie z tym przepisem, prawodawca "wymaga, aby płatnik składek prowadził na dzień 30 września 2020 r. określony rodzaj działalności i ten wymóg weryfikuje w oparciu o dane z rejestru REGON/CEIDG, a nie ustanawia takiego obowiązku na inny dzień, to nie można od wnioskodawcy wymagać spełnienia dodatkowych, pozaustawowych kryteriów" (por. wyrok WSA w Łodzi z 28 lipca 2021 r., III SA/Łd 395/21; wyrok WSA w Rzeszowie z 15 lipca 2021 r., I SA/Rz 365/21; wyrok WSA w Białymstoku z 23 czerwca 2021 r., I SA/Bk 190/21; wyrok WSA w Rzeszowie z 27 kwietnia 2021 r., I SA/Rz 262/21; wyrok WSA w Warszawie sygn. V SA/Wa 2716/21). Pogląd ten skład orzekający podziela. Zatem zwolnieniem z opłacania składek ubezpieczeniowych objęci zostali płatnicy prowadzący wskazane w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 rodzaje działalności według stanu na dzień 30 września 2020 r. Zgodzić się tym samym należy ze stroną skarżącą, że przesłanka obniżenia dochodów odnosi się do prowadzenia działalności gospodarczej in genere i nie jest związana z rodzajem działalności, która uprawnia do zwolnienia; innymi słowy nie jest tak, że również w listopadzie 2019 r. porównywany przychód strony skarżącej powinien dotyczyć jedynie działalności oznaczonej kodem uprawniającym do zwolnienia.

Przy ponownym rozpatrzeniu wniosku skarżącej organowi pozostaje tym samym subsumpcja dokonanych ustaleń pod ww. unormowanie z uwzględnieniem wykładni dokonanej w niniejszym orzeczeniu.

Z uwagi na powyższe, stwierdzając naruszenie wyżej powołanego przepisu art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.