Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 361/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 1 pkt 2 i 4
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) sędzia WSA Leszek Kleczkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 listopada 2020 r. sprawy ze skargi C. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku Skarżącego, na podstawie wystawionego przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty [...] S.A. tytułu wykonawczego

z [...] sierpnia 2018 r., obejmującego zaległości z tytułu opłat abonamentowych RTV za miesiące od stycznia 2013 r. do kwietnia 2018 r., w łącznej kwocie należności głównej [...] zł. W toku tego postępowania, organ egzekucyjny zawiadomieniem z [...] stycznia 2019 r. dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę u pracodawcy "B. " S.A. z siedzibą w C. . Zawiadomienie to wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono Skarżącemu w dniu [...] stycznia 2019 r. W odpowiedzi na dokonane zajęcie, pracodawca poinformował, że od [...] stycznia 2019 r. Skarżący nie jest pracownikiem firmy. Następnie organ egzekucyjny zawiadomieniem z [...] marca 2019 r. dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r. W wyniku realizacji tego zajęcia, w dniu [...] marca 2019 r. uzyskano kwotę [...]zł, co zaspokoiło egzekwowane zaległości wraz z odsetkami za zwłokę, kosztami upomnienia oraz kosztami egzekucyjnymi.

P. z [...] lutego 2019 r. Skarżący złożył skargę na wszczęcie postępowania egzekucyjnego, podnosząc jego bezpodstawność. W uzasadnieniu wyjaśnił, że nigdy nie rejestrował odbiorników RTV, gdyż były one na wyposażeniu wynajmowanego przez niego mieszkania, a rachunki z tytułu abonamentu RTV opłacał jego właściciel. Ponadto Skarżący zakwestionował skuteczność doręczenia zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta, jak również innych informacji czy wezwań do zapłaty zaległości, gdyż od 2003 r. nie mieszkał pod adresem ul. [...] w B.. Jednocześnie zauważył, że Poczta [...] S.A. nie przedstawiła żadnych dowodów na potwierdzenie doręczenia takich dokumentów, wobec czego nie mogły one stanowić podstawy wszczętej egzekucji. Skarżący stwierdził również, że nie jest stroną w sprawie, z uwagi na pomyłkę w nazwisku podczas ręcznego wprowadzania danych do systemu informatycznego Poczty [...] S.A. W związku z powyższym, wniósł o wstrzymanie wszelkich czynności egzekucyjnych oraz umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Wobec wątpliwości co do charakteru żądania wniesionego w piśmie z [...] lutego 2019 r., Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. pismem

z [...] lutego 2019 r. wezwał Skarżącego do jego sprecyzowania. W odpowiedzi Strona wyjaśniła, że podanie z [...] lutego 2019 r. stanowi wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, z uwagi na nieistnienie obowiązku oraz błąd co do osoby zobowiązanego.

Mając na uwadze powyższe, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. pismem z [...] marca 2019 r. zwrócił się do Wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie. W odpowiedzi Wierzyciel wskazał, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników RTV i uiszczaniem opłat za ich użytkowanie wynikają wprost z przepisów ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (j.t. Dz.U. z 2014 r. poz. 1204 ze zm.), dalej też jako: "u.o.a." Odpowiadając na podniesiony zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty zaległych opłat abonamentowych RTV, Wierzyciel stwierdził, że na podstawie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342), dalej "rozporządzenie", Skarżącemu został przyporządkowany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta. Zawiadomienie o jego nadaniu, stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników RTV, zostało wysłane na adres Zobowiązanego w dniu [...] maja 2008 r.

W odniesieniu do informacji o zmianie miejsca zamieszkania Wierzyciel wyjaśnił, że przesłanka ta nie powoduje ustania obowiązku regulowania opłat abonamentowych, którym Skarżący został objęty w momencie rejestracji odbiornika RTV. Wskazał, że w świetle obowiązujących regulacji prawnych, do obowiązków abonenta należy niezwłoczne powiadomienie Poczty [...] S.A. o każdej zmianie danych lub zaprzestaniu używania odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Wobec powyższego, Skarżący winien był zgłosić fakt zmiany miejsca zamieszkania i po aktualizacji danych adresowych kontynuować uiszczanie opłat abonamentowych.

W przypadku zaś zaprzestania używania odbiorników RTV w nowym miejscu zamieszkania, należało w placówce pocztowej dopełnić formalności ich wyrejestrowania. Wierzyciel podał również, że w posiadanej dokumentacji nie odnotowano faktu dopełnienia przez Zobowiązanego formalności wyrejestrowania odbiornika radiowo-telewizyjnego pod indywidualnym numerem identyfikacyjnym [...], jak również Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na tę okoliczność. Wierzyciel potwierdził istnienie egzekwowanego obowiązku, wskazując jednocześnie na brak przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, o których mowa w art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm.), dalej: u.p.e.a.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z dnia

26 września 2019 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] sierpnia 2018 r. W uzasadnieniu organ egzekucyjny powołał się na zajęte w sprawie stanowisko Wierzyciela, uznając wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego za niezasadny.

Na powyższe rozstrzygnięcie, pismem z dnia [...] października 2019 r. Skarżący złożył zażalenie, podtrzymując w całości swój wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu powtórzył argumenty nieistnienia obowiązku i błędu co do osoby zobowiązanego. Zauważył, że stanowisko Wierzyciela wyrażone w piśmie z [...] sierpnia 2019 r. nasuwa szereg wątpliwości i zawiera sprzeczności wobec dokonanych przez niego telefonicznych ustaleń w Centrum Obsługi Finansowej Poczty [...] S.A. w B..

Postanowieniem z [...] listopada 2019 r. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi egzekucyjnemu. Organ odwoławczy stwierdził, że organ egzekucyjny nie dokonał samodzielnej analizy przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego z art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 4 u.p.e.a., opierając się wyłącznie na stanowisku Wierzyciela, które nie ma mocy wiążącej w przedmiocie wniosku

o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Ponadto, z uwagi na wskazanie przez Wierzyciela w piśmie z [...] stycznia 2019 r. pomyłki w zakresie wprowadzenia nazwiska, konieczne będzie wyjaśnienie tej kwestii wobec podnoszonej okoliczności błędu co do osoby zobowiązanego.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. uwzględniając wskazania organu odwoławczego, pismem z [...] listopada 2019 r. zwrócił się do Wierzyciela o udzielenie informacji w zakresie podniesionej argumentacji błędu co do osoby zobowiązanego. W odpowiedzi Wierzyciel wskazał, że nie stwierdzono nieprawidłowości w danych rejestracyjnych Skarżącego. Jednocześnie podał, że w treści pisma z dnia [...] stycznia 2019 r., na które powołał się Zobowiązany, wystąpił błąd, który należało uznać za oczywistą pomyłkę pisarską.

Po ponownym rozpatrzeniu wniosku z [...] lutego 2019 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z [...] marca 2020 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] sierpnia 2018 r.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący ponownie wskazał, że nie wyrejestrował przedmiotowego odbiornika, bowiem nigdy nie dokonał jego rejestracji. Zarzucił, że pomimo prośby, nie otrzymał od Poczty [...] S.A. dokumentu w postaci "Zgłoszenia rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych", na podstawie którego wprowadzono dane do systemu informatycznego. Skarżący nie zgodził się z argumentacją Poczty, że podczas ręcznego wprowadzania danych nastąpiła pomyłka w nazwisku, którą jednak uznać należy za "oczywistą pomyłkę pisarską". Zdaniem Strony za oczywistą pomyłkę pisarską można uznać pomyłkę w nazwisku znajdującym się na zawiadomieniu o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta, gdzie zamiast nazwiska D. widnieje D. . Ponadto Skarżący stwierdził, że w zaskarżonym rozstrzygnięciu organ egzekucyjny oparł się wyłącznie na stanowisku wierzyciela, gdyż nie zostało wyjaśnione kto i z jakiego powodu usunął wpis o pomyłce podczas wprowadzania danych, co jest istotne w ustaleniu prawidłowych danych osoby zobowiązanej oraz nie poprosił o wgląd do kluczowego dokumentu jakim jest wniosek rejestracyjny, który jeżeli istnieje, uwierzytelniony jest jego podpisem. Wobec powyższego Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie przedmiotowego wniosku i zwrot zajęcia egzekucyjnego, wskazując na jego bezpodstawność z uwagi na nieistnienie obowiązku oraz błąd osoby zobowiązanego.

Postanowieniem z [...] maja 2020 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że Skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 4 u.p.e.a., tj. z uwagi na nieistnienie obowiązku oraz błąd co do osoby zobowiązanego. Odnosząc się do kwestii nieistnienia obowiązku, z uwagi na brak rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, organ podał, że w dniu [...] stycznia 2000 r. złożono wniosek o ich zarejestrowanie na dane osobowe: C. D., [...] B., ul. [...], który Skarżący własnoręcznie podpisał. Następnie wyznaczony operator, wykonując obowiązek określony przepisami rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., nadał dla tej rejestracji indywidualny numer identyfikacyjny abonenta, czego dowodem jest znajdujący się w aktach sprawy duplikat dokumentu Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Poczta [...] przesłała to zawiadomienie zwykłą przesyłką listową w dniu [...] maja 2008 r. (na adres wskazany we wniosku rejestracyjnym), czym wykonała obowiązek zawiadomienia użytkownika o nadaniu indywidualnego numeru. Dokument wysłany został listem zwykłym bez potwierdzenia odbioru. Dokument ten wydrukowany został z systemu informatycznego Poczty [...] S.A., na podstawie danych przechowywanych w systemie, bowiem Poczta [...] S.A. nie przechowuje w swoich zasobach archiwalnych papierowych kopii tych zawiadomień. Wierzyciel nie doręczał abonentowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego listem poleconym ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru tylko listem zwykłym, z uwagi na to, że Wierzyciel miał obowiązek jedynie powiadomić abonenta, a nie dokonać doręczenia w trybie określonym przepisami prawa.

Dyrektor wyjaśnił, że zarejestrowanie odbiorników bez ich późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę potwierdzającą istnienie obowiązku regulowania opłat abonamentowych, który wynika z ustawy i podlega egzekwowaniu

w trybie egzekucji administracyjnej. Organ zauważył, że w toku postępowania egzekucyjnego Skarżący nie przedstawił żadnego dokumentu potwierdzającego wyrejestrowanie odbiorników RTV, a zatem obowiązek uiszczania opłat abonamentowych istnieje. Odnosząc się do podniesionej przez Skarżącego okoliczności zmiany miejsca zamieszkania, organ stwierdził, że również nie stanowi

o braku obowiązku regulowania opłaty z tytułu abonamentu RTV, ponieważ w przypadku zmiany miejsca zamieszkania użytkownik odbiorników radiofonicznych/ telewizyjnych zobowiązany jest zgłosić ten fakt i po aktualizacji danych adresowych kontynuować opłaty abonamentowe.

Odpowiadając na zarzut dotyczący błędu co do osoby zobowiązanego, Dyrektor wskazał, że z sytuacją taką mamy do czynienia, gdy egzekucja jest wszczęta i prowadzona przeciwko innej osobie niż zobowiązany. Zdaniem organu z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w przedmiotowej sprawie. Wobec braku regulowania opłat abonamentowych, organ egzekucyjny zasadnie wszczął wobec Skarżącego postępowanie egzekucyjne i doręczył przedmiotowy tytuł wykonawczy. Organ wyjaśnił, że zmiana adresu nie stanowi przejścia praw i obowiązków na inną osobę, nie zmienia się bowiem podmiot, którego dotyczy obowiązek zapłaty należności, wobec którego egzekucja w oparciu o tytuł wykonawczy ma być prowadzona. Wierzyciel nie dysponuje dokumentem potwierdzającym wyrejestrowanie takiego odbiornika w okresie objętym tym postępowaniem, a Skarżący dowodu jego wyrejestrowania nie przedstawił. W związku z powyższym, zdaniem organu, zarzut ten również uznać należy za nieuzasadniony.

Dyrektor zauważył, że z korespondencji prowadzonej przez organ egzekucyjny z Wierzycielem wnika również, że nie stwierdzono nieprawidłowości w danych rejestracyjnych, a w piśmie z [...] stycznia 2019 r., na które Skarżący się powołuje wystąpił błąd w nazwisku, który należało uznać za oczywistą pomyłkę pisarską.

Ponadto w ocenie organu odwoławczego w zaskarżonym rozstrzygnięciu organ egzekucyjny zasadnie wskazał, że mając na uwadze przepis art. 29 § 1 u.p.e.a., przed przystąpieniem do egzekucji bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Natomiast zgodnie z § 2 tego przepisu, w przypadku, gdy obowiązek którego dotyczy tytuł wykonawczy nie podlega egzekucji administracyjnej lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 powołanej ustawy, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji. Wobec powyższego Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. uznał, że tytuł wykonawczy z [...] sierpnia 2018 r. spełnia ustawowe wymogi, a co za tym idzie nie zachodzą przesłanki do zawiadomienia Wierzyciela o nieprzystąpieniu do egzekucji. W części "A" tytułu wykonawczego Wierzyciel zamieścił imię i nazwisko oraz numer PESEL Skarżącego. Dane te pozwoliły organowi egzekucyjnemu na bezsporną identyfikację tożsamości Zobowiązanego.

Wobec powyższego, zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, prawidłowe jest stanowisko organu, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka do umorzenia postępowania egzekucyjnego w postaci nieistnienia obowiązku oraz błędu co do osoby zobowiązanego, określona w art. 59 § 1 pkt 2 i 4 u.p.e.a.

W skardze do tut. Sądu Skarżący zarzucił naruszenie prawa poprzez niewłaściwą i błędną ocenę stanu faktycznego w świetle istniejących dokumentów w sprawie, a w związku z tym naruszenie interesu prawnego Skarżącego poprzez obciążenie obowiązkiem zapłaty kwoty objętej tytułem wykonawczym, pomimo braku istnienia należytej podstawy prawnej i faktycznej. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu skargi Skarżący ponownie wskazał, że pod adresem ul. [...], [...] B., umieszczonym w zawiadomieniu o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta, wynajmował mieszkanie. Zgodnie z umową najmu mieszkania, do obowiązkowych comiesięcznych opłat należały: czynsz najmu, opłata za lokal należna F. , opłata za energię elektryczną, telefon i telewizję kablową. Wszystkie te opłaty były realizowane na imię i nazwisko właścicielki lokalu. W powyższej umowie najmu nie było natomiast wspomnianej opłaty abonamentowej do jej comiesięcznego uiszczania, a w dniu [...] stycznia 2000 r., kiedy Skarżący rzekomo złożył wniosek rejestracyjny, miał [...] lata i nie wiedział o istnieniu i obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Skarżący podkreślił, że dokument potwierdzający zarejestrowanie odbiorników RTV na jego dane osobowe nie istnieje, a jedynym dowodem w sprawie jest duplikat dokumentu "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych". Zdaniem Skarżącego o zasadności jego twierdzeń świadczy także niezrozumiałe postępowanie Poczty [...] wskazujące na rzekomą pomyłkę pisarską, podczas gdy z systemu Poczty [...] doszło do usunięcia wpisu podmiotu, dokonującego rejestracji przedmiotowego odbiornika. Zdaniem Skarżącego, Poczta [...] nie dokonała właściwej oceny stanu faktycznego, a tym samym podstawy prawnej do obciążenia opłatą abonamentową za wskazany okres. Organ nadrzędny również takiego postępowania nie przeprowadził, opierając się wyłącznie na twierdzeniach organu mu podlegającego.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, w całości podtrzymując dotychczasową argumentację prezentowaną w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Z taką sprawą mamy do czynienia w sprawie. W niniejszej sprawie wprawdzie wcześniej została wyznaczona rozprawa, jednakże stosownie do treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r. poz.1829), począwszy od 17 października 2020 r. miasto na prawach powiatu Bydgoszcz, będące siedzibą tut. Sądu, zostało objęte strefą czerwoną. W związku z tym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] października 2020 r. odwołano rozprawę i skierowano sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, o czym Skarżący został poinformowany (data odbioru – [...] listopada 2020 r., k. 65 akt sądowych). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym jest w tym przypadku niezależne od woli strony.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Spór w sprawie sprowadza się do ustalenia, czy zachodzą podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie wystawionego przez wierzyciela – Pocztę [...] S.A. tytułu wykonawczego obejmującego należności z tytułu nieuiszczonej opłaty abonamentowej od stycznia 2013 r. do kwietnia 2018 r.

Podstawą umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o wskazywane przez Skarżącego okoliczności jest art. 59 § 1 pkt 2 i 4 u.p.e.a., zgodnie z którym - w brzmieniu mającym zastosowanie w przedmiotowej sprawie - postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał lub gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego. Przy czym Skarżący w skardze podnosi, że nie istnieje żaden dokument potwierdzający zarejestrowanie przez niego odbiorników TV. Organ natomiast zauważa, że Skarżącemu nadano numer identyfikacyjny, a w posiadanej dokumentacji nie odnotowano dopełnienia formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiornika.

Przechodząc do merytorycznej oceny w sprawie stanowiska organu należy wskazać, że problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49) regulowała obowiązująca od 1 marca 1993 r. ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 253, poz. 2531 z późn. zm.). Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ustawodawca połączył z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika. Następnie ustawą z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. Nr 85, poz. 728 ze zm.) uregulowany został obowiązek uiszczania opłat abonamentowych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a. - obowiązek ten wynika wprost z przepisu prawa, powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Ustawa abonamentowa reguluje zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Ustawa nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Ponieważ w tej ustawie z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji, ustawodawca połączył obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, obowiązek taki ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie ustawy, ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym. W tym stanie rzeczy obowiązek ponoszenia opłaty abonamentowej ciążył m.in. na podmiotach, które w dacie wejścia w życie ustawy abonamentowej miały zarejestrowany odbiornik.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że w aktach administracyjnych znajduje się wniosek o zezwolenie na używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych z dnia [...] stycznia 2000 r., na który Dyrektor IAS powołał się na s. 4 zaskarżonego postanowienia. We wniosku podano nazwisko i imię abonenta – D. C. oraz adres – B. ul. [...] (k. 38 akt administracyjnych). Następnie na nazwisko C. D. został nadany numer identyfikacyjny użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych z [...] maja 2008 r. Wydruk zawiadomienia o tym numerze znajduje się w aktach administracyjnych oraz druk do dokonywania wpłat wystawiony na nazwisko C. D. ze wskazaniem tego samego adresu: S. [...], B. (k. 16 akt administracyjnych). Niewątpliwie wpisanie w ww. zawiadomieniu litery "l" zamiast litery "ł" w nazwisku, przy identycznej treści pozostałych liter w nazwisku i tym samym imieniu oraz adresie osoby - w stosunku do treści wniosku, należy traktować jako oczywistą omyłkę, nie mającą wpływu na istnienie obowiązku. Analiza tych dokumentów pozwala jednoznacznie stwierdzić, że jest to ta sama osoba, tj. C. D.. W piśmie z [...] stycznia 2019 r. rzeczywiście Poczta przyznała, że "podczas ręcznego wprowadzania danych do systemu informatycznego nastąpiła pomyłka w nazwisku zamiast Gwizdała wprowadzono jak na zawiadomieniu o nadaniu numeru identyfikacyjnego" (k. 11-12 akt sądowych). Potwierdziła błąd także w piśmie z [...] lutego 2020 r. (k. 32-33 akt administracyjnych). Z powyższego wynika, że doszło do omyłki przy wprowadzaniu nazwiska, jednak taki jej charakter nie może podważyć dokumentu w postaci wniosku z [...] stycznia 2000 r. oraz zawiadomienia z [...] maja 2008 r. Nie budzi zatem wątpliwości, że organ wykazał dowodowo, że fakt zarejestrowania odbiornika rtv miał miejsce na nazwisko Skarżącego i wskazany wyżej adres. Nie jest zatem prawdą, że brak dokumentów potwierdzających zarejestrowanie na Skarżącego radioodbiornika. Jednocześnie Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu, który podważyłby fakt rejestracji rtv na jego nazwisko, poza negowaniem tego faktu. Dla uznania racji Skarżącego nie wystarcza kwestionowanie ustaleń organu, który na poparcie swojej argumentacji przedstawia ww. dowody. W konsekwencji Sądowi nie został wskazany dowód przeciwny w stosunku do dokumentów przedłożonych przez organ.

Jednocześnie Skarżący nie powołał się na wyrejestrowanie radioodbiornika. Z kolei Poczta [...] S.A. podnosi, że w posiadanej przez wierzyciela dokumentacji nie odnotowano dopełnienia przez Skarżącego formalności dotyczących wyrejestrowania odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego oraz dokonania stosownych formalności związanych ze zmianą danych adresowych. Ponadto zauważyć należy, że obowiązywały pisemne formy w jakich winno być - według obowiązujących przepisów prawa w poszczególnych okresach - złożone oświadczenie o wyrejestrowaniu odbiornika, a którego nie złożono.

Sąd podkreśla, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że to na zobowiązanym ciąży obowiązek przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika, a więc dowodu ustania obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych, a także obowiązek wykazania w postępowaniu, że obowiązek ten ustał poprzez przedstawienie dowodu wyrejestrowania odbiornika. Rację zatem ma organ, że dopóki posiadacz odbiornika telewizyjnego nie wyrejestruje tego odbiornika, dopóty ciąży na nim obowiązek uiszczania opłat abonamentowych (zob. wyroki: NSA z 8 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 837/18; WSA w Gliwicach z 10 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/GL 1020/17; WSA w Olsztynie z 16 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Ol 593/16). Jak zasadnie podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 12 września 2019 r., sygn. akt I SA/Ke 273/19 sam fakt zmiany miejsca zamieszkania, jakkolwiek potwierdzony dowodem zameldowania nie może zastąpić dowodu wyrejestrowania odbiornika.

Ponadto jakkolwiek pismo zawiadamiające o numerze zostało skierowane na adres, pod którym jak podnosi Skarżący nie mieszka, to należy zauważyć, że przepisy rozporządzeń Ministra Łączności z 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (§ 4), Ministra Infrastruktury z 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (§ 3), Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (§ 4) oraz Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (§ 11) - w sposób jednoznaczny nałożyły na użytkowników odbiorników rtv obowiązek niezwłocznego powiadamiania właściwej placówki Poczty [...] o zmianie nazwiska, nazwy firmy, miejsca zamieszkania, siedziby i miejsca używania odbiorników, zagubienia, zniszczenia dowodu rejestracji czy zaprzestania użytkowania. Skarżący także nie wykazał, że ten obowiązek spełnił. Podkreślić należy, że w myśl § 5 ust. 2 zdanie drugie rozporządzenia z [...] września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, Poczta była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przywołany przepis stanowi bowiem o "powiadomieniu" użytkowników, a zatem przesłaniu zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na adres abonenta, pod którym rejestracja nastąpiła. W sytuacji braku zawiadomienia przez użytkownika o zmianie adresu, przesłanie powiadomienia na adres wskazany przy rejestracji czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia. Nadanie indywidualnego numeru indentyfikacyjnego nie było tożsame z anulowaniem zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ale stanowiło wyłącznie element przejścia do innego systemu rozliczania abonamentu, gdzie zastąpiono imienną książeczkę opłat, indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Nadanie tego numeru miało przede wszystkim walor techniczny w zakresie zmiany sposobu obsługi należności i kontaktów z abonentem i temu miało też służyć przesłanie dotychczasowym użytkownikom odbiorników rtv zawiadomienia o indywidualnym numerze abonenta.

W związku z tym zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z wymienionych wyżej ustaw, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (aktualnie jest to opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Regulacja dotycząca opłat abonamentowych, która obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika nakazuje przechowywać dokument potwierdzający wyrejestrowanie, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat za okresy nieprzedawnione (w niniejszej sprawie z lat 2013-2018). Wyrejestrowanie odbiornika jest zatem okolicznością kluczową dla bytu prawnego zaległych opłat abonamentowych i w interesie Zobowiązanego było zabezpieczenie dowodu umożliwiającego wykazanie tej okoliczności. Negatywnych skutków nieposiadania takiego dowodu nie można sanować powołując się na fakt wymeldowania się, zmiany miejsca zamieszkania, skoro nie dopełniono obowiązku zawiadomienia o zmianie adresu, czy też nie dokonano wyrejestrowania rtv.

Podobnie należy ocenić podnoszoną przez Skarżącego w skutkach dla niniejszej sprawy okoliczność, że Skarżący wynajmował mieszkanie w latach [...]-[...], a zatem już tam od wielu lat nie mieszka, wszystkie opłaty były realizowane na imię i nazwisko właścicielki lokalu, a "w umowie najmu nie ma wspomnianej opłaty abonamentowej do comiesięcznego uiszczania". Odnosząc się do tego podnieść należy, że umowa cywilnoprawna nie może kreować obowiązków dotyczących uiszczania opłaty abonamentowej, bowiem wynikają one z przepisów prawa. W tym kontekście wyjaśnić należy, że w przypadku zmiany miejsca zamieszkania, użytkownik odbiornika rtv ma obowiązek zgłosić ten fakt i po zaktualizowaniu danych adresowych kontynuować obowiązek uiszczania opłat abonamentowych. Jeżeli w nowym miejscu zamieszkania użytkownik nie korzysta z odbiornika rtv, ma on obowiązek dopełnić w urzędzie pocztowym formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiornika rtv. Tymczasem Skarżący nie przedstawił żadnego dokumentu potwierdzającego dopełnienie formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiornika telewizyjnego ani o zmianie miejsca zamieszkania. Natomiast w dokumentacji wierzyciela brak jest dowodu świadczącego o wyrejestrowaniu przez Skarżącego odbiornika. Podkreślić zatem należy, że żadna ze stron nie dysponuje jakimkolwiek dowodem świadczącym o wyrejestrowaniu odbiornika. Nie ma zatem żadnego dowodu potwierdzającego niezbędną okoliczność do uwolnienia się od obowiązku płacenia abonamentu, tj. wyrejestrowanie odbiornika. Jednocześnie organ przedłożył wystarczające dowody potwierdzające fakt zarejestrowania radioodbiornika na imię i nazwisko Skarżącego.

Sąd w obecnym składzie podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 928/18, zgodnie z którym zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.

Ponadto w jednym z najnowszych wyroków z 11 marca 2020 r., sygn. akt I GSK 1518/19 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, co następuje: "Z treści przywołanych przepisów nie wynika natomiast, aby doręczenia powiadomienia dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności Poczty [...] będącej operatorem wyznaczonym (wcześniej publicznym), który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika rtv numeru identyfikacyjnego nie wprowadził wymogu doręczenia zawiadomienia o jego przesłaniu. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu a wierzyciel nie jest zobowiązany do posiadania dokumentu potwierdzenia jego odbioru przez zobowiązanego (wyrok NSA z 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1297/15). Dla skuteczności czynności nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne również legitymowanie się operatora wyznaczonego (publicznego) dowodem nadania takiej przesyłki (wyrok NSA z 22 czerwca 2017r., sygn. akt II GSK 2262/15, wyrok NSA z 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 913/15)."

Sąd w tut. składzie ww. pogląd podziela i uznaje za adekwatny także w niniejszej sprawie. Obowiązek zatem uiszczania opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do dnia miesiąca, w którym dopełniono formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych (zob.: wyroki NSA z 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 2731/17; z 30 stycznia 2018 r., II GSK 3012/17; z 22 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 1343/16; z 7 czerwca 2018 r., sygn. akt I GSK 801/18).

W tej sytuacji żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu nieistnienia obowiązku w sprawie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela, tj. Pocztę [...] obejmującego zaległości z tytułu opłaty abonamentowej prawidłowo oceniono jako niezasadne.

Zdaniem tut. Sądu nie zasługuje także na uwzględnienie argumentacja skargi podniesiona w kontekście wniosku o umorzenie postepowania egzekucyjnego ze względu na błąd co do osoby zobowiązanego (art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a.). Podać należy, że ta przesłanka dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję (zob.: wyrok NSA z 31 stycznia 2012 r., II OSK 2170/10). W przeciwnym razie byłoby to badanie zasadności i wymagalności tytułu wykonawczego. Zatem błąd co do osoby zachodzi po pierwsze gdy organ egzekucyjny lub egzekutor podjęli czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznali za zobowiązanego (zob.: wyroki WSA w Warszawie z 7 listopada 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 559/18 i z 4 czerwca 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 2058/18). Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Jak już bowiem wyżej podano, wobec przedłożonych dokumentów prawidłowe było ustalenie o ciążącym na Skarżącym obowiązku zapłaty opłaty abonamentowej. Po drugie błąd co do osoby zobowiązanego zachodzi wówczas, gdy w tytule wykonawczym wskazano osobę, na której nie ciąży obowiązek, co zostaje ujawnione przez porównanie danych osoby wskazanej w tytule wykonawczym z danymi podmiotu, ujętymi w orzeczeniu lub innym dokumencie stanowiącym podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego bądź wynika z mocy prawa. Mając na uwadze powyższe rozważania należy zauważyć, że w niniejszej sprawie w tytule wykonawczym poprawnie wskazano osobę zobowiązanego – Skarżącego, jest to ta sama osoba, na którą zarejestrowano odbiornik oraz wymieniona we wniosku o rejestrację radioodbiornika. Brak natomiast jakiegokolwiek dowodu o jego wyrejestrowaniu. Inaczej mówiąc w treści tytułu wykonawczego, który stał się podstawą wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, tj. w polu A.A.1 tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. (k. 6 akt administracyjnych) dotyczącym danych zobowiązanego, umieszczono dane Skarżącego, co stanowi konsekwencję obowiązku w zakresie uiszczania opłaty abonamentowej, objętego przedmiotowym tytułem wykonawczym. W tej sytuacji zarzut błędu co do osoby zobowiązanego także nie zasługiwał na uwzględnienie przez organ egzekucyjny.

Odnośnie do kwestii związanych z pismami, które były przez Skarżącego kierowane do wierzyciela, podnieść należy, że w aktach administracyjnych znajdują się te pisma, z których jednoznacznie wynika, że kwestionuje on istnienie obowiązku z tytułu opłaty abonamentowej. Skarżący załączył do skargi także odpowiedzi Poczty na jego pisma zajmujące stanowisko przeciwne. Podkreślić należy, że ocena stanowiska wierzyciela została w niniejszej sprawie dokonana poprzez kontrolę zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego, a nie wyrywkową treść pojedynczych pism kierowanych przez Pocztę do Skarżącego poza procedurą z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Niemniej jednak lektura tych pism wskazuje na rozbieżne stanowiska stron niniejszego sporu.

Oceny sprawy nie może zatem zmienić podniesiona w skardze okoliczność o błędach po stronie wierzyciela przy ręcznym wprowadzaniu danych do systemu informatycznego i usunięciu stosownego zapisu w tym zakresie. Przy czym Skarżący miał uzyskać informację od pracownika Poczty, że w nazwisku program Word dokonał zmiany i nie wie dlaczego akapit o błędzie zostały usunięty (s. 3 skargi). Zauważyć należy, że ewentualne błędy przy wprowadzeniu do systemu informatycznego nie mogą mieć przesądzającego znaczenia dla niniejszej sprawy, skoro poprzez porównanie treści wniosku z 2000 r. o rejestrację radioodbiornika z zawiadomieniem o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, w sposób jednoznaczny można stwierdzić, że abonentem był C. D., co wyżej już szczegółowo wyjaśniono. Do tej osoby skierowano upomnienie i następnie na tę osobę został wystawiony tytuł wykonawczy. Prawidłowo organ odwołał się do podanych dowodów źródłowych, które pozwalają na ustalenie istnienia obowiązku zapłaty opłaty abonamentowej przez konkretnego wnioskodawcę i zarazem osobę wymienioną w zawiadomieniu o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Wprawdzie Skarżący z tym się nie zgadza, jednak na poparcie swojej argumentacji nie przedkłada żadnego dowodu, który pozwoliłby na skuteczne podważenie ustaleń dokonanych przez organ w sprawie.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.