Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 208/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2018-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Przesłanki zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia nie można oceniać poprzez pryzmat przydatności dla beneficjenta wywłaszczenia, terenu zagospodarowanego zgodnie z celem wywłaszczenia.

TEZY

Przesłanki zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia nie można oceniać poprzez pryzmat przydatności dla beneficjenta wywłaszczenia, terenu zagospodarowanego zgodnie z celem wywłaszczenia.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 maja 2018 r. sprawy ze skargi K. O., K. C., J. S., I. O. –B., J.O., J. W. O., A. O., M. O., M. O., A. B., A. B. na decyzję Wojewody P. z dnia[...[...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak [...] Starosta S. orzekł w pkt I o zwrocie na rzecz: K. O. i A. O. – w udziale po [...] każdej, I. O., J. O., J. O., J. S., K. C., M. O., M. B. oraz M. O. – w udziale po 3/32 każdemu, własności nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie jako działka o nr [...], o powierzchni 0,0974 ha, położonej w S., stanowiącej własność Gminy Miasta S. W pkt II orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 0,7647 ha, położonej w S., stanowiącej własność Skarbu Państwa, którego prawo własności wykonuje Agencja Mienia Wojskowego w W. Oddział Terenowy w O.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wskazał, że Wnioskodawcy wystąpili z wnioskiem o zwrot działek nr [...] na ich rzecz jako spadkobierców B. O., która aktem notarialnym z dnia [...] maja 1977 r. sprzedała zabudowaną działkę nr [...] o powierzchni 6 652 m2 Skarbowi Państwa celem jej wykorzystania na budowę Komendy Wojewódzkiej MO w S.. Jak ustalił organ, umowa sprzedaży była wynikiem porozumienia zawartego na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94 z późn. zm.). Następnie wykupiona nieruchomość decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...] października 1977 r. przekazana została Komendzie Wojewódzkiej MO w użytkowanie na czas nieokreślony i weszła w skład kompleksu terenu przeznaczonego pod budowę siedziby tego podmiotu. Jak ustalił organ, nie odnaleziono w archiwach, ani pozwolenia na budowę, ani dokumentów dotyczących przebiegu realizacji inwestycji, natomiast według zapisów planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego z dnia [...] czerwca 1978 r. (uchwała Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. Nr [...]- Dz. Urz. Woj. Rady Narodowej w S. Nr 6 z dnia [...] lipca 1978 r.) teren obejmujący wnioskowaną do zwrotu działkę został oznaczony jako 14A – Komenda Wojewódzka MO w budowie, zaś w tekście planu znajduje się zapis "Realizacja rozwoju przestrzennego (stan na 1972 r.): Budowle w realizacji – Komenda Wojewódzka MO". W wyniku przeprowadzonych podziałów i odnowienia operatu ewidencji gruntów dawną działkę o nr [...] tworzą obecnie działki: nr [...] o powierzchni 0,0974 ha (własność Gminy Miasta S.) oraz nr [...] o powierzchni 0,7647 ha (własność Skarb Państwa – Agencja Mienia Wojskowego), których dotyczy żądanie zwrotu.

W toku prowadzonego postępowania organ ustalił również, że cel wywłaszczenia zrealizowano najpóźniej w 1995 roku w stosunku do działki nr [...]. Następnie działka ta, na podstawie decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] września 1999 r., pozostawała w trwałym zarządzie Policji. Zarząd ten wygaszono decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. z dniem [...] listopada 2011 r. i przekazano działkę Agencji Mienia Wojskowego. Na tej podstawie organ uznał, że nie ma podstaw do uwzględnienia żądania co do działki nr [...], bowiem cel wywłaszczenia został na niej zrealizowany. Odnośnie działki nr [...] organ wskazał, że stanowi ona część dawnej działki nr [...], a następnie powstałej z niej działki nr [...], którą decyzją z dnia [...] kwietnia 1996 r. Wojewoda S. przekazał jako mienie komunalne Gminie Miastu S.. Jest ona obecnie niezabudowana i w ocenie organu stała się zbędna na cel wywłaszczenia, w związku z czym zaszła przesłanka do jej zwrotu. Organ określił również wysokość odszkodowania podlegającego zwrotowi na rzecz aktualnego właściciela działki nr [...], którą jest Gmina Miasto S..

Wojewoda P. decyzją z dnia [...] października 2014 r. znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną przez Wnioskodawców - decyzję Starosty S.

Na skutek natomiast skargi Wnioskodawców, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 3 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Bk 8/15 uchylił decyzję Wojewody P. z dnia [...] października 2014 r. oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty S. z dnia [...] kwietnia 2014 r. w zakresie rozstrzygnięcia o odmowie zwrotu działki nr [...] nabytej przez Skarb Państwa od poprzedniczki prawnej Wnioskodawców. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pierwszorzędne znaczenie w sprawie ma ustalenie konkretnego celu, na jaki miała być wykorzystana część działki nr [...] (stanowiąca obecnie działkę nr [...]) oraz ustalenie czy cel ten został zrealizowany. Dopiero w dalszej kolejności aktualizuje się podnoszona w skardze kwestia terminowości zrealizowania celu wywłaszczenia tj. oceny sprawy w kontekście art. 137 ust. 1 pkt. 1 i 2 u.g.n.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Starosta S. decyzją [...] z dnia [...] września 2015 r. odmówił zwrotu nieruchomości zabudowanej (po podziale działki geodezyjnym działki [...]) oznaczonej nr [...] o pow. 0,0751 ha, [...] o pow. 0,0107 ha i [...] o pow. 0,6789 ha opisanej w ww. decyzji.

Wojewoda P. decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Wskutek ponownie przeprowadzonego postępowania Starosta S. decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w pkt I dokonał zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, oznaczonej obecnie nr geod. [...] o pow. 0,0230 ha, położonej w m. S., obręb Nr 4, stanowiącej własność Skarbu Państwa, na rzecz: K. O. w udziale 8/64, A. O. - w udziale 8/64, I. O. - w udziale 6/64, J. O. - w udziale 6/64, J. O. - w udziale 6/64, J. S. - w udziale 6/64, K. C.- w udziale 6/64, M. O. - w udziale 6/64, M. O. - w udziale 6/64, A. B. - w udziale 3/64, A. B. - w udziale 3/64. Organ ustalił wysokość zwaloryzowanego odszkodowania z tytułu zwrotu ww. nieruchomości na kwotę 1.577,28 zł i zobowiązał do jego zwrotu na rzecz Gminy Miasta S.: K. O. w kwocie 197,16 zł; A. O. w kwocie 197,16 zł, I. O. w kwocie 147,87 zł; J. O. w kwocie 147,87 zł; J. O. w kwocie 147,87 zł; J. S. w kwocie 147,87 zł; K. C. w kwocie 147,87 zł; M. O. w kwocie 147,87 zł; M. O. w kwocie 147,87 zł; A. B. w kwocie 73,94 zł; A. B. w kwocie 73,93 zł.

Natomiast w pkt. II decyzji organ I instancji odmówił zwrotu nieruchomości zabudowanej budowlami naziemnymi: nawierzchnia betonowa, nawierzchnia z płyt betonowych, nawierzchnia asfaltowa, ogrodzenie ze stali wraz z 2 bramami, lampy oświetleniowe parkowe i uliczne, linia elektroenergetyczna oświetleniowa oraz infrastrukturą podziemną: sieć wodociągowa, kanalizacyjna, telekomunikacyjna, oznaczonej nr geod.: [...] o pow. 0,0751 ha, [...] o pow. 0,0107 ha, [...] o pow. 0,6789 ha, położonej w m. S., obręb nr 4, dla której Sąd Rejonowy w S. Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą [...] (stanowiącej własność Skarbu Państwa – Agencja Mienia Wojskowego).

Odwołanie od powyższej decyzji w części dotyczącej odmowy zwrotu nieruchomości oznaczonej nr geod. [...] o pow. 0,0751 ha, [...] o pow. 0,0107 ha, [...] o pow. 0,6789 ha, położonej w m. S., obręb nr 4, stanowiącej własność Skarbu Państwa złożyli K. O., A. O., I. O., J. O., J. O., J. S., K. .C., M, O,, M, O,, A, B, i A, B, (powoływani dalej jako: "Skarżący"). Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 136 § 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez niezastosowanie przedmiotowego przepisu w sytuacji, gdy przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna na cel, dla którego została wywłaszczona tj. podjazd i plac postojowy dla samochodów osobowych do budynku Klubu, Kasyna i Hotelu (elementów kompleksu budynków Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w S. oraz Komendy Miejskiej Milicji Obywatelskiej w S.) w związku z zaniechaniem budowy przedmiotowej infrastruktury — Klubu, Kasyna bądź niewykorzystywanie wybudowanej infrastruktury dla celów wywłaszczenia – Hotelu. Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik Skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie pkt II oraz wydanie decyzji o zwrocie ww. nieruchomości, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji w przypadku, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu odwołania podkreślono, że dowody z zeznań świadków jednoznacznie potwierdziły bezużyteczność wybudowania na potrzeby Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w S. oraz Komendy Miejskiej Milicji Obywatelskiej w S. podjazdu i miejsc postojowych w związku z zaniechaniem realizacji części infrastruktury tj. Klubu, Kasyna i Hotelu. Zdaniem pełnomocnika Skarżących wywłaszczony teren był jedynie częściowo wykorzystywany przez nieznaczny okres czasu na doraźnie potrzeby związane z lokalizacją jednostek Milicji Obywatelskiej (do czasu rozlokowania ich w budowanych obiektach realizowanego kompleksu bądź obiektach Milicji Obywatelskiej realizowanych przy ul. ,,,), napraw i przeglądów pojazdów, ćwiczeń jednostek Milicji Obywatelskiej, szkolenia kierowców (szkoły jazdy), a ostatecznie uznany za całkowicie nieprzydatny i przekazany dla Agencji Mienia Wojskowego.

Wojewoda P, nie podzielił argumentacji odwołania i decyzją z dnia ,,, stycznia 2018 r. nr ,,, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powielił ustalenia Starosty S. w zakresie stanu faktycznego stwierdzając, że w rozpoznawanej sprawie cel wywłaszczenia został ustalony wystarczająco jasno i jednoznacznie. Przypomniał, że Skarb Państwa aktem notarialnym z dnia ,,, maja 1977 r., Rep. A nr ,,, nabył od B, O, nieruchomość zabudowaną, oznaczoną nr geod. ,,, o powierzchni 6652 m2, położoną w S. przy ulicy ,,,, wraz z częściami składowymi z uwagi na osiągnięcie porozumienia przewidzianego w art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości na rzecz Komendy Wojewódzkiej w S.. Następnie decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...] października 1977 r., znak [...] ww. nieruchomość przekazana została Komendzie Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w S. w użytkowanie, na czas nieokreślony, zgodnie z wnioskiem Komendy z dnia [...] października 1977 r., znak: [...] i weszła w skład kompleksu terenu przeznaczonego pod budowę siedziby Komendy. Kierownik Urzędu Rejonowego w S. decyzją z dnia [...] stycznia 1993 r., znak [...] dokonał z kolei podziału działki nr geod. [...] na działki o nr geod. [...], a działka nr geod. [...] (w wyniku odnowienia operatu ewidencji gruntów miasta S.) weszła w skład działki oznaczonej nr geod. [...] o pow. 0,0974 ha, stanowiącej własność Gminy Miasta S. oraz działki nr geod. [...] o pow. 0,4193 ha, stanowiącej własność Skarbu Państwa, natomiast działka nr geod. [...] weszła w skład działki oznaczonej nr geod. [...] o pow. 0,7647 ha., stanowiącej własność Skarbu Państwa - Agencji Mienia Wojskowego. Dalej organ wskazał, że decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...] września 2014 r. znak [...] zatwierdzono podział działki o nr geod. [...] na działki o nr geod.: [...] o powierzchni 0,0751 ha pod pas drogi publicznej krajowej nr [...] o pow. 0,0107 ha, pod pas drogi publicznej i nr [...] o pow. 0,6789 ha.

Powołując się z kolei na ustalenia dokonane przez organ I instancji w toku ponownie prowadzonego postępowania Wojewoda stwierdził, że decyzją Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich z siedzibą w E. z dnia [...] listopada 1976 r. znak: [...] zatwierdzony został plan realizacyjny terenu inwestycji zespołu obiektów KW MO w S. oraz ustalone zostały miejsce i warunki realizacji tej inwestycji. Wywłaszczona nieruchomość weszła w skład kompleksu terenu przeznaczonego pod budowę siedziby Komendy. Na rysunku ww. planu realizacyjnego terenu inwestycji zespołu obiektów Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w S. znajduje się m.in. zestawienie tabelaryczne obiektów kubaturowych (1-17), oznaczenia wejść do budynków KW MO oraz wjazdów na teren, a także oznaczenia placów na terenie. Teren będący przedmiotem wniosku o zwrot na planie realizacyjnym oznaczony jest symbolem P3 "Podjazd i place postojowe dla sam. os. do bud. klubu i kasyna, hotelu". W ocenie organu odwoławczego z zapisu oraz rysunku powyższych dokumentów planistycznych bezspornie wynika, iż działka nr geod. [...] (stanowiąca obecnie działki nr geod.: [...]) była planowanym elementem inwestycji w postaci kompleksu obiektów KW MO i KM MO w S.. Zgodnie zaś z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta S., zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. z dnia [...] czerwca 1978 r. (Dz. Urz. Woj. Rady Narodowej w S. Nr 6 z dnia [...] lipca 1978 r.), teren obejmujący nieruchomość o nr geod[...]., oznaczony został symbolem 14 A - Komenda Wojewódzka MO w budowie. Ponadto w tekście planu str. 34 pkt.3.3.2. zapisano: Realizacja rozwoju przestrzennego ( stan na 1972 r.): Budowie w realizacji - Komenda Wojewódzka MO.

Wojewoda P. podkreślił dodatkowo, że faktyczna budowa znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości obiektów naziemnych rozpoczęła się dopiero w 1995 roku, przy czym była właścicielka nieruchomości o nr geod. [...], nie zamieszkiwała w usytuowanym na niej budynku od 1981 roku, natomiast budynek mieszkalny oraz inne budynki gospodarcze znajdujące się na ww. nieruchomości w połowie lat 80-tych XX wieku zostały wyburzone. Analizując z kolei stan zagospodarowania nieruchomości o nr geod. [...], po jej wywłaszczeniu, organ odwoławczy wskazał, iż ze znajdujących się w aktach sprawy kopii zdjęć lotniczych (przekazanych przez Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W.), wykonanych w latach w 1977-1981 r. wynika, iż w 1981 roku zabudowania istniały na ww. działce. Na zdjęciach tych są również widoczne obiekty znajdujące się na działce sąsiedniej, tj. obiekt oznaczony na planie realizacyjnym nr 3 - hotel 80 osobowy oraz obiekt w budowie i plac budowy oznaczony na planie realizacyjnym nr 1 -budynek KW MO i KM MO. Ponadto stan zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości obrazuje znajdujący się w aktach sprawy operat techniczny bazowy zarejestrowany w zasobie geodezyjnym i kartograficznym pod nr [...], tj. wyrys geodezyjny MSW, ul. [...] w S. w skali 1:1000 (2 arkusze). Ze sprawozdania technicznego wynika z kolei, że termin rozpoczęcia prac określono na [...] kwietnia 1988 r., natomiast zakończenia na [...] listopada 1988r.

W ocenie Wojewody P. obiekty usytuowane na działce nr geod. [...] są zgodne z planem realizacyjnym zagospodarowania terenu budowy obiektów komendy z 1976 r. (P 3-"Podjazd i place postojowe dla sam. os. do bud. klubu i kasyna, hotelu."). Ponadto słuchani w toku postępowania świadkowie (tj. B. L., S. S., K. W., A. W., S. W., P. N.) potwierdzili, iż powstał kompleks oznaczony nr 1 na mapach znajdujących się w aktach sprawy, który został zagospodarowany zgodnie z planem realizacyjnym. Okoliczność tą, zdaniem organu, potwierdza też stan faktyczny na gruncie.

Konkludując Wojewoda P. doszedł do wniosku, że część nabytej (wywłaszczonej) nieruchomości o nr geod. [...], która obecnie oznaczona jest nr geod.: [...] została wykorzystana - zgodnie z planem realizacyjnym terenu inwestycji zespołu obiektów Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w S. - pod budowę kompleksu obiektów Komendy Policji w S.. Był to etap I realizacji obiektów KW MO w S..

Niewykorzystana część ww. działki stanowi obecnie nieruchomości, oznaczone nr geod.: [...], powstałą z podziału działki nr geod. [...], które zostały już zwrócone spadkobiercom byłej właścicielki jak zbędne na cel wywłaszczenia.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiedli Skarżący zarzucając jej naruszenie przepisu art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami poprzez niezastosowanie (błędne zastosowanie) przedmiotowego przepisu w sytuacji, gdy wywłaszczona nieruchomość stała się zbędna na cel, dla którego została wywłaszczona tj. budowa podjazdu i placu postojowego dla samochodów osobowych do budynku Klubu, Kasyna i Hotelu (elementów kompleksu budynków Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w S. oraz Komendy Miejskiej Milicji Obywatelskiej w S.), w związku z zaniechaniem budowy przedmiotowej infrastruktury - budynku Klubu i Kasyna bądź niewykorzystaniem wybudowanej infrastruktury dla celów wywłaszczenia — budynek Hotelu, wskutek czego zbędnością wywłaszczonej nieruchomości dla celu w jakim została pierwotnie wywłaszczona. W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik Skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w części tj. w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oznaczonej nr geodezyjnym [...] o pow. 0,0571 ha, [...] o pow. 0,0107 ha, [...] o pow. 0,6789 ha położonej w m. S. obręb nr 4 dla której Sąd Rejonowy w S. Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa, wykonywanie prawa własności i innych praw rzeczowych - Agencja Mienia Wojskowego.

Uzasadniając zarzuty skargi pełnomocnik Skarżących podkreślił, że zwrot wywłaszczonej nieruchomości powinien nastąpić nie tylko wtedy gdy nie zrealizowano zamierzonej inwestycji, ale również wówczas gdy inwestycję wykonano, ale jest ona wykorzystywana bądź przeznaczona na innych cel niż określony przy wywłaszczeniu. W przedmiotowej sprawie budowa podjazdów i miejsc postojowych (dla którego to celu zostały wywłaszczone nieruchomości o nr geod. [...] o) nigdy nie była samym w sobie celem wywłaszczenia. Nie stanowiła celu głównego (jakim była budowa Klubu, Kasyna i Hotelu), a jedynie cel poboczny, służący celowi głównemu. W ocenie autora skargi celu głównego nigdy zaś nie zrealizowano. Realizację niezbędnej dla zrealizowania głównego celu wywłaszczenia infrastruktury technicznej można zaś tylko wtedy uznać za realizację celu wywłaszczenia, jeżeli tym głównym celem wywłaszczenia była budowa takiej infrastruktury lub gdy zrealizowano cel główny wywłaszczenia.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Wbrew zarzutom w niej podniesionym, kwestionowana odmowa zwrotu zabudowanej nieruchomości oznaczonej, po podziale działki [...], numerami [...] o powierzchni 0,0751 ha, [...] o powierzchni 0,0107 ha i [...] o powierzchni 0,6789 ha, nastąpiła bez naruszenia art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym wyjaśniona została w sposób precyzyjny i nie kwestionowany przez skarżących, kwestia konkretnego planowanego zagospodarowania spornej nieruchomości w ramach realizacji celu wywłaszczenia kompleksu gruntów, w tym i nieruchomości poprzednika prawnego skarżących, jakim była budowa siedziby Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w S.. Jak wynika z ustaleń organu I instancji, potwierdzonych dokumentacją dołączoną do akt sprawy, plan realizacyjny terenu inwestycji zespołu obiektów KW MO w S. został zatwierdzony decyzją Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast I Osiedli Wiejskich z siedzibą w E. z dnia [...].11.1976r. (znak [...]). W treści tejże decyzji zostały określone w sposób precyzyjny warunki realizacji inwestycji oraz konkretny sposób zagospodarowania poszczególnych terenów wchodzących w skład kompleksu wywłaszczonych gruntów. Sporna nieruchomość po pozyskaniu jej przez Skarb Państwa aktem notarialnym, zawartym w trybie art. 6 ustawy z dnia 12.03.1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, została przekazana w użytkowanie Komendzie Milicji Obywatelskiej w S. w dniu [...].10.1977r. na czas nieokreślony i weszła w skład kompleksu terenu przeznaczonego pod budowę siedziby Komendy. Teren będący przedmiotem sporu, objęty załatwionym odmownie wnioskiem o zwrot nieruchomości, oznaczony został w planie realizacyjnym (konkretnie na rysunku planu zagospodarowania terenu inwestycji) symbolem P3 z przeznaczeniem na podjazd i place postojowe dla samochodów osobowych do budynku klubu i kasyna, hotelu. Nie ulega wątpliwości, że wywłaszczona działka o ówczesnym numerze [...], obecnie stanowiąca trzy działki o numerach [...], była planowanym elementem kompleksu obiektów KW MO i KM MO w S.. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym po wywłaszczeniu (zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. Nr 6 z dnia [...].07.1978r.), teren obejmujący działkę o numerze [...], oznaczony został na rysunku planu symbolem 14 A – Komenda Wojewódzka MO w budowie. W tekście planu przy symbolu 14 A zapisano natomiast: Realizacja rozwoju przestrzennego, Budowle w realizacji – Komenda Wojewódzka MO.

Nie ulega też wątpliwości, że faktyczny sposób zagospodarowania spornego obszaru tj. zrealizowanie na niej budowli w postaci: nawierzchni betonowej, nawierzchni z płyt betonowych, nawierzchni asfaltowej, ogrodzenia ze stali wraz z bramami, lamp oświetleniowych parkowych i ulicznych, linii elektroenergetycznej oświetleniowej oraz infrastruktury podziemnej: sieci wodociągowej, kanalizacyjnej i telekomunikacyjnej, jest zgodny z zaplanowanym sposobem zagospodarowania działki [...] przewidzianym w planie realizacyjnym terenu inwestycji zespołu obiektów KW MO w S.. Z ustaleń organu I instancji, również znajdujących potwierdzenie w dokumentacji włączonej do akt postępowania, wynika, że opisane wyżej zagospodarowanie działki [...] istniało przed 1.01.1998r. Potwierdzają powyższe mapy sytuacyjno – wysokościowe pozostające w zasobie geodezyjno – kartograficznym. W świetle ustaleń organu, na terenie objętym odmową zwrotu wywłaszczonej nieruchomości doszło do zrealizowania celu wywłaszczenia. Nie ma istotnego znaczenia bezsporny fakt, że nie powstało na sąsiednim terenie kasyno i klub (zrealizowano jedynie hotel), na potrzeby funkcjonowania których to obiektów miał być wykorzystywany parking i miejsca postojowe. Spór nie dotyczy bowiem wywłaszczonej pod kompleks budynków MO części terenu, na którym przewidziano lokalizację klubu i kasyna, ale tej części wywłaszczonego obszaru, na którym od początku zaplanowano lokalizację parkingu i miejsc postojowych w ramach realizacji kompleksu budynków MO. Kwestia przydatności wywłaszczonego terenu, na którym cel wywłaszczenia zrealizowano, pozostaje bez wpływu na ocenę przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Nie jest dopuszczalna taka wykładnia przepisu art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, która wyprowadza zbędność nieruchomości ze zdarzeń przyszłych, które nastąpiły po zrealizowaniu celu wywłaszczenia (vide: uzasadnienie wyroku NSA z dnia 13.01.2010r. sygn. I OSK 471/09). Prawdziwe jest twierdzenie skarżących, że parking i miejsca postojowe nie były samoistnym celem wywłaszczenia ale również kasyno i klub samoistnego celu wywłaszczenia nie stanowiły. Parking i miejsca postojowe zrealizowane zostały w ramach budowy siedziby Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w S., w granicach wywłaszczonego terenu pod kompleks obiektów budowalnych przewidzianych do realizacji tejże siedziby i w miejscu ściśle wyznaczonym pod parking i miejsca postojowe w planie realizacyjnym całego kompleksu.

W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie jest prezentowany pogląd, że ocena zbędności nieruchomości na cel określony w wywłaszczeniu poprzez pryzmat terminów wskazanych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie odnosi się do wywłaszczenia dokonanego przed wprowadzeniem art. 137 ust. 1 pkt 1 oraz art. 137 ust. 2 do systemu prawnego. Przesłanki te nie mogą wstecznie oddziaływać. Terminy realizacji celu wywłaszczenia zaczęły obowiązywać: 7 – letni z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami, czyli z dniem 1.01.1998r. (stosownie do art. 242 ustawy o gospodarce nieruchomościami) a 10 - letni z dniem 22.09.2004r. (stosownie do art. 1 pkt 89 lit. a i art. 19 ustawy z dnia 28.11.2003r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami i zmianie niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2004r., poz. 1492). Przed tymi datami, obowiązujące przepisy nie przewidywały żadnych okresów dotyczących realizacji celu publicznego na wywłaszczonej nieruchomości, bo nie uzależniały jej zbędności od upływu jakiegokolwiek okresu (tak: NSA w tezie wyroku z dnia 20.10.2017r. sygn. I OSK 3475/15, w wyroku z dnia 15.07.2014r. sygn. I OSK 761/13). Nie ma zatem znaczenia w sprawie fakt, ze do wykonania miejsc postojowych i parkingu przystąpiono dopiero po faktycznym opuszczeniu (wyprowadzeniu się) nieruchomości o numerze [...] przez rodzinę B. O. i wyburzeniu dotychczasowej zabudowy. Istotne jest, że obecny sposób zagospodarowania spornego obszaru, zgodny z planem realizacyjnym, odpowiadającym celowi wywłaszczenia, zaistniał przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Mając powyższe na uwadze Sąd podzielił w całości ustalenia dokonane przez organ (oparte na niepodważonych dowodach) oraz ocenę materiału dowodowego poprzez pryzmat przepisu art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sporna nieruchomość nie stała się zbędna dla celu wywłaszczenia, skoro cel wywłaszczenia został na niej zrealizowany. Przesłanki zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia nie można oceniać poprzez pryzmat przydatności dla beneficjenta wywłaszczenia, terenu zagospodarowanego zgodnie z celem wywłaszczenia. Z tych przyczyn skargę oddalono (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).