Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 1764/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art. 73 ust. 1, art. 72a § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2081
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jedn.
article: art. 141 § 4, art. 133 § 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Stowarzyszenia [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1857/18 w sprawie ze skargi V. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 11 kwietnia 2018 r. nr DOOŚ-DŚI.4210.23.2017.AB.18 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargi kasacyjne.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 20 listopada 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1857/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę V. Sp. z o.o. z siedzibą w G. (skarżąca) na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 11 kwietnia 2018 r. nr DOOŚ-DŚI.4210.23.2017.AB.18 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1) i zasądził zwrot kosztów postępowania (pkt 2).

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska i w skardze kasacyjnej zarzucił mu:

I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1) art. 133 § 1 p.p.s.a., w zakresie w jakim Sąd pominął przy ocenie zaskarżonej decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska treść uzasadnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku w części, w której organ I instancji w motywach swojego rozstrzygnięcia wskazał, że w związku z wpłynięciem pisma informującego o zmianie spółki zarządzającej przedsięwzięciem wnioskodawcą o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest V. sp. z o.o.;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 73 ust 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2018 r., poz. 2081 ze zm.), dalej "u.i.o.ś.", poprzez uznanie, że oświadczenie woli V. sp. z o.o., o tym, że "zmienił się wnioskodawca (...)", złożone wspólnie z wnioskodawcą (V.1 sp. z o.o.) na żądanie którego wszczęto postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, stanowiło "nowy wniosek Spółki V." pomimo, że do oświadczenie to nie spełniało wymagań art. 73 ust. 1 u.i.o.ś.;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez uchylenie decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na skutek błędnego przyjęcia przez Sąd, że rozstrzygniecie organu odwoławczego odnosiło się postępowania organu I instancji prowadzonego w stosunku do V. sp. z o.o., podczas gdy z uzasadnienia decyzji Generalnego Dyrektora, w sposób jednoznaczny wynikało, że czynności Regionalnego Dyrektora podejmowane w stosunku do V. sp. z o.o. zmierzające do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie miały w ocenie organu odwoławczego podstaw w ramach prowadzonego postępowania, a postępowanie w sprawie z wniosku V.1 sp. z o.o. stało się bezprzedmiotowe, czego Sąd nie wyjaśnił w uzasadnieniu;

4) art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez zawarcie w uzasadnieniu wyroku sprzecznych ze sobą ocen stanu faktycznego, co jak się wydaje mogło doprowadzić Sąd do negatywnej oceny rozstrzygnięcia organu II instancji i w konsekwencji jego uchylenia;

5) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niezajęcie przez Sąd stanowiska w zakresie wskazań dla organu odwoławczego, co do dalszego postępowania w sprawie z wniosku V.1 sp. z o.o., w sytuacji gdy z oceny Sądu wynika, że postępowanie wobec tego podmiotu nie zostało zakończone, co uniemożliwia organowi odwoławczemu, w razie oddalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej, dokonanie instancyjnej kontroli w podanym zakresie,

II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) art. 65 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1963 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2018 r., poz. 1025 ze zm.), dalej "kc", poprzez dokonanie przez Sąd błędnej wykładni wspólnego oświadczenia woli V.1 sp. z o.o. i V. sp. z o.o., zawartego w piśmie z dnia 27 lipca 2012 r., poprzez przyjęcie, że na skutek tego oświadczenia V. sp. z o.o. złożyła wniosek o wydanie decyzji, natomiast treść oświadczenia woli V.1 sp. z o.o. wymaga dalszego wyjaśnienia, co do skutków, jakie podmiot ten zamierzał osiągnąć.

W oparciu o przytoczone zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a w razie uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz oddalenie skargi na przedmiotową decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, iż organ odwoławczy wskazał w zaskarżonej decyzji, że "Organ I instancji wydając decyzję na rzecz nieuprawnionego podmiotu (V. Sp. z o.o.), z pominięciem wnioskodawcy, tj. V.1 Sp. z o.o., skierował ją do podmiotu niebędącego stroną w sprawie. Tym samym, ukształtował nią sytuację prawną podmiotu, który nie mógł być adresatem praw i obowiązków z niej wynikających, co wypełnia znamiona wady prawnej kwalifikującej rozstrzygnięcie do eliminacji z obrotu prawnego na zasadzie wskazanej w art 156 par. 1 pkt 4 kpa". Organ odwoławczy nie umorzył więc postępowania w stosunku do V. sp. z o.o. Umorzył natomiast postępowanie, które zostało wszczęte i niezakończone na wniosek V.1 sp. z o.o. Dlatego nieprawidłowym jest ustalenie Sądu w omawianym tu zakresie a uzasadnienie nie wyjaśnia motywów dokonanej oceny. Wyjaśnił również, że w ocenie autora skargi kasacyjnej postępowanie zostało zakończone decyzją Generalnego Dyrektora z dnia 11 kwietnia 2018 r. oraz że powyższej oceny nie powinien zmieniać sposób doręczenia decyzji. Organ odwoławczy w rozdzielniku wymienił jedynie V. sp. z o.o. poprzez wskazanie pełnomocnika tej spółki, natomiast decyzję w stosunku do V.1 sp. z o.o. doręczono w trybie art. 49 k.p.a.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie organu trudno odnaleźć w złożonym przez obie spółki oświadczeniu woli (pismo z dnia 27 lipca 2012 r.) inną intencję, niż tę, którą odczytał z jego treści Regionalny Dyrektor - tj. "zamiany inwestora" w prowadzonym postępowaniu. W jego ocenie, uprawnionym wydaje się twierdzenie, że ustalenie pomiędzy ww. spółkami w zakresie zmiany "spółki zarządzającej przedsięwzięciem", miało charakter umowy nienazwanej, której rezultat przedstawiono Regionalnemu Dyrektorowi w formie oświadczenia, w ramach prowadzonego postępowania, którego oceny należało dokonać zgodnie z regułami art. 65 § 1 kc.

Z opisanym na wstępie rozstrzygnięciem Sądu I instancji nie zgodziło się również Stowarzyszenie [...] i w skardze kasacyjnej zarzuciło mu naruszenie:

1) art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a., w zw. z art. 72a § 1 w zw. z art. 73 § 1 u.i.o.ś. w zw. art. 28 k.p.a., a także art. 105 k.p.a., w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. wyrażające się w:

braku dokonania przez Sąd I instancji na etapie dokonanej kontroli legalności oraz prawidłowości materialnoprawnej zaskarżonej decyzji kumulatywnej subsumpcji wyszczególnionych w petitum zarzutu regulacji in procedendo, w szczególności:

- braku łącznego zastosowania przez Sąd I instancji regulacji art. 72a § 1 oraz art. 73 § 1 u.i.o.ś. w tym:

- dekodowanej z wyszczególnionej regulacji art. 72a § 1 u.i.o.ś. zasady stanowiącej, iż decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych zgody na realizacje przedsięwzięcia może być przeniesiona na inny podmiot w drodze decyzji w następstwie przeprowadzenia stosownego postępowania po wyrażeniu zgody na przejęcie przez dany podmiot warunków decyzji o środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia;

- dekodowanej z wyszczególnionej regulacji art. 73 § 1 u.i.o.ś. zasady stanowiącej, iż status strony w postępowaniu o środowiskowych uwarunkowaniach powiązany jest ściśle z osobą wnioskodawcy inicjującego postępowanie, który to brak kumulatywnej subsumpcji przywołanych regulacji oraz dekodowanych z nich reguł skutkował:

- uznaniem przez Sąd I instancji, iż w wypadku zmiany wnioskodawcy w toku postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej "K." wraz z infrastrukturą techniczną w gminie K. (tj.: zmiany z pierwotnego podmiotu wnioskującego jaki był V.1 sp. z o.o. V. sp. z o.o.) zasadne oraz celowe było prowadzenie w dalszym ciągu postępowania o wydanie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia dwutorowo w stosunku do obydwu spółek, w tym:

- zasadne i celowe pozostawało ustalenie, czy V.1 sp. z o.o. podtrzymuje pierwotny wniosek z 11 czerwca 2012 r., a także:

- zapewnienie nowemu podmiotowi złożenie nowego wniosku o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia

a ponadto:

- uznanie przez Sąd I instancji, iż pismo z dnia 27 lipca 2012 r. winno zostać zakwalifikowane jako nowy wniosek V. o wydanie Decyzji środowiskowej, kreującej automatyczna podstawę do wszczęcia postępowania w rzeczonej materii a także, iż:

- zastosowanie instytucji umorzenia postępowania przez GDOŚ byłoby możliwe dopiero po dokonaniu opisanych powyżej czynności, a zastosowanie przedmiotowej instytucji przed GDOŚ w decyzji z 11 kwietnia 2019 r. miało charakter przedwczesny, która to ocena Sądu I instancji:

- finalnie skutkowała uznaniem, iż decyzja ostateczna GDOŚ z 11 kwietnia 2018 r. jako wydana z naruszeniem przepisów postępowania winna zostać uchylona na podstawie regulacji art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a., w sytuacji gdy:

- w świetle łącznej subsumcji oraz prawidłowej wykładni wyszczególnionych w petitum zarzutu regulacji art. 72a § 1, art. 73 § 1u.i.o.ś. w zw. art. 28 k.p.a., a także art. 105 k.p.a., w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

- nie jest możliwa modyfikacją pierwotnego wniosku, w tym automatyczne dokonanie modyfikacji osoby pierwotnego wnioskodawcy w toku tego samego postępowania w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia (która to okoliczność Sąd I instancji przyznał explicite w treści objętego zaskarżeniem wyroku uznając brak istnienia automatycznego nabycia praw i obowiązków strony w postępowaniu przed V. sp. z o.o.), ani złożenie nowego wniosku w warunkach utrzymania w mocy wcześniejszych czynności podjętych w toku pierwotnego postępowania o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia, albowiem:

- w świetle regulacji art. 72a § 1 u.i.o.ś. decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych zgody na realizacje przedsięwzięcia może być przeniesiona na inny podmiot w drodze decyzji w następstwie przeprowadzenia stosownego postępowania po wyrażeniu zgody na przejęcie przez dany podmiot warunków decyzji, a ponadto:

- zgodnie z prawidłową interpretacją wspomnianej regulacji art. 73 § 1 u.i.o.ś. realizacja procesu inwestycyjnego, w tym również wydanie warunkującej dalszy przebieg procesu inwestycyjnego decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia jest w pełni uzależniona od podmiotu, który zmierza do realizacji przedsięwzięcia, dla którego określone zostają uwarunkowania środowiskowe realizacji danego przedsięwzięcia, a w konsekwencji:

- brak istnienia podmiotu będącego pierwotnym wnioskodawcą, a także rezygnacja z realizacji przedsięwzięcia, dla której określone mają zostać uwarunkowania środowiskowe, kreuje podstawę do zastosowania instytucji umorzenia postępowania ze względu na okoliczność, iż postępowanie administracyjne dotyczy uprawnień o charakterze osobistym, a jego bezprzedmiotowość ma charakter trwały i nieusuwalny w ujęciu prawnym.

Sąd I instancji w konsekwencji uznał, iż decyzja z 11 kwietnia 2018 r. ma charakter błędny, a finalnie, iż zachodzi podstawa do zastosowana względem instytucji uchylenia w oparciu o regulacje art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a., w sytuacji gdy:

- w świetle łącznej interpretacji regulacji art. 72a § 1, art. 73 § 1 u.i.o.ś. oraz art. 28 k.p.a., art. 105 oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. GDOŚ w sposób prawidłowy uznał, iż

Primo: zmiana podmiotu na rzecz którego ma zostać wydana decyzja nie powoduje automatycznego nabycia przez nowy podmiot praw wynikających z decyzji, a finalnie statusu strony w postępowaniu w materii środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, a dla przejścia praw wynikających z decyzji konieczne jest zastosowanie trybu wynikającego z regulacji art. 72 § 1 u.i.o.ś.

Secundo: wyrażona przez V.1 sp. z o.o. jako pierwotnego wnioskodawcę wola zmiany wnioskodawcy w zakresie środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje inwestycji skutkowała powstaniem w sytuacji, w której pierwotny wnioskodawca rezygnuje z uzyskania decyzji, zaś V. sp. z o.o. nie posiada legitymacji do nabycia statusu strony w postępowaniu wywołanym wnioskiem V.1 sp. z o.o., a więc:

- sytuacji w której brak jest żądania uprawnionego podmiotu, kreującego stan bezprzedmiotowości podmiotowej postępowania, a więc przesłankę umorzenia postępowania.

W konsekwencji Sąd I instancji wskutek braku łącznej subsumpcji wyszczególnionych regulacji art. 72a § 1 art. 73 § 1 u.i.o.ś. oraz art. 28 k.p.a., art. 105 oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. zastosował instytucję uchylenia decyzji ostatecznej w trybie regulacji art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a., w sytuacji gdy:

- zachodziła podstawa do utrzymania w mocy decyzji w następstwie przeprowadzonej kontroli jej legalności oraz materialnoprawnej prawidłowości, w związku z jej charakterem propter legem.

II.2 Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 12 § 1 k.p.a. w zw. z art. 73 § 1 u.i.o.ś. polegające na: uznaniu przez Sąd I instancji, iż zaistniała na kanwie przedmiotowej sprawy sytuacja obejmująca umorzenie przez GDOŚ mocą ostatecznej decyzji postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia w związku z uznaniem, iż zachodzi bezprzedmiotowość podmiotowa w związku z rezygnacją z realizacji inwestycji przed pierwotnego wnioskodawcę, a także brakiem skutecznego następstwa prawnego V., narusza podstawowe zasady charakteryzujące postępowanie administracyjne, tj.: zasadę praworządności, zasadę pogłębiania zaufania do organów państwa, zasadę przekonywania, zasadę szybkości postępowania,

w związku z faktem istnienia po stronie V. przekonania o prawidłowym toku postępowania, determinowanego uprzednim uzyskaniem stosownej decyzji określającej uwarunkowania środowiskowe dla przedsięwzięcia, która to ocena Sądu I instancji miała również wpływ na treść oraz kierunek wydanego rozstrzygnięcia w warunkach:

- pominięcia przez Sąd I instancji analizy kwestii, czy uchylenie decyzji ostatecznej GDOŚ (niezależnie od kwestii interpretacyjnych regulacji art. 73 § 1 oraz art. 72a § 1u.i.o.ś. w z w. z art. 28 k.p.a., art. 105 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.) powodujące ponowna nadanie biegu merytorycznego postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, w tym kreującego konieczność ponownego rozpoznania odwołania Stowarzyszenia [...], pomimo wcześniejszego pozytywnego, merytorycznego rozpoznania odwołania Stowarzyszenia,

nie narusza zasad postępowania administracyjnego, w tym w szczególności zasady praworządności oraz zasady pogłębiania zaufania do organów państwa w stosunku do Stowarzyszenia, które pomimo pierwotnego uzyskania określonego rozstrzygnięcia i gwarancji prawnej narażone zostaje na konieczność ponownej analizy złożonego w sposób prawidłowy i uwzględnionego odwołania, a finalnie:

- narażone jest na brak pewności prawnej związanej z dalsza realizacja przedsięwzięcia kreującego zagrożenie powstania ujemnych skutków dla lokalnej społeczności.

Sąd I instancji finalnie niezależnie od braku dokonania prawidłowej wykładni kwestii związanych z istnieniem podstaw do umorzenia postępowania w sprawie warunków środowiskowych, dokonał także jednostronnej interpretacji kwestii naruszenia praw V. związanych z umorzeniem postępowania, która to ocena również miała wpływ na treść rozstrzygnięcia Sądu I instancji, pomijając kwestie wystąpienia naruszenia zasad postępowania administracyjnego w postaci zasady praworządności oraz zasady zaufania do organów państwa dla Stowarzyszenia.

W oparciu o przytoczone zarzuty Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Ponadto wniosło o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono szczegółową argumentację świadczącą o zasadności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Pismem z 22 grudnia 2021 r. V. sp. z o.o. wniosła o oddalenie obydwóch skarg kasacyjnych.

Pismem z 12 grudnia 2022 r. Stowarzyszenie ponownie przedstawiło swoje stanowisko w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Skargi kasacyjne nie są zasadne i nie zasługują na uwzględnienie.

Istota zarzutów obydwu skarg kasacyjnych sprowadza się do zakwestionowania zasadności stanowiska Sądu I instancji kwestionującego przedwczesność umorzenia postępowania pierwszej instancji w całości. Ustosunkowanie się do zarzutów skarg kasacyjnych wymaga przypomnienia w niezbędnym zakresie stanu faktycznego sprawy. W dniu 11 lipca 2012 r. do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku wpłynął wniosek V.1 Spółki z o.o. z dnia 11 czerwca 2012 r. dotyczący wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej "K." wraz z infrastrukturą techniczną. W dniu 1 sierpnia 2012 r. do organu I instancji wpłynęło pismo z dnia 27 lipca 2012 r., w którym Spółki V. i V.1 poinformowały, że "zmienia się spółka zarządzająca przedsięwzięciem polegającym na budowie farmy wiatrowej "K." składającej się maksymalnie z 8 elektrowni wiatrowych o łącznej mocy 24 MW wraz z infrastrukturą techniczną w gminie K. W związku z tym zmienił się wnioskodawca wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia (pismo z dnia 11 czerwca 2012 r.) z V.1. (...) na V. (...)". W oparciu o powyższe pismo organ I instancji uznał, że wnioskodawcą w sprawie jest V. Spółka z o.o. i decyzją z dnia 13 stycznia 2015 r. ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Organ II instancji po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości. Organ odwoławczy uznał, że RDOŚ wydając decyzję na rzecz nieuprawnionego podmiotu, z pominięciem V.1 Spółki z o.o. skierował ją do podmiotu niebędącego stroną w sprawie. W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie mogło dojść automatycznie do wstąpienia nowego podmiotu w miejsce wnioskodawcy na podstawie art. 30 § 4 k.p.a. Okoliczność to zdaniem GDOŚ doprowadziła do wygaśnięcia stosunku administracyjnego, czyli do bezprzedmiotowości postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżony wyrokiem uchylił powyższą decyzję stwierdzając, że umorzenie postępowania nastąpiło co najmniej przedwcześnie. Sąd I instancji zwrócił uwagę na okoliczność, że po wpłynięciu pisma z dnia 27 lipca 2012 r. należało wyjaśnić, czy V.1 cofa wniosek o wydanie decyzji środowiskowej i wówczas umorzyć postępowanie wobec tej Spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił pogląd organu II instancji o braku możności automatycznego wstąpienia Spółki V. w prawa Spółki V.1, jednakże podkreślił, że należało rozważyć, czy w związku ze złożonym oświadczeniem Spółka V. nie złożyła nowego, swojego wniosku zgodnie z art. 73 ust. 1 u.i.o.ś., który w razie braków podlegałby uzupełnieniu w stosownym trybie.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że o bezprzedmiotowości postępowania dotyczy trwałej i nieusuwalnej przeszkody w kontynuacji postępowania administracyjnego (A. Wiktorowska [w:] Postępowanie administracyjne, 1996, s. 160). Oznacza to, że nie istnieje przedmiot postępowania administracyjnego, a więc sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a. Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z różnych przyczyn, zarówno podmiotowych jak i przedmiotowych. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy uznał, że podstawą umorzenia postępowania jest bezprzedmiotowość podmiotowa postępowania. Zauważyć należy, że z tej przyczyny postępowanie staje się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., gdy jedyna strona postępowania administracyjnego utraciła przymioty, o których mowa w art. 28, lub wskutek śmierci strony w toku postępowania dotyczącego praw ściśle związanych z osobą zmarłej strony. W rozpoznawanej sprawie, na jej obecnym etapie, trudno dopatrzeć się zaistnienia bezprzedmiotowości podmiotowej postępowania, jak jego bezprzedmiotowości przedmiotowej. O ile ma rację organ odwoławczy, że Spółka V. nie mogła wstąpić automatycznie do toczącego się postępowania w miejsce Spółki V.1, co zostało zaakceptowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, o tyle organ II instancji nie zauważa, że wadliwość ta nie przesądza bez podjęcia stosownych czynności i ustalenia niezbędnych okoliczności o bezprzedmiotowości postępowania. W tym miejscu zauważyć należy, że nie jest zasadny zarzut skargi kasacyjnej organu dotyczący naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a., albowiem jak przedstawiono powyżej rozstrzygając sprawę Sąd I instancji zauważył i podkreślił, że organ I instancji w sposób nieuprawniony automatycznie przyjął, że V. Spółka z o.o. wstąpiła do postępowania w miejsce Spółki V.1 zamiast rozważyć czy nie został złożony przez V. nowy wniosek w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań i podjąć procedowanie w ramach tego wniosku.

W tym kontekście nie jest zasadny także zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 73 ust. 1 u.i.o.ś. Rację ma bowiem Sąd I instancji, że w sytuacji kiedy zachodziły wątpliwości, czy w sprawie został złożony przez Spółkę V. nowy wniosek w przedmiocie środowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia organ zobowiązany był skorzystać z art. 64 § 2 k.p.a. i wezwać Spółkę do uzupełnienia braków formalnych pisma poprzez wyjaśnienie czy w sprawie został złożony przez ten podmiot wniosek dotyczący wydania decyzji środowiskowej.

Nie jest oparty na usprawiedliwionych podstawach zarzut skargi kasacyjnej organu dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzuty dotyczące treści uzasadnienia wyroku mogą być skutecznie postawione w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, LEX nr 552012, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd I instancji rozpoznał sprawę sądowoadministracyjną zgodnie z jego kontrolnymi kompetencjami i ze wskazaniem przyjętego przez Sąd stanu faktycznego sprawy. W sposób jasny Sąd I instancji wskazał powody, dla których uznał, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu. Zauważyć przy tym należy, że omawiany zarzut skargi kasacyjnej został sformułowany w sposób bardzo niejasny, jednak z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że Sąd I instancji nieprawidłowo odczytał treść decyzji, albowiem postępowanie zostało umorzone wobec Spółki V.1, a nie wobec V. Zdaniem skarżącego kasacyjnie organu okoliczność ta nie została wyjaśniona w uzasadnieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Po pierwsze zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Z treści zarzutu i jego uzasadnienia wynika, że organ kwestionuje merytoryczne stanowisko Sądu I instancji za pomocą zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Po drugie zauważyć należy, że rozstrzygnięcie sprawy dotyczyło Spółki V., a co za tym uchylenie decyzji dotyczącej praw tego podmiotu i umorzenie postępowania w całości niewątpliwie musiało odnosić się także do tego podmiotu. Brak jest przy tym jakiejkolwiek informacji w sentencji zaskarżonej decyzji, czy też jej uzasadnieniu aby można było wnioskować tak jak odczytuje to organ odwoławczy. Przy czym ponowienie podkreślić należy, że zasadnie Sąd I instancji wywiódł, że umorzenie postępowania wobec Spółki V.1 może nastąpić wówczas, kiedy organ ustali, że podmiot ten cofnął wniosek. Z pisma z dnia 27 lipca 2012 r. nie wynika bowiem w sposób jednoznaczny, że Spółka V.1 cofa wniosek w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej.

Nie jest uprawniony także zarzut skargi kasacyjnej organu dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zawarcie w uzasadnieniu wyroku sprzecznych ze sobą ocen stanu faktycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zwarł bowiem sprzecznych ocen stanu faktycznego, wyjaśniając, że w związku z treścią pisma z dnia 27 lipca 2012 r. organ powinien wyjaśnić, czy Spółka V.1 cofa wniosek, a V. składa wniosek w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Prawidłowość tego stanowiska nie może zostać zakwestionowana niefortunnym użyciem przez Sąd I instancji sformułowania dotyczącego "jednoznaczności" pisma z dnia 27 lipca 2012 r.

Nie można także uznać za zasadny zarzutu skargi kasacyjnej organu dotyczącego naruszenia art. 141 § 1 p.p.s.a. poprzez niezajęcie przez Sąd I instancji stanowiska w zakresie wskazań co do dalszego postępowania z wniosku Spółki V.1. Na stronie 9 uzasadnienia Sąd I instancji stwierdził, że należało dopytać V.1, czy podtrzymuje swój wniosek z 11 czerwca 2012 r. i w sytuacji wskazania, że nie jest zainteresowana postępowaniem umorzyć je.

Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut skargi kasacyjnej organu dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest art. 65 § 1 k.c. Zauważyć bowiem należy, że organy administracji, a w tym sąd administracyjny nie jest uprawniony do wykładania i wyjaśniania intencji stron zawartych w pismach procesowych w oparciu o art. 65 § 1 k.c., dotyczący oświadczenia woli. W przypadku bowiem co do treści pisma obowiązkiem organu jest zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a. i zwrócenie się do strony z prośbą o wyjaśnienie czego dotyczy jej podanie. To bowiem strona decyduje o treści swojego żądania.

Przedstawiona powyżej argumentacja przesądza jednoznacznie o niezasadności zarzutów skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...].

Nie jest oparty na usprawiedliwionych podstawach zarzut skargi kasacyjnej Stowarzyszenia dotyczący naruszenia art. 72a § 1 w zw. z art. 73 § 1 u.i.o.ś. w zw. z art. 28, 105 i 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Przedmiotowe postępowanie nie dotyczyło przeniesienia na inny podmiot decyzji dotyczących środowiskowych uwarunkowań. Przepisy te nie mogły więc mieć w sprawie zastosowania, albowiem nie odnosiły się do prowadzonej sprawy administracyjnej. Jak zasadnie wyjaśnił zaś Sąd I instancji, że wniosek o wydanie środowiskowych uwarunkowań nie jest powiązany z posiadaniem praw rzeczowych do nieruchomości i może złożyć go każdy podmiot w każdym czasie. Nie było więc przeszkód do złożenia takiego wniosku przez Spółkę V. (w sytuacji, gdyby Spółka ta wyjaśniła, że w piśmie z dnia 27 lipca 2012 r. taki wniosek zwarła). Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Stowarzyszenia zauważyć należy, że Sąd I instancji nie przyjął, że doszło do automatycznej modyfikacji pierwotnego wnioskodawcy, o czym była mowa powyżej. Ponadto, co zostało także wyjaśnione wcześniej nie można stwierdzić, jak czyni to skarga kasacyjna, że w sprawie zachodzi "Brak istnienia podmiotu będącego pierwotnym wnioskodawcą, a także realizacja z realizacji przedsięwzięcia dla której określone mają zostać uwarunkowania środowiskowe". Z akt sprawy nie wynika bowiem, że pierwotny wnioskodawca Spółka V.1 nie istnieje lub że zrezygnowano z realizacji przedsięwzięcia, którego ma dotyczyć decyzja środowiskowa. Na obecnym etapie postępowania nie można stwierdzić, że brak jest żądania uprawnionego podmiotu do wydania decyzji środowiskowej, albowiem organy nie wyjaśniły w oparciu o art. 64 § 2 k.p.a. czy Spółka V.1 cofnęła wniosek oraz czy Spółka V. złożyła nowy, własny wniosek o wydanie decyzji środowiskowej.

Nie można uznać jako zasadnego zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 145 § 1 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6,7,11, 12 § 1 k.p.a. w zw. z art. 73 ust. 1 u.i.o.ś. Zdaniem skarżącego kasacyjnie Stowarzyszenia do naruszenia tych przepisów doszło w wyniku uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonej decyzji GDOŚ, albowiem pomimo pierwotnego uzyskania określonego rozstrzygnięcia i gwarancji prawnej Stowarzyszenie narażone zostało na konieczność ponownej analizy złożonego w sposób prawidłowy i uwzględnionego odwołania, a finalnie narażenia na brak pewności prawnej związanej z dalszą realizacją przedsięwzięcia kreującego zagrożenie powstania ujemnych skutków dla lokalnej społeczności. Odnosząc się do powyższego zarzutu zauważyć należy, że zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. sąd administracyjny zobowiązany jest do uchylenia decyzji (postanowienia) w całości lub w części jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustawa o postępowaniu administracyjnym nie zawiera regulacji, takich jak kodeks cywilny w art. 5, który w pewnych szczególnych sytuacjach umożliwiałby mu oddalenie skargi pomimo zaistnienia przesłanek do uchylenia zaskarżonej decyzji. Okoliczność zaś uzyskania satysfakcjonującej Stowarzyszenie decyzji wydanej przez organ odwoławczy nie może stanowić podstawy do oddalenia skargi pomimo negatywnej oceny legalności zaskarżonej decyzji, przy czym zasady postępowania administracyjnego, wymienione w omawianym zarzucie skargi kasacyjnej, w tym zasada praworządności w sposób jednakowy muszą mieć zastosowanie do wszystkich uczestników postępowania.

Mając na względzie powyższe rozważania skargi kasacyjne zostały oddalone w oparciu o art. 184 p.p.s.a.

Niniejsza sprawa skierowana została do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej. Podstawę tego zarządzenia stanowił art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.), dalej: "ustawa COVID-19". Jak wynika natomiast z wyżej poczynionych rozważań biorąc pod uwagę gwarancję prawa do obrony, strona musi mieć zapewnione prawo do przedstawienia swojego stanowiska, tym samym odstępstwo od zachowania formy posiedzenia jawnego powinno nastąpić z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego. Biorąc zatem pod uwagę, że strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie należało przyjąć, iż standardy ochrony praw stron i uczestników zostały zachowane. Powyższe zaś przesądziło o przyjęciu, iż rozpoznanie przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym jest dopuszczalne.