Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 4178/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 49a, art. art. 49b, art. 107 par. 1 i 2, art. 116 par. 1 i 4, art. 120, art. 121 par. 1, art. 122, art. 187, art. 229
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 49 ust. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 127 poz 721
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity.
article: art. 134  art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Owsiak, sędzia WSA Anna Zaorska (sprawozdawca), Protokolant specjalista Alicja Bogusz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2018 r. sprawy ze skargi A.O. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz ze spółką za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okresy rozliczeniowe od grudnia 2010 r. do czerwca 2011 r. oraz umorzenia jako bezprzedmiotowe postępowania w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz ze spółką za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okresy rozliczeniowe od marca do listopada 2012r. oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Decyzją z [...] grudnia 2016 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej – "Prezes Zarządu PFRON") orzekł

o solidarnej odpowiedzialności Pana A. O.(dalej – "Skarżący")

za zaległości S. Sp. z o. o. (dalej – "Spółka), solidarnie ze Spółką, z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej – "PFRON")

za okres od grudnia 2010 r. do czerwca 2011 r. oraz umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie ustalenia odpowiedzialności ww. osoby za zaległości ww. Spółki z tytułu wpłat na PFRON za okres od marca do listopada 2012 r. W ocenie organu, w sprawie zaistniały pozytywne przesłanki do przeniesienia na Skarżącego odpowiedzialności za wskazane okresy. Z kolei Skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanek uwalniających go od tej odpowiedzialności.

2. Od powyższej decyzji Skarżący wniósł odwołanie zarzucając jej naruszenie:

- art. 107 § 1, § 2 pkt 1, 2 i 4 oraz art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 2046 ze zm., dalej: "O.p.") poprzez uznanie, że ponosi odpowiedzialność za należności Spółki;

- art. 122 i art. 187 § 1 O.p., poprzez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego istotnego dla załatwienia sprawy;

- art. 191 O.p., poprzez błędne uznanie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadnia uznanie jego odpowiedzialności, jako osoby trzeciej za należności Spółki, solidarnie ze Spółką;

- art. 210 § 1 O.p., poprzez brak wymaganego uzasadnienia faktycznego i prawnego dla stanowiska Prezesa Zarządu PFRON przedstawionego w decyzji;

- art. 121 § 1 O.p., poprzez prowadzenie przez Prezesa Zarządu PFRON postępowania w sposób nadwyrężający zaufanie do organów administracji;

- art. 124 O.p. poprzez zaniechanie wyczerpującego wyjaśnienia przesłanek, którymi Prezes Zarządu PFRON kierował się przy załatwieniu sprawy.

3. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: "Minister") decyzją

z [...] października 2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Prezes Zarządu PFRON przeprowadził postępowanie w sprawie ustalenia odpowiedzialności za zaległości Spółki względem Skarżącego, który był jedynym członkiem zarządu i pełnił funkcję prezesa zarządu w okresie, kiedy upływał termin płatności zobowiązań za okres od grudnia 2010 r. do czerwca 2011 r. Powyższe wynikało z protokołu Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 15 maja 2007 r. oraz z rezygnacji Skarżącego z pełnienia funkcji członka zarządu z 30 sierpnia 2013 r.

Odnośnie kwestii bezskuteczności egzekucji Minister wskazał na prowadzane w stosunku do Spółki postępowanie upadłościowe, wszczęte wnioskiem Skarżącego z 29 listopada 2011 r. Wyjaśnił, że pierwotnie Sąd postanowieniem z [...] lipca 2012 r. ogłosił upadłość Spółki z możliwością zawarcia układu, a następnie postawieniem

z 19 kwietnia 2013 r. zmienił sposób poprowadzenia postępowania upadłościowego na postępowanie obejmujące likwidację majątku. Ostatecznie postanowieniem z [...] listopada 2014 r. sygn. akt [...] Sąd umorzył postępowanie upadłościowe prowadzone w stosunku do Spółki.

Minister argumentował, że Prezes Zarządu PFRON dochodził zaległości poprzez zgłoszenie ich do masy upadłości dłużnika pismem z 7 sierpnia 2012 r. i z 14 marca 2013 r.

Organ odwoławczy wskazał ponadto, że w 2015 r. wszystkie zaległości zostały objęte tytułami wykonawczymi, jednakże Naczelnik Urzędu Skarbowego wyjaśnił, że nie przystąpi do egzekucji, z uwagi na prawdopodobieństwo nieuzyskania kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Naczelnik US wskazał również na uprzednio prowadzane postępowania egzekucyjne, w którym nie uzyskano żadnych środków pieniężnych oraz brak informacji o majątku Spółki, z którego możliwa byłaby egzekucja.

Zdaniem organu odwoławczego, powyższe okoliczności potwierdziły bezskuteczność egzekucji z majątku tej Spółki.

Ponadto, w związku z ogłoszeniem upadłości Spółki, zgodnie z art. 70 § 3 O.p. doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia, tym samym należności za okres od grudnia 2010 r. do czerwca 2011 r. nie uległy przedawnieniu.

W ocenie Ministra, w sprawie nie zaistniały również przesłanki uwalniające Skarżącego od odpowiedzialności.

Zdaniem organu, Skarżący nie wykazał, że w stosunku do zobowiązań za okres od grudnia 2010 r. do czerwca 2011 r. we właściwymi czasie złożono wniosek o ogłoszenie upadłości.

W ocenie Ministra, zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości powinno nastąpić w lutym 2011 r., z uwagi brak wykonywania wymagalnych zobowiązań

z tytułu wpłat na PFRON od grudnia 2010 r. Tym samym wniosek o ogłoszenie upadłości złożony w dniu 29 listopada 2011 r. był spóźniony.

Wskazano ponadto, że mimo wezwań kierowanych do Skarżącego nie wykazał on spełniania przesłanek, które uwalniałby go od odpowiedzialności tj. braku winy w niezgłoszeniu wniosku w odpowiednim czasie, czy wskazania mienia Spółki, z którego egzekucja mogłaby umożliwić zaspokojenie zaległości w znacznej części.

Minister podzielił stanowisko Prezesa Zarządu PFRON, że postępowanie za okres od marca do listopada 2012 r. stało się bezprzedmiotowe, ponieważ termin płatności zobowiązań przypadał w okresie, w którym został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki. Tym samym za te okresy Skarżący uwolnił się od odpowiedzialności.

4. W skardze na powyższą decyzję Skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 116 O.p., poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, co doprowadziło do uznania, że zostały spełnione przesłanki powstania odpowiedzialności Skarżącego, jako byłego członka zarządu Spółki, za należności tej Spółki na podstawie decyzji wydanej przez Ministra, utrzymującej w mocy decyzję Prezesa PFRON;

- art. 229 w zw. z art. 122 oraz art. 187 O.p., poprzez nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, a w konsekwencji niedopełnienie obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co stanowi warunek konieczny dla załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym;

- art. 120 i 121 O.p., poprzez naruszenie zasady działania organów podatkowych na podstawie przepisów prawa oraz prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych;

- art. 124 oraz 191 O.p., poprzez zaniechanie wyczerpującego wyjaśnienia przesłanek, którymi Minister kierował się przy załatwianiu sprawy.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że w sprawie nie została spełniona przesłanka bezskuteczność egzekucji. Podniesiono, że do 2015 r. tj. do wystawienia tytułów wykonawczych Prezes Zarządu PFRON nie podjął żadnych działań poza zgłoszeniem wierzytelności w ramach postępowania upadłościowego. Z kolei na podstawie bilansu Spółki dostępnego w KRS, a także w oparciu o opinię biegłego powołanego przez Sąd upadłościowy, a także innych dowodów, możliwe było ustalenie, że majątek Spółki obejmował szereg aktywów, w tym nieruchomości maszyny urządzenia, towary, wierzytelności. W stosunku do tych składników w latach 2011 do 2015 żadne czynności egzekucyjne nie były prowadzone. Argumentował, że wartość majątku Spółki na dzień 30 października 2011 r. wynosiła ponad 1 mln zł, a zatem istniał majątek, z którego możliwa była egzekucja, a mimo to Prezes PFRON nie podjął żadnych działań w celu zaspokojenia swoich roszczeń. Skarżący wskazał ponadto, że poza sporem jest, że Spółka nie wykonywała w terminie niektórych zobowiązań w 2011 i 2012 roku. Spółka w tym okresie miała problemy finansowe i niektóre płatności regulowała z opóźnieniem inne zaś wykonywała na bieżąco. Skarżący wskazał, że działając w imieniu Spółki złożył wniosek o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej w dniu 29 listopada 2011 r., to jest

w chwili, w której uznał, że Spółka trwale zaprzestała spłacania długów.

W ocenie Skarżącego, zaległości Spółki stanowią przesłankę upadłości nie

z chwilą ich powstania, ale gdy nastąpiło trwałe zaprzestanie płacenia przeważającej części zobowiązań Spółki. Prawidłowość podejmowanego przez niego działań odnośnie terminu złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości została potwierdzona przez Sąd upadłościowy i powołanego przez niego biegłego. W tym zakresie Skarżący podniósł, że opinia biegłego stanowi istotny dowód w sprawie, który powinien zostać uwzględniony przy rozstrzyganiu.

Skarżący zwrócił ponadto uwagę, że w chwili wydania decyzji o odpowiedzialności, niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości w czasie przewidzianym przez dotychczasowe przepisy nie stanowiło już podstaw do stosowania sankcji przewidzianej w art. 116 O.p. Zmieniona ustawa – Prawo upadłościowe dopuszcza utrzymywanie się ujemnych aktywów spółki przez okres 24 miesięcy. Ponadto, w zakresie nieterminowego regulowania zobowiązań nowe przepisy przyjmują domniemanie, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące. Skarżący wskazał, że w toku postępowania ta okoliczność zaistniała w październiku 2011 r.

5. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

6.1. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wbrew wywodom skargi odpowiada prawu.

6.2. Istotą sporu jest zasadność orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości Spółki z tytułu wpłat na PFRON za okresy od grudnia 2010 r. do czerwca 2011 r.

Przypomnieć w związku z tym należy, że przepisy Ordynacji podatkowej mają w niniejszym postępowaniu zastosowanie na podstawie przepisu art. 49 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.), zgodnie

z którym do wpłat na PFRON stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 5a-5d oraz art. 49a i art. 49b, przepisy Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują Prezesowi Zarządu Funduszu.

Z kolei granice odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika określają przepisy rozdziału 15 działu III Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z jej art. 107 § 1, w przypadkach i w zakresie przewidzianym w tym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Zakresem tej odpowiedzialności objęte zostały również odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, a także koszty postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy odnoszące się do odpowiedzialności osób trzecich stanowią inaczej (art. 107 § 2 pkt 2 i 4 O.p.).

Stosownie do art. 116 § 1 O.p., za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, bądź nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Przy tym odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje między innymi, zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu (§ 2). Powyższe przepisy mają również zastosowanie do byłego członka zarządu, co zostało uregulowane w § 4 art. 116 Ordynacji podatkowej.

6.3. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy ustaliły następujące fakty:

- Spółka złożyła deklaracje DEK-I-0 m.in. za okresy od grudnia 2010 r. do czerwca 2011 r., lecz faktycznie nie dokonała wpłaty na poczet objętych nimi zobowiązań;

- należności te nie uległy przedawnianiu, z uwagi na ogłoszenie upadłości Spółki (art. 70 § 3 O.p.);

- Skarżący pełnił funkcję Prezesa Zarządu Spółki w okresie od 15 maja 2007 r. do 30 sierpnia 2013 r.; w tym też okresie powstały zobowiązania Spółki z tytułu wpłat na PFRON objęte zaskarżoną decyzją, które nie zostały przez Spółkę zapłacone;

- Skarżący nie wskazał mienia Spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości (art. 116 § 1 pkt 2 O.p.) (mimo wezwania w tym zakresie, zob. pismo z 14 października 2016 r., k – 113 akt admin.).

Okoliczności te nie są w sprawie sporne.

6.4. Spór dotyczy natomiast kwestii bezskuteczności egzekucji prowadzonej

w stosunku do Spółki oraz terminowości złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

6.5. Odnosząc się w pierwszej kolejność do kwestii bezskuteczności egzekucji Sąd zauważa, co znajduje potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych, że bezskuteczność egzekucji może być stwierdzona każdym prawnie dopuszczalnym dowodem i świadczyć o niej może również brak skuteczności czynności egzekucyjnych dokonanych w toku innego postępowania egzekucyjnego. W zakresie tej przesłanki przypomnieć można również, że z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2008 r., sygn. akt I FPS 6/08 wynika, że stwierdzenie przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 O.p., powinno być dokonane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego, a bezskuteczność egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu.

Podkreślić w związku z powyższym należy, że wobec Spółki toczyło się postępowanie upadłościowe z wniosku samego Skarżącego. Po wszczęciu postępowania upadłościowego Prezes PFRON zgłosił przedmiotowe wierzytelności do masy upadłości (zgłoszenie wierzytelności z 7 sierpnia 2012 r., k- 64 akt admin. i dodatkowe zgłoszenie wierzytelności z 14 czerwca 2013 r. k- 68 akt admin.).

Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowym, nie budzi wątpliwości, że upadłość jest również egzekucją, którą prowadzi się wobec całego majątku upadłego dłużnika celem przymusowego, ale wspólnego i w zasadzie równego (poprzez proporcjonalny podział uzyskanych z masy upadłości środków) zaspokojenia wszystkich wierzycieli, którzy zgłosili w sposób prawidłowy swój udział w tym postępowaniu. Dlatego też określa się ją jako egzekucję uniwersalną lub generalną w odróżnieniu od egzekucji singularnej prowadzonej przez poszczególnych wierzycieli na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego albo ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skoro postępowanie upadłościowe prowadzone w stosunku od całego majątku Spółki nie doprowadziło do zaspokojenia wierzytelności zgłoszonych przez Prezesa Zarządu PFRON, to należało uznać, że egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna.

Jaka wynika z akt sprawy – ostatecznie – postanowieniem z [...] listopada 2014 r. sygn. akt [...] Sąd upadłościowy umorzył postępowanie upadłościowe prowadzone w stosunku do Spółki.

Warto również podkreślić, że Prezes Zarządu PFRON w 2015 r., po zakończonym postępowaniu upadłościowym, wystawił tytuły wykonawcze dotyczące spornych należności, jednakże Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, że nie przystąpi do egzekucji, z uwagi na prawdopodobieństwo nieuzyskania kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Wskazał również na uprzednio prowadzane postępowania egzekucyjne, w którym nie uzyskano żadnych środków pieniężnych oraz brak informacji o majątku Spółki, z którego możliwa byłaby egzekucja. Postanowieniem z [...] kwietnia 2016 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. wydał w związku z tym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego (k - 104 akt admin.).

Zdaniem Sądu, powyższe uprawniało do uznania egzekucji wobec Spółki za bezskuteczną w rozumieniu art. 116 § 1 O.p.

Odnosząc się z kolei do argumentacji Skarżącego, że Prezes PFRON zbyt późno podejmował czynności egzekucyjne, zauważyć należy, że okoliczności te nie podlegają ocenie przez Sąd w niniejszym postępowaniu. Dla wypełnienia przesłanki z art. 116 § 1 O.p. istotne jest samo stwierdzenie bezskuteczności egzekucji.

6.6. W ocenie Sądu, Skarżący nie uwolnił się od odpowiedzialności poprzez wykazanie zaistnienia przesłanki, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p., tj. zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości (wszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości) we właściwym czasie.

Przy czym w pierwszej kolejności, nie sposób zgodzić się ze Skarżącym, aby do oceny terminowości i przesłanek wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości stosować przepisy ustawy – Prawo upadłościowe w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r. Przepisy dotyczące przesłanek z art. 11 ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2003 r. Nr 60, poz. 535 ze zm., dalej "P.u.n.") mają charakter materialnoprawny, więc mogą być oceniane tylko i wyłącznie przez pryzmat przepisów istniejących w dacie, w której one wystąpiły tj. na dzień zaistnienia stanu niewypłacalności. W zakresie natomiast stosowania przepisów proceduralnych ustawodawca przyjął zasadę ciągłości, wskazując w art. 449 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2015 r. poz. 978), że w sprawach, w których przed dniem wejścia w życie ustawy wpłynął wniosek o ogłoszenie upadłości, stosuje się przepisy dotychczasowe. Tym samym, zdarzeniem według którego określa się zastosowanie przepisów prawa upadłościowego i naprawczego lub prawa restrukturyzacyjnego, jest data złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

W tym kontekście niezasadny jest więc zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 120 i art. 121 § 1 O.p.

Zgodnie z art. 10 P.u.n., w brzmieniu obowiązującym na dzień zaistnienia stanu niewypłacalności, upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Stosownie do art. 11 ust. 1 i 2 P.u.n. dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.

Sąd zauważa, że w art. 11 P.u.n., ustawodawca przewidział dwie niezależne przesłanki ogłoszenia upadłości dłużnika będącego osobą prawną tj.: 1. niewykonywanie wymagalnych zobowiązań; 2. sytuację, w której zobowiązania dłużnika przekraczają jego majątek.

Wystąpienie którejkolwiek z nich obliguje członka zarządu do zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki.

W myśl art. 21 ust. 1 P.u.n. zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości powinno nastąpić nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości.

W ocenie Sądu, w przypadku Spółki niewątpliwą przesłankę do złożenia wniosku o upadłość stanowiło zaprzestanie uiszczania wymagalnych zobowiązań

o charakterze publicznoprawnym. Sąd podziela przy tym stanowisko organów, że stan niewypłacalności Spółki, z uwagi na zaprzestanie regulowania wymagalnych zobowiązań miał miejsce już w pierwszych miesiącach 2011 r.

Spółka nie uiszczała bowiem należnych wpłat na PFRON począwszy od grudnia 2010 r. na co zasadnie powołały się organy w sprawie. Ponadto, jak wynika z akt niniejszej sprawy, w tym chociażby z wniosku złożonego przez Skarżącego o ogłoszenie upadłości Spółki (k- 17-34 akt admin.), na przynajmniej trzy miesiące przed złożeniem wniosku, Spółka posiadała zaległości w stosunku do organów podatkowych na ponad 1 mln 200 tyś. zł, a także wobec ZUS i innych wierzycieli. Sądowi z urzędu wiadomym jest ponadto, że Spółka posiadała nieuregulowane zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług m.in. za grudzień 2010 r., za okres od stycznia do maja i od lipca do listopada 2011 r., z tytułu pobranych, a niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiące od lutego 2011 r. do maja 2012 r., a także zalegała z płatnościami wobec ZUS od 2003 r. (zob. akta sprawy o sygn. akt III SA/Wa 1268/17).

Niewątpliwie zatem w trakcie pełnienia przez Skarżącego funkcji członka zarządu Spółka zaprzestała regulowania swoich wymagalnych zobowiązań, a stan ten miał – wbrew zarzutom Skarżącego – charakter długotrwały.

Tym samym wniosek Skarżącego o ogłoszenie upadłości Spółki złożony 29 listopada 2011 r., jako spóźniony, nie mógł uwolnić go od odpowiedzialności za zaległości Spółki z tytułu wpłat na PFRON.

Sąd zauważa jednocześnie, że oczywiście nie można odmówić członkowi zarządu prawa do podjęcia ryzyka i niezgłoszenia wniosku o upadłość mimo wystąpienia stosownych ku temu przesłanek ustawowych w sytuacji, gdy według jego oceny uda się opanować sytuację finansową i w konsekwencji spłacić całość zobowiązań. Jednak jeśli zarządzający Spółką takie ryzyko podejmuje, to musi to czynić ze świadomością odpowiedzialności z tym związanej i liczyć się z tym, że w przypadku dokonania błędnej oceny sytuacji rodzącej w konsekwencji choćby częściową niemożność zaspokojenia długów przez Spółkę, to sam będzie musiał ponieść subsydiarną odpowiedzialność finansową. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.

W dalszej kolejności Sąd wskazuje, że przyczyna niewypłacalności, związana z zaprzestaniem wykonywania wymagalnych zobowiązań sprawia, że badanie "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości z tego właśnie powodu nie wymaga analizy stanu majątku Spółki i tego, czy zobowiązania przekraczają jego wartość. W takim przypadku istotny jest obiektywny stan nieregulowania wymagalnych zobowiązań.

Innymi słowy, skoro powstanie stanu niewypłacalności było determinowane zaprzestaniem wykonywania wymagalnych zobowiązań, czyli wiązało się z zaistnieniem przesłanki, o której mowa w art. 11 ust. 1 P.u.n., to zbędne było prowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność spełnienia przesłanek powstania stanu niewypłacalności z art. 11 ust. 2 P.u.n.

W konsekwencji zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 229 w zw. z art. 122 oraz art. 187 O.p., z uwagi na nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania co do sytuacji majątkowej Spółki i pominięcie opinii biegłego wydanej na podstawie art. 31 P.u.n., co do stanu przedsiębiorstwa, nie zasługiwały na uwzględnienie.

6.7. Spełnione zatem zostały przesłanki dla orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego za zaległości Spółki z tytułu wpłat na PFRON. To zaś oznacza, że zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 116 O.p. okazały się bezzasadne, a Sąd nie znalazł w zaskarżonej decyzji innych uchybień, które mogłyby uzasadnić jej uchylenie.

Sąd zauważa, że prowadząc postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności osób trzecich organy, tak jak w każdym postępowaniu mają obowiązek podjąć działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 122 O.p.), a w myśl art. 187 § 1 O.p. zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie – zgodnie z art. 191 O.p. – dokonać oceny, na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Podkreślić przy tym należy, że ocena materiału dowodowego została zastrzeżona organom w ramach swobodnej oceny dowodów uwzględniającej ocenę faktów mających znaczenie prawne, zasady logiki, doświadczenia życiowego, reguł logicznego wnioskowania. Przy tej ocenie organ nie jest skrępowany żadnymi regułami formalnymi. Organ jako dowód może dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 O.p.). Natomiast zgodnie z art. 188 O.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.

W ocenie Sądu, stan faktyczny sprawy ustalony przez organy nie budzi wątpliwości, ustalono go z poszanowaniem przedstawionych powyżej reguł procesowych, a sprawa została wyjaśniona w sposób umożliwiający wydanie prawidłowej decyzji. Podstawę podjętego rozstrzygnięcia stanowił materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej instancji, a ocena tego materiału dowodowego dokonana została zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Powyższe znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd nie dopatrzył się w związku z tym naruszenia wskazanych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej normujących postępowanie dowodowe i ogólne zasady jego prowadzenia w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

6.8. Odnosząc się do tej części decyzji, która dotyczył umorzenia jako bezprzedmiotowe postępowania w sprawie odpowiedzialności Skarżącego za okresy od marca do listopada 2012 r., Sąd, zważywszy na 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), tj. zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego, jedynie na marginesie wskazuje, że członek zarządu nie jest zwolniony od odpowiedzialności za zaległości powstałe po zgłoszeniu wniosku o upadłość. Przepis art. 116 § 1 O.p. nie przewiduje bowiem ograniczenia odpowiedzialności członków zarządu w stosunku do zaległości podatkowych powstałych po złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości.

Z odpowiedzialności zwalnia bowiem złożenie wniosku, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p. we właściwym czasie lub brak winy w jego złożeniu, a nie złożenie wniosku w ogóle i w jakimkolwiek czasie. Członek zarządu, jak wynika z art. 116 § 2 O.p. odpowiada bowiem za zaległości z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez niego obowiązków członka zarządu oraz zaległości, o których mowa w art. 52, powstałe w czasie pełnienia funkcji (zob. m.in. wyrok NSA z 29 listopada 2012 r. sygn. akt II FSK 721/11).

6.9. Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.).