Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 766/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2011-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 3, art. 7, art. 8 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 41 pkt 1
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant : Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 16 marca 2011 r. ze skargi L. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta M. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w M., na podstawie art. 41, art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 175, poz. 1362 ze zm.), zwanej dalej ustawą, oraz art. 104 i art. 108 kpa odmówiono L. T. przyznania specjalnego zasiłku celowego w wysokości 300 zł, w tym na zaległy czynsz 150 zł, na ścieki, wodę i śmieci 150 zł.

W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie wywiadu środowiskowego ustalono, że dochód strony w wysokości 757,67 zł przekracza kryterium dochodowe. Zdaniem organu pomocy społecznej, trudna sytuacja finansowa wnioskodawczyni trwa od szeregu lat, a i nie jest wynikiem zdarzenia losowego lecz nierentownej działalności gospodarczej. Strona zaciąga długi w bankach w celu inwestowania w działalność gospodarczą, która od wielu lat nie przynosi zysków. Stan ten spowodował brak środków na zabezpieczenie przez nią niezbędnych potrzeb. Nadto stwierdzono, że ustalony podczas wywiadu środowiskowego stan faktyczny nie kwalifikuje się jako przypadek szczególny lecz jest wynikiem decyzji podejmowanych przez stronę. Podano, iż w ramach zadań własnych organ pomocy społecznej dysponuje określoną pulą środków finansowych przeznaczoną na pomoc dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej. Wskazano, że przed udzieleniem pomocy dokładnie analizowana jest sytuacja wnioskodawców. Poinformowano jednocześnie o rozmiarach i rodzaju pomocy finansowej udzielonej w roku 2010 r.

Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji L. T. wniosła odwołanie, w którym podała, że po przeprowadzce ze Świdnicy 20 lat temu do M. nie została poinformowana, że nie otrzyma tam pracy (posiada wykształcenie średnie ekonomiczne). Pobierała zasiłek dla bezrobotnych, a następnie żeby się utrzymać musiała rozpocząć działalność gospodarczą, na którą nie otrzymała pożyczki. Brak pomocy w prowadzeniu działalności gospodarczej i konkurencja na rynku sprawiły, że musiała zaciągać pożyczki na kontynuowanie tej działalności. Wskazała jako przypadek losowy ciężką chorobę, jednakże nie przedłożyła na tę okoliczność żadnych dowodów, powołała się także na srogą zimę, która spowodowała spadek obrotów. Dodała, że jej syn jest również chory. Z działalności gospodarczej nie chce zrezygnować, gdyż nie może liczyć na pomoc społeczną.

Decyzją z [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 2 ust. 1, art. 3, art. 7, art. 8 ust. 1 pkt. 1, ust. 3 oraz art. 41 pkt 1 ustawy utrzymało w mocy powyższą decyzję.

W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 21 lipca 2010 r. L. T. zgłosiła organowi pierwszej instancji, iż oczekuje pomocy finansowej w formie zasiłku celowego w wysokości 300 zł (150 zł na zaległy czynsz i 150 zł za wodę, ścieki i gaz) oraz przyznania pomocy rzeczowej w formie lodówki i kuchni węglowej gazowej, piecyka, wymiany instalacji gazowej, okien.

L. T. powołała się na trudną sytuację finansową spowodowaną prowadzeniem od szeregu lat nierentownej działalności gospodarczej oraz zadłużeniem w bankach, u osób prywatnych i różnych instytucjach. Wskazała, że z powodu zadłużenia nie może już zaciągnąć następnej pożyczki na spłatę zaległości finansowych. Dodała, że pomimo zarejestrowania się w PUP nie otrzymała żadnej oferty pracy chociaż posiada średnie wykształcenie ekonomiczne.

Dołączyła do wniosku pismo z ZUS z dnia 26 lutego 2010 r. o odmowie umorzenia zadłużenia z tytułu zaległych składek na ogólna sumę 6.704,23 zł, wezwanie do zapłaty z dnia 4 lutego 2010 r. ZBK w B. K. kwoty 1.096, zł wraz z odsetkami, pismo ZGKiM w M. z dnia 30 czerwca 2010 r. o zadłużeniu na kwotę 587,49 zł, roczne rozliczenie Wspólnoty Mieszkaniowej w M. za rok 2009 na kwotę 629,80 zł.

Dalej wskazano, że pracownik socjalny organu pierwszej instancji w dniu 4 sierpnia 2010 r. przeprowadził wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania strony i ustalił, że L. T. ur. [...] pomimo, że mieszka z synem A. T. to prowadzi odrębne, jednoosobowe gospodarstwo domowe. Syn strony utrzymuje się z renty i zasiłku pielęgnacyjnego (769, 72 zł). Według jego oświadczenia nie pomaga matce. L. T. jest osobą schorowaną. Źródłem jej utrzymania jest emerytura w wysokości 757,67 zł. Emerytura jest obciążona z powodu potrącania zaległych składek ZUS w kwocie 220,24 zł. miesięcznie . Równocześnie ten sam pracownik stwierdził, że strona prowadzi nierentowną działalność gospodarczą pn. "Handel Detaliczny Artykułami Wielobranżowymi" i jest zadłużona z tytułu zaciągniętych kredytów w różnych bankach , których nie jest w stanie spłacić i że taka sytuacja utrzymuje się od szeregu lat. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie strony z dnia 4 sierpnia 2010 r. iż za miesiąc czerwiec 2010 r. nie osiągnęła dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Według zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. K. z dnia 9 sierpnia 2010 r. L. T. w roku podatkowym 2009 uzyskała dochód w wysokości 9.964,88 zł.

Organ pierwszej instancji proponował stronie zawarcie kontraktu socjalnego w celu likwidacji działalności gospodarczej. Strona w dniu 4 sierpnia 2010 r. oświadczyła na piśmie, że nie wyraża zgody na zawarcie proponowanego kontraktu socjalnego na likwidację działalności gospodarczej z powodu zadłużeń wobec wierzycieli oraz zadłużenia syna rencisty w wielu bankach, jak również w zadłużenia w ZGM i ZBK w B. K. oraz u osób prywatnych.

Wskazano dalej, że w sytuacji przekroczenia kryterium dochodowego ustawodawca w art. 41 pkt 1 ustawy przewidział, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach, osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe, przyznanie specjalnego zasiłku celowego w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi.

Wprawdzie nie jest to świadczenie obowiązkowe, ale też przyznanie takiego świadczenia nie może być dowolne. Uprawnienie organu do wydania decyzji o charakterze uznaniowym nie zwalnia tegoż organu z obowiązku zgromadzenia i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego i wydania decyzji o treści przekonującej pod względem faktycznym i prawnym.

Świadczenie przyznawane na podstawie art. 41 pkt 1 ustawy ma charakter szczególny. Przepis ten nie precyzuje celów, na jakie może zostać przyznana pomoc. Natomiast uznaniowy charakter decyzji wydanych na podstawie art. 41 ustawy sprawia, że ich kontrola dokonywana przez organ drugiej instancji sprowadza się zasadniczo do zbadania czy wydanie decyzji zostało przeprowadzone prawidłowo w przeprowadzonym postępowaniu z zachowaniem procedury administracyjnej, a w szczególności czy w toku postępowania podjęto wszelkie kroki do dokładnego wyjaśnienia sprawy( art. 7, art. 77 kpa) i czy decyzja podjęta na podstawie zebranych dowodów nie przekracza uznania administracyjnego , tj. czy nie nosi cech dowolności.

Wskazane unormowanie oraz ustalony w sprawie stan faktyczny nakazuje zatem organom administracji dokonać badania, czy sytuacja strony wnioskującej o pomoc w formie specjalnego celowego zasiłku może zostać uznana jako szczególny przypadek.

W dalszej części uzasadnienia powołano się na wyrok z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt l OSK 1416/07, w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził:

"1. Szczególnie uzasadniony przypadek to taka sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że aż tak drastyczne, tak dotkliwe w skutkach i tak daleko ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych ani nawet do zdarzeń nadzwyczajnych. Są to zdarzenia występujące zupełnie okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów wydarzeń, wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości.

2. Pomoc państwa ma jedynie charakter subsydiarny, dopuszcza się interwencję organów państwa jedynie w takich przypadkach, w których osoba lub rodzina nie ma możliwości samodzielnego przezwyciężenia trudności życiowych.

3. Brak współdziałania z pracownikami ośrodka pomocy społecznej i rezygnacja z aktywnych form poszukiwania zatrudnienia mogą stanowić samodzielną przesłankę do odmowy przyznania świadczenia".

Zdaniem organu odwoławczego rozstrzygając o przyznaniu specjalnego zasiłku celowego, organy pomocy społecznej powinny mieć na uwadze cel pomocy społecznej wyrażony w art. 2 ust. ustawy. Zgodnie z tym przepisem, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.

Odnosząc powyższe rozważania do realiów przedmiotowej sprawy zauważyć należy, iż strona we wniosku o przyznanie zasiłku w wysokości 300 zł jak również w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji nie wskazała żadnej wyjątkowej okoliczności uzasadniającej przyznanie specjalnego zasiłku celowego. Strona podała, że od 20 lat jest w trudnej sytuacji finansowej i życiowej. W ocenie Kolegium niewątpliwie sytuacja strony jest trudna, jednak taka sytuacja utrzymuje się od szeregu lat.

Strona we wniosku o przyznanie specjalnego zasiłku celowego jako przypadek losowy podała ciężką chorobę, jednakże nie przedłożyła na tę okoliczność żadnych dowodów.

Dodano, że organ pierwszej instancji proponował stronie zawarcie kontraktu socjalnego w celu likwidacji działalności gospodarczej. Strona w dniu 4 sierpnia 2010 r. oświadczyła na piśmie, że nie wyraża zgody na zawarcie proponowanego kontraktu socjalnego na likwidację działalności gospodarczej z powodu zadłużeń wobec wierzycieli oraz zadłużenia syna rencisty w wielu bankach, jak również w zadłużenia w ZGM i ZBK w B. K. oraz u osób prywatnych.

Niezależnie od powyższego Kolegium wskazało, iż w oparciu o art. 4 ustawy osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Przez współdziałanie osoby ubiegającej się o pomoc (lub korzystającej z niej) należy rozumieć gotowość do podjęcia współpracy z pracownikiem socjalnym oraz skorzystanie z uzasadnionych i rozsądnych propozycji pracownika socjalnego, pomagających osobie lub rodzinie przezwyciężyć trudne sytuacje życiowe. Za brak współpracy, o jakiej mowa w tym przepisie uznać należy odmowę zawarcia kontraktu socjalnego.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła L. T. Wskazała, że przepracowała 23 lata i 7 miesięcy. Działalność gospodarczą podjęła po przeprowadzce do M., ponieważ nie było dla niej innej propozycji pracy pomimo, że ukończyła Policealne Studium Ekonomiczne. Działalność ta nie przynosi jej dochodów bo nie posiada samochodu, ponadto zbyt wysoka opłata targowa w M., (26 zł za jeden dzień) sprawia, że dojeżdża do innych miejscowości na targ. Potwierdziła fakt zadłużenia w wielu bankach jak i u osób prywatnych i że po potrąceniu składek z ZUS otrzymuje emeryturę w wysokości 537 zł.

Ponadto wskazała, że nie może zawrzeć proponowanego przez organ pierwszej instancji kontraktu socjalnego, którego założeniem jest likwidacja nierentownej działalności gospodarczej z uwagi na to, że działalność ta jest jedyną formą przetrwania i daje szansę na spłatę wierzycieli jej oraz zadłużenia jej syna. Wskazała, że propozycja współpracy z OPS w M. winna być w latach 90-tych, tj. po jej przeprowadzce do tej Gminy.

Dodała, że emerytura którą otrzymuje, nie wystarczy na spłatę obciążenia z powodu zaciągniętych kredytów jak i opłacenie składek ZUS. Skarżąca podniosła również, iż w jej ocenie ona i syn są dyskryminowani przez organ pomocy społecznej, gdyż inne osoby są lepiej traktowane i otrzymują pomoc z opieki społecznej. Wskazała, że oczekuje pomocy w postaci przyznania większej kwoty zasiłku celowego na opał, wyżywienie, odzież, zakup lekarstw, opłaty eksploatacyjne, remont mieszkania.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie

z powodów podanych w uzasadnieniu decyzji ostatecznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Sąd administracyjny nie jest też tym samym uprawniony do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie w postaci wydania orzeczenia zmieniającego kontrolowaną decyzję.

W niniejszej sprawie skarga wniesiona została na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie przyznania skarżącej specjalnego zasiłku celowego w wysokości 300 zł na opłaty z tytułu: zaległego czynszu, ścieków, wody i wywozu śmieci.

Podstawę materialnoprawną wydanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej zwanej dalej ustawą, która określa zasady przyznawania pomocy społecznej. Podkreślić należy, że stosownie do treści art. 2 ust. 1 tej ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna służy wspieraniu osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwieniu im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być jednak odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy). W myśl art. 3 ust. 2 tej ustawy, zadaniem pomocy społecznej jest bowiem zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem.

Jedną z form pomocy społecznej, której rodzaje zostały określone w ustawie jest świadczenie pieniężne w postaci specjalnego zasiłku celowego.

Zgodnie z art. 41 pkt 1 ustawy w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi.

Ustawodawca w treści powołanego przepisu ustawy używa sformułowania, iż omawiane świadczenie "może być przyznane". Oznacza, to, że rozstrzygnięcie w sprawie przyznania specjalnego zasiłku celowego wydawane jest w ramach tak zwanego uznania administracyjnego. Działanie w ramach tegoż uznania, nie może być postrzegane, tak jak chce tego skarżąca, jako obowiązek wydania rozstrzygnięcia o treści oczekiwanej przez stronę.

Powinno ono polegać, stosownie do art. 7 kpa, na załatwieniu sprawy w sposób zgodny ze słusznym interesem strony, jeżeli jest to możliwe i zgodne z przepisami obowiązującego prawa, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków.

Uznanie administracyjne, choć jest uprawnieniem organu administracyjnego do wyboru rozstrzygnięcia sprawy, to nie pozwala jednak organowi na dowolność w załatwieniu sprawy. Orzekając w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego, organ ma obowiązek wziąć pod uwagę wskazówki, co do zasad udzielania pomocy społecznej osobom potrzebującym, pamiętając nie tylko o tym, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej), ale i o tym, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 ustawy).

Organ orzekający nie może jednak pominąć tego, że udzielenie pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego, uzależnione jest również od zaistnienia dodatkowej przesłanki, którą jest wystąpienie szczególnie uzasadnionego przypadku. Obwarowanie tej formy pomocy wymienioną przesłanką związane jest z tym, że ustawodawca przewidział możliwość jej udzielenia osobom lub rodzinom o dochodach przekraczających kryterium dochodowe. Ustawodawca nie sformułował definicji "szczególnie uzasadnionego przypadku". Jest to pojęcie nieostre, wymagające konkretyzacji w okolicznościach faktycznych każdej indywidualnej sprawy.

Pod pojęciem tym należy rozumieć przypadki wyraźnie odbiegające od typowych sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy społecznej przy spełnieniu kryterium dochodowego. Będzie to zatem sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że tak dotkliwe w skutkach lub tak daleko ingerujące w plany życiowe zdarzenia, nie należą do zdarzeń codziennych. Na gruncie ustalonego w sprawie stanu faktycznego takimi okolicznościami nie są (wymienione przykładowo) ani konieczność zapłacenia rocznego podatku od nieruchomości czy brak wystarczających środków finansowych pozwalających na uregulowanie rachunków za energię elektryczną czy wykup leków. Okoliczności te są wprawdzie konsekwencją trudnej sytuacji materialnej rodziny, której ani organy rozstrzygające sprawę ani Sąd nie kwestionują, jednakże nie można ich traktować jako zdarzeń nadzwyczajnych, odbiegających od typowych sytuacji w jakich znajdują się inne rodziny, spełniające kryterium dochodowe, których potrzeby winny być zaspokajane w pierwszym rzędzie (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1009/09, publ. LEX nr 580291).

Bez wątpienia sytuacja życiowa, w której znalazła się skarżąca jest trudna. Organy pomocy społecznej wnikliwie ustaliły jej sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową, w tym faktyczny dochód miesięczny, wydatki skarżącej związane z jej utrzymaniem - z uwzględnieniem stanu zdrowia i kosztów ponoszonych na mieszkanie.

Z powyższych ustaleń wynika, że skarżąca zamieszkuje w lokalu własnościowym prowadząc jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem jej utrzymania jest emerytura w wysokości 757, 67 zł obciążona potrąceniami komorniczymi z tytułu nieopłaconych składek ZUS w wysokości 220, 24 zł miesięcznie. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą "Handel Detaliczny Artykułami Wielobranżowymi", która przynosi straty. Jako przyczynę wystąpienia z wnioskiem o udzielenie pomocy skarżąca podała okoliczność długotrwałej lub ciężkiej choroby. Wskazała, że choruje na cukrzycę, chorobę wieńcową oraz chorobę wrzodową żołądka, jednak stan zdrowia nie utrudnia jej prowadzenia działalności gospodarczej. Nie przedstawiła jednak żadnych dokumentów potwierdzających jej zły stan zdrowia.

W świetle poczynionych ustaleń Sąd podzielił stanowisko organów obu instancji, że sytuacja finansowa skarżącej nie nastąpiła na skutek zdarzeń losowych od niej niezależnych. Przyczyną jej trudności jest bowiem ciągłe zaciąganie kredytów, których rozmiar przekracza możliwości finansowe skarżącej, co powoduje jej ciągłe zadłużenie, a tym samym brak środków na zabezpieczenie potrzeb skarżącej.

Trafnie organy pomocy społecznej wskazały, że sytuacja, w jakiej znajduje się skarżąca nie jest przypadkiem szczególnie uzasadnionym z art. 41 pkt 1 ustawy, lecz jedynie konsekwencją podejmowanych przez nią decyzji.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że z akt administracyjnych sprawy, wynika również brak wyrażenia zgody przez skarżącą na zaproponowane jej ze strony Ośrodka Pomocy Społecznej formy pomocy tj. pracę socjalną w formie wskazówek, informacji w zakresie samodzielnego rozwiązywania problemów będących przyczyną trudnej egzystencji oraz zawarcie kontraktu socjalnego dotyczącego likwidacji nierentownej działalności gospodarczej. Postawa taka jest równoznaczna z brakiem wykonania obowiązku wynikającego z art. 4 ustawy, zgodnie z którym osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej.

Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy administracyjne wydając zaskarżone decyzje, nie naruszyły prawa.

W związku z tym, stosownie do art. 151 ustawy - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak na wstępie.