Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 562/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 66 ust.1 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie Sędzia NSA Halina Kremis Sędzia WSA Alicja Palus – spr. Protokolant Starszy asystent sędziego Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 lutego 2015 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku poprzez uzgodnienie z Miejskim Konserwatorem Zabytków, a następnie wykonanie wskazanych obowiązków I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 500 zł (słownie: pięćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr[...], wydaną po wcześniejszym uchyleniu przez organ odwoławczy decyzji wydanej w tej sprawie w postępowaniu pierwszoinstancyjnym z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W., działając na podstawie art.66 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.) oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego nakazał M. P., S.K. oraz K. P.-J. – współwłaścicielom budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. P.M. [...] we W. usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku poprzez: uzgodnienie z Miejskim Konserwatorem Zabytków, a następnie wykonanie w terminie do 31 października 2014 roku:

( skucia uszkodzonych fragmentów, a następnie odtworzenie tynków na elewacjach budynku,

( naprawę uszkodzonej części komina ponad połacią dachową poprzez jej przemurowanie i przespoinowanie,

( podbicie fundamentów parterowej werandy budynku, usytuowanej od strony ogrodu w celu jej zabezpieczenia przed osiadaniem,

( przeszycie istniejących spękań werandy prętami stalowymi i przespoinowanie spękań środkami do naprawy muru,

( naprawę pęknięć nadproża okiennego w obrębie werandy,

( wymianę nadproża nad drzwiami wejściowymi do ogrodu wraz z osadzeniem drzwi,

( skucie uszkodzonych a następnie wymiany fragmentów podsufitki ze stropów drewnianych,

( podbudowę pod schodami wejściowymi do budynku,

( naprawę pęknięć schodów wejściowych do budynku,

( zabezpieczenie poprzez podparcie drewnianych policzków schodów w miejscu ich oparcia na murze piwnic,

( zabezpieczenie otworu okiennego w części piwnicznej (pozbawionego oszklenia).

Ponadto w osnowie decyzji organ orzekający wskazał, że roboty budowlane należy wykonać zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając bezpieczeństwo dla ludzi i mienia podczas prowadzenia robót pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej oraz przynależącej do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. Pouczył również, że o zakończeniu nakazanych robót budowlanych należy zawiadomić organ nadzoru budowlanego, załączając oświadczenie osoby nadzorującej roboty o usunięciu nieprawidłowości oraz uzgodnienie Miejskiego Konserwatora Zabytków tych robót w zakresie przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że w dniu 1 marca 2013 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. wpłynęło pismo M.P., w treści którego zwrócił się do organu o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie złego stanu technicznego murowanej przybudówki (werandy), na której znajduje się taras.

W konsekwencji powyższego organ pierwszej instancji pismem z dnia 8 marca 2013 r. zawiadomił strony o zamiarze przeprowadzenia w dniu 29 marca 2013 r. kontroli w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. P. M.[...] we W.

Następnie postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r. organ wezwał współwłaścicieli przedmiotowego obiektu - do dostarczenia do organu protokołów z ostatnich kontroli, o których mowa w art. 62 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, wcześniej powoływanej.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. wskazał ponadto w uzasadnieniu, że w dniu 6 maja 2013 r. wpłynęło pismo, B. K. – R. w załączeniu do którego przedłożono Protokół z okresowego przeglądu i kontroli szczelności instalacji gazowej i urządzeń gazowych z dnia 16 kwietnia 2013 r. sporządzony przez K. L., Protokół nr [...] z okresowej kontroli przewodów kominowych z dnia 12 kwietnia 2013 r. sporządzony przez mistrza kominiarskiego L. E., Dokumentację z przeprowadzenia czynności kontrolno - pomiarowych z dnia 12 kwietnia 2013 r. autorstwa A.K., a także Opinię techniczną dotyczącą oceny stanu technicznego budynku przy ul. M. [...] we W. sporządzoną przez dr inż. G.D.

W dniu 8 maja 2013 r. do organu wpłynęło kolejne pismo pełnomocnika S.K., w treści którego zawarto informację, że zainstalowano kratkę wentylacyjną w piwnicy w przewodzie kominowym nr[...], usunięto i naprawiono dachówki przy styku z dachem sąsiada. Ponadto dokonano ogólnego przeglądu dachu i uzupełniono brakujące dachówki likwidując prześwity, naprawiono na całym budynku gzyms dachu oraz założono nowe obróbki blacharskie na lukarnach, dachu oraz kominie.

W tych okolicznościach Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. decyzją Nr [...] z dnia [...] r. nakazał właścicielom budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ulicy P.M. [...] we W. - usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku poprzez uzgodnienie z Miejskim Konserwatorem Zabytków, a następnie wykonanie, w terminie do dnia 31 grudnia 2013 r.:

- skucia uszkodzonych fragmentów a następnie odtworzenie tynków na elewacjach budynku,

- podbicia fundamentów parterowej werandy budynku, usytuowanej od strony ogrodu, w celu jej zabezpieczenia przed osiadaniem,

- przeszycia istniejących spękań werandy prętami stalowymi i przespoinowania spękań środkami do naprawy muru,

- naprawy pęknięć nadproża okiennego w obrębie werandy,

- wymiany nadproża nad drzwiami wejściowymi do ogrodu wraz z osadzeniem drzwi,

- skucia uszkodzonych a następnie wymiany fragmentów podsufitki ze stropów drewnianych,

- podbudowy pod schodami wejściowymi do budynku,

- naprawy pęknięć schodów wejściowych do budynku,

- zabezpieczenia poprzez podparcie drewnianych policzków schodów w miejscu ich oparcia na murze piwnic,

- zabezpieczenie otworu okiennego w części piwnicznej (pozbawionego oszklenia).

Po rozpatrzeniu odwołań wniesionych od opisanej powyżej decyzji przez S.K. reprezentowanego przez pełnomocnika oraz K. P.-J. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, wskazując przy tym na niedostateczne wyjaśnienie usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym komina ponad połacią dachową ("fragment ceglanego komina, występującego nad dachem połaci zachodniej od strony ogrodu jest przechylony, widoczna jest korozja cegły i zaprawy oraz poziome spękania w spoinach") w związku z nie wskazaniem takowego obowiązku w sentencji skarżonej decyzji.

Rozpatrując ponownie sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. postanowieniem Nr [...]z dnia [...]r. wezwał wszystkich współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości do udzielenia informacji w zakresie usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku poprzez naprawę fragmentu komina, wystającego ponad połać dachową (czy zgodnie z opinią techniczną autorstwa dr inż. G.D. - przemurowano i przespoinowano komin ponad połacią dachową bądź też zabezpieczono obejmą stalową i stalowymi odciągami do więźby dachowej), a w przypadku usunięcia wyżej wymienionych nieprawidłowości do dostarczenia do organu nadzoru budowlanego (w oryginale) dokumentu potwierdzającego powyższe (oświadczenie osoby nadzorującej roboty, posiadającej uprawnienia budowlane i przynależnej do Izby Samorządu Zawodowego o usunięciu nieprawidłowości wraz z dokumentami potwierdzającymi posiadanie przez wzmiankowaną osobę uprawnień budowlanych, dokumentacja fotograficzna wykonanych robót remontowych).

W odpowiedziach z dnia 25 listopada 2013 r., 28 listopada 2013 r. i 9 grudnia 2013 r. poinformowano organ pierwszej instancji, że prace polegające na naprawie fragmentu komina wystającego ponad polać dachową nie zostały wykonane, z tym, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. uznał, iż zabezpieczenie górnej części komina obejmą stalową i stalowymi odciągami do więźby dachowej jest niezasadne bowiem jest to rozwiązanie prowizorycznie i nie dające gwarancji bezpieczeństwa wraz z upływem czasu.

W dniu 19 lutego 2014 r. K.P.-J. zapoznała się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie, a pismem z dnia 20 lutego 2014 r. wraz z B. K. – R. wniosły o zakreślenie dłuższego terminu wykonania robót remontowych w przedmiotowej nieruchomości - co najmniej do dnia 31 grudnia 2015 r. z uwagi na brak środków finansowych na dalsze roboty remontowe i planowaną sprzedaż nieruchomości.

Organ w tym kontekście wyjaśnił, że przy zakreślaniu terminu do wykonania wskazanych w osnowie decyzji robót remontowych uwzględnił zakres robót, techniczne możliwości ich wykonania, stopień sklasyfikowania robót, a także korzystne warunki atmosferyczne sprzyjające ich wykonaniu. W ocenie powiatowego organu nadzoru budowlanego wnioskowany termin do 31 grudnia 2015 r. nie ma racjonalnego ani technicznego uzasadnienia.

W zakończeniu uzasadnienia organ orzekający zwrócił uwagę na konieczność uzgodnienia nakazanych robót z Miejskim Konserwatorem Zabytków, wynikającą z faktu usytuowania przedmiotowego budynku w obszarze wpisanym do rejestru zabytków.

Opisana powyżej decyzja została w toku instancyjnym zaskarżona w całości przez S.K., działającego przez pełnomocnika oraz K. P.-J. W odwołaniu wniesionym w imieniu S.K. pełnomocnik zarzuciła wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem: art. 77 § 1 w związku z art. 80 kpa, art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane oraz art. 107 § 3 kpa. Jednocześnie wniosła o przeprowadzenie w trybie art. 136 kpa uzupełniającego postępowania dowodowego oraz uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji albo uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie w tym zakresie postępowania przeprowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W.

Natomiast K.P.-J. w odwołaniu zwróciła się z prośbą o przedłużenie terminu wykonania robót remontowych do 31 grudnia 2015 roku.

Odwołania zawierają uzasadnienie wniosków i zarzutów w nich zawartych.

Po rozpatrzeniu odwołań D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy w szczegółowy sposób przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, a następnie wyjaśnił, że przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, powołany w podstawie prawnej zaskarżonego orzeczenia ma umożliwić bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem. Konstrukcja normy prawnej, zawartej w art. 66 Prawa budowlanego, a w szczególności użyty w niej zwrot: "właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji" wskazuje, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w treści art. 66 pkt 1-4, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, ale obligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

Przez "należyty stan techniczny" należy rozumieć stan pełnej sprawności obiektu budowlanego lub jego części, nie posiadającego jakichkolwiek uszkodzeń, zwłaszcza takich, które mogą powodować niebezpieczeństwo przy użytkowaniu obiektu lub jego części. W celu skorygowania stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie utrzymania obiektów budowlanych, w zależności od ustalonych potrzeb, organ nadzoru budowlanego może nakazać wykonanie stosownych robót budowlanych, mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu, wyposażenie obiektu w urządzenia techniczne, dokonanie okresowej kontroli lub rozbiórkę obiektu.

W toku prowadzonego postępowania dowodowego organ pierwszej instancji ustalił bezspornie, że stan techniczny przedmiotowego budynku nie odpowiada prawu.

Podczas czynności kontrolnej przeprowadzonej w dniu [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. ustalił, że przy ulicy P.M. [...] we W. istnieje budynek mieszkalny jednorodzinny 2-kondygnacyjny z poddaszem nieużytkowym, podpiwniczony o konstrukcji murowanej tradycyjnej, przekryty dachem dwuspadowym o konstrukcji drewnianej, pokryty dachówką ceramiczną. Od strony ogrodu w poziomie parteru budynku w północno - zachodnim narożniku werandy widoczne są pęknięcia nadproża okiennego, spękania ściany piwnicznej, wokół budynku brakuje opaski przeciwwodnej, otwór okienny w części piwnicznej jest niezabezpieczony. Pokrycie dachowe posiada ubytki dachówek, nieszczelności obróbek blacharskich wokół komina, widoczne są uszkodzenia, rozwarstwienia gzymsu, ubytki tynku. Nadproże okienne w obrębie werandy posiada pęknięcia wzdłużne. Na użytkowanym poddaszu zgromadzone są materiały łatwopalne. Widoczne są także pęknięcia schodów wejściowych do budynku.

Z przedłożonej w toku postępowania Opinii technicznej dotyczącej stanu technicznego budynku przy ul. M.[...] we W. sporządzonej przez dr inż. G.D. wynikają następujące wnioski i zalecenia. Przedmiotowy budynek znajduje się w słabym stanie technicznym. Przyczyną aktualnego stanu technicznego budynku (w tym istniejących uszkodzeń) jest jego wiek i wynikające z tego jego naturalne zużycie oraz brak realizacji odpowiednich prac remontowych i modernizacyjnych. Okres trwałości budynków mieszkalnych, murowanych ze stropami nieogniotrwałymi, określa się na 80 do 125 lat. Oceniany budynek, liczący ponad 100 lat, znajduje się, według powyższych kryteriów, na granicy swojej trwałości i wymaga przeprowadzenia prac remontowych. Autor rzeczonego opracowania wskazał ponadto, że mimo słabego stanu technicznego obiektu, może być w chwili obecnej bezpiecznie użytkowany, gdyż występujące w nim główne uszkodzenia (zarysowania, osiadania) nie stanowią zagrożenia dla jego mieszkańców. Wyjątkiem są tu uszkodzenia tynków, dachówki i komina budynku, które w trybie pilnym powinny zostać usunięte bądź naprawione.

W związku z powyższym zaznaczono, że z uwagi na możliwe zagrożenia, w trybie pilnym należy:

- uszkodzone fragmenty tynku z drewnianego gzymsu dachu od strony elewacji tylnej oraz luźny fragment tynku na piętrze w narożniku północno - zachodnim skuć a powstałe ubytki tynku uzupełnić tynkiem cementowym,

- usunąć luźne fragmenty dachówki, szczególnie przy styku z dachem sąsiada,

- naprawić fragment komina, wystający ponad połać dachową, przez jego częściowe przemurowanie i przespoinowanie bądź przynajmniej przez zabezpieczenie obejmą stalowa i stalowymi odciągami do więźby dachowej.

W treści przedmiotowego opracowania wskazano również, że w trakcie oględzin stwierdzono zwiększone osiadanie parterowej werandy, usytuowanej od strony ogrodu, w stosunku do reszty budynku. Jak wskazał jego autor prawdopodobnie jest ona posadowiona powyżej poziomu fundamentów budynku głównego. Zwiększone osiadanie spowodowało spękanie ścian przybudówki i zaklinowanie się drzwi do ogrodu. Jednak stwierdzono, że po przespoinowaniu części spękań ok. 2-3 lata temu nie ulegały one ponownemu uszkodzeniu. Świadczyć to może o częściowym wstrzymaniu procesu posiadania werandy. Całkowicie proces ten może zahamować jedynie odkopanie fundamentów werandy i ich podbicie. W chwili obecnej nie ma zagrożenia zawaleniem się werandy. Dla polepszenia jej warunków eksploatacji proponuje się przespoinowanie istniejących spękań oraz iniekcje środkami do naprawy muru oraz przeszycie spękań prętami Ø 8 ze stali żebrowanej w każdej spoinie poziomej. Nad drzwiami do ogrodu powinno się wykonać nowe nadproże stalowe z 3l120 i osadzić nowe drzwi w ościeżnicy stalowej. Należy też rozważyć możliwość docieplenia ścian werandy od zewnątrz styropianem. Uszkodzone (spękane) fragmenty podsufitki ze stropów drewnianych należy skuć i wykonać nowe. Pod schodami wejściowymi do budynku wykonać nową podbudowę ziemną lub betonową. Podeprzeć drewniane policzki schodów w miejscu ich oparcia na murze piwnic dodatkowymi stołeczkami z blachy, kotwionymi do muru.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu 8 maja 2013 r. do organu I instancji wpłynęło pismo B. K.-R.pełnomocnik S.K., w treści którego zawarto informację, że zainstalowano kratkę wentylacyjną w piwnicy w przewodzie kominowym nr[...], usunięto i naprawiono dachówki przy styku z dachem sąsiada. Ponadto dokonano również ogólnego przeglądu dachu i uzupełniono brakujące dachówki likwidując prześwity, naprawiono na całym budynku gzyms dachu, założono nowe obróbki blacharskie na lukarnach, dachu oraz kominie.

Następnie organ orzekający podał, że w dniu 5 lipca 2013 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. przeprowadził kontrolę w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ulicy P. M. [...] we W. W jej toku ustalono, że w obrębie pokrycia dachowego budynku przy ul. P.M.[...] we W. wymieniono dachówki ceramiczne w pasie bezpośrednio przy styku z dachem budynku przy ul. M.[...], uzupełniono brakujące dachówki. W pokryciu dokonano naprawy gzymsu podrynnowego, widoczne są nowe obróbki blacharskie na dachu (lukarna). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. zaprotokołował, że w pozostałym zakresie stan techniczny budynku nie uległ zmianie i odpowiada zapisom protokołu z kontroli nr [...]z dnia [...]r.

W ocenie organu odwoławczego zebrany w sprawie materiał dowodowy uprawniał organ pierwszej instancji do podjęcia w rozpoznawanej sprawie decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, wcześniej powoływanej.

Z uwagi na fakt, iż budynek przy ulicy P. M. [...] we W.jest ujęty w ewidencji zabytków miasta W., znajduje się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków (osiedle [...]., nr rejestru[...]) i jest zabytkiem w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r., Nr 162, poz. 1568 ze zm.) oraz podlega ochronie konserwatorskiej na podstawie przepisów tej ustawy - należy przed rozpoczęciem wykonania robót budowlanych wymienionych w sentencji niniejszej decyzji uprzednio uzgodnić ich wykonanie z Miejskim Konserwatorem Zabytków.

Odnosząc się do treści odwołania S. K. organ odwoławczy wyjaśnił, iż nie ma wpływu na wynik sprawy kwestia ustalenia przyczyn z powodu których budynek mieszkalny jednorodzinny przy ulicy P.M. [...] we W. jest w nieodpowiednim stanie technicznym, tym bardziej, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że: "Ideą przepisu art. 66 p.b. jest kontrolowanie prawidłowości stanu obiektów i wystarczy stwierdzenie wystąpienia jednej z przesłanek tego przepisu, aby organ był nie tylko uprawniony, ale i zobligowany do nakazania usunięcia nieprawidłowości." (publ. LEX nr 574313). Dlatego stanowisko, zmierzające do określenia przyczyn, które spowodowały konieczność remontu rzeczonego obiektu budowlanego, w niniejszym postępowaniu nie mogło być uwzględnione.

Odnosząc się z kolei do kwestii podnoszonych w odwołaniu przez K.P.-J. organ odwoławczy podkreślił, iż obowiązek utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym obciąża przede wszystkim właściciela (współwłaścicieli), co wprost wynika z treści art. 61 Prawa Budowlanego, a wszczęcie postępowania o zniesienie współwłasności nie może hamować ingerencji organu nadzoru budowlanego w sprawie stanu technicznego budynku będącego przedmiotem współwłasności. Oczekiwanie przez organ nadzoru budowlanego na wynik postępowania o zniesienie współwłasności mogłoby doprowadzić do katastrofy budowlanej. Zdaniem organu orzekające tylko na podstawie niniejszego przypadku można stwierdzić, że postępowania o zniesienie współwłasności mogą się toczyć całymi latami, przy czym przepisy dotyczące zawieszenia postępowania jako tamujące normalny bieg postępowania muszą być wykładane ściśle. Nie można przyjąć aby rozpatrzenie sprawy dotyczącej obowiązku utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy o zniesienie współwłasności (art. 97 § 1 pkt. 4 kpa), a dopóki obiekt jest przedmiotem współwłasności, a nie przeprowadzono nawet podziału quo ad usum - decyzję związaną z obiektem należy kierować do współwłaścicieli.

W zakończeniu uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że racje społeczne, w tym sytuacja materialna, zdrowotna strony, skutki finansowe wykonania decyzji organu nadzoru budowlanego, nie mogą być brane pod uwagę w toku postępowania administracyjnego nieznającego odpowiednika art. 5 kodeksu cywilnego. Dotyczy to w ocenie organu zwłaszcza postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego, zmierzającego do doprowadzenia obiektu budowlanego naruszającego wymogi określone w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, do stanu zgodnego z prawem. Skutki finansowe wykonania decyzji mają znaczenie drugorzędne w stosunku do ochrony takich wartości jak życie czy zdrowie. Do podstawowych zaś obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia nie tylko w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, czy wykonywaniu robót budowlanych, ale także przy utrzymywaniu obiektów budowlanych (art. 81 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane).

Prawidłowość decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym zakwestionował S.K. poprzez skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W petitum skargi działająca imieniem skarżącego pełnomocnik zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji: przepisu art. 77 § 1 w związku z art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie tej decyzji przy niewyjaśnionym w pełni i wyczerpująco stanie faktycznym, przepisu art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, wcześniej powoływanej oraz przepisu art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tej decyzji, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu pierwszej instancji, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób.

Powołując się na te zarzuty pełnomocnik S. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia D. Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego.

W uzasadnieniu skargi przedstawione zostały okoliczności faktyczne, istotne w sprawie oraz argumentacja prawna, stanowiąca rozwinięcie zarzutów sformułowanych w jej petitum. Pełnomocnik skarżącego wskazała w niej przede wszystkim na powinność ustalenia przez organ nadzoru budowlanego przyczyn stwierdzonego nieodpowiedniego stanu technicznego przedmiotowego budynku.

W odpowiedzi na skargę doręczonej Sądowi w dniu 14 sierpnia 2014 r. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, stwierdzając jednocześnie, że zarzuty i wywody zawarte w skardze pozostają bez wpływu na treść wydanych w sprawie rozstrzygnięć.

Na rozprawie wyznaczonej na dzień 3 lutego 2015 r. pełnomocnik skarżącego oraz uczestnika postępowania K. P.-J. wniosły o uwzględnienie skargi, natomiast uczestnik postępowania M. P. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie mając na względzie następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sady administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacia wydania zaskarżonego aktu.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych stwierdził naruszenie prawa obligujące do uwzględnienia skargi poprzez zastosowanie w sprawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270) wskazującego na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przy jednoczesnym skorzystaniu z przepisu art. 134 § 1 tej ustawy, z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W toku postępowania jurysdykcyjnego prowadzonego w rozpoznawanej sprawie zastosowanie miały przepisy powoływanej wcześniej ustawy – Prawo budowlane, która należy do sfery materialnego prawa administracyjnego. Jej realizowanie powierzono organom administracji publicznej wskazanym w rozdziale 8 powołanej powyżej ustawy, które uprawnione są do prowadzenia postępowania i załatwienia sprawy w sposób określony w kodeksie postępowania administracyjnego. Podejmowane w tym zakresie działania procesowe organów administracji publicznej podporządkowane są m.in. zasadzie dwuinstancyjności sformułowanej w art. 15 kpa a jako zasada konstytucyjna z art. 78 ustawy zasadniczej.

Zasada ta w toku postępowania administracyjnego realizowana jest poprzez odwołanie lub inny środek zaskarżenia przysługujący w zwyczajnym trybie weryfikacyjnym, który skutecznie wniesiony gwarantuje rozpoznanie sprawy załatwionej przez organ administracji publicznej pierwszej instancji po raz drugi przez właściwy organ wyższego stopnia i uzyskanie rozstrzygnięcia tego organu.

Katalog rodzajów orzeczeń "jakie może zastosować w sprawie organ odwoławczy zawarty został w przepisie art. 138 kpa i obejmuje decyzje merytoryczne, merytoryczno-reformacyjne, kasacyjne i decyzji umarzające postępowanie. Treść tego przepisu wskazuje, że organ odwoławczy dysponuje zarówno kompetencjami kontrolnymi jak i merytorycznymi, przy czym wobec obowiązującej koncepcji zasady dwuinstancyjności powinnością organu odwoławczego jest rozpatrzenie na nowo sprawy, w której wniesiono odwołanie, w jej całokształcie, co wymaga wyczerpującego i wszechstronnego rozważenia wszystkich istotnych w niej okoliczności.

Prawidłowe czynności organu odwoławczego w tym zakresie warunkują podjęcie zgodnego z prawem rozstrzygnięcia przy zastosowaniu art. 138 kpa. Organ odwoławczy nie może ograniczyć się do kontroli prawidłowości decyzji zaskarżonej w toku instancyjnym, czy też oceny zasadności argumentów i zarzutów przedstawionych w odwołaniu. Jest też zobligowany do uwzględnienia okoliczności faktycznych istniejących w dacie orzekania. Motywy decyzji muszą być w sposób wyczerpujący przedstawione w jej uzasadnieniu stosownie do zasady zawartej w art. 11 kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej powinny wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy.

W ocenie Sądu organ odwoławczy podejmując zaskarżoną decyzję naruszył prawo w omawianym powyżej zakresie w sposób uprawniający do uwzględnienia skargi.

Przedmiotem rozpoznawanej sprawy był stan techniczny budynku mieszkalnego jednorodzinnego, położonego przy ul. P.M. [...] we W., w obszarze objętym ochroną konserwatorską.

Dokonane w sprawie w administracyjnymi postępowaniu instancyjnym, ustalenia faktyczne, których prawidłowości Sąd nie kwestionuje, uprawniły właściwy organ nadzoru budowlanego do stwierdzenia, że stan techniczny opisanego powyżej obiektu budowlanego jest "nieodpowiedni" w rozumieniu przepisu art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, co w konsekwencji obligowało ten organ do interwencji w formie i w zakresie odpowiadających treści art. 66 ust. 1 pkt 3 tej ustawy i wymogom wynikającym z zasady praworządności.

Podstawę uwzględnionych przy orzekaniu ustaleń faktycznych stanowiły czynności kontrolne przeprowadzone na terenie przedmiotowej nieruchomości oraz opinia techniczna, sporządzona przez uprawnioną osobę, do treści której dostosowane zostały czynności nakazane decyzją właściwego instancyjnie organu nadzoru budowlanego.

Należy jednak zwrócić uwagę, że autor opracowania dotyczącego stanu technicznego przedmiotowego budynku, oceniając ten stan jako słaby, a budynek jako znajdujący się na granicy swojej trwałości i wymagający przeprowadzenia prac remontowych, stwierdził jednak – a wiarygodność tego stwierdzenia nie została zakwestionowana, że obiekt może być w chwili obecnej bezpiecznie użytkowany, gdyż występujące w nim główne uszkodzenia (zarysowania, osiadania) nie stanowią zagrożenia dla jego mieszkańców.

Wyjątkiem są uszkodzenia tynków, dachówki i komina budynku, które w trybie pilnym powinny zostać usunięte bądź naprawione. Wskazując sposób usunięcia tych nieprawidłowości stanu technicznego budynku, którego dotyczyło sporządzone opracowanie techniczne, jego autor podał, że należy skuć uszkodzone fragmenty tynku z drewnianego gzymsu dachu od strony elewacji tylnej oraz luźny fragment tynku na piętrze w narożniku północno-zachodnim, a powstałe ubytki tynku uzupełnić tynkiem cementowym, naprawić fragment komina, wystający ponad połać dachową przez jego częściowe przemurowanie i przespoinowanie lub przynajmniej przez zabezpieczenie obejmą stalową i stalowymi odciągami do więźby dachowej i usunąć luźne fragmenty dachówki, szczególnie przy styku z dachem sąsiada.

Zalecenia wskazane w ostatnim zakresie oraz dotyczące gzymsu dachu straciły na aktualności w dacie orzekania przez organ pierwszej instancji w trybie przepisu art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane z racji wykonania prac usuwających nieprawidłowości stanu technicznego tych części budynku przez jego współwłaścicieli w toku postępowania.

W takich okolicznościach w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji należało – zdaniem Sądu – w sposób, jaki wymagany jest treścią art. 11 i art. 107 § 3 kpa wyjaśnić nieuwzględnienie w orzeczonych czynnościach zarówno alternatywnie wskazanego przez autora opracowania technicznego sporządzonego w sprawie, sposobu usunięcia w trybie pilnym nieprawidłowości stanu technicznego komina przez zabezpieczenie go obejmą stalową i stalowymi odciągami do więźby dachowej, jak i wniosku kierowanego do organów w toku prowadzonego postępowania o określenie terminu wykonania nakazanych prac do dnia 31 grudnia 2015 r.

Wprawdzie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. w uzasadnieniu decyzji wydanej w tej sprawie poprzedzającej decyzję zaskarżoną wskazał, że jego zdaniem zabezpieczenie górnej części komina obejmą stalową i stalowymi odciągami jest rozwiązaniem prowizorycznym i nie dającym gwarancji bezpieczeństwa z upływem czasu, a poprzez to niezasadnym, ale organ odwoławczy – akceptując wyeliminowanie z nakazanych czynności alternatywnego sposobu usunięcia nieprawidłowego stanu technicznego komina przedmiotowego budynku – w ogóle w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się do tej kwestii, nie wyjaśniając, czy podziela ocenę organu pierwszej instancji w tym zakresie, kwestionując tym samym prawidłowość zalecenia autora opracowania technicznego, czy też uznaje, że obydwie wskazane przez rzeczoznawcę w opinii metody usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego są zasadne i możliwe do zastosowania przez adresatów nakazanych czynności przy uwzględnieniu celowości tych działań.

Z uzasadnieniu decyzji wydanej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym wynika również, że organ orzekający wnioskowany przez dwoje współwłaścicieli przedmiotowego budynku termin wykonania prac wymaganych dla usunięcia nieprawidłowości w jego stanie technicznym, uznał za racjonalnie i technicznie nie uzasadniony.

W przyjętej w tym zakresie ocenie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. wziął pod uwagę – jak wyjaśnił – zakres robót, techniczne możliwości ich wykonania, stopień skomplikowania, a także korzystne warunki atmosferyczne, sprzyjające ich wykonaniu.

Natomiast organ odwoławczy rozważając kwestię określenia terminu wykonania nakazanych decyzją prac w sposób wnioskowany przez K. P.-J. we wniesionym przez nią odwołaniu tj. do 15 grudnia 2015 r. z powołaniem się na możliwości finansowe i będące w toku postępowanie o zniesienie współwłasności, wskazał na okoliczności – zdaniem Sądu – nie znajdujące uzasadnienia w materiale sprawy. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powołał się bowiem na zagrożenie katastrofą budowlaną oraz na niemożność uznania w tej sprawie rozstrzygnięcia o zniesieniu współwłasności przedmiotowego budynku na kwestię prejudycjalną, o które mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

W ocenie Sądu materiał zebrany w sprawie, w tym przede wszystkim treść opracowania technicznego, wykorzystanego przy orzekaniu, nie uprawnia do obaw przez katastrofą budowlaną. Akta sprawy pozwalają też stwierdzić, że żadna ze stron nie wnosiła w toku postępowania o jego zawieszenie w trybie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, ani też z powołaniem się na inną przesłankę określoną przez ustawodawcę, jako skutkująca zawieszeniem postępowania.

Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organ odwoławczy podejmując zaskarżoną decyzję nie zastosował się do wymagań wynikających z przepisu art. 15 kpa oraz art. 11 i art. 107 § 3 kpa i nie rozpoznał ponownie sprawy w jej całokształcie, ani też nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący przesłanek swojego rozstrzygnięcia. Uznając, że te naruszenie przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd – stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.

Klauzula zawarta w pkt. II wyroku wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd przy orzekaniu o uwzględnieniu skargi przepisu art. 152 wskazanej powyżej ustawy, a orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnione jest treścią art. 200 tej samej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

Za tak określone koszty Sąd uznał kwotę wpisu uiszczonego od skargi.

Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy powinien uwzględnić uwagi Sądu zawarte w uzasadnieniu.