Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1368/97
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 1999-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Opłata skarbowa
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 2
journal: Dz.U. 1989 nr 4 poz. 23
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej.
article: art. 28
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Niedopuszczalnym jest pominięcie w decyzji określającej wysokość opłaty skarbowej jednej z osób odpowiedzialnych solidarnie za to zobowiązania podatkowe.

TEZY

Niedopuszczalnym jest pominięcie w decyzji określającej wysokość opłaty skarbowej jednej z osób odpowiedzialnych solidarnie za to zobowiązania podatkowe.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 14 lipca 1997 r. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 6 maja 1997 r. w sprawie określenia Spółce z o.o. "G." zobowiązania podatkowego w zakresie opłaty skarbowej.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że podczas kontroli przeprowadzonej w Spółce Inspektor Kontroli Skarbowej ujawniła, że od podjętych czynności cywilnoprawnych, których postanowienia wypełniały przesłanki właściwe dla umów pożyczek nie uiszczono opłaty skarbowej należnej na podstawie art. 1 pkt 2 lit. "c" ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 ze zm./.

Kontrolująca badając cel oraz cechy podjętych czynności stwierdziła, że umowa zawarta w dniu 30 listopada 1995 r. i umowa zawarta w dniu 2 stycznia 1996 r. nazwana przez strony umowy "umową o przechowanie /depozyt nieprawidłowy - art. 545 Kc/ jest umową pożyczki w rozumieniu art. 720 Kc.

Oddającym na przechowanie pieniądze była Spółka z o.o. zaś przechowawcą warsztat Mechaniki Pojazdowej należący od Bogdana G.

Przy ocenie tych czynności kontrolująca wzięła pod uwagę także okoliczności jak: "strata" spółki "G." sp. z o.o. z tytuły działalności gospodarczej za rok 1995 i 1996, czy też zapis w ewidencji spółki konto "202" rozrachunki z dostawcami i zestawienie obrotów i sald za okres od października do grudnia 1995 r. - wymieniający kwotę 120.000 zł jako pożyczkę dla warsztatu Mechaniki Pojazdowej, którego właścicielem był Bogdan G.

Inspektor Kontroli Skarbowej decyzję z dnia 6 maja 1997 r. określiła opłatę skarbową w kwotach 2.400 zł i 4.400 zł powołując się na art. 1 ust. 1 pkt 2 lit. "c" ustawy o opłacie skarbowej. Decyzję tę skierowano do Spółki z o.o.

Od tej decyzji Spółka wniosła odwołanie podnosząc następujące zarzuty:

- niewłaściwe określenie charakteru czynności cywilnoprawnej poprzez nazwanie "umową pożyczki" umowy przechowania pieniędzy /depozyt nieprawidłowy/,

- naruszenie art. 28 i art. 34 Kpa i art. 4 ust. 2 cyt. ustawy o opłacie skarbowej poprzez niedoręczenie decyzji określającej opłatę skarbową do drugiej strony umowy.

Izba Skarbowa nie uznała podniesionych zarzutów za zasadne. W treści uzasadnienia wskazała, że zawarta umowa nie była umową o przechowanie pieniędzy lecz umową, która wypełniła przesłanki zawarte w art. 720 Kc.

Przede wszystkim zwrócono uwagę na cel jaki przyświecał stronom umowy. Umowę depozytu nieprawidłowego rozróżnia cel. Pożyczka zawierana jest w interesie biorącego pożyczkę a depozyt nieprawidłowy w interesie składającego.

Decyzją z dnia 14 lipca 1997 r. Izba Skarbowa w B. utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej. Decyzja ta została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez Spółkę.

W skardze ponowiono zarzuty zawarte w odwołaniu, a dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych o których stanowi art. 7, art. 28, art. 34 i art. 77 Kpa oraz prawa materialnego art. 4 ust. 2 ustawy o opłacie skarbowej, oraz nieuwzględnienia przez Izbę Skarbową "merytorycznych zastrzeżeń" do decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej.

Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa podtrzymała swoje stanowisko w przedmiotowej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skargę należało uznać za zasadną, bowiem naruszające prawo była decyzja organu odwoławczego akceptująca wadliwą decyzję organu pierwszej instancji.

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że przy ocenianych przez organy podatkowe umowach ich stronami była Spółka z o.o. "G." oraz warsztat Mechaniki Pojazdowej należący do Bogdana G. Jak z tego wynika - z jednej strony umowy stała osoba prawna, a z drugiej - osoba fizyczna. Właśnie ten ostatni podmiot został pominięty w postępowaniu podatkowym wbrew treści art. 4 ust. 2 ustawy o opłacie skarbowej.

Z mocy art. 4 ust. 2 ustawy ciążący na stronach umowy cywilnoprawnej obowiązek uiszczenia opłaty jest solidarny.

W prawie podatkowym nie definiuje się pojęcia solidarności, chodzi tu więc o solidarność w rozumieniu art. 256 i nast. Kc. Z uwagi na pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym, organ administracji podatkowej nie może wybierać, przeciwko któremu podatkowi skieruje decyzję. Każdy z podatników ma przymiot strony, ponieważ jego interesu prawnego przyszła decyzja będzie dotyczyć /art. 34 Kpa/. Solidarność dotyczy tylko sposobu zaspokojenia wierzyciela /Skarbu Państwa/ i roszczeń wzajemnych pomiędzy dłużnikami solidarnymi /podatnikami/.

Z powyższego wynika niedopuszczalność pominięcia w decyzji jednej z osób odpowiedzialnych solidarnie za zobowiązania podatkowe.

Tej zasady nie mogą znieść okoliczności, na które powołała się Izba Skarbowa, a dotyczące powiązań personalnych między stronami umów z dnia 30.11.1995 r. i 2.01.1996 r. Nie ulega bowiem żadnej wątpliwości, że są to dwa różne podmioty.

Powyższe wywody spowodowały, że decyzje organów obu instancji należało uznać za naruszające przepisy prawa.

Natomiast Sąd nie podzielił wyrażonego przez stronę skarżącą podczas rozprawy poglądu, że obie umowy jako nieważne nie mogą rodzić skutków podatkowych. Zdaniem Sądu, ewentualna nieważność ocenianych umów nie może mieć znaczenia w świetle przepisów prawa podatkowego, skoro zostały zawarte i faktycznie wykonane.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł w myśl art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 oraz art. 55 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.