Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 244/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2013-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 9  ust. 2, 4,  par. 2  ust. 1  pkt 1
journal: Dz.U. 2004 nr 73 poz 657
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie   działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
article: art. 29 ust. 1 i 7
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 368 poz 15  art. 47  ust. 1  lit. d,  ust. 2,  ust. 4, par. 9  ust. 4  pkt 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich  (EFRROW)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Józef Kremis Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca) Protokolant Ewa Pąsiek po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. (znak własny: [...]), utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] r., o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) w wysokości [...] zł, wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie.

M. P. (dalej: wnioskodawczyni, strona, skarżąca) trzykrotnie w latach 2005 – 2007 zwracała się do Biura Powiatowego ARiMR w J. o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

W wyniku rozpatrzenia tych wniosków, decyzjami z [...]r. (za rok 2005), z [...]r. (za rok 2006), z [...]r. (za rok 2007) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J. przyznał wnioskodawczyni płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW).

W dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J. wezwał stronę do złożenia wyjaśnień do sprawy, z uwagi na brak wniosku o kontynuację programu na lata 2008 i 2009. W odpowiedzi strona w oświadczeniu z dnia 3 marca 2010 r. poinformowała, że grunty, na których prowadziła działalność rolniczą i otrzymywała dopłaty z tytułu ONW, należały do małżonków M.i S. P. Kiedy w dniu [...] r. zmarła M.P., strona musiała zaprzestać tej działalności z uwagi na konflikt ze spadkobiercami, którzy uniemożliwili jej dalsze użytkowanie gruntów. Do pisma dołączyła kopię aktu zgonu.

Pismem z dnia 24 maja 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J. zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych.

Decyzją z [...] r. Prezes ARiMR ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w wysokości [...] zł, stwierdzając, że analiza złożonych przez skarżącą wniosków oraz zebranej w sprawie dokumentacji wykazała, że strona jako producent rolny, mimo ciążącego na niej obowiązku, nie prowadziła zadeklarowanych upraw przez 5 lat. W związku z powyższym strona winna zwrócić kwotę nienależnie pobranej płatności. Organ ponadto wskazał, że strona nie skorzystała ze złożenia wyjaśnień w trybie § 9 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Po rozpatrzeniu wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] r. Prezes ARiMR utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] r. Na decyzję strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., który wyrokiem z dnia 29 marca 2013 1 r. uchylił zaskarżone orzeczenie oraz stwierdził, iż decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku (Sygn. akt V SA/WA 2207/10). Powodem uchylenia zaskarżonej decyzji przez Sąd było nieprzeprowadzenie przez organ postępowania dowodowego w zakresie oceny, czy skarżąca działała w dobrej wierze.

Naczelny Sąd Administracyjny dnia 15 listopada 2012 r., po rozpoznaniu sprawy ze skargi kasacyjnej Prezesa ARiMR od powyższego wyroku, podzielił pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. i oddalił skargę kasacyjną (Sygn. akt II GSK 1519/11).

W wyniku nowelizacji art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U Nr 98, poz. 634 ze zm. – dalej ustawa o ARiMR), która weszła w życie z dniem 1 sierpnia 2012 r. bez przepisów przejściowych, wprowadzono zmianę organu właściwego w sprawach ustalania kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności. Organem I instancji stał się właściwy miejscowo Kierownik Biura Powiatowego ARiMR. Stronie niezadowolonej z decyzji tego organu przysługuje prawo wniesienia odwołania do organu wyższego stopnia, tj. do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR.

Rozpatrując powtórnie sprawę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. jako organ właściwy w ramach posiadanej kompetencji na podstawie powołanych wcześniej przepisów uznał, że kwestionowana decyzja I instancji z dnia [...] r. jest prawidłowa i utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy decyzją

z dnia [...] r.

W obszernym uzasadnieniu organ opisał stan faktyczny i prawny sprawy oraz wskazał, że zgodnie z § 9 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.), należy stwierdzić, iż skoro skarżąca zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej – mimo deklarowania prowadzenia jej przez 5 lat, to musi zwrócić otrzymaną całość płatności ONW za cały okres jej pobierania.

Według organu w sprawie nie wystąpiły przesłanki umożliwiające odstąpienie od dochodzenia nienależnie pobranych płatności, wskazane w art. 47 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U.UE.L.2006.368.15, dalej: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1974/2006).

Organ podniósł, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały również przesłanki, z art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, skutkujące brakiem obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie występuje, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. W rozpatrywanej sprawie przekazanie płatności ONW za lata 2005-2007 na rachunek bankowy wnioskodawczyni nie wynikało z pomyłki ARiMR.

Powołując treść art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, organ wskazał, że obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Ogranicza się on do czterech lat, gdy beneficjent działał w dobrej wierze.

Zdaniem Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR nie można było uznać, iż strona skarżąca działała w dobrej wierze, co mogłoby stanowić podstawę do przyjęcia krótszego (czteroletniego) okresu wykluczającego obowiązek zwrotu płatności pobranej nienależnie. Z dokumentów zebranych w sprawie wynika, że skarżąca zaprzestała działalności rolniczej przed upływem 5-cio letniego okresu zobowiązania. Powodem takiego stanu rzeczy było zaprzestanie działalności rolniczej na obszarach objętych zobowiązaniem ONW. Organ podkreślił, że skarżąca mogła uwolnić się od zwrotu nienależnie pobranych płatności, ale nie dopełniła obowiązku poinformowania organu o wystąpieniu siły wyższej wynikającego z art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006.

W końcowej części organ podniósł, że przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu wysokości płatności podlegających zwrotowi. Uznaniowość prowadziłaby bowiem do nierównego traktowania producentów spełniających takie same warunki, co stałoby nie tylko w sprzeczności z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, ale również z jedną z naczelnych zasad Unii Europejskiej, zasadą konkurencyjności.

Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W.

Wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji zarzuciła, że wydana ona została z naruszeniem prawa poprzez:

- nieuwzględnienie faktu automatycznego wygaśnięcia zgody i prawa użytkowania gruntów ONW wraz ze śmiercią właścicielki tych obszarów M. P.

- brak postępowania dowodowego w kwestii okresu przedawnienia zwrotu otrzymanej pomocy do lat czterech, uwzględniającego działanie w dobrej wierze,

- utrzymanie w mocy decyzji nr [...] z dnia [...] roku, wydanej przez działającego z upoważnienia Prezesa ARiMR Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J., która w ocenie skarżącej, została wyeliminowana z obrotu prawnego prawomocnymi wyrokami sądowymi.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji

w granicach określonych w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd nie stwierdził naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ani jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J. z dnia [...] r. w przedmiocie ustalenia skarżącej kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) za lata 2005-2007 w wysokości [...],00 zł.

Zgodnie z art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L. 2004.141.18) w przypadku dokonania nienależnej płatności rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 3.

Szczegółowe przesłanki zwrotu płatności ONW jako pobranych nienależnie określa § 9 ust. 2 rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem ONW, zgodnie z którym w przypadku zaniechania działalności rolniczej na działkach rolnych położonych na obszarze ONW w okresie objętym zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1, producent rolny zwraca:

1) całość płatności ONW, za cały okres jej pobierania, jeżeli zaniechanie to nastąpiło:

a) na wszystkich działkach rolnych położonych na obszarze ONW,

b) na części działek rolnych położonych na obszarze ONW, a łączna powierzchnia działek rolnych, na których nadal jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi mniej niż hektar;

2) część płatności ONW, która została przyznana do powierzchni tych działek rolnych, na których nastąpiło to zaniechanie, za cały okres jej pobierania, jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych, na których nadal jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar.

W myśl § 9 ust. 4 rozporządzenia ONW zwrot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków z tytułu płatności ONW następuje w trybie i na zasadach określonych w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Stosownie do art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634 ze zm.) ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

2) krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej

- następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Obowiązek wydania przez właściwy organ decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności ONW aktualizuje się wraz z ustaleniem zaistnienia przesłanki zaniechania prowadzenia działalności rolniczej oraz brakiem wystąpienia przesłanek, które wyłączają podstawy do żądania ich zwrotu. Stwierdzenie, czy przyznane kwoty pomocy czy płatności są przyznane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, jest wynikiem ustaleń dokonanych w toku postępowania toczącego się na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR.

W rozpoznawanej sprawie z ustalonych przez organy oraz znajdujących potwierdzenie w materiale sprawy okoliczności wynika, że skarżąca składając wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2005 r., podpisała oświadczenie (rubryka IX. Oświadczenia i zobowiązania), że zobowiązuje się do prowadzenia działalności rolniczej na wszystkich działkach rolnych będących w jego posiadaniu i położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przez okres 5 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Jednocześnie podpisując przedmiotowy wniosek skarżąca zobowiązała się do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, a w szczególności, jeśli zmiana dotyczy: wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego. Tym samym należy stwierdzić, że była świadoma obowiązku prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych zgłoszonych do płatności w pierwszym roku na niezmienionej powierzchni przez 5 lat.

Jak wynika z dokumentów zebranych przez organ w sprawie skarżąca zaprzestała działalności rolniczej przed upływem 5 letniego okresu zobowiązania.

W związku z tym w zaskarżonej decyzji rozważono wystąpienie określonych w przepisach unijnych i krajowych okoliczności pozwalających na odstąpienie od orzeczenia zwrotu pobranych świadczeń, przy czym – prawidłowo w ocenie Sądu – nie stwierdzono ich zaistnienia w przedmiotowej sprawie.

Zgodnie bowiem z art. 47 ust 1 lit. d rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006 r., str. 15 z zm.; dalej rozporządzenie Komisji (WE) nr 1974/2006), państwa członkowskie mogą uznać w szczególności określone kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, w których nie będą wymagać częściowego lub pełnego zwrotu pomocy otrzymanej przez beneficjenta. W myśl art. 47 ust. 2 cyt. rozporządzenia, przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności.

W prawie krajowym rozszerzono ten katalog o dwie przesłanki ustanawiając w § 9 ust. 4 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 68, poz. 448), iż płatność ONW nie podlega zwrotowi, jeżeli zaniechanie działalności rolniczej, o którym mowa w ust. 1, nastąpiło na skutek:

1) rozwiązania przez wydzierżawiającego umowy dzierżawy gruntów rolnych, na których są położone objęte wnioskiem działki rolne lub ich części w granicach obszarów ONW, z powodu zaistnienia okoliczności, za które dzierżawca nie ponosi odpowiedzialności, pod warunkiem poinformowania Agencji o rozwiązaniu umowy, zgodnie z art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006,

2) dokonania scalenia nieruchomości objętych zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 pkt 1 albo w § 6 ust. 3 pkt 1 lit. a, albo w § 7 ust. 1 pkt 2, jeżeli rolnik w zamian za nieruchomości objęte scaleniem nie otrzymał, zgodnie z przepisami o scalaniu i wymianie gruntów, nieruchomości położonych na obszarach ONW o powierzchni równoważnej z powierzchnią obszarów ONW poddaną scaleniu i objętą zobowiązaniem, w zakresie różnicy tych powierzchni.

Odnosząc się do wskazanej przez skarżącą - jako podstawa do odstąpienia od nałożenia na nią obowiązku zwrotu pobranych płatności - przesłanki określonej

w § 9 ust. 4 pkt 1 powołanego rozporządzenia, należy stwierdzić, że nie ma ona zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Podkreślenia bowiem wymaga, że skarżąca mogła uniknąć obowiązku zwrotu płatności. Warunkiem koniecznym do zastosowania tego przepisu było jednakże poinformowanie organu o rozwiązaniu umowy dzierżawy w terminie wskazanym art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE)1974/2006 (tj. w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym rolnik jest w stanie dokonać tej czynności). Skarżąca jednak nie uczyniła tego mimo zobowiązania informowania o wszystkich okolicznościach związanych z przyznaną płatnością. Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że o zaprzestaniu działalności rolniczej od dnia [...]r. z uwagi na śmierć M. P. skarżąca poinformowała organ po raz pierwszy dopiero w piśmie z dnia 3 marca 2010 r. złożonym w odpowiedzi na wezwanie organu do złożenia wyjaśnień w tym zakresie.

Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały także przesłanki, o których mowa w art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez skarżącą nienależnie pobranych płatności z tytułu ONW. Na podstawie wskazanych przepisów obowiązek nienależnej lub nadmiernej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Jednakże gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnych płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

W tym zakresie należy wskazać, że płatność z tytułu ONW za lata 2005 - 2007 przekazana na rachunek bankowy skarżącej nie wynikała z pomyłki ARMiR. Skarżąca uzyskała płatność na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J. wydanych po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym na podstawie wniosków skarżącej składanych w w/w latach, zawierających określone deklaracje, co do wielkości i sposobu użytkowanych przez stronę gruntów.

W świetle powyższych okoliczności organy słusznie zdaniem Sądu przyjęły, że skarżąca nie dotrzymała podjętego na podstawie wniosku z roku 2005 zobowiązania do prowadzenia działalności rolniczej na obszarze ONW na powierzchni [...]ha, a jednocześnie nie wystąpiły w przedmiotowej sprawie okoliczności umożliwiające organom ARiMR odstąpienie od ustalenia nienależnie pobranych przez nią płatności ONW za lata 2005-2007.

Wbrew zarzutom skargi prawidłowo przyjęto również w zaskarżonej decyzji, że w niniejszej sprawie nie doszło do przedawnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranej płatności w świetle art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L. 2004.141.18). Stosownie do powołanego przepisu obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat.

Jak przyjmuje się zgodnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, dobra lub zła wiara beneficjenta płatności wiąże się ze sferą faktów i ich oceną. Kwestia zaś właściwego określenia działania beneficjenta w dobrej lub w złej wierze wymaga wskazania, że obowiązujące przepisy prawa w tej mierze nie zawierają żadnych definicji. Pojęcia te wiąże się z tzw. klauzulami generalnymi w prawie. Ich istotą jest możliwość uwzględnienia w ocenie stanu faktycznego różnych okoliczności faktycznych, które w oderwaniu od konkretnej sprawy nie mogą być ocenione raz na zawsze i w jednakowy sposób według schematu o walorze bezwzględnym. Dla oceny dobrej lub złej wiary istotna jest świadomość beneficjenta. Generalnie przyjmuje się, że dobra wiara polega na usprawiedliwionym w danych okolicznościach przekonaniu, że podmiotowi przysługuje prawo, czyli że działał zgodnie z prawem. Może to być więc błędne, ale w danych okolicznościach usprawiedliwione przekonanie, że działa zgodnie z prawem. Dobra wiara jest oparta na przesłankach obiektywnych, wywodzących się ze stosunku będącego podstawą i przyczyną konkretnego stanu faktycznego. W dobrej wierze jest ten, kto powołuje się na pewne prawo lub stosunek prawny mniemając, że to istnieje, choćby mniemanie to było błędne, jeżeli tylko błędność mniemania należy w danych okolicznościach uznać za usprawiedliwioną. W złej wierze jest natomiast ten, kto powołując się na pewne prawo lub stosunek prawny wie, że owo prawo lub stosunek prawny nie istnieje, albo też wprawdzie tego nie wie, ale jego braku wiedzy w danych okolicznościach nie można uznać za usprawiedliwiony. Zła wiara występuje, gdy brak świadomości o nieistnieniu pewnego prawa lub stosunku jest "wynikiem niedbalstwa, niezachowania normalnej w danych okolicznościach stosowności". W złej wierze działa ten, kto nie wie o prawie, ale należy przyjąć, że wiedziałby, gdyby się zachował należycie, a więc gdyby w konkretnej sytuacji postępował rozsądnie i zgodnie z zasadami współżycia społecznego (zob. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1209/11, Lex nr 1137853).

W niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącej, trafna jest ocena zawarta w zaskarżonej decyzji, że nie sposób przyjąć, iż w okolicznościach sprawy skarżąca działała w dobrej wierze. Jak bowiem słusznie zwrócono uwagę w kwestionowanym orzeczeniu, składając wniosek o przyznanie płatności ONW na rok 2005, strona podpisała oświadczenie, zgodnie z którym zobowiązała się do prowadzenia działalności rolniczej na wszystkich działkach rolnych będących w jej posiadaniu położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania przez okres 5 lat od dnia otrzymania tej płatności oraz do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, a w szczególności, jeżeli zmiana dotyczy: wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego. Następnie skarżąca zaprzestała działalności rolniczej przed upływem 5-letniego okresu zobowiązania. Powodem takiego stanu rzeczy było zaprzestanie działalności rolniczej na obszarach objętych zobowiązaniem ONW. Jednakże skarżąca, pomimo powyższego zobowiązania, nie informowała organu o okolicznościach związanych z konfliktem ze spadkobiercami po zmarłej M. P., która była współwłaścicielką gruntów, na których skarżąca prowadziła działalność rolniczą i otrzymywała dopłaty z tytułu ONW.

W konsekwencji, wobec tego, że w niniejszej sprawie skarżąca nie działała w dobrej wierze, nie znajdował zastosowania 4-letni, lecz 10-letni okres przedawnienia wynikający z art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004. Pomiędzy datą dokonania płatności na 2005 r., tj. 21 lutego 2006 r., a datą zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych, które strona odebrała w dniu 25 maja 2010 r. nie upłynął wspomniany 10-letni okres przedawnienia. Wypłata płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za rok 2006 i 2007, uznanych następnie za nienależnie pobrane, nastąpiła natomiast odpowiednio dnia 28 grudnia 2006 r. i 17 stycznia 2008 r. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych strona odebrała 25 maja 2010 r., tak więc przed upływem czterech lat od daty płatności.

Tym samym żądanie zwrotu płatności ONW za lata 2005-2007 objęte zaskarżoną decyzją jest w pełni uzasadnione także w świetle powołanego art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004.

Należy także dodać, że wszystkie okoliczności niniejszej sprawy istotne

w świetle powołanych przepisów prawa materialnego, w tym również okoliczności podnoszone przez skarżącą, zostały wzięte pod uwagę w zaskarżonej decyzji, przy czym – jak wykazano w powyższej części rozważań – nie mogły one prowadzić do odstąpienia od ustalenia skarżącej przypadającej do zwrotu kwoty nienależnie pobranych świadczeń z tytułu płatności ONW. W tej sytuacji, wobec prawidłowo dokonanych przez organy ustaleń okoliczności faktycznych oraz ich oceny prawnej w świetle znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego, nie może być mowy o zarzucanym w skardze pominięciu okoliczności korzystnych dla skarżącej czy też o braku postępowania dowodowego w kwestii okresu przedawnienia zwrotu otrzymanej pomocy.

W świetle powyższych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie nie doszło do zarzucanych naruszeń przepisów prawa i to w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, a objęte zaskarżonym rozstrzygnięciem ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności ONW w wysokości 3 960,00 zł było prawidłowe. Prawidłowo również zobowiązano skarżącą do zwrotu tejże kwoty wraz z odsetkami obliczonymi jak dla zaległości podatkowych. Stosownie bowiem do art. 73 ust. 3 rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 odsetki naliczane są za okres między powiadomieniem rolnika o konieczności zwrotu oraz zwrotem lub potrąceniem; stosowana stopa odsetek jest obliczana zgodnie z przepisami prawa krajowego, lecz nie jest ona niższa niż stopa procentowa stosowana w przepisach krajowych w odniesieniu do przypadków zwrotu kwot pieniężnych. Natomiast w myśl art. 29 ust. 7 ustawy o ARiMR do należności, o których jest mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (z wyjątkiem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności), w tym art. 53 § 1, w myśl którego od zaległości podatkowych (z zastrzeżeniem art. 54), naliczane są odsetki za zwłokę.

Odnosząc się do ostatniego zarzutu skargi należy wskazać, iż jest on całkowicie nietrafiony, ponieważ w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt V SA/Wa 2207/10) z dnia 29 marca 2011 r. wyraźnie wskazano, że uchylona zostaje decyzja z dnia [...]r. nr [...]w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 listopada 2012 r. (sygn. akt II GSK 1519/11) podzielił pogląd WSA w Warszawie oddalając skargę kasacyjną.

Mając powyższe na uwadze, jako że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.