Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2932/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 145 par. 1 pkt 4, art. 149 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 par. 1 i 2, art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Czesława Nowak – Kolczyńska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2015r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 sierpnia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2999/12 w sprawie ze skargi K. G. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi K. G., oddalił skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego- ziemskiego w Krakowie decyzją z dnia [...] października 2008 r. Nr [...], nakazał J. F. rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej o wym. po obrysie zewnętrznym 4,80m x 4.80m i wys. 3,50m, oznaczonego na potrzeby niniejszego postępowania nr 4, wybudowanego na działce nr [...] w Z., niezgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla gminy Z. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2010 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja ta została zaskarżona przez inwestora – J. F., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Sprawa toczyła się pod sygnaturą II SA/Kr 682/10.

K. G. pismem z dnia 30 lipca 2010 r., wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego opisaną decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010 r.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r., Nr [...], Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w oparciu o art. 149 § 3, art. 123 w związku z art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98. poz. 1071. ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: k.p.a.) odmówił wznowienia postępowania administracyjnego.

Po rozpatrzeniu zażalenia K. G., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, iż z podaniem o wznowienie postępowania administracyjnego może wystąpić tylko strona, tj. osoba, która brała udział w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną lub która wprawdzie w postępowaniu zwykłym nie uczestniczyła, lecz może wykazać istnienie swego interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 k.p.a. uzasadniającego jej udział.

Organ odwoławczy podkreślił, że interes prawny K. G. w postępowaniu prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego w kwestii rozbiórki obiektów był przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który w postanowieniu z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 682/10 orzekł, cyt: "Oceniając wniosek K. G. stwierdzić należy, że nie można wskazać konkretnego przepisu prawa materialnego, uzasadniającego jej udział w niniejszej sprawie, czy też uzasadniającego prawną ochronę posiadanego przez nią uprawnienia przed zaskarżoną decyzją. Zgłaszając swój udział w postępowaniu K. G. nie powołała się także na żaden przepis prawa materialnego, z którego mógłby wynikać jej interes prawny do udziału w niniejszym postępowaniu. Wskazała jedynie, że zamieszkuje na przedmiotowej działce i jest tam zameldowana. Fakt ten może stanowić, co najwyżej interes faktyczny w sprawie, nie jest on jednak wystarczający do nadania jej statusu uczestnika postępowania".

Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy uznał, że K. G. nie posiada interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010r.

K. G. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Wskazała, że zaskarżone orzeczenie jest niesłuszne i krzywdzące. Organ oparł się na ustaleniach powziętych w innych postępowaniach i sam nie zbadał, czy rzeczywiście nie jest możliwe przyznanie skarżącej przymiotu strony w postępowaniu o wznowienie. Nie dokonał samodzielnych ustaleń, oględzin, nie wskazał, jakim dowodom dał wiarę, a jakim odmówił wiarygodności. Powielił jedynie błędne informacje uzyskane z poprzednich postępowań, łamiąc wszelkie możliwe zasady postępowania administracyjnego. Konkludując wskazała, że organy źle ustaliły stan faktyczny, co skutkowało wydaniem błędnego rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd I instancji wyjaśnił, że strona skierowała w dniu 30 lipca 2010 r. do Małopolskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosek o dopuszczenie jej do udziału w toczącym się postępowaniu w przedmiocie rozbiórki obiektu, w którym zamieszkuje wraz z dziećmi - w Z. przy ul. K. i powtórzenie czynności dokonanych bez jej udziału oraz przyznanie jej lokalu socjalnego. Powyższy wniosek został uznany za wniosek o wznowienie postępowania, albowiem postępowanie w sprawie przedmiotowej rozbiórki obiektu zostało zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] marca 2010 r.

W dniu [...] sierpnia 2010 r. organ wydał decyzję, którą odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie rozbiórki obiektu. Powyższa decyzja został uchylona przez Generalnego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Skarżąca na tę decyzję wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 2 lutego 2012 r. w sprawie VII SA/Wa 319/11 Sąd skargę oddalił i w uzasadnieniu swojego wyroku wskazał, że w sprawie interesu w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010 r. wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, postanowieniem z dnia 15 września 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 682/10, w którym ocenił interes prawny skarżącej w sprawie objętej wnioskiem o wznowienie, jako co najwyżej interes faktyczny.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. rozstrzygnął o odmowie wznowienia postępowania podnosząc m.in., iż o możliwości udziału skarżącej w postępowaniu w sprawie decyzji nakładającej obowiązek rozbiórki obiektu rozstrzygał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie II SA/Kr 682/10. Sąd ten wyjaśnił, iż fakt, że K. G. zamieszkuje na przedmiotowej działce i jest tam zameldowana nie jest wystarczający do nadania jej statusu uczestnika postępowania. Wskazane okoliczności pozwalają przyjąć, że ma ona w sprawie interes faktyczny, natomiast dla uznania, iż skarżąca ma przymiot strony postępowania konieczne jest wykazanie interesu prawnego. Tego skarżąca nie wykazała. Organ I instancji podzielił tym samym stanowisko zawarte w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, uznając, iż stan faktyczny w rozpatrywanej sprawie jest taki sam, jak wówczas, gdy zapadał przywołany wyrok. Organ II instancji z analogiczną argumentacją utrzymał w mocy to postanowienie.

W ocenie Sądu I instancji zaskarżone rozstrzygnięcie nie jest dotknięte wadą prawną, która nakazywałaby jego uchylenie, ponieważ wbrew zarzutowi skargi, organ samodzielnie rozpatrzył wniosek o wznowienie postępowania natomiast odwołanie się do stanowiska, wyrażonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w sprawie decyzji, która jest przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania nie jest nieprawidłowe. Organ, bowiem ustalił, iż okoliczności tej sprawy, nadal są takie same, jak te które ustalił Sąd w Krakowie. Skarżąca jest osobą, która jest zameldowana na przedmiotowej działce i tam zamieszkuje, a zatem, nie pojawiły się żadne inne okoliczności, które mogłyby mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia.

Dokonując oceny merytorycznej zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji stwierdził, iż jest ono prawidłowe, ponieważ jak słusznie wskazał organ, stroną postępowania administracyjnego zgodnie z art. 28 k.p.a., jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes lub obowiązek. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem postępowania o wznowienie jest decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu. Mając na uwadze przepisy art. 48 oraz 50 - 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.z 2013 r., poz. 267., dalej jako: Prawo budowlane) można wywieść, że decyzja w przedmiocie nakazu rozbiórki może być kierowana do inwestora, właściciela nieruchomości, zarządcy obiektu, albowiem tylko te osoby z uwagi właśnie na ich uprawnienia władcze w stosunku do obiektu, są w stanie wykonać rozstrzygnięcie zawarte w takiej decyzji (nakaz rozbiórki). Osoba, która tylko użytkuje nieruchomość np. z tytułu najmu, nie może, co oczywiste wobec takiej nieruchomości podejmować żadnych czynności prawnych, nie może jej sprzedać, wynająć a także nie mogłaby jej rozebrać. Kierowanie nakazu rozbiórki do osoby, która tylko korzysta z nieruchomości, nie miałoby żadnego znaczenia prawnego, albowiem nie dysponując prawem do nieruchomości, osoba taka nie byłaby w stanie wykonać nałożonego na nią obowiązku. Sąd zaznaczył, iż skarżąca, co oczywiste, nie jest żadnym z tych podmiotów wyżej wskazanych i nie dysponuje takim prawem do nieruchomości, które pozwalałoby nałożyć na nią obowiązek rozbiórki, a jej z kolei dało uprawnienie do żądania od organu zaniechania rozbiórki. Skarżąca wywodzi swoje żądanie z faktu zamieszkiwania na terenie nieruchomości. Okoliczność ta w postępowaniu w sprawie rozbiórki nie ma znaczenia. Skoro zatem, po stronie K. G. nie występuje interes prawny, to nie może ona być uznana za stronę postępowania w sprawie wznowienia postępowania w sprawie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu.

Sąd I instancji dodał, iż organ zasadnie nie prowadził szczegółowego badania interesu prawnego skarżącej, albowiem okoliczności sprawy są oczywiste. Skarżąca od czasu złożenia wniosku w 2010 r. nie wskazuje, by posiadała jakiekolwiek prawo do nieruchomości, nie podnosi żadnych nowych okoliczności mogących mieć znaczenie dla tej kwestii. Stan faktyczny w sprawie nie wymaga czynienia ustaleń, jest oczywisty. A organ zasadnie uznał, że w sprawie z uwagi na oczywisty brak interesu prawnego po stronie skarżącej, należało odmówić wznowienia postępowania.

Skargę kasacyjną złożyła K. G., zaskarżając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 sierpnia 2013 r. w zakresie pkt 1 w którym skargę oddalono. Pełnomocnik skarżącej sformułował na podstawie art. 174 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.) zarzut naruszenia przepisów postępowania, w szczególności:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz w związku z art. 149 § 3 k.p.a., poprzez niewykonanie obowiązku kontroli legalności działania organu i nieuchylenie postanowienia organu, mimo naruszenia przez organ przepisów postępowania, tj. mimo odmowy wznowienia przez organ postępowania w przedmiocie rozbiórki obiektu i orzeczenia o braku interesu prawnego po stronie skarżącej, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej, gdyż zgodnie z wykładnią art. 149 § 3 k.p.a. organ powinien był wznowić postępowanie i dopiero po jego wznowieniu zbadać, czy skarżąca posiadała interes prawny, czy nie - co w konsekwencji pozbawiło skarżącą możliwości wykazania swojego interesu prawnego w postępowaniu o rozbiórkę obiektu

- art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 75 ust. 1 Konstytucji poprzez oddalenie skargi i nieuwzględnienie przepisów prawa materialnego, z których należało wywieść interes prawny skarżącej, mimo że Sąd nie był związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a istnieją przepisy prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie, tj. art. 75 ust. 1 Konstytucji, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy sądowo-administracyjnej, gdyż doprowadziły do utrzymania w mocy wadliwego postanowienia organu i pozbawiły skarżącą udziału w postępowaniu w którym miała przymiot strony.

Pełnomocnik skarżącej zarzucił nadto naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności:

- art. 28 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że prawo do zamieszkiwania w miejscu, w którym jest się zameldowanym oraz prawo do ochrony miejsca zamieszkania jest jedynie interesem faktycznym, a nie prawnym w rozumieniu tego przepisu, co spowodowało uznanie przez Sąd, że organ słusznie nie zastosował ww. przepisów w przedmiotowej sprawie i odmówił skarżącej przymiotu strony i w konsekwencji odmówił wznowienia postępowania, podczas gdy skarżąca miała interes prawny w rozumieniu przepisu art. 28 k.p.a. i zarówno ów artykuł, jak również art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. znajdują w przedmiotowej sprawie zastosowanie;

- art. 75 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 8 Konstytucji poprzez jego niezastosowanie w sprawie, podczas gdy ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego jasno wynika, że przepis ten znajduje bezpośrednie zastosowanie w przedmiotowej sprawie.

Wskazując na powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie punktu 1 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania bądź uchylenie wyroku w zakresie punktu pierwszego i rozpoznanie skargi w przypadku, gdyby w ocenie składu Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpatrującego przedmiotową sprawę nie miało miejsca naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć poważny wpływ na wynik sprawy oraz zasądzenie na rzecz pełnomocnika kosztów nieopłaconej w całości ani w części pomocy prawnej z urzędu według norm przepisanych.

W ocenie strony, wbrew twierdzeniom Sądu w przedmiotowej sprawie decyzja wydana w postępowaniu o rozbiórkę obiektu budowlanego ma wpływ na sytuację nie tylko faktyczną, ale również prawną skarżącej. W postępowaniu o nakaz rozbiórki obiektu w którym zamieszkuje skarżąca rozstrzygnięcie o obowiązku jednego podmiotu (tj. inwestora J. F. do rozebrania obiektu) wpływa na prawa innego podmiotu, tj. skarżącej, np. prawo do żądania lokalu zamiennego, co wypełnia znamiona definicji interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Nadto gdyby skarżąca nie dowiedziała się w ogóle o postępowaniu w sprawie rozbiórki obiektu, obiekt mógłby zostać rozebrany pod jej nieobecność, co narusza podstawowe zasady poszanowania miru domowego, nienaruszalności mieszkania, dóbr osobistych itd.

Nadto Sąd I instancji w żadnym miejscu nie wskazał z jakiego względu i na podstawie jakich dowodów i dokumentów zgromadzonych przez organ ów brak interesu prawnego jest "oczywisty". Skarżąca miała (lub co najmniej mogła mieć - czego organ nie ustalił) interes prawny w ww. rozumieniu, jako że decyzja wydana w tym postępowaniu miała lub mogła mieć wpływ na jej prawa wynikające m.in. z:

• art. 75 ust. 1 Konstytucji nakładającego na władze publiczne obowiązek prowadzenia polityki sprzyjającej zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli a w szczególności m.in. przeciwdziałania bezdomności;

• art. 14 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 10 ustawy o ochronie praw lokatorów, przewidującego potencjalne uprawnienie do otrzymania lokalu zastępczego przyznanego przez gminę właściwą ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego uprawnieniu (w przypadku gdyby właściciel lokalu wypowiedział go skarżącej ze względu na konieczność rozbiórki a skarżąca odmówiłaby opróżnienia lokalu)

• art. 68 ust. 2 Prawa budowlanego, gdyby lokal w którym mieszka Skarżąca musiał zostać opróżniony ze względu na groźbę zawalenia.

Reasumując, w ocenie strony Sąd I instancji wydając zaskarżony w punkcie 1 wyrok naruszył przepisy postępowania, które nakładają na Sąd konieczność wnikliwego zbadania, czy organ nie naruszył przepisów k.p.a. przy wydawaniu postanowienia, które to naruszenie miało miejsce, jako że organ powinien był wznowić postępowanie i dopiero orzekać o ewentualnym przyznaniu przymiotu strony skarżącej, a nie odmawiać w ogóle wznowienia postępowania oraz że skarżąca miała zarówno interes faktyczny, jak i prawny w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki obiektu, w którym skarżąca mieszka, zaś przywołane w uzasadnieniu przepisy są podstawą prawną, której brakowało zarówno zdaniem organu, jak i Sądu przy wydaniu analizowanego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła.

Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zawarte w niej podstawy kasacyjne. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty w rzeczywistości zaistniały.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.);

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej skardze kasacyjnej K. G. podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie przepisów prawa materialnego.

W ramach zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów postępowania skarga kasacyjna wskazuje na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz w związku z art. 149 § 3 k.p.a.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie słusznie wskazał na prawidłowe zastosowanie przepisu art. 149 § 3 k.p.a. stwierdzającego, iż odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. We wstępnej fazie postępowania regulującego stwierdzenie dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną organ bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie opiera się na którejś z ustawowych przesłanek z art. 145 lub 145a k.p.a., czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został on złożony przez podmiot uznający się za stronę postępowania i czy został zachowany termin z art. 148 k.p.a. W sytuacji, gdy wniosek składa podmiot niebędący stroną, co jest oczywiste i nie wymaga dokonywania ustaleń, organ wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.).

Jak prawidłowo ocenił Sąd I instancji z poczynionych przez organ ustaleń faktycznych, odzwierciedlonych w materiale dowodowym sprawy, jednoznacznie wynika, iż skarżącej nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] marca 2010 r. nakazującej rozbiórkę obiektu, w którym skarżąca mieszka i jest zameldowana, ale do którego nie posiada żadnego tytułu prawnego. Skarżąca od momentu wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania nie wskazała przepisu prawa materialnego, z którego można wywieść jej interes prawny. Jak obszernie wyjaśnił Sąd I instancji jedynie interes prawny uzasadniałby a przede wszystkim umożliwiał skuteczne wszczęcie trybu nadzwyczajnego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Niemniej jednak w toku całego postępowania skarżąca wskazuje jedynie na fakt zamieszkiwania i zameldowania w obiekcie przeznaczonym do rozbiórki. Okoliczności te potwierdzają wyłącznie istnienie interesu faktycznego strony. Z przepisów regulujących sprawy związane z wydaniem nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, jak wyjaśnił Sąd I instancji – wywieść trzeba, iż decyzja w przedmiocie nakazu rozbiórki może być kierowana do inwestora, właściciela nieruchomości, zarządcy obiektu, albowiem tylko te osoby z uwagi na ich uprawnienia władcze w stosunku do obiektu, są w stanie wykonać rozstrzygnięcie zawarte w takiej decyzji. Wywód Sądu I instancji zasługuje w pełni na akceptację podobnie jak trafna jest ocena, iż brak interesu prawnego skarżącej – uzasadniającego wznowienie postępowania w przedmiocie nakazu rozbiórki – jest oczywisty. Ocena co do braku tak rozumianego interesu prawnego skarżącej znajduje potwierdzenie także w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OZ 241/11, który oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 682/10 o odmowie dopuszczenia skarżącej do udziału w postępowaniu w sprawie ze skargi właściciela obiektu J. F. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki. Co więcej, na brak interesu prawnego stwierdzonego w przywołanych orzeczeniach sądowych, powołał się również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 2 lutego 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 319/11, gdzie przedmiotem kontroli była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] marca 2010 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd I instancji zasadnie przyznał rację organom administracji publicznej, które czyniąc samodzielne ustalenia rozstrzygnęły o odmowie wznowienia postępowania. Sąd I instancji prawidłowo wyprowadził ocenę, iż brak interesu skarżącej był oczywisty i jednoznaczny, nie wymagał wznowienia postępowania celem przeprowadzenia czynności dowodowych zmierzających do wykazania czy strona posiada interes prawny, czy nie. W badanej sprawie zaistniała niedopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych, brak interesu prawnego skarżącej jest oczywisty i nie wymagał podjęcia czynności wyjaśniających. W tej sytuacji stwierdzić trzeba, iż skarżąca kasacyjnie nie wykazała aby Sąd I instancji dopuścił się naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz w związku z art. 149 § 3 k.p.a.

Brzmienie zaś art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że obejmuje on wyłącznie przypadki, w których gdyby nie naruszono przepisów prawa, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Można zatem zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie wyżej wymienionego przepisu tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdził naruszenie przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to Sąd ten nie spełnił dyspozycji tej normy prawnej i nie uchylił zaskarżonej decyzji. Jeżeli jednak Sąd pierwszej instancji zasadnie nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa, to nie można mu skutecznie postawić zarzutu naruszenia wskazanego wyżej przepisu, z którą to sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2012 r., I OSK 1426/11, LEX nr 1126266).

Z kolei przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. jest przepisem kompetencyjnym, którego naruszenie może mieć miejsce tylko w powiązaniu z konkretnymi przepisami ustawy. W orzecznictwie NSA ugruntował się pogląd, że naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. ma miejsce w sytuacji, gdy sąd rozpoznający skargę uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tym przepisie. Przepis ten nie określa jednak wzorca, według którego kontrola ta ma być wykonana. Okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej, nie oznacza naruszenia tego przepisu (vide: wyrok NSA z 5 kwietnia 2012 r., I OSK 1636/11, LEX nr 1145065).

Brak też podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 134 p.p.s.a w związku z art. 75 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie przepisów prawa materialnego, z których należało wywieść interes prawny skarżącej.

Stwierdzić należy, iż dla skuteczności zarzutu kasacyjnego opartego na przepisie art. 134 § 1 p.p.s.a. w skardze kasacyjnej należy wykazać, iż sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy, albo też że w okolicznościach tej sprawy sąd powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił, i że owo zaniechanie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA z 21 stycznia 2014 r., II GSK 1560/12, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przytoczony zarzut skarżącej kasacyjnie nie zasługuje na uwzględnienie już z uwagi na ustalenie, iż naruszenie tego przepisu nie zostało w żaden sposób wykazane. Nie sposób bowiem uznać za wystarczającą argumentację zmierzającą do wykazania, iż takiego naruszenia Sąd I instancji dopuścił się, przytoczenie orzeczenia sądu administracyjnego, które jest w istocie wyjaśnieniem jak należy rozumieć przepis art. 134 p.p.s.a. Nie jest również uzasadnieniem dla podniesionego zarzutu, ani tym bardziej wykazaniem, iż faktycznie Sąd I instancji takowego się dopuścił, lakoniczne stwierdzenie, iż Sąd I instancji uznał, iż skarżąca nie wykazała interesu prawnego znajdującego oparcie w normie prawnej. Nadto nie jest rolą Sądu I instancji ani tym bardziej Naczelnego Sądu Administracyjnego w ramach własnych kompetencji poszukiwanie przepisu prawa, z którego strona mogłaby wywieść swój interes prawny. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, nie są obowiązane do podejmowania czynności w zastępstwie tych organów, tym bardziej, jeżeli nie stwierdzą - jak w niniejszej sprawie - iż postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów powszechnie obowiązujących. Obowiązek wykazania interesu prawnego spoczywa na składającym wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego (wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 324/12 dostępny pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).

Za takowe wykazanie interesu prawnego nie można w szczególności uznać wskazania zasad konstytucyjnych dotyczących obowiązku władz publicznych do prowadzenia polityki sprzyjającej zaspokojeniu potrzeb społecznych, w zakresie budownictwa i mieszkalnictwa oraz podejmowania innych działań na rzecz zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Nie zasługuje więc na uwzględnienie zarzut niezastosowania przez Sąd I instancji przepisu art. 75 ust. 1 Konstytucji RP, gdyż zarówno z konstytucyjnego obowiązku Państwa zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych jak i zapewnienia ochrony praw lokatorów, regulowanych ustawowo, nie sposób wywieść interesu prawnego strony w sprawie dotyczącej rozbiórki obiektu budowlanego, do którego strona ta nie ma tytułu prawnego. Zarzut ten należy więc uznać za chybiony, jako zbyt daleko idący.

Podobnie, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącej kasacyjnie dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 28 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Owszem rację ma autor skargi, iż z uwagi na brak szczególnego uregulowania w przepisach ustawy Prawo budowlane, rozważania w kwestii interesu prawnego skarżącej oparte mają być na art. 28 k.p.a. I owszem przepis ten stanowi, iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Niemniej jednak to strona wskazując na swój interes prawny obowiązana jest wykazać taki interes prawny rozumiany jako związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Jak słusznie ocenił Sąd I instancji tak rozumianego interesu prawnego skarżąca nie wykazała, nie jest zaś rolą Sądu poszukiwanie takiego umocowania w przepisach prawa materialnego, w sytuacji gdy materiał dowodowy wskazuje na oczywisty brak interesu prawnego strony. Nie jest również rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego kontrola prawidłowości czynności podejmowanych przez organy administracji publicznej, gdyż takowa została już przeprowadzona przez Sąd I instancji i nie wykazała żadnych nieprawidłowości, tak w sferze przepisów postępowania jak i prawa materialnego. A ocenę tę Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela. Opisane zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego uznać więc trzeba za nieuzasadnione.

Wobec powyższego, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a. Stosownie do § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490) pełnomocnik skarżącej powinien złożyć w wojewódzkim sądzie administracyjnym stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.