Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 583/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2011-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 70  par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 4  ust. 1,  art. 1a  ust. 1  pkt  3  i   pkt  4
journal: Dz.U. 2002 nr 9 poz 84
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędzia WSA Marek Olejnik (sprawozdawca), Protokolant Małgorzata Jakubiak, po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2011 r. przy udziale sprawy ze skargi "A" Sp. jawna – E. L., K. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...]r. nr [...] określającą spółce jawnej "A" z siedzibą w B. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2005 r. w kwocie 108.287 zł.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy M. - po ponownym rozpatrzeniu sprawy - określił spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005 r., przyjmując do podstawy opodatkowania powierzchnię gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (102.472 m2), powierzchnię użytkową budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (2.550 m2) oraz budowle o wartości 46.000 zł. Należny podatek wyliczył według stawek określonych w uchwale Nr [...] Rady Gminy M. z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości stawek w podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. D. Nr 252, poz. 4246). W oparciu o dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków organ I instancji ustalił, że od dnia 22 września 2004 r. spółka była w posiadaniu gruntów ornych, oznaczonych symbolem "R", klasy IVa (66.042 m2) i IVb (25.200 m2) oraz innych terenów zabudowanych, oznaczonych symbolem "Bi" (102.472 m2), a następnie przyjął, że te ostatnie opodatkować należy według stawki określonej dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania bądź przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, zarzucając:

- naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – zwanej dalej: Op), poprzez nieustalenie stanu faktycznego sprawy;

- błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego, w tym art. 2, art. 3, art. 4, art. 5 i art. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w sytuacji, gdy grunt o powierzchni 102.472 m2 nie był i nie jest zajęty, ani też nie był i nie jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W uzasadnieniu odwołania spółka - powołując orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] - podniosła, że organ I instancji nie zastosował się do wskazówek w nim zawartych, ani nie podjął żadnych czynności, które potwierdziłyby, że spółka prowadziła działalność gospodarczą na spornym gruncie. Za błędne strona uznała przyjęcie przez organ, że sam fakt nieprowadzenia działalności rolniczej przesądza o wykorzystywaniu gruntu na potrzeby działalności gospodarczej. Spółka wskazała przy tym na braki postępowania wyjaśniającego w określeniu, jaka część działki miałaby być wyłączona z produkcji rolnej. Podkreśliła, że w marcu 2006 r. dane ewidencyjne uległy zmianie (grunt oznaczony symbolem Bi przekwalifikowano na użytek rolny i oznaczono symbolem B-Ps IV) oraz, że modernizację ewidencji (która miała miejsce w 2004 r.) uznać należy za nieważną, gdyż przeprowadzona została z naruszeniem zasad ogólnych, w tym zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. Zdaniem spółki, powyższa okoliczność nie zwalnia organu podatkowego z obowiązku ustalenia stanu faktycznego, z poszanowaniem praw procesowych podatnika.

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy - powołując treść przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm. – dalej w skrócie upol) – wskazał, że w sprawie nie jest sporne, iż wspólnicy spółki osobowej jaką jest spółka "A", są współwłaścicielami nieruchomości położonej w B., a zatem są podatnikami podatku od nieruchomości. Wskazując treść art. 2 ust. 1 upol organ odwoławczy podkreślił, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty, 2) budynki lub ich części i 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Natomiast opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 2 ust. 2 upol). Organ stwierdził również, że zgodnie z art. 1a ust. 3 pkt 1 upol przez użyte w ustawie określenia: 1) użytki rolne, 2) lasy, 3) nieużytki, 4) użytki ekologiczne, 5) grunty zadrzewione i zakrzewione, 6) grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, 7) grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi, 8) grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi, rozumieć należy grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. W myśl natomiast art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027) podstawę wymiaru podatków i świadczeń (między innymi) stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem organu, przepisy te nie pozostawiają wątpliwości, że klasyfikacja gruntów wynikająca z powyższej ewidencji jest wiążąca dla organów podatkowych. Organ odwoławczy podkreślił, że dane ewidencyjne mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 § 1 Op i stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Skoro zatem grunt o powierzchni 102.472 ha sklasyfikowany został jako inne tereny zabudowane (Bi), a strona nie podważyła skutecznie tego ustalenia poprzez przedstawienie jakiegokolwiek przeciwdowodu podważającego domniemanie prawdziwości tego, co wynika z dokumentu urzędowego, to zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzuty strony w tym zakresie należy uznać za chybione. Organ wskazał, że dotychczasowe zwolnienie przedmiotowego gruntu z podatku od nieruchomości wynikało wyłącznie z zapisów w ewidencji gruntów i budynków (Bi-PslV), które pozostawały w sprzeczności z dyspozycją ust. 22 załącznika nr 4 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Konsekwencją takiego stanu rzeczy było jednak to, że użytki gruntowe, których pierwszy człon oznaczenia wskazywał na grunty niebędące użytkami rolnymi, błędnie zaliczano do użytków rolnych i opodatkowywano podatkiem rolnym. Aktualizacja operatów ewidencyjnych dokonana w 2004 r. nieprawidłowości te wyeliminowała. Grupa użytków gruntowych oznaczona dotychczas symbolami dwuczłonowymi typu: Ba-Rllla, Bi-RV, Bi-PslV, Bz-RIVa, K-RV, Ti/Rlllb, Tr-RIV itp. oznaczona została odpowiednio symbolami: Ba, Bi, Bz, K, Ti, Tr, a więc zgodnie z zasadą, że o przynależności gruntu do danego użytku gruntowego decyduje pierwszy, a nie drugi człon oznaczenia w operacie ewidencyjnym. Organ odwoławczy stwierdził, że zmiana danych ewidencyjnych, obowiązująca od dnia 21 września 2004 r., miała charakter porządkujący i choć nie pozostała bez wpływu na wymiar podatku od nieruchomości za 2005 r., to postępowanie w sprawie zmian w ewidencji gruntów i budynków jest postępowaniem odrębnym od postępowania podatkowego, prowadzonym przez organ, dla którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest organem odwoławczym, zatem organ ten nie odnosił się do zarzutów dotyczących dokonanych przez Starostę Ś. zmian w operatach ewidencyjnych w 2004 r.

W dalszej kolejności organ, powołując treść art. 4 ust. 1 upol podkreślił, iż podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości, stanowią: 1) dla gruntów - powierzchnia, 2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa oraz 3) dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4 do 6 - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego. Wysokość stawek podatku od nieruchomości określa uchwałą rada gminy z tym, że stawki te nie mogą być wyższe niż wskazane w art. 5 ust. 1 upol. Organ wskazał również, że wysokość stawek wiąże się ściśle z przeznaczeniem nieruchomości, przy czym dla nieruchomości (gruntów, budynków lub ich części) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, przewidziane zostały stawki najwyższe. Dodał, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 upol grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to te grunty, budynki i budowle, które są w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, gruntów pod jeziorami, zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych oraz przedmiotów opodatkowania, które nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Działalność gospodarcza natomiast jest działalnością, o której mowa w przepisach ustawy Prawo działalności gospodarczej (art. 1a ust. 1 pkt 4 upol). W rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych działalnością gospodarczą nie jest jednak działalność rolnicza oraz wynajem turystom pokoi gościnnych na zasadach określonych w art. 1a ust. 2 upol. Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie pełny odpis z rejestru przedsiębiorców potwierdza, że wspólnicy spółki "A" prowadzą działalność gospodarczą w zakresie: 1) produkcji wyrobów betonowych, budowlanych, z wyjątkiem budynków prefabrykowanych, 2) sprzedaży hurtowej wyrobów betonowych, budowlanych oraz 3) pozostałej sprzedaży detalicznej poza siecią sklepową, czyli działalność, która w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 4 upol jest działalnością gospodarczą. Okoliczność ta w powiązaniu z posiadaniem gruntów, budynków i budowli przez przedsiębiorcę skutkuje uznaniem, że są one związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i - bez względu na to, czy przedsiębiorca wykorzystuje je w danym okresie do prowadzenia działalności gospodarczej - podlegają opodatkowaniu według stawek najwyższych. W związku z powyższym, organ odwoławczy stwierdził, że Wójt Gminy M. w sposób należyty ustalił okoliczności faktyczne sprawy, dokonał oceny zebranego materiału dowodowego oraz prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, a wymiaru podatku dokonał zgodnie z postanowieniami uchwały Nr [...] Rady Gminy M. z dnia [...]r. w sprawie określenia wysokości stawek w podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. D. Nr 252, poz. 4246).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu spółka jawna "A" z siedzibą w B. wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, zarzucając powyższym rozstrzygnięciom:

1) naruszenie przepisów postępowania podatkowego, mającego wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 122 Op poprzez wydanie przez organy obu instancji decyzji, pomimo braku dokładnego ustalenia stanu faktycznego w niniejszej sprawie,

- art. 187 § 2 Op poprzez wydanie przez organy obu instancji decyzji, pomimo niezebrania i nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego zebranego w sprawie materiału dowodowego;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2, art. 3, art. 4, art. 5 i art. 6 upol poprzez ich zastosowanie i określenie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości w kwocie 108.287 zł, według stawki przewidzianej dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej pomimo, że część działki o powierzchni 102.470 m2, oznaczonej geodezyjnie numerem [...], nie była wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, a faktycznie stanowiła użytki rolne niezajęte na działalność gospodarczą;

3) naruszenie art. 2, art. 7, art. 31 i art. 84 Konstytucji RP, w związku z dokonaniem przez Starostwo Powiatowe zmiany klasyfikacji gruntów - na podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) zmieniającego klasyfikację gruntów - dokonanej bez zawiadomienia stron zainteresowanych, co zdaniem skarżącej, naruszało przepisy dotyczące prawa czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, jak też w zakresie, w jakim dokonaną zmianą obciążono w trakcie trwania roku podatkowego skarżącą spółkę, w sposób sprzeczny z elementarnymi zasadami państwa prawnego.

Ponadto skarżąca podniosła zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005 r., wobec upłynięcia terminu płatności tego podatku z końcem 2010 r. i doręczeniem decyzji organu odwoławczego w dniu 2 lutego 2011 r., a więc po upływie terminu, o którym mowa w art. 70 Op.

W uzasadnieniu skargi spółka, zarzucając bezprawność działań Starostwa Powiatowego, które dokonało zmian ewidencyjnych z naruszeniem prawa do czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym podkreśliła, że o zmianach dowiedziała się dopiero z chwilą wszczęcia postępowania podatkowego. Zdaniem skarżącej, organy podatkowe obu instancji błędnie ustaliły stan faktyczny i zastosowały niewłaściwe przepisy prawa materialnego, gdyż pomimo iż sporna działka sklasyfikowana jest w ewidencji gruntów i budynków jako grunt zabudowany i zurbanizowany, to zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala przesądzić, czy w 2005 r. był związany z prowadzoną działalnością gospodarczą, podczas gdy w rzeczywistości stanowił użytek rolny wykorzystywany do działalności rolniczej, czego potwierdzeniem była zmiana danych ewidencyjnych w marcu 2006 r. Spółka podkreśliła, że opodatkowanie gruntu podatkiem od nieruchomości dopuszczalne jest dopiero po ustaleniu, że nie jest on wykorzystywany rolniczo, natomiast organy podatkowe nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Dodała, że spornej działki nie mogła wykorzystywać do prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej z przyczyn technicznych, gdyż na gruncie znajdują się budynki po byłej fermie krów mlecznych, a spółka zajmuje się produkcją i sprzedażą materiałów budowlanych. W ocenie skarżącej, wydanie decyzji na podstawie danych ewidencyjnych, bez ich zweryfikowania, stanowi rażące naruszenie zasad postępowania oraz konstytucyjnych praw i wolności.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz 1269), stanowiąc w przepisie art. l ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153. późn. zm. 1270). Jak również wówczas gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ww. ustawy).

Oceniając zaskarżoną decyzję, w świetle powyżej przywołanych kompetencji, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie stwierdził aby naruszała ona prawo w stopniu warunkującym jej uchylenie. Skarga nie może zostać uwzględniona a podnoszone w niej zarzuty nie znajdują uzasadnienia w zgromadzonym materiale oraz przepisach prawa.

Najdalej idącym zarzutem skargi jest zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005 r. Strona podnosi, że z uwagi na doręczenie decyzji organu II instancji w dniu 3 lutego 2011 r. tj. po upływie 5-letniego określonego w art.70§1 Op, który upłynął w dniu 31 grudnia 2010 r. zobowiązanie uległo przedawnieniu i wygasło na mocy art.59§1 pkt 9 Op. Strona podnosi przy tym, że nie doszło w przedmiotowej sprawie do przerwania biegu terminu przedawnienia.

W ocenie Sądu stanowisko to jest błędne.

Przedawnienie stanowi jedną z form wygasania zobowiązaniowych stosunków prawnych. Po upływie terminu przedawnienia wierzyciel nie może skutecznie domagać się od dłużnika zachowania wynikającego z treści zobowiązania zawiązanego pomiędzy dłużnikiem a wierzycielem podatkowym. Wraz z upływem terminu przedawnienia stosunek prawny zobowiązania podatkowego wygasa (wygaśnięcie nieefektywne) bez względu na to, czy dłużnik podatkowy na nie się powołał. Przedawnienie zobowiązań podatkowych uwzględniane jest bowiem przez organy podatkowe i sąd z urzędu, a po jego upływie następuje wygaśnięcie prawa. (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2009 r. sygn. akt I FPS 9/08 opubl. w ONSAiWSA 2009/5/87, POP 2009/4/343).

Instytucja przedawnienia zobowiązań podatkowych określona w art. 70 § 1 Op, w przeciwieństwie do przedawnienia prawa do ustalenia zobowiązań podatkowych (art. 68 Op), które obowiązuje jedynie w przypadku zobowiązań powstałych na skutek doręczenia decyzji podatkowej (art. 21 § 1 pkt 2 Op), znajduje zastosowanie zarówno w przypadku tych właśnie zobowiązań (art. 21 § 1 pkt 2 Op), jak i zobowiązań powstających na skutek zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 1 Op). W art. 70 § 1 Op przyjęto zasadę, że każde zobowiązanie podatkowe przedawnia się, a więc wygasa z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Z literalnego brzmienia art. 70 § 1 Op wynika, że termin przedawnienia zobowiązania podatkowego zaczyna biec od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, czyli z pierwszym dniem następnego roku, a kończy się z upływem 5 lat. Termin początkowy i końcowy przedawnienia zobowiązania podatkowego wyznacza zatem termin płatności zobowiązania podatkowego (z zastrzeżeniem instytucji zawieszenia i przerwania biegu przedawnienia, które wpływają na końcowy termin przedawnienia). Termin płatności podatku (art. 47 Op), czyli jego wymagalności, jest terminem, w którym dłużnik podatkowy powinien spełnić swoje świadczenie podatkowe, a jednocześnie wierzyciel podatkowy ma prawo żądania określonego zachowania się dłużnika podatkowego wynikającego z treści stosunku zobowiązaniowego.

Podatek od nieruchomości uregulowany w rozdziale 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9, poz. 31 ze zm.) jest świadczeniem związanym z własnością lub posiadaniem określonych w ustawie nieruchomości. Podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące m.in. właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych i na nich ciąży obowiązek podatkowy, który powstaje z mocy prawa od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania (art.6 ust.7 upol). Osoby prawne, jednostki organizacyjne oraz spółki niemające osobowości prawnej, jednostki organizacyjne Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, a także jednostki organizacyjne Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe są obowiązane składać, w terminie do dnia 15 stycznia, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy i wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości - bez wezwania - na rachunek budżetu właściwej gminy, w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15 każdego miesiąca (art.6 ust.9 upol).

Jak z powyższego wynika zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości w stosunku do spółek niemających osobowości prawnej (w tym tak jak w przedmiotowej sprawie spółki jawnej) powstaje z mocy prawa, a jego ustalenie następuje w drodze samoobliczenia podatkowego dokonanego przez podatnika. Organ podatkowy natomiast dokonuje kontroli prawidłowości rozliczenia tego podatku przez podatnika (por. art. 21 § 1 pkt 1 i § 2, § 3 i § 3a Op). Dopiero w sytuacji, gdy podatnik zaniecha tego obowiązku lub zrealizuje go w sposób nieprawidłowy organ podatkowy wydaje decyzję deklaratoryjną określającą zobowiązanie podatkowe w prawidłowej wysokości.

Dzień doręczenia decyzji podatkowej stronie ma rozstrzygające znaczenie w przypadku decyzji konstytutywnych, o których mowa w art. 21 § 1 pkt 2 Op, gdyż z tym dniem ustawa wiąże moment powstania zobowiązania podatkowego, a dla podatnika rozpoczyna bieg termin płatności ustalonego nią podatku. W odniesieniu do zobowiązań podatkowych powstających z mocy samego prawa, w skutek zaistnienia określonego przepisami prawa zdarzenia - art. 21 § 1 pkt 1 Op, sam upływ terminu przedawnienia powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego bez względu na to czy postępowanie podatkowe się toczy, czy też nie, czy znajduje się w fazie przed organem pierwszej, czy drugiej instancji, czy wreszcie decyzja stała się ostateczna. Upływ terminu przedawnienia może bowiem skutkować także na etapie postępowania egzekucyjnego. Zachodzi wówczas konieczność umorzenia tego postępowania.

W przypadku zobowiązania podatkowego powstającego z mocy samego prawa dzień doręczenia decyzji organu odwoławczego określającej to zobowiązanie podatkowe w prawidłowej wysokości nie ma żadnego znaczenia, bowiem zobowiązanie to wygasa na skutek samego upływy 5 letniego terminu przewidzianego w art. 70 § 1 Op. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę niniejsza podziela stanowisko wyrażone w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 6 października 2003 r. sygn. akt I FPS 8/03 (opubl w ONSA 2004/1/7), w której Sąd ten stwierdził, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się, jeżeli termin przewidziany w art. 70 § 1 ustawy Op upłynął przed wydaniem decyzji organu odwoławczego. Dlatego sąd administracyjny badając zarzut przedawnienia, powinien przede wszystkim badać datę wygaśnięcia zobowiązania. Jeżeli zobowiązanie wygasło po wydaniu decyzji ostatecznej, sąd ten winien skargę oddalić, gdyż swojej oceny dokonuje biorąc pod uwagę stan istniejący w dniu wydania decyzji organu II instancji (analogicznie np. NSA w wyroku z 25.02.2010 r. sygn.. akt II FSK 1595/08).

W rozstrzyganej sprawie zobowiązanie podatkowe skarżącej spółki jawnej w podatku od nieruchomości za 2005 rok przedawniło się z upływem 31 grudnia 2010 roku, zaś skarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana w dniu [...] roku, a więc w czasie, gdy zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości nie było przedawnione. Dlatego też należało przyjąć, że decyzja organu odwoławczego nie narusza prawa w w/w zakresie.

Podkreślić jednak należy, że przedawnienie zobowiązania po wydaniu decyzji przez organ II instancji jakkolwiek nie ma wpływu na ocenę przez Sąd jej prawidłowości to jednakże wywołuje doniosły skutek materialny – zobowiązanie po upływie okresu przedawnienie wygasa na podstawie art.59§1 pkt 9 Op i nie może być egzekwowane. Organy podatkowe mimo istnienia w obrocie prawnym decyzji wymiarowych nie będą mogły zatem domagać się od podatnika wykonania zobowiązania podatkowego (podkr. Sądu).

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy uznać je za niezasadne.

Sąd zauważa, że podjęte w niniejszej sprawie ustalenia poprzedziło właściwie przeprowadzone postępowanie podatkowe. I tak wskazuje się, iż organy podatkowe działały na podstawie obowiązujących przepisów prawa, realizując w ten sposób zasadę legalizmu (praworządności), ukonstytuowaną w treści art. 120 Op. Poprzez uczynienie zadość w/w zasadzie urzeczywistniono kolejną zasadę, a mianowicie, zasadę pogłębiania zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 Op). Zasada zaufania wyraża się między innymi w tym, że uchybienia organów prowadzących postępowanie nie mogą powodować ujemnych następstw dla podatnika. Naruszenia w/w zasady nie stanowi natomiast podjęcie rozstrzygnięcia zgodnego z obowiązującymi przepisami, lecz sprzecznego z oczekiwaniami podatnika. Wcielając w życie powołane zasady organy podatkowe dążyły do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w stopniu najbardziej zbliżonym do rzeczywistości, wcielając w życie zasadę prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 122 Op. Prowadząc postępowanie w sprawie zebrano i w sposób wyczerpujący rozpatrzono także cały materiał dowodowy, dopuszczając - jako dowód - wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, czyniąc w ten sposób zadość regulacjom art. 187 § 1 w zw. z art. 180 § 1 Op.

Organ podatkowy I instancji w momencie, gdy Strona zasygnalizowała, że podejmie działania prawne celem zmiany wpisów w ewidencji gruntów zawiesił postępowanie podatkowe na cały okres prowadzenia postępowania przed Starostą Powiatowym w Ś. Ś. i D. Inspektorem Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W.. Postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania wydane zostało dopiero w dniu 20.05.2009 r. po otrzymaniu od Starosty Ś. informacji, że właściciel działki [...] nie dostarczył dokumentów będących podstawą zmian zapisów w operacie ewidencji gruntów i budynków, w związku z czym nie wydano decyzji w tym zakresie (pismo Starosty z dnia 15.04.2009 r.).

Podkreślić także należy, że organ dopuścił i przeprowadził dowód z oględzin spornej nieruchomości. W trakcie oględzin stwierdzono, że działka zabudowana jest budynkami w części których prowadzona jest działalność gospodarcza w zakresie materiałów budowlanych, wyrobów ze słomy i produkcji indyków. Pozostała część gruntów na której nie była prowadzona działalność gospodarcza była wynajmowana lub odłogowana.

Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest opodatkowanie podatkiem od nieruchomości części gruntu o powierzchni 102 472,00 m2, oznaczonego geodezyjnie numerem [...], AM-1, obręb B., przy zastosowaniu stawki podatkowej przewidzianej dla nieruchomości związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą. Spółka twierdzi, że grunt ten nie był i nie jest zajęty ani też nie był i nie jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, a jako użytek rolny, oznaczony symbolem B-Ps IV, podlega podatkowi rolnemu. Jednocześnie podnosi, że organy podatkowe obydwu instancji nie dokonały ustaleń w zakresie rzeczywistego wykorzystywania gruntu. Wskazać jednak należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 upol, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty, 2) budynki lub ich części i 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z treści ust. 2 powołanego artykułu wynika natomiast, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. W art. 1a ust. 3 pkt 1 ustawy prawodawca doprecyzował, że przez użyte w ustawie określenia: 1) użytki rolne, 2) lasy, 3) nieużytki, 4) użytki ekologiczne, 5) grunty zadrzewione i zakrzewione, 6) grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, 7) grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi, 8) grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi, rozumieć należy grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Wskazanie to koresponduje z regulacjami zawartymi w ustawie z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287), w szczególności z art. 21 ust. 1 tej ustawy, według którego podstawę wymiaru podatków i świadczeń (między innymi) stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Przepisy te nie pozostawiają wątpliwości, że klasyfikacja gruntów wynikająca z wyżej wskazanej ewidencji jest wiążąca dla organów podatkowych. Podkreślenia wymaga ponadto, że dane ewidencyjne mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 § 1 Op i stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone, a jakkolwiek pojęcie dokumentu urzędowego nie zostało jednoznacznie zdefiniowane, to z brzmienia tego przepisu można wyprowadzić wniosek, że dokumentem urzędowym jest dokument, który został sporządzony w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej.

Skoro zatem grunt o powierzchni 10,2472 ha sklasyfikowany został jako inne tereny zabudowane (Bi), co wynika wprost z akt sprawy, a Skarżąca skutecznie tego ustalenia nie podważyła (żadnego przeciwdowodu podważającego domniemanie prawdziwości tego, co wynika z dokumentu urzędowego, nie przedstawiła), to zarzuty związane z tym zagadnieniem uznać należy za chybione, tym bardziej, że nie wykazała ona nawet, że faktycznie są to grunty wykorzystywane na potrzeby działalności rolniczej (co wynika m.in. z protokołu oględzin).

Dotychczasowe zwolnienie przedmiotowego gruntu z podatku od nieruchomości wynikało wyłącznie z zapisów w ewidencji gruntów i budynków (Bi-PslV). Zdaniem Starosty Ś. zapisy te pozostawały w sprzeczności z dyspozycją ust. 22 załącznika nr 4 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Konsekwencją takiego stanu rzeczy było jednak, że użytki gruntowe, których pierwszy człon oznaczenia wskazywał na grunty niebędące użytkami rolnymi, błędnie zaliczano do użytków rolnych i opodatkowywano podatkiem rolnym. Aktualizacja operatów ewidencyjnych, dokonana w roku 2004, zdaniem Starosty nieprawidłowości te wyeliminowała. Grupa użytków gruntowych oznaczona dotychczas symbolami dwuczłonowymi typu: Ba-Rllla, Bi-RV, Bi-PslV. Bz-RIVa, K-RV, Ti/Rlllb, Tr-RIV itp., oznaczona została - odpowiednio - symbolami: Ba, Bi, Bz, K, Ti, Tr, a więc zgodnie z zasadą, że o przynależności gruntu do danego użytku gruntowego decyduje pierwszy, a nie drugi człon oznaczenia w operacie ewidencyjnym. Zmiana danych ewidencyjnych, obowiązująca od dnia 21 września 2004 r., miała z założenia mieć charakter jedynie porządkujący, a choć nie pozostała bez wpływu na wymiar podatku od nieruchomości za rok 2005, to postępowanie w sprawie zmian w ewidencji gruntów i budynków jest postępowaniem odrębnym od postępowania podatkowego prowadzonym przez inne organy publiczne i nie może być przedmiotem oceny Sądu w niniejszym postępowaniu. Ze względu na powyższe poza oceną w tym postępowaniu pozostawić należy zarzuty dotyczące dokonanych przez Starostę Ś. zmian w operatach ewidencyjnych w roku 2004 w kontekście ewentualnego naruszenia przez ten organ art.2, art.7, art.31 i art.84 Konstytucji RP.

Podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości, zgodnie z art. 4 ust. 1 upol, stanowią: 1) dla gruntów - powierzchnia, 2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa oraz 3) dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4 do 6 - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego. Wysokość stawek podatku od nieruchomości określa uchwałą rada gminy, z tym że stawki te nie mogą być wyższe niż wskazane w art 5 ust. 1 ustawy. Wysokość stawek wiąże się jednak ściśle z przeznaczeniem nieruchomości, przy czym dla nieruchomości (gruntów, budynków lub ich części) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, przewidziane zostały stawki najwyższe.

Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 upol grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, to te grunty, budynki i budowle, które są w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, gruntów pod jeziorami, zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych oraz przedmiotów opodatkowania, które nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Do tego rodzaju przyczyn - wbrew zarzutowi Skarżącej - nie można jednak zaliczyć okoliczności, że na gruncie znajdują się budynki po byłej fermie krów mlecznych, podczas gdy Spółka zajmuje się produkcją i sprzedażą materiałów budowlanych. Przez względy techniczne rozumieć należy zły nieodpowiadający prowadzonej działalności gospodarczej stan techniczny przedmiotu opodatkowania, a nie, jak chciałaby tego Spółka, brak możliwości wykonywania czynności prowadzonych w ramach działalności gospodarczej bezpośrednio na danych gruntach, czy w zlokalizowanych na nich budynkach.

Działalność gospodarcza, zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 4 upol, jest działalnością, o której mowa w przepisach Prawa działalności gospodarczej. W rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych działalnością gospodarczą nie jest jednak działalność rolnicza oraz wynajem turystom pokoi gościnnych na zasadach określonych w art. 1a ust. 2 ustawy. Pełny odpis z rejestru przedsiębiorców (KRS) potwierdza, że wspólnicy Spółki prowadzą działalność gospodarczą w zakresie: 1) produkcji wyrobów betonowych, budowlanych, z wyjątkiem budynków prefabrykowanych, 2) sprzedaży hurtowej wyrobów betonowych, budowlanych oraz 3) pozostałej sprzedaży detalicznej poza siecią sklepową czyli działalność, która w rozumieniu art. 1a pkt 4 ustawy jest działalnością gospodarczą. Okoliczność ta w powiązaniu z posiadaniem gruntów, budynków i budowli przez przedsiębiorcę skutkuje uznaniem, że są one związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i - bez względu na to, czy przedsiębiorca wykorzystuje je w danym okresie do prowadzenia działalności gospodarczej - podlegają opodatkowaniu według stawek najwyższych. Opodatkowanie podatkiem od nieruchomości gruntów, budynków i budowli znajdujących się w posiadaniu przedsiębiorcy nie jest bowiem uzależnione od rzeczywistego wykonywania na tych gruntach i w zlokalizowanych na nich budowlach czynności składających się na prowadzenie działalności gospodarczej (por.np.wyrok WSA w Olsztynie z dnia 14 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Ol 722/09, LEX nr 554036).

Mając na uwadze powyższe Sąd skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art.151 p.p.s.a.