Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 167/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 104, art. 105 par. 1, art. 217-219
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 212 ust. 1-2
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz. 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Teza: Postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń prowadzone w trybie przepisów działu VII Kpa nie kończy się wydawaniem decyzji administracyjnych, a jego rezultatem jest wydanie stosownego zaświadczenia. O ile jednak decyzja administracyjna jest aktem stosowania prawa, aktem woli, czynnością prawną, która zmierza bezpośrednio do wywołania skutków prawnych o tyle zaświadczenie jest czynnością faktyczną, aktem wiedzy, dokumentem mającym znaczenie dowodowe potwierdzającym istnienie prawa lub faktów i nie rozstrzyga sprawy administracyjnej co do jej istoty. Zaświadczenie nie może stanowić decyzji w rozumieniu art. 104 Kpa.

W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uznania, że zaświadczenie wydane w trybie przepisów działu VII Kpa wywołało skutek w postaci bezprzedmiotowości postępowania i w rezultacie powoduje umorzenie postępowania administracyjnego.

TEZY

Postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń prowadzone w trybie przepisów działu VII Kpa nie kończy się wydawaniem decyzji administracyjnych, a jego rezultatem jest wydanie stosownego zaświadczenia. O ile jednak decyzja administracyjna jest aktem stosowania prawa, aktem woli, czynnością prawną, która zmierza bezpośrednio do wywołania skutków prawnych o tyle zaświadczenie jest czynnością faktyczną, aktem wiedzy, dokumentem mającym znaczenie dowodowe potwierdzającym istnienie prawa lub faktów i nie rozstrzyga sprawy administracyjnej co do jej istoty. Zaświadczenie nie może stanowić decyzji w rozumieniu art. 104 Kpa.

W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uznania, że zaświadczenie wydane w trybie przepisów działu VII Kpa wywołało skutek w postaci bezprzedmiotowości postępowania i w rezultacie powoduje umorzenie postępowania administracyjnego.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Emilia Lewandowska Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2005 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie uprawnień repatriacyjnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz J. J. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 167/04

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2003 roku numer [...] Wojewoda [...] i utrzymał w mocy decyzję z [...] sierpnia 2003 roku numer [...] Prezydenta miasta W.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że w dniu 13 marca 2000 roku J. J. wystąpiła z wnioskiem o wydanie zaświadczenia w trybie § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 13 stycznia 1998 roku w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalenia wartości tych nieruchomości (Dz. U. 9/98, poz.32).

Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego W. z [...] lutego 1980 roku wydanego w sprawie sygnatura akt [...], spadek po I. B. zmarłym w dniu 5 maja 1970 roku w W. nabyła jego córka J. J. oraz wnuk J. B. w równych częściach.

W dniu 2 listopada 2000 roku rzeczoznawca majątkowy J. S. sporządziła operat szacunkowy, określający wartość mienia pozostawionego poza granicami Polski, w miejscowości C. województwo [...], składającego się z gruntów rolnych z sadem, murowanego domu mieszkalnego oraz zabudowań gospodarczych.

Po rozpatrzeniu wniosku J. J. z 13 marca 2000 roku, Starosta Powiatu W. o w dniu 30 listopada 2000 roku wydał zaświadczenie numer [...], w którym potwierdził wartość mienia nieruchomego, które I. B. pozostawił w miejscowości C. na kwotę [...] złotych i wskazał, jako osoby uprawnione do realizacji roszczeń repatriacyjnych, o których mowa w art.212 ust.1 i ust.2 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 46/00, poz.543 ze zmianami) J. J. i J. B..

Aktem notarialnym z dnia 7 listopada 2002 roku Repertorium A [...]J. B., jako osoba uprawniona do realizacji roszczeń repatriacyjnych, które zostały potwierdzone zaświadczeniem Starosty Powiatu W. numer [...] z [...] listopada 2000 roku, wskazał w związku z treścią art.212 ust.5 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, jako jedynego spadkobiercę

I SA/Wa 167/04

spośród dwojga spadkobierców, J. J. jako osobę uprawnioną do realizacji w/w uprawnień.

W dniu 17 kwietnia 2003 roku J. J. wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji ustalającej wnioskodawczynię jako osobę jedynie uprawnioną do realizacji roszczeń repatriacyjnych.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 roku numer [...] Prezydent miasta W. umorzył postępowanie administracyjne wszczęte na skutek wniosku J. J., jako bezprzedmiotowe.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 roku numer [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] sierpnia 2003 roku numer [...] Prezydenta W..

Na decyzję z dnia [...] grudnia 2003 roku numer [...] Wojewody [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. J.. Skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniosła, że skoro osoby uprawnione uzgodniły, iż osobą której będą przysługiwały uprawnienia repatriacyjne będzie wyłącznie J. J. to organ administracji publicznej był zobowiązany do wydania stosownej decyzji ustalającej skarżącą, jako osobę uprawnioną do realizacji uprawnień repatriacyjnych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że

I SA/Wa 167/04

ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji art.134 § 2 w/w ustawy.

W szczególności należy podkreślić, że stosownie do treści art.105 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Oczywiście chodzi tutaj tylko o takie przyczyny, które powodują bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia wówczas, gdy odpadnie jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego może więc oznaczać brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy co do istoty. Brak przedmiotu postępowania w postaci konkretnej sprawy, w której organ administracji publicznej jest władny i zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego, może decydować o bezprzedmiotowości postępowania. Wśród przyczyn skutkujących bezprzedmiotowością postępowania wymienia się także sytuację gdy sprawa administracyjna została rozstrzygnięta, pozostającą w obrocie prawnym, decyzją administracyjną (vide wyrok NSA z 9.03.2000 r. IV SA 12/98 niepublikowany, wyrok NSA z 24.04.2003 r. III SA 2225/01 Biul.Skarb. 2003/6/25).

Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że w dniu 30 listopada 2000 roku Starosta Powiatu W. wydał zaświadczenie numer [...]. Zaświadczenie, o którym wyżej mowa wydane zostało w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 13 stycznia 1998 roku w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny

I SA/Wa 167/04

sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości (Dz. U. 9/98, poz.32 ze zmianami). Zgodnie z treścią § 4 w/w rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaświadczenia, zaliczenie wartości pozostawionych nieruchomości następuje na wniosek osoby uprawnionej, o której mowa w art.212 ust.1,4,5 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 115, poz.741 ze zmianami), składany do kierownika urzędu rejonowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby. Natomiast przepis § 5 wskazanego wyżej rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaświadczenia, stanowił że kierownik urzędu rejonowego potwierdza w formie zaświadczenia, posiadanie uprawnień, o których mowa w art.212 ust.1 i ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jednocześnie wskazany przepis § 5 wskazywał, że do wydawania zaświadczeń stosuje się przepisy działu VII k.p.a. Natomiast rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2001 roku zmieniającym rozporządzenie w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości (Dz. U. 90/01, poz.999), z dniem 15 września 2001 roku, nastąpiła zmiana brzmienia między innymi przepisu § 5 tegoż rozporządzenia. Wskazany przepis prawa, w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji stanowił, że starosta stwierdza w drodze decyzji wartość pozostawionych nieruchomości na podstawie oświadczenia złożonego przez osobę uprawnioną lub na podstawie operatu szacunkowego, a w decyzji wskazuje osoby uprawnione oraz wartość pozostawionych nieruchomości. Wreszcie przepis art.212 ust.5 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji, stanowił że w razie śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych za granicą, uprawnienia wynikające z ust.1 tegoż przepisu przysługują łącznie wszystkim jego spadkobiercom lub jednemu z nich, wskazanemu przez osoby uprawnione.

W tym miejscu należy stwierdzić, że postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń prowadzone w trybie przepisów działu VII k.p.a. nie kończy się wydawaniem decyzji administracyjnych, a jego rezultatem jest wydanie stosownego zaświadczenia. O ile jednak decyzja administracyjna jest aktem stosowania prawa,

I SA/Wa 167/04

aktem woli, czynnością prawną, która zmierza bezpośrednio do wywołania skutków prawnych o tyle zaświadczenie jest czynnością faktyczną, aktem wiedzy, dokumentem mającym znaczenie dowodowe potwierdzającym istnienie prawa lub faktów i nie rozstrzyga sprawy administracyjnej co do jej istoty. Zaświadczenie nie może stanowić decyzji w rozumieniu art.104 k.p.a.

W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uznania, że zaświadczenie wydane w trybie przepisów działu VII k.p.a. wywołało skutek w postaci bezprzedmiotowości postępowania i w rezultacie powoduje umorzenie postępowania administracyjnego. Należy uznać, że sprawa stwierdzenia wartości nieruchomości pozostawionych za granicą i określenia osób uprawnionych do realizacji uprawnień repatriacyjnych nie została zakończona ostateczną decyzją administracyjną. Podkreślić w tym miejscu należy, że ani przepis art.212 ustawy o gospodarce nieruchomościami ani przepisy w/w rozporządzenia Rady Ministrów z 13 stycznia 1998 roku nie ograniczały w czasie realizacji prawa do wskazania spośród spadkobierców właściciela nieruchomości pozostawionych za granicą osoby, której będzie przysługiwało stosowne uprawnienie. Uznać więc należy, że skutecznie spadkobiercy I.B. określili osobę, której będzie przysługiwało uprawnienie, o którym była mowa w art.212 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.c, art.152, art.200 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji wyroku.