Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 276/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) Sędziowie WSA Monika Świerczak WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 01 marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 01 marca 2022 r. nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] wstrzymujące na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020, poz. 1333 ze zm. – dalej jako: "P.b.") oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm. - dalej "k.p.a.") właścicielowi nieruchomości położonej przy ul. [...] w P. - K. S. –- prowadzenie robót polegających na rozbudowie warsztatu.

Powyższe postanowienie wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W związku z informacjami na temat rozbudowy dokonanej przy ul. [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (dalej również jako: "PINB") wszczął postępowanie w sprawie legalności rozbudowy budynku warsztatowego na nieruchomości przy ul. [...] w poznaniu wzdłuż granicy z nieruchomością przy ul. [...] w P. (k. 130 akt adm.).

Na podstawie dokumentacji zebranej w toku postępowania ustalono, że doszło do rozbudowy istniejącego warsztatu (oznaczonego literą "A" na szkicu – k. 71 akt adm.), która miała miejsce w latach 2014-2015 r. W toku postępowania uzyskano dostęp do decyzji pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] października 1953 r. budynku gospodarczego (k. 110 akt adm.) oraz pozwolenia nr [...] z dnia [...] r. na rozbudowę warsztatu i ustawienie parkanu (k. 108 akt adm.). Uwzględniając, że w 2010 r. doszło do podziału działki nr [...] na dz. [...] (ul. [...]) oraz [...] (ul. [...]) organ korzystając z akt archiwalnych Urzędu Miasta P. ustalił, że część budynku, którą oznaczono na szkicu literą "[...]" (szkic z [...] września 2021 r. – k. 71 akt adm.) została zrealizowana na podstawie pozwoleń na budowę. Natomiast brak jest pozwoleń oraz zgłoszeń zamiaru budowy innych obiektów budowlanych na tej nieruchomości.

Dalej organ dokonał pomiarów odległości narożnika murowanego budynku warsztatowego od granicy z nieruchomością przy ul. [...], która wynosi 6,6m (k.117 akt adm.) i ustalił, że na zdjęciu lotniczym z 1995 r. przy bocznej ścianie murowanego budynku warsztatowego brak jest jakiejkolwiek zabudowy (k. 38 akt adm.). Na kolejnych zdjęciach lotniczych z 2010 i 2014 r. widać już, że do ściany tej przylega zadaszenie jednak jest ono wykonane od granicy z ul. [...], natomiast na zdjęciu z 2018 r. zadaszenie jest już do samej granicy(k. 118, 199 akt adm.). Organ stwierdził, że rozbudowa następowała sukcesywnie, po maju 1995 r. do 2018 r. Wskazano, że na wykonanie robót nie okazano pozwolenia na budowę, a z dokumentów archiwalnych Urzędu Miasta P. wynika, że pozwolenie na rozbudowę spornego budynku warsztatowego nie zostało nigdy wydane. Skarżąca oświadczyła w toku postępowania, że inwestorami budowy i rozbudowy budynku warsztatowego byli jej rodzice I. i K. F..

W zażaleniu od postanowienia PINB Skarżąca podniosła, że nieruchomość odziedziczyła po ojcu w 2011 r., a wszelkie zabudowania powstały za życia rodziców, którzy byli inwestorami. Ojciec Skarżącej prowadził w tych zabudowaniach działalność gospodarczą. Skarżąca wskazała, że w 1995 r. jej matka wystąpiła o uporządkowanie księgi wieczystej i wówczas na mapce wydanej przez Geopoz widniał wyrys "budynku gospodarczego". Skarżąca oświadczyła, że weszła w posiadanie z pełnym zaufaniem, że wszystko co mieli jej rodzice było legalne. Uporządkowała posesję na miarę swoich możliwości, a budynek doprowadziła do estetyki, która pozwoliła na dalsze prowadzenie w nim działalności gospodarczej. Skarżąca wskazała, że chce doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, ale na miarę jej możliwości finansowych.

Postanowieniem z dnia 01 marca 2022 r. nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "WWINB") utrzymał w mocy postanowienie PINB z dnia [...] grudnia 2021 r.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że w sprawie bezsporne pozostaje, że nie uzyskano pozwolenia na dokonaną rozbudowę. Odnosząc się do oświadczeń Skarżącej i świadków WWINB wskazał, że nie znajdują one potwierdzenia w obiektywnych dowodach znajdujących się w aktach sprawy. Organ II instancji zauważył, że sama Skarżąca podczas kontroli w dniu [...] września 2021 r. wskazywała, że w latach 2014-2015 prowadziła roboty budowlane w spornej części działki.

W przewidzianym prawem terminie K. S. wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając organom błędne ustalenia faktyczne. Skarżąca wyjaśniła, że warsztatowy obiekt gospodarczy, aktualnie przylegający do działki nr [...] w tożsamych rozmiarach, wysokości oraz położeniu znajdował się na nieruchomości od lat, co w oceniw Skarżącej wynika z mapki (k.133), operatu szacunkowego (k.95-84) oraz protokołu przyjęcia granic nieruchomości i wyrysu mapki. Zmianie uległo tylko usytuowanie wejścia do warsztatu, co wymuszone zostało podziałem działki. W ocenie Skarżącej dokumentacja fotograficzna lotnicza nie obrazuje zmian w wymiarach analizowanego obiektu, a jedynie jakość pokrywy dachowej, gdzie roślinność widoczna na fotografiach na części obiektu przylegającej do granicy z działką nr [...] zalegała na dachu istniejącego obiektu.

W odpowiedzi na skargę WWINB wniósł o jej oddalenie.

W toku postępowania sądowoadministracyjnego do akt wpłynęło pismo procesowe A. M. podnoszącej, że roślinność "która miała zalegać na dachu" stanowiła dorodna grusza, którą w całości usunięto podczas rozbudowy magazynu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych postaw.

Na podstawie art. 48 ust. 1 P.b. organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Na podstawie art. 48 ust. 3 P.b. w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (art. 48 ust. 5 P.b.).

Postanowieniem z dnia 01 marca 2022 r., WWINB działając na podstawie art. 123 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy postanowienie PINB z [...] grudnia 2021 r. Organ wyjaśnił Skarżącej, że z akt sprawy wynika iż doszło do rozbudowy budynku warsztatowego. Przez rozbudowę doszło do budowy nowej substancji budowlanej, co koresponduje terminologicznie z art. 3 pkt 6 P.b. Skoro budowa (rozbudowa) nastąpiła bez pozwolenia na budowę, to znalazł w sprawie zastosowanie art. 48 ust. 1 P.b., a organ nadzoru budowlanego zobligowany był wstrzymać budowę. W postanowieniu poinformowano Skarżącą o możliwości złożenia wniosku o legalizację oraz konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej (art. 48 ust. 3 P.b.). W tym miejscu podkreślić trzeba, że jakkolwiek w rubrum postanowienia PINB jako podstawę prawną wskazano "art. 48 ust. 2 i ust. 3" P.b., to już z uzasadnienia tego postanowienia i akt sprawy, w sposób nie rodzący wątpliwości wynika, że podstawę wydania tego postanowienia stanowiły przepisy art. 48 ust. 1 i ust. 3 P.b. WWINB natomiast postanowienie to utrzymał w mocy.

Spór w sprawie ogniskuje się wokół kwestii dokonania i ewentualnie terminu przeprowadzenia rozbudowy spornego budynku warsztatowego. Skarżąca kwestionuje ocenę zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego dokonaną przez organy. W ocenie Sądu, ustalenia organów znajdują oparcie w materiale dowodowym, a ocena wiarygodności oświadczeń Skarżącej i zeznań świadków prawidłowo została dokonana z uwzględnieniem całokształtu materiału dowodowego.

W sprawie bezsporne jest, że nigdy nie zostało wydane pozwolenie na rozbudowę spornego budynku warsztatowego.

W toku kontroli przeprowadzonej dnia [...] września 2021 r. Skarżąca oświadczyła, że w latach 2014-2015 prowadziła prace budowlane w obiekcie stanowiącym warsztat stolarski ( Budynek "A"). Jakkolwiek, Skarżąca kwestionuje aby w toku prowadzonych - przez nią - robót budowlanych doszło do rozbudowy warsztatu stolarskiego, to ustalenia organów nadzoru budowlanego w tym zakresie są niepodważalne. Ustalenia organów znajdują oparcie w materiale dowodowym. Z fotografii w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że na zdjęciu lotniczym z 1995 r. (k. 38 akt adm.) przy bocznej ścianie murowanego budynku warsztatowego brak jest jakiejkolwiek zabudowy. Natomiast - co w kontekście argumentacji skargi jest istotne - pomiędzy istniejącymi w 1995 r. zabudowaniami na dz. nr [...], a granicą z działką nr [...], na zdjęciu lotniczym z 1995 r. widnieje drzewo (k. 38 akt adm.). Ustalenie to przeczy argumentacji skargi, iż kolejne zdjęcia lotnicze (z 2010 r. i 2014 r. - k.115 i k. 116 akt adm.) przedstawiają niezmieniony budynek warsztatowy "z zalegającą na nim roślinnością". Rację mają organy, że na zdjęciach lotniczych z 2010 r. oraz 2014 r. widać już, że do ściany bocznej murowanego budynku warsztatowego przylega zadaszenie, które jednak jest wykonane w pewnej odległości od granicy działki. Natomiast na zdjęciu z 2018 r. zadaszenie jest już do samej granicy (k. 118 i k. 119 akt adm.). Szczególnie wyraźnie zmianę na działce obrazują zdjęcia z 2014 r. (gdzie widoczny jest rząd obiektów budowlanych zbliżony do granicy, ale do niej nie przylegający) oraz zdjęcie z 2018 r. gdzie miejsce (w tym miejsce po wspomnianym drzewie) aż do granicy z działką wypełnia jeden obiekt budowlany.

W ocenie Sądu, ustalenia organów są wiarygodne i znajdują oparcie w materiale dowodowym, a okoliczności i dowody przywoływane przez Skarżącą poczynionych ustaleń nie były w stanie skutecznie podważyć.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, PINB musiał wydać postanowienie w trybie art. 48 P.b. o wstrzymaniu budowy. Jest to orzeczenie obligatoryjne inicjujące procedurę rozbiórkowo-legalizacyjną.

Odnosząc się do zarzutów i wywodów skargi Sąd wskazuje natomiast, że nie mogą one być uznane za skuteczne. Jako kuriozalne należy poczytać próby przekonania, że zdjęcia lotnicze przedstawiające drzewo obrazują roślinność zalegającą niegdyś na dachu budynku. W sprawie jest oczywistym dla każdego rozsądnego obserwatora, że na działce nr [...] doszło do rozbudowy warsztatu.

Skoro więc mamy do czynienia z rozbudową (czyli budową - art. 3 pkt 6 P.b.) zrealizowaną bez pozwolenia na budowę, to zasadnie organ budowę taką wstrzymał, jak i też zasadnie poinformował K. S. o możliwości złożenia wniosku o legalizację.

Organy nie naruszyły art. 7, 77, czy art. 80 k.p.a. Nie ma bowiem podstaw, by twierdzić, że cokolwiek istotnego w sprawie nie zostało wyjaśnione. Wręcz przeciwnie, PINB zebrał obszerną dokumentację z akt spraw architektoniczno-budowlanych, rejestrów oraz fotografie lotnicze, a w oparciu o materiał dowodowy wyprowadził wnioski, które jawią się jako przekonujące i wręcz niepodważalne. Postanowienie PINB trafnie utrzymał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. WWINB.

Mając to wszystko na uwadze Sąd - uznając postanowienie PINB z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] oraz postanowienie WWINB z dnia 01 marca 2022 r. nr [...] za oczywiście trafne - orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej "P.p.s.a.") o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.

Wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 P.p.s.a.