Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2539/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24, art. 25 i art. 26
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2016 r. sprawy ze skargi Z.B., L. W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia[...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...]Urząd Patentowy RP, działając na podstawie art. 24, art. 25 i art. 26 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1410, dalej także "p.w.p.") oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p., po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2015 r. sprawy z wniosku D. (dalej także "wnioskodawca", "uczestnik postępowania"), przeciwko Z. B. oraz L.W.(dalej także "skarżący", "uprawnieni") unieważnił patent na wynalazek pt.: "Górnicza siatka okładzinowa zoptymalizowana" o numerze PL 200373.

Zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 3 stycznia 2014 r. uczestnik postępowania wystąpił do Urzędu Patentowego RP o unieważnienie patentu na wynalazek pt.: "Górnicza siatka okładzinowa zoptymalizowana" o numerze PL 200373 udzielonego z datą pierwszeństwa od 3 grudnia 2004 r. na rzecz skarżących. Za podstawę wniosku uczestnik postępowania wskazał zarzut braku zdolności patentowej spornego rozwiązania, wymaganej przepisami art. 24-26 p.w.p.

Uzasadniając swój interes prawny w domaganiu się unieważnienia przedmiotowego patentu wnioskodawca stwierdził, że jest konkurentem uprawnionych w dziedzinie siatek okładzinowych dla górnictwa podziemnego, o czym świadczy zawisła przed Urzędem Patentowym RP sprawa sporna dotycząca patentu PL 209044 pt.: "Sposób wtórnego zabezpieczenia górniczego wyrobiska chodnikowego i zespół opinki do realizacji tego sposobu", z którego uprawnionym jest między innymi Z. B. Ponadto wnioskodawca podniósł, że jest przygotowany do produkcji opinki segmentowej zgrzewanej według dołączonej do wniosku dokumentacji. Ewentualna produkcja, oferowanie i sprzedaż tej opinki przez wnioskodawcę grozi ryzykiem stwierdzenia naruszenia patentu Pat.200373. Dodatkowo wnioskodawca powołał się na art. 20 Konstytucji RP oraz art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Według wnioskodawcy zastrzeżone rozwiązanie nie spełniało ustawowych warunków wymaganych do uzyskania patentu, określonych przepisami art. 24, art. 25, art. 26 ustawy p.w.p.

Zdaniem wnioskodawcy powyższe stanowisko uzasadniają informacje zawarte w stanie techniki ustalonym dla spornego wynalazku, przy czym dla pierwszego zastrzeżenia niezależnego - wnioskodawca wskazał informacje w polskim opisie patentowym nr 185474 i normę PN-G-15050, a dla drugiego zastrzeżenia niezależnego - wskazał informacje zarówno w ww. dokumentach, jak i w: polskim opisie patentowym Pat.200374, polskim opisie patentowym Pat.195169, polskim opisie patentowym Pat.198253, niemieckim dokumencie patentowym DE 3714764 oraz brytyjskim dokumencie patentowym GB 828466.

Uprawnieni w odpowiedzi na przedmiotowy wniosek przedstawili w piśmie nadesłanym 4 marca 2014 r. swoje stanowisko, kwestionując legitymację procesową wnioskodawcy, który powołując się na okoliczności zakwalifikowane przez niego jako interes prawny, jednocześnie nie poparł ich normą prawa materialnego. Także ograniczenia wynikające z patentu PL 200373, zdaniem uprawnionych, w niczym nie zagrażają swobodzie działalności gospodarczej wnioskodawcy. Wnioskodawca bowiem dysponując własnymi rozwiązaniami siatek górniczych, w tym także rozwiązaniami z prawami wyłącznymi nie wykazał, aby uprawnieni w jakikolwiek sposób ograniczali działalność wnioskodawcy w oparciu o patent Pat.200373. Ponadto wnioskodawca, w przypadku, gdyby zamierzał skorzystać z rozwiązania chronionego spornym patentem miał prawo zwrócenia się do uprawnionych o udzielenie licencji na sporne rozwiązanie i nie wykazał, aby uprawnieni komukolwiek odmówili udzielenia licencji na wzajemnie uzgodnionych warunkach.

Dodatkowo uprawnieni przedstawili argumentację merytoryczną stanowiącą odpowiedź na zarzuty postawione w przedmiotowym wniosku, gdyż ich zdaniem sporny wynalazek spełniał w dacie zgłoszenia ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu, określone przepisami art. 24, art. 25 i art. 26 ustawy p.w.p. W celu uzasadnienia swojego stanowiska uprawnieni, polemizując z podniesionymi we wniosku o unieważnienie patentu zarzutami, odnieśli się indywidualnie do każdego z załączonych do wniosku dowodów, tzn. poza powołanym niemieckim dokumentem patentowym DE 3714764 oraz brytyjskim dokumentem patentowym GB 828466, wskazując które nie zostały przez wnioskodawcę dołączone do przedmiotowego wniosku, a także nie zostały przetłumaczone.

Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 22 maja 2014 r. wnioskodawca podtrzymał swój wniosek i dotychczasowe stanowisko w sprawie unieważnienia patentu PL 200373, które to stanowisko także przedłożył na piśmie w formie załącznika do protokołu rozprawy. Uprawnieni również podtrzymali swoje stanowisko w sprawie, a także przedłożyli je na piśmie jako załącznik do protokołu rozprawy. Dodatkowo uprawnieni wnieśli o uzupełnienie materiałów dowodowych przez wnioskodawcę w zakresie dostarczenia kompletnych dokumentów patentowych: DE 3714764 i GB 828466 wraz z ich pełnymi tłumaczeniami oraz w celu odniesienia się do stanowiska przedłożonego przez wnioskodawcę w formie pisma na rozprawie, wnieśli o odroczenie rozprawy, wobec czego rozprawa została odroczona.

Uprawnieni w dniu 25 czerwca 2014 r. nadesłali pismo, w którym zamieścili odpowiedź na stanowisko wnioskodawcy przedstawione pisemnie na rozprawie w dniu 22 maja 2014 r.

Także wnioskodawca w dniu 25 czerwca 2014 r. nadesłał pismo procesowe, do którego dołączył dokumenty patentowe: DE 3714764 i GB 828466 wraz z ich tłumaczeniami. Ponadto w nadesłanym piśmie wnioskodawca odniósł się do stanowiska przedstawionego przez uprawnionych w piśmie przedłożonym na rozprawie w dniu 22 maja2014 r.

Dodatkowo uprawnieni w dniu 7 lipca 2014 r. nadesłali pismo, w którym zamieścili odpowiedź na merytoryczne stanowisko wnioskodawcy przedstawione pisemnie na rozprawie w dniu 22 maja2014 r., w którym obszerniej odnieśli się do merytorycznego aspektu sporu niż w swym piśmie z 25 czerwca 2014 r.

Na kolejnej rozprawie przeprowadzonej w dniu 13 stycznia 2015 r. wnioskodawca podtrzymał swój wniosek o unieważnienie patentu na wynalazek pt.: "Górnicza siatka okładzinowa zoptymalizowana" o numerze PL 200373 i wszystkie argumenty, i twierdzenia w nim zawarte oraz w pismach procesowych wnioskodawcy. Dodatkowo wnioskodawca przedłożył swoje stanowisko na piśmie jako załącznik do protokołu z rozprawy.

Uprawnieni również podtrzymali wniosek o oddalenie wniosku o unieważnienie przedmiotowego patentu i wszystkie argumenty, i twierdzenia jak w odpowiedzi na wniosek, oraz w pismach procesowych uprawnionych. Także uprawnieni dodatkowo przedłożyli swoje stanowisko na piśmie jako załącznik do protokołu z rozprawy.

Urząd Patentowy RP wydając zaskarżoną decyzję stwierdził, że uczestnik postępowania do wniosku dołączył Dokumentację Techniczno-Ruchową DTR/040/13 opinki segmentowej zgrzewanej typu DDSC-ŁW7 (k.46-60, akta Sp.2.2014, t.1) oraz Warunki Techniczne WT/040/13 dla ww. opinki (k.35-45, akta Sp.2.2014, t.1). Powyższe w sposób jednoznaczny potwierdza, że zamiar produkcji siatek górniczych jest jak najbardziej realny, natomiast rozpoczęcie produkcji naraża wnioskodawcę na naruszenie spornego patentu.

Organ patentowy uznał, że z materiałów dowodowych przedstawionych przez wnioskodawcę wynika jednoznacznie, iż chronione spornym patentem (PL 200373) rozwiązanie, dotyczące górniczej siatki okładzinowej zoptymalizowanej, nie posiadało zdolności patentowej określonej przepisami art. 24, art. 25, art. 26 ustawy p.w.p. Urząd Patentowy RP wyjaśnił, że sporny patent (PL 200373) jest określony przez dwa zastrzeżenia patentowe niezależne, co wskazuje, że obejmuje on dwa przedmioty ochrony (dwa wynalazki) przedstawione w tej samej kategorii wynalazku - "wytworu", którym jest urządzenie tego samego rodzaju, tzn. górnicza siatka okładzinowa.

W ocenie organu, pierwszy przedmiot ochrony określony w zastrzeżeniu patentowym nr 1 nie spełniał w dacie pierwszeństwa ustawowego warunku nowości z uwagi na rozwiązanie ujawnione wcześniej w polskim opisie patentowym nr PL 185474. To przeciwstawione rozwiązanie, zarówno kompletnie ujawnia zespół cech konstrukcyjnych spornej górniczej siatki okładzinowej, w zakresie zastosowanych elementów, co do ich kształtu i wzajemnego usytuowania, jak też wchodzi w zakres proporcji, określony podaną zależnością matematyczną. Organ podkreślił, że również rysunki zawarte w opisach patentowych stanowią informacje dotyczące przedstawianych tam rozwiązań. Zazwyczaj na takich rysunkach nie są podane konkretne wymiary przedstawianych elementów konstrukcyjnych, ani nie jest podana podziałka rysunkowa (zwana też skalą), w związku z czym w zakresie wspomnianych wymiarów nie można mieć pewności co do ich rzeczywistego przedstawienia.

Zdaniem organu nie oznacza to jednocześnie, że wszystkie elementy konstrukcyjne są przedstawiane w nierzeczywistych proporcjach. W przypadku bowiem takich sytuacji, zgodnie z powszechnie przyjętymi zasadami sporządzania rysunków technicznych, stosuje się odpowiednie skrócenia, np. przerwania linii konturowych poprzecznymi podwójnymi liniami przerywanymi. W przedmiotowej sprawie, gdzie istotne było ustalenie proporcji oddalenia zaczepowego pręta (5) od płaszczyzny (P) siatki w zależności od wysokości (A) haków (3), przedstawienie takich proporcji na rysunku opisu patentowego nr PL 185474 nie budziło wątpliwości. Zastosowane na fig. 1 przerwania linii konturowych poprzecznymi podwójnymi liniami przerywanymi, dotyczą bowiem skrócenia wzdłużnych prętów (1) w obszarze nie mającym znaczenia przy ustalaniu proporcji, według zależności zastrzeganej spornym patentem. Natomiast fig.2 przedstawia złącze dwóch kolejnych siatek w widoku z boku, ograniczone dwiema poprzecznymi liniami przerywanymi, które ma dostatecznie ujawnione elementy siatki, aby można było miarodajnie określić proporcję według zależności zastrzeganej spornym patentem, co umożliwia fakt, że w obszarze mającym znaczenie przy ustalaniu proporcji nie zastosowano przerwania linii konturowych poprzecznymi podwójnymi liniami przerywanymi. Zatem obliczone proporcje na podstawie pomierzonych wartości wymiarów rysunkowych, odpowiadają faktycznie zastosowanym, w przeciwstawionym rozwiązaniu, proporcjom wymiarowym elementów konstrukcyjnych. Dodatkowo spełniają one zastrzeganą, w zastrzeżeniu patentowym nr 1, zależność (V3/3)A

Także drugi przedmiot ochrony określony w zastrzeżeniu patentowym nr 2 nie spełniał w ocenie organu, w dacie pierwszeństwa, ustawowego warunku nowości, z uwagi na rozwiązanie ujawnione w polskim opisie patentowym nr 200374, wcześniej zgłoszone i później opublikowane niż sporny wynalazek, z mocy art. 25 ust. 3 p.w.p. To przeciwstawione rozwiązanie, zarówno kompletnie ujawnia zespół cech konstrukcyjnych spornej górniczej siatki okładzinowej, w zakresie zastosowanych elementów, co do ich kształtu i wzajemnego usytuowania, jak i też wchodzi w zakresy proporcji, określonej podanymi zależnościami matematycznymi. Również i w tym przypadku, proporcje przedstawione na rysunku opisu patentowego nr PL 200374, z uwagi na brak wyżej opisanych skróceń elementów konstrukcyjnych nie budziły wątpliwości. Dodatkowo spełniały one zastrzegane, w zastrzeżeniu patentowym nr 2, następujące zależności:

- 1/2A- (V3/3)AW związku z powyższymi ustaleniami Urząd Patentowy RP stwierdził, że w wyniku udzielenia patentu PL 200373 nie mogą być realizowane - bez naruszenia tego patentu - rozwiązania dotyczące siatek okładzinowych, ujawnione w stanie techniki. Stanowi to potwierdzenie słuszności negatywnej oceny nowości spornego wynalazku, według kryterium skutku prawnego udzielenia patentu PL 200373. Przykładowo nie mogą być realizowane siatki okładzinowe, ujawnione w ramach przykładów realizacji wynalazków, w opisach patentowych o numerach: PL 185474 i PL 200374. W opisie patentowym PL 185474 jest to siatka okładzinowa, zarówno według proporcji ujawnionej na fig.1 jak i według proporcji ujawnionej na fig.2, a w opisie patentowym PL 200374 jest to siatka okładzinowa według proporcji podobnie ujawnionej na fig.1 i fig.2. Wszystkie ujawnione w ww. stanie techniki proporcje mieszczą się ponadto wartościowo w zakresach proporcji określonych zależnościami matematycznymi, podanymi w zastrzeżeniach patentowych patentu PL 200373.Organ patentowy podkreślił, że wnioskodawca postawił zarzut braku poziomu wynalazczego spornego rozwiązania jedynie z ostrożności procesowej, czyli jako zarzut pomocniczy, w związku z czym Urząd Patentowy RP, mając na względzie skuteczne zakwestionowanie przez wnioskodawcę nowości spornego wynalazku, nie był już zobowiązany odnosić się merytorycznie do zarzutu braku poziomu wynalazczego.Uprawnieni wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP z [...] stycznia 2015 r. Zaskarżonej decyzji zarzucili:1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj.:- art. 25, w związku z art. 24 p.w.p. poprzez bezpodstawne przyjęcie przez Urząd Patentowy RP, iż wynalazek - nr patentu PL 200373 nie posiada cechy nowości w świetle przeciwstawionego w ramach postępowania spornego wcześniejszego patentu PL 185474 w stosunku do zastrzeżenia 1 ze spornego patentu PL 200373 oraz w świetle przeciwstawionego patentu PL 200374 w stosunku do zastrzeżenia nr 2 spornego patentu PL 200373.2. Naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj.:- art. 28 k.p.a. przez uznanie istnienia po stronie wnioskodawcy interesu prawnego;- art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 252 p.w.p. poprzez:- brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w wyniku zaniechania zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego;- brak dokonania oceny przedstawionego przez strony całego materiału dowodowego, w tym szczególnie przez uprawnionych;- brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione oraz wykazania dowodów, na których się oparł wydając skarżoną decyzję;- brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn, z powodu których stanowisku przedstawianemu przez uprawnionych odmówił wiarygodności;- brak jednoznacznego wskazania okoliczności podnoszonych w toku postępowania, które uznał za wiarygodne, a które w ocenie Urzędu Patentowego RP wpłynęły na decyzję oraz podania przyczyn dlaczego wpłynęły;- naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez brak dokonania jednoznacznej oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, tj. szeroko omawianego i przedstawianego stanowiska skarżących, dotyczącego interesu prawnego wnioskodawcy, w tym w oparciu o szeroko powołane orzecznictwa w tym zakresie, czego skutkiem jest nieuwzględnienie wszystkich argumentów i wyjaśnień składanych w toku postępowania przez skarżących;- naruszenie 107 § 3 k.p.a. poprzez niekompletne uzasadnienie motywów podjętej decyzji, w tym brak ustosunkowania się do argumentów skarżących odnoszących się do negatywnej oceny istnienia po stronie wnioskodawcy interesu prawnego, a także zaniechania jednoznacznego wskazania oraz uzasadnienia przyczyn, z powodu których organ patentowy odmówił wiarygodności mocy dowodowej argumentom skarżących, a także argumentom odnoszącym się do obrony merytorycznej rozwiązania z patentu PL 200373, w odniesieniu do całokształtu powoływanego przez skarżących w sprawie materiału dowodowego.W związku z powyższym skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji.Skarżący pismem z 25 kwietnia 2016 r. poparli stanowisko przedstawione w skardze odnosząc się do argumentacji organu przedstawionej w odpowiedzi na skargę.Uczestnik postępowania pismem z dnia 27 kwietnia 2016 r. wniósł o oddalenie skargi w całości.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2014.1647 j.t.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. – Dz.U.2012.270 j.t.).Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.Badając skargę wg. powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.Przedmiotem skargi jest decyzja Urzędu Patentowego o unieważnieniu patentu, którą organ wydaje, jeżeli stwierdzi, że nie zostały spełnione ustawowe przesłanki do jego uzyskania. W przypadku patentu na wynalazek pt.: "Górnicza siatka okładzinowa zoptymalizowana" o numerze PL 200373, organ doszedł do takiego wniosku, ze względu na stwierdzony brak nowości rozwiązania chronionego patentem.Jak wynika z akt administracyjnych postępowania w tej sprawie, zostało ono zainicjowane sprzeciwem wobec powyższemu prawu ochronnemu, zgłoszonym przez D. (uczestnika postępowania). Za podstawę swojego żądania wnoszący sprzeciw wskazał brak spełnienia, w dacie zgłoszenia przedmiotowego rozwiązania do ochrony, ustawowych warunków określonych w art. 24, art. 25 i art. 26 ustawy p.w.p., tj. brak spełnienia wymogu nowości oraz poziomu wynalazczego. W uzasadnieniu wskazał na informacje zawarte w polskim opisie patentowym nr 185474 i normę PN-G-15050, w odniesieniu do pierwszego zastrzeżenia niezależnego spornego patentu, a dla drugiego zastrzeżenia niezależnego - zarówno informacje istniejące w ww. dokumentach, jak i w: polskim opisie patentowym Pat.200374, polskim opisie patentowym Pat.195169, polskim opisie patentowym Pat.198253, niemieckim dokumencie patentowym DE 3714764 oraz brytyjskim dokumencie patentowym GB 828466.Wobec uznania przez uprawnionych sprzeciwu za bezzasadny, na podstawie art. 247 ust. 2 ustawy p.w.p., sprawa została przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym.Przechodząc do dalszej części rozważań trzeba wskazać, iż zgodnie z art. 24 p.w.p. patenty są udzielane bez względu na dziedzinę techniki - na wynalazki, które spełniają następujące kryteria:- są nowe,- posiadają poziom wynalazczy,- nadają się do przemysłowego stosowania.Wynalazek uważa się za nowy, jeśli nie jest on częścią stanu techniki. Przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnej lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób (art. 25 p.w.p.).Wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli nie wynika on w sposób oczywisty ze stanu techniki, co oznacza, że nawet znawca w danej dziedzinie nie będzie mógł odtworzyć tego wynalazku bez dokonań twórczych, w sposób zawodowo rutynowy dojść do zastrzeganego rozwiązania (art. 26 p.w.p.).W szczególności za rozwiązanie oczywiste uważa się rutynowe dostosowanie zwanego rozwiązaniem do danych warunków, proste wykorzystanie znanej zasady dla osiągnięcia oczywistego w świetle tej zasady celu, proste zastąpienie znanych środków technicznych w znanym rozwijaniu ich ekwiwalentami, proste skojarzenie kilku znanych rozwiązań, itp. Sposób uwzględnienia stanu techniki polega na wybraniu jednego dokumentu najbliższego rozwiązaniu przedmiotowemu (lub kilku dokumentów, gdy przedmiotowe rozwiązanie ma charakter agregatu kilku rozwiązań cząstkowego) i rozpatrzenia nieoczywistości przedmiotowego rozwiązania w stosunku do tego dokumentu.W tym miejscu Sąd podkreśla, że rozpatrywane kryterium nieoczywistości rozwiązania Urząd Patentowy może zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym kierować się oceną subiektywną (II SA 724/02) tego rozwiązania.Wynalazek uważany jest za nadający się do przemysłowego stosowania, jeżeli według wynalazku może być uzyskiwany wytwór lub wykorzystany sposób, w rozumieniu technicznym, w jakiejkolwiek działalności przemysłowej, nie wykluczając rolnictwa. Jak słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku o sygn. akt 6 II SA 3937/02 wynalazkiem jest rozwiązanie problemu przy posłużeniu się zdatnymi do opanowania siłami przyrody dla osiągnięcia przyczynowo przewidywalnego rezultatu leżącego poza sferą intelektualnego oddziaływania człowieka. Technika jest sferą działalności człowieka, której bazą teoretyczną są stosowane nauki przyrodnicze wymagające weryfikacji eksperymentalnej. Poza sferą techniki pozostają obszary działalności ludzkiej, których bazą teoretyczną są takie nauki jak matematyka, lingwistyka, programowanie wymagające wyłącznie weryfikacji logicznej. Dla oceny rozwiązania należy rozłożyć je na elementy składowe wśród których są zarówno elementy techniczne jak i nietechniczne. Rozwiązanie jest patentowalnym wynalazkiem o ile w obszarze technicznym jest przynajmniej jeden nowy nieoczywisty element. Jeśli wkład wynalazczy leży wyłącznie w obszarze nietechnicznym rozwiązanie należy uznać za niepatentowalne.W niniejszej sprawie Urząd Patentowy uznał, że przedmiotowy wynalazek nie jest rozwiązaniem nowym, co jest wystarczające dla unieważnienia patentu, uznał również, że w niniejszej sprawie brak jest konieczności dokonania oceny przesłanki poziomu wynalazczego.Jak słusznie zauważył Urząd Patentowy analizując sporny patent w kontekście przeciwstawionych mu rozwiązań (patent PL 185474 oraz patent PL 200374, o których wyżej mowa), chroniony wynalazek został określony w zastrzeżeniach niezależnych patentu, w niektórych jego elementach konstrukcyjnych, w sposób na tyle ogólnikowy i szeroki, iż nie pozwala to na ich jednoznaczne odróżnienie od przeciwstawionych rozwiązań. Dotyczy to w szczególności wskazanej przez skarżących jako istotnych cech wyróżniających siatki górniczej chronionej spornym patentem, jak to ma miejsce w przypadku relacji między średnicami prętów siatki górniczej okładzinowej zoptymalizowanej, gdyż organ administracji może dokonywać oceny jedynie na podstawie tego co faktycznie zostało w zastrzeżeniach patentowych wskazane. Ocena ta, co należy podkreślić w odniesieniu do kryterium nowości wynalazku, obejmuje tylko jego cechy konstrukcyjne, nie zaś wywoływane przez nie skutki.Podobnie przedstawia się kwestia proporcji zastosowanych w chronionym rozwiązaniu elementów konstrukcyjnych, których wielkość i wzajemną relację organ ustalił na podstawie analizy rysunków technicznych stanowiących niewątpliwie część zastrzeżeń patentowych (precyzujących w formie graficznej cechy rozwiązania będącego przedmiotem wynalazku), w celu stwierdzenia czy odpowiadają one zastosowanym w przeciwstawionym rozwiązaniu proporcjom wymiarowym elementów konstrukcyjnych oraz czy spełniają zastrzeżoną między nimi zależność.W ocenie Sądu skarżący nie podważyli skutecznie ustaleń Urzędu Patentowego w powyższym zakresie, w związku z czym należało uznać, że przedmiotowy patent ujęty w zastrzeżeniu nr 1 i nr 2 nie jest rozwiązaniem nowym. Rozwiązuje on bowiem problem techniczny, tożsamy jak w patentach przeciwstawionych PL.185474 oraz PL. 200374, należących do istniejącego stanu techniki na dzień dokonania przez skarżących zgłoszenia spornego patentu.Należy podzielić w tym miejscu stanowisko organu, iż stwierdzenie braku nowości wynalazku jest samoistną podstawą do unieważnienia patentu i kwestia jego poziomu wynalazczego nie mogła mieć wpływu na wynik przedmiotowej sprawy.Odnosząc się ponadto do poszczególnych zarzutów skargi, w ocenie Sądu należało uznać je za bezzasadne.Wbrew twierdzeniu skarżących, organ należycie zbadał kwestię legitymacji procesowej uczestnika postępowania – jego interesu prawnego, wskazując na czym oparł to przekonanie. W ocenie Sądu kwestia braku realnej konkurencji na rynku między stronami postępowania, w odniesieniu do towarów (siatek górniczych i innych podobnych urządzeń) posiadających rozwiązania chronione spornym patentem nie oznacza, że nie może ona w ogóle wystąpić, a uczestnik postępowania fakt ten w sposób przekonujący uprawdopodobnił, o czym świadczy jego pozycja na rynku, profil działalności oraz podjęte przygotowania do produkcji opinki segmentowej zgrzewnej typu DDSC-ŁW7 (vide: dokumentacja DTR/040/13 przekazana przez uczestnika - w aktach administracyjnych sprawy).Sąd nie podziela poglądu, iż fakt konkurencji musi w każdym przypadku realnie wystąpić, gdyż prowadziłoby to do ponoszenia przez przedsiębiorców dodatkowych nakładów, kosztów i prowadzenia ew. postępowań cywilnych, zaś rozpoczęcie produkcji narażałoby z kolei na naruszenie ochrony patentowej. Dlatego też przy ocenie istnienia interesu prawnego wnioskującego o unieważnienie konkretnego patentu należy badać wszystkie okoliczności danej sprawy, gdyż brak realnej konkurencji na rynku nie może wprost decydować o braku interesu prawnego, w rozumieniu art. 28 k.p.a.Sąd nie dopatrzył się także naruszenia innych przepisów k.p.a. wskazanych w skardze. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie został bowiem rozpatrzony przez organ w sposób prawidłowy, zgodnie z dyspozycją art. 80 k.p.a., zaś uzasadnienie decyzji spełnia wymogi stawiane przez art. 107 § 3 k.p.a. Brak jest również podstaw do stwierdzenia przez Sąd, aby w przeprowadzonym postępowaniu organ naruszył inne przepisy, w tym art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a., w sposób mający istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy.Reasumując, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

- (V3/3)A

W związku z powyższymi ustaleniami Urząd Patentowy RP stwierdził, że w wyniku udzielenia patentu PL 200373 nie mogą być realizowane - bez naruszenia tego patentu - rozwiązania dotyczące siatek okładzinowych, ujawnione w stanie techniki. Stanowi to potwierdzenie słuszności negatywnej oceny nowości spornego wynalazku, według kryterium skutku prawnego udzielenia patentu PL 200373. Przykładowo nie mogą być realizowane siatki okładzinowe, ujawnione w ramach przykładów realizacji wynalazków, w opisach patentowych o numerach: PL 185474 i PL 200374. W opisie patentowym PL 185474 jest to siatka okładzinowa, zarówno według proporcji ujawnionej na fig.1 jak i według proporcji ujawnionej na fig.2, a w opisie patentowym PL 200374 jest to siatka okładzinowa według proporcji podobnie ujawnionej na fig.1 i fig.2. Wszystkie ujawnione w ww. stanie techniki proporcje mieszczą się ponadto wartościowo w zakresach proporcji określonych zależnościami matematycznymi, podanymi w zastrzeżeniach patentowych patentu PL 200373.

Organ patentowy podkreślił, że wnioskodawca postawił zarzut braku poziomu wynalazczego spornego rozwiązania jedynie z ostrożności procesowej, czyli jako zarzut pomocniczy, w związku z czym Urząd Patentowy RP, mając na względzie skuteczne zakwestionowanie przez wnioskodawcę nowości spornego wynalazku, nie był już zobowiązany odnosić się merytorycznie do zarzutu braku poziomu wynalazczego.

Uprawnieni wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP z [...] stycznia 2015 r. Zaskarżonej decyzji zarzucili:

1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 25, w związku z art. 24 p.w.p. poprzez bezpodstawne przyjęcie przez Urząd Patentowy RP, iż wynalazek - nr patentu PL 200373 nie posiada cechy nowości w świetle przeciwstawionego w ramach postępowania spornego wcześniejszego patentu PL 185474 w stosunku do zastrzeżenia 1 ze spornego patentu PL 200373 oraz w świetle przeciwstawionego patentu PL 200374 w stosunku do zastrzeżenia nr 2 spornego patentu PL 200373.

2. Naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 28 k.p.a. przez uznanie istnienia po stronie wnioskodawcy interesu prawnego;

- art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 252 p.w.p. poprzez:

- brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w wyniku zaniechania zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego;

- brak dokonania oceny przedstawionego przez strony całego materiału dowodowego, w tym szczególnie przez uprawnionych;

- brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione oraz wykazania dowodów, na których się oparł wydając skarżoną decyzję;

- brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn, z powodu których stanowisku przedstawianemu przez uprawnionych odmówił wiarygodności;

- brak jednoznacznego wskazania okoliczności podnoszonych w toku postępowania, które uznał za wiarygodne, a które w ocenie Urzędu Patentowego RP wpłynęły na decyzję oraz podania przyczyn dlaczego wpłynęły;

- naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez brak dokonania jednoznacznej oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, tj. szeroko omawianego i przedstawianego stanowiska skarżących, dotyczącego interesu prawnego wnioskodawcy, w tym w oparciu o szeroko powołane orzecznictwa w tym zakresie, czego skutkiem jest nieuwzględnienie wszystkich argumentów i wyjaśnień składanych w toku postępowania przez skarżących;

- naruszenie 107 § 3 k.p.a. poprzez niekompletne uzasadnienie motywów podjętej decyzji, w tym brak ustosunkowania się do argumentów skarżących odnoszących się do negatywnej oceny istnienia po stronie wnioskodawcy interesu prawnego, a także zaniechania jednoznacznego wskazania oraz uzasadnienia przyczyn, z powodu których organ patentowy odmówił wiarygodności mocy dowodowej argumentom skarżących, a także argumentom odnoszącym się do obrony merytorycznej rozwiązania z patentu PL 200373, w odniesieniu do całokształtu powoływanego przez skarżących w sprawie materiału dowodowego.

W związku z powyższym skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

Skarżący pismem z 25 kwietnia 2016 r. poparli stanowisko przedstawione w skardze odnosząc się do argumentacji organu przedstawionej w odpowiedzi na skargę.

Uczestnik postępowania pismem z dnia 27 kwietnia 2016 r. wniósł o oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2014.1647 j.t.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. – Dz.U.2012.270 j.t.).

Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.

Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.

Badając skargę wg. powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.

Przedmiotem skargi jest decyzja Urzędu Patentowego o unieważnieniu patentu, którą organ wydaje, jeżeli stwierdzi, że nie zostały spełnione ustawowe przesłanki do jego uzyskania. W przypadku patentu na wynalazek pt.: "Górnicza siatka okładzinowa zoptymalizowana" o numerze PL 200373, organ doszedł do takiego wniosku, ze względu na stwierdzony brak nowości rozwiązania chronionego patentem.

Jak wynika z akt administracyjnych postępowania w tej sprawie, zostało ono zainicjowane sprzeciwem wobec powyższemu prawu ochronnemu, zgłoszonym przez D. (uczestnika postępowania). Za podstawę swojego żądania wnoszący sprzeciw wskazał brak spełnienia, w dacie zgłoszenia przedmiotowego rozwiązania do ochrony, ustawowych warunków określonych w art. 24, art. 25 i art. 26 ustawy p.w.p., tj. brak spełnienia wymogu nowości oraz poziomu wynalazczego. W uzasadnieniu wskazał na informacje zawarte w polskim opisie patentowym nr 185474 i normę PN-G-15050, w odniesieniu do pierwszego zastrzeżenia niezależnego spornego patentu, a dla drugiego zastrzeżenia niezależnego - zarówno informacje istniejące w ww. dokumentach, jak i w: polskim opisie patentowym Pat.200374, polskim opisie patentowym Pat.195169, polskim opisie patentowym Pat.198253, niemieckim dokumencie patentowym DE 3714764 oraz brytyjskim dokumencie patentowym GB 828466.

Wobec uznania przez uprawnionych sprzeciwu za bezzasadny, na podstawie art. 247 ust. 2 ustawy p.w.p., sprawa została przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym.

Przechodząc do dalszej części rozważań trzeba wskazać, iż zgodnie z art. 24 p.w.p. patenty są udzielane bez względu na dziedzinę techniki - na wynalazki, które spełniają następujące kryteria:

- są nowe,

- posiadają poziom wynalazczy,

- nadają się do przemysłowego stosowania.

Wynalazek uważa się za nowy, jeśli nie jest on częścią stanu techniki. Przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnej lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób (art. 25 p.w.p.).

Wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli nie wynika on w sposób oczywisty ze stanu techniki, co oznacza, że nawet znawca w danej dziedzinie nie będzie mógł odtworzyć tego wynalazku bez dokonań twórczych, w sposób zawodowo rutynowy dojść do zastrzeganego rozwiązania (art. 26 p.w.p.).

W szczególności za rozwiązanie oczywiste uważa się rutynowe dostosowanie zwanego rozwiązaniem do danych warunków, proste wykorzystanie znanej zasady dla osiągnięcia oczywistego w świetle tej zasady celu, proste zastąpienie znanych środków technicznych w znanym rozwijaniu ich ekwiwalentami, proste skojarzenie kilku znanych rozwiązań, itp. Sposób uwzględnienia stanu techniki polega na wybraniu jednego dokumentu najbliższego rozwiązaniu przedmiotowemu (lub kilku dokumentów, gdy przedmiotowe rozwiązanie ma charakter agregatu kilku rozwiązań cząstkowego) i rozpatrzenia nieoczywistości przedmiotowego rozwiązania w stosunku do tego dokumentu.

W tym miejscu Sąd podkreśla, że rozpatrywane kryterium nieoczywistości rozwiązania Urząd Patentowy może zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym kierować się oceną subiektywną (II SA 724/02) tego rozwiązania.

Wynalazek uważany jest za nadający się do przemysłowego stosowania, jeżeli według wynalazku może być uzyskiwany wytwór lub wykorzystany sposób, w rozumieniu technicznym, w jakiejkolwiek działalności przemysłowej, nie wykluczając rolnictwa. Jak słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku o sygn. akt 6 II SA 3937/02 wynalazkiem jest rozwiązanie problemu przy posłużeniu się zdatnymi do opanowania siłami przyrody dla osiągnięcia przyczynowo przewidywalnego rezultatu leżącego poza sferą intelektualnego oddziaływania człowieka. Technika jest sferą działalności człowieka, której bazą teoretyczną są stosowane nauki przyrodnicze wymagające weryfikacji eksperymentalnej. Poza sferą techniki pozostają obszary działalności ludzkiej, których bazą teoretyczną są takie nauki jak matematyka, lingwistyka, programowanie wymagające wyłącznie weryfikacji logicznej. Dla oceny rozwiązania należy rozłożyć je na elementy składowe wśród których są zarówno elementy techniczne jak i nietechniczne. Rozwiązanie jest patentowalnym wynalazkiem o ile w obszarze technicznym jest przynajmniej jeden nowy nieoczywisty element. Jeśli wkład wynalazczy leży wyłącznie w obszarze nietechnicznym rozwiązanie należy uznać za niepatentowalne.

W niniejszej sprawie Urząd Patentowy uznał, że przedmiotowy wynalazek nie jest rozwiązaniem nowym, co jest wystarczające dla unieważnienia patentu, uznał również, że w niniejszej sprawie brak jest konieczności dokonania oceny przesłanki poziomu wynalazczego.

Jak słusznie zauważył Urząd Patentowy analizując sporny patent w kontekście przeciwstawionych mu rozwiązań (patent PL 185474 oraz patent PL 200374, o których wyżej mowa), chroniony wynalazek został określony w zastrzeżeniach niezależnych patentu, w niektórych jego elementach konstrukcyjnych, w sposób na tyle ogólnikowy i szeroki, iż nie pozwala to na ich jednoznaczne odróżnienie od przeciwstawionych rozwiązań. Dotyczy to w szczególności wskazanej przez skarżących jako istotnych cech wyróżniających siatki górniczej chronionej spornym patentem, jak to ma miejsce w przypadku relacji między średnicami prętów siatki górniczej okładzinowej zoptymalizowanej, gdyż organ administracji może dokonywać oceny jedynie na podstawie tego co faktycznie zostało w zastrzeżeniach patentowych wskazane. Ocena ta, co należy podkreślić w odniesieniu do kryterium nowości wynalazku, obejmuje tylko jego cechy konstrukcyjne, nie zaś wywoływane przez nie skutki.

Podobnie przedstawia się kwestia proporcji zastosowanych w chronionym rozwiązaniu elementów konstrukcyjnych, których wielkość i wzajemną relację organ ustalił na podstawie analizy rysunków technicznych stanowiących niewątpliwie część zastrzeżeń patentowych (precyzujących w formie graficznej cechy rozwiązania będącego przedmiotem wynalazku), w celu stwierdzenia czy odpowiadają one zastosowanym w przeciwstawionym rozwiązaniu proporcjom wymiarowym elementów konstrukcyjnych oraz czy spełniają zastrzeżoną między nimi zależność.

W ocenie Sądu skarżący nie podważyli skutecznie ustaleń Urzędu Patentowego w powyższym zakresie, w związku z czym należało uznać, że przedmiotowy patent ujęty w zastrzeżeniu nr 1 i nr 2 nie jest rozwiązaniem nowym. Rozwiązuje on bowiem problem techniczny, tożsamy jak w patentach przeciwstawionych PL.185474 oraz PL. 200374, należących do istniejącego stanu techniki na dzień dokonania przez skarżących zgłoszenia spornego patentu.

Należy podzielić w tym miejscu stanowisko organu, iż stwierdzenie braku nowości wynalazku jest samoistną podstawą do unieważnienia patentu i kwestia jego poziomu wynalazczego nie mogła mieć wpływu na wynik przedmiotowej sprawy.

Odnosząc się ponadto do poszczególnych zarzutów skargi, w ocenie Sądu należało uznać je za bezzasadne.

Wbrew twierdzeniu skarżących, organ należycie zbadał kwestię legitymacji procesowej uczestnika postępowania – jego interesu prawnego, wskazując na czym oparł to przekonanie. W ocenie Sądu kwestia braku realnej konkurencji na rynku między stronami postępowania, w odniesieniu do towarów (siatek górniczych i innych podobnych urządzeń) posiadających rozwiązania chronione spornym patentem nie oznacza, że nie może ona w ogóle wystąpić, a uczestnik postępowania fakt ten w sposób przekonujący uprawdopodobnił, o czym świadczy jego pozycja na rynku, profil działalności oraz podjęte przygotowania do produkcji opinki segmentowej zgrzewnej typu DDSC-ŁW7 (vide: dokumentacja DTR/040/13 przekazana przez uczestnika - w aktach administracyjnych sprawy).

Sąd nie podziela poglądu, iż fakt konkurencji musi w każdym przypadku realnie wystąpić, gdyż prowadziłoby to do ponoszenia przez przedsiębiorców dodatkowych nakładów, kosztów i prowadzenia ew. postępowań cywilnych, zaś rozpoczęcie produkcji narażałoby z kolei na naruszenie ochrony patentowej. Dlatego też przy ocenie istnienia interesu prawnego wnioskującego o unieważnienie konkretnego patentu należy badać wszystkie okoliczności danej sprawy, gdyż brak realnej konkurencji na rynku nie może wprost decydować o braku interesu prawnego, w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Sąd nie dopatrzył się także naruszenia innych przepisów k.p.a. wskazanych w skardze. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie został bowiem rozpatrzony przez organ w sposób prawidłowy, zgodnie z dyspozycją art. 80 k.p.a., zaś uzasadnienie decyzji spełnia wymogi stawiane przez art. 107 § 3 k.p.a. Brak jest również podstaw do stwierdzenia przez Sąd, aby w przeprowadzonym postępowaniu organ naruszył inne przepisy, w tym art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a., w sposób mający istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy.

Reasumując, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.