Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 409/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 8
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 4 lit. c; art. 13 ust. 1 lit. b;
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
journal: Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 1
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego
article: art. 7; art. 8; art. 77 par 1; art. 80; art. 107 par 1 i par 3;
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 4 pkt 4; art. 42 ust. 1; art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 3;
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2009 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2008 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] sierpnia 2008 r. o nałożeniu na M. S. (skarżący) kary pieniężnej w wysokości 7.000 zł utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Podstawę prawną decyzji stanowiły przepisy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 3 ust. 2 pkt 3, art. 4 pkt 6a, art. 39a, art. 39j, art. 39k, art. 42 ust. 1, ust. 3a, ust. 3b, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm. - dalej u.t.d.) oraz lp. 1.7, lp. 1.8. ust. 1, lp. 4.1., lp. 11.1. ust. 1 lit. a) załącznika do ustawy o transporcie drogowym, § 3 ust. 1-4, § 4 ust. 1-3 Rozporządzenia Ministra Transportu z 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. 2006, nr 151, poz. 1089 ze zm.), art. 3 ust. 1-2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985 ze zm.), art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r. nr 92, poz. 879 ze zm.).

Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] lipca 2008 r., na drodze krajowej nr [...] zatrzymano i przeprowadzono kontrolę będącego własnością strony samochodu marki F. o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował R. P. Ustalono, że kontrolowanym pojazdem przedsiębiorca M. S. wykonywał krajowy niehandlowy przewóz drogowy rzeczy, którego przedmiotem były kamienie o masie ok. 4.000 kg. W toku stwierdzono, że skarżący dopuścił się naruszeń polegających na :

- wykonywaniu transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty;

- wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne;

- wykonywaniu przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych;

- wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące.

Kierowca kontrolowanego pojazdu, przesłuchany w toku kontroli potwierdził, że wykonuje przewóz drogowy na rzecz M. S.

Po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w wydał decyzję z dnia [...] sierpnia 2008 r., na podstawie której - działając w oparciu o przepis art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92 ust. 1 pkt 2, 7 i 8 i art. 92 ust. 4 u.t.d. oraz lp. 1.7, lp. 11.1 ust. 1 lit. a, lp. 4.1., lp. 1.8.1 załącznika do u.t.d. a także na podstawie stosownych przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11 kwietnia 2006, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem (WE) nr 561/2006" - nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 7.000 zł, w tym karę 500 zł z tytułu wykonywania transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty; karę 3.000 zł z tytułu wykonywania przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące; karę 3.000 zł z tytułu wykonywania przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące; karę 500 zł z tytułu wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że wyjaśnienia strony, iż przewóz był wykonywany w ramach działalności niezarobkowej (rolniczej) nie zwalniają jej z odpowiedzialności karno - administracyjnej.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie. Wskazał, iż nie jest przedsiębiorcą, a jedynie prowadzi działalność rolniczą. Wyjaśnił, że kontrolowanym pojazdem w chwili zatrzymania do kontroli kierował znajomy, który nie jest jego pracownikiem dlatego też skarżący nie może odpowiadać za nieposiadanie przez kierującego ważnych badań lekarskich. Natomiast przepisy prawa nakładają obowiązek rejestrowania czasu pracy na kierowców zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Jednocześnie powołał się na zwolnienia z obowiązku rejestrowania czasu pracy kierowców ujęte w art. 13 ust. 1 lit. b-k rozporządzenia nr 3820/85/EWG. Ponadto skarżący stwierdził, iż jako producent rolny był zwolniony z obowiązku uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz, że nałożona kara jest zbyt wysoka i niewspółmierna do popełnionego wykroczenia.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W obszernym uzasadnieniu decyzji organ II instancji, powołując się na obowiązujące przepisy prawa materialnego, stwierdził, iż w chwili kontroli spełnione zostały wszelkie przesłanki dla uznania, że doszło do naruszenia przepisów prawa.

Omawiając poszczególne naruszenia organ II instancji wskazał, iż stosownie do treści art. 3 ust. 2 pkt 3 u.t.d. do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego, zaś zgodnie z art. 4 pkt 6a ww. ustawy przewozem drogowym jest transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Natomiast z art. 4a rozporządzenia (WE) nr 561/2006 wynika, że przewóz drogowy oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy. Ponadto rozporządzenie (WE) nr 561/2006, zgodnie z brzmieniem przepisu art. 2 ust. 1 lit. a) ma zastosowanie do przewozu drogowego rzeczy, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 3,5 tony. Stosownie do treści art. 3 lit. h) rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 nie ma ono zastosowania do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 ton używanymi do niezarobkowego przewozu rzeczy. Zdaniem organu analiza okazanego do kontroli dowodu rejestracyjnego pojazdu wykazała, iż jego masa całkowita wynosi 10.150 kg zatem, wyłączenie z obowiązku rejestrowania czasu pracy ujęte w art. 3 lit. h) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie.

W kwestii tachografu Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, urządzenie rejestrujące jest instalowane i użytkowane w tych pojazdach zarejestrowanych w Państwie Członkowskim, które są wykorzystywane do przewozu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Pojazdy o których mowa w art. 16 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 oraz pojazdy, które wyłączono z zakresu stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85, ale które nie są już wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006, muszą spełniać ten wymóg do dnia 31 grudnia 2007 r.

W tym stanie rzeczy organ doszedł do wniosku , że skoro w sprawie nie zachodzi wyłączenie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 zatem kierowca miał obowiązek posiadania tachografu i rejestrowania czasu pracy kierowców.

W konsekwencji w myśl cytowanych przez organ przepisów art. 87 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i 3 u.t.d. i art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, oraz art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, jeśli kierowca prowadzi pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące zatem musi być w stanie okazać wykresówki lub dokument potwierdzający fakt nieprowadzenia pojazdu za dzień bieżący i poprzednich 28 dni. W toku kontroli stwierdzono, że kierowca nie okazał żadnej wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za dzień bieżący i poprzednich 28 dni. Jednocześnie, kierujący nie przedstawił dokumentu przewozowego.

W ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego organ I instancji słusznie nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 500 (pięćset) złotych w związku z naruszeniem z lp. 1.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym tj. wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty.

Zdaniem organu nieuprawnione było twierdzenie, iż strona nie może ponosić odpowiedzialności za nieposiadanie przez kontrolowanego kierowcę ważnych badań lekarskich i psychologicznych. Zgodnie z treścią art. 39 /1/ u.t.d. obowiązek ten spoczywa na przedsiębiorcy lub innym podmiocie wykonującym przewóz drogowy. Nie ma znaczenia, czy kierowca jest zatrudniony u podmiotu, na rzecz i w imieniu którego wykonuje przewóz, jak również nie jest ważne, czy obowiązek kierowania pojazdem wynika z treści umowy o pracę w rozumieniu Kodeksu pracy, czy też umowy o charakterze cywilnoprawnym. W ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego organ I instancji dokonał prawidłowej analizy materiału dowodowego i zasadnie nałożył karę pieniężną w wysokości 500 zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne.

Powołując się na przepisy art. 42 ust. 1, ust. 3a, ust. 3b u.t.d. organ II instancji wskazał, że nałożenie kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł za brak opłaty było również uzasadnione, mimo iż skarżący był producentem rolnym.

Skarżący - działając za pośrednictwem organu - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, skarżący zarzucił organowi, że całość przytoczonych w decyzji przepisów prawnych nie odnosi się do przedsiębiorstw rolniczych. Kierujący pojazdem wykonywał przewóz rzeczy skarżącego, pojazdem należącym do skarżącego, w jego imieniu i na jego rzecz, przy czym przepisy nie wymagają, aby rolnik musiał osobiście prowadzić pojazd, a na co powoływał się Główny Inspektor Transportu Drogowego, źle interpretując sformułowanie "pojazdami używanymi lub wynajmowanymi bez kierowcy przez przedsiębiorstwa rolnicze". Zdaniem skarżącego sformułowanie "bez kierowcy" odnosi się do wynajmu.

Natomiast w kwestii posiadania przez kierowcę ważnych badań lekarskich i psychologicznych skarżący wyjaśnił, że to kierowca powinien był ponieść wszelkie konsekwencje. Skarżący, nie będąc pracodawcą kierującego samochodem kolegi, nie może odpowiadać za to naruszenie.

Odnosząc się do naruszenia dotyczącego lp. 4.1 załącznika do u.t.d., to zdaniem strony, nie ma żadnych podstaw prawnych, aby obarczać ją odpowiedzialnością za działanie kierowcy, który dokonał przewozu inną trasą niż to wcześniej ustalono (tj. częściowo drogą krajową, a nie drogami gminnymi i wojewódzkimi). Nie można ukarać osoby, której nie można przypisać winy za popełnienie wykroczenia.

Skarżący zwraca też uwagę, że w treści uzasadnienia decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego powołuje się na art. 4a rozporządzenia (WE) nr 561/2006 stanowiący, że przewóz drogowy oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd z ładunkiem lub bez używany do przewozu osób lub rzeczy i "przypisuje" treść tego przepisu do opisywanego w decyzji zdarzenia. Rozporządzenie to poprzedzone jest "preambułą" Parlamentu Europejskiego i Rady Europy sankcjonującą dyrektywę 2002/15/WE Parlamentu Europejskiego i Rady Europy z dnia 11 marca 2002 r. Wyjaśnia ona dokładnie sens ustanowienia rozporządzenia (WE) nr 561/2006, ułatwia wykładnię i zapewnia jednolite stosowanie w/w rozporządzenia. Przepis art. 1 przepisów wprowadzających stanowi jednoznacznie, że rozporządzenie dotyczy relacji między pracodawcą a pracownikiem i w tym przypadku nie ma ono zastosowania, a co za tym idzie, nie było obowiązku instalowania w użytym do przewozu kamieni pojeździe żadnych urządzeń rejestrujących. Potwierdza to treść Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Znajduje się tam stwierdzenie: "W celu osiągnięcia ww. celów sprawowania kontroli nad okresami pracy i odpoczynku konieczne jest by pracodawcy i kierowcy byli odpowiedzialni za prawidłowe funkcjonowanie urządzeń rejestrujących oraz by z należytą dbałością wykonywali czynności wynikające z przepisów". Zatem rozporządzenie w sprawie urządzeń rejestrujących dotyczy pracodawców i zatrudnionych przez nich kierowców i nie ma zastosowania w stosunkach między osobami fizycznymi świadczącymi sobie wzajemnie grzecznościowe przysługi.

Zdaniem skarżącego w sprawie nie ma też zastosowania ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców bowiem określa czas pracy kierowców zatrudnionych na podstawie stosunku pracy. W tym przypadku skarżącego nie występuje stosunek prawny łączący kierowcę z właścicielem pojazdu. Skarżący nie miał żadnego obowiązku "wyposażać kierowcę w odpowiednie dokumenty" bowiem wiedział, że kolega posiada prawo jazdy odpowiedniej kategorii i właśnie dlatego zwrócił się do niego z prośbą o przysługę.

Ustosunkowując się do zarzucanego skarżącemu naruszenia, polegającego na braku opłaty drogowej skarżący wskazuje, iż "potrzeby własne" w rozumieniu art. 33 pkt 1 ustawy prawo o ruchu drogowym są traktowane jako działalność pomocnicza w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej. Rozumieć przez to należy np. dostarczanie czy też odbieranie partii towarów. Musi to być - tak chce ustawa - związane z podstawową działalnością gospodarczą i mieć charakter sukcesywny oraz być wykonywane po uprzednim uzyskaniu odpowiedniego zaświadczenia. Incydentalny przewóz kamieni z pola skarżącego na nieruchomość członka jego rodziny nie podlega obwarowaniom tego przepisu.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Należy przy tym wyraźnie zaznaczyć, iż od dnia wejścia w życie Traktatu Akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864), na mocy którego Polska stała się państwem członkowskim Unii Europejskiej, kontrola sądu administracyjnego obejmuje również zgodność rozstrzygnięć organów administracji publicznej z prawem wspólnotowym.

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga M. S. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie narusza prawa.

Przedmiotowa decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] grudnia 2008 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] sierpnia 2008 r. nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, jak również unormowań tzw. pochodnego (wtórnego) prawa wspólnotowego, w tym w szczególności rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dziennik Urzędowy WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985 r.; Dz. Urz. UE - polskie wydanie specjalne 07/t. 1) oraz rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11 kwietnia 2006, str. 1).

Decyzje organów obu instancji nie naruszają również unormowań Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Zdaniem Sądu, nakładając karę pieniężną w wysokości 7.000 zł, organy inspekcji transportu drogowego obu instancji prawidłowo przyjęły, że w chwili kontroli spełnione zostały wszelkie przesłanki dla uznania, że doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie czasu pracy kierowców przy wykonywaniu transportu drogowego (brak wykresówek lub zaświadczenia) oraz braku urządzenia rejestrującego czas pracy kierowców (tachografu). W ocenie Sądu organy zasadnie wskazały, iż skarżący był obowiązany wykupić kartę opłaty za przejazd po drogach krajowych , jak również wyposażyć kierowcę w odpowiednie dokumenty (badania).

Należy wskazać, iż ustalenia faktyczne poczynione w trakcie kontroli z dnia [...] lipca 2008 r. nie budzą wątpliwości. Natomiast skarżący, nie podważając ustaleń kontroli drogowej, kwestionował swoją odpowiedzialność administracyjną.

Ustosunkowując się do zarzutów skargi należy na wstępie zaznaczyć, iż w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych jednoznacznie przyjmuje się, iż finansowa odpowiedzialność administracyjna co do zasady ma charakter obiektywny i opiera się na samym fakcie naruszenia (tak m.in.: D. Szumiło-Kulczycka, Prawo administracyjno-karne, Zakamycze, Kraków 2004, s. 150 i powołana tam uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 września 1995 r., III AZP 16/95, a także wyrok NSA z dnia 14 października 1998 r., IV SA 1792/96, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 1994 r., SA/Lu 49/94, czy też wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2001 r., III SA 2661/00).

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 stycznia 2007 r., sygn. akt P 19/06, stwierdził, iż odpowiedzialność karnoadministracyjna to odpowiedzialność typu represyjno-porządkowego, będąca przejawem interwencjonizmu państwowego w sferach, jakie uznane zostały przez ustawodawcę za szczególnie istotne.

W konsekwencji należy przyjąć, kierując się wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego zawartymi w przedmiotowym orzeczeniu z dnia 15 stycznia 2007 r., iż istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Proces wymierzania kar pieniężnych należy zatem rozstrzygać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie należy w tej sytuacji uznać, iż argumentacja strony skarżącej dotycząca kwestii braku zawinienia nie ma w niniejszej sprawie jakiegokolwiek istotnego znaczenia, albowiem przepisy prawa wspólnotowego, a także unormowania ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, powołane w zaskarżonych decyzjach organów obu instancji, nie uzależniają nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązujących w transporcie drogowym regulacji od ustalenia winy osoby wykonującej przewóz drogowy.

Konieczność zastosowania prawem przewidzianych dolegliwości wobec przedsiębiorców wykonujących transport drogowy bez dopełnienia stosownych obowiązków, które nakładają na nich przepisy wspólnotowe oraz przepisy ustawy o transporcie drogowym, jest konsekwencją samego faktu naruszenia obowiązującego prawa. W ocenie Sądu obiektywny fakt naruszenia prawa jest w takim stanie rzeczy podstawą zastosowania sankcji. Taka formuła odpowiedzialności powoduje, że w tego typu sytuacjach zasada domniemania niewinności nie znajduje zastosowania. Podstawową przesłanką odpowiedzialności jest w takim układzie odniesienia bezprawność czynu rozumiana jako zachowanie sprawcy niezgodne z przepisami prawa.

Z obowiązujących powszechnie unormowań prawa wynika bezspornie, iż organy inspekcji transportu drogowego, w toku postępowania administracyjnego, dokonują jedynie stwierdzenia faktów i jeżeli ustalą naruszenie przepisów prawa, mają obowiązek zastosowania ściśle określonych sankcji. Dlatego też bez znaczenia są okoliczności, skutkiem których przedsiębiorca dopuścił się nieprawidłowości, albowiem organy administracji nie są upoważnione do ustalania i oceny przyczyn powstałych naruszeń prawa, lecz mają za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków.

Według Sądu niezastosowanie się kierowcy do umówionej trasy przejazdu i brak możliwości nadzoru w tym zakresie także nie może mieć jakiegokolwiek istotnego znaczenia dla organów inspekcji transportu drogowego dokonujących kontroli przestrzegania przepisów prawa. Bezsporna w przedmiotowej sprawie była okoliczność, iż kierujący pojazdem będącym własnością skarżącego, wykonywał pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności skarżącego przewóz rzeczy należących do skarżącego, tj. wykonywał przewóz o cechach przewozu na potrzeby własne. Jednakże w ocenie strony skarżącej wykładnia ww. przepisów art. 4 pkt 4 i art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wskazuje, że obowiązek uiszczenia opłat drogowych ciąży jedynie na wykonujących przewozy na potrzeby własne przedsiębiorcach, tj. osobach prowadzących działalność gospodarczą. Skarżący wskazywał, iż mimo wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez organy gminy, przewozu dokonywał jako rolnik, przewóz w istocie był przewozem "grzecznościowym", zatem nie mają do niego zastosowania ww. przepisy ustawy o transporcie drogowym. Wskazać jednakże należy, iż w myśl art. 3 ust. 2 pkt 3 do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. W ocenie Sądu w myśl tego przepisu zarówno do podmiotów posiadających status przedsiębiorcy, jak i do podmiotów nieposiadających tego statusu (a więc także skarżącego) stosuje się przepisy o przewozach na potrzeby własne, w tym art. 42 ust. 1 nakładający obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Nadmienić należy, iż skarżący nie został objęty zawartymi w art. 42 ust. 1 pkt 1-4 ww. ustawy zwolnieniami od obowiązku uiszczenia omawianej opłaty, a pojazd skarżącego nie został objęty wynikającymi z art. 3 ust. 1 pkt 1-3 zwolnieniami od stosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym. W świetle powyższego stwierdzić zatem należy, iż skarżący prowadzący działalność rolniczą wykonując przewóz drogowy pojazdem przekraczającym dopuszczalną masę 3,5 t, poruszając się w dniu kontroli po drodze krajowej zobowiązany był do uiszczenia opłaty za przejazd po tych drogach w stosownej wysokości. W konsekwencji, biorąc pod uwagę ustalenia faktyczne, jak i obowiązujące przepisy, Sąd uznał nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości określonej pod pozycją lp. 4.1 załącznika do ustawy za uzasadnione.

Należy podzielić stanowisko organów inspekcji transportu drogowego, iż w sprawie nie znajduje zastosowanie wyłączenie z art. 13 ust. 1 lit. b) rozporządzenie ( WE) nr 561/2006 bowiem z obowiązku rejestrowania czasu pracy zostali zwolnieni producenci rolni, którzy w ramach prowadzonej działalności rolniczej korzystają z własnych lub wynajętych pojazdów pod warunkiem, że sami są kierowcami. Taki wniosek wypływa również z treści art. 4 pkt 4 lit. a) u.t.d.

Z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż kierowca wykonujący przewóz drogowy nie został wyposażony w odpowiednie dokumenty oraz kartę opłaty, zaś pojazd nie miał zainstalowanego tachografu, co stanowiło podstawę do ukarania strony skarżącej ściśle określoną w ustawie pieniężną karą administracyjną.

Wbrew twierdzeniom skargi zasadnie przyjęto, że kwestia charakteru stosunku prawnego łączącego skarżącego z kierowcą R. P., pozostaje bez wpływu na odpowiedzialność administracyjną skarżącego jako wykonującego przewóz drogowy. Zgodnie bowiem z art. 4 lit. c) rozporządzenia ( WE ) nr 561/2006 kierowcą jest osoba, która prowadzi pojazd nawet przez krótki okres, lub która jest przewożona w pojeździe w celu podjęcia w ramach swoich obowiązków jego prowadzenia w razie potrzeby.

Zdaniem Sądu należy uznać, iż organy inspekcji transportu drogowego obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ odwoławczy, jak również organ I instancji oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej analizy.

Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.