Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 1239/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2 pkt 2; art. 4 pkt 22; art. 92a ust. 1; art. 92a ust. 3; art. 92a ust. 7; art. 92b i art. 92c; lp. 6.1.2 oraz lp. 6.2.1 załącznika nr 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 60 poz 1 art. 1; art. 3 ust. 1; art. 32 ust. 1
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie  drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz  zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych  odnoszących się do transportu drogowego.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis Sędziowie: Sędzia WSA Anna Strzelec Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 maja 2021 r. sprawy ze skargi S.-T. G. S., C. A. Spółki Jawnej z siedzibą w S. P. na decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia 22 września 2020 r., Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania [...] G. S., C. A. S. jawnej z siedzibą w Sięciaszce Pierwszej, utrzymał w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...], nakładającą na skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły następujące ustalenia stanu faktycznego sprawy.

W dniu [...] 2019 r. na drodze krajowej nr 68 w miejscowości K. został zatrzymany do kontroli ciągnik samochodowy [...] o numerze rejestracyjnym [...] z naczepą marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] Pojazdem kierował R. H.. W momencie zatrzymania do kontroli kierujący pojazdem wykonywał w imieniu [...] G. S., C. A. S. jawnej przewóz powrotny z [...] do Polski, po rozładunku w miejscowości P. w [...] 44 sztuk cieląt. Kierowca okazał wymagane dokumenty. W toku kontroli pobrano dane cyfrowe z okazanej do kontroli karty kierowcy oraz z zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe, wyprodukowanym w 2016 r., urządzenia kontrolno-pomiarowego (tachografu cyfrowego) Continental Automotive [...] nr [...], wyprodukowanego 25 stycznia 2016 r., z oprogramowaniem 2223. Sporządzono między innymi wydruki: dzienny z karty kierowcy, danych technicznych oraz zdarzeń i usterek z urządzenia rejestrującego.

Analiza natężenia prądu w tachografie wykazała niezgodność z normami producenta. W związku z podejrzeniem manipulacji kontrolowany pojazd skierowano do uprawnionego warsztatu w Woskrzenicach Dużych. W zaświadczeniu z serwisu tachografów wskazano, że w pojeździe marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], wyposażonym w tachograf marki Siemens wykryto urządzenie manipulujące w formie pendrive podłączonego za pomocą przewodu ze złączem USB do kostki kablowej, w której znajdowała się szyna CAN pojazdu. Stwierdzono, że urządzenie w formie pendrive w momencie podłączenia do złącza USB zakłócało rejestrację czasu pracy kierowcy oraz fałszowało zapis drogi przebytej przez pojazd.

Ponadto w oparciu o analizę dokumentów przewozowych CMR [...] oraz danych zapisanych na karcie kierowcy, jak i w pamięci urządzenia rejestrującego ustalono, że w dniu [...] 2019 r. kierowca rozładował towar w miejscowości P. w [...] i ruszył zespołem pojazdów w drogę powrotną do Polski w dniu [...] 2019 r. o godzinie 02:36 ze stanem licznika kilometrów 486309 km. Kierowca prowadził pojazd do godziny 16:24 dnia [...] 2019 r., tj. do momentu kontroli, ze stanem licznika drogomierza 487192 km. Zgodnie z danymi zapisanymi w tachografie zamontowanym w pojeździe droga przebyta, jaka została zapisana w czasie trwania przewozu, wynosiła 883 km. Kierowca złożył oświadczenie o przebytej trasie. Natomiast analizując minimalną drogę potrzebną do przebycia trasy: [...] w [...] – W. D. w Polsce na podstawie maps google, organ kontroli stwierdził, że wynosi ona około 1695 km.

W toku postępowania przed organem pierwszej instancji skarżąca w piśmie z dnia [...] 2020 r. wniosła między innymi o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka - kierowcy pojazdu oraz przesłuchanie strony na okoliczność stwierdzonych naruszeń oraz organizacji pracy kierowców w przedsiębiorstwie skarżącej i sposobu wykonania poddanego kontroli zadania przewozowego. Postanowieniem z dnia 30 marca 2020 r. organ pierwszej instancji oddalił wniosek dowodowy skarżącej.

Po przeprowadzeniu postępowania L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 1 czerwca 2020 r. nałożył na skarżącą karę pieniężną za naruszenia określone w:

- lp. 6.1.2. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, przyrząd rejestrujący, czujnik ruchu, urządzenie zewnętrzne GNSS lub urządzenie wczesnego wykrywania na odległość, nieposiadające świadectwa homologacji typu lub tachograf lub wyżej wymieniony element składowy tachografu, który został podrobiony lub przerobiony, za co przewidziana jest kara pieniężna w wysokości [...] zł;

- lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, polegające na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi, za co przewidziana jest kara pieniężna w wysokości [...] zł.

Wskazując na wynikające z treści art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym ograniczenie sumy kar pieniężnych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, organ wymierzył karę w wysokości [...] zł.

Po rozpatrzeniu odwołania Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Odnośnie stwierdzonego naruszenia z lp. 6.1.2. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 załącznika do Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie, dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U z 2014r. poz. 409), każda umawiająca się strona zatwierdza typ każdego przyrządu kontrolnego, wzoru wykresówki lub karty pamięci, jeżeli odpowiadają przepisom suplementu 1 lub IB do tego załącznika i jeżeli umawiająca się strona jest w stanie nadzorować zgodność produkcji z zatwierdzonym typem przyrządu. Zgodnie z art. 12 ust. 8 załącznika do umowy, zabrania się fałszowania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach, przechowywanych przez przyrząd kontrolny lub na karcie kierowcy, lub wydruków z przyrządu kontrolnego, jak określono w suplemencie IB. To samo stosuje się do jakiegokolwiek manipulowania przyrządem kontrolnym, wykresówką lub kartą kierowcy, które mogłoby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych i/lub informacji wydrukowanych. W pojeździe nie może znajdować się żaden sprzęt, który mógłby zostać użyty do wspomnianych manipulacji.

Organ odwoławczy podkreślił, że oględziny przeprowadzone przez technika tachografów, jak i przez organ kontroli wykazały podpięcie w listwę CAN urządzenia, które sterowało tachografem za pomocą pendrive wkładanego do przerobionego portu USB oraz zmianę oprogramowania tachografu zamontowanego w pojeździe. Opisana ingerencja powoduje, że urządzenie nie rejestruje prawidłowych danych dotyczących prędkości, przejechanych kilometrów i rodzaju pracy. Po wyłączeniu prawidłowego sygnału z nadajnika za pomocą włożenia pendrive do specjalnie przerobionego portu USB podpiętego do zielonej kostki w magistrali CAN, tachograf rejestrował podczas jazdy odpoczynek, a następnie zapisywał zafałszowane dane na karcie kierowcy. Urządzenie w formie pendrive za pomocą dodatkowego oprogramowania wgranego do tachografu zakłócało jego poprawną pracę. W momencie podłączenia w szynę CAN pojazdu, dodatkowe oprogramowanie (wirus) wgrane do tachografu działało tylko z tym urządzeniem w formie pendrive. W podobnych przypadkach w trakcie kontroli wykryto, że podłączenie innego tachografu bez dodatkowego oprogramowania (wirusa) bądź innego urządzenia w formie pendrive nie oddziałuje na tachograf i rejestracja czasu pracy i przebytej drogi przebiega prawidłowo.

Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ odwoławczy uznał za zasadne nałożenie kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie określone w lp. 6.1.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Odnośnie naruszenia polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkującego nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi (lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym) organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 10 załącznika "Przyrząd kontrolny postanowienia ogólne" do umowy AETR, pracodawca i kierowcy zapewniają prawidłowe funkcjonowanie i właściwe użytkowanie, z jednej strony, przyrządu kontrolnego, a z drugiej strony, karty kierowcy, w przypadku, gdy kierowca zobowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w przyrząd kontrolny zgodny z załącznikiem 1B. Stosownie do art. 12 ust. 7 lit. b tego załącznika do umowy AETR, na każde żądanie funkcjonariuszy służb kontrolnych kierowca prowadzący pojazd wyposażony w przyrząd kontrolny zgodny z suplementem 1 B, na żądanie funkcjonariuszy służb kontrolnych musi być w stanie przedstawić:

(i) kartę kierowcy, której jest posiadaczem;

(ii) wszelkie zapisy odręczne i wydruki sporządzone w ciągu bieżącego tygodnia oraz poprzednich 15 dni kalendarzowych, zgodnie z wymaganiami niniejszej umowy;

(iii) wykresówki odnoszące się do tego samego okresu co okres wspomniany w punkcie (ii), podczas którego prowadził on pojazd wyposażony w przyrząd kontrolny zgodny z suplementem 1.

Organ wskazał, że konsekwencją uregulowań zawartych w art. 10 i art. 12 załącznika "Przyrząd kontrolny postanowienia ogólne" do umowy AETR jest treść lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

W ocenie organu okoliczności sprawy potwierdzają zaistnienie powyższego naruszenia i w konsekwencji zasadność nałożenia kary pieniężnej. Analiza dokumentów przewozowych oraz danych zapisanych na karcie kierowcy, jak i w pamięci urządzenia rejestrującego, wykazała bowiem różnicę 812 km między rzeczywistą odległością potrzebną do przejechania trasy drogi powrotnej z miejscowości P. w [...], a odległością zarejestrowaną przez tachograf.

Zdaniem organu odwoławczego brak było podstaw do zastosowania w sprawie przepisu art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, gdyż skarżąca nie wskazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Wszystkie okoliczności sprawy związane z naruszeniami z lp. 6.1.2 oraz lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym były okolicznościami, na które przedsiębiorca miał wpływ i mógł je przewidzieć. Organ podkreślił, że przesłanki egzoneracyjne określone w art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym nie odnoszą się do zwykłego zachowania przedsiębiorcy lub działań osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu działalności gospodarczej i organizacji pracy przedsiębiorstwa, lecz do sytuacji wyjątkowych, których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie był w stanie racjonalnie przewidzieć, np. będących rezultatem siły wyższej, bądź działań osoby trzeciej, za której winę przedsiębiorca nie może odpowiadać. Tym samym organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji o niewystąpieniu okoliczności, które w świetle powołanego przepisu mogłyby zwolnić przedsiębiorcę od odpowiedzialności.

Organ zaznaczył jednocześnie, że w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania art. 92b ustawy o transporcie drogowym, który może znaleźć zastosowanie tylko w przypadku stwierdzenia naruszeń dotyczących czasu pracy kierowców. W niniejszej sprawie takie naruszenia nie miały miejsca. W ramach art. 92b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nie mieszczą się przypadki związane z niewłaściwym użytkowaniem tachografu, wszelkie ingerencje w jego działanie, w tym również niezarejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce łub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.

Inspektor Transportu Drogowego nie podzielił zarzutów podniesionych w odwołaniu.

Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem strony dotyczącym powoływania się przez organ pierwszej instancji na dokumenty, których nie ma w aktach sprawy, a także utajnienie dokumentów z Komendy Miejskiej Policji w B. P.. Organ zauważył, że pełnomocnik strony zapoznał się z aktami sprawy, w których znajdowały się wskazane dokumenty. Jednocześnie organ zauważył, że kierowca nie został przesłuchany w toku kontroli.

Organ odwoławczy podkreślił, że wbrew zarzutom strony w sprawie został wyjaśniony sposób, w jaki przerobiono tachograf. W decyzji organu pierwszej instancji wprost wskazano, że doszło do zmiany oprogramowania tachografu.

W związku z zarzutami strony nieustalenia prawdziwej trasy przejazdu, organ odwoławczy zauważył, że w aktach sprawy znajduje się wydruk z zaznaczoną trasą, który został opatrzony podpisem kontrolowanego kierowcy.

W ocenie organu odwoławczego nie znajdują także podstaw zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. W szczególności w sprawie został zebrany i wyczerpująco rozpatrzony materiał dowodowy.

[...] G. S., C. A. S. jawna wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Inspektor Transportu Drogowego, zarzucając naruszenie:

1) art. 7 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;

2) art. 10 § 1 w z zw. z art. 81 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu wyjaśniającym, w szczególności poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji w pierwszej instancji oraz poprzez powoływanie się na dokument protokołu z przesłuchania świadka, który nie znajduje się w aktach sprawy;

3) art. 11 k.p.a. – zasady przekonywania, zgodnie z którą organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy;

4) art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 15, art. 75, art. 81 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niepoczynieniu ustaleń oraz niezebraniu materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji oraz poczynieniu ustaleń niezgodnych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, skutkujące w konsekwencji przyjęciem, że zebrane dowody w sposób jednoznaczny wskazują na wpływ lub zgodę skarżącej na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego;

5) art 107 § 3 k.p.a. przez niedopełnienie obowiązku starannego i wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego, a następnie sporządzenia takiego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, aby strona mogła poznać szczegółowe podstawy nałożenia kary pieniężnej;

6) prawa materialnego poprzez niezastosowanie w sprawie art. 92b oraz art. 92c ustawy o transporcie drogowym, poprzez pozbawienie strony postępowania możliwości wykazania okoliczności wyłączających jej odpowiedzialność prawnoadministracyjną oraz zignorowanie wyjaśnień strony przesłanych w toku postępowania w tym zakresie;

7) prawa materialnego tj. ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym poprzez zastosowanie lp. 6.1.2 oraz lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy w przypadku, gdy literalne brzmienie ich treści wyklucza zastosowanie w przedmiotowej sprawie, a dowody wskazują, iż faktycznie nie doszło do zarzucanych skarżącej naruszeń;

8) art. 2 Konstytucji RP poprzez złamanie generalnych zasad k.p.a. oraz naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Powołując się na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Po przeprowadzeniu kontroli zaskarżonej decyzji według wskazanych reguł Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2021 r., poz. 919, dalej powoływanej także jako "u.t.d."). Ustawa określa między innymi zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d.). Obowiązki lub warunki przewozu drogowego to - zgodnie z art. 4 pkt 22 tej ustawy - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz przepisów innych ustaw, przepisów Unii Europejskiej i wiążących Polskę umów międzynarodowych w zakresie przewozu drogowego, wymienionych w art. 4 pkt 22 litera a-x u.t.d. oraz przepisów wydanych na podstawie art. 11b (art. 4 pkt 22 lit. y u.t.d.).

Z art. 92a ust. 1 u.t.d. wynika, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] zł do [...] zł za każde naruszenie. Stosownie zaś do art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty [...]zł. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d.). Kary pieniężne określone w załączniku nr 3 do ustawy zostały ustalone w sposób sztywny. Powyższe oznacza, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany i w razie stwierdzenia w czasie kontroli drogowej naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ – co do zasady – zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości nie wyższej, niż wynikająca z art. 92a ust. 3 u.t.d. Natomiast odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez podmiot wykonujący przewóz drogowy z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych dla poszczególnych przypadków w art. 92b i art. 92c u.t.d.

Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiło ustalenie wystąpienia naruszeń opisanych w treści lp. 6.1.2 oraz lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Zgodnie z treścią lp. 6.1.2 wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, przyrząd rejestrujący, czujnik ruchu, urządzenie zewnętrzne GNSS lub urządzenie wczesnego wykrywania na odległość, nieposiadające świadectwa homologacji typu lub tachograf lub wyżej wymieniony element składowy tachografu, który został podrobiony lub przerobiony zagrożone jest karą pieniężną w wysokości [...] zł. Z kolei lp. 6.2.1 sankcjonuje karą pieniężną w wysokości [...] zł niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom podniesionym w skardze, postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo i doprowadziło do należytego ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy. Ustalone przez organy okoliczności faktyczne znajdują w pełni odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym.

Jak wynika z akt postępowania administracyjnego, w toku czynności kontrolnych przeprowadzonych w ramach kontroli drogowej w dniu [...] 2019 r. sporządzono wydruk dzienny z karty kierowcy oraz wydruk danych technicznych oraz zdarzeń i usterek z urządzenia rejestrującego. Pobrano dane cyfrowe z karty kierowcy nr [...] oraz z urządzenia kontrolno-pomiarowego (tachografu cyfrowego) [...] nr [...] wyprodukowanego 25 stycznia 2016 r., z oprogramowaniem 2223, zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe samochodowym wyprodukowanym w 2016 r. Przeprowadzono też analizę natężenia prądu w tachografie. Wobec stwierdzenia, że natężenie prądu jest niezgodne z normami producenta, pojazd skierowano do upoważnionego serwisu tachografów w miejscowości W. D., gdzie tachograf został poddany oględzinom przeprowadzonym przez działającego z upoważnienia organu pierwszej instancji inspektora transportu drogowego P. W. oraz technika tachografów J. O.. Oględziny wykazały podpięcie w listwę CAN (za pomocą przewodu ze złączem USB do kostki kablowej, w której znajdowała się szyna CAN pojazdu) urządzenia, które sterowało tachografem za pomocą pendrive wkładanego do przerobionego portu USB oraz zmianę oprogramowania tachografu zamontowanego w pojeździe. Urządzenie w formie pendrive za pomocą dodatkowego oprogramowania wgranego do tachografu zakłócało jego poprawną pracę. Jak wskazano w zaświadczeniu wydanym po przeprowadzeniu oględzin w upoważnionym serwisie tachografów, urządzenie w formie pendrive w momencie podłączenia do złącza USB, zakłócało rejestrację czasu pracy kierowcy oraz fałszowało zapis przebytej drogi przez ten pojazd. W momencie podłączenia w szynę CAN pojazdu, dodatkowe oprogramowanie (wirus) wgrane do tachografu działało tylko z tym urządzeniem w formie pendrive.

Zdaniem Sądu opisane wyniki oględzin jednoznacznie wskazują na zaistnienie naruszenia przewidzianego w lp. 6.1.2 załącznika nr 3 do u.t.d., sankcjonującego wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w podrobiony lub przerobiony tachograf lub element składowy tachografu. Trafnie wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w okolicznościach sprawy nieuprawniona ingerencja polegała na zmianie w zakresie oprogramowania tachografu. Bezsprzecznie wynika to z zaświadczenia wystawionego po przeprowadzeniu przez technika tachografów oględzin w upoważnionym warsztacie. Bezpodstawne jest zatem zawarte w skardze stwierdzenie nieprzedstawienia jednoznacznych dowodów, że taka zmiana oprogramowania faktycznie miała miejsce. Wymaga podkreślenia, że zgodnie z art. 38 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U.UE.L.2014.60.1 z dnia 28 lutego 2014 r.) jeżeli w wyniku kontroli funkcjonariusze służb kontrolnych znajdą wystarczające dowody pozwalające podejrzewać, że dokonano manipulacji, są oni upoważnieni do skierowania pojazdu do zatwierdzonego warsztatu w celu przeprowadzenia dodatkowych badań służących ustaleniu w szczególności, czy tachograf: a) działa poprawnie; b) prawidłowo rejestruje i przechowuje dane, i czy poprawne są parametry kalibracji. Na mocy art. 38 ust. 3 powołanego rozporządzenia funkcjonariusze służb kontrolnych są uprawnieni do polecenia zatwierdzonym warsztatom przeprowadzenia badania, o którym mowa w ust. 2, i szczegółowych badań służących zbadaniu obecności urządzeń manipulacyjnych.

W świetle treści lp. 6.1.2 załącznika nr 3 do u.t.d. organ nie był natomiast zobowiązany do ustalenia, kiedy ingerencja w tachograf została dokonana. Kara pieniężna jest bowiem przewidziana za samo wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, przyrząd rejestrujący, czujnik ruchu, urządzenie zewnętrzne GNSS lub urządzenie wczesnego wykrywania na odległość, nieposiadające świadectwa homologacji typu lub tachograf lub wyżej wymieniony element składowy tachografu, który został podrobiony lub przerobiony. Nie budzi zaś wątpliwości, że kontrola w dniu [...] 2019 r., mająca charakter kontroli drogowej, wykazała przewóz drogowy wykonywany w warunkach opisanych w l.p. 6.1.2 załącznika nr 3 do u.t.d.

Zauważyć należy, że fakt zaistnienia omawianego naruszenia znajduje także potwierdzenie w innych zgromadzonych przez organy dowodach.

Mianowicie na kartach 49-50 akt postępowania administracyjnego znajduje się wniosek Prokuratora Prokuratury Rejonowej w B. P. z dnia 2 grudnia 2019 r. w sprawie PR 1 [...] skierowany do Sądu Rejonowego w B. P. Zgodnie z treścią wniosku Prokurator wniósł o wydanie wobec oskarżonego, którym był R. H., wyroku skazującego za zarzucany występek z art. 315 § 2 k.k. polegający na tym, że w dniu [...] 2019 r. na drodze krajowej 68 w K. , powiatu bialskiego w województwie lubelskim, kierując zespołem pojazdów składającym się z ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą ciężarową marki [...] nr rej[...] [...] używał w obrocie gospodarczym, podczas wykonywania transportu drogowego przerobionego narzędzia pomiarowego w postaci tachografu ciągnika siodłowego, które na skutek pozafabrycznej ingerencji w czujnik ruchu sterowanego pendrivem wywołującym zmianę oprogramowania, na skutek czego czujnik nie rejestrował prawidłowych danych dotyczących prędkości pojazdu, ilości przejechanych kilometrów i czasu pracy. Jednocześnie Prokurator zaznaczył, że wniosek składa na podstawie art. 335 § 1 k.p.k., za zgodą oskarżonego wyrażoną w dniu 14 listopada 2019 r. do protokołu przesłuchania w charakterze podejrzanego, w którym oskarżony przyznał się do winy i opisał okoliczności popełnienia występku.

Nie jest zatem uprawniony zarzut skargi powołania się przez organ na dowody, których w aktach sprawy nie ma, jak również, że dowody zostały zatajone przed stroną postępowania. Organ pierwszej instancji odwołując się do przytoczonej wyżej treści wniosku Prokuratora podkreślił w uzasadnieniu swojej decyzji, że treść tego wniosku potwierdza, iż kierowca został przesłuchany i przyznał się do winy oraz złożył wyjaśnienia zgodnie z ustalonym stanem faktycznym. Ponadto na treść wniosku Prokuratora organ pierwszej instancji wskazywał także w postanowieniu z dnia [...] 2020 r. doręczonym stronie skarżącej w dniu 3 [...] 2020 r. Organ nie twierdził zatem, że kierowca został przesłuchany w postępowaniu administracyjnym, co istotnie nie miało miejsca. W aktach postępowania administracyjnego nie znajduje się zatem protokół przesłuchania kierowcy. Nie mogło także dojść do zarzucanego przez skarżącą przeprowadzenia dowodu z przesłuchania kierowcy z naruszeniem przepisów k.p.a. Można natomiast zauważyć, że kierowca bez zastrzeżeń podpisał protokół z kontroli.

Jednocześnie z akt sprawy wynika, ze w dniu [...] 2020 r. pełnomocnik skarżącej zapoznał się z aktami sprawy. Skarżąca miała zatem możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, w szczególności z treścią poszczególnych dokumentów oraz rodzajem podejmowanych przez organ czynności.

Chybiony jest argument strony, że sam wniosek Prokuratora, bez stosownego wyroku sądu, nie jest wystarczający do potwierdzenia okoliczności powoływanych przez organ. Wymaga zaznaczenia, że do akt postępowania administracyjnego został dołączony wyrok wydany w dniu [...] 2020 r. w sprawie [...] Sądu Rejonowego w B. P.. Wyrokiem tym R. H. został uznany winnym popełnienia zarzuconego mu czynu wyczerpującego dyspozycję art. 315 § 2 k.k., za co wymierzono mu karę grzywny. Zgodnie z adnotacją na wyroku, jest on prawomocny z dniem 6 lutego 2020 r. (wyrok k. 61-61v. akt administracyjnych).

Ustalenia prawomocnego wyroku karnego skazującego wydanego przeciwko kierowcy realizującemu przewóz skontrolowany w dniu [...] 2019 r. niewątpliwie potwierdzają prawidłowość ustaleń organów dokonanych w niniejszej sprawie.

Jednocześnie podniesiona przez skarżącą okoliczność, że Prokuratura nie wszczynała w stosunku do przewoźnika postępowania karnego, pozostaje bez wpływu dla administracyjnej odpowiedzialności skarżącej na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Przewóz, w ramach którego stwierdzono naruszenia, wykonywany był bowiem w imieniu i na rzecz skarżącej, która jest podmiotem odpowiedzialnym za naruszenia zgodnie z art. 92a ust. 1 i ust. 7 u.t.d.

Prawidłowe i uzasadnione treścią zgromadzonych w sprawie dowodów są również ustalenia wskazujące na zaistnienie naruszenia opisanego w l.p. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. Analiza danych zapisanych na karcie kierowcy oraz w pamięci tachografu i dokumentów przewozowych wykazała bowiem istotną rozbieżność pomiędzy odległością zarejestrowaną przez tachograf i drogomierz licznika kilometrów, a rzeczywistą odległością, którą pokonał pojazd z miejsca rozpoczęcia przewozu P. (R. ) do W. . Analiza wymienionych wyżej danych wykazała, że w dniu [...] 2019 r. kierowca rozładował towar w miejscowości P. i ruszył w drogę powrotną do Polski w dniu [...] 2019 r. o godz. 02:36 ze stanem licznika kilometrów: 487192 km. Zgodnie z danymi zapisanymi w tachografie przebyta droga wynosiła 883 km. Natomiast organ kontroli ustalił, że droga ta wynosiła około 1695 km.

Niezasadne są zarzuty kwestionujące powyższe ustalenia, w szczególności dotyczące drogi powrotnej, która faktycznie przebył pojazd. Wymaga podkreślenia, że przebieg trasy powrotnego przejazdu, począwszy od miejscowości P. w [...], został opisany i podpisany przez kierowcę zespołu pojazdów na wydruku mapy z maps google (k. 11 akt administracyjnych). Nie ma zatem podstaw do uznania, jak sugeruje skarżąca, iż nie wiadomo czy pojazd był rzeczywiście na miejscu rozładunku. Okoliczność wykonywania drogi powrotnej z miejscowości P. w [...] potwierdza także dodatkowo wystawiony w tej miejscowości dokument dotyczący dezynfekcji przedmiotowego zespołu pojazdów (k. 6 akt administracyjnych).

Skutecznej przesłanki do podważenia ustaleń organu nie stanowi także fakt określenia odległości drogi powrotnej kontrolowanego zespołu pojazdów w oparciu o dane z maps google. Należy zauważyć, że różnica pomiędzy ustaloną w ten sposób odległością – około 1695 km, a zarejestrowaną przez tachograf odległością 883 km, wynosi 812 km. Zatem droga zarejestrowana przez tachograf jest blisko dwa razy krótsza od drogi wynikającej z maps google. W sytuacji tak dużej różnicy zarzuty nieustalenia legalizacji oprogramowania maps google nie mogą mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia. Organ zaznaczył, że ustalona odległość jest przybliżona – około 1695 km. Nie zmienia to faktu istotnej różnicy pomiędzy rzeczywistą drogą przebytą przez zespół pojazdów, a drogą zarejestrowaną przez tachograf.

Z omówionych przyczyn ustalenia okoliczności stanu faktycznego sprawy należało uznać za prawidłowe. Ich zasadności nie podważają skutecznie sformułowane w skardze zarzuty.

W myśl art. 4 pkt 22 lit. b i lit. h ustawy o transporcie drogowym obowiązki lub warunki przewozu drogowego to między innymi obowiązki lub warunki wynikające z przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006; rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem (UE) nr 165/2014", lub aktów wykonawczych do rozporządzenia (UE) nr 165/2014; rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2016/799 z dnia 18 marca 2016 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 ustanawiającego wymogi dotyczące budowy, sprawdzania, instalacji, użytkowania i naprawy tachografów oraz ich elementów składowych (Dz. Urz. UE L 139 z 26.05.2016, str. 1, z późn. zm.) oraz rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/548 z dnia 23 marca 2017 r. ustanawiającego standardowy formularz pisemnego oświadczenia w sprawie usunięcia lub naruszenia plomby tachografu (Dz. Urz. UE L 79 z 24.03.2017, str. 1),

Rozporządzenie (UE) nr 165/2014 przewiduje obowiązek stosowania tachografów w pojazdach wykonujących przewozy drogowe. Powyższe rozporządzenie określa obowiązki i wymogi w odniesieniu do budowy, instalacji, użytkowania, sprawdzania i kontrolowania tachografów stosowanych w transporcie drogowym. Tachografy muszą spełniać wymogi rozporządzenia pod względem budowy, instalacji, użytkowania i sprawdzania (art. 1 ust. 1).

W świetle art. 3 ust. 1 rozporządzenia, tachografy są instalowane i użytkowane w pojazdach zarejestrowanych w państwie członkowskim używanych do przewozu drogowego osób lub rzeczy oraz do których zastosowanie ma rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE.L.2006.102.1 z dnia 2006.04.11).

Na mocy art. 32 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 165/2014 przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy obowiązani są do zapewnienia poprawnego działania i właściwego użytkowania tachografów. Jednocześnie przepis art. 32 ust. 3 powołanego rozporządzenia wprowadza zakazy, mające na celu zapobieżenie nieprawidłowościom w użytkowaniu tachografów. Zgodnie z tym przepisem zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach.

Jednocześnie w myśl art. 10 Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U z 2014 r. poz. 409) umawiające się strony zarządzą instalowanie i używanie w pojazdach zarejestrowanych na ich terytorium przyrządu kontrolnego, zgodnie z wymaganiami niniejszej umowy oraz załącznika i jego suplementów (ust. 1); przyrząd kontrolny, w rozumieniu niniejszej umowy, powinien, jeśli chodzi o konstrukcję, instalację, działanie i kontrolę, odpowiadać wymaganiom niniejszej umowy, załącznika oraz jego suplementów (ust. 2); uznaje się, że przyrząd kontrolny, który w zakresie konstrukcji, instalacji, działania i kontroli odpowiada rozporządzeniu Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r., spełnia wymagania niniejszej umowy, załącznika oraz jego suplementów.

W art. 10 załącznika "Przyrząd kontrolny postanowienia ogólne" do umowy AETR przewidziano obowiązek pracodawcy i kierowców zapewnienia prawidłowego funkcjonowania i właściwego użytkowania, z jednej strony, przyrządu kontrolnego, a z drugiej strony, karty kierowcy, w przypadku, gdy kierowca zobowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w przyrząd kontrolny zgodny z załącznikiem 1B.

Według art. 12 ust. 2 (a) tego załącznika kierowcy stosują wykresówki każdego dnia, w którym kierują pojazdem, począwszy od chwili przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki lub karty kierowcy przed końcem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innego powodu. Żadna wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który została przeznaczona.

W świetle art. 12 ust. 3 załącznika "Przyrząd kontrolny postanowienia ogólne" do umowy AETR kierowcy: zapewniają zgodność czasu zarejestrowanego na wykresówkach z czasem oficjalnym w kraju rejestracji pojazdu, korzystają z przełączników w celu rejestrowania osobno i w wyraźny sposób, pod określonymi znakami: czasu prowadzenia, wszystkich innych okresów pracy, innych okresów gotowości, przerw w pracy i dziennych okresów odpoczynku.

W myśl art. 12 ust. 7 lit. b wyżej wskazanego załącznika, na każde żądanie funkcjonariuszy służb kontrolnych kierowca prowadzący pojazd wyposażony w przyrząd kontrolny zgodny z suplementem 1 B, na żądanie funkcjonariuszy służb kontrolnych musi być w stanie przedstawić:

(i) kartę kierowcy, której jest posiadaczem;

(ii) wszelkie zapisy odręczne i wydruki sporządzone w ciągu bieżącego tygodnia oraz poprzednich 15 dni kalendarzowych, zgodnie z wymaganiami niniejszej umowy;

(iii) wykresówki odnoszące się do tego samego okresu co okres wspomniany w punkcie (ii), podczas którego prowadził on pojazd wyposażony w przyrząd kontrolny zgodny z suplementem 1.

Stosownie zaś do treści art. 12 ust. 8 załącznika, zabrania się fałszowania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach, przechowywanych przez przyrząd kontrolny lub na karcie kierowcy, lub wydruków z przyrządu kontrolnego, jak określono w suplemencie 1B. To samo stosuje się do jakiegokolwiek manipulowania przyrządem kontrolnym, wykresówką lub kartą kierowcy, które mogłoby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych i/lub informacji wydrukowanych. W pojeździe nie może znajdować się żaden sprzęt, który mógłby zostać użyty do wspomnianych manipulacji.

Z cytowanych przepisów wynika w sposób niebudzący wątpliwości obowiązek stosowania tachografów i rejestrowania danych na wykresówce lub karcie kierowcy. Jednocześnie w świetle powołanych przepisów zakazana jest każda forma manipulowania tachografem, a więc zakaz ten dotyczy wszelkich urządzeń czy przedmiotów użytych do zakłócania pracy tachografu oraz wszelkich sposobów ich użycia i zastosowanych technik, jeżeli miałoby to prowadzić do sfałszowania, zlikwidowania lub zniszczenia danych, rejestrowanych przez tachografy.

W związku z powyższymi przepisami pozostają naruszenia opisane pod l.p. 6.1.2 oraz 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Z przyczyn omówionych już wyżej należało podzielić wyrażoną w zaskarżonej decyzji ocenę o zaistnieniu wymienionych naruszeń w okolicznościach niniejszej sprawy.

Natomiast zdaniem Sądu w uzasadnieniu skargi dokonano błędnej wykładni art. 12 ust. 8 załącznika do umowy AETR. Nie można zgodzić się ze skarżącą, że powołany przepis dotyczy wyłącznie zakazu fałszowania, likwidowania oraz niszczenia danych już zarejestrowanych przez urządzenie rejestrujące na wykresówkach lub karcie kierowcy, a nie odnosi się do danych w trakcie rejestrowania, w związku z czym według skarżącej przepis nie może mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż w pojeździe nie znajdował się jakikolwiek sprzęt czy urządzenie, którym można było by zmieniać dane zarejestrowane już przez tachograf.

Trzeba podkreślić, że dane zarejestrowane, o których mowa we wskazanym przepisie, nie mogą być utożsamiane z danymi po zarejestrowaniu. Świadczy o tym fakt, że zakazane jest między innymi fałszowanie danych, czyli czynność wprost związana z zapisem danych, jak również zakazane jest jakiekolwiek manipulowanie przyrządem kontrolnym, które "mogłoby spowodować sfałszowanie" danych.

W konsekwencji nie ma podstaw do uznania, jak wywodzi skarżąca w oparciu o prezentowaną przez siebie wykładnię art. 12 pkt 8 załącznika do umowy AETR, że treść l.p. 6.1.2. oraz l.p. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. wyklucza ich zastosowanie w przedmiotowej sprawie.

Niezasadny jest także zarzut naruszenia przepisów art. 92b i art. 92c u.t.d.

Według art. 92b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił: 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087); 2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

W orzecznictwie podkreśla się, że hipoteza art. 92b ust. 1 u.t.d. jest jasna i obejmuje swoim działaniem przypadki, w których naruszono normy dotyczące przestrzegania przez kierowców przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerw i okresów wypoczynku. Koresponduje ona z rozdziałem II rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, który w artykułach 6-9 wskazuje, jaki może być dzienny czas prowadzenia pojazdu, wymagane przerwy oraz dzienne i tygodniowe okresy odpoczynku. Ustawodawca w tych wypadkach wskazał na możliwość wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy, o ile zostanie wykazane, że zorganizował i zdyscyplinował pracę przedsiębiorstwa w sposób, który zapewniał osobom wykonującym na jego rzecz transport drogowy wykonywanie go zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Nieprzypadkowo ograniczono możliwość wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorców w oparciu o tę normę prawną do przypadków naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerw oraz okresów odpoczynku, warunkując je właściwą organizacją pracy i odpowiednim systemem wynagradzania, uznając, że skoro warunki te zostaną spełnione, przedsiębiorca nie będzie już miał interesu w naruszaniu tych norm przez kierowców. W ramach art. 92b ust. 1 u.t.d. nie mieszczą się natomiast przypadki związane z niewłaściwym użytkowaniem tachografu, wszelkie ingerencje w jego działanie, w tym również niezarejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 września 2014r., II GSK 262/14 oraz z 11 lutego 2020 r., II GSK 4/18).

Prawidłowa jest zatem ocena organu odwoławczego, że przepis art. 92b u.t.d. nie znajdował zastosowania w niniejszej sprawie, która nie dotyczy naruszeń przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 92c u.t.d. W sprawie nie wystąpiły bowiem wyjątkowe okoliczności, które w świetle art. 92c u.t.d. uzasadniałyby wyłączenie odpowiedzialności skarżącej za stwierdzone naruszenia. Zgodnie z treścią tego przepisu nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Z przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wynika, że przedsiębiorca jest zwolniony od odpowiedzialności za naruszenie prawa, jeżeli nie miał on wpływu na powstanie naruszenia, a przyczynę naruszenia stanowiły okoliczności lub zdarzenia, których wykonujący przewóz nie mógł przewidzieć. Jako zdarzenia i okoliczności nie do przewidzenia należy rozumieć takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, a ich wystąpienie czy zaistnienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy dołożeniu ze strony przedsiębiorcy należytej staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Powyższy przepis wskazuje na okoliczności o charakterze wyjątkowym i nadzwyczajnym, a więc na sytuacje powstałe w warunkach niezależnych od przedsiębiorcy, np. klęski żywiołowe, katastrofy czy wprowadzenie na danym obszarze stanów nadzwyczajnych. Wskazane w art. 92c ustawy przesłanki egzoneracyjne odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć. Nie można więc skutecznie powoływać się na treść tego przepisu w sytuacji, gdy to pracownik przedsiębiorcy, działający w ramach powierzonych mu zadań dopuszcza się działań, za które ustawa przewiduje nałożenie kary (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lipca 2011 r., II GSK 716/10, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 13 marca 2012 r., III SA/Lu 738/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 12 kwietnia 2012 r., III SA/Kr 1016/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 13 czerwca 2014 r., III SA/Wr 245/14). Przepis ten ma charakter wyjątkowy i nie jest jego celem rezygnacja z obowiązku przestrzegania przepisów ustawy o transporcie drogowym ani generalne uwalnianie przedsiębiorców od odpowiedzialności za naruszenia prawa. Ponownie należy podkreślić, że w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. chodzi tylko i wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne, niezwiązane z niewłaściwą organizacją pracy przedsiębiorstwa czy doborem pracowników.

W konsekwencji chybione są argumenty skarżącej wiążącej naruszenie art. 92c u.t.d. z nieuwzględnieniem wniosków dowodowych zgłoszonych przez stronę. Skarżąca w piśmie z dnia [...] 2020 r. wniosła o przeprowadzenie dowodu w postaci przesłuchania kierowcy kontrolowanego pojazdu, jak również strony postępowania w zakresie naruszeń opisanych w załączniku do protokołu kontroli z dnia [...] 2019 r. oraz na okoliczność w jaki sposób jest organizowana praca kierowców, jak planowane są zadania przewozowe, czy na kierowcach ciąży presja czasowa na dostarczenie ładunku, czy kierowcy są zmuszania do jazdy niezgodnej z przepisami oraz w jaki sposób premiowana jest praca kierowców, w jaki sposób wyglądało wykonanie poddanego kontroli zadania przewozowego, w szczególności dostarczenie ładunku do miejsca docelowego w [...]. Zatem wniosek dowodowy skarżącej dotyczył okoliczności, do których odnosi się art. 92b u.t.d., a które nie podlegały badaniu w niniejszej sprawie. Natomiast skarżąca we wniosku dowodowym ani na żadnym etapie postępowania administracyjnego, jak również w treści skargi, nie wskazała jako przyczyny stwierdzonych naruszeń okoliczności mających charakter nadzwyczajny, których wystąpienie jest niezbędne do zastosowania normy art. 92c u.t.d. Uprawniona jest zatem ocena organu o niewykazaniu przesłanek do zastosowania w sprawie przepisu art. 92c u.t.d. Wbrew sformułowanym w skardze zarzutom, skarżąca nie została pozbawiona możliwości wykazania okoliczności wyłączających jej odpowiedzialność [?]administracyjną, a jej wyjaśnienia nie zostały pominięte. Skarżąca nie powołała jednak okoliczności, które mogłyby mieć znaczenie z punktu widzenia art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.

Wymaga także podkreślenia, że przewidziana w przepisach ustawy o transporcie drogowym odpowiedzialność administracyjna podmiotu wykonującego przewóz drogowy z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego ma charakter obiektywny, a zatem jest niezależna od winy i jej stopnia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2017 r., II GSK 4529/16).

Nie znajduje podstaw zarzut naruszenia w kontrolowanym postępowaniu przepisu art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu wyjaśniającym, w szczególności poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji w pierwszej instancji. Skarżąca została w dniu [...] 2019 r. zawiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego, a w treści zawiadomienia wskazano, iż podstawę wszczęcia postępowania stanowiły ustalenia z protokołu kontroli z dnia [...] 2019 r. (zawiadomienie k. 32 akt administracyjnych sprawy). Strona została zatem poinformowana o sporządzeniu protokołu, z którym mogła się zapoznać, jak również odnieść się do jego treści. Odpis protokołu oraz załącznika do protokołu zostały bowiem doręczone skarżącej wraz z zawiadomieniem z dnia [...] 2019 r. Jednocześnie w zawiadomieniu przywołano treść art. 10 § 1 k.p.a. Skarżąca kilkakrotnie wyrażała swoje stanowisko pisemnie. Zawiadomieniem z dnia 12 marca 2020 r. skarżąca zgodnie z powołanym przepisem została poinformowana o zakończeniu postępowania dowodowego oraz o możliwości przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek i odpisów. Skarżąca skorzystała z tego uprawnienia i w dniu [...] 2020 r. pełnomocnik skarżącej zapoznał się z aktami sprawy (protokół k. 58).

W ocenie Sądu organy wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7, art. 75 i art. 77 § 1 k.p.a.) i oceniły te dowody zgodnie z art. 80 k.p.a. W toku postępowania nie została naruszona zasada praworządności wyrażona w art. 6 k.p.a., ani zasada dwuinstancyjności postępowania, wyrażona w art. 15 k.p.a. Postępowanie nie było też prowadzone z naruszeniem art. 8 k.p.a., zobowiązującego organy administracji publicznej do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i kierowania się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Skarżąca powiadamiana była o wszystkich podejmowanych przez organ czynnościach i miała możliwość brania czynnego udziału w postępowaniu, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 107 § 3 k.p.a. i przekonująco wyjaśnia podstawy rozstrzygnięcia.

Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niezasadna. W konsekwencji i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.

Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 z poźn. zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie w związku z dynamicznym wzrostem zagrożenia epidemicznego na terenie województwa lubelskiego oraz wzrostem zachorowań wśród pracowników sądów, mając na uwadze, że przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i brakiem możliwości przeprowadzenia rozprawy z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia [...] 2021 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Odpisy zarządzenia zostały doręczone skarżącej oraz organowi.