Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 289/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-07-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 par. 1a, art. 34 par.2, art. 18, art. 166b
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 134, art. 144, art. 127 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Teza: I. Do postępowania zabezpieczającego - o ile nie naruszy to istoty tego postępowania - można stosować posiłkowo przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) ., mimo, że art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.)  traktuje o odpowiednim stosowaniu Kpa tylko w stosunku do postępowania egzekucyjnego, a nie zabezpieczającego.

II. Ponieważ postępowanie zabezpieczające posiada ścisły związek z postępowaniem egzekucyjnym, do postępowania zabezpieczającego można stosować "Przepisy ogólne" zawarte w dziale I ustawy, a inne przepisy tego postępowania można stosować w postępowaniu  zabezpieczającym gdy nie narusza to istoty tego postępowania.

TEZY

I. Do postępowania zabezpieczającego - o ile nie naruszy to istoty tego postępowania - można stosować posiłkowo przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) ., mimo, że art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.)  traktuje o odpowiednim stosowaniu Kpa tylko w stosunku do postępowania egzekucyjnego, a nie zabezpieczającego.

II. Ponieważ postępowanie zabezpieczające posiada ścisły związek z postępowaniem egzekucyjnym, do postępowania zabezpieczającego można stosować "Przepisy ogólne" zawarte w dziale I ustawy, a inne przepisy tego postępowania można stosować w postępowaniu  zabezpieczającym gdy nie narusza to istoty tego postępowania.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędzia WSA Hieronim Sęk, Protokolant Urszula Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2008 r. sprawy ze skargi D. P. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] kwietnia 2007 r. orzeczono o zabezpieczeniu zobowiązań podatkowych na majątku D. P. - współwłaściciela Spółki Jawnej "P." [...] w M. oraz określono przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami za zwłokę.

W dniu [...]maja 2007 r. Dyrektor Izby Celnej w W. wydał zarządzenie zabezpieczenia i skierował wniosek do dokonanie zabezpieczenia na majątku D.P. do organu egzekucyjnego.

Pismem z dnia 1 sierpnia 2007 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł zarzuty dotyczące prowadzenia postępowania zabezpieczającego. Postanowieniem z dnia [...] września 2007 r. Dyrektor Izby Celnej w W. wyraził stanowisko w sprawie zgłoszonych zarzutów uznając je za niezasadne. Postanowienie to wysłano na adres kancelarii pełnomocnika skarżącego radcy prawnego Z.C. - Kancelaria Prawna W.M. przy ul. K. 8, [...] W.

Pismem z dnia 5 grudnia 2007 r. Urząd Pocztowy Nr 44 poinformował Inspektora Celnego B.W., załączając kserokopię zbiorowego dowodu odbioru, iż przesyłka zawierająca przedmiotowe postanowienie o nr R [...] została doręczona na adres I [...] Sp. z o.o. ul. K. 8 [...] W., a jej odbiór w dniu 19 września 2007 r. pokwitowała sekretarka firmy.

Pismem nadanym w placówce pocztowej w dniu 27 września 2007 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zaś postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007 r. Dyrektor Izby Celnej w W. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że odpis postanowienia z dnia [...] września 2007 r. doręczono pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 19 września 2007 r. co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sprawy. Zgodnie zaś z art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) - dalej powoływana jako "u.p.e.a." termin do wniesienia zażalenia na postanowienie wynosił 7 dni. W ocenie Dyrektora Izby Celnej zażalenie wniesiono w dniu 27 września 2007 r. z uchybieniem 7-dniowego terminu.

Z akt sprawy wynika również, że w dniu 9 stycznia 2007 r. wpłynęło do Izby Celnej w W. pismo Centrum Usług Pocztowych Poczty Polskiej Oddziału Regionalnego w W. stanowiące odpowiedź na reklamację listu poleconego zawierającego postanowienie z dnia [...] września 2007 r. o nr [...] dokonaną przez Izbę Celną. Z treści pisma wynika, że reklamowana przesyłka została doręczona w dniu 19 września 2007 r., a odbiór pokwitowała sekretarka firmy. Z załączonego duplikatu potwierdzenia odbioru wynikało, że odbiór przesyłki pokwitował w dniu 19 września 2007 r. pracownik Kancelarii Prawnej W.M posługując się pieczątką Kancelarii.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2007 r. pełnomocnik Skarżącego zarzucił naruszenie art. 17 § 1a w zw. z art. 34 § 2 w zw. z art. 166b u.p.e.a. poprzez nierozpatrzenie zażalenia na stanowisko wierzyciela, wniesionego w terminie oznaczonym w tym przepisie oraz naruszenia art. 134, 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - dalej k.p.a., art. 17 § 1 i 1a, 33 pkt 1, 4, 10 w zw. z art. 166b u.p.e.a poprzez ich niewłaściwe i bezpodstawne zastosowanie. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu skargi wskazał, że wbrew twierdzeniu zawartemu w zaskarżonym postanowieniu, iż w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie przesyłki pocztowej ze wskazaną datą jego odbioru, w trakcie przeglądania akt w dniu 19 grudnia 2007 r. aplikant radcowski działający z upoważnienie pełnomocnika Skarżącego stwierdził, że w aktach sprawy brak jest takiego potwierdzenia i nie ma w nich żadnego innego potwierdzenia odbioru przedmiotowego postanowienia. Wyjaśnił, że Poczta Polska zwróciła się do Kancelarii o uzupełnienie - w ramach postępowania reklamacyjnego wszczętego przez organ - potwierdzenia odbioru postanowienia z dnia [...] września 2007 r. Na podstawie dokumentów znajdujących się w posiadaniu Kancelarii - wpisu do książki korespondencyjnej oraz pieczątki z datą wpływu umieszczonej na kopercie w której dostarczono przedmiotowe postanowienie - wypełniono potwierdzenie odbioru wskazując jako datę odbioru dzień 20 września 2007 r. Z tego względu za nieprawdziwe uznał pełnomocnik Skarżącego stwierdzenie, że w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie odbioru postanowienia Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] września 2007 r. Jego zdaniem, data stempla umieszczona na kopercie dokumentująca wpływ pisma do Kancelarii, jak również data wpisana do dziennika korespondencyjnego Kancelarii potwierdzają, że postanowienie to zostało doręczone w dniu 20 września 2007 r. Pełnomocnik Skarżącego odniósł się również do znajdującego się w aktach sprawy pisma Urzędu Pocztowego Warszawa 44 kierowanego do inspektor Z. W. i wskazał, że dotyczy ono przesyłki zaadresowanej na adres I., a nie Kancelarii Prawnej Radcy Prawnego W.M. Stwierdził, że taka korespondencja nie została doręczona pełnomocnikowi strony i w istocie pozostaje poza obrotem prawnym.

Z ostrożności procesowej pełnomocnik Skarżącego podniósł również, że, w jego ocenie, istnieją poważne wątpliwości prawne czy przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia można było stosować przepisy art. 134, 144 oraz art. 18 w zw. z art. 166b u.p.e.a. Na mocy ostatniego ze wskazanych przepisów - w sensie formalnym - można było zastosować w niniejszej sprawie art. 33 u.p.e.a. - wprost wskazany w treści art. 166b tej ustawy oraz art. 17 u.p.e.a. - stanowiącego w istocie uzupełnienie art. 34 również wskazanego w art. 166b cyt. ustawy. Brak było natomiast podstaw do zastosowania art. 18 u.p.e.a., a w związku z tym artykułów 134 i 144 k.p.a. gdyż, zdaniem pełnomocnika Skarżącego, przepisy te nie mają zastosowania w postępowaniu zabezpieczającym. W przepisach regulujących to postępowanie brak jest bowiem generalnego odesłania do przepisów k.p.a., zaś zawierający takie odesłanie art. 18 u.p.e.a. odnosi się wyłącznie do postępowania egzekucyjnego, a nie całej ustawy, co wprost wynika z jego treści. Nie ma on zatem charakteru odesłania generalnego, ale stanowi odesłanie o charakterze szczegółowym.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie uznając, że wobec wyników postępowania reklamacyjnego dotyczącego przesyłki zawierającej postanowienie z dnia [...] września 2007 r. stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia było zasadne. Wskazał ponadto, że art. 18 u.p.e.a. umieszczony został w części ogólnej tej ustawy i znajduje zastosowanie do całości uregulowanej w niej materii, w tym również postępowania zabezpieczającego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

W rozpatrywanej sprawie ocenie Sądu poddane zostało postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie tego organu uznające za nieuzasadnione zarzuty na postępowanie zabezpieczające prowadzone na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z dnia [...] maja 2007 r. W skardze pełnomocnik Skarżącego postawił zarzuty:

- naruszenia art. 17 § 1a w zw. z art. 34 § 2 w zw. z art. 166b u.p.e.a. poprzez nie rozpatrzenie zażalenia na stanowisko wierzyciela wniesionego w terminie przewidzianym w tym przepisie oraz

- naruszenia przepisów art. 134, art. 144 k.p.a., art. 17 § 1 i 1a, 33 pkt 1, 4, 10 w zw. z art. 166b u.p.e.a. poprzez ich niewłaściwe i bezpodstawne zastosowanie.

Odnosząc się do pierwszego ze wskazanych zarzutów skargi stwierdzić należy, iż zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosowanie do postanowień art. 17 § 1a u.p.e.a., o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej, do zażaleń na postanowienia, o których mowa w art. 34 § 2 tej ustawy, wydanych przez wierzycieli dla których organem wyższego stopnia jest minister stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 k.p.a., z tym, że termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. zostało doręczone w dniu 19 września 2007 r. Zażalenie na powyższe postanowienie zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 28 września 2007 r., o czym świadczy data stempla pocztowego na kopercie, a więc z przekroczeniem 7-dniowego terminu.

Stwierdzić należy, że Dyrektor Izby Celnej w W. wydał rozstrzygniecie na podstawie nieoficjalnego pisma Urzędu Pocztowego Warszawa 44 z dnia 5 grudnia 2007 r. ( str. 97 akt administracyjnych) potwierdzającego doręczenie postanowienia Dyrektora Izby Celnej w dniu 19 września 2007 r. na adres I., mieszczący się pod tym samym adresem, które to pismo nie może być uznane za dowód w sprawie, nie mniej jednak, z oficjalnej reklamacji nadesłanej na adres Izby Celnej w W. wynika, że rzeczona przesyłka doręczona została w dniu 19 września 2007 r. na adres Z. C. kancelaria Prawna radca prawny W. M. ul. K. 8. ( str. 140 akt administracyjnych), i podpisana przez sekretarkę firmy. W załączeniu przekazany został również duplikat potwierdzenia odbioru tej przesyłki. Z faktu tego należy wnosić, że gdyby przesyłka została doręczona 20 września 2007 r. jak to utrzymuje pełnomocnik Skarżącego, na duplikacie podpisanym przez sekretarkę firmy widniałaby data 20 września 2007 r. a nie data 19 września 2007 r. Z tego względu, nie uznał Sąd również za dowód w sprawie, kserokopii wpisu do książki korespondencyjnej Kancelarii, w którym to wpisie wstawiono jako datę odbioru dzień 20 września 2007 r. i kserokopii pisma reklamacyjnego na której przekreślona została data 19 września 2007 r. jako data doręczenia, a wstawiona data 20 września 2007 r.( karta 133 i 132 akt administracyjnych sprawy). W tej sytuacji, Sąd uznał, że uchybienie Dyrektora Izby Celnej w W., nie miało wpływu na wynik sprawy a zarzut naruszenia art. 17 § 1a u.p.e.a. jest nieuzasadniony.

Dyrektor Izby Celnej bowiem w celu potwierdzenia daty i prawidłowości doręczenia przesyłki skierował oficjalne pismo reklamacyjne do Urzędu Pocztowego. Pismem z dnia 4 stycznia 2008 r. Centrum Usług Pocztowych Oddział Regionalny w W. potwierdziło, że reklamowana przesyłka nr [...] adresowana do p. Z. C. Kancelaria Prawna Radcy Prawnego W.M. ul. K. 8 w W. została doręczona w dniu 19 września 2007 r., a jej odbiór pokwitowała sekretarka firmy.

Sąd nie mógł również uznać za zasadny drugiego z zarzutów skargi.

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w dziale IV zawiera przepisy dotyczące postępowania zabezpieczającego, niemniej jednak dział I ustawy "Przepisy ogólne" odnosi się również do postępowania zabezpieczającego. Poza tym niektóre przepisy dotyczące samego postępowania egzekucyjnego nakazują ich stosowanie w postępowaniu zabezpieczającym. Nie ulega wątpliwości, że do postępowania zabezpieczającego - o ile nie naruszy to istoty tego postępowania - można stosować posiłkowo przepisy k.p.a., mimo, że art. 18 u.p.e.a. traktuje o odpowiednim stosowaniu k.p.a. tylko w stosunku do postępowania egzekucyjnego, a nie zabezpieczającego. Warto tu zwrócić uwagę na środki ochrony prawnej służące zobowiązanemu, wierzycielowi i osobie trzeciej. Nie budzi wątpliwości, iż będą tu miały zastosowanie przepisy o zarzutach i zażaleniach (jak w rozpatrywanej sprawie), przepisy o żądaniu przez osobę trzecią wyłączenia prawa do rzeczy lub innego prawa majątkowego spod egzekucji, a także skarga do sądu administracyjnego.

Ponieważ postępowanie zabezpieczające posiada ścisły związek z postępowaniem egzekucyjnym, do postępowania zabezpieczającego można stosować "Przepisy ogólne" zawarte w dziale I ustawy, a inne przepisy tego postępowania można stosować w postępowaniu zabezpieczającym gdy nie narusza to istoty tego postępowania.

Słuszny jest zatem argument Dyrektora Izby Celnej, że nie można dokonywać wykładni przepisu art. 18 u.p.e.a w oderwaniu od art. 1 tej ustawy, który określa zakres przedmiotowy aktu normatywnego. Przepis ten stanowi, że ustawa określa prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie i stosowane przez nie środki przymusu, służące doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych obowiązków, o których mowa w art. 2, a także sposób zabezpieczenia wykonania tych obowiązków.

Stwierdzić należy, że u.p.e.a. nie reguluje jedynie postępowania egzekucyjnego, ale również procedury stosowane przez wierzycieli przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego oraz procedury postępowania zabezpieczającego.

Z tych względów skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).