Postanowienie NSA oz. w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 1382/96
NSA oz. w Rzeszowie
Data orzeczenia: 1997-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 626  Ustrój samorządu terytorialnego, w tym referendum gminne
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1995 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o samorządzie terytorialnym.
article: art. 16 ust. 1 pkt 5, art. 40 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Teza: 1. Zawarte w art. 40 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ określenia "akty" i "czynności" należy wiązać wyłącznie z formami działania administracji, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 1- 4 tej ustawy.

2. W razie złożenia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./ na uchwałę organu gminy nie jest dopuszczalne w świetle art. 40 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z art. 16 ust. 1 pkt 5 i 6 tej ustawy wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały; nie jest także możliwe wstrzymanie wykonania uchwały ex lege w sytuacji przewidzianej w art. 40 ust. 2 ustawy o NSA.

TEZY

1. Zawarte w art. 40 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ określenia "akty" i "czynności" należy wiązać wyłącznie z formami działania administracji, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 1- 4 tej ustawy.

2. W razie złożenia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./ na uchwałę organu gminy nie jest dopuszczalne w świetle art. 40 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z art. 16 ust. 1 pkt 5 i 6 tej ustawy wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały; nie jest także możliwe wstrzymanie wykonania uchwały ex lege w sytuacji przewidzianej w art. 40 ust. 2 ustawy o NSA.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę Pawła Cz. na uchwałę Rady Gminy W. z dnia 14 grudnia 1995 r. w przedmiocie sprzedaży nieruchomości.


UZASADNIENIE

Paweł Cz., działając na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./, wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na uchwałę Rady Gminy W. nr XVII/114/95 z dnia 14 grudnia 1995 r., dotyczącą sprzedaży w drodze przetargu ograniczonego działek oznaczonych numerami 1061/5 i 1061/6, stanowiących część działki nr 1061/4, położonej w Sz. na terenie gminy W. W skardze wniósł o natychmiastowe wstrzymanie wykonania opisanej wyżej uchwały. Skargę uzasadnił następująco: pismem z dnia 26 sierpnia 1996 r. wezwał Radę Gminy W. do uchylenia opisanej wyżej uchwały, narusza ona bowiem jego prawa. Wójt Gminy pismem z dnia 3 września 1996 r. poinformował go, że Rada Gminy nie zmieniła swojego stanowiska; przeciwnie - zobowiązała Zarząd Gminy do podjęcia działań zmierzających do wykonania uchwały. Bezskuteczne okazały się rozmowy skarżącego z Wójtem i Sekretarzem gminy, a na działce rozpoczęto czynności geodezyjne niewątpliwie związane z zamierzoną sprzedażą. Zaskarżona uchwała narusza, jak twierdzi skarżący, jego żywotny interes prawny, a w szczególności co najmniej narusza art. 23 "p." 4 /najprawdopodobniej chodzi o art. 23 ust. 4/ ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. 1991 nr 30 poz. 127 ze zm./ oraz art. 8 tej ustawy, jako że wyraża zgodę na sprzedaż nieruchomości w trybie przetargu, podczas gdy art. 4 "p." 8 /prawidłowo art. 4 ust. 8/ przewiduje wyraźnie, że byłemu właścicielowi lub jego następcy prawnemu przysługuje prawo nabycia nieruchomości w trybie bezprzetargowym. Zaskarżona uchwała przewiduje w par. 1 sprzedaż w drodze

przetargu ograniczonego, co w istotny sposób narusza prawa skarżącego. Zaskarżona uchwała narusza prawa skarżącego również z tej przyczyny, że nieruchomość została przejęta wraz z przyległymi działkami w wyniku bezprawnego zastosowania przepisów o reformie rolnej, co stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 kwietnia 1996 r. (...). Jak wywodzi skarżący, sporna nieruchomość, aczkolwiek bezprawnie wpisana do księgi wieczystej jako własność Skarbu Państwa na podstawie dekretu o reformie rolnej, ale z rażącym naruszeniem jego przepisów, i następnie skomunalizowana, stanowi własność prywatną, a nie gminną. Gmina poinformowana o wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, jaki zapadł w sprawie, (...) powinna wstrzymać się z dysponowaniem tą nieruchomością. Rada Gminy, jako organ samorządu terytorialnego, jest szczególnie zobowiązana do przestrzegania prawa i ochrony praw obywateli, natomiast sprzedaż bezprawnie zagarniętego mienia w potocznej mowie określana jest jako paserstwo. W konkluzji skarżący podniósł, iż podobne sprawy miały już swój finał w Naczelnym Sądzie Administracyjnym i doprowadziły do wyroków ustalających nieważność umowy. Do skargi załączono wyrok Ośrodka Zamiejscowego NSA w Katowicach (...) oraz wyrok Sądu Wojewódzkiego w (...) z dnia 7 października 1993 r. (...). Zdaniem skarżącego, podejmując zaskarżoną uchwałę, Rada Gminy naraża Skarb Państwa i organy samorządowe na szkodę, a wniosek o wstrzymanie wykonania uchwały spowodowany jest tym, że jej wykonanie, łącznie z zawarciem umowy, ma nastąpić jeszcze we wrześniu 1996 r.

Skarga została uzupełniona pismem procesowym pełnomocnika skarżącego w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały, powołującym się na art. 201 Kpa, a jego argumentacja była zbliżona do użytej w skardze.

W odpowiedzi na skargę zawarto wniosek o jej oddalenie z następujących powodów: zaskarżona uchwała została podjęta zgodnie z prawem, albowiem w myśl ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych /Dz.U. nr 32 poz. 191 ze zm./ Gmina W. stała się właścicielką spornej nieruchomości w drodze komunalizacji. Uchwała została przesłana Wojewodzie (...) w celu zbadania jej zgodności z prawem (...). Budynek mieszkalny będący przedmiotem sprzedaży jest w złym stanie technicznym, co potwierdza jego wycena. W obecnej chwili Gmina jako właściciel może zbyć budynek w drodze przetargu. Kierując się potrzebami wyższego rzędu, dobrem rodziny i dzieci najemców budynku, którzy we własnym zakresie prowadzą remonty, Rada Gminy wyraziła zgodę na jego sprzedaż.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarżący Paweł Cz. wniósł skargę do Sądu na opisaną na początku uchwałę Rady Gminy W. pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm., zwanej dalej ustawą o NSA/, która zgodnie z jej art. 69 weszła w życie z dniem 1 października 1995 r. W petitum skargi został zawarty wniosek o "natychmiastowe wstrzymanie wykonalności (...) uchwały". Był to jedyny wniosek skargi kierowany pod adresem Sądu, jednakże w uzasadnieniu skargi argumentacja została skupiona wyłącznie na niezgodności zaskarżonej uchwały z prawem, a zwłaszcza na naruszeniu przez jej podjęcie interesu prawnego skarżącego w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./.

Stanowczy wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały złożył w dalszej kolejności pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 14 października 1996 r. Wywód pełnomocnika skarżącego opierał się na nie obowiązującym już stanie prawnym, skoro ustawa o NSA uchyliła dział VI Kpa, w którym znajdował się powoływany w piśmie procesowym art. 201 Kpa /art. 61 pkt 3 ustawy o NSA/.

Na początku więc należało ustalić, czy na gruncie obowiązującej ustawy o NSA może być dopuszczalne i skuteczne domaganie się przez stronę wnoszącą skargę lub jej pełnomocnika wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały organu gminy. Unormowanie zawarte w art. 40 ust. 1 ustawy o NSA w związku z art. 16 ust. 1 tej ustawy nie daje podstaw do udzielenia odpowiedzi twierdzącej co do możliwości domagania się wstrzymania wykonania uchwały rady gminy w związku ze skargą na taką uchwałę, wniesioną na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy samorządowej. Zgodnie z art. 40 ustawy o NSA wstrzymanie wykonania może dotyczyć zaskarżonego "aktu" lub "czynności". Przepis ten jednak nie precyzuje bliżej pojęcia i zakresu aktów lub czynności, których dotyczy, a w szczególności nie stanowi, czy wstrzymanie wykonania może dotyczyć każdej z form działania administracji publicznej, w odniesieniu do której skarga jest dopuszczalna na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 1-7 ustawy o NSA, czy też tylko niektórych z nich.

Zawarte w art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o NSA określenia "akty" i "czynności" należy wiązać wyłącznie z formami działania administracji, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy. Do takiej wykładni upoważnia systematyka art. 16 ust. 1 oraz treść pkt 4 tego ustępu, który następuje po dokonanym w pkt 1-3 wyliczeniu określonych kategorii aktów administracyjnych podlegających zaskarżeniu i stanowi o "innych niż określone w pkt 1-3 aktach lub czynnościach". Należy więc przyjąć, że ustawodawca, używając w art. 40 ustawy o NSA pojęć "akt" i "czynność" bez bliższego ich określenia, odsyła do aktów i czynności określonych bliżej w art. 16 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy. W zakresie aktów i czynności wymienionych w art. 16 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o NSA nie mieszczą się pozostałe prawne formy działania administracji publicznej i samorządu terytorialnego zaskarżalne do NSA, skoro ustawodawca uznał za stosowne wyodrębnić je w pkt 5-7 tego ustępu.

Artykuł 16 ust. 1 pkt 6 ustawy o NSA wymienia "uchwały organów gmin i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej". Do tej właśnie kategorii /oprócz uchwał wymienionych w pkt 5/ należy zaliczyć skargi na uchwały organów gmin w trybie art. 101 ust. 1 ustawy samorządowej. Należy zatem uznać, iż w razie złożenia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym na uchwałę organu gminy nie jest dopuszczalne w świetle art. 40 ust. 1 ustawy o NSA w związku z art. 16 ust. 1 pkt 5 i 6 tej ustawy złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały, gdyż takie żądanie nie znajduje podstawy prawnej w obowiązującym prawie. Z wyłuszczonych wyżej przyczyn nie można również przyjąć możliwości wstrzymania wykonania uchwały ex lege w sytuacji przewidzianej w art. 40 ust. 2 ustawy o NSA. Wyrażony pogląd znajduje oparcie co do zasady w piśmiennictwie /T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 1996, str. 145- 146/. Tak więc Sąd nie mógł zadośćuczynić żądaniu skarżącego odnośnie do wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały.

Skarżący, jak już o tym wcześniej wspomniano, w istocie zaskarżył na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym uchwałę nr XVII/114/95 Rady Gminy W. z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie sprzedaży w drodze przetargu ograniczonego budynku mieszkalnego i gospodarczego w częściach wydzielonych wraz z działkami położonymi w Sz., stanowiącymi mienie komunalne Gminy W.

Zgodnie z powołanym art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Przepis ten określa wyczerpująco przesłanki wniesienia takiej skargi: (...) warunek wstępny dopuszczalności skargi w postaci bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, legitymację do wniesienia skargi każdego, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone, i dopuszczalność skargi ze względu na jej przedmiot przez ustanowienie, że uchwała podjęta przez organ gminy musi dotyczyć sprawy z zakresu administracji publicznej.

Prawną powinnością Sądu, niezależnie od treści zarzutów wymienionych w skardze /art. 51 ustawy o NSA/, jest każdoczesne badanie, czy w konkretnym wypadku zostały spełnione opisane wyżej przesłanki skutecznego wniesienia skargi. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie, a brak spełnienia chociażby jednej z nich czyni skargę niedopuszczalną, co nakazuje jej odrzucenie przez Sąd na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o NSA.

W konkretnym wypadku spełnione zostały przez skarżącego następujące przesłanki: po pierwsze - skarga prawidłowo została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, po drugie - skarżący zwrócił się pisemnie do Rady Gminy W. o weryfikację zaskarżonej uchwały /pismo z dnia 26 sierpnia 1996 r. w aktach administracyjnych/ i Wójt Gminy W. poinformował skarżącego o braku podstaw do zmiany zaskarżonej uchwały /pismo z dnia 3 września 1996 r. w aktach administracyjnych/. Po trzecie, jak wynika z uzasadnienia skargi, Paweł Cz. wyraża przekonanie, że sprzedaż nieruchomości wymienionych w zaskarżonej uchwale narusza jego prawa właścicielskie. Sąd nie znajduje podstaw, aby kwestionować takie zapatrywanie skarżącego, jednakże z powodów, o których będzie mowa dalej, Sąd nie ocenia, w jakim stopniu takie przekonanie jest merytorycznie uzasadnione.

W świetle dotychczasowego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawowe znaczenie przy ocenie dopuszczalności skargi przewidzianej w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym ma ustalenie, czy rzeczywiście w konkretnej sytuacji prawnej i faktycznej podjęta uchwała organu gminy, zaskarżona do Sądu, dotyczy sprawy z zakresu administracji publicznej. W rozpatrywanym przypadku Sąd wyraża przekonanie, że zaskarżona uchwała nie obejmuje swą treścią sprawy z zakresu administracji publicznej. Za przyjętym wstępnie poglądem przemawiają następujące argumenty: w art. 16 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy o NSA wymienia się dwie kategorie uchwał organów gminy, które mogą być zaskarżone do Sądu, a mianowicie uchwały organów gmin stanowiące przepisy gminne oraz inne uchwały organów gmin i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Nie ulega wątpliwości, iż zaskarżoną uchwałę należy zaliczyć do drugiej kategorii. Uchwały w tej kategorii nie mają jednolitego charakteru; mogą przybierać postać aktów o charakterze generalnym, gdy nie wskazują konkretnego ich adresata, bądź też aktów o charakterze indywidualnym, w których adresat bądź sytuacja faktyczna albo oba te elementy są skonkretyzowane. Z tym ostatnim przypadkiem mamy do czynienia w zaskarżonej uchwale; określono tu w par. 1 konkretnie oznaczone parcele gruntowe oraz budynek gospodarczy i mieszkalny, na których sprzedaż wyrażono zgodę. Na trafność podanej wyżej klasyfikacji uchwał organów gmin zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu uchwały z dnia 14 września 1994 r. W 5/94.

Akty o charakterze indywidualnym ze swej natury rzadko mogą być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego przewidzianej w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym. Ponadto zasługuje na aprobatę wyrażony w piśmiennictwie pogląd, że art. 101 ust. 1 cytowanej ustawy ma zastosowanie w celu ochrony prawnych interesów różnorakich podmiotów w tych sytuacjach, gdy w inny sposób nie gwarantuje się im w drodze innych procedur, chociażby administracyjnej lub cywilnej, ochrony ich praw /Z. Leoński: glosa do postanowienia NSA z dnia 20 lutego 1992 r. SA/Po 1544/91 - Samorząd Terytorialny 1992 nr 12 str. 70- 71/. Intencją ustawodawcy przy ograniczaniu dopuszczalności skargi tylko do uchwał "z zakresu administracji publicznej" było wyłączenie spod kontroli sądu administracyjnego sporów na tle stosunków cywilnoprawnych między gminą działającą przez swoje organy w formie uchwał a jej mieszkańcami. Spory takie zgodnie z art. 2 par. 1 Kpc powinny należeć do właściwości sądów powszechnych. Zasada ta znalazła również potwierdzenie w art. 19 pkt 1 i art. 20 ust. 3 ustawy o NSA; ten ostatni przepis przez sprawy z zakresu administracji publicznej nakazuje rozumieć wszelkie sprawy, które nie mają charakteru cywilnoprawnego. Z tych przyczyn oświadczenia woli gminy jako podmiotu prawa cywilnego, wyrażone również w formie uchwał organów kolegialnych gminy i dotyczące konkretnej sprawy, nie powinny podlegać kontroli NSA na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym. Teza taka znalazła również potwierdzenie w judykaturze Sądu Najwyższego /wyrok z dnia 26 listopada 1992 r. III ARN 74/92 - OSNCP 1993 nr 10 poz. 172/.

Dotychczasowe uwagi ogólniejszej natury należy teraz odnieść do treści zaskarżonej uchwały oraz zarzutów zawartych w skardze. W podstawie prawnej zaskarżonej uchwały powołano art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. "a" ustawy o samorządzie terytorialnym, zgodnie z którym do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących m.in. zasad nabycia, zbycia i obciążenia nieruchomości gruntowych. Powołanie w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały tego przepisu nie było całkowicie ścisłe, albowiem w rozpatrywanej sprawie Rada Gminy nie uchwalała zasad zbycia gruntów w sposób ogólny, lecz zdecydowała o zbyciu konkretnie oznaczonych działek oraz budynków. Sprawy tej nie można traktować jako istotnego uchybienia, zwłaszcza wobec nie w pełni jasnej formuły prawnej precyzyjnego określenia kompetencji rady i zarządu gminy w zakresie gospodarki gruntami komunalnymi w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. 1991 nr 30 poz. 127 ze zm., zwanej dalej w skrócie ustawą o g.g./. Brak zatem odpowiednich unormowań w przepisach szczególnych nie stoi na przeszkodzie w wyrażeniu przez rady gminy woli sprzedaży oznaczonej nieruchomości. Z art. 2 ust. 1 ustawy o g.g. wyprowadzić można wniosek o prawie gminy do rozporządzenia nieruchomością stanowiącą jej własność w rozumieniu art. 140 zadanie ostatnie Kc, nie można natomiast przyjąć, iż jest to unormowanie komplementarne z powodu braku precyzyjnego rozdzielenia właściwości rady i zarządu. Nic zatem dziwnego, że gminy w praktyce, niejako z ostrożności, powołują niezupełnie precyzyjnie, jak w zaskarżonej uchwale, przepis art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. "a" ustawy o samorządzie terytorialnym.

Zasadnicze znaczenie w treści zaskarżonej uchwały ma jej par. 1, w którym stwierdzono, iż Rada "wyraża zgodę na sprzedaż w drodze przetargu ograniczonego działek: nr 1061/5 o pow. 0,11 ha i nr 1061/6 o pow. 0,16 ha oraz budynku mieszkalnego i gospodarczego w częściach wydzielonych, położonych w Sz., stanowiących mienie komunalne Gminy W." Przepis ów wskazuje jedynie na wolę zbycia przez Gminę oznaczonej nieruchomości, czyli zamiar dokonania czynności cywilnoprawnej, trudno więc doszukać się w tym fragmencie uchwały elementów władztwa gminy typowego dla działań w sferze administracji publicznej.

Wykonanie zaskarżonej uchwały powierzono w par. 2 Zarządowi Gminy W. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, Zarząd Gminy mógł przystąpić do prawnie skutecznych działań związanych ze zbyciem spornej nieruchomości na podstawie normy kompetencyjnej zawartej w art. 2 ust. 1 ustawy o g.g., skoro Gmina W. była właścicielką tego gruntu na podstawie ostatecznej decyzji komunalizacyjnej Wojewody (...) z dnia 8 sierpnia 1992 r. /G.III-7250-129-16/92, decyzja w aktach administracyjnych/. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa i doktryny tej decyzji przysługuje domniemanie prawidłowości do czasu jej obalenia w trybie określonym przez obowiązujące prawo. Taka decyzja, do czasu jej wzruszenia, wywiera wszelkie skutki prawne wynikające z jej treści, co w konkretnym wypadku spowodowało nabycie przez Gminę w sposób prawnie skuteczny tytułu prawnego własności spornego gruntu wraz z budynkami. Nie ma żadnego dowodu na to, iżby omawiana decyzja była kiedykolwiek kwestionowana w granicach procedur określonych prawem. Kwestionowanie zatem przez skarżącego tytułu własności Gminy do gruntu jest bezpodstawne. Skarżący nie ma racji także w tym fragmencie skargi, w którym twierdzi, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 kwietnia 1996 r. II SA 897/95 potwierdził bezprawne przejęcie spornej nieruchomości w drodze reformy rolnej /wyrok w aktach administracyjnych/. W wyroku tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 22 lutego 1995 r. odmawiającą zwrotu nieruchomości przejętej na cele reformy rolnej z powodu niewyjaśnienia w postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności sprawy. m.in czy nie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne w odniesieniu do niektórych przejętych nieruchomości. Twierdzenie skarżącego zatem o bezprawnym przejęciu nieruchomości było przedwczesne. Powoływanie się w skardze na inne wyroki NSA i sądów powszechnych było niecelowe, skoro orzeczenia sądowe nie mają waloru powszechnie obowiązującej wykładni prawa i wiążą tylko w konkretnych /rozstrzyganych/ przypadkach.

Sąd nie ma podstaw, by odnosić się do zawartych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia w zaskarżonej uchwale konkretnych przepisów ustawy o g.g., w szczególności zaś by oceniać materialnoprawne aspekty zgodności z prawem trybu sprzedaży spornej nieruchomości, prawa "pierwszeństwa" przy jej nabyciu itp., są to bowiem materie należące do prawa cywilnego, a zatem tylko w trybie i na zasadach określonych w tej gałęzi prawa skarżący może dochodzić swoich racji. Otwarta również pozostaje droga weryfikacji wspomnianej wcześniej decyzji komunalizacyjnej w trybie nadzwyczajnych postępowań administracyjnych określonych przepisami kodeksu postępowania

administracyjnego.

Dotychczasowe uwagi uprawniają do wniosku, iż z powodu wydania kwestionowanej uchwały skarżący nie został pozbawiony ochrony w dochodzeniu swych praw, przysługiwała mu i nadal przysługuje paleta środków cywilnoprawnych i administracyjnoprawnych służących do ochrony jego praw. Sytuację taką należy traktować jako istotny argument o nietrafności dokonanego przez skarżącego wyboru drogi dochodzenia jego pretensji na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym. Najważniejszą okolicznością, jaką starał się wykazać Sąd, było to, iż zaskarżona uchwała od strony przedmiotowej nie dotyczyła "sprawy z zakresu administracji publicznej", brakowało zatem jednej z koniecznych przesłanek kompetencji Sądu do oceny zgodności zaskarżonej uchwały z prawem. Z tej przyczyny należało skargę odrzucić jako niedopuszczalną na podstawie art. 27 ust. 2 i art. 53 ust. 3 cytowanej wcześniej ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Wskutek odrzucenia skargi jako orzeczenia dalej idącego zbyteczne było dodatkowe orzekanie w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały.