Wyrok NSA oz. w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1487/00
NSA oz. w Krakowie
Data orzeczenia: 2001-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Administracyjne postępowanie
Podatkowe postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 3, art. 2 ust. 5-6
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz. 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 233 par. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: Skoro obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach nieruchomości, to decyzję ustalającą wysokość podatku od nieruchomości należy wydać na wszystkich współwłaścicieli.

TEZY

Skoro obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach nieruchomości, to decyzję ustalającą wysokość podatku od nieruchomości należy wydać na wszystkich współwłaścicieli.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Henryka W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 22.05.2000 r. (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości na rok 2000 - skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją (...) z dnia 9.02.2000 r. Burmistrz Miasta i Gminy W. ustalił wysokość podatku od nieruchomości na 2000 r. od współwłaścicieli nieruchomości położonej w L.-G. nr jednostki ewidencyjnej 35667 na kwotę 342 zł.

Jako uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia organ podał, iż podatek ustalono na podstawie złożonego wykazu nieruchomości.

Od powyższej decyzji wniósł odwołanie jeden ze współwłaścicieli Henryk W. podnosząc, iż nie jest prawdą, że powierzchnia gruntów podana jako podstawa opodatkowania w decyzji jest zgodna z wykazem nieruchomości złożonym przez niego i obejmuje tylko połowę nieruchomości. Na taki obszar gruntu powinna zostać wystawiona przedmiotowa decyzja. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. działając na podstawie art. 233 par. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, co uzasadniło tym, że stosownie do brzmienia art. 2 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z dnia 12 stycznia 1991 r. /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ jeżeli nieruchomość jest współwłasnością albo jest we współposiadaniu dwóch lub więcej osób prawnych albo osób fizycznych /z wyjątkiem nieruchomości, o których mowa w ust. 3 i 5/ to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania.

Ponadto zgodnie z brzmieniem par. 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego /Dz.U. nr 105 poz. 1200/, zobowiązanie to przypadające od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność albo będących we współposiadaniu osób fizycznych ustala się w odrębnych nakazach płatniczych. Wynika z tego zatem, że w sytuacji gdy nieruchomość stanowi współwłasność kilku osób, koniecznym jest wystawienie odrębnego nakazu płatniczego obejmującego daną nieruchomość. Stosownie zaś do przepisów par. 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia, jeżeli (...) nieruchomość jest współwłasnością albo jest we współposiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych - osoba, na którą wystawia się odrębny nakaz płatniczy (...) jest którykolwiek ze współwłaścicieli /współposiadaczy/. Zgodnie z art. 2 ust. 4 cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność lub współposiadanie /z zastrzeżeniem ust. 5/ innych osób niż małżonkowie, obowiązek podatkowy od tej nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub współposiadaczach. Ustawa odwołuje się tym samym do przepisów prawa cywilnego, regulujących instytucję solidarności biernej: art. 366 Kc stanowi, że kilku dłużników może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych /solidarność dłużników/ /par. 1/, zaś aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani /par. 2/. Ponadto, zgodnie z art. 376 par. 1 Kc jeżeli jeden z dłużników solidarnych spełnił świadczenie, treść istniejącego między współdłużnikami stosunku prawnego rozstrzyga o tym, czy i w jakich częściach może on żądać zwrotu od współdłużników jeżeli z treści tego stosunku nie wynika nic innego, dłużnik, który świadczenie spełnił, może żądać zwrotu w częściach równych, część zaś przypadająca na dłużnika niewypłacalnego rozkłada się między współdłużników /par. 2/.

Nakaz płatniczy w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego mógł więc być wystawiony na jednego ze współwłaścicieli nieruchomości.Jednakże w treści odwołania Henryk W. powołuje się na szereg dokumentów, których nie zawierają akta sprawy. Ponieważ nadesłane przez organ I instancji akta są niekompletne i nie zawierają całości materiału dowodowego niezbędnego do zweryfikowania rozstrzygnięć podjętych w sprawie, organ odwoławczy nie może skontrolować ich zasadności i prawidłowości. Ponadto dokumenty przesłane przez organ I instancji nie są oryginalne, są to bowiem kserokopie dokumentów, dodatkowo załączone przez odwołującą się stronę, poza wypisem z rejestru gruntów, który nota bene opatrzony jest datą 17.04.2000 r., czyli pochodzi z okresu po wydaniu zaskarżonej decyzji. Wątpliwości Kolegium budzi także zestawienie daty wydania decyzji z datą złożenia przez podatnika P. W. wykazu nieruchomości. Decyzja wydana została bowiem 9.02.2000 r., a wspomniana deklaracja wpłynęła do UMiG i W. z dniu 16.02.2000 r.

Ustawa Ordynacja podatkowa szczegółowo reguluje kwestie dotyczące zasad, jakimi powinien kierować się organ I instancji w toku postępowania podatkowego: oprócz zasad ogólnych zawartych w rozdziale 1 Działu IV Ordynacji/dla nin. sprawy znaczenie ma w szczególności art. 124/, organ podatkowy powinien przestrzegać reguły, iż wydanie decyzji powinno zostać poprzedzone pełnym wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, przy czy obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego spoczywa na organie administracji. Ocena ustalonych w ten sposób okoliczności winna następnie znaleźć odzwierciedlenie, zgodnie z art. 210 par. 4 cyt. ustawy w uzasadnieniu wydanej decyzji.

W przedmiotowej sprawie, organ I instancji naruszył skazane powyżej zasady. Ich usunięcie, w toku ponownego rozpatrzenia sprawy jest warunkiem prawidłowości podejmowanego rozstrzygnięcia. Nie jest bowiem m.in. dopuszczalna taka sytuacja, aby uzasadnienie decyzji /jak ma to miejsce w niniejszej sprawie/ było lakoniczne i ograniczało się do wskazania jednego dokumentu, którego zresztą jak wyżej wykazano, organ I instancji nie posiadał w dacie wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia.

W skardze, która została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Henryk W. ponowił zarzuty odwołania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 233 par. 2 ustawy Ordynacja podatkowa, organ odwoławczy może uchylić w całości lub w części decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, przekazując sprawę organ ten może wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.W rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.

Natomiast wbrew temu, co twierdzi Samorządowe Kolegium Odwoławczego, Burmistrz Miasta i Gminy W. nie wydał decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2000 r. Wydał on natomiast decyzję w sprawie podatku od nieruchomości na 2000 r. na jednego, a nie na wszystkich współwłaścicieli przedmiotu opodatkowania, tak jak wymagają tego obowiązujące w tym roku przepisy prawne. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 4 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym /Dz.U. 1993 nr 94 poz. 431 ze zm./ Minister Finansów może określić w drodze rozporządzenia, że podatnicy podatku rolnego będący równocześnie podatnikami podatku od nieruchomości lub leśnego wpłacają te podatki w formie łącznego zobowiązania pieniężnego na podstawie jednej decyzji /nakazu płatniczego/ oraz wskazać osoby, na które wystawia się decyzję. Z cytowanego przepisu wynika więc też, że łączne zobowiązanie pieniężne musi obejmować co najmniej dwa podatki, przy czym jednym zawsze musi by d podatek rolny a drugim może być podatek od nieruchomości lub podatek leśny Jednocześnie Minister Finansów może wskazać osobę, na którą wystawia się nakaz płatniczy /decyzję/ w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego. Potrzeba takiego wskazania zachodzi wówczas gdy gospodarstwo rolne /przedmiot podatku rolnego/ oraz las /przedmiot podatku leśnego/ lub nieruchomość /przedmiot podatku od nieruchomości/jest współwłasnością lub jest we współposiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych. Powyższa delegacja została wykonana przez wydanie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego. Skoro w sprawie nie wystąpił także podatek rolny, to przepisy te nie miały zastosowania w niej. Inne przepisy nie przewidują zaś, że w sytuacji gdy nieruchomość jest współwłasnością albo jest we współposiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych, to osobą na którą wystawia się decyzję w sprawie podatku od nieruchomości jest którykolwiek ze współwłaścicieli /współposiadaczy/.

Zaskarżona decyzja podlegała, więc uchyleniu również na podstawie art. 233 par. 1 lit. "b" ustawy Ordynacja Podatkowa. Organ I instancji bowiem rażąco naruszył przepisy o łącznym zobowiązaniu pieniężnym.

Skoro nieruchomość jest współwłasnością innych osób niż małżonkowie oraz nie jest związana z odrębną własnością lokali, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania. Obowiązek podatkowy ciąży, więc solidarnie na wszystkich współwłaścicielach /zob. art. 2 ust. 3, 5-6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Oznacza to, że decyzję ustalającą wysokość podatku od nieruchomości należy wydać na wszystkich współwłaścicieli.

W tym stanie sprawy mimo niepełnego uzasadnienia decyzji nie można było skargi uznać za uzasadnioną.Z tego względu Sąd działając na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzekł jak w sentencji.