Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 445/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c, art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 78 ust. 2 pkt. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 10 poz 55
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie sędzia NSA Jolanta Rajewska sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Protokolant Urszula Radziuk po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1735/07 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1735/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej.

M. S. pełnił zawodową służbę wojskową do roku 2004 na stanowisku służbowym komendanta lotniska - Komenda Lotniska Nr [...] - [...] Baza Lotnicza - Wyższa Szkoła Oficerska Sił Powietrznych - WLOP ([...];[...]). Jednostka ta z dniem 31 grudnia 2002 r. uległa przeformowaniu w nową strukturę organizacyjną na podstawie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia 27 listopada 2001 r. nr PF-458/Org./P1 w sprawie zmian organizacyjno - etatowych w Wojskach Lotniczych i Obrony Powietrznej. Tym samym zmniejszył się stan etatowy, a zajmowane przez skarżącego stanowisko służbowe uległo likwidacji.

W związku z faktem, że brak było możliwości zaproponowania skarżącemu innego stanowiska służbowego, stosownie do posiadanego stopnia wojskowego oraz kwalifikacji, Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...], działając na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.) w związku z § 137 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38 ze zm.), wypowiedział M. S. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej.

W dniu [...] marca 2007 r. skarżący złożył do Ministra Obrony Narodowej wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego z dnia [...] czerwca 2003 r. Wyjaśnił, że jego jednostka macierzysta nie uległa rozformowaniu, o czym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy, lecz przeformowaniu, zaś zmniejszenie się stanu osobowego nie stanowi samoistnej przesłanki wypowiedzenia. Deklarację o braku możliwości wyznaczenia na inne stanowisko służbowe należało natomiast uznać za standardowe sformułowanie, ponieważ nie istnieją dowody potwierdzające aktywność organu w tym względzie. Skoro nie było możliwości usytuowania skarżącego w służbie, to wypowiedzenie powinno nastąpić w dniu 31 grudnia 2002 r., a nie dopiero pół roku później.

Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...], na podstawie art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 K.p.a., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji. Wskazał, że w wyniku przeformowania jednostki wojskowej nastąpiło zmniejszenie stanu etatowego. Rozkaz Szefa Sztabu Generalnego WP miał charakter konstytutywny i nie był zapowiedzią przeformowania w przyszłości, lecz aktem inicjującym przeformowanie. Zatem był to proces w płaszczyznach: m.in. organizacyjnej, personalnej, lokalowej, technicznej i w tym zakresie nie był wydawany inny akt prawny, a rozkaz określał zarówno początek, jak i koniec dokonania zmian. Wejście rozkazu w życie wyznaczyło początek procedur związanych z przeformowaniem, w tym i kadrowym. Reasumując, w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej do dokonania wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej i to tym bardziej, że poszukiwano dla skarżącego innego stanowiska w Siłach Zbrojnych i przewidziano dziewięciomiesięczny okres wypowiedzenia, który rozpoczął swój bieg w dniu 1 grudnia 2003 r. Organ nadmienił również, że w tym czasie, w wyniku trwających zmian organizacyjnych w Siłach Zbrojnych, liczna grupa oficerów służby stałej utraciła zajmowane stanowiska służbowe. Stąd też został zachowany związek przyczynowy pomiędzy rozkazem Szefa Sztabu Generalnego WP, a dokonanym wypowiedzeniem.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, powołując liczne fakty stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu zawodowej służby wojskowej innych oficerów, chorążych i podoficerów.

Utrzymując decyzję w mocy na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., Minister Obrony Narodowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zaznaczył, że sprawa administracyjna była rozpatrywana w sposób indywidualny.

W skardze M. S. wniósł o uchylenie decyzji Ministra Obrony Narodowej i decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 6, 7, 8, 9 i 10 K.p.a. oraz art. 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 16, 17 i 19 Europejskiego kodeksu dobrej administracji oraz przepisów stanowiących podstawę ich wydania. W uzasadnieniu skargi - powołując się na dotychczasowe zarzuty - zaakcentował fakt, że jednostka macierzysta uległa już rozformowaniu 6 miesięcy wcześniej i tym samym zerwano związek przyczynowy, o którym wspomniał organ w zaskarżonej decyzji. Stąd też naruszono przepis art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy poprzez jego błędną wykładnię.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Oddalając skargę wyrokiem z dnia 12 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1735/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Wskazał, iż zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.) dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy może nastąpić, jeżeli jednostka, w której żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową, podlega rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy, a brak jest możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. Nie budziło wątpliwości Sądu, że na podstawie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia 27 listopada 2001 r. nr PF-458/Org./P1 w sprawie zmian organizacyjno - etatowych w Wojskach Lotniczych i Obrony Powietrznej, do dnia 31 grudnia 2002 r. [...] Baza Lotnicza została przeformowana w nową strukturę organizacyjną a w konsekwencji przeformowania jednostki zmniejszył się jej stan etatowy, natomiast stanowisko zajmowane przez skarżącego uległo likwidacji. Nie było również możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe. Jak wynika z dokumentów kadrowych znajdujących się w aktach personalnych skarżącego, poszukiwano możliwości zatrudnienia oficera na innych stanowiskach w różnych rodzajach wojsk Sił Zbrojnych, jednakże poszukiwania te nie przyniosły dla niego oczekiwanych rezultatów. Stąd też zostały spełnione przesłanki do wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy. Sąd podkreślił, że stwierdzenie nieważności jest jednym z trybów nadzwyczajnych wzruszenia decyzji ostatecznej (art. 16 § 1 K.p.a.), dlatego przesłanek nieważności nie można interpretować rozszerzająco. Należy ponadto odróżnić postępowanie określone w art. 156 i nast. K.p.a. od postępowania zwykłego. W postępowaniu dotyczącym nieważności decyzji organ powinien koncentrować się na zagadnieniach prawnych i nie dokonuje uzupełnienia (poszerzenia) materiału sprawy ani ustaleń faktycznych. Celem postępowania nieważnościowego jest poszukiwanie uchybień i wadliwości, tak proceduralnych, jak i dotyczących prawa materialnego. W ocenie Sądu rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana, jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, jest wyraźne wykazanie, jaki konkretny przepis został naruszony i dlaczego naruszenie to organ ocenił jako rażące. O rażącym naruszeniu prawa mówić można tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność. W konsekwencji traktowanie naruszenia prawa jako "rażące" może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie, gdy jego waga jest znacznie większa, niż stabilność ostatecznej decyzji. Następnie Sąd wyjaśnił, że w sprawie zasadniczą kwestią było zagadnienie związku przyczynowego pomiędzy datą likwidacji zajmowanego przez skarżącego stanowiska, a wypowiedzeniem mu stosunku służbowego. Zdaniem Sądu związek taki istniał. Likwidacja stanowiska służbowego jest procesem, który dla swojej prawidłowości wymaga czasu, zaś w niniejszej sprawie został on zapoczątkowany po wydaniu rozkazu z dnia 27 listopada 2001 r. Dla prawidłowości wypowiedzenia stosunku służbowego nie jest natomiast istotne, czy wypowiedzenia tego dokonano przed, czy po dacie wskazanej w rozkazie, lecz istotne jest, czy zachodzi związek pomiędzy likwidacją etatu, a wypowiedzeniem stosunku służbowego. Konieczne jest, aby wypowiedzenie było logiczną i nieuchronną konsekwencją likwidacji stanowiska służbowego. Przeformowanie jednostki stanowi bowiem proces rozciągnięty w czasie. Na proces ten składa się wiele czynności organizacyjnych, technicznych i prawnych, które powinny zapewnić płynne przejście z jednej struktury organizacyjnej w nową. Dotyczy to również zapewnienia ciągłości działania jednostki w zakresie stanu kadrowego, ponieważ jednorazowa wymiana kadry personalnej mogłaby w skrajnych przypadkach doprowadzić nawet do paraliżu działalności jednostki. W konkluzji Sąd podkreślił, że wydanie decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej po sześciu miesiącach od daty końcowej przeformowania jednostki, nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 ust. 1 pkt 2 K.p.a., jest jedynie konsekwencją przeformowania - rozciągniętą w czasie, ale konieczną dla zapewnienia prawidłowej pracy jednostki.

W skardze kasacyjnej M. S. wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Jako zasadniczy zarzut wskazał naruszenie art. 78 ust 2 pkt. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 zm.) poprzez jego błędne zastosowanie wobec skarżącego. Zaznaczył, że Komenda Lotniska Nr [...],[...] Bazy Lotniczej została rozformowana, powodując przeformowanie jednostki nadrzędnej nad Komendą. Rozkaz Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia 27 listopada 2001 r. nr PF-458/Org/Pl w sprawie zmian organizacyjno-etatowych w Wojskach Lotniczych i Obrony Powietrznej określał początek procesu rozformowania (27 listopada 2001 r.) oraz koniec tego procesu (31 grudnia 2002 r.). Zdaniem skarżącego w takiej sytuacji nie było podstawy do dokonania wypowiedzenia stosunku służbowego później (z przyczyny rozformowania jednostki i likwidacji stanowiska służbowego), to jest w dniu [...] czerwca 2003 r., a tym bardziej w dniu [...] listopada 2003 r. (data doręczenia decyzji o wypowiedzeniu). Nie istniał już bowiem bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy decyzją o wypowiedzeniu a likwidacją stanowiska i rozformowaniem jednostki wojskowej. M. S. zarzucił także naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez nieuwzględnienie skargi pomimo rażącego naruszenia prawa materialnego przez organ, które miało wpływ na wynik sprawy. Wskazał także na naruszenie art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nie zajęcie stanowiska w odniesieniu do podniesionych w skardze zarzutów (dotyczących art. 6, 7, 8, 9, 10 K.p.a. oraz ogólnych zasad objętych art. 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 16 i 19 Europejskiego kodeksu dobrej administracji). W uzasadnieniu skargi kasacyjnej M. S. nie zgodził się z poglądem Sądu, iżby wypełnione zostały wobec niego przesłanki z art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej. Wyjaśnił, że Komenda Lotniska Nr [...],[...] Bazy Lotniczej została rozformowana, powodując przeformowanie jednostki nadrzędnej. Rozkaz Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia 27 listopada 2001 r. określał początek (27 listopada 2001 r.) i koniec (31 grudnia 2002 r.) procesu rozformowania. Wypowiedzenie złożone w dniu [...] czerwca 2003 r. nie pozostawało już w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy decyzją o wypowiedzeniu, a likwidacją stanowiska i rozformowaniem jednostki wojskowej. M. S. podkreślił także, iż art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej określa warunki wypowiedzenia w kontekście czasowym. Nie budziło jego wątpliwości, że skoro po dniu 31 grudnia 2002 r. nie pełnił już służby w zlikwidowanej jednostce oraz że "nie pełnił służby" (art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy), gdy zmniejszył się jej stan etatowy, to z powodu jej likwidacji czy zmniejszenia stanu etatowego, nie można było dokonać wypowiedzenia. Motywując zarzut naruszenia art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący podkreślił, że Sąd nie ustosunkował się do podniesionych zarzutów, a jego zdaniem były one istotne i wymagały rozważenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.. 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

Podstawy skargi kasacyjnej dotyczą przede wszystkim zarzutu naruszenia prawa materialnego wskutek błędnej interpretacji i niewłaściwego zastosowania art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm. - dalej: ustawa pragmatyczna). Zgodnie z tym przepisem dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy może nastąpić, jeżeli jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową, podlega rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy, a brak jest możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe.

Powyższy zarzut skargi kasacyjnej nie był zasadny. Na wstępie wymaga zaznaczenia, że Sąd administracyjny pierwszej instancji nie dokonywał bezpośredniej kontroli legalności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego, a weryfikował rozstrzygnięcie zapadłe w postępowaniu nadzwyczajnym. Przedmiotem decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2007 r. nr [...], utrzymanej w mocy w wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzją tegoż organu z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...]było ustalenie czy poddana nadzorowi ostateczna decyzja administracyjna Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] dotknięta była którąkolwiek z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej: K.p.a.). Ich charakter determinuje sposób oceny kontrolowanego aktu oraz wyznacza zakres postępowania. Dokonując weryfikacji rozstrzygnięcia w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ administracji nie działa jako kolejna instancja odwoławcza badająca sprawę co do istoty w jej całokształcie. W pierwszym rzędzie powinien uwzględniać zasadę stabilności decyzji (art. 16 K.p.a.), a następnie badać czy jest ona obciążona wadami kwalifikowanymi, wymienionymi w art. 156 § 1 K.p.a., w stopniu uzasadniającym odstąpienie od tej zasady w imię ochrony praworządności.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej M. S. wywodził, że decyzja o zwolnieniu go ze służby została wydana z naruszeniem art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej w stopniu rażącym. Wyraźnie wskazał, iż chodzi o naruszenie prawa przez błędne zastosowanie normy, stąd stopień tego naruszenia należało ocenić z pozycji normatywistycznej - to jest kładąc nacisk na istnienie sprzeczności pomiędzy treścią kwestionowanego rozstrzygnięcia a treścią przepisu będącego jego podstawą. Sprzeczność taka zajdzie, jeżeli decyzja zostanie wydana wbrew wyraźnemu brzmieniu normy prawnej lub, gdy organ oprze ją na domniemanym upoważnieniu, którego przepisy w ogóle nie przewidują (sprzeczność zajdzie wtedy bezpośrednio w relacji do zasady praworządności wyrażonej w art. 2, 7 Konstytucji RP, art. 6 i 6 K.p.a.). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ostateczna decyzja administracyjna Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] nie była sprzeczna z treścią art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej, a w konsekwencji Minister Obrony Narodowej nie mógł stwierdzić jej nieważności.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący kwestionował istnienie przesłanek wymienionych w art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej. Wskazał w szczególności, że decyzja o wypowiedzeniu stosunku służby wojskowej wydana została po upływie zakreślonego rozkazem Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia 27 listopada 2001 r. okresu rozformowania jednostki, w której skarżący wcześniej pełnił służbę (to jest po 31 grudnia 2002 r.). Zdaniem M. S. nie można zatem mówić o bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym pomiędzy wypowiedzeniem a likwidacją stanowiska i rozformowaniem jednostki wojskowej, bowiem skarżący w dniu wydania decyzji o wypowiedzeniu w rozformowywanej jednostce nie pełnił już służby.

Stanowiska skarżącego nie można podzielić. Zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej warunkiem wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej jest rozformowanie jednostki, w której żołnierz zawodowy pełni służbę. Wypowiedzenie powinno pozostawać zatem w związku z rozkazem redukcji stanu etatowego i stanowić jego wykonanie. Zmniejszenie stanu etatowego następuje z datą wejścia w życie rozkazu zawierającego wykaz zamian organizacyjnych jednostki, a wypowiedzenia stosunków służbowych i ostateczna likwidacja stanowisk stanowi jego realizację. Rzetelne przeprowadzenie czynności związanych z procesem reorganizacji jednostek wojskowych - na co trafnie zwrócił uwagę skarżący - powinno nastąpić też w okresie zakreślonym w rozkazie dotyczącym zamian organizacyjnych - a w tej sprawie do dnia 31 grudnia 2002 r. Żołnierz ma bowiem prawo domniemywać, iż reorganizacja jednostki - która może mieć wpływ na jego sytuację prawną (art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej) - nastąpi właśnie w tak wyznaczonym okresie. Wbrew stanowisku skarżącego nie oznacza to jednak, że wypowiedzenie stosunku służby z powodu rozformowania jednostki - po terminie przyjętym w rozkazie dotyczącym zmian organizacyjnych - nie ma podstawy prawnej i zanika związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rozformowaniem jednostki a wypowiedzeniem. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego fakt spóźnionego wydania decyzji o wypowiedzeniu mógł być ewentualnie podniesiony jako zarzut w postępowaniu zwykłym; w żadnym jednak razie nie daje on podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Okoliczność rozformowania jednostki, która była pierwotną i zasadnicza przyczyna wypowiedzenia, istniała bowiem i była aktualna w dniu wydania decyzji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej M. S. zwrócił również uwagę, iż w treści art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej przyczyną wypowiedzenia uczyniono fakt rozformowania jednostki, w której żołnierz "pełni" (w czasie teraźniejszym) służbę wojskową. Jego zdaniem po terminie rozformowania przyjętym w rozkazie Szefa Sztabu Generalnego dotyczącym zmian organizacyjnych nie można już mówić o "pełnieniu" przez żołnierza służby w jednostce, która była w ten sposób zlikwidowana. Odnosząc się do tych uwag należy wyjaśnić, iż art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej w swej zasadniczej treści normatywnej wyraża warunek wypowiedzenia stosunku służby sprowadzający się do konieczności istnienia relacji przyczynowo-skutkowej pomiędzy rozformowaniem jednostki, włącznie z brakiem możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe, a tym wypowiedzeniem. Oczywiście rozformowanie musi dotyczyć jednostki macierzystej żołnierza - stąd w przepisie zawarto sformułowanie "jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jakkolwiek ustawodawca użył sformułowania w formie teraźniejszej "pełni zawodową służbę wojskową", to jednak tak użyta forma zwrotu "pełni" nie daje podstawy do wniosku, że po upływie zaplanowanego w rozkazie organizacyjnym okresu rozformowania żołnierz nie jest już żołnierzem danej jednostki (do takiego wniosku zdaje się zmierzać skarżący). Z punktu widzenia sensu art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej istotne jest jedynie ustalenie samego faktu objęcia jednostki procesem rozformowania ("podlega rozformowaniu"). Jak wskazano wyżej, zasadność spóźnionego wypowiedzenia służby mogła być ewentualnie podważana w postępowaniu zwykłym - jednak nie w kategoriach rażącego naruszenia prawa czy wydania decyzji bez podstawy prawnej. Zarzuty naruszenia postępowania lub błędnej wykładni prawa mogły być przedmiotem odwołania od decyzji, które jest właściwym trybem weryfikacji wszelkich uchybień. Skoro jednak decyzja nie została zaskarżona, strona mogła powołać się tylko na kwalifikowane naruszenia prawa.

Nie można się również zgodzić ze stanowiskiem skarżącego, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 141 § 4 P.p.s.a. Przepis ten określa elementy jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Nie zawiera on obowiązku ustosunkowania się do wszystkich zarzutów skargi. Merytoryczna część uzasadnienia wyroku powinna zawierać podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. W tej sprawie Sąd pierwszej instancji wyjaśnił motywy rozstrzygnięcia, jak również powołał jego podstawę prawną. W tym miejscu należy wskazać, iż Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zdaniem M. S. Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do naruszeń podanych przez niego w uzasadnieniu skargi, przez co rażąco naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Wskazał w szczególności, że organy dopuściły się uchybień art. 6, 7, 8, 9, 10 K.p.a. oraz ogólnych zasad objętych art. 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 16 i 19 Europejskiego kodeksu dobrej administracji.

Naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania sądowoadministracyjnego i postępowania administracyjnego nie mogły zostać uwzględnione. Po pierwsze, zasada oficjalności nie zobowiązuje Sądu do rozważania prawidłowości zastosowania każdego przepisu prawa. Sąd bada legalność decyzji oceniając czy nie jest ona dotknięta wadami mającymi wpływ na wynik sprawy, a w przypadku przepisów postępowania - istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.). Po drugie, wskazując na liczne naruszenia postępowania administracyjnego skarżący zdaje się nie zauważać, że dotyczą one decyzji ostatecznej, a więc ich ocena może być dokonana jedynie przez pryzmat art. 156 § 1 K.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji następuje, jeżeli jest ona obarczona wadami kwalifikowanymi. Przyjmuje się, że powinny one dotyczyć przepisów materialno-prawnych i niejako "tkwić samej decyzji", bowiem w postępowaniu z art. 156 § 1 K.p.a. ocenie podlega rozstrzygnięcie i jego skutki prawne, a poprzedzające je postępowanie bywa tylko elementem prowadzącym do tej oceny (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2008, s. 737). Naruszenie przepisów postępowania, jako podstawy do zastosowania sankcji nieważności, może być wzięte pod uwagę jedynie w sytuacjach, gdy wydanie danego rozstrzygnięcia nastąpiło w sposób nie dający się pogodzić z zasadami państwa prawa (np. naruszenie dwuinstancyjności, naruszenie przepisów o trwałości decyzji). Od tak rozumianych kwalifikowanych wad proceduralnych należy odróżnić uchybienia związane z niewłaściwym zastosowaniem przepisów (podlegające weryfikacji w toku postępowania odwoławczego). Sąd dokonywał kontroli legalności decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] , a nie decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...], dlatego nie miał obowiązku z urzędu oceniać całego postępowania dotyczącego decyzji z 2003 r. W odniesieniu do tej decyzji brał jedynie pod uwagę kwalifikowane naruszenia prawa.

Nie można też podzielić zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa, które miało wpływ na wynik sprawy, a w przypadku naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. można mówić zatem wtedy, gdy organy naruszyły wskazane przez skarżącego w skardze kasacyjnej przepisy, co miało lub mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a sąd pomimo to skargę oddalił. Jak wykazano wyżej, w tej sprawie, w zakresie objętym zarzutami skargi kasacyjnej, organy nie dopuściły się naruszeń prawa materialnego i postępowania w stopniu uzasadniającym zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny, podzielając zasadność rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji, na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.