Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 2236/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Inne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Szumacher (spr.) Sędzia NSA Stanisław Nowakowski Asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant Beata Kaczmar po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2004 r., na rozprawie sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 30 września 2002 r., nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę.


UZASADNIENIE

3 I SA/Gd 2236/02

U z a s a d n i e n i e

Po rozpatrzeniu odwołania J. G. Dyrektor Izby Celnej [...] decyzją z dnia 30 września 2002 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] z dnia 21 czerwca 2002 r., mocą której – na podstawie art. 13 § 1, art. 70, art. 65 § 4 pkt 2 lit.b, art. 85 § 1, art. 1904, art. 222 § 1, art. 226 § 1, art. 230 § 1, art. 231 § 1, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 z późn. zm.) oraz § 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 sierpnia 2001 r. w sprawie wypadków, w których zgłoszenie celne może być unieważnione po zwolnieniu towarów (Dz. U. Nr 84, poz. 914), § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 grudnia 2001 r. w sprawie zwolnienia od cła rzeczy osobistego użytku niektórych osób fizycznych (Dz. U. Nr 149, poz. 1667) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia taryfy celnej (Dz. U. Nr 146, poz. 1639) – uznał zgłoszenie celne nr [...] z dnia 12 czerwca 2002 r. dotyczące samochodu osobowego marki [...] r. prod. 2001 objętego procedurą dopuszczenia do obrotu z zastosowaniem operacji uprzywilejowanej polegającej na zwolnieniu od cła na podstawie art. 1904 § 1 Kodeksu celnego, za nieprawidłowe w zakresie kwoty wynikającej z długu celnego.

W uzasadnieniu decyzji odwoławczej podano, że J. G. w dniu 12 czerwca 2002 r. dokonał zgłoszenia przedmiotowego samochodu do procedury dopuszczenia do obrotu z zastosowaniem operacji uprzywilejowanej polegającej na zwolnieniu od cła na mocy art. 1904 § 1 Kodeksu celnego i zgłoszenie to zostało przyjęte przez organ celny.

Działając na podstawie art. 70 Kodeksu celnego Naczelnik Urzędu Celnego [...] dokonał weryfikacji zgłoszenia celnego i dołączonych do niego dokumentów. W wyniku podjętych czynności kontrolnych ustalono, że przedmiotowy samochód został zakupiony przez J. G. i zarejestrowany w Niemczech podczas drogi powrotnej z Chińskiej Republiki Ludowej. W kraju tym J. G. przebywał czasowo za zgodą miejscowych władz w okresie od 14 listopada 2000 r. do 22 maja 2002 r.

Po przytoczeniu treści art. 1904 § 1 Kodeksu celnego organ odwoławczy zauważył, iż zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 3 i § 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 grudnia 2001 r. dokumentem wymaganym do stwierdzenia podstawy stosowania zwolnienia od cła był m. in. w przypadku przywozu środków transportu dowód rejestracyjny wydany na nazwisko osoby fizycznej ubiegającej się o zwolnienie od cła. Dowód rejestracyjny powinien być wystawiony co najmniej 6 miesięcy przed dniem zakończenia pobytu osoby fizycznej za granicą.

Mając na uwadze okoliczność zakupu przedmiotowego samochodu w drodze powrotnej z Chińskiej Republiki Ludowej Naczelnik Urzędu Celnego [...] uznał, że J. G. nie spełnił przesłanek kwalifikujących samochód do zwolnienia od cła na podstawie art. 1904 Kodeksu celnego, jak również nie wypełnił dyspozycji przepisów § 3 ust. 1 pkt 3 i § 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 grudnia 2001 r. Bezspornym bowiem był fakt, że przedmiotowy samochód nie został nabyty przez J. G. w Chińskiej Republice Ludowej, ani nie służył mu podczas czasowego tam pobytu do osobistego użytku. W konsekwencji zgłaszający samochód nie przedstawił również dowodu rejestracyjnego tego pojazdu wystawionego co najmniej 6 miesięcy przed dniem zakończenia pobytu za granicą.

Następnie organ odwoławczy wskazał na przepis art. 1904 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego wprowadzający odstępstwo od spełnienia warunków wymienionych w tym przepisie polegające na tym, że zwolnienie od cła może być udzielone, jeżeli prawo kraju poprzedniego pobytu osoby powracającej ogranicza możliwość rejestracji prywatnych środków transportu, bądź wprowadza warunki konstrukcyjne lub techniczne znacząco różniące się od obowiązujących w kraju. W tym miejscu podano, że Chińska Republika Ludowa wymaga przy wywozie samochodu bezwzględnego zwrotu tablic rejestracyjnych i dowodu rejestracyjnego, w miejsce których wydawany jest stosowny dokument umożliwiający wywóz pojazdu.

J. G. dołączył do zgłoszenia celnego pismo z dnia 11 czerwca 2002 r. wydane przez Kierownika Wydziału Konsularnego Ambasady RP w Chińskiej Republice Ludowej informujące, że J. G. przebywał za granicą w związku z zatrudnieniem na statku. Jako posiadacz polskiej książeczki żeglarskiej J. G. nie mógł przebywać na lądzie jednorazowo dłużej niż 14 dni, a w konsekwencji nie posiadał zezwolenia na pobyt stały, które niezbędne było do zarejestrowania na terenie Chin pojazdu mechanicznego.

W tym stanie Naczelnik Urzędu Celnego [...] uznał, że obowiązek wyrejestrowania i zwrotu tablic rejestracyjnych samochodu przy jego wywozie z Chin nie oznaczało braku możliwości nabycia samochodu i jego eksploatowania w tym państwie przez obcokrajowca. Tym samym ograniczenia występujące w Chińskiej Republice Ludowej w żaden sposób nie odnosiły się do dyspozycji określonych w treści art. 1904 Kodeksu celnego.

Akceptując stanowisko organu celnego I instancji organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania.

W skardze z dnia 21 października 2002 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. G. zarzucił zaskarżonej decyzji obrazę przepisów prawa materialnego przez niewłaściwą interpretację przepisów art. 1904 Kodeksu celnego, co skutkowało odmową skorzystania z procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym zaimportowanego przez skarżącego pojazdu z zastosowaniem operacji uprzywilejowanej polegającej na zwolnieniu od cła na mocy art. 1904 Kodeksu celnego i na tej podstawie wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że skarżący nie mógł się ubiegać o kartę stałego pobytu w Chinach, gdyż nie miał stałego pobytu, bowiem na lądzie przebywał przez okres 14 dni w oparciu o polską książeczkę żeglarską. Nie posiadając zatem karty stałego pobytu nie mógł nabyć i zarejestrować w Chinach prywatnego środka transportu. Podniesiona okoliczność, zdaniem skarżącego, stanowiła wystarczającą i dostateczną przesłankę do stwierdzenia, że kraj jego poprzedniego pobytu ograniczył skarżącemu możliwość rejestracji prywatnego środka transportu, a zatem zaistniały przesłanki, o jakich mowa była w art. 1904 § 1 Kodeksu celnego.

W odpowiedzi na skargę z dnia 12 grudnia 2002 r. wnoszono o jej oddalenie.

Zgodnie z przepisem art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem skarżący nie zdołał wykazać, iż zaskarżona decyzja naruszała prawo w stopniu zezwalającym na jej wzruszenie.

Na użytek sprawy niniejszej przytoczyć należy treść przepisów art. 1904 § 1 Kodeksu celnego w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do rozpoznania skargi. Przepis ten stanowi, że zwolnione od cła, z zastrzeżeniem § 2, są rzeczy osobistego użytku osoby fizycznej, przybywającej na polski obszar celny na pobyt stały lub powracającej z czasowego pobytu za granicą, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki, w tym pkt 1 – rzeczy służyły osobistemu użytkowi tej osoby w miejscu poprzedniego pobytu za granicą, z tym że prywatne środki transportu musiały służyć takiemu użytkowi przez okres co najmniej 6 miesięcy przed datą zakończenia pobytu za granicą, chyba że prawo kraju poprzedniego pobytu ogranicza możliwość rejestracji prywatnych środków transportu (pomija się część końcową tego przepisu jako nieistotną dla tej sprawy).

Z przytoczonej podstawy prawnej zwolnienia od cła rzeczy osobistego użytku osoby fizycznej wyprowadzić należy dwa spostrzeżenia natury ogólnej, a mianowicie rzecz, która ma podlegać zwolnieniu od cła musiała służyć osobistemu użytkowi osoby powracającej z czasowego pobytu za granicą, zaś w przypadku prywatnych środków transportu nastąpiło obostrzenie warunku poprzez wprowadzenie 6 miesięcznego terminu użytkowania tego środka. Po drugie zaś, skoro pierwsza część omawianego przepisu zawiera regułę (warunek) ogólną, to druga część stanowiąca odstępstwo od tej reguły tłumaczona może być tylko w sposób ścisły. Jest to tym bardziej istotne, jeżeli zważy się, iż sama instytucja zwolnienia od cła, jako odstępstwo od powszechności clenia towarów nie może podlegać wykładni rozszerzającej.

Wobec tego rozpatrując sprawę na tej płaszczyźnie należy stwierdzić (co zdaje się ma swoje potwierdzenie w skardze), iż sprowadzony z Niemiec przez skarżącego samochód nie służył mu do użytku osobistego podczas czasowego pobytu za granicą, gdyż tym miejscem były Chiny. Zatem spór toczył się na tle przepisów szczególnego, wspomnianego odstępstwa od ogólnej reguły.

W tym zakresie przepis art. 1904 § 1 Kodeksu celnego stanowił, że uznany za rzecz służącą do osobistego użytku może być taki środek transportu (nabyty podczas przesiedlania), którego rejestracja w kraju poprzedniego pobytu ograniczona była prawem tego kraju. Niewątpliwe powinno być, iż wspominane prawne ograniczenie wynikać powinno z dokumentów kraju czasowego pobytu. W tym zakresie skarżący nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu.

Z zaświadczenia wystawionego w dniu 22 maja 2002 r. przez Wydział Konsularny Ambasady RP w Chińskiej Republice Ludowej wynikało tylko tyle, jakie warunki celne istnieją przy wywozie pojazdu z Chin, co nie miało miejsca w sprawie. Natomiast z treści fax-u z dnia 11 czerwca 2002 r. tej samej placówki dyplomatycznej kierowanego do Urzędu Celnego [...] wynikało, że przy rejestracji pojazdu mechanicznego dana osoba winna posiadać zezwolenie na pobyt stały.

Z dokumentu tego nie wynikało, że skarżący nie mógł uzyskać karty pobytu. Czym innym jest bowiem zejście na ląd na podstawie książeczki żeglarskiej, a czym innym karta pobytu. Skarżący nie przedłożył dokumentu władzy chińskiej, z którego wynikałoby, że nastąpiła odmowa przyznania karty pobytu, a tym samym uniemożliwionoby skarżącemu rejestrację pojazdu, a wówczas zastosowanie znalazłaby druga część przepisu art. 1904 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego.

W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym nie można uznać, iż zaskarżona decyzja naruszała prawo i dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.