Wyrok NSA, sygn. akt V SA 2547/99
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2000-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Powołane przepisy: article: art. 30
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Teza: Zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

TEZY

Zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Kazimierza P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 25 października 1999 r. (...) w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich - uchyla zaskarżoną decyzję, (...).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 25 października 1999 r. (...), wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 w związku z art. 127 par. 3 Kpa oraz art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 6 lipca 1998 r. (...) w przedmiocie pozbawienia Kazimierza P. uprawnień kombatanckich.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniósł, że uprawnienia kombatanckie z tytułu działalności w ruchu oporu zostały przyznane Kazimierzowi F. orzeczeniem b. ZW ZBoWiD w W. Posiadanych uprawnień uczestnik postępowania został pozbawiony z mocy powołanej decyzji z dnia 6 lipca 1998 r., ze względu na ustalenie, w oparciu o pismo Urzędu Ochrony Państwa z dnia 24.03.1998 r., o jego zatrudnieniu w strukturze Urzędów Bezpieczeństwa.

Utrzymująca w mocy powyższe rozstrzygnięcie decyzja Kierownika Urzędu do Spraw KiOR z dnia 2 grudnia 1998 r. została uchylona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W przekonaniu Sądu, przeprowadzone przez organ administracyjny postępowanie dowodowe nie odpowiadało wymogom procesowym. Kierownik Urzędu do Spraw KiOR nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stany faktycznego sprawy, przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego.

Nie dokonano analizy art. 21 ust. 3 cytowanej ustawy, pomimo wyjaśnień Kazimierza P., iż podczas służby w organach bezpieczeństwa publicznego nie brał żadnego udziału w zwalczaniu lub represjonowaniu osób lub organizacji niepodległościowych działających w tym okresie w kraju. Sąd zwrócił nadto uwagę na uchybienia formalne związane z wydaniem na podstawie art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 24.01.1991 r. opinii Społecznej komisji złożonej z przedstawicieli stowarzyszeń kombatanckich i osób represjonowanych.

Rozpoznając ponownie sprawę Kierownik Urzędu do Spraw KiOR stwierdził, że ustawa z dnia 4.03.1999 r. o zmianie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. nr 77 poz. 862/ usunęła pkt 2 art. 21 ust. 3 cytowanej ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. W tej sytuacji brak jest podstaw do przywrócenia Kazimierzowi F. uprawnień kombatanckich jako osobie, która podczas zatrudnienia w organach Urzędu Bezpieczeństwa wykonywała zadania wyłącznie nie związane ze zwalczaniem osób lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Polski.

W skardze na powyższą decyzję Kazimierz P. wniósł o jej uchylenie, jako niezgodnej z prawem.

Zarzucił, iż organ administracyjny nie ustosunkował się do jego twierdzeń i wniosków dowodowych na okoliczność, że nigdy nie był zatrudniony w komórkach organizacyjnych związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości RP. Pominął również ocenę prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w szczególności stwierdzenie, że zmiana stanu prawnego oznacza "brak podstaw do przywrócenia skarżącemu uprawnień kombatanckich".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 1999 r. Naczelny Sąd Administracyjny związał Kierownika Urzędu do Spraw KiOR wskazaniami co do kierunku i zakresu uzupełnienia postępowania.

Zwrócił uwagę na istotne luki i błędy w ustalonym stanie faktycznym, zatem sprzeczność z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą prawdy materialnej. Wskazał na konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy, z wyeliminowaniem dowolności, przedwczesnych ocen faktycznych oraz ich prawnych konsekwencji. Wytknięte zostały także oczywiste błędy prawne związane z zastosowaniem przepisu art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r.

Organ administracyjny nie wywiązał się ze wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 29 kwietnia 1999 r. W okresie półrocznej faktycznej bezczynności przejawił aktywność jedynie wezwaniem Kazimierza P. do złożenia wniosków dowodowych, (...). Do akt nie dołączono już jednak obszernych wyjaśnień skarżącego z dnia 26.08.1999 r., a także nie ustosunkowano się do jego propozycji uzupełnienia materiału dowodowego, (...).

Ewentualna zmiana stanu prawnego mogłaby stać się podstawą oceny jedynie po wykonaniu wskazań Sądu związanych z ponownym rozpatrzeniem sprawy, w szczególności należytym ustaleniu stanu faktycznego. W tym kontekście zupełnie niezrozumiałe jest stwierdzenie Kierownika Urzędu do Spraw KiOR, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, o "braku podstaw do przywrócenia uprawnień kombatanckich", w sprawie o pozbawienie tych uprawnień.

Z wyżej podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 2 pkt 3 oraz art. 55 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA, orzekł jak w sentencji wyroku.