Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 864/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2006-01-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA: Tamara Dziełakowska po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2006 r., na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi I. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 22 sierpnia 2005 r., Nr [...] w przedmiocie uprawnień wdowy po kombatancie oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 22 sierpnia 2005 r., nr. [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 20 maja 2005 r. o odmowie przyznania I. S. uprawnień wdowy po kombatancie. Decyzja została wydana na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 1-4 w zw. z art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( tekst jednolity Dz. U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371 ).

W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, iż mąż wnioskodawczyni pełnił służbę w okresie powojennym tj. od dnia 6 sierpnia 1945 r. do dnia 22 marca 1946 r., a więc już po kapitulacji III Rzeszy w dniu 8 ( lub 9 ) maja 1945 r. Państwo Polskie po tej dacie nie prowadziło już działań wojennych. Okoliczności te nie pozwalają uznać, by mąż wnioskodawczyni prowadził działalność kombatancką w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy o kombatantach. Uprawnienia wdowy po kombatancie nie są uprawnieniami samoistnymi, ale pochodnymi, których nabycie jest uzależnione od tego, czy pierwotnie uprawniony uzyskałby je. W niniejszej sprawie niewątpliwym jest, iż mąż wnioskodawczyni nie spełnił ustawowych przesłanek do przyznania mu uprawnień kombatanckich. Decyzją nr [...] uzyskał co prawda uprawnienia do świadczenia pieniężnego na podstawie ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz. U. Nr 87, poz. 395 ), jednak ustawa ta nie przewiduje analogicznego uprawnienia dla wdów co art. 20 ust. 3 ustawy o kombatantach. Uznać zatem należy, iż żądanie wnioskodawczyni nie ma oparcia w przepisach prawa, a tym samym nie ma żadnej podstawy, by wydać decyzję o przyznaniu uprawnień kombatanckich.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła I. S.. Skarżąca wyjaśniła, iż jej mąż wielokrotnie ubiegał się o uzyskanie uprawnień kombatanckich ale odmawiano mu ich przyznania. Decyzją z dnia 20 stycznia 1997 r. przyznano jej mężowi świadczenie pieniężne za deportację do pracy przymusowej w okresie Trzeciej Rzeszy, które otrzymywał do śmierci tj do dnia 12 stycznia 2005 r. Po śmierci męża wystąpiła do Urzędu o dalsze wypłacanie tego świadczenia, lecz Urząd odmówił. Skarżąca przedstawiła w skardze swoją trudną sytuację życiową spowodowaną chorobą i wniosła o pozytywne rozpatrzenie jej sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.

Jak wynika z twierdzeń skarżącej oraz przedłożonych dokumentów, mąż skarżącej – W. S. pełnił służbę wojskową w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie w okresie od 6 sierpnia 1945 r. do 22 marca 1946 r., a ponadto w okresie drugiej wojny światowej wykonywał pracę przymusową na rzecz III Rzeszy.

Ustawa z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( zwana dalej ustawą o kombatantach ) przewiduje szereg tytułów, które stanowią podstawę do przyznania uprawnień kombatanckich. Ustawa ta nie uznaje za działalność kombatancką ani pełnienia służby wojskowej po okresie zakończenia drugiej wojny światowej, ani okresu pracy przymusowej na rzecz III Rzeszy.

Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach za działalność kombatancką uznaje się pełnienie służby w Wojsku Polskim lub w polskich formacjach wojskowych przy armiach sojuszniczych podczas działań wojennych prowadzonych na wszystkich frontach przez Państwo Polskie. Z treści przepisu jednoznacznie wynika, iż służba wojskowa w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie pełniona po zakończeniu działań wojennych nie kwalifikuje się jako działalność kombatancka ( por. wyrok NSA z 7 lipca 1999 r., V S.A. 2293/98, Lex nr 49285 ). Działania wojenne w Europie zakończyły się w dniu zakończenia drugiej wojny światowej ( 8 maja 1945 r. ). Służba wojskowa męża skarżącej w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie miała miejsce w okresie po 8 maja 1945 r. i nie może być uznana za działalność kombatancką w rozumieniu obowiązujących przepisów.

Jak wynika z dokumentów mąż skarżącej od września 1940 r. do lipca 1943 r. wykonywał pracę przymusową na terenie III Rzeszy przy budowie autostrady Malbork – Królewiec. Z uwagi na powyższe, decyzją z dnia 20 stycznia 1997 r. przyznano W. S. uprawnienie do świadczenia pieniężnego zgodnie z ustawą z 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. ( Dz. U Nr 87, poz. 395 ze zm. ).Okoliczność, iż mąż skarżącej otrzymywał świadczenie z tytułu tej ustawy nie jest podstawą nabycia uprawnień kombatanckich na podstawie ustawy o kombatantach.

Z uwagi na to, iż mężowi skarżącej nie przysługiwały uprawnienia kombatanckie, skarżącej nie przysługują uprawnienia wdowy po kombatancie.

Wobec uznania, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu Sąd, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), oddalił skargę.