Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 1081/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2017-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

﻿Sygn. akt I SA/Bk 1081/16 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Andrzej Melezini Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 marca 2017 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji w całości i określenie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2016 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy N., decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. Nr [...], w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości i podatku leśnego w łącznym zobowiązaniu podatkowym osób niebędących rolnikami na rok 2016, ustalił państwu J. i I. K. wysokość zobowiązania za 2016 r. w podatku od nieruchomości w kwocie [...] zł za nieruchomość położoną w obrębie N.

W uzasadnieniu decyzji, organ wskazał, że mimo iż podatnicy złożyli informacje na podatek od nieruchomości, w którym wykazali budynek o pow. 377 m2 jako mieszkalny, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził tej informacji. W akcie notarialnym z dnia [...] grudnia 2008 r. (Nr [...]) dotyczącym zakupu nieruchomości o nr [...] budynek o pow. 377 m2 był wymieniony jako budynek socjalno-bytowy. W sprawie tego budynku, uzyskał informację od organu budowlanego, że podatnicy, w okresie od 3 sierpnia 2015 r. do 29 kwietnia 2016 r., nie złożyły wniosku o zmianę jego przeznaczenia użytkowania. Wskazano, że zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy Prawo budowlane zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Zbywca nieruchomości w piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r. wyjaśnił, że przedmiotowy budynek został wybudowany w 1954 r. jako kuchnia - stołówka, a w 1979 r. zmieniono jego przeznaczenie na socjalno-bytowy. Skoro podatnicy nie wystąpili o zmianę przeznaczenia spornego budynku, a przeprowadzone oględziny nie wykazały, aby budynek posiał cechy budynku mieszkalnego, należało go opodatkować jako budynek pozostały.

Pan J. K. (dalej powoływany także jako Skarżący) nie zgodził się z powyższą decyzją i w złożonym odwołaniu zarzucił, iż organ I instancji nadal nieprawidłowo ustala podatek od nieruchomości od budynku o pow. 377 m2 według stawki podatku określonej dla budynku pozostałego, gdyż jest to budynek mieszkalny. Organ powołuje się na stan budynku sprzed dwudziestu wcześniejszych lat, a powinien przedstawić dokumenty z okresu sprzedaży nieruchomości. W dacie zakupu budynek był z inną zabudową wewnętrzną jako budynek mieszkalny. Na zmianę jego sposobu użytkowania nie jest wymagane uzyskanie zgody właściwego organu budowlanego. Zgoda taka jest wymagana w przypadku konieczności wykonania prac przy zmianie sposobu użytkowania obiektu. Natomiast w tym budynku nie było potrzeby dokonywania jakichkolwiek zmian, czy przeróbek, a tylko odtworzenie stanu istniejącego i dlatego stawiane przez organ wymaganie jest bezzasadne. Po doprowadzeniu do stanu używalności, budynek o pow. 377 m2 został zgłoszony do opodatkowania zgodnie z przeznaczeniem i użytkowaniem jako budynek mieszkalny. Sposób umeblowania budynku stołami i ławami wykonanymi z drewna nie może świadczyć o jego niemieszkalnym charakterze.

Decyzją z dnia [...] września 2016 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i ustaliło p. J. K. i I. K. na 2016 r. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego w kwocie 4493,00 zł z tytułu podatku od nieruchomości i podatku leśnego.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium podkreśliło, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia rodzaju budynku o pow. 377 m2 znajdującego się na działce nr [...], w obrębie N. , pozostałe przedmioty opodatkowania, tj. budynek pozostały o pow. 14 m2, grunty pozostałe i grunty leśne, nie są kwestionowane.

Kolegium wskazało, że z akt sprawy wynika, że przedmiotowy budynek, został nabyty aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] jako budynek socjalno-bytowy. Niemieszkalny charakter tego budynku potwierdzają także dane zawarte w piśmie Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] kwietnia 2014 r. Z załączonego do tego pisma rzutu parteru i piętra tego budynku wynika, że nie było w nim pomieszczeń uzasadniających traktowanie go jako budynku mieszkalnego. Znajdowały się w nim: pomieszczenia kancelaryjne, magazynowe, szatnie, wc, korytarz oraz izba żołnierska o powierzchni nie przekraczającej połowy całkowitej powierzchni użytkowej budynku. W ocenie Kolegium, organ I instancji prawidłowo przyjął, że sporny budynek powinien być kwalifikowany jako pozostały, a nie mieszkalny, również w oparciu o Klasyfikację Środków Trwałych, co znajduje potwierdzenie w uchwale NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r. II FPS 1/09.

Kolegium zaznaczyło, iż z akt sprawy wynika, że Strony nie dokonały formalności związanych z rozpoczęciem wykorzystywania na cele mieszkaniowe budynku, przewidzianych przepisami prawa budowlanego. Nie ma racji odwołujący twierdząc, że przeznaczenie budynku na inne cele niż te, na jakie został wzniesiony, nie wymaga przeprowadzenia jakiejkolwiek procedury, ponieważ w czasie zakupu nieruchomości, budynek ten miał funkcję mieszkalną, na co wskazuje zabudowa wewnętrzna. Należy zaakcentować, że w dacie zakupu, był to jednak budynek socjalno-bytowy, co wynika także z aktu notarialnego Repertorium A nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. Odwołując się do brzmienia art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego Kolegium stanęło na stanowisku, że również inne działania podjęte w budynku wybudowanym z przeznaczeniem na cele niemieszkalne, zmierzające do wykorzystywania go na cele mieszkalne, mogą być uznane przez właściwe organy administracji budowlanej za wymagające przeprowadzenia procedury zgłoszenia takiej zmiany. Gdyby Państwo J. i I. K. zgłosili zamierzoną zmianę właściwemu organowi, a ten nie zgłosił w terminie 30 dni sprzeciwu, dysponowaliby dowodem, że należący do nich budynek stał się budynkiem mieszkalnym. Zdarzenie takie nie miało jednak miejsca.

Końcowo Kolegium wskazało, że zaskarżona decyzja została wydana przez organ podatkowy I instancji w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości i podatku leśnego w łącznym zobowiązaniu podatkowym osób niebędących rolnikami na 2016 r., jednak jej sentencja była nieprawidłowa, bowiem odnosiła się do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości w kwocie 4493,00 zł. W związku z tym, Kolegium uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i orzekło o ustaleniu Panu J. K. i Pani I. K. na 2016 r. wysokości podatku od nieruchomości i podatku leśnego.

Kwestionując powyższą decyzję Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o jej uchylenie z uwagi na brak merytorycznego rozpoznania powstaniowych przez niego zarzutów, zwrot nadpłaconego za lata poprzednie podatku oraz pokrycie przez organ kosztów postępowania sądowego.

Skarżący podtrzymując stanowisko w sprawę, raz jeszcze podkreślił, że nabywając sporny budynek w 2008 r. był on już zaadaptowany do celów mieszkalnych, z kuchnią, sypialnią, pokojami mieszkalnymi, korytarzami i łazienkami. Aby to sprawdzić wystarczy porównać stan budynku wskazany przez Agencję Mienia Wojskowego z protokołem sporządzonym przez pracowników gminy w 2015 r. Ponadto, zgodnie z obowiązującym prawem, jeżeli w budynku ponad 50% powierzchni kwalifikowanych jest jako mieszkalne, to cały budynek pozostaje budynkiem mieszkalnym. W ocenie Skarżącego, w sprawie nie może mieć zastosowania art. 71 Prawa budowlanego, bowiem w nabytym budynku nie były przeprowadzone żadne prace adaptacyjne.

W odpowiedzi na skargę, Kolegium podtrzymując stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że Sąd rozstrzygał podobną sprawę dotyczącą ustalenia Skarżącemu podatku od nieruchomości za 2013 r. i wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2016 r., I SA/Bk 1131/15 oddalił skargę. Stanowisko zawarte w tym orzeczeniu należy również w pełni podzielić na gruncie niniejszego postępowania.

Zasadniczy spór w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie jaką stawką powinien być opodatkowany budynek, stanowiący własność Skarżącego

i jego małżonki o pow. 377 m2, położony na działce o nr [...] w obrębie miejscowości N. W ocenie Skarżącego, z uwagi na dokonanie remontu spornego budynku zaspokaja on potrzeby mieszkaniowe, a zatem powinien być opodatkowany według stawki preferencyjnej, określonej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej powoływana jako u.p.o.l.), natomiast organy podatkowe stoją na stanowisku, że mamy do czynienia z tzw. budynkiem pozostałym, bowiem jego obecni właściciele nie zgłosili do właściwych organów zmiany sposobu użytkowania budynku.

Z akt sprawy bezspornie wynika, że Skarżący wraz z małżonką na mocy aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 2008 r. nabyli prawo własności zabudowanej działki oznaczonej nr [...] wraz z kilkoma budynkami, w tym między innymi budynkiem

o nr [...] o powierzchni 377 m2, określonym w akcie jako "budynek socjalno-bytowy. Skarżący wraz z małżonką w informacjach na podatek od nieruchomości do końca 2011 r. deklarowali sporny budynek jako pozostały, z uwagi iż był zdewastowany

i nie nadawał się do zamieszkania. Z uwagi na przeprowadzony remont budynku, podłączenie energii elektrycznej, wody, kanalizacji i założenia ogrzewania, od 2012 r. Skarżący wraz z małżonką w składanych informacjach na podatek, klasyfikują budynek jako mieszkalny.

Sporny budynek nie jest ujęty w ewidencji budynków prowadzonej przez Starostę Siemiatyckiego. Z informacji przekazanej przez Agencję Mienia Wojskowego (byłego właściciela nieruchomości) wynika, że sporny budynek został wybudowany w 1954 r. z przeznaczeniem – kuchnia-stołówka. Decyzją Wojskowej Inspekcji Architektoniczno-Budowlanej z dnia [...] lutego 1979 r. znak: [...] funkcja budynku została zmieniona na socjalno-bytową. Z opisu budynku wynika, że znajdowały się w nim takie pomieszczenia jak izba żołnierska, hol, korytarz, wc, kancelarie, szatnie, kotłownia i magazyny. Skarżący ani jego małżonka, w trakcie ani po zakończeniu remontu, nie występowali też do odpowiednich organów architektoniczno-budowalnych o zmianę sposobu użytkowania spornego budynku.

Stosownie do art. 21 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne

i kartograficzne podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej i gospodarki nieruchomościami stanowią dane zawarte

w ewidencji gruntów i budynków. W związku z tym w przypadku, gdy ewidencja budynków określa rodzaj budynku należy przyjąć, że do jego opodatkowania należy zastosować stawkę podatku przewidzianą dla tego rodzaju budynków. Problem pojawia się jednak wtedy, gdy dane takie nie wynikają z ewidencji, a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera definicji pojęcia "budynek mieszkalny". Przepis art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. wskazuje jedynie, iż użyte

w ustawie określenie "budynek" oznacza obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Tym niemniej, skoro u.p.o.l. odwołuje się do pojęcia budynku ustalonego na gruncie prawa budowlanego, przyjąć należy, że dotyczy to zarówno ogólnej definicji budynku, jak

i poszczególnych kategorii budynków. Zatem o tym, czy zakwalifikować budynek

do kategorii mieszkalnych, czy też pozostałych przesądzają kryteria prawne, przyjęte w Prawie budowlanym, a nie kryteria subiektywne, związane z wykorzystywaniem budynku przez obecnych właścicieli.

Biorąc pod uwagę art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, organ podatkowy nie powinien dokonywać samodzielnej klasyfikacji funkcji budynku, tylko powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Jeżeli budynek nie został wpisany do ewidencji gruntów i budynków, to w takiej sytuacji organy podatkowe są uprawnione, a zarazem zobowiązane, do ustalenia charakteru (klasyfikacji) budynku do celów podatkowych. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż budynki niewpisane do ewidencji również podlegają opodatkowaniu, ustawa o podatkach i opłatach lokalnych bowiem nie uzależnia tego obowiązku podatkowego od wpisania budynku do ewidencji.

W przypadku braku takich informacji w ewidencji gruntów i budynków rodzaj budynku powinien zostać określony na podstawie dokumentacji budowlanej, takiej m.in. jak pozwolenie na budowę czy decyzja o dopuszczeniu budynku

do użytkowania. Zgodnie bowiem z art. 194 § 1 o.p. dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy administracji publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Organ podatkowy nie ma podstaw do kwestionowania określenia rodzaju budynku określonego w tego typu decyzjach, a potrzeba wystąpienia o opinię rzeczoznawcy budowlanego ograniczona jest jedynie do przypadków, w których brak dokumentacji budowlanej. W doktrynie wskazuje się, że nie można na gruncie u.p.o.l. posługiwać się definicją "budynku mieszkalnego", zgodnie z którą jest nim każdy budynek wykorzystywany na cele mieszkalne - por. L. Etel w L. Etel, S. Presnarowicz, G. Dudar, "Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz", ABC, 2008).

Mając na względzie powyższe, należy stwierdzić, że jeżeli z dokumentacji budowlanej wynika, iż dany budynek jest budynkiem mieszkalnym, należy opodatkować go podatkiem od nieruchomości ze stawką jak od budynków mieszkalnych lub ich części. Natomiast jeżeli z dokumentów urzędowych (przede wszystkim pozwolenia na budowę) nie wynika mieszkalny charakter budynku, budynek ten należy opodatkować podatkiem od nieruchomości ze stawką jak

od budynków lub części budynków pozostałych – zob. uzasadnienie uchwały NSA

z dnia 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09, dostępna na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.

Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy przyjąć należy, że w powstałym sporze rację należy przyznać organom podatkowym. Sporny budynek nie jest ujęty w ewidencji budynków, a zatem w pierwszej kolejności powinny być brane pod uwagę dokumenty urzędowe. Z pozyskanych informacji, których nie kwestionuje Skarżący, wynika że sporny budynek został wybudowany jako kuchnia-stołówka w 1954 r., a następnie w 1979 r. została zmieniona jego funkcja na socjalno-bytową. Jak wynika z opisu budynku, znajdowały się w nim takie pomieszczenia jak izba żołnierska, hol, korytarz, wc, kancelarie, szatnie, kotłownia

i magazyny. Nie ulega zatem wątpliwości, że z dokumentów urzędowych, do których dotarły organy obu instancji wynika, że w okresie funkcjonowania jednostki wojskowej, sporny budynek nie był budynkiem mieszkalnym lecz typowym budynkiem koszarowym. Jak wskazał NSA w cyt. powyżej uchwale z dnia

27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09, budynki koszarowe lub ich części położone na terenach zamkniętych, przeznaczone na zakwaterowanie zbiorowe żołnierzy (wspólne kwatery stałe w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy z 22 czerwca 1995 r.

o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Dz.U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398) nie mogą być uznane za budynki mieszkalne lub ich części w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.o.l.

Podkreślić należy, że takaż funkcja budynku została ujawniona w akcie notarialnym z 2008 r., na mocy którego Skarżący wraz z małżonką nabyli sporny budynek. W świetle powyższego nie powinno budzić wątpliwości, że nabyty przez Skarżącego budynek nie był budynkiem mieszkalnym, ani też nie był wykorzystywany na cele mieszkalne.

W ocenie Sądu, podnoszona przez Skarżącego okoliczność, iż sporny budynek przed jego nabyciem wykorzystywany był przez żołnierzy w celach mieszkaniowych, a zatem nie było konieczności zmiany sposobu użytkowania, nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym jak i obowiązujących przepisach Prawa budowlanego. Organy nie dotarły, zaś Skarżący nie przedłożył żadnych dowodów potwierdzających, że w spornych budynkach zamieszkiwali żołnierze. A nawet jeżeli tak było, nie zmienia to faktu, że z dokumentacji architektonicznej przedłożonej przez poprzedniego właściciela nieruchomości – Agencji Mienia Wojskowego, sporny budynek nie był budynkiem mieszkalnym.

Podkreślić należy, że stanowisko Skarżącego w tym zakresie nie jest konsekwentne, co potwierdzają czynności podejmowane przez niego w zakresie opodatkowania spornego budynku w latach wcześniejszych. Przypomnieć należy,

że Skarżący wraz z małżonką w informacjach na podatek od nieruchomości

do końca 2011 r. deklarowali sporny budynek jako pozostały, z uwagi iż był zdewastowany i nie nadawał się do zamieszkania. Z uwagi na przeprowadzony remont budynku, podłączenie energii elektrycznej, wody, kanalizacji i założenia ogrzewania, od 2012 r. zdaniem Skarżącym powinien być klasyfikowany jako mieszkalny, zaś z uwagi że wcześniej był zamieszkiwany przez żołnierzy nie istniał obowiązek zgłoszenia właściwym organom zmiany sposobu wykorzystywania budynku. Skoro sporny budynek, w ocenie Skarżącego miał charakter mieszkalny jeszcze przed jego nabyciem w 2008 r. dlaczego, w okresie od 2009 do 2011 r.

w składanych informacjach określał go mianem pozostałego? Sama okoliczność przeprowadzenia remontu nie zmienia co do zasady przeznaczenia budynku, a tym samym także w okresie remontu Skarżący powinien go traktować jako mieszkalny, co jednak nie miało miejsca.

Powyższe okoliczności, w ocenie Sądu jednoznacznie wskazują, że Skarżący miał świadomość, iż nabyty przez niego i jego małżonkę w 2008 r. budynek nie jest budynkiem mieszkalnym. Przeprowadzając remont i adaptując sporny budynek

do potrzeb mieszkaniowych, w świetle brzmienia art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego Skarżący wraz z małżonką zobowiązani byli zgłosić zmianę sposobu użytkowania budynku. Skarżący tego nie uczynił, a zatem przeprowadzenie remontu budynku, doprowadzenie energii elektrycznej, wody i kanalizacji oraz założenie ogrzewania, nie może świadczyć o mieszkalnym charakterze budynku. Wykorzystywanie budynku użytkowego, o przeznaczeniu socjalno-bytowym, na cele mieszkaniowe nie może automatycznie powodować zmiany charakteru takiego budynku w rozumieniu Prawa budowlanego, a w konsekwencji nie może wpłynąć na zmianę zasad jego opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Mając na uwadze powyższe za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia prawa materialnego.

Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie organy podatkowe zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy. W sprawie podjęto wszystkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Trzeba też dodać, że zebrane dowody zostały poddane wszechstronnej ocenie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Podjęte wnioski odpowiadają zasadom logiki i doświadczenia życiowego. Poza zakresem zainteresowania organów nie pozostała żadna okoliczność, która mogłaby stanowić o zaniechaniu podjęcia czynności zmierzających do pełnego zgromadzenia materiału dowodowego, o skutku stanowiącym o jej wadliwości.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.