Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1266/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 207 ust. 4 pkt 3, ust. 9, ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Specjalista Anna Charchuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2015 r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w Ś. na czynność Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. w przedmiocie zgłoszenia do rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną czynnością Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. , działając jako Instytucja Pośrednicząca II stopnia w Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki, Priorytet VIII - Regionalne kadry gospodarki, Działanie 8.1 - Rozwój pracowników przedsiębiorstw w regionie, Poddziałanie 8.1.1- Wspieranie rozwoju kwalifikacji zawodowych i doradztwa dla przedsiębiorstw, zgłosił "A" sp. z o.o. z siedzibą w S. do rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich prowadzonego przez Ministra Finansów.

Jako podstawę dokonanej czynności wskazano art. 207 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j.: Dz.U. z 2013r., poz. 885 ze zm. – dalej jako u.f.p.), art. 23 ustawy z dnia 24 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2014r., poz. 379) oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 stycznia 2010 r. w sprawie rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich (Dz.U. z 2010 r. Nr 125, poz. 846).

Stan faktyczny sprawy przedstawia sie następująco:

W dniu [...] r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. (dalej określany jako Dyrektor WUP) wydał decyzję nr [...] w sprawie zwrotu nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania i określenia terminu, od którego nalicza się odsetki, zobowiązując beneficjenta - "A" sp. z o.o. - do zwrotu kwoty [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Podstawą tego rozstrzygnię-cia było stwierdzenie w trakcie kontroli, że beneficjent zatrudnia tą samą osobę na umowę o pracę w ramach projektu [...] oraz na umowę zlecenia w ramach projektu [...] , co narusza regulacje sekcji 4.5.1 pkt 1 lit. C i pkt 2 Wyrycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL. Decyzja ta została doręczona w dniu 17 lutego 2014r.

W wyniku wniesienia odwołania przez "A" sp. z o.o. na powyższą decyzję Minister Infrastruktury i Rozwoju [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne decyzją ozn. znak: [...] .

Zwrotu środków Strona dokonała w dniu [...] r., czyli po upływie 14 dni od dnia doręczenia decyzji organu I instancji. Zatem w opinii Dyrektora WUP zaistniały przesłanki do zgłoszenia "A" sp. z o.o. do rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, prowadzonego przez Ministra Finansów na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 stycznia 2010 r. w sprawie rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich.

Po uprzednim wezwaniu z dnia [...] r. WUP do usunięcia naruszenia prawa, na powyższą czynność Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach żądając stwierdzenia jej bezskuteczności. Zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 207 ust. 4 pkt 3 w zw. z art. 207 ust. 1 w zw. z art. 207 ust. 9 ustawy o finansach publicznych poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i zaniechanie właściwej wykładni i uznanie, że skarżący podlega wpisowi do rejestru oraz art. 207 ust. 4 pkt 3 w zw. z art. 207 ust. 1 w zw. z art. 207 ust. 7 ustawy o finansach publicznych poprzez wadliwe przyjęcie, że w stosunku do skarżącego zaszły przesłanki do wykluczenia z możliwości otrzymania środków europejskich; naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 9 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2013r., poz. 267 – dalej jako Kpa), art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa poprzez niewyczerpujace zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, bezzasadne pominięcie istotnych okoliczności, dokonanie wybiórczej i dowolnej oceny materiału dowodowego, niedokonanie rzetelnej analizy aspektów dotyczących obowiązku informacji, brak rozważenia przesłanek wyłączających stosowanie spornej sankcji, brak analizy analogicznych stanów innych beneficjentów. W uzasadnieniu szczególnie podkreślono profil działalności Spółki, realizowane zadania o istotnym charakterze dla obywateli i państwa w zakresie bezpieczeństwa, ochrony zdrowia i życia, ochrony środowiska naturalnego, przygotowanie projektu szkoleniowo-doradczego dot. innowacji w onkologii – co przesądza o szczególnym charakterze skarżącego jako podmiotu realizującego zadania interesu publicznego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że zarzuty skarżącego nie zasługują na uwzględnienie. Wyjaśnił, że podstawę prawną dokonania zgłoszenia skarżącego do rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich stanowił art. 207 ust. 4 pkt 3 w związku z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych w związku z art. 23 ustawy z dnia 24 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z którym do postępowań dotyczących niepodatkowych należności budżetowych, o których mowa w art. 60 ustawy o finansach publicznych tj. wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie tej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. W myśl art. 207 ust. 4 pkt 3 w związku z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych w brzmieniu obowiązującym przed dniem 8 kwietnia 2014 r., beneficjent zostaje wykluczony z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, jeżeli nie zwrócił środków w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, czyli decyzji organu I instancji.

Nadto wyjaśnił, że postępowanie w sprawie zwrotu wydatków uznanych za niekwalifikowalne zostało wszczęte z urzędu, o czym skarżącego poinformowano zawiadomieniem z dnia [...] r., doręczonym mu w dniu [...] r. Decyzja organu I instancji w sprawie zwrotu nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania i określenia terminu, od którego nalicza się odsetki została wydana w dniu [...] r., a doręczona skarżącemu w dniu [...] r. Od tej decyzji skarżący wniósł odwołanie, skutkiem czego było wydanie przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju decyzji utrzymującej w całości w mocy decyzję organu I instancji, co nastąpiło w dniu [...] r. Jak z powyższego wynika, postępowanie w sprawie zwrotu nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania zostało wszczęte przed dniem [...]r., czyli przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia [...] r. o zmianie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz niektórych innych ustaw. Z uwagi na zawarty w tej ustawie przepis przejściowy, konieczne było zatem zastosowanie w stosunku do skarżącego art. 207 ust. 4 pkt 3 w związku z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych w brzmieniu poprzednio obowiązującym. Zatem czynność organu polegająca na zgłoszeniu skarżącego do rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich była prawidłowa; sankcja wykluczenia związana była bowiem z brakiem zwrotu środków w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji organu I instancji (skarżący otrzymał ją w dniu [...]r.). Zwrot środków przez skarżącego nastąpił po tym terminie, bowiem dopiero w dniu [...] r., w sytuacji, gdy przesłanka wymagana do tego, by wykluczenie nastąpiło, zaktualizowała się.

Ustosunkowując sie do zarzutów skargi tj. naruszenia art. 207 ust. 4 pkt 3 w związku z art. 207 ust. 1 w związku z art. 207 ust. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych – WUP stwierdził, że nie ma on uzasadnienia bowiem skarżący nietrafnie przyjął, że w sprawie zastosowanie znaleźć powinien art. 207 ust. 4 pkt 3 w związku z art. 207 ust. 1 wymienionej wcześniej ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia 8 kwietnia 2014 r. Zdaniem organu, podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 207 ust. 4 pkt 3 w związku z art. 207 ust. 1 w związku z art. 207 ust. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych również nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż art. 207 ust. 7 tej ustawy wskazuje, że sankcji wykluczenia nie stosuje się do podmiotów, które na podstawie odrębnych przepisów realizują zadania interesu publicznego, jeżeli spowoduje to niemożność wdrożenia działania w ramach programu lub znacznej jego części, oraz do jednostek samorządu terytorialnego – czyli wykluczenie nie może nastąpić gdy beneficjent jest jednostką samorządu terytorialnego lub gdy na podstawie odrębnych przepisów realizuje zadania interesu publicznego, o ile spowoduje to niemożność wdrożenia działania w ramach programu lub znacznej jego części; z brzmienia przepisu wynika, że obie przesłanki, wskazane w tym punkcie, muszą wystąpić łącznie. Jednakże w opinii organu przedstawione przez skarżącego okoliczności nie pozwalają uznać beneficjenta za podmiot, w stosunku do którego nie występuje sankcja wykluczenia. Zarówno w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] r., jak i w skardze, wskazał, że realizuje szereg projektów, z którymi wiążą się oczekiwania społeczeństwa, a także, że kontynuuje działania związane z organizacją i wdrażaniem procesu edukacji zawodowej w formie technikum na prawach strony publicznej. Nie przesądza to jednak, zdaniem organu, za wyłączeniem sankcji wykluczenia w stosunku do skarżącego. Sam fakt realizacji projektów nie może wiązać się z wyłączeniem tej sankcji, bowiem w działalności polegającej na realizacji projektów specjalizuje się wiele podmiotów. Skarżący nie przedstawił także żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że prowadzi działalność edukacyjną w formie technikum na prawach szkoły publicznej. Ponadto, z informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców nie wynika, by skarżący posiadał status organizacji pożytku publicznego. Skarżący nie wykazał także, by zastosowanie w stosunku do niego sankcji wykluczenia skutkowało niemożnością wdrożenia działania w ramach programu lub znacznej jego części.

WUP nie zgodził sie także z zarzutem naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wyjasnił, że dopełnił wymogi art. 9 Kpa informując skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Podkreślił, że już w piśmie z dnia [...] r. ([...]), w którym wezwano skarżącego do zwrotu środków w wysokości [...] zł, pouczono go, że w przypadku braku zwrotu środków w terminie 14 dni od dnia otrzymania tego pisma zostanie wszczęta procedura mająca na celu wydanie decyzji administracyjnej o zwrocie dotacji, zaś niezastosowanie się do zawartych w decyzji postanowień będzie skutkować wszczęciem egzekucji administracyjnej oraz wykluczeniem beneficjenta z możliwości otrzymania środków na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Nadto w decyzji z dnia [...] r. organ wskazał, że zwrot środków ma nastąpić w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Nie można zatem – zdaniem WUP - zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że nie została mu przekazana żadna informacja o zagrożeniu związanym z sankcją wykluczenia, skoro został o tym poinformowany jeszcze na etapie poprzedzającym wydanie decyzji administracyjnej. Nie może również ujść uwadze fakt, że skarżący, ubiegając się o dofinansowanie i przystępując do realizacji projektu, przyjął na siebie związane z tym zobowiązania, w tym konieczność znajomości obowiązujących przepisów prawnych dotyczących m.in. skutków nieprawidłowego wykonania tego zobowiązania i związanych z tym konsekwencji.

W ocenie organu nieuzasadniony był także zarzut naruszenia art. 7 w związku z art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa, gdyż organ wyczerpująco zanalizował zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy, badając czy zaistniały przesłanki do zgłoszenia skarżącego do rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Odnośnie twierdzeń skarżącego dotyczących kierowania się informacjami uzyskanymi od pracownika organu w przedmiocie terminu zwrotu środków wskazać należy, że skarżący kontaktował się telefonicznie z tym pracownikiem dopiero w dniu [...] r. a zatem po upływie terminu zwrotu środków wynikającego z decyzji wydanej w I instancji. Informacje przekazane przez opiekuna projektu nie mogły zatem wiązać się z negatywnymi konsekwencjami dla skarżącego, skoro już w chwili rozmowy telefonicznej w stosunku do skarżącego wystąpiły przesłanki wykluczenia go z możliwości uzyskania środków. Nie zgodzono sie także z zarzutem, że organ nie dokonał ustaleń w zakresie odmiennej praktyki stosowanej przez inne instytucje uczestniczące we wdrażaniu środków europejskich. W ocenie organu praktyka polegająca na zgłaszaniu beneficjentów do rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków dopiero po upływie terminu zwrotu środków wskazanego w wysyłanym do beneficjenta upomnieniu nie znajduje oparcia w przepisach prawa skoro art. 207 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych zarówno w brzmieniu obecnie, jak i poprzednio obowiązującym, jasno bowiem wskazuje, w jakiej chwili dochodzi do wykluczenia. Zatem czynność polegająca na zgłoszeniu skarżącego do rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich została dokonana w sposób prawidłowy.

Na zakończenie zwrócono uwagę również fakt, że art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych został jedynie zmieniony przez ustawę z dnia 24 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz niektórych innych ustaw, a nie wyeliminowany z porządku prawnego poprzez stwierdzenie jego niezgodności z Konstytucją. Ponadto, ze względu na zawarty w ostatnio wymienionej ustawie przepis przejściowy ustawodawca nakazał jego stosowanie także- w przypadku zaistnienia okoliczności wskazanych w tym przepisie - już po dniu wejścia w życie nowelizacji. Nadto podkreslono, że prawidłowość czynności organu została także potwierdzona w piśmie Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] r. ([...]) stanowiącym odpowiedź na wniosek organu z dnia [...] r. o zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie ([...]).

Na rozprawie sadowej pełnomocnik skarżącej Spółki podtrzymał dotychczasowe zarzuty i argumentację skargi akcentując ograniczone prawa strony do wniesienia odwołania bez narażenia się na negatywne skutki.

Pełnomocnik WUP wniósł o oddalenie skargi i zaznajomienie Spółki z konsekwencjami braku zwrotu środków w terminie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na mocy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym art. 3 § 2 pkt. 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwany dalej p.p.s.a.), na który powołała się strona skarżąca wnosząc skargę, stwierdza, iż kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. akty lub czynności podległe kontroli sądów administracyjnych muszą mieć indywidualny charakter, a zatem być skierowane do zindywidualizowanego adresata, który znajduje się w określonej sytuacji, a ponadto muszą dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Jak wskazał NSA w Warszawie w postanowieniu z 14 grudnia 2010r. o sygn. akt I OSK 2392/10 (publ. LEX nr 743419) przez "czyn-ność" o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. należy rozumieć czynność materialno - techniczną z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa.

Istota sporu na gruncie niniejszej sprawy, sprowadza się do zasadności zastosowania wobec "A" sp. z o.o. sankcji - zgłoszenia Spółki do rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, w związku z dokonanym 23 maja 2014 r. zwrotem środków, czyli po terminie 14 dni od daty wydania decyzji pierwszo-instancyjnej tj. decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. , nr [...] , z dnia [...] r., w sprawie zwrotu nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania i określenia terminu, od którego nalicza się odsetki i zobowiązania skarżącego do zwrotu kwoty [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w sytuacji wniesienia przez Spółkę odwołania od tej decyzji i wydania przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju decyzji z dnia [...] r. (znak: [...] ) utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie I instancji.

Na wstępie należy wyjaśnić, że na podstawie art. 210 ust. 1 u.f.p. Minister Finansów prowadzi rejestr podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz udostępnia te informacje instytucjom zarządzającym, instytucjom pośredniczącym, instytucjom wdrażającym i instytucji certyfikującej.

Zgłoszenie do rejestru podmiotów wykluczonych jest czynnością materialno-techniczną pozbawioną cech rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach konkretnego podmiotu niepodległego organizacyjnie organowi dokonującemu tego zgłoszenia. Czynność ta jest jedynie kierowanym do organu prowadzącego rejestr stwierdzeniem zaistnienia jednej z czterech ustawowych przesłanek wskazanych w art. 207 ust. 4 u.f.p. Dokonywany zaś w oparciu o zgłoszenie wpis w rejestrze ma wyłącznie funkcję informacyjną. W ocenie Sądu samo zgłoszenie do rejestru nie rodzi żadnych skutków prawnych (np. w postaci pozbawienia określonych praw). Wykluczenie z możliwości otrzymania środków europejskich następuje bowiem z mocy prawa i istnieje niezależnie od zgłoszenia podmiotu do rejestru. Samo zgłoszenie nie ma zatem wpływu na stan wykluczenia, w którym znajduje się beneficjent.

W ocenie Sądu w sprawie spełnione zostały przesłanki wykluczenia określone w art. 207 ust. 4 u.f.p., a jednocześnie nie zaszły okoliczności wyłączające wykluczenie Spółki z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich wymienione w ust. 7 art. 207 u.f.p. Bez znaczenia dla tej oceny jest fakt, iż środki podlegające zwrotowi zostały ostatecznie zwrócone przez Spółkę, wprawdzie po terminie 14 dni od daty wydania decyzji pierwszo-instancyjnej, jednak w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji ostatecznej.

Podkreślić należy za WUP, że sankcja wykluczenia znajduje swoje oparcie zarówno w prawodawstwie krajowym jak i unijnym. Beneficjenci korzystający ze środków unijnych w ramach dofinansowania udzielonego przez właściwe instytucje zarządzające muszą mieć świadomość tego, że niezwrócenie środków wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, z naruszeniem procedur, nienależnie pobranych lub pobranych w nadmiernej wysokości w terminie określonym w decyzji wydanej w oparciu o art. 207 ust. 9 u.f.p., pociąga za sobą sankcję wykluczenia. Wnioskodawcy aplikujący o środki są dodatkowo o tym informowani już na etapie ubiegania się o dofinansowanie w ramach programów operacyjnych, a także na podstawie umów o dofinansowanie.

Przechodząc do meritum wskazać należy, że z mocy art. 24 ustawy z dnia 24 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz niektórych innych ustaw - do postępowań w sprawie zwrotu środków, o których mowa w art. 207 ustawy zmienianej w art. 10, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Art. 10 ustawy zmieniającej nowelizował regulacje ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, w której wprowadzono m.in. zmianę w art. 207 ust. 1, którego część wspólna otrzymała brzmienie: "- podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja, o której mowa w ust. 9, stała się ostateczna, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy." W ten sposób ustawodawca przesądził sprawę, że termin zwrotu środków liczony jest od daty otrzymania waloru ostateczności przez decyzję orzekająca o zwrocie środków. Natomiast z mocy art. 25 w/w ustawy zmieniającej data jej wejścia w życie następowała z dniem 8 kwietnia 2014 r., zatem nie stosowano jej nowelizacji do postępowań rozpoczętych przed tą datą.

Zaś w niniejszej sprawie wszczęcie postępowania nastąpiło przed [...] r., a w dniu [...] . Dyrektor WUP wydał decyzję nr [...] w sprawie zwrotu nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania i określenia terminu, od którego nalicza się odsetki, zobowiązując "A" sp. z o.o. do zwrotu kwoty [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Natomiast wówczas obowiązujący przepis art. 207 ust. 1 pkt 3 u.f.p. jednoznacznie stanowił, że " - podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10", a zgodnie z ust. 9 "po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju albo ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust. 2".

Zatem w sprawach wszczętych i niezakończonych przed [..].r . sankcja zgłoszenia do rejestru podmiotów wykluczonych związana była z brakiem zwrotu środków w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji organu I instancji (skarżący otrzymał ją w dniu 17 lutego 2014 r.), a zwrot środków przez Spółkę nastąpił po tym terminie, bowiem dopiero w dniu 23 maja 2014 r., w sytuacji, gdy przesłanka wymagana do tego, by zgłoszenie nastąpiło, już zaktualizowała się.

Sąd zwraca także uwagę, że Rozporządzenie Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich wymienia karę równoważną tymczasowemu wykluczeniu z możliwości otrzymania środków na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, określonemu w art. 207 ust. 4, 5 i 6 u.f.p. Kara wymieniona w art. 5 ust. 1 lit e) Rozporządzenia polegająca na "tymczasowym cofnięciu zezwolenia lub uznania, które jest niezbędne do udziału w programie pomocy Wspólnoty" jest spójna z polską regulacją. W obu przypadkach kara polega na tymczasowym wyłączeniu podmiotu wykluczonego z uczestnictwa w programach pomocy wspólnotowej. Należy przy tym pamiętać, że art. 1 ust. 1 Rozporządzenia nr 2988/95 wprowadza "ogólne zasady dotyczące jednolitych kontroli oraz środków administracyjnych i kar dotyczących nieprawidłowości w odniesieniu do prawa wspólnotowego", aby, jak wynika z trzeciego motywu przedmiotowego rozporządzenia, "we wszystkich dziedzinach (...) przeciwstawiać się działaniom przynoszącym szkodę interesom finansowym Wspólnot".

Zastosowanie sankcji zgłoszenia do rejestru i wykluczenia określonej w przepisach u.f.p. nie stanowi również naruszenia zasady proporcjonalności. Zauważyć należy, że zasada proporcjonalności nie jest wprost zapisana w Konstytucji RP, została wywiedziona przez Trybunał Konstytucyjny z zasady demokratycznego państwa prawnego. Jeśli ten sam cel można osiągnąć stosując środki w mniejszym stopniu ograniczające prawa i wolności, to zastosowanie środka uciążliwszego stanowi wykroczenie ponad "konieczność", a zatem jest naruszeniem Konstytucji. Zasada proporcjonalności, wyrażona w art. 31 ust. 3 Konstytucji, w ujęciu szerokim szczególny nacisk kładzie na adekwatność celu środka użytego do jego osiągnięcia i nakazuje, aby spośród skutecznych środków ograniczających korzystanie z wolności i praw wybierać środki najmniej uciążliwe dla jednostki. Z powyższego wynika, iż jeżeli cel regulacji prawnej można osiągnąć przy pomocy dwóch środków, przy czym jeden z nich w większym stopniu pogarsza sytuację prawną podmiotu, to należy wybrać ten drugi. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie wyrażał pogląd, że jeżeli osiągnięcie przez ustawodawcę zamierzonego celu jest możliwe przy użyciu środka mniej dolegliwego, pociągającego za sobą mniejsze ograniczenia praw i wolności, to użycie przez ustawodawcę środka znacznie bardziej uciążliwego, prowadzącego do znacznego ograniczenia praw i wolności, wykracza poza to, co jest konieczne w demokratycznym państwie, a tym samym narusza konstytucyjną zasadę proporcjonalności (por. między innymi wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 11 maja 1999 r., sygn. K.13/98, OTK ZU nr 4/1999, poz. 74 oraz z 29 czerwca 2001 r., sygn. K 23/00,OTK ZU nr 5/2001, poz. 124).

W ocenie Sądu sankcja zgłoszenia do rejestru i wykluczenia nie narusza zasady proporcjonalności rozumianej w powyższy sposób. Zgodnie z art. 2 ust. 1 Rozporządzenia 2988/95, środki i kary muszą być jednocześnie skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Kara wykluczenia jest stosowana w stosunku do podmiotów, które dopuściły się nieprawidłowości przy realizacji projektów finansowanych z udziałem środków europejskich (co zostaje stwierdzone w decyzji organu) oraz dodatkowo nie zwróciły środków (podlegających zwrotowi) w określonym terminie. Ochrona interesów finansowych Wspólnot Europejskich wymaga, aby nie udzielać (tymczasowo) dofinansowania takim podmiotom. Sankcja wykluczenia nie narusza zasady proporcjonalności, jest przy tym skuteczna i co do zasady powinna działać również odstraszająco - jest zatem zgodna z art. 2 ust. 1Rozporządzenia Rady.

Na gruncie niniejszej sprawy sankcja ta stanowi konsekwencję celowego działania Spółki, która środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystywała niezgodnie z przeznaczeniem i z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. (co wynika z ostatecznych decyzji administracyjnych). Jednocześnie należy podkreślić, że Spółka mogła uniknąć sankcji z tytułu popełnionych przez siebie nieprawidłowości zwracając w terminie środki.

Sąd nie podziela także zarzutu skargi wskazującego na naruszenie art. 207 ust. 1, ust. 4 pkt 3 i ust. 9 u.f.p. jako uniemożliwiających skorzystanie z prawa zaskarżenia decyzji wydanej przez organ I instancji. Sąd zauważa, że w przypadku wniesienia przez beneficjenta środka odwoławczego zgłoszenie podmiotu do rejestru może mieć miejsce dopiero po wydaniu rozstrzygnięcia o charakterze ostatecznym. Celem tych regulacji jest właściwa ochrona interesów finansowych Unii Europejskiej, zgodnie z zasadami wyrażonymi w Rozporządzeniu Rady nr 2988/95.

Nadto WUP - wbrew zarzutom skargi, w której podkreślono profil działalności Spółki i realizowane zadania o istotnym charakterze dla obywateli i państwa w zakresie bezpieczeństwa, ochrony zdrowia i życia, ochrony środowiska naturalnego przesądzające o szczególnym charakterze Spółki jako podmiotu realizującego zadania interesu publicznego - nie naruszył także przepisu art. 207 ust. 7 u.f.p.. Zgodnie z tym przepisem sankcji wykluczenia nie stosuje się do podmiotów, które na podstawie odrębnych przepisów realizują zadania interesu publicznego, jeżeli spowoduje to niemożność wdrożenia działania w ramach programu lub znacznej jego części. Z przepisu tego wynika, że wykluczeniu nie podlegają, oprócz jednostek samorządu terytorialnego, podmioty spełniające łącznie dwa warunki: po pierwsze, realizujących zadania interesu publicznego na podstawie odrębnych przepisów, po wtóre - jeżeli wykluczenie z możliwości otrzymania środków spowoduje niemożność wdrożenia działania w ramach programu lub znacznej jego części.

Sąd w tym zakresie w pełni akceptuje i podziela poglądy WUP, który w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że fakt realizacji przez Spółkę projektów nie może wiązać się z wyłączeniem tej sankcji, bowiem w działalności polegającej na realizacji projektów specjalizuje się wiele podmiotów. Skarżący nie przedstawił jednak żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że prowadzi działalność edukacyjną w formie technikum na prawach szkoły publicznej; również z informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców nie wynika, by skarżący posiadał status organizacji pożytku publicznego; nie wykazał by zastosowanie w stosunku do niego sankcji wykluczenia skutkowało niemożnością wdrożenia działania w ramach programu lub znacznej jego części.

Zatem skoro wykluczenie Spółki z możliwości otrzymania środków obiektywnie nie spowoduje niemożności wdrożenia jakiegokolwiek działania to w ocenie Sądu zaprezentowane stanowisko, że Spółka nie jest podmiotem wymienionym w art. 207 ust. 7 u.f.p., tzn. nie jest podmiotem realizującym zadania interesu publicznego na podstawie odrębnych przepisów - w pełni zasługuje na akceptację. W tym miejscu przypomnieć należy, że w przypadku wystąpienia przesłanki określonej w art. 207 ust. 4 pkt 3) u.f.p. - wykluczenie z możliwości otrzymania środków następuje z mocy prawa, a instytucja właściwa może jedynie zbadać przesłanki wyłączające zastosowanie tej sankcji określone w ust. 7 tego przepisu. Należy tutaj także zwrócić uwagę, że treść art. 210 u.f.p. wskazuje wyraźnie, iż rejestr zawiera podmioty wykluczone na podstawie art. 207 u.f.p., czyli spełniające przesłanki wykluczenia określone w przepisach tego artykułu. Jednakże WUP przed dokonaniem zgłoszenia podmiotu podlegającego wpisowi do rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, w każdym przypadku dokonuje analizy przesłanek wykluczenia, a analiza ta sprowadzać się może jedynie do stwierdzenia określonego w nim faktu oraz ust. 7 tego przepisu (badając w pierwszej kolejności, czy wykluczenie danego podmiotu spowoduje obiektywną niemożność wdrożenia działania). Natomiast w niniejszej sprawie nie stwierdził podstaw do wyłączenia spornej sankcji.

Bezzasadny jest także zarzut nieprzeanalizowania sytuacji innych beneficjentów, których skarżący nie wskazał zresztą konkretnie, w podobnym do skarżącego stanie faktycznym, gdyż okoliczność ta pozostaje bez wpływu na zastosowane względem skarżącej Spółki skutki prawne.

Wobec powyższego Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia przepisów prawa, a skargę jako bezzasadną należało oddalić, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.