Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 11/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-04-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 124 ust 1a,
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 108 par 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.),, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) w związku z art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. K., reprezentowanej przez radcę prawnego M. C., od decyzji Starosty z dnia [...] r., znak: [...] udzielającej zezwolenia E. na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] , obręb ewidencyjny Ś., gmina P., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] polegające na założeniu i przeprowadzeniu przez nieruchomość napowietrznej linii elektroenergetycznej [...] kV relacji [...] , w tym na posadowienie jednego słupa nr [...] i połowy słupa nr [...] , a także na funkcjonowanie linii po wybudowaniu, na części ww. nieruchomości w pasie technologicznym o szerokości [...] metrów ( [...] metrów) i powierzchni [...] ha - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z dnia [...] r. E. , zwróciła się do Starosty o wydanie w trybie art. 124 ust. 1 i 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, decyzji administracyjnej w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości stanowiącej działkę o numerze ewidencyjnym [...] , położonej w obrębie Ś., gmina P., powiat p. , województwo, dla której Sąd Rejonowy Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o nr [...] stanowiącej własność M. K., zezwalającej na założenie i przeprowadzenie przez nieruchomość napowietrznej linii elektroenergetycznej [...] kV relacji [...] w tym na podwieszenie napowietrznych przewodów linii, o długości ok. [...] m, posadowieniu jednego słupa nr [...] i połowy słupa nr [...] , a także na funkcjonowanie linii po wybudowaniu, na części nieruchomości w pasie technologicznym o szerokości [...] metrów ([...] m) i powierzchni [...] ha, a nadto o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie ww. nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności.

Uzasadniając ostatni z wymienionych wniosków, E. wskazała, że jest przedsiębiorcą o szczególnym znaczeniu gospodarczo-obronnym, którego przedmiotem wykonywanej działalności gospodarczej jest m.in. wytwarzanie, dystrybucja i przesyłanie energii elektrycznej w rozumieniu ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o organizowaniu zadań na rzecz obronności. Potwierdza to fakt ujęcia Spółki w wydanym na podstawie powyższej ustawy rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 4 października 2010 r. w sprawie wykazu przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu gospodarczo-obronnym.

Przebudowa przedmiotowej linii jest szczególnie istotna z uwagi na kluczowe znaczenie infrastruktury elektroenergetycznej dla funkcjonowania gospodarki narodowej. Realizowane przez wnioskodawcę przedsięwzięcie jest celem publicznym i inwestycją celu publicznego w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przedmiotowa inwestycja ma służyć zaspokajaniu potrzeb społecznych i gospodarczych regionu. Niezrealizowanie inwestycji grozi zahamowaniem rozwoju regionu, gdyż może skutkować przeciążeniem istniejących połączeń energetycznych. Wydanie opisanej wyżej decyzji ma na celu umożliwienie wnioskodawcy przeprowadzenie inwestycji w planowanym terminie oraz zabezpieczenie gospodarki regionu przed ciężkimi stratami (np. w razie awarii energetycznej). Istotnym jest także zabezpieczenie interesu społecznego, gdyż zagrożenie ciągłości dostawy energii ma charakter realny.

Decyzją z dnia [...] r. sygn. [...] Starosta ograniczył sposób korzystania z części powyższej nieruchomości, zezwalając wnioskodawcy na założenie i przeprowadzenie opisanej we wniosku linii napowietrznej oraz posadowienie słupa nr [...] i połowy słupa nr [...] , a także podwieszenie napowietrznych przewodów oraz na funkcjonowanie linii po wybudowaniu, na części nieruchomości – zgodnie z wnioskiem. Następnie decyzją z dnia [...] r. znak: [...] orzekł o zezwoleniu E. . na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] , obręb ewidencyjny Ś. gmina P. , dla której prowadzona jest księga wieczysta nr[...] , stanowiącej własność M. K. j, po wydaniu decyzji Starosty znak [...] z dnia [...] r., w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z części ww. nieruchomości, w celu założenia i przeprowadzenia przez nieruchomość napowietrznej linii elektroenergetycznej [...] kV relacji [...] w tym na posadowienie jednego słupa nr [...] i połowy słupa nr [...] , podwieszenie napowietrznych przewodów linii o długości przewodów ok. [...] m, a także na funkcjonowanie linii po wybudowaniu, na części ww. nieruchomości w pasie technologicznym o szerokości [...] metrów ([...] metrów) i powierzchni [...] ha,

W punkcie 2 decyzji Starosta orzekł o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że E. jest przedsiębiorcą energetycznym w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 12 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne. Z uwagi na szczególne znaczenie działalności gospodarczej jaką prowadzi ta Spółka, została ona umieszczona w wydanym na podstawie ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o organizowaniu zadań na rzecz obronności, rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 4 października 2010 r. w sprawie wykazu przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu gospodarczo-obronnym.

Wobec wzrastającego zapotrzebowania na energię elektryczną, mając na uwadze konieczność zapewnienia prawidłowego funkcjonowania linii elektroenergetycznych, niezbędne jest stałe rozbudowywanie infrastruktury energetycznej. Przebudowa ww. linii jest szczególnie istotna z uwagi na kluczowe znaczenie infrastruktury elektroenergetycznej dla funkcjonowania gospodarki narodowej. Ma służyć zaspokajaniu potrzeb społecznych i gospodarczych regionu.

Zdaniem organu, skoro zgodnie z art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przesyłanie energii elektrycznej jest zabezpieczeniem zasadniczych potrzeb ogółu społeczeństwa, to bez wątpienia każda przerwa spowodowana brakiem możliwości wykonania w określonym czasie prac związanych z przebudową przesyłowej linii elektroenergetycznej [...] kV relacji [...], narusza ważny interes społeczny.

Odwołanie od tej decyzji wniosła M. K. reprezentowana przez r.pr. M. C.

Skarżąca podniosła, że organ wydający decyzję nie rozważył w sposób rzetelny, zakreślonego przez inwestora obszaru niezbędnego dla realizacji inwestycji. Decyzja powinna ściśle określać zakres ograniczenia prawa własności. W sposób jasny musi z niej wynikać jednoznaczny przebieg inwestycji i zakres uszczuplenia władztwa właściciela i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej czynności. Zatem organ decyzyjny, jak i inwestor powinni udowodnić, że pas szerokości [...] metrów na powierzchni [...] ha jest niezbędny do przeprowadzenia określonych czynności ze względu na ich charakter jak i sprzęt, który inwestor ma zamiar użyć do przeprowadzenia prac. Dodatkowo organ dopuścił się naruszenia przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez nieokreślenie terminu obowiązującej zgody na udostępnienie nieruchomości na wykonanie czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usadowieniem słupów.

Zdaniem skarżącej organ nie przeprowadził należycie postępowania dowodowego, w tym w szczególności nie zgromadził dowodów na potrzeby określenia zakresu w jakim nieruchomość ma być zajęta oraz nie przeprowadził pomiarów potwierdzających słuszność stanowiska co od obszaru mającego podlegać zajęciu. Brak jest też obiektywnych przesłanek, a także konkretnych uzasadnień w decyzji, wskazujących, że istnieje konieczność wymiany sieci napowietrznej.

Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Zdaniem organu II instancji, Starosta prawidłowo przyjął, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami i tym samym art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego. W świetle postępującego rozwoju cywilizacji i rosnącego uzależnienia społeczeństwa od nieprzerwanych dostaw energii, energia elektryczna posiada szczególną rolę. Całkowita przerwa w dostawie energii elektrycznej powoduje olbrzymie straty ekonomiczne, jak również społeczne. Ponadto przyczynia się do osłabienia bezpieczeństwa mieszkańców miasta, regionu czy też całego państwa. Niewątpliwie przedmiotowa inwestycja jest uzasadniona ważnym interesem społecznym oraz gospodarczym.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła M. K. reprezentowana przez pełnomocnika r.pr. M. C., zarzucając jej naruszenie art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez jego niezastosowanie, to jest brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i nieuwzględnienie zarzutu skarżącej co do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia spawy, w szczególności odnoszącego się do konieczności zajęcia pasa technologicznego o szerokości [...] metrów, a także naruszenie art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, to jest obowiązku dążenia do prawdy obiektywnej oraz ustalenia okoliczności mających znaczenie w tym także uznania zgromadzonych dowodów, w szczególności przez brak rozważenia interesu skarżącej, której prawo własności zostało ograniczone.

Zdaniem skarżącej inwestor nie określił rzetelnie obszaru niezbędnego do realizacji inwestycji. Organy administracji przed wydaniem decyzji na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, powinny dokonać skrupulatnej analizy jak najmniejszej uciążliwości dla właściciela nieruchomości, a wyniki tej analizy muszą znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji. W decyzji Starosty , taka analiza się nie pojawiła, a Wojewoda ograniczył się do stwierdzenia, że energia elektryczna posiada szczególną rolę i nie można jej zastąpić.

Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 9 stycznia 2013 r., skarżąca podniosła, że w sposób jasny z decyzji musi wynikać jednoznaczny przebieg inwestycji i zakresu uszczuplenia władztwa właściciela i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej czynności. Zatem organ decyzyjny, jak i inwestor powinni udowodnić, że pas szerokości [...] metrów i powierzchni [...] ha, ze względu na planowane prace, ich charakter jak i sprzęt, który inwestor ma zamiar użyć do przeprowadzenia prac są niezbędne.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi.

Uczestnik postępowania E. reprezentowana przez pełnomocnika r.pr. T. R. w piśmie z dnia [...] r. wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

W oparciu o przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270) sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w § 2 tego przepisu sprawowana jest według kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) zaskarżone orzeczenie podlega wówczas wyeliminowaniu z obrotu prawnego, sąd administracyjny nie ma natomiast kompetencji do merytorycznego orzekania w sprawie.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana pod względem zgodności z prawem nie dała podstaw do uznania, że wydana została ona z naruszeniem prawa.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, podobnie jak i organ I instancji nie miał wątpliwości, że będący przedmiotem postępowania wniosek inwestora E. zasługiwał na uwzględnienie.

W ocenie Sądu organy prowadząc powyższe postępowanie prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego oraz nie naruszyły przepisów procedury administracyjnej.

W myśl art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r, poz. 518), starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy.

Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

Art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, że decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony, w tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosowanego zabezpieczenia.

W niniejszej sprawie mamy do czynienia zarówno z ważnym interesem społecznym jak i ważnym interesem gospodarczym, gdyż przebudowa linii energetycznej ma zapewnić stały dopływ energii do wielu odbiorców na znacznym obszarze. Omawiana inwestycja przyczyni się do zwiększenia niezawodności i efektywności zasilania obecnych i przyszłych odbiorców energii elektrycznej na terenie powiatu pyrzyckiego, co oznacza, że realizowana jest w interesie społecznym. Inwestycja ta zapewni bezpieczeństwo energetyczne poprzez niwelację zagrożenia przerwaniem dostaw energii, na przykład wskutek awarii wyeksploatowanej już linii energetycznej, czy też wskutek siły wyższej np. warunków pogodowych.

W uzasadnieniu decyzji organu II instancji trafnie zatem wskazano, że wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o przepis art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami było uzasadnione ważnym interesem gospodarczym oraz społecznym i ta argumentacja nie budzi zastrzeżeń Sądu.

Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa interes społeczny w sytuacji realizacji inwestycji celu publicznego winien być przedkładany ponad interes właściciela nieruchomości) vide : wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2009 r. sygn. akt I OSK 987/07). Implikuje to stwierdzenie, że interes społeczny stanowi wystarczającą przesłankę do wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości.

Należy przy tym podkreślić, że podjęcie decyzji w trybie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzedzone musi być stwierdzeniem, że w obrocie prawnym istnieje, wydana wcześniej decyzja ograniczająca, sposób korzystania z nieruchomości (np. przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej).

Oznacza to, że decyzja umożliwiająca zajęcie nieruchomości jest rozstrzygnięciem zależnym od decyzji ograniczającej sposób korzystania z tej nieruchomości. Taki charakter decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami (stanowiącej przykład decyzji związanej) skutkuje tym, że traci ona podstawę swego bytu prawnego w następstwie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji podjętej w oparciu o art. 124 ust. 1 tej ustawy.

Jak wynika z ustaleń Sądu, przed ogłoszeniem wyroku w niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w sprawie II SA/Sz 10/15, oddalił skargę M. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości.

W niniejszej sprawie planowana inwestycja polega na remoncie i konserwacji napowietrznej linii elektroenergetycznej, czyli ciągów, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej w rozumieniu przepisu art. 6 pkt 2 ww. ustawy. Nie ulega więc wątpliwości, że jest to inwestycja celu publicznego.

Dla wydania przedmiotowej decyzji wystarczające było ustalenie, że wniosek o jej wydanie został złożony przez podmiot, który będzie realizował cel publiczny, została wydana decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości i zachodzi jedna z okoliczności, o której mowa w art. 108 K.p.a. czyli konieczność ochrony zdrowia lub życia ludzkiego, zabezpieczenie gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, inny interes społeczny, wyjątkowo ważny interes strony lub ważny interes gospodarczy. W tym zakresie ustalenia organu nie budzą wątpliwości Sądu.

Uwzględniając powyższe, należy podzielić ocenę organów obu instancji, że w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami warunkujące wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.

W kontrolowanym postępowaniu nie naruszono również wskazanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wbrew wywodom skarżącej zawartym w skardze, w niniejszej sprawie nie ma potrzeby jej analizowania pod kątem wielkości obszaru mającego podlegać zajęciu, gdyż okoliczność ta stanowi przedmiot postępowania w sprawie dotyczącej wydania - na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami - decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości. Powyższa okoliczność (w świetle art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami) nie stanowi natomiast przesłanki koniecznej do wydania decyzji w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny , na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.