Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1835/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 83 ust. 2a-2b,3
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Powiatowego Zarządu Dróg w B. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego Powiatowego Zarządu Dróg w B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

IVSA/Wa 1835/14

UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2014 nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (określanego dalej jako: "RDOŚ") z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], w przedmiocie odmowy uzgodnienia decyzji zezwalającej Powiatowemu Zarządowi Dróg w [...](wskazywanemu niżej jako: "skarżący") na wycinkę drzewa gatunku jesion wyniosły, rosnącego w pasie drogowym drogi powiatowej nr [...], w km 2+493 (strona prawa), na działce ewidencyjnej nr [...], w miejscowości K., gmina [...].

Postępowanie zainicjowało pismo z dnia [...] maja 2014 r., znak: [...] którym Wójt Gminy [...] przekazał do uzgodnienia, na podstawie art. 83 ust. 2a ustawy o ochronie przyrody, Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w [...] projekt decyzji zezwalającej Powiatowemu Zarządowi Dróg w [...] a wycinkę drzewa gatunku jesion wyniosły, rosnącego w pasie drogowym drogi powiatowej nr [...], w km 2+493 (strona prawa), na działce ewidencyjnej nr [...] w miejscowości K., gmina [...]. W projekcie decyzji wskazano, że podczas oględzin drzewa przeprowadzonych w dniu [...] maja 2014 r. (protokół z dnia [...] maja 2014 r.) stwierdzono zły stan zdrowotny drzewa oraz stwarzanie zagrożenia dla ruchu drogowego, pieszych oraz mienia osób, zwłaszcza podczas silnych wiatrów. Ponadto, podczas oględzin nie wykazano obecności stanowisk roślin, grzybów i zwierząt należących do gatunków objętych ochroną.

RDOŚ w [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...] odmówił uzgodnienia projektu decyzji Wójtowi Gminy [...] zezwalającej na usunięcie drzewa.

Podnosząc, iż analiza dokumentacji sprawy, w tym zdjęć przedmiotowego drzewa, nie potwierdza jego złego stanu zdrowotnego, organ wskazał, że jesion wyniosły jest okazałym drzewem, w dobrym stanie zdrowotnym, o zachowanej statyce oraz odznacza się dużą wartością przyrodniczą i krajobrazową, a nieliczny, drobny posusz w koronie jest zjawiskiem naturalnym. Drzewo rośnie na prostym odcinku drogi, nie ograniczając widoczności. Sam fakt usytuowania drzewa przy drodze nie stanowi wystarczającego argumentu do jego usunięcia, zaś zagrożenie dla ruchu drogowego musi mieć charakter rzeczywisty, a nie hipotetyczny. Usunięcie drzewa powinno być ostatecznym środkiem dla poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego. W ocenie organu I instancji, wnioskodawca nie przedstawił jednoznacznych dowodów świadczących, iż wycinka przedmiotowego drzewa jest jedynym rozwiązaniem w celu poprawy bezpieczeństwa dla ruchu drogowego. Nie przeanalizował także możliwości zastosowania rozwiązań alternatywnych dla wycinki drzewa. Organ wskazał ponadto na możliwość zastosowania innych rozwiązań alternatywnych, pozwalających na zachowanie drzewa oraz zminimalizowanie ryzyka wypadków, tj. ustawienie bariery drogowej energochłonnej, montowanej przy drzewie, wykonanie cięć pielęgnacyjnych w obrębie drzewa mających na celu usunięcie posuszu, ustawienie znaków ograniczenia prędkości, czy tablic odblaskowych. W ocenie organu należałoby rozważyć montaż kilkumetrowego odcinka bariery energochłonnej, jako rozwiązania często stosowanego w takich przypadkach oraz przeprowadzenia cięć pielęgnacyjnych usuwających posusz w koronie.

Na ww. postanowienie skarżący wniósł zażalenie, w uzasadnieniu którego wskazał m.in., iż rozstrzygnięcie organu I instancji zostało poprzedzone chybionym ustaleniem, iż rosnący w krawędzi jezdni jesion wyniosły nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Skarżący zarzucił RDOŚ w [...] niewłaściwą argumentację, zgodnie z którą możliwym jest osiągnięcie tych samych efektów w zakresie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, oczekiwanych w związku z planowanym usunięciem drzewa, również poprzez ustawienie bariery drogowej, czy znaków ograniczających prędkość. Wskazał, że drzewo umiejscowione jest w zasadzie w krawędzi jezdni, ruch zaś na wskazanym odcinku drogi jest znaczny, z uwagi na fakt, iż stanowi ona w kierunku północnym zjazd z autostrady. Taka lokalizacja drzewa uniemożliwia osiągnięcie bezpieczeństwa w ruchu drogowym poprzez jego zabezpieczenie barierą drogową czy znakiem ograniczającym prędkość. Zwrócił uwagę, że tuż przed drzewem kończy się odcinek wiaduktu nad autostradą o właściwych parametrach technicznych - zaś na wysokości ww. drzewa powstaje w istocie zwężenie - tzw. wąskie gardło. Skarżący podważył zasadność wskazanych w postanowieniu rozwiązań alternatywnych w kontekście zapewnienia realnej poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego, argumentując że poprawę parametrów technicznych drogi można uzyskać jedynie usuwając drzewo.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 [...] utrzymał w mocy postanowienie RDOŚ w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r.

W ocenie organu odwoławczego brak jest uzasadnienia dla usunięcia przedmiotowego drzewa wykazującego, z uwagi na swoje znaczne rozmiary, dużą wartość przyrodniczą i krajobrazową. Odnosząc się do stanu zdrowotnego drzewa zgodził się z RDOŚ w [...], iż jesion wyniosły wykazuje dobry stan zdrowotny i ma zachowaną statykę, zaś nieliczny, drobny posusz w koronie wiekowego drzewa jest zjawiskiem naturalnym, nie świadczącym o jego obumieraniu. Wyjaśnił, że stare drzewa w warunkach naturalnych, dostosowują się do malejących możliwości fizjologicznych, a także statycznych i w sposób samoistny się zmniejszają uwalniając się samorzutnie od zbędnych, a wręcz szkodliwych gałęzi, poprzez ich aktywne odrzucanie. Organ stwierdził, że protokół oględzin drzewa, jak również uzasadnienie projektu decyzji, w których zawarto jedynie krótki zapis, iż drzewo jest w złym stanie zdrowotnym, nie odzwierciedlają stanu faktycznego w aspekcie rzeczywistej kondycji zdrowotnej, a wyeliminowanie potencjalnego zagrożenia związanego z upadającymi na jezdnię suchymi konarami zapewni bieżąca inwentaryzacja drzewa i usuwanie posuszu.

Odnosząc się do kwestii stwarzania przez drzewo zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, pieszych i mienia osób, organ uznał, iż sam fakt usytuowania drzewa blisko krawędzi jezdni, nie może stanowić wyłącznej podstawy do jego usunięcia ze względu na stwarzanie niebezpieczeństwa dla ruchu drogowego. Oznaczałoby to, iż każde drzewo rosnące w poboczu drogi, nawet te cechujące się dobrym stanem fitosanitarnym, kwalifikuje się do usunięcia. Organ argumentował, że wydanie decyzji na usunięcie drzew ze względu na bezpieczeństwo ruchu drogowego powinno być dopuszczalne tylko w przypadku, gdy zostanie udowodnione, że drzewa te stanowią realne zagrożenie dla ruchu drogowego, np. na podstawie danych z komendy policji, ekspertyz, zdjęć, itp. Decyzja taka powinna być także wydawana wówczas, gdy zostaną wyczerpane inne techniczne sposoby zapewnienia bezpieczeństwa na drodze, obejmujące ustawienie odpowiednich znaków drogowych informujących o ograniczeniu skrajni poziomej, oznaczenie drzew zlokalizowanych blisko krawędzi jezdni tablicami odblaskowymi, ustawienie barier drogowych, czy też wprowadzenie ograniczenia dopuszczalnej prędkości oraz zakazu wyprzedzania na danym odcinku drogi. W ocenie GDOŚ ww. rozwiązania techniczne stanowią realną alternatywę dla usunięcia drzewa, w kontekście zwiększenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, pozwalającą jednocześnie na jego zachowanie.

Ponadto wskazał, iż wycinka drzewa nie wyeliminuje problemu bezpieczeństwa na drodze, gdyż uderzenie w drzewo nie stanowi przyczyny wypadku, lecz jest tylko jego konsekwencją, wynikającą z powodów leżących po stronie człowieka - kierowcy, ewentualnie pieszego. Podkreślił, że nie jest pewne czy usunięcie drzewa nie wywoła odwrotnego skutku - tzn. nie wpłynie na obniżenie bezpieczeństwa ruchu drogowego na ww. odcinku, prowadząc do większej brawury kierowców, rozwijania większych prędkości przez kierujących na tym odcinku drogi.

Zdaniem organu ustawienie stosownych znaków drogowych i właściwe oznakowanie drzewa, przyczyni się do poprawy bezpieczeństwa na ww. odcinku drogi, zaś ustawienie barier drogowych wyeliminuje negatywne następstwa wywołane bezpośrednim kontaktem pojazdu z drzewem. Usunięcie drzewa natomiast wyeliminuje wyłącznie negatywne następstwa wypadku (co można uzyskać poprzez ustawienie barier energochłonnych), nie rozwiązując problemu bezpieczeństwa ruchu drogowego na tym odcinku drogi.

Ustosunkowując się do stwierdzenia skarżącego, że na wysokości ww. drzewa powstaje zwężenie drogi (tzw. wąskie gardło), zaś poprawę parametrów technicznych drogi można uzyskać jedynie usuwając drzewo stwierdził, że powyższe sugeruje, jakoby usunięcie drzewa związane było z planowaną przebudową drogi powiatowej, obejmującą poszerzenie nawierzchni jezdni, celem poprawy parametrów technicznych drogi. Organ odwoławczy wskazał, że zarówno we wniosku, jak również w projekcie decyzji, nie wskazano, jako powodu wycinki drzewa kolizji z planowaną inwestycją drogową, stąd słuszna jest ocena zasadności usunięcia przedmiotowego drzewa wyłącznie pod kątem przyczyn wymienionych w projekcie decyzji. Jednocześnie uznał, iż nie może rozpatrywać zasadności wycinki drzewa, pod kątem kolizji z inwestycją, obejmującą poszerzenie drogi, gdyż wiązałoby się to z naruszeniem zasady dwuinstancyjności, której istota polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy.

Skarżący na powyższe postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2014 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jego uchylenie wraz z postanowieniem RDOŚ w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. bądź uchylenie jedynie postanowienia z dnia [...] lipca 2014 r. (jeżeli pozwoli to na usunięcie stanu naruszenia prawa).

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

art. 7 oraz 77 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 roku, poz. 267, określanej dalej jako: "K.p.a.") - poprzez poczynienie błędnych ustaleń, polegających na tym, iż w stosunku do opisanego drzewa istnieją jeszcze inne oprócz wycięcia sposoby usunięcia, wywołanego w związku z jego lokalizacją zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym,

art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w wyniku utrzymania w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji odmawiającego uzgodnienia ww. projektu decyzji zezwalającej na wycinkę drzewa gatunku jesion,

art. 83 ust. 2a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego, w przypadku jego stosowania - wobec czego rozstrzygniecie nie jest w swej istocie swobodne lecz dowolne - co powoduje, iż wskazany przepis zastosowano wadliwie, odmawiając uzgodnienia wycinki pomimo oczywistości faktu wywoływania przez posadowienie wskazanego drzewa zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym dla ludzi i mienia.

W ocenie skarżącego skoro przedmiotowe drzewo (o znacznych rozmiarach) rośnie w zasadzie w krawędzi jezdni, to sprzecznym ze wskazaniami wiedzy czy doświadczenia życiowego jest przyjęcie, iż w takim przypadku jest możliwym jego zabezpieczenie barierą drogową. Argumentowanie o sprowadzeniu bezpieczeństwa w obrębie lokalizacji drzewa poprzez wprowadzenie znaków ograniczających prędkość jest również chybionym - bowiem nieopodal drzewa kończy się wiadukt nad autostradą i z powodu różnicy wysokości kierowcy osiągają znaczne prędkości.

Skarżący podał, iż skoro w obrębie przedmiotowego drzewa tworzy się "wąskie gardło", to nie można w inny sposób niż wycinka podnieść standardów bezpieczeństwa na powiatowej drodze publicznej we wskazanym miejscu. Wskazał, że poprawa parametrów technicznych drogi wymaga zapewnienia we wskazanym miejscu pobocza, którego nie ma, a może to nastąpić wyłącznie w wyniku wycinki drzewa i nie jest związane z "poszerzeniem jezdni w wyniku przebudowy drogi".

Podniósł także, że oceny formułowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia są pozbawione racjonalności i sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego co do twierdzenia, iż potencjalne zderzenie z drzewem rosnącym w zasadzie w krawędzi jezdni jest zawsze wynikiem czynnika ludzkiego, błędu w jego zachowaniu - zaś co do skutków takiego zdarzenia wyklucza je w stopniu tożsamym wycinka wskazanego drzewa jak i ustawienie barier drogowych. W ocenie skarżącego z taką argumentacją nie sposób się zgodzić, jako wadliwą i niebezpieczną, bowiem jej stosowanie powoduje zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego. Zakłada się bowiem przewagę wartości przyrodniczych nad życiem i zdrowiem ludzkim.

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest wykonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.).

Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2014 nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], w przedmiocie odmowy uzgodnienia decyzji zezwalającej Powiatowemu Zarządowi Dróg w [...] na wycinkę drzewa gatunku jesion wyniosły, rosnącego w pasie drogowym drogi powiatowej nr [...], w km 2+493 (strona prawa), na działce ewidencyjnej nr [...],, w miejscowości K., gmina [...].

Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 i 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm., określanej dalej jako "K.p.a") oraz art. 83 ust. 2a ustawy z dnia 16 kwietnia 2010 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r., poz. 627).

Ustawodawca kompetencję do dokonywania uzgodnień w zakresie usuwania drzew w obrębie pasa drogowego drogi publicznej przyznał organowi wyspecjalizowanemu, jakim jest RDOŚ, ustanawiając zasadę, że zezwolenie na usunięcie drzew w obrębie pasa drogowego drogi publicznej, z wyłączeniem obcych gatunków topoli, wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska (art. 83 ust. 2a ustawy o ochronie przyrody).

Co do kwestii procesowych wskazać należy, że postępowanie uzgodnieniowe odbywa się w trybie art. 106 K.p.a. według zasad w nim przewidzianych, w tym co do formy rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 106 § 5 K.p.a., zajęcie stanowiska przez organ, do którego zwrócił się w tym celu organ załatwiający sprawę, następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie.

W rozpatrywanej sprawie RDOŚ wydał postanowienie pierwszoinstancyjne w terminie krótszym niż 30 dni od dnia otrzymania projektu zezwolenia (przesłanego przy piśmie z [...] maja 2014 r.), w związku z czym nie nastąpił ex lege skutek uzgodnienia, o którym mowa w art. 83 ust. 2b ustawy o ochronie przyrody, łączący się z brakiem reakcji organu we wskazanym 30-dniowym terminie.

Stanowisko organu współdziałającego, z którym należy uzgodnić decyzję bądź wydać decyzję po uzgodnieniu, jest wiążące dla organu decydującego. Treść stanowiska zajętego przez organ uzgadniający może przesądzić o treści decyzji, która ma być wydana po uzgodnieniu przez organ decydujący (zob. uchwała (5) NSA z dnia 15 lutego 1999 r., OPK 14/98, ONSA 1999/3/80).

Odnośnie natomiast do kwestii materialnoprawnych wypada podnieść, że organ uzgadniający nie może wyjść poza ustawowo określony zakres uzgodnienia i przyznane mu kompetencje, a oceny dokonuje z punktu widzenia przepisów prawa powszechnie obowiązującego, regulującego tę materię (tak NSA w wyroku z 15 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 324/11, dostępnym w bazie CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W celu oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia należy po pierwsze brać pod uwagę taką interpretację przepisów ustawy o ochronie przyrody, która określa jej cele. Stąd należy odwołać się do art. 2 ustawy stanowiącego, że ochrona przyrody w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 7, 8 i 9 tej ustawy polega na zachowaniu, równoważnym użytkowaniu oraz odnawianiu zasobów, tworów i składników przyrody, w tym krajobrazu, zieleni w miastach i wsiach oraz zadrzewień, a celem ochrony przyrody stosownie do art. 2 ust. 2 pkt 5 i 7 ustawy o ochronie przyrody jest ochrona walorów krajobrazowych, zieleni w miastach i wsiach oraz zadrzewień, nadto kształtowanie właściwych postaw człowieka wobec przyrody.

Jak wskazał NSA w wyroku z 4 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 1317/07, CBOSA, ranga tych postanowień ustawowych została podkreślona poprzez sankcjonowanie pewnych zachowań uznanych przez ustawodawcę za niewłaściwe czy naganne w warunkach ogólnego postulatu chronienia przyrody oraz poprzez uzależnienie możliwości podjęcia działań będących ingerencją w zasoby przyrody, w tym eliminowaniem jej składników od uzyskania zezwolenia właściwego organu.

Zasadne jest zatem wywodzenie, iż zezwolenie na wycięcie drzew jest wyjątkiem od reguły zachowania drzew jako elementu przyrody, podlegającej ochronie prawnej.

Trzeba jednak wskazać, że ochrona przyrody nie jest wartością absolutną, a organ opiniujący wniosek o wydanie zezwolenia musi wziąć pod uwagę również inne wartości, szczególnie gdy chodzi o usunięcie drzewa z pasa drogowego. Organ wydając rozstrzygnięcie w tym zakresie jest zobowiązany do poszukiwania rozwiązań korzystnych zarówno dla interesu publicznego, który wymaga kierowania się ww. wymienionymi celami ochrony przyrody, ale również wyraża się w bezpieczeństwie drogowym, a ponadto musi wziąć pod uwagę interes podmiotu wnioskującego o usunięcie drzewa.

Z uwagi na wspomniany wyżej fakt, że uzgodnienie jest formą wiążącego wpływu jednego organu na drugi, przez uzależnienie możliwości wydania aktu (tu decyzji zezwalającej) od akceptacji jego treści przez organ uzgadniający, to organ oceniający powinien zestawić cele ochrony przyrody, na osiągnięcie których nakierowana jest ustawa o ochronie przyrody, z powodem usunięcia drzewa w pasie drogowym, wyrażonym we wniosku o jego usunięcie i korespondującymi z nim wartościami prawnie chronionymi np. ochroną życia, zachowaniem bezpieczeństwa drogowego.

W przeciwnym bowiem razie wzięcie pod uwagę przez organ uzgadniający wyłącznie częściowego interesu publicznego w postaci ochrony środowiska, a zatem pominięcie bezpieczeństwa drogowego i interesu inwestora, oznaczać będzie – ze względu na formę uzgodnienia - związanie celami ochrony środowiska organu zezwalającego powodując, że zezwolenie na wycinkę drzewa będzie dopuszczalne jedynie wówczas, gdy cele ochrony środowiska odpadną. Nie taka była jednak intencja ustawodawcy, który nie ograniczył przecież instytucji zezwolenia na wycięcie drzewa, rezerwując ją jedynie dla drzew chorych czy obumarłych. Z pewnością zezwoleniu na usunięcie drzewa ustawodawca nadał szerszy wymiar, a udzielenie tego zezwolenia jest wynikiem ważenia różnych wartości, a nie jedynie pochodną uwzględnienia ochrony przyrody.

W celu rozważenia wskazanych interesów organ powinien uwzględnić i ewentualnie zastosować przewidziane przez ustawodawcę w art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody narzędzia. Przepis ten stanowi, że wydanie zezwolenia na wycinkę drzewa może być uzależnione od przesadzenia drzew lub krzewów w miejsce wskazane przez wydającego zezwolenie albo od zastąpienia ich innymi drzewami lub krzewami, w liczbie nie mniejszej niż liczba usuwanych drzew lub krzewów. Skoro uzgodnienie jest wiążącą formą współdziałania, to już na etapie uzgodnienia projektu decyzji może wskazać zasadność takiego rozwiązania.

Ponadto biorąc pod uwagę fakt, że decyzja w zakresie zezwolenia na usunięcie drzew jest aktem wydawanym w ramach tzw. uznania administracyjnego, stwierdzić należy, że organ uzgadniający zestawiając wartości: ochrony przyrody i bezpieczeństwa drogowego powinien odnieść się do przyrodniczej wartości drzewa, wyrażającej się nie tylko w jego stanie (który w rozpatrywanej sprawie jest sporny), ale również wartości związanej z jego gatunkiem. Wskazówki w tym zakresie daje ustawodawca różnicując stawki za wycięcie drzewa, w zależności od jego gatunku.

Odnosząc się do zarzutu braku wyjaśnienia przez organ w jaki sposób drzewa zagrażają bezpieczeństwu ruchu drogowego i jak ich wycięcie przyczyni się do poprawy bezpieczeństwa na konkretnym odcinku drogi, należy podnieść, iż oczywistym jest, co wynika z doświadczenia życiowego, iż drzewa rosnące zbyt blisko jezdni ograniczają znacznie widoczność na drodze, uniemożliwiają wybudowanie pobocza, a tym samym stanowią jedną z najczęstszych przyczyn wypadków na drodze. Za aprobatę zasługuje stanowisko strony skarżącej, iż wariant polegający na ustawieniu znaków drogowych, oznaczenie drzew tablicami odblaskowymi, czy też ustawienie barierek energochłonnych jest wariantem o nietożsamych skutkach z wycinką drzewa, tym bardziej, że z uwagi na usytuowanie drzewa w krawędzi jezdni nastąpiłaby poprawa parametrów technicznych drogi w postaci zapewnienia we wskazanym miejscu pobocza.

Decyzja w sprawie wycinki drzew zależy od uznania organu, którego obowiązkiem jest szeroko rozumiana dbałość o przyrodę, jednakże nie można przyjąć, że jest to uznanie bezgraniczne. Organ zobowiązany jest do poszukiwania rozwiązań korzystnych zarówno dla interesu publicznego, jak i dla inwestora, a to oznacza, że wniosek o zezwolenie na usunięcie drzewa z nieruchomości winien być wszechstronnie rozważony, przy czym przepisy ustawy o ochronie przyrody, nie dają wprost podstaw do przyjęcia prymatu danego interesu. Należy to oceniać ad casum - w każdym postępowaniu, w relacji do jego okoliczności.

W zaskarżonym postanowieniu organ nie przeprowadził wywodu, który pozwalałby na uznanie, że rozstrzygnięcie stanowi wynik przeanalizowania wszystkich możliwych wariantów, uwzględnienia wymogu bezpieczeństwa drogowego i możliwych alternatywnych narzędzi ochrony środowiska w postaci nasadzeń zastępczych, oraz wyboru tego, który w najmniejszym stopniu wpłynie na istniejący ekosystem na tym terenie. Nie wyjaśniono również w jakim stanie jest drzewo (we wniosku o zezwolenie na wycinkę drzewa wskazano, że jest ono częściowo obumarłe, w postanowieniu organu I instancji poinformowano, że pracownicy Urzędu Gminy przeprowadzający oględziny [...] maja 2014 r. uznali, że drzewo jest w złym stanie zdrowotnym, a w treści tego postanowienia podano, że drzewo ma "nieliczny, drobny posusz"). Naruszone zatem zostały art. 7 i 77 K.p.a., jak również art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 tej ustawy.

Zaskarżone rozstrzygnięcie należy uznać zatem za wydane przedwcześnie co powoduje konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania, w którym organ, uwzględniając przedstawioną ocenę Sądu, rozważy wskazane kwestie, stosując powyższą wykładnię.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie. Rozstrzygnięcie w pkt II sentencji wyroku zapadło na podstawie art. 152, zaś w pkt III - na podstawie art. 200, w zw. z art. 205 ww. ustawy.