Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1749/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 56 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie Sędzia WSA Marek Olejnik (sprawozdawca), Sędzia WSA Marta Semiczek, Protokolant Agnieszka Wróblewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2012 roku przy udziale --- sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania I. oddala skargę; II. zasądza z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu koszty nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu na rzecz adw. L. S. kwotę 295, 20 zł ( słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100).


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. z dnia [...]r., [...], w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

W związku z egzekucją należności pieniężnych prowadzoną na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. (wierzyciela), na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] 2011 r. (znak [...]) obejmującego zobowiązanie z tytułu pobytu w Policyjnej Izbie Zatrzymań w listopadzie 2009 r. w kwocie należności głównej w wysokości 100,00 zł, poborca skarbowy sporządził w dniu 29 lipca 2011 r. protokół stanu majątkowego zobowiązanego. Odpis tytułu wykonawczego doręczono skarżącemu w dniu 29 lipca 2011 r.

Pismem z dnia 29 lipca 2011 r. zobowiązany wniósł zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wskazując na treść art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej: u.p.e.a.), tj. nieistnienie obowiązku.

Po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...]r. uznał zarzuty za nieuzasadnione. Jednocześnie po rozpoznaniu wniosku zobowiązanego z dnia 23 września 2011 r. o zawieszenie postępowania egzekucyjnego uzasadnionego zamiarem wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczne postanowienie Komendanta Głównego Policji utrzymujące w mocy postanowienie wierzyciela o zajęciu stanowiska w sprawie zarzutów, organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...]r. odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Skarżący w dniu 18 października 2011 r. wniósł zażalenie na postanowienie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego podnosząc, iż złożył skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na postanowienie w zakresie zgłoszonych zarzutów.

Po rozpoznaniu zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że przedmiotem sprawy jest postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]r. a następnie stwierdził, iż argumentacja zażalenia nie zasługuje na uwzględnienie i brak jest podstaw do zakwestionowania rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. W związku z tym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sposób wyczerpujący określa przepis art. 56 § 1 u.p.e.a. a w razie wystąpienia którejkolwiek z wymienionych w nim podstaw, organ zobowiązany jest do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Fakt wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie w sprawie w sprawie stanowiska wierzyciela nie mieści się w żadnej z podstaw zawieszenia postępowania z art. 56 § 1 u.p.e.a. i tym samym nie stanowi przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Uznał organ odwoławczy, że organ egzekucyjny dokonał właściwej oraz pełnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i podjął należycie uzasadnione rozstrzygnięcie. Nie zgodził się organ drugiej instancji z zarzutem strony, że w sprawie naruszono przepisy art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. Odnośnie pozostałych zarzutów zażalenia – tj. prowadzenia postępowań przez prokuratorów oraz okoliczności towarzyszących zatrzymaniu skarżącego i osadzeniu go w Policyjnej Izbie Zatrzymań – organ stwierdził, że nie mają one związku z przedmiotowa sprawą.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, żądając zasądzenia od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania i powielając argumenty wskazywane w zażaleniu z dnia 18 października 2011 r. Dodatkowo zaskarżonemu postanowieniu zarzucił skarżący niewnikliwe i wybiórcze ocenienie sprawy oraz celowe pominięcie niektórych faktów. W uzasadnieniu skargi strona podnosiła również, iż prowadzona egzekucja była nieetyczna, ponieważ nie stwierdzono dowodowo stanu nietrzeźwości skarżącego.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw prawnych do zmiany wyrażonego stanowiska.

Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że obowiązek poniesienia opłaty za pobyt w Policyjnej Izbie Zatrzymań w celu wytrzeźwienia wynika wprost z przepisu art. 40 i art. 42 ust. 5a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz. 423 ze zm.). Należność ta jest dochodem Skarbu Państwa, pobieranym na mocy odrębnych ustaw i organ miał obowiązek dochodzić tych należności w postępowaniu egzekucyjnym. Dodał, iż wbrew twierdzeniom strony organy obu instancji nie otrzymały od Prokuratury Rejonowej w J. oraz Prokuratury Rejonowej dla W. – S. M. żadnych pisemnych informacji na temat rozpatrzenia wniosków skarżącego. Wskazał, iż dopiero w skardze strona powołała zdarzenia, o których wcześniej nie informowała, w tym badanie przez Ministerstwo Sprawiedliwości fałszywych dowodów w sprawie pozbawienia skarżącego wolności w dniu 12 listopada 2009 r. w [...] w J., które to okoliczności nie mają związku ze sprawą.

Bez znaczenia, zdaniem organu, pozostaje również okoliczność niestwierdzenia dowodowo stanu nietrzeźwości skarżącego z uwagi na to, że określone objawy tego stanu, przy uwzględnieniu wiedzy i doświadczenia życiowego, dały podstawę prawna do stwierdzenia stopnia nietrzeźwości. Za nieuzasadnione uznał również organ odwoławczy zarzuty prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sposób stronniczy i nieetyczny. Jako niemające związku z rozstrzygnięciem oceniono również zarzuty dotyczące udostępnienia skarżącemu akt sprawy oraz rzekomego wyłączenia poborcy skarbowego z prowadzonej egzekucji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy zauważyć, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem legalności, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny I instancji rozstrzyga sprawę w granicach sprawy administracyjnej, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi oznacza m.in., że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego, a podstawę orzekania przez ten sąd stanowi cały materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku całego prowadzonego w danej sprawie postępowania, gdyż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżone postanowienie w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy orzekające i stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Jak wynika z akt sprawy Skarżący zgłosił zarzut naruszenia art. 33 pkt 1 tj. zarzut nieistnienia obowiązku.

Postanowieniem z dnia [...]r., nr [...], wierzyciel uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione stwierdzając, że zobowiązany w dniu 12 listopada 2009 r. swoim zachowaniem spełnił ustawowe przesłanki uprawniającego do osadzenia go do wytrzeźwienia, co skutkowało jego zatrzymaniem i osadzeniem. Za pobyt w Policyjnej Izbie Zatrzymań należna jest kwota w wysokości 100 zł, której zobowiązany nie uiścił. Wskazane postanowienie zostało utrzymane w mocy przez Komendanta Głównego Policji, który postanowieniem z dnia [...] r. (Nr [...]) podzielił w całości motywy zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

W dniu 23 września 2011 r. Strona poinformowała organ egzekucyjny , że na w/w postanowienie Komendanta Głównego Policji Strona będzie składała skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i w związku z tym wniosła o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Organy obu instancji odmówiły zawieszenia uznając, że nie wystąpiły przesłanki określone w art.56§1 u.p.e.a.

Zgodnie z art. 56§1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu :

1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;

2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego;

3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;

4) na żądanie wierzyciela;

5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Organ egzekucyjny jest zobowiązany do zawieszenia postępowania egzekucyjnego w przypadku wystąpienia którejkolwiek z podstaw wskazanych w przepisie art. 56 § 1 u.p.e.a. Wskazany przepis określa w sposób wyczerpujący przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Rozstrzygnięcie podejmowane na podstawie art. 56 § 1 u.p.e.a. ma charakter związany, to znaczy, że jeżeli zachodzi którakolwiek z przesłanek określonych w art. 56 § 1 pkt 1-5 ustawy to organ egzekucyjny ma obowiązek zawieszenia postępowania (wyrok WSA w Łodzi z dnia 2 października 2008 r., III SA/Łd 351/08). Fakt wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela nie mieścił się w żadnej z podstaw zawieszenia postępowania z przepisu art. 56 § 1 u.p.e.a. Organ egzekucyjny tylko w przypadku wydania przez sąd administracyjny postanowienia o wstrzymaniu aktu lub czynności jest zobligowany do zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Nawet gdyby zostało wstrzymane wykonanie postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, to i tak nie stanowiłoby to przesłanki do zawieszenia postępowania. Z uwagi na powyższe, złożenie przez Skarżącego skargi na postanowienie Komendanta Głównego Policji nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie stanowiło przesłanki, o których mowa w ww. przepisie.

Należy zauważyć, że obowiązek uiszczenia opłat za pobyt w izbie wytrzeźwień wynika z art. 42 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007 Nr 70 poz. 473), który stanowi, iż za doprowadzenie i pobyt w izbie wytrzeźwień lub jednostce Policji pobierane są opłaty. Natomiast pkt 5a mówi, że egzekucja należności, o których mowa w ust. 5, następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W niniejszej sprawie organy zastosowały przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Należy wyjaśnić, że opłata za pobyt w izbie wytrzeźwień ma charakter opłaty administracyjnej i jest świadczeniem wynikającym ze stosunku publicznoprawnego. Opłaty z tytułu pobytu w izbie wytrzeźwień nie posiadają charakteru zobowiązaniowego w rozumieniu prawa cywilnego, lecz administracyjnoprawny i wynikają nie z czynności prawnej, lecz z decyzji o przymusowym umieszczeniu w izbie (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 maja 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 90/10 dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

W związku z powyższym podnoszona przez skarżącego kwestia zasadności zatrzymania go przez Policję nie może być brana pod uwagę w niniejszym postępowaniu. Jak wskazał organ odwoławczy kwestia ta była przedmiotem innego postępowania.

Przedmiotem postępowania egzekucyjnego jest opłata za pobyt w izbie wytrzeźwień. Skarżący nie kwestionuje faktu pobytu w izbie jedynie zasadności zatrzymania w niej.

Jak wskazano powyżej przedmiotowa opłata ma charakter opłaty administracyjnej, a jej pobranie wynika z faktu pobytu skarżącego w izbie wytrzeźwień. Przepis ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wyraźnie stwierdza, że za doprowadzenie i pobyt w izbie wytrzeźwień pobiera się opłaty. Przepis ten nie warunkuje obowiązku uiszczenia opłaty od tego czy zatrzymanie było zasadne czy też nie.

Należy stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a stanowisko wierzyciela w kwestii istnienia obowiązku jest dla organu egzekucyjnego wiążące (art.34§1 w związku z §4 u.p.e.a.).

Należy stwierdzić, że organy rozpoznające przedmiotową sprawę działały zgodnie z ww. przepisami. W związku z powyższym należy stwierdzić, że organy nie mogły badać zasadności zatrzymania skarżącego w izbie wytrzeźwień ponieważ nie pozwalają na to przepisy postępowania egzekucyjnego. Ww. kwestia była, jak wynika z akt administracyjnych, przedmiotem oddzielnego postępowania prowadzonego przez właściwe organy.

Sąd nie stwierdził również, aby organy obu instancji dopuściły się naruszenia zasad postępowania administracyjnego o których Kpa. Za całkowicie chybiony należy uznać ostatni z podniesionych w skardze zarzutów, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. zostało wydane stronniczo, z uwzględnieniem wybranych tylko argumentów Strony, a także że prowadzona egzekucja wobec Skarżącego była nieetyczna. W zaskarżonym postanowieniu wszechstronnie zbadano sprawę, stwierdzając brak podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Nie można zatem zarzucić organowi stronniczości przy podejmowaniu rozstrzygnięcia.

Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut uniemożliwienia przeglądania akt sprawy, ponieważ nie znajduje on żadnego potwierdzenia w materiałach sprawy. Nie sposób także podzielić opinii Zobowiązanego, że egzekucja ma charakter "nieetyczny i schizofreniczny". Prowadzenie postępowania egzekucyjnego ma na celu przymusowe wykonanie obowiązków o charakterze pieniężnym bądź niepieniężnym przez powołane do tego organy egzekucyjne, poprzez zastosowanie konkretnych środków przymusu. Wynikająca z art. 6 ustawy u.p.e.a. zasada obligatoryjności prowadzenia egzekucji wyłącza zasadę rozporządzalności dochodzenia przez wierzyciela wykonania obowiązków ciążącego na zobowiązanym. Wierzyciel ma obowiązek podjęcia wszelkich czynności w celu doprowadzenie do tego, żeby obowiązek został wykonany. Niewykonanie bowiem ustalonego zgodnie z przepisami prawa obowiązku podważa sam sens jego ustalania.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. skargę oddalił jako nieuzasadnioną. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 250 p.p.s.a. z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2003r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).