Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 854/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Agnieszka Góra – Błaszczykowska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Protokolant referent Monika Duma – Szymczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2019 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Zaskarżonym aktem, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji - wobec treści art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2018 r., poz. 132, ze zm.), zwanej dalej "ustawą zaopatrzeniową", w zw. z art. 138 § 1 i 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." – utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] czerwca 2018 r., którą odmówiono wyłączenia stosowania wobec p. T. B. – zwanej dalej "Wnioskodawcą" - art. 15c ustawy zaopatrzeniowej.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przywołano następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy:

- Wnioskodawca – wobec decyzji z [...] czerwca 2018 r. - wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy; w uzasadnieniu wniosku stwierdził, że okres jego zatrudnienia w Służbie Bezpieczeństwa wynosił jedynie 1 rok i 10 miesięcy; w stosunku do całkowitego okresu służby stanowi to poniżej 10% całego okresu służby; spełniona jest zatem przesłanka krótkotrwałości, tym bardziej, że dany okres wynikał z trudnej sytuacji rodzinnej - strona była zmuszona do zmiany miejsca pracy i zamieszkania; ponieważ ustawodawca nie sprecyzował okresu krótkotrwałości służby należy go "wziąć pod uwagę w wymiarze czasowym ujętym w całości służby."; dodatkowo, pełniona przez Wnioskodawcę służba miała jedynie charakter pomocniczy i "nie miała nic wspólnego z opozycją i jej zwalczaniem"; później większość wykonywanych czynności należała do prac biurowych, zabezpieczających logistycznie pracę policjantów; wobec tego charakter służby nie dawał możliwości "zaistnienia, jak również wybitności",

- na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej można w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wyłączyć stosowanie art. 15c, 22a i 24a, ze względu na:

1) krótkotrwałą służbę przed 31 lipca 1990 r. oraz

2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia;

wskazane przesłanki muszą być spełnione łącznie,

- przy rozstrzyganiu spraw, wobec art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, fundamentalne znaczenie ma zamieszczenie tam w istocie dwu przesłanek, których spełnienie otwiera możliwość jego zastosowania do konkretnej osoby; przepis ten nakłada na organ również obowiązek weryfikacji, czy rozpatrywana sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek; tylko w takiej sytuacji dopuszczono możliwość wyłączenia stosowania przepisów ogólnych (art. 15c, 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej),

- przesłanki zastosowania danej regulacji są nieostre; oznacza to, że intencją ustawodawcy było zagwarantowanie uprawnionemu organowi administracji możliwości indywidualnego podejścia do każdej sprawy, poprzez wprowadzenie uznania administracyjnego,

- pierwsza z przesłanek – krótkotrwałość służby - musi być każdorazowo oceniana indywidualnie; winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa; dodatkowo należy ocenić powyższą przesłankę w aspekcie proporcjonalnym - w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza; oznacza to, że - obok oceny, czy dany okres może być uznany jako "krótkotrwały" w ujęciu ogólnym – należy go oceniać także abstrakcyjnie, jako stosunek tego czasu do całego okresu służby; krótkotrwałość jest wprawdzie pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno sformułować choćby przybliżoną definicję; przy oparciu się jednak na wykładni językowej krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością; również ze słownika wyrazów bliskoznacznych można przytoczyć synonimy danego słowa - to: "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny" (Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.); pierwszeństwo wykładni językowej jest przy tym powszechnie akceptowane w orzecznictwie i piśmiennictwie (np. wyrok Sądu Najwyższego z 12 czerwca 2015 r., sygn. akt II CSK 518/14),

- wskazano jak - zdaniem organu - należy wykładać warunki zastosowania wyjątku opisane jako "rzetelne pełnienie służby" oraz pojęcie "szczególnie uzasadniony przypadek"; odnosząc się do tego ostatniego wskazano, że zachodzi on wówczas, gdy funkcjonariusz - poza spełnieniem dwóch innych wymaganych przesłanek - miał wybitne osiągnięcia w służbie, szczególnie wyróżniające go na tle pozostałych; wobec tego uprawnienie z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami; tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek",

- Wnioskodawca pełnił służbę w okresie: [...] sierpnia 1981 r. do [...] czerwca 2006 r. - przez 24 lata i 11 miesięcy; z tego, na rzecz totalitarnego państwa, od [...] stycznia 1988 r. do [...] listopada 1989 r. - przez rok, 10 miesięcy i 7 dni,

- skoro Wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez rok, 10 miesięcy i 7 dni, to okresu takiego nie można uznać za krótkotrwały; nie można bowiem mówić o "chwilowości", czy "przejściowości", a służba z pewnością nie nosiła znamion "tymczasowości"; przedmiotowy okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały; czas realizacji obowiązków służbowych nie ma charakteru tymczasowego, doraźnego czy epizodycznego; z całą pewnością Wnioskodawca przez ten okres dokładnie zaznajomił się ze specyfiką realizowanych zadań oraz ich charakterem,

- przy ocenie spełnienia przez Wnioskodawcę przesłanki rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r. organ wziął pod uwagę stanowisko Komendanta Głównego Policji, zawarte w piśmie z [...] lutego 2018 r. i Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. w informacji o przebiegu służby oraz w ocenie rzetelnego wykonywania służby i obowiązków z [...] stycznia 2018 r.; Komendant Główny Policji nie kwestionował rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez Wnioskodawcę w trakcie pełnienia służby w Policji; wskazują na to informacje zawarte, m.in. w opiniach służbowych oraz wnioskach o mianowanie na kolejne, wyższe stopnie policyjne i stanowiska służbowe; w aktach sprawy nie stwierdzono informacji o wymierzonych Wnioskodawcy karach dyscyplinarnych oraz o wszczynaniu i prowadzeniu wobec niego postępowań karnych oraz karno-skarbowych; również Komendant Wojewódzki Policji w W. wskazywał na pozytywne opinie służbowe, uzasadniające awanse w stopniu i stanowisku służbowym; stwierdził, że dokumenty archiwalne nie zawierają informacji na temat nadanych orderów i odznaczeń państwowych oraz odznak czy medali resortowych po 12 września 1989 r.; jednak sam charakter realizowanych przez Wnioskodawcę zadań do dnia zwolnienia ze służby ([...] czerwca 2006 r.) i wynikające z nich potencjalne zagrożenie życia i zdrowia nie może być oceniany jako narażenie zdrowia i życia, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej; potwierdza to Komendant Główny Policji wskazując, że w posiadanych zasobach archiwalnych nie ma dokumentów wskazujących na udział Wnioskodawcy w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia, jak i Komendant Wojewódzki Policji w W., który odnotował, że w aktach osobowych nie ma zaświadczenia, potwierdzającego pełnienie służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury,

- przebieg służby Wnioskodawcy nie wskazuje, by została spełniona wynikająca z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej przesłanka "szczególności przypadku"; szczególnie uzasadniony przypadek zachodzi bowiem wówczas, gdy strona legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy;

- ponieważ wskazane w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej przesłanki muszą być spełnione łącznie, nie jest możliwym, w rozpatrywanym stanie faktycznym, wyłączenie w stosunku do Wnioskodawcy zastosowania art. 15c ustawy zaopatrzeniowej.

W skardze wywodzono, że decyzja jest wadliwa przywołując następującą argumentację:

- Wnioskodawca w trakcie służby miał dostęp do informacji niejawnych, objętych najwyższymi klauzulami tajności; uzyskał certyfikat, dopuszczający do informacji oznaczonych klauzulą "ściśle tajne"; w celu jego otrzymania konieczne było poddawanie się co 3 lata specjalnej procedurze sprawdzającej, przeprowadzanej przez wyznaczoną w tym celu komórkę służb bezpieczeństwa Państwa; podczas żadnej z tych procedur nie pojawiły się najmniejsze wątpliwości dotyczące Wnioskodawcy, ani też jakiekolwiek zastrzeżenia, co do jego uczciwości, czy lojalności wobec Państwa,

- organ "na oko" uznał, że 1 rok i 10 miesięcy nie wypełnia definicji "krótkotrwałości"; nie wyjaśnił, jaki okres służby można byłoby uznać za krótkotrwały i dlaczego; zdaniem organu "krótkotrwałość" to mniej niż połowa całkowitego okresu pracy lub służby, czyli mniej niż 50%; wyliczone przez organ 10% spełnia to kryterium; nie uwzględnił on też, że pozostała część służby Wnioskodawcy w Policji obejmuje bez mała 23 lata; jest to więc okres znacznie dłuższy niż ten, który jest negatywnie oceniany przez ustawodawcę; nie wyjaśniono, dlaczego wyliczone wyżej 10% czasu pełnienia służby (nie spełnia przesłanki "krótkotrwałości" - jaki procent okresu pełnienia służby spełniałby to kryterium,

- organ nie wyjaśnił również dlaczego okres służby sprzed 31 lipca 1990 roku na rzecz totalitarnego państwa odniósł jedynie do okresu służby Wnioskodawcy do tego dnia, a nie do całego okresu jego aktywności zawodowej (24 lata i 11 miesięcy); w tym przypadku 1 rok i 10 miesięcy stanowi jedynie 4,56% całej służby,

- organ wskazał, że w przypadku służby Wnioskodawcy nie ma przesłanki "szczególności przypadku"; ustawodawca nie nakazuje jednak postrzegać łącznie przypadku wynikającego z pkt. 2 art. 8a; stawiając w danym zdaniu przecinek świadomie oddziela od siebie zdanie "rzetelne wykonywanie obowiązków" zaś "w szczególności z narażeniem życia i zdrowia" jest przesłanką pozytywną i kolejną; nie można przyjąć, że przesłanki te muszą zostać spełnione łącznie; ustawodawca świadomie wyłączyłby wówczas większość osób podlegających ustawie, którzy pełnili służbę pomocniczą; taka interpretacja narusza art. 32 Konstytucji RP; mówi on, że wszyscy są równi wobec prawa i wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne,

- organ świadomie dezawuuje okres służby Wnioskodawcy po 1990 roku; wskazuje, co prawda stanowisko Komendanta Głównego Policji oraz Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. i nie kwestionuje rzetelnego przebiegu służby, uwypuklając jednocześnie pozytywne opinie służbowe i rzetelne wywiązywanie się z zadań służbowych; kolejny raz narzuca jednak interpretację rzetelności wedle intencji orzekającego; w art. 8a pkt. 2 mówi się o "rzetelności wykonywanych zadań służbowych", nie zaś o ich wybitności - jak interpretuje organ,

- organ nie dopełnił ciążących na nim obowiązków i nie wyłożył pojęć niedookreślonych w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej; nie ocenił również wystąpienia zawartych w tym przepisie przesłanek w odniesieniu do przedstawionych okoliczności faktycznych sprawy; wydana w sprawie decyzja nie została należycie umotywowana.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uznanie uprawnienia Wnioskodawcy do świadczenia emerytalnego w nieobniżonej wysokości.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisu prawa materialnego – art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej - przez jego niezastosowanie. Miało to istotny wpływ na wynik sprawy. Nie ustalono bowiem równocześnie prawidłowo, czy zachodzą pozostałe przesłanki, wyłączające zastosowanie wobec Wnioskodawcy art. 15c ustawy zaopatrzeniowej. Skutkowało to naruszeniem przepisów prawa procesowego – art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. – co do obowiązku właściwego wyjaśnienia sprawy, w jej ważnych aspektach. Mogło mieć to z kolei istotny wpływ na jej wynik. W danym zakresie zarzuty skargi są zasadne.

W sprawie nie są sporne istotne dla wydania zaskarżonego orzeczenia okoliczności faktyczne - ogólnie czas służby Wnioskodawcy oraz okres jej pełnienia na rzecz totalitarnego państwa, w rozumieniu ustawy zaopatrzeniowej. Wobec wcześniejszego zreferowania za organem, ich powtarzanie byłoby bezzasadne.

Opisując ramy prawne sprawy, trafnie wprawdzie skonstatował organ, że regulacja art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej jest jednoznaczna, w tym zakresie, że dla zastosowania zakreślonego nią wyjątku konieczne jest kumulatywne spełnienie trzech warunków. Powtarzanie jego argumentacji byłoby bezzasadne wobec uprzedniego przytoczenia. Uwagę zwraca jednak (co odnotował także organ), że wymienione w tym przepisie warunki zakreślono wyrażeniami nieostrymi, niedookreślonymi - o charakterze ocennym. Dla rozważenia, czy znajdują one w konkretnej sprawie zastosowanie, wobec stosownego wniosku funkcjonariusza, konieczna jest więc prawidłowa wykładnia użytych pojęć, zarówno w kontekście znaczenia wedle reguł języka potocznego, jak i podejmując próbę zrekonstruowania woli przyjmującego daną regulację prawodawcy. W innym przypadku zastosowanie pojęć nieostrych mogłoby prowadzić do całkowitej dowolności orzekania w sprawie a intencji przyznania tak szerokiej kompetencji organowi administracji nie sposób przypisywać racjonalnemu prawodawcy w praworządnym państwie. Pojęcia nieostre nie zostały więc wprowadzone w celu zapewnienia dowolności orzekania lecz dla maksymalnej elastyczności, aby zrealizować cel danej regulacji w kontekście artykułowanych przez prawodawcę przesłanek jej wprowadzenia.

W rozpatrywanym przypadku zadaniem organu była m.in. ocena, czy względem Wnioskodawcy mogą zostać wyłączone ustalone ustawą reguły ogólne, wobec warunku krótkotrwałości służby na rzecz totalitarnego państwa, definiowanej art. 13b ustawy zaopatrzeniowej.

Trafnie zauważa organ administracji, że pojęcie krótkotrwały ma stosunkowo szeroką konotację w języku potocznym. Przywołano też słownikowe znaczenie danego wyrazu. Jednak nie sposób uznać, aby prawidłowo zrekonstruowano znaczenie tego pojęcia w kontekście jego użycia w analizowanej regulacji. Organowi umknęło mianowicie, że - w języku potocznym - pojęcie krótkotrwały jest używane przy opisie różnych zjawisk czy wydarzeń i - zależnie od kontekstu – może charakteryzować diametralnie różne okresy. Szersze rozważanie w danym zakresie zamieszczono w uzasadnieniu, zapadłego w analogicznej sprawie, wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z Warszawie z 3 czerwca 2019 r. o sygn. akt I SA/Wa 2346/18. Sąd w tym składzie uważa je za trafne. Treść danego uzasadnienia znana jest organowi administracji zaś - wobec dostępności tegoż dokumentu także dla Wnioskodawcy w sieci teleinformatycznej (na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) - powtarzanie sformułowanej tam argumentacji byłoby bezzasadne. Dość stwierdzić, że pojęcie krótkotrwałej pracy (analogicznie służby) odnoszone jest z reguły do ogólnego czasu aktywności zawodowej osób, w tym świadczenia pracy na rzecz poszczególnych pracodawców. Z perspektywy wykonywania pracy z reguły kilkadziesiąt lat (w danym przypadku prawie 25) okres mniej niż dwu lat (rok, 11 miesięcy i 7 dni) będzie potocznie określony jako krótkotrwały. Także w ujęciu proporcjonalnym 7,8 % okresu zatrudnienia (23 : 299 miesięcy) wypada kwalifikować jako wskazujące na krótkotrwałość. Wyliczenie w skardze, gdzie określono daną proporcję jako 4,56 % jest wprawdzie błędne. Nie ma to jednak znaczenia dla sprawy.

Przeciwko przyjęciu prezentowanej przez organ koncepcji, jakoby prawodawca użył, co do służby opisu krótkotrwała, chcąc scharakteryzować wyłącznie okresy określane potocznie np. mianem: przelotny, chwilowy, przejściowy czy epizodyczny (m.in. takie określenia równoważne wymieniano w uzasadnieniu), należy wskazać, że nie sposób takiego wniosku wywieść ani z treści samej ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2016 r., poz. 2270), zwanej dalej "Nowelą", ani towarzyszących jej przyjęciu dokumentów - w kontekście próby zrekonstruowania woli prawodawcy. Szersze rozważania w danym zakresie sformułowano w uzasadnieniu przywołanego wcześniej wyroku o sygn. akt I SA/Wa 2346/18. Wobec publicznej dostępności jego treści zbędne jest ich powtarzanie. Wystarczającą jest konstatacja, że prawodawca - w tracie procesu legislacyjnego Noweli - wyrażał wolę pozbawienia byłych funkcjonariuszy przywilejów, uzyskanych w związku ze służbą na rzecz totalitarnego państwa. Miała temu służyć m.in. zasada wyrażona w - dodanym do ustawy zaopatrzeniowej - art. 15c ust. 3. Nie deklarował natomiast intencji generalnego pozbawienia uprawnień, nabytych przez funkcjonariuszy (ich rodziny), którzy większość służby pełnili na rzecz niepodległej Polski i w tym zakresie mają niekwestionowane zasługi.

Wobec powyższych uwarunkowań nie znajduje uzasadnienia zawężająca wykładnia pojęcia służba krótkotrwała - w świetle reguł wykładni językowej, czy też ze względów celowościowych.

Orzekając w sprawie organ mylnie więc przyjął, że służba na rzecz totalitarnego państwa, gdy trwała 1 rok 10 miesięcy i 7 dni, wobec pełnienia obowiązków przez prawie 25 lat, nie może być rozumiana jako krótkotrwała. Wykluczało to jego zdaniem zastosowanie wyjątku, zakreślonego art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Natomiast, przy przyjętej przez organ koncepcji rozumienia pojęcia krótkotrwała służba, uzasadnienie orzeczenia – wbrew zarzutom skargi – było prawidłowe w kontekście przyjętej mylnie wykładni. Należy przy tym odnotować, że rozumienie danego pojęcia w poszczególnych przypadkach i realiach spraw – nawet przy dokonaniu prawidłowej wykładni - pozostaje w związku z wyłącznie subiektywną oceną osoby jej dokonującej (piastuna organu bądź osoby przezeń upoważnionej czy członków składu orzekającego sądu). Nie jest możliwe, np. precyzyjne określenie granic, w jakich warunek ten należałoby uznać za spełniony. Chybione są stąd zarzuty skargi, gdzie wywodzono, że organ nie sprostał danemu zadaniu – nie wskazał ogólnie, kiedy służba byłaby uznana za krótkotrwałą.

Jednocześnie, w świetle zgromadzonej dokumentacji, organ sformułował trafne stanowisko, że Wnioskodawca rzetelnie pełnił obowiązki, co stanowi o wystąpieniu drugiej przesłanki zastosowania wyjątku.

W danej sprawie organ administracji winien był też wnikliwie rozważyć, czy zachodzi warunek opisany przez prawodawcę, jako "szczególnie uzasadniony przypadek". Niewyjaśnienie tej kwestii, w kontekście prawidłowo odkodowanych kryteriów normatywnych, stanowiło naruszenie przepisów postępowania co do obowiązku właściwego rozpatrzenia sprawy (uchybiono obowiązkom, wobec treści art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a.). Mogło mieć to istotny wpływ na jej wynik. Nie ma bowiem podstaw, aby założyć a priori, że dany przepis nie powinien znaleźć w przypadku Wnioskodawcy zastosowania.

Wobec sformułowanego przez organ stanowiska, co do rozumienia danego wyrażenia, należy wskazać, że prawodawca nie zacieśnił tego pojęcia do potrzeby wyróżnienia się danego funkcjonariusza czy posiadania przezeń nadzwyczajnych, ponadprzeciętnych zasług. Wręcz przeciwnie - mając na względzie wyrażone przez projektodawcę cele wprowadzenia Noweli oraz rolę w tym kontekście regulacji art. 8a ustawy zaopatrzeniowej - należy uznać, że szczególnie uzasadnionym przypadkiem może być przykładowo sytuacja, gdy zastosowanie reguły z art. 15c ust. 3 ustawy zaopatrzeniowej prowadziłoby do utraty uprawnień nabytych w trakcie wieloletniej rzetelnej służby na rzecz niepodległej Polski, gdy - w świetle dostępnych informacji - danemu funkcjonariuszowi nie można przypisać konkretnych, godzących w wolności obywatelskie, działań w ramach pełnienia służby w okresie istnienia totalitarnego państwa, zwłaszcza gdy była ona pełniona stosunkowo niedługo. Jak podkreślali bowiem projektodawcy, celem opracowania i uchwalenia Noweli było wyłącznie pozbawienie nieuprawnionych - społecznie nieakceptowanych - korzyści, wynikających ze służby na rzecz totalitarnego państwa. Przyjęte Nowelą rozwiązania mają więc służyć wyeliminowaniu stanu, gdy określone osoby (czy pobierające po nich świadczenia rodziny) miałyby czerpać nadal korzyści z tego tytułu – np. wobec korzystniejszych niż ogólne reguł ustalania wysokości świadczeń dla służb mundurowych. Jak trafnie podkreślano w uzasadnieniu Noweli, uzyskane z tego tytułu przywileje nie podlegają ochronie na równi z innymi prawami nabytymi. Nie może to jednak w pełni niweczyć uprawnień, wynikających z późniejszego pełnienia - na rzecz niepodległej Rzeczpospolitej - służby wedle rygorów określonych przez prawodawcę i znanych osobie, kontynuującej w szeregu przypadków służbę (tu w Policji). Wolą prawodawcy było niewątpliwie wykluczenie sytuacji prowadzących do pokrzywdzenia takich osób – utraty wypracowanych oddaną służbą przywilejów emerytalnych. Służyć ma temu prawidłowe zastosowanie dodanej - w procesie legislacyjnym w toku prac sejmowych nad Nowelą - normy art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej.

W art. 8a ust. 1 punkt 2 in fine prawodawca wskazał jedną z przykładowych okoliczności, które mają wpływ na uznanie, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, przemawiający za wyłączeniem reguł ogólnych. Przykładowo wskazano pełnienie służby z zagrożeniem życia lub zdrowia. Szersze rozważania w danym zakresie zamieszczono w znanym organowi i publicznie dostępnym w sieci teleinformatycznej uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 września 2019 r. (sygn.. akt II SA/Wa 670/19). W rozpatrywanej sprawie Wnioskodawca wprawdzie nie podnosił aby po roku 1990 pełnił służbę z narażeniem życia lub zdrowia. Wręcz przeciwnie – we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – przyznaje, że nie miało to miejsca. W takiej sytuacji jest bez znaczenia dla wyniku sprawy mylne stanowisko organu, jakoby kwestie pełnienia służby z zagrożeniem życia lub zdrowia należało utożsamiać z wystąpieniem normatywnie określonych przesłanek podniesienia świadczeń emerytalnych. Gdyby taka była intencja Prawodawcy wyraziłby ją wprost. Nie ma to jednak istotnego znaczenia w danej sprawie.

Jednocześnie - na co trafnie zwrócono uwagę w skardze - z treści regulacji art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej nie wynika, aby dany warunek był niezbędny dla wystąpienia szczególnie uzasadnionego przypadku. Nie znajduje przy tym uzasadnienia – prezentowana przez organ - stosunkowo dowolna i zacieśniająca wykładnia, danego sformułowania, użytego w zdaniu wstępnym art. 8a ust. 1 – jakoby dana regulacja mogła dotyczyć jedynie funkcjonariuszy o szczególnych, wyróżniających zasługach dla państwa demokratycznego. Takiej intencji prawodawcy nie sposób wywieść z treści danego przepisu. W tym kontekście nie mogą, np. pozostawać a priori bez znaczenia faktyczne okoliczności pełnienia służby na rzecz totalitarnego państwa, w tym np. stosunkowo krótki okres jej pełnienia (tu - niespełna 2 lata), charakter wykonywanych zadań, czy szczególne okoliczności jej podjęcia. Organ nie może wprawdzie w tym kontekście opierać się wyłącznie na twierdzeniach Wnioskodawcy – jako strony zainteresowanej wynikiem sprawy. O ile jednak ujawnionoby wiarygodne dowody na przywoływane okoliczności, organ winien rozważyć czy nie są one tego rodzaju, że stanowią o szczególnie uzasadnionym przypadku, w kontekście celów regulacji wprowadzonych Nowelą.

W danej sprawie w ogóle nie odniesiono się do ponoszonych przez Wnioskodawcę okoliczności pełnienia służby na rzecz totalitarnego państwa, mylnie przy tym nie oceniając jej okresu jako krótkotrwała. Nie sposób przy tym a priori uznać, aby nie mogło to mieć znaczenia dla wyniku sprawy. Z tej przyczyny przedwczesnym byłoby formułowanie ocen w danym zakresie przez Sąd. Dane okoliczności sprawy nie były dotąd rozważane przez organ administracji w kontekście właściwie odkodowanej treści przepisu prawa materialnego, określającego granice wyłączenia. Musiałoby to znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

W tym kontekście organ nie wyjaśnił stosownie wnikliwie sprawy dla ustalenia, wystąpienia przesłanki zastosowania wyjątku przewidzianego art. 8a ust. 1 - czy w danej sprawie wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek. Uchybienie przepisom postępowania, co do obowiązków właściwego wyjaśnienia sprawy w tym zakresie, mogło mieć istotny wpływ na jej wynik.

Nie mogła mieć natomiast znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy podnoszona w skardze okoliczność podlegania Wnioskodawcy stosownym procedurom weryfikacyjnym w ramach dostępu do informacji niejawnych. Może mieć to jedynie znaczenie w kontekście oceny rzetelności służby. W danym zakresie zaś okoliczności sprawy nie są sporne.

Odnosząc się w końcu do zarzutów skargi, naruszenia reguł rangi konstytucyjnej trzeba wskazać, że Sąd odkodowując treść normatywną przepisu art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej uwzględniał reguły rangi konstytucyjnej, czy wiążących Polskę umów międzynarodowych, które miał z pewnością także na uwadze prawodawca.

Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.

Sąd nie uwzględnił natomiast żądania Wnioskodawcy o zobowiązanie organu do wydania decyzji o określonej treści (w realiach niniejszej sprawy oczywistą intencją Skarżącej było wyłączenie stosowania wobec niej art. 15c ustawy uposażeniowej, nie zaś uznanie świadczenia o określonej wysokości, jak napisała w skardze), co generalnie dopuszcza art. 145a § 1 ustawy z - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W sprawie niezbędne jest bowiem wyjaśnienie części jej okoliczności faktycznych, do których w ogóle organ się nie odnosił. Wskazana regulacja nie może znaleźć zastosowania, gdy Sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, a mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dotyczy ona jedynie przypadków, gdy naruszono przepisy prawa materialnego i miało to istotny wpływ na wynik sprawy bądź skarżony akt jest dotknięty wadą nieważności (zastosowano odesłanie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Nie orzeczono także w myśl art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Dla końcowego załatwienia danej sprawy nie jest bowiem niezbędne uchylenie decyzji z [...] czerwca 2018 r. przez Sąd.

Rozpatrując ponownie sprawę organ administracji uwzględni ocenę prawną, sformułowaną w niniejszym uzasadnieniu.