Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 163/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie sędzia WSA Jadwiga Smołucha, sędzia WSA Grzegorz Antas (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 maja 2019 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. znak [...] w przedmiocie przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór i holowanie pojazdu I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz R. S. kwotę 317 (trzysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], w wyniku rozpoznania zażalenia [...], utrzymało w mocy postanowienie z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...], którym Starosta [...] przyznał [...] prowadzącemu parking depozytowy, jako dozorcy pojazdu - samochodu osobowego marki [...] o nr rej. [...] w okresie od 1 sierpnia 2008 r. do 18 maja 2012 r. kwotę 7119,20 zł, na którą składają się: zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru 2219,20 zł, wynagrodzenie za dozór 4600 zł, a także holowanie pojazdu 300 zł.

Zaskarżone postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Wnioskami z dnia 20 i 22 czerwca 2016 r. [...] wystąpił do Starosty [...] o rozliczenie wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu [...] o nr rej. [...] w okresie od 1 sierpnia 2008 r. do 18 maja 2012 r. z uwzględnieniem stawki dziennej 18,40 zł oraz wynagrodzenia za holowanie pojazdu w zryczałtowanej wysokości 150 zł.

Przywołanym wyżej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. Starosta [...], działając na podstawie art. 17 § 1 w zw. z art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599), dalej: u.p.e.a., art. 130a ust. 10f ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 128) i § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 265), orzekł o przyznaniu wnioskodawcy jako dozorcy samochodu osobowego marki [...] o nr rej. [...] w okresie od 1 sierpnia 2008 r. do 18 maja 2012 r. kwoty 7119,20 zł, składającej się ze zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru (2219,20 zł), wynagrodzenia za dozór (4600 zł), a także holowanie pojazdu (300 zł). W uzasadnieniu tego postanowienia organ podał, że w dniu 1 sierpnia 2008 r. została wydana dyspozycja usunięcia samochodu osobowego marki [...] o nr rej. [...] na parking prowadzony przez wnioskodawcę w [...] przy ul. [...]. Postanowieniem z [...] marca 2012 r. sygn. I NS [...] Sąd Rejonowy w [...] orzekł przepadek pojazdu marki [...] o nr rej. [...] na rzecz Powiatu [...]. Organ wyjaśnił, że zgodnie z otrzymaną dokumentacją (rozliczenie kosztów parkowania: faktury, umowy, polisy, decyzje w sprawie podatku) koszty utrzymania parkingu prowadzonego przez wnioskodawcę to 320 zł dziennie. Przeciętnie na parkingu znajdowało się ok. 200 pojazdów usuniętych z drogi. W związku z tym koszt parkowania jednego pojazdu wynosił 1,60 zł za dzień. Pojazd był przechowywany na parkingu przez 1387 dni, co daje kwotę 2219,20 zł tytułem zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem przez wnioskodawcę dozoru. Natomiast 300 zł za holowanie obejmuje koszty oraz wynagrodzenie za załadunek, holowanie z miejsca załadunku oraz rozładowanie pojazdu na parkingu. Organ uznał, że przedstawione dowody dotyczące ponoszonych w tym zakresie kosztów są wystarczające i zasadne. Dodał również, że w sprawie wynagrodzenia z tytułu dozoru pojazdu nie była zawarta żadna umowa, która regulowałaby wysokość należności. Zatem kwota 4600,00 zł powinna być uznana za godziwą zapłatę. Wnioskodawca posiadał podpisane umowy z Urzędem Skarbowym w [...], w których stawka za holowanie wynosiła 320 zł, a opłata parkingowa za jedną dobę przechowywania 5 zł. Wnioskowana przez skarżącego kwota 18,40 zł za dobę przechowywania jest zawyżona, prawie czterokrotnie większa od kwoty obowiązującej w tamtych latach, nieadekwatna do warunków, w których pojazd był przechowywany. Organ ustalił, że stawki miesięczne za przechowywanie pojazdu na parkingach strzeżonych znajdujących się w jego właściwości miejscowej wynosiły po uśrednieniu 200 zł. Przedsiębiorcy ustalając wysokość stosowanej stawki uwzględniają w niej wszystkie koszty związane z dozorem oraz wynagrodzenie dozorcy, jak również zysk z działalności gospodarczej. Starosta [...] zauważył, że ze zgromadzonej dokumentacji wynika, iż przedmiotowy pojazd poddany był działaniu czynników atmosferycznych, co doprowadziło do znacznej korozji poszczególnych elementów, w tym niezabezpieczonych elementów znajdujących się pod maską pojazdu. Powyższe wskazuje, że dozorca nie dokonywał żadnych czynności mających na celu zabezpieczenie pojazdu przed jego zniszczeniem, a tym samym obniżeniem jego wartości. Na miejsce postoju nie były czynione nakłady. Wokół pojazdu widoczne są trawa, krzewy, które przerastały elementy pojazdu. Podłoże nie nosiło istotnych śladów przygotowań do przechowywania pojazdu, teren nie był zadaszony. Z uwagi na sposób przechowywania, który doprowadził do znacznego skorodowania elementów nadwozia i podwozia, w tym elementów przegubowych, zawieszenia i błotników, zasadne było, zdaniem organu, określenie należności za przechowywanie pojazdu na poziomie 50% średniej stawki obowiązującej w okresie sprawowania dozoru na parkingach znajdujących się we właściwości miejscowej organu. Z uwagi na to, że średnia stawka wynosiła 200 zł miesięcznie, organ uznał tym samym za właściwą stawkę 100 zł miesięcznie.

W złożonym zażaleniu [...] stwierdził, że kwestionuje postanowienie z dnia [...] czerwca 2017 r. w części dotyczącej przyznanego wynagrodzenia za dozór, nie zgadzając się z obniżeniem przyjętej przez organ stawki 200 zł miesięcznie o 50% z uwagi na to, że działanie takie nie ma uzasadnienia wobec tego konkretnego pojazdu. Odholowany na zlecenie policji pojazd marki [...] o nr rej. [...] był praktycznie bezwartościowy. Skarżący przywołał opis pojazdu z notatki sporządzonej w chwili jego usunięcia z drogi, podnosząc dodatkowo, że pojazd był przechowywany pod dachem. Organ nie przedstawił żadnych konkretnych uchybień w przechowywaniu spornego pojazdu, stąd wynagrodzenie powinno być przyznane w wysokości 200 zł za każdy miesiąc jego parkowania.

Powołanym wyżej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. Odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, organ odwoławczy stwierdził, że w sytuacjach określonych w art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018), przyznanie kosztów przechowywania pojazdów dokonywane jest przez starostę w oparciu o art. 102 § 2 u.p.e.a. w związku z § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 50, poz. 449). SKO wskazało, że w aktach znajdują się dokumenty potwierdzające koszty utrzymania parkingu: umowa dotycząca wyrównywania, utwardzania, odśnieżania terenu, faktury za energię elektryczną, faktury za rejestratory, wydatki na ochronę, decyzje dotyczące podatków lokalnych i dowody ich uiszczenia, umowy użyczenia terenu i oświadczenia o płaceniu za nie podatku od nieruchomości, ubezpieczenia obiektów i pojazdów, ubezpieczenie działalności przedsiębiorcy. Dokumenty te pozwalają na obliczenie kosztów utrzymania parkingu na 320 zł dziennie. Przeciętnie na parkingu znajdowało się ok. 200 pojazdów, zatem koszt parkowania jednego pojazdu to 1,60 zł dziennie. Ponieważ pojazd był przechowywany 1387 dni, koszt zwrotu koniecznych wydatków wyniósł 2219,20 zł (1387 x 1,60 zł). Organ odwoławczy odwołał się do zawartej przez skarżącego umowy z podmiotem trzecim - Urzędem Skarbowym w [...], z której wynikało, że za przechowanie samochodu na parkingu skarżący miał otrzymywać wynagrodzenie 5 zł dziennie, czyli 150 zł miesięcznie, przy czym cena ta obejmowała zarówno ponoszone koszty, jak i zysk usługodawcy. Biorąc pod uwagę, że skarżący otrzymuje zwrot kosztów w wysokości 1,60 zł za dobę, oznacza to, że spodziewane przez niego wynagrodzenie wynosiłoby 3,40 zł dziennie, czyli 102 zł miesięcznie. W ocenie organu, skoro dozorowany pojazd był na parkingu przez dłuższy czas, najodpowiedniejszym sposobem określenia wynagrodzenia za dozór samochodu jest zastosowanie miesięcznych stawek abonamentowych dotyczących długoterminowego przechowywania pojazdów. Stawki dobowe są częściej stosowane przy krótszym okresie parkowania pojazdów. Przechowywanie pojazdu na parkingu nie wymagało dużo miejsca, ponieważ samochód nie przemieszczał się i nie wykonywał manewrów na parkingu. Niska wartość pojazdu powodowała również brak dodatkowych kosztów na zapewnienie pokrycia dodatkowego ryzyka i szczególnej ochrony koniecznej w przypadku pojazdów o znacznej wartości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że ze zdjęć znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż warunki przechowywania pojazdu na parkingu prowadzonym przez skarżącego pozostawiały wiele do życzenia – dzika roślinność przerastała pojazdy, wokół resztek roślin zalegał śnieg, a plac nie był specjalnie utwardzony. Zdjęcia dokumentujące ten stan pokazują szerokie ujęcia terenu, zatem logiczny jest wniosek, że miejsce składowania samochodu osobowego [...] nie odbiegało na korzyść od udokumentowanego stanu. Ponadto dozór na parkingu skarżącego nie był staranny, skoro zginął z niego inny pojazd. SKO przychyliło się wobec powyższego do oceny organu I instancji, że dozorca nie wykonywał starannie swoich obowiązków, co uzasadniało obniżenie o połowę jego wynagrodzenia.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniósł [...], wnosząc o jego zmianę poprzez przyznanie skarżącemu kwoty 9511,2 zł, na którą składają się zwrot koniecznych wydatków związanych z dozorem, wynagrodzenie za dozór oraz wydatki i wynagrodzenia za holowanie pojazdu.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez wyciągniecie z zebranego materiału dowodowego wniosków z niego niewynikających oraz dowolną ocenę materiału dowodowego, skutkująca błędnym uznaniem, że pojazd marki [...] w okresie od 1 sierpnia 2008 r. do 18 maja 2012 r. przechowywany był przez skarżącego z nienależytą starannością;

2) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 102 § 1 i 2 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że do przedmiotowej sprawy zastosowanie może mieć stawka za dobę parkowania pojazdu zawarta w umowie skarżącego z Urzędem Skarbowym w [...], podczas gdy organ ustalił średnią stawkę abonamentową za parkowanie pojazdu na kwotę 200 zł;

3) art. 102 § 1 i 2 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię przejawiającą się w pominięciu, że dozorcy przysługuje wynagrodzenie za dozór konkretnej ruchomości, co w konsekwencji prowadziło do dokonania oceny staranności jego wykonania w oderwaniu od sposobu przechowania pojazdu [...] no nr rej. [...].

Powyższe zarzuty zostały rozwinięte w uzasadnieniu skargi.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wcześniej prezentowane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, niemniej wadliwość postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. wynika z innych przyczyn aniżeli powody, które skarżący miał na uwadze, domagając się uchylenia wydanego przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia dokonującego – jego zdaniem - nietrafnej oceny staranności przy przechowywaniu spornego pojazdu. Wniosek ten Wojewódzki Sąd Administracyjny opiera na uznaniu, że zasadnicze zastrzeżenia w sprawie nie wywołuje kwestia tego, czy zasadnie organ odwoławczy dokonał obniżenia przysługującego skarżącemu wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] o nr rej. [...], ile to, czy wydane w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcie można w ogóle postrzegać jako "załatwienie" sprawy w toku instancji, jeżeli kluczowym elementem załatwienia sprawy w świetle jej konstrukcji kodeksowej powinna pozostawać zawsze konieczna indywidualizacja strony postępowania i wszystkich relewantnych elementów składających się na stan faktyczny sprawy, istotnych z punktu widzenia treści przepisu administracyjnego prawa materialnego. Stosownie do § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepisy działu II rozdziału 6 tej ustawy dotyczące przechowywania ruchomości stosuje się do ruchomości, które stały się własnością powiatu na podstawie prawomocnego orzeczenia przez sąd przepadku przedmiotów. W myśl art. 102 § 2 u.p.e.a., stanowiącego podstawę prawną wydanego postanowienia, organ egzekucyjny przyznaje, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1. Regulację tę poprzedza przepis, zgodnie z którym dozorca obowiązany jest przechowywać zajętą ruchomość z taką starannością, aby nie straciła na wartości, oraz wydać ją na wezwanie organu egzekucyjnego lub poborcy skarbowego (art. 101 § 1 ustawy). Taka treść przepisu wskazuje, że relewantną okolicznością pozostaje w sprawie prawidłowe ustalenie przez starostę podmiotu, który czynność dozorowania wykonywał, okresu, w jakim miała ta czynność miejsce, jej warunków, a wreszcie – co nie powinno budzić jakichkolwiek wątpliwości - prawidłowe określenie przedmiotu wykonywanego dozoru. Określenie ruchomości powinno ją w należyty sposób indywidualizować, co łączyć się powinno również z prawidłowym odtworzeniem jej postaci rodzajowej i stanu zachowania. W uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 13 kwietnia 2015 r. sygn. I OPS 4/14, ONSAiWSA 2015/5/83, mając na uwadze powyższe wymaganie, trafnie w związku z tym zauważa się, że orzeczenie o nakładach i wynagrodzeniu zawsze odnosi się do konkretnego dozorcy oraz konkretnego pojazdu, nad którym tenże sprawował pieczę.

Dokonane przez organ odwoławczy ustalenia znajdujące swój procesowy wyraz w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] grudnia 2018 r. zdają się wskazywać, że przedmiotem rozpoznania organ uczynił wniosek [...] o zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywanym dozorem oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] o nr rej. [...]. Sporządzone w niniejszej sprawie uzasadnienie postanowienia jednakże jedynie pozornie potwierdza, że podjęte rozstrzygnięcie o utrzymaniu w mocy postanowienia Starosty [...] przyznającego [...] jako dozorcy pojazdu kwotę 7119,20 zł, zostało wydane w celu merytorycznego rozstrzygnięcia o zasadności ww. żądania. Potwierdza tę ocenę przede wszystkim wielokrotnie operowanie w postanowieniu, również w jego komparycji, pojęciem "samochodu osobowego marki [...] o nr rej. [...]", które organ odwoławczy bezpośrednio łączy z rodzajem pojazdu, którego dozorowanie stanowiło w niniejszej sprawie przesłankę faktyczną zgłoszonego przez skarżącego wniosku. Za fakt notoryjny uznać tymczasem trzeba to, że pojazd [...] nie jest samochodem osobowym w znaczeniu przyjętym w art. 2 pkt 40 ustawy – Prawo o ruchy drogowym, tj. pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą oraz ich bagażu. Pojazd [...] jest uznawany w powszechnym odbiorze za model skutera, a według przyjętego w Prawie o ruchu drogowym podziału pojazdów jednośladowych, może być traktowany jako motorower, uwzględniając, że zamieszczony w aktach materiał zdjęciowy sugeruje, iż przechowywany model mógł posiadać silnik spalinowy o pojemności skokowej nieprzekraczającej 50 cm³. Nie jest jednakże w tym przypadku istotna, zdaniem Sądu, możliwość kwalifikacji spornego modelu [...] usuniętego z drogi jako motoroweru, ile stwierdzenie, że wszystkie ustalenia, jakie organ poczynił odnośnie do wskazanego pojazdu, miały na uwadze, że pojazdem dozorowym pozostawał samochód osobowy. Uwzględniając przedmiot rozpoznanej sprawy, oczywista błędność tego ustalenia determinuje w sposób bezpośredni wadliwość podjętego rozstrzygnięcia. Rozważając koszty przechowywania, organ wskazał bowiem w uzasadnieniu, że wpływ na ich określenie ma wielkość pojazdu, z którą koresponduje "ilość miejsca" przez niego zajętego na placu, co nie pozwala w oczywisty sposób na postawienie znaku równości pomiędzy kosztami dozorowania dwóch typów pojazdów - samochodu osobowego i motoroweru. Kierunek podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy uzasadnił również rozważeniem stawek za przechowywanie pojazdów przyjętych w umowie z dnia [...] grudnia 2010 r. zawartej pomiędzy skarżącym a Urzędem Skarbowym w [...] (k. 3 akt). Odwoływanie się przez SKO do stawki 5 zł za przechowywanie samochodu osobowego na parkingu należy uznać za oczywiście nieadekwatne w sytuacji, gdy § 4 ust. 1 (dwukrotne powtórzenie tego samego paragrafu) umowy różnicował stawki, odmiennie kształtując przechowywanie pojazdów jednośladowych. Uwzględniając, że w aktach sprawy, którymi dysponował organ, znajdował się materiał zdjęciowy przedstawiający pojazd [...] o nr rej. [...] nie dający jakichkolwiek powodów do postrzegania go jako rodzaju samochodu osobowego (k. 15 akt), zasadnicze wątpliwości Sądu musi budzić kwestia tego, czy w kontrolowanym postępowaniu organ odwoławczy faktycznie przeprowadził jakiekolwiek postępowanie wyjaśniające określone przepisami rozdziału 4 działu II Kodeksu postępowania administracyjnego. Aprobująca odpowiedź na to pytanie nie usuwa jednakże kolejnej wątpliwości dotyczącej tego, czy zbiorcze żądanie sformułowane we wnioskach skarżącego z dnia 20 i 22 czerwca 2016 r. zostało poddane przez organ wymaganej konkretyzacji w celu zapobieżenia temu, by ustalenia przyjmowane w równolegle rozpoznawanych sprawach dotyczących samochodów osobowych wyszczególnionych w tabeli (pozycje 1-46) nie zostały mechanicznie powielone - pomimo ich oczywistej nieadekwatności - w sprawie rodzajowo odmiennej, której przykładem jest obliczenie kosztu wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu jednośladowego określonego pod pozycją 44. Poza kompetencjami Sądu pozostaje określenie faktycznych przyczyn, które doprowadziły do przeprowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego w sposób oczywiście nieprawidłowy, co nie zmienia jednakże oceny, że opisana wyżej wadliwość stanowi naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Sformułowany wyżej wniosek dodatkowo wzmacnia wzgląd na sposób odniesienia się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia do zarzutów powołanych przez skarżącego w złożonym zażaleniu na postanowienie Starosty [...]. Swoje zastrzeżenie względem rozstrzygnięcia obniżającego wysokość wynagrodzenia za dozór skarżący oparł między innymi na twierdzeniu, że pojazd [...] był przechowywany pod dachem. Tenże argument został w zażaleniu zaakcentowany poprzez pogrubienie czcionki tekstu i dodatkowe podkreślenie tego fragmentu (s. 4 zażalenia). W tej części uzasadnienia postanowienia, w której Samorządowe Kolegium Odwoławcze relacjonuje zarzuty i argumentację skarżącego, brak jest jednakże jakiegokolwiek odwołania się do tego twierdzenia. W jego miejsce organ odwoławczy przywołuje zaś wypowiedź, której nie można przypisać skarżącemu, gdyż nie wynika ona zupełnie z treści zażalenia, które miało podlegać rozpoznaniu (pisma z dnia 9 czerwca 2017 r.). Organ odwoławczy przypisując skarżącemu stwierdzenie "Na prawie wszystkich parkingach pojazdy przechowywane są pod gołym niebem. Zadaszony parking nie jest naturalnym sposobem przechowywania samochodów.[...]" bez wątpienia ma na uwadze wypowiedź sformułowaną w innej sprawie, a przez to poddaje rozważeniu argumentację odnoszącą się do sposobu przechowywania innego pojazdu aniżeli tego, który stanowił przedmiot rozstrzygnięcia. W tych warunkach stanowisko organu, iż "[...] miejsce składowania samochodu marki [...] o nr rej. [...] nie odbiegało na korzyść od udokumentowanego stanu" trudno uznać za wypowiedź, która korespondowałaby merytorycznie z uwagami rzeczywiście zgłoszonymi w rozpatrzonym środku odwoławczym. Taka forma sporządzenia postanowienia z oczywistych powodów uchybia normie art. 107 § 3 w zw. z art. 124 § 1 i art. 126 k.p.a. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wadliwości tej nie można postrzegać za skarżącym jako wyniku oparcia się przez organ na błędnej wykładni art. 102 § 1 i 2 u.p.e.a., pomijającej, że dozorcy przysługuje wynagrodzenie za dozór konkretnej ruchomości. Istota popełnionego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędu sięga dalej, ma charakter ogólny, gdyż nie pozwala uznać, by przeprowadzone postępowanie wyjaśniające opierało się na wszechstronnym, wyczerpującym i dokładnym przeanalizowaniu tego materiału dowodowego, który został zgromadzony w aktach rozpoznanej sprawy.

Wadliwość tożsamego rodzaju obciąża również postanowienie Starosty [...], stąd Wojewódzki Sąd Administracyjny, kierując się dyspozycją art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a., a zatem niebędąc związany zarzutami i wnioskami skargi, za naruszające wskazane wyżej przepisy procesowe uznał nie tylko zaskarżone postanowienie, ale również postanowienie je poprzedzające. Posłużenie się w opisie spornego pojazdu określeniem "samochód osobowy", odwołanie się do nieadekwatnej stawki przechowywania pojazdu wynikającej z umowy łączącej skarżącego z Urzędem Skarbowym w [...], gdyż niedotyczącej pojazdu jednośladowego, a wreszcie stwierdzenie, że "Miejsce postoju nie było zadaszone [...]", co organ odnosi do spornego pojazdu [...], uwzględniając zdjęcia dotyczące miejsce przechowywania samochodów osobowych, czynią postanowienie Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. równie wadliwym, gdyż opartym na materiale dowodowym nieznajdującym potwierdzenia w aktach sprawy.

Rekapitulując powyższe uwagi, Sąd zobowiązany był przyjąć, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie mogą być traktowane jako rozstrzygnięcia, które - respektując standard procesowy wynikający z Kodeksu postępowania administracyjnego - załatwiały w dwóch instancjach sprawę zainicjowaną wnioskiem skarżącego o zwrot wydatków związanych z wykonywanym dozorem oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] o nr rej. [...]. Powyższe uniemożliwia odniesienie się przez Sąd do tych szczegółowych zarzutów skargi, w których skarżący ustalenia dokonane przez organ podważył z uwagi na niedostateczne wykazanie, że przysługujące mu wynagrodzenie powinno zostać obniżone o 50% do kwoty 4600 zł. Nie jest bowiem możliwe poddanie kontroli legalności stanowiska interpretacyjnego zajętego przez organ odnośnie do sposobu zastosowania w sprawie przepisów prawa wyznaczających zasady obliczania wynagrodzenia za dozór, jeżeli niewątpliwym pozostaje, że stanowisko to – mając na uwadze wnioski wcześniej przez Sąd przyjęte - dotyczyły dozorowania na parkingu depozytowym pojazdu o cechach całkowicie różnych od pojazdu objętego wnioskiem, który miał zostać w kontrolowanym postępowaniu rozpatrzony. Pojęcie cech pojazdu Sąd odnosi przy tym nie tylko do typu spornego pojazdu (samochód osobowy/pojazd jednośladowy), ale również do jego ogólnej charakterystyki, co obejmuje zarówno jego pierwotny stan techniczny (stan z przyjęcia na parking), jak i warunki jego przetrzymywania oraz zabezpieczenia.

Wzgląd na ten fakt zwalnia Sąd od kierowania się przy rozpoznaniu skargi dyspozycją art. 134 § 2 p.p.s.a., albowiem istota wadliwości, którą Wojewódzki Sąd Administracyjny przypisał działaniu organów orzekających w sprawie (z którą pozostają w łączności ocena prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania), nie pozwala przyjąć, że uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji stanowi orzeczenie przez Sąd na niekorzyść skarżącego. Wskazania co do dalszego postępowania powinny być rozumiane jako wymuszające na organach odstąpienie od kierowania się w sprawie postanowieniem § 4 ust. 1 pkt 1 lit. a umowy z dnia [...] grudnia 2010 r. jako pomocniczym instrumentem określającym wysokość wynagrodzenia za dozór pojazdu, niemniej ocena prawna Sądu wyrażona w niniejszej sprawie nakłada równocześnie na organ obowiązek udowodnienia, że dozorca przechowując pojazd, nad którym sprawował dozór, dopuścił się niestaranności, jeżeli ta okoliczność miałaby stanowić przesłankę obniżenia należnego mu wynagrodzenia ustalanego według poziomu stawek stosowanych przez inne podmioty prowadzące działalność gospodarczą o profilu zbliżonym do działalności wnioskodawcy. W całości należy podzielić stanowisko skarżącego, zgodnie z którym w świetle art. 102 § 1 u.p.e.a. czynność dowodowa powinna być nakierowana nie tyle na przypisanie dozorcy ogólnie ujętej niestaranności przy przechowywaniu pojazdu, ale niestaranności, która ze względu swoje następstwa doprowadziła do utraty wartości przez pojazd. Ta utrata wartości powinna być istotna, a ponadto wynikać z działania (zaniechania), które można przypisać bezpośrednio dozorcy w tym znaczeniu, że jego zachowanie przyczyniło się do obniżenia wartości pojazdu. W wyroku z dnia 21 lutego 2019 r. sygn. I OSK 1678/17 Naczelny Sąd Administracyjny trafnie zauważył, że pomiędzy brakiem zachowania należytej staranności a powstałą szkodą w dozorowanych ruchomościach musi istnieć związek przyczynowy. Jednym słowem odpowiedzialność dozorcy nie wynika z samego faktu naruszenia zasad należytej staranności dozorowanych ruchomości, ale wynika z faktu, że naruszenie tych zasad spowodowało powstanie szkody w dozorowanych ruchomościach. Od dozorcy jako przechowawcy należy wymagać, by pojazd był przetrzymywany na parkingu w taki sposób, jaki wynika z jego właściwości i z okoliczności (art. 837 k.c.), a zatem ich nieuwzględnienie rodzi jego odpowiedzialność. Powyższe wymaganie przekłada się na sposób określenia tejże odpowiedzialności. Sąd w tym zakresie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 24 września 2014 r. I OSK 218/13, zgodnie z którym uwzględnienie skutku potrącenia w postaci umorzenia wierzytelności wyższej o wierzytelność niższą wiąże się z koniecznością dokładnego ich wyliczenia. Organ korzystając z możliwości pomniejszenia roszczenia przysługującego dozorcy, zobowiązany jest zatem ustalić jego wysokość (wynagrodzenie dozorcy), jak i wykazać wysokość swojej wierzytelności (szkody będącej następstwem niezachowania należytej staranności przez dozorcę). Materiał dowodowy niezbędny do wykazania wysokości szkody powstałej w wyniku niezachowania należytej staranności przez dozorcę powinien pozwalać ustalić stan pojazdu przyjętego pod dozór, jak i jego stan w momencie ustania pieczy. Pierwotny stan pojazdu ma istotne znaczenie, stąd, zdaniem Sądu, brak jest podstaw, by odpowiednią stawkę wynagrodzenia za dozorowanie pojazdu obniżyć, jeżeli pojazd usunięty z drogi był zniszczony (uszkodzony) i podlegał dalszej degradacji spowodowanej jednakże wyłącznie naturalnymi procesami związanymi z upływem czasu, na które dozorca zasadniczo nie ma wpływu (np. doszło w pojeździe do rdzewienia elementów podwozia lub nadwozia, które z uwagi na uszkodzenia powypadkowe utraciły zabezpieczenie antykorozyjne). W piśmiennictwie wyrażono stanowisko, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, że do właściwości rzeczy wpływających na sposób jej przechowania zaliczyć należy także jej wartość oraz przeznaczenie (por. K. Kopaczyńska-Pieczniak [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania - część szczególna, red. A. Kidyba, Warszawa 2014, s. 1139). Powyższe oznacza, że ocena realizacji obowiązku zachowania rzeczy w "stanie niepogorszonym" musi uwzględniać okoliczność, że dozorowi został poddany pojazd powypadkowy, który z racji posiadanych uszkodzeń nie nadaje się do dalszej eksploatacji. Stopień należytej staranności wymaganej od przechowawcy przy wykonaniu umowy odnosić należy zawsze do konkretnego pojazdu, stąd trudno w tym zakresie określić w sposób generalny zasady, którymi powinien kierować się dozorca, by na stan pojazdu negatywnie nie oddziaływały między innymi warunki atmosferyczne. Powyższa kwestia wymaga rozważenia przez organ szeregu okoliczności, co będzie przekładać się na określenie in casu odmiennego zakresu obowiązków ciążących na dozorcy w odniesieniu do pojazdów różnych typów oraz znajdujących się w różnym stanie technicznym. Inny zakres obowiązków ciąży bowiem niewątpliwie na podmiocie sprawującym pieczę nad pojazdem, którego konstrukcja sprawia, że zasadniczo powinien być przechowywany w sposób zabezpieczający go przed ciężkimi warunkami atmosferycznymi (m.in. motorower, motocykl, quad), odmiennie należy też podchodzić do przypadków, gdy należyta staranność wymaga zabezpieczenia (np. plandeką) wnętrz pojazdów posiadających uszkodzone kabiny. Zauważyć końcowo należy, że z uwagi na brak umowy pomiędzy Powiatem [...] a skarżącym ogólna wysokość wynagrodzenia przysługującego dozorującemu powinna zostać określona na podstawie art. 836 k.c., odwołującego się do wynagrodzenie przyjętego "w danych stosunkach". W piśmiennictwie panuje zgoda co do tego, że wysokość świadczenia przechowawcy powinna być odniesiona do średnich stawek stosowanych przez innych przechowawców na terenie, gdzie spełnione zostało świadczenie, dla rzeczy danego rodzaju (por. K. Zagrobelny [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. E. Gniewek, P. Machnikowski, Warszawa 2016, s. 1526). Oznacza to, że organy orzekające w sprawie powinny odwołać się do cen rynkowych notowanych przy usługach tego rodzaju, wynikających ze stawek stosowanych przez podmioty zajmujące się prowadzeniem parkingów depozytowych dla pojazdów usuniętych z drogi. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym trafnie przyjmuje się, że posłużenie się przy obliczaniu wysokości wynagrodzenia za dozór stawkami stosowanymi przez podmioty prowadzące parkingi depozytowe pozwala na ustalenie wynagrodzenia za dozór konkretnego pojazdu w sposób bardziej precyzyjny i w większym stopniu odpowiadający istocie tego wynagrodzenia niż posłużenie się stawkami stosowanymi przez podmioty prowadzące innego typu parkingi (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2017 r. sygn. I OSK 2184/16; wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2016 r. sygn. I OSK 2294/14; wyrok NSA z dnia 4 lutego 2010 r. sygn. I OSK 1194/09; wyrok NSA z dnia 17 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 585/09). W rozpoznawanej sprawie zauważone kwestie wymagają ponownego wszechstronnego zbadania, albowiem w postępowaniu zakończonym zaskarżonym postanowieniem całkowicie je pominięto, odstępując od ustalenia stanu pojazdu marki [...] w dacie przyjęcia go na parking prowadzony przez skarżącego (2008 r.), określenia faktycznego miejsca i warunków przechowywania motoroweru i wpływu tychże warunków na degradację pojazdu, którego wartością rynkową w dniu dokonania wyceny była jego wartość złomowa. Wyjaśnieniu powinna podlegać również kompletność odebranego pojazdu. Sąd zauważa, że z przytoczonej przez skarżącego notatki funkcjonariusza policji sporządzonej w chwili usunięcia pojazdu z drogi ma nie wynikać między innymi, by rozbity motorower nie posiadał kół, a brak obu kół został wyraźnie opisany we włączonej do akt opinii (wycenie) z dnia [...] grudnia 2012 r., na której oparł się organ. Powyższa okoliczność, mogąca świadczyć o dekompletacji pojazdu w czasie jego dozorowania, powinna zostać zbadana, niemniej nie może stać się ona asumptem do bezpośredniego przypisania skarżącemu zawinionego zaniedbania za wskazany przez rzeczoznawcę stan pojazdu, jeżeli uwzględni się, że przygotowana opinia dotyczyła pojazdu znajdującego się na parkingu w [...] i opisywała jego aktualny stan, a więc stan po upływie siedmiu miesięcy od wydania przez skarżącego.

Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 206 p.p.s.a. w zw. z § 2 pkt 3 i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265), uwzględniając wysokość wpisu od skargi (100 zł), opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego, z tym że w odniesieniu do tychże kosztów Sąd przyjął, że zwrot kosztów w pełnej wysokości powinien podlegać koniecznemu miarkowaniu (200 zł). Ustalając, że w rozpoznawanej sprawie zachodzi uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 206 p.p.s.a., Sąd wziął pod uwagę znany mu z urzędu fakt, że pełnomocnik zastępował skarżącego w kilku analogicznych sprawach dotyczących rozliczenia wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór, a jednocześnie uwzględnił jego wkład pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy oraz czas poświęcony na prowadzenie sprawy odnoszony do przyjętego trybu jej rozpoznania (tryb uproszczony).