Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 516/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Opłata targowa
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 15 ust 2
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.),, Sędzia WSA Bolesław Stachura, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 października 2016 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie opłaty targowej za 7,8,9,14,17,19,20,21 grudzień 2015 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 18 kwietnia 2016 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: "SKO"), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy D. z dnia 15 lutego 2016 r. nr:[...]., określającą B. S. (dalej: bądź "Strona" bądź "Skarżąca"), wysokość zobowiązania podatkowego w opłacie targowej za okres [...] grudnia 2015 r. ([...] dni), w wysokości [...] zł, za dokonywanie sprzedaży w [...] w kiosku, jak również wystawce o łącznej powierzchni [...] m2.

Organ I instancji wskazał, że fakt sprzedaży przez Stronę w ww. daniach potwierdzają sporządzone przez inkasenta notatki służbowe. Organ I instancji wskazał ponadto, że po dniu 30 września 2015 r. Strona prowadziła sprzedaż na spornym terenie bezumownie a nadto, że w dniu 28 października 2015 r., otrzymała pismo o odmowie przedłużenia dzierżawy części działki nr [...] oraz nakaz usunięcia, do dnia 30 listopada 2015 r., posadowionej na niej budowli w postaci powyższego kiosku. Stawkę podatku opłat lokalnych za 2015 r. określono zgodnie z uchwałą Rady Gminy [...] z dnia 24 października 2014 r. w sprawie ustalenia dziennych stawek opłaty targowej, terminu płatności i sposobu jaj poboru na terenie Gminy D.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Strona wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., domagając się zmiany zaskarżonej decyzji poprzez uchylenie obowiązku poniesienia opłaty targowej w całości, wskazując, iż w spornym okresie w ww. kiosku sprzedaży nie prowadziła.

SKO, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wskazało, że odwołanie nie może zostać uwzględnione, ponieważ jego zarzuty nie znajdują potwierdzenia w ustalonym stanie faktycznym i prawnym. SKO w uzasadnieniu decyzji powołało treść art. 15 ust. 2 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r., poz.849 ze zm.; dalej: "u.p.o.l.") w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. wskazując, że w świetle prawa podatkowego, targowiskiem jest każde miejsce, gdzie prowadzony jest handel, bez względu na to, kto jest właścicielem terenu i czy handel prowadzony jest na miejscu do tego specjalnie przeznaczonym. Opłatę targową można więc pobierać wszędzie tam, gdzie handel jest prowadzony, m.in. z tytułu sprzedaży na chodniku bądź w przejściu podziemnym. Jak wskazało dalej SKO opłata targowa jest niezależna od opłat i czynszów, które osoba handlująca ponosi z tytułu umów cywilnoprawnych zaś obowiązek podatkowy w opłacie targowej powstaje z mocy prawa z chwilą rozpoczęcia sprzedaży i obciąża osobę, która sprzedaży dokonuje. Ponadto opłatę targową powinno się wnosić bez wezwania organu podatkowego, co oznacza, że ciężar obowiązku wniesienia opłaty targowej spoczywa na osobie handlującej. Opłata targowa jest podatkiem dziennym, czego konsekwencją jest to, że nieuiszczona w danym dniu, następnego dnia staje się zaległością podatkową i naliczane są od niej odsetki za zwłokę. SKO wskazało również, że zadaniem organu podatkowego jest kontrola wykonywania obowiązków podatkowych przez osoby zobowiązane i egzekucja obowiązków niewykonanych. Zaskarżona decyzja jest decyzją wydaną na podstawie art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej: "O.p."), ponieważ Strona będąca podatnikiem opłaty targowej, pomimo takiego obowiązku nie wniosła.

Odnosząc się do oświadczenia zawartego w odwołaniu, w zakresie braku dokonywania przez Stronę w spornym okresie w ww. lokalizacji sprzedaży, SKO wskazało, że Strona nie przedłożyła ani też nie powołała jakichkolwiek dowodów podważających wiarygodność ustaleń organu podatkowego. Okoliczności sprawy przy uwzględnieniu zasad doświadczenia życiowego, zasady swobodnej oceny dowodów oraz logiczności i spójności wyciąganych z tych dowodów wniosków, w ocenie SKO, prowadzą do konkluzji, że Strona – wbrew obecnym twierdzeniom - nadal po 1 października 2015 r. prowadziła działalność handlową na spornym terenie. SKO dodało, że wcześniejsze postępowania w sprawie opłaty targowej prowadzone w stosunku do Strony (m.in. za kwiecień 2015 r., gdzie sporządzono dokumentację fotograficzną) dowodzą, że pomimo formalnego zawieszenia działalności gospodarczej, Strona efektywnie prowadziła ww. punk handlowy. Organ odwoławczy zauważy ponadto, że Strona w prowadzonej od września do listopada 2015 r. korespondencji z Urzędem Gminy, domagała się wydzierżawienia jej zajmowanego pod działalność gospodarczą ww. terenu na dalszy okres oraz zmniejszenia czynszu z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości, z uwagi na mniejsze wpływy z prowadzonej działalności, niż ma to miejsce w sezonie letnim. Jednocześnie Strona wnioskowała o odroczenie terminu uprzątnięcia terenu, nawet do 30 grudnia 2015 r., na co organ gminy nie wyraził zgody. SKO podkreśliło, że sporządzona dnia 30 listopada 2015 r. dokumentacja zdjęciowa powyższego kiosku i jego otoczenia (w tym dniu sprzedaż nie była prowadzona) wskazywała, że teren nadal jest użytkowany. Kiosk nie był opustoszony (materiały wewnątrz) zaś na zewnątrz uporządkowane były skrzynki po towarach.

Przedstawione dowody Kolegium zaaprobowało jako rzetelne, całościowe

i pozwalające na rozstrzyganie w sprawie. Kolegium uznało też rzetelność kolejnych pomiarów powierzchni handlowej zajętej przez Stronę, dokonanych przez inkasenta w okresie [...] grudnia 2015 r., który ustalił rzeczywiste wymiary kiosku i wystawki na [...] m2.

SKO przypomniało, że wszyscy inkasenci zatrudniani są w trybie stosownej uchwały Rady Miasta (Gminy) co oznacza, że nie są oni przypadkowymi osobami pobierającymi opłatę targową lecz osobami zaufanymi dla organu podatkowego, działającymi w jego imieniu i na jego rzecz, czuwającymi nad prawidłowym wykonywaniem obowiązków przez zobowiązanych, dokumentującymi fakty dokonywania sprzedaży. Organ podatkowy słusznie więc wszczął postępowanie podatkowe i określił Stronie wysokość zobowiązania w opłacie targowej w prawidłowej wysokości.

W skardze do tutejszego Sądu, Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości, w związku z zajściem przyczyn określonych w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r., nr 98, poz. 1071; dalej: "k.p.a.") Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła naruszenie:

- art. 15 ust.1 i ust. 2 u.p.o.l. oraz § 1 ust.1 pkt. 3 uchwały Rady Gminy D. nr LV/458/2014 z dnia 24 października 2014 r. w sprawie ustalania stawek opłaty targowej, terminu płatności i sposobu jej poboru na terenie Gminy D. (Dz. Urz. Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 3 listopada 2014 r., poz. 4224),

- art. 7, 77 i 80 oraz art.130 k.p.a. poprzez uznanie, że Skarżąca, mimo iż nie handlowała w dniach [...] grudnia 2015 r. w [...] , ma obowiązek uiścić opłatę targową zgodnie z zasadą, co mija się z prawdą.

W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżąca podniosła, że w odwołaniu wskazała, że w spornym okresie nie powadziła handlu, na co przedłożyła oświadczenie. Skarżąca - jako dowód - dołączyła do treści skargi, kserokopię oświadczenia z dnia 20 stycznia 2016 r. podpisanego przez trzech świadków, z którego treści wynika, że "w miesiącach październiku, listopadzie i grudniu, wszystkie wiaty były zamknięte i nikt nie sprzedawał na rondzie w D. ".

W związku z powyższym, zdaniem Skarżącej, została ona obciążona sporną opłatą bezpodstawnie. Jak wskazała Skarżąca, nikt ze strony Gminy nie kwestionował, powyżej wskazanego dowodu jak i nie kwestionowano wyjaśnień Skarżącej, zgodnie z którymi nie handlowała w spornym okresie w ww. kiosku.

W ocenie Skarżącej, organ II instancji nie rozpoznał i nie odniósł się do wskazywanych przez Skarżącą zarzutów i dowodów.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.

Skarga jest bezzasadna.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając sprawę pod kątem kryterium legalności Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota sporu sprowadza się do ustalenia tego, czy w okolicznościach rozpatrywanej sprawy w sposób prawidłowy, określono Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w opłacie targowej z tytułu prowadzenia detalicznej sprzedaży towarów na stoisku handlowym przy ul.[...] , w dniach [...] grudnia 2015 r.,

Zdaniem Skarżącej, organy nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy ponieważ we wskazanym okresie, Skarżąca nie prowadziła działalności handlowej. Powyższe potwierdza kserokopia oświadczenia z dnia 20 stycznia 2016 r., dołączona do treści skargi. W ocenie zaś organu, Skarżąca po 1 października 2015 r., w tym w spornym okresie, nadal prowadziła działalność handlową na ww. terenie, nie uiszczając należnej opłaty targowej, co potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności notatki służbowe inkasentów i korespondencja Skarżącej kierowana do Urzędu Gminy.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 15 ust. 1 u.p.o.l., opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach, z zastrzeżeniem ust. 2 b stanowiącym, że opłacie targowej nie podlega sprzedaż dokonywana w budynkach lub w ich częściach. Targowiskami, o których mowa w ust. 1, są wszelkie miejsca, w których jest prowadzona sprzedaż. Znaczenie terminu: "targowisko" ma zasadnicze znaczenie dla potrzeb pobierania opłaty targowej. Cytowany przepis w ust. 2 zawiera definicję terminu "targowiska", która - jak wynika z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego - jest szersza od definicji "targowiska" jaką posługiwał się dekret z 2 sierpnia 1951 r. o targach i targowiskach (Dz. U. Nr 41, poz. 312 ze zm.).

Zgodnie bowiem z przepisem art. 15 ust. 2 u.p.o.l., targowiskami są wszelkie miejsca, w których prowadzona jest sprzedaż. A zatem, pobieranie opłaty targowej na podstawie wskazanej ustawy jest związane z prowadzeniem sprzedaży lub chociażby złożeniem oferty. Z cytowanego przepisu wynika, że nie ma większego znaczenia, w jakim miejscu prowadzona jest sprzedaż oraz czy sprzedaż ma charakter stały czy tylko okazjonalny.

Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wyrażał pogląd, że skoro, zgodnie z art. 15 ust. 2 u.p.o.l., targowiskami są wszelkie miejsca, w których prowadzona jest sprzedaż to chodzi o miejsca, w których lokalizację wyznacza gmina, jak i każde inne miejsce mimo, że formalnie nie jest ono przez gminę oznaczone jako targowisko. W takim rozumieniu targowiskiem jest, m.in. hala targowa, dom handlowy, plac, chodnik, pas przydrożny, byleby w tych miejscach prowadzono sprzedaż. Opłatę targową pobiera się niezależnie od należności przewidzianych w odrębnych przepisach za korzystanie z urządzeń targowiska oraz za inne usługi świadczone przez prowadzącego targowisko (art. 15 ust. 3 u.p.o.l.). Stąd też, handlujący na targowisku, mimo uiszczania czynszu dzierżawnego, opłaty za wjazd na targowisku lub za zajęcie straganu, musi również płacić opłatę targową na rzecz gminy.

Ustawodawca w przepisach u.p.o.l., nie zdefiniował terminu "dokonywanie sprzedaży". Należy zatem przyjąć jego szerokie rozumienie, obejmujące nie tylko sprzedaż w rozumieniu art. 535 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), ale również czynności mające miejsce przed sprzedażą. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazywano, że przy ustalaniu znaczenia terminu "dokonywanie sprzedaży" nie jest istotne, czy dana osoba lub jednostka sprzedała oferowany towar, czy też żadna transakcja nie została sfinalizowana. Sama gotowość dokonywania sprzedaży, która przejawia się m.in. zajęciem miejsca na targowisku i wyeksponowaniem towaru, jest wystarczającą przesłanką do poboru opłaty targowej przez inkasenta. Termin "dokonywanie sprzedaży", zawarty w art. 15 ust. 1 u.p.o.l., oznacza, że każdy wymieniony w tym przepisie podmiot korzystający z targowiska, w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.o.l., w celu podjęcia sprzedaży jakichkolwiek artykułów, jest zobowiązany do zapłacenia opłaty targowej, a tym samym sformułowanie "dokonujących sprzedaży" należy interpretować szeroko, uznając, że obejmuje ono wszelkie czynności podejmowane przez podmiot określony w art. 15 ust. 1 u.p.o.l. w celu dokonania sprzedaży, a w szczególności oferowanie produktów, składowanie na stoisku, oczekiwanie na kontrahentów.

Powyższe okoliczności wystąpiły na gruncie stanu faktycznego ustalonego

w rozpoznawanej sprawie, który za podstawę orzekania przyjmuje także skład orzekający w sprawie.

Za bezzasadny uznać zatem należy zarzut naruszenia art. 15 ust. 1 i ust. 2 u.p.o.l. Obowiązek uiszczenia opłaty targowej powstaje z mocy prawa, z chwilą faktycznego podjęcia czynności handlowych zmierzających do dokonania sprzedaży (niezależnie od skutku) w każdym miejscu danej gminy, przy czym realizacja tego ustawowego obowiązku następuje w razie zażądania jej uiszczenia przez inkasenta,

i z tą też chwilą następuje określenie osoby zobowiązanej do zapłaty określonego już zobowiązania z tytułu opłaty targowej przewidzianej uchwałą rady gminy, uprawnionej do określenia zasad i poboru oraz wysokości stawek opłaty targowej, stosownie do art. 19 pkt 1 u.p.o.l. Powstanie zatem zobowiązania z tytułu opłaty targowej wynika z samego faktu podjęcia działalności handlowej (sprzedaży) na terenie danej gminy.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że we wskazanym okresie, Skarżąca prowadziła detaliczną sprzedaż towarów na stoisku handlowym o łącznej powierzchni [...] m2 przy ul.[...] . Fakt ten potwierdzają sporządzone przez inkasenta opłaty targowej, notatki służbowe. Powyższe potwierdza również sporządzona dokumentacja zdjęciowa z dnia 30 listopada 2015 r. kiosku i otoczenia, z której wynika, że teren nadal był użytkowany. Kiosk nie był opustoszony (materiały wewnątrz), na zewnątrz uporządkowane były skrzynki po towarach. Również z wcześniejszych postępowań prowadzonych w stosunku do Skarżącej w sprawie opłaty targowej (m.in. za kwiecień 2015 r.) wynikało, że pomimo formalnego zawieszenia działalności gospodarczej, Skarżąca efektywnie prowadziła sporny punk handlowy. Nie bez znaczenia jest również fakt, że Skarżąca w prowadzonej od września do listopada 2015 r. korespondencji z Urzędem Gminy, domagała się wydzierżawienia Jej, zajmowanego pod działalność gospodarczą terenu na dalszy okres oraz zmniejszenia czynszu z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości, wnioskując równocześnie o odroczenie terminu uprzątnięcia terenu do 30 grudnia 2015 r., na co organ gminy nie wyraził zgody.

W ocenie Sądu, zawarte w aktach sprawy dowody w sposób przekonujący potwierdzają fakt prowadzenia przez Skarżącą w spornym okresie, działalności handlowej na powierzchni wynikającej z notatek służbowych inkasenta gminnego, bowiem były one sporządzane na bieżąco i brak jest jakichkolwiek podstaw do kwestionowania danych w nich zawartych. Sąd podziela przy tym pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2002 r. (sygn. akt III SA 680/02, wyrok dostępny na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym stwierdzono, że "notatki urzędowe, sporządzone przez uprawniony podmiot, mają walor dokumentu, który w pełni pozwala na przyjęcie za wiarygodne, zawartych w nim danych".

Trafnie organ przyjął, że ustaleń tych nie sposób obalić w oparciu

o same gołosłownie twierdzenia Skarżącej, że we wskazanym okresie nie prowadziła handlu na spornym terenie czy też w oparciu o kserokopię oświadczenia z dnia 20 stycznia 2016 r., przedłożonego przez Skarżącą, dopiero na etapie postępowania sądowego. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby takie oświadczenie, ale też jakikolwiek inny dowód potwierdzający tezę Skarżącej, został przedłożony w toku postępowania podatkowego (odwoławczego). Brak jest jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego fakt doręczenia organowi podatkowemu wskazanego oświadczenia, co uniemożliwiło jego weryfikację i ocenę przez organ podatkowy. W treści odwołania, Skarżąca poza samym negowaniem faktu prowadzenia działalności handlowej we wskazanym okresie, nie powołała się na żadne, konkretne dowody które podważałyby wiarygodność ustaleń organu podatkowego.

Dodać przy tym należy, że sądy administracyjne co do zasady nie prowadzą postępowania dowodowego i nie orzekają merytorycznie. Innymi słowy nie rozpoznają sprawy administracyjnej co do jej istoty, lecz oceniają, czy organy prowadzące postępowanie administracyjne, prawidłowo stosowały przepisy prawa materialnego oraz przepisy postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2006 r., sygn. II FSK 230/05, dostępny w bazie orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wynikający z art. 133 P.p.s.a., obowiązek wydania wyroku "na podstawie akt sprawy" oznacza zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w aktach danej sprawy. Do naruszenia tego przepisu może dojść wówczas, gdy sąd swoje rozstrzygnięcie opiera na materiale innym niż ten, który został zgromadzony w aktach sprawy. Podstawą oceny, przez sąd administracyjny jest bowiem materiał dowodowy zgromadzony przez organy w toku postępowania toczącego się przed organem I i II instancji. Sąd administracyjny nie dokonuje natomiast ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. Sąd bada jedynie, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu.

W konsekwencji należy stwierdzić, że złożona dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego kserokopia niepotwierdzona za zgodność z oryginałem oświadczenia, nie mogła zostać oceniona przez Sąd. Powoływanie przez Skarżącą dowodów, dopiero na etapie postępowania sądowego jest bowiem całkowicie spóźnione i nie podlega weryfikacji.

Nietrafiony jest zarzut naruszenia uchwały Rady Gminy [...] z dnia 24 października 2014 r. w sprawie ustalenia stawek opłaty targowej, terminu płatności i sposobu jej poboru na terenie Gminy D. . W kwestii wyliczenia wysokości opłaty targowej, organ zasadnie oparł się na zestawieniach sporządzonych przez służby miejskie, co do dat dokonywania sprzedaży i wielkości powierzchni, na której sprzedaż ta była dokonywana, materiale fotograficznym oraz stawkach dziennych opłaty, uchwalonych przez Radę Gminy D. , prawidłowo dokonując wyliczenia kwoty opłaty targowej.

Organy podatkowe przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy nie naruszyły także wskazanych w skardze, przepisów k.p.a., bowiem ta ustawa nie znajdowała w toku prowadzonego postępowania zastosowania.

W ocenie Sądu, organy podatkowe zebrały materiał dowodowy w zakresie niezbędnym, wystarczającym do wydania rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonały wszechstronnej i trafnej jego oceny. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie i w granicach prawa. Wyrażone w decyzji stanowisko organu odwoławczego zostało właściwie uzasadnione, z odwołaniem się do stanu faktycznego wynikającego ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Wnioski wyciągnięte z takiej oceny przez organ podatkowy, co do zakresu przedmiotu opodatkowania oraz związanej z nim stawki opodatkowania, znajdują pełne odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym i opierają się na jego swobodnej ocenie, respektującej wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a., należało skargę oddalić.