Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1611/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: Art. 146 par. 1 , 145  par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 304 poz 18 Art. 7  ust. 1  lit. a
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i RadyI R (UE) NR 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom  informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia  dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu  Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004
article: Art. 28 ust. 2a
journal: Dz.U. 2014 poz 669
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant st. sekretarz sądowy Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. Sp. k. w T na akt - zalecenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia 4 sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wezwania do usunięcia nieprawidłowości w zakresie oznakowania produktów I. uchyla zaskarżony akt, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych na rzecz strony skarżącej A Sp. z o.o. Sp. k. w T kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych, po przeprowadzeniu w dniach od 7 do 8 lipca 2015 r. w A Sp. z o.o. s.k. w T zwanej dalej skarżącą kontroli dotyczącej jakości handlowej napojów bezalkoholowych, wydał w dniu 4 sierpnia 2015 zalecenia pokontrolne nr [...], stwierdzając nieprawidłowość polegającą na tym, że w opakowaniach wyrobów skarżącej o nazwach [...] Waterrr o smaku cytryny – Napój z dodatkiem soku cytrynowego z zagęszczonego soku. Pasteryzowany Niegazowany. a 500 ml, [...] Waterrr o smaku maliny – Napój z dodatkiem soku malinowego z zagęszczonego soku. Pasteryzowany. Niegazowany. a 500 ml, [...] Waterrr o smaku truskawki – Napój z dodatkiem soku truskawkowego z zagęszczonego soku. Pasteryzowany. Niegazowany a 500 ml i [...] Waterrr o smaku jabłka – Napój z dodatkiem soku jabłkowego z zagęszczonego soku. Pasteryzowany. Niegazowany. a 500 ml użyto określenia "Waterrr", sugerującego konsumentowi, że produkt jest wodą a nie napojem, co jest niezgodne z art. 7 ust. 1 lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. Urz. UE L 304 z 22.11.2011, str. 18-63).

Organ na podstawie przepisu art. 28 ust. 2 a ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych (Dz.U. z 2015 r., poz. 678) wezwał skarżącą do usunięcia wskazanych wyżej nieprawidłowości w terminie do 14 dni od otrzymania pisma poprzez wykonanie zalecenia, to jest usunięcie z oznakowania produktów o nazwach [...] Waterrr o smaku cytryny – Napój z dodatkiem soku cytrynowego z zagęszczonego soku. Pasteryzowany. Niegazowany a 500 ml, [...] Waterrr o smaku maliny – Napój z dodatkiem soku malinowego z zagęszczonego soku. Pasteryzowany. Niegazowany. a 500 ml. [...] Waterrr o smaku truskawki – napój z dodatkiem soku truskawkowego z zagęszczonego soku. Pasteryzowany. Niegazowany. a 500 ml i [...] Waterrr o smaku jabłka – Napój z dodatkiem soku jabłkowego z zagęszczonego soku. Pasteryzowany. Niegazowany. a 500 ml określenia "Waterrr".

Zalecenia zostały doręczone skarżącej w dniu 10 sierpnia 2015 r.

Skarżąca wezwała w dniu 24 sierpnia 2015 r. organ do usunięcia naruszenia prawa, na które to wezwanie organ odpowiedział pismem z dnia 24 września 2015 r., doręczonym skarżącej w dniu 28 września 2015 r.

Skarżąca wniosła następnie w dniu 28 października 2015 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na zalecenia pokontrolne, w której zawarła zarzuty:

1. naruszenia przepisów postępowania

- art. 7, 77 § 1 i 80 Kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, polegający na wydaniu zaleceń pokontrolnych na podstawie protokołu kontroli z dnia 8 lipca 2015r., w tym załącznika nr 6 do ww. protokołu, tj. protokołu oględzin, które to protokoły zawierały rażące braki, w szczególności protokół oględzin, mający w sposób obiektywny stwierdzić stan faktyczny, pomijał istotne dla rozstrzygnięcia fakty, że na etykietach produktów znajdowały się duże i dobrze widoczne wizerunki owoców, jak również, że umieszczone na etykiecie napisy "o smaku" z podaniem nazwy owocu są wykonane przy użyciu czcionki kilkukrotnie większej od czcionki minimalnej, które to okoliczności mają doniosłe znaczenia dla oceny możliwości wprowadzenia konsumenta w błąd; co skutkowało przyjęciem, że oznakowanie kontrolowanych produktów może wprowadzać konsumentów w błąd;

- błędną ocenę dowodów, polegającą na przyjęciu, że oznakowanie kontrolowanych produktów [...] "Waterrr" wprowadza konsumentów w błąd, sugerując, że produkt jest wodą, a nie napojem, podczas gdy biorąc pod uwagę całokształt opakowania, w szczególności duże wizerunki owoców, jak również napisane czcionką 6-krotnie większą niż czcionka minimalna określona przepisami prawa, informacje "o smaku ..." wraz z podaniem nazwy owocu, brak jest podstaw do dokonania takiej oceny; co skutkowało nieuzasadnionym przyjęciem przez organ, że oznakowanie kontrolowanych produktów wprowadza konsumentów w błąd;

2. naruszenie art. 8 Kpa poprzez :

- wydanie zaleceń pokontrolnych na podstawie protokołu kontroli z dnia 8 lipca 2015r., zawierającego odmienne ustalenia organu w przedmiocie zgodności z prawem etykiet kontrolowanych produktów, niż protokoły kontroli dotyczących przedmiotowych produktów przeprowadzonych przez organ: z dnia 29 maja 2015r. oraz z dnia 11 czerwca 2015r., które nie stwierdzały niezgodności w oznakowaniu kontrolowanych produktów, przy czym kontrola zakończona protokołem z dnia 11 czerwca 2015 r. dotyczyła wyłącznie aspektu wprowadzania w błąd poprzez zamieszczenie określenia "Waterrr" na etykietach kontrolowanych produktów;

- dokonanie subiektywnych i nakierowanych na z góry przyjęte założenie oględzin, znajdujących wyraz w protokole z dnia 8 lipca 2015r., stanowiącym Załącznik nr 6 do protokołu kontroli z dnia 8 lipca 2015r., będącym podstawą wydania Zaleceń pokontrolnych, polegające na uwypukleniu jedynie elementów oznakowania produktów wywołujących zdaniem organu skojarzenia z wodą, przy jednoczesnym niewskazaniu w protokole oględzin, że etykiety zawierają bardzo duże i dobrze widoczne wizerunki owoców;

- naruszenie zasady proporcjonalności, polegające na nakazaniu skarżącej usunięcia słowa "Waterrr" z oznakowania kontrolowanych produktów, podczas gdy organ winien był rozważyć i ewentualnie zastosować mniej dolegliwe dla skarżącej sankcje, pozwalające jednocześnie na osiągnięcie zamierzonego rezultatu, przy jednoczesnym zachowaniu określenia "Waterrr", co pozwoliłoby na uwzględnienie słusznego interesu skarżącej, w szczególności nie powodowałoby konieczności rezygnacji z opatrywania produktów skarżącej marką Waterrr obecną na rynku od 2009 r.

3. naruszenie prawa materialnego

- art. 7 ust. 1 lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności (...), poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu zaleceń pokontrolnych w oparciu o ww. przepis prawa materialnego, podczas gdy brak było podstaw do jego zastosowania, albowiem oznakowanie kontrolowanych produktów nie narusza ww. przepisu prawa, w szczególności nie sugeruje konsumentom, że produkt jest wodą, a nie napojem.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaleceń pokontrolnych w całości.

Uzasadniając zarzuty skarżąca podniosła, że ustalenia protokołu kontroli oraz protokół oględzin zawierają rażące braki, gdyż brak jest jakiejkolwiek wzmianki o tym, że etykiety produktów zawierają bardzo duże wizerunki owoców. Uchybienie tego rodzaju powoduje, że oględziny nie spełniają funkcji odzwierciedlania prawdy obiektywnej. Natomiast zdaniem skarżącej obecność owoców na etykiecie jest ważnym przekazem do konsumenta, mającym na celu zakomunikowanie mu, że produkt nie jest wodą. W tym też zakresie skarżąca zarzuciła organowi, że dokonał dowolnej oceny dowodów uznając, że oznakowanie kontrolowanych produktów wprowadza konsumentów w błąd poprzez sugerowanie, że produkty te są wodą, podczas gdy są napojem. Skarżąca zwróciła ponadto uwagę, że organ, dokonując oceny możliwości wprowadzenia w błąd powinien wziąć pod uwagę normatywny model przeciętnego konsumenta wypracowany w orzecznictwie TSUE zakładający, że przeciętny konsument jest osobą należycie poinformowaną i racjonalną. Stad też nie sposób zdaniem skarżącej przyjąć, że przeciętny konsument, widząc produkt, który w głównym polu widzenia zawiera duże i czytelne określenie "o smaku" oraz duże wizerunki owoców, uzna, że ma do czynienia z wodą.

Uzasadniając zarzut naruszenia przepisu art. 8 Kpa skarżąca podniosła, że utrata zaufania do organu spowodowana jest okolicznością, iż w przeciągu 1,5 miesięcznego okresu była trzykrotnie kontrolowana (również w dniach 29 maja 2015 r. i 11 czerwca 2015 r.) i dopiero wskutek trzeciej kontroli organ uznał, że oznakowanie opisywanych produktów wprowadza w błąd konsumentów. Uściślono, że kontrola zakończona protokołem z dnia 11 czerwca 2015 r. dotyczyła wyłącznie aspektu możliwości wprowadzenia konsumentów w błąd poprzez zamieszczenie w oznakowaniu kontrolowanych produktów określenia Waterrr i pozytywnie opiniowała to oznaczenie.

Skarżąca zwróciła uwagę na zbyt krótki czas do wykonania zaleceń – 14 dni w kontekście zasady proporcjonalności. Zdaniem skarżącej organ nie wziął pod uwagę charakterystyki pracy zakładu produkcyjnego, w szczególności okoliczności, że posiada znaczne zapasy produktów. Wyjaśniono przy tym, że modyfikacja etykiety jest skomplikowanym procesem wymagającym przejścia od projektowania do wdrożenia etykiet. Procedura trwa kilka miesięcy. Wykonanie zaleceń w czasie wskazanym przez organ wiązałoby się z zaprzestaniem produkcji na kilka miesięcy i stratami finansowymi wynikającymi z braku możliwości sprzedaży produktów i niemożności wywiązania się z umów handlowych. Co prawda organ pismem z dnia 24 września 2015 r. przedłużył termin wykonania zaleceń pokontrolnych do dnia 31 grudnia 2015 r. jednak pismo to zostało doręczone skarżącemu po upływie pierwotnego terminu na wykonanie zaleceń.

Jednocześnie skarżąca podniosła, że kwestionowane przez organ słowo Waterrr stanowi element marki handlowej (brandu) "[...] Waterrr", będącej jednocześnie zarejestrowanym znakiem towarowym (elementem aktywów majątkowych spółki) należącym do spółki z grupy kapitałowej skarżącej Grupa M Sp. z o.o. S.K.A w W. Z tego względu żądana przez organ rezygnacja z marki spowodowałoby milionowe straty związane z kosztami marketingu i reklamy.

Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego, skarżąca podniosła, że kwestionowane oznakowanie produktów nie wprowadza konsumentów błąd, gdyż na opakowaniach bezpośrednio obok nazwy [...] Waterrr jest umieszczone dużą czcionką określenie dotyczące owocu to jest maliny, truskawki, jabłka lub cytryny. Określenie napisane jest czcionką większą niż przewiduje rozporządzenie z dnia 25 października 2011 r. (1,2 mm – art. 13 ust. 2). Odpowiednio: [...] Waterrr o smaku cytryny od 8,5 mm do 9,5 mm, [...] Waterrr o smaku maliny od 7,6 mm do 9 mm, [...] Waterrr o smaku jabłka od 7,2 mm do 9,2 mm i [...] Waterrr o smaku truskawki od 7,2 mm do 10 mm. Skarżąca zwróciła uwagę, że skoro ustawodawca unijny uznał, że czcionka 1,2 mm zapewnia konsumentowi dostateczną czytelność, to zastosowanie większej w sposób klarowny komunikuje konsumentowi, że produkt nie jest wodą. Na opakowaniach umieszczono duże wizerunki owoców, których rozmieszczenie powoduje, że nie mogą być niezauważone.

Skarżąca wskazała też na brak możliwości wprowadzenia w błąd konsumenta okoliczność, że umieszczona na opakowanych nazwa handlowa produktu brzmi "[...] Waterrr o smaku...", przy czym podstawową marką handlową jest [...] a [...] Waterrr jest odmianą marki tzw. subbrandem. Marka [...] jest obecna na rynku od lat jako marka soków i napojów i nie jest z istoty rzeczy kojarzona z wodą. Nazwy [...] i [...] Waterrr umieszczone są na kontrolowanych opakowanych w bliskim sąsiedztwie.

Skarżąca podniosła, że główne pole widzenia kontrolowanych opakowań produktów (1/3 powierzchni) zawiera elementy wskazujące jednoznacznie, że produkt nie jest wodą. Główne pole widzenia tych opakowań umożliwia natychmiastową identyfikację produktu, gdyż z punktu widzenia przeciętnego konsumenta nie jest możliwe, by dostrzegł tylko określenie Waterrr, nie dostrzegając jednocześnie określenia "o smaku..." ani wizerunków owoców.

Skarżąca zwróciła uwagę, że określenie Waterrr nie może być utożsamiane ze słowem woda. "Waterrr" nie jest tożsame z angielskim słowem "water". Nawiązanie może być jedynie pośrednie, jednak nie ma to dla sprawy znaczenia. Skarżąca zwróciła uwagę, iż nawet jeśli określenie Waterrr byłoby zrozumiane jako woda, to pełna nazwa handlowa brzmiałaby przykładowo [...] woda o smaku truskawkowym i jako taka nie wprowadzałaby konsumenta w błąd.

Skarżąca zwróciła przy tym uwagę, że dla ustalenia czy konsument na relewantnym rynku poprzez komunikat Waterrr byłby wprowadzony w błąd koniecznym byłoby ustalenie poziomu znajomości języka angielskiego wśród konsumentów polskich. Zdaniem skarżącej organ nie może we własnym zakresie czynić tego rodzaju wniosków.

Według skarżącej ocena opakowania pod katem możliwości wprowadzenia konsumenta w błąd powinna dotyczyć całokształtu opakowania środka spożywczego z uwzględnieniem znajdujących się na nim informacji jak "o smaku", "z sokiem owocowym", "napój z dodatkiem soku" oraz wykaz składników.

Zdaniem skarżącej żaden przeciętny konsument, będący osobą odpowiednio poinformowaną spostrzegawczą i ostrożną nie może sądzić, że produkt mający jakikolwiek smak owocowy (np. maliny) może być "czystą wodą", gdyż czysta woda nie posiada żadnego smaku owocowego, co jest powszechną wiedzą.

Skarżąca wskazała ponadto, że niewłaściwe zastosowanie przez organ art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia z dnia 25 października 2011 r. wpływa w sposób bezpośredni na sferę praw i obowiązków skarżącego, ograniczając zasadę swobody działalności gospodarczej, która może doznawać ograniczeń tylko w ustawowo określonych przypadkach (art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej). Korzystanie przez skarżącą z określonych elementów o charakterze marketingowym stanowi przejaw korzystania z ustawowej zasady swobody działalności gospodarczej. Skoro oznakowanie produktów [...] Waterrr nie wprowadza konsumentów w błąd, brak jest podstaw, by ograniczać skarżącej możliwości posługiwania się oznakowaniem w obecnej formie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Organ wskazał, że przy wydawaniu zaleceń pokontrolnych miał na uwadze wyjaśnienia kontrolowanego złożone w trakcie kontroli stanowiące załącznik do protokołu kontroli nr 7, w których kontrolowana wskazała, że "bezpośrednio przy nazwie Waterrr umieszczono informację o smaku oraz wyeksponowano wizerunek owoców, które są widoczne dla konsumenta". Brak tego rodzaju informacji w protokole oględzin i kontroli nie miał z tego względu znaczenia. Organ zaznaczył przy tym, że protokoły zawierają wbrew stanowisku skarżącej stwierdzenia o użyciu większej niż minimalna czcionki. Proporcje czcionki odzwierciedla ponadto dokumentacja fotograficzna kontrolowanych produktów.

Organ podtrzymał stanowisko, że użycie w nazwie produktów [...] Waterrr o smaku.. określenia Waterrr nawiązuje do angielskiego słowa water oznaczającego wodę i sugeruje, że mamy do czynienia z wodą, podczas gdy w rzeczywistości produkty te są napojami na bazie wody, z dodatkiem cukru, aromatów i zagęszczonego soku. Jednocześnie organ podkreślił, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych nazwa artykułu rolno – spożywczego, pod która wprowadzany jest do obrotu jest jednym z obligatoryjnych elementów oznakowania. Zgodnie natomiast z art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności "nazwą środka spożywczego jest jego nazwa przewidziana w przepisach. W przypadku braku takiej nazwy, nazwa środka spożywczego jest jego nazwa zwyczajowa, a jeśli nazwa zwyczajowa nie istnieje lub nie jest stosowana, przedstawia się nazwa opisowa tego środka spożywczego". Organ wskazał, że dopuszczalne jest użycie w oznakowaniu środków spożywczych nazwy handlowej (fantazyjnej, wymyślonej) pod warunkiem jednak, że będzie uzupełniona właściwa nazwą dla danej kategorii produktu. Przy czym nazwa handlowa powinna być sformułowana tak, by nie wprowadzała w błąd co do tego, z jakiego rodzaju produktem mamy do czynienia. Nazwa handlowa nie może kojarzyć się z nazwami odnoszącymi się do innych rodzajów produktów. Tymczasem, co organ podkreślił, nazwa handlowa (Waterrr) sugeruje inny rodzaj produktu niż ten, z którym w rzeczywistości mamy do czynienia. Ponadto zdaniem organu słowa Waterrr nie można rozpatrywać wyłącznie w płaszczyźnie wizualnej, z pominięciem warstwy fonetycznej i znaczeniowej. Z punktu widzenia wizualnego słowa Waterrr powstało ze słowa water z dodaniem dwóch literek r, z tym, że przeciętny konsument nie zwraca uwagi na kocówkę słowa. Słowo water należy do słów o podstawowym znaczeniu w nauce języka angielskiego, jest powszechnie zdaniem organu zrozumiałe i stosowane, również przez dzieci. Ponadto zdaniem organu znaczenie ma fakt, że pomimo przyjętej pisowni tego słowa przeciętny konsument będzie odczytywać słowo "Waterrr" jako "łoter" a nie "water". W konsekwencji słowo "Waterrr" może być postrzegane przez przeciętnego konsumenta jako wskazanie charakteru i rodzaju danego produktu (woda) a nie jak chce skarżąca jako oznaczenie fantazyjne, zwłaszcza, że jest ono elementem oznakowania najbardziej przykuwającym uwagę konsumenta.

Organ zwrócił uwagę, że nazwa rodzajowa (napój z dodatkiem soku.. z zagęszczonego soku, pasteryzowany, niegazowany) została umieszczona z tyłu butelki, w bliskiej od siebie odległości i przy użyciu drobnej czcionki, co w sumie powoduje, że nie jest widoczna dla przeciętnego konsumenta w odróżnieniu od słowa Waterrr.

Skojarzenie słowa Waterrr z woda potęguje zdaniem organu fakt, że słowo jest w kolorze przezroczystym, a kolorystyka utrzymana jest w kolorze błękitu.

Ponadto organ zwrócił uwagę, że kontrolowane produkty nalezą do kategorii towarów codziennego użytku, kupowanych rutynowo, których wyborowi nie poświęca się dużo czasu i uwagi, co dzieje się w przypadku towarów kupowanych okazjonalnie.

Słowo "Waterrr" w stosunku do słów "o smaku ... cytryny, maliny, jabłka, truskawki..) jest zapisane na opakowaniu większa czcionką, co przykuwa uwagę konsumenta, Ten sposób oznakowania może spowodować skutek, iż konsument odczyta jedynie słowo "Waterrr" i pominie pozostałe informacje.

Odnosząc się do zarzutu, że przeprowadzone w zakładzie dwie kontrole z dnia 29 maja 2015 r. i z dnia 11 czerwca 2015 r. zawierały odmienne ustalenia niż te, w oparciu o które wydano zaskarżone zalecenia pokontrolne, organ wskazał, że kontrola z dnia 29 maja 2015 r. dotyczyła kontroli planowej w zakresie prawidłowości znakowania wybranych grup artykułów rolno – spożywczych. Kontrolą objęto 5 partii napojów bezalkoholowych zastanych w magazynach, w tym produktu o nazwie "Waterrr o smaku cytryny Napój z dodatkiem soku cytrynowego z zagęszczonego soku 500 ml". Nie stwierdzono nieprawidłowości. Z kolei kontrola z dnia 11 czerwca 2015 r. dotyczyła kontroli jakości handlowej napojów bezalkoholowych w związku ze skargami konsumenckimi w przedmiocie oznakowania napojów z grupy [...] Waterrr. Organ wskazał, że kontrolą nie objęto konkretnych partii towarów, ale szczegółowo przedstawiono sposób oznakowania pięciu asortymentów napoju [...] Waterrr. Protokół kontroli zawiera jedynie ustalenia faktyczne co do sposobu zamieszczenia poszczególnych informacji, w tym wizerunku poszczególnych owoców i nie zawiera oceny prawnych poszczególnych ustaleń.

Organ podniósł, że jakkolwiek działanie organu może być oceniane jako naruszenie art. 8 kpa, niemniej nie ma to wpływu na wynik sprawy. Uznał, że stanowisko organu zawarte w protokole kontroli z dnia 29 maja 2015 r. było błędne.

Skarżąca uzupełniła zarzuty skargi w piśmie z dnia 3 marca 2016 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a.. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. -następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje

w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

Dokonana na powyższych zasadach sądowa kontrola prowadzi do uznania, że skargę należało uznać za uzasadnioną, ponieważ zaskarżone zalecenia pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno –Spożywczych wydane zostały z naruszeniem prawa skutkującym wyeliminowaniem ich z obrotu prawnego.

W pierwszej kolejności należy jednak rozważyć kwestę kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego do rozpoznania skargi na zaskarżony akt administracyjny.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzje administracyjne i postanowienia, akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z powyższego wynika, że akt lub czynność, aby podlegać kontroli sądu administracyjnego muszą spełniać następujące warunki: nie mogą mieć formy decyzji lub postanowienia wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, mieć charakter publicznoprawny, być skierowane do indywidualnego podmiotu, dotyczyć jego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Problematyka zaskarżalności wyniku kontroli była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w uchwale z dnia 7 grudnia 1998 r. sygn. akt FPS/18/98 analizując problem zaskarżalności kontroli skarbowej zauważył, że wskazanie nieprawidłowości stwierdzonych w czasie kontroli odbywa się z zachowaniem reguł procesowych tj.: przedstawieniem wniosków dotyczących sposobu i terminu usunięcia nieprawidłowości, obowiązkiem kontrolowanego zapewnienia stanu zgodności z prawem poprzez usunięcie wytkniętych nieprawidłowości i sprzężonym z nim obowiązkiem poinformowania organu kontroli

o realizacji wniosków zawartych w wyniku kontroli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny pogląd wyrażony w powyższej uchwale,

a także w postanowieniu NSA z 4 listopada 2014 r. II GSK 2522/14 podziela. Analizowane w niniejszej sprawie zalecenia pokontrolne mają charakter publicznoprawny oraz dotyczą obowiązków skarżącej wynikających z przepisów prawa, w związku z czym zawierają cechy właściwe dla czynności, o których mowa

w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Konsekwencją wskazanego stanowiska jest uznanie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny posiada kognicję do rozpoznania niniejszej sprawy.

Przechodząc do rozważań natury merytorycznej, należy zgodzić się

z przedstawionymi w skardze zarzutami dotyczącymi naruszenia art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Jak słusznie podniósł bowiem skarżący protokół oględzin, który stanowił podstawę wydania zaleceń pokontrolnych zawierał istotne braki, polegające na pominięciu w treści protokołu informacji, że na etykietach kwestionowanych produktów znajdowały się duże i dobrze widoczne wizerunki owoców oraz że na wskazanych etykietach znajdowały się napisy: "o smaku" z podaniem nazwy owoców, których wielkość czcionki była kilkukrotnie większa (6-krotnie) niż czcionka minimalna. Powyższe okoliczności mają doniosłe znaczenie przy ustaleniu, czy kontrolowane produkty mogły wprowadzić w błąd konsumentów, w związku z czym rzetelnie przeprowadzona czynność oględzin produktu powinna uwzględniać również wskazane kwestie.

Nie sposób zgodzić się z poglądem organu, że oznakowanie kontrolowanych produktów [...] " Waterrrr" wprowadza konsumentów w błąd. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że kwestionowany produkt jest w ponad 90 % wodą,

w związku z czym przedstawione na tym produkcie oznaczenia, które kojarzą się

z wodą, a to: niebieska kolorystyka produktu, obecność na etykiecie morskich zwierząt, czy w końcu wyraz "Waterrr", który odnosi się do angielskiego słowa water czyli woda, są adekwatne do sprzedawanego produktu. Należy wskazać ponadto że zakwestionowany produkt jest w powszechnym odbiorze konsumenckim uznawany za wodę smakową. Produkt ten bowiem nie jest nowością na rynku artykułów spożywczych, w związku z czym konsumenci zdążyli już zaznajomić się z tego typu produktami i mogą trafnie odróżniać wskazane produkty od naturalnej wody nie zawierającej dodatków smakowych. Co jednak najważniejsze dla oceny kwestionowanego oznakowania i rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, elementami pozwalającymi rozróżnić wskazy produkt od zwykłej wody są duże wizerunki owoców znajdujące się na etykiecie produktu (zajmujące ok. 1/3 etykiety), widoczny napis zawierający informację o tym, że sprzedawany produkt jest napojem smakowym oraz fakt, że nazwa "Waterrr" po przetłumaczeniu z języka angielskiego nie oznacza dokładnie, z uwagi na dodatnie dwóch dodatkowych liter "r" na końcu wyrazu, - wody. Nie sposób zgodzić się tym samym z organem administracyjnym, ze kontrolowany przez niego produkt mógł wprowadzić konsumentów w błąd co do tego, że nabywają zwykła wodę. W związku z powyższym Sąd to ustalenie organu ocenia jako dowolne, sprzeczne z zasadą swobodnej oceny dowodów, wyrażonej w art. 80 k.p.a.

Charakteryzując konsumenta, jakiego należy wziąć pod uwagę przy ocenie, czy kupowany przez niego produkt nie wprowadza go w błąd, uwzględnić należy orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości (wyrok z 4 czerwca 2015 r.C-195/14),

zgodnie z którym, w tym zakresie sąd krajowy powinien przede wszystkim wziąć pod uwagę przypuszczalne oczekiwania przeciętnego, odpowiednio poinformowanego oraz dostatecznie uważnego i rozsądnego konsumenta co do źródła, pochodzenia

i jakości związanych z danym środkiem spożywczym, przy czym kluczowe jest, żeby konsument nie został wprowadzony w błąd i żeby nie został skłoniony do błędnego uznania, iż źródło, pochodzenie lub jakość danego produktu są inne niż

w rzeczywistości. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy i przyjmując tak określony model przeciętnego konsumenta, należy uznać, że tego typu konsument nie mógł zostać wprowadzony w błąd przez kwestionowany produkt. Elementy różnicujące w postaci wizerunków owoców oraz napisu wskazującego charakter produktu, znajdujące się na kontrolowanych produktach, pozwalały bowiem przeciętnemu konsumentowi odróżnić kwestionowany produkt od wody bez dodatków smakowych.

Kwestionowany produkt spełnia także wymagania określone w art. 7 ust. 1 lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności (...). Zgodnie z powyższą podstawą prawną informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd co do właściwości środka spożywczego,

a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania czy produkcji. W tym zakresie. W ocenie Sądu, informacja jaką otrzymywał konsument po pobieżnym zapoznaniu się z etykietą kwestionowanego produktu pozwalała mu dokonać świadomej transakcji w zakresie zakupu wody smakowej. Informacja przedstawiona na produkcie odzwierciedlała bowiem właściwości kupowanego środka spożywczego. W związku z powyższym informacje zarówno słowne jak i graficzne znajdujące się na kontrolowanym produkcie nie wprowadzały w błąd konsumenta.

Sąd przychyla się także do zarzutu przedstawionego w skardze dotyczącego naruszenia zasady proporcjonalności, przejawiającej się w nakazaniu skarżącej usunięcia słowa "Waterrr" z oznakowania kontrolowanych produktów ( w terminie 14 dni). W tym zakresie Sąd podziela argumentację przedstawioną w skardze, że organ powinien był rozważyć mniej dolegliwe sankcje dla skarżącej spółki. Wykonanie bowiem wskazanych zaleceń pokontrolnych z uwagi na uwarunkowania produkcyjne spółki, a także fakt, że słowo "Waterrr" stanowi element marki handlowej (brandu) – "[...] Waterrr" będącej jednocześnie zarejestrowanym znakiem towarowym (nr rejestracji w Urzędzie Harmonizacji Rynku Wewnętrznego - [...]) stanowiącym istotny składnik majątkowy spółki, spowodowałoby znaczące straty finansowe spółki. Tak daleko idąca ingerencja organu w działalność spółki, nieuzasadniona wagą uznanych przez organ naruszeń spółki, nie może zostać zaaprobowana z uwagi na obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasadę proporcjonalności.

Konsekwencją uznania za zasadne zarzutów skargi jest uchylenie zaskarżonych zaleceń pokontrolnych. Sąd orzekł o wyeliminowaniu wskazanego aktu z obrotu prawnego na zasadzie art. 146 § 1 k p.p.s.a. w zw. z 145 § 1 pkt 1 lit. c wobec stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.