Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 430/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6332 Należności  przedemerytalne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Protokolant st. sekret. sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi J.Z. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie należności przedemerytalnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] znak [...] Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy w W., działając z upoważnienia Starosty Powiatu W. przyznał J.Z. prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] w kwocie zaliczkowej w wysokości 120% kwoty zasiłku określonego w art. 37 k ust. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz. U. z 2001r., nr 6, poz. 56 z późn. zmianami) oraz nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności. W jej uzasadnieniu wskazał, iż z uwagi na trwające przed organem rentowym postępowanie, dotyczące ustalenia stronie wysokości [...], przyznane świadczenie wypłacane będzie w formie zaliczkowej.

Następnie decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy w W., działając z upoważnienia Starosty Powiatu W. przyznał stronie prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] w wysokości [...]zł. miesięcznie, który podlega waloryzacji.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy w W., działając z upoważnienia Starosty Powiatu W., na podstawie art. 123, art. 145 § 1 pkt 5 i art. 149 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego wznowił z urzędu postępowanie administracyjne, które zostało zakończone decyzją ostateczną Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w W. z dnia [...] znak [...]. W jego uzasadnieniu stwierdził, iż w chwili wydania powołanej decyzji ostatecznej organowi administracyjnemu nie była znana istotna dla sprawy okoliczność, że strona do dnia rozwiązania stosunku pracy nie osiągnęła okresu uprawniającego do emerytury wynoszącego w jej przypadku [...] lat.

Decyzją pierwszoinstancyjną z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 37 k ust. 1 pkt 3, art. 37 l ust. 1 i 2, art. 37 j ust. 1 i 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w trybie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylono wobec strony wcześniej wydaną decyzją ostateczną Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w W. z dnia [...] znak [...] i przyznano jej prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] w wysokości [...] zł. miesięcznie. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, iż strona rejestrując się w dniu [...] spełniała warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku oraz miała okres uprawniający do emerytury wynoszący [...], czyli niewystarczający do ustalenia prawa do świadczenia przedemerytalnego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2001 r. w oparciu o art. 37 k ust. 1 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ale uprawniający do przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego w oparciu o art. 37 j ust. 1 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

W odwołaniu z dnia [...] od powyższej decyzji z dnia [...] nr [...] strona wniosła o ich uchylenie i przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego na nowych korzystniejszych zasadach.

Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego wynikało z tego, że decyzja pierwszoinstancyjna nie spełniała wymogów określonych w art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., gdyż ograniczała się do uchylenia uprzednio wydanej decyzji - przyznającej prawo do świadczenia przedemerytalnego w kwocie zaliczkowej od dnia [...], nie rozstrzygając jednocześnie o istocie sprawy. Dodatkowo ponowne jej orzekanie o przyznaniu prawa do zasiłku przedemerytalnego wcześniej już przyznanego decyzją z dnia [...] nr [...] stanowiło rażące naruszenie prawa.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Wojewoda Ś. sprostował oczywistą omyłkę w swojej decyzji z dnia [...] nr [...], polegającą na błędnym określeniu daty jej wydania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił organom administracyjnym naruszenie bliżej nieokreślonych przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu poprzez bezprawność wydania decyzji o przyznaniu mu w miejsce świadczenia przedemerytalnego zasiłku przedemerytalnego. Wystąpił o przyznanie świadczenia przedemerytalnego z tytułu przepracowania w Polsce [...] lat pracy.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o oddalenie skargi z przyczyn zawartych w motywach zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjne zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zatem do brzmienia przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie: "ustawą p.p.s.a.") sąd ten uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w przypadku, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto, w zależności od rodzaju naruszenia - stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Przeprowadzając, w oparciu o powyższe uregulowania, ocenę zgodności z prawem podjętych w sprawie rozstrzygnięć należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie naruszyła przepisów postępowania administracyjnego w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na jej wynik.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja kasacyjna wydana w trybie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, tj. w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, albo co prawda postępowanie takie przeprowadził, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego powszechnie przyjęto, że wydanie decyzji kasacyjnej stanowi wyjątek od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym, a zatem nie może być ona podjęta w innych sytuacjach niż te, które zostały określone w art. 138 § 2 K.p.a. i niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca tego przepisu. (por. wyroki: z 10 kwietnia 1997 r., I SA/Po 1237/96; z 16 czerwca 1997 r., II SA/Kr 2024/96 i z 28 maja 1998 r., I SA/Lu 519/97). Powyższa konkluzja wynika również z treści art. 136 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe. Ten kierunek wykładni potwierdza także orzecznictwo Sądu Najwyższego. W jego wyroku z 9 czerwca 1999 r., III RN 8/99 Sąd ten stwierdził, że w razie wątpliwości, czy w postępowaniu odwoławczym konieczne jest przeprowadzenie dodatkowego (uzupełniającego) postępowania dowodowego, czy z przyczyn wymienionych w art. 138 § 2 K.p.a. konieczne jest uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, organ odwoławczy jest zobowiązany zastosować przepis art. 136 K.p.a. Wyjaśnienia te, należało poczynić z tego względu, że badający zgodność z prawem zaskarżonej decyzji kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenia ją w zakresie ograniczającym się do wystąpienia przesłanek wynikających z powołanego art. 138 § 2 K.p.a. W tym względzie Sąd nie stwierdził naruszeń uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji, albowiem organ odwoławczy zasadnie przyjął, iż uchylona decyzja nie spełniała wymogów określonych w art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., bowiem ograniczała się do uchylenia uprzednio wydanej decyzji - przyznającej prawo do świadczenia przedemerytalnego w kwocie zaliczkowej od dnia [...], nie rozstrzygając jednocześnie o istocie tej sprawy dotyczącej świadczenia przedemerytalnego oraz rażąco naruszyła prawo, bowiem ponownie orzekała o przyznaniu prawa do zasiłku przedemerytalnego przyznanego już wcześniej decyzją z dnia [...] nr [...]. Poza tym postępowanie wznowiono tylko w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego. Toteż orzekanie o zasiłku przedemerytalnym w tym trybie nadzwyczajnym było niedopuszczalne. Jednocześnie rozstrzygnięcie sprawy skarżącego wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, bowiem organ pierwszej instancji przeprowadził takie postępowanie, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe. W postępowaniu przed organem I instancji nie wykazano, jakie nowe okoliczności faktyczne lub dowody wyszły na jaw już po dniu wydania decyzji z dnia [...] znak [...] przyznającej skarżącemu prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] w kwocie zaliczkowej w wysokości 120% kwoty zasiłku (na podstawie art. 37 k ust. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu - t.j. Dz. U. z 2001r., nr 6, poz. 56 z późn. zmianami), które uzasadniają jej uchylenie i nie wznowiono postępowania odnośnie zasiłku przedemerytalnego. Tym samym postępowanie przed organem I instancji posiadało istotne braki, bowiem w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania dopuszczalne było wyłącznie rozstrzygnięcie sprawy tożsamej pod względem podmiotowym i przedmiotowym ze sprawą rozstrzygniętą ostateczną decyzją administracyjną, a to nie miało miejsca w rozpatrywanej sprawie. Przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie postanowienia z dnia [...] nr [...] było ustalenie uprawnień skarżącego do świadczenia przedemerytalnego, dlatego niedopuszczalne było orzekanie w decyzji pierwszoinstancyjnej kończącej to postępowanie o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego.

Wojewoda Ś. nie przekroczył zatem przyznanych mu przepisem art. 138 § 2 K.p.a. uprawnień, ponieważ okoliczności, których wyjaśnienie nakazał w decyzji kasacyjnej były niezbędne dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i znalazły jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu tej decyzji (art. 107 § 1 i 3 K.p.a.). oraz nie mogły zostać wyjaśnione w toku uzupełniającego postępowania dowodowego (art. 136 K.p.a.).

W konsekwencji prawidłowo uznał, że rozstrzygnięcie kwestii prawa do przyznania świadczenia przedemerytalnego skarżącego wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części na okoliczność posiadania przez skarżącego okresu uprawniającego do emerytury, a następnie wydania decyzji w oparciu o treść art. 151 § 1 K.p.a., a co za tym idzie - wymaga uchylenia decyzji organu pierwszoinstancyjnego w całości i przekazania mu sprawy do ponownego rozpoznania.

W tym stanie faktycznym i prawnym Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, jak i naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięć w tej sprawie (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.).

Reasumując, podjęte w sprawie rozstrzygnięcie pomimo subiektywnych odczuć skarżącego należy uznać za prawidłowe.

Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. należało ją oddalić, co orzeczono w sentencji.