Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2268/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-07-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 99  ust. 1 pkt 3 lit. 3
journal: Dz.U. 2014 poz 600
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant ref. Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2016 r. sprawy ze skargi R. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. znak [...] w przedmiocie skierowania na badanie psychologiczne oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez R. T. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], którą organ -w oparciu art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.)- po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] orzekającej o skierowaniu R. T. -posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kat. B- na badanie psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o skierowaniu R. T. -posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kat. B, C i T- na badanie psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem.

Decyzja ta wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Pismem z dnia 13 lutego 2015 r. (v. akta adm. przy sprawie powiązanej o sygn. akt VII SA/Wa 2262/15) Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...] wystąpił do Starosty Powiatowego w [...] z wnioskiem o skierowanie R. T. na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, a to na podstawie art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r., poz. 600, dalej: ustawa o kierujących pojazdami). W uzasadnieniu wniosku Komendant Wojewódzki Policji podał, że R. T. w okresie od dnia 11 listopada 2012 r. do dnia 19 września 2013 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, uzyskując łącznie 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Podał przy tym, że ww. posiada prawo jazdy kat. B, C, i T.

Pismem z dnia 5 marca 2015 r. Starosta Powiatowy w [...], w związku z ww. wnioskiem, zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie skierowania R. T. na badanie psychologiczne. Następnie, decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...], na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, Starosta Powiatowy w [...] orzekł o skierowaniu R. T. posiadającego prawo jazdy kat. B na badanie psychologiczne.

Dalej, decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., Starosta Powiatowy w [...] orzekł o uchyleniu decyzji własnej z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] oraz o skierowaniu R. T. na badanie psychologiczne ze wskazaniem na posiadane przez kierowcę prawa jazdy kat. B, C i T.

Po rozpatrzeniu odwołania R. T. od ww. decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. znak: [...] uchyliło zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r. (wydaną w trybie art. 154 k.p.a.) i umorzyło postępowanie I instancji w całości. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że decyzja z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] wobec wniesienia od niej odwołania, nie stała się ostateczna, a tym samym – nie mogła być wzruszona w oparciu o art. 154 Kodeksu.

Natomiast, po rozpatrzeniu odwołania R. T. od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...], SKO w [...] decyzją wskazaną na wstępie – z dnia [...] lipca 2015 r. znak: [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekło o skierowaniu R. T., posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kat. B, C i T- na badanie psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem.

W uzasadnieniu tej ostatnie SKO w [...] wskazało na przepis art. 99 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, podkreślając, iż starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Tego rodzaju decyzja o wskazanej treści jest wydawana na wniosek organu kontroli ruchu drogowego. I dalej, Kolegium podało, że w przedmiotowej sprawie Starosta Powiatu [...] skierował skarżącego na badanie psychologiczne w związku z otrzymanym od Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] wnioskiem o poddanie go temu badania, z uwagi na przekroczenie 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, a mianowicie - otrzymanie w okresie od dnia 11 listopada 2012 r. do dnia 19 września 2013 r. łącznie 25 punktów. Kolegium wyjaśniło przy tym, że organ administracji wydając na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji decyzję o skierowaniu na badanie psychologiczne, nie ma uprawnień do badania zasadności nałożenia mandatu karnego wraz z punktami określonymi w art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Następnie, SKO w [...] wskazało, że w decyzji z dnia [...] maja 2015 r. organ błędnie wskazał, iż R. T. posiada uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kat. B, gdy w rzeczywistości posiada również uprawnienia w zakresie kat. C i T. Tym samym, decyzja organu I instancji z uwagi na jej niezgodność ze stanem faktycznym podlegała korekcie. Kolegium uczyniło to korzystając z posiadanych kompetencji merytoryczno-reformacyjnych.

W skardze na ww. decyzję SKO w [...], skarżący – R. T. wskazał, że działanie tego organu, sprowadzało się jedynie do skorygowania błędu w decyzji I instancji. Organ nie sprawdził, dlaczego zatajone zostały tzw. punkty czasowe i, że taka praktyka Policji jest niegodna instytucji państwowej. Skarżący podkreślił, że nadal wyraża wolę dobrowolnego udania się na kurs zredukowania punktów. Podał, że wcześniej nie mógł tego uczynić, ponieważ Policja nie ujawniła mu tzw. punktów czasowych. Skarżący zarzucił organom mataczenie i wniósł o powołanie instytucji Rzecznika Praw Obywatelskich.

W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem kontrolowana decyzja prawa nie narusza.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], uchylająca decyzję organu I instancji o skierowaniu Roberta Talarka -posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kat. B- na badanie psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, i orzekająca o skierowaniu R. T. -posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kat. B, C i T- na badanie psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem.

Podstawę materialnoprawną tego orzeczenia stanowi art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, w myśl którego starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Stosownie do treści art. 99 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, starosta wydaje decyzję administracyjną, o której mowa w ww. przepisie na wniosek organu kontroli ruchu drogowego lub dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego (stan prawny obowiązujący w dacie wydania ww. decyzji).

Wskazane przepisy mają charakter związany, co oznacza, że w sytuacji wystąpienia okoliczności w nich podanych, starosta w I instancji ma obowiązek orzec o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, iż skarżący w okresie od dnia 11 listopada 2012 r. do dnia 19 września 2013 r. otrzymał łącznie 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Okoliczność ta bezspornie wynika z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o skierowanie skarżącego na badanie psychologiczne. W myśl zaś art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, to Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, przypisując określonemu naruszeniu odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10. Tylko zatem ten organ jest uprawniony zarówno do dokonywania wpisu przypisanych kierowcy punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jak i do ich usuwania. Tym samym, kwestie związane ze sposobem naliczania punktów, ich ilością, nie podlegają badaniu przez starostę, a pozostawione są organowi prowadzącemu ewidencję, tj. komendantowi wojewódzkiemu Policji, niemniej ewentualna ich kontrola może być dokonana w postępowaniu przed sądem administracyjnym.

Zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądowoadministracyjnym (v. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 1808/13; z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 127/13; z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1203/11 i postanowienie z dnia 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1413/11), wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi bowiem czynność materialnoprawną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem przysługuje od niego prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego (oraz prawo wniesienia skargi na bezczynność tego organu w usunięciu punktów karnych – v. pkt 8 ww. przepisu). To też oznacza, że w przypadkach spornych, tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej wyżej ewidencji. Inny organ administracyjny, w toku prowadzonego przez siebie postępowania, takich kompetencji nie posiada i jest związany treścią danych zawartych w ewidencji.

Jak słusznie zatem podkreślono w zaskarżonej decyzji organ prowadzący postępowanie w przedmiocie skierowania na badanie psychologiczne nie jest uprawniony do korygowania wpisów dokonanych przez organ prowadzący ewidencję (Policję) i podejmuje rozstrzygnięcie w oparciu o dane z ewidencji kierowców naruszających przepisy o ruchu drogowym, wskazane we wniosku organu kontroli ruchu drogowego.

Z tych też przyczyn, w niniejszej sprawie, po otrzymaniu wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. (wskazującego na otrzymanie przez skarżącego 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego), organ I instancji zobowiązany był do wszczęcia postępowania i wydania decyzji o skierowaniu skarżącego na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu. Tym samym, podnoszone przez skarżącego argumenty dotyczące prawidłowości wpisów dokonanych w ewidencji kierowców (czy też: braku poinformowania go o ilości zgromadzonych punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, co uniemożliwiło skarżącemu przystąpienie w odpowiednim terminie do kursu redukującego punkty karne) nie mogły w sprawie odnieść zamierzonego skutku. Zważyć przy tym ponownie należy, a to za Naczelnym Sądem Administracyjnym (v. wyrok z dnia 9 sierpnia 2013 r. sygn. akt I OSK 855/12, Lex nr 1363638), że "Jeżeli jedynie komendant wojewódzki Policji jest organem, który dokonuje wpisów do ewidencji a więc w drodze czynności materialno-technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń, a zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego powyższe czynności, to kwestia prawidłowości takich wpisów, a co za tym idzie, ilości punktów karnych przyznanych danemu kierowcy, może być jedynie rozważana w sprawie ze skargi na taką czynność". Dostrzec jednocześnie trzeba, iż organ I instancji przed wydaniem decyzji w niniejszej sprawie, pismem z dnia 31 marca 2015 r. zwrócił się do Komendanta Wojewódzki Policji, czy ten podtrzymuje swoje żądanie dotyczące skarżącego. W piśmie z dnia 21 kwietnia 2015 r., doręczonym organowi do wiadomości (a skierowanym do skarżącego), Komendant Wojewódzki Policji w [...] wskazał na dokonanie weryfikacji wpisów w ewidencji kierowców dotyczących skarżącego i nie znalazł podstaw do wykreślenia tych wpisów, a tym samym – podtrzymał wcześniejsze stanowisko co do przekroczenia przez skarżącego w ciągu roku limitu 24 punktów karnych.

Dlatego też, skierowanie skarżącego w takich okolicznościach faktycznych i prawnych na badanie psychologiczne należało uznać za w pełni uprawnione i prawidłowe. W tym też kontekście Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...].

Kontrolując to orzeczenie Sąd wziął nadto pod uwagę, iż ma ono charakter merytoryczno-reformacyjny. Stosując art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Kolegium uchyliło bowiem decyzję organu I instancji, a następnie orzekło merytorycznie o skierowaniu skarżącego na badanie psychologiczne, uwzględniając przy tym wszystkie posiadane przez niego kategorie praw jazdy, w przeciwieństwie do organu I instancji (który to pominął dwie z nich). Nie ma przy tym wątpliwości (wobec zawartości akt adm. sprawy), że skarżący posiada uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kat. B, C i T, a decyzja I instancji z dnia [...] maja 2015 r. nie uwzględniała kat. C i T. Tym samym, usunięcie przez SKO w [...] (zaskarżoną decyzją) błędu zawartego w decyzji I instancji, wskazującego na wadliwie ustalony w ww. kwestii stan faktyczny, było w pełni uprawnione. Organ odwoławczy mógł w takiej sytuacji wydać decyzję merytoryczno-reformacyjną, a postępując w ten sposób nie naruszył art. 139 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. W analizowanym przypadku nie sposób stwierdzić, aby orzeczenie organu odwoławczego pogarszało sytuację skarżącego, skoro to przepis art. 82 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami reguluje w zakresie jakich kat. uprawnień prawa jazdy przeprowadza się ww. badanie psychologiczne, w związku z przekroczeniem limitu 24 punktów.

Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.