Wyrok NSA, sygn. akt III SA 757/97
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1998-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 134, art. 139, art. 156 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: 1. Okoliczność, że skarżąca złożyła jednak stosowne oświadczenie o wyborze zwolnienia od podatku wprawdzie po upływie 4 miesięcy od podjęcia działalności, oraz fakt, iż skarżąca nie naliczała podatku od towarów i usług swoim usługobiorcom, lecz płaciła ten podatek przy nabywaniu towarów, powinny być oceniane przez organy podatkowe z punktu widzenia słusznego interesu podatnika wyrażonego w art. 7 Kpa.

2. Zarzut nieważności /art. 156 par. 1 pkt 3 Kpa/ zaskarżonej decyzji oraz zarzut naruszenia przepisu art. 134 Kpa, to nie znajduje one uzasadnienia, decyzja ta bowiem dotyczyła postępowania dotyczącego zastosowania w stosunku do skarżącej ulgi podatkowej /zaniechania poboru sankcji zaś niniejsza dotyczy wymiaru podatku od towarów i usług. Nie są to zatem decyzje tożsame co do przedmiotu rozstrzygnięcia. Dlatego też nie może ich dotyczyć przesłanka stwierdzenia nieważności wymieniona w art. 156 par. 1 pkt 3 Kpa, a także nie mogą one naruszać art. 139 Kpa.

TEZY

1. Okoliczność, że skarżąca złożyła jednak stosowne oświadczenie o wyborze zwolnienia od podatku wprawdzie po upływie 4 miesięcy od podjęcia działalności, oraz fakt, iż skarżąca nie naliczała podatku od towarów i usług swoim usługobiorcom, lecz płaciła ten podatek przy nabywaniu towarów, powinny być oceniane przez organy podatkowe z punktu widzenia słusznego interesu podatnika wyrażonego w art. 7 Kpa.

2. Zarzut nieważności /art. 156 par. 1 pkt 3 Kpa/ zaskarżonej decyzji oraz zarzut naruszenia przepisu art. 134 Kpa, to nie znajduje one uzasadnienia, decyzja ta bowiem dotyczyła postępowania dotyczącego zastosowania w stosunku do skarżącej ulgi podatkowej /zaniechania poboru sankcji zaś niniejsza dotyczy wymiaru podatku od towarów i usług. Nie są to zatem decyzje tożsame co do przedmiotu rozstrzygnięcia. Dlatego też nie może ich dotyczyć przesłanka stwierdzenia nieważności wymieniona w art. 156 par. 1 pkt 3 Kpa, a także nie mogą one naruszać art. 139 Kpa.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 25 kwietnia 1997 r. Izba Skarbowa w W. uchyliła w części dotyczącej sankcji z art. 27 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ decyzję Urzędu Skarbowego W. z dnia 7 listopada 1996 r. w sprawie wymiaru Małgorzacie M. podatku od towarów i usług za okres od marca do grudnia 1995 r. W pozostałym zaś zakresie organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że Małgorzata M. prowadząc działalność gospodarczą w zakresie handlu od dnia 2 marca 1995 r. nie odprowadzała należnego podatku od towarów i usług, mimo iż na skutek niezłożenia oświadczenia o wyborze zwolnienia nie korzystała w zakresie podatku VAT ze zwolnienia podmiotowego. Nadto podatniczka nie prowadziła ewidencji spełniającej wymogi określone w art. 27 ust. 4 cytowanej ustawy o podatku od towarów i usług. Wobec tego organ podatkowy I instancji dokonał wymiaru tego podatku za okres od marca do grudnia 1995 r. Izba Skarbowa w W. stwierdziła, iż podatniczka wykonywała czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług od dnia 2 marca 1995 r. Przed tą datą nie złożyła oświadczenia o wyborze zwolnienia. Konsekwencją tego było rozliczenie się z omawianego podatku na zasadach ogólnych, a więc składanie deklaracji podatkowych oraz doliczenie i wpłacanie należnego podatku za okresy miesięczne. Oświadczenie o wyborze zwolnienia złożone przez podatniczkę w dniu 6 lipca 1995 r., zdaniem Izby Skarbowej w W., nie wywołuje żadnych skutków prawnych z uwagi na uchybienie terminowi przewidzianemu dla dokonania tej czynności.

Organ odwoławczy zauważył, że niewiedza podatnika wynikająca z nieznajomości obowiązujących przepisów nie może stanowić usprawiedliwienia dla niedopełnienia czynności mogących wywołać istotne dla podatnika skutki prawne. Stwierdzono, iż przyczyną obniżenia wysokości sankcji z art. 27 ust. 5 pkt 1 cytowanej ustawy o NSA było wydanie decyzji pod rządami przepisów intertemporalnych wprowadzonych w art. 3 ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i o zmianie ustawy karnej skarbowej /Dz.U. nr 137 poz. 640/.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Małgorzata M. podnosiła, że decyzja Izby Skarbowej w W. w części zmieniającej wysokość sankcji z art. 27 ust. 5 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym dotyczy sprawy już rozstrzygniętej przez organ podatkowy I instancji. Organ ten decyzją z dnia 7 listopada 1996 r. zaniechał poboru ustalonej sankcji. Ponadto skarżąca podniosła, że organ odwoławczy przywracając w części sankcję, orzekł na jej niekorzyść. Postępowanie takie, zdaniem skarżącej było sprzeczne z dyspozycję art. 139 Kpa. Małgorzata M. stwierdziła również, że decyzje organów podatkowych nakładają na nią obowiązek ponownej zapłaty podatku VAT, który już zapłaciła przy zakupie towarów. Wszystko to, w ocenie skarżącej, świadczyło o tym, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w W. wnosiła o jej oddalenie jako nieuzasadnionej i podtrzymywała argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wywodziła, że decyzja Urzędu Skarbowego W. z dnia 7 listopada 1996 r. nie była decyzją wymiarową lecz dotyczyła ulgi podatkowej, polegającej na zaniechaniu poboru zobowiązania podatkowego wynikającego z zastosowania sankcji z art. 27 ust. 5 pkt 1 cytowanej ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dotyczy to w szczególności art. 7, art. 9 i art. 77 par. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Należy podkreślić, że skarżąca w odwołaniu od decyzji organu I instancji powoływała się na informację udzieloną jej przez urzędnika urzędu skarbowego co do automatycznego zwolnienia z podatku od towarów i usług wobec przewidywanych małych obrotów z prowadzonej przez nią działalności. W aktach sprawy brak jest informacji, iżby przeprowadzono w tym przedmiocie jakiekolwiek postępowanie, którego celem byłaby ocena wiarygodności twierdzeń skarżącej. Nie został więc zgromadzony cały materiał dowodowy w sprawie, co narusza obowiązek wynikający z art. 77 par. 1 Kpa. Okoliczność, że skarżąca złożyła jednak stosowne oświadczenie o wyborze zwolnienia od podatku wprawdzie po upływie 4 miesięcy od podjęcia działalności, oraz fakt, iż skarżąca nie naliczała podatku od towarów i usług swoim usługobiorcom lecz płaciła ten podatek przy nabywaniu towarów powinny być, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniane przez organy podatkowe z punktu widzenia słusznego interesu podatnika wyrażonego w art. 7 Kpa. Sąd nie stwierdził, aby ta przesłanka została rozważona przez organy podatkowe w toku prowadzonego postępowania w sprawie niniejszej. Została natomiast uwzględniona w decyzji Urzędu Skarbowego z dnia 20 czerwca 1997 r. dotyczącej zaniechania poboru dodatkowego zobowiązania podatkowego za okres od marca do grudnia 1995 r. Sąd uznał, że w sprawie niniejszej, a więc wymiarowej, rozpatrzenia w tym zakresie wymaga okres od lipca do grudnia 1995 a więc począwszy od dnia złożenia oświadczenia na druku VAT-6. Jeżeli zaś chodzi o zarzut nieważności /art. 156 par. 1 pkt 3 Kpa/ zaskarżonej decyzji oraz zarzut naruszenia przepisu art. 134 Kpa, to nie znajduje one uzasadnienia w materiale dowodowym utrwalonym w aktach sprawy. Wymieniona wyżej decyzja Urzędu Skarbowego W. dotyczyła postępowania dotyczącego zastosowania w stosunku do skarżącej ulgi podatkowej /zaniechania poboru sankcji/. Sprawa zaś niniejsza dotyczy wymiaru podatku od towarów i usług. Nie są to zatem decyzje tożsame co do przedmiotu rozstrzygnięcia. Dlatego też nie może ich dotyczyć przesłanka stwierdzenia nieważności wymieniona w art. 156 par. 1 pkt 3 Kpa, a także nie mogą one naruszać art. 139 Kpa.

Mając powyższe ustalenia na uwadze należało uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie przepisu art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ i orzec o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącej po myśli art. 55 tej ustawy.