Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1238/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Rada Adwokacka
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 2 i art. 72 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2016 poz 1999
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 2146/17 w sprawie ze skargi A.B. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy adwokatów oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 lutego 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2146/17, oddalił skargę A.B. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy adwokatów.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej zaskarżoną uchwałą z dnia [...] lipca 2017 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 58 pkt 8 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1999 r. ze zm.) w wyniku odwołania skarżącego utrzymało w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej we W. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], która na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo o adwokaturze uchwaliła skreślenie skarżącego z listy adwokatów Izby Adwokackiej we W.

W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, że skarżący uzyskał wpis na listę adwokatów na mocy uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej we W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. ORA pismem z 13 marca 2017 r. zwróciła się do skarżącego z zapytaniem, czy pełni on funkcję komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. W odpowiedzi skarżący w piśmie z dnia 21 marca 2017 r. oświadczył, że nadal pełni funkcję komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. Z uwagi na to, że wykonywanie zawodu komornika po uzyskaniu wpisu na listę adwokatów stanowi przeszkodę do dalszego pozostawania na liście adwokatów, skarżący został z tej listy skreślony.

W skardze na powyższą uchwałę skarżący zarzucił naruszenie art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo o adwokaturze, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 65 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 65 i art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o adwokaturze.

W odpowiedzi na skargę Prezydium NRA wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej uchwale.

WSA w Warszawie oddalił skargę na powyższą uchwałę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.). Sąd przedstawił podstawę prawną zaskarżonej uchwały, jaką stanowił art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo o adwokaturze, zgodnie z którym okręgowa rada adwokacka skreśla adwokata z listy w wypadku objęcia stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości, organach ścigania lub rozpoczęcia wykonywania zawodu notariusza i stwierdził, że jego wykładnia celowościowa, funkcjonalna, jak i systemowa wskazują na jednoznaczne intencje ustawodawcy odnośnie zakazu zajmowania stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości przy jednoczesnym wpisie na listę adwokatów czy radców prawnych.

Sąd I instancji zauważył, że skarżący nabył prawo do wykonywania zawodu adwokata, czyli został wpisany na listę adwokatów, lecz nie złożył ślubowania, nie wyznaczył siedziby kancelarii i do dnia wydania zaskarżonej uchwały nie podjął wykonywania zawodu adwokata oraz nadal wykonuje zawód komornika sądowego. Skreśleniu z listy adwokatów na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo o adwokaturze podlegają natomiast osoby, które w chwili wpisu na listę adwokatów zajmowały stanowisko komornika lub asesora komorniczego i nie zrezygnowały z niego po wpisie. Dlatego Sąd nie uwzględnił zarzutów skargi dotyczących naruszenia tego przepisu przez błędną – rozszerzającą wykładnię. Bez znaczenia jest przy tym, czy do objęcia wskazanego stanowiska doszło przed czy po wpisie na listę adwokatów, gdyż w obu sytuacjach mamy do czynienia z adwokatem obejmującym stanowisko w organach, o których mowa w przepisie art. 72 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy (tu jako komornik). Nie ma też związku między dyspozycją tego przepisu, a kwestią wykonywania/niewykonywania zawodu adwokata. Nabycie prawa do wykonywania zawodu adwokata (co wynika z wpisu na listę) nie powoduje automatycznie obowiązku jego wykonywania, jednak – zdaniem Sądu – w świetle tego przepisu uniemożliwia, pod rygorem skreślenia z listy, obejmowanie (zajmowanie) stanowiska w organach, o których w tym przepisie mowa.

W konkluzji Sąd I instancji stwierdził, że w sytuacji, gdy odpadną przyczyny skreślenia, skarżący będzie miał możliwość uzyskania ponownego wpisu na listę adwokatów. Wobec niezasadności zarzutów skargi naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania oraz niestwierdzenia przez Sąd tego rodzaju uchybień mogących mieć wpływ na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, skarga podlegała oddaleniu.

W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i wydanych w sprawie uchwał oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił na podstawie art 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

1) art. 65 ust. 1, art. 17 ust. 1 Konstytucji RP, w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 3, art. 65 i art. 66 ust. 1 pkt 2 oraz art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo o adwokaturze poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że dopuszczalne jest ograniczanie konstytucyjnie gwarantowanej wolności wyboru zawodu adwokata i pozbawienie praw nabytych osoby, która uzyskała sam wpis na listę adwokatów i nie podjęła się wykonywania zawodu adwokata - na podstawie okoliczności, które uprzednio stanowiły podstawę wpisu na listę (warunkowały nabycie tego uprawnienia), podczas gdy ustawa wyraźnie rozróżnia wolność wyboru zawodu (nabycie samego prawa do wykonywania zawodu) od wolności wykonywania zawodu (art. 65 ust. 1 Konstytucji, art. 65 i art. 66 ust. 1 pkt 2 oraz art. 5 i art. 70 ustawy - Prawo o adwokaturze); żaden przepis prawa nie nakłada na osobę wpisaną na listę adwokatów obowiązku, ani tym bardziej żadnego terminu rozpoczęcia wykonywania zawodu; a nadto przypisane samorządowi zawodowemu sprawowanie pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu (art. 17 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo o adwokaturze) odnosi się przedmiotowo do wykonywania zawodu, a podmiotowo do osób uczestniczących w wykonywaniu tego zawodu;

2) art. 65 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 3, art. 65 i art. 66 ust. 1 pkt 2 oraz art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo o adwokaturze poprzez bezpodstawne wyinterpretowanie przez Sąd rzekomego obowiązku rozpoczęcia przez osobę wpisaną na listę adwokatów wykonywania zawodu adwokata "w odpowiednim - możliwym do zaakceptowania (rozsądnym) terminie" po uzyskaniu wpisu pod rygorem skreślenia go z tej listy, podczas gdy żaden przepis prawa nie nakłada na osobę wpisaną na listę adwokatów obowiązku, ani terminu rozpoczęcia wykonywania zawodu adwokata (brak jest jakichkolwiek sankcji za nieobjęcie w ogóle wykonywania zawodu);

3) art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo o adwokaturze przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie prowadzące do uznania, że stanowi on podstawę do skreślenia z listy adwokatów osoby, która uzyskała jedynie potwierdzenie uprawnienia do wykonywania zawodu (sam wpis na listę adwokatów) i nie podjęła się wykonywania zawodu, podczas gdy założeniem tego przepisu jest zapobieżenie jednoczesnemu wykonywaniu zawodu adwokata i zajmowaniu stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości i może on mieć zastosowanie wyłącznie do czynnie wykonywanego zawodu adwokata i jednoczesnego zajmowania stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości, nie odnosi się zaś do sytuacji osoby, która wykonując zawód komornika, nabyła jedynie prawo do wykonywania zawodu adwokata i nie podjęła się wykonywania zawodu adwokata (w przeciwnym wypadku dopuszczalne musiałoby być skreślenie takiej osoby z listy zaraz po wpisie, na podstawie tych samych okoliczności, które uprzednio stanowiły podstawę wpisu);

4) art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo o adwokaturze przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, prowadzącą do uznania, że niezrezygnowanie z wykonywania zawodu komornika po uzyskaniu samego wpisu na listę adwokatów, a przed rozpoczęciem wykonywania zawodu adwokata stanowi "objęcie stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości", podczas gdy z zastosowanego przepisu prawa w żadnym zakresie to nie wynika, zaś doszukiwanie się w ustawie podstawy prawnej do działania w sytuacji, gdy nie została ona w normie kompetencyjnej określona w sposób wyraźny (wprost), pozostaje nie do pogodzenia z zasadą państwa prawnego;

5) art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo o adwokaturze przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie prowadzące do przyjęcia, że osoba wykonująca zawód komornika sądowego zajmuje stanowisko w organach wymiaru sprawiedliwości i jako taka podlega skreśleniu po uzyskaniu wpisu na listę adwokatów niewykonujących zawodu, podczas gdy materialnoprawna regulacja odnosząca się do nabycia samego prawa do wykonywania zawodu adwokata (uzyskania wpisu i pozostawania na tej liście adwokatów niewykonujących zawodu) nie zawiera przesłanki ograniczającej prawo uzyskania wpisu przez osoby wykonujące zawód komornika, sam wpis stanowi jedynie potwierdzenie uzyskania uprawnień do wykonywania zawodu i nie jest pod żadnym pozorem tożsamy z rozpoczęciem wykonywania zawodu adwokata, a nadto komornik nie sprawuje wymiaru sprawiedliwości, nie jest częścią administracji publicznej, nie posiada przymiotu organu władzy publicznej, lecz wykonuje wyłącznie w sposób zorganizowany i ciągły działalność w ramach wolnego zawodu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej nie skorzystało z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy zauważyć, że wniesiona w tej sprawie skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842). Sąd w obecnym składzie podzielił stanowisko przedstawione w uzasadnieniu uchwał składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2020 r. sygn. akt II OPS 6/19 i II OPS 1/20, zgodnie z którym powyższy przepis należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m. in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy z 2 marca 2020 r. jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w stanie pandemii w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości.

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Z zarzutów skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej podjętej w przedmiocie skreślenia z listy adwokatów stwierdził, że zaskarżona uchwała nie jest niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie wniesionej na nią skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że przeprowadzone w rozpatrywanej sprawie ustalenia faktyczne uzasadniały – wobec ich prawidłowości – po pierwsze, przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, a po drugie, zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny odnośnie do zaktualizowania się w rozpatrywanej sprawie przesłanki, o której mowa w art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo o adwokaturze i w konsekwencji – po trzecie – podjęcia uchwały o skreśleniu strony skarżącej z listy adwokatów.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty skargi kasacyjnej wyznaczające, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadniają twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie wyroku Sądu I instancji, której konsekwencją powinno być jego uchylenie. Wyrok ten bowiem odpowiada prawu.

Komplementarny charakter tych zarzutów uzasadnia jednocześnie, aby rozpatrzyć je łącznie. Zwłaszcza, że podnoszone na ich gruncie naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, odnoszące się do przepisów ustawy - Prawo o adwokaturze oraz Konstytucji RP, zmierza – najogólniej rzecz ujmując – do wykazania braku materialnoprawnych podstaw do podjęcia zaskarżonej uchwały i naruszenia tą uchwała konstytucyjnej zasady wolności wyboru zawodu.

Zarzuty skargi kasacyjnej nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.

Odnosząc się do stawianych na ich gruncie kwestii, w punkcie wyjścia podzielić należy prezentowany i utrwalony już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd – do którego w pełni zasadnie odwołał się również Sąd I instancji – że "stanowisko w organach wymiaru sprawiedliwości", o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo o adwokaturze, obejmuje swoim zakresem również zajmowanie stanowiska komornika sądowego, co znajduje swoje potwierdzenie w argumentach z wykładni celowościowej, funkcjonalnej oraz systemowej.

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji kreuje bowiem ustrojowy status komornika sądowego, jako organu władzy publicznej w zakresie wykonywania czynności w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, powoływanego (po spełnieniu wymogów określonych w art. 10 ustawy i wykonania zobowiązania wynikającego z art. 13 tej ustawy) przez Ministra Sprawiedliwości, działającego przy sądzie rejonowym, podlegającego nadzorowi sądu i nadzorowi prezesa sądu rejonowego przy którym działa (por. w szczególności art. 1, art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 11). To zaś, w tym zwłaszcza w relacji do znaczenia konsekwencji wynikających z przepisów Części trzeciej "Postępowanie egzekucyjne" ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (zwłaszcza art. 758, art. 761, art. 764, art. 765) uzasadnia wniosek, że komornik sądowy jest szczególnego rodzaju organem państwowym, monokratycznym, wyposażonym przez państwo w określone władcze kompetencje zarówno wobec osób, jak i wobec innych instytucji publicznych, który – co w świetle przedstawionych argumentów trzeba podkreślić – organizacyjnie i funkcjonalnie powiązany jest z władzą sądowniczą, a więc z konstytucyjnie wyodrębnioną postacią władzy publicznej (zob. wyroki TK w sprawach SK 26/03 i K 5/02).

Przedstawione powyżej rozumienie pojęcia "stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości" – zwłaszcza, gdy w kontekście tak zwanego "bezpośredniego rozumienia prawa" oraz wynikających z tego konsekwencji o niepożądanym charakterze podkreślić, że dane rozumienie teksu prawnego zawsze stanowi rezultat – niekiedy nawet nieuświadamianego – procesu wykładni, co uzasadnia twierdzenie, że omnia sunt interpretanda (M. Zieliński, Osiemnaście mitów w myśleniu o wykładni prawa, "Palestra", 2011, nr 3 - 4, s. 20 i n.; zob. również M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, Stan prawny: 2016.12.05 komentarz LEX/el.2017 oraz przywołana tam literatura przedmiotu) – nie mogło więc pozostawać bez wpływu na ocenę odnośnie do zaktualizowania się w rozpatrywanej sprawie przesłanki, o której mowa w art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo o adwokaturze, z którego wynika, że okręgowa rada adwokacka skreśla adwokata z listy, między innymi w wypadku objęcia stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości, organach ścigania lub rozpoczęcia wykonywania zawodu notariusza.

Jeżeli, jak stanowi przywołany przepis prawa, podstawą do skreślenia z listy adwokatów jest wypadek objęcia stanowisk w organach lub rozpoczęcia wykonywania zawodu, o którym w nim mowa, to za uzasadniony w świetle powyżej przedstawionych argumentów osadzonych na gruncie rezultatu wykładni celowościowej, funkcjonalnej i systemowej trzeba uznać również wniosek, że dotyczy to także sytuacji zajmowania tych stanowisk lub wykonywania zawodu notariusza po dokonaniu wpisu na listę adwokatów i nie zrzeczenia się tych stanowisk lub niezaprzestania wykonywania wymienionego zawodu (zob. również wyrok NSA z 26 listopada 2020 r., sygn., akt II GSK 670/18 i przywołane tam orzecznictwo). Logika omawianego rozwiązania wprowadza bowiem swoistego rodzaju niepołączalność wykonywania zawodu adwokata – o czym mowa jeszcze dalej – z zajmowaniem i wykonywaniem określonych ustawą -Prawo o adwokaturze stanowisk i zawodów, co stanowi konsekwencję powierzonych adwokaturze zadań (art. 1 ustawy) oraz istoty, cech i funkcji zawodu adwokata.

W tym też kontekście oraz w opozycji do zarzutów kasacyjnych i prezentowanej w ich uzasadnieniu argumentacji trzeba podkreślić, że skoro z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze wynika, że zwalnia on osoby, o których w nim mowa, w tym osoby wykonujące przez określony nim czas zawód komornika, z wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego, który stanowi jedną z przesłanek wpisu na listę adwokatów, a co niewątpliwie ma charakter wyjątku od zasady określonej w art. 65 wymienionej ustawy, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że funkcją i celem tego przepisu prawa jest utworzenie warunków przejścia z prawniczego zawodu komornika sądowego do zawodu adwokata i przejście to racjonalizujących. Jeżeli tak, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że przejście do zawodu adwokata z zawodu komornika musi siłą rzeczy łączyć się z potrzebą zaprzestania wykonywania tego ostatniego.

Zwłaszcza, gdy w tym względzie podkreślić znaczenie przesłanek dokonywania oraz charakteru dokonywanego wpisu na listę adwokatów (art. 65, art. 66 i art. 68 w związku z art. 69a ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze), z momentem którego dochodzi do uzyskania statusu adwokata z wszystkimi konsekwencjami tego stanu rzeczy, o których mowa, między innymi, w art. 5 i art. 70 przywołanej ustawy, co w rezultacie prowadzi do wniosku, że istota oraz cel wpisu na listę adwokatów wyraża się w tym, że kreuje on konieczny warunek uprawnienia do wykonywania zawodu adwokata.

Zasadności wniosków formułowanych w odniesieniu do spornej w sprawie kwestii, w żadnym stopniu, ani też zakresie nie zmienia przy tym to, że na gruncie ustawy - Prawo o adwokaturze ustawodawca operuje pojęciami "wpisu na listę adwokatów" oraz "wykonywania zawodu adwokata, wykonywania czynności zawodowych", skoro warunkiem wykonywania zawodu jest uzyskanie wpisu na listę adwokatów, zaś sam wpis na listę, zważywszy na jego istotę, służy celom, o których mowa była powyżej. Jakkolwiek więc w ustawie - Prawo o adwokaturze mowa jest również o "adwokatach niewykonujących zawodu" (zob. art. 8a ust. 2), to jednak w świetle dotychczas przedstawionych argumentów za uzasadnione trzeba uznać twierdzenie, że celem wpisu na listę adwokatów – zważywszy na jego funkcje oraz zasadniczy cel, któremu służy – nie jest kreowanie odrębnego statusu adwokata niewykonującego czynności zawodowych, albowiem nie znajduje to żadnego potwierdzenia w przepisach przywołanej ustawy, które status adwokata oraz wynikające z niego prawa i obowiązki regulują w jednolity sposób (por. również w wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 20 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 395/11; 24 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 302/12; 26 października 2018 r., sygn. akt II GSK 969/18; 2 października 2020 r., sygn. akt II GSK 27/18; 26 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 670/18).

W związku z powyższym, w tym zwłaszcza w korespondencji do argumentów odnoszących się do funkcji i celów przepisu art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze, który – jak podkreślono – służy realizowaniu możliwości przechodzenia z prawniczego zawodu komornika sądowego do zawodu adwokata i przejście to racjonalizuje, za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że przywołany przepis prawa umożliwia tym samym realizację konstytucyjnej wolności wyboru zawodu, której w żadnym stopniu, ani też zakresie nie ogranicza art. 72 ust. 1 pkt 4 przywołanej ustawy odnoszący się do jednej z przesłanek skreślenia z listy adwokatów. To bowiem zamanifestowana we wniosku o wpis na listę adwokatów – składanego w warunkach określonych w art. 66 ust. 1 pkt 2 przywołanej ustawy – wola w zakresie odnoszącym się do wyboru zawodu stanowi podstawę dokonania tego wpisu, o ile rzecz jasna zaktualizują się prawne warunki jego dokonania. W tym też kontekście oraz w korespondencji do powyżej przedstawionych argumentów trzeba wyjaśnić, że art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo o adwokaturze odnosząc się do skreślenia – w warunkach nim określonych – z listy adwokatów, nie ustanawia jednocześnie negatywnej przesłanki dokonania wpisu na listę, co motywowane jest – jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć – potrzebą uniknięcia niekorzystnej dla (komornika sądowego) zainteresowanego wpisem na listę adwokatów sytuacji, a mianowicie niedokonania tego wpisu, a to w związku z ujawnieniem się w toku postępowania wpisowego innych prawnych przeszkód do jego dokonania. Rozwiązanie to jest więc bez wątpienia elementem służącym realizacji, a zwłaszcza ochronie konstytucyjnej wolności wyboru zawodu, co prowadzi do wniosku, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło do jej naruszenia.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.