Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 352/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2012-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6302 Kontyngenty taryfowe, pozwolenia, cła  antydumpingowe i inne ograniczenia w obrocie towarowym z zagranicą
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 20, art. 24, art. 25, art. 78, art. 217 ust. 1, art. 220 ust. 2 lit b, art. 221 ust. 3, art.
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
journal: Dz.U.UE.L 1999 nr 136 poz 1 art. 9
law: Rozporządzenie nr  1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 maja 1999 r. dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski  Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF).
article: art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
article: art. 120, art. 121 par. 1, art. 124, art. 127, art. 139 par. 3, art. 187 par. 1, art. 191, art. 229, art. 233 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi "A" Spółki Jawnej w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 26 marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie cła antydumpingowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 18 kwietnia 2011 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego określił dla towarów objętych zgłoszeniem celnym nr [...] z dnia 19 sierpnia 2008 r. kraj pochodzenia - Chiny; określił wobec towaru stawkę cła antydumpingowego w wysokości 66.1% z kodem dodatkowym A999; określił niezaksięgowaną kwotę cła antydumpingowego ostatecznego (A30), podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 169.774 oraz orzekł o poborze odsetek wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy - Prawo Celne.

W podstawie prawnej decyzji powołano art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 65 ust. 5, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.), art. 20 ust. 1, ust. 3 i ust. 6, art. 24, art. 67, art. 78 ust. 1 i ust. 3, art. 214 ust. 1, art. 220 ust. 1 Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302.1 z 1992 r. ze zm.) (dalej: "WKC"), Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1214/2007 z dnia 20 września 2007 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. UE L Nr 286 z 2007 r. ze zm.), Rozporządzenie Rady (WE) nr 1205/2007 z dnia 15 października 2007 r. nakładające, w następstwie przeglądu wygaśnięcia zgodnie z art. 11 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 384/96, cła antydumpingowe na przywóz świetlówek kompaktowych ze scaloną elektroniką (CFL-i) pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej i rozszerzające zakres stosowania na przywóz tego samego produktu wysyłanego z Socjalistycznej Republiki Wietnamu, Islamskiej Republiki Pakistanu i Republiki Filipin (D. Urz. WE L 272 z 2007 r.).

W uzasadnieniu organ wskazał, że agencja celna działając w imieniu "A" Spółki Jawnej (dalej: "spółka" lub "skarżąca") zgłosiła celem objęcia procedurą, dopuszczenia do obrotu - towar importowany z Tajlandii wg faktury z dnia 7 sierpnia 2008 r., nr [...] (świetlówki energooszczędne kompaktowe ze scaloną elektroniką). Zgłoszenie zostało przyjęte i zaewidencjonowane pod numerem [...]. Obejmując towar przedmiotową procedurą kwotę należności celnych określono w wysokości 6.935 zł (stawka celna erga omnes 2,7 %).

Pochodzenie towaru zostało zadeklarowane jako Tajlandia na podstawie załączonego świadectwa pochodzenia nr [...].

W związku z informacją z Europejskiego Biura Antykorupcyjnego OLAF nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia 17 stycznia 2011 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie kontroli ww. zgłoszenia celnego.

Jak wynika z raportu nr [...] producent sprowadzonych świetlówek tajlandzka firma "B" montowała je wyłącznie z podzespołów importowanych oraz pochodzących z Chin. Firma "B", która została wpisana w świadectwie pochodzenia jako producent/eksporter nie posiadała odpowiednich maszyn do produkcji świetlówek, a jej rola polegała na łączeniu podzespołów. Przetwarzanie w Tajlandii nie było uzasadnione ekonomicznie, ponieważ w Chinach było by to tańsze, w szczególności nie obejmowało by kosztów operacyjnych oraz transportu.

Reguły niepreferencynego pochodzenia towarów zawarte są w art. 22-26 WKC. W sytuacji, gdy w produkcję towarów zaangażowanych jest kilka krajów, to zastosowanie ma art. 24 WKC. Zgodnie z tym przepisem krajem pochodzenia jest kraj, w którym towar został poddany ostatniej istotnej obróbce lub przetworzeniu jeżeli: ta obróbka lub przetworzenie jest uzasadnione ekonomicznie, przedsiębiorstwo ma wyposażenie do tego celu, obróbka ta lub przetworzenie doprowadziła do wyprodukowania nowego produktu lub stanowi istotny etap produkcji.

W niniejszej sprawie warunki te nie zostały spełnione i świetlówki nie nabyły niepreferencyjnego tajlandzkiego pochodzenia, a zachowały pochodzenie z Chin.

Dla świetlówek energooszczędnych kompaktowych ze scaloną elektroniką, które są klasyfikowane do kodu Taric pochodzących z Chin, zostało nałożone cło antydumpingowe Rozporządzeniem Rady (WE) nr 1205/2007 z dnia 15 października 2007 r. nakładające w następstwie przeglądu wygaśnięcia zgodnie z art. 11 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 384/96, cła antydumpingowe na przywóz świetlówek kompaktowych ze scaloną elektroniką (CFL-i) pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej i rozszerzające zakres stosowania na przywóz tego samego produktu wysyłanego z Socjalistycznej Republiki Wietnamu, Islamskiej Republiki Pakistanu i Republiki Filipin.

Ponadto z uwagi na fakt, że firma "B" będąca producentem towaru nie została wymieniona z nazwy w Rozporządzeniu Rady (WE) nr 1205/2007 zasadnym było przyjęcie kodu dodatkowego A999. Dla powyższego kodu określona została stawka cła antydumpingowego ostatecznego 66,1%. Organ uznał również, że wystąpiły przesłanki naliczenia odsetek od należności celnych wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy - Prawo celne.

W odwołaniu od tej decyzji spółka wniosła o uchylenie w całości i umorzenie należności lub umorzenie postępowania, oraz o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego - w zakresie określenia producenta chińskiego, od którego tajlandzka firma "B", zakupiła przedmiotowe świetlówki. Aby bowiem zastosować dla towaru pochodzącego z Chin i wysłanego z innego kraju niż Pakistan, Wietnam czy Filipiny stawkę 66.1% konieczne jest ustalenie producenta tych świetlówek, bez czego nie jest możliwe określenie stawki cła antydampingowego. Przede wszystkim jednak skarżąca zakwestionowała istnienie podstaw w niniejszej sprawie do retrospektywnego zaksięgowania długu celnego.

Decyzji organu pierwszej instancji zarzuciła naruszenie: art. 65 ust. 5, art. 87 ustawy - Prawo celne, art. 78, art. 220 ust. 2 lit. b, art. 221 § 3, art. 236 WKC, art. 1 ust. 2 w zw. z art. 1 ust. 1 i ust. 3 Rozporządzenia Rady nr 1205/2007 z dnia 15 października 2007 r., art. 120, art. 122, art. 201 ust. 1 pkt 2, art. 205a § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.

Wniosek o przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego został w toku postępowania odwoławczego przez stronę dwukrotnie cofnięty.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 26 marca 2012 r., nr [...], na podstawie art. art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1, art. 65 ust. 5 ustawy - Prawo celne, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej poboru odsetek wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy - Prawo celne i orzekł o odstąpieniu od ich naliczenia. W pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że świadectwo niepreferencyjnego pochodzenia towaru nr [...] zostało uznane za nieważne wskazanym raportem OLAF (przedmiotowy towar nie jest pochodzenia tajlandzkiego, lecz chińskiego), co bez wątpienia dawało organowi celnemu pierwszej instancji podstawy do kontroli zgłoszenia celnego w trybie art. 78 ust. 2 i ust. 3 WKC.

Zdaniem organ odwoławczego, stan faktyczny w sprawie był bezsporny. Strona nie kwestionuje, że importowany towar został prawidłowo zaklasyfikowane w zgłoszeniu celnym do kodu Taric 8539 31 90 95.

Spór dotyczy natomiast kraju pochodzenia przywiezionych z Tajlandii świetlówek energooszczędnych ze scaloną elektroniką i nałożonego cła antydumpingowego z uwagi na wyniki postępowania weryfikacyjnego przeprowadzonego przez OLAF.

Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że w trakcie misji przeprowadzonej w Tajlandii przez Europejskie Biuro Antykorupcyjne OLAF, w oparciu o informacje i dokumenty dostarczone przez władze Tajlandii, ustalono, że firma "B" importowała podzespoły i inne części CFL-i z Chin. Podzespoły przywożone z Chin klasyfikowane były do poz. 8539, która jest taka sama, jak pozycja produktu końcowego. Wartość części importowanych z Chin wynosiła 85% ceny ex - works produktu końcowego, a zatem towar ten w wyniku braku spełnienia warunków określonych w art. 24 WKC posiada chińskie niepreferencyjne pochodzenie.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że świetlówki wyeksportowane przez "B", były w rzeczywistości pochodzenia chińskiego, a tym samym, jak stwierdza raport OLAF, powinny podlegać cłu antydumpingowemu na import wyrobów z tego kraju w wysokości 66,1%. Organ dodał, że tajlandzkie władze celne poinformowały zespół misji OLAF, iż wymieniona firma stosowała wewnętrzną procedurę przetwarzania w formie zwrotu towaru ceł. Opłacała cła od importu części CFL-i z Chin, które objęte były stawką 10 % od wartości, a następnie po reeksporcie finalnego produktu ubiegała się o zwrot zapłaconych ceł.

W dacie przyjęcia zgłoszenia celnego dla importowanego towaru Taryfa Celna Wspólnot Europejskich przewidywała stawkę celną erga omnes (konwencyjną) w wysokości 2,7 % oraz środek taryfowy w postaci cła antydumpingowego (A30) w wysokości 66,1 % (kod dodatkowy A999) zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 1205/2007 z dnia 15 października 2007 r. W tych okolicznościach zasadne było naliczenie cła antydumpingowego na towar odprawiony zgłoszeniem celnym nr [...].

Dyrektor Izby Celnej uznał dalej, że są podstawy do odstąpienia od naliczania odsetek z art. 65 ust. 5 ustawy - Prawo Celne. W tym zakresie uwzględnił wyjaśnienia zawarte w odwołaniu oraz treść raportu OLAF, z których wynika, że strona nie miała wpływu na wydanie dowodu pochodzenia, jak też, nie miała możliwości faktycznego sprawdzenia danych w nim zawartych. Uznał zatem, że spółka działała w dobrej wierze. Nie zmienia to jednak faktu, że świadectwo pochodzenia jest nieprawidłowe i towar nie posiada tajlandzkiego pochodzenia.

Organ odwoławczy stwierdził, że nie było podstaw do zastosowania art. 220 ust. 2 lit. b) WKC, gdyż wskazanie tajlandzkiego pochodzenia towaru w zgłoszeniu celnym nie wynikło z błędu organu. To spółka zadeklarowała w zgłoszeniu celnym niezgodne ze stanem faktycznym pochodzenie i załączyła nieprawidłowy dowód jego pochodzenia. Treść przepisu art. 220 ust. 2 lit. b) zdanie drugie WKC wprawdzie nakazuje traktować wydanie świadectwa przez organ kraju trzeciego jako błąd organu celnego (por. wyroki ETS w sprawie Faroe Seafood Co Ltd C-153/94 i C-204/94), to jednak norma ta odnosi się do potwierdzenia preferencyjnego statusu towaru i to też z ograniczeniami wynikającymi ze zdania trzeciego i czwartego tegoż artykułu.

Niewątpliwie, organ celny miał prawo do retrospektywnego zaksięgowania należności celnych na podstawie art. 78 WKC.

Odnośnie dalszych zarzutów podniesionych przez spółkę organ odwoławczy uznał je za niezasadne. Oprócz zarzutu dotyczącego podstaw zawieszenia, a następnie podjęcia postępowania. Jednak stwierdził, że naruszenia proceduralne w żaden sposób nie rzutowały na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Zarzuty naruszenia art. 221 ust. 3 WKC (przedawnienia długu celnego) i art. 236 WKC (zwrot i umorzenie uiszczonych należności celnych) pozostawił bez komentarza, gdyż strona nie wykazała przyczyn ich naruszenia. Organ odwoławczy nie dopatrzył się również naruszenia przepisów ordynacji podatkowej.

Nie podzielił także zarzutu naruszenia art. 1 ust. 2 w zw. z art. 1 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Rady nr 1205/2007 z dnia 15 października 2007 r. Jak wynika z pisma Ministerstwa Finansów [...] z dnia 12 lutego 2012 r. OLAF potwierdził, że przedmiotowe świetlówki nie zostały wytworzone przez żadne z chińskich przedsiębiorstw wymienionych w Rozporządzeniu Rady nr 1470/2001 z dnia 16 lipca 2001 r. ani w Rozporządzeniu Rady (WE) nr 1205/2007 z dnia 15 października 2007 r. W tej sytuacji towar podlega cłu antydumpingowemu w wysokości 66,1 %. Organ odwoławczy w piśmie z dnia 2 lutego 2012 r. wskazał również stronie na możliwość przedłożenia dokumentów potwierdzających tezę o wyprodukowaniu świetlówek przez jednego z producentów wprost wskazanych w przywołanym wyżej rozporządzeniu, czego jednak nie uczyniła.

Spółka zaskarżyła opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.

Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 120, art. 121 § 1, art. 124, akt. 127, art. 229, art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, art. 55 ustawy Prawo celne, art. 217, art. 220 ust. 1 i ust. 2, art. 221 ust. 2 lit. b, art. 221 § 3, art. 243 WKC.

W ocenie skarżącej, organ odwoławczy nie uwzględnił w swoim rozstrzygnięciu dyspozycji wynikającej z art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, która w przypadku konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części nakazuje uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem spółki, w przedmiotowej sprawie zachodziła podstawa do wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego związanego z koniecznością przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części przez organ pierwszej instancji.

Skarżąca odwołując się do raportu Europejskiego Biura Antykorupcyjnego OLAF nr [...], podniosła, że konieczne było uprzednie ustalenie producenta tych świetlówek. Bez ustalenia tej okoliczności nie było możliwe prawidłowe określenie wysokości stawki cła antydumpingowego, a tym samym poprawne określenie niezaksięgowanej kwoty cła antydumpingowego podlegającego retrospektywnemu zaksięgowaniu. Organ pierwszej instancji w ogóle nie zajął się tą kwestią. Organ odwoławczy natomiast swoim postępowaniem naruszył art. 229 Ordynacji podatkowej, poprzez przyjęcie, że wskazane braki w materiale dowodowym mogą być usunięte przez organ odwoławczy. Niewątpliwie organ musiał mieć świadomość, że kwestia związana z ustaleniem producenta pochodzących z Chin świetlówek ma zasadnicze znaczenie dla wydania prawidłowego i zgodnego z prawem rozstrzygnięcia.

W związku z tym skarżąca zarzuciła, że organ odwoławczy przy podejmowaniu decyzji całkowicie zastąpił organ pierwszej instancji, czym naruszyła zasadę dwuinstancyjności postępowania.

Skarżąca wskazała na przewlekłość postępowania, które przed organem odwoławczym trwało ponad 10 miesięcy. Jej zdaniem, działanie organu odwoławczego było związane z celowym uchyleniem się od wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego, co było spowodowane prawdopodobieństwem, że w przypadku uchylenia przez organ odwoławczy decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, organ celny pierwszej instancji nie będzie w stanie zgromadzić materiału dowodowego pozwalającego na wydanie prawidłowej decyzji określającej wysokość cła antydumpingowego przed okresem przedawnienia - art. 221 ust. 3 WKC. Stanowi to naruszenie art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 221 ust. 3 WKC, podważające zaufanie do działań organów prowadzących postępowanie podatkowe i celne.

Zdaniem skarżącej, zasadnicze znaczenie dla wydania zaskarżonej decyzji miało pismo Ministerstwa Finansów z dnia 12 lutego 2012 r., znak [...], zgodnie z którym OLAF potwierdził, że świetlówki kompaktowe ze scaloną elektroniką (CLF-i) nie zostały wytworzone przez żadne z chińskich przedsiębiorstw wymienionych w Rozporządzeniu (WE) nr 1205/2007. Pismo to nie zostało włączone do akt sprawy, czym naruszono art. 124 i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej.

W odniesieniu do naruszenia prawa materialnego skarżąca stwierdziła, że zgodnie z art. 221 ust. 3 WKC powiadomienie dłużnika o zaksięgowaniu długu celnego nie może nastąpić po upływie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego. W przedmiotowej sprawie zgłoszenie celne zostało dokonane w dniu 19 sierpnia 2008 r., a trzyletni termin przedawnienia upłynął w dniu 19 sierpnia 2011 r.

Ponadto art. 220 ust 1 WKC, który był podstawą do wydania przez Naczelnika Urzędu Celnego decyzji z dnia 18 kwietnia 2011 r. o retrospektywnym zaksięgowaniu kwoty cła antydumpingowego, odnosi się do poprawnie obliczonej, prawnie należnej kwoty cła.

Powołując się na wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 28 stycznia 2010 r. w sprawie C-264/08 i wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SA/Łd 746/07 skarżąca stwierdziła, że aby można było mówić o skutecznym powiadomieniu dłużnika, o którym mowa w art. 221 ust. 1 WKC konieczne jest wydanie przez organ celny i doręczenie dłużnikowi decyzji, na mocy której została obliczona w sposób prawidłowy kwota długu celnego, określona została osoba dłużnika, a tym samym doszło do jej zaksięgowania przez organ celny. W niniejszej sprawie obliczenie kwoty długu celnego nie mogło mieć miejsca jeśli organy celne nie dysponowały elementem kalkulacyjnym do jego obliczenia, a więc stawką cła antydumpingowego. Bezpośrednią konsekwencją faktu, że organ pierwszej instancji nie posiadał danych koniecznych dla prawidłowego określenia wysokości cła antydumpingowego jest niemożność zaksięgowania tak określonego cła antydumpingowego w rozumieniu art. 217 WKC. Mając to na względzie należy przyjąć, że organ pierwszej instancji nieskutecznie powiadomił dłużnika o kwocie należności celnych.

Wskazane powyżej rozporządzenie nr 1205/2007 w art. 1 ust. 2 różnicuje wysokość stawki cła antydumpingowego stosowanego do cen netto przed ocleniem na granicy Wspólnoty w zależności czy importowane świetlówki kompaktowe ze scaloną elektroniką (CLF-i) pochodzące z Chin zostały wyprodukowane przez jednego z producentów w nim wskazanych. Mając odpowiednie dane pozwalające na określenie producenta świetlówek objętych zgłoszeniem celnym nr [...] organ mógł zastosować odpowiednią stawkę celną, której wysokość została zawarta w przedziale od 0 % do 66,1 % dla pozostałych przedsiębiorstw nie wymienionych ww. rozporządzeniu wytwarzanych w Chinach. Tymczasem organ pierwszej instancji dowolnie i zupełnie bezpodstawnie założył, że importowane towary objęte są najwyższą możliwą stawką cła antydumpingowego nie podejmując jakichkolwiek prób zweryfikowania poczynionych założeń. Dopiero organ odwoławczy po rozważeniu odwołania podjął się działań mających na celu ustalenie czy świetlówki importowane przez skarżącą zostały wyprodukowane przez jedno z przedsiębiorstw wymienionych w art. 1 ust. 2 ww. rozporządzenia.

Naczelnik Urzędu Celnego wydając w stosunku do Skarżącej decyzję z dnia 18 kwietnia 2011 r. nie powiadomił skutecznie skarżącej o wysokości należności celnej z tytułu niezaksięgowanej kwoty cła antydumpingowego (długu celnego) podlegającego retrospektywnemu zaksięgowaniu, gdyż kwota należności celnych zawarta tej decyzji nie była określona w sposób indywidualny, prawidłowy i konkretny, co nie mogło wywoływać skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Rozważając powyższą kwestię należy odwołać się do art. 55 ust. 2 ustawy Prawo celne.

Ponadto organy celne naruszył art. 220 ust. 2 lit. b) WKC, który określa przesłanki odstąpienia od retrospektywnego zaksięgowania należności celnych. Skarżąca podkreśliła, że zgodnie z orzecznictwem europejskim organem, który może wprowadzić w błąd może być również organ państwa trzeciego. W sprawie organem, który dopuścił się błędu było Ministerstwo Handlu Tajlandii, które wystawiło na rzecz "B" świadectwo pochodzenia towaru. Błąd władz Tajlandzkich w sprawie polegał na wydaniu świadectwa pochodzenia tylko i wyłącznie w oparciu o oświadczenie ww. firmy, bez przeprowadzenia jakiejkolwiek weryfikacji złożonego oświadczenia. Z uwagi na okoliczność, że skarżąca dysponowała autentycznym świadectwem pochodzenia wystawionym przez Ministerstwo Handlu Tajlandii można stwierdzić, iż możliwości wykrycia błędu przez skarżącą były ograniczone. Co więcej skarżąca sama zweryfikowała czy w Tajlandii istnieje fabryka "B". Dysponowała także fakturami i dokumentami przewozowymi wskazującymi, iż importowane świetlówki pochodziły z Tajlandii. Błąd organów celnych Tajlandii nie mógł być wykryty przez skarżącą spółkę. Podobnie polskie organy celne nie były w stanie wykryć błędu.

Dalej skarżąca podniosła, że działając przez profesjonalnego pełnomocnika dokonała zgłoszenia celnego w oparciu o autentyczne dokumenty, stosując w zgłoszeniu taryfikację celną potwierdzoną otrzymanym świadectwem WIT z dnia 11 grudnia 2007 r. wystawionym przez Dyrektora Izby Celnej w odniesieniu do identycznych towarów jak te, które zostały objęte zgłoszeniem celnym z dnia 19 sierpnia 2008 r.

Skarżąca utrzymywała, że w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki przewidziane w art. 220 ust. 2 lit. b) WKC i w stosunku do skarżącej organy celne powinny odstąpić od retrospektywnego zaksięgowania kwoty cła antydumpingowego.

Skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem organu odwoławczego, że wydanie nieprawidłowego świadectwa pochodzenia towaru przez organ celny kraju trzeciego może być traktowane jako błąd organu celnego, tylko w przypadku, gdy wydawane przez ten organ świadectwo dotyczyło potwierdzenia preferencyjnego pochodzenia towaru. Zawarta w art. 220 ust. 2 lit. b) WKC interpretacja błędu organu może być stosowana analogicznie do świadectw niepreferencyjnego pochodzenia towaru.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga jest niezasadna i nie podlega uwzględnieniu.

Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia 26 marca 2012 r., którą organ utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 18 kwietnia 2011 r. w części dotyczącej określenia kraju pochodzenia towarów objętych zgłoszeniem celnym z dnia 19 sierpnia 2008 r., nr [...] - Chiny; określenia cła antydumpingowego w wysokości 66,1 % oraz określenia niezaksięgowanej kwoty cła antydumpingowego ostatecznego podlegającego retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 16.774 zł.

Adresatem decyzji była "A" Spółka Jawna w R.

Stan faktyczny niniejszej sprawy był zasadniczo bezsporny.

Poza sporem było, że w dniu 19 sierpnia 2008 r. agencja celna działająca w imieniu skarżącej spółki dokonała zgłoszenia celnego towaru - świetlówki energooszczędne kompaktowe ze scaloną elektroniką (CFI-i) - sprowadzonego z Tajlandii. Do zgłoszenia została dołączona faktura z dnia 7 sierpnia 2008 r., nr [...] oraz świadectwo niepreferencyjnego pochodzenia nr [...] wydane przez Ministerstwo Handlu Tajlandii wskazujące jako eksporta towaru firmę "B" z Tajlandii.

Zgłoszenie zostało przyjęte i zaewidencjonowane pod numerem [...], a kwota należności celna określona w wysokości 6.935 zł (stawka celna erga omnes 2,7 %). Towar następnie został zwolniony.

Bezspornym było, że w dniu 25 listopada 2010 r. Urząd Celny otrzymał informację od Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) nr [...] o wycofaniu przez władze administracyjne Tajlandii świadectw niepreferencyjnego pochodzenia, w tym objętego przedmiotowym zgłoszeniem. Okoliczność uznania za nieważne świadectwa pochodzenia nr [...] pozostawała poza sporem.

Otrzymanie powyższej informacji niewątpliwie dawało podstawę do wszczęcia postępowania celnego na podstawie art. 78 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.

Przepisy art. 78 ust. 1 - 3 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302.1 z 1992 r. ze zm., dalej: jako WKC), dotyczą sprawowanej przez organy cele kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów, zwanej także kontrolą a posteriori lub kontrolą postimportową.

Przepisy te stanowią, że po zwolnieniu towarów organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać sprostowania kontroli zgłoszenia celnego (ust. 1), zaś po dokonaniu zwolnienia towarów organy celne mogą, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów. Kontrole te mogą być przeprowadzone u zgłaszającego bądź u każdej osoby bezpośrednio lub pośrednio zainteresowanej zawodowo tymi operacjami, jak również u każdej innej osoby posiadającej dla potrzeb zawodowych wymienione dokumenty i dane. Organy te mogą przeprowadzić rewizję towarów, o ile istnieje jeszcze możliwość ich okazania (ust. 2).

Zgodnie z art. 78 ust. 3 WKC jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zgłoszeniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują.

Bezspornym było również, że zostało przeprowadzone przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) dochodzenie, a następnie został sporządzony raport nr [...] z misji w dniach od 18 do 25 sierpnia 2010 r. w sprawie unikania cła antydumpingowego od importu świetlówek kompaktowych ze scaloną elektroniką (CFL-i) z Tajlandii.

W wyniku tego dochodzenia ustalono m.in., że świetlówki energooszczędne (CFL-i) eksportowane z Tajlandii przez przedsiębiorstwo "B", dalej w skrócie [...], były pochodzenia chińskiego i powinny podlegać cłu antydumpingowemu.

Postępowanie to było oparte na przepisach art. 325 Traktatu dotyczącego funkcjonowania Unii i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/99 z 25 maja 1999 r. dotyczącego dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) (Dz. Urz. WE L 136 z 1999 r.).

W myśl art. 9 ust. 1 powołanego rozporządzenia na zakończenie dochodzenia prowadzonego przez OLAF, sporządza on z upoważnienia dyrektora raport określający m.in. wyniki dochodzenia, włącznie z zaleceniami dyrektora Urzędu na temat działań jaki należy podjąć. Raport jest sporządzany z uwzględnieniem wymogów proceduralnych przewidzianych prze prawo krajowe danego Państwa Członkowskiego. Raport taki stanowi dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym Państwa członkowskiego, w którym istnieje potrzeba ich wykorzystania, w taki sam sposób i na takich samych warunkach jak administracyjne raporty sporządzane przez krajowych, administracyjnych kontrolerów. Podlegają takim samym zasadom oceny, jak te mające zastosowanie do administracyjnych kontrolerów i mają taką samą jak one wartość (art. 9 ust. 2 powołanego rozporządzenia).

Raport w świetle przywołanej regulacji, należy traktować jak protokół z kontroli przeprowadzonej przez organy administracji polskiej. Jest więc dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej.

Wskazany raport OLAF szczegółowo opisuje misję i informuje m.in. że władze tajlandzkie dokonały weryfikacji wszystkich certyfikatów wydanych na rzecz "B" na eksport do Unii Europejskiej, w tym świadectwa niepreferencyjnego pochodzenia towaru nr [...].

We wnioskach końcowych raportu wskazano, że "Firma "B" montowała CFL-i wyłącznie z podzespołów importowanych z Chin oraz pochodzenia chińskiego. Żadne komponenty miejscowe nie zostały włączone do produktu finalnego. Firma nie zamontowała nawet maszyn do produkcji CFL-i. Samo przetwarzanie, które polegało na łączeniu podzespołów, nie stanowiło ważnego etapu produkcji. Ponadto przetwarzanie w Tajlandii, nie było ekonomicznie uzasadnione, ponieważ takie przetwarzanie mogło zostać wykonane za mniejszą kwotę w Chinach, bez dodatkowych kosztów operacyjnych i transportu. W związku z tym, wnioskuje się, w oparciu o Artykuł 24 Kodeksu Celnego, CFL-i powinny zachować swoje chińskie pochodzenie. Ponadto wartość komponentów importowanych z Chin była wyższa niż 80% ceny fabrycznej produktu finalnego. Partie towaru importowane z Chin zostały zaklasyfikowane pod pozycją 8539, która była taka sama jak produktu finalnego. W efekcie czego, również warunki przyznania pochodzenia niepreferencyjnego, które zostały przyjęte przez Komisję Europejską nie zostały spełnione".

Raport jednoznacznie stwierdza, że wskazana - "Firma "B" umyślnie wprowadziła w błąd władze tajlandzkie w celu uzyskania certyfikatów niepreferencyjnego pochodzenia tajlandzkiego. W rzeczywistości CFL-i świetlówki eksportowane przez firmę "B" powinny zachować pochodzenie chińskie oraz powinny podlegać zapłacie cła antydumpingowego według stawki 66,1 % od importu do UE. "

Należy przy tym wskazać, że zgodnie z art. 24 WKC towar, w którego produkcję zaangażowany jest więcej niż jeden kraj, jest uznawany za pochodzący z kraju, w którym został poddany ostatniej istotnej, ekonomicznie uzasadnionej obróbce lub przetworzeniu, które spowodowało wytworzenie nowego produktu lub stanowiło istotny etap wytwarzania w przedsiębiorstwie przystosowanym do tego celu. Importowany towar nie pochodził z Tajlandii w rozumieniu tego przepisu. Z kolei art. 25 WKC stanowi, że przetworzenie lub obróbka, co do których zostało ustalone lub stwierdzone fakty potwierdzają przypuszczenie, że ich jedynym celem było obejście przepisów stosowanych we Wspólnocie wobec towarów z określonych państw, nie mogą być w żadnym przypadku uznane za nadające, w rozumieniu art. 24, towarom otrzymanym w ten sposób pochodzenie kraju, w którym zostały one przetworzone.

Skarżąca spółka nie kwestionowała ustaleń raportu OLAF, ani kodu Taric 8539 31 90 95 zastosowanego przez organy, w stosunku do importowanego towaru.

Przechodząc dalej, to zgodnie z art. 20 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE.L 92.302.1 ze zm.), w przypadku powstania długu celnego należności wymagane zgodnie z prawem określane są na podstawie Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich, która została wprowadzona Rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. U. UE. L. 87.256.1). Załącznik I do tegoż rozporządzenia zawiera Nomenklaturę Scaloną oraz stawki celne, dodatkowe jednostki statystyczne i inne niezbędne informacje.

Załącznik ten jest zmieniany co roku, bowiem zgodnie z treścią art. 12 Rozporządzenia Rady nr 2658/87, Komisja przyjmuje każdego roku rozporządzenie przedstawiające pełną wersję Nomenklatury Scalonej wraz ze stawkami celnymi. Wspomniane rozporządzenie jest publikowane nie później niż dnia 31 października w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich i stosuje się je od dnia 1 stycznia roku następnego.

Ponadto stosownie do art. 20 ust. 3 lit. g WKC Taryfa Celna Wspólnot Europejskich obejmuje inne środki taryfowe przewidziane przepisami wspólnotowymi.

W chwili przyjęcia przedmiotowego zgłoszenia celnego obowiązywało Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1214/2007 z dnia 30 września 2007 r. zmieniające załącznik I do Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. U. UE L 286 z 2007 r. ze zm.), jak również Rozporządzenie Rady (WE) nr 1205/2007 z dnia 15 października 2007 r. nakładające, w następstwie przeglądu wygaśnięcia zgodnie z art. 11 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 384/96, cła antydumpingowe na przywóz świetlówek kompaktowych ze scaloną elektroniką (CFL-i) pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej i rozszerzające zakres stosowania na przywóz tego samego produktu wysyłanego z Socjalistycznej Republiki Wietnamu, Islamskiej Republiki Pakistanu i Republiki Filipin (D. Urz. WE L 272.1 z 2007 r.) zwane dalej - rozporządzeniem nr 1205/2007.

W art. 1 ust. 1 rozporządzenia 1205/2007 określono, że nakłada się ostateczne cło antydumpingowe na przywóz kompaktowych świetlówek wyładowczych ze scaloną elektroniką, zasilanych prądem zmiennym (w tym kompaktowych świetlówek wyładowczych ze scaloną elektroniką zasilanych zarówno prądem zmiennym, jak i prądem stałym), z jedną lub więcej szklanymi rurkami, ze wszystkimi elementami oświetleniowymi i elektronicznymi częściami składowymi przymocowanymi do trzonka świetlówki lub w niego wmontowanymi, objętych kodem CN ex 8539 31 90 (kod TARIC 8539 31 90 95) i pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej.

W art. 1 ust. 2 rozporządzenia określono zaś - w formie tabeli - stawki cła antydumpingowego stosowane do cen netto na granicy Wspólnoty, przed ocleniem produktów wytwarzanych przez niżej wymienione przedsiębiorstwa oraz dodatkowe kody taryfy Taric. Rozpiętość stawki cła antydumpingowego wynosi od 0 do 66,1 %, w zależności od tego jakie przedsiębiorstwo wytwarza świetlówki. W ostatnim wierszu tabeli ujęto: "wszystkie inne przedsiębiorstwa" i wskazano stawkę 66.1 %.

Ustalenia raportu OLAF nr [...] legły u podstaw wydania decyzji przez organ pierwszej instancji określającej m.in. kraj pochodzenia towaru - Chiny i wysokość niezaksięgowanej kwoty cła antydumpingowego podlegającego retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 16.774 zł. Przyjęta stawka cła antydumpingowego wynikała z raportu OLAF, a organ odwoławczy zwrócił się do Ministerstwa Finansów o wskazanie przedsiębiorstwa produkującego elementy świetlówek w Chinach (te okoliczności będą jeszcze przedmiotem dalszych rozważań). W dniu 16 lutego 2012 r. Ministerstwo Finansów poinformowało m.in., że Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) potwierdził, że przedmiotowe świetlówki nie zostały wytworzone przez żadne z chińskich przedsiębiorstw wymienionych w rozporządzeniu nr 1470/2001 z dnia 16 lipca 2001 r. (rozporządzenie podstawowe) i w rozporządzeniu nr 1205/2007. Dlatego uprawnionym było zastosowanie najwyższej stawki cła antydumpingowego.

Uwzględniając cytowane przepisy oraz przytoczone powyżej okoliczności należy stwierdzić, że w sprawie istniały podstawy do weryfikacji przedmiotowego zgłoszenia celnego przez organ celny w zakresie kraju pochodzenia towaru - Chiny i zastosowania stawki cła antydumpingowego w wysokości 66,1 %.

Odnosząc się do zarzutów skargi, to w pierwszej kolejności skarżąca podniosła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 120, art. 121 § 1, art. 124, art. 127, art. 229, art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej.

Należy więc wskazać, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz przepisy działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Dział IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 749) dotyczy postępowania podatkowego.

Oczywistym jest, że organy celne działają na podstawie przepisów prawa - art. 120 Ordynacji podatkowej.

Przede wszystkim, zdaniem skarżącej spółki, w niniejszej sprawie zachodziła podstawa do wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego z uwagi na konieczność uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części przez organ pierwszej instancji. Organ ten bowiem bezpodstawnie zastosował stawkę cła antydumpingowego w wysokości 66.1 % bez ustalenia producenta chińskiego świetlówek (takim dowodem nie mógł być raport OLAF). Ponadto skarżąca spółka wskazywała, że dwukrotnie w toku trwania postępowania odwoławczego cofała wniosek dowodowy dotyczący ustalenia producenta, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji organu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zdaniem skarżącej spółki, działanie organu odwoławczego było celowe i świadome, gdyż w przypadku rozstrzygnięcia kasacyjnego, organ pierwszej instancji nie miałby możliwości wydania decyzji określającej wysokości cła antydumpingowego przed upływem terminu przedawnienia - art. 221 ust. 3 WCK.

Powyższe stanowisko skarżącej spółki nie może zasługiwać na uwzględnienie. Z następujących przyczyn.

Zgodnie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej - organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Decyzja kasacyjna może być wydana tylko w sytuacji objętej dyspozycją przywołanego przepisu. Nie ulega wątpliwości, że stanowi ona wyjątek od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy.

Stosowanie zaś do unormowania zawartego w art. 229 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy może przeprowadzić, na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.

Takie żądanie uzupełnienia postępowania dowodowego odnośnie ustalenia producenta chińskiego świetlówek zostało złożone przez skarżącą spółkę w odwołaniu. W konsekwencji tego wniosku, organ odwoławczy zwrócił się do Ministerstwa Finansów o uzupełnienie materiału dowodowego w tym zakresie. Jednak w okolicznościach niniejszej sprawy nie można uznać, aby dokonanie przedmiotowego ustalenia wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części i wydania decyzji kasacyjnej.

Ponadto, co jest istotne, przepisy Ordynacji podatkowej regulujące sposób prowadzenia postępowania dowodowego obligują organy celne do podjęcia wszelkich kroków dla dokładnego wyjaśnienia sprawy. Wniosek taki jednoznacznie wypływa z art. 122 Ordynacji podatkowej, który wyraża zasadę prawdy obiektywnej, będącą naczelną zasadą postępowania administracyjnego, w tym celnego.

Zgodnie z tym przepisem - w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Realizację tej zasady zapewniają gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe, w szczególności art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. To zaś oznacza, że organ nie może pominąć żadnego dowodu, lecz zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 Ordynacji podatkowej ocenia okoliczności sprawy na podstawie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Zatem w świetle powyższych regulacji, organ odwoławczy był niewątpliwie zobowiązany: po pierwsze - do merytorycznego rozstrzygnięcia, po drugie - do dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz do zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego (co też uczynił).

Należy mieć na uwadze, że postępowanie dowodowe uzupełniające zostało zainicjowane przez stronę i było prowadzone w jej interesie jako dłużnika celnego. Jego wynik mógł bowiem również skutkować ustaleniem niższej stawki cła antydumpingowego (rozporządzenie nr 1205/2007 w art. 1 ust. 2 różnicuje wysokość stawki cła antydumpingowego od 0 % do 66,1 % w odniesieniu do przedsiębiorstw w nim wymienionych oraz pozostałych).

Wbrew stanowisku strony skarżącej organ odwoławczy nie naruszył również zasady dwuinstancyjności.

Zgodnie z art. 127 Ordynacji podatkowej - postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne, co oznacza, że ta sama sprawa winna być dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta przez dwa organy (po raz pierwszy przez organ pierwszej instancji, a następnie przez organ w drugiej instancji).

Organ odwoławczy nie może się więc ograniczać li tylko do kontroli lub oceny decyzji organu pierwszej instancji lecz jest zobowiązany do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Może przeprowadzić, jak podniesiono to już wyżej, uzupełniające postępowanie dowodowe. Przy czym możliwość przeprowadzenia postępowania uzupełniającego nie narusza zasady dwuinstancyjności. Ponownie rozpatrując sprawę, jest uprawniony nie tylko do sprawdzenia prawidłowości orzeczenia, ale i skorygowania jego ewentualnych wad. Należy tu podkreślić, że zasada dwuinstancyjności jest zasadą konstytucyjną, ustanowioną w art. 78 Konstytucji RP, który stanowi: "Każda ze stron ma prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa". W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego podkreśla się, że jej celem jest "zagwarantowanie jednostce, której statusu prawnego dana sprawa dotyczy (tj. stronie), prawa do zaskarżania orzeczeń i decyzji do organu wyższej instancji w celu sprawdzenia (skontrolowania) prawidłowości orzeczenia (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 maja 2000 r., SK 29/99, OTK 2000, nr 4, poz.110).

Nieuprawniony jest zatem pogląd strony skarżącej, że organ odwoławczy w procesie postępowania i przy podejmowaniu decyzji "całkowicie zastąpił" organ pierwszej instancji.

Przy czym rację ma skarżąca spółka, że w niniejszej sprawie postępowanie odwoławcze znacznie przekroczyło ustawowy termin przewidziany do załatwienia sprawy - art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej. Jednak okoliczność ta nie mogła również stanowić podstawy do wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej (o co wnioskowała strona w toku postępowania odwoławczego w związku z przewlekłością postępowania). Niewątpliwe też długość postępowania wiązała się z oczekiwaniem przez organ odwoławczy na odpowiedź z Ministerstwa Finansów, przy czym organ ten trzykrotnie zwracał się o jej udzielenie - odpowiednio pismami z dnia 29 lipca 2011 r., z dnia 21 października 2011 r. i z dnia 08 lutego 2012 r. W zaistniałej sytuacji nie można też uznać, aby działanie organu odwoławczego "celowo i świadomie" zmierzało do niedopuszczenia upływu terminu przedawnienia i naruszało art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 221 ust 3 WKC.

Ponieważ zgłoszenie celne w przedmiotowej sprawie nastąpiło w dniu 19 sierpnia 2008 r., to z dniem 19 sierpnia 2011 r. organy celne traciły możliwość powiadomienia skarżącej spółki o jakichkolwiek należnościach celnych - art. 221 ust. 3 WKC. Zgodnie z tym przepisem powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Z upływem tego terminu, jak wynika z utrwalonego orzecznictwa, roszczenie o pokrycie długu celnego ulega przedawnieniu (co jest równoważne z przedawnieniem samego długu, a zatem z jego wygaśnięciem). Powiadomienie dłużnika o kwocie należności musi uwzględnić trzyletni termin przedawnienia.

Należy pokreślić, że przed upływem tego okresu, w dniu 18 kwietnia 2011 r. została wydana decyzja organu pierwszej instancji, organ zawiadomił więc stronę o kwocie należności celnych przed upływem okresu przedawnienia. Przy czym decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącej spółce w dniu 10 maja 2011 r. (okoliczność poza sporem).

Nie może też ulegać wątpliwości, że decyzja organu pierwszej instancji prawidłowo określała wysokość stawki - 66.1% oraz prawidłową wysokość cła antydumpingowego, a tym samym nastąpiło skuteczne powiadomienie o należnościach celnych (art. 221 ust. 1 WKC). Prawidłowość przyjętej stawki została potwierdzona i ostatecznie zweryfikowana w drodze uzupełniającego postępowanie dowodowego zainicjowanego przez stronę w postępowaniu odwoławczym. Zgodnie z konstytucyjną zasadą dwuinstancyjności postępowania celnego, niniejsza sprawa powinna być dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta przez dwa organy. Skoro organ odwoławczy były zobowiązany do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy oraz uzupełnił postępowanie dowodowe, które jednoznacznie potwierdziło prawidłowość przyjętej stawki, to nie można uznać, że nie doszło do skutecznego powiadomienia skarżącej o wysokości należności celnej. Nie można podzielić stanowiska skarżącej, aby organ pierwszej instancji dowolnie i zupełnie bezpodstawnie założył, że importowane towary objęte są najwyższą stawką cła antydumpingowego. Z wniosków końcowych raportu OLAF wynikało m.in. - "W rzeczywistości CFL-i świetlówki eksportowane przez firmę "B" powinny zachować pochodzenie chińskie oraz powinny podlegać zapłacie cła antydumpingowego według stawki 66,1 % od importu do UE". Organ ten natomiast nie podjął innych czynności, które pozwoliłyby na zweryfikowanie przyjętej wysokości stawki (uczynił to jednak organ odwoławczy).

Niemniej, co należy podkreślić, kwota cła antydumpingowego w prawidłowej wysokości 169.774 zł została obliczona i zaksięgowana przez organ pierwszej instancji - art. 217 ust. 1 WKC (co warunkowało skuteczne powiadomienie o kwocie należności celnych).

Nie może więc zasługiwać na aprobatę argumentacja skarżącej w tym zakresie, która prowadziła do konkluzji, że dopiero decyzja organu odwoławczego prawidłowo określała wysokość długu celnego w czasie kiedy już nastąpił upływ terminu przedawnienia. Nie mamy też do czynienia w okolicznościach niniejszej sprawy z "brakiem uprzedniego zaksięgowania", do którego odnosił się przywołany i cytowany wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 28 stycznia 2010 r. w sprawie C-264/08.

Skarżąca w skardze zarzucała również naruszenie art. 220 ust. 2 lit. b WKC przez jego niezastosowanie. Przepis ten stanowi, retrospektywne zaksięgowanie nie jest, gdy zostaną spełnione łącznie następujące warunki:

- nie wykazanie należnych kwot było następstwem błędu organów celnych

- błąd ten nie mógł być racjonalnie wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia opłat celnych

- osoba zobowiązana działała w dobrej wierze i przestrzegała przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego.

Podstawową negatywną przesłanką retrospektywnego zaksięgowania określoną w art. 220 ust. 2 lit. b) WKC jest pierwotne zaksięgowanie zaniżonej należności w wyniku błędu samych organów celnych.

Z raportu OLAF wynika, że organy celne Tajlandii wystawiając przedmiotowe świadectwo zostały wprowadzone w błąd przez eksportera, który we wnioskach o wydanie świadectw nie ujawnił chińskiego pochodzenia świetlówek. W tej sytuacji wydanie przedmiotowego świadectwa nie stanowi błędu organu. W zgłoszeniu celnym zostało zadeklarowane niezgodnie ze stanem faktycznym pochodzenie towaru i załączono nieprawidłowy dowód jego pochodzenia. Treść przepisu art. 220 ust. 2 lit. b) zdanie drugie WKC nakazuje traktować wydanie świadectwa przez organ kraju trzeciego jako błąd organu celnego jednak dotyczy to potwierdzenia preferencyjnego statusu towaru, co jednoznacznie stanowi przepis. Skarżąca, na co zwrócił uwagę organ odwoławczy, myli błąd, o jakim mowa w art. 220 ust. 2 lit. b WKC z uregulowaniami art. 65 ust. 5 Prawa celnego, pozwalającymi organom celnym na odstąpienie od poboru odsetek w sytuacji, gdy podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych było spowodowane okolicznościami niewynikającymi z zaniedbania lub świadomego działania zgłaszającego.

Zarzuty skargi wiążą się też z twierdzeniem skarżącej, że pozostawała ona w usprawiedliwionym błędzie co do autentyczności świadectw, dysponowała odpowiednimi dokumentami wskazującymi, że importowany towar miał Tajlandzkie pochodzenie. Z powołanego wyżej przepisu wynika również, że wydanie nieprawidłowego świadectwa nie stanowi błędu samych organów celnych, jeżeli zostało ono wystawione na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera z wyjątkiem przypadku, gdy organy wydające świadectwo wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towary nie spełniają warunków wymaganych do korzystania z preferencji. Z materiału dowodowego, zwłaszcza raportu OLAF, wynika, że błąd co do pochodzenia towaru z Tajlandii był spowodowany umyślnym działaniem eksportera.

Działanie w dobrej wierze, które, jak wynika z zarzutów skargi, skarżąca spółka chciała wykazać, łączy się ściśle z możliwością wykrycia błędu (por. Wspólnotowy Kodeks Celny pod red. Wojciecha Morawskiego, LEX a Wolters Kluwer business, Warszawa 2007 str. 941). Wydanie nieprawidłowego świadectwa w sprawie nie stanowiło błędu organów celnych z uwagi na niewłaściwe działanie eksportera, wobec czego wykazanie okoliczności przywołanych przez skarżącą w skardze nie mogłoby jej zwolnić z retrospektywnego księgowania należności.

Odnośnie Wiążącej Informacji Taryfowej z dnia 11 grudnia 2007 r. jaką uzyskała skarżąca spółka w stosunku do podobnego towaru sprowadzanego z Tajlandii, trzeba stwierdzić, że nie jest ona wiążąca w sprawie dotyczącej potwierdzenia pochodzenia towaru. Należy również zauważyć, że raport OLAF z misji w Tajlandii został sporządzony po wydaniu tej informacji taryfowej, a zatem fakty dotyczące pochodzenie towaru nie były znane organom celnym w dacie wydania tego WIT - u. Stąd nie można uwzględnić argumentacji skarżącej.

Jak wynika z akt celnych, przed wydaniem zaskarżonej decyzji, skarżącej spółce został prawidłowo wyznaczony termin do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tym samym miała ona możliwość zapoznania się z treścią pisma Ministra Finansów z dnia 16 lutego 2012 r. Jednak z tego uprawnienia nie korzystała. Tym samym nie można podzielić zarzutu naruszenia art. 121 § 1 i art. 124 Ordynacji Podatkowej.

Reasumując należy stwierdzić, że organy celne prawidłowo, zgodnie z prawem, naliczyły w stosunku do skarżącej spółki cło antydumpingowe. Przedmiotowy towar, co nie było kwestionowane, miał chińskie pochodzenie (co potwierdza raport OLAF). W postępowaniu celnym nie doszło także do wadliwości, które mogły by mieć wpływ na wynik sprawy.

Na zakończenie trzeba wskazać, nie każde stwierdzenie naruszenie prawa pozwala Sądowi na uchylnie decyzji w całości lub w części. Unormowanie zawarte w art. 145 § 1 pkt 1) a, b, c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowi o naruszeniu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszeniu prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynika sprawy.

W przypadku powoływania się na naruszenie przepisów prawa, skuteczne podniesienie zarzutów w tym zakresie wymaga wykazania, że powołane naruszenie miało wpływ lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca istnienia takiego wpływu nie wykazała.

W ocenie Sądu, również materiał dowodowy sprawy nie pozwala na stwierdzenia istnienia takiego charakteru naruszeń w przedmiotowej sprawie.

Podsumowując dokonane rozważania, należy uznać, że brak było podstaw do wzruszenia i wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonych decyzji.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i w oparciu o przepis art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.