Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 876/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2015-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 29
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity
article: art. 138 § 2, art. 7, art. 15, art. 77, art. 107 § 3, art. 136, art. 75 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 43
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2015 r. sprawy ze skargi M.S. i M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu oczyszczenia działki oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] lipca 2011r. M.S., powołując się na art. 186 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne wystąpił do Marszałka Województwa o wydanie nakazowej decyzji administracyjnej, nakazującej Technikum [...] oczyszczenie jego nieruchomości - działka oznaczona nr ewidencyjnym [...], z zanieczyszczeń komunalnych spowodowanych odprowadzaniem nieczystości komunalnych z Technikum [...].

Dyrektor Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych, na podstawie art. 65 k.p.a., postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. przekazał według właściwości ww. wniosek Burmistrzowi, celem jego rozpoznania.

Rozpatrując przedmiotową sprawę , postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] Burmistrz, na podstawie art. 28 k.p.a. w związku z art. 29 ust 3 ustawy Prawo Wodne, uznał Technikum [...] za stronę w postępowaniu administracyjnym.

Następnie, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniająco-dowodowego, decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], działający z upoważnienia Burmistrza Kierownik Referatu Infrastruktury i Rozwoju Gospodarczego odmówił wydania decyzji administracyjnej nakazujacej Technikum [...] oczyszczenie części działki oznaczonej nr ewid. [...], z zanieczyszczeń komunalnych z Technikum [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przez teren przedmiotowej działki

nr [...] przebiegał rów, którym odprowadzane były ścieki z Technikum [...] do rzeki [...]. W dniu [...] lutego 2008 r. działkę oznaczoną nr [...], nabyli M. i M.S., którzy po interwencji w Starostwie Powiatowym, doprowadzili do przekopania rowu melioracyjnego poza granice działki o nr ewid. [...]. W tym stanie rzeczy Technikum [...] odprowadzało ścieki do rzeki [...] rowem melioracyjnym znajdującym się na działce [...], czyli poza działką wnioskodawców.

Podczas przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2012 r. wizji w terenie organ ustalił, iż działka oznaczona nr ewid. [...], od strony południowej przylega do rowu melioracyjnego oraz pokryta jest częściowo wodą stojącą, od strony północnej realizowana jest inwestycja polegająca na budowie zbiornika wodnego o powierzchni około 720 m2. Od strony wschodniej na całej długości działka przylega do rzeki [...]. W trakcie oględzin stwierdzono ponadto, że wody w rowie płynęły w obrębie jego koryta i nie przelewały się na grunty sąsiednie (nie stwierdzono wizualnie występowania zanieczyszczeń).

Organ I instancji ustalił również, że Technikum [...], odprowadzając nieczystości do dnia 25 kwietnia 2011 r. ze swojej nieruchomości rowem melioracyjnym, znajdującym się na działce nr [...], nie spowodowało zmiany stanu wody nie tylko na swoim gruncie, ale także na gruntach sąsiednich, a co za tym idzie brak zmian nie mógł mieć szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie.

W ocenie organu I instancji, nie ulega wątpliwości, że stan wody na gruncie,

o jakim mowa w przepisie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne, podlegający ochronie to nie tylko stan naturalny, ale także ustabilizowany stan wywołany określonym zagospodarowaniem terenu. Poszczególne etapy legalnego zagospodarowywania terenu prowadzą do określonych układów stosunków wodnych i stan ten podlega ochronie. Każda kolejna zmiana w zagospodarowaniu terenu, która modyfikuje stan istniejący, może być rozważana z punktu widzenia kryteriów określonych w art. 29 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy. Natomiast przepisy art. 29 ust. 1 i 3 ustawy Prawo wodne statuują administracyjny tryb orzekania o przywróceniu stanu poprzedniego lub wykonaniu urządzeń zapobiegających szkodom na gruntach sąsiednich wskutek dokonanej przez właściciela gruntów zmiany stanu wodnego względnie odprowadzania wód oraz ścieków na grunty sąsiednie, a więc obligatoryjną przesłanką wydania nakazu jest stwierdzenie, że doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie wskutek działań właściciela tych grantów oraz,

że zmiana stosunków wodnych szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie.

Biorąc pod uwagę szczegółowo przeprowadzone postępowanie dowodowe, organ I instancji podkreślił, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do wydania decyzji nakazującej Technikum [...] oczyszczenie nieruchomości [...] przez przywrócenie stanu poprzedniego z uwagi na to, że stan pierwotny nie uległ zmianie.

Organ wskazał również, że stan nieruchomości był uwidoczniony w akcie notarialnym z dnia [...] lutego 2008 r. (rep. A nr [...]) w sprawie nabycia nieruchomości niezabudowanej, oznaczonej nr ewidencyjnym gruntu [...], gdzie M. i M.S. oświadczyli, że stan faktyczny, techniczny i prawny, jak również sposób zagospodarowania nieruchomości, będącej przedmiotem umowy sprzedaży jest im znany, nie wnosząc do niego żadnych zastrzeżeń oraz akceptując go w całości.

Od powyższej decyzji, odwołanie złożyli M.S. i M.S., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, poprzez:

– nieprzeprowadzanie faktycznego postępowania administracyjnego po uchyleniu przez Kolegium uprzedniej decyzji Burmistrza z dnia [...] maja 2012 r.,

– błąd w ustaleniach faktycznych wynikający z bezpodstawnego przyjęcia,

że wniosek strony nie spełnia kryteriów określonych w przepisie art. 29 ust. 1 ustawy Prawo wodne, co skutkowało końcową konkluzją, że w rozpatrywanej sprawie nie miała miejsca zmiana stanu wody na gruncie,

– nieustosunkowanie się do wniosków strony przesłanych do organu w piśmie

z dnia [...] października 2012 r., co skutkowało zakończeniem postępowania bez wykonania jakichkolwiek czynności o przeprowadzenie, których strona wnosiła wbrew jasnym dyrektywom zawartym w art. 7 i 8 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a.,

– bezzasadną zwłokę w prowadzeniu postępowania skutkującą naruszeniem terminów przewidzianych w art. 35 § 3 k.p.a.

W uzasadnieniu odwołujący podkreślili, że organ I instancji nie zastosował się do zaleceń wskazanych w uzasadnieniu wcześniejszej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2012 r., podnosząc, że od chwili zwrotu sprawy do ponownego rozpatrzenia, organ - za wyjątkiem uznania Technikum [...] za stronę postępowania - nie wykonał jakiejkolwiek, choćby jednej czynności zmierzającej do obiektywnego ustalenia stanu faktycznego. Natomiast przesłane przez stronę pismo z dnia [...] stycznia 2013r. z wnioskiem o uzupełnienie postępowania o wykonanie dodatkowych czynności, pozostało bez odpowiedzi.

Decyzją z dnia [...] lutego 2013r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2011 r. Prawo wodne (dalej także jako "p.w.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] listopada 2012r., odmawiającą wydania decyzji nakazującej Technikum [...] oczyszczenie części działki nr [...], z zanieczyszczeń komunalnych.

Biorąc pod uwagę zebrany w sprawie materiał dowodowy i treść przepisów wymienionej wyżej ustawy, w ocenie Kolegium w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., a więc przepisów, które nakazują organowi w ramach spoczywającego na nim ciężaru dowodu, przeprowadzić

w sposób wyczerpujący postępowanie i zebrać cały niezbędny materiał dowodowy. Organ I instancji w stopniu wystarczającym ustalił podstawowe elementy stanu faktycznego w zakresie ustalenia, czy doszło do zmiany stosunków wodnych

na przedmiotowym gruncie. Również w sposób należyty został wyjaśniony wpływ odprowadzania przez Technikum [...] ścieków do rzeki [...] (do dnia 25 kwietnia 2011 r.), poprzez rów melioracyjny znajdujący się na działce nr [...], który przylega bezpośrednio do działki odwołujących, nie powodujący zmiany stanu wód na działce należącej do M. i M.S.. Tym samym zasadne jest, że żądanie wydania nakazu przywrócenia stanu poprzedniego jest nieuzasadnione, ponieważ stan poprzedni nieruchomości o nr ewid. [...] należącej do M.S. i M.S. jest taki sam jak stan obecny. Kolegium podkreśliło, że nie było zmian dokonanych na gruncie przez Technikum [...], które miały szkodliwy wpływ na naturalny (istniejący przed tymi przekształceniami) stan wody na tym terenie, a w konsekwencji szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie.

Kwestionując zasadność powyższej decyzji M.S. i M.S. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2013 r., oraz decyzji Burmistrza z dnia [...] listopada 2012 r.

W uzasadnieniu skarżący powtórzyli zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 3 lipca 2013 r. (sygn. akt II SA/Go 338/13) uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia [...] listopada 2012 r.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd miał na względzie to, że działania organów administracji publicznej uprawnionych do prowadzenia postępowania

i podejmowania orzeczeń, podporządkowane są przede wszystkim zasadzie praworządności.

Z powyższą zasadą skorelowane są regulacje zawarte w art. 77 k.p.a. Według wskazanego przepisu organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać

i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, tak aby ustalony stan faktyczny zgodny był

z rzeczywistością. Jako dowód należy dopuść wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. To czy dana okoliczność została udowodniona, można zaś ocenić jedynie na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Organ nie może więc pomiąć przy ocenie żadnego dowodu. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 k.p.a.).

Przedstawione wyżej przepisy i wynikające z nich obowiązki zdaniem Sądu zostały przez oba orzekające w niniejszej sprawie organy naruszone, gdyż organ I instancji nie podjął wszystkich możliwych do wykonania czynności dowodowych niezbędnych dla prawidłowego i dokładnego wyjaśnienia sprawy, a organ II instancji na uchybienia te nie zwrócił uwagi, w efekcie czego rozstrzygnięto sprawę

na podstawie stanu faktycznego, który nie został należycie wyjaśniony. Naruszenie

to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co spowodowało konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego obu podjętych w tej sprawie decyzji.

Zastosowanie przez organy administracji publicznej wskazanej przez Prawo wodne normy wymagało zatem precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego,

w szczególności jaki był ostatnio stan wody na gruncie, czy doszło do jego zmiany, czy nastąpiła zmiana kierunku odpływu wody opadowej, a jeśli tak - z jakiej przyczyny, w szczególności czy z powodu dokonanych zmian, które szkodliwie wpłynęły na sąsiednie grunty (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 613/07, wyrok WSA w Lublinie z dnia 26 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Lu 638/2009, wyrok WSA w Kielcach z dnia 13 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Ke 642/2009, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl).

Wyłącznie prawidłowo ustalony stan faktyczny otwiera dopiero drogę

do orzekania w formie decyzji o nałożeniu obowiązku na podstawie art. 29 ust. 3 p.w. lub o odmowie nałożenia takiego obowiązku. Decyzja ta - o czym należy pamiętać - wydawana jest w warunkach uznania administracyjnego, co również nakłada na organ określone obowiązki.

W takich okolicznościach, mając na uwadze jednoznacznie brzmienie art. 29 ust. 1 pkt 1 p.w., organy przede wszystkim zobowiązane były ustalić, czy Technikum [...] swoimi działaniami spowodowało zmianę stanu wody na gruntach sąsiednich. Okoliczność ta powinna być wyjaśniona w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, przy pomocy wszelkich dostępnych środków dowodowych oraz z zachowaniem przedstawionych wcześniej zasad procesowych. Tymczasem organy orzekając o odmowie zobowiązania Technikum [...] o oczyszczenie części działki nr ewid. [...] z zanieczyszczeń komunalnych z tego względu, że nie stwierdzono zmiany stosunków wodnych, oparły się jedynie na przeprowadzonych w dniu [...] lutego 2011 r. (przez Inspektora Ochrony Środowiska delegatura) oraz w dniu [...] stycznia 2012 r. (przez pracowników Urzędu Miejskiego) kontrolach. Treść protokołu z oględzin obrazującego sposób przeprowadzenia oględzin w dniu [...] stycznia 2013 r. jest dość lakoniczna. Wynika z niego m.in., że: "Od strony wschodniej, na całej długości działka przylega do rzeki [...]. Wody w rowie płynęły w obrębie jego koryta i nie przelewały się na grunty sąsiednie, woda nie wskazywała zanieczyszczeń.

W dniu kontroli nie stwierdzono wizualnie występowania zanieczyszczeń terenu działki". Na podstawie przytoczonej treści protokołu można stwierdzić, że organ oparł się jedynie na wzrokowych oględzinach nieruchomości.

Zdaniem Sądu, taki dowód nie może być uznany za wystarczający dla kategorycznego stwierdzenia braku zmiany stosunków wodnych na gruntach sąsiednich. Dokonanie przez osoby przeprowadzające wizję tak jednoznacznego stwierdzenia wyłącznie na podstawie wrażeń wzrokowych, to zbyt mało. Zdaniem Sądu, ocena zmiany stosunków wodnych na gruncie wymaga wiadomości specjalnych i odpowiedniej wiedzy z zakresu choćby hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych i postępowań wodnoprawnych oraz ewentualnie przeprowadzenia odpowiednich analiz, badań, pomiarów lub obliczeń,

co przekraczało możliwości organu prowadzącego postępowanie. Na konieczność dopuszczenia dowodu z opinii biegłego w sprawach uregulowania stosunków wodnych na gruncie zwraca również uwagę orzecznictwo sądów administracyjnych podkreślając, że są to sprawy wymagające fachowej wiedzy (por. wyrok WSA

we Wrocławiu z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 669/2008, wyrok NSA

z dnia 14 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 613/2007, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl).

W okolicznościach niniejszej sprawy same oględziny wzrokowe nieruchomości, nie poparte opinią biegłego, nie mogą być wystarczające dla ustalenia, czy doszło do zmiany stanu wód na gruntach otaczających teren skarżących. Dlatego ustalenia będące podstawą wydania zaskarżonej decyzji,

a powzięte bez uprzedniego zasięgnięcia opinii biegłego, w sytuacji wyraźnej sprzeczności zgromadzonych dowodów (i niemożności ich wyeliminowania z braku wiadomości specjalnych) - są przedwczesne i dyskwalifikują wydane rozstrzygnięcia jako naruszające przepisy procesowe w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji dopuścił dowód z opinii biegłego R.F. na okoliczność czy doszło do zmiany stanów wody na gruncie działki nr [...] przez wody prowadzone rowem biegnącym na działce nr [...] i czy Technikum [...] swoim działaniem spowodowało zmianę stanu wody na gruntach sąsiednich oraz czy nastąpiła zmiana kierunku spływu wody opadowej i jeżeli tak to z jakiej przyczyny.

Na tak postawione pytania biegły w swej opinii podał, że nie został zmieniony kierunek spływu wód opadowych a poziom wód gruntowych na obszarze działki [...] nie zmienia poziomu wód gruntowych. Leży w odległości oddziaływania poprzedniego rowu (oddziaływanie min.30 m) a różnica poziomu wody w odbiorniku na obu końcach nie przekracza 5 mm. Zjawisko "cofki" polega na zmianie kierunku ruchu wody w odcinkach ujściowych rowów (od rzeki w kierunku rowu) w wyniku podnoszenia się poziomu wody w rzece. Wystąpienie wody z rowu na teren jest możliwe wtedy i tylko wtedy kiedy wystąpią na ten sam teren wody koryta rzeki. Jest to zjawisko naturalne. Zanieczyszczenia metalami ciężkimi w ocenie biegłego o ile takie występują nie może obciążać Technikum bowiem podczas wysokich stanów wód rzeki [...] powodują ich rozcieńczenie. Mogły powstać jako odłożone w trakcie przepływów ekstremalnych a w ściekach komunalnych nie występują.

Na wniosek skarżących Burmistrz dopuścił dowód z zeznań świadka M.M., który oświadczył, że nie znany jest mu stan faktyczny stanów wód występujących na działkach o nr [...].

Skarżący z własnej inicjatywy zlecili sporządzenie opinii biegłemu prof. dr hab. R.C. Kierownikowi Katedry Hydrologii Uniwersytetu – Ekspertyza dotycząca naruszenia stosunków wodnych na działce nr [...] poprzez zmianę kierunku odpływu wód opadowych i przekierowania ich oraz ścieków na teren działki [...] a także ustalenie wpływu oddziaływania zanieczyszczeń komunalnych zlokalizowanych na działce [...] na otaczające środowisko.

Z uwagi na to, że ekspertyza ta nie odnosi się do konkretnego przedziału czasowego organ nie dopuścił jej jako dowód w sprawie choć jak wynika z uzasadnienia decyzji zapoznał się z jej treścią.

W wyniku tak przeprowadzonego postępowania decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r Nr [...] Burmnistrz na podstawie art. 29 ust. 3 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U z 2012 r. poz. 145 z poźn. zm.) odmówił nakazania Technikum [...] oczyszczenia części działki oznaczonej nr ewidencyjnym [...] z zanieczyszczeń komunalnych rzekomo spowodowanych odprowadzeniem nieczystości komunalnych z Technikum [...].

W uzasadnieniu decyzji organ opisując treść każdego dokumentu w sprawie, każdy przeprowadzony dowód doszedł do konkluzji, że w sprawie nie ma konkretnych przekonywujących dowodów na to, że Technikum [...] zmieniło stan wód na działce [...] poprzez dokonywanie zmiany stanu powierzchni tej działki i odprowadzanie nieczystości.

Odwołanie od tej decyzji wnieśli M.S. i M.S..

Zaskarżając decyzję zarzucili błąd w ustaleniach faktycznych wynikający

z bezpodstawnego przyjęcia, że w rozpatrywanej sprawie nie miała miejsca zmiana stanu wody na gruncie, nadto odrzucenie przez organ wniosków dowodowych składanych przez skarżących i stronnicze prowadzenie sprawy to jest art. 7, 8 i 10 oraz 77 i 78 k.p.a. – i wnieśli o jej uchylenie wraz z nakazaniem wydania decyzji

w trybie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego zgodnie z wnioskiem stron.

W uzasadnieniu odwołania podali, że wbrew stanowisku ekspertyzy prof. C. organ uznał, że interwencja Technikum [...] w środowisko miała miejsce. Zarzucanie, że ekspertyza nie odnosi się do określonego przedziału czasowego jest błędna bowiem zmiana stosunków wodnych nie odbywa się w danym momencie, ale musi być rozpatrywania w szerszej perspektywie tak przestrzennej jak i czasowej. Rolą organu było dopuszczenie dowodu z tej opinii a wszelkie wątpliwości mógł organ wyjaśnić żądając jej uzupełnienia czy dodatkowych wyjaśnień bądź przesłuchań. Organ ma obowiązek zebranie i ocenę materiału dowodowego tak, aby ustalić wszystkie okoliczności istotne w sprawie. Ma też obowiązek ustosunkować się do dowodów zgłaszanych przez strony.

Organ oparł się w swoim rozstrzygnięciu na opinii biegłego R.F., a opinia ta jest zdaniem skarżących mało szczegółowa posiada zakres badan wybiórczy i przygotowana została pod z góry określoną tezę. Dotyczy także stanu bieżącego a należało wypowiedzieć się do wieloletnich ingerencji człowieka w teren. Organ poddał w wątpliwość fakt zrzutu zanieczyszczeń komunalnych przez Technikum nie tylko w uzasadnieniu, ale z sentencji używając sformułowania "rzekomo". Jako, że podjęta decyzja oparta jest na zupełnie błędnych nie popartych dowodami faktach skarżący domagają się jej uchylenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2014 r Nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu organ przede wszystkim dokonał analizy art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r Prawo wodne. W myśl tego przepisu właściciel gruntu nie może zmieniać stanu wody na gruncie a zwłaszcza odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie decyzja organu I instancji nie rozstrzyga czy zachodzą zasadnicze przesłanki do wydania decyzji nakazowej na podstawie

art. 29 ust. 3 ustawy - Prawo wodne. Nie została bowiem w sprawie dostatecznie wyjaśniona już pierwsza z przesłanek określonych w art. 29 ust. 3 prawa wodnego, tj. czy rzeczywiście doszło do spowodowanej przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie. O ile bowiem odwołujący twierdzą, że taka zmiana nastąpiła,

to z opinii powołanego w sprawie biegłego z dziedziny hydrologii R.F. wynika, że wykonany odcinek rowu na działce nr [...] i odprowadzenie ścieków komunalnych poprzez ten fragment rowu nie zmienił i nie zmienia stanu wody na gruncie. To ekspertyza wykonana przez prof. dr hab. R.C. na zlecenie skarżących zawierała stwierdzenie, że na działce [...] doszło do zmiany stanu wody i odpływu wody. Również na działce [...] doszło do tych zmian, które wpłynęły na wody działki [...]. Dodatkowo potwierdzono, że działania Technikum [...] spowodowały zanieczyszczenie działki [...]. Całość powoduje, że doszło do przekształceń stosunków wodnych i zmian w środowisku przyrodniczym (jego zanieczyszczenia). (...) ale organ I instancji odniósł się do tych stwierdzeń, że w przedłożonym opracowaniu nie można się zgodzić z tezą, iż ustalenie stanu poprzedniego należy rozpatrywać w bliżej nieokreślonym przedziale czasowym.

W każdym przypadku okoliczność ta w ocenie SKO nie została dostatecznie wyjaśniona i wymaga jednoznacznego sprecyzowania. Tym bardziej, że Organ

I instancji zobowiązany został do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 3 lipca 2013r., sygn. akt II SA/Go 338/13.

Nadto organ I instancji w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się w ogóle do twierdzeń odwołującego o faktach wykonywania w ramach prac maturalnych przez uczniów Technikum [...] "osadników'" stanowiących element "małej oczyszczalni ścieków" potwierdzonych przez świadka M.M.. W prowadzonym przez SKO postępowaniu pozyskano do akt kopię decyzji Starosty z dnia [...] grudnia 2007r., znak : [...], w sprawie ustanowienia trwałego zarządu na rzecz Technikum [...]. W punkcie 1 sentencji decyzji, akapit 3, wpisano, iż działka o nr ewid. zabudowana jest m.in. oczyszczalnią ścieków. W kontekście rozpatrywanej w niniejszym postępowaniu sprawy jest to informacja wymagająca zweryfikowania.

Rzetelnego i kompletnego ustalenia wymagają też dalsze przesłanki wymienione w art. 29 ust. 3 prawa wodnego, tj. czy w przypadku zajścia przesłanki zmiany stanu wody wystąpiła szkoda na gruncie spowodowanych przez właściciela tego gruntu, dla gruntów sąsiednich. Jeżeli szkoda wystąpiła to w jakim zakresie.

Regułą jest, iż w sprawcach o przywrócenie stosunków wodnych na gruncie powinien być przeprowadzony dowód z opinii biegłego, między innymi

na okoliczność, czy na działce sąsiedniej powstała szkoda oraz czy istnieje związek przyczynowy pomiędzy zmianą stanu wód na gruncie, a szkodą (por. wyrok WSA

w Łodzi z dnia 4 lipca 2013 r., II SA/Łd 336/13, LEX nr 1344924, wyrok WSA

w Warszawie z dnia 20 lipca 2010 r., IV SA/Wa 586/10, LEX nr 668618, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 16 września 2009 r., II SA/Rz 99/09, LEX nr 60295, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 kwietnia 2009 r., II SA/Wr 669/08, LEX nr 530466).

W okolicznościach niniejszej sprawy skorzystanie z dowodu z uzupełniającej opinii biegłego wydaje się konieczne, gdyż zaistnienie wskazanych wyżej przesłanek nałożenia nakazów, o jakich mowa w art. 29 ust. 3 prawa wodnego, nie zostało

w sprawie ani wykazane, ani wykluczone. Dodatkowym, koniecznym do wyjaśnienia przy pomocy opinii biegłego elementem stanu faktycznego sprawy będzie to,

czy rzeczywiście doszło do wybudowania urządzeń hydrotechnicznych zwanych przez odwołującego "odstojnikami". Brak należycie i wszechstronnie przeprowadzonego postępowania dowodowego, pominięcie dowodów oferowanych przez skarżącego, niewyjaśnienie okoliczności na które powoływała się strona oznacza, że w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia zasad procesowych zawartych w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Rozstrzygnięcie na podstawie stwierdzeń, które nie zostały poparte należytym materiałem dowodowym oraz wszechstronnie przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, należy uznać za wadliwe.

Nadto materiał dowodowy zebrany w sprawie winien odzwierciedlać podstawowy kwestię w toczącym się postępowaniu, tj. dokumenty potwierdzające prawidłowe ustalenie stron postępowania, którymi w myśl art. 29 ustawy Prawo wodne są właściciele nieruchomości. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza, iż Technikum [...] dysponuje prawem własności nieruchomości obejmującej działkę [...]. Technikum ma co prawda ustalony tytuł do dysponowania tą nieruchomością na podstawie wyżej opisanej decyzji Starosty o ustanowieniu trwałego zarządu, jednakże w ocenie SKO trwały zarząd uzasadnia udział Technikum [...] w niniejszym postępowaniu na podstawie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 43 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W myśl art. 43 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 518 ze zm.) trwały zarząd jest formą prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną. Jednostka organizacyjna ma prawo, z zastrzeżeniem ust. 6, korzystania z nieruchomości oddanej w trwały zarząd, a w szczególności do:

1. korzystania z nieruchomości w celu prowadzenia działalności należącej do zakresu jej działania;

2. zabudowy, odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy lub remontu obiektu budowlanego na nieruchomości, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, za zgodą organu nadzorującego;

3. oddania nieruchomości lub jej części w najem, dzierżawę albo użyczenie na czas nie dłuższy niż czas, na który został ustanowiony trwały zarząd,

z równoczesnym zawiadomieniem właściwego organu i organu nadzorującego, jeżeli umowa jest zawierana na czas oznaczony do 3 lat, albo za zgodą tych organów, jeżeli umowa jest zawierana na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub czas nieoznaczony, jednak na okres nie dłuższy niż czas, na który został ustanowiony trwały zarząd; zgoda jest wymagana również w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość.

Zdaniem Kolegium przepis ten nie daje jednak wprost podstawy do reprezentowania Skarbu Państwa w postępowaniach administracyjnych. W myśl art. 60 ust. 2a pkt 3 ustawy jednostki organizacyjne, o których mowa w ust. 1, wykonując trwały zarząd nieruchomości, podejmują czynności w postępowaniach sądowych

i administracyjnych, w szczególności w sprawach dotyczących własności lub innych praw rzeczowych na nieruchomości, ze stosunku najmu, dzierżawy lub użyczenia,

o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, dotyczących podziału nieruchomości.

W ocenie organu II instancji uprawnienia do działania przez Technikum [...] za właściciela, którym jest Skarb Państwa nie można wywieść także z art. 29 Prawa wodnego. Przepis ten odwołuje się do pojęcia "właściciela gruntu", co w myśl art. 9 ust. 2 pkt 3 ustawy - Prawo wodne przepisy ustawy dotyczące właścicieli stosuje się odpowiednio do posiadaczy samoistnych oraz użytkowników wieczystych; a w przypadku eksploatacji instalacji stosuje się do prowadzącego instalację w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska.

Technikum [...] nie kwalifikuje się do udziału w postępowaniu jako strona na podstawie tego przepisu. W ocenie SKO stroną w niniejszym postępowaniu winien być także Starosta, jako dysponent nieruchomości Skarbu Państwa, uwidoczniony w KW nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy. Biorąc pod uwagę powyższe już z tego powodu, iż Starosta nie uczestniczył w postępowaniu należało zastosować art 138 § 2 k.p.a. Już tylko na marginesie organ podniósł, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 104 k.p.a. i to w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie decyzji. Uzasadnienie skarżonej decyzji

w istocie stanowi szczegółowe i obszerne sprawozdanie z przeprowadzonego postępowania.

Kolegium zwróciło jednocześnie uwagę na to, iż uwzględniając żądanie skarżących należy ustalić czy żądanie to nie obejmuje w istocie domagania się podjęcia działań naprawczych przez podmiot korzystający ze środowiska - Technikum [...], jakie nastąpiły na skutek działań tego podmiotu, na podstawie art. 9 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 13.04.2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku

i ich naprawie.

Odnosząc się do żądania skarżących w zakresie obciążenia organu kosztami postępowania Kolegium wyjaśniło, że opłaty i koszty postępowania administracyjnego regulowane są przepisami Działu IX k.p.a. Zgodnie z przepisami tego Działu brak jest postaw do obciążenia organu kosztami postępowania poniesionymi przez skarżących z własnej inicjatywy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący M.S. i M.S. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej obciążenia strony kosztami postępowania wynikłymi z wykonania ponownej ekspertyzy hydrologicznej i uznania, że dostarczona przez skarżących ekspertyza stanowi dowód w sprawie i w pełni rozstrzyga o wystąpieniu przesłanek z art. 29 Prawa wodnego. Skarżący w pełni zgadzają się ze stanowiskiem organu II instancji, iż decyzja Burmistrza została wydana z naruszeniem przepisów k.p.a. z uwagi na brak należycie przeprowadzonego postępowania dowodowego z pominięciem dowodów zaoferowanych przez strony w tym przedłożonej ekspertyzy prof. C. co miało wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie. Nadto skarżący nie mogą zgodzić się z tezą organu o braku podstaw do obciążenia wspomnianego organu kosztami postępowania w tym kosztami drugiej ekspertyzy. W ich ocenie nie działali z własnej inicjatywy, lecz z procesowej konieczności dojścia do prawdy obiektywnej i nie mogą być winni tego, że Burmistrz nie przeprowadził należycie i wszechstronnie postepowania dowodowego. Przytoczyli także treść uzasadnienia WSA w Białymstoku z dnia 8 kwietnia 2010 r II SA/Bk 48/10, w którym to Sąd stwierdził, iż spoczywa na organie prowadzącym postępowanie (art. 262 § 1 k.p.a.) rozstrzygnięcie o kosztach operatu szacunkowego w sprawie o ustalenie odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę. Strony także nie zgadzają się z tezą wysuniętą przez SKO, że w sprawie konieczne jest ustalenie czy powstała szkoda wskutek działania na gruntach sąsiednich skoro wszystkie kwestie wyjaśnia zawnioskowana przez strony ekspertyza prof. C. poparta literaturą fachową i badaniami na gruncie a zdziwienie stron budzi, że organy do niej się nie odniosły.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumenty przytoczone w uzasadnieniu swojej decyzji .

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie okazała się zasadną.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję w aspekcie jej zgodności z prawem, nie podlega natomiast kontroli i ocenie tego sądu to, czy także w kryteriach słuszności, celowości bądź sprawiedliwości społecznej rozstrzygnięcie organu administracji jest właściwe.

Na wstępie podkreślić należy, że przedmiotem kontroli sądowej była decyzja kasacyjna, a więc wydana przez SKO w oparciu o art. 138 § 2 ustawy z dnia

14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r. poz. 267 ze zm. – dalej jako "k.p.a."). W tym też zakresie zadaniem sądu było ocenić, czy organ odwoławczy miał możliwość rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy, czy też zachodziła konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, który - z uwagi na obowiązek zachowania zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) oraz obowiązek wyjaśnienia podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) - uzasadniał przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a jednocześnie w postępowaniu przed organem pierwszej instancji doszło do uchybień natury proceduralnej, które można określić jako istotne.

Takie uwarunkowania decyzji kasacyjnej wynikają z tego, że organ odwoławczy, inaczej niż sąd administracyjny, jest organem merytorycznie rozstrzygającym sprawę. Kompetencja przewidziana art. 138 § 2 k.p.a. jest zatem tylko wyjątkiem i co za tym idzie wymagającym ścisłej i restryktywnej wykładni.

Po nowelizacji kodeksu konstrukcja prawna decyzji kasacyjnej opiera się na dwóch kumulatywnych przesłankach, a mianowicie: wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksowych lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych, oraz uznaniu przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wobec tego samo naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą.

Zakończenie postępowania odwoławczego w sposób kasacyjny wymaga dodatkowo stwierdzenia, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Chodzi tu więc

o sytuacje, gdy zasada dwuinstancyjności postępowania wyłącza przeprowadzenie

w tym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego, gdyż jego zakres wskazuje, że w swej istocie organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające odnośnie kwestii mogących mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji. To zaś oznaczałoby, że sprawa byłaby rozstrzygana de facto w jednej instancji, a więc strona nie mogłaby kwestionować wyników postępowania wyjaśniającego w drodze odwołania.

Organ odwoławczy, który z istoty rzeczy nie przeprowadza własnego, odrębnego postępowania dowodowego, za to może wyciągać z zebranego przez organ pierwszej instancji materiału zupełnie inne wnioski niż organ pierwszej instancji, zastępowałby w praktyce ten organ, pozbawiając stronę prawa podważania tych ustaleń w drodze zwyczajnego środka prawnego (por. W. Chróścielewski, Zmiany w zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i prawa

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które weszły w życie w 2011 r., ZNSA nr 4/2011, s. 19 i n.). Odnotować również warto, że w uzasadnieniu projektu nowelizacji przepisu art. 138 § 2 k.p.a. wskazano, między innymi, że zmierza ona do większego skrępowania organu odwoławczego w podejmowaniu decyzji kasacyjnej, zawężając możliwość podjęcia decyzji kasacyjnej w stopniu maksymalnym. Ogranicza ją bowiem do sytuacji, w której rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy byłoby nie do pogodzenia z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Nowelizacja ta oparta zatem została na kryterium nienaruszalności zasady dwuinstancyjności. Tak więc art. 138 § 2 k.p.a. stanowi wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ drugiej instancji, gdyż zgodnie z ustanowioną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności, każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej. Wpływ na podjęcie decyzji kasacyjnej ma treść art. 136 k.p.a., określającego granice postępowania dowodowego przed organem odwoławczym.

Odnosząc te rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy podzielić stanowisko organu II Instancji, który wydał decyzje kasacyjną, że w przedmiotowej sprawie Burmistrz wydał decyzję, która nie odpowiada przepisom postępowania administracyjnego a w szczególności art. 7, 77 i 107 § 3 kpa.

Art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U z 2005 r. Nr 239 poz. 2019 ze zm.) wymaga niezwykle precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego. Organ dopuścił co prawda dowód z opinii biegłego R.F., ale w żaden sposób nie odniósł się do niej w uzasadnieniu decyzji. Opinia tego biegłego jak trafnie wywodzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest lakoniczna, a przedstawione mu problemy do ustalenia (w zleceniu) nie wyjaśniają wielu kwestii podnoszonych wielokrotnie przez skarżących i na które zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny, który po raz pierwszy orzekał w niniejszej sprawie i którego wyrokiem organ administracji był związany z mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.). Sąd w wyroku wskazywał na konieczność przeprowadzenia odpowiednich analiz, badań, pomiarów lub obliczeń. Nadto biegły posługiwał się metodą wizji lokalnej, wywiadem

z użytkownikami, analizy dostępnych zdjęć i obliczeń hydrologicznych bez badania stanu chemicznego wód i gleby rzekomo zanieczyszczonej. Stąd skoro z własnej inicjatywy skarżący uzyskali opinię drugiego biegłego o odmiennych ustaleniach

i wnioskach końcowych zadaniem organu było dopuszczenie tego dowodu jako dowód w sprawie, ale przede wszystkim dokonanie analizy obu opinii i wskazaniu, na której organ się opiera przy wydaniu rozstrzygnięcia i z jakiego powodu odrzuca drugą. Odmowa dopuszczenia tego dowodu zawnioskowanego przez strony i odniesienia się merytorycznego do tej opinii, a jedynie ustosunkowanie się do niej w zakresie przedziału czasowego skutkuje oceną, iż organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy w taki sposób który pozwalał by na ocenę prawidłowości zajętego stanowiska w sprawie.

W tej mierze należy przytoczyć stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 14 maja 2008 r., iż "wydanie decyzji o której mowa w art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, wymaga niezwykle precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego. Mianowicie, jaki był ostatnio stan wody na gruncie, czy doszło do jego zmiany, zwłaszcza czy nastąpiła zmiana kierunku odpływu wody opadowej a jeśli tak – kto jest sprawcą i na czym polegała zmiana stanu wody, wreszcie czy dokonane zmiany szkodliwie wpływają na sąsiednie grunty. Dopiero poprawnie ustalona podstawa faktyczna może stanowić podstawę do oceny zebranego materiału dowodowego, przeprowadzenia rozważań i w konsekwencji do podjęcia rozstrzygnięcia."

Nadmienić należy, że uzasadnienie decyzji organu I instancji nie odpowiada wymogom jakie nakłada przepis art. 107 § 3 kpa. Zostało ono tak skonstruowane,

że opisuje każdą czynność organu, przytacza każde pismo jakie w sprawie zaistniało a nie wskazuje faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn w powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności

i mocy dowodowej. Nie zawiera ono także analizy prawnej w odniesieniu do stanu faktycznego.

Wbrew przekonaniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego Sąd nie podziela stanowiska o nieprzyznaniu przymiotu strony w tym postępowaniu jednostce organizacyjnej - Technikum [...], która posiada trwały zarząd do nieruchomości będącej własnością Skarbu Państwa i że stroną w myśl art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, a także w myśl generalnej zasady przewidującej, że organem właściwym do gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa jest starosta właściwy według miejsca położenia nieruchomości.

Zauważyć należy, że pod rządem art. 43 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.

o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014r. poz. 518 ze zm.) trwały zarząd to administracyjnoprawne uprawnienie do korzystania z nieruchomości w imieniu publicznoprawnego właściciela czyli swoiste prawo do gruntu państwowego uprawniające do korzystania z niego i podlegające ochronie prawnej. Przepis ten

w ustępie 2 wskazuje w sposób przykładowy uprawnienia, które wiążą się

z wykonywaniem zarządu tj. do korzystania z nieruchomości w celu prowadzenia działalności należącej do zakresu jej działania, zabudowy, odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy lub remontu obiektu budowlanego na nieruchomości zgodnie przepisami prawa budowlanego za zgodą organu nadzorującego oraz oddalenia nieruchomości lub jej części w najem, dzierżawę lub użyczenie na czas nie dłuższy niż czas na który został ustanowiony zarząd z równoczesnym zawiadomieniem organu nadzorującego. Zdaniem Sądu (w ślad za utartym już orzecznictwem wojewódzkich sądów administracyjnych) pośród tych w/w uprawnień mieści się prawo do wzięcia udziału w postępowaniu administracyjnym lub sądowoadministracyjnym w sprawie, która dotyczy oddanej w zarząd nieruchomości. Stanowisko takie wynika z istoty zarządu, który ma umożliwić jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej korzystanie z nieruchomości

w celu prowadzenia działalności należącej do zakresu jej działania. Przy takim celu zarządu trudno byłoby przyjąć zapatrywanie, że jednostka wykonująca zarząd nie może skutecznie podejmować działań w stosunku do nieruchomości znajdującej się w jej posiadaniu, którą zarządza.

Organ upatruje brak statusu strony jednostki organizacyjnej jaką jest Technikum [...] w treści art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, który to daje podstawę burmistrzowi miasta do wydania decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom wskazując, iż właścicielem jest Skarb Państwa, a więc statio fisci Starosta a nie Technikum [...], które posiada tylko trwały zarząd.

Zauważyć należ, iż przepis ten mówi o spowodowanych przez właściciela gruntu zmianach stanu wody na gruncie, które wpływają na grunty sąsiednie. Nie budzi wątpliwości, iż w niniejszej sprawie to działalność, jak twierdzą skarżący, tej jednostki organizacyjnej spowodowała szkodę w wyniku nieprawidłowej gospodarki wodnej. Dlatego też przy takim rozumieniu trwałego zarządu jakim kształtuje go ustawa

o gospodarce nieruchomościami należy przyznać w niniejszej sprawie zdolność sądową samorządowej jednostce organizacyjnej jaką jest Technikum [...] status strony w postępowaniu administracyjnym (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 września 2013 r. sygn. akt I OSK 2462/12 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 10 stycznia 2012r., sygn. akt II SA/Rz 619/11, orzeczenia opubl. na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi. Odnieść to należy do zarzutu skargi małżonków S., którzy nie kwestionowali rozstrzygnięcia kasacyjnego organu II instancji, a jedynie kwestionowali brak rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów jakie ponieśli w sprawie w związku ze zleceniem przez nich sporządzenia opinii przez biegłego C..

W procedurze administracyjnej a konkretnie z działu IX kpa należy wywieźć,

że koszty postępowania w tym wydatki na biegłego ponosi organ prowadzący postępowanie, o ile dany dowód dopuści w sprawie z mocy art. 75 § 1 k.p.a.

W tym stanie rzeczy skoro podniesione zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.