Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 307/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6312 Odmowa   wydania       pozwolenia    na       broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 170
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 26 października 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz /spr./ Sędziowie sędzia NSA Anna Łuczaj sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant starszy sekretarz sądowy Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 26 października 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 780/15 w sprawie ze skargi G.N. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od G.N. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 350 (słownie: trzysta pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 18 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 780/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi G.N. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] grudnia 2014 r. oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy:

Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] marca 2015 r., po rozpatrzeniu odwołania G.N., utrzymał w mocy decyzję Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] grudnia 2014 r. o odmowie wydania G.N. pozwolenia na broń palną bojową w celu ochrony osobistej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 10 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 1 i art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2012 r., poz. 576). W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny Policji wyjaśnił, że na skutek wniosku G.N. o wydanie pozwolenia na broń palną bojową, Wielkopolski Komendant Wojewódzki Policji w P. po przeprowadzeniu postępowania dowodowego (którego przedmiotem między innymi były dwa postanowienia o umorzeniu postępowań karnych w sprawach gróźb i włamania oraz informacja z miejscowej jednostki Policji o braku ponadprzeciętnego zagrożenia miejsca zamieszkania zainteresowanego), stwierdził brak istnienia stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia, zdrowia lub mienia i w związku z tym wydał decyzję odmowną.

Dalej organ wskazał treść art. 10 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji zaznaczając, iż dla uwzględnienia wniosku niezbędne jest wykazanie jako ważnej przyczyny posiadania broni do ochrony osobistej, stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia, zdrowia lub mienia. Nie jest tu zatem wystarczające samo poczucie zagrożenia strony. W ocenie Komendanta Głównego Policji organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił zgromadzone w sprawie materiały na okoliczność wystąpienia przesłanek do uzyskania żądanego wnioskiem pozwolenia. Prawidłowo w tym przedmiocie ustalono, iż postępowanie karne w sprawie skierowania do strony w dniu 16 stycznia 2014 r. gróźb karalnych na stacji paliw [...] w [...] oraz postępowanie karne w sprawie włamania do piwnicy w czasie pomiędzy okresem od dnia 19 maja 2014 r. do dnia 2 czerwca 2014 r., nie mogą stanowić takich okoliczności. W pierwszym ze wskazanych przypadków w ogóle nie doszło do popełnienia czynu karalnego na szkodę strony, a tym samym nie doszło do zagrożenia jej życia lub zdrowia, przy czym powyższą ocenę uzasadnia, zatwierdzone w dniu 25 marca 2014 r. przez Asesora Prokuratury Rejonowej [...] w P., postanowienie Komendy Policji w [...] z dnia [...] marca 2014 r. o umorzeniu, z powodu braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu, postępowania w sprawie kierowania do niej gróźb karalnych pozbawienia życia.

Natomiast, zdaniem organu, z akt sprawy dotyczącej kradzieży z włamaniem do piwnicy strony wynika, że celem działania sprawcy (sprawców) było mienie znajdujące się w piwnicy, a nie życie i zdrowie ludzkie, a sama kradzież miała miejsce pod nieobecność strony, która dopiero po kilku dniach zorientowała się, że do niej doszło.

Dalej zaznaczono, że sam fakt prowadzenia działalności jubilerskiej nie stanowi wystarczającej przesłanki do wydania pozwolenia na broń palną bojową, a ponadto przesłanka zagrożenia musi być realna, stała i ponadprzeciętna, a nie hipotetyczna. Zagrożeniu hipotetycznemu podlegają bowiem wszystkie osoby przebywające w jakimkolwiek miejscu. Istotne jest zatem wykazanie przez wnioskodawcę, że stopień zagrożenia jego życia i zdrowia jest ponadprzeciętny na tle innych osób prowadzących działalność gospodarczą. Zdaniem organu, G.N. zagrożenia takiego nie wykazał, bowiem nie udowodnił, iż kiedykolwiek znalazł się w sytuacji realnego, stałego zagrożenia zdrowia lub życia, nie wskazał także innych zdarzeń dotyczących jego osoby i które mogłyby takie zagrożenie urealniać.

Skargę do Sądu na ww. decyzję organu odwoławczego złożył G.N., zarzucając organom naruszenie art. 10 ust. 1 i 3 ustawy o broni i amunicji oraz art. 7 i 77 k.p.a., art. 7 w zw. z art. 8 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniesiona skarga okazała się zasadna, dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej "p.p.s.a.", uchylono zarówno decyzję organu odwoławczego jak i poprzedzającą ja decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że przyczyną wydania decyzji odmownej było ustalenie braku po stronie skarżącego przesłanki wskazanej w art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, tj. realnego, stałego zagrożenia dla życia, zdrowia lub mienia, przy jednoczesnym braku innych ustawowych przesłanek warunkujących odmowę wydania pozwolenia na broń palną. W ocenie Sądu, działanie organu pierwszej instancji nie zostało przeprowadzone rzetelnie, a Komendant Główny Policji nie dopatrzył się, pomimo twierdzeń odwołania, w pobieżnie zgromadzonym, dalece niekompletnym do rozpatrzenia niniejszej sprawy materiale, naruszenia podstawowych zasad postępowania.

Oba organy Policji odmawiając skarżącemu wydania pozwolenia na broń palną do ochrony osobistej, a priori uznały wskazywane przez skarżącego zagrożenia za subiektywne, jednakże nie dokonały niezbędnych ustaleń faktycznych. We wniosku inicjującym niniejsze postępowanie administracyjne skarżący dokładnie podał przyczyny, dla których wnosił o wydanie mu pozwolenia na broń. Przyczyny te można podzielić na bezpośrednio związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą oraz na przyczyny zewnętrze – dwa zdarzenia kryminalne, zakończone postanowieniami umarzającymi postępowania w tych sprawach.

A zatem, zdaniem Sądu, wskazany we wniosku materiał dowodowy wymagał przeprowadzenia rzetelnego postępowania w zakresie zbadania wystąpienia przesłanek określonych w art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w niniejszej sprawie należało przede wszystkim w drodze przesłuchania strony ustalić:

- w jaki sposób jest prowadzona jej działalność jubilerska, czy sprowadza się ona głównie do odkupywania w celu dalszej sprzedaży wyrobów jubilerskich od innych osób, czy też polega również na wytwarzaniu, ewentualnie przeróbce takich wyrobów;

- czy powyższą działalność skarżący wykonuje osobiście, czy też przy pomocy innych osób (zatrudnianych na stałe, na zlecenie, czy ewentualnie korzysta z pomocy rodziny) i czy osoby te mogą, w sytuacji ewentualnego zagrożenia, przyjść mu z pomocą;

- w jaki sposób skarżący odbywa podróże w celu pozyskiwania wyrobów jubilerskich (własny środek transportu, czy transport środkami publicznymi);

- jak częste są takie podróże na przestrzeni roku (średnio);

- czy skarżący ma możliwość zatrudnienia ochroniarza z firmy ochroniarskiej na czas takich podróży, gdy przewozi znaczne pod względem majątkowym wartości, a jeżeli jest to niemożliwe to z jakich przyczyn;

- jak wygląda zabezpieczenie, pod względem bezpieczeństwa, miejsca jego działalności oraz miejsce zamieszkania, czy zawarł w tym przedmiocie odpowiednie umowy z firmami ochroniarskimi i czy oba te miejsca są objęte jednakową ochroną i jaką (monitoring czy patrole itp.);

- w jaki sposób skarżący przewozi pieniądze oraz przedmioty znacznej wartości (specjalna walizka, odpowiednie ubranie ukrywające te przedmioty czy pieniądze itp.) i w jaki sposób posiadanie broni zwiększyłoby, w jego ocenie, jego bezpieczeństwo w trakcie takich przewozów, w szczególności w jaki sposób widziałby możliwość jej użycia.

Nadto Sąd wskazał, że w zakresie badania dwóch zdarzeń, na które powołuje się skarżący, (postanowienia o umorzeniu postępowań karnych w spawach: gróźb karalnych na stacji benzynowej; kradzieży z włamaniem do domu mieszkalnego) organ nie może ograniczyć się jedynie do treści obu tych postanowień, zwłaszcza, iż zgodnie z procedurą karną nie zawierają one uzasadnień. Co prawda, jak przyznał Sąd, organ czyni tu pewne własne ustalenia co do włamania, jednakże brak w tych ustaleniach odwołań do konkretnych danych zawartych w aktach sprawy o włamanie. Natomiast w zakresie zdarzenia dotyczącego gróźb karalnych, brak jakiejkolwiek, popartej ustaleniami z materiału sprawy karnej, analizy przedmiotowego zdarzenia, od strony jego przebiegu, w celu oceny przez organ Policji jego znaczenia dla subsumcji zgodnie z treścią art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji. W ocenie Sądu nie można uznać w tej materii za wystarczające odwołanie się jedynie do faktu odmowy wszczęcia postępowania przez organy ścigania, bez dokonania własnych ustaleń organu, dla potrzeb niniejszego postępowania administracyjnego, co do samego zdarzenia i jego okoliczności. Inne bowiem przesłanki warunkują byt postępowania karnego, a inne warunkują przesłanki wskazane w art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji.

Dalej Sąd podniósł, iż organ powinien baczyć także na fakt, że ocena bezpieczeństwa miejsca zamieszkania skarżącego oraz siedziby jego przedsiębiorstwa, jaką dostarczyła miejscowa jednostka Policji, odnosi się do typowych zdarzeń zakłócania porządku publicznego (często o charakterze czysto chuligańskim). Tymczasem napady na jubilerów dokonują zazwyczaj bardziej wyspecjalizowani przestępcy. Zatem analizując zebrany materiał dowodowy, zdaniem Sądu, organ powinien zbadać bezpieczeństwo branży jubilerskiej i dokonać oceny czy posiadane dotychczas środki ochrony, o których wspomina skarżący, jak kamizelka kuloodporna i gaz, są tu wystarczające czy też wymagają one wzmocnienia o inne, czy też niezbędne dla tej ochrony będzie wydanie mu pozwolenia na broń palną.

Nadto formułując wytyczne Sąd wskazał, że organ Policji ponownie rozpatrując niniejszą sprawę najpierw zgromadzi i uzupełni materiał dowodowy we wskazanym zakresie i następnie dokona jego subsumcji z treścią art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, pod kątem zbadania czy zagrożenie życia lub zdrowia, uzasadniające wydanie pozwolenia na broń, jest obiektywne, aktualne i realne, a przede wszystkim ponadprzeciętne w konkretnym środowisku, czy też zagrożenie to jest jedynie subiektywne.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Komendant Główny Policji kwestionując wydany wyrok w całości. Orzeczeniu temu zarzucono:

1/ naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 170 i 171 p.p.s.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez nakazanie organowi Policji poczynienia ustaleń w przedmiocie bezpieczeństwa branży jubilerskiej oraz ustalenie czy skarżącemu z uwagi na prowadzoną w tym zakresie działalność gospodarczą należy wydać pozwolenie na broń palną, w sytuacji gdy w niezmienionym stanie prawnym sądy administracyjne prawomocnie uznały, że okoliczności związane z wykonywaniem przez skarżącego działalności gospodarczej polegającej na skupie i sprzedaży metali oraz kamieni szlachetnych o znacznej wartości, realizowanej głównie w formie gotówkowej, nie uzasadniają przyznania mu prawa do dysponowania bronią palną;

2/ naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 75 § 1, 77 § 1, 80, 107 § 1 i § 3 oraz 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne przyjęcie, że organy Policji dopuściły się naruszenia wyżej wskazanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w sposób niepełny zebrały i pobieżnie oceniły materiał dowodowy oraz nie dokonały niezbędnych w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych w zakresie wystarczającym do dogłębnego jej zbadania, w sytuacji gdy organy Policji w prawidłowy sposób zebrały materiał dowodowy oraz dokonały wszechstronnej i wnikliwej jego oceny, a motywy rozstrzygnięcia w wyczerpujący sposób wskazały w uzasadnieniu decyzji;

3/ naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez błędne zarzucenie organowi naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. bez jakiegokolwiek wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku, na czym, w ocenie Sądu, to naruszenie polegało, w sytuacji gdy w sprawie nie doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu;

4/ naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 10 ust. 1 i ust. 3 ustawy o broni i amunicji poprzez błędne przyjęcie, że organy Policji dopuściły się naruszenia tego przepisu, w sytuacji gdy organy Policji prawidłowo zastosowały przedmiotowy przepis do właściwie ustalonego stanu faktycznego sprawy;

Mając na uwadze powyższe skarżący kasacyjnie organ wniósł (po korekcie wniosku dokonanej w dniu 26 października 2017 r.) o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz zasądzenie od strony przeciwnej na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu organ zawarł argumenty na poparcie ww. podstaw kasacyjnych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący G.N. wniósł o jej oddalenie jako nieposiadającej usprawiedliwionych podstaw.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, zatem przedmiotową sprawę należało rozpoznać w granicach zakreślonych podniesionymi w złożonej skardze kasacyjnej zarzutami. W ocenie składu orzekającego w tej sprawie wywiedziona skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Przystępując do wyjaśnienia przesłanek takiego rozstrzygnięcia zauważyć należy, iż myśl art. 145 p.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub postanowienia (§ 1), stwierdzenia ich nieważności (§ 2), ewentualnie niezgodności z prawem (§ 3), gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania( pkt 1 lit. b), innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c) lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Nie jest sporne w tej sprawie, iż podstawą eliminacji z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji był przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a. (choć w podstawie prawnej w motywach zaskarżonego wyroku wskazano wyłącznie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Sąd pierwszej instancji uznał bowiem, iż organy Policji wydając kwestionowane w sprawie decyzje naruszyły przepisy postępowania art. 7, 8, 10 § 1, 75 § 1, 77 § 1, 80, 107 § 1 i 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i przez to naruszyły również przepisy prawa materialnego, a to art. 10 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna trafnie zwalcza stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku i zasadnie domaga się jego eliminacji z obrotu prawnego, albowiem wyrok Sądu pierwszej instancji narusza prawo.

Przede wszystkim usprawiedliwiony jest, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, zarzut naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 170 p.p.s.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez nakazanie organowi Policji poczynienia ustaleń w przedmiocie bezpieczeństwa branży jubilerskiej oraz ustalenie czy skarżącemu z uwagi na prowadzoną w tym zakresie działalność gospodarczą należy wydać pozwolenie na broń palną, w sytuacji gdy w niezmienionym stanie prawnym sądy administracyjne prawomocnie uznały, że okoliczności związane z wykonywaniem przez skarżącego działalności gospodarczej polegającej na skupie i sprzedaży metali oraz kamieni szlachetnych o znacznej wartości, realizowanej głównie w formie gotówkowej, nie uzasadniają przyznania mu prawa do dysponowania bronią palną.

Nie budzi wątpliwości w tej sprawie, co całkowicie zostało zignorowane przez Sąd pierwszej instancji, iż organy Policji rozpoznawały kolejny wniosek skarżącego (drugi z kolei) o wydanie pozwolenia na broń palną bojową w celu ochrony osobistej, zaś strona w aktualnie prowadzonym postępowaniu nie ujawniła takich przesłanek, które pozwoliłyby uznać, iż nastąpiła taka zmiana okoliczności przemawiająca za wystąpieniem stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia lub mienia strony lub jego rodziny, uzasadniająca przyznanie prawa do broni.

Przedmiotowy wniosek z dnia 17 października 2014 r. został złożony po około dziewięciu miesiącach od prawomocnego zakończenia postępowania sądowo-administracyjnego, w którym oceniane były poprzednie decyzje organów policji odmawiające wydania G.N. pozwolenia na broń do ochrony osobistej. Orzeczeniem z dnia 22 stycznia 2014 r. sygn. akt II OSK 1947/12 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną G.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 74/12 oddalającego skargę ww. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2011 r. o odmowie wydania pozwolenia na broń palną bojową. W toku tego postępowania skarżący podnosił przede wszystkim tożsame okoliczności związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, w ramach której zajmuje się skupem i sprzedażą metali oraz kamieni szlachetnych. Skup i sprzedaż tych surowców odbywa się tylko i wyłącznie w formie gotówkowej. Skarżący prowadzeniem tej działalności zajmuje się osobiście, skutkiem tego są liczne podróże po kraju i kontakt z nieznanymi mu wcześniej klientami. Ustalono ponadto, że siedziba przedsiębiorstwa skarżącego mieści się w miejscu jego zamieszkania, która – co było niesporne – jest solidnie zabezpieczona (wyposażona jest w drzwi i szybę antywłamaniową), a dodatkowo nad jej bezpieczeństwem czuwa [...], świadczące usługi z zakresu ochrony osób i mienia, co uzasadnia ocenę, iż praca w tym lokalu nie jest szczególnie niebezpieczna. Generalnie więc Naczelny Sąd Administracyjny w tych okolicznościach uznał, iż skarżący nie spełnił koniecznej przesłanki do wydania pozwolenia na broń, tzn. nie przedstawił ważnej przyczyny do jej posiadania, a w szczególności stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia, zdrowia lub mienia. Wyjaśniono nadto, iż owo zagrożenie, aby można było uznać je za stałe, musi się przejawiać permanentnością, zaś jego realność musi być rzeczywista i obiektywna, a nie nacechowana subiektywnością, natomiast ponadprzeciętność nie może sprowadzać się do sytuacji hipotetycznej, lecz musi być nadzwyczajna i niepowszednia. Sam brak przesłanek negatywnych (wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego) nie wystarcza do wydania pozwolenia na broń palną, a jego uzyskanie jest uzależnione od wystąpienia po stronie wnioskującego okoliczności faktycznych, które przekonają organ, że wydanie pozwolenia jest uzasadnione ze względu na zaistnienie przesłanek ustawowych, tj. ze względu na stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie zdrowia, życia lub mienia. W ocenie Naczelnego Sądu Adminitracyjnego okoliczności powoływane przez stronę związane z wykonywaniem działalności gospodarczej polegającej na skupie i sprzedaży metali oraz kamieni szlachetnych o znacznej wartości, realizowanej głównie w formie gotówkowej, nie uzasadniają przyznania prawa do dysponowania bronią palną. W toku postępowania nie ujawniono zdarzeń, które wskazywałyby, iż życie lub zdrowie, czy też nawet mienie skarżącego bądź jego rodziny (czy innych osób) było zagrożone. Nie odnotowano takich zdarzeń w jego miejscu zamieszkania, a zdarzenia wskazywane przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego o wydanie pozwolenia na broń nie były zgłaszane Policji. Również skarżący nie zgłaszał organom ścigania o sytuacjach wzbudzających u niego obawę o zdrowie lub życie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał również, że "prowadzenie działalności gospodarczej w dużym rozmiarze, osobiste zajmowanie się zaopatrzeniem, przewożenie gotówki, dokonywanie wypłat pracownikom i kontrahentom, osiąganie znacznych dochodów z tej dzielności i posiadania znacznego majątku nie świadczą jeszcze o ponad przeciętnym zagrożeniu życia lub zdrowia, które uzasadniają przyznanie prawa do broni palnej".

Powyższy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2014r., co zasadnie podniesiono w skardze kasacyjnej, na podstawie art. 170 p.p.s.a., wiązał. Artykuł 170 p.p.s.a. dotyczy prawomocności materialnej orzeczenia, która polega na związaniu tym orzeczeniem określonych podmiotów. Podmiotami tymi są przede wszystkim strony postępowania oraz sąd, który wydał orzeczenie, a także inne sądy i inne organy państwowe. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie – także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu. Wynikający z niej stan związania ograniczony jest jednak co do zasady tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia i nie obejmuje jego motywów (por. wyrok SN z dnia 13 stycznia 2000 r. sygn. akt II CKN 655/98, publikowany w zbiorze LEX nr 51062). Nie oznacza to jednak, że dla prawidłowego odczytania treści sentencji nie można się kierować treścią uzasadnienia. W niektórych sytuacjach będzie to nawet konieczne, zwłaszcza na gruncie procedury sądowoadministracyjnej.

W tej sprawie, co już wyżej zaznaczono, Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok, w którym oddalając skargę kasacyjną G.N. od wyroku WSA w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2012 r. o odmowie wydania pozwolenia na broń palną bojową wyraził stanowisko, iż działalność polegająca na skupie i sprzedaży metali i kamieni szlachetnych o znacznej wartości, realizowanej głównie w formie gotówkowej nie uzasadnia przyznania praw do dysponowania bronią. W poprzedmim wyroku potwierdzono, iż miejsce zamieszkania strony, gdzie prowadzona jest sporna działalność gospodarcza jest solidnie zabezpieczone (wyposażone w drzwi i szybę antywłamaniową). Nad bezpieczeństwem czuwa również firma ochroniarska. W tej sprawie także potwierdzono, iż miejsce zamieszkania skarżącego, gdzie prowadzona jest działalność gospodarcza, nie jest miejscem szczególnie zagrożonym jakimkolwiek rodzajem przestępczości (patrz pismo Komisariatu Policji [...] z dnia 7 grudnia 2014 r.)

Tymczasem Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku uznając konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w sprawie wskazuje na potrzebę poczynienia ustaleń w przedmiocie bezpieczeństwa branży jubilerskiej oraz ustalenie czy skarżącemu z uwagi na prowadzoną w tym zakresie działalność gospodarczą należy wydać pozwolenie na broń palną, w sytuacji gdy w istocie w niezmienionym stanie prawnym (co do prowadzonej działalności gospodarczej) sądy administracyjne prawomocnie uznały, że okoliczności związane z wykonywaniem przez skarżącego działalności gospodarczej polegającej na skupie i sprzedaży metali oraz kamieni szlachetnych o znacznej wartości, realizowanej głównie w formie gotówkowej, nie uzasadniają przyznania mu prawa do dysponowania bronią palną.

Nadto Sąd pierwszej instancji nie przeanalizował w sposób wnikliwy akt sprawy, albowiem nakazał ustalić organom Policji czy działalność skarżącego wykonywana jest osobiście, czy przy pomocy innych osób (zatrudnianych na stałe, na zlecenie), mimo iż już z samego wniosku strony wynika wyraźnie, że strona skarżąca prowadzi działalność gospodarczą wyłącznie osobiście (patrz strona 7 akt sprawy). Nadto zobowiązano organy Policji do ustalenia, jak wygląda zabezpieczenie, pod względem bezpieczeństwa, miejsca działalności strony oraz miejsca zamieszkania, czy zawarł odpowiednie umowy z firmami ochraniarskimi, mimo, iż kwestia ta wyjaśniona została w sposób nie budzący wątpliwości już w opisanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2014 r., zaś zagadnienie to aktualnie na etapie prowadzonego postępowania nie budziło jakichkolwiek wątpliwości, bowiem nie zakwestionowano w jakikolwiek sposób faktu, iż miejsce zamieszkania strony, gdzie prowadzona jest przedmiotowa działalność gospodarcza jest solidnie zabezpieczone (wyposażone w drzwi i szybę antywłamaniową), zaś nad bezpieczeństwem czuwa również firma ochroniarska. Potwierdzanie po raz kolejny faktów, które nie są kwestionowane, nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach tej sprawy.

Natomiast nowymi okoliczościami faktycznymi, które podnosił skarżący w toku prowadzonego postępowania przed organami policji były dwa zdarzenia faktyczne, które – jak zaznaczono we wniosku – stanowiły dla skarżącego realne i ponadprzeciętne zagrożenie. Pierwsza z sytauacji dotyczyła gróźb karalnych kierowanych wobec strony przez nieznanego sprawcę w dniu 16 stycznia 2014 r. w [...] przy ul [...] na stacji paliw [...], zaś drugie zdarzenie wiązano z dokonanym w okresie od 19 maja do 2 czerwca 2014 r. włamaniem do piwnicy skarżącego i kradzieżą z niej opon, narzędzi samochodowych, zegara mosiężnego i zastawy porcelanowej na łączną kwotę 5000 zł. W obu tych przypadkach, jak ustalono, przeprowadzono wymagane dochodzenia i zakończyły się one postanowieniami o umorzeniu postępowania.

W pierwszym ze wskazanych przypadków, jak ustalono, w ogóle nie doszło do popełnienia czynu karalnego na szkodę strony, a tym samym nie doszło do zagrożenia jej życia lub zdrowia, a stanowisko to wyprowadzono z postanowienia Komendy Policji w [...] z dnia [...] marca 2014 r. o umorzeniu, z powodu braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu (zatwierdzonego przez Prokuraturę Rejonową w P.), natomiast postępowanie karne w sprawie włamania do piwnicy w czasie pomiędzy okresem od dnia 19 maja 2014 r. do dnia 2 czerwca 2014 r., umorzono wobec niewykrycia sprawy. Zdaniem składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie ocena obu tych zdarzeń dokonana przez organy Policji w konteście przepisu art. 10 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy o broni i amunicji była prawidłowa oraz wystarczająca dla potrzeb przeprowadzenia postępowania administracyjnego. Nie można zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, iż wprawdzie w tym zakresie organy czynią pewne ustalenia, lecz są one niewystarczające bowiem uznano, iż nie odniesiono się do konkretnych danych z akt sprawy tych dochodzeń. W szczególności w sprawie gróźb karalnych nie dokonano analizy co do jego przebiegu.

Przede wszystkim osoba ubiegajaca się o wydanie pozwolenia na broń dla ochrony osobistej winna wykazać, że w jej przypadku zachodzą mające odzwierciedlenie w rzeczywistości sytuacje i fakty pozwalające uznać przedstawione okoliczności za uzasadnione dla przyznania prawa do broni. To na wnoszącym podanie o broń ciąży obowiązek wykazania ustawowych przesłanek wydania pozwolenia na broń. W tej sprawie słusznie przyjęto analizując rozstrzygnięcia uprawnionych organów do oceny zaistniałych zdarzeń (groźby karalne, kradzież z piwnicy), iż nie stanowiły one takich okoliczności które uzasadniałyby uwzględnienie przedmiotowego wniosku albowiem niezbędne jest wykazanie, jako ważnej przyczyny posiadania broni do ochrony osobistej, stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia, zdrowia lub mienia, czego w tej sprawie nie uczyniono. Nie można podzielić stanowiska Sądu pierwszej instancji, iż uzasadniona jest potrzeba dodatkowej weryfikacji postępowania zakończonego postanowieniem o umorzeniu postępowania w sprawie gróźb karalnych wobec braku danych dotyczących uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu, w tym analizy przedmiotowego zdarzenia. Niewątpliwie skoro podstawa umorzenia przyjęta przez uprawnione organy wskazuje na przesłanki, iż w ogóle w tym zakresie nie doszło do popełnienia czynu karalnego na szkodę strony, to trudno jest zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że możliwe jest poczynienie przez organ administracji własnych ustaleń w tym zakresie w kontekście przesłanek określonych w ustawie o broni i amunicji, skoro niemożliwym było ustalenie w ramach postępowania karnego czy do tego czynu w ogóle doszło.

Tym samym mając na uwadze powyższe rozważania za usprawiedliwony należy uznać kolejny zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 75 § 1, 77 § 1, 80, 107 § 1 i § 3 oraz 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne przyjęcie, że organy Policji dopuściły się naruszenia wyżej wskazanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w sposób niepełny zebrały i pobieżnie oceniły materiał dowodowy oraz nie dokonały niezbędnych w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych w zakresie wystarczającym do dogłębnego jej zbadania, w sytuacji gdy organy Policji w prawidłowy sposób zebrały materiał dowodowy oraz dokonały wszechstronnej i wnikliwej jego oceny, a motywy rozstrzygnięcia w wyczerpujący sposób wskazały w uzasadnieniu decyzji.

Nie jest zasadny zarzut Sądu, podnoszony wobec organów Policji, naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Rację należy przyznać skarżącemu kasacyjnie organowi, iż w motywach zaskarżonego wyroku nie wyjaśniono w jakikolwiek sposób na czym polega w ocenie Sądu pierwszej instancji to naruszenie zasady czynnego udziału strony w prowadzonym postępowaniu. Poza tym w aktach sprawy znajduje się pismo z dnia 12 grudnia 2014 r. kierowane do pełnomocnika skarżącego, informujące o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranego materiału przed wydaniem decyzji. Z możliwości tej pełnomocnik skarżącego skorzystał, co odzwierciedla protokół z dnia 19 grudnia 2014 r. i jak z niego wynika pełnomocnik skarżącego nie miał żadnych uwag. W ramach postępowania odwoławczego nie dokonywano żadnych dodatkowych czynności procesowych w sprawie. Tym samym trudno jest przyjąć, że doszło w tej sprawie do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Dlatego też stanowisko Sądu pierwszej instancji wyprowadzające to naruszenia prawa, zasadnie zostało zakwestionowane skargą kasacyjną.

Nie można również w tej sprawie uznać, wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, że doszło tym samym do naruszenia prawa materialnego. Zasadny jest tym samym, w świetle zajętego stanowiska w tym zakresie, zarzut naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 10 ust. 1 i ust. 3 ustawy o broni i amunicji poprzez błędne przyjęcie, że organy Policji dopuściły się naruszenia tego przepisu. Stanowisko Sądu pierwszej instancji jest bardzo zdawkowe w tym zakresie, co dodatkowo uzasadnia przyjęcie twierdzenia o jego wadliwości.

Podzielając w całości stanowisko skarżącego kasacyjnie organu, który prawidłowymi zarzutami wniesionego środka odwoławczego zakwestionował zaskarżony wyrok i w jego uwzględnieniu należało uchylić zaskarżony wyrok jako naruszający prawo. Jednakże Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż w rozpoznawanej sprawie istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, stąd też na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylając zaskarżony wyrok, jednocześnie rozpoznał skargę. Natomiast tak rozpoznawana skarga G.N. nie zasługiwała na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji zgodnie z którym, właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni. Zgodnie zaś z ust. 2 pkt 1 i 2 tego przepisu, pozwolenie na broń wydaje się w szczególności w celach ochrony osobistej, ochrony osób i mienia. Za ważną przyczynę, o której mowa w ust. 1 uważa się w szczególności stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia lub mienia – dla pozwolenia na broń do celów ochrony osobistej, osób i mienia (art. 10 ust. 3 pkt 1). Z powyższych przepisów wynika zatem, że na stronie wnioskującej o wydanie pozwolenia na broń ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą ważne przyczyny posiadania broni. Stosownie do treści art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, to wnioskodawca ma przedstawić ważną przyczynę posiadania broni, a organy Policji mają obowiązek ocenić, czy okoliczności wskazane przez stronę dla jej wykazania pozwalają na wydanie pozwolenia.

W niniejszym postępowaniu istota sporu sprowadzała się do analizy stanu faktycznego sprawy przez pryzmat normy art. 10 ust. 1 i ust. 3 ustawy o broni i amunicji, tj. do ustalenia, czy skarżący przedstawił ważną przyczynę posiadania broni w celu ochrony osobistej, którą jest stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia lub mienia.

Niewątpliwie zaznaczyć trzeba, iż prawo do posiadania broni nie należy w Polsce do kategorii praw i wolności osobistych. Jest to bowiem uprawnienie ściśle reglamentowane. Udzielenie osobie fizycznej prawa do dysponowania bronią palną stanowi odstępstwo od generalnej reguły, że broń znajdować się powinna wyłącznie w rękach uprawnionych służb. W wyroku z dnia 13 października 2005 r. sygn. akt II OSK 97/05 (dostępny pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził ustaloną linię orzeczniczą, że "posiadanie i używanie broni i amunicji stanowi tradycyjnie sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej. Oznacza to, że dostęp jednostki do broni poddany jest istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przemocy, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego". Biorąc powyższe pod uwagę, warunki uzyskania pozwolenia na broń i jej posiadanie powinny być badane w sposób restrykcyjny, przy czym to do organów Policji należy określenie zasad prowadzonej w tym zakresie polityki. To organ dokonuje oceny, czy w realiach danej sprawy występuje stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia lub mienia. Sąd administracyjny bada natomiast, czy ocena ta nie nosi cech dowolności oraz czy przy wydawaniu decyzji nie zostały naruszone obowiązujące przepisy.

Oceniając podjętą w sprawie decyzję o odmowie wydania G.N. pozwolenia na broń palną bojową w celu ochrony osobistej, należy uznać, iż nie nosi ona cech dowolność i że wydana została w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym.

Mając na uwadze treść art. 10 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji należy zgodzić się ze stanowiskiem organów, że dla uwzględnienia wniosku w przedmiotowej sprawie niezbędne jest wykazanie, jako ważnej przyczyny posiadania broni do ochrony osobistej, stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia, zdrowia lub mienia. Samo poczucie zagrożenia strony, nie jest tutaj wystarczajace. Prawidłowo w tym przedmiocie ustalono, iż postępowania karne w sprawie skierowania do strony w dniu 16 stycznia 2014 r. gróźb karalnych na stacji paliw [...] w [...] oraz w sprawie włamania do piwnicy w czasie pomiędzy okresem od dnia 19 maja 2014 r. do dnia 2 czerwca 2014 r., nie mogą stanowić takich okoliczności, skoro w pierwszym ze wskazanych przypadków w ogóle nie doszło do popełnienia czynu karalnego na szkodę strony, a tym samym nie doszło do zagrożenia jej życia lub zdrowia, co już wyżej podkreślono. Natomiast dokonanie kradzieży z włamaniem do piwnicy strony również nie uzasadniało zaistnienia takiego zagrożenia o jakim wyżej mowa. Prawidłowo przyjęto bowiem w sprawie, że z akt sprawy dotyczącej kradzieży z włamaniem do piwnicy strony wynika, że celem działania sprawcy (sprawców) było mienie znajdujące się w piwnicy, a nie życie i zdrowie ludzkie, a sama kradzież miała miejsce pod nieobecność strony, która dopiero po kilku dniach zorientowała się, że doszło do niej. Tym samym podnoszone przez skarżącego okoliczności, jak zasadnie uznano w sprawie, nie świadczą o tym, aby w jego przypadku występowało stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia lub mienia. Ujawnione powyższe zagożenia nie mogą być bowiem uznane za stałe, gdyż nie przejawiają się permanentnością, nie są także ponadprzeciętne gdyż nie są nadzwyczajne i niepowszednie, a to już uniemożliwia uwzględnienie żądania strony w tym postępowaniu. Natomiast okoliczności powoływane przez stronę związane z wykonywaniem działalności gospodarczej polegającej na skupie i sprzedaży metali oraz kamieni szlachetnych o znacznej wartości, realizowanej głównie w formie gotówkowej, zdaniem skałdu orzekającego w tej sprawie w żadnym wypadku nie uzasadniają przyznania prawa do dysponowania bronią palną. Dlatego też zachodziła konieczność oddalenia wniesionej skargi, gdyż ta w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie zasługiwała na uwzględnienie.

Z tych powodów, na podstawie art. 188 p.p.s.a.w zw. z art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzeczono o uchyleniu zaskarżonego wyroku i oddaleniu wniesionej skargi. Orzeczenie o kosztach zapadło w trybie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.