Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 295/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 200 a
journal: Dz.U. 2017 poz 2183
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Protokolant sekretarz sądowy Ewa Zawal po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 10 października 2019 r. sprawy ze skargi T. R. na decyzję Odwoławczej Doktoranckiej Komisji Stypendialnej Akademii [...]we W. z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

T. R. (dalej jako strona, wnioskodawca lub skarżący) w dniu 30 maja 2018 r. złożył wniosek o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych (zwanego dalej stypendium projakościowym).

Doktorancka Komisja Stypendialna Akademii [...]we W. (dalej jako organ I instancji) decyzją z [...]r. przyznała wnioskodawcy 0 punktów wskazując jednocześnie, iż na podstawie art. 107 § 4 k.p.a. odstąpiono od uzasadnienia decyzji, gdyż decyzja uwzględnia w całości żądanie strony.

Odwoławcza Doktorancka Komisja Stypendialna Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu (dalej jako organ II instancji lub organ odwoławczy), na skutek wniosku strony o ponowne rozpoznanie sprawy, decyzją Nr [...] z dnia [...]r. uchyliła w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano, że organ I instancji nie mógł skorzystać z uprawnienia przewidzianego w art. 107 § 4 k.p.a., a wydanie decyzji bez uzasadnienia stanowiło naruszenie prawa, co skutkować powinno wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Organ I instancji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją Nr [...]z dnia [...] r. nie przyznał wnioskodawcy zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych wskazując, iż wnioskodawca uzyskał w postepowaniu stypendialnym 63 punkty, zaś zgodnie z treścią § 11 pkt 4 Regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych uczestnikom studiów doktoranckich Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu (zał. nr 1 do Zarządzenia 31/2018 Rektora Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu z dnia 10 maja 2018 r., zwanego dalej Regulaminem z 2018 r.) minimum potrzebne do uzyskania stypendium to 80 pkt.

W wyniku złożonego odwołania organ II instancji decyzją [...] z dnia[...], w związku z tym, że organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję w niewłaściwym składzie osobowym, uchylił w całości decyzję z dnia [...]r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Organ I instancji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją Nr [...]z dnia [...] nie przyznał wnioskodawcy zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że skarżący uzyskał za osiągnięcia w pracy dydaktycznej i naukowej 63 punkty, a zgodnie z treścią § 3 pkt 2b) Regulaminu z 2018 r. minimum potrzebne do uzyskania stypendium to 80 punktów w przypadku doktoranta przedłużającego studia doktoranckie, a takie przedłużenie dotyczyło wnioskodawcy.

Organ II instancji, po rozpatrzeniu odwołania strony, decyzją Nr [...]z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu ustosunkowując się do zarzutów odwołania i podzielając ustalenia faktyczne i prawne organu I instancji wskazano, że kwestionowany przez stronę Regulamin z 2018 r. został zaakceptowany przez Samorząd Doktorantów. Nadto wobec braku uzyskania wymaganego § 3 pkt 2b Regulaminu z 2018 r. minimum punktowego obowiązującego doktorantów przedłużających studia doktoranckie nie było podstaw od uwzględnienia wniosku strony co nie może stanowić o naruszeniu art. 61 ani art. 104 k.p.a. Organ odwoławczy wywodził ponadto, że podstawą rozpoznania wniosku o zwiększenie stypendium był regulamin, który wszedł w życie przed rozpoczęciem składania wniosków przez doktorantów i stanowił podstawę do rozpoznania przedmiotowych wniosków. W tym kontekście podniesiono, że Regulamin przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych uczestnikom studiów doktoranckich Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu, wprowadzony zarządzeniem Rektora Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu nr 30/2017 z dnia 24 maja 2017 r. (zwany dalej Regulaminem z 2017r.) stracił moc z dniem 10 maja 2018 r. i nie mógł mieć zastosowania.

Strona w skardze do tut. Sądu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzuciła naruszenie:

- przepisu art. 7 i art. 77 § 1, art. 138 w zw. z art. 15 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak ponownego rozpoznania sprawy merytorycznie w jej całokształcie w oparciu o zaistniały stan faktyczny i prawny oraz sporządzenie uzasadnienia w sposób nie odpowiadający wymogom prawnym,

- przepisów prawa materialnego, tj. art. 200a ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t. jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2183 ze zm., dalej w skrócie u.p.s.w.) oraz § 2 ust. 2 i § 3 ust.2 b Regulaminu z 2018 r. poprzez błędne zastosowanie w niniejszej sprawie i uznanie, że odwołujący się nie spełnił warunków do przyznania zwiększenia stypendium,

- postanowień Regulaminu z 2017 r. poprzez ich niezastosowanie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosząc o jej nieuwzględnienie (oddalenie) podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje:

Oceniając legalność wydanych w niniejszej sprawie decyzji organów uczelni nie tylko w kontekście zarzutów podniesionych przez skarżącego, ale w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych kontrolowanej sprawy, do czego zobligowany jest z urzędu wojewódzki sąd administracyjny w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2018r., poz. 1302 ze zm., dalej w skrócie u.p.p.s.a.) Sąd stwierdził, że przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej wykazało, że nie są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie. Sąd administracyjny nie ma przy tym podstaw prawnych, aby oceniać rozstrzygnięcie organu administracji pod kątem jego słuszności, bądź też celowości. Nie rozpatruje również danej sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Spór pomiędzy stronami dotyczy prawidłowości decyzji odmawiającej przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego (stypendium projakościowe) w 2018 r. skarżącemu, mającemu przedłużony okres odbywania studiów doktoranckich na czwartym roku.

Na wstępie należy wskazać, że na mocy art. 286 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r., poz. 1669, dalej jako ustawa zmieniająca) doktoranci, którzy rozpoczęli stacjonarne studia doktoranckie rozpoczęte przed rokiem akademickim 2019/2020, mogą otrzymywać zwiększenie stypendium doktoranckiego, o którym mowa w art. 200a ust. 1 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3, na zasadach dotychczasowych. Stosownie do art. 286 ust. 2 powołanej ustawy, do dnia 31 grudnia 2023 r. regulaminy, o których mowa w art. 200a ust. 1 ustawy uchylanej (t.j. u.p.s.w.) w art. 169 pkt 3, przyjęte przed dniem wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1, zachowują moc. Zatem wobec znajdującej zastosowanie w tej sprawie regulacji art. 200a ust. 1 u.p.s.w. zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej, o której mowa w art. 94b ust. 1 pkt 5, przysługuje doktorantom wyróżniającym się w pracy naukowej i dydaktycznej. Tryb przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego określa regulamin określony przez rektora po uzyskaniu opinii właściwego organu samorządu doktorantów, z uwzględnieniem zasady, że uprawnienie do otrzymywania tego stypendium przysługuje nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich. Cytowany przepis art. 200a ust. 1 u.p.s.w. określa jedynie minimalne reguły przyznawania zwiększenia wysokości stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej. Takie uregulowanie oznacza, ze to regulaminy poszczególnych uczelni precyzują sposób postępowania w tym zakresie. W istocie zatem prawo strony do zwiększenia stypendium jest gwarantowane przepisami tej ustawy, natomiast warunki jego przyznania pozostawione są względnemu uznaniu rektora uczelni, który określa je w drodze stosownego regulaminu. Szczegółowe kryteria i tryb przyznawania owego zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych uczestnikom studiów doktoranckich Akademii [..]we W. (której doktorantem jest skarżący) określone zostały natomiast w Regulaminie z 2018 r. Z dniem wejścia w życie tego zarządzenia, tj. od 10 maja 2018 r., utraciło moc Zarządzenie Rektora nr 30/ 2017 z dnia 24 maja 2017 r. które wprowadziło poprzedni Regulamin z 2017 r.

Zgodnie z § 3 pkt 2 Regulaminu z 2018 r. na drugim i kolejnych latach tych studiów wnioski o zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych przyjmowane są, jeżeli doktorant spełnił łącznie dwa warunki: t.j. w poprzednim roku akademickim uzyskał średnią ocen nie niższą niż 4,5 oraz w poprzednim roku kalendarzowym wyróżniał się osiągnięciami w pracy dydaktycznej i naukowej i uzyskał odpowiednią liczbę punktów za osiągnięcia o których mowa w § 3 pkt 3a,b,c,d, przy czym student, który po IV roku przedłużył studia doktoranckie o rok (z zastrzeżeniem § 4 pkt 2), powinien był uzyskać w poprzednim roku kalendarzowym minimum 80 pkt.

W badanej sprawie pozostaje poza sporem, że skarżący, mający przedłużony okres odbywania studiów doktoranckich na czwartym roku, w dniu 30 maja 2018 r. złożył wniosek o przyznanie zwiększenia wysokości stypendium doktoranckiego na rok 2018. Strony nie kwestionują także, że wnioskodawca uzyskał wymaganą średnią ocen za poprzedni rok akademicki, a w poprzednim roku kalendarzowym uzyskał 63 punkty za udokumentowane osiągnięcia. Tymczasem zgodnie z przywołanymi przez organy przepisami Regulaminu z 2018 r., obowiązującymi w dacie rozpatrywania wniosku, uzyskana przez skarżącego liczba punków za osiągnięcia w pracy naukowej i dydaktycznej winna osiągnąć minimalny próg 80 pkt. W rozpatrywanej sprawie zasadniczy spór między stronami toczy się właśnie wokół zasadności zastosowania w stosunku do wniosku złożonego przez stronę w dniu 30 maja 2018 r., zasad przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego określonych w Regulaminie z 2018 r. Wskazana okoliczność - zdaniem skarżącego - miała podstawowy wpływ na rozstrzygnięcie organów obu instancji i odmowę przyznania stronie zwiększenia wysokości stypendium z dotacji projakościowej. W obowiązującym od 10 maja 2018 r. Regulaminie z 2018 r., w porównaniu ze wcześniejszym Regulaminem z 2017 r., doprecyzowano bowiem i zwiększono minimalne progi punktowe za osiągnięcia w pracy naukowej i dydaktycznej, dla poszczególnych roczników doktorantów. Pozostałe zarzuty skargi ogniskują się wokół proceduralnej poprawności prowadzonego postępowania.

W tym miejscu należy podkreślić, że postępowanie o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego jest postępowaniem konkursowym. Istota tego postępowania sprowadza się do ustalenia odpowiedniego, biorąc pod uwagę liczbę doktorantów na poszczególnych latach i ilość środków finansowych, którymi dysponuje uczelnia, liczby doktorantów na poszczególnych latach studiów, którzy będą mogli uzyskać zwiększenie stypendium. Organ uczelniany nie prowadzi więc postępowania wyjaśniającego w klasycznym rozumieniu tego pojęcia (stosując pełne spektrum dowodowe) lecz ogranicza się do oceny złożonych do wniosku wszczynającego postępowanie dokumentów i na tej podstawie dokonuje gradacji dokonań poszczególnych aktywności doktoranta stanowiących o wypełnieniu określonego w ustawie kryterium wyróżniania się w pracy naukowej i dydaktycznej. Zatem z powodu ograniczonej kwoty dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych prawo do zwiększenia stypendium doktoranckiego może być przyznane tylko niektórym doktorantom, tj. nie więcej niż 30% z grupy tych najlepszych. Z tej samej przyczyny nie sposób w opinii Sądu odmówić Rektorowi, jak wywodzi to autor skargi, kompetencji do cyklicznego regulowania tej kwestii w drodze wprowadzenia nowego regulaminu, który znajduje, co oczywiste, zastosowanie do wniosków składanych w okresie jego obowiązywania, a przedmiotem oceny w ramach tego swoistego postępowania konkursowego czyni osiągnięcia w pracy dydaktycznej i naukowej doktoranta w poprzedniego roku kalendarzowego. Uprawnienie Rektora do ustanowienia regulaminu określającego tryb przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego jest wyrazem samodzielności organizacyjnej (autonomii) przyznanej uczelni, której przejawem jest m.in. samorządność normodawcza. W konsekwencji, w oparciu o postanowienia art. 200a u.p.s.w., Rektor miał prawo do wydania Zarządzenia nr 31/18 z dnia 10 maja 2018 r., wprowadzającego kolejny regulamin określający tryb przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych, które określiło nowe warunki przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego od dnia 10 maja 2018 r. Co istotne w tej sprawie, a wbrew stanowisku zajętemu przez skarżącego, nie doszło do zmiany zasad przeprowadzania konkursu w toku jego trwania, gdyż nowy regulamin wprowadzono przed rozpoczęciem przyjmowania wniosków stypendialnych.

Przypomnieć w tym miejscu można, iż postępowanie o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego odbywa się w istocie etapowo. W pierwszej kolejności bada się czy aplikujący doktorant łącznie spełnia dwa podstawowe kryteria, co w przypadku skarżącego określone zostało w § 3 ust. 2b Regulaminu z 2018 r., tj. średnia ocen za poprzedni rok akademicki minimum 4,5 oraz minimum 80 punktów za udokumentowane osiągnięcia. Dopiero w następnej kolejności sporządzane są listy rankingowe, o których stanowią kolejne przepisy Regulaminu z 2018 r., służące do wyłaniania najlepszych doktorantów z grona tych, którzy spełnili owe wstępne kryteria. W obowiązującym Regulaminie z 2018 r., co istotne z punktu widzenia powołanej na wstępie regulacji ustawowej zawartej w art. 200a u.p.s.w., przewidziano także szczegółowe i jednoznaczne kryteria przyznawania punktacji za poszczególne sfery aktywności pozwalające na wyłonienie grupy maksymalnie 30% najlepszych doktorantów na danym roku z zachowaniem maksymalnego obiektywizmu.

Zatem w rozpatrywanej sprawie w wyniku prawidłowej formalnej oceny wniosku, biorąc pod uwagę kryteria określone w Regulaminie z 2018 r., ustalono, że skarżący osiągnął wymaganą średnią i uzyskał 63 pkt zamiast wymaganych 80 pkt. Powyższego faktu strona w żaden sposób nie negowała. Wobec tak ustalonego stanu sprawy prawidłowo został wykluczony z dalszego postępowania konkursowego wniosek skarżącego (doktoranta przedłużającego studia na IV roku studiów doktoranckich) o przyznanie zwiększonego stypendium z uwagi na brak spełnienia przesłanki określonej w § 3 ust. 2 b Regulaminu z 2018 r. Nadto oceniając proceduralną poprawność przeprowadzonego postępowania, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie odpowiadające podstawowym wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., w którym wyjaśnione zostały zasadnicze podstawy i powody podjętego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy przeanalizował sytuację skarżącego i wyjaśnił, dlaczego w sprawie nie zachodzi przypadek uprawniający do przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego. Za wystarczające Sąd uznał zawarte w kontrolowanej decyzji wyjaśnienia dotyczące zasadności podjętego rozstrzygnięcia. Wskazano bowiem, na jakiej podstawie odmówiono przyznania wnioskowanego zwiększenia stypendium doktoranckiego powołując w tym zakresie ustalenia faktyczne w zakresie liczby punktów, które nie były zresztą kwestionowane przez stronę na żadnym etapie postępowania. Z zaskarżonej decyzji wyraźnie wynika, jakie kryteria uwzględniano na wstępnym etapie postępowania kwalifikacyjnego dotyczącym przyznawania zwiększenia stypendiów doktoranckich na drugim i kolejnych latach studiów tj. odpowiednia średnia w poprzednim roku akademickim oraz wyróżnianie się przez doktoranta osiągnięciami w pracy badawczej i dydaktycznej w poprzednim roku kalendarzowym zobrazowane liczbą punktów. Warunek pierwszy został przez skarżącego spełniony, jednak wskazane kryterium punktowe nie zostało osiągnięte. W tej sytuacji również zarzuty naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a w konsekwencji także art. 138 w zw. z art. 15 k.p.a. należało uznać za niezasadne.

Z tych też względów, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.