Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 465/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 1a
journal: Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 10 ust. 1, art. 11, art. 21 ust. 1 i art. 9 ust. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 80 poz 350
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

SENTENCJA

Dnia 3 grudnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska Jaroszewicz Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu 19 listopada 2019 roku na rozprawie sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Panią M. K., dalej "Skarżąca", od decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad mężem Panem R. K. w okresie zasiłkowy 2018/2019, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący.

Decyzją Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. odmówiono przyznania Pani M. K. specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad mężem Panem R. K. na okres zasiłkowy 2018/2019 uznając, że doszło do przekroczenia kryterium dochodowego, które jest jednym z warunków przyznania takiego świadczenia. W przypadku specjalnego zasiłku opiekuńczego świadczenie może zostać przyznane, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę nie przekracza 764,00 zł. Rodzina Skarżącej składa się z trzech osób: żony osoby wymagającej opieki Pani M. K., osoby wymagającej opieki Pana R. K. i córki K. K.. Dochód brutto rodziny w 2017 roku wyniósł [...] zł (dochód Pani M. K. [...] zł, dochód R. K. [...] zł) składki na ubezpieczenie społeczne 0 zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne [...] zł - według zaświadczenia z ZUS z dnia [...] września 2018 roku, podatek łącznie [...] zł. Dochód Skarżącej pochodził z częściowego umorzenia zobowiązania za korzystanie z garażu. Dochód Pana R. K. w kwocie [...] zł pochodzi ze świadczenia rentowego wypłacanego z ZUS oraz w kwocie [...] zł z tytułu częściowego umorzenia zobowiązań na korzystanie z garażu. W związku z zamkniętym katalogiem dochodów podlegających utracie organ I instancji nie znalazł podstaw do przyjęcia utraty dochodu z 2017 roku z tytułu umorzonych zobowiązań rodziny za korzystanie z garażu. Wyliczony dochód netto rodziny za 2017 roku wyniósł po potrąceniu składek na ubezpieczenie zdrowotne i należnego podatku [...] zł ([...] zł - [...] zł - [...] zł). Do tegoż dochodu należało dodać dochód nieopodatkowany w kwocie [...] zł tytułem zwrotu niewykorzystanej ulgi na dziecko. Zatem łączny dochód rodziny za 2017 rok wyniósł [...] zł. Łącznie dochód wyniósł w 2017 roku [...] zł co miesięcznie daje kwotę [...] zł ([...] zł : 12 miesięcy), co w przeliczeniu na osobę stanowi kwotę [...] zł i przekracza kwotę uprawniającą do specjalnego zasiłku opiekuńczego ustaloną w wysokości 764,00 zł o [...] zł.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Skarżąca wskazując na bardzo zły stan zdrowia męża oraz ciężką sytuację bytową rodziny.

Rozpatrując niniejszą sprawę SKO w [...] nie znalazło podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji.

SKO wskazało na mający zastosowanie w tej sprawie przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (t.j. D.U. 2008, poz. 2134), dalej "ustawa" tj. art. 16 a ust. 1, zgodnie z którym specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2017 r. poz. 682), ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, jeżeli:

1) nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub

2) rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej

- w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Jak natomiast wynika z ust. 2 tej ustawy specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2. Przepisy art. 5 ust. 4-9 stosuje się odpowiednio. Z kolei z ust. 3 ustawy wynika, że w przypadku gdy łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę przekracza kwotę uprawniającą daną osobę do specjalnego zasiłku opiekuńczego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje.

Za dochód rodziny osoby wymagającej opieki, o którym mowa w ust. 2, uważa się w przypadku gdy osoba wymagająca opieki jest pełnoletnia, dochód:

a) osoby wymagającej opieki,

b) małżonka osoby wymagającej opieki,

c) osoby, z którą osoba wymagająca opieki wychowuje wspólne dziecko,

d) pozostających na utrzymaniu osób, o których mowa w lit. a-c, dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia

- z tym że do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko.

W przypadku gdy prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego ustala się na osobę znajdującą się pod opieką opiekuna prawnego lub umieszczoną w rodzinie zastępczej spokrewnionej w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2017 r. poz. 697 i 1292), uwzględnia się dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz dochód osoby wymagającej opieki.

Zgodnie z art. 16 a ust. 8 tej ustawy specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje, jeżeli:

1) osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, w rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu, na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury, na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.

Specjalny zasiłek opiekuńczy jest uzależniony od spełnienia kryterium dochodowego i przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy tj. kwoty 764,00 zł.

Organ uznał za niesporne, że skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym mężem, legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Potwierdza to także wywiad środowiskowy. Tym samym została spełniona jedna z dwu przesłanek warunkujących przyznanie tego rodzaju świadczenia. Jednakże nie została spełniona przesłanka o charakterze dochodowym warunkująca uzyskanie wnioskowanego świadczenia.

Przepis art. 3 pkt 1 ustawy stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, dalej "u.p.d.o.f", pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, oraz inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny (art. 3 pkt 2 ustawy), a dochód członka rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b. Przez okres zasiłkowy należy rozumieć okres od dnia 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych (art. 3 pkt 10 ustawy).

W przedmiotowej sprawie, z uwagi na fakt, że wniosek został złożony w dniu [...] września 2018 r., a zatem na okres zasiłkowy od 1 listopada 2018 r. do 31 października 2019 r., to ustalając sytuację finansową rodziny skarżącej wzięto pod uwagę dochody z 2017 r. Miesięczny dochód przypadający na osobę w rodzinie skarżącej w roku kalendarzowym 2017 r. wyniósł [...] zł, przekraczając tym samym kwotę określoną ustawowo o [...] zł.

Organ, ustalając prawo do tego rodzaju zasiłku nie może brać pod uwagę okoliczności dotyczących stanu zdrowia męża skarżącej. Stąd też, pomimo zrozumienia dla problemów zdrowotnych R. K., zarówno Kolegium, jak i organ I instancji nie mogły brać pod uwagę przedmiotowych okoliczności.

W kontekście umorzenia zaległości podatkowych wskazano, że zwolnienie z długu zostało uregulowane w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny i polega na tym, że wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje. Jest to rodzaj umowy wierzyciela z dłużnikiem, bowiem oświadczenie wierzyciela wymaga przyjęcia (zgody) dłużnika. Brak zgody powoduje więc, że czynność prawna mająca na celu zwolnienie dłużnika z długu nie wywołuje skutków prawnych. Niemniej jednak, niezależnie od tego, czy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu na mocy art. 508 Kodeksu, czy też umorzenie należności jest wyrazem jego jednostronnego oświadczenia woli, z chwilą umorzenia powstaje przysporzenie majątkowe dla dłużnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że pojęcie nieodpłatnego świadczenia ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła Skarżąca.

W uzasadnieniu skargi wskazała, że błędnie za dochód przyjęto umorzony przez Burmistrza dług za dzierżawę garażu. Ponadto wskazała, że z uwagi na trudną sytuację osobistą i finansową rodziny został umorzony podatek z tego tytułu. W związku z tym w Ich majątku nigdy pieniądze te nie istniały. Skarżąca opisała również wyjątkowo trudną sytuację zdrowotną Jej męża i związane z tym wydatki.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto wskazać należy, że Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. przy czym stosownie do art. 135 P.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Przeprowadzona w powyższym zakresie kontrola nie wykazała, by zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem przepisów prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 p.p.s.a., co powoduje, że skarga nie mogła zostać uwzględniona.

Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2016, poz.1518 ze zm.), dalej "ustawa". Jednym z elementów badanych w tego rodzaju sprawie jest kryterium dochodowe (dochód rodziny w przeliczeniu na osobę), którego przekroczenie skutkuje odmową przyznania świadczenia. Ustawodawca zdefiniował pojęcie "dochodu" w art. 3 ustawy.

Ustawowa definicja dochodu zawarta art. 3 pkt 1 lit.a ustawy stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, (...) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art.27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.

W niniejszej sprawie kluczową kwestią jest dokonanie oceny, czy orzekające w sprawie organy zasadnie przyjęły za dochód umorzoną należności z tytułu wynajmu garażu tj. czy był to przychód podlegający opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdy dochód ten miał istotny wpływ na ustalenie miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie i w następstwie, którego, uniemożliwiał przyznanie prawa do przedmiotowego świadczenia.

Odwołać się w tym miejscu należy do przepisu art.10 ust.1 u.p.d.o.f. , który określa katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zważyć przy tym należy, że omawiana ustawa o podatku dochodowym (...), poprzez wprowadzenie w pkt 9 w/w art.10 ust.1 pojęcia "innych źródeł" jako źródła przychodów podlegających opodatkowaniu, w przepisie art. 20 ust. 1 konkretyzuje pojęcie "innych źródeł przychodów", poprzez przykładowe wskazanie innych źródeł, używając określenia "w szczególności".

I tak zgodnie z tym przepisem należą do nich m.in. "inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12 - 14 i 17. Wprawdzie pojęcie "nieodpłatnego świadczenia" nie zostało zdefiniowane w u.p.d.o.f., tym niemniej w orzecznictwie ugruntowany został pogląd, że ma ono szerszy zakres niż w prawie cywilnym, z tego to przede wszystkim względu, że obejmuje ono wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, tj. nie związane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy (por. wyrok NSA z dnia 23 września 2010r., sygn. akt II FSK 716/09, wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2015r., sygn. akt II FSK 1138/13, wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2016r., sygn.akt II FSK 2805/13, jak i wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Gl 394/09).

W orzecznictwie przyjęto że obok pieniędzy i wartości pieniężnych, ustawodawca w art. 11 w/w ustawy o podatku dochodowym (...), za przychody uważa również wartości otrzymanych świadczeń w naturze, "inne nieodpłatne świadczenia", podkreślając, że "przychodem są nie tylko aktywa zwiększające majątek podatnika, ale także zmniejszenie jego pasywów" (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 2015 r., II FSK 1026/13). Oznacza to, że tego rodzaju "nieodpłatnym świadczeniem" jest także umorzenie wymagalnych należności ciążących na osobie fizycznej, wynikłych z zawartej przez nią umowy. Rezygnacja z tych świadczeń przez wierzyciela stanowi w istocie zwolnienie dłużnika z długu (art. 508 Kodeksu cywilnego) i oznacza uzyskanie po stronie dłużnika, podlegającego opodatkowaniu nieodpłatnego świadczenia wyrażającego się w zmniejszeniu określonych ciężarów majątkowych. Gdyby nie umorzenie tych należności, dłużnik byłby zobowiązany do ich uiszczenia, co powodowałoby uszczuplenie jego majątku (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Gl 394/09 i powoływane tam orzecznictwo).

Poza tym, zwrócić należy uwagę na to, że zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 21 ust. 1 pkt 97b) zwolnienie od podatku dotyczy wyłącznie kwot należności dotyczącej zaległej opłaty z tytułu czynszu najmu lokalu mieszkalnego. Oznacza to, że ustawodawca, uznał, że tylko tego rodzaju należność nie podlega opodatkowaniu. Tymczasem należność z tytułu najmu lokalu użytkowego jakim jest garaż nie jest objęta tym zwolnieniem.

Powyższe ustalenia pozwalają – w ocenie Sądu na stwierdzenie, że w niniejszej sprawie kwota - wartość umorzonych należności z tytułu opłat za lokal użytkowy, jest dochodem w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Stąd organy, ustalając dochód rodziny Skarżącej, zasadnie uwzględniły w nim kwotę [...] zł z tytułu częściowego umorzenia zobowiązania za korzystanie z garażu. Wskazać przy tym należy, że w myśl zasady powszechności opodatkowania, ustanowionej w art.9 ust.1 w/w ustawy o podatku dochodowym (..), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art.21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W tej sytuacji zasadne było doliczenie umorzonej kwoty zaległości (należności) czynszowej do dochodu rodziny skarżącej za ten rok. W konsekwencji powyższych ustaleń należy stwierdzić, że organy administracyjne obu instancji prawidłowo ustaliły dochód w rodzinie strony skarżącej, który w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kryterium dochodowe uprawniające do przedmiotowego świadczenia.

Sąd nie ma wątpliwości, że sytuacja rodzony skarżącej jest wyjątkowo trudna. Jednakże ani organy administracyjne ani sąd administracyjny nie są uprawnione do kierowania się zasadami współżycia społecznego w sprawach dotyczących przyznawania świadczeń z ustawy o świadczeniach rodzinnych. Decyzje wydawane na podstawie tej ustawy nie mają bowiem charakteru uznaniowego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 50/09 opubl. LEX nr 533503). O przyznaniu świadczenia decydują wyłącznie kryteria ustawowe. Brak uznaniowości oznacza brak swobody organu co do uznania, że pomimo niespełnienia ustawowych przesłanek, świadczenie można przyznać również z uwagi na zaistniałą trudną sytuację finansową, społeczną, czy też zdrowotną strony. Dlatego Sąd oddalił wniosek dowodowy strony skarżącej dotyczący przeprowadzenia dowodów z dokumentów odzwierciedlających stan zdrowia męża skarżącej i konieczności opieki nad nim świadczonej przez żonę.

W niniejszej sprawie nie doszło także do naruszenia zasady sprawiedliwości społecznej, wpływającej na rozumienie zasady równości. Choć sprawiedliwość społeczna łączy się z konstytucyjną zasadą równości, to nie oznacza konieczności przyznania wszystkim kategoriom obywateli (grup podmiotów) jednakowych praw i obowiązków. Poszczególne kategorie podmiotów winny być traktowane równo, tzn. według jednakowej miary, bez zróżnicowań dyskryminujących i faworyzujących, tylko wówczas, gdy u podłoża określonych regulacji prawnych leży jednakowa sytuacja faktyczna tych podmiotów (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 11.12.1996 r., K 11/96, OTK 1996/6/54, s. 411, aprobowane przez B. Banaszaka, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, C.H. Beck 2012, s. 53-57, nb 12). Z tych zatem względów nie doszło do naruszenia Konstytucji RP.

Wyrażona w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasada równości wobec prawa nie daje samoistnej podstawy do przyjęcia, iż wszystkie osoby znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej, zdrowotnej i osobistej uprawnione są do przyznania świadczeń rodzinnych. Konstytucja RP stanowi jedynie o prawie do zabezpieczenia społecznego, przy czym samo powołanie się na ten przepis nie jest wystarczającą podstawą do udzielenia świadczenia z pomocy społecznej (por. wyrok SN z dnia 14 marca 2002 r., III RN 141/01, OSNP 2002, nr 24, poz. 584).

Art. 71 ust. 1 zd. 1 Konstytucji nie może być podstawą do dochodzenia roszczeń na podstawie Konstytucji. Art. 71 ust. 1 zd. 2 formułuje prawo podmiotowe, które może być dochodzone tylko "w granicach określonych w ustawie" (art. 81 Konstytucji). Utrwalony jest pogląd, iż przepisy art. 32 ust. 1 i art. 67 Konstytucji nie mogą być samoistnym źródłem roszczeń o zasiłek (por. wyrok SN z dnia 14 marca 2002 r.- III RN 141/01, OSNP 2002/24/584).

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji, nie wykazała zatem by zaskarżona decyzja, jak poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydana została z naruszeniem przepisów, o którym stanowi art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organy w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny i na jego podstawie uznały, że rodzina skarżącej nie spełnia kryterium dochodowego od którego zależy przyznanie zasiłku opiekuńczego. Organy, wbrew zarzutom skargi (p. rozprawa), nie dopuściły się naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa materialnego z powodów wskazanych we wcześniejszej części uzasadnienia.

Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w wyroku.

-----------------------

1