Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 390/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6013 Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.50,28,51
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: par.236,242,244
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: WSA Paweł Darmoń WSA Krystyna Daniel (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2016 r. sprawy ze skargi A.P. i R.P. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 29 stycznia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia do stanu poprzedniego uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki decyzja nr [....] r. na podstawie art. 51 ust. l pkt l oraz art. 80 ust. 2 pkt l, art. 83 ust. l ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2013 r. póz. 1409 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego nakazał właścicielom mieszkania przy ul. [....] w K. :

1, P. A.P. , ul. [....] K. ,

2. P. R.P. , ul. [....] K. ,

przywrócić do stanu poprzedniego czyli zgodnego z projektem budowlanym

podest i drzwi wejściowe na klatce schodowej na czwartej kondygnacji przy mieszkaniu nr [....] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [....] w K. przez:

Zdemontowanie spocznika na klatce schodowej przed wejściem do mieszkania nr [....] ,

Zdemontowanie istniejących drzwi wejściowych do mieszkania [....] i ponowne wprawienie zgodnie z wymaganiami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, póz. 690 z późn. Zm. ), tj. w taki sposób by otwierały się do wewnątrz mieszkania.

Termin wykonania powyższego ustalił na 31.01.2016 r.

PINB w K. — Powiat Grodzki przeprowadził postępowanie wyjaśniające z wniosku Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej [....] z siedzibą w K. przy ul. [....] dotyczącego samowolnie wykonanej przebudowy drzwi zewnętrznych do mieszkania nr [....] oraz spocznika przed mieszkaniem nr [....] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [....] w K. . Przebudowę zrealizowano bez zgody z właściwego organu administracji architektoniczne - budowlanej w sposób niezgodny z warunkami technicznymi.

W dniu [....] .2013 r. podczas czynności kontrolnych stwierdzono że: na czwartej kondygnacji w budynku przy ul. [....] drzwi mieszkania nr [....]

1

otwierają się na zewnątrz w kierunku spocznika. Otwieranie drzwi tworzy kolizję ze schodami w kierunku strychu. Przed wejściem do mieszkania wykonano podniesienie ok. 6 cm. tworzące dodatkowy stopień na spoczniku, oraz obniżające pierwszy stopień schodów na strych. Drzwi otwierają się "na zewnątrz" mieszkania, przy szybkim schodzeniu po schodach z górnego poziomu może dojść do kolizji przy energicznym otwarciu drzwi. Organ l instancji stwierdził zatem zagrożenie na drodze ewakuacyjnej, polegające na niewłaściwym otwieraniu się drzwi do lokalu, stwierdzoną trwałą zabudowę drogi ewakuacyjnej poprzez wykonanie dodatkowego progu.

W dniu [....] .2013 r. skontrolowano dokumenty utrzymania budynku w których nie stwierdzono jakichkolwiek informacji dotyczących zrealizowanych robót budowlanych w zakresie drzwi wejściowych do mieszkania [....] . Wezwano właścicieli mieszkania nr [....] przy ul. [....] w K. w celu przedstawienia dokumentów związanych z przedmiotowymi robotami budowlanymi. Zgodnie z oświadczeniem R.P. cyt: "Drzwi do lokalu mieszkalnego znajdowały się w tym samym miejscu, wymieniono je tylko z białych na brązowe, zawsze odmykały się na zewnątrz. Wymiana drzwi z białych na brązowe nastąpiła w 1998 r. i wówczas dobudowano podeścik przed drzwiami Nie zgłoszono w [....]. " Zgodnie z oświadczeniem A.P. cyt.: "Przedmiotowe drzwi wraz z podestem wykonano w 1996 r. podczas realizacji budowy budynku przy ul. [....] . Pozwolenia na użytkowanie udzielono przez PINB w lipcu 1997 na co Spółdzielnia Mieszkaniowa [....] powinna posiadać odpowiednie dokumenty - projekt budowlany z uzyskana zgoda inż. H. (projektant główny inwestycji)". W oparciu o powyższe PINB w K. - Powiat Grodzki w dniu 04.04.2014 r. wszczął postępowanie administracyjne. W dniu 06.05.2014 r. A.P. zawnioskowała o dołączenie do ww. akt sprawy przez Spółdzielnię Mieszkaniową [....] projektu budowlanego kondygnacji po zmianach adaptacyjnych inwestycji przy ul [....] w K. dotyczącej mieszkania dwupoziomowego nr [....] , klatka VII. PINB w K. - Powiat Grodzki pismem z [....] .2014 r. zwrócił się do UMK WAiU z prośbą o wypożyczenie akt [....] związanych z przyjęciem do użytkowania budynku nr [....] przy ul. [....] w K. , oraz wezwał SM [....] do przedłożenia dokumentacji pozwalającej ustalić stan obiektu przy przyjmowaniu go do użytkowania. Przedstawiciel SM [....] w dniu 09.01.2015 r. przedstawił

kilka pism A.P. do SM [....] dotyczących zmian adaptacyjnych w mieszkaniu [....] : parapetów, likwidacji ścianek działowych, przeniesienia ścianki działowej, zamurowania otworu drzwiowego do kuchni, montażu stolarki drzwiowej z ościeżnicami, rezygnacji z tynku w łazience, montażu urządzeń sanitarnych, wymiany stolarki okiennej, likwidacji instalacji gazowej w kuchni, zamurowania otworu drzwiowego z klatki schodowej na strych, montażu ceramiki sanitarnej. W przedstawionych zmianach nie zawarto robót budowlanych dotyczących drzwi wejściowych, czy podestu na klatce schodowej.

Przedstawiony Operat Wyodrębnienia samodzielnych lokali autorstwa mgr inż. arch. A.W. z maja 2002 r. nie wykazuje na klatce schodowej przy mieszkaniu [....] dodatkowego podestu, dodatkowo drzwi wejściowe otwierane są do środka mieszkania. W oświadczeniu Prezesa SM. [....] cyt: "w zasobach SM nie zostały znalezione żadne inne dokumenty dotyczące mieszkania [....] przy ul. [....] . Z przedstawionej dokumentacji wynika, że przyszli właściciele mieszkania [....] w sprawie adaptacji mieszkania prowadzili korespondencję również bezpośrednio z wykonawcą robót"

UMK WAiU pismem z dnia 16.02.2015 r. wskazał, że nie odnalazł dokumentów, o które zwrócił się organ i wyjaśnił, że akta dotyczące budowy budynku przechowywane przez okres 10 lat. Mimo wydłużenia terminu do złożenia dokumentacji związane z montażem drzwi i i wykonaniem podestu A.P. - nie uzupełniła dokumentacji.

Zgodnie z wymaganiami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2012 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, póz. 690 ze zm.) w stosunku do dróg ewakuacyjnych art. 242 " ust. l Szerokość poziomych dróg ewakuacyjnych należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać jednocześnie na danej kondygnacji budynku, przyjmując co najmniej 0,6 m na 100 osób, lecz nie mniej niż 1,4 m. ust. 2 Dopuszcza się zmniejszenie szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej do 1,2 m, jeżeli jest ona przeznaczona do ewakuacji nie więcej niż 20 osób. ust. 3 Skrzydła drzwi, stanowiących wyjście na drogę ewakuacyjną nie mogą po ich całkowitym otwarciu, zmniejszać wymaganej szerokości tej drogi. Montaż drzwi wejściowych do mieszkania otwieranych na klatkę schodową które w momencie otwarcia drzwi zawężają spocznik drogi ewakuacyjnej, dodatkowo powodują kolizję z

dostępnością do skrzynki WLZ, obwodu adm. TL, zabezpieczeniem przełącznikowym i domofonem. W myśl art. 192 ust. 5 warunków technicznych cyt.: "Miejsce lub pomieszczenie przeznaczone na osprzęt i urządzenia instalacyjne powinno być łatwo dostępne dla obsługi technicznej (...). Ponieważ wykonane roboty budowlane dotyczą również wykonania dodatkowego spocznika na 4 kondygnacji przed mieszkaniem nr [....] , który tworzy kolejny stopień o wys. 0,6 cm na drodze komunikacji wewnętrznej obiektu wskazano, ze zgodnie z art. 244 ust. l ww. rozporządzenia godnie z którym na drogach ewakuacyjnych jest zabronione stosowanie: 1) spoczników ze stopniami.

W oparciu o powyższe, organ nadzoru budowlanego stwierdził, iż przedmiotowe roboty budowlane podlegają dyspozycji art. 51 ust. l ustawy Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. 1409 ze zm.), zgodnie z którym Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia o którym mowa w art. 50 ust. l właściwy organ w drodze decyzji:

nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (...)

nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (...).

Ponieważ zrealizowane roboty budowlane nie odpowiadają rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2012 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, póz. 690 ze zm.), dlatego nie ma możliwości ich legalizacji, zatem koniecznym jest doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

R.P. i A.P. złożyli odwołanie od decyzji organu l instancji.

[....] Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego w K. decyzją nr [....] r. z 29 stycznia 2016 r. znak: [....] na podstawie art. 138 § l pkt 2 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14.06.1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst Dz. U z 2016r.) w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 07.07.1994r. Prawo budowlane po rozpatrzeniu odwołania P. R.P. i P. A.P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki nr [....] z dnia 20.11.2015r uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania

nałożonego obowiązku i orzekam nowy termin wykonania robót budowlanych do dnia 31 marca 2016r., w pozostałej części utrzymuję zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu MWINB w K. stwierdził, że przebieg postępowania i stan faktyczny sprawy wynikający ze zgromadzonego, materiału dowodowego, który został w sposób obszerny i wyczerpujący przedstawiony przez PINB w skarżonej decyzji, a po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego wskazał, ze w sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 51 ust. l pkt. l ustawy z dnia 07.107.1994r. Prawo budowlane, zgodnie z którym przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. l, właściwy organ w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego .

Z uwagi na charakter wykonanych robót budowlanych, wykonanie spocznika oraz zmiana zamontowania drzwi do mieszkania nr [....] przy ul. [....] w K. zostały przez PINB zakwalifikowane jako podlegające reżimowi trybu tzw. postępowania naprawczego, prowadzonego w oparciu o ściśle powiązane ze sobą artykuły 50-51 u.p.b. Tryb ten stosowany jest w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. l i 49b ust. l u.p.b., czyli w sytuacjach innych niż budowa obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, bez dokonania zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.

Organ l instancji w uzasadnieniu skarżonej decyzji wskazał, iż przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane w sposób istotnie odbiegający do ustaleń i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 50 ust. 1. Z uwagi na zakończenie prowadzenia robót budowlanych, organ l instancji odstąpił od wdrożenia sankcji wynikającej z art. 50 ustawy Prawo budowlane. Po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, MWINB w K. stwierdza, iż podziela stanowisko organu l instancji wyrażone w sentencji skarżonej decyzji, wskazując, że obowiązkiem organów budowlanych jest wymuszenie na inwestorze dokonania zmian lub przeróbek koniecznych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z warunkami i wymogami określonymi w pozwoleniu na budowę lub w przepisach. Dopiero niewykonanie takiego obowiązku uprawnia organ do nakazania zaniechania dalszych robót bądź rozbiórki obiektu lub jego części (por. np. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 10 listopada 2010 r., sygn. akt: II SA/Bd 789/10 oraz WSA w Białymstoku z 16 czerwca 2009 r., sygn. akt:

II SA/Bk 178/09). Zatem dopiero ustalenie, że nastąpiło niedające się usunąć naruszenie prawa zobowiązuje właściwy organ do wydania decyzji w oparciu o art. 51 ust. l pkt l ustawy Prawo budowlane.

Przez pojęcie zawarte w art. 50 ust. l pkt 4 ustawy Prawo budowlane dotyczące wykonywania robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w (...) przepisach, należy rozumieć m. in. przepisy wykonawcze do ustawy Prawo budowlane, które odnoszą się do warunków technicznych budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych.

MWINB podkreślił, że organ l instancji, mimo przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, nie uzyskał zatwierdzonego decyzją pozwolenia na budowę projektu budowlanego dla budynku przy ul. [....] w K. Brak dokumentacji projektowej, w ocenie MWINB, nie stanowi domniemania pozytywnego załatwienia sprawy dla Skarżących, a organ l instancji prawidłowo rozstrzygnął sprawę w oparciu o materiał dowodowy możliwy do pozyskania. Zgodnie z zawartą w art. 80 kpa zasadą swobodnej oceny dowodów organ administracji publicznej nie jest związany żadnymi przepisami odnośnie wartości poszczególnych dowodów, ale dokonuje oceny według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, - wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności, zgodnie z własną oceną ustala stan faktyczny (por. Małgorzata Jaśkowska, Andrzej Wróbel - Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, LEX, 2015). Mając na uwadze treść art. 76 § l kpa, zgodnie z którym dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, jak również art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona - w ocenie organu odwoławczego PINB zasadnie uznał, że akta sprawy pozwalają na stwierdzenie, że wykonanie spocznika oraz zmiana zamontowania drzwi do mieszkania nr [....] przy ul. [....] w K. zostały wykonane samowolnie przez właścicieli mieszkania nr [....] . Świadczy o tym przede wszystkim operat wyodrębnienia samodzielnych lokali z maja 2002r., sporządzony przez projektantów: mgr inż. arch. A.W. , mgr inż. arch. A.K. oraz mgr inż. arch. R.J. , z którego wynika jednoznacznie, iż drzwi mieszkania

otwierają się do środka i brak jest dodatkowego podestu. Potwierdzają to inne dokumenty zgromadzone w niniejszym postępowaniu, w szczególności protokoły okresowych kontroli stanu sprawności technicznej obiektu.

Wskazać należy, że przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane w dacie obowiązywania Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r., nr 75 póz. 690 ze zm.). W rozdziale 3 "Strefy pożarowe i oddzielenia przeciwpożarowe" w § 242 wskazano: 1. Szerokość poziomych dróg ewakuacyjnych należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać jednocześnie na danej kondygnacji budynku, przyjmując co najmniej 0,6 m na 100 osób, lecz nie mniej niż 1,4 m.

2. Dopuszcza się zmniejszenie szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej do 1,2

m, jeżeli jest ona przeznaczona do ewakuacji nie więcej niż 20 osób.

3. Wysokość drogi ewakuacyjnej powinna wynosić co najmniej 2,2 m,

natomiast wysokość lokalnego obniżenia 2 m, przy czym długość obniżonego odcinka

drogi nie może być większa niż 1,5 m.

4. Skrzydła drzwi, stanowiących wyjście na drogę ewakuacyjną, nie mogą,

po ich całkowitym otwarciu, zmniejszać wymaganej szerokości tej drogi.

Ponadto w § 244 w/w rozporządzenia wskazano: 1. Na drogach ewakuacyjnych jest zabronione stosowanie:

1) spoczników ze stopniami;

2) schodów ze stopniami zabiegowymi, jeżeli schody te są jedyną drogą

ewakuacyjną (..).

Zatem wykonanie spocznika oraz zmiana zamontowania drzwi do mieszkania nr [....] przy ul. [....] w K. nie spełniała warunków technicznych już w dacie ich wykonania, nie spełnia ich ponadto w świetle obecnie obowiązującego Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., póz. 1422 ze zm.).

W niniejszej sprawie nie zachodzi możliwość nałożenia na inwestorów obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnie z prawem, gdyż nie odpowiadają Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r.

Z uwagi na istotną niezgodność przedmiotowego podestu i sposobu otwierania drzwi z przepisami oraz niemożność nałożenia na inwestorów obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych schodów zewnętrznych do stanu zgodnego z prawem, organ l instancji, w ocenie [....] WINB w K. , prawidłowo nałożył na R.P. i A.P. nakaz zdemontowanie spocznika na klatce schodowej przed wejściem do mieszkania nr [....] oraz zdemontowania istniejących drzwi wejściowych do mieszkania [....] i ponowne wprawienie zgodnie z wymaganiami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12.04. 2002r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących błędnego ustalenia przez PINB stanu faktycznego sprawy, wskazał, że organ l instancji wziął pod uwagę całokształt materiału dowodowego w sprawie. MWINB nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego oraz nie powziął wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy z uwagi na zebranie przez PINB zgodnie z wymogami art. 7 i 77 kpa materiału dowodowego wystarczającego do rozpatrzenia sprawy. Skorzystał z przyznanych mu przez art. 138 § l pkt 2 Kpa kompetencji reformacyjnych i uchylił w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku decyzję PINB z dnia 20.11.2015r., a w pozostałej części utrzymał ją mocy. Uznał, że wydana przez niego decyzja nie narusza zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego ze względu dokonana zmianę terminu wykonania nałożonego obowiązku pozostawiając tożsamą podstawę prawną decyzji.

A.P. i R.P. wnieśli na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się stwierdzenia jej wadliwości bądź nieważności i uchylenia w całości.

Zdaniem skarżących zaskarżona decyzja rażąco narusza obowiązujące prawo poprzez błędne ustalenia faktyczne bądź ich brak, dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego i naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Zarzucili, że organ drugiej instancji zignorował zarzuty zawarte w odwołaniu oraz przytoczył przepisy prawa, które nie odnoszą się do sprawy. Skarżący zarzucili, że organy powołały się na datę wykonania robót budowlanych, mimo, że ta nigdy nie została określona oraz przyjęły, że to skarżący wykonywali samowolnie zaskarżone prace budowlane mimo, że organy obficie cytują treść pism, w których to skarżący

8

zlecali inwestorowi budynku liczne przeróbki wewnątrz mieszkania, zaliczyły też w poczet dowodów szkice, rysunki i fragmenty dokumentacji nie mające związku ze sprawą.

Podnieśli, że cyt. w decyzji "Operat wyodrębnienia samodzielnych lokali" został sporządzony dla celów ustanowienia prawa odrębnej własności poszczególnych lokali i określenia ich udziałów w nieruchomości wspólnej, a "kwestie architektury budynku wymieniony operat traktuje schematycznie i symbolicznie, w największym możliwym stopniu uproszczenia oraz, w którym położenie ścianek działowych, ścian kolankowych i ciągów kominowych w mieszkaniu nr [....] jest inne od rzeczywistego. Skarżący podnieśli, że skoro roboty nie były wykonane w okresie eksploatacji budynku, to musiały być zrealizowane przed oddaniem budynku do użytkowania. Ich zdaniem brak dokumentacji dotyczącej przejmowaniu budynku do użytkowania, którą powinna dysponować Spółdzielnia Mieszkaniowa [....] - zarządca i inwestor budynku przy ul. [....] , nie pozwala jednoznacznie wskazać, czy dopuszczono się samowoli budowlanej i czy istniejące rozwiązania architektoniczne mogą być kwestionowane i kto jest odpowiedzialny za istniejący stan rzeczy. Brak ww. dokumentacji nie powianiem prowadzić do negatywnych skutków dla skarżących, tym bardzie , ze zgodnie z art. 63 pkt 1 ustawy Prawo budowlane zarządca lub właściciel budynku mają obowiązek przechowywania wspomnianych dokumentów przez okres istnienia obiektu.

W piśmie procesowym z 19 lipca 2016 r. pełnomocnik skarżących uzupełnił zarzuty skargi. Podniósł naruszenie prawa procesowego tj. art. 7, 77 §1 i 80 kpa poprzez niezgodne z rzeczywistością ustalenie, co do czasu wykonania robót budowlanych i stanu przed robotami oraz naruszenie prawa materialnego tj. art. 6 i7 kpa w zw. z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015r., póz. 1422) poprzez nałożenie na strony obowiązku który nie ma oparcia w prawie, tj. niema podstawy do określenia kierunku otwierania drzwi wejściowych do mieszkania. Pełnomocnik zarzucił, że w toku postępowania nie dokonano prawdziwych ustaleń faktycznych, tj. nie uzyskano: projektu budowlanego z zakceptowanymi zmianami adaptacyjnymi dla lokalu dwupoziomowego nr [....] , dziennika budowy, protokołu odbioru technicznego budynku, oświadczenia

kierownika budowy i decyzji o dopuszczeniu do użytkowania budynku. Wszystkie te dokumenty powinna posiadać Spółdzielnia Mieszkaniowa [....] w K.

Jak skarżący zauważyli w odwołaniu z 9 grudnia 2015 r., przepisy o warunkach technicznych budynków nie zawierają wymogu otwierania drzwi wejściowych do mieszkania w budynku wielorodzinnym do wewnątrz. Wskazali też, że usunięcie spocznika doprowadzi do naruszenia przepisów o wysokości progu.

Wskazał, że stopień na spoczniku nie ma żadnego negatywnego wpływu na bezpieczeństwo ewakuacji oraz że stan faktyczny przy wejściu do mieszkania nr [....] nie narusza przepisów w tym § 242 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.

Na rozprawie w dniu [....] 2016 r. R.P. przyznał, że " na etapie budowy wprowadzono formalne zmiany do projektu budowlanego", wskazując nadto, że gdyby było inaczej - spółdzielnia by zareagowała. Skarżący wskazał, że zmianie sposobu otwierania drzwi stoi na przeszkodzie chociażby lokalizacja schodów wewnątrz jego mieszkania.

MWINB w K. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddaleni, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Stosownie do przepisu art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. póz. 270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a

Skarga zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są zasadne.

Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest prawidłowość nałożenia na R.P. i A.P. - jako współwłaścicieli mieszkania nr [....] w budynku przy ul. [....] i inwestorów w zakresie objętym obowiązkiem wskazanym poniżej - na podstawie art. 51 ust 1 ustawy z 7. 07. 1994 r. Prawo

10

budowlane obowiązku przywrócenia do stanu poprzedniego czyli zgodnego z projektem budowlanym podestu i drzwi wejściowych na klatce schodowej na czwartej kondygnacji przy mieszkaniu nr [....] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [....] w K. przez: zdemontowanie spocznika na klatce schodowej przed wejściem do mieszkania nr [....] oraz zdemontowanie istniejących drzwi wejściowych do mieszkania [....] i ponowne wprawienie zgodnie z wymaganiami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, póz. 690 z późn. zm), tj. w taki sposób by otwierały się do wewnątrz mieszkania. Powyższy obowiązek został utrzymany decyzją MWINB w K. z dnia 29 stycznia 2016 r.

Na wstępie należy wskazać, że przedmiotowe postępowanie administracyjne zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy z dnia 20.02.2015r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015r., póz. 443), zgodnie z art. 6. ust. 1. w/w ustawy nowelizującej: do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepisy art. 50-51 ustawy z 7. 07. 1994 r. Prawo budowlane regulują tryb i zasady tzw. postępowania naprawczego. Zasadniczym celem tego postępowania jest zbadanie przez organ nadzoru budowlanego czy wykonane, w warunkach określonych w art. 50 ust.1 w/w ustawy, roboty budowlane spełniają wymogi sformułowane w przepisach prawa oraz czy są zgodne z zasadami wiedzy technicznej, a w sytuacji stwierdzenia uchybień w w/w zakresie zobligowanie inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego do doprowadzenia w/w robót do stanu zgodnego z w/w wymogami.

Przedmiotowe postępowanie było prowadzone z urzędu w związku z zawiadomieniem skierowanym do organu l instancji w piśmie z 4.12. 2012 r. przez SM [....] w K. , w którym wskazano na samowolnie wykonaną zmianę sposobu zamontowania drzwi wejściowych do mieszkania nr [....] w budynku przy ul. [....] (poprzednio budynek nr [....] ) w K. oraz wykonanie spocznika przed ww. mieszkaniem Prowadząc przedmiotowe postępowanie organy ustaliły,, że stroną postępowania oprócz SM są A.P. i R.P. jako współwłaściciele wyodrębnionego, samodzielnego lokalu mieszkalnego nr [....] , a zarazem inwestorzy wyżej opisanych robót budowlanych.

11

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy obu instancji uznały, że

zachodzi konieczność zastosowania przepisu art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego.

Zgodnie z jego treścią organ nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych

bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do

stanu poprzedniego. Decyzje w oparciu o ww. przepis wydaje właściwy organ nadzoru budowlanego w sytuacjach, gdy nie ma możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonywanych lub już wykonanych robót budowlanych, o czym mowa w pkt 2 i 3 ust. 1 art. 50. Nakazy wynikające z art. 51 ust. 1 pkt 1, w tym nakaz najczęściej miejsce, gdy roboty budowlane zostały wykonane z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych lub dotyczących bezpieczeństwa przeciwpożarowego.

Decyzje wydane w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 mogą dotyczyć wszystkich czterech

przypadków określonych w art. 50 ust. 1 tj. gdy roboty budowlane (w przypadkach

innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub 49b ust 1 ) wykonane zostały bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia (art. 50 ust. 1 pkt 1), w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (pkt 2), na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 (pkt. 3 ) lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach (pkt 4). Oceny w tym zakresie dokonują organy nadzoru budowlanego, a wydanie decyzji na podstawie pkt 1 ust. 1art. 51, z uwagi na jej skutki, musi się opierać na dogłębnie i wszechstronnie zgromadzonym i ocenionym materiale dowodowym, przy czym istotne jest zbadanie czy nie zachodzą warunki do zastosowania normy z art. 51 ust 1 pkt. 2 i 3. Trzeba także podkreślić, że wydanie jednej z decyzji w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 oznacza zakończenie postępowania naprawczego wynikiem negatywnym dla inwestora.

Sytuacje, w których zachodzi konieczność wydania jednej z decyzji wymienionych w

art. 51 ust. 1 pkt 1, należy uznać za wyjątkowe i wydawane w sytuacjach, w których

wykonane lub wykonywane roboty musiałyby spowodować poważne naruszenie

przepisów Prawa budowlanego w tym techniczno-budowlanych, p. poż. lub innych

przepisów prawa administracyjnego. W związku z powyższym ustalenia organów

nadzoru budowlanego muszą być poczynione na podstawie całokształtu wyczerpująco zebranego materiału dowodowego (zgodnie z wymogami art. 7, 77 § 1, 80 kpa).

12

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy organy ustaliły w oparciu o

przeprowadzona kontrolę, oświadczenia skarżących oraz pozyskane od SM [....] dokumenty, że zamontowanie na [....] p. drzwi wejściowych do mieszkania nr [....] w budynku wielomieszkaniowego przy ul. [....] w taki sposób, że otwierają się na zewnątrz mieszkania oraz podniesienie przed wejściem do mieszkania nr [....] spocznika tworzącego dodatkowy stopień o wys. ok.4,5 - 6 cm narusza przepisy techniczno-budowlane w zakresie ochrony p.poż., w tym art. 242 i art 244 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, póz. 690 ze zm.) - dalej jako rozporządzenie oraz § 16rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. nr 109, póz. 719) - dalej w skrócie jako "rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej". Zgodnie z ww. przepisami, szerokość poziomych dróg ewakuacyjnych należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać jednocześnie na danej kondygnacji budynku, przyjmując co najmniej 0,6 m na 100osób, lecz nie mniej niż 1,4 m (§ 242 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych). Dopuszcza się zmniejszenie szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej do 1,2 m, jeżeli jest ona przeznaczona do ewakuacji nie więcej niż 20 osób (§ 242 ust.2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych). Skrzydła drzwi, stanowiących wyjście na drogę ewakuacyjną, nie mogą, po ich całkowitym otwarciu, zmniejszać wymaganej szerokości tej drogi (§ 242 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych). Z przepisów § 16 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej wynika natomiast, że użytkowany budynek uznaje się za zagrażający życiu ludzi, gdy występujące w nim warunki techniczne nie zapewniają możliwość ewakuacji ludzi. Podstawą do stwierdzenia, że w budynku występują warunki techniczne, o których mowa w ustępie 1, z zastrzeżeniem § 45, może byćm.in. sytuacja, gdy szerokość przejścia, dojścia lub wyjścia ewakuacyjnego albo biegu bądź spocznika klatki schodowej służącej ewakuacji, mniejsza jest o ponad jedną trzecią od określonej w przepisach techniczno-budowlanych. Z kolei zgodnie z treścią art. 244 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. na drogach ewakuacyjnych jest zabronione stosowanie spoczników ze stopniami.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy kwestią zasadniczą było zatem

13

ustalenie czy przedmiotowe drzwi do lokalu nr [....] zamontowane tak, że otwierają się na zewnątrz oraz spocznik ze stopniem wykonany przy ww. drzwiach powodują, że budynek wielorodzinny przy ul. [....] stał się obiektem budowlanym , który może zagrażać życiu ludzi ponieważ zmiany naruszają przepisy w zakresie bezpieczeństwa p.poż. Nie budzi bowiem wątpliwości, że co do zasady przepisy prawa budowlanego dopuszczają montaż drzwi wejściowych do lokalu mieszkalnego otwierające się na zewnątrz mieszkania, przy czym ograniczenie takiej możliwości wystąpi w sytuacji gdy takie rozwiązanie znajdzie się w kolizji z wymaganiami bezpieczeństwa ludzi określonymi w przepisach szczególnych, w tym dotyczących zagrożeń przeciwpożarowych. W szczególności - co wprost regulują wskazane przepisy prawa - jeżeli sposób umieszczenia i otwierania drzwi zawęża drogę ewakuacyjną to montaż drzwi wejściowych nie może być dokonywany dowolnie przez właścicieli wyodrębnionego lokalu mieszkalnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 lipca 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 980/98).

W tym miejscu trzeba wskazać, że organy nie pozyskały projektu budowlanego przedmiotowego budynku jakkolwiek zwracały się do archiwum miejskiego i do SM [....] to jednak z otrzymanej dokumentacji w tym kopii operatu wyodrębnienia samodzielnych lokali nieruchomości przy ul. [....] w K. , sporządzonego w maju 2002 r. przez mgr inż. arch: A.W. , A.K. i R.J. , sprawdzonego przez mgr inż. W.P. jednoznacznie wynika, że wszystkie lokale mieszkalne objęte operatem, w tym mieszkanie nr [....] mają drzwi wejściowe otwierające się do wewnątrz mieszkania. Zarzut skargi, że znajdujące się w operacie rzuty poszczególnych pięter w budynku są: "symboliczne, schematyczne i dalekie od stanu rzeczywistego" nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący podnieśli, że skoro roboty nie były wykonane w okresie eksploatacji budynku, to musiały być zrealizowane przed oddaniem budynku do użytkowania, przy czym R.P. w swoim oświadczeniu z dnia [....] . 2013 r. wskazał, że: drzwi do lokali znajdowały się zawsze w tym miejscu, wymieniono je tylko z białych na brązowe, zawsze otwierały się na zewnątrz". Nadto oświadczył, że "wymiana drzwi nastąpiła w 1998 r. i wówczas dobudowano podbicie przed drzwiami. Nie zgłaszano w WAiU (...)". Mając powyższe na uwadze zarzut, że drzwi do jednego mieszkania otwierały się inaczej należy uznać za niewiarygodny. Nadto w aktach sprawy znajduje się dokumentacja przedłożona przez SM [....]

dotycząca planowanych za zgoda spółdzielni robót budowlanych w mieszkaniu nr [....] . Pisma w tej sprawie składała A.P. , prosząc o pozwolenie na wykonanie robót polegających m. in likwidacji i przebudowie ścianek działowych, montażu stolarki drzwiowej, zamurowaniu otworu drzwiowego z klatki schodowej na strych ( mieszkanie nr [....] jest obecnie mieszkaniem dwupoziomowym, górny poziom stanowi lokal "na strychu"). Do pisma z września 1994 r. załączono rys. planu mieszkania z zaznaczonymi, projektowanymi zmianami, z którego również wynika, że drzwi mieszkania skarżących otwierają się do wewnątrz lokalu.

Co do spocznika wykonanego przy drzwiach nr [....] jest on zawsze niezgodny z ww. przepisem art. 244 rozporządzenia gdy znajduje się na drodze ewakuacyjnej. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie należało w sposób nie budzący wątpliwości ustalić czy ww. spocznik i drzwi do mieszkania nr [....] znajdują się na drodze ewakuacyjnej w przedmiotowym budynku. Powyższa kwestia jest o tyle istotna, że mieszkanie nr [....] znajduje się na IV piętrze i jest w istocie mieszkaniem dwupoziomowym i powstał z połączenia z lokalem znajdującym się na strychu. Jak wynika z uzasadnienia skarżonej decyzji podczas kontroli przeprowadzonej przez pracowników organu l instancji w dniu [....] 2013 r. ustalono, że "otwieranie przedmiotowych drzwi na zewnątrz tworzy kolizję ze schodami w kierunku strychu (...) i przy szybkim schodzeniu po schodach z górnego poziomu może dojść do kolizji przy energicznym otwarciu drzwi". Jak wynika z dokumentacji przedłożonej do akt administracyjnych - pozyskanej od SM [....] w K. , dotyczącej robót budowlanych prowadzonych na wniosek skarżących w przedmiotowym mieszkaniu roboty te obejmowały również zamurowanie drzwi do lokalu na strychu, stanowiącego górną kondygnację przedmiotowego mieszkania. Z kolei na rozprawie w dniu [....] 2016 r. R.P. wskazał, że: "zmianie sposobu otwierania drzwi stoi na przeszkodzie chociażby lokalizacja schodów wewnątrz jego mieszkania". Dodać należy, że zgodnie z § 236 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, z pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi powinna być zapewniona możliwość ewakuacji w bezpieczne miejsce na zewnątrz budynku lub do sąsiedniej strefy pożarowej, bezpośrednio albo drogami komunikacji ogólnej, zwanymi dalej drogami ewakuacyjnymi. Drogi ewakuacyjne zapewniać mają możliwość bezpiecznego opuszczenia budynku w przypadku wystąpienia pożaru lub jego zagrożenia.

15

Wykładnia § 242 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych powinna zatem również prowadzić do rezultatów, które pozwalałyby na realizację celów przepisów o ochronie przeciwpożarowej, to jest ochrony dóbr chronionych na mocy tych przepisów, jak również spełnienia wymogów dotyczących zapewnienia bezpiecznej ewakuacji. Jeżeli organ ustali w sposób nie budzący wątpliwości, że klatka schodowa nr VII istniejąca na poziomie IV p. przy drzwiach nr [....] jako jedyny ciąg ewakuacyjny umożliwiający ewakuację na zewnątrz budynku dla osób przebywających na piętrach budynku przy ul. [....] stanowi drogę ewakuacyjną w rozumieniu przepisów techn.-bud. należy stwierdzić , że powinna ona spełniać ww. wymogi prawa. Droga ewakuacyjna o jakiej mowa w § 239 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych to droga komunikacji ogólnej, a to oznacza, że służy ona do przemieszczania się ogółu osób zamieszkujących dany budynek. Także w tym kontekście należy ocenić sposób korzystania z klatki schodowej na wys. IV piętra od strony mieszkania nr [....] . W związku z powyższym, zachodzi zatem konieczność jednoznacznego ustalenia czy przedmiotowa klatka schodowa na poziomie 4 kondygnacji budynku przy ul. [....] stanowi drogę ewakuacyjną i w kontekście poczynionych, jednoznacznych ustaleń dokonanie oceny czy w sprawie mają zastosowanie ww. przepisy techniczno- budowlane w zakresie ochrony p.poż. Powyższe ustalenia mogą być dokonane w oparciu o art.136 kpa, gdyż mają charakter uzupełniający, co do dowodów zebranych przez organ l instancji. Nie wyklucza to jednak, że jeśli MWINB w K. 4 prowadząc postępowanie ponownie stwierdzi, że w zebranym przez organ l instancji materiale dowodowym występują braki na tyle istotne, że powodują konieczność przeprowadzenia organ postępowania w znacznej części, wykraczającej poza kompetencje wskazane w art 136 kpa powinien wydać decyzję kasacyjną w oparciu o art. 138 §2 kpa.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy je uznać za niezasadne. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dowolnych i niepełnych ustaleń dotyczących inwestorów przedmiotowego spocznika przy mieszkaniu nr [....] oraz zamontowania drzwi wejściowych do mieszkania nr [....] przy ul. [....] ponieważ mimo poczynionych ustaleń PINB nie dysponował projektem budowlanym budynku przy ul. [....] . Organ zgromadził prawidłowo bowiem wystarczające, a zarazem możliwe do pozyskania dokumenty, wyjaśnił też

16

przeszkody w ich pozyskaniu projektu budowlanego przedmiotowego budynku. Należy się zgodzić, ze stanowiskiem organów obu instancji, że brak dokumentacji projektowej i związanej z przystąpienie do użytkowania budynku w sytuacji gdy ani spółdzielnia ani organy administracji architektoniczne - budowlanej nie dysponują takimi dokumentami nie oznacza, że w oparciu o dostępny materiał dowodowy nie można było poczynić prawidłowych ustaleń, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Ustalenia dokonane w przedmiotowej sprawie w oparciu o przedłożony do akt administracyjnych operat wyodrębnienia samodzielnych lokali z maja 2002r., pisma A.p. z 1994 r. i oględziny oraz oświadczenia złożone przez skarżących pozwalają przyjąć, że drzwi do mieszkania nr [....] - tak jak i drzwi pozostałych mieszkań w budynku - otwierają się do środka mieszkania i brak jest przed nimi dodatkowego podestu (spocznika). W ocenie Sądu organy zasadnie uznały, że przedmiotowe zmiany zostały wykonane przez skarżących w sposób samowolny, a w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, natomiast nie ma istotnego znaczenia brak dokładnego ustalenia daty ich wykonania.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie l sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. jak w punkcie II sentencji.