Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 716/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 1990 nr 54 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Iwona Maciejuk (spr.), Protokolant specjalista Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi R. W. na rozkaz personalny Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zaliczenia do wysługi lat okresu pracy w gospodarstwie rolnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. R. W. zwrócił się do Szefa SKW z wnioskiem o zaliczenie do wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego okresu pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...].07.1988 r. do dnia [...].09.1992 r. Do wniosku załączył: zaświadczenie Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2016 r., w którym organ zaświadczył na podstawie prowadzonych w Urzędzie rejestrów i ewidencji, że R. W. w okresie od [...].07.1988 r. do [...].09.1992 r. był zameldowany w miejscowości [...] w nieruchomości stanowiącej gospodarstwo rolne należące do jego rodziców, będąc domownikiem. Jednocześnie Wójt w zaświadczeniu podał, że ze zgromadzonych informacji wynika, że we wspomnianym okresie R. W. wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu wszelkie prace w gospodarstwie należącym do rodziców. Zaświadczenie wydano na wniosek R. W.. Do wniosku z dnia [...] grudnia 2016 r. strona załączyła także zeznania dwóch świadków z dnia [...] listopada 2016 r. złożone w Urzędzie Gminy [...], w których wskazano jednolicie, że R. W. we wskazanym okresie wykonywał "wszelkie prace

w gospodarstwie jako pracownik rolny – domownik". Na druku zakreślono, że praca była stała i była wykonywana w pełnym wymiarze czasu. Obaj świadkowie oświadczyli też, że okoliczności objęte zeznaniem są im znane, ponieważ mieszkali wówczas w sąsiedztwie tego gospodarstwa i widzieli R. W. stale wykonującego różne prace w tym gospodarstwie. Wnioskodawca złożył też zaświadczenia o zameldowaniu świadków, zaświadczenie Geodety Powiatowego wystawionego z upoważnienia Starosty [...] potwierdzające, że J. i I. W. posiadali w w/wym. okresie gospodarstwo rolne o pow. 20,6900 ha położone na terenie gminy [...] obręb [...], oraz załączył własne oświadczenie w sprawie braku dokumentów złożone w Urzędzie Gminy w dniu [...] listopada 2016 r. W oświadczeniu złożonym Wójtowi Gminy R. W. oświadczył, że w okresie od [...].07.1988 r. do [...].09.1992 r. "był zatrudniony – wykonywał pracę" w gospodarstwie rolnym J. i I. W. w [...], gmina [...]; "Pracowałem wszelkie prace w gospodarstwie we wszystkie dni tygodnia, w pełnym wymiarze czasu, jako pracownik rolny – domownik". Oświadczył, że okres od [...].07.1988 r. do [...].09.1992 r. zamierza udowodnić zeznaniami świadków, ponieważ nie posiada wymaganych przepisami prawa dokumentów z powodu: "Urząd Gminy ani żadna inna instytucja nie posiadają dokumentów do wydania zaświadczenia o pracy w gospodarstwie". Oświadczył, że posiada jedynie dowody zastępcze: "1. zeznania, 2. zaświadczenie, że takie gospodarstwo istniało, 3. poświadczenia zameldowania(3)".

Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. organ wystąpił do wnioskodawcy o złożenie oświadczenia stwierdzającego, jak daleko od miejsca zamieszkania oddalona była szkoła ponadpodstawowa, do której uczęszczał i czy w tym okresie wnioskodawca mieszkał w internacie czy wraz z rodzicami na terenie gospodarstwa rolnego. Organ wskazał, że przedmiotowe oświadczenie ma znaczenie w kwestii zaliczenia do wysługi lat wskazywanego we wniosku okresu na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców do pracowniczego stażu pracy.

R. W. w odpowiedzi z dnia [...] stycznia 2017 r. poinformował organ, że udokumentował wniosek z dnia [...] grudnia 2016 r. Podniósł, że właściwym organem do stwierdzenia okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym jest właściwy urząd gminy wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy. Podniósł, że przedłożył przedmiotowe zaświadczenie. Zwrócił się do Szefa SKW, aby zaniechał próby przejęcia kompetencji rzeczowej przyznanej urzędom gminy w sprawie ustalenia okresu pracy i uznaniu za domownika. Zarzucił organowi, że nie ma podstaw do żądania złożenia przez niego dodatkowych oświadczeń.

Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. organ ponownie wystąpił do funkcjonariusza o uzupełnienie dokumentacji poprzez dostarczenie oświadczenia stwierdzającego, czy w powyższym okresie zamieszkiwał w internacie bądź innym miejscu czy wraz z rodzicami na terenie gospodarstwa. Organ ponownie wskazał,

że powyższe oświadczenie ma znaczenie w kwestii zaliczenia wnioskowanego okresu, powołał się na art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r.

R. W. w piśmie z dnia [...] stycznia 2017 r. poinformował,

że podtrzymuje stanowisko zaprezentowane w piśmie z dnia [...] stycznia 2017 r.

Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego rozkazem personalnym z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], na podstawie § 1 ust. 2 pkt 4 oraz § 4 ust. 1, 3 i 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2006 r. w sprawie zasad i trybu zaliczania okresów służby, pracy i innych okresów do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego (Dz. U. Nr 174, poz. 1272) w zw. z art. 1 ust 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. z 1990 r.

Nr 54, poz. 310), odmówił zaliczenia do wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego okresu od dnia [...].07.1988 r. do dnia [...].09.1992 r.

W uzasadnieniu wskazał, że do wniosku załączono zeznania świadków złożone przed działającym z upoważnienia Wójta Sekretarzem Gminy. Świadkowie zeznali, że R. W. wykonywał pracę w gospodarstwie rolnym rodziców

tj. J. i I. w okresie od dnia [...].07.1988 r. do dnia [...].09.1992 r. i oświadczyli, iż mieszkali wówczas w sąsiedztwie przedmiotowego gospodarstwa rolnego.

Do wniosku dołączone było również oświadczenie wnioskodawcy potwierdzające,

że R. W. był zameldowany na pobyt stały w miejscowości [...]

nr [...] (gmina [...]) w okresie od urodzenia do [...].09.1992 r. Do wniosku dołączone było również zaświadczenie Geodety Powiatowego wystawionego

z upoważnienia Starosty [...] potwierdzające, że Państwo J. i I. W. posiadali w w/wym. okresie gospodarstwo rolne o pow. 20,6900 ha położone na terenie gminy [...] obręb [...]. Ponadto do wniosku załączone było oświadczenie R. W., że w okresie od dnia [...].07.1988 r. do dnia [...].09.1992 r. pracował w gospodarstwie rodziców w charakterze domownika i nie posiadał żadnego dodatkowego źródła dochodu.

Uzasadniając odmowną decyzję organ wskazał, że okres od dnia

[...].07.1988 r. do dnia [...].12.1990 r. (okres obowiązywania ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. z 1989 r. Nr 24, poz. 133 z późn. zm.)) będzie mógł więc być uwzględniany tylko wtedy, gdy dana osoba spełniała będzie warunki określone w definicji domownika, a jednocześnie wykonując pracę w gospodarstwie rolnym, nie uczyła

się w szkole ponadpodstawowej lub wyższej. Pobieranie nauki w szkole ponadpodstawowej lub wyższej wyklucza w ocenie organu możliwość uznania,

iż praca domownika w gospodarstwie rolnym stanowi główne źródło utrzymania -

a w konsekwencji zaliczenie danej osoby do kręgu "domowników". Bez znaczenia dla uznania danej osoby za domownika jest okoliczność, że przez cały okres nauki mieszkała we wspólnym gospodarstwie z rodzicami i pracowała w ich gospodarstwie rolnym. Przepis art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 marca 1983 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. z 1988 r. Nr 2, poz. 10 ze zm.) są przepisami bezwzględnie obowiązującymi

i możliwość ich zastosowania uzależniona jest od spełnienia przesłanek określonych w ich treści. Nie można zatem prowadzić postępowania wyjaśniającego w kierunku ustalenia, czy praca danej osoby w gospodarstwie rolnym rodziców w trakcie pobierania nauki w szkole ponadpodstawowej stanowiła główne źródło utrzymania, skoro z cytowanych wyżej przepisów wynika wprost, iż praca w gospodarstwie rolnym nie stanowi głównego źródła utrzymania, jeżeli domownik kształci

się w szkole ponadpodstawowej lub wyższej.

Natomiast okres od dnia [...].01.1991 r. do dnia [...].09.1992 r. w rozumieniu

art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 277), pojęciem domownika określa się osobę, która spełnia łącznie pięć warunków: jest bliską osobą rolnikowi, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rolnikiem lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie, ukończyła 16 lat, stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym, nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.

Organ stwierdził, że zaliczenie do wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców nie może opierać się jedynie na zaświadczeniu wystawionym przez Urząd Gminy. Ocena przedstawionych dokumentów należy każdorazowo do pracodawcy, który stwierdza fakt spełnienia wymogów określonych w ustawie i podejmuje decyzję o zaliczeniu tego okresu do pracowniczego stażu pracy.

Organ wskazał, że istotną okolicznością jest to czy R. W.

we wnioskowanym okresie mieszkał w internacie bądź innym miejscu w związku

z pobieraniem nauki czy wraz z rodzicami na terenie gospodarstwa. Zgodnie bowiem z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2014 r. I OSK 1008/13 o wykonywaniu pracy w gospodarstwie nie może być mowy wtedy, gdy pracownik uczył się w szkole położonej w znacznej odległości od miejsca zamieszkania, co wykluczało codzienny powrót do domu i powodowało konieczność zamieszkania w internacie czy akademiku.

Funkcjonariusz składając wniosek nie dołączył oświadczenia stwierdzającego jak daleko oddalona była szkoła ponad podstawowa do której uczęszczał od miejsca zamieszkania, a organ nie posiada w swoich zasobach informacji jaką szkołę średnią ukończył. Nie możliwe jest więc ustalenie powyższych okoliczności w drodze korespondencji ze szkołą. Organ wskazał, że dwukrotnie występował z pismem do wnioskodawcy w sprawie dostarczenia przedmiotowego oświadczenia, jednak funkcjonariusz nie przesłał stosownej informacji.

Szef SKW po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy własny rozkaz personalny z dnia [...] lutego 2017 r.

W uzasadnieniu wskazał, że odmowa złożenia przez wnioskodawcę oświadczenia co do ewentualnego zamieszkiwania w internacie w trakcie pobierania nauki w szkole ponadpodstawowej nie pozwoliła na pełne zweryfikowanie definicji "domownika". Organ ma obowiązek badać samodzielnie elementy pojęcia domownik i w tym wypadku ustalić czy praca skarżącego w gospodarstwie rolnym rodziców

w trakcie pobierania nauki stanowiła główne źródło jego utrzymania. Z dostarczonych przez [...] R. W. dokumentów nie wynika, że praca w gospodarstwie rolnym rodziców stanowiła główne źródło utrzymania. Wręcz przeciwnie, można przyjąć, że skoro kształcił się on w szkole ponadpodstawowej to nie spełnił elementu definicji domownika wynikającej z art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r.

o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.

Za błędne organ uznał powołanie się w pierwszej decyzji na rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 marca 1983 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków rodzin (Dz. U. z 1988 r., nr 2, poz. 10 ze zm.) i wskazał, że obecnie rozpatrując sprawę oparł się na przesłankach wynikających z ustawy. Odnosząc się do drugiego niezaliczonego okresu pracy w gospodarstwie rolnym do wysługi lat organ wskazał, że przesłanka stałej pracy nie będzie spełniona gdy dana osoba będzie pracowała w gospodarstwie jedynie dorywczo, np. w przypadku zamieszkania w trakcie pobierania nauki w internacie. Szef SKW wskazał, że dążył do ustalenia, czy nauka nie wykluczała możliwości stałej pracy w gospodarstwie przez stronę. Wystąpił m. in. do skarżącego o złożenie stosownego oświadczenia, którego jednak zainteresowany nie doręczył.

W prowadzonym więc postępowaniu administracyjnym nie zostały potwierdzone przesłanki pozwalające uznać skarżącego za domownika w myśl art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. W ocenie organu brak było podstaw do zaliczenia przedmiotowego okresu do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego. Jest bardzo prawdopodobne,

że skarżący (jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego) świadczył

w gospodarstwie rolnym jedynie pomoc w wykonywaniu typowych obowiązków domowych, zwyczajowo wymaganych od dzieci będących członkami rodziny rolnika, a nie stałą pracę w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika.

Za niezasadny organ uznał zarzut dotyczący braku możliwości stosowania do oceny sytuacji faktycznej ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Organ wskazał, że z uwagi na to, iż w okresie objętym postępowaniem administracyjnym obowiązywały odpowiednio dwie ustawy, koniecznym było dokonanie oceny stanu faktycznego do stanu prawnego obowiązującego w danym czasie. Odnosząc się do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ wskazał też, że ocena przedstawionych dokumentów należy każdorazowo do pracodawcy, który stwierdza (lub nie) fakt spełniania ustawowych warunków i podejmuje decyzję o zaliczeniu danego okresu do pracowniczego stażu pracy (wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1434/13).

Rozkaz personalny Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] stał się przedmiotem skargi R. W. z dnia

14 kwietnia 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego go rozkazu personalnego i zobowiązanie organu, w trybie art. 145a ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do wydania rozkazu personalnego zaliczającego okres pracy w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika

od [...] lipca 1988 r. do [...] września 1992 r. do wysługi lat, a także zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucił naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego tj. art. 1 ust 1 pkt 3 w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy oraz § 1 ust. 2 pkt 4 w związku z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2006 r. w sprawie zasad i trybu zaliczania okresów służby, pracy i innych okresów do wysługi lat, uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy służby kontrwywiadu wojskowego, w wyniku zignorowania imperatywu zobowiązującego pracodawców do podporządkowania się jego nakazowi,

2. przepisów proceduralnych w postaci § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2006 r. w sprawie zasad i trybu zaliczania okresów służby, pracy i innych okresów do wysługi lat, uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego poprzez zastosowanie niedopuszczalnej interpretacji rozszerzającej w zakresie udokumentowania wniosku,

3. art. 75 § 1 k.p.a. poprzez zignorowanie jego mocy obowiązującej w odniesieniu do rodzaju dowodów w postępowaniu oraz błędnej interpretacji § 2 tego przepisu,

a także obrazę art. 76 § 1 k.p.a.

Skarżący podniósł, że art. 3 ustawy z 20 lipca 1990 r. jako zasadniczy dowód wskazuje w ust. 1 zaświadczenie wydane przez urząd gminy. Wskazał,

że wymagane prawem zaświadczenie zostało dołączone do wniesionego wniosku celem potwierdzenia zawartego w nim żądania. Podał, że dodatkowo przedłożył zeznania dwóch świadków oraz własne (łącznie trzy protokoły), których treść wskazuje jednoznacznie, że wykonywał pracę w gospodarstwie rodziców jako domownik stale i we wszystkie dni tygodnia. Skarżący podniósł, że wyczerpał nakazane prawem środki dowodowe. Tymczasem organ, kierując się błędną oceną przedłożonych dowodów, uznał, że wniosek nie jest udokumentowany. W wyniku powyższego wezwał do złożenia dodatkowych oświadczeń. W ocenie skarżącego żądanie Szefa SKW było pozbawione podstaw prawnych i naruszało art. 75 § 2 k.p.a. Szef SKW zignorował nakaz wypływający z art. 76 § 1 k.p.a. uznając a priori,

że przedłożone dowody (dokumenty urzędowe) są wadliwe. Skarżący powołując

się na art. 19 k.p.a. podał, że właściwym organem (a jednocześnie jedynym uprawnionym) do stwierdzenia okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym jest urząd gminy wydający stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy, nie zaś Szef SKW, który bezprawnie usiłuje zobowiązać stronę do składania dodatkowych oświadczeń.

Skarżący wskazał, że rozkazem personalnym nr [...] zwolniony został

ze służby. Podał, że zwolnienie nastąpi w dniu [...] maja br. (po 9 latach służby

w SKW).

Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Pełnomocnik podniósł,

że w związku z wątpliwościami dotyczącymi tego, czy pobierana nauka

nie wykluczała możliwości wykonywania stałej pracy w gospodarstwie

czy też nie uniemożliwiała uznania pracy w gospodarstwie, jako główne źródło utrzymania organ dążył do ustalenia powyższego faktu. W celu ustalenia tych okoliczności organ wystąpił do wnioskodawcy o udzielenie informacji,

czy wnioskodawca zamieszkiwał w internacie podczas nauki czy też zamieszkiwał

w gospodarstwie rodziców lub bliskim sąsiedztwie. Wnioskodawca odmówił przedstawienia takiego oświadczenia.

W związku z tym, że wnioskodawca odmówił złożenia oświadczenia

o ewentualnym zamieszkiwaniu lub też nie w internacie w trakcie pobierania nauki

w szkole ponadpodstawowej zgromadzony materiał dowodowy nie pozwolił organowi na pełną weryfikację definicji "domownika", która jest warunkiem niezbędnym

i koniecznym do spełnienia żądania skarżącego.

Pełnomocnik organu wskazał jednocześnie, że iż w dokumencie wystawionym przez właściwy urząd gminy wątpliwości organu budziły stwierdzenia w nim zawarte. W związku z powyższym celem pełnego, rzetelnego i właściwego wyjaśnienia sprawy organ zwrócił się do wnioskodawcy z prośbą o sporządzenie oświadczenia o tym

czy zamieszkiwał w internacie czy we wspólnym gospodarstwie z rodzicami. Organ podniósł, że czym innym jest zameldowanie (co poświadczył w wydanym zaświadczeniu wójt gminy), a czy innym jest zamieszkiwanie w danym miejscu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie podlegała uwzględnieniu.

Zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2006 r. w sprawie zasad i trybu zaliczania okresów służby, pracy

i innych okresów do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego, do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy zalicza się również inne okresy niż wymienione w punktach 1-3, jeżeli na podstawie przepisów o wliczaniu okresów pracy do pracowniczego stażu pracy podlegają wliczeniu do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Nowe ustalenie wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego, następuje na udokumentowany wniosek funkcjonariusza (§ 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia).

Stosownie do art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców do pracowniczego stażu pracy, ilekroć m.in. przepisy prawa przewidują wliczanie do stażu pracy,

od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów

o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.

Skarżący zwrócił się do Szefa SKW o zaliczenie do wysługi lat okresu od [...].07.1988 r. do [...].09.1992 r. jako okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie.

Wraz z wnioskiem z dnia [...] grudnia 2016 r. skarżący przedłożył dokumenty, które

w jego ocenie potwierdzają "okres i charakter" wykonywanej pracy. Wśród tych dokumentów znajdowało się m.in. zaświadczenie Gminy [...] z dnia

[...] listopada 2016 r., w którym organ zaświadczył na podstawie prowadzonych w Urzędzie rejestrów i ewidencji, że R. W. w okresie od [...].07.1988 r. do [...].09.1992 r. był zameldowany w miejscowości [...] w nieruchomości stanowiącej gospodarstwo rolne należące do jego rodziców, będąc domownikiem. Jednocześnie Wójt w zaświadczeniu podał, że ze zgromadzonych informacji wynika, że we wspomnianym okresie R. W. wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu wszelkie prace w gospodarstwie należącym do rodziców. Zaświadczenie wydano na wniosek R. W..

Organ nie wymienił w decyzjach tego zaświadczenia, jednakże powyższe

nie wpływa na wynik sprawy, albowiem z całości akt sprawy wynika,

że Szef SKW brał je pod uwagę prowadząc postępowanie wyjaśniające ze stroną.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 powołanej już wyżej ustawy z dnia 20 lipca 1990 r.

o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców do pracowniczego stażu pracy, na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić, zgodnie z art. 1, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia

w zakładzie pracy. Stosownie zaś do art. 3 ust. 2 tej ustawy, jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami

co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tamtym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne (art. 3 ust. 3 powołanej ustawy).

Podkreślenia wymaga, że dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone (art. 76 § 1 ustawy z dnia

14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. Zgodnie z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W takim przypadku, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 k.p.a.). Powołany przepis koresponduje z przepisem art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców do pracowniczego stażu pracy.

Oznacza to, że zaświadczenie może być wydane wyłącznie na podstawie ewidencji, rejestrów lub innych danych, tj. dokumentów, o czym jest mowa wprost w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. Zaświadczenie, jako dokument urzędowy, nie może natomiast opierać się na zeznaniach świadków. Jednocześnie wskazania wymaga, że zeznania świadków mogą stanowić dowód w postępowaniu administracyjnym (art. 75 § 1 k.p.a.), jednakże do jego przeprowadzenia, na gruncie niniejszej sprawy, uprawniony i właściwy jest pracodawca, tj. organ do którego wnioskodawca zwrócił się o zaliczenie do wysługi lat okresu pracy w gospodarstwie rolnym. O przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność pracy wnioskodawcy w gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika, skarżący winien był zwrócić się do Szefa SKW.

W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę wszystkie dokumenty, jakie skarżący przedłożył Szefowi SKW, a zatem m.in. zaświadczenie Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2016 r., zeznania dwóch świadków złożone [...] listopada 2016 r.

w Urzędzie Gminy [...] oraz oświadczenie samego wnioskodawcy z dnia [...] listopada 2016 r., że Urząd Gminy ani żadna inna instytucja nie posiadają dokumentów do wydania zaświadczenia o pracy w gospodarstwie rolnym,

a dowodem zastępczym są zeznania świadków, Szef SKW miał podstawy, aby przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające. Zarzuty skargi, co do braku możliwości zwrócenia się przez Szefa SKW do wnioskodawcy o złożenie wyjaśnień

w sprawie, nie są więc zasadne. Pamiętać trzeba bowiem, że art. 76 § 1 i § 2 k.p.a. nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach (art. 76 § 3 k.p.a.). Domniemanie zgodności

z prawdą tego, co zostało w dokumencie urzędowym stwierdzone przez organ, od którego dokument pochodzi, może zostać obalone poprzez przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu.

W sprawie niniejszej Szef SKW zwrócił się do wnioskodawcy o złożenie wyjaśnień, jak daleko od miejsca zamieszkania oddalona była szkoła ponadpodstawowa, do której uczęszczał i czy w tym okresie wnioskodawca mieszkał w internacie czy wraz z rodzicami na terenie gospodarstwa rolnego. Wnioskodawca nie współdziałał z organem w wyjaśnieniu sprawy, choć organ wskazał, że powyższe ma znaczenie w kwestii zaliczenia do wysługi lat okresu pracy w gospodarstwie (organ powołał też przepis prawa). Mimo wskazania przez Szefa SKW, że to ma znaczenie dla ustalenia prawa wnioskodawcy, R. W. stwierdził

w odpowiedzi z dnia [...] stycznia 2017 r., że organem właściwym do stwierdzenia okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym jest właściwy urząd gminy wydający stosowne zaświadczenie, które, jak podał, przedłożył.

Podkreślenia wymaga jednakże, iż organem właściwym do wliczenia pracownikowi przypadających po 31 grudnia 1988 r. okresów pracy w gospodarstwie rolnym, co istotne – w charakterze domownika rozumieniu przepisów

o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin – jest pracodawca, który na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia,

czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). W świetle powyższego, zarzut skargi także w tym zakresie okazał się niezasadny.

W ocenie Sądu, w sprawie tej Szef SKW zasadnie przyjął, iż odmowa złożenia przez wnioskodawcę żądanych przez organ wyjaśnień, nie pozwoliła na pełne zweryfikowanie definicji domownika. W istocie przedłożone przez skarżącego dokumenty, w tym zeznania świadków złożone w Urzędzie Gminy, nie pozwalały organowi na zaliczenie do wysługi lat – bez dokonania koniecznych ustaleń

w postępowaniu administracyjnym – żądanego okresu, jako okresu pracy

w charakterze domownika w indywidualnym gospodarstwie rolnym. Zeznania świadków nie powinny budzić wątpliwości co do ich kompletności oraz wiarygodności stwierdzonych w nich faktów. Przedłożone przez wnioskodawcę zeznania świadków złożone w Urzędzie Gminy były natomiast bardzo lakoniczne, nie wskazywały m.in. ani na to, ile osób pracowało łącznie w gospodarstwie rolnym, ani jaki był charakter tego gospodarstwa rolnego, rodzaj produkcji, jakie konkretnie czynności wykonywał w tym gospodarstwie wnioskodawca. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że dopiero po uzyskaniu takich danych możliwa jest ocena, czy pomoc domownika faktycznie była świadczona w zakresie znaczącym dla funkcjonowania gospodarstwa rolnego, a jeżeli tak, to czy była ona wykonywana w takim rozmiarze przez cały rok, czy jedynie okresowo, a także czy z uwagi na profil gospodarstwa, zabudowania znajdujące się na terenie gospodarstwa, stopień zmechanizowania

i liczbę osób pracujących w gospodarstwie (stale lub sezonowo) rzeczywiście

w całym wnioskowanym okresie zachodziła potrzeba wykonywania pracy

o określonym (deklarowanym przez wnioskodawcę) charakterze i rozmiarze (v. wyrok NSA z dnia 9 października 2015 r. sygn. akt I OSK 786/14; wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 2048/14, wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 1434/13, wyrok NSA z dnia 3 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2081/14, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażany jest także pogląd, który

i Sąd rozpoznający niniejszą sprawę prezentuje, że w przypadku osoby, która miała stale pracować w gospodarstwie rolnym i jednocześnie w tym samym okresie pobierać naukę w szkole położonej w innej miejscowości niż miejsce położenia gospodarstwa rolnego, celowym może być również ustalenie, ile faktycznie czasu uczeń musiał poświęcać na dojazd do szkoły i ze szkoły (v. powołany wyżej wyrok NSA o sygn. akt I OSK 786/14; wyrok NSA z dnia 2 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 3203/14).

W świetle powyższego, w ocenie Sądu organowi nie można zarzucić naruszenia powołanych w skardze przepisów prawa. Organ prowadził postępowanie z poszanowaniem zasad ogólnych k.p.a., w tym z poszanowaniem art. 8 i 9 k.p.a. Pamiętać należy, że wnioskując do organu (w tym przypadku pracodawcy)

o przyznanie określonego uprawnienia, należy z tym organem współdziałać

w wyjaśnieniu sprawy. W przeciwnym razie organ nie ma możliwości dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a tym samym załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu wnioskodawcy. Wskazania wymaga przy tym, że zgodnie z art. 81 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 740 ze zm.), prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie funkcjonariusza ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) orzekł

jak w wyroku.