Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1159/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 28 ust. 1, 2, 3, 3a, art. 30
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
article: § 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura ( spr.), Sędzia WSA - Danuta Dopierała, Protokolant - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2008 r. sprawy ze skargi D. O. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz umorzenie postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych; Oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] sierpnia 2004 r. D. O. wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) o umorzenie zaległości z tytułu składek. W uzasadnieniu wskazała na bardzo trudną sytuację materialną swojej rodziny, której jedynym źródłem utrzymania jest prowadzona przez nią działalność gospodarcza w zakresie handlu [...] [...]. Wskazała, że dochody uzyskiwane z prowadzonej działalności z trudem wystarczają na pokrycie kosztów jej prowadzenia. Podniosła, iż zaległości wobec ZUS powstały w czasie gdy chorowała, a brak środków finansowych i jakiegokolwiek majątku powoduje, iż nie jest w stanie spłacić powstałego zadłużenia. Wskazała również, że umorzenie zaległości pozwoli jej na dalsze prowadzenie działalności, co zapewni byt jej rodzinie i regulowanie bieżących należności.

Decyzją z dnia [...] października 2004 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy w łącznej kwocie [...] zł. W motywach uzasadnienia organ dokonał analizy przesłanek określonych w art. 28 ust.1, 2 i 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm. ) dalej powoływana jako u.s.u.s., wskazując, iż w przypadku zobowiązanej nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności należności, gdyż nadal prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga dochody. Ponadto w jego ocenie wnioskodawczyni nie przedłożyła dokumentacji, z której wynikałoby, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić zaległych zobowiązań.

W dniu 2 listopada 2004 r. (data nadania pocztowego) strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazała, iż nie jest w stanie spłacić zaległych zobowiązań, gdyż nie posiada nieruchomości ani żadnych wartościowych przedmiotów. Jedynym źródłem utrzymania jej rodziny jest prowadzona działalność gospodarcza. Wskazała, iż wartość towaru znajdującego się w prowadzonym przez nią sklepie wynosi ok. 2000 zł. Utarg przeznaczany jest na zakup nowego towaru, opłaty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (energia elektryczna, czynsz za lokal, ZUS) oraz na utrzymanie rodziny. Zaznaczyła, iż w prowadzeniu sklepu pomaga jej mąż, którego nie może zarejestrować jako osoby współpracującej, gdyż wiązałoby się to z koniecznością opłacania za niego składki w ZUS, co powiększyłoby tylko istniejącą zaległość, a bez pomocy męża nie byłaby w stanie prowadzić sklepu.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. Prezes Zakładu utrzymał w mocy decyzję ZUS z [...] października 2004 r. odmawiającą stronie umorzenia należności z tytułu składek. W uzasadnieniu stwierdzono, iż wnioskodawczyni nadal prowadzi działalność, z której osiąga dochody i nie wskazała żadnych nowych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na zmianę decyzji.

Wyrokiem z dnia 24 maja 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 213/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu wniesionej przez D. O. skargi na decyzję Prezesa ZUS z dnia [...] grudnia 2004 r., stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż została ona wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, a organem właściwym do ponownego rozpatrzenia sprawy umorzenia należności z tytułu składek był Minister Polityki Społecznej.

Prezes ZUS po ponownym rozpatrzeniu sprawy, przekazanej mu jako organowi właściwemu postanowieniem przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej, decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. uchylił rozstrzygnięcie ZUS z [...] października 2004 r., w części dotyczącej okresu zaległości z tytułu składek, natomiast w pozostałym zakresie – t.j. dotyczącym odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek – decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu wskazano, że przedstawione przez skarżącą okoliczności – w ocenie Prezesa ZUS – nie uzasadniają umorzenia zadłużenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniesionej przez D. O. skargi, wyrokiem z dnia 21 czerwca 2007 r. wydanym w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 958/07 uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zakładu z dnia [...] grudnia 2006 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż Prezes ZUS wprawdzie określił zakres uchylenia rozstrzygnięcia ZUS, jednak nie rozpatrzył sprawy merytorycznie w jej całokształcie, gdyż w uzasadnieniu nie wskazano motywów, decydujących o częściowym uchyleniu zaskarżonego aktu. Ponadto Sąd stwierdził, iż organ uzasadniając decyzję utrzymującą w mocy – w części dotyczącej odmowy umorzenia należności – ponowił jedynie argumenty powołane już uprzednio w decyzji pierwszej instancji. Uzasadnienie zaskarżonego aktu ogranicza się do przedstawienia treści przepisów, na podstawie których wydano zaskarżoną decyzję, brak w nim natomiast szczegółowej analizy sytuacji, w jakiej znajduje się skarżąca. W toku postępowania administracyjnego podnosiła ona, że w obecnej sytuacji nie jest w stanie opłacić zaległych należności, gdyż dochód jaki osiąga (ok. 1200 zł miesięcznie) z trudem wystarcza na utrzymanie [...] rodziny. Również w oświadczeniu z [...] listopada 2006 r. zainteresowana wskazała, iż uległa zmianie jej sytuacja rodzinna, gdyż urodziła [...] dziecko, a dochody jej rodziny wynoszą 1200 zł. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w żaden sposób nie odniesiono się do powyższej okoliczności. Prezes ZUS nie przeanalizował również załączonej do akt sprawy dokumentacji lekarskiej skarżącej, a także okoliczności, iż zobowiązana jest zadłużona nie tylko wobec ZUS ale również wobec innych wierzycieli. Organ nie odniósł się również w należyty sposób, do twierdzeń skarżącej, iż mąż jej nie pracuje zarobkowo, gdyż pomaga jej w prowadzeniu sklepu i opiece nad dziećmi, a bez jego pomocy nie byłaby w stanie prowadzić działalności, gdyż sklep jest czynny w godzinach od [...] do [...]. W związku z powyższym w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja naruszała przepisy art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i z tych powodów została uchylona.

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, działający w imieniu ZUS, rozpoznając ponownie wniosek D. O. z dnia 2 listopada 2004r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 4 u.s.u.s. wydał w dniu [...] lutego 2008 r. decyzję, którą uchylił w całości decyzję ZUS z dnia [...] października 2004 r. i umorzył postępowanie w zakresie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych za miesiąc [...]/1999r. oraz odmówił umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez wnioskodawczynię jako płatnika składek w łącznej kwocie [...] zł. Organ ustalił, iż skarżąca prowadząc działalność gospodarczą nie dopełniła obowiązku opłacania składek na wskazane ustawą ubezpieczenia własne oraz zatrudnionego pracownika, co spowodowało powstanie zaległości od których naliczane są odsetki za zwłokę. Wskazał jednak, że zaskarżoną decyzję należało uchylić w całości, gdyż decyzja ta nieprawidłowo uwzględniała zaległości z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych. Natomiast zgodnie z art. 30 u.s.u.s. do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek art. 28 i 29 u.s.u.s. nie stosuje się. W stosunku do wskazanych należności wykluczone jest bowiem badanie istnienia przesłanek umorzenia należności, określonych w art. 28 u.s.u.s., a brak przedmiotu postępowania oznacza konieczność jego umorzenia zgodnie z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - zwanej dalej k.p.a. W dalszej części uzasadnienia, odnosząc się do odmowy umorzenia należności tytułu składek w części finansowanej przez wnioskodawczynię jako płatnika składek, organ wskazał, iż mając na uwadze przepisy art. 28 ust. 2 i 3a u.s.u.s. oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365 ze zm.) - zwanego dalej: rozporządzeniem wykonawczym, zobowiązana nie spełniła przesłanek do umorzenia należności. Prezes ZUS stwierdził, że dłużniczka nadal prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga dochody (w 2004 r. wskazano na średni dochód miesięczny w kwocie 2.017,30 zł, w 2006 r. podano, iż wynosi on 1.200 zł miesięcznie, natomiast w kwestionariuszu z dnia [...].12.2007 r. podała, że uzyskuje dochody w wysokości 800,00 – 1.000,00 zł brutto oraz otrzymuje zasiłek rodzinny z MOPS w łącznej wysokości ok. 320,00 zł), a zatem posiada środki z których może regulować zaległości. Odnosząc się do twierdzenia zobowiązanej o nieposiadaniu ruchomości lub nieruchomości podlegających egzekucji, organ wskazał, że nie jest to okoliczność skutkująca koniecznością umorzenia należności. Prezes ZUS stwierdził również, że z uwagi na osiągane dochody rodzina wnioskodawczyni nie jest pozbawiona środków do zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Dodatkowo wskazał, że wprawdzie zobowiązana podała wysokość miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny i mieszkania określając je na łączną kwotę ok. 1.250 zł, to jednak nie przedstawiła dokumentów potwierdzających wysokość ich ponoszenia. Odnosząc się do twierdzeń dłużniczki, iż pomoc męża jest jej niezbędna do prowadzenia działalności, organ stwierdził, że fakt, iż jej mąż nie poszukuje pracy może oznaczać, że dochody uzyskiwane z prowadzonej działalności są wystarczające na utrzymanie rodziny. Ponadto na podstawie posiadanej w aktach sprawy dokumentacji Prezes ZUS wskazał, że zobowiązana w miarę posiadanych środków spłaca zadłużenia wobec innych wierzycieli (np. zobowiązania podatkowe), a zatem nie można innych zobowiązań traktować jako bardziej istotnych, a pomijać spłatę zadłużenia wobec ZUS. Umorzenia zaległości wobec ZUS nie może uzasadniać również zmiana sytuacji rodzinnej wnioskodawczyni, tj. fakt urodzenia przez nią w 2005 r. [...] dziecka, a także okoliczność, iż zadłużenie powstało w okresie jej choroby. Organ stwierdził także, że ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji medycznej zobowiązanej nie wynika aby miała ona jakiekolwiek przeciwwskazania zdrowotne do wykonywania pracy. Wskazał, przy tym, że wnioskodawczyni jest osobą zdolną do pracy i uzyskiwania dochodów, a jej kłopoty finansowe nie mają charakteru stałego. A zatem opłacenie należności z tytułu zaległych składek nie spowodowałoby zbyt ciężkich skutków dla wnioskodawczyni.

D. O. pismem z dnia 28 marca 2008r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Prezesa Zakładu podnosząc, iż nie jest w stanie spłacić powstałego zadłużenia ze względu na niski dochód osiągany z prowadzonej działalności gospodarczej, który z trudem wystarcza na utrzymanie jej [...] rodziny.

W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS, działający w imieniu ZUS, wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Obecny na rozprawie w dniu 12 września 2008 r. pełnomocnik skarżącej – jej mąż, wyjaśnił, że ma wyższe wykształcenie i jest magistrem [...]. Podał, że prowadzony przez nich sklep otwarty jest [...] godzin dziennie , a ich najmłodsze [...] ma dopiero [...] lata, tak więc to on prowadził sklep, a żona opiekowała się dzieckiem. Wskazał, że wprawdzie mieszkają z rodzicami żony, ale teściowie zupełnie nie pomagają im w opiece nad dziećmi. Na zakończenie wniósł o umorzenie zaległości i podał, że zrobił kurs specjalistyczny, a zatem ma nadzieję, że ich sytuacja materialna ulegnie poprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia Sądu określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Ponieważ wyrokiem z dnia 21 czerwca 2007 r. wydanym w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 958/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił wydaną w sprawie decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, należy stwierdzić, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Sąd orzekając w niniejszym postępowaniu zobowiązany był w pierwszej kolejności skontrolować czy orzekając w sprawie ponownie Prezes ZUS, działający w imieniu Zakładu, wykonał zalecenia zawarte w ww. wyroku z 21 czerwca 2007 r. Analizują zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, że uzasadnienie jej spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., a sprawa została rozpoznana merytorycznie zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 7, 8 i 77 k.p.a.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zalecenia zawarte w powyższym wyroku zostały wykonane w całości.

Jednocześnie Sąd podkreśla, iż o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzyga właściwy organ administracyjny. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, dlatego też nie mógł umorzyć, ani też odmówić umorzenia wnioskowanych należności. Był natomiast uprawniony do zbadania skarżonej decyzji pod względem jej legalności, tj. zgodności z przepisami mającymi w sprawie zastosowanie i stwierdzając, że decyzja Prezesa Zakładu, działającego w imieniu ZUS, nie narusza prawa, oddalił skargę.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach enumeratywnie wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. W przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca wskazał siedem przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Wyliczenie to stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, gdyż w tym względzie organ działa w ramach tzw. uznania administracyjnego (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2004 r. sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285). Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone. Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek.

Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 u.s.u.s.). Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r. Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, gdzie jako przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Podkreślenia wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 wymienionego rozporządzenia, ma również zastosowanie instytucja tzw. uznania administracyjnego. Także i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych.

Mając powyższe na uwadze należy zauważyć, iż skarżąca w toku całego postępowania administracyjnego, żądanie swoje w zakresie umorzenia należności na ubezpieczenia społeczne, uzasadniała problemami finansowymi spowodowanymi brakiem wystarczających dochodów. Organ orzekający podnoszone przez wnioskodawczynię okoliczności wziął pod uwagę i dokonał ich oceny, co znalazło odzwierciedlenie tak w materiale dowodowym sprawy jak również w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Należy podkreślić, iż w postępowaniu o umorzenie należności z tytułu składek ciężar dowodu w głównej mierze leży po stronie wnioskującego i to od jego inicjatywy zależy przedstawienie dowodów oraz okoliczności, które winny świadczyć za uwzględnieniem wniosku o umorzenie.

Ustalono, iż skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga dochody w wysokości 800,00 zł – 1.000,00 zł brutto miesięcznie. Ma [...] lat, mieszka wraz z mężem i [...] dzieci w mieszkaniu [...] rodziców, ale nie prowadzi z nimi wspólnego gospodarstwa domowego. Otrzymuje również zasiłek rodzinny na dzieci w łącznej kwocie około 320,00 zł. Mąż jej nie pracuje, pomaga jej natomiast w prowadzeniu sklepu, który otwarty jest [...] godzin dziennie. Ze składanych w toku postępowania oświadczeń wynika, że posiada zaległości finansowe z tytułu podatków (które w miarę możliwości spłaca), wobec spółdzielni mieszkaniowej za najem lokalu, wobec zakładu energetycznego oraz wobec osób fizycznych. Skarżąca podała, iż ponosi wydatki z tytułu czynszu za lokal w kwocie około 1.500 zł miesięcznie, jednak na bieżąco go nie reguluje, a także inne wydatki z tytułu czynszu i energii za mieszkanie, żywność, ubiór, środki czystości i inne, w kwocie ogółem ok. 1.250,00 zł, nie przedstawiając jednak żadnych dokumentów potwierdzających wysokość ich ponoszenia. Wskazała również, iż jedyny jej majątek stanowi wyposażenie sklepu o ogólnej wartości ok. 1.000,00 zł, a także samochód marki [...] (rocznik [...]) o wartości 500 zł – zajęty za zaległe podatki oraz samochód marki [...] o wartości złomowej. Mając na uwadze fakt, iż skarżąca osiąga dochody z prowadzonej działalności gospodarczej, które są różne w zależności od pory roku (niższe latem, a wyższe zimą), a także okoliczność, iż działalność ta prowadzona jest w sposób ciągły od 1996 r., mimo jak wskazała osiąganych niskich dochodów, nie ma podstaw do uznania zaległych należności jako całkowicie nieściągalnych. Zdaniem Sądu okoliczność, iż mąż zobowiązanej nie poszukuje zatrudnienia, mimo wyższego [...] wykształcenia, poszukiwanego w obecnej koniunkturze gospodarczej na rynku pracy, tylko pomaga jej w prowadzeniu działalności gospodarczej, uzasadnia przyjęcie założenia, że osiągane dochody z prowadzonej przez skarżącą działalności są wystarczające na utrzymanie [...] rodziny. W związku z tym prawidłowo Prezes Zakładu ustalił, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje podstaw do przyjęcia, że bieżące potrzeby życiowe wnioskodawczyni i jej rodziny nie są zaspakajane. Ponadto organ zasadnie wskazał, iż zobowiązana posiada możliwość uzyskiwania dochodów pozwalających nie tylko przyczyniać się do utrzymania rodziny, lecz także spłacać obciążające ją zobowiązania publicznoprawne (regulowanie zaległości podatkowych). Dodatkowo zauważyć należy, że ze zgromadzonego w sprawie materiału nie wynika, aby przebyta w [...] r. choroba skarżącej, pomimo iż utrudniła jej prowadzenie działalności i spowodowała powstanie zaległości z tytułu składek, nie pozwalała jej na dalsze prowadzenie firmy. Skarżąca nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności i nie sprawuje opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny co uniemożliwiałoby jej prowadzenie działalności i uzyskiwanie dochodów. Ponadto Sąd stwierdza, iż mimo wskazywanej przez zobowiązaną trudnej sytuacji materialnej, nie korzysta ona z opieki społecznej, nie otrzymuje zasiłku stałego lub celowego z MOPS, poza zasiłkiem rodzinnym.

W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu, stanowisko organu w sprawie jest zasadne. Ustalenia i wnioski, jakie przy wydawaniu decyzji poczyniono mieszczą się bowiem w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), jak i prawa materialnego. Mając na względzie powyższe prawidłowo uznano, iż skarżąca nie wykazała okoliczności uzasadniających umorzenie należności w oparciu o ww. przepisy.

Podkreślić w tym miejscu należy, iż ustawowym obowiązkiem ZUS jest dochodzenie należności z tytułu składek, w tym również z wykorzystaniem wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek. Jeżeli zatem, tak jak w rozpatrywanej sprawie, właściwy organ dostrzega możliwości wyegzekwowania zaległych składek, to podjęte w ramach uznania administracyjnego, negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne. Z przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie wynika, że płatnik składek, który osiąga niskie dochody lub ponosi straty z prowadzonej działalności gospodarczej, albo znajduje się w trudnej sytuacji materialnej czy rodzinnej jest zwolniony z obowiązku opłacania należnych składek. Obowiązek opłacania należnych składek na ubezpieczenie społeczne dotyczy wszystkich płatników składek, bez względu na wysokość osiąganych dochodów.

Z wymienionych powodów Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 3a i rozporządzenia wykonawczego, a także art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez błędne przyjęcie, że sytuacja majątkowa i rodzinna nie uzasadnia uwzględnienia wniosku o umorzenie należności wobec ZUS.

Odnosząc się do orzeczenia organu dotyczącego składek na ubezpieczenia za pracowników w części finansowanej przez pracowników należy zauważyć, iż jest ono również prawidłowe. Pracodawca pobrał składki od wynagrodzenia pracownika i winien je przekazać na rachunek właściwego ZUS-u. Przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie dają możliwości umarzania takich składek w związku z tym zasadne było umorzenie postępowania w tym zakresie.

Z przedstawionych powodów Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Uznał, iż w toku kontrolowanego postępowania nie doszło do naruszenia przepisów i zasad ogólnych postępowania administracyjnego.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.