Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1107/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2012-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3, art. 5
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi B.T. i J.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 29 sierpnia 2011 r., sygn. akt [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na rok 2011 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 20 stycznia 2011 r. Burmistrz Miasta ustalił względem J. i B. T. wymiar podatku od nieruchomości na rok 2011 w kwocie 505,- zł.

W odwołaniu od tej decyzji J. i B. T. zakwestionowali zaliczenie budynku garażowo-gospodarczego posadowionego na ich działce do kategorii pozostałych i związaną z tym stawkę podatkową. Wskazali na niezasadne, ich zdaniem, zwolnienie przez Radę Gminy z podatku od nieruchomości właścicieli garażu umiejscowionych w bryle budynku. W ocenie podatników przy określaniu wysokości stawek podatku rada gminy może różnicować ich wysokość dla poszczególnych rodzajów przedmiotów opodatkowania, uwzględniając w szczególności lokalizację, sposób wykorzystywania, rodzaj zabudowy, stan techniczny oraz wiek budynków. Dodatkowo podatnicy opisali swoje starania o zmianę stawek podatkowych, a także nieprawidłowości w funkcjonowaniu organów samorządu terytorialnego.

Decyzją z dnia 29 sierpnia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotem opodatkowania zaskarżoną decyzją jest nieruchomość gruntowa o powierzchni 975 m2 oznaczona w ewidencji gruntów jako B oraz posadowiony na niej budynek mieszkalny o powierzchni 92 m2 oraz garaż o pow. 29 m2. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. z 2006 r., Dz.U. Nr 121, poz. 844 ze zm.), zwanej dalej u.o.p.l, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają m.in. grunty oraz budynki lub ich części.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.o.p.l. Rada Gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości. Stawki wprowadzone zostały uchwałą Rady Miejskiej w Kwidzynie nr XLV/267/010 z dnia 28 października 2010 r. w sprawie stawek podatku od nieruchomości (Dz.Urz. Woj. Pom., Nr 157, poz. 3112).

Dla opodatkowania gruntu organ przyjął stawkę określoną w §1 pkt 3 lit. c) uchwały przyjmując, że jest to grunt pozostały. Stawka podatku wynosi 0,26 zł /m2. Należy podkreślić, że grunt w ewidencji gruntów posiada oznaczenie B, zaś uchwała podatkowa nie przewiduje odrębnej stawki podatkowej dla gruntów mieszkalnych. Inne kategorie gruntów wyróżnione przez uchwałę to grunt związany z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz grunt pod zbiornikami wodnymi. Stawka przyjęta w niniejszej sprawie przez organ podatkowy dla opodatkowania gruntu jest najniższą stawką podatkową przewidzianą dla nieruchomości gruntowych.

Budynek mieszkalny opodatkowany został stawką w wysokości 0,55 zł/m2, określoną w §1 pkt 1 lit a) uchwały jako budynek mieszkalny.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zastosowanie stawek podatkowych w powyższym zakresie jest bezsporne i w pełni prawidłowe. Wątpliwości podatników budzi opodatkowanie przez organ podatkowy garażu posadowionego na gruncie. Garaż opodatkowany został jako budynek zaliczony do kategorii pozostałych, o których mowa w §1 pkt 1 lit, e) uchwały, dla którego przewidziano stawkę w wysokości 6,92- zł/m2. Uchwała w §1 pkt 1 lit. e) stanowi, że stawka podatkowa w wysokość 6,92- zł dotyczy budynków pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego. Należy wyjaśnić, że pozostałe stawki zawarte w cytowanym przepisie określone w lit. a)-d) dotyczą: budynków mieszkalnych 0,55- zł od 1 m2 (lit. a); związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej - 21,05- zł od 1 m2 (lit. b); zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym - 9,73- zł od 1 m2 powierzchni użytkowej (lit. c); zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych - 4,27 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej (lit. d). Mając na uwadze powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podobnie jak organ I instancji uznało, że do budynku gospodarczo-garażowego zastosować należy stawkę określoną w punkcie e) cytowanej uchwały, albowiem budynek ten najlepiej odpowiada charakterystyce obiektów, które w świetle uchwały określić można jako pozostałe. W ocenie organu odwoławczego garaż nie może zostać opodatkowany stawką jak dla budynków mieszkalnych, albowiem nie realizuje się w nim funkcji czysto mieszkaniowej. Poza tym jest on budynkiem wolnostojącym, nie jest pomieszczeniem wyodrębnionym w budynku mieszkalnym. Ustalenie to potwierdza treść odwołania, w którym sami skarżący określają budynek jako garażowo-gospodarczy, jak również złożony przez nich wykaz nieruchomości. Wyłącza to potraktowanie budynku jako części budynku mieszkalnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w identyczny sposób opodatkowane zostały te same nieruchomości w roku 2009, a decyzje wydane przez organy administracji poddane zostały kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który skargę podatnika oddalił wyrokiem z dnia 13 października 2009 r. sygn. I SA/Gd 530/09. W ocenie Kolegium potwierdza to prawidłowość ustaleń dokonanych przez organy podatkowe odnośnie tego przy zastosowaniu jakiej stawki opodatkować należy należący do podatników garaż.

W ocenie organu podatkowego II instancji, treść odwołania wskazuje, że skarżący w istocie rzeczy nie akceptują faktu, iż budynek stanowiący ich własność traktowany jest przez lokalne władze przy wymiarze podatku jako budynek całkowicie odmiennego rodzaju, w którym prowadzi się działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego. Tego rodzaju zarzut nie może zostać jednak uwzględniony. Uchwała podatkowa od chwili jej publikacji w dzienniku urzędowym staje się powszechnie obowiązującym prawem i organy administracji mają obowiązek ją przestrzegać. Organy te związane są sposobem, w jak uchwała określa przedmiot opodatkowania. Ich zadaniem jest jedynie ocena przez pryzmat przepisów tejże uchwały, jakiego rodzaju obiektem może być budynek garażowo-gospodarczy, a nie to czy organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, czyli rada miejska w sposób słuszny przyjęła takie a nie inne stawki podatkowe. Stąd stanowisko wyrażone przez skarżących, że ich budynek ma całkowicie inny charakter niż pozostałe obiekty wymienione w przepisie, w których prowadzi się odpłatną statutową działalność pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego nie może zostać uwzględniony. Niezależnie jednak od tego jak bardzo różni się ten budynek od typowego budynku, w którym wspomniane organizacje prowadzą swoją działalność oraz w jaki sposób uzyskują środki na jej finansowanie, w świetle zapisów uchwały wspólnie należą one do zbioru określonego jako budynki pozostałe dla których przyjęto jedną stawkę podatkową.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało ponadto za niezasadny zarzut sformułowany przez skarżących, że powinien mieć do nich zastosowanie art. 5 ust. 3 u.o.p.l. Cytowany przepis wprowadza kompetencję dla rady gminy (a nie organu podatkowego jakim jest Burmistrz) i stanowi, że przy określaniu wysokości stawek podatku rada gminy może różnicować ich wysokość dla poszczególnych rodzajów przedmiotów opodatkowania, uwzględniając w szczególności lokalizację, sposób wykorzystywania, rodzaj zabudowy, stan techniczny oraz wiek budynków. Z przepisu tego wynika, że to rada gminy przy podejmowaniu uchwały podatkowej może różnicować stawki podatkowe w oparciu o wskazane kryteria. Przepis ten nie zawiera jednak żadnych kompetencji dla Burmistrza, który wymierza podatek.

Dodatkowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że w Kwidzynie obowiązuje uchwała Rady Miejskiej z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie zwolnień w podatku od nieruchomości (Dz.Urz.Woj.Pom., z 2003 r., Nr 152, poz. 2702), ale jej analiza nie wskazuje na to, aby garaż będący przedmiotem opodatkowania w niniejszej sprawie podpadał pod którąkolwiek z przesłanek do zastosowania zwolnienia.

Organ podatkowy podkreślił, że podatnicy w piśmie z dnia 18 lipca 2011 r. podali, że nie prowadzą żadnej działalności gospodarczej ani społecznej, a opodatkowane nieruchomości stanowią ich własność jako osób fizycznych.

Końcowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że przedkładane przez podatników artykuły prasowe nie zostały ocenione jako dowód, albowiem nie mogą być podstawą do wymiaru podatku w konkretnej sprawie podatkowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku B. i J.T. zarzucili skarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, poprzez nierówne i dyskryminujące traktowanie części podatników.

W ocenie skarżących doszło do niewłaściwej interpretacji przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w szczególności art. 5 ust 1 pkt 2 lit. e powołanej ustawy, w związku z art. 84 i 217 Konstytucji RP, poprzez nierówne traktowanie obywateli.

Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o rozważenie możliwości zaskarżenia powołanego przepisu i wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją RP ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zakresie, w jakim przepis ten różnicuje obowiązki właścicieli garaży, w zależności od tego, czy garaż stanowi część składową budynku mieszkalnego, czy też jest odrębnym budynkiem.

W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że garaże posadowione w bryle budynku, nie stanowią powierzchni mieszkalnej, a mimo to są opodatkowane według stawki dla budynków mieszkalnych. Wskazali również, że mieszkańcy opodatkowani są wyższymi stawkami podatkowymi niż mieszkańcy innej gminy. W ocenie skarżących wiele nieruchomości nie podlega opodatkowaniu, a część podatników korzysta ze zwolnień podatkowych. Nierówne traktowanie podatników narusza w ocenie skarżących art. 84 i 217 Konstytucji.

W odpowiedzi skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga B. i J. T. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odpowiada prawu.

W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 15 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Zgodnie z art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Spór w przedmiotowej sprawie skoncentrował się wokół kwestionowania przez skarżących zasadności opodatkowania garaży, w zależności od tego, czy są one częścią budynków mieszkalnych, czy obiektami wolnostojącymi.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Podmiotami zobowiązanymi do ponoszenia podatku od nieruchomości na gruncie art. 3 u.p.o.l. są właściciele, użytkownicy wieczyści lub posiadacze przedmiotów opodatkowania oraz inne osoby wskazane w przywołanym przepisie. Sam obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości - stosownie do art. 6 ust. 1 u.p.o.l. - powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku.

Podatek od nieruchomości został powiązany przez ustawodawcę z faktem uzyskania tytułu prawnego do nieruchomości, który implikuje zarazem obowiązek regularnego ponoszenia ciężarów fiskalnych w wysokości wynikającej ze stosownej uchwały Rady Gminy (art. 5 u.p.o.l.).

Ustawodawca w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych nałożył na radę gminy obowiązek określenia stawek podatku od nieruchomości dla poszczególnych przedmiotów opodatkowania, w tym także dla budynków mieszkalnych (art. 5 ust. 1 pkt 2a) oraz dla tzw. budynków pozostałych (art. 5 ust. 1 pkt 2e). Po określeniu w drodze odpowiedniej uchwały przez radę gminy stawek podatku od nieruchomości dla poszczególnych przedmiotów opodatkowania, mają one charakter powszechnie obowiązującego prawa miejscowego. Za najważniejsze kryterium decydujące o zakwalifikowaniu danej nieruchomości do kategorii budynków mieszkalnych uznaje się faktyczne przeznaczenie danego budynku i jego wykorzystanie na cele mieszkalne. Skoro bowiem ustawodawca rozdzielił przedmiot opodatkowania wskazując na sposób wykorzystania budynku lub jego części, to określeniu sposobu wykorzystania budynku lub jego części należy nadać jurydyczne znaczenie (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. III SA/Wa 2270/10). Za uwzględnieniem przesłanki sposobu wykorzystania danego lokalu przemawia brzmienie art. 5 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym przy określaniu wysokości stawek, o których mowa w ust. 1 pkt 1, rada gminy może różnicować ich wysokość dla poszczególnych rodzajów przedmiotów opodatkowania, uwzględniając w szczególności lokalizację, rodzaj prowadzonej działalności, rodzaj zabudowy, przeznaczenie oraz sposób wykorzystywania gruntu. Przeznaczenie budynku stanowi więc kryterium różnicujące stawkę podatkową.

Realizując obowiązek ustawowy wynikający z art. 5 ust. 1 u.o.p.l. Rada Miejska w Kwidzynie uchwałą nr XLV/267/010 z dnia 28 października 2010 r. (Dz.Urz.Woj.Pom., Nr 157, poz. 3112).określiła stawki podatku od nieruchomości.

Mając na uwadze treść powołanej uchwały, organy podatkowe, w ocenie tutejszego Sądu zasadnie opodatkowały należący do skarżących garaż jako budynek zaliczony do kategorii pozostałych, o których mowa w §1 pkt 1 lit, e) uchwały, dla którego przewidziano stawkę w wysokości 6,92 zł/m2.

W rozpoznawanej sprawie nie budzi najmniejszej wątpliwości fakt, że należący do skarżących garaż nie może być opodatkowany stawką podatku jak dla budynków mieszkalnych, albowiem nie realizuje się w nim żadnej funkcji mieszkaniowej. Do budynku gospodarczo-garażowego zastosować należy stawkę określoną w punkcie e) cytowanej uchwały, albowiem budynek ten najlepiej odpowiada charakterystyce obiektów, które w świetle uchwały określić można jako pozostałe.

Wskazać należy, że stawki podatkowe określone przez Radę Miejską w uchwale z dnia 28 października 2010 r. przyjęto na poziomie niższym niż górne granice stawek urzędowych podatków i opłat lokalnych, obowiązujących w 2011 r.

Zgodnie z wolą ustawodawcy najniższe stawki podatku obowiązują w odniesieniu do budynków mieszkalnych, budowli wykorzystywanych do zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, gruntów zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego.

W doktrynie prawa podatkowego przyjmuje się, że lokale o innym przeznaczeniu niż mieszkalne (garaże), co do zasady powinny być opodatkowane według stawki przewidzianej dla budynków pozostałych (vide L. Etel, Opodatkowanie podatkiem od nieruchomości garaży w budynkach mieszkalnych, Przegląd podatków lokalnych i finansów samorządowych, 2009 r. Nr 7 - 8 (101-102), s. 1 i 13). Takie stanowisko w przedmiotowej sprawie znajduje również swoje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyroki WSA w Białymstoku: z dnia 23 listopada 2007 r., sygn. akt I SA/Bk 407/07, i z dnia 11 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Bk 12/08, niepublikowane). Sąd nie podzielił wobec tego poglądu spotykanego niekiedy w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, dopuszczającego możliwość identycznego podatkowo potraktowania mieszkania i garażu lub jego części (vide wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 28 lipca 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 346/09, i wyrok NSA z dnia 22 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 460/08).

Sąd uznał, że organ podatkowy prawidłowo skonstatował, że garaż będący przedmiotem opodatkowania w niniejszej sprawie nie mógł być zakwalifikowany pod którąkolwiek z przesłanek, w taki sposób by zastosować zwolnienie.

Podnieść należy, że w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny w sposób zasadny organy podatkowe obu instancji zastosowały do niego przepisy prawa materialnego. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Z tych względów, uznając skargę za bezzasadną, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.