Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 822/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Wymierzenie grzywny
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 154 § 1 - 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia del. WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Dorota Kozub-Marciniak po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Skarbu Państwa - Starosty K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 stycznia 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 1003/13 w sprawie ze skargi Towarzystwa Budownictwa Społecznego [...] Sp. z o.o. w K. przeciwko Skarbowi Państwa - Staroście K. w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Po 33/11 dotyczącego ustalenia odszkodowania za działki przejęte pod drogę oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 22 stycznia 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 1003/13 (ogłoszonym dnia 29 stycznia), po rozpatrzeniu skargi T. Sp. z o.o. w K. w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 33/11, wymierzył grzywnę Skarbowi Państwa – Staroście [...] w kwocie 3000 złotych, stwierdził, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i zasądził od Skarbu Państwa – Starosty [...] na rzecz skarżącego kwotę stu złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:

T. Sp. z o.o. pismem z dnia 25 sierpnia 2003 r. wystąpiła do Starosty [...] z wnioskiem o ustalenie odszkodowania za działki oznaczone numerami geodezyjnymi: [...],[...],[...] oraz [...], przejęte pod drogi na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, ze zm.; zwanej dalej "u.g.n."). Sprawa ta była dwukrotnie przedmiotem orzekania przez organy administracji oraz sądy administracyjne. Sąd I instancji uznał, że dotychczasowy przebieg postępowania, do chwili wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 12 kwietnia 2011 r. wyroku w sprawie o sygn. II SA/Po 33/11 nie był bezpośrednio istotny dla niniejszej sprawy, gdyż w obecnym postępowaniu sądowym Sąd oceniał postępowanie organu administracji jedynie po wydaniu w dniu 12 kwietnia 2011 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyroku w sprawie o sygn. II SA/Po 33/11. Zdaniem Sądu I instancji istotne dla rozpatrywanej sprawy jest to, że Starosta [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. ponownie odmówił ustalenia odszkodowania za położone w K. działki oznaczone numerami geodezyjnymi: [...],[...],[...] i [...]. Odwołanie od powyższej decyzji wniosło K. Sp. z o.o. (dalej jako K. Sp. z o.o.). Po jego rozpatrzeniu Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 33/11 uchylił obie zaskarżone decyzji w części, w jakiej dotyczyły one działek oznaczonych numerami geodezyjnymi: [...],[...] oraz [...], a w pozostałym zakresie, tj. w części dotyczącej działki nr [...], skargę oddalił. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu złożonej skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 7 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1442/11, skargę tę oddalił.

W dniu 22 lutego 2013 r. odpis prawomocnego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 33/11 wraz z aktami administracyjnymi doręczono Wojewodzie [...], natomiast w dniu 4 marca 2013 r. przedmiotowe akta wraz z prawomocnym wyrokiem zwrócono do Starostwa Powiatowego w K.

Pismem z dnia 4 kwietnia 2013 r. Starosta zwrócił się do Burmistrza Miasta K. o udzielenie informacji, czy działki oznaczone numerami ewidencyjnymi: [...],[...] i [...] służą nieograniczonej liczbie potencjalnych użytkowników, czy też wyłącznie mieszkańcom zamkniętego osiedla, jakie było faktyczne przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego tych działek oraz czy Gmina Miejska K. poniosła koszty urządzenia dróg na wymienionych działkach (ulicy [...] i [...]). Odpowiedź na powyższe pismo Starosta otrzymał w dniu 25 kwietnia 2013 r.

Następnie pismem z dnia 24 kwietnia 2013 r. Starosta zawiadomił K. Sp. z o.o., że z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego termin załatwienia wniosku o odszkodowanie za przedmiotowe działki został przedłużony do dnia 30 sierpnia 2013 r.

W dniu 20 maja 2013 r. K. Sp. z o.o. wezwało Starostę Powiatowego w K. do wykonania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 33/11.

Pismem z dnia 3 czerwca 2013 r. Starosta ponownie zwrócił się do Burmistrza Miasta K. o nadesłanie dodatkowej informacji, czy Gmina Miejska K. ponosi koszty utrzymania ul. [...] i [...], czy na przedmiotowych ulicach wybudowano urządzenia infrastruktury technicznej (jeżeli tak, to w jakich latach i kto finansował te inwestycje), czyją własnością są obecnie, a także zwrócił się o przekazanie odpisu decyzji Burmistrza Miasta K. z dnia [...] czerwca 2008 r. o warunkach zabudowy oraz o podanie przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wskazanych działek. Odpowiedzi na przedmiotowe pismo Burmistrz Miasta K. udzielił w dniu 15 lipca 2013 r.

Ponadto pismem z dnia 27 sierpnia 2013 r. Starosta zwrócił się do T. Sp. z o.o. z zapytaniem, czy nabywając od K. Sp. z o.o. prawo własności przedsiębiorstwa nabyło również prawo do żądania odszkodowania za działki gruntu przejęte pod drogi, tj. działki nr [...],[...] i [...]. Odpowiedź na to pismo organ otrzymał w dniu 6 września 2013 r. Do pisma załączona zastała poświadczona notarialnie umowa przelewu wierzytelności sporządzona dnia 12 lutego 2013 r.

Pismem z dnia 29 sierpnia 2013 r. Starosta zawiadomił K. Sp. z o.o. o ponownym przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy do dnia 20 grudnia 2013 r. z uwagi na konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w sprawie, a w szczególności powołanie biegłego z zakresu drogownictwa, a także ze względu na dużą liczbę innych wniosków wpływających do Wydziału Geodezji, Kartografii i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w K.

W dniu 16 września 2013 r. do Starosty Powiatowego w K. wpłynęła skarga T. Sp. z o.o. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 33/11.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że na żadnym etapie postępowania nie odmawiał wykonania prawomocnych wyroków sądów. Organ podkreślił, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu jest wykonywany. Sprawa jest wyjątkowo zawiła, a orzecznictwo w tej materii jest niejednolite. Organ wyjaśnił, że długotrwałość postępowania wynika m.in. z dwukrotnego "przejścia" przez drogę odwoławczą z orzeczeniami Naczelnego Sądu Administracyjnego włącznie. Ponadto postępowanie na wniosek spółki dwukrotnie było zawieszane. Starosta po otrzymaniu akt podjął czynności zmierzające do wydania decyzji.

Skarżąca spółka ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę podkreśliła, że postępowanie było zawieszane na zgodny wniosek K. sp. z o.o. i Burmistrza K. wobec deklaracji Burmistrza co do wypłaty odszkodowania, do której nie doszło. Zdaniem skarżącej spółki w świetle wyroku wydanego w sprawie II SA/Po 33/11 sprawa nie jest zawiła, gdyż wynika z niego, że przysługuje skarżącej prawo do spornego odszkodowania.

Zarządzeniem z dnia 14 listopada 2013 r. wyłączono z niniejszej sprawy o sygn. akt IV SA/Po 1003/13 skargę na przewlekłość postępowania (k. 59 akt sądowych), którą zarejestrowano pod nową sygn. akt IV SAB/Po 117/13. Po bliższej analizie Sąd doszedł do wniosku, że powyższe wyłączenie było wadliwe w świetle treści skargi i obydwie sprawy o wskazanych wyżej sygnaturach należy prowadzić łącznie, gdyż całe roszczenie skargi oparte jest na treści art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając to na względzie na rozprawie w dniu 22 stycznia 2014 r. wydano postanowienie, którym na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarządzono połączenie spraw o sygn. akt: IV SAB/Po 117/13 i IV SA/Po 1003/13 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i ich dalszego łącznego prowadzenia pod sygn. akt IV SA/Po 1003/13.

W dniu 23 stycznia 2014 r. organ wydał decyzję merytoryczną w sprawie, odmawiając skarżącej spółce żądanego przez nią odszkodowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 22 stycznia 2014 r. (ogłoszonym dnia 29 stycznia), sygn. akt IV SA/Po 1003/13 uznał, że skarga jest zasadna i wymierzył Skarbowi Państwa – Staroście [...] grzywnę w wysokości 3000 tysięcy złotych oraz stwierdził, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Sąd I instancji wyjaśnił, że notarialną umową sprzedaży z dnia 12 lutego 2013 r. K. sp. z o.o., na którego wniosek wszczęto kontrolowane postępowanie administracyjne, sprzedało T. Sp. z o.o. prawo własności przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 K.c. o nazwie K. sp. z o.o. w tym m.in. prawo własności działek nr [...],[...] i [...]. Z tą chwilą T. Sp. z o.o. wstąpiło w prawa K. Sp. z o.o. i uzyskało legitymację czynną do udziału w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym. W postępowaniu wywołanym skargą zadaniem Sądu było przede wszystkim ustalenie, jak przebiegało postępowanie organu po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 12 kwietnia 2011 r. wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Po 33/11 i dokonanie oceny pod kątem, czy wyrok ten został wykonany, a ponadto, czy ustalone fakty wskazują na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ oraz czy ewentualna przewlekłość była wynikiem okoliczności niezależnych od organu prowadzącego postępowanie.

Jak stwierdził Sąd I instancji, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2011 r. niewątpliwie nie został wykonany w rozumieniu art.154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.). Do chwili wniesienia skargi, znacznie przekraczając terminy ustawowe, nie wydano bowiem decyzji administracyjnej w postępowaniu wszczętym na wniosek poprzednika prawnego skarżącej z dnia 25 sierpnia 2003 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomości przejęte pod drogi. Sprawę załatwiono dopiero po wniesieniu skargi na niewykonanie przedmiotowego wyroku, tj. w dniu 23 stycznia 2014 r.

Jednocześnie Sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie doszło do ewidentnej przewlekłości postępowania. Wprawdzie Sąd uznał, że konieczne było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, czego konsekwencją było zastosowanie terminów określonych w art. 35 § 3 kpa, jednakże w ocenie Sądu organ I instancji terminów tych nie dochował. Postępowanie wyjaśniające prowadzone było nie tylko z naruszeniem zasad ekonomii postępowania i koncentracji materiału dowodowego, lecz wręcz przewlekle, o czym świadczą m.in. daty podejmowanych czynności oraz ich sekwencja. Pierwszą czynność w sprawie podjęto dopiero po upływie miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych. Przy tym Sąd I instancji podkreślił, że chodzi o sprawę toczącą się od ponad 10 lat, a więc zasługującą na szczególną uwagę. W ocenie Sądu I instancji w rozpoznawanej sprawie wystąpiła ewidentna przewlekłość postępowania, którego dodatkowo nie zakończono stosownym rozstrzygnięciem w terminie. Zdaniem Sądu przy właściwej organizacji nie było przeszkód, by przedmiotowe postępowanie zakończyć stosowną decyzją w zdecydowanie krótszym terminie. Przewlekłość postępowania prowadzonego przez Starostę [...] doprowadziła do rażącego naruszenia prawa. Wystąpiła bowiem nie tylko ewidentna, lecz i nad wyraz duża przewlekłość postępowania i to z przyczyn leżących wyłącznie po stronie organu. Sąd podkreślił, że przedmiotowego postępowania organ I instancji nie zakończył nie tylko do chwili wniesienia skargi, lecz nawet do daty rozprawy wyznaczonej w sprawie.

Odnosząc się do kwestii wysokości grzywny Sąd przyjął, że w rozpatrywanym przypadku istotny jest przede wszystkim sam fakt wymierzenia grzywny, dlatego wymierzył on grzywnę w kwocie trzech tysięcy złotych, uznając, że w ten sposób spełniona zostanie jej rola dyscyplinująca.

Skargę kasacyjną od tego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Starosta [...]. Zarzucił kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie prawa materialnego, tj. art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez błędną jego wykładnię i niesłuszne przyjęcie, że postępowanie Skarbu Państwa – Starosty [...] w sprawie z wniosku poprzednika prawnego T. Sp. z o.o. w K., K. Sp. z o.o. w K. o ustalenie odszkodowania za przejęte pod drogi nieruchomości prowadzone było w sposób przewlekły, oraz stwierdzenie, że prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Mając powyższy zarzut na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz orzeczenie reformatoryjne w trybie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez oddalenie w całości skargi T. Sp. z o.o. w K. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie zasadności postawionych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej.

W złożonej skardze kasacyjnej podniesiony został jedynie zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię, czyli art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zarzut ten należy uznać za nieuzasadniony.

Przede wszystkim wyjaśnić należy, że z analizy akt spraw o sygn.: IV SA/Po 1002/13, które są znane Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu w związku z rozpatrywaną przez ten Sąd skargą kasacyjną od orzeczenia kończącego tę sprawę (sygn. akt I OSK 804/14) oraz IV SA/Po 1003/13, której orzeczenie jest przedmiotem niniejszej skargi kasacyjnej, jednoznacznie wynika, że w rozpatrywanej sprawie w dniu 16 września 2013 r. wniesiona została przez T. Sp. z o.o. jedna skarga na niewykonanie przez Starostę Powiatowego w K. prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (sygn. akt: II SA/Po 1/08 oraz II SA/Po 33/11) wraz z wnioskiem o stwierdzenie przez Sąd, że organ I instancji prowadzi, w sprawie dotyczącej odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogi, postępowanie administracyjne w sposób przewlekły, a przewlekłość ta ma charakter rażącego naruszenia prawa. Równocześnie skarżący zażądał w złożonej skardze wymierzenia organowi grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2012 r. Przedmiotowa skarga dotyczy zatem całego postępowania administracyjnego wszczętego pismem T. Sp. z o.o. z dnia 25 sierpnia 2003 r. skierowanego do Starosty [...], zawierającego wniosek o ustalenie odszkodowania za działki oznaczone numerami geodezyjnymi: [...],[...],[...] oraz [...], przejęte pod drogi na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, ze zm.). W takim zatem zakresie, czyli całościowo, winna ona była zostać rozpatrzona przez Sąd I instancji w jednym postępowaniu sądowym. Fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że dotychczasowy przebieg postępowania, do chwili wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 12 kwietnia 2011 r. wyroku w sprawie o sygn. II SA/Po 33/11, nie był bezpośrednio istotny dla niniejszej sprawy, gdyż w postępowaniu sądowym Sąd I instancji oceniał postępowanie organu administracji jedynie po wydaniu tego wyroku, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma bezpośredniego wpływu na prawidłowość wydanego w niniejszej sprawie orzeczenia. Ponadto w tym zakresie złożona przez Starostę [...] skarga kasacyjna nie zawierała żadnego zarzutu. Jak to już natomiast zostało wyjaśnione Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę jedynie w granicach określonych przez skarżącego w złożonej skardze kasacyjnej.

Zgodnie z brzmieniem art. 154 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd, w przypadku, o którym mowa, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2). Grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (§ 6).

Wymierzenie grzywny w trybie art. 154 § 1 i 6 powołanej ustawy może nastąpić w sytuacji niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. W zależności więc od charakteru sprawy, uwzględnienie skargi na niewykonanie wyroku może polegać na zastosowaniu przewidzianego w tych przepisach środka prawnego.

Dla stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości w prowadzonym przez organ administracji publicznej postępowaniu, a tym samym jego zwłoki w zakresie niewydania stosownego aktu lub niepodjęcia oczekiwanej czynności, nie ma znaczenia kwestia, z jakich powodów organ zwleka z ich podjęciem, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Istotne jest bowiem, że organ nie rozpatrzył w ustawowym terminie wniosku, a jego procedowanie wydłuża czas oczekiwania przez stronę na rozstrzygnięcie. Natomiast okoliczności, które powodują zwłokę organu oraz jego działania lub zaniechania w toku rozpoznawania sprawy, oraz stopień przekroczenia terminów wpływają na ocenę zasadności skargi na niewykonanie wyroku w tym sensie, że sąd administracyjny zobowiązany jest je ocenić przy stwierdzeniu, czy istniejąca bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie.

W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji zasadnie przyjął, że jego zadaniem było przede wszystkim ustalenie, jak przebiegało postępowanie organu po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 12 kwietnia 2011 r. wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Po 33/11 i dokonanie oceny, czy wyrok ten został wykonany, a także, czy ustalone fakty wskazują na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ (w toku całego postępowania administracyjnego) oraz czy ewentualna przewlekłość była wynikiem okoliczności niezależnych od organu prowadzącego postępowanie. Prawidłowo także Sąd I instancji stanął na stanowisku, że termin do załatwienia sprawy przez organ po wydaniu wyroku przez sąd administracyjny biegnie od chwili zwrotu akt organowi, a więc w rozpatrywanej sprawie od dnia 4 marca 2013 r. Dopiero bowiem w chwili otrzymania akt organ formalnie uzyskuje wiedzę o wyniku postępowania sądowoadministracyjnego i ma możliwość podjęcia dalszych działań.

W celu zweryfikowania stanowiska Sądu I instancji pod kątem postawionego zarzutu kasacyjnego konieczne jest chronologiczne prześledzenie toku procedowania organu od dnia 4 marca 2013 r., w której to dacie do Starostwa zwrócono akta administracyjne wraz z prawomocnym wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. II SA/Po 33/11. Z analizy akt administracyjnych wynika, że Starosta w istotnym dla niniejszej sprawy okresie czasu podjął następujące czynności:

1. po upływie miesiąca pismem z dnia 4 kwietnia 2013 r. a następnie pismem z dnia 3 czerwca 2013 r. zwrócił się do Burmistrza Miasta K. o udzielenie informacji, czy przedmiotowe działki służą nieograniczonej liczbie potencjalnych użytkowników, czy też wyłącznie mieszkańcom zamkniętego osiedla oraz czy Gmina ponosi koszty utrzymania przedmiotowych ulic oraz czy wybudowano urządzenia infrastruktury technicznej na tych ulicach, a także o przekazanie odpisu decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] czerwca 2008 r. oraz o podanie przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wskazanych działek. Starosta otrzymał odpowiedź Burmistrza odpowiednio w dniu 25 kwietnia oraz 15 lipca 2013 r.

2. pismem z dnia 24 kwietnia 2013 r. a następnie pismem z dnia 29 sierpnia 2013 r. zawiadomił K. sp. z o.o., że z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego termin załatwienia wniosku przedłuża odpowiednio do dnia 30 sierpnia 2013 r. a następnie do dnia 20 grudnia 2013 r., przy czym żaden z wyznaczonych terminów załatwienia sprawy nie został przez organ dotrzymany.

3. pismem z dnia 27 sierpnia 2013 r. zwrócił się z zapytaniem do skarżącej Spółki oraz K. sp. z o.o., czy zbywając prawo własności przedmiotowych działek zbyte również zostało prawo do żądania odszkodowania za sporne działki przejęte pod drogi. Odpowiedzi zostały organowi udzielone w dniu 6 września 2013 r.

Od dnia 27 sierpnia 2013 r. Starosta nie podejmował żadnych działań w przedmiotowej sprawie, mimo że od dnia 16 września 2013 r. wiedział o złożeniu skargi na niewykonanie wyroku. Dopiero dnia 23 stycznia 2014 r. (czyli już po rozpatrzeniu przez Sąd I instancji w dniu 22 stycznia 2014 r. skargi na niewykonanie wyroku) organ wydał decyzję merytoryczną w sprawie odmawiając skarżącej Spółce żądanego przez nią odszkodowania.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego tego rodzaju procedowanie organu w okresie od dnia 4 marca 2013 r. do dnia 22 stycznia 2014 r. należy ocenić jako przewlekłe i wykazujące cechy rażącego naruszenia prawa. Prowadzenie bowiem przez organ postępowania w sposób przewlekły to działanie niecelowe, pozorowane lub nadmiernie rozciągnięte w czasie, które powoduje naruszenie terminów przewidzianych na rozpatrzenie sprawy. W myśl zaś art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Przy czym zgodnie z § 3 tegoż przepisu załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Nie do zaakceptowania jest taka sytuacja, w której prawomocne wyroki sądów nie są respektowane i wykonywane przez organy władzy publicznej, a ich procedowanie uchybia ustawowym terminom przewidzianym na rozpatrzenie sprawy.

Taka sytuacja niewątpliwie świadczy o braku poszanowania prawa przez organ, co w konsekwencji uprawniało Wojewódzki Sąd Administracyjny do wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia w oparciu o art. 154 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przypomnieć należy, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wydany w dniu 12 kwietnia 2011 r., zapadły w sprawie o sygn. akt II SA/Po 33/11 do dnia wniesienia skargi niewątpliwie nie został wykonany w rozumieniu art. 154 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Do chwili wniesienia skargi, znacznie przekraczając terminy ustawowe, organ nie wydał bowiem decyzji administracyjnej w postępowaniu wszczętym na wniosek T. Sp. z o.o. z dnia 25 sierpnia 2003 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomości przejęte pod drogi. Sprawę organ załatwił dopiero w dniu [...] stycznia 2014 r., a więc po wniesieniu skargi.

Przedstawiona argumentacja prowadzi do wniosku, że sprawa co do istoty została prawidłowo rozpatrzona, a dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku ocena w pełni odpowiada prawu.

Mając powyższe na względzie na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.