Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 697/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2013-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 § 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 2 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym skargi A.M. na czynność Wójta Gminy z dnia [...] r. w przedmiocie ustalenia dotacji dla innej formy wychowania przedszkolnego na rok 2013 r. postanawia odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

A.M. prowadząca Prywatny Punkt Przedszkolny ,,S", mieszczący się na terenie Gminy, została w dniu [...] sierpnia 2011 r. zarejestrowana w prowadzonej przez Wójta Gminy ewidencji innych form wychowania przedszkolnego pod nr [...].

W dniu 5 września 2012r. A.M. jako prowadząca wskazany Punkt Przedszkolny, złożyła do Wójta Gminy wniosek o przyznanie dotacji z budżetu gminy na rok 2013. We wniosku podała planowaną liczbę dzieci uczęszczających do w/w placówki oraz numer rachunku bankowego, na który przyznana dotacja ma być przelewana.

Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] Wójt Gminy poinformował wnioskodawczynię, iż w uchwale budżetowej Gminy na rok 2013, Nr XXIII.84.2012 przyjętej w dniu [...] grudnia 2012 r., przyznana została dotacja na rok 2013 w kwocie 35.568 zł. Wójt podał, iż wysokość dotacji na jedno dziecko wynosi 197,60 zł. Jednocześnie organ poinformował, iż dotacja będzie przekazywana na wskazany rachunek bakowy w dwunastu częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca na podstawie miesięcznej informacji o liczbie dzieci. W piśmie wskazano, iż informacja o liczbie dzieci powinna być podawana z podziałem na liczbę dzieci zamieszkałych na terenie Gminy, na terenie pozostałych gmin i dzieci niepełnosprawnych. Pismo doręczone zostało A.M. w dniu [...] stycznia 2013 r.

Następnie pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. A.M. zwróciła się do Wójta Gminy o udzielenie informacji jaka gmina została wybrana jako ,,najbliższa" do obliczenia dotacji z budżetu Gminy dla Punktu Przedszkolnego, którego jest organem prowadzącym na rok 2012 i 2013, zgodnie z art. 90 ust. 2 d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256 poz. 2572 ze zm., dalej zwana ustawą lub uso), § 3 uchwały Nr IV/20/11 Rady Gminy z dnia [...] stycznia 2011 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz zakresu i trybu kontroli wykorzystania dotacji udzielanych dla publicznych przedszkoli i niepublicznych przedszkoli prowadzonych na terenie Gminy przez inne podmioty niż jednostki samorządu terytorialnego, wystąpieniem pokontrolnym Regionalnej Izby Obrachunkowej z dnia [...] września 2010 r., odpowiedzią sekretarza stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej na interpelacją nr 4541. Jednocześnie strona zwróciła się o podanie w jaki sposób obliczono wysokość w/w dotacji.

W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy, pismem z dnia [...] maja 2013 r., poinformował A.M., iż dotacja na rok 2012 wyliczona została na podstawie informacji uzyskanej z gminy wiejskiej o wysokości wydatków bieżących ponoszonych w 2011 r. na jedno dziecko w Publicznym Przedszkolu, dla którego Gmina ta jest organem prowadzącym, a wynosiły one miesięcznie 581,80 zł. Natomiast dotacja na rok 2013 wyliczona została na podstawie informacji uzyskanej z Gminy o wysokości wydatków bieżących ponoszonych w 2012 r. na jedno dziecko w Publicznym Przedszkolu, dla którego gmina ta jest organem prowadzącym, a wynosiły one miesięcznie 494 zł miesięcznie. Wójt dodał, iż w związku z wątpliwościami interpretacyjnymi dotyczącymi art. 90 ust. 2 d ustawy o systemie oświaty organ wystąpił o wydanie opinii w powyższej kwestii przez Kuratora Oświaty oraz Regionalną Izbę Obrachunkową. Pismo doręczone zostało A.M. w dniu 22 maja 2013 r.

W dniu 23 maja 2013 r. A.M. wystąpiła do Wójta Gminy z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, polegającego na wybraniu przez organ niezgodnie z prawem, Gminy jako ,,gminy najbliższej" w celu uzyskania informacji o wysokości wydatków bieżących ponoszonych w roku 2012 na jedno dziecko w publicznym przedszkolu oraz na niezgodnym z prawem obliczeniu dotacji przedmiotowej na rok 2013 dla Punktu Przedszkolnego ,,S", którego strona jest organem prowadzącym.

W wezwaniu A.M., kwestionując dokonany przez Gminę wybór Gminy jako ,,najbliższej" gminy w rozumieniu art. 90 ust. 2 d ustawy, wskazała na znaczne zaniżenie wysokości przyznanej dotacji. Na poparcie swojego stanowiska strona przywołała orzeczenia sądów administracyjnych w tym zakresie.

Na powyższe pismo organ nie udzielił odpowiedzi.

Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. A.M. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na czynność Wójta Gminy wyrażoną w piśmie z dnia [...] grudnia 2012 r., polegającą na wybraniu z naruszeniem prawa przez organ, Gminy jako ,,gminy najbliższej", w celu uzyskania informacji o wysokości wydatków bieżących ponoszonych w roku 2012 na jedno dziecko w publicznym przedszkolu, dla którego Gmina jest organem prowadzącym na potrzeby ustalenia podstawy do dotacji przedmiotowej na rok 2013 dla Punktu Przedszkolnego ,,S", a także innych placówek wychowania przedszkolnego działających na terenie Gminy, dla których Gmina nie jest organem prowadzącym. Zdaniem skarżącej zaskarżona czynność narusza w szczególności art. 90 ust. 2 d ustawy oraz § 3 uchwały Nr IV/20/11. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości czynności wyboru Gminy oraz wskazania odpowiedniej dla Gminy ,,gminy najbliższej" w celu zgodnego z prawem ustalenia podstawy do obliczenia dotacji przedmiotowej na rok 2013. W treści skargi strona powieliła stanowisko i argumentację zawartą w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Dodatkowo strona skarżąca wskazała, iż przedmiotowa sprawa objęta jest kognicją sądów administracyjnych, powołując się w tym względzie na postanowienie NSA w składzie 7 sędziów z dnia 14 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSP 7/08.

W odpowiedzi na skargę, reprezentujący Wójta Gminy, profesjonalny pełnomocnik wniósł o odrzucenie skargi w oparciu o treść art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej zwana p.p.s.a.), wskazując, iż będąca przedmiotem skargi czynność nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego jako czynność o charakterze księgowo-rachunkowym. Pełnomocnik organu wskazał, iż skarżąca nie uczyniła przedmiotem skargi uchwały Nr IV/20/11 Rady Gminy z dnia [...] stycznia 2011 r., a zakwestionowała sam sposób wyliczenia dotacji dokonany w oparciu o w/w uchwałę. Zdaniem pełnomocnika organu, zaskarżona czynność nie podlega kognicji sądów administracyjnych, gdyż przepisy ustawy o systemie oświaty nie przyznają Wójtowi kompetencji do określania uprawnień bądź obowiązków w zakresie przyznawania dotacji, ponieważ uprawnienia takie posiada zgodnie z art. 90 ust. 4 uso organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego – Rada Gminy. Jak zauważył pełnomocnik organu, przepisy cyt. ustawy nie przewidują załatwienia spraw dotacji w drodze decyzji, postanowienia lub jakiegokolwiek aktu lub czynności o których mowa w art. 3 par. 2 p.p.s.a. Zdaniem pełnomocnika organu wyliczenie dotacji stanowi czynność o charakterze rachunkowo-księgowym. Czynność ta, jak zwrócił uwagę pełnomocnik organu, nie stanowi też aktu jednostki samorządu terytorialnego podejmowanej w sprawach z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., ani art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

Niezależnie od powyższego stanowiska pełnomocnik organu odniósł się również merytorycznie do złożonej skargi, nie podzielając stanowiska skarżącej w zakresie interpretacji pojęcia ,,najbliższa gmina".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przed przystąpieniem do merytorycznej kontroli zgodności z prawem zaskarżonego przez stronę aktu lub czynności Sąd dokonuje w pierwszej kolejności oceny czy przedmiot zaskarżenia podlega kognicji sądów administracyjnych. Katalog aktów prawnych, których kontrola z punktu widzenia zgodności z prawem należy do właściwości rzeczowej sądów administracyjnych, zawarty został w treści art. 3 § 2 p.p.s.a., w myśl sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Zgodnie zaś z § 3 cyt. przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.

W przypadku skarg dotyczących aktów prawnych wymienionych w pkt 1-3 i 4a-8 cyt. przepisu, określenie czy objęte są one właściwością rzeczowej sądu administracyjnego nie nastręcza problemów. W przeciwieństwie do kategorii innych aktów lub czynności, gdzie ewentualne zakwalifikowania przedmiotu skargi do aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a jako podlegających kognicji sądów administracyjnych, wymaga dokonanie przez sąd szczegółowej analizy charakteru aktu lub czynności.

Z uwagi na fakt, iż przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest czynność Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2012 r., polegająca na poinformowaniu skarżącej o wysokości przyznanej prowadzonemu przez nią Punktowi Przedszkolnemu ,,S" dotacji, zaistniała konieczność dokonania przez Sąd oceny czy stanowi ona czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., objętą kognicją sądów administracyjnych.

Wstępnie wskazać należy, iż zagadnienie przyznawania dotacji szkołom, przedszkolom oraz osobom prowadzącym wychowanie przedszkolne w innych dopuszczalnych ustawą formach uregulowane zostało w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm., zwanej w skrócie uso). Zgodnie z treścią art. 90 ust. 2 d uso osoba prowadząca wychowanie przedszkolne w formach, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 14a ust. 7 (określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie rodzajów innych form wychowania przedszkolnego, warunków tworzenia i organizowania tych form oraz sposobu ich działania; Dz. U. Nr 161, poz. 1080), otrzymuje na każdego ucznia objętego tą formą wychowania przedszkolnego dotację z budżetu gminy w wysokości nie niższej niż 40 % wydatków bieżących ponoszonych na jednego ucznia w przedszkolu publicznym prowadzonym przez gminę, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na niepełnosprawnego ucznia przedszkola i oddziału przedszkolnego w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez gminę - pod warunkiem, że osoba prowadząca niepubliczną formę wychowania przedszkolnego poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. W przypadku braku na terenie gminy przedszkola publicznego podstawą do ustalenia wysokości dotacji są wydatki bieżące ponoszone przez najbliższą gminę na prowadzenie przedszkola publicznego (cytowany przepis wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2008 r.). W myśl art. 90 ust. 3 c uso dotacje, o których mowa w ust. 1a-3a, są przekazywane w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca na rachunek bankowy szkoły lub placówki. Zgodnie zaś z art. 90 ust. 4 uso organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 1a i 2a-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji.

W oparciu o treść cyt. art. 90 ust. 4 Rada Gminy w dniu [...] stycznia 2011 r. podjęła uchwałę w sprawie w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz zakresu i trybu kontroli wykorzystania dotacji udzielanych dla publicznych przedszkoli i niepublicznych przedszkoli prowadzonych na terenie Gminy przez inne podmioty niż jednostki samorządu terytorialnego. W rozdziale 2 uchwały obejmującym § 3, określona została podstawa obliczania dotacji dla przedszkola publicznego, niepublicznego i osób prowadzących publiczne przedszkole w formach, o których mowa w art. 14 a ust. 7 uso. Zgodnie z jego treścią osoba prowadząca publiczne przedszkole w formach, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 14 a ust. 7 ustawy o systemie oświaty, otrzymuje na każdego ucznia objętego tą formą wychowania przedszkolnego dotację z budżetu Gminy w wysokości 50% wydatków bieżących przewidzianych na jednego ucznia w przedszkolu publicznym prowadzonym przez Gminę. W przypadku przedszkola niepublicznego, o którym mowa w art. 14 a ust. 7 dotacja ta wynosi 40%. Zgodnie z § 4 uchwały udzielenie dotacji następuje na podstawie wniosku złożonego do 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji. Stosownie do treści § 5 uchwały o wysokości kwoty dotacji należnej na ucznia w następnym roku budżetowym Wójt Gminy informuje organ prowadzący szkołę lub przedszkole do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji.

Mając na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny nie ulega wątpliwości, iż skarżąca jest organem prowadzącym Punkt Przedszkolny ,,S", stanowiący zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie rodzajów innych form wychowania przedszkolnego, warunków tworzenia i organizowania tych form oraz sposobu ich działania (Dz. U. Nr 161, poz. 1080), jedną z innych form wychowania przedszkolnego i znajduje w stosunku do niej zastosowanie cyt. art. 90 ust. 2 d uso.

Wskazać należy, iż zagadnienie trybu udzielania dotacji szkołom i placówkom oświatowym w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych jest sporne. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 stycznia 2007r., sygn. akt IV CSK 312/06 wskazał, iż norma art. 90 ustawy z 1991 r. o systemie oświaty kreuje stosunek cywilnoprawny, a tym samym stanowi podstawę do dochodzenia roszczeń z tytułu dotacji wyłącznie na drodze postępowania przed sądami powszechnymi. W ślad za tym w niektórych orzeczeniach sądów administracyjnych przyjmowany jest pogląd, że spory o przyznawanie dotacji mają charakter cywilnoprawny (por. np. postanowienie NSA z 26 stycznia 2011 r., II GSK 98/10). Wątpliwości dotyczące charakteru prawnego czynności obliczenia wysokości i przekazania dotacji placówce niepublicznej skłoniły skład orzekający Izby Gospodarczej Naczelnego Sądu Administracyjnego do zwrócenia się do składu poszerzonego NSA o ich rozstrzygnięcie. Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2009r., sygn. akt II GPS 7/08, Naczelny Sąd Administracyjny odmówił podjęcia uchwały z powodu przedwczesności wniosku, ale w uzasadnieniu stwierdził, że w obowiązującym stanie prawnym dotacja, o której mowa w art. 90 ust. 3a ustawy o systemie oświaty, wymaga konkretyzacji, ustawa o systemie oświaty określa bowiem jedynie przesłanki (podstawy) ustalenia wysokości dotacji. NSA stwierdził również, że uchwała budżetowa (powiatu) nie kreuje bezpośrednio żadnych uprawnień osób trzecich, czy zobowiązań wobec osób trzecich. Jeżeli zatem organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustalił tryb udzielania i rozliczania dotacji, przewidując określanie wysokości dotacji w formie umowy, to czynność obliczenia i przekazania każdej części dotacji mogłaby być traktowana wyłącznie jako czynność wykonania zobowiązania przez stronę stosunku obligacyjnego. Natomiast inaczej należałoby oceniać sytuację wówczas, gdyby takiej umowy nie zawarto, a dotacja zostałaby określona jednostronnie przez organ jednostki samorządu terytorialnego wyłącznie na podstawie zasad sformułowanych w ustawie.

Brak ustalenia zasady prawnej w drodze uchwały powiększonego składu NSA powoduje, że sądy administracyjne nadal podejmują niejednolite rozstrzygnięcia. Sąd orzekając w niniejszej sprawie przychylił się do poglądu NSA wyrażonego w postanowieniu z dnia 14 stycznia 2009 r., sygn. akt II GPS 7/08, uznając, iż z uwagi na podobną konstrukcję zasad przyznawania dotacji, o których mowa w ust. 3 a i ust. 2 d i zastosowanie do nich ust. 4 art. 90, orzeczenie to można odnieść do przedmiotowej sprawy. Tym samym uznać należy, iż czynności organów samorządowych, podejmowane na podstawie art. 90 ust. 2 d ustawy o systemie oświaty, mające na celu ustalenie wysokości dotacji dla osoby prowadzącej wychowanie przedszkolne w formach określonych w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 14 a ust. 7 uso oraz przekazanie ustalonej kwoty dotacji, są czynnościami, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., tj. czynnościami z zakresu administracji publicznej, niebędącymi decyzjami, dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Podobny pogląd, choć odnoszący się co prawda do niepublicznych szkół i placówek wyrażony został przez NSA w wyrokach z dnia 17 stycznia 2008r, sygn. akt II GSK 319/07 oraz II GSK 320/07 i z dnia 27 marca 2013 r., II GSK 321/13. NSA wskazał, że udzielanie dotacji niepublicznym szkołom i placówkom nie następuje w formie decyzji administracyjnych, ale jest czynnością o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., która wymaga kontroli sądu administracyjnego pod względem zgodności z prawem. Ustawa o systemie oświaty oraz podjęta na jej podstawie uchwała rady gminy określa zatem jedynie podstawy ustalenia wysokości dotacji, co wymaga konkretyzacji. Ustalenie wysokości kwoty dotacji oświatowej, czyli wysokości środków publicznych przeznaczonych na realizację zadań publicznych, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, podlegającą kontroli sądu administracyjnego. Jest to zatem jedna z form działania administracji publicznej, w której administracja władczo rozstrzyga, na podstawie uprawnienia wynikającego z przepisu prawa, o wysokości dotacji dla konkretnego podmiotu. Czynność ustalenia kwoty dotacji dla konkretnego podmiotu nie jest więc jedynie czynnością techniczną o charakterze rachunkowym.

Zauważyć należy, iż akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a muszą spełniać kumulatywnie określone warunki, aby mogły podlegać zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Akty te lub czynności: 1) nie mają charakteru decyzji lub postanowienia w wydanych w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym i zaskarżalnych w trybie przewidzianym ustawą, 2) są skierowane do indywidualnego podmiotu, 3) mają charakter publicznoprawny i 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zdaniem Sądu zaskarżona w niniejszej sprawie czynność Wójta Gminy spełnia wszystkie wyżej wymagane cechy.

Przyjmując zatem, iż zaskarżona czynność stanowić może przedmiot skutecznie złożonej do sądu administracyjnego skargi, kolejny etap stanowiło dokonanie oceny, czy w rozpoznawanej sprawie zachowane zostały wymogi formalne, umożliwiające merytoryczną ocenę niniejszej skargi. Jednym z takich wymogów stanowi wyczerpanie trybu zaskarżenia aktu prawnego lub czynności, który poprzedza złożenie właściwej skargi.

Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 p.p.s.a.).

Stosownie do treści art. 53 § 1 p.p.s.a. zasadą jest, że skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Natomiast w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.

Skoro przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest czynność organu określona w art. 3 § 2 pkt4 p.p.s.a., konieczne było zastosowanie w stosunku do niej cyt. powyżej art. 52 § 3 p.p.s.a.

Jak wskazuje analiza akt sprawy skarżąca przed wniesieniem skargi do tutejszego Sądu złożyła w przedmiotowej sprawie adresowane do Wójta Gminy wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Sąd uznał, że wezwanie to złożone zostało z uchybieniem ustawowo określonego czternastodniowego terminu, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a., skutkując odrzuceniem skargi. Zwrócić należy uwagę, iż skoro przedmiotem skargi strona uczyniła czynność Wójta z dnia [...] grudnia 2012 r., o której wiedzę powzięła z dniem doręczenia jej pisma Wójta Gminy w dniu 2 stycznia 2013 r., przyjąć należało, iż ustawowy termin do złożenia przez stronę wezwania do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a. upłynął z dniem 16 stycznia 2013 r. Podkreślić należy, iż to w treści tego pisma skarżąca uzyskała informację co do tego w jakiej wysokości dotacja została jej przyznana, z odwołaniem się do podjętej uchwały budżetowej gminy, w tym podana została kwota przyznanej dotacji na dziecko. Kwestionując wysokość przyznanej jej dotacji i uznając ją za zaniżoną, skarżąca winna była zatem złożyć wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w terminie czternastu dni od dnia doręczenia jej pisma z dnia [...] grudnia 2012 r. Tymczasem skarżąca wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożyła w dniu 23 maja 2013 r., a zatem ze znacznym uchybieniem terminu przewidzianego w treści art. 52 par 3 p.p.s.a. W świetle powyższych rozważań skargę należało uznać za niedopuszczalną, co obliguje Sąd do jej odrzucenia w oparciu o treść art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Dodatkowo wskazać należy, iż w dotychczasowym orzecznictwie sądowym oraz piśmiennictwie prezentowany był pogląd o materialnoprawnym charakterze terminu do wezwania na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. Sąd w pełni podziela jednak stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2011 r., I FPS 5/10, wydanym w składzie siedmiu sędziów w trybie art. 187 § 1 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest przesłanek do tego, aby wezwanie do usunięcia naruszenia prawa traktować odmiennie od innych zwykłych środków odwoławczych. W związku z tym brak jest podstaw do tego, aby uznawać terminy do wniesienia odwołania, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy lub zażalenia za typowe terminy procesowe, zaś termin do dokonania czynności procesowej, analogicznej z punktu widzenia spełnienia warunków formalnych niezbędnych do skutecznego uruchomienia kontroli sądowej, jaką jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa – jako termin prawa materialnego. W orzecznictwie sądowym (m.in. w przywołanych wyżej postanowieniach NSA) podkreśla się, że ten środek prawny powinien być tak samo wykorzystywany jak klasyczne środki zaskarżenia, wymienione w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, wykluczając wielokrotne wykorzystanie tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia, podkreślił, że byłoby to sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wszystkich podmiotów wobec prawa, wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji, jak i z art. 78 Konstytucji. Strony, którym przysługują tradycyjne środki odwoławcze (odwołania, zażalenia) nie mogą być w gorszej sytuacji prawnej niż podmioty, którym z uwagi na specyfikę postępowania przysługują środki prawne wskazane tylko w p.p.s.a. To rozumowanie należy zastosować także w odniesieniu do podmiotów, które z uwagi na swoją sytuację procesową muszą skorzystać z art. 52 § 3 p.p.s.a. Zdaniem NSA niezgodne zarówno z wymienionymi wyżej przepisami ustawy zasadniczej, jak i ograniczające ich prawo do sądu, wynikające z art. 45 ust. 1 Konstytucji, byłoby pozbawienie ich możliwości do uruchomienia sądowej kontroli poprzez przyjęcie, że termin wskazany w art. 52 § 3 p.p.s.a. ma charakter terminu prawa materialnego, który nie może zostać przywrócony.

Dodać należy, iż brak pouczenia strony o terminie i sposobie wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie wpływa na bieg terminu wniesienia tego środka lecz może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do dokonania tej czynności. W takiej sytuacji w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia służy stronie prawo do złożenia do organu, na gruncie przedmiotowej sprawy do Wójta Gminy, wniosku o przywrócenie terminu do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa w związku z ustaleniem wysokości przyznanej skarżącej kwoty dotacji.