Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 2015/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 61a par. 1, art. 63 par. 2, art. 8, art. 9, art. 10
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 54, art. 18
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Sędzia WSA del. Marek Olejnik (sprawozdawca), Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 8 września 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Lu 961/12 w sprawie ze skargi J. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia 24 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie na rzecz J. C. kwotę 36,26 (trzydzieści sześć złotych dwadzieścia sześć groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Lu 961/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uwzględnił skargę J. C., (dalej: Skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia 24 października 2012 nr (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu kwoty uzyskanej w toku egzekucji administracyjnej. Wyrok jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.

2. Przebieg postępowania przed organami podatkowymi (przedstawiony przez WSA w Lublinie ):

2.1. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. (organ egzekucyjny), w toku egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr (...), wystawionego przez Wojewodę L., zawiadomieniem z dnia 23.02.2012r., nr (...), dokonał zajęcia wierzytelności Skarżącego z tytułu środków pieniężnych przekazywanych za pośrednictwem przekazu pocztowego na Poczcie Polskiej S.A., a wyegzekwowana w ten sposób kwota 105,80 zł pozwoliła na zaspokojenie egzekwowanych należności.

Dnia 25.05.2012 r. organ egzekucyjny otrzymał od Poczty Polskiej S.A., skierowane do niej przez Skarżącego, pismo z 15.05.2012 r., zatytułowane "Skarga reklamacyjna", uzupełnione pismem z 16.05.2012r. W piśmie tym sformułowane zostało żądanie zwrotu kwoty 105,80 zł wraz z należnymi odsetkami z uzasadnieniem, że skarżący otrzymuje od ZUS kwotę 306 zł, stanowiącą minimum egzystencji i nie powinny być dokonywane z niej jakiekolwiek potrącenia. W odpowiedzi na pismo organu egzekucyjnego z dnia 31.05.2012 r., wzywające do wyjaśnienia, czy pismo z 15.05.2012r., uzupełnione pismem z 16.05.2012r., stanowi skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Skarżący nadesłał pismo, w którym ponownie zażądał zwrotu wyegzekwowanej kwoty. Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu kwoty 105,80 zł uzyskanej w toku egzekucji prowadzonej na podstawie wystawionego przez Wojewodę L. tytułu wykonawczego nr (...).

2.2. Po rozpoznaniu zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w Lublinie postanowieniem z dnia 24 października 2012 r. nr (...) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Powołując treść art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r., Nr 98., poz.1071 ze zm., dalej "k.p.a.") podniósł, że w regulacji tej przewidziano dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania - jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. W sprawie brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia w trybie administracyjnym żądania zwrotu kwoty 105,80 zł wyegzekwowanej w związku z dokonanym zajęciem wierzytelności z tytułu środków pieniężnych przekazywanych za pośrednictwem przekazu pocztowego. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r., Nr 229, poz.1954 ze zm., dalej "u.p.e.a.") z nie przewiduje bowiem rozstrzygnięć organu egzekucyjnego w przedmiocie zwrotu wyegzekwowanej kwoty. Zwrot taki jest jedynie czynnością materialno-techniczną, która musiałaby wynikać z określonego przepisami prawa rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego. Brak zaś podstawy prawnej do wydania postanowienia w tym zakresie wyklucza merytoryczne rozpoznanie wniosku o zwrot wyegzekwowanej kwoty. Niezależnie od powyższego organ odwoławczy zaznaczył, że pomimo doręczenia w dniu 5.03.2012 r. odpisu zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z tytułu środków pieniężnych przekazywanych za pośrednictwem przekazu pocztowego skarżący nie skorzystał z przysługującego mu prawa złożenia w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego, o której był pouczony. Za pozostające bez znaczenia dla odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu wyegzekwowanej kwoty uznał organ także podnoszone w zażaleniu argumenty, iż egzekucję należności organ egzekucyjny prowadził blisko 3 lata, a "skargę reklamacyjną" rozpatrywał ponad 3 miesiące.

3. Stanowiska stron w postępowaniu przed WSA w Lublinie (Sądem pierwszej instancji).

3.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Skarżący zaskarżone postanowienie uznał za "bałamutne" i ukrywające naruszenie prawa przez organ egzekucyjny, którego postępowanie doprowadziło do zajęcia kwoty 105,80 zł z przekazu renty z ZUS w niepodlegającej egzekucji kwocie, chociaż już od 2009 r. organ ten wiedział, że wskazanej kwoty z należnych skarżącemu świadczeń z ZUS ściągnąć nie można. Wyraził pogląd, że w postanowieniu z dnia 30 sierpnia 2012r. organ egzekucyjny uznał bezprawność dokonanej czynności, jednak wskazał, że brak jest przepisów wykonawczych upoważniających do zwrotu bezprawnie pobranej kwoty.

3.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.

4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 5 marca

2013 r., I SA/Lu 961/12 skargę uwzględnił .

Zgodnie z art.63 § 2 k.p.a. podanie (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Wniesienie podania, w którym sformułowane zostało żądanie rozstrzygnięcia o określonych prawach lub obowiązkach podmiotu je wnoszącego, winno spowodować - zgodnie z art.61 § 1 k.p.a. - wszczęcie postępowania zmierzającego do rozstrzygnięcia o tych prawach lub obowiązkach przez właściwy organ i we właściwym trybie. W sytuacji jednak, gdy żądanie, o którym mowa, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje – na podstawie art.61a § 1 k.p.a. - postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Powyższe przepisy mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym stosownie do art.18 u.p.e.a.

Zdaniem Sądu I instancji stwierdzenie organów, że przepisy prawa nie dają podstaw do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie, samego w sobie, żądania "zwrotu kwoty uzyskanej w toku egzekucji", nie narusza obowiązującego w Polsce prawa. Jednak rozstrzygając sprawę w przedstawiony sposób organy nie wzięły pod uwagę, że żądając zwrotu kwoty potrąconej z przekazu pocztowego Skarżący zarzucał bezprawność tej czynności, a zatem w istocie kwestionował zgodność z prawem czynności egzekucyjnej (czynności zmierzającej do zrealizowania środka egzekucyjnego, por.: art.1a ust.1 pkt 2 u.p.e.a.), tj. czynności pobrania przez organ egzekucyjny środków pieniężnych z krajowego przekazu pocztowego. Prawem przewidzianym środkiem kwestionowania tego rodzaju czynności jest zaś skarga na czynności egzekucyjne (art.54 u.p.e.a.).

Zdaniem Sądu, podanie Skarżącego z dnia 15.05.2012 r. winno było zostać potraktowane jako skarga na czynność egzekucyjną – pobranie środków pieniężnych z krajowego przekazu pocztowego. Ograniczenie się przez organy do literalnej treści żądania narusza art.63 § 2 w związku z art.8 i art.9 k.p.a. i art.18 u.p.e.a. ze skutkiem w postaci mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia art.61 § 1 i art.61a § 1 w związku z art.18 u.p.e.a. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że treść skierowanego do Skarżącego przez organ egzekucyjny wezwania z dnia 31.05.2012r. dowodzi, że organ ten nie miał wątpliwości, iż jedynym środkiem prawnym, jaki może przysługiwać skarżącemu, jest skarga na czynność egzekucyjną. W wezwaniu tym organ egzekucyjny pouczył bowiem Skarżącego o zasadach wnoszenia takiej skargi i wezwał go do wyjaśnienia, czy pismo z dnia 15.05.2012 r. należy uznać za taką skargę, informując jednocześnie, że "w przypadku niezastosowania się do niniejszego wezwania we wskazanym terminie (...) pismo z dnia 15.05.2012r. zostanie przekazane w celu rozpatrzenia Dyrektorowi Izby Skarbowej w Lublinie", co oznacza, że miało być ono potraktowane jako skarga na czynność egzekucyjną. W piśmie z dnia 13.06.2012r., nadesłanym w odpowiedzi na to wezwanie, Skarżący nie sprecyzował żądania w sposób określony w wezwaniu i organ egzekucyjny przekazał pismo, jak wynika z uwag poczynionych wyżej – prawidłowo, organowi nadzoru jako skargę na czynność egzekucyjną, o czym poinformował skarżącego. Organ nadzoru zakwestionował jednak taki sposób potraktowania pisma i zwrócił je organowi egzekucyjnemu, o czym skarżący nie został już, z naruszeniem art.8 i art.9 k.p.a. w związku z art.18 u.p.e.a., poinformowany.

W ocenie Sądu dla oceny istoty żądania Skarżącego i jego procesowego charakteru nie może mieć znaczenia, w stanie niniejszej sprawy, termin, w jakim podanie Skarżącego zostało wniesione. Tym bardziej, że obowiązujące prawo przewiduje środki umożliwiające zniesienie skutków prawnych dokonania czynności z uchybieniem terminu.

Rozpatrując sprawę ponownie organy winny potraktować pismo Skarżącego z dnia 15.05.2012 r. jako skargę na czynność egzekucyjną – pobranie przez organ egzekucyjny środków pieniężnych z krajowego przekazu pocztowego (art.54 § 1 u.p.e.a.), w toku postępowania – wyjaśnić skarżącemu sytuację prawną zaistniałą w sprawie (art.8 i art.9 k.p.a. w związku z art.18 u.p.e.a.), a przed jego zakończeniem – umożliwić skarżącemu zapoznanie się z materiałami sprawy i wypowiedzenie się co do nich (art.10 § 1 w związku z art.18 u.p.e.a.).

Z tych względów Sąd I instancji uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c i art.135 ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz.270, ze zm., dalej "p.p.s.a.").

5. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym:

W skardze kasacyjnej Dyrektor Izby Skarbowej (reprezentowany przez radcę prawnego) wniósł o uchylenie powyższego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Pełnomocnik organu podatkowego podniósł zarzut naruszenia następujących przepisów: -art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. polegające na uwzględnieniu skargi i uchyleniu zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia 24 października 2012r. Nr (...) oraz postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia 30 sierpnia 2012r. nr (...) z uwagi na ograniczenie się przez organy do literalnej treści żądania strony czym, zdaniem sądu, naruszyły przepisy: art. 63 § 2 w związku ż art. 8 oraz art. 9 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a. ze skutkiem w postaci mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia art. 61 § 1 i art. 61 a § 1 k.p.a. w związku z art.18 u.p.e.a. - podczas gdy do takiego naruszenia nie doszło, a tym samym nie miało wpływu na wynik sprawy;

-art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) i art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 61 § 1 i art. 61 a § 1 k.p.a. w związku z art.18 u.p.e.a. polegające na przyjęciu błędnych ustaleń co do stanu faktycznego, prawidłowo ustalonego przez organy podatkowe, polegające na tym, że Sąd w niniejszej sprawie uznał, iż żądanie zwrotu kwoty wyegzekwowanej przez zajęcie przekazu pocztowego w rzeczywistości było skargą na czynności egzekucyjne, - art. 145 § 1 pkt 1) lit c) i art.141 § 4 p.p.s.a. w związku z art.9 i art.10 § 1 k.p.a. w związku z art.18 u.p.e.a., polegające na błędnym wskazaniu dalszego postępowania organu, wyrażającym się na nałożeniu na ten organ obowiązków wynikających z powyższych przepisów, podczas gdy nie mają one zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne.

5.1. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Skarżący wniósł o jej oddalenie.

6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6.1. Brak było podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Zaskarżony wyrok, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada bowiem prawu.

6.2. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem zostały spełnione warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej.

Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni albo na niewłaściwym zastosowaniu lub na naruszeniu prawa procesowego, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna oparta została wyłącznie na naruszeniu przepisów postępowania. Zarzucono w niej bowiem przede wszystkim naruszenie art.145§1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. polegające na uchyleniu zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art.61a§1 k.p.a. i błędnym przyjęciu, że żądanie zwrotu wyegzekwowanej kwoty w rzeczywistości było skargą na czynności egzekucyjne.

6.3. Zgodnie z przepisem art.18 u.p.e.a. jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie zaś do treści art.61§1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Jeżeli żądanie pochodzi od strony to powinno przybrać postać podania o którym mowa w art.63§2 k.p.a. Podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych.

Żądania zawarte w podaniu bywają często zredagowane niezręcznie, niedbale, częściowo nieczytelnie, niezrozumiale. W takich przypadkach, gdy treść żądania budzi wątpliwości, organ administracji publicznej nie jest uprawniony do precyzowania treści żądania, mogłoby to bowiem prowadzić do niedopuszczalnej zmiany kwalifikacji prawnej żądania, wbrew intencjom osoby wnoszącej podanie. Nie oznacza to jednak, że organ może pozostać bezczynny. Powinien bowiem udzielić wnoszącemu podanie niezbędnych wskazówek i wyjaśnień w tym zakresie, zwłaszcza wówczas, gdy strona zwraca się z żądaniem załatwienia sprawy administracyjnej przez ten organ.

Konieczne jest przypomnienie, że ograniczone treściowo przez k.p.a. do niezbędnego minimum podania wnoszone przez strony i innych uczestników postępowania powodują, że to na organ prowadzący postępowanie przeniesiono ciężar oceny charakteru podania, zakresu żądania itd. Pewne reguły postępowania, akceptowane w piśmiennictwie, określiło orzecznictwo sądowe, które w szczególności wskazuje, że żądanie strony w postępowaniu administracyjnym należy oceniać na podstawie treści pisma przez nią wniesionego, a nie na podstawie tytułu pisma (wyrok NSA z 2.03.1987r. III SA 92/87, "Prawo i Życie 1987, nr 36, s. 15), związanie organu zakresem żądania strony co do przedmiotu postępowania dotyczy określonej we wniosku podstawy faktycznej żądania, a nie powołanej przez stronę podstawy prawnej (wyrok NSA z 16.12.1987r. IV SA 757/87, ONSA 1988, nr 1, poz. 20 oraz Ordynacja podatkowa Komentarz, S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek, Warszawa 2004, s. 498). Pojęcie "treść żądania", to nic innego jak wskazanie czego domaga się strona, w przypadku pisma inicjującego postępowanie - wyznaczenie przedmiotu postępowania (por. wyrok NSA z dnia 5.11.2010 r. sygn. Akt II FSK 1195/09). Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 9 sierpnia 2006 r., I OSK 1134/05, LEX nr 275439, "Przy ustaleniu charakteru pisma strony nie ma decydującego znaczenia jego tytuł, ani nawet dosłowne powołanie poszczególnych zawartych w niej zwrotów, ale ocena intencji strony dokonana w oparciu o całokształt podniesionych okoliczności".

Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela powyżej przedstawione stanowisko tym bardziej, że omawiana reguła postępowania ma swoje prawne unormowanie w treści art. 8 k.p.a. Art.8 k.p.a. zawierający zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej , jest nie tylko postulatem ustawodawcy wobec tych organów, ale także przesłanką oceny ich działania, w wyniku której może dojść do uchylenia decyzji administracyjnej, nawet jeśli w toku postępowania nie naruszono innych przepisów postępowania (por. wyrok NSA z 26.03.2002r., III SA 3390, niepubl.).

6.4. W przedmiotowej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. (organ egzekucyjny), w toku egzekucji administracyjnej zawiadomieniem z dnia 23.02.2012r., nr (...), dokonał zajęcia wierzytelności Skarżącego z tytułu środków pieniężnych przekazywanych za pośrednictwem przekazu pocztowego na Poczcie Polskiej S.A., a wyegzekwowana w ten sposób kwota 105,80 zł pozwoliła na zaspokojenie egzekwowanych należności.

Dnia 25.05.2012r. organ egzekucyjny otrzymał od Poczty Polskiej S.A., skierowane do niej przez Skarżącego, pismo z 15.05.2012r., zatytułowane "Skarga reklamacyjna", uzupełnione pismem z 16.05.2012r. W piśmie tym sformułowane zostało żądanie zwrotu kwoty 105,80 zł wraz z należnymi odsetkami z uzasadnieniem, że Skarżący otrzymuje od ZUS kwotę 306 zł, stanowiącą minimum egzystencji i nie powinny być dokonywane z niej jakiekolwiek potrącenia.

W odpowiedzi na pismo organu egzekucyjnego z dnia 31.05.2012r., wzywające do wyjaśnienia, czy pismo z 15.05.2012r., uzupełnione pismem z 16.05.2012r., stanowi skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w art.54 u.p.e.a., Skarżący nadesłał pismo z dnia 13.06.2012r., w którym ponownie zażądał zwrotu wyegzekwowanej kwoty.

Uwzględniając przytoczone przepisy i traktując dosłownie (literalnie) sformułowane przez Skarżącego w piśmie (podaniu) z dnia 15.05.2012r. i innych złożonych przez niego w sprawie żądanie "zwrotu kwoty" potrąconej z przekazu pieniężnego organy obu instancji stwierdziły, że przepisy prawa nie dają podstaw do rozstrzygnięcia o takim żądaniu, wobec czego postępowanie w tym przedmiocie nie może być wszczęte (art.61a§1 k.p.a.) bowiem nie ma zastosowania art.54§1 u.p.e.a.

Zgodnie z art. 54§1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz na przewlekłość postępowania egzekucyjnego wnosi się za pośrednictwem organu egzekucyjnego (art.54§3 u.p.e.a.).

6.5. W tym miejscu zwrócić należy uwagę na treść skierowanego do Skarżącego przez organ egzekucyjny wezwania z dnia 31.05.2012r., która dowodzi, że organ ten nie miał wątpliwości, iż jedynym środkiem prawnym, jaki może przysługiwać skarżącemu, jest skarga na czynność egzekucyjną. W wezwaniu tym organ egzekucyjny pouczył bowiem skarżącego o zasadach wnoszenia takiej skargi i wezwał go do wyjaśnienia, czy pismo z dnia 15.05.2012r. należy uznać za taką skargę, informując jednocześnie, że "w przypadku niezastosowania się do niniejszego wezwania we wskazanym terminie (...) pismo z dnia 15.05.2012r. zostanie przekazane w celu rozpatrzenia Dyrektorowi Izby Skarbowej w Lublinie", co oznacza, że miało być ono potraktowane jako skarga na czynność egzekucyjną. W piśmie z dnia 13.06.2012r., nadesłanym w odpowiedzi na to wezwanie, Skarżący nie sprecyzował żądania w sposób określony w wezwaniu i organ egzekucyjny przekazał pismo, jak wynika z uwag poczynionych wyżej – prawidłowo, organowi nadzoru jako skargę na czynność egzekucyjną, o czym poinformował Skarżącego. Organ nadzoru zakwestionował jednak taki sposób potraktowania pisma i zwrócił je organowi egzekucyjnemu.

Prawidłowo wskazał w uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji, że rozstrzygając sprawę w przedstawiony sposób organy nie wzięły pod uwagę, że żądając zwrotu kwoty potrąconej z przekazu pocztowego Skarżący zarzucał bezprawność tej czynności, a zatem w istocie kwestionował zgodność z prawem czynności egzekucyjnej (czynności zmierzającej do zrealizowania środka egzekucyjnego, por.: art.1a ust.1 pkt 2 u.p.e.a.), tj. czynności pobrania przez organ egzekucyjny środków pieniężnych z krajowego przekazu pocztowego. Prawem przewidzianym środkiem kwestionowania tego rodzaju czynności jest zaś skarga na czynności egzekucyjne (art.54 u.p.e.a.).

Zatem, w świetle powyższego, podanie skarżącego z dnia 15.05.2012r. winno było zostać potraktowane jako skarga na czynność egzekucyjną – pobranie środków pieniężnych z krajowego przekazu pocztowego. W stanie niniejszej sprawy ograniczenie się przez organy do literalnej treści żądania narusza art.63§2 w związku z art.8 i art.9 k.p.a. i art.18 u.p.e.a. ze skutkiem w postaci mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia art.61 § 1 i art.61a § 1 w związku z art.18 u.p.e.a.

6.6. Bez wpływu na ww. ocenę pozostaje podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut, że upłynął Skarżącemu już termin do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne. Zasadnie podnosi autor skargi kasacyjnej, że zgodnie z art.54§4 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne, o których mowa w § 3, wnosi się w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej. Faktem jest, że organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności zawiadomieniem z dnia 23.02.2012 r., a Skarżący dopiero pismem z dnia zakwestionował to zajęcie. Należy jednak wziąć pod uwagę, że Skarżący może wnieść o przywrócenie terminu do złożenia ww. środka zaskarżenia (art.18 u.p.e.a. w zw. z art.58§1 k.p.a.) uprawdopodabniając brak winy w jego niedochowaniu. Na marginesie należy bowiem zauważyć, że Skarżący w piśmie procesowym z dnia 14.06.2013 r. zarzucał, że nie odbierał osobiście odpisu zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lecz posiadająca znaczny stopień niepełnosprawności była żona.

6.7. Zasługuje natomiast na uwzględnienie zarzut sformułowania nieprawidłowych wskazań przez Sąd I instancji odnośnie dalszego postępowania wynikający z błędnej wykładni art.10 k.p.a. w związku z art.18 u.p.e.a. Należy bowiem zauważyć, iż stosownie do art. 18 u.p.e.a. - jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Jak trafnie wskazano w skardze kasacyjnej, przez odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym należy rozumieć, że przepisy Kodeksu mogą być stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uzupełnić, a nie modyfikować ustawę o postępowaniu egzekucyjnym. Ze względu na szczególny charakter postępowania egzekucyjnego, rozumianego jako szereg czynności procesowych podejmowanych przez organy egzekucyjne oraz inne podmioty, nie znajduje w nim zastosowania zasada ogólna postępowania administracyjnego wyrażona w art. 10 §1 k.p.a., nakładająca na organy administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwiająca im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jednakże strona, w każdym stadium postępowania ma prawo przeglądania akt sprawy stosownie do treści art. 73 § 1 k.p.a.

Ponownie prowadząc postępowanie organy winny uwzględnić ww. wykładnię dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny.

6.8. Podsumowując stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Skarga kasacyjna jest bezzasadna m.in. wówczas, gdy samo orzeczenie jest zgodne z prawem, a błędne jest jedynie jego uzasadnienie. Dotyczy to również przypadku, kiedy uzasadnienie prawidłowego orzeczenia jest błędne tylko w części. Orzeczenie odpowiada prawu mimo częściowo błędnego uzasadnienia, jeżeli nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, rozstrzygnięcie nie uległoby zmianie.

Naczelny Sąd Administracyjny z uwagi na regulację art.184 in fine p.p.s.a. mimo częściowo błędnego uzasadnienia wyroku nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej U podstaw powyższej regulacji znalazł się wzgląd na zasady ekonomiki procesowej, z którymi sprzeczne byłoby uwzględnienie skargi kasacyjnej tylko dlatego, że trafne rozstrzygnięcie ma niewłaściwe uzasadnienie.

W sytuacji, gdy Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, ale wyraża w uzasadnieniu wyroku inną oceną prawną niż Sąd pierwszej instancji, ocena NSA jest wiążąca dla organów administracyjnych, a także – w przypadku powtórnego zaskarżenia decyzji administracyjnej ‒ dla wojewódzkiego sądu administracyjnego, a to na podstawie art. 153 w zw. z art. 193 p.p.s.a. Rozstrzygając zatem sprawę ponownie organ, na mocy art. 153 p.p.s.a., obowiązany będzie uwzględnić wykładnię prawa dokonaną w niniejszym wyroku.

6.9. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a.