Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2712/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Protokolant st. sekretarz sądowy Iwona Mazek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2011 r. sprawy ze skargi I. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 i 2006 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] grudnia 2009r., Naczelnik urzędu Skarbowego W., po wszczęciu postanowieniem z [...] października 2009r. postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Pani I. W. (Skarżącej) za zaległości podatkowe Spółki A. Sp. z o. o. z siedzibą w W. (Spółka), orzekł odpowiedzialności Skarżącej za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2003r., styczeń-listopad 2004r., marzec, maj czerwiec, lipiec, październik i listopad 2005 roku oraz maj 2006r.

Pismem z 1 lutego 2010r. Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji zarzucając jej :

a. brak prawidłowego określenia i wewnętrzną sprzeczność decyzji w zakresie wskazania okresów zaległości płatniczych A. sp. z o.o., wysokości kwot należności głównych i odsetek za zwłokę;

b. niezgodność decyzji ze stanem faktycznym ustalonym w sprawie w zakresie ustalenia, że Skarżąca - członek zarządu dłużnika — ponosi osobistą odpowiedzialność za długi podatkowe Spółki,

c. pominięcie istotnych okoliczności sprawy oraz błędną interpretacją faktów ustalonych w sprawie w zakresie podstaw odpowiedzialności członka zarządu za długi podatkowe osoby prawnej.

W uzasadnieniu Skarżąca wskazała na sprzeczności pomiędzy określeniem kwot zaległości w petitum decyzji i w jej uzasadnieniu, podniosła, że wskazała w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego majątek dłużnej Spółki w postaci lokalu użytkowego przy Al. K. [...], samochodu marki Fiat SCUDO, wyposażenia biurowego i należności od kontrahentów. Podkreśliła, że Spółka posiadała ten majątek w chwili odejścia Skarżącej ze Spółki.

Skarżąca wskazała również, że z dniem 31 grudnia 2005r. złożyła rezygnację z pełnienia funkcji członka Zarządu, co oznacza, że organ orzekł o jej odpowiedzialności za okres zaległości podatkowych kiedy nie zarządzała Spółką.

Wnioskiem z 12 sierpnia 2010r. Skarżąca wystąpiła o uzupełnienie materiału dowodowego o protokół jej przesłuchania w Urzędzie Skarbowym W. z lata 2005r., protokół przesłuchania K. J. sporządzonym w tym samym urzędzie i w tym samym okresie, oraz dowodów doręczenia Spółce korespondencji z ZUS mającej wpływ na przerwanie biegu przedawnienia roszczeń z tytułu zaległości w płatności składek ZUS w szczególności w zakresie wszczętej i prowadzonej egzekucji, a gdyby okazało się, że protokoły przesłuchań zaginęły, wniosła o przesłuchanie jej i pana J. na okoliczność zeznań składanych przez nich latem 2005r. Skarżąca w uzasadnieniu tego wniosku wskazała, że podczas przesłuchania latem 2005r wskazała, że możliwa jest spłata zadłużenia wobec ZUS przez Spółkę oraz wskazała majątek Spółki z którego mogłyby zostać zaspokojone roszczenia wobec ZUS.

Decyzją z [...] sierpnia 2010r Dyrektor Izby Skarbowej w W. (DIS) uchylił w całości zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w części dotyczącej orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Skarżącej za zaległości Spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2003r., styczeń 2004r., luty 2004r., kwiecień 2004r., maj 2004r., czerwiec 2004r., lipiec 2004r., październik 2004r., listopad 2004r. w łącznej wysokości 111.119,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 76.147,00 zł oraz orzekł co do istoty o solidarnej odpowiedzialności Skarżącej wraz ze Spółką, a także z drugim członkiem zarządu - Panem R. B., za zaległości podatkowe tej Spółki w podatku od towarów i usług za marzec 2005r. w kwocie 145,60 zł wraz z odsetkami w kwocie 82,00 zł; maj 2005r. w kwocie 11.147,00 zł wraz z odsetkami w kwocie 6.040,00 zł; czerwiec 2005r. w kwocie 12.678,00 zł wraz z odsetkami w kwocie 6.743,00 zł; lipiec 2005r. w kwocie 11.180,00 zł wraz z odsetkami w kwocie 5.827,00 zł; październik 2005r. w kwocie 3.928,22 zł wraz z odsetkami w kwocie 1.928,00 zł, listopad 2005r. w kwocie 14.171,00 zł wraz z odsetkami w kwocie 6.807,00 zł, grudzień 2005r. w kwocie 8.742,00 zł wraz z odsetkami w kwocie 4.116,00 zł i maj 2006r. w kwocie 53.943,00 zł wraz z odsetkami w kwocie 22.897,00 zł.

Na wstępie DIS wskazał, że organy podatkowe są zobligowane do rozpatrzenia z urzędu kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych. Biorąc pod uwagę powyższe należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja wymagała uchylenia z tego powodu w części dotyczącej orzeczenia odpowiedzialności Skarżącej za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę, naliczonymi na dzień wydania decyzji za wymienione w sentencji orzeczenia okresy.

h

Zgodnie z treścią art. 70 § 1 o.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Natomiast zgodnie z § 4 ww. przepisu bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

Zaległość podatkowa w podatku od towarów i usług za grudzień 2003r. przedawniła się z dniem 31.12.2009r. W zebranym w sprawie materiale nie wskazano dokumentów potwierdzających, skuteczne doręczenie tytułu wykonawczego nr SM [...], wystawionego za tą zaległość, jak także nie wskazano dokumentów potwierdzających zastosowanie jakiegokolwiek skutecznego środka egzekucyjnego.

Zaległości podatkowe Spółki za styczeń 2004r., luty 2004r., kwiecień 2004r., maj 2004r., czerwiec 2004r., lipiec 2004r., październik 2004r. i listopad 2004r. zgodnie z dyspozycją art. 70 § 1 o.p., przedawniały się z 1 stycznia 2010r. W stosunku do zaległości za luty 2004r.( kwiecień 2004r., maj 2004r., czerwiec 2004r., zastosowano w 2004r. skuteczne środki egzekucyjne - poszczególne zajęcia rachunków bankowych, które jednak nie przerwały biegu terminu przedawnienia, ze względu na to, że termin przedawnienia dla tych zaległości rozpoczął swój bieg z dniem 01.01.2005r.

W stosunku do zaległości za luty 2004r. i lipiec 2004r. zastosowano skuteczny środek egzekucyjny - zajęcie rachunku bankowego z dnia 04.03.2005r., o którym Spółka została powiadomiona i które przerwało bieg terminu przedawnienia. Odnośnie do tych zaległości bieg terminu przedawnienia biegł na nowo od dnia 05.03.2010r., zgodnie z treścią art. 70 § 4 o.p. Pięcioletni termin nowego biegu terminu przedawnienia upłynął 5 marca 2010r.

Zgodnie z treścią art. 80 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały - do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Ponadto § 3 ww. przepisu zobowiązuje organ egzekucyjny do zawiadomienia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.

W sytuacji, gdy w aktach sprawy brakuje dokumentów, potwierdzających skuteczne i prawidłowe przeprowadzenie czynności egzekucyjnych, nie można traktować nie w pełni udokumentowanych czynności za skuteczne. Z uwagi na brak dowodów doręczenia Spółce zawiadomieć o zajkęciu rachunków bankwych za październik i listopad 2004r. DIS uznał, że należności te przedawniły się z dniem 1 stycznia 2010r.

Powołując się na okoliczność, że odpowiedzialność osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika ma charakter akcesoryjny i następczy a nie odszkodowawczy, organ wskazał, że z uwagi na wygaśniecie zobowiązania podatkowego ciążącego na Spółce za wskazane wyżej okresy nie jest możliwe orzeczenie w tym zakresie o odpowiedzialności podatkowej Skarżącej.

Rozpatrując istnienie przesłanek do orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Skarżącej DIS wskazał, że pierwszą pozytywną przesłanką orzeczenie o odpowiedzialności członka zarządu jest ustalenie, czy pełnił on obowiązki członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową. DIS podzielił ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji dokonane na podstawie dołączonego do akt sprawy pełnego odpisu z KRSu Spółki z którego wynika, że Skarżąca figurowała w KRSie jako pełniąca funkcję członka Zarządu Spółki w okresie od 17 lutego 2003r. do 19 września 2008r., a zatem w okresie kiedy przypadał termin płatności oraz w momencie powstania zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005r. oraz za maj 2006r.

Ustosunkowując się do zarzutu Skarżącej, że orzeczono wobec niej o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe za okresy, w których nie pełniła już funkcji członka zarządu z uwagi na złożenie rezygnacji DIS wskazał, że istotnie, w dokumentach Spółki przekazanych przez Sąd Rejonowy dla m. W. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego znajdowało się pismo Skarżącej datowane na 27 grudnia 2005r.,w którym Skarżąca rezygnuje z funkcji członka Zarządu z dniem 31 grudnia 2005r. DIS wskazał jednak, że treść adnotacji znajdujących się na powyższym piśmie wyklucza aby zostało ono skutecznie złożone Spółce i wywierało określone skutki prawne. Organ podkreślił, że brak jest dokumentu potwierdzającego złożenie oświadczenia o rezygnacji z funkcji członka Zarząd przewodniczącemu lub innemu członkowi rady nadzorczej spółki. DIS w pełni zaakceptował pogląd organu pierwszej instancji wedle którego widniejący na dokumencie wizerunek pieczątki nagłówkowej Spółki wraz z adnotacją "wpłynęło", opatrzony nieczytelnym podpisem, nie jest wystarczający dla przyznania wiarygodności odnośnie faktu potwierdzenia złożenia rezygnacji. Oświadczenie woli o rezygnacji z funkcji członka zarządu jest jednostronną czynnością prawną wymagającą zakomunikowania innej osobie, zatem do czynności tej odnosi się regulacja z art. 61 Kodeksu cywilnego. Według powołanego przepisu, oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Zgodnie natomiast z regułą z art. 6 Kodeksu cywilnego na składającym oświadczenie woli spoczywa ciężar dowodu, że jego oświadczenie woli doszło do adresata w taki sposób, że mógł się zapoznać z nim w zwykłym toku czynności.

Przechodząc do oceny drugiej z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności człolna zarządu to jest bezskuteczności egzekucji prowadzonej z majątku spółki DIS szczegółowo opisał czynności egzekucyjne podejmowane przez organ egzekucyjny polegające na kierowaniu do banków, prowazdących rachunki Spółki zawiadomień o zajęciu wierzytelności wynikających z powyższych rachunków, wystąpowaniu do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców z nioskiem o udostępnienie danych dotyczcąych Spółki, zwróceniu się do Urzędu Miasta W. Biuro Geodezji i Katastru o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych w zakresie posiadanych przez Spółkę nieruchomości lub własnościowych praw do lokali, wniosku o podanie numeru księgi wieczystej nieruchomości własnościwoego lokalu mieszkalnego nr U6 położonego przy Al. K. [...] w W., będącego własnością w ułankowej części Spółki.

DIS wskazał, że z odpowiedzi przekazywanych przez powyższe organy wynikało, że Spółka nie jest właścicielem pojazdów a opisany wyżej lokal zbyła 30 maja 2006r. osobom fizycznym.

DIS przywołał również treść protokołu o stanie majtąkowym Spółki z 5 czerwca 2007r. sporządzonego z udziałem Pana B., drugiego członka zarządu, z którego wynikało, że Spółka nie miała majątku ruchomego i nieruchomoście, z którego można by przeprowadzić skuteczną egzekucję, oraz postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] czerwca 2008r., o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do Spółki.

Wobec powżyszego DIS uznał, że bezskuteczność egzekucji w rozumieniu art. 116 § 1 o.p.została wykazana, ze względu na brak możliwości przymusowego zaspokojenia wierzyciela poprzez wszczęcie i przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego skierowanego do majątku Spółki.

DIS rozważył również, czy w sprawie wystąpują przesłnaki uzasadniające zwolnienie członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości pdoatkowe spółki, wskazując, że jedną z takich okoliczności jest wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszeniu upadłości lub wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości lub też, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postęopwania zapobiegającego nastąpiło bez winy członka zarządu.

Organ wskazał, że stosownie do przepisów ustay prawo upadłościowe i naprawcze, dłużnika uznaje się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązana wykonuje. Jednakże z powołanego przepisu nie wynika brak obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość w sytuacji, kiedy mimo, że wartość zobowiązań nie przekracza wartości majątku spółka nie reguluje swoich wymagalnych zobowiązań. Jeżeli ma miejsce trwałe zaprzestanie regulowania zobowiązań, członkowie zarządu mają obowiązek podjąć stosowne działania do wszczęcia postępowania upadłościowego, gdyż zostaje spełniona dyspozycja art. 11 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, zgodnie z którym dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Stosownie do art. 21 ww. ustawy przedsiębiorca jest zobowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów (lub od chwili, gdy majątek nie wystarcza na ich pokrycie), zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości.

Upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, niezależnie od tego, czy opóźnia się z ich wykonaniem z przyczyn niezawinionych (np. zatory płatnicze u kontrahentów), pozostaje w zwłoce z ich wykonaniem (opóźnienie zawinione), czy też może ma miejsce następcza niemożliwość świadczenia. Dla zaistnienia stanu niewypłacalności nie ma znaczenia, czy dłużnik nie wykonuje wszystkich swoich wymagalnych zobowiązań, czy też tylko niektórych z nich. Dla określenia, czy dłużnik jest niewypłacalny nieistotne jest również, czy nie wykonuje on wymagalnych zobowiązań pieniężnych czy też niepieniężnych, publicznoprawnych czy też cywilnoprawnych. Niewykonywanie zarówno jednych jak i drugich powoduje, że dłużnik jest niewypłacalny. Nieistotny jest wreszcie rozmiar nie wykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza niewypłacalność w rozumieniu art. 11 cytowanej ustawy (por. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu I Aca 354/06 z 13 września 2006r.).

W tym zakresie organ wskazał, że Spółka już w kwietniu kwietniu 2002r. przestała wykonywać zobowiązania względem Skarbu Państwa z tytułu podatku dochodowego od towarów i usług.

Z informacji Naczelnika Urzędu Skarbowego (załącznik do pisma z dnia 05.03.2010r. nr 1434/RP/07- 73/10/BK) wynika, że Spółka posiadała zaległości, jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych za okresy: IV i V/2002r., II, III, VI, VII, VIII, IX, X, XI i XII/2003r., II, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX, X, XI i XII/2004r., X, XI i XII/2005r. w łącznej kwocie 77.579,00 zł.

Z informacji zgromadzonych przez organ pierwszej instancji wynika ponadto, że zaległości w podatku od towarów i usług Spółki, których dotyczy decyzja o odpowiedzialności Skarżącej jako członka zarządu Spółki, nie były jedynymi zaległościami w tym podatku. Spółka posiadała także zaległości za wcześniejsze okresy: III, IV, i V/2002r., III, V, VI, VII, VIII, IX, X, i XI/2003r. w łącznej kwocie 148.646,59 zł.

Z informacji ujawnionych w KRS wynika także, że Spółka posiadała zaległości względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. od 30.10.2003r. i do tych zaległości prowadzone były postępowania na podstawie kilkunastu tytułów wykonawczych.

Ponadto z informacji zawartych w załączniku do pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 05.03.2010r., wynika że Dyrektor ZUS [...] Oddział w W. w dniu 09.06.2008r. umorzył postępowanie egzekucyjne do majątku Spółki z uwagi na art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, to jest z uwagi na stwierdzenie, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Powyższe zestawienia zaległości Spółki przesądza zatem o tym, że w rozumieniu wcześniej przywołanego art. 11 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, Spółka nie wykonując swoich wymagalnych zobowiązań publicznoprawnych, stała się niewypłacalna już w kwietniu 2002r.

DIS przeanalizwoał również dane wynikające z bilasów Spółki za lata 2003, 2004 i 2005 i wskazał, że wynika z nich, że Spółka nie umacniała swej sytuacji finansowej. Wskaźnik pokrycia majątku kapitałem własnym Spółki świadczy w sposób jednoznaczny o zmniejszającej się samodzielności finansowej, ze względu na spadek poziomu pokrycia majątku własnego kapitałem Spółki. Na podstawie danych wynikających z bilansów organ stwierdził, że w strukturze zadłużenia Spółki wystąpił całkowity udział zobowiązań krótkoterminowych w ogólnym długu, co mogło być przyczyną utraty płynności finansowej przez Spółkę. DIS wskazał, że trudna sytuacja finansowa Spółki nie była przejściowa ponieważ już na koniec 2003r. krótkoterminowe zobowiązania Spółki z wymagalną płatnością do 12 miesięcy wielokrotnie przewyższały jej majątek i sytuacja ta utrwaliła się w czasie pełnienia przez Skarżącą funkcji członka zarządu Spółki. Zarówno sytuacja finansowa Spółki w okresie pełnienia przez Skarżącą funkcji członka zarządu, wynikająca z analizy dokumentów finansowych Spółki, a także stan niewypłacalności, jaki istniał już w momencie objęcia przez Skarżącą funkcji członka zarządu, dawały podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Zgodnie z dyspozycją art. 21 ust. 1 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Natomiast ust. 2 cyt. przepisu mówi, że jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami. Z analizy zebranego w sprawie materiału wynika, że Skarżąca zobowiązana była do zgłoszenia wniosku o upadłość w terminie dwóch tygodni od dnia 29.03.2004r. - tj. dnia podpisania sprawozdania finansowego za 2003r. Takie działanie umożliwiłoby potem ewentualne uwolnienie się od odpowiedzialności podatkowej na podstawie art. 116 o.p.. Powyższe okoliczności przesądzają zatem, że Skarżąca ponosi odpowiedzialności za niezgłoszenie, wymaganego prawem wniosku, a zatem nie może być mowy w tym wypadku o jej niezawinieniu.

Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu argumentu Skarżącej, że wskazała w trakcie postępowanie mienie w postaci lokalu użytkowego przy Al. K. [...], samochodu, wyposażenia biurowego i należności od kontrahentów, organ wyjaśnił, że ze wskazanego majątu organ egzekucyjny nie był w stanie przeprowadzić skutecznej egzekucji. W toku postępowania egzekucyjnego do wyżej wymienionych przedmiotów majątkowych podejmowane były próby zająć, jednak okazywały się one bezskuteczne. Lokal użytkowy przy al. K. [...] w W. lok. [...] został aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia 30.05.2006r. sprzedany - pismo z dnia 02.04.2008r. Natomiast z pisma Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców z dnia 16.01.2007r. wynika, że Spółka nie była właścicielem samochodu FIAT Scudo, którego współwłaścicielem był ówczesny Prezes zarządu Spółki - Pan R. B..

Także wspomniane wyposażenie biurowe nie mogło umożliwić zaspokojenia zaległości podatkowych, objętych zaskarżoną decyzją ponieważ organ egzekucyjny zajął je w postępowaniach egzekucyjnych prowadzonych na podstawie innych tytułów wykonawczych (protokoły zajęcia i odbioru ruchomości z dni 16.02.2004r. i 17.05.2004r.)

Natomiast w toku postępowania egzekucyjnego spisany został protokół o stanie majątkowym zobowiązanego, sporządzony w dniu 05.06.2007r. przez pracownika Urzędu Skarbowego W. z ówczesnym Prezesem zarządu Spółki, Panem R. B., w związku z egzekucją należności pieniężnych prowadzoną na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych na Spółkę. W protokole znajduje się adnotacja, że od 2006r. Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, nie osiąga dochodów, a także nie posiada majątku nieruchomego i ruchomego. Przesądza to zatem o fakcie, że należności kontrahentów nie istniały.

Organ podkreślił, powołując się na poglądy wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. Wyrok WSA w Warsazwie z 20 lipca 2005r., sygnł akt II SA/Wa 340/05 oraz WSA w Lublinie z 9 maja 2008r., sygtn. skt I SA/Lu 72/08), że mienie wskazane przez członka zarządu lub byłego członka zarządu, z którego egzekucja może być prowadzona musi istnieć w czasie prowadzenia psotępowania o przeniesienie odpowiedzialności, jak również, że musi istnieć faktyczna możliwość zaspokojenia z niego zaległości podatkowych. W konsekwencji organ uznał, że samo twierdzenie, że Spółka posiadała określony majątek w chwili rezygnacji z funkcji członka zarządu nie dało, zgodnie z ustaleniami organu pierwszej instancji, możliwości zaspokojenia wierzyciela w stosunku do wskazanego mienia. Ponadto Skarżąca nie przedstawiła żadnych jednoznacznych dowodów świadczących o faktycznym istnieniu tego majątku.

Odnosząc się do wniosków Skarżącej z 12 sierpnia 2010r. dotyczących uzupełnienia zebranego w sprawie materiału dowodowego o protokoły przesłuchań Skarżącej i pracownika Spółki - Pana K. J. na okoliczność tego, że możliwa była spłata zadłużenia wcbec ZUS przez Spółkę w drodze sprzedaży lokalu przy Al. K. w W., DIS stwierdził, że okoliczności związane z prowadzeniem i skutecznością egzekucji do majątku Spółki zostały ustalone w toku postępowania na podstawie innych opisanych wyżej dowodów, co skutkowało, z mocy art. 187 § 1 i 188 o.p. nieuwzględnieniem powyższego wniosku dowodowego. Żądanie dołączenia dowód dowodów doręczeń Spółce korespondencji z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych celem przeprowadzenia dowodu, nie mogło zostać uwzględnione, bowiem taki dowód nie miał znaczenia dla podjęcia rozstrzygnięcia. Nieprawdziwa jest bowiem teza Skarżącej zawarta we wniosku, jakoby przedmiotem postępowania była odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania podatkowe - niezapłacone składki ZUS Spółki. Przedmiotem postępowania była odpowiedzialność członka zarządu za zaległości Spółki w podatku od towarów i usług. Skarżąca nie sprecyzowała też w żaden sposób, jakie okoliczności miałyby zostać ustalone w oparciu o powyższe dokumenty.

Na marginesie DIS stwierdził, że wszystkie pisma w toku postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny - Naczelnika Urzędu Skarbowego W., w tym tytuły egzekucyjne i zawiadomienia o zajęciach rachunków bankowych, były wystawiane na Spółkę z oznaczeniem indywidualnego, identyfikującego ją numeru NIP i numeru REGON. Pisma te kierowane były na adres siedziby Spółki (ul. K. [...] m. [...]) oraz w przypadku ich skutecznego doręczenia, odbierane przez Pana R. B. - Prezesa zarządu Spółki.

Ustosunkowując się do zarzutu wskazania innych kwot w petitum innych w uzasadnieniu decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego DIS wskazał, że z zaskarżonej decyzji wynika jednak, że zarówno w sentencji, jak i uzasadnieniu decyzji zostały wykazane zaległości podatkowe za poszczególne okresy w takich samych wysokościach, od których naliczono prawidłowo odsetki za zwłokę na dzień wydania decyzji.

DIS wskazał również, że art. 107 § 1 o.p. mówi, że w przypadkach i w zakresie przewidzianym w niniejszym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Zgodnie z uchwała z 09.03.2009r. Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt I FPS 4/08 "obowiązkiem organu podatkowego jest wszczęcie, po uprzednim ustaleniu, postępowania w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osób trzecich przeciwko wszystkim osobom mogącym ponosić taką odpowiedzialność",

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. prawidłowo ustalając krąg podmiotów określonych w art. 116 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, wszczął postępowanie w sprawie przeniesienia odpowiedzialności podatkowej także w stosunku do drugiego, obok Strony, członka zarządu, pełniącego swoje obowiązki w okresie powstania zaległości, których dotyczy przedmiotowa decyzja. Taki sposób prowadzenia postępowania, w stosunku do wszystkich osób trzecich, które taką odpowiedzialność mogą ponosić, jest zatem zgodny z interpretacją przepisu art. 107 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w powiązaniu z regulacją szczegółową, czyli art. 116 § 1 cyt. ustawy zawartą w ww. uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego W okresie powstania ww. zaległości w podatku od towarów i usług w zarządzie A. Sp. z o. o. pozostawał także Pan R. B.. Ze względu na solidarny charakter odpowiedzialności podatkowej członków zarządu spółek kapitałowych, organ pierwszej instancji prowadził postępowanie podatkowe, zakończone decyzją z dnia [...].12.2009r. nr [...], orzekającą o odpowiedzialności Pana R. B. za zaległości podatkowe A. Sp. z o. o. w podatku od towarów i usług za okresy XII/2003r.; I, II, IV, VI, VII, X, XI/2004r.; III, V, VI, VII, X, XI, XII/2005r. i V/2006r., w łącznej kwocie 227.053,82 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w wysokości 130.587,00 zł. Decyzja ta została doręczona Panu R. B. w dniu 05.01.2010r. Ze względu jednak na brak wskazania w sentencji decyzji, że odpowiedzialność ma charakter solidarny pomiędzy Stroną a Spółką, a także Stroną a drugim członkiem zarządu, Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie postanowił uchylić decyzję organu pierwszej instancji i orzec w tym zakresie co do istoty sprawy. Powyższe uchybienie jest wadą, która jednak nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ Naczelnik Urzędu Skarbowego W. prawidłowo wszczął i przeprowadził postępowanie w stosunku do drugiego członka zarządu, a w decyzji prawidłowo przywołał podstawę prawną, z której powyższa odpowiedzialność wynika. Jednak z uwagi na zasadę solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki, w sentencji winno znaleźć się orzeczenie o solidarnym charakterze odpowiedzialności, z uwagi na możliwość dochodzenia wskazanych należności w drodze regresu.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżąca wniosła do tutejszego sądu skargę, w której zarzuciła zaskarżonej decyzji w części orzekającej o jej odpowiedzialności sprzeczność z prawne bowiem :

1) nieprawidłowo uznano, iż doręczenia do Spółki były dokonane prawidłowo, co doprowadziło do błędnej konkluzji, iż roszczenia nie uległy przedawnieniu

2) nieprawidłowo uznano, że Skarżąca była członkiem zarządu Spółki po dacie 31.12.2005 roku i ponosi odpowiedzialność za zobowiązania Spółki z maja 2006 roku

3) nieprawidłowo uznano, iż Skarżąca nie zwolniła się z odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki w trybie art. 116 § 1 pkt 2) o.p.- pomimo, iż wskazała majątek Spółki, z którego można było wyegzekwować zaległości podatkowe

4) nieprawidłowo uznano, iż w czasie, gdy Skarżąca była członkiem zarządu, Spółka była dłużnikiem niewypłacalnym w rozumieniu ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze i zachodziła konieczność złożenia wniosku ojej upadłość

Z uwagi na powyższe naruszenia Skarżąca wniosła o uchylenie zaskażronej decyzji w części orzekajcej o jej solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania Spółki.

Pismem z dnia 5 września 2011r. pełnomocnik Skarżącej podtrzymał i uzupełnił stanowisko Skarżącej wyrażone w skardze wskazując, że zaskarżona decyzja narusza art. 116 § 1 pkt 2 o.p. oraz art. 116 § 2 o.p.poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosownie poprzez przyjęcie, że Skarżąca nie wykazała mienia Spółki z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości pdoatkowych Spółki w znacznej części oraz przyjęcie, że Skarżąca faktcznie pełniła obowiązki członka Zrarządu Spółki i miała rzeczywisty wpływ na jej działalność.

Na poparcie powżyszego stnaowiska zgłoszone zostały wnioski o dopuszczenie dowodu z dokumentów.

Pełnomocnik Skarżącej wniósł również o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania sądowego wraz z kosztami zastępstwa proceswoego wełdug norm przepisanych oświadczając jednocześnie, że opłaty za świadczoną pomoc prawną udzieloną z urzędu nie zsotały zapłacone w całości lub w części.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

W toku rozprawy sąd oddalił wnioski dowodowe Skarżącej zawarte w piśmie z 5 września 2011r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje :

Wojewódzkie Sądy Administracyjne powołane zostały do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej, przy czym zakres tej kontroli ograniczony jest do kontroli legalności działania organów administracji (art. 1 §1 i 2 ustawy 25 lipca 2002 roku prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. nr 153 poz. 1269). Indywidualne akty administracyjne, takie jak akty wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a podlegają uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd ich niezgodności z prawem.

Skarga analizowana według powyższych kryteriów okazała się nieuzasadniona

Rozstrzygając niniejszą sprawę konieczne było udzielenie w pierwszej kolejności odpowiedzi na pytanie, jakie brzmienie art. 116 o.p. winno mieć zastosowanie dla rozstrzygnięcia sprawy. Do dnia 31 grudnia 2008 roku, stosownie do treści art. 116 § 2 o.p. członkowie zarządu ponosili odpowiedzialność za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu. Od dnia 1 stycznia 2009r., stosownie do treści art. 116 § 2 o.p. znowelizowanego ustawą z 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1318) członkowie zarządu ponoszą odpowiedzialność za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu oraz zaległości wymienione w art. 52 o.p. powstałe w czasie pełnienia obowiązków członków zarządu.

W art. 8 ustawy z 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw wskazano, że do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich za zaległości podatkowe powstałe przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się art. 112, 114a i art. 115 § 1 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. W orzecznictwie pojawił się pogląd, że oznacza to objęcie odpowiedzialnością członków zarządu zobowiązań "których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu", a nowe określenie tej przesłanki odnosi się do odpowiedzialności podatkowej powstałej przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej. Takie znaczenie art. 8 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. uprawnia bowiem interpretacja a contrario, skoro w przepisie tym określono zakres zastosowania przepisów dotychczasowych, nie obejmując tym zakresem art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej (por. wyrok Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2010r., sygn. akt II UK 87/10).

W ocenie sądu rozpoznającego sprawę przedstawiona wyżej wykładnia art. 8 ustawy z 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych jest nieprawidłowa. Przepis art. 116 o.p. jest przepisem o charakterze materialnym wyznaczającym zakres odpowiedzialności członka zarządu. Niedopuszczalna jest wykładnia, w wyniku której zakres odpowiedzialności członka zarządu (odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe spółki powstałe w okresie sprawowania funkcji, lub w brzmieniu obowiązującym po nowelizacji, odpowiedzialność za zaległości podatkowe powstałe w okresie sprawowania funkcji ) byłaby zależna od daty wszczęcia postępowania podatkowego dotyczącego orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu. Przyjęcie wykładni zaprezentowanej w powyższym wyroku przez Sąd Najwyższy doprowadziłoby bowiem do sytuacji, w której zakresy odpowiedzialności dwóch osób pełniących funkcję członków zarządu w tym samym okresie przed dniem wejścia w życie ustawy z 7 listopada 2008r., mogłyby okazać się różne.

Przy przyjęciu brzmienia art. 116 o.p. sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą z 7 listopada 2008r. członek zarządu pełniący tę funkcję w okresie od 1 marca 2006 roku do 24 kwietnia 2007 roku odpowiadałby za ewentualne zaległości w podatku VAT za poszczególne miesiące od marca 2006 do marca 2007 roku, to jest za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań powstałych w czasie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu. Przy przyjęciu brzmienia art. 116 o.p. po nowelizacji wprowadzonej ustawą z 7 listopada 2008 roku, członek zarządu pełniący funkcję w tym samym okresie odpowiadałby za ewentualne zaległości w podatku VAT za okres od lutego 2006 roku (gdyż w marcu 2006 roku, a więc w okresie pełnienia przez niego funkcji powstała zaległość podatkowa za luty 2006r.) do lutego 2007 roku, gdyż zaległość podatkowa w podatku VAT z marzec 2007 roku powstałaby z dniem 26 kwietnia 2007r. a więc już po zaprzestaniu pełnienia przez niego funkcji członka zarządu.

W ocenie Sądu różnicowanie sytuacji prawno-podatkowej osób trzecich w zależności od tego, kiedy wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie orzeczenia o ich odpowiedzialności jest niedopuszczalne. W konsekwencji, wobec nie wskazania wprost w przepisach ustawy z 7 listopada 2008r. przyjąć należy (przeciwnie niż wskazał to Sąd Najwyższy), że do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, za zaległości podatkowe spółki kapitałowej powstałe przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepis art. 116 par. 2 w brzmieniu obowiązującym w dacie pełnienia funkcji członka zarządu.

W niniejszej sprawie, DIS za podstawę o orzeczenia odpowiedzialności podatkowej Skarżącej przyjął brzmienie art. 116 par. 2 o.p. obowiązujące od 1 stycznia 2009r. wskazując na str. 10 decyzji, że zgodnie z par. 2 art. 116 odpowiedzialność członków zarządu określona w art. 116 par. 1 o.p. obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w okresie pełnienia przez nich funkcji członka zarządu.

Jednak w realiach niniejszej sprawy powyższe uchybienie w wykładni przepisów przejściowych wprowadzających nowelizację ordynacji podatkowej z 7 listopada 2008r uznać należy za pozostające bez wpływu na wynik sprawy. Skarżąca, jak wynika z ustaleń organu, pełniła funkcję członka Zarządu od 17 lutego 2003 roku, do 19 września 2008 roku (z przyczyn, które wskazane zostaną poniżej, sąd nie podziela stanowiska Skarżącej, że z dniem 31 grudnia 2005r. złożyła rezygnację z pełnienia funkcji w zarządzie spółki). Oznacza to, że orzekając o odpowiedzialności podatkowej Skarżącej za zaległości podatkowe Spółki dotyczące marca, maja, czerwca, lipca, października listopada grudnia 2005r. oraz maja 2006r. organ nie zmodyfikował zakresu odpowiedzialności Skarżącej w stosunku do treści art. 116 par. 2 o.p. w brzmieniu obowiązującym w dacie pełnienia przez nią funkcji członka zarządu.

Przystępując do oceny zasadności zarzutów Skarżącej jako pierwszy rozważyć należało zarzut dotyczący zaprzestania pełnienia funkcji członka zarządu z dniem 31 grudnia 2005r., wobec złożenia 27 grudnia 2005r. rezygnacji z pełnionej funkcji.

Analiza powyższego zarzutu wymaga przypomnienia, że stosownie do treści art. 202 par. 4 ksh, mandat członka zarządu wygasa również na skutek złożenia przez niego rezygnacji. Jak podkreśla się w orzecznictwie Sądu Najwyższego, rezygnacja jest jednostronną czynnością prawną członka zarządu, podobnie jak odwołanie jest jednostronną czynności prawną spółki. Rezygnacja może nastąpić "z dniem" albo też w terminie w rezygnacji wskazanym Jednakże oświadczenie woli o rezygnacji z funkcjo członka zarządu wymaga zakomunikowania go tej spółce, zatem do czynności tej odnosi się regulacja wynikająca z art. 61 kc. Oświadczenie takie winno być złożone organowi spółki (por. wyrok Sądu Najwyższego z 7 maja 2010r., sygn. akt III CSK 176/09).

W przypadku stosunków prawnych pomiędzy spółką a członkami zarządu, w celu ochrony spółki, ustawodawca wprowadził specjalny mechanizm reprezentacji. Z mocy art. 210 par. 1 ksh, w umowie pomiędzy spółką a członkiem zarządu jak również w sporze pomiędzy spółką a członkiem zarządu, spółka reprezentowana jest przez radę nadzorczą lub pełnomocnika powołanego uchwałą zgromadzenia wspólników. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, by w Spółce powołany został pełnomocnik do jej reprezentowania w umowach i sporach pomiędzy nią a członkiem zarządu. Powołana została natomiast rada nadzorcza. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że takiej sytuacji oświadczenie członka zarządu o rezygnacji z pełnionej funkcji winno być złożone radzie nadzorczej, przy czym wystarczające jest dojście oświadczenia do jednego z członków rady nadzorczej (por. cytowany wyżej wyrok Sądu Najwyższego jak również postanowienie Sądu Najwyższego z 19 sierpnia 2004r., sygn. akt V CK 600/03).

W ocenie sądu DIS prawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy w zakresie dotyczącym złożenia przez Skarżącą rezygnacji. Z pisma zawierającego oświadczenie Skarżącej o rezygnacji z funkcji członka Zarządu nie wynika, kiedy zostało ono przedstawione organowi upoważnionemu do jego przyjęcia, to jest Radzie Nadzorczej Spółki, nie wynika z niego również, kiedy doszło do wiadomości co najmniej jednego z członków tego organu.

Podkreślić w tym miejscu należy, że jak wynika z pisma kuratora K. D., Przewodnicząca Rady Nadzorczej Spółki, B. B. nie wiedziała o złożeniu powyższego oświadczenia przez Skarżącą (tom 3 karta 34 verte akt administracyjnych).

Wskazać należy również, że jak wynika z nadesłanych przez sąd rejestrowy akt Spółki, Skarżąca powołała się na pismo zawierające jej oświadczenie woli o rezygnacji z funkcji członka zarządu dopiero w czerwcu 2008r. (powołane wyżej pismo kuratora, K. D., pismo Skarżącej z 10 czerwca 2008r. skierowane do kuratora).

Wobec powyższego nie można przyjąć, by Skarżąca złożyła rezygnację z dniem 31 grudnia 2005r. W konsekwencji organ postąpił prawidłowo przyjmując jako datę zaprzestania pełnieni przez Skarżącą funkcji członka zarządu datę wykreślenia Skarżącej z KRSu postanowieniem Sądu Rejonowego dla m. W. [...] Wydział Gospodarczy Wydział KRS.

Sąd wskazuje w tym miejscu, że fakt wydania postanowienia o wykreśleniu Skarżącej z KRSu nie może zostać uznany za potwierdzenie, że rezygnacja została przez nią złożona z dniem 31 grudnia 2005r. Zgodnie z art. 365 § 1 kpc, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jednak zakres związania prawomocnym orzeczeniem, a w tym przypadku prawomocnym postanowieniem (art. 365 § 1 kpc w związku z art. 13 § 2 kpc), obejmuje wyłącznie związanie treścią sentencji (por. wyrok Sądu Najwyższego z 12 lipca 2002r., sygn. akt V CKSN 1110/00, niepubl., cytat za Kodeks postępowania cywilnego, Komentarz, pod red. T. Ereciński, J. Gudowski M. Jędrzejewska. Tom 2, str. 78). W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że zarówno organ podatkowy, jak i sąd rozpoznający sprawę związane są sentencją postanowienia o wykreśleniu Skarżącej z KRSu z dniem 19 września 2008r.

Skarżąca podnosiła również, że nie miała żadnego wpływu na sytuację finansową Spółki, co więcej nie dysponowała żadną wiedzą na temat jej sytuacji finansowej.

W tym zakresie wskazać należy, że art. 116 § 2o.p. w brzmieniu obowiązującym w do 31 grudnia 2008r wskazywał, że członkowie zarządu ponoszą odpowiedzialność za zaległości podatkowe dotyczące zobowiązań powstałych w dacie pełnienia przez nich funkcji członka zarządu.

W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę zwrot ten winien być rozumiany jako posiadanie uprawnień do wykonywania funkcji członka Zarządu. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 lipca 2010 roku (sygn. akt II FSK 336/09) gdyby celem ustawodawcy w cytowanym unormowaniu było wskazywanie na ponoszenie odpowiedzialności przez członka zarządu spółki prawa handlowego jedynie faktycznie wykonującego swoje obowiązki w danej spółce, nie użyto by określenia "w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu", lecz zwrotów na przykład "w czasie faktycznego wykonywania", czy "w czasie wykonywania" przez nich obowiązków członka zarządu. Dowodzi tego również wykładnia wewnętrzna systemowa omawianego aktu prawnego (o.p.). W przypadku bowiem, gdy ustawodawca za celowe uznaje wprowadzenie przesłanek o charakterze faktycznym (dokonanym), warunkującym odpowiedzialność innego podmiotu, wówczas jednoznacznie to określa w danym przepisie (np. regulacja art. 111 o.p.). Taki sposób rozumienia omawianych unormowań, znajduje również swoje potwierdzenie w judykaturze. W wyroku z dnia 25 listopada 2005 r., Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że generalnie członkowie zarządu spółek kapitałowych odpowiadają za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich tych funkcji (zob. wyrok NSA, sygn. akt I FSK 305/05, nie publikowany). Natomiast w orzeczeniu z dnia 12 października 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zauważył, że "pełnić obowiązki" z art. 116 § 2 o.p. oznacza otrzymać legitymację do tego, aby realizować wszystkie czynności związane z pełnioną funkcją, czyli jest to kompetencja do realizowania funkcji członka zarządu przez określony czas. Dalej Sąd ten zauważał, że art. 116 § 2 o.p. jedynie doprecyzowuje czasowe granice odpowiedzialności członków zarządu, a nie ma na celu ograniczenia zakresu podmiotowego, do tych, którzy faktycznie "pełnili funkcje członka zarządu" (zob. wyrok WSA, sygn. akt I SA/Kr 139/06; opublikowany w: LEX nr 374735.). Również w wyroku z dnia 15 lipca 2008 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podkreślał, że art. 116 § 2 o.p., stanowiący, że odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu odwołuje się do przesłanki "pełnienia obowiązków członka zarządu" rozumianej jedynie formalnie, tj. posiadania formalnych uprawnień członka zarządu za konkretny okres, niezależnie czy obciążony odpowiedzialnością członek zarządu faktycznie zajmował się interesami spółki i czy w ogóle posiadał taką możliwość. Celem normy z art. 116 o.p. jak zaznaczał Sąd, jest istnienie odpowiedzialności członka zarządu o charakterze odszkodowawczym, gdzie podstawą powstania odpowiedzialności jest sam fakt bycia członkiem zarządu. Dlatego też przesłanka ta, z racji wykładni systemowej, winna być ustalana w oparciu o obiektywnie istniejące kryteria, to jest spełnienie formalnych warunków "pełnienia funkcji członka zarządu" (zob. wyrok WSA, sygn. akt I SA/Kr 1249/07; opublikowany w: LEX nr 418169.).

Wobec powyższego struktura organizacyjna Spółki, która jak twierdzi Skarżąca uniemożliwiała jej realne podejmowanie decyzji, nie może być uznana za okoliczność uzasadniającą zwolnienie Skarżącej z odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. Skarżąca godząc się na powołanie w skład zarządu godził się jednocześnie na wszelkie związane z tym prawa i obowiązki. Zgodnie z art. 201 § 1 ksh zarząd prowadzi sprawy Spółki i reprezentuje spółkę, z czego wynika obowiązek posiadania przez każdego członka Zarządu elementarnej wiedzy o najważniejszych sprawach Spółki. Obejmując funkcję członka zarządu Spółki Skarżąca zgodziła się również na przyjęcie obowiązku prowadzenia spraw Spółki i związaną z tym odpowiedzialność wobec Spółki, wspólników, podmiotów trzecich, jak również Skarbu Państwa.

Podkreślić w tym miejscu należy, że do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie jest konieczne zachowanie zasad związanych z reprezentacją łączną, wniosek może zgłosić każdy członek zarządu, nawet jeżeli upoważniony jest do reprezentowania spółki łącznie z innymi osobami (art. 20 ust. 2 pkt 2 p.u.n.). Pogląd o tym, że podział obowiązków w zarządzie nie może uwolnić członka zarządu od odpowiedzialności, gdyż przepisy nie przewidują takiej sytuacji, stanowiąc jednoznacznie, iż odpowiedzialność ta rozciąga się na każdego członka organu zarządzającego, został wyrażony m. in. w wyroku NSA z dnia 15 grudnia 2009 r., I FSK 1278/08 (zob. też przywołane tam orzecznictwo). Ponoszenie odpowiedzialności z art. 116 o.p. nie jest również uzależnione od faktycznego, rzeczywistego wykonywania obowiązków (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 czerwca 2008 r., I SA/Ol 140/08).

Zarzut nieprawidłowego uznania, że doręczenia do Spółki dokonane zostały prawidłowo, co doprowadziło do błędnej konkluzji, że roszczenia nie uległy przedawnieniu jest nieuzasadniony. Decyzja organu drugiej instancji, na mocy której orzeczono o odpowiedzialności Skarżącej za zaległości podatkowe Spółki w podatku VAT poszczególne miesiące 2005 i 2006 roku wydana została 18 sierpnia 2010r i doręczona 23 sierpnia 2010r, a więc przed upływem pięcioletniego okresu przedawnienia zobowiązań podatkowych o którym mowa w art. 70 § 1 o.p.

Sąd podkreśla w tym miejscu, że wbrew twierdzeniom Skarżącej przywołanym w uzasadnieniu powyższego zarzutu, wszystkie tytuły egzekucyjne dotyczące zaległości z tytułu których orzeczono o odpowiedzialności Skarżącej, jak również wszystkie zawiadomienia o zastosowaniu środków egzekucyjnych doręczone zostały Spółce a nie innemu podmiotowi, co szczegółowo opisane zostało na str. 6 i 7 zaskarżonej decyzji.

Zarzut naruszenia art. 116 § 1 pkt 2 o.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe przyjęcie, że Skarżąca nie wskazała mienia Spółki z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie należności podatkowych w znacznej części również jest nieuzasadniony.

Opisana w art. 116 § 1 pkt 2 o.p. przesłanka zwalniająca członka zarządu z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki może zostać uznana za spełnioną o ile w toku postępowania podatkowego, którego przedmiotem jest ewentualne orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu wskaże on mienie, z którego możliwe jest zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. W niniejszej sprawie Skarżąca powoływała się na wskazanie mienia Spółki w toku przesłuchania w Urzędzie Skarbowym W. latem 2005r.

Jak wynika z akt podatkowych, postępowanie w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Skarżącej za zaległości podatkowe Spółki wszczęte zostało postanowieniem z [...] września 2009r. W konsekwencji, Skarżąca mogłaby powoływać się na zaistnienie przesłanki egzoneracyjnej, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 2 o.p. o ile po dniu 28 września 2009r. wskazałaby organowi mienie, z którego możliwe byłoby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Mienie to musiałoby istnieć w czasie prowadzenie przeciwko niej postępowania, tak by możliwe było skierowanie do niego egzekucji. Tymczasem, okolicznością niekwestionowaną przez Skarżącą jest fakt, że w dacie wszczęcia postępowania z art. 116 o.p. Spółka nie dysponowała już składnikami mienia takimi jak nieruchomość przy Al. K. [...] lok [...] w W. (zbyta w 2006r,). Jak wynika z przywołanych w decyzji DIS informacji uzyskanych przez organ egzekucyjny samochód osobowych Fiat Scudo co najmniej już od 2007r nie stanowił własności Spółki.

Skarżąca kwestionowała w skardze przyjęcie przez organ na podstawie protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego faktu nie istnienia należności od kontrahentów. Sąd wskazuje w tym miejscu, że to do strony Skarżącej należało wskazanie konkretnych wierzytelności z tytułu których możliwe byłoby przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego i uzyskanie kwot pozwalających zna zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Samo ogólnikowe powoływanie się na bliżej nie sprecyzowane należności przysługujące od nieokreślonych kontrahentów nie może zostać uznane za wykazanie przesłanki egzoneracyjnej, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 2 o.p.

Skarżąca kwestionowała również ustalenia faktyczne poczynione przez organ w zakresie zachodzenia przesłanek ogłoszenia upadłości Spółki w okresie, w którym była członkiem zarządu Spółki.

Powyższe stwierdzenie Skarżącej uznać należy za nieuzasadnione. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu drugiej instancji, ustalił on, że Spółka już od kwietnia 2002r nie uiszczała zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od marca 2002 roku miała zaległości w podatku od towarów i usług, od października 2003r, posiadała zaległości względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Organ dokonał również analizy sytuacji finansowej spółki na podstawie danych wynikających z bilansów Spółki za 2003, 2004 i 2005r. i wskazał, że z danych tych wynika, iż wszystkie zobowiązania Spółki na koniec 2003, 2004 i 2005r były zobowiązaniami krótkoterminowymi, co mogło być przyczyną utraty płynności finansowej spółki, przy czym już na koniec 2003r. zobowiązania te wielokrotnie przewyższały jej majątek Spółki.

W tym miejscu wskazać należy również, że sama Skarżąca, przesłuchiwana w 14 stycznia 2004r. w Urzędzie Skarbowym W. wskazała, że Spółka ma problemy finansowe z uwagi na nieregulowanie należności przez jej kontrahentów. Również w toku postępowania dotyczącego orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącej wskazywała ona na zaległości płatnicze Spółki (pismo Skarżącej z 5 listopada 2009r).

Wobec powyższego Sąd w pełni podziela ustalenia faktyczne dokonane przez organ drugiej instancji, z których wynika, że w okresie pełnienia przez Skarżącą funkcji członka Zarządu zachodziły przesłanki do ogłoszenia upadłości spółki.

Skarżąca w piśmie z 5 września 2011r. wystąpiła z wnioskiem o przeprowadzenie postępowania dowodowego z szeregu dokumentów, wnosząc by sąd wystąpił o ich przedstawienie przez inne sądy i notariuszy oraz rzeczoznawcę majątkowego. Wnioski te zostały oddalone.

Sąd wskazuje w tym miejscu, że zgodnie z art. 106 par. 3 p.p.s.a. sąd może przeprowadzić uzupełniający dowód z dokumentu, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania.

Przeprowadzenie dowodowe zmierzające do wykazania, że w 2005 i 2006 roku Spółka posiadała majątek o znacznej wartości w postaci lokalu użytkowego (wnioski o zwrócenie się do notariuszy o nadesłanie wypisów aktów notarialnych obejmujących umowę ustanowienia prawa odrębnej własności lokalu położonego w W. przy Al. K. [...] lok. [...] i jego sprzedaży 30 maja 2006r oraz do rzeczoznawcy majątkowego o nadesłanie operatu szacunkowego określającego wartość rynkową prawa własności powyższego lokalu z czerwca 2005r), nie było niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości. W toku postępowania organ podatkowy nie kwestionował faktu, że Spółce przysługiwało prawo własności do powyższego lokalu, jak również nie kwestionował faktu jego zbycia. Skoro lokal ten zbyty został blisko trzy lata przed wszczęciem postępowania dotyczącego orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącej za zaległości podatkowe Spółki, dodatkowe dowodzenie tej okoliczności w toku postępowania sądowo administracyjnego uznać należało za zbędne.

Fakt skazania drugiego członka zarządu Spółki, Pana R. B. za przestępstwo skarbowe przeciwko obowiązkom podatkowym z art. 77 par. 2 kks nie ma również znaczenia dla rozstrzygnięcia kwestii odpowiedzialności Skarżącej za zaległości podatkowe Spółki. Pozytywne i negatywne przesłanki orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki określone zostały w sposób wyczerpujący w art. 116 o.p. Z brzmienia powyższego artykułu wynika, że kwestia odpowiedzialności karno-skarbowej członka zarządu nie ma wpływu na zakres odpowiedzialności innego członka zarządu. Sąd wskazuje w tym miejscu, że z treści wniosku dowodowego Skarżącej wynika, że Pan B. skazany został za przestępstwo z art. 77 par. 2 kks. Przestępstwa tego dopuszcza się płatnik lub inkasent, który pobranego podatku nie wpłaca na rzecz właściwego organu. Z uwagi na fakt, że Skarżąca odpowiada za zaległości podatkowe Spółki w podatku VAT; w odniesieniu do którego Spółka nie była płatnikiem tylko podatnikiem, tym bardziej kwestia odpowiedzialności karno-skarbowej Pana B. pozostaje bez wpływu na zakres odpowiedzialności podatkowej Skarżącej.

Przeprowadzenie dowodu z akt Sądu Okręgowego w W. [...] Wydziału Ubezpieczeń Społecznych na okoliczność rzeczywistego podziału obowiązków między członkami Zarządu Spółki oraz dostępu Skarżącej do rachunku bankowego Spółki również uznać należy za nie zmierzające do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Jak już wyżej wskazano, kwestia podziału czynności pomiędzy członkami zarządu i ich ewentualnego wpływu na sprawy spółki wynikającego z ewentualnych wewnętrznych regulacji pozostaje bez wpływu na zakres odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki.

Końcowo wskazać należy, że kwestia wiedzy świadka K. J. o sytuacji finansowej Spółki nie może zostać uznana za przesądzającą o odpowiedzialności podatkowej Skarżącej za zaległości podatkowe Spółki. Jak wskazano już wyżej, osoba decydująca się na objęcie funkcji członka Zarządu winna liczyć się z koniecznością posiadania wiedzy o stanie finansów Spółki, m.in. z uwagi na wynikającą z przepisów prawa publicznego i prywatnego (art. 299 ksh) odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki. Sąd podkreśla w tym miejscu, że skarżąca wiedzę o złej sytuacji finansowej Spółki posiadała, o czym świadczy treść jej pisma z 5 listopada 2009r., skierowanego do organu pierwszej instancji.

Z powyższych względów, Sąd uznał, że nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 106 par. 3 p.p.s.a. pozwalające Sądowi na przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów.

Z uwagi na powyższe, uznając zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, jak również uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.