Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 945/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 29 par. 1 i 2, art. 33 pkt 1 i 6, art. 59 par. 1 pkt 2 i 9
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Teza: Skoro w art. 33 pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.dalej jako: "u.p.e.a.")  ustawodawca wskazuje na niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, a w pkt 1 tego artykułu na przedawnienie, tzn., że przedmiotem badania dopuszczalności w rozumieniu art. 29 § 1 u.p.e.a. nie może być przedawnienie obowiązku. Z tych też przyczyn w zakresie przesłanki określonej w art. 33 pkt 6 u.p.e.a. ustawodawca nie związał organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela.

TEZY

Skoro w art. 33 pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.dalej jako: "u.p.e.a.")  ustawodawca wskazuje na niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, a w pkt 1 tego artykułu na przedawnienie, tzn., że przedmiotem badania dopuszczalności w rozumieniu art. 29 § 1 u.p.e.a. nie może być przedawnienie obowiązku. Z tych też przyczyn w zakresie przesłanki określonej w art. 33 pkt 6 u.p.e.a. ustawodawca nie związał organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Andrzej Jagiełło, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 grudnia 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 615/10 w sprawie ze skargi S. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 6 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu tytułu wykonawczego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz S. w W..


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z 29 grudnia 2010 r., III SA/Łd 615/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone przez S. w W. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 6 września 2010 r. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego L. z 30 czerwca 2010 roku.

2. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: 21 grudnia 2010 r. Izba Wytrzeźwień [...] (poprzednia nazwa skarżącego) wystawiła tytuł wykonawczy Nr [...] (dalej "tytuł"), obejmujący zaległość z tytułu niezapłacenia należności za pobyt w izbie 9 grudnia 2000 r. i skierowała go do przymusowej realizacji w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji.

Postanowieniem z 30 czerwca 2010 roku, Naczelnik Urzędu Skarbowego L. na podstawie art. 29 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), zwrócił skarżącemu tytuł wykonawczy. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny wskazał, iż opłata za pobyt w izbie wytrzeźwień ma charakter opłaty administracyjnej i jest świadczeniem wynikającym ze stosunku publicznoprawnego, do którego zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, póz. 60, ze zm.; dalej jako: "O.p."; "Ordynacja"), m. in art. 70. Błędne jest zatem stanowisko wierzyciela, że opłata za pobyt w izbie wytrzeźwień ma charakter świadczenia cywilnoprawnego i ma do niej zastosowanie 10-letni termin przedawnienia wynikający z art. 118 K.c.

Postanowieniem z 6 września 2010 r., Dyrektor Izby Skarbowej w L. utrzymał zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ egzekucyjny wskazał, odwołując się do wyroku WSA w Poznaniu z 20 lutego 2007 roku, l SA/Po 1252/06, że opłata za pobyt w izbie wytrzeźwień nie ma charakteru świadczenia cywilnoprawnego, gdyż decyduje o tym brak równorzędności podmiotów: wierzyciel - zobowiązany. Tym samym powyższa opłata nie wynika ze stosunków cywilnoprawnych i nie ma do niej zastosowania 10 - letni termin przedawnienia wynikający z art. 118 Kodeksu cywilnego. Dla oceny kwestii przedawnienia zastosowanie ma Ordynacja. Z treści art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157 poz. 1240 ze zm., dalej jako: "u.f.p.") wynika, iż do opłat pobieranych z tytułu pobytu w izbie wytrzeźwień stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji, w tym art. 70 § 1 O.p. regulujący kwestię przedawnienia. W analizowanej sprawie opłata za pobyt w izbie wytrzeźwień dotyczy zdarzenia faktycznego zaistniałego w 2000 r., czyli pod rządami Ordynacji.

Ponadto organ wskazał, że nie ulega wątpliwości, iż w analizowanej sprawie nie dokonano żadnych czynności egzekucyjnych ani nie zastosowano żadnych środków egzekucyjnych, tym samym nie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia. Zatem na podstawie o art. 70 § 1 O.p., przedawnienie zobowiązania z tytułu opłaty za pobyt w izbie wytrzeźwień nastąpiło 31 grudnia 2005 roku. Upomnienie natomiast skierowane zostało już po upływie okresu przedawnienia - 9 listopada 2009 r.

3. W skardze skierowanej do WSA w Łodzi skarżący zarzucił powyższemu postanowieniu naruszenie art. 29 § 2 u.p.e.a. w związku z art. 42 ust. 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr.70 poz.473 ze zm., dalej jako: "u.w.t.p.a."), a także naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 i art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, póz. 1071, z późn. zm.; dalej jako: "K.p.a.") poprzez błędne przyjęcie, że opłata za pobyt w izbie wytrzeźwień ma charakter opłaty administracyjnej i bezpodstawny zwrot tytułu wykonawczego. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podkreśliła, że art. 67 u.f.b. wprowadził obowiązek stosowania do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 u.f.b., nieuregulowanych niniejszą ustawą odpowiednio przepisy działu III Ordynacji. Oznacza to, w ocenie strony skarżącej, że dopiero z dniem 1 stycznia 2010 r. okres przedawnienia w zakresie opłat za pobyt w izbie wytrzeźwień wynosi 5 lat. W przypadku natomiast spraw wszczętych przed 31 grudnia 2009 r. obowiązywał 10 – letni termin przedawnienia wynikający z art. 118 K.c.

4. WSA w Łodzi uznał, że skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek nie wszystkie argumenty uzasadnienia są trafne.

Sąd w przedmiotowej sprawie podzielił reprezentowany w orzecznictwie administracyjnym pogląd, w świetle którego, zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada wprawdzie dopuszczalność egzekucji administracyjnej z wyłączeniem jednak badania zasadności i wymagalności określonego w tytule wykonawczym obowiązku. Z brzmienia powyższego przepisu wynika, iż ustawodawca nakłada na organ egzekucyjny powinność zbadania dopuszczalności egzekucji administracyjnej rozumianej jako ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy został prawidłowo wystawiony i czy zostało doręczone upomnienie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 października 2006 r., II FSK 1302/05). W ocenie sądu w przypadku, gdy organ egzekucyjny nie jest jednocześnie wierzycielem obowiązku, kwestia przedawnienia obowiązku nie mieści się w sferze badania dopuszczalności egzekucji i zwrot tytułu wykonawczego wierzycielowi w trybie art. 29 § 2 u.p.e.a. z powołaniem się na przedawnienie obowiązku nastąpił z naruszeniem tego przepisu. Sąd wywodzi swoje stanowisku z interpretacji art. 29 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 33 pkt 1, i art. 34 § 1 i § 2 u.p.e.a. Skoro bowiem organ egzekucyjny rozpoznając zarzut przedawnienia jest związany stanowiskiem wierzyciela, na które przysługuje zażalenie to przesądzające rozstrzygnięcie tej kwestii przez organ egzekucyjny w trybie art. 29 § 1 u.p.e.a. stanowi ingerencję w sferę merytorycznej oceny podstawy do wystawienia tytułu wykonawczego przez wierzyciela. Organ egzekucyjny nie może wnikać w merytoryczną zasadność stwierdzenia obowiązku, będącego przedmiotem egzekucji, skoro w tym zakresie sprawa może być przedmiotem analizy w odrębnym postępowaniu (zob. wyrok NSA z 30 listopada 2000 r., III S.A. 2571/99, opublikowany w: ONSA 2002/1/27; wyrok NSA z 17 stycznia 2001 r., I S.A. 2167/00, opublikowany w: POP 2001/6/198). Na niedopuszczalność badania przez organ egzekucyjny zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym zwracał uwagę NSA m.in. w wyroku z 2 października 2009 r. II FSK 689/08 (niepubl.), z 8 lipca 2008r. II FSK 1762/06 (niepubl), z 14 listopada 2006r. II FSK 1480/05 (niepubl.), z 18 października 2006r. II FSK 1302/05 (niepubl.), WSA w Łodzi w wyroku z 14 grudnia 2007r. II SA/Łd 862/07 (niepubl).

Gdyby nawet przyjąć, że badanie przedawnienia obowiązku, którego dotyczy tytuł wykonawczy należy do sfery dopuszczalności egzekucji, o której mowa w art. 29 § 1 u.p.e.a. to w przedmiotowej sprawie i tak w ocenie sądu doszło do naruszenia art. 29 § 2 z uwagi na fakt, iż obowiązek określony w tytule wykonawczym nie uległ przedawnieniu.

W ocenie sądu analiza przepisów prawa materialnego – art. 39 i 42 u.w.t.p.a. oraz statutu skarżącego nie pozostawia wątpliwości, że opłata za pobyt w izbie wytrzeźwień jest opłatą o charakterze publicznoprawnym, stanowiącą dochód gminy, której obowiązek uiszczenia wynika z przepisów prawa. Sąd podziela w tym względzie stanowisko WSA w Poznaniu wynikające z wyroku z dnia 20 lutego 2007 r. w sprawie I SA/Po 1252/06, że o publicznoprawnym charakterze tej opłaty świadczy brak równorzędności podmiotów. Nawiązywany pomiędzy izbą wytrzeźwień, a zobowiązanym stosunek nie wynika z zawartego porozumienia. Izba wytrzeźwień występuje bowiem z mocy przysługującej tej placówce władzy zwierzchniej – uprawnienia wynikającego z przepisów prawa administracyjnego. Również związane z tym stosunkiem opłaty, których obowiązek uiszczenia wynika z przepisów prawa, ustalane są jednostronnie przez organ, na podstawie przepisów normatywnych.

W odniesieniu do odpowiedzi na pytanie, czy do opłat za pobyt w izbie wytrzeźwień mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej obowiązującej od dnia 1 stycznia 1998 r. sąd wskazał, że zgodnie z art. 2 § 2 O.p., jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy działu III tej ustawy ( w tym rozdziału 8 dotyczącego przedawnienia - art.68 i nast.) stosuje się również do opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są inne niż podatkowe organy. W kontekście art. 2 § 1 i § 2 O.p. publicznoprawny charakter opłaty oznacza, że żaden organ państwowy ani samorządowy nie uczestniczy w kreacji zobowiązania konkretnej osoby do uiszczenia opłaty za pobyt w izbie.

Zarówno obowiązek świadczenia opłaty, jak i jej wysokość normują przepisy prawa, a organ prowadzący izbę wytrzeźwień ma jedynie obowiązek pobranie tak ustalonej opłaty. Skoro pobierający opłatę za pobyt w izbie wytrzeźwień organ prowadzący izbę wytrzeźwień, nie jest uprawniony do wydania jakiegokolwiek aktu administracyjnego ustalającego obowiązek, bądź określającego obowiązek świadczenia opłaty, w tym jej wysokość, to tym samym wyłączona jest możliwość rozstrzygania o terminie przedawnienia tego obowiązku na podstawie przepisów Ordynacji. Wynika to z przedmiotowego zakresu tej ustawy określonego w jej art. 2, przy wykluczeniu możliwości uznania, że opłata za pobyt w izbie wytrzeźwień ustalana lub określana jest przez organ podatkowy (art. 2 § 1 pkt 1) lub inny organ niebędący organem podatkowym (art. 2 § 2).

Sąd zwrócił także uwagę, że treść art. 2 O.p., zarówno w § 1, jak też w § 2 stanowiąc o uprawnieniach organów do ustalenia lub określenia wymienionych tam należności publicznych, wyraźnie nawiązuje do art. 21 O.p. (por. B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska, M. Masternak, J. Orłowski Komentarz Ordynacja podatkowa Toruń 2007, str. 16). W przypadku opłaty za pobyt w izbie wytrzeźwień, organ nie wydaje w tym przedmiocie jakiegokolwiek aktu konstytutywnego bądź deklaratywnego, lecz jego rola sprowadza się jedynie do pobrania opłaty.

Sąd także podniósł, że w stanie prawnym obowiązującym do czasu wejścia w życie Ordynacji tj. do 1 stycznia 1998 r. istotnie, sądy administracyjne wyrażały poglądy, że uregulowania wynikające z ustawy o zobowiązania podatkowych pozwalały na stosowanie 5 letniego terminu przedawnienia w stosunku do opłat za pobyt w izbie wytrzeźwień. Na uwagę zasługuje jednak stwierdzenie, że chodziło o opłaty "pobierane" tymczasem w Ordynacji ustawodawca w art. 2 § 1 i § 2 posługuje się pojęciami opłat ustalanych lub określanych, co w nawiązaniu do wywodów powyższych sugeruje odniesienie do art. 21 O.p. i całkowicie zmienia sytuację prawną i możliwość zastosowania Ordynacji podatkowej do opłat za pobyt w izbie wytrzeźwień.

Reasumując, w ocenie sądu w sprawie nie doszło więc do przedawnienia obowiązku określonego w tytule wykonawczym na podstawie przepisów Ordynacji, tym samym, zwrot tytułu wykonawczego z tego powodu był nieuzasadniony i naruszał przepis art. 29 § 2 u.p.e.a.

Sąd zajął stanowisko, że dopiero od 1 stycznia 2010 roku do opłaty za pobyt w izbie wytrzeźwień będą miały odpowiednio zastosowanie przepisy K.p.a. i działu III Ordynacji – zgodnie z regulacją wynikająca z art. 67 u.f.b. Nie można jednak przyjąć, jak interpretują to organy orzekające w przedmiotowej sprawie, że przepis art. 67 w/w ustawy umożliwia stwierdzenia przedawnienia obowiązku w rozpoznawanej sprawie. Oznaczałoby to bowiem, że 5 letni termin przedawnienia zaczął swój bieg i skończył na długo przed wejściem w życie przepisu. Skoro bowiem opłata dotyczy pobytu osoby w izbie wytrzeźwień w dniu 6 grudnia 2000 roku, to zgodnie z interpretacją organu przedawnienie nastąpiło z dniem 31 grudnia 2005 roku, a wskazany przepis wszedł w życie 1 stycznia 2010 roku. Do dnia 1 stycznia 2010 roku kwestii przedawnienia przedmiotowej opłaty nie regulował żaden przepis prawa materialnego. Jak wykazano wyżej nie było podstaw do stosowania przepisów O.p. w zakresie obliczania terminu przedawnienia opłat za pobyt w izbie wytrzeźwień. Wobec powyższego, 5-letni termin przedawnienia w przedmiotowej sprawie należy liczyć od 1 stycznia 2010 roku. (zob. wyrok WSA w Łodzi z 4 lutego 2009 r., III SA/Łd 332/08, i NSA z 7 października 2010 r., II FSK 884/09).

6. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku organ zarzucił jemu:

-na podstawie art. 174 pkt.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270; dalej jako: "P.p.s.a."):

1. naruszenie art.145 §1 pkt1 lit. a P.p.s.a poprzez błędną wykładnię art. 29 § 1 w związku z art. 59 § 1 pkt 2, art. 59 § 4 oraz art. 33 pkt 1 i art. 34 § 1 § 2 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że w przypadku, gdy organ egzekucyjny nie jest jednocześnie wierzycielem obowiązku, kwestia przedawnienia obowiązku nie mieści się w sferze badania dopuszczalności egzekucji. W związku z tym sąd w stanie faktycznym sprawy, który nie budził wątpliwości, niewłaściwie zastosował przepis art. 29 § 2 w związku z błędną interpretacją art. 29 § 1 u.p.e.a. ;

2. naruszenie przepisu art. 2 § 2 w związku z art. 2 § 1 w związku z art. 21 i art. 70 § 1 i § 4 O.p. w związku z art. 67 u.f.p. w związku z art.39 i 42 u.w.t.p.a. oraz §29 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 4 lutego 2004 r. w sprawie trybu doprowadzania, przyjmowania i zwalniania osób w stanie nietrzeźwości oraz organizacji izb wytrzeźwień i placówek utworzonych lub wskazanych przez jednostkę samorządu terytorialnego (Dz. U.04.20.192 ze zm.) oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. Nr 97 poz.43 ze zm.) poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że art. 2 § 2 O.p w stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2009 r. nie miał zastosowania do opłat za pobyt w izbie wytrzeźwień, a w konsekwencji nie było podstaw do stosowania przepisów Ordynacji w zakresie obliczania terminu przedawnienia opłat za pobyt w izbie wytrzeźwień,

- na podstawie art. 174 pkt. 2 P.p.s.a : pozostające w bezpośrednim związku z wynikiem sprawy naruszenie przez sąd przepisów prawa procesowego tj. art. 145 §1 pkt. 1 lit. c w związku z art.135 P.p.s.a, polegające na uchyleniu rozstrzygnięć organów podatkowych zamiast oddalenia skargi.

6. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według obowiązujących przepisów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7. Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. W pierwszym rzędzie odnieść się należy do najważniejszego z zarzutów, a mianowicie zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 § 1 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię oraz art. 29 § 2 u.p.e.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Otóż na wstępie należy zauważyć, że przepisy te mają charakter procesowy i to nie tylko z powodu ich zamieszczenia w ustawie procesowej, ale także z uwagi na ich charakter. Określają one bowiem procedurę badania dopuszczalności egzekucji administracyjnej. W związku z tym zarzut ich naruszenia powinien być oparty na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., która to podstawa dodatkowo wymaga od autora skargi kasacyjnej wykazania, że naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tego obowiązku autor skargi kasacyjnej nie dochował.

Postawiony zarzut nie zasługuje również na uwzględnienie z przyczyn merytorycznych. Przepis art. 29 § 1 u.p.e.a. nakłada na organ egzekucyjny obowiązek zbadania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej. W sprawie niniejszej tytuł wykonawczy spełniał wszystkie warunki formalne, pozostała więc tylko kwestia zbadania dopuszczalności przedmiotowego obowiązku.

W piśmiennictwie przyjmuje się, że egzekucja administracyjna jest dopuszczalna, gdy łącznie spełnione zostaną podmiotowe i przedmiotowe warunki jej prowadzenie. Do przesłanek podmiotowych zalicza się wszystkie wymogi związane z uczestnikami tego postępowania. Przez pojęcie przesłanek przedmiotowych rozumie się dopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej z uwagi na egzekwowany obowiązek, jego charakter prawny (por. W. Piątek, a. Skoczylas w: R. Hauser, A. Skoczylas (red.), Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, Warszawa 2011, str. 177).

Organ egzekucyjny nie jest natomiast uprawniony do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 in fine u.p.e.a.). To wyraźne wyłączenie dopuszczalnego zakresu badania tytułu wykonawczego przez organ egzekucyjny na etapie jego skierowania przez wierzyciela w sposób jednoznaczny potwierdza, iż badanie to ma charakter formalny. Badanie przez organ egzekucyjny czy opłata za pobyt w izbie wytrzeźwień przedawniła się prowadziłoby do wkroczenia w sferę merytorycznej oceny podstawy do wystawienia tytułu wykonawczego przez wierzyciela. Umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyn wskazanych w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. może nastąpić wyłącznie na wniosek wierzyciela lub zobowiązanego. Organ egzekucyjny nie może uwzględnić z urzędu tego rodzaju okoliczności uzasadniających umorzenie egzekucji, które mogą być zgłoszone jedynie w zarzutach zobowiązanego (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.) lub też wynikać z żądania wierzyciela (art. 59 § 1 pkt 2 lub 9 w związku z § 4 u.p.e.a.; por. wyrok NSA z dnia 2 października 2009 r., II FSK 689/08, Lex nr 550622). Argumentacja powołana w skardze kasacyjnej ma zastosowanie wyłącznie w sytuacji, w której organ egzekucyjny jest równocześnie wierzycielem. Wówczas bowiem jest on władny decydować o tym czy egzekwowany obowiązek uległ przedawnieniu.

W pełni należy podzielić pogląd sądu pierwszej instancji i wspierającą go judykaturę, że skoro organ egzekucyjny rozpoznając zarzut przedawnienia jest związany stanowiskiem wierzyciela, na które przysługuje zażalenie (a w konsekwencji skarga do sądu administracyjnego), to przesądzające rozstrzygnięcie tej kwestii przez organ egzekucyjny w trybie art. 29 § 1 u.p.e.a. stanowi ingerencję w sferę merytorycznej oceny podstawy do wystawienia tytułu wykonawczego przez wierzyciela.

Dodatkowo można podnieść, że skoro w art. 33 pkt 6 u.p.e.a. ustawodawca wskazuje na niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, a w pkt 1 tego artykułu na przedawnienie, tzn., że przedmiotem badania dopuszczalności w rozumieniu art. 29 § 1 u.p.e.a. nie może być przedawnienie obowiązku. Z tych też przyczyn w zakresie przesłanki określonej w art. 33 pkt 6 u.p.e.a. ustawodawca nie związał organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela.

Przyjęcie innego zapatrywania stoi w sprzeczności nie tylko z wykładnią językową i systemową wskazanych wyżej przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ale także z wykładnią celowościową. Decydowanie bowiem na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny za wierzyciela o przyczynach merytorycznych egzekwowanego obowiązku, wypaczałoby rolę tego pierwszego w tym postępowaniu, a drugiego z nich pozbawiało, w określonych okolicznościach, możliwości wykonania ciążącego na zobowiązanym obowiązku.

Prawidłowe, nienaruszające art. 135 P.p.s.a., jest rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji o uchyleniu zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego pierwszej instancji.

Wobec niezasadności zarzutu naruszenia art. 29 u.p.e.a., jako stanowiącego podstawę prawną sprawy rozpoznawanej przed sądem administracyjnym przedwczesnym i niedopuszczalnym pozostawały wywody sądu co do kwestii przedawnienia. Również w postępowaniu kasacyjnych ich rozpoznanie stało się bezprzedmiotowe.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 184 §1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Sąd odstąpił, na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a., od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z tytułu wniesionej odpowiedzi na skargę kasacyjną.