Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 202/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1, art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 48 ust. 1, ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3 pkt 1, ust. 4, art. 50a pkt 1
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 6, art. 7, art. 9, art. 10 par. 1, art. 97 par. 1 pkt 4, art. 131, art. 145 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 135, art. 145 par. 1 lit. a, b, c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b, ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2008r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...] nr [...] (znak:[...]), II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącego kwotę 757,- (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. /-/ E.Podrazik /-/ B.Drzazga /-/ A.Łaskarzewska


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia [...] ([...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) nakazał J. K. rozbiórkę obiektu budowlanego [...] zlokalizowanego na terenie posesji położonej w P. przy ul. [...] ([...]). W sprawie podjęto próbę legalizacji samowoli budowlanej w trybie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane i postanowieniem Nr [...] z dnia [...] wstrzymano prowadzenie robót budowlanych budynku garażowego istniejącego od lat [...], do wykonania których przystąpiono bez uzyskania pozwolenia na budowę, ani nie uzyskano decyzji o warunkach zabudowy i zobowiązano właściciela do dostarczenia szczegółowo wymienionych w sentencji dokumentów w terminie 30 dni od doręczenia postanowienia, nałożono na właściciela obowiązek zabezpieczenia terenu budowy. Inwestor J. K. w wyznaczonym terminie nie przedstawił wymaganych dokumentów, a pracownikom PINB uniemożliwiono przeprowadzenie w dniu [...] niezapowiedzianej kontroli na terenie nieruchomości. W wyniku oględzin spoza kontrolowanej nieruchomości stwierdzono, iż roboty budowlane dotyczące budynku [...] zostały zakończone. W dniu [...] wpłynęło do PINB pismo pełnomocnika J. K., który zadeklarował, iż roboty budowlane na terenie posesji przy ul. [...] w P. zostały wstrzymane w dniu [....] i wobec ich zakończenia nie ma potrzeby zabezpieczenia terenu, a spełnienie w terminie obowiązku nałożonego w punkcie IIc nie może być spełnione z powodu braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; w dniu [...] wystąpiono do Urzędu Miasta [...] z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania obiektu, jednak decyzja taka nie została jeszcze wydana. W związku z tym w piśmie zawarto prośbę o przedłużenie wyznaczonego terminu o 30 dni. W dniu [...] wpłynęła do PINB opinia techniczno-budowlana, która potwierdziła wykonanie określonych prac, jak również stwierdziła, iż w trakcie remontu nie zmieniono powierzchni zabudowy i wysokości budynku garażowego, a roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi i zmodernizowany obiekt może być użytkowany jako garaż.

W przeciwieństwie do wniosków opinii organ nadzoru stwierdził, iż budynek [...] w wyniku przeprowadzonych robót budowlanych zwiększył swoją powierzchnię zabudowy, a inwestor rozebrał faktycznie w [...] istniejący budynek i wykonał od podstaw [...] ściany w granicy działek nr [...] oraz [...] ściany od strony budynków gospodarczych, wykonał [...] i rozebrał istniejące drewniane budynki [...], a w niezmienionym stanie pozostała część przednia [...] budynku [...]. PINB w tych okolicznościach zakwalifikował stan faktyczny, jako budowę budynku [...] bez wymaganej przez przepisy ustawy – Prawo budowlane decyzji. Ze względu na skalę wykonanych robót budowlanych organ nadzoru uznał, iż w sprawie ma miejsce budowa budynku [...] bez wymaganej zgody, a nie przebudowa czy też rozbudowa istniejącego obiektu. Lokalizacja tego budynku jest zaś niezgodna z treścią § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z dnia 15 czerwca 2002 r.). Wobec braku spełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków wymienionych w art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane organ zastosował przepis art. 48 ust. 1 tej ustawy.

Od powyższej decyzji nakazującej rozbiórkę budynku garażowego odwołał się J. K., który stwierdził, iż decyzja organu I instancji w sposób rażący narusza obowiązujące przepisy prawa, ogólnie przyjęte normy społeczne i zasady obowiązujące w postępowaniu administracyjnym.

Decyzją z dnia [...] Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ nadzoru budowlanego II instancji stwierdził, iż słusznie organ I instancji zakwalifikował działania inwestora, jako budowę obiektu budowlanego, gdyż w istocie powstał nowy obiekt budowlany wymagający uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji bezspornie wykazał, iż przedmiotowy obiekt budowlany został wykonany bez wymaganego pozwolenia na budowę, a w przypadku niewykonania obowiązków określonych w postanowieniu wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, będących podstawą do legalizacji obiektu budowlanego, PINB wydaje decyzję o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego (art. 48 ust. 4). Ponadto organ II instancji stwierdził, iż organ I instancji nie popełnił uchybień podnoszonych przez odwołującego i podkreślił, że w braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego inwestor obowiązany jest przedstawić organom nadzoru budowlanego ostateczną w dniu wszczęcia postępowania decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Od decyzji organu II instancji skargę do sądu administracyjnego wniósł J. K.l, który zarzucił tej decyzji rażące naruszenie obowiązujących przepisów prawa, ogólnie przyjętych norm społecznych i zasad obowiązujących w przebiegu postępowania administracyjnego. Skarżący podniósł, iż naruszona została zasada udziału stron w postępowaniu administracyjnym, ponieważ między innymi organ I instancji nie poinformował go o terminie przekazania odwołania, co uniemożliwiło skarżącemu złożenie dodatkowych wyjaśnień w sprawie i tym samym pozbawiło możliwości czynnego wpływania na przebieg postępowania, jak również wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Takie działanie organu narusza w ocenie skarżącego art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 11 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Przy tak sformułowanych zarzutach skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uchylenie przedmiotowej decyzji, jako niezgodnej z przepisami prawa

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. WINB stwierdził, iż wprawdzie PINB nie dopełnił obowiązku z art. 131 kpa, ale okoliczność ta nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, skoro przedmiotowy obiekt bezspornie powstał samowolnie. Organ odwoławczy powołał się na stanowisko orzecznictwa, zgodnie z którym naruszenie prawa stron do uczestniczenia w postępowaniu odwoławczym poprzez brak zawiadomienia o wniesionym odwołaniu nie stanowi podstawy wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, jeżeli dotyczyło jedynie fragmentu postępowania odwoławczego, w toku którego nie prowadzono postępowania dowodowego i nie wyznaczono rozprawy. W ocenie WINB dyspozycja przepisu art. 133 kpa wyznacza organowi I instancji instrukcyjny termin 7 dni od dnia otrzymania odwołania na przekazanie odwołania wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu, jeżeli w tym terminie nie wydał nowej decyzji w myśl art. 132 kpa i powoływanie się przez stronę skarżącą, iż nie została poinformowana o terminie przekazania odwołania jest całkowicie nieracjonalne. Ponadto organ II instancji stwierdził, iż skarżący nie wykazał żadnego zainteresowania przebiegiem postępowania przed organem odwoławczym, a po zapoznaniu się z materiałami zgromadzonymi przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarżący nie wniósł żadnych dodatkowych uwag, co zostało potwierdzone w protokole z dnia [...]. Organ II instancji nie znalazł podstaw do legalizacji samowolnie wybudowanego [...] i podkreślił zignorowanie przez skarżącego postanowienia organu I instancji z dnia [...] wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych oraz nakładającego obowiązek zabezpieczenia terenu budowy. Ponadto zarzucił, iż skarżący utrudniał czynności kontrolne pracownikom PINB, co stanowi wykroczenie z art. 92 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy powołał się na art. 50a pkt 1 tej ustawy, zgodnie z którym w przypadku wykonywania robót budowlanych pomimo wstrzymania ich wykonania postanowieniem z art. 48 ust. 2 oraz art. 49b ust. 2 powołanej ustawy, organ nadzoru nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części.

W uzupełnieniu skargi J. K. rozwinął argumentację dotyczącą naruszenia jego praw w postępowaniu odwoławczym – art. 10 kpa i podniósł, że organy administracji nie przyjmują jego argumentów, ale zdają się wyłącznie kierować prawdą, którą przekazuje im nieżyczliwa jemu sąsiadka I. D. Skarżący dodał, że wykonał zalecenia organu I instancji związane z dostarczeniem dokumentów niezbędnych do zalegalizowania robót budowlanych po wyznaczonym terminie z uwagi na brak planu dla omawianego terenu. Nikt z urzędników organu I instancji nie pouczył go, jak ma się zachować, jakie dokumenty przedłożyć, nie poinformowano go także o konieczności złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla jego inwestycji, ani nie udzielono innych pouczeń. Ponadto skarżący stwierdził, iż urzędników PINB nie wpuścił na posesję, bowiem wraz z nimi chciała wejść I. D., na co się nie godził i z tych względów urzędnicy odstąpili od czynności. Zdaniem skarżącego treść odpowiedzi na skargę WINB świadczy o braku woli organów administracji w udzieleniu pomocy w zalegalizowaniu robót budowlanych, które dążą wyłącznie do rozebrania obiektu budowlanego za wszelką cenę. Skarżący przyznał, iż samowolnie przebudował i rozbudował garaż istniejący w czasie, gdy nabył działkę, jednak roboty wykonał zgodnie ze sztuką budowlaną i zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Uczestniczka postępowania I. D. w piśmie z dnia [...] podtrzymała swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie i między innymi podniosła, iż J. K. i jego pełnomocnik otrzymał postanowienia i decyzje PINB, jaki zawiadomienia o zapoznaniu się z aktami z dnia [...]. Zatem obie strony miały wgląd do dokumentacji urzędowej równocześnie. Uczestniczka zaprzeczyła, iżby uczestniczyła w kontrolach PINB na posesji skarżącego, czego dowodem są akta sprawy.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podniósł, iż skarżący dokonał jedynie remontu – wymienił tylko ściany [...] na [...] – a nie budowy budynku [...], zaś remont nie wymaga pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego). Organ nie przesłuchał świadków na okoliczność jaki był stan budynku przed rozpoczęciem robót budowlanych. Skarżący zaprzeczył, iżby budynek został rozbudowany.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga, pomimo iż część podniesionej w niej argumentacji okazała się chybiona, jest jednak uzasadniona.

W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca aktualnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Zgodnie z tą zasadą sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, czy też zawartą w skardze argumentacją. Zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżących.

Sąd nie podziela zawartego w skardze poglądu, iż w stosunku do skarżącego naruszona została zasada udziału stron w postępowaniu administracyjnym, ponieważ organ I instancji nie poinformował skarżącego o terminie przekazania odwołania, co uniemożliwiło skarżącemu złożenie dodatkowych wyjaśnień w sprawie i tym samym pozbawiło możliwości czynnego wpływania na przebieg postępowania, jak również wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Samo przekazanie odwołania do organu odwoławczego nie stanowi czynności, z która wiązałby się obowiązek umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Jest to bowiem zwykłe następstwo złożenia przez stronę odwołania od decyzji, jeżeli organ nie uchylił lub nie zmienił własnej decyzji na podstawie art. 132 kpa. Przepis art. 10 § 1 kpa ma zastosowanie w każdym rodzaju postępowania administracyjnego, w tym w postępowaniu odwoławczym, jednak może mieć zastosowanie tylko wtedy, gdy organ przed wydaniem decyzji prowadzi postępowanie dowodowe, a jego rola nie ogranicza się do rozpoznania środka odwoławczego. W tym przypadku to pismo (odwołanie) stanowi wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zawiera zgłoszone żądanie. Nie można zatem uznać, że w sposób realny doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, skoro w postępowaniu rozpoznawczym strony, w tym skarżący, miały możliwość zapoznania się z zebranymi w sprawie dowodami i materiałami, jak również mogły wnosić o uzupełnienie postępowania dowodowego przed wydaniem decyzji, a postępowanie odwoławcze ograniczyło się do rozpoznania pisemnego żądania strony zawartego w odwołaniu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 grudnia 2006 r., V SA/Wa 1004/06, LEX nr 339635).

Wprawdzie pozostałe strony postępowania nie zostały zawiadomione o wniesieniu odwołania przez skarżącego, jednakże podmiotom tym doręczono odpisy decyzji zapadłych w obydwu instancjach, a jedyna – inna niż skarżący – strona aktywna w procesie – I.D. przed wydaniem decyzji I instancji zapoznała się z aktami sprawy i nie wniosła o uzupełnienie postępowania dowodowego. Art. 131 kpa stanowi swego rodzaju konkretyzację ogólnego obowiązku z art. 10 kpa, ciążącego na organie. W ocenie Sądu zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 i art. 131 kpa przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków lub o wniesieniu odwołania i możliwości zapoznania się z jego treścią oraz wypowiedzenia się co do odwołania może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r., II OSK 831/05, ONSA i WSA 2006/6/157). Warto także zauważyć, iż NSA w wyroku z dnia 29 marca 2001 r. (II SA/Gd 215/99, II SA/Gd 215/99, LEX nr 76082) stwierdził, iż naruszenie prawa stron do uczestniczenia w postępowaniu odwoławczym poprzez brak zawiadomienia o wniesionym odwołaniu od decyzji organu I instancji nie stanowi podstawy wznowieniowej wyszczególnionej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, jeżeli dotyczyło jedynie fragmentu postępowania odwoławczego (skarżącym doręczono decyzję organu II instancji), w toku którego organ nie prowadził postępowania dowodowego i nie wyznaczył rozprawy.

Skarżący w postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego nie został pozbawiony możliwości przeglądania akt sprawy, a na etapie odwoławczym żadne nowe dowody nie zostały przeprowadzone. Skoro złożył odwołanie to powinien był się liczyć z tym, że akta trafią do organu właściwego do rozpoznania tego odwołania, tj. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, do którego skarżący skierował swoje odwołanie. Skarżący nie wskazał przy tym, jakiej treści dodatkowe wyjaśnienia złożyłby, gdyby został zawiadomiony o przekazaniu jego odwołania organowi II instancji. Mając na uwadze fakt, iż zapoznał się z aktami sprawy w dniach [...] sierpnia i [...] września 2007 r., a przed wydaniem decyzji w I instancji i żadnych wniosków dowodowych ani innych oświadczeń odnoszących się do materiału dowodowego nie złożył, uwzględniając treść jego pozostałych pism procesowych, można przyjąć, iż w istocie żadnych wniosków w tym zakresie skarżący nie sformułował i nie został pozbawionych ich złożenia w postępowaniu odwoławczym.

Nie sposób w niniejszej sprawie zgodzić się ze stanowiskiem inwestora, że dokonane przez niego roboty stanowiły w istocie remont istniejącego budynku garażowego. Istotną cechą remontu jest zakwalifikowanie robót budowlanych jako takich, które mają na celu odtworzenie stanu pierwotnego. Roboty budowlane w wyniku których powstają nowe elementy nie mogą być uznane za remont.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu ustalony przez organ zakres prac. Zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności znajdujące się w aktach zdjęcia pozwoliły na przyjęcie, iż w istocie inwestor wykonał nowy obiekt o zwiększonej powierzchni, kubaturze z wykorzystaniem jedynie w niewielkiej części istniejących wcześniej ścian. Słuszne było zatem przyjęcie, iż na wykonanie tego rodzaju prac niezbędne było uprzednie uzyskanie pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ust 1 Prawa budowlanego. Inwestor przy wznoszeniu spornego obiektu dopuścił się zatem samowoli, która wymagała rozważenia podjęcia stosownych działań w trybie art. 48 Prawa budowlanego.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy dopuściły się naruszenia przepisu art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji II instancji. W istocie bowiem uznać należało, że zastosowanie sankcji z tego przepisu było przedwczesne. Nie można nie zgodzić się ze stwierdzeniem przez organ pierwszej instancji, że J.K. do dnia [...] lipca 2007r. nie złożył dokumentów, do których dostarczenia zobowiązano go w pkt II ppkt a postanowienia z dnia [...]r. (k. [...] akt administracyjnych). W istocie jednak organy obydwu instancji w swych rozważaniach pominęły, iż dnia [...]lipca 2007r. inwestor złożył do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosek o przedłużenie terminu do dostarczenia żądanych we wskazanym postanowieniu dokumentów.

Zgodnie z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego wyznaczenie terminu do dostarczenia dokumentów następuje przez organ administracji. Oznacza to, że ustawodawca pozostawił uznaniu organu zakreślenie tego terminu. Musi być on na tyle długi, aby umożliwić inwestorowi wywiązanie się z nałożonych obowiązków. Organ dysponuje w tym zakresie tzw. luzem administracyjnym gdyż zakres i bieg terminu nie wynika wprost z przepisu prawa, a z woli organu. Oznacza to, że termin wyznaczony przez organ może być na wniosek strony skrócony bądź przedłużony. Żądanie strony w tym względzie nie może pozostać bez odpowiedzi organu. Tymczasem w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji pozostawił wniosek o przedłużenie terminu bez rozpoznania.

Przed wydaniem decyzji o rozbiórce inwestor dostarczył zaś dokument w postaci opinii techniczno-budowlanej budynku garażowego. W okolicznościach niniejszej sprawy należało zatem dokonać oceny, czy spełnia on wymogi wskazane w przepisie art. 33 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego. Zaniechanie zbadania przedłożonej dokumentacji stanowiło niczym nieuzasadnione obciążenie strony skutkami wadliwego działania organu administracji. Strona mogła bowiem zasadnie domniemywać, że milczenie organu stanowiło w istocie jego dorozumianą akceptację na przedłużenie terminu. Nie sposób zaś milczenia organu w tym względzie pogodzić z fundamentalnymi zasadami procedury administracyjnej, zawartymi w art. 6, 7, 9 kpa. Tym bardziej, że w ich świetle dopuścić należy także, zdaniem Sądu, możliwość uznania za skuteczne czynności dokonane po upływie wyznaczonego terminu (identycznie B. Adamiak, J. Borkowski – Kodeks Postępowania Administracyjnego – Komentarz, wydanie 8, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2006, teza 3 do art. 57, str. 329).

Mając na względzie powyższe stwierdzić należało, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do przyjęcia zaistnienia przesłanek rozbiórkowych bez oceny przedłożonych dnia [...] września 2007r. przez inwestora dokumentów.

Zdaniem Sądu należy przyjąć, że złożenie dokumentów dowodzących prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane czyni zadość wymogowi złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 33 ust. 2 pkt 2 cytowanego Prawa budowlanego (identycznie Prawo budowlane – Komentarz, Zdzisław Kostka, Wydawnictwo – Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr Sp. z o.o. Gdańsk 2005, teza 5 do art. 33).

W niniejszej sprawie w aktach administracyjnych znajduje się umowa z dnia [...]maja 2007r. (rep. [...]), zawarta w formie aktu notarialnego przed notariuszem H.J. mocą której J.E. K. stał się właścicielem nieruchomości położonej w P. stanowiącej działkę o nr [...].

Nie sposób więc było przyjąć, tak jak uczyniły to organy obu instancji, że w niniejszej sprawie niedostarczenie żądanego oświadczenia skutkować musiało skarżonym rozstrzygnięciem, skoro w aktach znajdowała się złożona jeszcze przed datą [...] czerwca 2007r. umowa.

Odnosząc się zaś do niedostarczenia ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy wywieść należy, iż nałożenie na inwestora tego rodzaju obowiązku nie znajduje podstaw prawnych w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007r. (Dz. U. z 2007r, Nr 247, poz. 1844). Wyrokiem tym Trybunał uznał, że art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 i Nr 170 poz. 1217, z 2007r. Nr 88 poz. 587, nr 99, poz. 665 i Nr 127 poz. 880) w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania" są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji.

W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny wywiódł, iż w istocie w przepisie art. 48 ustawy w dotychczasowym brzmieniu nastąpiło faktyczne zróżnicowanie sytuacji prawnej sprawców samowoli budowlanej według kryterium obowiązywania na danym terenie planu miejscowego.

W istocie bowiem na terenach, gdzie plan miejscowy obowiązuje, zaświadczenie o zgodności budowy z ustaleniem planu może zostać wydane po wszczęciu postępowania rozbiórkowego. Nie trzeba się nim legitymować w dniu wszczęcia postępowania, jak to jest wymagane dla ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy.

Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego sytuacja prawna sprawców samowoli w postępowaniu legalizacyjnym nie może zależeć od czynnika, na który nie mają oni wpływu, czyli uchwalenie na danym terenie planu miejscowego. Takie zróżnicowanie wymagań w postępowaniu legalizacyjnym godzi w zasady sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa.

Stąd też niedostarczenie ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy nie mogło skutkować przyjęciem spełnienia przesłanek z art. 48 ust. 4 cyt. ustawy Prawo budowlane i w konsekwencji prowadzić do rozbiórki obiektu budowlanego. W istocie bowiem w obecnym stanie prawnym za dopuszczalne uznać należy wystąpienie inwestora, już po wszczęciu postępowania legalizacyjnego o ustalenie warunków zabudowy dla wznoszonej nielegalnie inwestycji.

Celem umożliwienia uzyskania takiej decyzji organ winien rozważyć nawet konieczność zawieszenia postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Sąd orzekając uwzględnił rozstrzygnięcie Trybunału, mimo, że zapadło już po wydaniu decyzji II instancji mając na względzie przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W niniejszej sprawie zgromadzony w aktach materiał dowodowy nie pozwolił Sądowi na zbadanie, czy w istocie w sprawie spełnione zostały przesłanki, określone w art. 50 a pkt 1 Prawa budowlanego. Organy obydwu instancji nie poczyniły wystarczających ustaleń w tym względzie. Wydając decyzję nie powołały się na wspomniany przepis. Organ odwoławczy dopiero w odpowiedzi na skargę powołał się na art. 50 a pkt 1. Zdaniem organu, wyrażonego w tym piśmie na wykonywanie robót mimo wstrzymania miało wskazywać oświadczenie uczestniczki I.D. z dnia [...] sierpnia 2007r. Tymczasem jak podkreślono wyżej żaden z organów nadzoru tej okoliczności jednoznacznie nie wyjaśnił.

Organ I instancji podkreślił, że w wyniku oględzin przeprowadzonych w trakcie niezapowiedzianej kontroli w dniu 11 lipca 2007r. spoza ogrodzenia posesji od strony ul. [...], stwierdzono, że roboty budowlane budynku garażowego zostały zakończone, na którą to okoliczność wykonano dokumentację fotograficzną. Tenże sam organ wywiódł, że z pisma I.D. wynika, że roboty były kontynuowane po wydaniu postanowienia wstrzymującego ich wykonanie. Tymczasem z treści tego pisma nie sposób wyprowadzić stanowczego wniosku, że roboty budowlane były wykonane po wydaniu postanowienia wstrzymującego ich wykonanie. Na poczynienie jednoznacznych ustaleń w tym względzie nie pozwala także analiza dołączonych do pisma zdjęć. Noszą one daty [...] czerwiec 2007r, czerwiec 2007r. Nie sposób na ich podstawie ustalić jaki był stan zaawansowania robót w chwili wydawania postanowienia z dnia [...]r. Okoliczności tej nie wyjaśnia pozostały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. W istocie zaś nie sposób przyjąć, aby był tożsamy z zakresem robót na dzień [...] czerwca 2008r. (data przeprowadzonych oględzin). Ostateczne rozstrzygnięcie tej okoliczności wymagałoby uzupełnienia materiału dowodowego.

Wątpliwości Sądu budzi także zakres oznaczonej rozbiórki. Rozbiórkę można nakazać tylko w tym zakresie w jakim wybudowano obiekt z naruszeniem prawa tzn. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Tymczasem w niniejszej sprawie organy nie wyjaśniły, dlaczego nakaz ten dotyczy całego budynku skoro poczynione przez nich ustalenia wskazywały, że w stanie niezmienionym pozostała jego część.

Wskazane uchybienia wyczerpują zdaniem Sądu przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kontrolowana decyzja musiała zatem ulec uchyleniu. Na podstawie art. 135 wskazanej ustawy uchylono także decyzję organu I instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni poczynione w niniejszym uzasadnieniu rozważania. Przede wszystkim zaś dokona analizy przedłożonej przez skarżącego opinii techniczno-budowlanej pod kątem spełnienia wymagań z art. 33 ustawy Prawo budowlane. Umożliwi inwestorowi dostarczenie ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy zgodnie z poczynionym wskazaniem. Rozważy zasadność dokonania rozbiórki całego obiektu w sytuacji gdy bez pozwolenia na budowę wzniesiona została jego część.

Jak w pkt II i III orzeczono na podstawie art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 152, poz. 1270 ze zm.).

/-/ E. Podrazik /-/ B. Drzazga /-/ A. Łaskarzewska

jw