Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 36/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 157 par. 2 i par. 3, art. 61 par. 2, art. 64 par. 2, art. 37 par. 1, art. 63 par. 2 i 3, art. 28, art. 61a, art. 35 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 28 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 149, art. 286 par. 2, art. 200 i art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 2 i par. 14 ust. 2 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1349
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant Starszy sekretarz sądowy Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2011 r. sprawy ze skargi H. B. na bezczynność Wojewody Wielkopolskiego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. zobowiązuje Wojewodę Wielkopolskiego do załatwienia wniosku skarżącego z [...] stycznia 2011r. w przedmiocie żądania stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] 2010r. w terminie 3 miesięcy. II. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. H. B., działając za pośrednictwem pełnomocnika, skierował do Wojewody Wielkopolskiego żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] nr [...] ([...]) z dnia [...] 2010 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku handlowego przy ul. [...] w [...] działka nr [...]. - z uwagi na wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu przedstawił argumenty przemawiające za uznaniem, iż w sprawie zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Ponadto strona podała, iż w związku z tym, że została pozbawiona możliwości uczestniczenia w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę ma wątpliwości dotyczące prawidłowości projektu budowlanego.

Pismem z dnia [...] lutego 2011 r. ([...]) Wojewoda Wielkopolski na podstawie art. 64 § 2 kpa wezwał stronę do uzupełnienia przedmiotowego wniosku poprzez przedłożenie, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, dowodu dysponowania nieruchomością - działką nr ewid. [...] w celu ustalenia statusu strony w postępowaniu, np. aktualnego odpisu księgi wieczystej lub wypisu z ewidencji gruntów. Organ nadmienił, iż załączone do pisma strony z dnia [...] października 2010 r. (odpowiedź na wezwanie nr [...]) kserokopia aktu notarialnego nr [...] z dnia [...] 1954r. w sprawie umowy sprzedaży nieruchomości w [...] przy ul. [...] nie może stanowić w pełni wiarygodnego dowodu w sprawie. Organ, powołując się na treść art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287), podniósł, iż z akt sprawy znak [...]) prowadzonej przez Starostę [...] w przedmiocie wznowienia - na wniosek strony - postępowania zakończonego wyżej wskazaną decyzją z dnia [...] 2010 r. wynika, że w ewidencji gruntów jako właściciele działki nr ewid. [...] widnieją: B. A. i B. M.

Organ pouczył w tym piśmie stronę, iż nieuzupełnienie powyższego we wskazanym terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania.

Pismem z dnia [...] marca 2011 r. Wojewoda Wielkopolski poinformował stronę, iż wezwanie z dnia [...] lutego 2011 r. zostało odebrane przez pełnomocnika strony w dniu [...] lutego 2011 r., a termin do uzupełnienia wniosku upływał z dniem [...] lutego 2011 r.; do dnia dzisiejszego wniosek nie został uzupełniony o wymagane dokumenty. Organ poinformował, iż w konsekwencji, z uwagi na treść art. 64 § 2 kpa, pozostawił wniosek z dnia [...] stycznia 2011 r. bez rozpoznania.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. ([...]) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia strony na bezczynność Wojewody Wielkopolskiego polegającą na nierozpatrzeniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] 2010 r. nr [...] ([...]), odmówił wyznaczenia Wojewodzie Wielkopolskiemu dodatkowego terminu do załatwienia wymienionej sprawy, uznając, ze w tej sprawie nie miał miejsca ewidentny brak działania ze strony organu administracji publicznej.

Pismem z dnia 12 kwietnia 2011 r. H. B., działając za pośrednictwem pełnomocnika procesowego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Wojewody Wielkopolskiego "w załatwieniu sprawy: żądania strony stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] Nr [...] ([...]) z dnia [...] 2010 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku handlowego na działce nr [...] przy ul. [...] w [...]".

Powołując się na art. 3 §2 pkt 8 w zw. z art. 149 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w zakreślonym przez Sąd terminie oraz o zasądzanie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania w kwocie 837 zł., na które składa się wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 720 zł (3 x stawka minimalna), uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 zł oraz koszty udzielonego pełnomocnictwa - opłata skarbowa w wysokości 17 zł. Zdaniem strony przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia pełnomocnika sąd powinien wziąć pod uwagę wkład pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, która okazała się być dosyć zawiła. Wnikliwe zapoznanie się ze sprawą spowodowało, że uzasadnienie skargi zostało skrócone w stopniu maksymalnym, a objętość skargi nie świadczy o wkładzie pracy pełnomocnika, co też uzasadnia przyznanie wynagrodzenia w wysokości wyższej niż minimalne. Skarżący stwierdził także, iż w sprawie doszło do naruszenie art. 12 § 2 i art. 35 kpa poprzez ich niezastosowanie.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, iż organ w piśmie z dnia [...] lutego 2011 r. nie wskazał przepisu, który konstytuowałby brak wniosku, do uzupełnienia którego została wezwana. Podanie strony z dnia [...] stycznia 2011 r. odpowiada wszystkim wymaganiom określonym w art. 63 § 2 kpa, żaden przepis szczególny nie wymaga, by wnoszący podanie musiał potwierdzać swój tytuł prawny do nieruchomości i wykazywać interes prawny lub faktyczny. Strona powołał się na wywodzenie swojego interesu prawnego z samego prawa własności działki nr ewid. [...], zaś organ nie wyjaśnił dlaczego przedłożony akt notarialny nie może stanowić w pełni wiarygodnego dowodu. W ocenie strony pismo organu znak [...] z dnia [...] marca 2011 r. o pozostawieniu wniosku z dnia [...] stycznia bez rozpoznania w żaden sposób nie załatwia sprawy i organ nadal pozostaje w bezczynności. Ewentualna odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nastąpić mogła w drodze decyzji (art. 157 § 3 kpa), a decyzja ta jest miedzy innymi wynikiem oceny zdolności do działania osoby wnoszącej podanie - legitymacji procesowej strony. Nadto skarżący powołał się na fakt, że w aktach administracyjnych Starosty [...] znajdują się dokumenty, z których w oczywisty sposób wynika, że skarżący "posiada legitymację strony w przedmiotowej sprawie".

Odpowiadając na skargę Wojewoda Wielkopolski przedstawił chronologię czynności, jakie zostały podjęte w związku ze złożeniem przez skarżącego wniosku o stwierdzenie nieważności wyżej opisanej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Ponadto wyjaśnił, iż rozpatrując odwołanie H. B. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] 2010 r. znak [...] odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] 2010 r. znak [...], uchylił to rozstrzygnięcie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ przybliżył treść uzasadnienia decyzji własnej, z którego wynikało, iż z uwagi na odległą datę zakupu działki nr [...] przez H. B. i brak uaktualnienia powyższego faktu poprzez wpis do ewidencji gruntów nie można uznać, iż akt notarialny nr [...] z dnia [...] 1954r. stanowi w pełni wiarygodny dokument.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Rozpatrując skargę na bezczynność sąd ogranicza się do kontroli, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) oraz czy zwłoka w załatwieniu sprawy przekroczyła terminy określone w przepisach prawa (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). O bezczynności organu administracji publicznej możemy mówić, gdy organ w ustalonym terminie nie wydaje merytorycznego rozstrzygnięcia w stosownej formie, a także wtedy, gdy nie dokonuje czynności, które dopiero warunkują merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Ponadto zauważyć należy, iż od dnia 11 kwietnia 2011 r. skarga przysługuje również na przewlekłe prowadzenie postępowania.

Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną zwłoką organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania albo z przekonaniem, że występują negatywne przesłanki do załatwienia sprawy przez wydanie decyzji (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2007 r. sygn. akt II SAB/Wa 111/06, LEX nr 338/87 i z dnia 21 grudnia 2007 r. sygn. akt I SAB/Wa 40/07, LEX nr 365827, dostępne w bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W sprawie dotyczącej skargi na bezczynność sąd zobligowany jest ustalić, czy zwłoka w wydaniu decyzji przekracza terminy określone w art. 35 kpa, ewentualnie terminy określone zgodnie z art. 36 lub art. 37 kpa. Art. 35 § 1 kpa przewiduje, iż organy administracji publicznej zobowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, a według art. 35 § 3 kpa załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Z kolei według art. 36 kpa o każdej przyczynie zwłoki - zawinionej lub niezawinionej - organ zobowiązany jest zawiadomić stronę, wskazując jednocześnie nowy termin załatwienia sprawy. Również organ wyższej instancji uwzględniając zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie może uznając zażalenie za uzasadnione wyznaczyć organowi dodatkowy termin załatwienia sprawy.

W treści skargi na bezczynność Wojewody Wielkopolskiego pełnomocnik strony skarżącej domagał się zobowiązania tego organu do załatwienia żądania strony w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] Nr [...] ([...]) z dnia [...] 2010 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku handlowego na działce nr [...] przy ul. [...] w [...]. Treść podania skarżącego z dnia [...] stycznia 2011 r. wskazuje, iż zamierzeniem strony skarżącej było doprowadzenia do wszczęcia nadzwyczajnego trybu weryfikacji decyzji administracyjnej, to jest postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wyżej opisanej decyzji, jednakże organ pozostawił to podanie bez rozpoznania i do dnia wniesienia skargi nie rozstrzygnął w sprawie stwierdzenia nieważności wyżej opisanej decyzji (art. 158 § 1 kpa).

Zgodnie z art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Art. 61 kpa w § 2 stanowi, iż datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Niewątpliwie o wszczęciu postępowania wniosek można mówić dopiero wtedy, gdy podanie było skuteczne, to jest nie zawierało braków formalnych powodujących niezdolność podania do wywołania skutków prawnych. Usunięciu innych braków formalnych podania niż brak adresu wnoszącego i niemożność ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, to jest innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, służy art. 64 § 2 kpa. Przepis ten stanowi, iż jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

W literaturze prawniczej podkreślano, że powołanie się na ten przepis ma umożliwić wyłącznie usunięcie braków formalnych wynikających ze ściśle określonych przepisów i nie może zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 maja 2010 r. sygn. akt II SAB/Wr 5/10 i powołane tam stanowisko doktryny, LEX nr 674740, dostępne w bazie orzeczeń pod adresem jw. http://orzeczenia.nsa.gov.pl; między innymi: B. Adamiak, J. Borkowski: KPA Komentarz, Warszawa 2011; E. Iserzon, J. Starościak: KPA Komentarz, Warszawa 1970).

Pozostawienie podania bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 kpa jest w istocie niezałatwieniem sprawy (por. wyrok WSA we Wrocławiu jw. i powołane tam stanowisko doktryny i orzecznictwa, w tym uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2000 r. sygn. akt III ZP 11/00, OSNP Nr 19/2000, poz. 702). Jak to ujął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 kwietnia 2008 r. sygn. akt I GSK 485/07, Lex nr 469747 (dostępne w bazie jw.), "pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia, jako czynność materialno-techniczna, nie podlega zaskarżeniu w drodze odwołania, a tym samym nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Natomiast jeżeli w ocenie składającego wniosek jego wniosek spełnił kryterium kompletności, może on złożyć skargę na bezczynność organu. Wówczas wynik tego postępowania przesądzi o tym, czy wniosek spełniał wszystkie wymogi formalne, a zatem czy organ pozostawał bezczynnym w sprawie".

Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W myśl § 2 tego artykułu przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Skarżący dochował trybu wzniesienia skargi na bezczynność organu, bowiem wniósł do organu wyższego stopnia zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, o którym mowa w art. 37 § 1 kpa, zatem wyczerpał środki zaskarżenia, które służyły mu przed organem właściwym w sprawie.

W niniejszej sprawie Wojewoda Wielkopolski zastosował art. 64 § 2 kpa, bowiem uznał, iż skarżący wnosząc żądanie stwierdzenia nieważności wyżej opisanej decyzji nie przedstawił wiarygodnych dowodów pozwalających na ustalenie statusu strony w tym postępowaniu. Dlatego też pismem z dnia [...] lutego 2011 r. ([...]) wezwał stronę do uzupełnienia przedmiotowego wniosku poprzez przedłożenie dowodu dysponowania nieruchomością - działką nr ewid. [...], pouczając stronę o rygorze pozostawienia podania bez rozpoznania w razie nieuzupełnienia podania w terminie.

W ocenie Sądu Wojewoda niezasadnie zastosował w sprawie art. 64 § 2 kpa, bowiem żaden przepis prawa nie nakłada na wnoszącego żądanie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji obowiązku udokumentowania swojego statusu. Art. 63 kpa w § 2 przewiduje, iż podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie, oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Ponadto co do zasady pismo powinno zawierać podpis osoby wnoszącej (§ 3). Wszystkie powyżej wskazane wymogi podanie z dnia [...] stycznia 2011 r. spełniało.

Należy pamiętać o tym, iż organ ma obowiązek z urzędu ustalić, kto jest stroną postępowania, to jest kto ma w sprawie interes prawny lub obowiązek, co jest szczególnie istotne w razie złożenia wniosku o wszczęcie nadzwyczajnego trybu weryfikacji decyzji, bowiem wznowienie postępowania czy wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na żądanie strony wymaga ustalenia, że wniosek w tym przedmiocie pochodzi od strony. Niewątpliwie w sytuacji, w której status strony uzależniony jest od stwierdzenia uprawnienia strony do władania gruntem (własność czy inny, zbliżony zakres rodzaj prawa rzeczowego), dla organu stanowi ułatwienie przedłożenie przez stronę aktualnych dokumentów, jak np. aktualnego odpisu z księgi wieczystej lub wypisu z ewidencji gruntów, co pozwala na rozstrzygnięcie tej okoliczności. Wezwanie strony o przedłożenie tego rodzaju dokumentów nie mogło jednakże być objęte rygorem, o którym mowa w art. 64 § 2 kpa.

Organ winien samodzielnie rozstrzygnąć, na podstawie dostępnych danych, w tym danych z ewidencji gruntów i ksiąg wieczystych, czy żądanie stwierdzenia nieważności decyzji pochodzi od podmiotu legitymującym się określonym prawem rzeczowym do nieruchomości sąsiedniej względem działki, na której sytuowana jest inwestycja objęta pozwoleniem na budowę. Z kolei na podstawie całokształtu okoliczności sprawy, w tym treści podania, które zawierało określone żądanie, czy podmiot kierujący żądanie o stwierdzenie nieważności decyzji mógł być stroną postępowania w trybie zwykłym, to jest o wydanie pozwolenia budowlanego. Warto pamiętać, iż kwestia, czy podmiot posiada przymiot strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę zależy zatem przede wszystkim od tego, czy mógł on zostać uznany za stronę postępowania zwykłego na etapie projektowania inwestycji, a nie od późniejszych skutków oddziaływania tejże inwestycji po jej realizacji (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2010 r. sygn. akt II OSK 431/09, dostępne jw.).

Za Naczelnym Sądem Administracyjnym (wyrok z dnia 20 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1744/09, dostępne jw.) warto powtórzyć, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje stanowisko przyjmujące, że pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 kpa., może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Jeżeli prawo materialne daje określonemu podmiotowi podstawę do wykazania w danym postępowaniu jego interesu prawnego lub obowiązku, to przesądza to o jego przymiocie jako strony tego postępowania (por. uchwałę NSA z dnia 26 listopada 2001 r. sygn. akt OPK 19/01; ONSA 2002/2/68). W postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę takim przepisem prawa materialnego, w rozumieniu art. 28 kpa, jest art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Postępowanie nadzwyczajne w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę stanowi jedynie odrębną sprawę procesową w stosunku do postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, brak jest zatem racjonalnych przesłanek do rozszerzania kręgu stron postępowania nadzwyczajnego w stosunku do postępowania zwykłego. W obu tych postępowaniach normą materialnoprawną określającą krąg stron postępowania jest art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego (por. wyroki NSA z dnia 5 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OSK 598/06 i z dnia 25 września 2008 r. sygn. akt II OSK 1058/07).

Zarówno więc w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę prowadzonego w zwykłym trybie, jak i w trybach nadzwyczajnych krąg podmiotów uznanych za strony, w takim samym stanie faktycznym, powinien być ustalony identycznie, z uwzględnieniem przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności stroną mogą być wprawdzie nie tylko podmioty uznane za strony w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji, może to jednak wynikać np. z faktu nieprawidłowego ustalenia kręgu stron w postępowaniu zwykłym albo zbycia nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania danej inwestycji.

Powyższe rozważania zostały przywołane nie tylko jako teoretyczna dygresja, lecz jako istotna wskazówka, w jakim kierunku organ winien z własnej inicjatywy prowadzić ustalenia związane z określeniem statusu podmiotu wnoszącego podanie o wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Tak ukształtowany obowiązek organu w postępowaniu będącym trybem nadzwyczajnym względem postępowania zwykłego zakończonego decyzją (tu: wydaniem pozwolenia budowlanego) nie może być zostać wyłączony poprzez zastosowanie art. 64 § 2 kpa, skoro żaden przepis szczególny względem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie wprowadzał takich wymogów formalnych wobec podania (tu: żądania innego podmiotu niż inwestor stwierdzenia nieważności pozwolenia budowlanego), których nieusunięcie spowodowałoby pozostawienie podania bez rozpoznania.

Z tych wszystkich względów nie można zarzucić wnioskowi skarżącego z dnia [...] stycznia 2011 r. wadliwości (nieprawidłowości) stwierdzonej przez Wojewodę Wielkopolskiego w piśmie z dnia [...] marca 2011 r. ([...]). W konsekwencji organ powinien był załatwić sprawę z wniosku skarżącego z uwzględnieniem zasady szybkości postępowania, o której mowa w art. 12 kpa oraz terminów przewidzianych w art. 35 oraz ewentualnie w art. 37 kpa. To w pierwszej kolejności wymagało rozstrzygnięcia, czy żądanie pochodzi od strony postępowania. Negatywna ocena tej kwestii wymagała podjęcia rozstrzygnięcia procesowego w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. W tym zakresie do dnia 10 kwietnia 2011 r. obowiązywał przepis art. 157 § 3 kpa, który przewidywał, iż odmowa taka następuje w drodze decyzji. Od dnia 11 kwietnia 2011 r. obowiązuje art. 61a kpa, który stanowi, iż w sytuacji, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

W razie pozytywnej weryfikacji statusu strony postępowania organ winien był rozstrzygnąć sprawę, zaś o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie zawiadomić strony stosownie do treści art. 36 kpa.

Sąd zauważa również, iż Wojewoda Wielkopolski powziął wątpliwości co do statusu skarżącego domagającego się stwierdzenia nieważności deczyji w związku z rozpatrywaniem innej sprawy, rozpatrując odwołanie H. B. od decyzji Starosty [...] z dnia [..] 2010 r. znak [...] odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] 2010 r. znak [...]. Treść uzasadnienia decyzji własnej Wojewody Wielkopolskiego wydanej w tamtej sprawie, wskazuje na odległą datę zakupu działki nr [...] przez H. B. i brak uaktualnienia powyższego faktu poprzez wpis do ewidencji gruntów, co zdaniem organu powoduje, że nie można uznać, iż akt notarialny nr [...] z dnia [...] 1954r. stanowi w pełni wiarygodny dokument. Dlatego też rzeczą zrozumiałą jest poszukiwanie przez organ innych dowodów pozwalających na określenie statusu podmiotu żądającego stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] 2010 r. Niemniej jednak nieprzedstawienie takich dowodów przez skarżącego nie mogło stanowić podstawy do zastosowania w sprawie art. 64 § 2 kpa i pozostawienia złożonego podania bez rozpoznania. Obiektywny brak dowodów potwierdzających uprawnienie skarżącego (wynikające z prawa własności, prawa użytkowania wieczystego bądź trwałego zarządu nieruchomością) do nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], a także brak naruszania w sprawie jego interesu prawnego, mogły stanowić podstawę do ewentualnej odmowy wszczęcia postępowania, nie zaś do pozostawienia podania bez rozpoznania.

Skoro pomimo upływu terminów, o których mowa w art. 35 § 3 kpa, Wojewoda Wielkopolski nie załatwił sprawy żądania skarżącego z dnia [...] stycznia 2011 r. o stwierdzenie nieważności wyżej opisanej decyzji [podanie wpłynęło do organu w dniu [...] stycznia 2011 r., skarga na bezczynność wpłynęła do organu w dniu [...] kwietnia 2011 r.], to pozostaje w bezczynności, wobec czego skarga jest zasadna. Zaniechanie organu w tym zakresie, to jest w załatwieniu sprawy z uwzględnieniem terminów ustanowionych w przepisie art. 35 § 1 - 3 kpa z ewentualnym uwzględnieniem przepisu art. 35 § 5 i art. 36 kpa, skutkowało koniecznością uwzględnienia skargi.

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 149 p.p.s.a., w pkt I sentencji zobowiązał Wojewodę Wielkopolskiego do załatwienia wniosku strony skarżącej z dnia [...] stycznia 2011 r. w terminie 3 miesięcy. Termin ten należy liczyć zgodnie z treścią art. 286 § 2 p.p.s.a., to jest od dnia doręczenia akt organowi. Termin ten w przekonaniu Sądu jest na tyle długi w porównaniu do terminów, o których mowa w art. 35 § 3 kpa, że pozwoli organowi na zgromadzenie materiału procesowego umożliwiającego rozstrzygnięcie czy podanie pochodzi od strony postępowania, a w razie pozytywnego ustalenia tej okoliczności umożliwi również załatwienie tego wniosku. Należy mieć na uwadze, że wyznaczony przez Sąd termin powinien pozwalać organowi na realne załatwienie sprawy, tak by wyznaczenie tego terminu, nie powodowało - z uwagi na zbyt krótki czas na załatwienie sprawy - samo w sobie, iż organ nie będzie w stanie dochować wyznaczonego terminu.

W tym miejscu Sąd czyni zastrzeżenie, iż zobowiązując organ do załatwienia żądania skarżącego Sąd nie przesądza o kierunku rozstrzygnięcia ani o merytorycznej zasadności żądań wnioskodawcy.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Wedle tego przepisu, w razie uwzględnienia skargi skarżącemu przysługuje od organu, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia swych praw. Z kolei zgodnie z art. 205 § 2 powoływanej ustawy, niezbędne koszty postępowania strony reprezentowanej między innymi przez radcę prawnego obejmują także jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez Sąd osobistego stawiennictwa strony. Przepisami odrębnymi, o jakich powyżej mowa, są przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163 poz. 1349). Jak wskazuje treść § 2 tego rozporządzenia, zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, Sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład jego pracy w przyczynienie się do jej wyjaśnienia oraz rozstrzygnięcia. Opłatę zasądza się na podstawie stawek minimalnych, szczegółowo określonych w tym rozporządzeniu, przy czym opłata nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sporu. Uwzględniając wymienione powyżej wytyczne, Sąd uznał, iż wystarczające będzie zasądzenie wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego według stawek minimalnych określonych w rozporządzeniu. Wziąwszy bowiem pod uwagę charakter rozpatrywanej sprawy oraz fakt, iż dotyczy ona bezczynności organu wywołanej pozostawieniem podania bez rozpoznania, a zatem nie wymagała analizy obszernego czy też szczególnie skomplikowanego materiału procesowego, należy uznać, iż nakład pracy radcy prawnego nie był znaczny. Należy także ubocznie mieć na uwadze znaną Sądowi z urzędu specjalizację pełnomocnika w sprawach z dziedziny prawa budowlanego, w tym również w zakresie bezczynności organów.

W tej sytuacji Sąd uznał za zasadne rozstrzygnięcie o kosztach postępowania poprzez zasądzenie na rzecz strony wynagrodzenia pełnomocnika procesowego według stawki minimalnej, która zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c powołanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. wynosi [...] zł, bowiem kwota ta odpowiada jego nakładowi pracy w niniejszej sprawie. Sąd ponadto zasądził na rzecz strony, w oparciu o powołany wyżej art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych (uiszczonego wpisu), oraz kwotę 17 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.