Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 422/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 6o ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2010
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka (sprawozdawca) Sędziowie WSA Monika Kazubińska-Kręcisz WSA Andrzej Niezgoda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi M. S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. B. kwotę 4.017 (cztery tysiące siedemnaście) złotych, z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO") utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. nr [...] [...] wydaną wobec spółki z ograniczoną odpowiedzialnością M. z siedzibą w [...] (dalej: "Spółka") określającą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za poszczególne miesiące 2018 r. oraz za miesiące od stycznia do września 2019 r.

Organ I instancji powołując się na regulacje zawarte w ustawie z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U z 2019 r., poz. 2010 ze zm.) - dalej: u.u.c.p.g.: art. 6h, art. 6i pkt 2, art. 6m ust. 1 oraz regulacje zawarte w: uchwale Rady Miasta [...] z dnia 16 listopada 2015 r. nr [...] w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawek tej opłaty i ustalenia stawki opłaty za pojemnik, uchwale Rady Miasta [...] z dnia 16 listopada 2015 r. nr [...] w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta [...], wyjaśnił, że stawki podatkowe za wywóz odpadów komunalnych gromadzonych nieselektywnie wynoszą odpowiednio [...] zł za 1 pojemnik 120 I i 38 zł za 1 pojemnik o pojemności 240 I. W związku z tym, że w okresie od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 30 września 2019 r. z przedmiotowej nieruchomości odpady odbierane były z pojemników o pojemności 120 I i 240 I, opłatę ustalono jako iloczyn liczby pojemników odebranych każdego miesiąca zgodnie z dokumentem potwierdzającym zgłoszenie zapotrzebowania wywozu odpadów komunalnych oraz ustalonej stawki odpowiednio [...] zł i [...] zł za pojemnik z odpadami zbieranymi w sposób nieselektywny.

W odwołaniu Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, podkreślając w szczególności, że zasady doświadczenia życiowego wskazują, iż 20-50 worków o pojemności 120 I, znajdujących się poza pojemnikiem musiałoby zwrócić uwagę zarówno podmiotu odbierającego odpady, jak i zarządcy, bądź właściciela nieruchomości, który jest zobowiązany do dbania o jej należyty stan. Tymczasem, nie otrzymała ona żadnych uwag w tym zakresie, w związku z czym uznawała, że odbiór odpadów przebiega zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji. W jej ocenie, liczba odpadów przyjęta w zaskarżonej decyzji jest wysoce wątpliwa, albowiem nie sposób przyjąć, że 2-4 osoby pracując w lokalu handlowym o powierzchni 475 m2 są w stanie wytworzyć średnio 3.508 I odpadów komunalnych miesięcznie, a w samym tylko kwietniu 2019 r. - 6.840 I.

W piśmie z dnia 9 kwietnia 2020 r. skierowanym do SKO, Spółka poinformowała o braku otrzymania postanowienia z dnia [...] stycznia 2020 r., wyznaczającego siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Jednocześnie wyjaśniła, że będąc przedsiębiorcą, którego przedmiotem działalności gospodarczej jest sprzedaż detaliczna odzieży, obuwia i artykułów sportowych, głównie w sklepach stacjonarnych zlokalizowanych w obiektach handlowych o pow. przekraczającej 2.000 m2, w związku z wprowadzeniem rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego i wprowadzeniem w okresie od dnia 14 marca 2020 r. całkowitego zakazu prowadzenia handlu detalicznego wyrobami odzieżowymi i obuwiem w obiektach handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2.000,00 m2, zmuszona była wstrzymać całkowicie działalność operacyjną - w rezultacie czego - nie generuje niemal żadnych przychodów. W tych okolicznościach, znalazła się w niezwykle ciężkim położeniu, gdyż pomimo braku osiągania przychodów, zobowiązana jest do wypłaty wynagrodzenia za czas przestoju dla ponad 3.000 pracowników oraz do zapłaty czynszów najmu i opłat eksploatacyjnych uiszczanych właścicielom obiektów handlowych, w których zlokalizowane są niemogące prowadzić sprzedaży sklepy sieci M. . W tej sytuacji, zdaniem Spółki, konieczność uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi może doprowadzić do zamknięcia prowadzonego przez nią sklepu w [...], przy al. 3 Maja [...].

W rozpoznaniu odwołania, SKO w pierwszej kolejności podkreśliło, że Spółka w dniu 26 listopada 2014 r. złożyła deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w której wysokość opłaty miesięcznej wykazała w kwocie [...]zł, deklarując odbiór odpadów z 1 pojemnika o pojemności 240 I z częstotliwością 2 razy w miesiącu przy zastosowaniu stawki [...] zł, właściwej dla odbioru odpadów niesegregowanych, a następnie, w dniu 1 stycznia 2016 r. w związku ze zmianą stawki podatkowej, złożyła nową deklarację, w której wysokość opłaty określiła na kwotę [...]zł.

Podkreślając, że organ I instancji zakwestionował wskazane w deklaracji dane i stosownie do treści art. 60 ust. 1 u.u.c.p.g., odrębnym postanowieniem z dnia 14 listopada 2019 r. wezwał Spółkę do złożenia nowych deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 stycznia 2018 r. do 30 września 2019 r., dotyczących nieruchomości położonej w [...] przy al. 3 Maja [...], a z uwagi na brak ustosunkowania się do żądania we wskazanym terminie, postanowieniem z dnia 9 grudnia 2019 r., działając w trybie art. 165 Ordynacji podatkowej, wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 stycznia 2018 r. do dnia 30 września 2019 r.

SKO podzielając to stanowisko, argumentowało, że w związku z prowadzeniem przez Spółkę na terenie V. w [...] przy al. 3 Maja [...] działalności gospodarczej polegającej na sprzedaży odzieży i sprzętu sportowego w lokalu, w którym - według jej wyjaśnień - pracę wykonuje jednocześnie od 2 do 4 osób, dochodzi do powstawania odpadów komunalnych (opakowania, zarówno tekturowe, jak i szklane lub plastikowe, zużyty papier, resztki jedzenia i inne podobne). Dodało, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie obejmuje tylko kosztów ich wywozu, ale powinna również rekompensować koszty funkcjonowania całego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi na terenie danej gminy, obejmujące także koszty tworzenia i utrzymania punktów selektywnej zbiórki odpadów oraz koszty administrowania systemem. Mając zatem na względzie powyższe - w jego ocenie - organ I instancji dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 6m ust. 1 u.u.c.p.g. i w konsekwencji zasadnie uznał, że na Spółce ciąży obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnym powstałymi na przedmiotowej nieruchomości.

Powołując się następnie na art. 6j ust. 3 u.u.c.p.g. określający sposób obliczenia opłaty oraz art. 6k ust. 1 pkt 2 u.u.c.p.g. stanowiący o jej stawkach, które są ustalane przez radę gminy w drodze uchwały, SKO wyjaśniło, że Rada Miasta [...] w § 10 pkt 4 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta [...], przyjętego uchwałą z dnia 16 listopada 2015 r. nr [...] ustaliła, że ilość i pojemność pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne ustala właściciel tej nieruchomości spośród wymienionych w § 8 ust. 1, z odpowiednim uwzględnieniem § 9, oraz cyklu odbioru określonego w § 5 lub zadeklarowanej częstotliwości wywozu oraz w oparciu o następujące miesięczne wskaźniki, które dla lokali handlowych wynoszą 60 I na każde 10 m2 powierzchni użytkowej, jednak, co najmniej jeden pojemnik o pojemności 120 I na lokal.

W toku trwającego postępowania podatkowego, organ I instancji ustalił, że na przedmiotowej nieruchomości Spółka gromadzi odpady komunalne w sposób nieselektywny w pojemnikach o pojemności 120 I i 240 I, w związku z czym zastosowanie będzie miał § 4 pkt 3 i pkt 5 ww. uchwały Rady Miasta [...], który stanowi, że stawka za odbiór pojemnika na odpady komunalne, od właścicieli nieruchomości niezamieszkałych o pojemności 120 I ustalona została na kwotę [...]zł, a dla pojemnika o pojemności 240 l - [...] zł. Mając na względzie zapisy zawarte w wydruku z elektronicznego rejestru zapotrzebowania wywozu odpadów komunalnych za lata 2018-2019, SKO stwierdziło, że organ I instancji zasadnie wydał decyzję i prawidłowo przyjął stawki za odbiór odpadów komunalnych z przedmiotowej nieruchomości we wskazanym w niej okresie.

Nie zgadzając się ze stanowiskiem odwołania, w którym Spółka zarzuciła brak możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, SKO stwierdziło, że z akt sprawy wprost wynika, że postanowieniem z dnia 2 styczna 2020 r. wyznaczono 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego. Postanowienie to odebrane zostało przez pracownika Spółki w dniu 10 stycznia 2020 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy). Oznacza to, że organ I instancji, prawo, o którym mowa Spółce zapewnił. To zaś, że nie zdecydowała się ona na skorzystanie z niego, nie oznacza, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia art. 200 Ordynacji podatkowej.

SKO – w kontekście przedmiotu postępowania – nie podzieliło również zarzutu związanego z aktualną sytuacją materialną Spółki, która uzasadniła ją brakiem przychodów, wywołanym aktualną sytuacja pandemiczną, wyjaśniając, że okoliczność ta nie wpływa na zasadność ustalenia i wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, natomiast może być rozważana w ramach odrębnego postępowania w przedmiocie ulg podatkowych, o którym mowa w art. 67a Ordynacji podatkowej.

W skardze do Sądu, Spółka powieliła zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania wskazane w odwołaniu, a mianowicie:

1. art. 60 u.u.c.p.g. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że dane zawarte w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi budzą uzasadnione wątpliwości pomimo, że organ przez okres 21 miesięcy nie zgłaszał żadnych uwag co do ilości odbieranych odpadów;

2. art. 191 Ordynacji podatkowej w związku z art. 6q u.u.c.p.g. poprzez brak wszechstronnego zbadania materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i uznanie wbrew zasadom wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego, że była w stanie wytworzyć ilość odpadów znacznie przekraczającą średnią ilość odpadów wytwarzaną przez podobny lokal handlowo-usługowy o zbliżonej powierzchni;

3. art. 192 Ordynacji podatkowej w związku z art. 6q ust. 1 u.u.c.p.g. poprzez uznanie okoliczności faktycznej (ilości wytworzonych odpadów) za udowodnioną, mimo że nie miała możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów;

4. zasady zaufania do organów podatkowych wyrażonej w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 6q ust. 1 u.u.c.p.g. poprzez przerzucenie błędów lub uchybień popełnionych przez organ podatkowy, tj. rzekomego odbierania odpadów w ilości znacznie wyższej od ilości uprzednio zadeklarowanej przez okres 21 miesięcy - które doprowadziły do wydania nieprawidłowej decyzji.

Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a nadto zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, pełnomocnik podkreślił, że wytworzenie przez Spółkę ilości odpadów wskazanych w zaskarżonej decyzji jest niemożliwe, a nadto w sytuacji, gdyby organ istotnie powziął wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji, to przez okres 21 miesięcy zwróciłby uwagę na nieprawidłowości i konieczność jej zaktualizowania.

W odpowiedzi na skargę, SKO wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało argumentacje zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), zwanej "ustawą o covid", przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Stosownie do treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r., poz.1829) począwszy od 17 października 2020 r. miasto na prawach powiatu L., będące siedzibą tut. Sądu, zostało objęte strefą czerwoną. Powyższe oznacza, że na mocy zarządzenia nr 23 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 października 2020 r., odpowiednie zastosowanie ma zarządzenie nr 39 Prezesa NSA z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w NSA działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym (§ 1 w zw. z § 3 tego rozporządzenia).

Mając na uwadze powyższą regulację, a także brak technicznych możliwości przeprowadzenia zdalnie rozprawy z udziałem stron oraz konieczność rozpoznania wniesionej w tej sprawie skargi – Sąd rozpoznał ją na posiedzeniu niejawnym w trybie przywołanego na wstępie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o covid, co poprzedził odwołaniem wyznaczonego w tej sprawie posiedzenia jawnego. Strony o zmianie trybu zostały powiadomione.

Skarga okazała się być uzasadniona.

Przede wszystkim, nie ulega wątpliwości, że gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy - zgodnie z treścią art. 6c ust. 1 u.u.c.p.g. Właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych - art. 6m ust. 1 tej ustawy.

Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 4 u.u.c.p.g., przez pojęcie właścicieli nieruchomości należy rozumieć także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością.

Przepis art. 6n ust. 1 u.u.c.p.g. stanowi, że: rada gminy, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ułatwienia składania deklaracji, określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, obejmujący objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Uchwała zawiera także informację o terminach i miejscu składania deklaracji.

Z kolei, przepis art. 60 ust. 1 u.u.c.p.g. zastrzega, że w przypadku niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, albo uzasadnionych wątpliwości, co do danych zawartych w deklaracji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa w drodze decyzji wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.

Z niekwestionowanych ustaleń faktycznych wynika, ze Spółka:

- prowadzi na terenie V. w [...] przy al. 3 Maja [...] działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży odzieży i sprzętu sportowego w lokalu, w którym według jej wyjaśnień - jednocześnie pracuje od 2 do 4 osób;

- w dniu 26 listopada 2014 r. złożyła deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w której wysokość opłaty miesięcznej wykazała w kwocie [...]zł, deklarując odbiór odpadów z 1 pojemnika o pojemności 240 I z częstotliwością 2 razy w miesiącu przy zastosowaniu stawki [...] zł, właściwej za odbiór odpadów niesegregowanych;

- w dniu 1 stycznia 2016 r. w związku ze zmianą stawki podatkowej, złożyła nową deklarację, w której wysokość opłaty określiła na kwotę [...]zł.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że przedmiotem sporu była kwestia dotycząca wysokości określenia opłaty miesięcznej za gospodarowanie odpadami komunalnymi w sytuacji, gdy organ ustalił, że doszło do różnic w zakresie ilości wywożonych odpadów w stosunku do deklarowanych, opierając się na informacjach podmiotu odbierającego te odpady.

Zdaniem Sądu, organy nie dysponowały dostatecznym materiałem dowodowym, by skutecznie podważyć dane wynikające ze złożonej deklaracji.

Znajdujące się w aktach sprawy wydruki z elektronicznego rejestru zapotrzebowania wywozu odpadów komunalnych nie mogą stanowić jednoznacznego i wiarygodnego dowodu na okoliczności wytworzenia przez Spółkę ilości odpadów. Wydruki te są nie podpisane, opatrzone jedynie pieczątką firmową podmiotu odbierającego odpady. Nie mogą zatem stanowić dowodu w rozumieniu art. 194a § 1 Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z art. 9n ust. 1 u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do sporządzania półrocznych sprawozdań, które zwierają informacje o masie poszczególnych rodzajów odebranych odpadów komunalnych, a także wykaz właścicieli nieruchomości. Sprawozdania te podlegają weryfikacji przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, co wiązać się może z żądaniem okazania dokumentów sporządzonych na potrzeby ewidencji odpadów (art. 9p u.c.p.g.). W tej kwestii ustaleń w sprawie zabrakło.

Organy nie odniosły się również do podnoszonej przez Spółkę informacji o dzierżawie jednego pojemnika o pojemności 240 I, potwierdzonej stosownymi umowami.

Nadto, nie skorzystano z przesłuchania w charakterze świadków przedstawicieli podmiotu odbierającego odpady, czy przedstawicieli Spółki (pracowników sklepu).

Należy zaakcentować, że na gruncie u.u.c.p.g. w gminach ustanowiono obowiązek złożenia deklaracji i uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Dopiero w sytuacji niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie tymi odpadami albo uzasadnionych wątpliwości, co do danych zawartych w deklaracji właściwy organ określa w drodze decyzji wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Nie ulega jednak wątpliwości, że organ, który podważa dane z deklaracji, nie może czynić tego gołosłownie, a przeciwnie – jest zobowiązany do udowodnienia istnienia okoliczności, na których opiera swoje stanowisko.

W rozpoznawanej sprawie Spółka wypełniła obowiązek złożenia deklaracji, w której wskazała na nieselektywny sposób zbiórki odpadów, czyniąc to dwukrotnie, w roku 2014 i 2016, przy czym druga deklaracja związana była ze zmianą stawki opłaty i nie dotyczyła zmiany ilości deklarowanych pojemników, ich objętości, czy też częstotliwości ich opróżniania. W dalszym ciągu był to bowiem jeden pojemnik 240 l z częstotliwością 2 razy w miesiącu.

Podstawę wszczęcia postępowania wobec Spółki oraz wydania decyzji stanowił przepis art. 6o ust. 1 u.c.p.g., który uprawnia organ do określenia opłaty, w przypadku, gdy właściciel nieruchomości nie stosuje się do obowiązków wynikających z ustawy bądź naliczył opłatę w nieprawidłowej wysokości, nie dokonał korekty deklaracji np. w sytuacji gdy faktyczna ilość odebranych odpadów jest odmienna od zadeklarowanej. W wypadku stwierdzenia rozbieżności organ zobowiązany jest ustalić prawidłową wysokość opłaty za okresy, w którym powstał i uległ konkretyzacji obowiązek jej uiszczenia. Z tego punktu widzenia należy uznać za dopuszczalne określenie wysokości "opłaty wstecz" za okresy, co do których potwierdziły się wątpliwości organu odnośnie danych zawartych w złożonej deklaracji (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 23 października 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 559/18; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 8 sierpnia 2017 r. sygn. akt I SA/Rz 396/17, CBOSA).

Przesłanka "uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji" wyznacza zakres materiału dowodowego gromadzonego w tym postępowaniu, oraz świadczy o tym że ustawodawca przewidział znacznie niższy poziom pewności, co do zaistnienia określonego stanu faktycznego, uzasadniający wszczęcie postępowania w tym trybie (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 maja 2019 r. sygn. akt I SA/Po 105/19 oraz powołane tam orzecznictwo, CBOSA). Jednak wymaga podkreślenia, że czym innym jest "powzięcie wątpliwości", a czym innym stwierdzenie, że ilość rzeczywiście przygotowanych do odbioru odpadów jest inna (większa) niż deklarowana. Taka konstatacja wymaga od organu przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego, ze wszystkimi rygorami jego gromadzenia i oceny, jakie przewiduje Ordynacja podatkowa (mająca zastosowanie w sprawie poprzez art. 6q u.c.p.g.). Jest to tym istotniejsze, że w niniejszej sprawie Spółka od początku kwestionowała ustalenia organu, nie złożyła też – pomimo sugestii organu w piśmie do niej skierowanym – korekty deklaracji. Przedstawiła jasno swoje stanowisko w tym przedmiocie. Tym samym, nie sposób przerzucać na nią ciężaru dowodzenia takich okoliczności, z których to organ wywodzi określone skutki prawne.

Wskazać bowiem należy, co już wielokrotnie podnoszono w orzecznictwie sądów administracyjnych, że to na organy nałożony został obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, czemu towarzyszy konieczność zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej). Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy jest zarówno zebranie wszystkich istotnych dla sprawy dowodów, a także ich prawidłowa ocena. Oceny tej organ dokonuje natomiast na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego, a o jej prawidłowości decyduje to, czy wyciągnięte przez organ wnioski mają logiczne uzasadnienie (art. 191 Ordynacji podatkowej). Podkreślenia wymaga ponadto, że dowodem w sprawie podatkowej jest wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, o ile nie jest to sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej). "Materiał dowodowy jest zupełny, jeżeli zebrano i rozpatrzono wszystkie dowody, przeprowadzono wnioski dowodowe, a udowodniony stan faktyczny stanowi pełną, spójną i logiczną całość. Organ, rozpatrując materiał dowodowy, nie może pominąć żadnego istotnego dowodu. Pominięcie dowodu może nasuwać wątpliwości co do zgodności z rzeczywistością ustalonego stanu faktycznego oraz może wzbudzać wątpliwości co do trafności oceny innych dowodów" (tak wyrok NSA z dnia 23 października 2015 r. sygn. akt I FSK 1148/14, CBOSA).

W niniejszej sprawie organ I instancji nie odniósł się do stanowiska Spółki, powołując się wyłącznie na dane z wydruków komputerowych, których nawet nie zweryfikował i nie uwiarygodnił. Wydruki te mają, w takiej sytuacji, charakter wyłącznie informacyjny, nie posiadają waloru dokumentu, dlatego też – w sytuacji wyraźnego kwestionowania ich treści – organ winien zgromadzić dodatkowy materiał dowodowy i poddać go całościowej ocenie.

W sytuacji zauważonej dysproporcji w wytwarzaniu odpadów pomiędzy deklaracją, a ich rzeczywistym odbiorem, podmiot odbierający winien tę okoliczność należycie udokumentować, by ewentualny spór móc wesprzeć adekwatnym materiałem dowodowym.

Zgodzić się nadto należy ze stanowiskiem Spółki, która zarzuca organowi opieszałość, skoro przez 21 miesięcy nie zwracał uwagi na nieprawidłowości i konieczność zaktualizowania deklaracji.

Te wszystkie okoliczności nie zostały w sprawie wyjaśnione, co ma istotne znaczenie zważywszy, że spór w sprawie dotyczy faktów, a nie zastosowanego prawa. Nie odniesiono się również do stwierdzenia Spółki, że wystarczający były dla jej potrzeb we wskazanym okresie, podobnie jak wcześniej, jeden pojemnik o pojemności 240 l (odbierany 2 razy w miesiącu), na który przedłożyła stosowne umowy dzierżawy (ostatni aneks do umowy został zawarty 4 stycznia 2019 r.).

Organ nie zajął nadto żadnego stanowiska, co do tego, że nieprawdopodobne wydają się ilości odpadów 3.508 l wytwarzanych miesięcznie, a w samym tylko kwietniu 2019 r. – 6.840 l. Jak słusznie zauważa Spółka byłoby to widoczne i wymagałoby podjęcia konkretnych reakcji.

W świetle wykazanych mankamentów przeprowadzonego postępowania, należało uznać, że organy nie wypełniły nałożonego na nich obowiązku podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, czemu towarzyszy obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Na obecnym etapie okoliczności te budzą uzasadnione wątpliwości, co do zasadności stanowiska, nie zostały bowiem właściwie zweryfikowane. To zaś daje podstawę do uznania, że doszło do naruszenia przepisów art. 120 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 6o ust. 1 u.u.c.p.g.

Rozpatrując sprawę ponownie, organ uzupełni materiał dowodowy w sposób, który pozwoli w jednoznaczny sposób ustalić, czy dane zawarte w wydrukach komputerowych, na których oparto kontrolowane rozstrzygnięcie są zgodne z rzeczywistością i czy stanowisko konsekwentnie prezentowane w sprawie przez Spółkę jest zgodne z prawdą. W tym celu organ m.in. zgromadzi wszystkie dostępne dokumenty, odzwierciedlające ilość wywiezionych odpadów, jak też materiał ten – w razie stwierdzonej potrzeby – uzupełni dowodami osobowymi. Materiał ten podda następnie całościowej ocenie, przy zastosowaniu zasad wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego i na tej podstawie dokona ustaleń stanu faktycznego.

Z tych przyczyn, z uwagi na naruszenie przepisów procesowych, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."), orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach znajduje uzasadnienie w treści art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Kwota ta wynosi [...] zł, a składają się na nią: wpis od skargi – [...] zł, wynagrodzenie pełnomocnika – [...] zł i opłata skarbowa od pełnomocnictwa – [...] zł.