Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1164/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 listopada 2020 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] C. J. i Województwa [...] uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013r. i ustalił odszkodowanie w łącznej wysokości [...] zł z tytułu przejęcia z mocy prawa na rzecz Województwa [...] prawa własności przedmiotowej nieruchomości, w tym na rzecz: I. G. w kwocie [...] zł, E. J. w kwocie [...] zł, K. J. w kwocie [...] zł oraz odmówił podwyższenia ustalonego odszkodowania o kwotę 5% wartości nieruchomości należną w przypadku niezwłocznego wydania nieruchomości inwestorowi. Nadto zaliczył na poczet ustalonego odszkodowania kwoty wypłacone na podstawie decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2013 r.:

Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.

Decyzją Wojewody [...] z [...] marca 2012 r. nieruchomość położona w obrębie [...], gmina [...], oznaczona jako działka nr [...], o pow. [...] ha (dalej także jako przedmiotowa nieruchomość) została przeznaczona pod budowę obwodnicy [...] w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...]- [...] - [...] n. [...] - [...]- [...]- [...] na odcinku od km roboczego [...] w miejscowości [...] do km roboczego [...] w miejscowości [...], gmina [...]. Decyzja ta stała się ostateczna [...] maja 2012 r.

Decyzją z [...] lutego 2013 r. Wojewoda [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania w łącznej wysokości [...] zł z tytułu przejęcia z mocy prawa na rzecz Województwa [...] prawa własności ww. nieruchomości, w tym na rzecz: I. G. w wysokości [...] zł z tytułu udziału w 1/6 części nieruchomości, E. J. w wysokości [...] zł z tytułu udziału w 1/6 części nieruchomości, K. J. (K. J.) w wysokości [...] zł z tytułu udziału w 1/6 części nieruchomości oraz C. J. w wysokości [...] zł z tytułu udziału w 3/6 części nieruchomości. Decyzja ta stała się ostateczna [...] marca 2013 r. i odszkodowanie zostało wypłacone współwłaścicielom.

K. J. pismem z [...] maja 2014 r. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją Wojewody [...] z [...] lutego 2013 r. z uwagi na to, że [...] marca 2010 r. nabyła przez zasiedzenie udział w wysokości 1/2 przysługujący C. J. we współwłasności przedmiotowej nieruchomości.

Postanowieniem z [...] maja 2014 r. Wojewoda [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] lutego 2013 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.; dalej jako k.p.a.).

W uzasadnieniu wskazał, że podstawą wznowienia postępowania był fakt zmiany właściciela udziału w wysokości 1/2 przysługującego C. J. we współwłasności przedmiotowej nieruchomości, który nabyła w drodze zasiedzenia K. J..

Decyzją z [...] sierpnia 2014 r. Wojewoda [...] orzekł o uchyleniu decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2013 r. i ustaleniu odszkodowania w łącznej wysokości [...] zł z tytułu przejęcia z mocy prawa na rzecz Województwa [...] prawa własności przedmiotowej nieruchomości, w tym na rzecz: I. G. w kwocie [...] zł, E. J. w kwocie [...] zł i K. J. w kwocie [...] zł, odmowie podwyższenia ustalonego odszkodowania o kwotę 5% wartości nieruchomości należną w przypadku niezwłocznego wydania nieruchomości inwestorowi, zaliczeniu na poczet ustalonego odszkodowania kwoty w wysokości [...]zł wypłaconej na rzecz I. G., kwoty w wysokości [...] zł wypłaconej na rzecz E. J., kwoty w wysokości [...] zł wypłaconej na rzecz K. J. na podstawie decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2014 r., a także ustaleniu ostatecznie do wypłaty kwoty [...] zł na rzecz K. J..

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli C. J. i Województwo [...].

Decyzją z [...] lutego 2017 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2013 r. i ustalił odszkodowanie w łącznej wysokości [...] zł z tytułu przejęcia z mocy prawa na rzecz Województwa [...] prawa własności przedmiotowej nieruchomości, w tym na rzecz: I. G. w kwocie [...] zł, E. J. w kwocie [...] zł, K. J. w kwocie [...] zł oraz odmówił podwyższenia ustalonego odszkodowania o kwotę 5% wartości nieruchomości należną w przypadku niezwłocznego wydania nieruchomości inwestorowi. Nadto zaliczył na poczet ustalonego odszkodowania kwoty wypłacone na podstawie decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2013 r.:

- w wysokości [...] zł, zwaloryzowaną do wysokości [...]zł, wypłaconą na rzecz I. G.,

- w wysokości [...] zł, zwaloryzowaną do wysokości [...] zł, wypłaconą na rzecz E. J.,

- kwoty w wysokości [...] zł, zwaloryzowaną do wysokości [...] zł, wypłaconą na rzecz K. J..

Minister zobowiązał także C. J. do zwrotu kwoty w wysokości [...] zł zwaloryzowanej do wysokości [...] zł, jako nienależnego odszkodowania wypłaconego na podstawie decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2013 r., a także zobowiązał Województwo [...], w imieniu którego działa Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...], do wypłaty na rzecz:

- I. G. kwoty w wysokości [...]zł,

- E. J. kwoty w wysokości [...] zł,

- K. J. kwoty w wysokości [...] zł,

w terminie 14 dni od dnia wydania decyzji.

W uzasadnieniu decyzji Minister podkreślił, że wszystkie elementy formalne podstaw wznowienia zostały spełnione. Odnośnie samego odszkodowania organ wskazał, że w niniejszej sprawie podstawę dla ustalenia odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz Województwa [...] prawa własności przedmiotowej nieruchomości stanowi operat szacunkowy sporządzony na zlecenie Wojewody [...] [...] maja 2014 r. Aktualność przedmiotowego operatu została potwierdzona na [...] sierpnia 2016 r. Z operatu tego wynika, że wartość prawa własności szacowanej nieruchomości określono na kwotę [...] zł i w tej wysokości Wojewoda [...] ustalił należne odszkodowanie.

Skoro zgodnie z operatem szacunkowym cel wywłaszczenia zwiększa wartość nieruchomości, to autor operatu szacunkowego prawidłowo dokonał wyceny nieruchomości na podstawie transakcji nieruchomościami przeznaczonymi na cele drogowe i określił wartość przedmiotowej nieruchomości w oparciu o § 36 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. Dokonując oceny operatu szacunkowego Minister uznał, że został on sporządzony prawidłowo, jest spójny, logiczny i odpowiada przepisom prawa. Ponieważ w sprawie nie doszło do wydania przedmiotowej nieruchomości w ustawowym terminie, to Wojewoda [...] prawidłowo odmówił podwyższenia ustalonego odszkodowania o kwotę 5% wartości nieruchomości należną w przypadku niezwłocznego wydania nieruchomości inwestorowi.

Minister wskazał ponadto, że w konsekwencji prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] [...] Zamiejscowy Wydział Cywilny w [...] z [...] marca 2014 r., sygn. akt [...] o zasiedzeniu z dniem [...] marca 2010 r. przez K. J. udziału w wysokości 1/2 przysługującemu C. J. we współwłasności przedmiotowej nieruchomości, zmianie uległ krąg osób uprawnionych do otrzymania odszkodowania za przejęcie na rzecz Województwa [...] tej działki. W związku z powyższym na dzień ostateczności decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2012 r., osobami uprawnionymi do otrzymania odszkodowania byli: K. J. w udziale 4/6 części w nieruchomości, E. J. w udziale 1/6 części w nieruchomości i I. G. w udziale 1/6 części w nieruchomości.

Minister wskazał również, że zasiedzenie następuje z mocy samego prawa, a skutki postanowienia o zasiedzeniu rozciągają się na moment upływu wymaganego terminu, po spełnieniu pozostałych przesłanek, niezależnie od tego, kiedy zasiedzenie zostało stwierdzone. Skoro K. J. zasiedziała prawo do nieruchomości z dniem [...] marca 2010 r., to w dniu ostateczności decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, tj. w dniu [...] marca 2013 r., wygasło prawo własności należące do C. J. Koniecznym zatem było ponowne ustalenie należnego odszkodowania, co skutkowało koniecznością uchylenia decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2013 r. orzekającej o ustaleniu odszkodowania.

Zdaniem Ministra, wobec uchylenia decyzji, na podstawie której dokonano wypłaty odszkodowania, należało więc ustalić odszkodowanie na nowo, po czym ustalone odszkodowanie pomniejszyć o kwotę wypłaconego odszkodowania, a w przypadku świadczenia nienależnego, zobowiązać do jego zwrotu. Jednakże odszkodowanie ustalone na podstawie decyzji następnie uchylonej, które zostało wypłacone stronom, powinno odpowiadać wartości z chwili ponownego ustalania odszkodowania, tak aby zniwelować różnice w wartości wypłaconego odszkodowania pomiędzy chwilą wypłaty a chwilą ustalenia odszkodowania. A zatem kwota wypłaconego odszkodowania powinna być zwaloryzowana na dzień orzekania o ustaleniu odszkodowania.

Minister, odwołując się do art. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, stwierdził, że w sprawie należało orzec reformatoryjnie o zwaloryzowaniu kwot odszkodowania i zobowiązaniu C. J. do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania, jako nienależnego świadczenia wypłaconego na podstawie uchylonej decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2013 r. oraz zobowiązaniu Zarządu Województwa [...], w imieniu którego działa Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...], do wypłaty kwot odszkodowania pomniejszonych o zwaloryzowane kwoty wypłacone na podstawie decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2014 r.

Odnosząc się zaś do zarzutu C. J., że Wojewoda [...] podjął decyzję na podstawie nieprawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] [...] Zamiejscowy Wydział Cywilny w [...] z [...] marca 2014 r., sygn. akt [...] o zasiedzeniu, organ odwoławczy wskazał, że obecnie jest on bezzasadny z uwagi na prawomocne postanowienie Sądu Okręgowego w [...] [...] Wydział Cywilny Odwoławczy z [...] maja 2015 r., sygn. akt [...], którym oddalono apelację C. J. od ww. postanowienia.

Odnośnie zaś zarzutu Województwa [...] dotyczącego naruszenia przepisów prawa materialnego, mianowicie art. 12 ust. 4f ustawy z dnia 10 kwietnia 2013 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w zw. z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece poprzez ich błędną wykładnię i ponowne ustalenie kręgu osób uprawnionych do wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną pod drogę nieruchomość, w sytuacji gdy w momencie wydawania decyzji z [...] lutego 2013 r. krąg dotychczasowych współwłaścicieli i należne im kwoty zostały ustalone prawidłowo, organ odwoławczy wskazał, że domniemanie prawne rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych nie jest niewzruszalne. Tak więc zmiana dotycząca kręgu osób, którym przysługiwało prawo własności nieruchomości na dzień ostateczności decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2012 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, a więc dzień przejścia z mocy prawa własności nieruchomości na rzecz jednostki samorządu terytorialnego, wymagało odpowiedniej zmiany podmiotów, na rzecz których ustalono odszkodowania z tego tytułu.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] lutego 2017 r. wniosło Województwo [...]. Ministrowi zarzuciło naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 12 ust. 4f ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych poprzez jego błędną wykładnię i ponowne ustalenie kręgu osób uprawnionych do wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną pod drogę nieruchomość, podczas gdy w momencie wydawania decyzji z [...] lutego 2013 r. krąg dotychczasowych współwłaścicieli i należne im kwoty został ustalony prawidłowo oraz naruszenie przepisów postępowania - art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. - przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy.

Minister Infrastruktury i Budownictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wyrokiem z 15 lutego 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 959/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznania skargi Województwa [...], uchylił decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] lutego 2017 r.,

nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2014 r., nr [...] oraz postanowienie Wojewody [...] z [...] maja 2014 r., nr [...] (pkt 1) i umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie wznowienia postępowania odszkodowawczego (pkt 2).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła K. J. reprezentowana przez adwokata, zaskarżając wyrok w całości. Domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i oddalenia skargi, ewentualnie zmiany zaskarżonego wyroku i uchylenia zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Nadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania oraz zrzekła się prawa do rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 151 § 1 ust. 1 k.p.a. poprzez stwierdzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie braku podstaw do uchylenia w trybie wznowieniowym decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2013 r. wydanej w sprawie [...], gdy tymczasem po wydaniu tej decyzji ujawniły się w sprawie nowe istotne okoliczności faktyczne nieznane organowi a istniejące w momencie wydania decyzji w postaci nabycia przez K. J. udziału w nieruchomości położonej w [...];

- art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i art. 149 § 1-3 k.p.a. poprzez uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] maja 2014 roku nr [...], tj. postanowienia wstępnego, w sytuacji gdy podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w wymaganym terminie oraz zostało oparte na ustawowych przesłankach wznowienia postępowania;

- art. 145 § 3 p.p.s.a. poprzez umorzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie wznowienia postępowania odszkodowawczego w sytuacji, gdy postępowanie to nie jest bezprzedmiotowe i brak jest ustawowych podstaw do jego umorzenia.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 listopada 2019 r., sygn. akt

I OSK 2897/18 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano, że zasiedzenie następuje z mocy samego prawa, a skutki postanowienia o zasiedzeniu rozciągają się na moment upływu wymaganego terminu, po spełnieniu pozostałych przesłanek, niezależnie od tego kiedy, w wyniku badania przez sąd, zasiedzenie zostało stwierdzone. To z kolei oznacza, że posiadacz samoistny po upływie odpowiedniego terminu wskazanego w przepisach z mocy prawa nabywa własność danej nieruchomości (art. 172 K.c.). Zatem K. J. zasiedziała prawo ½ części w prawie własności nieruchomości z dniem [...] marca 2010 r. Podkreślono, że skarżąca kasacyjnie trafnie podniosła, że postanowienie sądu powszechnego stwierdzające fakt nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia ma charakter deklaratoryjny, albowiem nabycie własności następuje pierwotnie, z mocy samego prawa z upływem ostatniego dnia okresu posiadania nieruchomości przez posiadacza samoistnego, niezbędnego do nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. We wniosku o wznowienie postępowania skarżąca kasacyjnie powołała się na nową okoliczność faktyczną nieznaną organowi w chwili wydania decyzji z dnia [...] lutego 2013 r. wynikającą z ww. postanowienia sądu powszechnego o zasiedzeniu. Okoliczność ta bowiem stała się znana dopiero w dniu uprawomocnienia się postanowienia sądu powszechnego z dnia [...] marca 2014 r., wydanego w sprawie sygn. akt [...], to jest w dniu [...] kwietnia 2014 r.

W konsekwencji prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] [...] Zamiejscowy Wydział Cywilny w [...] z [...] marca 2014 r., sygn. akt [...] [...] o zasiedzeniu z dniem [...] marca 2010 r. przez K. J. udziału w wysokości 1/2 przysługującego C. J. we współwłasności nieruchomości położonej w obrębie [...], gmina [...], oznaczonej jako działki nr [...]o pow. [...] ha i nr [...]o pow. [...] ha oraz nr [...] o pow. [...] ha zmianie uległ krąg osób uprawnionych do otrzymania odszkodowania za przejęcie na rzecz Województwa [...] działki nr [...]o pow. [...] ha. Na dzień ostateczności decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2012 r., znak: [...], o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, współwłaścicielami działki nr [...] na podstawie ww. postanowienia o zasiedzeniu

i księgi wieczystej [...], osobami uprawnionymi do otrzymania odszkodowania byli: K. J. w udziale 4/6 części w nieruchomości, E. J. w udziale 1/6 części w nieruchomości i I. G. w udziale 1/6 części w nieruchomości. Owa istotna dla sprawy okoliczność faktyczna, w ocenie Sądu jest nową okolicznością faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji, nieznaną organowi, który wydał decyzję stanowi w sprawie przesłankę wznowieniową, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Podkreślono, że odmienne stanowisko Sądu pierwszej instancji w tym względzie daje podstawę do uznania za zasadny podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i art. 149 § 1-3 k.p.a.

Wskazano również, że skoro K. J. zasiedziała prawo do nieruchomości z dniem [...] marca 2010 r., to w dniu ostateczności decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, tj. w dniu [...] marca 2013 r., wygasło prawo własności należące do C. J.. Wskutek ww. postanowienia sądu powszechnego o zasiedzeniu zmianie uległ na dzień ostateczności decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2012 r., nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej krąg osób uprawnionych do otrzymania odszkodowania za przejęcie na rzecz Województwa [...] działki nr [...]o pow. [...] ha.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że podanie o wznowienie postępowania zostało oparte na ustawowej przesłance wznowienia w związku z czym przyjąć należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie niezasadnie uchylił rozstrzygnięcia organów administracyjnych (pkt 1. zaskarżonego wyroku).

Podkreślono ponadto, że trafnie też podniosła skarżąca kasacyjnie, że jako niezasadne należy też ocenić rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 zaskarżonego wyroku. Zgodnie z art. 145 § 3 p.p.s.a. sąd umarza postępowanie administracyjne w przypadku wystąpienia okoliczności wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 lub 2 p.p.s.a. Sąd administracyjny umarza zatem postępowanie administracyjne w sytuacji, gdy stało się ono bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. O bezprzedmiotowości postępowania można mówić wówczas, gdy postępowanie to z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Określeniem "postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe" obejmuje się sytuacje, gdy żądanie strony jest nieaktualne lub wygasło z mocy prawa, O bezprzedmiotowości postępowania w sprawie można zatem mówić, gdy zachodzi brak jego strony lub brak przedmiotu, czyli gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy.

W świetle powyższego, w sprawie niniejszej administracyjne postępowanie odszkodowawcze nie jest bezprzedmiotowe. Nie wystąpiły bowiem żadne okoliczności, które tę bezprzedmiotowość pozwoliłyby stwierdzić. Wojewódzki Sąd Administracyjny umarzając postępowanie administracyjne w przedmiocie wznowienia postępowania odszkodowawczego naruszył przepis art. 145 § 3 p.p.s.a., co trafnie podniosła skarżąca kasacyjnie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 dalej jako p.p.s.a.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zatem rozpoznając przedmiotową sprawę, Sąd był związany wykładnią wskazaną przez NSA w uzasadnieniu wyroku z 20 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 2897/18.

W ww. wyroku wskazano, że zasiedzenie następuje z mocy samego prawa, a skutki postanowienia o zasiedzeniu rozciągają się na moment upływu wymaganego terminu, po spełnieniu pozostałych przesłanek, niezależnie od tego, kiedy w wyniku badania przez sąd, zasiedzenie zostało stwierdzone. To z kolei oznacza, że posiadacz samoistny po upływie odpowiedniego terminu wskazanego w przepisach, z mocy prawa nabywa własność danej nieruchomości (art. 172 K.c.).

Zatem K. J. zasiedziała prawo ½ części w prawie własności nieruchomości z dniem [...] marca 2010 r., a postanowienie sądu powszechnego stwierdzające fakt nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia miało charakter deklaratoryjny, albowiem nabycie własności następuje pierwotnie, z mocy samego prawa z upływem ostatniego dnia okresu posiadania nieruchomości przez posiadacza samoistnego, niezbędnego do nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. W konsekwencji prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] marca 2014 r., sygn. akt [...] o zasiedzeniu z dniem [...] marca 2010 r. przez K. J. udziału w wysokości 1/2 przysługującego C. J. we współwłasności przedmiotowej nieruchomości, zmianie uległ krąg osób uprawnionych do otrzymania odszkodowania za przejęcie na rzecz Województwa [...] tejże działki.

Na dzień ostateczności decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2012 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, współwłaścicielami działki nr [...] na podstawie ww. postanowienia o zasiedzeniu i księgi wieczystej [...] osobami uprawnionymi do otrzymania odszkodowania byli: K. J. w udziale 4/6 części w nieruchomości, E. J. w udziale 1/6 części w nieruchomości i I. G. w udziale 1/6 części w nieruchomości.

Ta istotna dla sprawy okoliczność faktyczna, co do której za NSA należy przyjąć, że jest nową okolicznością faktyczną, istniejącą w dniu wydania decyzji, nieznaną organowi, który wydał decyzję stanowi w sprawie przesłankę wznowieniową, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Innymi słowy w dniu ostateczności decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, tj. w dniu [...]marca 2013 r., wygasło prawo własności należące do C. J., a wskutek ww. postanowienia sądu powszechnego o zasiedzeniu zmianie uległ na dzień ostateczności decyzji krąg osób uprawnionych do otrzymania odszkodowania za przejęcie na rzecz Województwa [...] działki nr [...] o pow. [...] ha. Zatem podanie o wznowienie postępowania zostało oparte na ustawowej przesłance wznowienia.

Jednocześnie jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie niniejszej administracyjne postępowanie odszkodowawcze nie jest bezprzedmiotowe. Nie wystąpiły bowiem żadne okoliczności, które tę bezprzedmiotowość pozwoliłyby stwierdzić.

W tej sytuacji zgodnie z wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego należało ocenić merytorycznie zaskarżoną decyzję wydaną w postępowaniu wznowieniowym pod względem zgodności z prawem.

W ocenie Sądu rozpoznającego obecnie sprawę skarga [...] w [...] jest nieuzasadniona. Wskazane w skardze naruszenie przez organ art. 12 ust. 4f ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych poprzez jego błędną wykładnię i ponowne ustalenie kręgu osób uprawnionych do wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną pod drogę nieruchomość, podczas gdy w momencie wydawania decyzji z [...] lutego 2013 r. krąg dotychczasowych współwłaścicieli i należne im kwoty został ustalony prawidłowo oraz naruszenie przepisów postępowania - art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. - przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy nie mogły się ostać wobec treści uzasadnienia wyżej przywołanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt I OSK 2897/18). Istota skargi sprowadza się bowiem do zakwestionowania kręgu uprawnionych do odszkodowania oraz zobowiązania C. J. do zwrotu wypłaconej kwoty jako nienależnego odszkodowania na podstawie decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2013 r.

Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie wskazał, że wobec zasiedzenia udziału C. J. przez K. J. stała się ona uprawnioną już w dacie ostateczności decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej ([...] marca 2012 r.) do otrzymania odszkodowania za przejęcie na rzecz Województwa [...] działki nr [...]. Jednocześnie dzień [...] marca 2010 r. (data zasiedzenia udziału przez K. J.) stanowi datę, w której wygasło prawo własności należące do C. J.. Powyższe okoliczności nie mogą wobec wytycznych NSA budzić wątpliwości. Argument skarżącego dotyczący możliwości wystąpienia bardzo dużych trudności w odzyskaniu wypłaconej kwoty na rzecz C. J. z uwagi na długi okres czasu, który minął od wypłaty nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcie dotyczące zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranej kwoty jest bowiem konsekwencją prawidłowego ustalenia kręgu uprawnionych, o czym była mowa wcześniej.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art.151p.p.s.a..