Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 439/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 200, art.  205 par.2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 105  par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 19 września 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Kowalska, , Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Protokolant Sekretarz sądowy Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2019 roku sprawy ze skargi Fundacji "A" w Ł. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy z dnia [...] nr rej: [...]; 2) zasądza od Okręgowego Inspektora Pracy w Ł. na rzecz Fundacji "A" w Ł. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Okręgowy Inspektor Pracy w Ł., na podstawie art. 59 ust. 9 pkt 1 oraz ust. 16 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z poz. 646), po rozpatrzeniu zażalenia Fundacji A z siedzibą w Ł. na postanowienie inspektora pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Ł. z dnia [...] nr rej. [...] o kontynuowaniu czynności kontrolnych, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 12 grudnia 2018 r. wydane zostało dla inspektorów pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Ł. upoważnienie do przeprowadzenia kontroli przedsiębiorcy Fundacji A z siedzibą w Ł. w zakresie przestrzegania przepisów prawa pracy , w tym bhp i legalności zatrudnienia. Termin rozpoczęcia kontroli oznaczono na dzień 12 grudnia 2018 r., a przewidywany termin zakończenia na 11 stycznia 2019 r. Wobec niezastania w lokalu Fundacji Prezesa Zarządu upoważnienie do przeprowadzenia kontroli przedsiębiorcy przesłane zostało pocztą na adres siedziby Fundacji. Organ wezwał także do dostarczenia i okazania w siedzibie Fundacji dokumentacji dotyczącej pracowników kontrolowanego podmiotu.

Ze sprawy III SA/Łd 374/19 sądowi wiadomo, że pismem z dnia 19 grudnia 2018 r. Fundacja A złożyła sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania czynności kontrolnych przez PIP Okręgowy Inspektorat Pracy w Ł. Wnosząc o umorzenie wszczętego postępowania wskazywała, że nie dokonano uprzedniego zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, jak również nie okazano legitymacji służbowych przedsiębiorcy.

Dnia 7 stycznia 2019 r. Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Ł. postanowił kontynuować czynności kontrolne w siedzibie Fundacji A z siedzibą w Ł.

W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 18 stycznia 2019 r. Fundacja wniosła do Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Ł. zażalenie .

Postanowieniem z dnia [...] Okręgowy Inspektor Pracy PIP w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Na powyższe postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy Fundacja wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 7 czerwca 2019 r. w sprawie III SA/Łd 374/19 oddalił skargę.

Pismem z dnia 11 stycznia 2019 r. Z-ca Okręgowego Inspektora Pracy PIP zawiadomił Fundację A o przedłużeniu czasu trwania kontroli przedsiębiorcy przez organ Państwowej Inspekcji Pracy określonego pierwotnie na dzień 11 stycznia 2019 r. Zawiadomienie zostało doręczone przedsiębiorcy 18 stycznia 2019 r. (zawiadomienie i informacja o śledzeniu przesyłki w aktach adm.).

W związku z otrzymaniem zawiadomienia o przedłużeniu czasu kontroli Fundacja w dniu 21 stycznia 2019 r. złożyła sprzeciw który został przez organy I i II instancji oceniony jako niezasadny i wydano postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Strona wniosła skargę na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Ł. z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie z [...]. Sprawa zawisła przed Wojewódzkim Sąd Administracyjnym w Łodzi pod sygn. III SA/Łd 422/19.

W dniu 22 stycznia 2019 r. Fundacja [...] złożyła kolejny sprzeciw na podstawie art. 59 § 1 w zw. z art. 49 ust. 9 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców ( Dz. U. 2018, poz. 646) wobec podjęcia i wykonywania przez organ kontroli czynności w siedzibie Fundacji z naruszeniem prawa tj. niezasadnego przekroczenia zakresu kontroli . Podniesiono, iż upoważnienie do przeprowadzenia kontroli obejmowało konkretne daty , a wraz z rzekomym "przedłużeniem czasu trwania kontroli" nie zostało wydane nowe upoważnienie. Zatem zakres czasowy oraz przedmiotowy został przekroczony, gdyż obecnie brak jest upoważnienia do przeprowadzenia kontroli przez kontrolujących. Tym samym kontrola jest prowadzona z naruszeniem prawa. Powyższy sprzeciw był przedmiotem rozstrzygnięcia organów PIP w niniejszej sprawie .

Postanowieniem z dnia [...] inspektor pracy postanowił kontynuować czynności kontrolne podnosząc, że do kontroli prowadzonej przez organy Państwowej Inspekcji Pracy nie stosuje się ograniczeń wynikających z ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, w tym ograniczenia czasu trwania wszystkich kontroli u przedsiębiorcy w jedynym roku kalendarzowym ( art. 55 ust. 1 ), z uwagi na postanowienia Konwencji nr 81 MOP dotyczącej inspekcji pracy w przemyśle i handlu (Dz. U. z 1997r. poz. 450) przyjętej w Genewie 11 lipca 1947 r . Wskazano też, że zawiadomienie o przedłużeniu terminu kontroli nie wymaga wydania kolejnego upoważnienia

W zażaleniu na powyższe postanowienie strona zarzuciła, że określony w upoważnieniu czas trwania kontroli "znacząco przekracza normy wskazane w art. 55 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców, w komparycji postanowienia nie przywołano przepisów Konwencji nr 81 MOP, na którą powołano się w uzasadnieniu postanowienia, naruszenie art. 59 ust. 7 pkt 1 ustawy – Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 124 § 1 i 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Okręgowy Inspektor Pracy w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ wskazał, że zgodnie z art. 55 ust. 1 prawo przedsiębiorców czas trwania wszystkich kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w

jednym roku kalendarzowym nie może przekraczać w odniesieniu do:

1) mikroprzedsiębiorców - 12 dni roboczych;

2) małych przedsiębiorców - 18 dni roboczych;

3) średnich przedsiębiorców - 24 dni roboczych;

4) pozostałych przedsiębiorców - 48 dni roboczych.

Intencja ustawodawcy co do czasu kontroli pozostaje niezmienna i obowiązujący przepis dotyczy kontroli przeprowadzanej przez jeden, ten sam organ, a nie przez wszystkie organy kontrolujące przedsiębiorcę. Ustawodawca wyznaczył normy czasowe tj. łączną maksymalną liczbę dni kontroli jednym roku kalendarzowym dla kontroli przeprowadzonej przez dany organ. Podkreślono, że podane wyżej parametry dotyczą wymienionych wyżej przedsiębiorców z uwzględnieniem ich wielkości opartej na ustaleniach kontroli. Takich natomiast jeszcze nie poczyniono tj. nie istnieją ustalenia organu kontroli, których treść stanowiłaby podstawę do formułowania wniosków mogących przyporządkować Fundację A do jednego z wymienionych przedsiębiorców. Inspektor wskazał, że biorąc pod uwagę treść przepisu, który odnosi się do dni czynności kontrolnych, które wypełniały wyżej cytowaną definicję, w prowadzonej z Urzędem korespondencji trudno dopatrywać się dni będących czynnościami kontrolnymi. Poza pobytem w dniu 12 grudnia 2018 r. w siedzibie podmiotu w Ł. przy ul. A 125 i ustaleniem osoby reprezentującej Fundację nie dokonywano innych czynności. W dniu 13 grudnia 2018 r. z uwagi na nieobecność reprezentanta podmiotu, przesłano za pośrednictwem poczty upoważnienie do kontroli. Do chwili obecnej nie wykonywano innych czynności. Stąd zarzut przekroczenia czasu trwania kontroli nie znajduje żadnego uzasadnienia, w szczególności z uwagi na brak jakichkolwiek ustaleń dokonywanych w dniach roboczych w postępowaniu kontrolnym, które zostało rozpoczęte w dniu 12 grudnia 2018 r.

Odnosząc się do zarzutu niepowołania w sentencji postanowienia o kontynuowaniu czynności kontrolnych art. 12 i 16 Konwencji nr 81 MOP dotyczącej inspekcji pracy w przemyśle i handlu (Dz.U. z 1997 r. poz. 450) Inspektor wyjaśnił, że stosownie do art. 124 § 1 K.p.a postanowienie powinno zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania lub, jeżeli postanowienie wydane zostało w formie dokumentu elektronicznego, powinno być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Organ powołał również brzmienie art. 124 § 2 k.p.a. i wskazał, że "powołanie podstawy" określone w przywołanym wyżej art. 124 § 1 k.p.a nie należy do trafnych językowo. W ujęciu ogólnym podkreślić trzeba zasadę pełnego i dokładnego wskazania podstawy prawnej postanowienia. Nie jest nią cały akt normatywny (nieprawidłowe jest zatem generalne odesłanie do przepisów k.p.a.), lecz konkretny przepis (kilka określonych przepisów) tego aktu, który stanowi podstawę rozstrzygnięcia kwestii. Wskazanie nie obejmuje zatem wszystkich przepisów, które odnosiły się do wykonywanych czynności procesowych zmierzających do rozstrzygnięcia kwestii (czynności postępowania incydentalnego), lecz tylko do normy wyznaczającej bezpośrednią podstawę rozstrzygnięcia. Nadto zgodnie z art. 9 Konstytucji RP ratyfikowana umowa międzynarodowa jest częścią krajowego systemu prawa; RP przestrzega wiążącego ją prawa międzynarodowego. Zgodnie z art. 12 Konwencji nr 81 MOP inspektorzy pracy są upoważnieni do "swobodnego wstępu, bez uprzedniego zawiadomienia, o każdej porze dnia i nocy, do każdego zakładu pracy podlegającego inspekcji". W związku z tymi postanowieniami, w ustawie o prawie przedsiębiorców uregulowana została możliwość wszczęcia kontroli przez PIP:

1) bez zawiadomienia kontrolowanego przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli,

2) pod ewentualną nieobecność kontrolowanego,

3) bez ograniczeń związanych z już trwającą kontrolą przedsiębiorcy przez inny organ

kontroli oraz

4) niezależnie od wyznaczonych przez ustawę limitów czasu trwania kontroli.

Regulacje Konwencji nr 81 MOP znajdują zastosowanie do kontroli wszystkich podmiotów podlegających polskiemu systemowi inspekcji pracy. W Polsce przyjęto powszechne stosowanie kontroli i nadzór inspekcji pracy w stosunku do wszystkich pracodawców, a także w stosunku do innych podmiotów, na rzecz których jest świadczona praca przez osoby fizyczne (art. 13 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy). Zgodnie z tym przepisem zakresem działania inspekcji pracy objęto wszystkich pracodawców - a w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz kontroli legalności zatrudnienia także niebędących pracodawcami przedsiębiorców i inne jednostki organizacyjne - na rzecz których jest świadczona praca przez osoby fizyczne, w tym przez osoby wykonujące na własny rachunek działalność gospodarczą, bez względu na podstawę świadczenia tej pracy. Zagadnienie to zostało przez polskiego ustawodawcę rozstrzygnięte w ten sposób, że zakresem działania inspekcji pracy objęto wszystkich pracodawców, przesądzając tym samym, że postanowienia Konwencji Nr 81 MOP znajdują zastosowanie do tych wszystkich podmiotów, które podlegają polskiemu systemowi inspekcji pracy. W związku z tym brak jest uzasadnienia dla powoływania w sentencji postanowienia o kontynuowaniu czynności kontrolnych regulacji Konwencji nr 81 MOP.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść wydanego postanowienia tj. art. 59 ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców w związku z art. 124 § 1 i 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie tj. przedstawienie w komparycji postanowienia podstawy prawnej wskazującej na odstąpienie od czynności kontrolnych wbrew dalszemu rozstrzygnięciu oraz uzasadnieniu Inspektor wyjaśnił, że w postanowieniu o kontynuowaniu czynności kontrolnych wskazano art. 59 ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. prawo przedsiębiorców. Stąd organ nie znalazł podstaw do uzasadniania podstaw rzekomej różnicy pomiędzy treścią podstawy prawnej zamieszczonej w ww. postanowieniu a jego uzasadnieniem. Treść postanowienia o kontynuowaniu czynności kontrolnych została wyraźnie wskazana zarówno poprzez przytoczenie podstawy prawnej jak i poprzez treść uzasadnienia.

W skardze Fundacja A z siedzibą w Ł. zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść wydanego postanowienia tj. art. 55 ust 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców poprzez błędną interpretację przepisu i niewłaściwe uznanie, iż pismo z dnia 11 stycznia 2019 r. stanowiące zawiadomienie o przedłużenia czasu trwania kontroli wypełnia przesłanki zawarte w tym przepisie i tym samym kontrola może trwać w dalszym ciągu, podczas gdy pismo z dnia 11 stycznia 2019 r. nie zawiera dostatecznego uzasadnienia.

2. naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść wydanego postanowienia, tj. art. 124 § 1 i 2 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że organ prawidłowo nie wskazał w podstawie prawnej skarżonego postanowienia przepisów art. 12 i 16 Konwencji nr 81 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej inspekcji pracy w przemyśle i handlu, która nie została wskazana w komparycji wydanego postanowienia, a tym samym Organ nie dochował wymagań niezbędnych do prawidłowego wydania postanowienia.

Strona wniosła o uchylenie postanowień I i II instancji i odstąpienie od czynności kontrolnych oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Jak wskazano już wyżej, strona skarżąca wniosła również skargę na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Ł. z dnia [...] nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie inspektora pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Ł. z dnia [...] w sprawie kontynuowania czynności kontrolnych wydane na skutek sprzeciwu z dnia 21 stycznia 2019 r. . Skarga ta została zarejestrowana pod sygn. III SA/Łd 422/19. Postanowieniem 19 września 2019 r. Sąd, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne do czasu zakończenia prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie III SA/Łd 374/19. Natomiast postępowanie w sprawie III SA/Łd 374/19 zakończyło się oddaleniem w dniu 5 czerwca 2019 r. skargi strony skarżącej na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Ł. w sprawie kontynuowania czynności kontrolnych. W postępowaniu tym Sąd oceniał zasadność wniesienia sprzeciwu w związku z podjęciem czynności kontrolnych. Strona skarżąca wniosła skargę kasacyjną od tego wyroku i 12 września 2019 r. przekazano akta do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej p.p.s.a., stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Ł. z [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z [...] w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych. Postanowienie to wydane zostało w związku z wniesieniem przez stronę skarżącą w dniu 22 stycznia 2019 r. sprzeciwu wobec przedłużenia przez organ terminu zakończenia czynności kontrolnych w sytuacji, gdy Fundacja sprzeciw na otrzymane w dniu 18 stycznia 2019 r. zawiadomienie o przedłużeniu czasu trwania kontroli przedsiębiorcy złożyła również 21 stycznia 2019 r.

Przepis art. 59 ust. 1 ww. ustawy przewiduje, że przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organ kontroli czynności z naruszeniem przepisów art. 48, art. 49, art. 50 ust. 1 i 5, art. 51 ust. 1, art. 54 ust. 1, art. 55 ust. 1 i 2 oraz art. 58. Sprzeciw wymaga uzasadnienia (ust. 1). Sprzeciw przedsiębiorca wnosi na piśmie do organu kontroli, którego czynności sprzeciw dotyczy. O wniesieniu sprzeciwu przedsiębiorca zawiadamia na piśmie kontrolującego (ust. 3). Sprzeciw wnosi się w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli przez organ kontroli lub wystąpienia przesłanki do wniesienia sprzeciwu (ust. 4). Organ kontroli w terminie 3 dni roboczych od dnia otrzymania sprzeciwu rozpatruje sprzeciw oraz wydaje postanowienie o: 1) odstąpieniu od czynności kontrolnych; 2) kontynuowaniu czynności kontrolnych (ust. 7). Na postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych przedsiębiorcy przysługuje zażalenie w terminie 3 dni od dnia doręczenia postanowienia. Właściwy organ rozpatruje zażalenie w terminie 7 dni od dnia jego wniesienia oraz wydaje postanowienie o: 1) utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia; 2) uchyleniu zaskarżonego postanowienia i odstąpieniu od czynności kontrolnych (ust. 9).

Strona skarżąca wnosząc sprzeciw powoływała się na zaistnienie naruszenia polegającego na niezasadnym przekroczeniu zakresu czasowego i przedmiotowego kontroli. W rozpoznawanej sprawie przypomnienia wymaga, że postępowanie toczy się w związku z czynnościami, które w dniu 12 grudnia 2018 r. podjęli wobec strony skarżącej inspektorzy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Ł. w związku z koniecznością przeprowadzenia kontroli w zakresie legalności zatrudnienia i przestrzegania przepisów prawa pracy. Skarżąca fundacja wniosła sprzeciw dotyczący powyższych czynności, który organy I i II instancji uznały za niezasadny i postanowiły o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 7 czerwca 2019 r. sygn. III SA/Łd 374/19 oddalił skargę ( od wyroku wniesiona została skarga kasacyjna ) .

Sprzeciw będący przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest związany z doręczeniem w dniu 18 stycznia 2019 r. stronie skarżącej zawiadomienia o przedłużeniu terminu zakończenia kontroli na dzień 8 marca 2019 r. Fundacja wniosła na tę czynność dwa sprzeciwy . W dniu 21 stycznia 2019 r. sprzeciw, który został przez organy I i II instancji oceniony jako niezasadny i wydano postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Strona wniosła skargę na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Ł. z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie z [...]. Sprawa zawisła przed Wojewódzkim Sąd Administracyjnym w Łodzi pod sygn. III SA/Łd 422/19. W dniu 19 września 2019 r. Sąd, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie III SA/Łd 374/19.

Drugi sprzeciw został wniesiony w dniu 22 stycznia 2019 r. (obecnie rozpoznawana sprawa).

Jak już powyżej wskazano sprzeciw wnosi się na piśmie do organu kontroli, którego czynności sprzeciw dotyczy. Sprzeciw wnosi się w terminie 3 dni od dnia wszczęcia kontroli przez organ kontroli lub wystąpienia przesłanki do wniesienia sprzeciwu (art. 59 ust. 3 i ust. 4 ustawy Prawo przedsiębiorców). Natomiast stosownie do treści art. 59 ust. 7 ustawy Prawo przedsiębiorców organ kontroli w terminie 3 dni roboczych od dnia otrzymania sprzeciwu rozpatruje sprzeciw oraz wydaje postanowienie o: 1) odstąpieniu od czynności kontrolnych; 2) kontynuowaniu czynności kontrolnych. Nierozpatrzenie sprzeciwu w terminie, o którym mowa w ust. 7, jest równoznaczne w skutkach z wydaniem przez organ właściwy postanowienia o odstąpieniu od czynności kontrolnych (ust. 8).

Artykuł 59 ust. 5 normuje skutki wniesienia sprzeciwu przez przedsiębiorcę. Wniesienie przez przedsiębiorcę sprzeciwu powoduje wstrzymanie czynności kontrolnych organu kontroli, którego sprzeciw dotyczy. Skutek następuje z chwilą doręczenia kontrolującemu zawiadomienia o wniesieniu sprzeciwu do czasu rozpatrzenia sprzeciwu do dnia wydania postanowienia w sprawie kontynuowania lub odstąpienia od czynności kontrolnych (w przypadku wniesienia zażalenia – do czasu jego rozpatrzenia). Wniesienie sprzeciwu wstrzymuje również bieg czasu trwania kontroli od dnia wniesienia sprzeciwu do dnia doręczenia przedsiębiorcy postanowienia o odstąpieniu lub kontynuowaniu czynności kontrolnych (albo do dnia wydania postanowienia o odstąpieniu od czynności kontrolnych w przypadku, gdy nastąpiło uchybienie terminu na zasadzie art. 59 ust. 8).

Powyższe oznacza, że sprawa zainicjowana sprzeciwem wniesionym przez przedsiębiorcę może być załatwiona albo poprzez wydanie rozstrzygnięcia o odstąpieniu od czynności kontrolnych (gdy sprzeciw jest zasadny), albo poprzez wydanie rozstrzygnięcia o kontynuowaniu czynności kontrolnych (gdy sprzeciw jest niezasadny). Organ może również wydać rozstrzygnięcie stwierdzające niedopuszczalność wniesionego sprzeciwu (gdy wniesienie sprzeciwu w ogóle nie jest dopuszczalne). Wydanie jednego z tych trzech rozstrzygnięć kończy postępowanie wszczęte na skutek wniesienia sprzeciwu (por. wyrok NSA z 27.04.2016 r., sygn. II FSK 56/14, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).

W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie organu II instancji i poprzedzające je postanowienie organu I instancji wydane zostały z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a. Stosownie do treści art. 59 ust. 16 ustawy Prawo przedsiębiorców do postępowań, o których mowa w ust. 6, 7 i 9, w zakresie nieuregulowanym stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Stosownie do treści art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a., oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2016 r., str. 491). Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2003 r., sygn. akt III SA 2225/01, LEX nr 82196). Przy czym bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z istnienia przesłanki podmiotowej bądź też przesłanki przedmiotowej w prowadzonym postępowaniu. W szczególności, gdy w znaczeniu prawnym brakuje przedmiotu postępowania, można mówić o braku przesłanki przedmiotowej do merytorycznego rozstrzygnięcia. Podobnie jest w przypadku braku przesłanki podmiotowej, a więc w sytuacji braku strony postępowania mającej interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia.

W okolicznościach niniejszej sprawy bezprzedmiotowość dotyczy braku przedmiotu postępowania, bowiem brak jest podstaw prawnych do ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprzeciwu strony z 22 stycznia 2019 r. na podstawie art. 59 ust. 7 ustawy Prawo przedsiębiorców. W ocenie Sądu, sprzeciw z 22 stycznia 2019 r. organ powinien potraktować jako uzupełnienie stanowiska strony w sprawie sprzeciwu wniesionego przez nią w dniu 21 stycznia 2019 r., gdyż oba sprzeciwy dotyczyły tej samej czynności organu - zawiadomienia o przedłużeniu czasu trwania kontroli przedsiębiorcy przez organ PIP, doręczonego 18 stycznia 2019 r. Nie było zatem odrębnego przedmiotu postępowania wymagającego odrębnego wydania postanowienia o odstąpieniu od czynności kontrolnych albo kontynuowaniu czynności kontrolnych. Z treści art. 59 ust. 1 powołanej ustawy wynika, że przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organ kontroli (...), co oznacza, że taki sprzeciw może wnieść raz wobec podjęcia określonej czynności. Ustawa Prawo przedsiębiorców nie przewiduje w swojej treści możliwości kilkukrotnego wnoszenia sprzeciwu wobec tej samej czynności. Oznacza to, że na podstawie art. 105 § 1 k.p.a organ powinien wydać postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie, skoro 21 lutego 2019 r. w przedmiocie sprzeciwu strony wydane zostało merytoryczne rozstrzygnięcie na podstawie art. 59 ust. 7 ustawy Prawo przedsiębiorców. Będzie ono przedmiotem oceny sądu w sprawie III SA/Łd 422/19 Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien wziąć pod uwagę powyższe rozważania i wydać rozstrzygnięcie w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a.

Z powyższych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu postanowień I i II instancji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na koszty postępowania złożył się: wpis od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 480 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł.

d.j.