Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1243-1244/97
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1998-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Zwolnienie lekarskie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Nie wyklucza bowiem ono możliwości dokonania czynności procesowej przez strony /np. sporządzania odwołania/ i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika.

TEZY

Zwolnienie lekarskie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Nie wyklucza bowiem ono możliwości dokonania czynności procesowej przez strony /np. sporządzania odwołania/ i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 1998 r. sprawy ze skarg Pawła Rz. na postanowienia Izby Skarbowej w O. z dnia 26 czerwca 1997 r. (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania - oddala skargi.


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy w O. decyzją z dnia 14.03.1997 r. określił podatek dochodowy od osób fizycznych za 1993 r. w odniesieniu do Pawła R. a nadto określił odsetki od zaniżonych zaliczek na tenże podatek.

Za podstawę prawną owej decyzji powołano art. 5 i art. 20 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych oraz art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Tenże urząd decyzją z dnia 14.03.1997 r. określił podatek dochodowy od osób fizycznych za 1994 r. w stosunku do Pawła R., a także określił odsetki od zaniżonych zaliczek na ten podatek, przy czym za podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano wyżej wskazane przepisy.

Powyższe decyzje zostały doręczone podatnikowi w dniu 19.03.1997 r. z pouczeniami o możliwości złożenia odwołania w terminie 14 dni od daty doręczenia.

W dniu 17 kwietnia 1997 r. Paweł R. sporządził dwa odwołania od 2 decyzji wymiarowych Urzędu Skarbowego w O. domagając się ich uchylenia jako niezgodnych z prawem.

Tego samego Paweł R. sporządził jeden wspólny wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od tychże decyzji powołując za przyczynę niedochowanie terminu: podrażnienie wrzodów na dwunastnicy wskutek zatrucia pokarmowego, które trwało od 28 marca do 17 kwietnia 1997 r.

Podatnik do podania o przywrócenie terminu złożył zaświadczenie lekarza gastrologa.

Izba Skarbowa w O. postanowieniem z dnia 26.06.1997 r. na podstawie art. 59 par. 2 w zw. z art. 134 Kpa odmówiła przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego w O. z dnia 14.03.1997 r.

Ta Izba postanowieniem z dnia 26.06.1997 r. na tej samej podstawie prawnej odmówiła przywrócenia takiegoż terminu w odniesieniu do decyzji US w O. z dnia 14.03.1997 r.

W obu tych postanowieniach organ odwoławczy przyjął, iż odwołujący się miał możliwość złożenia odwołania w przewidzianym przez prawo terminie, gdyż od dnia doręczenia decyzji wymiarowej do dnia choroby upłynęło 9 dni, a ponadto rodzaj dolegliwości nie wykluczał możliwości sporządzenia odwołania i nadania go pocztą nawet przez domownika tym bardziej, że w trakcie choroby w dniu 4.04.1997 r. odwołujący się złożył w Urzędzie Skarbowym w O. podanie o rozłożenie należnych podatków na raty.

Na powyższe postanowienia Izby Skarbowej, Paweł R. wniósł skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W jednobrzmiących uzasadnieniach tych skarg, skarżący podniósł, iż doszło u niego do pogorszenia stanu zdrowia na skutek prowadzonego postępowania kontrolnego przez organy podatkowe. Z tego powodu nie wytrzymał ciągłego i nieustannego stresu.

Pogorszenie samopoczucia było tego rodzaju, iż nie był on w stanie opracować odwołania, które jest czynnością skomplikowaną, wymagającą wiele czasu i koncentracji.

Skarżący uważa, że organ odwoławczy nie powinien był przeciwko niemu użyć argumentacji dotyczącej złożenia wniosku o rozłożenie należności podatkowej na raty, albowiem nie chciał on dopuścić do bankructwa firmy i pozbawić zatrudnienia ponad 30 pracowników.

W odpowiedzi na skargi Izby Skarbowa w O. wniosła o ich oddalenie.

W ocenie organu administracyjnego, stan zdrowia skarżącego nie był przeszkodą w zredagowaniu odwołań i ich złożeniu w określonym terminie. Ponadto Izba zauważyła, iż strona była informowana na bieżąco o postępowaniu podatkowym, była wzywana do składania wyjaśnień, do zapoznania się z materiałami sprawy, ale nie wykazywała zainteresowania w tych kwestiach.

Ponadto Izba Skarbowa powołała się na konkretne dane świadczące o tym, że w okresie biegu terminu do złożenia odwołania skarżący zajmował się sprawami prywatnymi i sprawami firmy.

Naczelny Sąd Administracyjny po połączeniu dwu spraw dołączonego rozpoznania i rozstrzygnięcia skarg z uwagi na ich związek z jednorodnością zarzutów /art. 219 Kpa w zw. z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ zważył, co następuje.

Skargi należało uznać za nieuzasadnione.

Kodeks postępowania administracyjnego wśród przesłanek przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji administracyjnej wymienia uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w dotrzymaniu terminu /art. 58 par. 1 Kpa/.

Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W literaturze na ten temat dominuje pogląd, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa /Kodeks postępowania cywilnego z Komentarzem, W-wa 1989. t. I, str. 274/.

O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że do pełnienia obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku /E. Iserzon, J. Starościak., Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wyd. IV, W-wa 1980, str. 136/.

Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar /B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz wyd. 2, Wydawnictwo C.H. Beek., W-wa 1998, str. 345/.

Tak więc zwolnienie lekarskie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Nie wyklucza bowiem ono możliwości dokonania czynności procesowej przez strony /np. sporządzania odwołania/ i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika /tamże/.

Przechodząc do oceny realiów niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ administracji państwowej w sposób należny wykazał, iż skarżący nie uwiarygodnił stosowną argumentacją swoją staranność dotrzymaniu terminu.

Przedłożone przez niego zaświadczenie lekarskie nie stwierdza choroby obłożnej, które uniemożliwiały dopełnienie czynności a zwłaszcza choroby wymagającej hospitalizacji.

Izba Skarbowa nie przekroczyła przy tym zasad swobodnej oceny dowodów /art. 80 Kpa/, zwłaszcza gdy chodzi o kierowanie się wiedzą i zasadami życiowego doświadczenia.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienia nie naruszają zasad postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy i dlatego też na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargi jako niezasadne oddalił.