Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 373/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 ust. 1 pkt 1, art. 66 ust. 1, art. 71 ust. 1, art. 72 ust. 1 pkt 1, art. 80 ust. 1, art. 81 ust. 1, art. 82 ust. 1, art. 85 ust. 1 i 2, art. 88
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: par. 2 ust. 1 pkt 41
journal: Dz.U. 2004 nr 257 poz 2573
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r.w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na  środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na  środowisko
article: par. 4 i 5
journal: Dz.U. 2010 nr 213 poz 1397
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

SENTENCJA

Dnia 11 września 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2013 roku sprawy ze skarg: M. D., M. D. oraz G. L. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1) oddala skargi; 2) przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi M. B. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu skarżącemu G. L. oraz kwotę 20 (dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu wydatków; 3) przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat I. G.- S. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy al. [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu uczestnikowi postępowania J. B.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpatrzeniu odwołania M. D., M. D., W. L., T. L., T. J., M. J., L. L., G.L. i J. B., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] znak: [...] określającą środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie Regionalnego Zakładu Zagospodarowania Odpadów Komunalnych na terenie gminy B., powiat [...], woj. [...] na działkach nr 215, 211, 217, 210, 216, 160, 199 i 200 w miejscowości P. w wariancie alternatywnym 3a.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy niniejszej wnioskiem z dnia 28 października 2010 r. Związek Międzygminny "A" wystąpił do Wójta Gminy B. od wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację wskazanego wyżej przedsięwzięcia.

Po przeprowadzeniu postępowania, Wójt Gminy B. decyzją z dnia [...] odmówił zgody na realizację przedsięwzięcia. Ze stanowiskiem organu I instancji zgodziło się następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., które decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższa decyzja na skutek uwzględnienia skargi Związku Międzygminnego "A" z siedzibą w Ł. została następnie uchylona wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 84/11. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził między innymi, że RDOŚ w Ł. nie odniósł się wnikliwie do raportu złożonego przez inwestora oraz nie dokonał oceny zgodności zaproponowanej przez inwestora sztucznej bariery z wymogami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów, czym naraził się na zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W ocenie Sądu, RDOŚ dopuścił się dowolnej, a więc sprzecznej z powyżej przytoczonymi zasadami, oceny raportu w zakresie oddziaływań inwestycji na obszary Natura 2000. Jak zauważył Sąd, RDOŚ w Ł. nie wezwał inwestora do uzupełnienia raportu w zakresie usunięcia wątpliwości co do sposobu zagospodarowania rowów melioracyjnych.

Rozpatrując sprawę ponownie Wójt Gminy B. decyzją z dnia [...] określił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie Regionalnego Zakładu Zagospodarowania Odpadów Komunalnych na terenie gminy B., powiat [...], woj. [...] na działkach nr 215, 211, 217, 210, 216, 160, 199 i 200 w miejscowości P. w wariancie alternatywnym 3a. W decyzji określono: rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, wymagania dotyczące ochrony środowiska w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ I instancji uznał, że przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, natomiast przedsięwzięcie wymaga sporządzenia analizy porealizacyjnej w zakresie stateczności składowania odpadów oraz wykonanego nasypu, zabezpieczenia środowiska gruntowo wodnego, analizy w zakresie stosunków wodnych dla otaczającego terenu oraz emisji hałasu. Analiza ta winna być przeprowadzona w terminie 18 m-cy od dnia oddania obiektu do użytkowania i przedstawiona właściwemu organowi (na dzień wydania postanowienia uzgadniającego jest to Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Ł.) w terminie 24 m-cy od dnia oddania obiektu do użytkowania, przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia. Zdaniem organu I instancji zachodzi ponadto potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Uznano, że przedsięwzięcie nie stwarza zagrożenia wystąpienia poważnych awarii, nie stwierdzono możliwości znaczącego negatywnego oddziaływania na obszary NATURA 2000, ani też konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. Dodatkowo do przedmiotowej decyzji załączono charakterystykę całego przedsięwzięcia.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, że planowane przedsięwzięcie zostało zaliczone do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jest wymagane przed wydaniem decyzji środowiskowych. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w dniu [...] wydał postanowienie uzgadniające realizację przedsięwzięcia w wariancie alternatywnym 3a i określił warunki jego realizacji.

W dniu 2 listopada 2011 r. organ I instancji zgodnie z art. 87 ustawy o ochronie środowiska zwrócił się do wnioskodawcy o wyrażenie zgody na wskazanie w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia wariantu dopuszczonego do realizacji przedsięwzięcia - wariantu alternatywnego 3a. W odpowiedzi pismem z dnia 8 listopada 2011 r. Związek Międzygminny "A" wyraził zgodę. Ponadto w dniu 4 listopada 2011 r. inwestor przedłożył Wójtowi Gminy B. uzupełnienia sporządzone na wezwanie Dyrektora RDOŚ w Ł.

Dodatkowo organ I instancji wskazał, że w dniu 19 grudnia 2011 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. wydał opinię sanitarną i pozytywnie zaopiniował w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.

Zdaniem organu I instancji w toku oceny oddziaływania na środowisko nie stwierdzono możliwości znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 i kumulowania się oddziaływań. Wójt zgodnie z postanowieniem RDOŚ w Ł. zobowiązał inwestora do sporządzenia analizy porealizacyjnej w terminie 18 m-cy od dnia oddania obiektu do użytkowania, celem zweryfikowania trafności, skuteczności i wykonalności środków łagodzących narzuconych po przeprowadzeniu oceny oddziaływania. Organ stwierdził także, że warunek dotyczący konieczności przeprowadzenia monitoringu skupia się na konkretnych zagadnieniach wymagających implementacji treści decyzji środowiskowej i decyzji realizacyjnych. Monitoring ma zweryfikować oddziaływanie, efektywność środków łagodzących. Zdaniem organu administracyjnego wdrożenie systemu środków (monitoringu i analizy porealizacyjnej) oceniających przedmiotowe przedsięwzięcie w czasie (realizacji) i eksploatacji pozwala na zredukowanie obaw co do negatywnych oddziaływań przedsięwzięcia z jednoczesną kontrolą oddziaływań. Wójt Gminy B. uznał dodatkowo za konieczne nałożenie obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko ze względu na braki w zakresie szczegółowych rozwiązań dotyczących przebudowy systemu wodno-melioracyjnego. W opinii organu I instancji istnieje bowiem duży stopień niepewności oddziaływań przedsięwzięcia z uwagi na wysoki poziom wodonośny i związane z tym zmiany w systemie wodno-melioracyjnym. Determinuje to przyjęcie dużego marginesu błędu i weryfikacji tegoż na etapie ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Zasadność ujęcia w warunkach realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia klauzuli obligującej inwestora do przeprowadzenia tzw. procedury uzupełniającej (ponowna ocena oddziaływania na środowisko) w kontekście ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych ustaw ma charakter pomocniczy i akcesoryjny. Postępowanie ocen oddziaływania na środowisko realizuje bowiem funkcję pomocniczą wobec innych przepisów w tym wobec ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i służy zapewnieniu jak najlepszego rozwiązania przy stosowaniu instrumentów o charakterze indywidualno- reglamentacyjnym. W rozpatrywanym przypadku, jak wyjaśnił organ I instancji, Regionalna Komisja ds. Ocen Oddziaływania na Środowisko w Ł. wskazała, że po wejściu w życie ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. instalacje, które nie będą spełniały wymagań wskazanych w w/w ustawie określonych dla regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych nie będą mogły zostać zakwalifikowane jako instalacje tego rodzaju. W związku z tym, jeśli nawet w tym zakresie na etapie uzgadniania tak szczegółowo instalacja mechaniczno-biologiczna odpadów nie była poddana ocenie w raporcie oddziaływania na środowisko, to sama koncepcja rozważenia tego sposobu zagospodarowania winna być przyjęta na etapie uzgadniania warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jest to niezbędny warunek ujęcia w warunkach realizacji przedsięwzięcia, a później w decyzji o środowiskowym obowiązku przeprowadzenia oceny uzupełniającej na etapie wystąpienia o pozwolenia na budowę. Potrzeba weryfikacji wdrożenia zastosowanego środka minimalizującego w postaci kontrolowanego nasypu uzasadnia – w przekonaniu organu I instancji - potrzebę ponownej oceny oddziaływania na środowisko.

Jak wskazał Wójt, odniesienie się przez organ uzgadniający do szczegółowych ustaleń dotyczących przebudowy melioracji wodnej na terenie przedmiotowego przedsięwzięcia i wokół zakładu będzie możliwe na etapie przeprowadzenia postępowania w sprawie ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Z kolei samo przeprowadzenie ponownej oceny na etapie wydawania pozwolenia na budowę musi uwzględniać stopień szczegółowości projektu budowlanego i innych decyzji wydawanych przed uzyskaniem pozwolenia na budowę.

Zdaniem organu I instancji w przedmiotowym przypadku nie zachodzi konieczność przeprowadzania transgranicznej oceny oddziaływania na środowisko.

W dalszej części uzasadnienia decyzji Wójt podniósł, że realizacja i eksploatacja przedsięwzięcia w wariancie zaproponowanym przez organ administracji nie zwalnia inwestora z odpowiedzialności za ewentualne szkody z tym związane.

Od powyższej decyzji tożsame co do treści odwołania złożyli M. D., M. D., W. L., T. L., T. J., M. J., L. L., G. L. i J. B. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Odwołujący zarzucili, że przed Naczelnym Sądem Administracyjnym toczy się postępowanie w sprawie rozstrzygnięć dotyczących już wcześniej wydanej decyzji i opinii środowiskowej wydanych przez RDOŚ Ł. i Wójta Gminy B. dla tego samego terenu i tego samego przedsięwzięcia, które nie zostało zakończone wydaniem wyroku. Zdaniem odwołujących wpisane w decyzję odległości położenia działek pod składowisko od terenów chronionych są zawyżone. Nadto Wójt przy wydawaniu decyzji nie wziął pod uwagę wpływu projektowanego zakładu na produkcję typowo rolniczą na terenach działek przyległych do składowiska tzn. pominięto bardzo ważny aspekt w kontekście wpływu emitowanych zanieczyszczeń na rośliny motylkowe, strączkowe, kukurydzę, co bezpośrednio przełoży się na produkcję zwierzęcą. Także Państwowa Inspekcja Sanitarna w Ł. nie odniosła się do tego problemu. Odwołujący zarzucili również, że decyzja organu I instancji została wydana w oparciu o raport sporządzony częściowo w języku angielskim. Jeśli natomiast chodzi o zapisy decyzji w punktach 17, 18, 19, 20, 21, 22 i 23, to są one niezgodne z wytycznymi zawartymi w planie zagospodarowania przestrzennego Gminy B. dla terenu przeznaczonego pod przedsięwzięcie - symbol planu RZZOK. Punkt 28 decyzji o zapotrzebowaniu RZZOK w wodę z wodociągu gminnego jest – zdaniem odwołujących - nie do przyjęcia z powodu braku wydajności studni w W. i O. Studnie te nie są obliczone na taki pobór wody i zachodzi obawa uszkodzenia hydroforni, co skutkować będzie ograniczeniem dostaw wody do gospodarstw indywidualnych. Dodatkowym argumentem przemawiającym za uchyleniem decyzji organu I instancji jest fakt, że tereny przyległe do działek przeznaczonych pod składowisko odpadów stracą na wartości.

Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy w pierwszej kolejności przytoczył brzmienie art. 71 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), przywoływanej dalej w tekście jako "ustawa", § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397), wywodząc, że do postępowań w sprawie decyzji, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz 72 ust. 1 ustawy wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe. Następnie organ odwoławczy przywołał brzmienie art. 173 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 66, 81 ust. 1 i 2, 82 ust. 1 – 3, art. 62 ust. 1 i 2 ustawy, wywodząc, że decyzja organu I instancji określającą środowiskowe uwarunkowania realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia stanowi odzwierciedlenie warunków określonych w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. z dnia [...], mocą którego uzgodniono realizację przedsięwzięcia w wariancie alternatywnym 3a, na co, zgodnie z art. 81 ustawy, inwestor przed wydaniem zaskarżonej decyzji, wyraził zgodę.

Zdaniem Kolegium błędny jest zarzut odwołujących, że do dnia dzisiejszego toczy się postępowanie przed NSA w sprawie rozstrzygnięć dotyczących już wcześniej wydanej decyzji, bowiem postanowieniem z dnia [...] WSA w Ł. odrzucił skargę kasacyjną M. D., T. J., M. J., W. L. i T. L. od wyroku tego Sądu z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 84/11 ze względu na uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W następstwie powyższego, wspomniany wyrok WSA w Łodzi z dnia 22 marca 2011 r. uprawomocnił się w dniu 2 lipca 2011 r., a akta zwrócono organowi.

Nietrafny jest także zarzut, że wpisane w decyzję odległości położenia działek pod składowisko od terenów chronionych są zawyżone. Zdaniem Kolegium organ I instancji wskazał nie dokładne, a przybliżone odległości od obszaru NATURA 2000. W charakterystyce przedsięwzięcia, będącej załącznikiem do zaskarżonej decyzji, organ w wystarczający sposób uzasadnił swoje stanowisko w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia na obszary znajdujące się w sieci NATURA 2000. Istotne jest – w ocenie Kolegium - to, że obszar ten nie znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie z obszarem planowanego przedsięwzięcia. Jak zasadnie wskazał Wójt, odległość jest kilkukilometrowa, a co ważne oddzielona jest liniami zwartej zabudowy zagrodowej wsi B., G. i W. od obszarów PLB 100001 oraz PLH 100006, zaś linią zabudowy wsi M., a w szczególności trasą autostrady A-1 (w budowie) od obszaru PLH 100017.

Jeśli chodzi o zarzut nieuwzględnienia wpływu projektowanego zakładu na produkcję typowo rolniczą na terenach działek przyległych do składowiska organ odwoławczy zauważył, że pismem z dnia 13 grudnia 2011 r. Wójt Gminy B. wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. o wydanie opinii dotyczącej realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Z kolei, PPIS w Ł. pozytywnie zaopiniował warunki realizacji planowanego przedsięwzięcia w wariancie alternatywnym 3a, wskazując, że zakład przed oddaniem przedsięwzięcia do użytkowania będzie musiał uzyskać pozwolenie zintegrowane. Zdaniem organu opiniującego, lokalizacja przedsięwzięcia pod kątem oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, nie spełnia wymogów ujętych w przepisach prawa, tj. w szczególności § 5 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk (Dz. U. Nr 61, poz. 549 ze zm.), wobec czego dla projektowanego składowiska na etapie realizacji powinna mieć miejsce pełna przebudowa systemu hydrograficznego, głównie wodno-melioracyjnego. PPIS w Ł. zwrócił uwagę na zagrożenie dla życia i zdrowia jakie może spowodować zanieczyszczenie gleb, dodając, że jest ono niskie i może zostać całkowicie wyeliminowane poprzez czynności organizacyjno-techniczne. Zaprojektowanie i wykonanie Zakładu według najlepszych dostępnych technik oraz najnowszych standardów bezpieczeństwa ograniczy – zdaniem organu opiniującego - uciążliwość oraz zagrożenie zdrowia ludzi do możliwego do osiągnięcia minimum. Planowane przedsięwzięcie będzie oddziaływać na środowisko w sposób zrównoważony. Ponadto, uzasadnione cele i pozytywne skutki realizacji inwestycji, jakie za sobą niesie ograniczenie składowania odpadów komunalnych ulegających biodegradacji i rozpoczęcie ich przetwarzania, przy jednoczesnym zamknięciu eksploatowanych do chwili obecnej składowisk nie spełniających wymagań ochrony środowiska i stanowiących zagrożenie dla środowiska, zdrowia i życia ludzi przemawia za realizacją przedmiotowej inwestycji. W związku z powyższą opinią w zaskarżonej decyzji Wójt Gminy B. prawidłowo – zdaniem Kolegium - określił dodatkowo za konieczne obowiązek przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko ze względu na braki w zakresie szczegółowych rozwiązań dotyczących przebudowy systemu wodno-melioracyjnego.

Ustosunkowując się w następnej kolejności do zarzutu dotyczącego punkt 28 zaskarżonej decyzji o zapotrzebowaniu RZZOK w wodę z wodociągu gminnego, Kolegium podkreśliło, że z pkt 4.1 charakterystyki przedsięwzięcia wynika, że zapotrzebowanie na wodę do celów bytowych, porządkowych oraz technologicznych wyniesie ok. 12m3 na dobę. Woda może być zużywana również do celów przeciwpożarowych, a źródłem wody będzie wodociąg gminny. Z kolei, jak wynika z Załącznika Nr 1 do Uchwały Nr [...] Rady Gminy B. z dnia 5 grudnia 2007 r. pt. Program Ochrony Środowiska dla Gminy B., gmina jest zaopatrywana w wodę z 4 ujęć wód podziemnych zlokalizowanych na terenie gminy, korzystających z zasobów czwartorzędowego i trzeciorzędowego poziomu wodonośnego. W gminie eksploatuje się trzy ujęcia wód podziemnych: w T. dwie studnie o wydajności eksploatacyjnej 64,6 m3/h, w S. dwie studnie o wydajności eksploatacyjnej 30 m3/h, w W. dwie studnie o wydajności eksploatacyjnej 60 m3/h, w O. dwie studnie (obecnie eksploatuje się tylko jedną) o wydajności 59,4 m3/h. Pozwolenia na pobór wody z ujęć gminnych obejmuje łącznie wielkość równą: 214m3. Ponadto, co wynika z przywołanej uchwały Rady Gminy B., na dzień jej uchwalenia łączna długość sieci wodociągowej w gminie wynosiła 153,3 km, do wodociągu wiejskiego było podłączonych 1455 gospodarstw.

Kolegium podkreśliło dodatkowo, że z pkt 4.1.3 uchwały pt. zadania krótkoterminowe - do roku 2010, wynika, iż gmina planowała m.in. budowę sieci wodociągowej z przyłączami w miejscowości P. oraz modernizację sieci wodociągowej w miejscowościach: T., C., G., S., B. Zatem – według Kolegium - pobór wody przez planowany zakład nie powinien ograniczyć dostaw wody do gospodarstw indywidualnych. W tej sytuacji zaplanowane przez inwestora zapotrzebowanie na wodę nie spowoduje braku wydajności studni w W. i O.

Jeśli chodzi o zarzut odwołujących, że tereny przyległe do działek przeznaczonych pod składowisko odpadów stracą na wartości, Kolegium zauważyło, iż z Raportu oddziaływania na środowisko, na dzień jego sporządzenia teren projektowanej lokalizacji Zakładu stanowiły przede wszystkim tereny wykorzystywane rolniczo. Działki nr 199, 200, 201, 210, 211, 216 i 217, 218 i 220 to tereny rolne wykorzystywane głównie jako użytki orne oraz częściowo - dz. nr 199 - jako pastwiska. Niewielkie skupiska zadrzewień zlokalizowane są w centralnej części terenu (w sąsiedztwie rowu odwadniającego) oraz w południowo-zachodniej części terenu. W obszarze terenu występuje główny rów odwadniający, zlokalizowany na styku działek nr 199, 200 i 201 od strony zachodniej oraz działek nr 216 i 210 od strony wschodniej. W środkowo - północnej części terenu projektowanego RZZOK (działka nr 210), zlokalizowane jest opuszczone siedlisko gospodarcze, składające się z domu mieszkalnego i budynku inwentarskiego (bez obsady). W północno-zachodniej części terenu, w obszarze działki nr 200, zlokalizowany jest opuszczony i zrujnowany dom mieszkalny stanowiący pozostałość siedliska zagrodowego natomiast w północno-wschodniej części terenu w obszarze działki nr 214, znajdują się resztki rozebranego siedliska zagrodowego. Najbliższe siedlisko gospodarcze zlokalizowane jest w odległości 60m na północ od północnej granicy projektowanego Zakładu. Najbliższa, zwarta zabudowa mieszkalna znajduje się we wsi J. i oddalona jest o 900m na zachód od południowo-zachodniego naroża inwestycji. Działki nr 160 i 215 stanowią łącznie drogę gruntową o przebiegu równoleżnikowym umożliwiającą dojazd do pól a jednocześnie stanowiącą główny ciąg transportowy w obszarze projektowanego RZZOK. Jak wynika z Raportu, na dzień jego sporządzenia inwestor wskazał, że działki nr 211, 217 oraz 160 i 215 są własnością gminy B., działki nr 199 i 200 są własnością gminy G., natomiast pozostałe działki na terenie planowanej inwestycji są własnością prywatną. Związek Międzygminny "A" planował wykup tych gruntów. Zdaniem organu II instancji planowane przedsięwzięcie spowoduje ograniczenie składowania odpadów komunalnych ulegających biodegradacji i rozpoczęcie ich przetwarzania, przy jednoczesnym zamknięciu eksploatowanych do chwili obecnej składowisk nie spełniających wymagań ochrony środowiska i stanowiących zagrożenie dla środowiska, co stanowi uzasadnione cele i pozytywne skutki realizacji inwestycji. Dodatkowo Kolegium dokonując analizy Raportu stwierdziło, że wbrew zarzutom odwołujących, jest on sporządzony w języku polskim.

Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego zapisów w punktach 17, 18, 19, 20, 21, 22 i 23 decyzji, które są niezgodne z wytycznymi zawartymi w planie zagospodarowania przestrzennego Gminy B. dla terenu przeznaczonego pod przedsięwzięcie - symbol planu RZZOK, Kolegium zauważyło, że nie można dokładnie określić, do których punktów decyzji odnoszą się strony, bowiem decyzja zawiera IX głównych punktów, które z kolei mają określoną liczbę podpunktów. Wspomniane liczby można jedynie odnaleźć w pkt II, gdzie pod wspomnianymi cyframi zostały określone warunki szczegółowe przedsięwzięcia, w pkt III, gdzie wymienione zostały wymagania dotyczące projektowania zakładu a także wymagania w zakresie gospodarki wodno-ściekowej. Wobec powyższego Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że obszar, na terenie którego planowane jest przedmiotowe przedsięwzięcie objęty jest zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - uchwały nr [...] Rady Gminy B. z dnia 26 marca 2002 r. w sprawie zmiany miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego gminy B. (Dz. Urz. woj. [...] Nr 97, poz. 1687 ze zm.). Poszczególne działki, na terenie której ma powstać ewentualne przedsięwzięcie noszą oznaczenia: 19.24 NU, 19.30 KGg i 19.25 NU, 19.33.NU, PU, 19.34.DG, 19.35.NU.PU. Zdaniem Kolegium zapisy zawarte w zaskarżonej decyzji organu I instancji są zgodne z miejscowym planem zagospodarowania gminy B., który przewiduje na przedmiotowych działkach lokalizację obiektów do składowania i unieszkodliwiania odpadów ze wskazaniem zasad i warunków zagospodarowania niezbędnych do spełnienia. Przedmiotowe przedsięwzięcie jest wobec tego zgodne z postanowieniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Kolegium dokonując oceny zaskarżonej decyzji stwierdziło, że organ I instancji rozstrzygając sprawę dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, przeprowadził postępowanie w zgodzie z przepisami ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz k.p.a., a w oparciu o poczynione ustalenia sformułował prawidłowe wnioski i zastosował właściwe przepisy prawa materialnego. Rozpoznając sprawę w administracyjnym toku instancji organ uwzględnił zmianę stanu prawnego w zakresie przepisów wykonawczych stosując przepis § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które weszło w życie w dniu 15 listopada 2010 r.

W ocenie Kolegium organ I instancji mając na uwadze treść art. 80 ust. 1 ustawy ustalił środowiskowe uwarunkowania biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska, opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, którego przebieg szczegółowo uzasadniono w zaskarżonej decyzji zgodnie z dyspozycją art. 85 ust. 1, 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy oraz ustalenia zawarte w Raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W trybie art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy organ administracji prowadzący postępowanie w niniejszej sprawie uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska, który postanowieniem z dnia [...] uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia określając jej warunki. Przy ocenie zupełności, poprawności metodologicznej oraz wystarczalności analiz wariantowych RDOŚ w celu obiektywizacji stanowiska w kontekście stosowanych przez wykonawców analiz skorzystał z zaangażowania ekspertów posiadających wiedzę naukową wyłonionych przez Prezydium Krajowej Komisji Ocen Oddziaływania na Środowisko oraz Regionalnej Komisji ds. Ocen Oddziaływania na Środowisko w Ł. Analiza wariantowa w ramach uzgadniania warunków realizacji przedsięwzięcia przez RDOŚ w Ł. posłużyła z kolei organowi I instancji do optymalizacji realizacji planowanego przedsięwzięcia według kryterium oddziaływania na środowisko.

Ponadto zgodnie z wymogiem art. 77 ust. 1 pkt 2 ustawy organ pozyskał również opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego określającą pozytywnie warunki realizacji przedsięwzięcia w wariancie alternatywnym 3a.

Analizując przedmiotowe postępowanie pod kątem udziału w nim społeczeństwa Kolegium stwierdziło, że organ I instancji wypełnił dyspozycję art. 79 ust. 1 ustawy, zapewniając możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ponadto organ administracji podawał do publicznej wiadomości informacje w trakcie toczącego się postępowania w tym m.in. o możliwości wnoszenia uwag i wniosków do Raportu oraz do jego uzupełnień oraz o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie oraz zgłoszonych żądań. W oparciu o dyspozycję art. 74 ust. 3 cyt. ustawy w związku z art. 49 K.p.a. o powyższych czynnościach organ administracji informował strony postępowania poprzez obwieszczenia umieszczane na stronie internetowej organu oraz na tablicy ogłoszeń UM B. i sołectwa P. Czynny udział w rozważanym postępowaniu brał również inwestor, który na każde żądanie organu udzielał wyjaśnień. Według Kolegium, biorący udział w postępowaniu przedstawiciele miejscowej społeczności mieli możliwość zapoznania się ze szczegółową charakterystyką przedsięwzięcia i jego wpływem na środowisko. Ich wątpliwości były wyjaśniane w toku postępowania, jak również w uzasadnieniu decyzji pierwszej instancji.

Zdaniem Kolegium organ I instancji dokonał także prawidłowej weryfikacji Raportu, który stosownie do regulacji art. 66 ust. 1 pkt 5, 6 i 7 ustawy zawiera opisy analizowanych wariantów, w tym wariantu proponowanego przez inwestora oraz wariantu alternatywnego.

Kwestionowana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach - w ocenie Kolegium - spełnia również wymogi przewidziane w art. 82 ust. 1 ustawy, zaś jej załącznikiem jest charakterystyka przedsięwzięcia. W decyzji określono szczegółowo warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji, eksploatacji i użytkowania przedsięwzięcia. Określono także wymagania dotyczące ochrony środowiska wymagane do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

W kwestionowanej decyzji nałożono na inwestora obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej, w terminie 18 miesięcy od oddania zakładu do użytkowania, w zakresie oceny skuteczności przyjętych rozwiązań oraz wprowadzenia ewentualnych środków łagodzących. Ponadto określono warunek dotyczący konieczności przeprowadzania monitoringu, który ma zweryfikować oddziaływanie, efektywność środków łagodzących.

Kończąc wywody organ odwoławczy podniósł, że odwołanie od decyzji organu I instancji złożyły także osoby, które nie znajdują się w wykazie stron i podmiotów uczestniczących na prawach strony w postępowaniu toczącym się przed organem I instancji. W związku z powyższym Kolegium w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego wystosowało pisma z prośbą o wskazanie, jaki interes prawny lub obowiązek przemawia za uznaniem za strony postępowania poprzez wskazanie numeru działki, której dana osoba jest właścicielem. W rezultacie ustalono, że L. L. jest właścicielem działek nr 228, 220, 230 obręb 19 oraz działki nr 139 obręb [...], G. L. jest właścicielem działki nr 67 i 68 obręb [...], z kolei J. B. działek nr 155, 156, 1571, 157, 221 i 222. Zdaniem Kolegium raport potwierdza, że w/w działki znajdują się w obszarze oddziaływania potencjalnej planowanej inwestycji. Z rysunku nr 26.2 pt mapa propagacji hałasu wokół RZZOK w P. w porze dziennej dla wariantu 3a wynika, że w/w działki znajdują się w obszarze oddziaływania hałasu, co uzasadniało uznanie odwołujących za strony niniejszego postępowania.

Wszystkie powołane wyżej okoliczności potwierdzają zdaniem Kolegium, że w sytuacji wszechstronnej identyfikacji źródeł i rozmiarów ewentualnych zagrożeń dla środowiska w związku z realizacją inwestycji organ I instancji dołożył wszelkich starań, aby jak najefektywniej im przeciwdziałać ustalając wskazane obowiązki środowiskowe. W tej sytuacji SKO stwierdziło, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i podkreśliło, że realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia obwarowana została licznymi warunkami, których spełnienie jest konieczne, do funkcjonowania zakładu.

Powyższą decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. D. i M. D., J. K. oraz G. L.

Skarga M. D. i M. D. została zarejestrowana przez Sąd pod sygn. akt II SA/Łd 373/12, J. K. pod sygn. akt II SA/Łd 377/12, natomiast G. L. za sygn. akt II SA/Łd 378/12.

M. D. i M. D. w swojej skardze stwierdzili, że nie zgadzają się z decyzją Kolegium.

J. K. wniósł o uchylenie decyzji Kolegium, jako naruszającej prawo oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem skarżącego realizację przedmiotowego przedsięwzięcia zaplanowano w terenie gdzie wokół w odległości od 50 do 900 metrów usytuowane są zabudowania mieszkalne jak i gospodarstwa rolne. Teren ten wykorzystywany jest do produkcji rolnej a gleby utrzymane są w wysokiej kulturze agralnej. Ponadto na terenie tym poziom wód gruntowych utrzymuje się na bardzo wysokim poziomie pomimo, iż jest on ułożony powyżej okalających go terenów rolnych jak i leśnych. Mając na uwadze m.in. te czynniki Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. wskazał, że pod kątem oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, lokalizacja przedsięwzięcia nie spełnia wymogów ujętych w przepisach prawa tj. w szczególności § 5 ust. 1 i § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk (Dz. U. Nr 61. poz. 549 ze zm.). Zdaniem skarżącego opinia PPIS w Ł. jest wewnętrznie sprzeczna, gdyż jak można dopuścić do realizacji inwestycji w terenie gdzie jak wskazuje PPIS istnieje realne zagrożenie dla życia i zdrowia jakie może spowodować zanieczyszczenie gleb przez zanieczyszczone wody gruntowe na rzecz ograniczania tudzież zamykania innych ich składowisk. Realizacja przedsięwzięcia we wskazanej lokalizacji w wariancie 3a jest - zdaniem strony - wątpliwa do wykonania z inżynierskiego punktu widzenia oraz bardzo kosztowna. Realizacja inwestycji w terenie o tak wysokim poziomie wód gruntowych, a co za tym idzie także niestabilnym logicznie stwarza zagrożenie, iż zastosowanie planowanych warstw uszczelniających w trakcie eksploatacji składowiska może doprowadzić do ich rozszczelnienia i ingerencji odcieków w wody gruntowe. Dodatkowo skarżący wskazał, że PPIS nie odniósł się także do zarzutu negatywnego wpływu emitowanych przez Zakład zanieczyszczeń na rośliny motylkowe, strączkowe, kukurydzę co bezpośrednio przełoży się na produkcję zwierzęcą. Według skarżącego organ I instancji nie powinien uwzględniać wadliwej opinii PPIS. Dodatkowo skarżący podniósł zarzut niedostatecznego ustosunkowania się przez Kolegium do zarzutu dotyczącego obniżenia wartości nieruchomości należących do stron postępowania oraz zlekceważenie stanowiska lokalnej społeczności wobec planowanej inwestycji. Skarżący dodał również, że inwestycja planowana jest wśród pól uprawnych, gdzie zachodzi duże prawdopodobieństwo żerowania gryzoni, których siedliskiem będą kwatery składowania odpadów. W związku powyższym okoliczni rolnicy będą narażeni na duże straty w uprawach. Wyraził tym samym obawę przed bankructwem okolicznych rolników, konstatując, iż inwestycja zagraża zdrowiu i życiu mieszkańców.

G. L. reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 i art. 80, art. 107 § 3 K.p.a. oraz przepisów prawa materialnego tj. art. 80 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

W motywach skargi strona wskazała, że treść opinii PPIS w Ł., pomimo formalnie pozytywnej rekomendacji, winna uzasadniać wydanie decyzji odmownej. Organ współdziałający wyraźnie podkreślił niezgodność projektu przedsięwzięcia z przepisami odrębnymi jak też wskazał na realne zagrożenie dla życia i zdrowia. PPIS w swojej opinii zaakcentował także braki w zakresie szczegółowych rozwiązań dotyczących przebudowy systemu wodno-melioracyjnego. Zdaniem skarżącego pozytywna opinia jest efektem rozważań o charakterze słusznościowym ("pozytywne skutki realizacji inwestycji"). Opinia PPIS w Ł. nie tylko nie usuwa obaw właścicieli nieruchomości znajdujących się w sąsiedztwie planowanej inwestycji ale wręcz utwierdza ich w tych obawach. Nie do końca określone czynności techniczno-organizacyjne, które należałoby wykonać oraz tak samo określona co do zakresu przebudowa systemu hydrograficznego nie mogą być podstawą pozytywnej opinii a w dalszej kolejności pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia.

Odpowiadając na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skarg M. D. i M. D. oraz D. L. i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w motywach zakwestionowanej decyzji. W stosunku do skargi J. K. organ wnioskował o jej odrzucenie z uwagi na brak przymiotu strony w niniejszym postępowaniu.

W odpowiedzi na wezwanie Sądu do określenia naruszenia prawa lub interesu prawnego J. K. w piśmie z dnia 28 kwietnia 2012 r. argumentował, iż nieruchomość w tym zabudowania mieszkalne, gospodarcze oraz wchodzące w skład jego gospodarstwa rolnego grunty rolne znajdują się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. Najkrótszy odcinek pomiędzy planowaną inwestycją a nieruchomością skarżącego wynosi około 100m, czego dowodem ma być załączony do pisma wydruk z geomapy.

W piśmie z dnia 13 lutego 2013 r. (data wpływu do Sądu – 18 lutego 2013 r.) M. D. i M. D. wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji, odrzucenie w całości raportu dotyczącego budowy Zakładu Zagospodarowania Odpadów Komunalnych w P. oraz zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów prawa, a przede wszystkim § 5 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów. Zdaniem skarżących w toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji nie przeprowadzono ekspertyz co do produkcji typu rolniczego na terenie działek przyległych do składowiska, pominięto bowiem wpływ emitowanych zanieczyszczeń na rośliny (kukurydzę), co w rezultacie przełoży się na produkcję zwierzęcą. Przedłożony przez inwestora raport nie porusza w ogóle problemu oddziaływania inwestycji na środowisko, a przede wszystkim na zdrowie ludzi, gleby, wody gruntowe i jakość powietrza atmosferycznego, pomijając tym samym kwestię emisji odorów oraz obecność w czasie funkcjonowania zakładu gryzoni. Według skarżących także przebudowa sieci melioracyjnej może negatywnie wpłynąć na środowisko w tym grunty sąsiedzkie. Dodali także, że okoliczność, iż 75 % obszaru gminy położone jest w obszarze chronionego krajobrazu wyklucza możliwość lokalizacji składowiska.

W dniu 18 lutego 2013 r. wpłynęło do Sądu pismo J. K. z dnia 15 lutego 2013 r. zatytułowane "uzupełnienie skargi", w którym zarzucił naruszenie przysługującego mu jako właścicielowi działki nr 13 prawa do udziału w postępowaniu administracyjnym. Skarżący podkreślił, że swoje zarzuty wobec raportu przedstawił w piśmie z dnia 25 listopada 2011 r. skierowanym do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, a następnie do Wójta Gminy B., jednakże Wójt nie udzielił na nie odpowiedzi. Jego zdaniem raport zawiera nieprawdziwe dane, zwłaszcza co do obszaru żerowania żurawi grus grus. Okoliczność ciągłego bytowania i gniazdowania żurawi była wielokrotnie podnoszona w trakcie tego postępowania, zaś organy administracyjne jak i inwestor nie zrobiły nic aby tą informację zweryfikować. W tych okolicznościach skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności wydanych w sprawie decyzji oraz postanowień, wydanych na podstawie raportu zawierającego nieprawdzie dane. Dodatkowo skarżący wniósł o uzupełnienie raportu w kwestii bytowania i gniazdowania żurawia grus grus i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w Ł.

Na rozprawie w dniu 19 lutego 2013 r. Sąd postanowił połączyć sprawy o sygn. akt II SA/Łd 373/12 ze sprawami o sygn. akt II SA/Łd 377/12 i II SA/Łd 378/12 celem ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, wskazując iż dalej sprawy będą prowadzone pod sygn. akt II SA/Łd 373/12.

Postanowieniem z dnia 18 marca 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przyznał uczestnikowi postępowania J. B. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Następnie postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2013 r. referendarz sądowy tutejszego Sądu przyznał skarżącemu G. L. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Na rozprawie w dniu 4 września 2013 r. stawili się: skarżący M. D., M. D. oraz ich pełnomocnik J. B., skarżący G. L. wraz z pełnomocnikiem – adwokatem M. S., skarżący J. K., pełnomocnik uczestnika postępowania J. B. – adwokat P. S., pełnomocnik uczestnika postępowania Związku Międzygminnego A – radca prawny M. K., uczestnik postępowania – W. L.

Pełnomocnik skarżących J. B. wniósł o zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie z uwagi na skierowanie do Prokuratury Rejonowej w Ł. zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa przez Wójta Gminy B. przy odrolnianiu gruntów. Pozostali skarżący, pełnomocnik skarżącego G. L. oraz uczestnik postępowania W. L. przyłączyli się do wniosku o zawieszenie postępowania, natomiast pełnomocnik uczestnika postępowania Związku Międzygminnego A wniósł o oddalenie wniosku z uwagi na to, że nie ma on związku z niniejszym postępowaniem.

Sąd postanowił oddalić wniosek o zawieszenie postępowania.

Pełnomocnik skarżących M. D. i M. D. poparł skargę, podnosząc że realizacja przedmiotowej inwestycji nie jest możliwa na glebach klasy II i III, jej usytuowanie zagraża życiu i zdrowiu okolicznych mieszkańców. Podniósł, że pas zieleni zlokalizowany został zbyt blisko oraz zwrócił uwagę, że kumulacja oddziaływania z istniejącą autostrada i podziemnym projektowanym rurociągiem CO2 nie została uwzględniona. Wskazał, że podniesienie wysypiska o 1m spowoduje zalanie pobliskich terenów. Nadto złożył obwieszenie Wójta Gminy wzywające do racjonalnego korzystania z wody, podkreślając, iż usytuowanie wysypiska w sąsiedztwie sprawi, że wody będzie jeszcze mniej. Jego zdaniem większość gruntów znajduje się na obszarze Natura "2000", wobec czego projektowana inwestycja nie powinna być realizowana w tym miejscu.

Pełnomocnik skarżącego G. L. poparł skargę, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, 9 i 11 K.p.a. Wniósł o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, podnosząc że nie zostały one uiszczone w całości, ani w części.

Skarżący J. K. poparł skargę, wskazując, że inwestycja ma być składowiskiem odpadów, a nie zakładem ich przetwarzania, ponieważ taki zakład znajduje się w odległości 30 km. Podkreślił, że w raporcie i wydanych decyzjach brak jest rozważań w kwestii siedliska żurawia na terenie objętym inwestycją.

Skarżący G. L. poparł skargę i stwierdził, że podniesienie terenu jest sprzeczne z zapisami planu miejscowego, które wskazują, że zagłębienie powinno być do 1 metra, zobowiązał się złożyć wypis z planu w tym zakresie. Zarzucił również brak ustosunkowania się do kwestii skażenia wód głębinowych.

Pełnomocnik uczestnika postępowania J. B. przyłączył się do skargi i wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej uczestnikowi z urzędu oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone nawet w części.

Pełnomocnik uczestnika postępowania Związku Międzygminnego "A" wniósł o oddalenie skargi – w przypadku M. D., M. D. i G. L. i o odrzucenie skargi w przypadku J. K.

W dniu 9 września 2013 r. wpłynęło do Sądu pismo uczestnika postępowania i pełnomocnika skarżących J. B. z prośbą o przyjęcie dodatkowych wyjaśnień dotyczących ekspertyz i wypowiedzi członków Krajowej Komisji do Spraw Oddziaływania na Środowisko w sprawie budowy Regionalnego Zakładu Zagospodarowania Odpadów Komunalnych na terenie gminy B. w P. w związku z posiedzeniem, które odbyło się w Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w dniu 20 lipca 2010 r.

W tym samym dniu wpłynęło do Sądu pismo pełnomocnika uczestnika postępowania Związku Międzygminnego "A" w Ł. zatytułowane "Głos do protokołu", w którym uczestnik ponowił wniosek o oddalenie skarg M. i M. D. oraz G. L. z uwagi na ich niezasadność oraz odrzucenie skargi J. K. W uzasadnieniu pisma Związek zwrócił uwagę na brzmienie art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 391 ze zm.) oraz art. 20 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r., poz. 21) i dodał, że uchwałą nr [...] z dnia 21 czerwca 2012 r. Sejmik Województwa [...] przyjął Plan gospodarki odpadami województwa [...], zgodnie z którym Zakład Zagospodarowania Odpadów Komunalnych w P. jest przewidziany w nim jako jedna z instalacji regionalnych do obsługi regionu.

W dniu 9 września 2013 r. wpłynęło również do akt sprawy pismo skarżącego G. L., w którym wniósł on o uchylenie decyzji organów obu instancji z uwagi na to, że planowana inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu, który to plan w części dotyczącej lokalizacji inwestycji przewiduje zagłębienie gruntu do głębokości 1m. Skarżący zarzucił: brak lokalizacji alternatywnej dla planowanej inwestycji i niesporządzenie drugiego raportu celem przeprowadzenia analiz porównawczych; naruszenie przez organ I instancji art. 79 ust. 1 ustawy o udostępnianiu (...), art. 74 ust. 3 tej ustawy w zw. z art. 49 K.p.a. Zdaniem skarżącego opinia PPIS w Ł. nie spełnia zapisów ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o PIS i narusza art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1-3 k.p.a., zwłaszcza wobec faktu, że w obrębie planowanego zakładu znajdują się 4 studnie głębinowe W., M., O. i P., co do których PPIS nie odniósł się w swojej opinii. W dalszej części pisma skarżący wskazał, na zlekceważenie kwestii związanych z przebudową systemu hydrologicznego, efektu bariery ekologicznej w odniesieniu do istniejącej autostrady A1 oraz faktu, że teren planowanego przedsięwzięcia jest miejscem żerowania żurawia szarego.

W dniu 10 września 2013 r. wpłynęło do akt sprawy pismo pełnomocnika z urzędu uczestnika postępowania J. B. z dnia 5 września 2013 r. zatytułowane "głos do protokołu rozprawy", w którym pełnomocnik przyłączył się do stanowiska skarżących oraz uczestnika postępowania J. B. w pełni podzielając ich zarzuty i zaprezentowaną argumentację. Decyzji Kolegium zarzucił naruszenie: art. 7, 8, 11, 77 i 80 oraz 107 § 2 K.p.a.; art. 10 § 1 i art. 49 K.p.a. poprzez brak zawiadomienia wszystkich stron oraz uczestników postępowania o postępowaniu toczącym się przed Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w Ł. w przedmiocie opinii sanitarnej; art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 136 K.p.a. w zw. z art. 15 K.p.a. poprzez nie rozpoznanie od nowa istoty sprawy przez organ odwoławczy, a także poprzez nie przeprowadzenie w tym zakresie z urzędu w celu uzupełnienia dowodów i materiałów ewentualnie zlecenie przeprowadzenia tego postępowania Wójtowi Gminy B.

Dodatkowo zarzucił naruszenie art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez naruszenie przez w/w organy swojej właściwości rzeczowej obarczając organ architektoniczno-budowlany obowiązkiem ustalenia jakie środki są konieczne do zapewnienia należytej ochrony środowiska dla planowanego przedsięwzięcia, w sytuacji gdy ten obowiązek spoczywa na organach właściwych w sprawach ochrony środowiska, co w konsekwencji doprowadziło do nieważności decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I; art. 56 ust. 2 pkt 3 i ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo Ochrony Środowiska poprzez brak należytego określenia zakresu i rodzaju wymagań dotyczących ochrony środowiska koniecznych do uwzględnienia w projekcie budowlanym oraz co do zakresu i rodzaju nałożonych na wnioskodawcę obowiązków; § 4, 5 i 6 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów, poprzez pominięcie zawartych w przedmiotowym rozporządzeniu wymogów w zakresie zabezpieczenia składowisk odpadów przed negatywnym wpływem na środowisko; art. 66 ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez niezastosowanie tzw. "reguły BAT" czyli brak porównania w raporcie oddziaływania na środowisko proponowanej techniki realizacji przedsięwzięcia z najlepszymi dostępnymi technikami; art. 66 ust. 1 pkt 5 Prawo ochrony środowiska, poprzez brak uwzględnienia w raporcie oddziaływania na środowisko wariantu racjonalnego, różnicującego możliwość przedsięwzięcia w oparciu o kryterium lokalizacyjne i uzasadnienia przyczyn rezygnacji z innych rozwiązań lokalizacyjnych. Wobec tak sformułowanych zarzutów pełnomocnik uczestnika postępowania wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy udzielonej uczestnikowi postępowania J. B. z urzędu oświadczając, iż nie zostały one uiszczone w całości, ani w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi są niezasadne, wobec czego należało je oddalić.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego (decyzja, postanowienie) z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sądowa kontrola legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie Regionalnego Zakładu Zagospodarowania Odpadów Komunalnych na terenie gminy B., powiat [...], woj. [...] na działkach nr 215, 211, 217, 210, 216, 160, 199 i 200 w miejscowości P. w wariancie alternatywnym 3a, nie wykazała istotnych naruszeń prawa materialnego i formalnego, wobec czego brak było podstaw do usunięcia ich z obrotu prawnego.

Podstawę materialnoprawną kontrolowanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "ustawa".

W rozumieniu art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.

Według art. 71 ust. 1 i 2 ustawy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Jej uzyskanie jest wymagane dla planowanych: przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (pkt 1); przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (pkt 2).

Stosownie do treści art. 80 ust. 1 i 2 zd. 1 ustawy jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę:

1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1;

2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;

3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;

4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.

Właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony.

Jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy, odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia (art. 81 ust. 1 ustawy).

W rozpoznawanej sprawie, jak trafnie oceniły organy obu instancji planowane przedsięwzięcie polegające na budowie Regionalnego Zakładu Zagospodarowania Odpadów Komunalnych na terenie gminy B., powiat [...], na działkach nr 215, 211, 217, 210, 216, 160, 199 i 200 w miejscowości P. zostało zaliczone przez ustawodawcę do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 41 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. nr 257, poz. 2573 ze zm.), dla których wymagane jest sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przed wydaniem decyzji środowiskowej.

Wprawdzie z dniem 15 listopada 2010 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397), jednakże brzmienie § 4 tego rozporządzenia uzasadniało zastosowanie przez organy administracyjne przepisów dotychczasowych, czyli w tym wypadku § 2 ust. 1 pkt 41 wspomnianego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r.

Jak wynika z załączonej do sprawy dokumentacji dla planowanego przedsięwzięcia opracowany został raport, w którym uwzględniono trzy warianty technologiczne realizacji przedsięwzięcia, a dla najkorzystniejszego z nich, pod względem oddziaływania na środowisko przeanalizowano cztery warianty zagospodarowania terenu inwestycji zróżnicowane ze względu na: ograniczenia w zakresie zagłębienia niecek składowiska, stan własności gruntów w obszarze lokalizacji Zakładu (bowiem działki nr 211, 217, 160 i 215 są własnością gminy B., działki nr 199 i 200 stanowią własność gminy G., zaś pozostałe działki na terenie planowanej inwestycji są własnością prywatną i przewiduje się wykup tych gruntów przez Związek Międzygminny "A"), sposób zagospodarowania odpadów organicznych, sposób kształtowania kwatery dla składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, sposób kształtowania powierzchni zakładu. W wariancie 1 lokalizacja obiektów została ograniczona do terenu, który jest obecnie własnością Związku Międzygminnego "A". W wariancie 2, 3 i 3a określono lokalizacje obiektów z uwzględnieniem zakupu gruntów prywatnych, przy czym wariant 2 oraz warianty 3 i 3a różnią się przede wszystkim lokalizacją kwatery składowiska odpadów. Wariant nr 3 składać się będzie z trzech zasadniczych elementów, a mianowicie: części związanej z przyjmowaniem i segregacją odpadów – w północno-wschodniej części terenu, części związanej z przetwarzaniem odpadów organicznych w południowo-wschodniej części zakładu oraz kwatery składowania odpadów przewidywanej do budowy w zachodniej części terenu. Przyjęty kontrolowaną decyzją wariant 3a jest odmianą wariantu zagospodarowania nr 3 i polega na podniesieniu poziomu całego terenu Zakładu na wschód od rowu odwadniającego oraz zastosowaniu dodatkowych uszczelnień nawierzchni, placów i dróg, bez zmiany lokalizacji podstawowych obiektów technologicznych i infrastrukturalnych zakładu określonych w wariancie zagospodarowania nr 3. Rzeczony raport, jak tranie oceniły organy administracyjne obu instancji odpowiada wymogom art. 66 ust. 1 ustawy. Ponadto jest on jasny, logiczny i spójny, pozwala zweryfikować tok rozumowania autora raportu.

Raport został pozytywnie uzgodniony w wariancie 3a przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. (w skrócie "RDOŚ") na mocy postanowienia z dnia [...]. We wspomnianym postanowieniu RDOŚ szczegółowo określił warunki ogólne i szczegółowe, które należy wziąć pod uwagę na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, wymagania z zakresu ochrony środowiska, które winny zostać uwzględnione w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w zakresie gospodarki wodno-ściekowej, ochrony powietrza atmosferycznego, ochrony przed hałasem, ochrony przyrody, w systemie melioracji wodnych w obszarze lokalizacji przedsięwzięcia, a ponadto wskazał na obowiązek sporządzenia analizy porealizacyjnej w zakresie stateczności składowiska odpadów oraz wykonanego nasypu, zabezpieczenia środowiska gruntowo-wodnego, analizy w zakresie stosunków wodnych dla otaczającego terenu oraz emisji hałasu, a także na potrzebę przeprowadzenia przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Wariant 3a dopuszczony przez RODŚ do realizacji został w trybie art. 81 ust. 1 ustawy zaakceptowany przez inwestora Związek Międzygminny "A".

Okolicznością niesporną jest nadto fakt, że wariant alternatywny 3a został w dniu 19 grudnia 2011 r. pozytywnie zaopiniowany pod kątem wymagań higienicznych i zdrowotnych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. (w skrócie "PPIS"). Zdaniem PPIS lokalizacja analizowanego przedsięwzięcia nie spełnia wymogów wynikających z § 5 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów (Dz. U. nr 61, poz. 549 ze zm.), w myśl których składowisko odpadów lokalizuje się tak, aby miało naturalną barierę geologiczną, uszczelniającą podłoże i ściany boczne. Przewidywany najwyższy piezometryczny poziom wód podziemnych powinien być co najmniej 1m poniżej poziomu projektowanego wykopu dna składowiska. Niemniej jednak w opinii PPIS oznacza to, że dla projektowanego składowiska, na etapie realizacji powinna mieć miejsce pełna przebudowa systemu hydrograficznego, głównie wodno-melioracyjnego. Z dalszej części opinii, opartej zresztą w znacznej części na treści raportu wynika, że faktycznie istnieje zagrożenie dla życia i zdrowia, jakie może spowodować zanieczyszczenie gleb, ale co trzeba podkreślić jest ono niskie i może zostać całkowicie wyeliminowane poprzez czynności organizacyjno-techniczne. Reasumując PPIS stwierdził, że po zastosowaniu wymaganych prawem i przewidzianych w koncepcji przedsięwzięcia sprawdzonych, skutecznych rozwiązań technicznych i organizacyjnych ograniczających negatywny wpływ projektowanego Regionalnego Zakładu Zagospodarowania Odpadów Komunalnych na otoczenie – w rekomendowanym wariancie 3a, planowane przedsięwzięcie będzie oddziaływać w sposób zrównoważony na wszystkie elementy środowiska.

Warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia określone przez RDOŚ, a następnie przez PPIS zostały uwzględnione w całości przez organ I instancji w treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, która bez wątpienia zawiera wszystkie elementy określone w art. 82 ust. 1. Rzeczona decyzja określa prawidłowo: rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki ogólne i szczegółowe wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich; wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (a więc w zakresie gospodarki wodno-ściekowej, ochrony powietrza atmosferycznego, ochrony przed hałasem, ochrony przyrody, w systemie melioracji wodnych w obszarze lokalizacji przedsięwzięcia), nakładając przy tym obowiązek sporządzenia analizy porealizacyjnej w zakresie wskazanym przez RDOŚ oraz obowiązek przeprowadzenia przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia oceny oddziaływania na środowiska w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę. W decyzji organ nie stwierdził możliwości znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar NATURA 2000 ani też konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania, stwierdzając jednocześnie, że przedsięwzięcie nie stwarza zagrożenia wystąpienia poważnych awarii i określił, iż należy stosować się do wymagań jednostek organizacyjnych upoważnionych do uzgodnienia i opiniowania dokumentacji technicznej. Załącznikiem do rozważanej decyzji jest charakterystyka całego przedsięwzięcia, co jest zgodne z przepisem art. 84 ust. 2 ustawy. Rzeczona decyzja w przekonaniu Sądu została prawidłowo uzasadniona, ponieważ uzasadnienie oprócz elementów wymaganych przepisem art. 107 § 3 K.p.a. spełnia dodatkowo wymagania przewidziane w art. 85 ust. 2 ustawy. Zawiera bowiem informacje o postępowaniu przeprowadzonym z udziałem społeczeństwa oraz o uwagach składanych zarówno przez samych skarżących jak i pozostałych mieszkańców okolicznych wsi (W., B., Ż., D., P., M. w gminach B. i G.) występujących jako "Komitet Protestacyjny przeciwko budowie zakładu zagospodarowania odpadów w P." bądź też "w imieniu lokalnej społeczności" oraz przyczyny z powodu których zgłoszone uwagi nie zostały uwzględnione. W motywach rozstrzygnięcia znajdują się ponadto informacje o tym w jaki sposób i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz uzgodnienie RDOŚ i opinia PPIS, wyjaśniono także z należytą starannością stanowisko o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania związanego z uzyskaniem pozwolenia na budowę.

W ocenie Sądu okolicznością niebudzącą jakichkolwiek zastrzeżeń jest ponadto kwestia zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy B. z dnia 26 marca 2002 r. w sprawie zmiany miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego gminy B. Jak wynika z brzmienia § 10 planu w obszarze urbanistycznym wsi P. wyznacza się poniższe tereny o różnych funkcjach lub różnych warunkach zagospodarowania: 19.33.NU,PU – teren przeznaczony pod składowisko odpadów, 19.34.KDg – dojazd gospodarczy, 19.35.NU,PU – teren przeznaczony pod składowisko odpadów. Wyjaśnić w tym miejscu trzeba, że dla tej jednostki urbanistycznej plan w zakresie zasad i warunków zagospodarowania terenu niewątpliwie ustanawia warunek zagłębienia dna niecki składowania do 1m pod poziom ternu, a nie jak błędnie wywodzą skarżący zagłębienie całego gruntu do głębokości 1m, co ich zdaniem miało świadczyć o sprzeczności lokalizacji przedsięwzięcia z planem miejscowym. Zatem zgodzić się trzeba z organami obu instancji, że w realiach rozpoznawanej sprawy spełniony został warunek przewidziany w art. 80 ust. 2 ustawy.

Reasumując Sąd doszedł do przekonania, że wobec ustalonego stanu faktycznego i prawnego sprawy organ nie mógł odmówić wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla projektowanego przez Związek Międzygminny "A" przedsięwzięcia. Według składu orzekającego w toku postępowania administracyjnego organy obu instancji podjęły wszelkie możliwe czynności celem dokładnego i rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz wyjaśnienia wszelkich możliwych wątpliwości, jakie pojawiały się na danym etapie postępowania. Sporządzony dla projektowanej inwestycji raport oddziaływania na środowisko został szczegółowo przeanalizowany i oceniony pod kątem jego wartości dowodowych zarówno przez organy opiniujące, uzgadniające jak i przez organy obu instancji. Nie bez znaczenia pozostaje nadto okoliczność, że inwestor na wezwanie RDOŚ aż trzykrotnie przedkładał organowi I instancji uzupełnienia raportu. Organy obu instancji bacznie czuwały również nad prawidłową realizacją obowiązków związanych z zapewnieniem społeczeństwu możliwości udziału w prowadzonym postępowaniu środowiskowym (art. 29 i art. 33 ust. 1 w zw. z art. 79 ust. 1 ustawy). Także uzasadnienia decyzji organów obu instancji, o czym była mowa wyżej nie budzą jakichkolwiek wątpliwości co do prawidłowości ich sporządzenia. Dodać w tym miejscu należy, że z motywów zaskarżonej decyzji Kolegium wynika, iż jest ona niewątpliwie rezultatem ponownie przeprowadzonego postępowania administracyjnego zgodnie z obowiązującą zasadą dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a.). W opinii Sądu organ II instancji szczegółowo ustosunkował się do licznych zarzutów podniesionych w odwołaniach. Fakt, że wydane w sprawie decyzje Kolegium oraz Wójta Gminy B. nie odpowiadają oczekiwaniom skarżących i ze względu na charakter inwestycji oraz jej zasięg wywołują liczne emocje i obawy społeczne nie oznacza, że wydane w sprawie decyzje są sprzeczne z przepisami obowiązującego prawa. Przepis art. 80 ust. 1 ustawy posługuje się zwrotem "właściwy organ wydaje decyzję", co oznacza, że organ jest zobligowany wydać decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w każdym przypadku, gdy nie narusza ona obiektywnego porządku prawnego. Taka zaś sytuacja miała miejsce właśnie w realiach rozpoznawanej sprawy.

Analizując w następnej kolejności zarzuty skarg (które co do zasady są wspólne dla wszystkich skarżących) Sąd uznał, iż w świetle zebranego materiału dowodowego i obowiązujących przepisów prawa są one zupełnie nieuzasadnione, wobec czego nie mogły rzutować na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności Sąd nie podzielił zarzutów skarżących stawianych opinii PPIS. Rzeczona opinia wbrew twierdzeniom stron nie jest wewnętrznie sprzeczna. Zgodzić się trzeba, ze skarżącymi, że w jej treści PPIS stwierdza, że lokalizacja przedsięwzięcia jest sprzeczna z § 5 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów (Dz.U. nr 61, poz. 549 ze zm.), jednakże właśnie z tego powodu celem zapewnienia zgodności planowanego przedsięwzięcia z obowiązującym porządkiem prawnym, PPIS wskazał na konieczność pełnej przebudowy systemu hydrograficznego, głównie wodno-melioracyjnego. Bezspornie PPIS stwierdził, że istnieje realne zagrożenie dla zdrowia i życia, jakie może spowodować zanieczyszczenie gleb, ale co podkreślił jest ono niskie i może zostać całkowicie wyeliminowane. Zatem wybiórcze odczytywanie przez skarżących opinii PPIS nie oznacza, że w istocie jest ona wadliwa, a co za tym idzie, że nie powinna zostać uwzględniona przez Wójta Gminy B. przy wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

W przekonaniu Sądu brak jest również jakichkolwiek podstaw do zakwestionowania poprawności i rzetelności przedłożonego przez inwestora raportu. Analizując treść raportu nie sposób zgodzić się ze skarżącymi, że poza zakresem zainteresowania jego autora pozostawały problemy związane z oddziaływaniem inwestycji na środowisko, zdrowie ludzi, gleby, wody gruntowe, jakość powietrza atmosferycznego (w tym kwestie odorów).

Z raportu wynika mianowicie, że najbardziej istotnym spośród czynników wpływających na zdrowie i warunki życia ludzi, związanych z funkcjonowaniem inwestycji, jest wpływ na powietrze atmosferyczne (potencjalna emisja odorów, bioaerozoli) oraz wpływ na środowisko wodno-gruntowe). Inne elementy oddziaływania mogące wpływać na ludzi w przypadku projektowanego Zakładu ograniczone są do terenu przedsięwzięcia lub do jego najbliższego sąsiedztwa, nie wykraczając poza ramy dopuszczalne przez przepisy prawne (dotyczy to również klimatu akustycznego). Dalej czytamy, że ze względu na niewielki zasięg zagrożenia związanego z rozprzestrzenianiem bioaerozoli (ograniczony do terenu Zakładu), można je uznać za umiarkowane. Natomiast właściwa eksploatacja Zakładu, przy zastosowaniu rozwiązań zapobiegających i minimalizujących emisje odorów, wskazanych w podrozdziale 6.2.3. raportu powinna znacząco ograniczyć uciążliwości Zakładu w tym zakresie.

Na podstawie przeprowadzonych symulacji komputerowych rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w atmosferze, emitowanych w fazie eksploatacji przedmiotowego Zakładu autor raportu doszedł do wniosku, że gazy i pyły wprowadzane do powietrza w wyniku procesów mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych, spalania paliwa w celach ogrzewania obiektów Zakładu oraz spalania gazu składowiskowego powstającego w obrębie kwatery składowania odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w pochodni biogazu, nie spowodują przekraczania standardów jakości powietrza na obszarze poza terenem przedsięwzięcia. Nie zostaną przekroczone dopuszczalne poziomy i wartości odniesienia substancji w powietrzu. Przeprowadzone obliczenia pozwoliły zaś na stwierdzenie, że najbardziej korzystnym spośród rozpatrywanych wariantów jest właśnie wariant 3a.

Jeśli zaś chodzi o zagrożenie dla życia i zdrowia. jakie może spowodować zanieczyszczenie gleb to według autora raportu ono faktycznie istnieje, jednak jest niskie i może zostać całkowicie wyeliminowane poprzez czynności organizacyjno-techniczne zmierzające z jednej strony do zminimalizowania zagrożenia, a z drugiej strony do ograniczenia niektórych typów produkcji rolniczej na przyległych do Zakładu terenach – oczywiście za stosownym odszkodowaniem.

Według raportu Zakład nie będzie odprowadzał jakichkolwiek ścieków i innych substancji powierzchniowych. Bezpośrednie oddziaływanie przedsięwzięcia na wody powierzchniowe w ciekach i zbiornikach naturalnych nie wystąpi nawet przy niekontrolowanym zrzucie ścieków lub w stanach awaryjnych obiektu. Wynika to również z faktu znacznej odległości w linii rowu odwadniającego teren Zakładu do cieków odwadniających zlewnię, a w szczególności od cieku prowadzącego wody powierzchniowe rzeki M. Oceniana inwestycja nie będzie również stanowiła zagrożenia dla jakości wód powierzchniowych. Teren Zakładu cechują dość korzystne warunki gruntowo–wodne, co przy uwzględnieniu: projektowanego wyniesienia i uszczelnienia dna kwatery składowania odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, przewidywanego zastosowania pełnego ujęcia odcieków z odprowadzeniem ich do szczelnych zbiorników retencyjnych oraz planowanego sposobu ich zagospodarowania (wywożenia nadmiaru odcieków ze zbiorników do oczyszczalni ścieków), pełnego ujęcia i zagospodarowania ścieków bytowych, technologicznych oraz ścieków opadowych pozwala na stwierdzenie, że oceniane przedsięwzięcie nie będzie stanowiło zagrożenia dla środowiska wodno-gruntowego nawet w stanach ekstremalnych. Zdaniem autora raportu wskazane rozwiązania racjonalizują gospodarkę wodno-ściekową oraz przyczyniają się do zdecydowanego ograniczenia wpływu ścieków odprowadzanych z obiektu na ten element środowiska naturalnego. Projektowane w wariancie 3a podniesienie ternu zakładu o 1,0 m zabezpieczy segment przyjmowania i sortowania odpadów oraz segment kompostowania odpadów organicznych przed ponadprzeciętnym podniesieniem się wód podziemnych w sytuacjach ekstremalnych oraz przed zalewaniem w okresach intensywnych opadów i roztopów.

Jeśli zaś chodzi o oddziaływanie na środowisko akustyczne, to z raportu wynika, że w fazie budowy oddziaływanie przedsięwzięcia nie będzie źródłem ponadnormatywnego hałasu. Podobnie rzecz się przedstawia na etapie funkcjonowania Zakładu. W tym celu autor raportu w oparciu o program komputerowy SON2 wersja 2.0 dokonał obliczeń propagacji hałasu w porze dziennej, dochodząc do wniosku, że dla wariantu 3a nie występują przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu poza granicami przedsięwzięcia w porze dziennej. Projektowany Zakład będzie więc całkowicie bezpieczny w zakresie klimatu akustycznego pod warunkiem nabycia przez inwestora pasa gruntów prywatnych, które w chwili obecnej rozdzielają tereny inwestycji należące do Związku Międzygminnego "A".

Raport wbrew twierdzeniem skarżących, porusza także problem obecności gryzoni i insektów wskazując, że mogą być one uciążliwe dla okolicznych mieszkańców. Obecność insektów w kompostowni może być znacząco ograniczona przez zapewnienie odpowiednich warunków prowadzenia kompostowania i inne zabiegi porządkowe. W przypadku utrzymywania się problemów konieczne jest - w opinii autora raportu – stosowanie środków chemicznych do ich zwalczania.

Co istotne w tym zakresie autor raportu wskazał również na prawdopodobieństwo, że place manipulacji i projektowana kwatera składowania odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne mogą przywabiać niektóre gatunki ptaków, które mogą próbować żerować na tym obszarze a przy tym roznosić po okolicy fragmenty odpadów. Dla zapobieżeniu temu zjawisku przewiduje się zastosowanie metod biernych –zabezpieczających odpady przed rozwiewaniem i dostępem ptactwa oraz metod czynnych – utrudniania przelotów i odstraszania.

Nie sposób również zgodzić się ze skarżącymi, że możliwość lokalizacji składowiska jest wykluczona również z tego powodu, że aż 75 % obszaru gminy jest położona w obszarze chronionego krajobrazu. Z treści raportu wynika mianowicie, że projektowana inwestycja znajduje się w odległości kilkukilometrowej od granic obszarów Natura 2000 (odległość ok. 3,2 km na wschód z odchyleniem północnym do 8,3 km na północ). Natomiast ze względu na oddzielenie obszaru przedsięwzięcia liniami zwartej zabudowy zagrodowej wykluczona jest również możliwość oddziaływania na Obszar Specjalnej Ochrony PLB 100001 Pradolina Warszawsko-Berlińska (odległość ok. 4,1 km), Specjalny Obszar Ochrony Siedlisk PLH 100006 Pradolina A (odległość ok 4,3 km), a także projektowany Specjalny Obszar Ochrony Siedlisk PLH 100017 – S. (odległość 4 km). W tych okolicznościach nie sposób zgodzić się z argumentami skarg, że projektowane przedsięwzięcie miałoby zostać zrealizowane na terenach chronionych bądź też w bezpośrednim sąsiedztwie takich terenów.

Tereny planowane do zajęcia przez Zakład to niemal wyłącznie tereny rolnicze, wykorzystywane jako grunty orne. Zniszczeniu nie ulegnie żaden teren leśny i żadne istotne śródpolne zadrzewienie mogące stanowić ostoję dla fauny. Podsumowując ten wątek autor raportu stwierdził, że żadne wartościowe elementy przyrody rejonu planowanej inwestycji (za wyjątkiem wierzchniej, próchniczej warstwy gleby) nie ulegną uszczupleniu ani degeneracji.

Chybiony jest zarzut skarżących, iż w toku niniejszego postępowania organy administracyjne nie odniosły się do kwestii bytowania i gniazdowania chronionego gatunku żurawia grus grus. Otóż w uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że obszar potencjalnego występowania żurawia oddalony jest znacząco od granic przedsięwzięcia, a w szczególności od obszaru dróg dojazdowych do Zakładu, co nie powoduje dla tego obszaru większego zagrożenia niż wynikające z prowadzenia gospodarki rolnej na terenach bezpośrednio przyległych do tego obszaru. Z kolei według autora raportu teren przedsięwzięcia nie jest siedliskiem rozrodczym żadnego gatunku zwierzęcia szczególnie cenionego, zagrożonego lub ginącego. Ponadto Zakład, mimo iż sąsiaduje z obszarem mającym walory siedliskowe dla fauny – z Lasem [...] – nie uniemożliwi lub nie utrudni przemieszczania się zwierząt, gdyż obszar RZZOK nie przecina korytarzy migracji fauny i nie będzie stanowić bariery ekologicznej dla zwierząt dziko żyjących. Zatem oddziaływanie na florę i faunę można uznać za niewielkie i akceptowalne z punktu widzenia celowości realizacji zakładu zagospodarowania odpadów.

W opinii Składu orzekającego nieuzasadnione są również obawy skarżących, że realizacja inwestycji ograniczy, czy wręcz uniemożliwi im korzystanie z wody z wodociągu gminnego. Sąd podziela w tym zakresie w pełni stanowisko organu odwoławczego, iż z pkt 4.1 charakterystyki przedsięwzięcia wynika, że zapotrzebowanie na wodę do celów bytowych, porządkowych oraz technologicznych jest stosunkowo niewielkie i wyniesie około 12 m3 na dobę. Jednocześnie organ zwrócił uwagę, że Gmina B. zaopatrywana jest w wodę z 4 ujęć wód podziemnych zlokalizowanych na ternie gminy, korzystających z zasobów czwartorzędowego i trzeciorzędowego poziomu wodnonośnego.

Zupełnie błędny w ocenie Sądu i nie do zaakceptowania w świetle zgromadzonego materiału dowodowo jest zarzut, że projektowana inwestycja będzie w istocie składowiskiem odpadów, a nie zakładem ich przetwarzania, ponieważ taki zakład znajduje się w odległości 30 km. Przedmiotowy Zakład, na co wielokrotnie zwracały uwagę organy obu instancji jak i sam autor w treści raportu zostanie zaprojektowany i wykonany według najlepszych dostępnych technik oraz najnowszych standardów bezpieczeństwa, co ograniczy uciążliwości oraz zagrożenia zdrowia ludzi do możliwego do osiągnięcia minimum. Według raportu budowa Regionalnego Zakładu Zagospodarowania Odpadów Komunalnych ma przede wszystkim na celu dostosowanie gospodarki odpadami stałymi do wymogów obowiązującego prawa. W tym celu podstawowymi rozwiązaniami dla Zakładu powinny być technologie mechaniczno-biologiczne przetwarzania odpadów, gwarantujące przetworzenie odpadów ulegających biologicznemu rozkładowi oraz umożliwiające odzysk części palnych odpadów, termiczne przekształcanie odpadów. Nie bez znaczenia jest również fakt, że w ramach Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla Województwa [...] 2011 opracowany został plan zamykania składowisk. Większość stanowisk miała zostać zamknięta do 2102 r., niektóre zaś mogą funkcjonować najdalej do połowy 2018 r.

Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje w przekonaniu Sądu złożone do akt sprawy przez J. B. stanowisko członków Krajowej Komisji do Spraw Oddziaływania na Środowisko w sprawie budowy Regionalnego Zakładu Zagospodarowania Odpadów Komunalnych w związku z posiedzeniem, które odbyło się w Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w dniu 20 lipca 2010 r., ponieważ z załączonej do sprawy dokumentacji wynika, że potrzeba przeanalizowania wariantu 3a polegającego na podwyższeniu całego terenu planowanego Zakładu wyniknęła właśnie z przeglądu informacji środowiskowej dokonanej przez Prezydium Krajowej Komisji do Spraw Ocen Oddziaływania na Środowisko w Warszawie, która w pkt 3 sprawozdania wskazała na konieczność odpowiedniego zabezpieczenia terenu poza kwaterą składowiska. Nadto zasadność wyboru wariantu alternatywnego 3a, jako przewidzianego do realizacji znajduje potwierdzenie w stanowisku Regionalnej Komisji do Spraw Ocen Oddziaływania na Środowisko z dnia 6 września 2011 r. (właśnie ze względu na jego racjonalność i możliwość rozbudowy planowanego przedsięwzięcia w przyszłości).

Błędny w przekonaniu Sądu jest wreszcie zarzut podniesiony przez pełnomocnika uczestnika postępowania J. B. dotyczący naruszenia art. 156 § 1 pkt K.p.a., poprzez obarczenie organu architektoniczno-budowlanego obowiązkiem ustalenia, jakie środki trzeba podjąć celem zapewnienia należytej ochrony środowiska w związku z planowanym przedsięwzięciem. Pełnomocnik uczestnika postępowania wyraźnie nie dostrzega, że nałożony na inwestora obowiązek przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko ma na celu wyjaśnienie wszelkich wątpliwości związanych z zarówno z projektowaniem jak i realizacją inwestycji. Organ I instancji uzasadniając nałożony w decyzji obowiązek przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko zasadnie argumentował, że w zakresie dotyczącym przebudowy systemu wodno-melioracyjnego obszarów sąsiednich raport nie przewiduje szczegółowych rozwiązań, uzależniając je od dalszego etapu tzw. projektowego w oparciu o operat wodno-prawny (str. 25) i uzgodnienia z właściwą terytorialną jednostką Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych. Według Wójta istnieje duży stopień niepewności oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko z uwagi na wysoki poziom wodnonośny i związane z tym zmiany w systemie wodno-melioracyjnym. Determinuje to przyjęcie dużego marginesu błędu i weryfikacji tegoż na etapie ponownej oceny oddziaływania na środowisko.

W rozdziale 4 ustawy zatytułowanym "Ponowne przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko" w przepisach art. 88 i następne ustawy określone zostały zasady i tryb tegoż postępowania. Szczegółowa analiza norm prawnych zawartych w tym rozdziale dowodzi, że ponowne przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko odbywa się faktycznie w ramach postępowania zmierzającego do zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Jednakże organem właściwym do przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko i określenia jakichkolwiek wskazówek w tym zakresie jest wyłącznie regionalny dyrektor ochrony środowiska, a nie organ administracji architektoniczno-budowlanej, który co istotne jest związany stanowiskiem regionalnego dyrektora ochrony środowiska przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę.

W ocenie Sądu wdrożenie systemu środków (monitoringu i analizy porealizacyjnej), których celem będzie zweryfikowanie przedsięwzięcia zarówno na etapie realizacji jak i eksploatacji zmierza właśnie do zredukowania i ewentualnie wyeliminowania negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko. Ma również na celu należyte zabezpieczenie nie tylko interesu skarżących, ale i mieszkańców okolicznych wsi. W wyroku z dnia 8 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 2169/11 (Lex nr 1152144) Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że analiza porealizacyjna ma na celu ograniczenie rzeczywistych uciążliwości dla nieruchomości sąsiednich. Jej sporządzenie jest w interesie właścicieli tych nieruchomości.

Podsumowując powyższe rozważania Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Kolegium oraz poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy B. są zgodne zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Przede wszystkim zaś żadna z podjętych w toku kontrolowanego postępowania decyzji nie jest obarczona wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 K.p.a. W toku niniejszego postepowania rozpoznano i szczegółowo przeanalizowano wszelkie możliwe zagrożenia i uciążliwości zamierzonego przedsięwzięcia wobec środowiska i dopiero na tej podstawie określono wpływ planowanej inwestycji na środowisko. W decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia prawidłowo wskazano warunki likwidacji i minimalizacji stwierdzonych zagrożeń.

Z tych wszystkich powodów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargi M. D., M. D., G. L. i J. K., o czym orzekł w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu G. L. oraz uczestnikowi postępowania J. B. i Sąd rozstrzygnął w pkt 2 i 3 sentencji wyroku kierując się dyspozycją art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 19 i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 zm.).

Na marginesie wspomnieć trzeba, że w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do zawieszenia postępowania w trybie art. 126 p.p.s.a. Nie zaistniała również żadna z przesłanek obligatoryjnych (art. 124 p.p.s.a.) jak i fakultatywnych (art. 125 p.p.s.a.), które uzasadniałyby zawieszenie przedmiotowego postępowania.

LS