Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 485/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-07-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz decyzję tego organu
Powołane przepisy: article: Art. 7, 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: Art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a  i c w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: Art. 149 ust. 1  pkt 7 w zw. z art. 146  ust. 1 pkt 2, art. 152
journal: Dz.U. 2004 nr 210 poz 2135
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki (spr.) WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. Sp. k. w N na decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 7 lutego 2018 r. nr [...], w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 27 grudnia 2017 r. nr [...], II. zasądza od Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz A Sp. z o.o. Sp. k. w N kwotę 1177 zł (słownie: tysiąc sto siedemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną przez Spółkę – A Sp. z o.o. S.k. w N (zwanej dalej skarżącą Spółką) - decyzją z dnia 7 lutego 2018 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) oraz art. 154 ust. 6 w zw. z art. 107 ust. 5 pkt 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1938 ze zm., zwanej dalej ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych) Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] 2017 r. nr [...] o oddaleniu odwołania od rozstrzygnięcia postępowania nr [...], prowadzonego w trybie konkursu ofert w rodzaju: rehabilitacja lecznicza w zakresie: fizjoterapia ambulatoryjna.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 25 lipca 2017 r. Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia ogłosił postępowanie konkursowe w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: rehabilitacja lecznicza w zakresie: fizjoterapia ambulatoryjna, na okres od dnia 1 października 2017 r. do dnia 30 czerwca 2022 r.

W wyniku przeprowadzonego postępowania wybrano oferty: C Sp. z o.o. w N oraz B Sp. z o.o. w K.

Od tego rozstrzygnięcia odwołanie wniosła skarżąca Spółka, podnosząc m.in., że wątpliwości budzi możliwość spełnienia przez oferenta - B Sp. z o.o. z siedzibą w K - wielu z ocenianych w postępowaniu konkursowym warunków wskazanych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1372 ze zm.), na dzień 17 lipca 2017 r., kiedy upływał termin składania ofert.

Decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...], Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia oddalił odwołanie skarżącej Spółki.

Uzasadniając swoje stanowisko organ wyjaśnił, że oferta skarżącej Spółki uplasowała się w rankingu końcowym na trzeciej pozycji, a do zawarcia umowy wybrano dwóch oferentów posiadających potencjał wykonawczy, który pozwolił na wyczerpanie wartości ogłoszonego postępowania.

Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy opisaną na wstępie decyzją Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] 2017 r. nr [...].

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie przepisów:

- art. 149 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w zw. z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej, poprzez ich nieprawidłową wykładnię lub/i niezastosowanie w niniejszej sprawie, które skutkowało nie odrzuceniem oferty - B Sp. z o.o. w K - mimo że oferta tego oferenta nie spełniała wymogu przewidzianego w ww. załączniku wobec braku dojazdu oraz dojścia dla świadczeniobiorców z niepełnosprawnością ruchową przy wejściu do obiektu w całym okresie związania ofertą, co miało znaczenie dla rozstrzygnięcia postępowania;

- art. 148 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, poprzez zaniechanie rzetelnego stosowania kryteriów wyboru ofert w toku postępowania, podczas gdy z tego przepisu wynika obowiązek porównania ofert według kryteriów wyboru wymienionych przez ustawodawcę, co miało znacznie dla rozstrzygnięcia postępowania;

- art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez jego niezastosowanie i niezapewnienie równego traktowania wszystkich oferentów, którzy ubiegali się o zawarcie umowy w przedmiotowym postępowaniu konkursowym, co miało znacznie dla rozstrzygnięcia postępowania;

- art. 132 ust. 1 i ust. 2, art. 134 ust. 1, art. 148, art. 152 ust. 1 i art. 154 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, poprzez wadliwe uznanie, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie doszło do naruszenia interesu skarżącego oraz zasad postępowania konkursowego w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, mimo że rozstrzygnięcie zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania skutkującym naruszeniem interesu prawnego skarżącego, co wpłynęło na treść zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] 2017 r.;

- art. 7 i art. 77 k.p.a. polegające na niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, skutkującego niewłaściwymi ustaleniami w zakresie miejsca przeprowadzenia weryfikacji oferenta z dnia 4 sierpnia 2017 r., możliwości uzyskania przez - B Sp. z o.o. w K - certyfikatu PN-EN ISO 9001:2009 co do lokalizacji w N przy ul. T, w tym podejrzenia posłużenia się przez - B Sp. z o.o. w K - certyfikatami poświadczającymi nieprawdę, jak również weryfikacji odnośnie możliwości realizacji świadczeń przez oferenta - B Sp. z o.o. w K- w zakresie objętym ofertą w lokalu w N przy ul. T przy uwzględnieniu, że lokal ten ma powierzchnię jedynie ok. 60 m2, co wpłynęło na treść zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] 2017 r.;

- art. 80 § 1 k.p.a. przez dokonanie oceny istotnych dla sprawy materiałów dowodowych w oparciu o przesłanki ustalone w toku postępowania, niezgodnie z przepisami prawa oraz wbrew zasadom logiki, w szczególności co do dokumentu "wynik weryfikacji oferenta" z dnia 4 sierpnia 2017 r. oraz certyfikatu PN-EN ISO 9001:2009 w zakresie dotyczącym lokalizacji w N przy ul. T, co wpłynęło na treść zaskarżonej decyzji poprzedzającej jej decyzji Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia 27 grudnia 2017 r.

Wyrokiem z dnia 6 września 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 366/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w punkcie pierwszym uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 27 grudnia 2017 r. nr [...], a w punkcie drugim zasądził od organu na rzecz skarżącej Spółki zwrot kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wydanego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że za zasadne uznał twierdzenie skarżącej Spółki, iż oferta złożona przez – B Sp. z o.o. z siedzibą w K - nie spełnia wymogu przewidzianego w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1522 ze zm.). Zgodnie z Lp. 1 tego załącznika przy wejściu do obiektu powinny znajdować się dojazdy oraz dojścia dla świadczeniobiorców z niepełnosprawnością ruchową. Tymczasem jak wynika z formularza weryfikacji oferenta komisja konkursowa dokonując w dniu 4 sierpnia 2017 r. weryfikacji stwierdziła, że "Zakład fizjoterapii zlokalizowany jest na parterze z tymczasowym dostępem dla osób z niepełnosprawnością ruchową (ruchoma płyta drewniana - różnice poziomów około 10 cm). Oferent zobowiązał się do uzupełnienia braku w ciągu 2 dni roboczych i dostawy dokumentacji fotograficznej". Treść cytowanego protokołu potwierdza zatem, że w momencie składnia oferty spółka B Sp. z o.o. w K nie spełniała wszystkich wymogów jakie musi spełniać podmiot biorący udział w konkursie ofert. "Ruchomej płyty drewnianej" nie można bowiem, zdaniem Sądu uznać za dojazd oraz dojście dla świadczeniobiorców z niepełnosprawnością ruchową. Sąd stwierdził, że ruchoma drewniana płyta, która ma służyć za podjazd dla osób niepełnosprawnych w budynku użyteczności publicznej w sposób oczywisty narusza także znajdujący w takim przypadku zastosowanie § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. jedn., Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 , dalej rozporządzenie w sprawie warunków technicznych). Zgodnie z treścią wskazanego przepisu do wejść do budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej powinny być doprowadzone od dojść i dojazdów, o których mowa w § 14 ust. 1 i 3, utwardzone dojścia o szerokości minimalnej 1,5 m, przy czym co najmniej jedno dojście powinno zapewniać osobom niepełnosprawnym dostęp do całego budynku lub tych jego części, z których osoby te mogą korzystać.

Sąd wskazał, że zgodnie z treścią treści § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1372) oferent, który deklaruje spełnianie warunku podlegającego ocenie, jest obowiązany go spełniać w okresie związania ofertą oraz przez cały okres realizacji umowy, chyba że przepisy rozporządzenia stanowią inaczej. Związanie ofertą następuje w dniu jej złożenia, a nie wyboru. Nie jest zatem możliwe późniejsze uzupełnienie jej braków. W zaskarżonej decyzji organ wskazał, że spółka B Sp. z o.o. w K złożyła wyjaśnienia w trybie § 17 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz. U z 2014 r., poz. 1980 ze zm.), a komisja konkursowa przyjęła wyjaśnienia, w których spółka B Sp. z o.o. w K zawiadomiła NFZ o zainstalowaniu nowego podjazdu. Zdaniem Sądu, złożenie wyjaśnień w ww. trybie ma na celu odniesienie się przez oferenta do wątpliwości organu odnośnie istniejącego (zastanego) stanu faktycznego i nie może powodować jego zmiany. W realizowanym przypadku nie wyjaśniono zastanego w trakcie kontroli stanu faktycznego sprawy, lecz dokonano jego nowej kreacji poprzez wykonanie metalowego podjazdu nieistniejącego w dniu przeprowadzania weryfikacji.

Z tych przyczyn Sąd pierwszej instancji za uzasadniony uznał zarzut naruszenia art. 149 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy o ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w zw. z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1522 ze zm.). Naruszenie to w ocenie Sądu miało istotny wpływ na wynik postępowania, bo skoro oferta spółki B Sp. z o.o. w K nie spełniała na dzień jej złożenia wymogu posiadania dojazdu oraz dojścia dla świadczeniobiorców z niepełnosprawnością ruchową to powinna zostać odrzucona.

Mając na uwadze powyższe naruszenie, jednocześnie uznając pozostałe zarzuty za niezasadne, Sąd uchylił wydane w sprawie decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.; dalej: P.p.s.a.) w zw. z art.135 P.p.s.a.

W skardze kasacyjnej od tego wyroku Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie lub/i niewłaściwą wykładnię, tj.

- art. 149 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w zw. z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1522 ze zm.) w zw. z § 16 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, poprzez uznanie, że oferta - B Sp. z o.o. w K - powinna podlegać odrzuceniu z uwagi na brak wymaganego dojścia i dostępu do wejścia do budynku dla osób z niepełnosprawnością ruchową, podczas gdy z dokumentów zalegających w aktach sprawy wynika, że w chwili weryfikacji istniał podest drewniany (płyta drewniana) niwelujący różnicę poziomów ok. 10cm, pomiędzy utwardzonym chodnikiem stanowiącym wejście do budynku, a utwardzonym parkingiem, przy chodniku, zapewniający dostęp dojazdu i dojścia do budynku dla osób niepełnosprawnych, zastępowanie zaś jednego rodzaju podestu drugim rodzajem (podesty mogą być drewniane, stalowe, czy betonowe) nie świadczy o kwalifikowanym braku skutkującym odrzuceniem oferty;

- § 17 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz. U z 2014 r., poz. 1980 ze zm.) poprzez uznanie, że niedopuszczalne było przyjęcie przez komisję konkursową wyjaśnień oferenta dotyczących dokonanej zamiany podestu drewnianego na podest stalowy, gdyż doprowadziło to do usunięcia braku oferty, podczas gdy z dokumentów zalegających w aktach sprawy nie można wysnuć wniosku, że oferta była obciążona kwalifikowanym brakiem skutkującym odrzuceniem oferty, a co za tym idzie wyjaśnienia oferenta w tym przedmiocie nie mogą zostać poczytane za niedopuszczalne uzupełnienie oferty.

II. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy

- art. 145 § 1 pkt 1 lit a P.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędną ocenę przez Sąd I instancji materiału dowodowego, w sposób nieznajdujący odzwierciedlenia w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy, a tym samym wykraczająca poza te akta (brak jednoznacznych podstaw do dokonania wykładni zapisu protokołu dokonanej przez Sąd I instancji) oraz niewzięcie pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy w celu sprawdzenia, czy rzeczywiście doszło do naruszenia art. 149 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 146 ust. 1 pkt 2 i czy miało to wpływ na wynik sprawy, a także poprzez brak jednoznacznego wskazania, jaki dowód w aktach sprawy wskazuje na niespełnianie konkretnych norm technicznych przez podjazd drewniany skutkujących przyjęciem, że w chwili weryfikacji w miejscu udzielania świadczeń nie było wymaganego dojścia i dostępu do wejścia do budynku dla osób niepełnosprawnych, podczas gdy w aktach sprawy brak jest dowodu, na podstawie którego można by stanowczo stwierdzić to, że oferta podmiotu B Sp. z o.o. podlegała odrzuceniu.

Podnosząc te zarzuty skarżący organ wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, a w razie nie uwzględnienia ww. wniosku (art. 176 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 185 § 1 P.p.s.a.), a z ostrożności procesowej o uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie wyroku w całości oraz rozpoznanie skargi i oddalenie skargi w całości (art. 176 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 188 P.p.s.a.); rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca Spółka wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przepisanych.

Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2021 r., sygn. akt II GSK 253/19, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sadowi Administracyjnemu w Krakowie.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionej podstawie naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.. Przepis ten określa niezbędne elementy uzasadnienia, do których należy m.in. wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Podstawa prawna rozstrzygnięcia obejmuje wskazanie zastosowanych przepisów oraz wyjaśnienie przyjętego przez sąd sposobu ich wykładni i zastosowania. W orzecznictwie wskazuje się, że wskazanie pełnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie pozwala na skontrolowanie przez strony postępowania i Naczelny Sąd Administracyjny, jakimi przesłankami kierował się sąd I instancji przy wydawaniu rozstrzygnięcia i czy nie popełnił błędów w swoim rozumowaniu.

Wyjaśniono, że sporządzenie uzasadnienia jest czynnością następczą w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia, stąd też tylko w niektórych sytuacjach naruszenie normy prawnej z art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. Pamiętać bowiem należy, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. będzie usprawiedliwiony wówczas, gdy pomiędzy tym uchybieniem, a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego będzie istniał potencjalny związek przyczynowy. Do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia Sądu I instancji, ze względu na brak możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a taka sytuacja zachodzi w rozpoznawanej sprawie.

Sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja naruszają prawo materialne w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż przy prawidłowym zastosowaniu norm prawnych oferta uczestnika postępowania (którego oferta została wybrana) powinna być odrzucona w oparciu o art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Zgodnie z tym przepisem odrzuca się ofertę jeżeli oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz szczegółowych warunków umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 2. Z kolei art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych stanowi, że Prezes Funduszu określa szczegółowe warunki umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej, obejmujące w szczególności obszar terytorialny, dla którego jest przeprowadzone postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, z uwzględnieniem taryfy świadczeń w przypadku jej ustalenia w danym zakresie. Istotnym dla dalszych rozważań jest także art. 146 ust. 2 ustawy o świadczeniach, stanowiący, że szczegółowe warunki umów, o których mowa w ust. 1 pkt 2 nie mogą dotyczyć warunków realizacji danego świadczenia gwarantowanego, określonych w rozporządzeniach wydanych na podstawie art. 31d.

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 31d ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wydane zostało rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1522 ze zm.). Załącznik nr 1 do tego rozporządzenia zawiera wykaz oraz warunki realizacji świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej, przy czym warunki dotyczące świadczeń realizowanych w warunkach ambulatoryjnych określone zostały w Lp.1, w tym warunki lokalowe. Zgodnie z Lp.1 pkt 1 przy wejściu do obiektu znajdują się dojazdy oraz dojścia dla świadczeniobiorców z niepełnosprawności ruchową.

W przepisach tego rozporządzenia, ani też w żadnym innym akcie prawnym wskazanym w ogłoszeniu o konkursie, zawierającym wymagania w odniesieniu do oferentów przystępujących do postępowania, a tym samym stanowiących formalną i merytoryczną podstawę do wyboru oferty i rozstrzygnięcia konkursowego, nie ma żadnych norm techniczno – budowlanych, czy też innych wymagań dotyczących dojazdów i dojść dla świadczeniobiorców z niepełnosprawnością ruchową. Przepisy wskazane w ogłoszeniu o konkursie nie zawierają również żadnego odesłania w zakresie standardów i wymagań odnoszących się do konstrukcji, materiału czy też technologii wykonania dojść i dojazdów dla osób z niepełnosprawnością ruchomą.

Niemniej jednak nie powinno budzić wątpliwości, że chodzi o takie rozwiązanie, które usuwa barierę dostępności do lokalu dla osób z niepełnosprawnością ruchową.

W rozpoznawanej sprawie, co wynika z akt postępowania, pomiędzy parkingiem a chodnikiem była pochylnia drewniana niwelująca 10 centymetrową różnicę poziomów, określona w formularzu z weryfikacji jako "ruchoma płyta drewniana". Wyrażając pogląd, że "ruchomej płyty drewnianej" nie można uznać za dojazd oraz dojście dla świadczeniobiorców z niepełnosprawnością ruchomą, gdyż powinny być one "stabilne oraz umożliwiające wygodne a przede wszystkim bezpieczne wejście do budynku" Sąd I instancji nie uzasadnił powodów, dla których przyjął, że pochylnia jest niestabilna, nie zapewnia bezpieczeństwa, także nie wskazał przyczyn przyjęcia, że miała ona charakter "prowizoryczny". Ta wadliwość uzasadnienia wyroku uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie kontroli instancyjnej orzeczenia w zakresie przyjęcia, że doszło do naruszenia przepisu Lp.1 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1522 ze zm.)., a tym samym, że istniały przesłanki do odrzucenia oferty z powodu niespełnienia wymaganych warunków określonych w przepisach prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny oczywiście dostrzega to, że wymiana pochylni (płyty) z drewnianej na metalową stanowiła reakcję oferenta na sugestie komisji weryfikującej ofertę w planowanym miejscu świadczenia opieki zdrowotnej. Niemniej jednak ocena komisji, że pochylnia metalowa będzie bardziej stabilna, a drewniana to rozwiązanie tymczasowe, nie przesądzała o niespełnieniu przesłanki określonej w załączniku nr 1 powołanego wyżej rozporządzenia w dacie składania oferty.

Przedmiotem postępowania w sprawie zawierania umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w tej sprawie było świadczenie gwarantowane (rehabilitacja lecznicza). Zgodnie zatem z powołanym już art. 146 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych szczegółowe warunki umów nie mogły dotyczyć warunków realizacji określonych w rozporządzeniach wydanych na podstawie art. 31d (w tym wypadku określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej; Dz. U. z 2013 r., poz. 1522 ze zm.). Oznacza to, że podstawę odrzucenia oferty z powodu naruszenia warunków określonych w przepisach rozporządzenia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji stanowiła przesłanka niespełnienia wymaganych warunków określonych w przepisach prawa, o której mowa w art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Przesłanka ta obejmuje, co należy wyraźnie podkreślić niespełnienie warunków wymaganych w przepisach obowiązujących oferentów w danym konkursie, wskazanych w ogłoszeniu konkursowym. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji stwierdził, że "ruchoma płyta drewniana" w sposób oczywisty narusza znajdujący w takim przypadku zastosowanie § 16 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W uzasadnieniu wyroku nie wskazano, ani przyczyn, dla których Sąd przyjął, że powołany przepis ma w tym przypadku zastosowanie, ani też czy to "oczywiste" jego naruszenie stanowiło przesłankę do odrzucenia oferty, z powodu naruszenia warunków określonych w § 16 ust.1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Jak podał Naczelny Sąd Administracyjny nie sposób jednoznacznie ustalić czy Sąd pierwszej instancji zastosował przepis rozporządzenia wydanego w oparciu o ustawę z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn., Dz.U z 2020 r., poz. 1333) jako wzorzec kontroli legalności decyzji i przesłankę do przyjęcia, że jego naruszenie powinno skutkować odrzuceniem oferty, czy jedynie jako argument dla wykazania, że nie spełnione zostały warunki lokalowe w zakresie dojść i dojazdów dla osób z niepełnosprawnością ruchomą, o których mowa w przepisie Lp.1 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1522 ze zm.).

Nawet przy założeniu, że odniesienie się do normy techniczno-budowlanej stanowiło jedynie wskazówkę interpretacyjną dla zastosowania przepisu Lp1 pkt 1 załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej, nie jest jasne, dlaczego Sąd I instancji uznał, że "ruchoma drewniana płyta" w sposób oczywisty" narusza § 16 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Przepis ten określa minimalną szerokość dojścia, oraz to, że dojście ma być utwardzone, przy czym przepisy nie określają w jaki sposób ma być utwardzone dojście. Nie wskazują także rozwiązania jakie należy przyjąć, w sytuacji, w której pomiędzy, tak jak w tej sprawie, dojazdem (parking) a dojściem (chodnik) istnieje różnica poziomów. Swoboda inwestorska w tym zakresie obwarowana jest jedynie warunkiem, aby jedno z dojść do obiektu zapewniało osobom niepełnosprawnym dostęp do całego budynku lub tych jego części, z których osoby te mogą korzystać.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekając ponownie

w sprawie zważył co następuje.

Zgodnie z art. 152 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. jedn., Dz. U. z 2021 r., poz. 1285 ze zm., zwanej dalej ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych), świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga (do sądu administracyjnego) na zasadach określonych w art. 153 i 154 tej ustawy. Zasady przeprowadzania postępowania, o których mowa w art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zostały określone w ww. Dziale VI tej ustawy.

Wyrazem realizacji zasady zapewniającej równe traktowanie świadczeniodawców jest wynikająca z przepisów art. 146 ust. 1 pkt 1, 2, 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych delegacja do wydania przez Prezesa Funduszu dokumentów określających przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteria oceny ofert oraz warunki wymagane od świadczeniodawców, przy czym stosownie do art. 146 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych Prezes Funduszu przed określeniem przedmiotu postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteriów oceny ofert i warunków wymaganych od świadczeniodawców zasięga opinii właściwych konsultantów krajowych. Wydawanie wzmiankowanych dokumentów, niebędących decyzjami administracyjnymi w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 24 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 263/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA.), jest wynikiem kompetencji Prezesa NFZ z zakresu kierowania ustawową i statutową działalnością organu. W ramach pragmatyki tego kierowania, w tym wykonywania nałożonych ustawą zadań, Prezes NFZ, w drodze delegacji z art. 146 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych podejmuje zarządzenia. Obejmują one istotne zagadnienia/elementy związane z postępowaniem prowadzonym w trybie konkursu ofert dotyczącym umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, określając warunki zawierania tych umów dla poszczególnych rodzajów świadczeń. Oferent (świadczeniodawca) jest zobowiązany do przygotowania i złożenia oferty zgodnie z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów. Mają one bowiem charakter wzorca umownego (art. 384 kodeksu cywilnego). Warunki wymagane od świadczeniodawców (art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych), to ustalone przez Prezesa NFZ warunki sine qua non uczestnictwa w postępowaniu. Dotyczą one m.in. organizacji udzielania świadczeń. Formułowane są w ten sposób, że można je spełniać albo nie - spełnianie warunków nie podlega stopniowaniu.

Niespełnianie warunków wymaganych od świadczeniodawców skutkuje odrzuceniem oferty w części jawnej postępowania konkursowego, kiedy to ustala się (m.in.), które z ofert spełniają warunki, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Zgodnie z art. 149 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, odrzuca się ofertę:

1) złożoną przez świadczeniodawcę po terminie;

2) zawierającą nieprawdziwe informacje;

3) jeżeli świadczeniodawca nie określił przedmiotu oferty lub nie podał proponowanej liczby lub ceny świadczeń opieki zdrowotnej;

4) jeżeli zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia;

5) jeżeli jest nieważna na podstawie odrębnych przepisów;

6) jeżeli świadczeniodawca złożył ofertę alternatywną;

7) jeżeli oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz w szczegółowych warunkach umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 2;

8) złożoną przez świadczeniodawcę, z którym w okresie 5 lat poprzedzających ogłoszenie postępowania, została rozwiązana przez oddział wojewódzki Funduszu umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie lub rodzaju odpowiadającym przedmiotowi ogłoszenia, bez zachowania okresu wypowiedzenia z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy.. ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Powyższy przepis ustawy o świadczeniach wymienia zatem enumeratywnie przypadki (przyczyny) odrzucenia oferty; skonstruowany jest w ten sposób, że wystąpienie którejkolwiek z tych przyczyn powoduje konieczność (przymus) odrzucenia oferty, bez możliwości podjęcia przez organ innej decyzji.

W myśl z kolei art. 146 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych Prezes Funduszu określa

1) przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej;

2) szczegółowe warunki umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, obejmujące w szczególności obszar terytorialny, dla którego jest przeprowadzane postepowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, z uwzględnieniem taryfy świadczeń w przypadku jej ustalenia w danym zakresie.

Ust. 2 art. 146 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych stanowi natomiast, ze szczegółowe warunki umów, o których mowa w ust. 1 pkt 2, nie mogą dotyczyć warunków realizacji danego świadczenia, określonych w rozporządzeniach wydanych na podstawie art. 31d ustawy.

Stosownie do treści art. 31d ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzeń, w poszczególnych zakresach, o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 1-8 i 10-13, wykazy świadczeń gwarantowanych wraz z określeniem:

1) poziomu lub sposobu finansowania danego świadczenia gwarantowanego, o którym mowa w art. 18, art. 33 i art. 41, mając na uwadze treść rekomendacji oraz uwzględniając kryteria określone w art. 31a ust. 1;

2) warunków realizacji danego świadczenia gwarantowanego, w tym dotyczących personelu medycznego i wyposażenia w sprzęt i aparaturę medyczną, mając na uwadze konieczność zapewnienia wysokiej jakości świadczeń opieki zdrowotnej oraz właściwego zabezpieczenia tych świadczeń.

Zdaniem składu orzekającego ponownie Sądu wykładnia art. 149 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych prowadzi zatem do takiego wniosku, że niespełnienie wymogów koniecznych określonych w przepisach prawa – w tym w rozporządzeniach tzw. koszykowych – skutkuje odrzuceniem oferty. Oferent nie spełnia bowiem wtedy wymogów koniecznych w rozumieniu art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych i taka oferta podlega na tej podstawie odrzuceniu (tak również Agnieszka Pietraszewska – Macheta w: Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Komentarz. Warszawa2018, 3 wydanie, s. 909).

Jednym z wymogów koniecznych, określonych w przepisach prawa, jaki powinien spełnić w rozpoznawanej sprawie każdy z oferentów przedmiotowego konkursu, był wymóg przewidziany w Załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej (Dz. U. z 2021 r. poz. 265). Zgodnie z Lp. 1, pkt 1) warunków lokalowych wspólnych tego załącznika przy wejściu do obiektu powinny znajdować się dojazdy oraz dojścia dla świadczeniobiorców z niepełnosprawnością ruchową.

Nie jest to zatem jeden ze szczegółowych warunków umów, o których mowa w art. 146 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, lecz jeden, podkreślić należy ponownie, z koniecznych warunków

do spełnienia przez każdego oferenta, wynikający z przepisów prawa, obowiązujących oferentów w przedmiotowym konkursie, wskazanych w ogłoszeniu konkursowym, co potwierdza choćby wskazanie w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, gdzie stwierdził organ: "W ogłoszeniu postępowania o ww. numerze zostały wskazane niżej wymienione akty prawne, które zawierały m. in. wymagania określone przez Ministra Zdrowia i Prezesa Narodowego funduszu zdrowia (...) w odniesieniu do oferentów przystępujących do postępowania, a także stanowiły formalną i merytoryczną podstawę do wyboru ofert rozstrzygnięcia konkursowego, tj.: (...) 8. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1522 ze zm.) (...)."

Istotnie, w ogłoszeniu tym, jak wynika z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, wymieniono także dwa Zarządzenia Prezesa NFZ, lecz ponad wszelką wątpliwość wymóg, by przy wejściu do obiektu, w którym oferent będzie świadczył usługi, powinny znajdować się dojazdy oraz dojścia dla świadczeniobiorców z niepełnosprawnością ruchową, nie jest szczegółowym warunkiem umów o udzielenie świadczeń, określonym przez Prezesa NFZ. Zarządzenia Prezesa NFZ kształtują bowiem treść umowy i zawierają takie postanowienia, które muszą być wprowadzone przez strony wprost lub pośrednio do umowy. Stanowią one więc kwalifikowany wzorzec wyznaczający treść stosunku prawnego, oddziałujący na treść, ale zewnętrzny wobec umowy (por. wyrok SN z dnia 30 marca 2012 r., sygn. akt III CSK 217/11; LEX nr 1224682).

Potwierdza to także treść wymienionych w ogłoszeniu przedmiotowego konkursu Zarządzeń Prezesa NFZ. Pierwsze z nich nr [...] z dnia 30 grudnia 2016 r. określa przedmiot postępowania oraz szczegółowe warunku umów.

Drugie z nich – Zarządzenie nr [...] z dnia 14 marca 2017 r. określa szczegółowe warunki postępowania dotyczącego zawierania umów, w tym sposób przygotowania i składania ofert oraz wnoszenia środków odwoławczych.

Co prawda, w § 6 pierwszego ze wskazanych Zarządzeń jest nawiązanie do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej (Dz. U. z 2021 r., poz. 265) w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej, ale nie jest to implementowanie w treści zarządzenia postanowień tego rozporządzenia, lecz określenie jako obowiązek, który musi spełnić każdy świadczeniodawca realizujący umowę.

Nie mniej jednak, zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie oferent - B Sp. z o.o. w K – nie spełnił warunku wynikającego z przepisów prawa – określonego w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej (Dz. U. z 2021 r., poz. 265) i to z tego powodu, jego oferta winna zostać odrzucona, a nie z powodu niespełnienia szczegółowych warunków umów.

Wprawdzie niezbyt szczęśliwe jest zredagowanie wskazanego jednego z obowiązków, jaki musi spełnić każdy ze świadczeniodawców, ale też trudno wyobrazić sobie sytuację, aby jedna ze stron umowy nie spełniała ogólnych warunków wynikających z przepisów prawa przystępując do zawarcia umowy.

Wobec powyższego Sąd stoi ponownie na stanowisku, że niespełnienie przez oferenta - B Sp. z o.o. w K – warunku wynikającego z przepisów prawa – musiało skutkować bezwzględnym obowiązkiem odrzucenia oferty tego oferenta, na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Zdaniem Sądu trafna jest bowiem ocena skarżącej Spółki, że wskazany oferent nie spełnił tego warunku w dniu składania oferty.

W ocenie Sądu, aby stwierdzić, czy zasadny jest postawiony w tym zakresie przez skarżącą Spółkę zarzut, należało ocenić, co to oznacza, że przy wejściu do obiektu znajdują się dojazdy oraz dojścia dla świadczeniobiorców z niepełnosprawnością ruchową.

Zdaniem Sądu użycie przez ustawodawcę w treści tego warunku sformułowania - "znajdują się" - oznacza, że musi to być w znaczeniu językowym, jakaś rzecz doprowadzona do jakiegoś gotowego stanu, rzecz, która już istnieje. Oczywiście, chodzi tu więc, z celowościowego punktu widzenia o stan zrealizowania tej rzeczy, a nie jakiś stan przejściowy, zastępczy, prowizoryczny, tymczasowy.

Pośrednio o takiej wykładni treści tego warunku przekonuje wymóg wynikający z § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm.). Podkreślić przy tym należy, że odwołanie się do tego przepisu jest więc wskazówką interpretacyjną i ma jedynie na celu wykazanie niespełnienia warunku przez jednego z oferentów (przez Spółkę B Sp. z o.o. w K), wynikającego z przepisów wskazanego rozporządzenia koszykowego, a nie jest to wzorzec kontroli legalności wydanych w niniejszej sprawie decyzji.

Zgodnie z treścią wskazanego przepisu do wejść do budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej powinny być doprowadzone od dojść i dojazdów, o których mowa w § 14 ust. 1 i 3, utwardzone dojścia o szerokości minimalnej 1,5 m, przy czym co najmniej jedno dojście powinno zapewniać osobom niepełnosprawnym dostęp do całego budynku lub tych jego części, z których osoby te mogą korzystać.

Zasadnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny, że w przepisach prawnych nie określono w jaki sposób ma być utwardzone dojście do wyżej wymienionych budynków, nie określono również technologii wykonania tych dojść. Inwestor w tym zakresie podejmuje decyzję w sposób dowolny. Chodzi jednak o takie wykończenie nawierzchni tego dojścia, by nie istniała bariera dojścia osób niepełnosprawnych do wskazanych w przepisie budynków. To czym nawierzchnia dojścia zostanie utwardzona jest dowolna, byle by spełniała jeden warunek - powierzchnia będzie antypoślizgowa o szerokości co najmniej 1,5 m. i będzie stabilna, niezagrażająca bezpieczeństwu osób z niepełnosprawnością ruchową. Może być więc utwardzone dojście nawet panelami drewnianymi, byle były antypoślizgowe i zapewniały swobodny dostęp osoby niepełnosprawnej poruszającej się na wózku inwalidzkim.

Skoro z formularza weryfikacji oferenta B Sp. o.o. w K (k. 619 akt administracyjnych) wynika, że komisja konkursowa dokonując w dniu 4 sierpnia 2017 r. weryfikacji stwierdziła, że "Zakład fizjoterapii zlokalizowany jest na parterze z tymczasowym dostępem dla osób z niepełnosprawnością ruchową (ruchoma płyta drewniana - różnice poziomów około 10 cm), to zdaniem Sądu trudno nazwać to i przyjąć, iż spełniony został przez tego oferenta warunek wynikający z przepisów prawa, że w obiekcie gdzie będzie świadczył usługi rehabilitacyjne znajdują się dojazdy oraz dojścia dla świadczeniobiorców z niepełnosprawnością ruchową.

Sąd podtrzymuje więc stanowisko, że treść cytowanego protokołu potwierdza, że w momencie składnia oferty Spółka B Sp. z o.o. w K nie spełniała wszystkich wymogów jakie musi spełniać podmiot chcący wziąć udział w konkursie ofert. "Ruchomej płyty drewnianej" nie można uznać za dojazd oraz dojście dla świadczeniobiorców z niepełnosprawnością ruchową. Dojazd oraz dojście dla pacjentów z niepełnosprawnością ruchową powinny być stabilne oraz umożliwiać tym osobom swobodne, wygodne, a przede wszystkim bezpieczne wejście do budynku. Tymczasem zastane w trakcie kontroli rozwiązanie miało charakter jedynie prowizoryczny. Z tej racji nie mogło ono być desygnatem podjazdu dla osób niepełnosprawnych, na co wskazuje także wykładnia pojęcia "utwardzone dojścia" z § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm.) – tj. zrealizowane, stabilne, trwałe, umożliwiające swobodne, bez barier i trudności dostanie się osób z niepełnosprawnością ruchową do budynku.

Nieprawidłowe jest więc stanowisko organu, że oferta Spółki B Sp. z o.o. w K spełniała wszystkie wymogi. Sąd podziela stanowisko skarżącej Spółki, że najpóźniej w dniu upływu terminu składania ofert, oferent powinien spełniać wszystkie warunki podlegające ocenie. Zgodnie bowiem z treścią treści § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1372 ze zm.), oferent, który deklaruje spełnianie warunku podlegającego ocenie, jest obowiązany go spełniać w okresie związania ofertą oraz przez cały okres realizacji umowy, chyba że przepisy rozporządzenia stanowią inaczej. Związanie ofertą następuje w dniu jej złożenia, a nie wyboru. Nie jest zatem możliwe późniejsze uzupełnienie jej braków. W zaskarżonej decyzji organ wskazał, że Spółka B Sp. z o.o. w K złożyła wyjaśnienia w trybie § 17 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz. U z 2014 r., poz. 1980 ze zm.), komisja konkursowa przyjęła wyjaśnienia, w których Spółka B Sp. z o.o. w K zawiadomiła NFZ o zainstalowaniu nowego podjazdu. Zdaniem Sądu, złożenie wyjaśnień w ww. trybie ma na celu odniesienie się przez oferenta do wątpliwości organu odnośnie istniejącego (zastanego) stanu faktycznego i nie może powodować jego zmiany. W realizowanym przypadku nie wyjaśniono zastanego w trakcie kontroli stanu faktycznego sprawy lecz dokonano jego nowej kreacji poprzez wykonanie metalowego podjazdu nie istniejącego w dniu przeprowadzania weryfikacji. Złożone przez Spółkę B Sp. z o.o. w K wyjaśnienia mogły zatem dotyczyć tylko i wyłącznie istniejącego "podjazdu" lub jego braku. Nie mogły natomiast prowadzić do usunięcia braków oferty poprzez zamontowanie podjazdu metalowego. To że brak w tym zakresie został usunięty przez tego oferenta w terminie późniejszym, nie mogło w żaden sposób sanować niespełnienie warunku podlegającego ocenie przez tego oferenta.

Podniesiony zatem przez skarżącą Spółkę - zarzut naruszenia art. 149 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w zw. z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej (Dz. U. z 2021 r., poz. 265) - okazał się zasadny.

Powyższe świadczy jeszcze o jednej kwestii. Mianowicie, chodzi o kwestię, czy oferta spółki B Sp. z o.o. w K zawierała nieprawdziwe informacje (art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych). Zawarcie w ofercie nieprawdziwych informacji przez oferenta skutkuje, w świetle treści art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych odrzuceniem oferty. Nie każda jednakże nieprawdziwa informacja stanowi podstawę do odrzucenia oferty. Nieprawdziwość musi dotyczyć okoliczności, które wpływają w jakikolwiek sposób na wynik postepowania (zob. Agnieszka Pietraszewska – Macheta w: Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Komentarz, Warszawa 2018, s. 902).

Otóż zdaniem Sądu oferent Spółka B Sp. z o.o. w K w formularzu ofertowym oświadczył, że w okresie związania ofertą oraz przez cały okres realizacji umowy oferent spełnia i będzie spełniał wymagania określone w rozporządzeniach ministra zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych w zakresie będącym przedmiotem niniejszego postępowania (k. 61 akt administracyjnych) oraz, że spełnia inne wymogi określone w odrębnych przepisach dla podmiotów udzielających świadczeń opieki zdrowotnej (k. 81 akt administracyjnych). Składając oświadczenie o tej treści, wobec ustaleń komisji konkursowej w formularzu weryfikacji oferenta spółki B sp. o.o. w K (k. 619 akt administracyjnych), spółka ta potwierdziła nieprawdziwość złożonych informacji w zakresie spełniania w dniu złożenia oferty wymogu, że przy obiekcie tego oferenta znajdują się dojazdy oraz dojścia dla świadczeniobiorców z niepełnosprawnością ruchową. Również już z tej samej przyczyny – zaistnienia przesłanki art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych – oferta ta winna zostać odrzucona.

W odniesieniu natomiast do podniesionego przez skarżącą Spółkę zarzutu - braku możliwości realizacji przez spółkę B Sp. z o.o. w K świadczeń w lokalu przy ul. T w N z uwagi na jego zbyt małą powierzchnię oraz realizacją przez tego oferenta pod wskazanym adresem także innych działalności – Sąd stwierdził, jak poprzednio, że brak jest przepisów określających minimalne wymagania w odniesieniu do powierzchni dla pomieszczeń, w których mają być realizowane świadczenia opieki zdrowotnej w przedmiotowym zakresie, tj. fizjoterapii ambulatoryjnej. Podkreślić należy, że z treści protokołu weryfikacji oferenta z dnia 4 sierpnia 2017 r. (k. 109 akt administracyjnych) wynika, że w budynku przy ul. T w N komisja konkursowa opisała pomieszczenia do udzielania świadczeń: sale do kinezyterapii, sale gimnastyczne, pomieszczenia do hydroterapii i fizykoterapii. Jak jednak wynika z dalszej treści protokołu weryfikacji komisja konkursowa stwierdziła w przedmiotowym lokalu w pomieszczeniu do fizykoterapii 3 boksy zabiegowe przeznaczone do realizacji zabiegów: elektroterapii, światłolecznictwa i magnetoterapii, laseroterapii oraz zabiegów terapii diatermii krótkofalowej. Zauważyć w związku z tym należy, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej (Dz. U. z 2021 r., poz. 265), w Załączniku nr 1 - Wykaz oraz warunki realizacji świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej - dla świadczenia Fizjoterapia ambulatoryjna – zabieg fizjoterapeutyczny - w ust. 4 dotyczącym elektrolecznictwa (3), leczenia polem elektromagnetycznym (w tym diatermii krótkofalowej i mikrofalowej (4.2), światłolecznictwa (5), wskazano Wymagane warunki dotyczące pomieszczeń. W pkt 1) ust. 4 wskazano zatem - zabiegi światłolecznictwa i elektrolecznictwa powinny być udzielane w osobnych pomieszczeniach (boksach), posiadających ściany o wysokości co najmniej 2,0 m, umożliwiających stosowanie wspólnej wentylacji mechanicznej. W pkt 2) ust. 4 wskazano natomiast, że diatermie krótkofalowe i mikrofalowe powinny być instalowane w oddzielnych pomieszczeniach (boksach), odpowiednio zabezpieczonych przed szkodliwym oddziaływaniem promieniowania elektromagnetycznego na otoczenie. Zawarty jednakże w treści protokołu weryfikacji z dnia 4 sierpnia 2017 r. oferenta spółki B Sp. z o.o. w K opis nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, czy prawidłowe jest stanowisko organów w tym zakresie wobec zastrzeżeń skarżącej Spółki o braku możliwości realizacji świadczeń gwarantowanych w lokalu przy ul. T w N przez tego oferenta. W związku z tym budzi zastrzeżenia Sądu brak dokonania dogłębnej weryfikacji przez orzekające organy, czy również i w tym aspekcie – wymaganych warunków pomieszczeń do realizacji wskazanych świadczeń gwarantowanych – wskazany oferent spełniał w dniu składania oferty i te wymogi. Orzekające organy nie poczyniły w tym względzie wnikliwych ustaleń. Nie jest wiadomo, w jaki sposób boksy, które komisja konkursowa stwierdziła w lokalu oferenta zostały wydzielone z przestrzeni, czy przegrodami i z jakiego materiału, czy też ścianami i z jakiego materiału. Nic nie jest też wiadomo o ich wysokości, a przecież dla zabiegów światłolecznictwa i elektrolecznictwa wysokość ścian boksów musi mieć co najmniej 2,0 m, a nadto muszą one umożliwiać stosowanie wspólnej wentylacji mechanicznej. Organy nie wyjaśniły też kwestii, czy te same boksy służą do realizacji kilku świadczeń takich jak zabiegi: elektroterapii, światłolecznictwa i magnetoterapii, laseroterapii oraz terapii diatermii krótkofalowej). Wskazać bowiem należy, że jeżeli przepisy prawa wymagają dla niektórych pomieszczeń, czy urządzeń (diatermii) "odrębności", "oddzielności", to nie chodzi o tylko "rozdzielność czasową" w realizacji tych świadczeń, lecz o oddzielność miejsca (pomieszczenia), w jakich każde z nich będzie realizowane (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 444/19). Skoro urządzenie diatermii krótkofalowej i mikrofalowej powinno być instalowane w oddzielnych pomieszczeniach (boksach) i to odpowiednio zabezpieczonych przed szkodliwym oddziaływaniem promieniowania elektromagnetycznego na otoczenie, a także i zabiegi światłolecznictwa i elektrolecznictwa powinny być udzielane w osobnych pomieszczeniach (boksach) o ścianach o określonej minimalnej wysokości, to nie sposób uznać, że warunki stawiane pomieszczeniom w jakich będą realizowane wskazane świadczenia są bez znaczenia. W tym więc zakresie organy, zdaniem Sądu, nie spełniły wymogów stawianych im przez postanowienia przepisów postępowania – art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 753, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) i nie wyjaśniły w sposób niebudzący wątpliwości, czy rzeczywiście powierzchnia przedmiotowego lokalu nie stoi na przeszkodzie by wykonywać w nim wszystkie świadczenia gwarantowane, zgodnie ze złożoną ofertą oraz czy oferent spełnił wymogi stawiane pomieszczeniom, w jakich będą realizowane te świadczenia gwarantowane, wynikające ze wskazanego rozporządzenia.

Pozostałe natomiast zarzuty Sąd ponownie uznał za niezasadne.

Za niezasadny Sąd uznał więc zarzut skarżącej Spółki, że z treści protokołu wyniku weryfikacji oferenta spółki B Sp. z o.o. w K z dnia 4 sierpnia 2017 r. nie wynika, że dotyczy on weryfikacji obiektu położonego w N przy ul. T.

W ocenie Sądu wiarygodnym jest stanowisko, że weryfikacja w dniu 4 sierpnia 2017 r. została przeprowadzona w budynku przy ul. T w N, wskazanym w ofercie jako miejsce udzielania świadczeń, a nie w siedzibie Spółki w K przy ul. P. Przeprowadzenie bowiem kontroli w siedzibie Spółki byłoby całkowicie nielogiczne, nieracjonalne, skoro to nie tam miałyby być wykonywane świadczenia. W treści protokołu weryfikacji opisano znajdujące się w budynku pomieszczenia do udzielania świadczeń, ich przeznaczenie oraz znajdujący się tam sprzęt, a także przystosowanie budynku do potrzeb osób niepełnosprawnych (poręcze). Opis ten wskazuje, że kontrola została przeprowadzona w budynku, w którym mają być wykonywane świadczenia rehabilitacyjne, a nie w budynku stanowiącym siedzibę Spółki. Jeżeli natomiast chodzi o sposób opisania oferenta w treści protokołu z weryfikacji, to należ stwierdzić, że oferent jest w nim opisywany poprzez podanie jego nazwy oraz adresu siedziby, gdzie siedziba rozumiana jest zgodnie z zasadami ogólnymi określonymi w art. 41 Kodeksu cywilnego, co odpowiada danym adresowym podmiotu ujawnionym w Krajowym Rejestrze Sądowym pod nr [...] i wskazanym w części formularza ofertowego (I. Dane identyfikacyjne oferenta) - nie zaś miejscu udzielania świadczeń, które zgodnie z ofertą (III. Wykaz miejsc udzielania świadczeń) wskazano: ul. T, N. Ponadto w treści protokołu podano kod postępowania oraz numer oferty. Jak słusznie zauważył organ, weryfikacja oferenta nie mogła odbyć się poza obszarem kontraktowania, tj. przy ul. P w K, choćby z tego względu, że zakres terytorialny postępowania nr [...] wskazywał na obszar: [...] - N, [...] - N i oferta B Sp. z o.o. w K została złożona na miejsce znajdujące się na terenie wskazanym w ogłoszeniu postępowania, tj. ul. T, N.

Jak zasadnie zauważył Dyrektor OW NFZ, komisja konkursowa nie posiadała kompetencji aby dokonywać weryfikacji miejsca udzielania świadczeń poza obszarem kontraktowania i w miejscu innym od wskazanego w ofercie. Poza tym w trakcie ponownego analizowania przebiegu postępowania, zespół weryfikujący zgodność stanu zgłoszonego w ofercie ze stanem faktycznym, potwierdził że weryfikacja oferenta odbyła się w miejscu udzielania świadczeń, czyli pod adresem ul. T. Również Spółka B pismem z dnia 10 listopada 2017 r. potwierdziła, że weryfikacja prowadzona przez pracowników OW NFZ odbyła się w N przy ul. T.

Za niezasadny Sąd uznał również zarzut skarżącej Spółki, że w toku postępowania konkursowego organ nie wziął pod uwagę, że oferent – spółka B Sp. z o.o. w K - posługiwała się certyfikatami poświadczającymi nieprawdę. Należy wskazać, że zgodnie z treścią § 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1372 ze zm.), kryterium certyfikatu jest spełnione m.in. jeśli certyfikat jest wydany przez jednostkę certyfikującą systemy zarządzania posiadającą akredytację udzieloną przez Polskie Centrum Akredytacji lub przez jednostkę akredytującą będącą sygnatariuszem porozumienia o wzajemnym uznawaniu "EA Multilateral Agreement" i jest opatrzony symbolem akredytacji jednostki akredytującej oraz certyfikat obejmuje miejsce udzielania świadczeń wskazane w ofercie. Spółka B Sp. z o.o. w K w toku konkursu przedłożyła certyfikaty ISO. Wezwana przez komisję konkursową do dostarczenia certyfikatów ISO 9001 oraz ISO 27 001 opatrzonych symbolem akredytacji jednostki akredytującej oraz właściwym adresem miejsca udzielania świadczeń, Spółka B Sp. z o.o. w K w piśmie z dnia 10 sierpnia 2017 r. oświadczyła, że jedynie wykazany w formularzu ofertowym certyfikat ISO 9001 jest opatrzony symbolem akredytacji jednostki akredytującej. Należy zauważyć, że certyfikat ISO 9001 został zarejestrowany w dniu 14 lipca 2017 r. i wydany przez jednostkę certyfikującą systemy zarządzania posiadającą akredytację udzieloną przez Polskie Centrum Akredytacji, a także obejmuje miejsce udzielania świadczeń wskazane w ofercie, czyli ul. T, N. Ponadto stwierdzić należy, że ani komisja konkursowa ani organ nie są uprawnione do oceniania i kwestionowania prawidłowości certyfikatów wydanych przez jednostkę akredytującą. Ponadto wskazać należy, że wątpliwości skarżącej Spółki odnośnie prawidłowości przedłożonych przez spółkę B Sp. z o.o. w K certyfikatów nie zostały jak dotąd podzielone przez Prokuraturę Rejonową, która postanowieniem z dnia 29 czerwca 2018 r., sygn. akt [...], umorzyła dochodzenie, prowadzone na wniosek skarżącej Spółki, m.in. w sprawie użycia w dniu 17 lipca 2017 r. w K, poświadczających nieprawdę, a wydanych przez Polskie [...] Sp. z o.o. z siedzibą we W, certyfikatów nr [...] z dnia 14 lipca 2017 r. oraz nr [...] z dnia 14 lipca 2017 r., wobec stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego. W wyniku przeprowadzonego postępowania prokuratura uznała, że brak jest znamion przestępstwa polegającego na poświadczeniu nieprawdy w ww. certyfikatach, a w związku z tym nie może być mowy o realizacji znamion przestępstwa polegającego na użyciu tych certyfikatów jako dokumentów poświadczających nieprawdę.

W ocenie Sądu powyższe w dostateczny sposób obrazuje, że orzekające w sprawie organy dopuściły się nie tylko naruszeń przepisów prawa materialnego - art. 149 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w zw. z Załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej (Dz. U. z 2021 r., poz. 265) w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie, ale także poprzez błędne ustalenia spełnienia się przesłanek wskazanych w tych przepisach wynikłe z nieprawidłowej wykładni ww. przepisów, czy też niewyjaśnienie spełnienia wymogów w nich wskazanych – tj. naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organy prowadzące postępowanie konkursowe w niniejszej sprawie dopuściły się zatem w trakcie tego postępowania konkursowego takich naruszeń prawa, które spowodowały powstanie uszczerbku w interesie prawnym skarżącej

Spółki z art. 152 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, co jest wystarczające do uchylenia kontrolowanych rozstrzygnięć.

Skarga musiała wobec tego wywrzeć swój zamierzony skutek.

Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią wskazania zawarte w niniejszym wyroku w zakresie opisu przedmiotu zamówienia i wykładni art. 154 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c . w zw. z art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) oraz art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobiegniem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia ministra sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) – jak w pkt II sentencji wyroku. Na koszty te składał się wpis od skargi (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika przy pierwszym rozpoznaniu sprawy oraz za ponowne rozpoznanie sprawy (2x po 480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).