Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1118/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1647
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 18 ust. 2 i ust. 1,  art. 22 ust. 1, ust.3, ust. 4, art. 100 ust. 1,
journal: Dz.U. 2015 poz 618
law: Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej -tj.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.),, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 marca 2016 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opinii sanitarnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S. decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", w związku z art. 12 ust. 2 pkt 1 oraz art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania P.W., prowadzącego Indywidualną Specjalistyczną Praktykę Lekarską przy ul. [...] od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P., znak: [...], z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S., stwierdził, że wnioskiem z dnia [...] P.W. zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. o wydanie decyzji dotyczącej spełnienia warunków umożliwiających udzielanie świadczeń medycznych w zakresie ginekologii i położnictwa oraz ginekologii onkologicznej w części usługowej lokalu mieszczącego się w D. przy ul. [...].

W dniu [...] przedstawiciel organu przeprowadził czynności kontrolne ww. lokalu, które wykazały, iż gabinet ginekologiczny nie posiada bezpośredniego połączenia z pomieszczeniem higieniczno-sanitarnym. Nieprawidłowość ta udokumentowana została w protokole kontroli nr [...] z dnia [...]. W dniu kontroli P.W. wniósł uwagi do protokołu wyjaśniając, iż posiada pozwolenie w formie decyzji na użytkowanie części usługowej budynku wydane bez zastrzeżeń przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. oraz wskazał, iż brak bezpośredniego połączenia gabinetu ginekologicznego z pomieszczeniem higieniczno-sanitarnym nie stwarza zagrożenia epidemiologicznego.

Następnie w piśmie z dnia [...] dodatkowo wyjaśnił, że gabinet powstał z zachowaniem standardów sanitarno-epidemiologicznych, zgodnie z obowiązującymi przepisami, tj. rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 9 marca 2000 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia, urządzenia i sprzęt medyczny, służące wykonywaniu indywidualnej praktyki lekarskiej, indywidualnej specjalistycznej praktyki lekarskiej i grupowej praktyki lekarskiej (Dz. U. z 2000 r., Nr 20, poz. 254), a projekt części usługowej budynku został zatwierdzony przez rzeczoznawcę ds. sanitarno-epidemiologicznych i uzyskał akceptację nadzoru budowlanego, zarówno na etapie projektowym, jak i przy odbiorze. Budowa została zrealizowana zgodnie z projektem i pozwoleniem na budowę nr [...] z dnia [...], czyli przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych wymagań jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (Dz. U. z 2012 r., poz. 739), zwanego dalej "rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r.". Jednocześnie P.W. zaznaczył, iż ww. rozporządzenie dopuszcza możliwość zapewnienia pomieszczenia higieniczno-sanitarnego niepołączonego bezpośrednio z gabinetem w przypadku wykonywania praktyki zawodowej w lokalu mieszkalnym. Z uwagi na brak w ww. rozporządzeniu definicji lokalu mieszkalnego wniósł o zakwalifikowanie gabinetu ginekologicznego, jako "gabinetu w lokalu mieszkalnym" i dopuszczenie go do użytkowania w obecnej formie, bez konieczności połączenia gabinetu ginekologicznego z pomieszczeniem higieniczno - sanitarnym.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. w piśmie z dnia [...] przedstawił swoje stanowisko w sprawie. Stwierdził, między innymi, że w budynku mieszkalnym przy ul. [...] wyodrębniony jest lokal mieszkalny oraz lokal usługowy. Ponieważ przedmiotowy gabinet ginekologiczny zlokalizowany jest w części usługowej budynku nie można uznać, iż znajduje się w mieszkaniu. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] dotyczyła pozwolenia na użytkowanie części usługowej budynku mieszkalno- usługowego położonego w D. przy ul. [...], zatem bezspornym pozostaje fakt, iż gabinety lekarskie znajdują się w części usługowej budynku.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. zauważył również, że zgodnie z art. 207 ustawy o działalności leczniczej ( Dz. U. z 2015 r., poz. 618 ze zm.) podmiot wykonujący działalność leczniczą w dniu wejścia w życie ustawy, niespełniający wymagań, o których mowa w art. 22 ust. 1, dostosuje pomieszczenia i urządzenia do tych wymagań do dnia [...] P.W. w dniu wejścia w życie ustawy nie prowadził działalności leczniczej w budynku w D. przy ul. [...], w związku z tym nie dotyczą go przepisy związane z terminem dostosowania gabinetu ginekologicznego do przepisów wynikających z rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą do końca 2016 r.

Pismem z dnia [...] P.W. wniósł kolejne zastrzeżenia do protokołu kontroli i zwrócił się, między innymi, o uznanie lokalu położonego w D. przy ul. [...] za lokal mieszkalny.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. decyzją z dnia [...] znak: [...], zaopiniował, że pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą w lokalu w D. przy ul. [...], prowadzonego przez P.W. w ramach indywidualnej specjalistycznej praktyki lekarskiej, nie spełniają warunków wymaganych przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych w zakresie ginekologii i położnictwa oraz ginekologii onkologicznej. Decyzja została wydana na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1, art. 22 oraz art. 100 ust. 5 ustawy o działalności leczniczej; § 4 ust. 1 oraz pkt 5 zał. nr 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą oraz art. 104 K.p.a.

Od powyższej decyzji odwołał się P.W.

Zdaniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w S., poglądy wyrażone przez odwołującego się w pismach oraz w samym odwołaniu o braku w § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. definicji "lokalu mieszkalnego" oraz odesłań do innych aktów prawnych regulujących to zagadnienie i w związku z tym możliwości zastosowania wyłączenia z § 14 ust. 3 ww. rozporządzenia, nie znajduje uzasadnienia. Jak słusznie zauważył Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. w budynku mieszkalno- usługowym przy ul. [...] wyodrębniony jest lokal mieszkalny oraz część usługowa przeznaczona na gabinety lekarskie. Ponieważ przedmiotowy gabinet ginekologiczny zlokalizowany jest w części usługowej budynku nie można uznać, iż znajduje się on w lokalu mieszkalnym. Fakt ten potwierdza również decyzja wydana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., która dotyczy udzielenia pozwolenia na użytkowanie części usługowej przeznaczonej na gabinety lekarskie budynku mieszkalno-usługowego położonego w D., przy ul. [...].

Odnosząc się do zastrzeżenia niezastosowania w decyzji przepisu art. 207 ustawy o działalności leczniczej, w myśl którego podmiot wykonujący działalność leczniczą w dniu wejścia w życie ustawy, niespełniający wymagań, o których mowa w art. 22 ust. 1, dostosuje pomieszczenia i urządzenia do tych wymagań do dnia 31 grudnia 2016 r. organ odwoławczy wskazał, że choć P.W. w dniu wejścia w życie ww. ustawy prowadził działalność leczniczą, to miejscem udzielania świadczeń zdrowotnych nie był gabinet zlokalizowany w D. przy ul. [...]. Dlatego też, nie mają w tym przypadku zastosowania przepisy dotyczące terminu dostosowania gabinetu ginekologicznego do przepisów wynikających z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. Organ podkreślił też, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. w dniu [...] wydając opinię sanitarną w sprawie zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym, nie wniósł sprzeciwu w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie części usługowej budynku jednorodzinnego położonego na działce nr [...] w D., przy ul. [...] - pod warunkiem zapewnienia w części usługowej przeznaczonej na gabinety lekarskie, połączenia gabinetu ginekologicznego z pomieszczeniem higieniczno-sanitarnym, wyposażonym dodatkowo w bidet zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. - zał. nr 2 pkt 5. Warunek ten należało spełnić najpóźniej przed dniem rozpoczęcia użytkowania gabinetu ginekologicznego, co zostało określone wprost w przedmiotowej opinii. Zatem strona już od kwietnia 2014 r. była świadoma nieprawidłowości w zakresie funkcjonowania gabinetu ginekologicznego, a w dniu kontroli, tj. [...], zastrzeżenie zawarte w ww. opinii sanitarnej nadal nie było spełnione.

W tym stanie faktycznym Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uznał, iż organ I instancji zasadnie zaopiniował, że pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą w lokalu w D., przy ul. [...], tj. P.W., nie spełniają warunków wymaganych przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych w zakresie ginekologii i położnictwa oraz ginekologii onkologicznej, określonych w obowiązujących przepisach prawnych.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez P. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S.. Skarżący wniósł o:

1. stwierdzenie nieważności w całości zaskarżonej decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w S. i poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P., wobec zajścia przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.,

2. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych,

i z ostrożności procesowej o:

3. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P..

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) nieważność, wobec wydania zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na:

a) zastosowaniu przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą, zwanego dalej "rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r.", podczas, gdy w niniejszym stanie faktycznym zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 marca 2000 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia, urządzenia i sprzęt medyczny, służące wykonywaniu indywidualnej praktyki lekarskiej, indywidualnej specjalistycznej praktyki lekarskiej i grupowej praktyki lekarskiej, zwane dalej "rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 9 marca 2000 r.",

b) zastosowaniu przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r., które to przepisy naruszają zasadę równości obywateli wobec prawa, wyrażoną w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,

c) art. 22 ust. 3 ustawy o działalności leczniczej i § 4 ust. 1 oraz pkt 5 zał. nr 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r., polegającego na zastosowaniu przepisów rozporządzenia wydanego przez Ministra Zdrowia z przekroczeniem delegacji art. 22 ust. 3 ustawy o działalności leczniczej,

2) naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.:

a) § 4 ust. 1 oraz pkt 5 zał. nr 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. i § 3 pkt 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 marca 2000 r., poprzez błędną wykładnię, iż w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie wymogi określone przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. podczas, gdy zastosowanie mają wymogi określone przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 marca 2000 r.,

b) § 14 ust. 3 i pkt 5 zał. nr 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r., poprzez błędną wykładnię i uznanie, iż lokal położony w D., przy ul. [...] nie jest pomieszczeniem, w którym jest wykonywana praktyka zawodowa w lokalu mieszkalnym zgodnie z przepisem § 14 ust. 3 ww. rozporządzenia, pod czas gdy, przedmiotowy lokal jest pomieszczeniem, w którym jest wykonywana praktyka zawodowa, zlokalizowanym w lokalu mieszkalnym, i posiada wyodrębnienie od pomieszczeń innych użytkowników lokalu,

c) art. 22 ust. 3 ustawy o działalności leczniczej i § 4 ust. 1 oraz pkt 5 zał. nr 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r., polegającego na zastosowaniu przepisów rozporządzenia wydanego przez Ministra Zdrowia z przekroczeniem delegacji art. 22 ust. 3 ustawy o działalności leczniczej,

d) art. 207 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej, poprzez błędną wykładnię i zastosowanie w sprawie, polegającą na przyjęciu, iż przepis ten dotyczy wyłącznie podmiotów prowadzących działalność leczniczą w lokalu, który w dniu wejścia w życie ustawy był miejscem udzielania świadczeń zdrowotnych, podczas, gdy przepis stanowi wyłącznie o "Podmiocie wykonującym działalność leczniczą w dniu wejścia w życie ustawy, niespełniającym wymagań, o których mowa w art. 22 ust. 1",

2) naruszenia przepisów prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 K.p.a., polegającego na naruszeniu zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli do władzy publicznej, a także na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie i w efekcie ustaleniu, że:

- lokal położony w D., przy ul. [...] nie jest lokalem mieszkalnym,

- skarżący prowadzi działalność leczniczą w lokalu, który w dniu wejścia w życie

ustawy nie był miejscem udzielania świadczeń zdrowotnych, podczas, gdy

ustawodawca takiego zastrzeżenia nie uczynił,

- a także na nieuwzględnieniu słusznego interesu strony,

b) art. 9, art. 11 i art. 107 § 2 i 3 K.p.a., poprzez niepełne i niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, polegające na nieustosunkowaniu się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do argumentów podnoszonych w odwołaniu

Ze stanowiskiem zarówno organu I instancji, jak i organu odwoławczego, nie sposób się zgodzić. Skarżący podniósł, że prowadzi indywidualną praktykę lekarską od dnia [...], a ponadto pozwolenie na budowę budynku położonego w D. przy ul. [...], zostało udzielone decyzją Starosty P. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę Nr [...] z dnia [...].

W tym okresie obowiązywało rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 marca 2000 r., które w przepisie § 3 określało wymagania szczególne fachowe i sanitarne, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia, w których mogą być udzielane określone świadczenia zdrowotne. Zgodnie z tym przepisem, przy ww. pomieszczeniu powinna być wydzielona kabina higieny osobistej (§ 3 pkt 5). Projekt budowlany dotyczący budynku położonego w D. przy ul. [...] spełniał te wymagania.

Zdaniem skarżącego, do przedmiotowego stanu faktycznego powinny mieć zastosowanie przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Dlatego też, zastosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. powoduje nieważność wydanych decyzji. Zagadnienie, jaki przepis powinien obowiązywać w razie zmiany prawa, powinien unormować prawodawca. W przypadku braku takich regulacji problem ten musi rozstrzygnąć organ stosujący prawo.

Kwestia ta była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 stycznia 2010 r., sygn. II GSK 266/09, w której sąd przyjął stanowisko sprzyjające poszanowaniu praw nabytych, a także zaufaniu do obowiązującego prawa. Według tego stanowiska NSA przyjął, iż "dalsze działanie ustawy dawnej zachodzi, jeżeli należy oceniać wedle jej przepisów zaszłe po wejściu w życie ustawy nowej skutki zdarzenia prawnego, które: 1) nastąpiło przed wejściem w życie ustawy nowej albo 2) nastąpiło po wejściu w życie ustawy nowej i związane jest z sytuacją prawną powstałą przed wejściem w życie ustawy nowej. Zachodzi ono w szczególności, gdy ustawie dawnej dalej podlega, po jej uchyleniu, treść stosunku prawnego powstałego, czy też szerzej - sytuacja prawna powstała, przed jej uchyleniem. Istnienie takiego stosunku prawnego o określonej treści w danym czasie jest bowiem skutkiem zdarzenia prawnego, które nastąpiło przed uchyleniem ustawy dawnej i ukształtowało tę treść. Dalsze działanie ustawy dawnej zachodzi także, jeżeli ustawie dawnej podlegają skutki zdarzenia prawnego, które wprawdzie nastąpiło już po jej uchyleniu, lecz związane jest z sytuacją prawną powstałą, w szczególności stosunkiem prawnym powstałym, pod jej rządami".

W związku z powyższym należy uznać, iż skoro projekt budowlany powstał

w czasie obowiązywania przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 marca 2000 r., to zastosowanie w niniejszej sprawie winny mieć w dalszym ciągu przepisy tegoż właśnie rozporządzenia. Projektant, tworząc projekt przedmiotowego budynku, zakładając, iż ma tam być gabinet ginekologiczny, nie mógł uwzględnić przepisów przyszłych, jeszcze nieistniejących.

Natomiast jeżeli jednak zastosowanie w przedmiotowej sprawie mają przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. to należy podnieść zarzut, jest to akt podustawowy niezgodny z Konstytucją. Wobec wprowadzenia różnic odnośnie wymogów jakie powinny spełniać gabinety ginekologiczne, § 5 zdanie drugie tego rozporządzenia, jest naruszeniem zasady równości wobec prawa. Z niewiadomych przyczyn Minister Zdrowia uprzywilejował grupę podmiotów określonych w § 14 ust. 3 przedmiotowego rozporządzenia. Należy zatem uznać, iż tym samym została naruszona zasada równości obywateli wobec prawa, wyrażonej w art. 32 Konstytucji.

Ustalając wymogi § 4 ust. 1 oraz pkt 5 zał. nr 2 rozporządzenia z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą, Minister Zdrowia nie uwzględnił stanowiska Naczelnej Izby Lekarskiej, wyrażonej w tym przedmiocie. Wymagania, jakim powinny odpowiadać gabinety ginekologiczne, nie są wymaganiami niezbędnymi dla bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów, nie uwzględniają też rodzaju wykonywanej działalności i zakresu udzielanych świadczeń zdrowotnych, skoro nie każdy gabinet ginekologiczny powinien je spełniać. Dodatkowo została naruszona zasada równości wobec prawa.

Kolejnym zarzutem skarżącego jest nieprawidłowe zdefiniowanie lokalu, w którym zamierza prowadzić indywidualną specjalistyczną praktykę lekarską przy ul. [...], w D..

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. zawiera w § 2 własne definicje użytych w nim określeń, jednak nie ma w nim użytego w § 14 ust. 3 określenia "lokal mieszkalny". Ustawodawca, nie zastosował także odesłania do treści innych obowiązujących aktów prawnych. Zdaniem skarżącego, w treści rozporządzenia ustawodawca ani razu nie użył pojęcia "budynek mieszkalny jednorodzinny" i nie dokonał rozróżnienia pomiędzy tym pojęciem, a "lokalem mieszkalnym". Prawodawca nie wskazał także, iż z regulacji § 14 ust. 3 wyłączone są lokale mieszkalne znajdujące się w domach jednorodzinnych.

Zatem Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. w sposób dowolny rozróżnił i zdefiniował oba te pojęcia, bądź sam usiłując stworzyć definicję, bądź w sposób dowolnie przez siebie przyjęty zastosować odesłanie do ustawy nie wskazanej przez ustawodawcę.

Dom jednorodzinny służy zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, zatem zawsze składa się z lokalu mieszkalnego, a zatem w niniejszej sprawie praktyka zawodowa ma być wykonywana w domu jednorodzinnym, a więc w lokalu mieszkalnym z zachowaniem wyodrębnienia tego pomieszczenia od pomieszczeń innych użytkowników lokalu. Przyjęcie odmiennego rozstrzygnięcia w znacznym stopniu utrudniłoby rozpoczęcie wykonywania praktyki lekarskiej w tym lokalu, a tym samym zostałby naruszony interes skarżącego.

Jednocześnie, z daleko idącej ostrożności procesowej, skarżący podkreślił, iż nawet przy nieuznaniu przedmiotowego lokalu za lokal mieszkalny, miałby tu zastosowanie przepis art. 207 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej. Skarżący jest podmiotem wykonującym działalność leczniczą od dnia [...], a więc także w dniu wejścia w życie ustawy i powinien mieć możliwość dostosowania pomieszczenia i urządzenia do tych wymagań do dnia [...].

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Państwowy Inspektor Sanitarny w S. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. z 2015 r., poz. 618 ze zm.), która obowiązuje od 1 stycznia 2012 r., lekarz wykonujący działalność leczniczą jako indywidualną specjalistyczną praktykę lekarską jest obowiązany spełniać następujące warunki:

1) określone w ust. 1;

2) posiadać specjalizację w dziedzinie medycyny odpowiadającej rodzajowi i zakresowi wykonywanych świadczeń zdrowotnych.

Z kolei art.18 ust.1 ww. ustawy wskazuje, że lekarz winien posiadać pełne prawo wykonywania zawodu (pkt 1 i 2) oraz dysponować pomieszczeniem, w którym będą udzielane świadczenia zdrowotne, wyposażonym w produkty lecznicze, wyroby medyczne, aparaturę i sprzęt medyczny odpowiedni do rodzaju i zakresu udzielanych świadczeń zdrowotnych, oraz posiadać opinię właściwego organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej o spełnieniu warunków wymaganych przy udzielaniu określonych świadczeń zdrowotnych, a także świadczeń udzielanych w zakresie określonym w art. 30 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2015 r. poz. 464) (pkt 3).

Art. 22 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej stanowi, że pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą odpowiadają wymaganiom odpowiednim do rodzaju wykonywanej działalności leczniczej oraz zakresu udzielanych świadczeń zdrowotnych. Dalsze ustępy tego artykułu (ust.3 i 4) zawierają upoważnienia dla Ministra Zdrowia do wydania przepisów wykonawczych w zakresie szczegółowych wymagań, jakim powinny spełniać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą.

W oparciu o upoważnienie zawarte w art. 22 ust. 3 zostało wydane rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą, które weszło w życie z dniem 1 lipca 2012 r.

W pierwszej kolejności sąd stwierdza, że zarzut rażącego naruszenia prawa przez wydane decyzje, poprzez oparcie ich na przepisach ww. rozporządzenia, jest całkowicie nieuzasadniony. Jakkolwiek wydanie rozporządzenia przez Ministra Zdrowia winno być poprzedzone opinią Naczelnej Rady Lekarskiej (art. 22 ust. 3 ustawy o działalności leczniczej), to nieuwzględnienie opinii tej Rady nie powoduje, ani braku możliwości wydania aktu, ani następnie nieważności tego aktu.

Sąd nie dopatrzył się także naruszenia ani przez ustawodawcę w ustawie o działalności leczniczej, ani przez Ministra Zdrowia w rozporządzeniu z dnia 26 czerwca 2012 r., konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, które miałoby wpływ na wynik niniejszej sprawy. Rozporządzenie stosując w odniesieniu do gabinetów ginekologicznych zasadę ogólną zobowiązującą by pomieszczenie higieniczno-sanitarne było dostępne z gabinetu, określiło także od niej odstępstwo (załącznik Nr 2 do rozporządzenia pkt 5, zdanie drugie).

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. między innymi stanowi w § 14 ust. 1, że pomieszczenia podmiotu prowadzącego działalność leczniczą lokalizuje się w samodzielnym budynku albo w zespole budynków, natomiast zgodnie z ust. 3 dopuszcza się lokalizowanie pomieszczenia, w którym jest wykonywana praktyka zawodowa w lokalu mieszkalnym, pod warunkiem zapewnienia wyodrębnienia tego pomieszczenia od pomieszczeń innych użytkowników lokalu.

Rację należy przyznać skarżącemu, że ani przepisy ustawy, ani przepisy rozporządzenia nie zawierają definicji legalnych określeń takich jak "samodzielny budynek", "budynek jednorodzinny", czy wreszcie "lokal mieszkalny". Określenia te są jednak powszechnie znane i stosowane, a ich rozumienie jasne. Oczywistym jest, że głównym źródłem definicji tych określeń jest ustawa z dnia Prawo budowlane czy ustawa z dnia o własności lokali, jednakże bardzo zbliżone albo nawet tożsame definicje prezentują słowniki. I tak "Wikipedia" (wolna encyklopedia funkcjonująca w internecie) wyjaśnia, że "budynek mieszkalny jednorodzinny (domek jednorodzinny, willa, dom jednorodzinny wolno stojący, dom jednorodzinny w zabudowie bliźniaczej, bliźniak – budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Z kolei lokal mieszkalny to "trwale wydzielony fragment nieruchomości - budynku mieszkalnego, służący do zaspokojenia potrzeb bytowych co najmniej jednej osoby (najczęściej rodziny)".

Natomiast ustawa Prawo budowlane w art. 3 pkt 2a stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o budynku mieszkalnym jednorodzinnym - należy przez to rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku.

Natomiast w świetle art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali "Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych." Można cytować wiele ustaw zawierających definicje legalne w tym zakresie, a także wiele encyklopedii, czy słowników zawierających bardzo zbliżone definicje tych określeń.

Tak więc posłużenie się przez organy definicjami ustawowymi z innego aktu niż ustawa o działalności leczniczej, pomimo braku do nich odesłania, w ocenie sądu, nie stanowi naruszenia obowiązujących przepisów, gdyż takie rozumienie tych określeń jest powszechne.

Dodatkowo w przypadku budynku jednorodzinnego przy ul. [...] w D. fakt, że gabinet ginekologiczny znajduje się poza lokalem mieszkalnym, w wyodrębnionej części usługowej, potwierdza decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] zezwalająca na użytkowanie części usługowej budynku mieszkalno-usługowego.

W świetle powyższego, organy w sposób prawidłowy uznały, że gabinet ginekologiczny skarżącego nie jest zlokalizowany w lokalu mieszkalnym. To z kolei powoduje, że określone w załączniku Nr 2 w pkt 5, zdanie drugie, odstępstwo od zasady ogólnej polegające na stwierdzeniu, że: "W przypadku wykonywania praktyki zawodowej w pomieszczeniu, o którym mowa w § 14 ust. 3, dopuszcza się możliwość zapewnienia pomieszczenia higieniczno-sanitarnego niepołączonego bezpośrednio z gabinetem", nie ma w niniejszej sprawie zastosowania.

W takiej sytuacji, sąd nie ma żadnych podstaw do wypowiadania się na temat zgodności tego zapisu rozporządzenia z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, bowiem sąd administracyjny ewentualnie może odmówić stosowania przepisu podustawowego, w jego ocenie, niezgodnego z Konstytucją, natomiast do orzekania w kwestii zgodności przepisów prawa, wydawanych przez centralne organy państwowe, z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami powołany jest Trybunał Konstytucyjny (art.188 pkt 3 Konstytucji RP).

Ustawa o działalności leczniczej zawiera przepis przejściowy – art. 207 :

1.Podmiot wykonujący działalność leczniczą w dniu wejścia w życie ustawy, niespełniający wymagań, o których mowa w art. 22 ust. 1, dostosuje pomieszczenia i urządzenia do tych wymagań do dnia [...].

2. Podmiot wykonujący działalność leczniczą przedstawi organowi prowadzącemu rejestr program dostosowania tego podmiotu do wymagań, o których mowa w art. 22 ust. 1, w terminie do dnia [...], zaopiniowany przez właściwy organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Opinia ta jest wydawana w drodze decyzji administracyjnej.

Wskazany w tym przepisie art. 22 ust. 1 ww. ustawy sam w sobie żadnych konkretnych i jednoznacznych wymagań nie określa. Przybliża je dopiero art. 22 ust. 2, a jednoznacznie konkretyzują je dopiero rozporządzenia wykonawcze, wydane na podstawie upoważnienia zawartego w art. 22 ust. 3 i 4. W zasadzie więc podmiot wykonujący działalność leczniczą zobowiązany był dostosować swoje pomieszczenia i urządzenia do tych wymagań, które wynikają ze wskazanych rozporządzeń Ministra Zdrowia oraz Ministra Sprawiedliwości. Dopiero bowiem po ich wydaniu wymagania zostały ustalone. Do tego czasu, z mocy art. 219 ust. 1 (w pierwotnym brzmieniu), jednak nie dłużej niż przez 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy o działalności leczniczej, zachowały moc rozporządzenia Ministra Zdrowia, w tym także z dnia 9 marca 2000 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia, urządzenia i sprzęt medyczny, służące wykonywaniu indywidualnej praktyki lekarskiej, indywidualnej specjalistycznej praktyki lekarskiej i grupowej praktyki lekarskiej.

W ocenie sądu, błędny jest zarzut skargi, że skoro w 2007 r. został zatwierdzony projekt budowlany i skarżący uzyskał pozwolenie na budowę, to do gabinetu ginekologicznego, znajdującego się w oddanej w 2014 r. do użytkowania części usługowej budynku jednorodzinnego przy ul. [...] w D., należy stosować przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 marca 2000 r. Skarżący powołuje się w tym zakresie na wyrok NSA sygn. akt II GSK 266/09. Po pierwsze wyrok ten został wydany w zupełnie innym stanie faktycznym. Po drugie, skarżący uzyskując pozwolenie na budowę uzyskał prawo do wykonania robót budowlanych w określonym zakresie. Czasokres wykonania tych robót zależał tylko od skarżącego. Nie może to jednak oznaczać, że jeżeli wykonywał on te prace przez okres co najmniej 5 lat, wszystkie zmiany przepisów nie odnoszą się do sytuacji skarżącego.

Zasadą jest, że o ile ustawa nie zawiera przepisów przejściowych, do wszystkich sytuacji nią regulowanych mają zastosowanie przepisy nowe. Oczywistym jest, że istnieją pewne odstępstwa od tej zasady, między innymi, związane z prawami nabytymi, z sytuacjami, gdy zdarzenie prawne miało miejsce pod rządami poprzedniej ustawy, natomiast rozstrzygnięcie miało miejsce pod rządami nowej ustawy (np. delikt administracyjny miał miejsce pod rządami starej ustawy, a wymierzenie kary następuje pod rządami nowej ustawy), w niniejszym przypadku zatwierdzenia projektu budowlanego nie można uznać za zdarzenie prawne mające wpływ na możliwość odstępstwa od zasady stosowania nowej ustawy i przepisów wykonawczych wydanych w oparciu o tę ustawę.

Skarżący podnosi również zarzut, iż już [...] rozpoczął prowadzenie indywidualnej praktyki lekarskiej, więc powinien ewentualnie mieć możliwość dostosowania pomieszczeń i urządzeń do tych obowiązujących aktualnie wymagań do dnia 31 grudnia 2016 r.( po zmianie ustawy nawet do 2017 r.), zgodnie z art. 207 ustawy o działalności leczniczej. Jednakże skarżący zapomina, że zgodnie z art. 207 ust. 2 ww. ustawy warunkiem uzyskania możliwości dostosowania było przedstawienie organowi prowadzącemu rejestr programu dostosowania, w terminie do dnia 31 grudnia 2012 r.

Ponadto, z różnych przepisów ustawy wynika, że przy prowadzeniu działalności leczniczej bardzo istotne jest miejsce, w którym podmiot leczniczy udziela świadczeń zdrowotnych. Art. 100 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej stanowi, że "Podmiot, który zamierza wykonywać działalność leczniczą jako podmiot leczniczy, składa organowi prowadzącemu rejestr, o którym mowa w art.106 ust. 1, wniosek o wpis do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą, zwanego dalej "rejestrem", zawierający następujące dane:..". Do danych tych, między innymi, należy – pkt 3 – adres miejsca udzielania świadczeń zdrowotnych. Właśnie z wnioskiem o wpis do rejestru adresu nowego miejsca udzielania świadczeń zdrowotnych (wpisane poprzednio miejsca nie były tożsame z miejscem położenia gabinetu ginekologicznego przy ul. [...] w D.) związany jest złożony przez skarżącego do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. wniosek o wydanie opinii.

Reasumując, należy stwierdzić, że organy orzekający w niniejszej sprawie zebrały materiał dowodowy w stopniu umożliwiającym podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia, właściwie go oceniły i wydały decyzje zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym, a podnoszone w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.