Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 271/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2009-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie: sędzia WSA Wojciech Jarzembski sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Protokolant Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 lipca 2009 r. sprawy ze skargi E. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w związku z suszą 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

W dniu 6 października 2008 r. skarżący E. A. złożył do Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w C. wniosek o zasiłek celowy w wysokości 1000 zł w związku z suszą w 2008 r.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Wójt Gminy C. odmówił przyznania przedmiotowego zasiłku.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że stosownie do przepisu § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez suszę lub huragan w 2008 r. (Dz. U. Nr 173, poz. 1070) pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli:

1. co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który jest objęty tym ubezpieczeniem w pełnym zakresie;

2. szkody spowodowane przez suszę lub huragan zostały oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 10 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu i kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (Dz. U. Nr 77, poz. 514 i Nr 250, poz. 1868 oraz z 2008 r., Nr 8, poz. 42 i Nr 107, poz. 680);

3. szkody w uprawach rolnych spowodowane przez suszę wynoszą średnio powyżej 30 % w gospodarstwie rolnym - w rozumieniu przepisów o podatku rolnym.

Według ustaleń organu szkody spowodowane suszą w uprawach rolnych skarżącego wyniosły 25,14% czyli nie przekroczyły 30% progu.

Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego w szczególności art. 6, 7,9,10, 77 § 1-81 k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego, tj. art. 40 ust. 2 i 3 w zw. z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz.728 z późn. zm.) i § 2 pkt 1, 2, 3, § 5 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r.

Podał, że nie zgadza się z ustaleniem organu, że szkoda w uprawach w jego gospodarstwie nie przekroczyła progu 30%. Zarzucił organowi I instancji, że nie dokonał rzetelnej analizy szacowania szkody. Jego zdaniem susza spustoszyła uprawy w 50 %. Uważa, że organ dokonał nieprawidłowej interpretacji sformułowania ,,uprawy rolne" zawarte w § 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 26 września 2008 r. W jego przekonaniu powinno się przyjąć, że ustawodawca miał na uwadze uprawy rolne w potocznym rozumieniu tego określenia tak jak przyjął to Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 14 kwietnia 1994r. III CZP 46/94. Wskazał, że powierzchnia jego upraw wyniosła w 2008 r. nie 8,71 ha lecz 7,86 ha. Tym samym organ błędnie obliczył wielkość szkód. Przytaczając orzecznictwo wskazał, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 26 września 2008 r. nie dały organowi prawa wyboru dowodów na okoliczność oszacowania strat w uprawach rolnych spowodowanych suszą (wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 czerwca 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 363/07). Protokół szacowania szkód, jako podstawowy dowód w postępowaniu administracyjnym w przedmiotowym postępowaniu podlega rygorom określonym w art. 68 i art. 71 k.p.a., zaś czynność sporządzenia protokołu rygorom postępowania dowodowego zawartym np. w art. 79 k.p.a. Dalej stwierdził, że został pozbawiony możliwości uczestniczenia w przeprowadzonym dowodzie z oględzin i możliwości składania wyjaśnień do protokołu. Poza tym nie rozpatrzono jego wniosku pod kątem spełniania przesłanek zawartych w art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Podniósł, że zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej zgodnie z art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Podkreślił, że decyzje w sprawach o przyznanie zasiłku celowego w związku z suszą w 2008 r. wydawane są w oparciu o przepisy, które mają charakter uznaniowy, co wynika z użytego przez ustawodawcę sformułowania ,,może" (art. 40 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Nie oznacza to jednak dowolności organów i możliwości nie uwzględnienia indywidualnych okoliczności sprawy. W jego ocenie organ niedostatecznie uzasadnił odmowę przyznania świadczenia, przez co naruszył art. 107 § 3 k.p.a. Tym samym organ przekroczył granice uznania administracyjnego oraz naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów, wskutek tego jego rozstrzygnięcie jest niezgodne z prawem. Ponadto skarżący przytoczył liczne orzeczenia sądów administracyjnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. (SKO) decyzją z dnia [...]r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu wskazano, że w aktach sprawy organu I instancji znajduje się dokument ,,Zbiorczy protokół - Gmina Choceń – klęska suszy 2008 r.", który nie jest protokołem, o którym mowa w § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. Dalej podano, że pojęcie upraw rolnych nie jest tożsame z pojęciem użytków rolnych a § 2 pkt 3 rozporządzenia odnosi się do szkód w uprawach rolnych. Podkreślono, że przeprowadzając postępowanie wyjaśniające organ I instancji winien ustalić czy wskazana przez wnioskodawcę w pkt 4 wniosku powierzchnia upraw rolnych jest zgodna z istniejącym stanem faktycznym poprzez weryfikację tych danych z wnioskiem o przyznanie płatności za 2008 r. oraz danych z ewidencji stanowiących podstawę wymiaru podatku rolnego. Ponadto organ winien również zwrócić uwagę na obowiązki wynikające z przepisów art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a. oraz zweryfikować, czy wnioskodawca albo co najmniej jedna osoba w jego rodzinie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wójt Gminy C. decyzją z dnia [...]r., nr [...] odmówił przyznania przedmiotowego zasiłku, ponieważ szkody w uprawach rolnych spowodowane przez suszę nie przekroczyły progu 30 %.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że straty zostały oszacowane przez gminną komisję do spraw szacowania zakresu szkód spowodowanych klęską suszy oraz, że żona skarżącego podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników i że tym samym zostały spełnione warunki z § 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia. Organ wskazał także sposób wyliczenia szkody. Obliczona na podstawie protokołu wysokość szkód w uprawach rolnych w gospodarstwie skarżącego wyniosła 27,99%. Przy czym przyjęto do obliczeń obszar upraw rolnych o powierzchni 7,86 ha, zgodnie z oświadczeniem skarżącego.

Od powyższą decyzji skarżący złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił podobnie jak w poprzednio złożonym odwołaniu naruszenie przepisów prawa procesowego w szczególności art. 6, 7, 9, 10, 77 § 1-81 k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego, tj. art. 40 ust. 2 i 3 w zw. z art. 24 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej i § 2 pkt 1, 2, 3, § 5 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r.

W uzasadnieniu odwołania wskazał, iż w aktach sprawy brak jest protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję powołaną przez Wojewodę na podstawie § 10 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r., co stanowi rażące naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, ponieważ zastąpienie ,,Zbiorczego protokołu – Gminy Choceń – klęska suszy w 2008 r." protokołem gminnej komisji nie wypełnia zaleceń zawartych w decyzji SKO z dnia [...] r. Skarżący podkreślił, że protokół ten jest podstawowym dowodem w sprawie. Dalej zarzucił, że decyzja organu I instancji nie odpowiada wymogom zawartym w przepisie art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Ponadto stwierdził, że nie zgadza się ze sposobem wyliczenia szkody przez organ I instancji. Uznał, że organ rozpatrujący jego sprawę, któremu przysługują przymioty organu podatkowego uchybił przepisom postępowania podatkowego. Wskazał, że organ nie ustosunkował się do zastrzeżeń złożonych przez niego w tym samym dniu, w którym została wydana decyzja przez organ I instancji uznał, i że stanowi to naruszenie norm zawartych w art. 2 i art. 32 Konstytucji RP. Kolejnym zarzutem odwołania jest pozbawienie wnioskodawcy czynnego udziału w sprawie oraz możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego. Skarżący stwierdził, że z uzasadnienia decyzji nie wynika, jaka powierzchnia jego gospodarstwa była faktycznie uprawiana, a jaka nie była uprawiana oraz na jakiej znajdowały się użytki rolne. Podkreślił, że komisja nie przeprowadziła oględzin szkód i oparła się jedynie na jego lakonicznych sformułowaniach zawartych w złożonym wniosku. Wskazał na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 31 marca 2008 r., nr P20/07, OTK-A 2008/2/31 dotyczące innego aktu prawnego, jednakże dotyczącego tej samej materii. Trybunał uznał, że rolnicy nie objęci rządowym programem pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy mogli ubiegać się o przyznanie pomocy społecznej na zasadach ogólnych w oparciu o przepis art. 40 ustawy o pomocy społecznej, sugerując, że w sytuacji braku podstaw do przyznania zasiłku celowego, organ ma obowiązek rozpatrzyć żądanie strony na gruncie ww. przepisu ustawy o pomocy społecznej (wyrok NSA z dnia 2 lipca 2008 r., sygn. akt I OSK 1356/07). Podniósł, że sprawa niniejsza pod ww. kątem nie była w ogóle rozpatrywana. Poddał w wątpliwość to czy komisja powołana przez wojewodę i gminna komisja do spraw szacowania zakresu szkód spowodowanych klęską suszy w ogóle powstały, w jakim okresie i w jakim zakresie działały. Rozważał też możliwość zastosowania pomocy publicznej w oparciu o program Komisji Europejskiej o nr XA 330/2008. Ponadto w odwołaniu skarżący przytoczył liczne orzeczenia sądów administracyjnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że kierownik ośrodka pomocy społecznej ustala średnią wysokość szkód w danym gospodarstwie rolnym na podstawie protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 10 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. Organ odwoławczy podał, że działająca na podstawie zarządzenia Wojewody Kujawsko – Pomorskiego nr 259/2008 z dnia 25 czerwca 2008 r. komisja gminna w dniu 10 lipca 2008 r. przeprowadziła ocenę strat w gospodarstwie skarżącego. Ustalenia komisji znalazły odzwierciedlenie w sporządzonym przez nią protokole, który podpisał także skarżący godząc się tym samym z ustaleniami w nim zawartymi. Komisja oszacowała, że straty w uprawach wynoszą odpowiednio:

- ziemniaki na pow. 1 ha - 90%,

- marchew na pow. 0,10 ha – 100%,

- kalafior na pow. 0,20 ha- 50%,

- mieszanka zbóż na pow. 1 ha – 50%,

- zboże ozime na pow. 2 ha – 30%.

Łączne straty z tytułu suszy wystąpiły w uprawach o pow. 4,30 ha, przy czym susza dotknęła 2,2 ha, co w stosunku do ogólnej powierzchni upraw – 7,86 ha, wynosi 27,99%. Procentowa wielkość strat nie przekracza więc 30 %, a tym samym brak jest podstaw do przyznania zasiłku w związku z suszą. Organ odwoławczy stwierdził, że skarżący został zapoznany z tym protokołem i że miał zapewniony czynny udział w postępowaniu oraz możliwość wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Organ nadmienił, ponadto że skarżący może zwrócić się do organu I instancji o przyznanie pomocy zgodnie z art. 40 i 41 ustawy o pomocy społecznej.

Skarżący złożył skargę do tutejszego Sądu na wyżej wskazane decyzje i wniósł o przyznanie zasiłku celowego w związku z suszą w kwocie 1000 zł. Zaskarżonym decyzjom zarzucił podobnie jak w złożonych odwołaniach naruszenie przepisów prawa procesowego w szczególności art. 6, 7, 9, 10, 77 § 1-81 k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego, tj. art. 40 ust. 2 i 3 w zw. z art. 24 ust. 2 oraz art. 41 ustawy o pomocy społecznej i § 2 pkt 1, 2, 3, § 5 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r., a ponadto naruszenie art. 2, art. 7 oraz art. 32 Konstytucji RP. We wstępnej części skargi chronologicznie przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie zasiłku celowego. Ponadto zarzucił, że:

- decyzja organu I instancji została wydana w dniu zapoznania się przez niego ze zgromadzonym materiałem dowodowym,

- nie wyznaczono jemu terminu do wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji przez organ I instancji,

- nie ustosunkowano się w decyzji organu I ani organu II instancji do pisma z dnia 20 grudnia 2008 r. i zarzutów w nim zawartych,

- nie ustosunkowano się do skargi na pracownia Urzędu Gminy C., ani co do kwestii pomocy publicznej, oraz przemilczano orzeczenia sądów powołanych w pismach procesowych skarżącego,

- nie wyjaśniono sprzeczności pomiędzy decyzjami SKO z dnia [...]r. i z dnia a [...]r., co do protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję powołaną przez Wojewodę, który stanowi podstawowy dowód w sprawie. Ponadto zostały wskazane przez skarżącego zarzuty dotyczące naruszenia przez organy zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania oraz błędnego wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia przez pominięcie art. 40 ust. 2 i 3 i art. 41 ustawy o pomocy społecznej, co narusza przepis art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., oraz nie rozpatrzenia wniosku pod kątem przesłanek wynikających z przepisu art. 41 ustawy o pomocy społecznej.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

W nawiązaniu do odpowiedzi na skargę skarżący w piśmie z dnia 14 kwietnia 2009 r. podtrzymał dotychczasowe zarzuty, przytaczając jednocześnie liczne orzeczenia głównie sądów administracyjnych.

SKO zobowiązane do ustosunkowania się do ww. pisma skarżącego wyjaśniło, że nie podziela poglądów skarżącego i że prowadząc postępowanie działało na podstawie przepisów prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz nie wszystkie zarzuty w niej zawarte są zasadne.

Podstawą materialno - prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji są przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728; z późn. zm.), powoływanej dalej jako "ustawa o p.s.", oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez suszę lub huragan w 2008 r. (Dz. U. Nr 173, poz. 1070), dalej powoływane jako "rozporządzenie", które to rozporządzenie wydane zostało na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy o p.s.

Organ I instancji w zaskarżonym orzeczeniu przywołał zarówno art. 40 ust. 2 i 3 ustawy o p.s. jak i § 2, § 3, § 4 i § 6 rozporządzenia. Jednakże z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że rozpoznając sprawę rozważał jedynie możliwość zastosowania przepisów rozporządzenia. Nie podjął natomiast próby oceny sytuacji skarżącego pod kątem możliwości zastosowania przepisów ustawy o p.s. Wprawdzie treść wniosku skarżącego z dnia 6 października 2008 r., w którym domaga się on przyznania kwoty 1000 zł na podstawie przepisów rozporządzenia, usprawiedliwia po część podejście organów administracji, jednakże biorąc pod uwagę stanowisko sądów administracyjnych zajmowane w sprawach rozpatrywanych na tle przepisów ustawy o p.s., stwierdzić należy, że organy obowiązane były uwzględnić nie tylko regulację szczególną, to jest rozporządzenie ale i regulację ogólną, to jest ustawę o p.s. i to zarówno wynikające z niej zasady ogólne przyznawania pomocy jak i art. 40 ust. 2 i 3 (tak WSA w Poznaniu, w wyroku z dnia 14 lutego 2008 r. sygn. akt IV SA/Po 185/07, System Informacji Prawnej Lex nr 386567, a także w przywoływanych tam wyrokach z dnia 17 października 2007 r., sygn. akt IV SA/Po 392/07 i IV SA/Po 207/07 dostępnych na stornie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd ten znajduje potwierdzenie w treści przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, takich jak art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 1 i 3, mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Wynika z nich, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, że obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz, że oceniają czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Zgodnie zaś z przepisem art. 107 § 1 i 3 k.p.a. decyzja administracyjna a zwłaszcza jej uzasadnienie powinno odzwierciedlać przebieg postępowania administracyjnego, wobec czego powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Powyższe rozpatrywane w połączeniu z zadaniami wyznaczonymi pomocy społecznej, takimi jak: umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 ustawy o p.s.) oraz wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 ustawy o p.s.) prowadzi do wniosku, że w sytuacji gdy wnioskodawca nie spełnia kryteriów upoważniających do przyznania zasiłku celowego w związku z suszą w ramach rządowego programu pomocy dla rodzin rolniczych, obowiązkiem organów administracji jest rozważenie możliwości rozpatrzenia jego wniosku w oparciu o przepis art. 40 ust. 2 ustawy o p.s. Nie rozważenie tej możliwości przez organy obu instancji stanowi uchybienie nakazom wynikającym z zasad ogólnych postępowania administracyjnego (art. 7 i 8 k.p.a.), a także naruszenie norm zawartych w art. 77 § 1, 80 i 107 § 1 i 3 k.p.a. Podkreślić w tym miejscu należy, że skarżący zarówno w odwołaniach, jak i pismach procesowych, a także w skardze podnosił kwestię naruszenia przez organy przepisów art. 40 ust. 2 i 3 ustawy o p.s. przez nie rozważenie możliwości przyznania jemu zasiłku celowego na zasadach ogólnych. Jedyną reakcją na to organu II instancji było zawarcie w treści uzasadnienia decyzji z dnia [...] r. informacji o możliwości starania się przez skarżącego o przyznanie pomocy na podstawie art. 40 i 41 ustawy o p.s., jeżeli znajduje się w trudnej sytuacji spowodowanej suszą. Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, jest to reakcja niewystarczająca.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie.

Prawidłowo bowiem opierając się na protokole oszacowania szkód z dnia 10 lipca 2008 r., sporządzonym przez komisję powołaną przez Wojewodę zarządzeniem nr 259/2008, z dnia 25 czerwca 2008 r. (vide: k-127 akt sądowych), uwzględniając dane zawarte we wniosku skarżącego z dnia 6 października 2008 r. skorygowane następnie w jego oświadczeniu z dnia 29 grudnia 2008 r., mając na uwadze także zbiorczy protokół strat Gminy Choceń, organy obu instancji ustaliły średnią wysokość szkód w gospodarstwie rolnym skarżącego na 27,99 %. Prawidłowo także wywiodły, że skarżący nie spełnia jednego z warunków, od których zależy przyznanie zasiłku celowego w związku z suszą, wynikającego z § 2 rozporządzenia to jest: szkody w uprawach rolnych spowodowane przez suszę, nie wnoszą w jego gospodarstwie rolnym średnio powyższej 30% (§ 2 pkt 3 rozporządzenia). Słusznie zatem organy odmówiły skarżącemu udzielenia pomocy w trybie przewidzianym rozporządzeniem. Podkreślić należy także, że organy obu instancji dokonały prawidłowej wykładni § 2 pkt 3 rozporządzenia, odnosząc zsumowaną wielkość szkód w poszczególnych uprawach do łącznej powierzchni upraw rolnych w gospodarstwie rolnym skarżącego (2,20 ha : 7,86 ha). Nie stanowi także naruszenia przepisów postępowania administracyjnego wydanie decyzji przez organ I instancji w dniu zapoznania się skarżącego z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, w sytuacji gdy nie wnosił on żadnych uwag do niego, co dodatkowo potwierdził własnoręcznym podpisem złożonym w protokole sporządzonym na tą okoliczność (vide: k -13 akt administracyjnych). Uwagi przedstawione później w piśmie datowanym na 29 grudnia 2008 r., które wpłynęło do organu I instancji po wydaniu przez niego decyzji, to jest w dniu 30 grudnia 2008 r., podlegały natomiast rozpatrzeniu przez organ II instancji w postępowaniu odwoławczym. Nie odniesienie się w uzasadnieniu decyzji przez organ II instancji do wszystkich zarzutów zawartych w tym piśmie, jak również w odwołaniu skarżącego, w którym notabene zarzuty te się powtarzają, jest wprawdzie naruszeniem zasad wynikających z przepisu art. 107 § 3 k.p.a., ale nie na tyle istotnym, aby mogło stanowić samoistną podstawę uchylenia tej decyzji.

Inny zarzut skargi, dotyczący nieprawidłowości w toku postępowania administracyjnego przed organem I instancji polegającej na poświadczeniu nieprawdy w protokole szacowania szkód, mógłby być brany pod uwagę tylko wtedy, gdyby potwierdzony został w postępowaniu karnym, o czym zawarto by informację w aktach sprawy. Sąd administracyjny, bowiem zgodnie z przepisem art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej ustawą p.p.s.a., orzeka na podstawie akt sprawy, a z dokumentów w nich zawartych, ani z treści protokołu szacowanie szkód nie wynika aby został on sporządzony w sposób nie zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Tak jak stwierdziły to organy obu instancji, dane zawarte w tym protokole potwierdzone zostały przez skarżącego przez złożenie własnoręcznego podpisu. Dopóki zatem dokument ten nie zostanie podważony w sposób prawem przewidziany - w postępowaniu karnym, stanowi on postawę rozstrzygania w niniejszej sprawie.

Co do zarzutu naruszenia przez organy przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez nie zapewnienie skarżącemu możliwości czynnego udziału w sprawie, to stwierdzić należy, że pismem z dnia 26 stycznia 2009 r., doręczonym skarżącemu w dniu 28 stycznia 2009 r. zawiadomiony on został o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wniesienia skarg, uwag, złożenia zapytania do sprawy i z możliwości tej w dniu 29 stycznia 2009 r. skorzystał. Następnego dnia zaś złożył pismo, w którym swoje uwagi szeroko przedstawił. Do wydania decyzji przez organ II instancji doszło dopiero po zapoznaniu się z tymi uwagami. Decyzja zapadła w dniu [...] r. W ten sposób zapewniono skarżącemu prawo czynnego udziału w sprawie i możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Czym innym natomiast jest to, że uwagi skarżącego nie zostały przez organ II instancji uwzględnione, co w sposób wyczerpujący zostało wyjaśnione w uzasadnieniu rozstrzygnięcia tego organu.

Reasumując stwierdzić należy, że uchylenie zaskarżonych decyzji nastąpiło z powodu niewłaściwej interpretacji przez organy obu instancji przepisów prawa materialnego, co spowodowało, że nie zastosowano wobec skarżącego przepisów ustawy o p.s. (art. 40 ust. 2) w sytuacji, gdy stwierdzono, że nie spełnia on przesłanek przyznania zasiłku wynikających z przepisów rozporządzenia. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji powinien więc rozpatrzyć wniosek skarżącego z dnia 6 października 2008 r. także pod kątem możliwości przyznawania zasiłku celowego na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy o p.s.

Mając na uwadze powyższe orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c, w zw. z art. 135 ustawy p.p.s.a., jak w pkt 1 sentencji wyroku, a na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a., jak w pkt 2 sentencji wyroku.