Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 510/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Szef Służby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105  pkt 10 i  art. 188  ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Olga Żurawska – Matusiak, Andrzej Kołodziej (spr.), , Protokolant Elwira Sipak, specjalista, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2012 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją z [...] maja 2010 r. nr [...], na podstawie art. 105 pkt 10 i art. 188 ust. 1 pkt 2 i 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.), zwolnił B. P. ze służby w Izbie Celnej w B., Urząd Celny w Z. z dniem doręczenia decyzji, które nastąpiło [...] czerwca 2010 r. W uzasadnieniu podał, że funkcjonariuszka jest zawieszona w pełnieniu obowiązków służbowych ponad 12 miesięcy, zawieszenie ma charakter ciągły i związany jest z prowadzonym przeciwko niej postępowaniem karnym, a przyczyna zawieszenia nie ustała. W ocenie organu wystąpiły więc przesłanki z art. 105 pkt 10 powołanej ustawy uzasadniające podjęcie przedmiotowej decyzji.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła jej naruszenie art. 105 pkt 10 oraz 76 ustawy o Służbie Celnej, art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, art. 6 ust. 2 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz przepisów procesowych i wniosła o jej uchylenie i przywrócenie do służby, ewentualnie przekazanie organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Szef Służby Celnej decyzją nr [...] z [...] września 2010 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał w szczególności, że podniesione przez organ argumenty przemawiające za zwolnieniem odwołującej ze służby, nie znalazły odzwierciedlenia w materiale dowodowym sprawy. Ponadto wniosek strony dotyczący uchylenia decyzji w przedmiocie przedłużenia okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego, winien być przedmiotem odrębnego postępowania.

Realizując powyższe wskazówki Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2011 r., odmówił uchylenia decyzji nr [...] z [...] lipca 2008 r. o przedłużeniu okresu zawieszenia funkcjonariuszki w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego.

Natomiast decyzją z [...] lipca 2011 r. nr [...], na podstawie art. 105 pkt 10 oraz art. 188 ust. 2 i 5 ustawy o Służbie Celnej, zwolnił B. P. ze służby w Izbie Celnej w B. z dniem doręczenia niniejszej decyzji.

W uzasadnieniu podał, że decyzją nr [....] z [...] kwietnia 2008 r. B. P. została zawieszona w pełnieniu obowiązków służbowych na okres od [...] kwietnia 2008 r. do [...] lipca 2008 r. z uwagi na wszczęcie wobec niej postępowania o przestępstwo popełnione umyślnie, ścigane z oskarżenia publicznego. Okres zawieszenia został przedłużony następnie do czasu zakończenia postępowania karnego decyzją nr [...] z [...] lipca 2008 r. Natomiast z pisma nr [....] z [...] maja 2011 r. Prokuratury Apelacyjnej w L. wynika, iż w dniu [...] marca 2011 r. został skierowany do Sądu Rejonowego w T. akt oskarżenia m.in. przeciwko funkcjonariuszce o czyn z art. 228 § 1 kk w zw. z art. 12 kk w zw. z art. 65 § 1 kk i inne.

Organ stwierdził więc, że upłynął okres ponad 12 miesięcy zawieszenia B. P. w pełnieniu obowiązków służbowych, zawieszenie ma charakter ciągły i związane jest z prowadzonym przeciwko niej postępowaniem karnym oraz nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Ma zatem zastosowanie przepis art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, zgodnie z którym funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia. Jego zastosowanie, jak wskazał organ, podyktowane jest negatywnymi dla Służby Celnej konsekwencjami wynikającymi z długotrwałego zawieszenia strony w pełnieniu obowiązków służbowych, co wiąże się z zajmowaniem etatu mogącego być efektywnie wykorzystanym przez nowo zatrudnionych funkcjonariuszy celnych. Ponadto ze względu na niedobór kadrowy wykonywanie zadań nałożonych przez Unię Europejską w jednostkach przygranicznych jest bardzo utrudnione, zaś obsada etatowa izb celnych, w tym w szczególności granicznych, podlega systematycznym analizom.

Problemy dotyczące braków kadrowych, wynikających m.in. z zawieszenia funkcjonariuszy w pełnieniu obowiązków służbowych w Urzędzie Celnym w Z., były zgłaszane przez Naczelnika UC na naradach kadry kierowniczej. Taka sytuacja, zdaniem organu, ma niekorzystny wpływ na pracę Urzędu Celnego w Z. i jego oddziałów oraz doprowadziła do zwiększenia obciążenia pracą innych funkcjonariuszy, skumulowania wypracowanych nadgodzin i konieczności przesuwania terminów urlopów wypoczynkowych oraz delegowania do pełnienia służby w Oddziale Celnym Drogowym w D. funkcjonariuszy z różnych komórek wewnętrznych Urzędu Celnego w L.

Organ zwrócił też uwagę na aspekt finansowy powyższej sytuacji, gdyż pobierania przez funkcjonariusza 50% uposażenia w okresie długotrwałego zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych (3 lata) nie można uznać za celowe i oszczędne wydatkowanie środków finansowych.

Ponadto, w jego ocenie, ważąc interes społeczny i słuszny interes strony, należało przyjąć, iż opisane okoliczności powodują obciążenie Służby Celnej negatywnymi konsekwencjami przedłużającego się postępowania karnego, natomiast decyzja o zwolnieniu ze służby nie jest równoznaczna z uznaniem winy w postępowaniu karnym.

Odnosząc się do wniosków dowodowych o przesłuchanie w charakterze świadków bezpośrednich przełożonych funkcjonariuszki oraz innych funkcjonariuszy, na okoliczność jej dotychczasowej służby organ stwierdził, że oceny okresowe są mu znane, a ponadto nie mają one znaczenia w przedmiotowej sprawie.

Dyrektor Izby Celnej w B. wskazał też, że [...] listopada 2009 r. wydał postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby.

Podniósł również, że obowiązujące przepisy ustawy dają możliwość przywrócenia do służby funkcjonariusza celnego w przypadkach określonych w art. 109.

W odwołaniu od powyższej decyzji B. P. wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania pierwszej instancji oraz wstrzymanie natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazała, że zaskarżona decyzja ma charakter fakultatywny, a to oznacza konieczność wnikliwej oceny okoliczności, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia.

Zwróciła też uwagę na bezprawne zaniechanie przez organ wszczęcia postępowania wyjaśniającego przed zawieszeniem w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. Dyrektor kierował się jedynie informacją o toczącym się postępowaniu karnym, opartym na pomówieniach i nie zbadał faktycznych okoliczności związanych ze stawianymi stronie zarzutami. Okoliczność prowadzenia postępowania przez prokuraturę nie zwalnia właściwego organu Służby Celnej z obowiązku przeprowadzenia wynikającego z ustawy o Służbie Celnej postępowania wyjaśniającego bądź dyscyplinarnego. Odwołująca powołała się na dotychczasowe pozytywne oceny jej pracy oraz zarzuciła organowi, że wskazanie przyczyn kadrowych i finansowych jako przemawiających za prymatem interesu społecznego nad indywidualnym, nie jest wystarczające.

Podniosła też, że organ nie uwzględniając jej wszystkich wniosków, naruszył art. 10 k.p.a.

Szef Służby Celnej decyzją nr [...] z [...] stycznia 2012 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 188 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu w pierwszej kolejności odniósł się do wniosku odwołującej o wstrzymanie natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji i wyjaśnił, iż przedmiotową decyzją dokonano jej zwolnienia ze służby z dniem doręczenia decyzji, tj. z dniem [...] lipca 2011 r. Oznacza to, że decyzja została wykonana i stosunek służbowy ustał w powyższej dacie, stad też brak jest możliwości uwzględnienia wniosku.

W ocenie organu zaskarżona decyzja, wydana na postawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, mająca charakter fakultatywny, nie daje podstaw do stwierdzenia dowolności działań Dyrektora Izby Celnej w B. Organ wskazał bowiem, że zgodnie z ww. przepisem, jedną z przyczyn fakultatywnego zwolnienia ze służby jest upływ 12 miesięcy zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia. Odwołująca została natomiast decyzją z [...] kwietnia 2008 r. zawieszona w pełnieniu obowiązków służbowych na 3 miesiące, który to okres decyzją z [...] lipca 2008 r. został przedłużony do czasu zakończenia prowadzonego przeciwko niej postępowania karnego. Przyczyną zawieszenia funkcjonariuszki w pełnieniu obowiązków służbowych było wszczęcie postępowania karnego o czyn z art. 228 § 1 kk i innych, zaś z pisma Prokuratury Apelacyjnej w L. wynika, że przeciwko m.in. niej został skierowany do Sądu Rejonowego w T. akt oskarżenia. Zatem w przedstawionym stanie faktycznym bezspornie nie ustała przyczyna zawieszenia, a tym samym spełniona została druga z przesłanek z art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej.

Szef Służby Celnej powołał się na negatywne konsekwencje długotrwałego zawieszenia odwołującej w pełnieniu obowiązków służbowych, co wymusiło m.in. konieczność delegowania od połowy 2010 r. do pełnienia służby w Urzędzie Celnym w Z. funkcjonariuszy celnych z różnych komórek wewnętrznych Urzędu Celnego w L.

Organ odwoławczy stwierdził ponadto, iż z akt sprawy bezspornie wynika, że w Urzędzie Celnym w Z. istniały braki kadrowe spowodowane również zawieszeniem w pełnieniu obowiązków służbowych [...] funkcjonariuszy na [...] pełniących służbę ogółem w tym urzędzie. Podał także, że organ pierwszej instancji wyjaśnił wszelkie okoliczności faktyczne i prawne zwolnienia ze służby, odniósł się do składanych przez funkcjonariuszkę wniosków dowodowych, a rozstrzygając sprawę rozważył zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony, jednakże mając na uwadze konieczność zapewnienia realizacji zadań w podległej jednostce, podjął decyzję o zwolnieniu jej ze służby.

Organ podkreślił, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie sprawa zwolnienia ze służby i z tego powodu wszelkie okoliczności odnoszące się do postępowania karnego, nie mogą być przedmiotem badania. Natomiast zarzuty dotyczące braku wyjaśnienia przez organ pierwszej instancji okoliczności związanych ze stawianymi odwołującej zarzutami karnymi, w ocenie organu, należą do kompetencji sądu karnego, a nie organu administracyjnego, którym jest dyrektor izby celnej.

Szef Służby Celnej zwrócił również uwagę na specyfikę statusu prawnego funkcjonariusza celnego, który łączy się z licznymi ograniczeniami, w tym w zakresie korzystania z praw chronionych konstytucyjnie. Skoro ustawodawca, kierując się interesem społecznym uznał, że funkcjonariusz celny powinien zostać zawieszony w pełnieniu obowiązków w związku z wszczęciem przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, to nie sposób zaakceptować twierdzeń strony, iż w tymże interesie zasadnym jest powierzenie takiemu funkcjonariuszowi innych zadań w służbie, mimo toczącego się postępowania karnego.

Organ wskazał jednocześnie, że w przyszłości nie jest wykluczony powrót funkcjonariuszki do służby w myśl art. 109 ustawy o Służbie Celnej, jeżeli spełnione zostaną określone w nim warunki.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik B. P. zarzucił jej:

I. Rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 105 pkt 10 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej w zw. z art. 23 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, poprzez:

1. błędne jego zastosowanie i wydanie zaskarżonej decyzji, mimo że w obrocie prawnym istniała decyzja Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] kwietnia 2009 r. o przedłużeniu okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego, co narusza zasadę zaufania obywateli do państwa,

2. wydanie zaskarżonej decyzji z przekroczeniem granic uznania administracyjnego, ewentualnie:

3. błędną wykładnię i uznanie, że zwolnienie ze służby w trybie art. 105 pkt 10 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, może nastąpić, mimo zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego i dalszego istnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", wskazanej w przepisie art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 24 lipca 1994 r. o Służbie Celnej.

Wskutek powyższego wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem praw podmiotowych skarżącej, wynikających z decyzji o zawieszeniu w wykonywaniu obowiązków służbowych, ewentualnie (na wypadek, gdyby Sąd uznał, iż nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego);

II. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.

1. art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez:

a) ograniczenie się organu do wykorzystania schematu uzasadniania z innych, podobnych postępowań i stwierdzenia, iż z analizy materiału dowodowego wynika, że Dyrektor Izby Celnej w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy bez jakiegokolwiek wskazania przez organ administracji publicznej, na jakich to dowodach oparł swoje rozstrzygnięcie, dlaczego odmówił wiarygodności i mocy dowodowej przedstawionym przez stronę skarżącą dowodom,

b) brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz błędne uzasadnienie wydanej decyzji, w szczególności w zakresie elementów dotyczących uznania administracyjnego,

c) brak udowodnienia, że wskazywany jako przyczyna zwolnienia fakt "blokowania etatów" stanowi rzeczywisty i racjonalny powód zwolnienia, a nadto brak rozważenia w tym aspekcie słusznego interesu skarżącego,

2. art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 i 2 k.p.a., poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności, polegające na ograniczeniu rozpatrzenia odwołania do częściowej oceny zasadności zarzutów podniesionych w stosunku do decyzji organu pierwszej instancji, a przez to uchylenie się od kontroli instancyjnej i pozbawienie strony możliwości merytorycznego rozstrzygnięca sprawy,

3. art. 7 k.p.a., poprzez brak realizacji zasady proporcjonalności. Organ nie realizował uznania administracyjnego w sposób odpowiadający uzasadnionemu interesowi obywatela, podczas gdy działając na podstawie przepisów prawa materialnego, przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jest obowiązany załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków,

4. art. 130 § 1 i 2 oraz art. 108 § 1 k.p.a., poprzez pominięcie faktu naruszenia przez organ I Instancji zasady niewykonalności decyzji nieostatecznych, tj. dokonanie zwolnienia strony ze służby celnej z dniem doręczenia decyzji nieostatecznej.

Z uwagi na powyższe uchybienia wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie decyzji organu I instancji, a nadto zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu podniósł w szczególności, że organ w niniejszej sprawie, stosując przepis art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, nie realizował swej kompetencji w zakresie obowiązków wynikających z uznania administracyjnego, tym samym nie realizował tego upoważnienia co do istoty. Organ instrumentalnie wybrał i zastosował wskazany przepis, uznając go za uprawnienie do samowoli, bez zachowania elementarnych warunków formalnych podejmowania decyzji uznaniowej. Tym samym nastąpiło przekroczenie normy celu i zadań postawionych przed organem w normie upoważniającej. Pełnomocnik skarżącego wskazał również, że wydając decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby, organ I instancji wydał decyzję, która jest w sposób oczywisty sprzeczna z treścią decyzji o przedłużeniu okresu zawieszenia. Toczące się postępowanie karne bowiem, nie zostało zakończone, a w efekcie w obrocie prawnym istnieją dwie sprzeczne w treści decyzje – jedna zawieszająca funkcjonariusza w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego oraz druga o zwolnieniu ze służby. Decyzja o przedłużeniu zawieszenia nie została wykonana, nie wygasła (zawieszenie nie trwało do zakończenia postępowania karnego), nie została uchylona, lecz nadal znajduje się w obrocie prawnym.

Zdaniem wnoszącego skargę, celem przepisu art. 105 pkt 10 o Służbie Celnej z całą pewnością nie jest sankcjonowanie zawieszonego funkcjonariusza, który objęty jest domniemaniem niewinności. Takie działanie organu II instancji narusza wprost wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP, zasadę pewności prawa oraz zasadę zaufania obywateli do państwa.

W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne. Odniósł się ponadto do zarzutów skargi, nie podzielając argumentacji przytoczonej na ich poparcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 105 pkt 10 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168. poz. 1323 ze zm.), zgodnie z którym funkcjonariusza celnego można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia. Niewątpliwie decyzja wydawana na tej podstawie ma charakter uznaniowy, co nie oznacza jednak pozostawienia organowi całkowitej i niekontrolowanej swobody w tym zakresie. Granice uznaniowości wyznaczają bowiem z jednej strony przesłanki zwolnienia zawarte w powołanym przepisie art. 105 pkt 10, z drugiej zaś przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98. poz. 1071 ze zm.), ustanawiające reguły prowadzenia prawidłowego postępowania administracyjnego.

Tak więc organy Służby Celnej, podejmując decyzję administracyjną o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, są w szczególności zobowiązane do przestrzegania zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.), a więc do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Winny też w sposób należyty i wyczerpujący informować strony o kolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Muszą wreszcie wyczerpująco zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 §1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

Organy orzekające w niniejszej sprawie nie uchybiły wskazanym regulacjom.

Bezsporne jest bowiem, że Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r., zawiesił B. P. w pełnieniu obowiązków służbowych na okres od [...] kwietnia 2008 r. do [...] lipca 2008 r. w związku z wszczęciem przeciwko niej postępowania karnego o przestępstwo popełnione umyślnie, ścigane z oskarżenia publicznego.

Następnie zaś decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. o sygnaturze jak wyżej, organ przedłużył okres zawieszenia do czasu zakończenia przeciwko skarżącej postępowania karnego. Nie budzi również wątpliwości okoliczność, iż przeciwko skarżącej został skierowany [...] marca 2011 r. do Sądu Rejonowego w T. akt oskarżenia, natomiast postępowanie karne przed Sądem nie zostało zakończone.

Zostały zatem spełnione przesłanki fakultatywnego zwolnienia funkcjonariusza Służby Celnej ze służby, określone w art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej. Bezspornie bowiem upłynął dwunastomiesięczny okres zawieszenia skarżącej w pełnieniu obowiązków służbowych oraz nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia wobec toczącego się postępowania karnego.

Stąd też zarzut błędnego zastosowania powyższego przepisu, w przypadku istnienia w obrocie prawnym decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lipca 2008 r. o przedłużeniu zawieszenia skarżącej w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego, wydanej na podstawie art. 23 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.), nie jest uzasadniony. Już z samej treści przepisu art. 105 pkt 10 wynika, że zwolnić można funkcjonariusza, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia. Chodzi zatem bezdyskusyjnie o sytuację, kiedy w obrocie prawnym znajduje się decyzja o zawieszeniu funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych. Brak jest racjonalnych podstaw do innej wykładni powołanego przepisu, natomiast wykładnia zaproponowana przez pełnomocnika skarżącej spowodowałyby w istocie niemożność stosowania powołanego art. 105 pkt 10. Nie jest w związku z tym trafna argumentacja zawarta w skardze o istnieniu w obrocie prawnym sprzecznych decyzji, jednej o zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego, drugiej zaś o zwolnieniu ze służby w trakcie trwania zawieszenia. Oczywistym jest bowiem, że wydanie decyzji zwalniającej ze służby powoduje utratę bytu prawnego decyzji zawieszającej. Powyższe stanowisko potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 1757/06, Lex nr 344069, w którym Sąd stwierdził, że "Z istoty zawieszenia w czynnościach służbowych wynika bowiem, że instytucja ta powiązana jest z istniejącym stosunkiem służbowym. W momencie zwolnienia ze służby decyzja o zawieszeniu wygasa.".

Nie sposób zgodzić się też w tych okolicznościach z zarzutem wydania decyzji z przekroczeniem określonych w przepisie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, granic uznania administracyjnego.

Nie znajdują również uzasadnienia zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.

Sąd podziela stanowisko pełnomocnika skarżącego, że organ administracji, działający na podstawie przepisów prawa materialnego, przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, ma obowiązek, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywateli, jeśli nie stoi na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji, wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków.

Tym nie mniej podkreślenia wymaga, iż w interesie społecznym leży prawidłowe wykonywanie zadań nałożonych na Służbę Celną określonych w przepisie art. 1 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, polegających na zapewnieniu ochrony i bezpieczeństwa celnego Wspólnoty Europejskiej, w tym zgodności z prawem przywozu towarów na ten obszar oraz wywozu towarów z tego obszaru, a także wykonywania obowiązków określonych w przepisach odrębnych, w szczególności w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od gier. Zwrócić też trzeba uwagę na doniosłość prawidłowego wykonywania zadań Służby Celnej w kontekście zapewnienia realizacji zaplanowanych wpływów do budżetu państwa.

Należy wskazać ponadto, że stosunek służbowy funkcjonariusza celnego ma charakter administracyjnoprawny, którego istotą jest m.in. wzmożona stabilność zatrudnienia, na co wielokrotnie zwracał uwagę w swoich orzeczeniach Trybunał Konstytucyjny (por. wyrok TK z dnia 14 grudnia 1999 r., sygn. akt SK 14/98, OTKZV nr 7/1999, poz. 163).

Jednakże sprawowanie służby publicznej nie może być ujmowane w kategoriach tylko przywilejów, a bardziej służby, posłannictwa, roztropnej troski o dobro wspólne itd. Nie ulega wątpliwości, że na osobach pełniących służbę publiczną ciąży szczególny obowiązek troski o dobro wspólne, a idea dobra wspólnego zakłada ofiarność z ich strony, z którą łączyć się mogą kwalifikowane wymagania i odpowiedzialność (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 października 2004 r., sygn. akt K 1/04, OTK ZV nr 9/17/2009, poz. 93).

Interes społeczny, pojmowany jako troska o dobro wspólne, wymaga zapewnienia prawidłowej realizacji zadań nałożonych na Służbę Celną. Natomiast sytuacja, kiedy funkcjonariusz jest zawieszony w wykonywaniu obowiązków służbowych i nie może ich wykonywać, powoduje dezorganizację służby oraz konieczność wykonywania przypisanych mu zadań przez innych funkcjonariuszy jako czynności dodatkowych. Sąd podziela w tym zakresie argumentację organów administracji celnej, popartą szczegółowymi analizami etatowymi.

Istotna jest przy tym okoliczność, iż w przypadku zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, następuje swoista "blokada etatu", gdyż przepisy dotyczące Służby Celnej nie przewidują możliwości zatrudnienia na miejsce funkcjonariusza zawieszonego w pełnieniu obowiązków służbowych innej osoby.

Ważąc interes społeczny oraz słuszny interes funkcjonariuszki, należy mieć w niniejszej sprawie na uwadze także charakter przestępstwa, o które została ona oskarżona, pozostającego w związku z pełnioną służbą, a polegającego na przyjmowaniu korzyści majątkowych. Jest to przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego i popełnione z winy umyślnej, zaś ustawodawca w takim przypadku przewidział obligatoryjne zawieszenie funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych na okres 3 miesięcy. Intencją ustawodawcy było zatem odsunięcie funkcjonariusza celnego od wykonywania obowiązków służbowych w tym okresie. Zatem taka możliwość istnieje również w sytuacji przedłużenia okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, do czasu zakończenia postępowania karnego.

Nie znajduje uzasadnienia w rozpatrywanej sprawie zarzut naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., ponieważ organy w sposób wyczerpujący zebrały i oceniły materiał dowodowy, wskazując dokładnie, jak sytuacja zawieszenia skarżącej oraz innych funkcjonariuszy w pełnieniu obowiązków służbowych, dezorganizuje pracę komórki organizacyjnej, w której pełnią służbę.

O wadliwości zaskarżonej decyzji nie przesądza też podnoszony przez pełnomocnika skarżącej zarzut wykorzystania schematu uzasadnienia z innych podobnych postępowań. Nic nie stoi bowiem na przeszkodzie, by w sprawach, w których stan faktyczny jest analogiczny i dotyczą one funkcjonariuszy pełniących służbę w tych samych lub równorzędnych jednostkach organizacyjnych oraz z tych samych przyczyn zostali zawieszeni w pełnieniu obowiązków, posłużyć się w uzasadnieniach decyzji podobną argumentacją.

Obszerne uzasadnienia tak zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Izby Celnej w B., wbrew zarzutom skargi, spełniają wymogi przepisu art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności organy wskazały fakty, które uznały za udowodnione oraz dowody, na których się oparły, którym zaś odmówiły mocy dowodowej. Dotyczy to w szczególności podnoszonych kwestii dotychczasowej nienagannej służby pełnionej przez skarżącą oraz pominięcia zasady domniemania niewinności. Okoliczność bowiem, że skarżąca pełniła dotychczas swoją służbę nienagannie, nie ma decydującego znaczenia w sprawie, gdyż w żaden sposób nie może usprawiedliwiać pozostawienia go w służbie wobec ponad 12-miesięcznego i trudnego do przewidzenia zakończenia okresu zawieszenia w wykonywaniu obowiązków służbowych. Natomiast w odniesieniu do kwestii pominięcia zasady domniemania niewinności należy stwierdzić, że nie ma ona zastosowania w sprawie, gdyż to nie od ustalenia winy lub jej braku, lecz od zawieszenia w czynnościach służbowych ponad 12 miesięcy, uzależnione jest zastosowanie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej.

Także zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności jest nietrafny, albowiem organ odwoławczy, by nie powielać argumentacji organu pierwszej instancji, w całości ją podtrzymał, a nadto wyczerpująco odniósł się do zarzutów odwołania.

Całkowicie chybiony jest też zarzut naruszenia art. 130 § 11 i § 2 oraz art. 108 § 1 k.p.a., poprzez pominięcie faktu naruszenia przez organ I instancji zasady niewykonalności decyzji nieostatecznych.

Uszła bowiem uwadze pełnomocnika skarżącej regulacja zawarta w przepisie art. 188 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej, zgodnie z którą złożenie wniosków, o których mowa w ust. 1 i ust. 3 oraz odwołania, o którym mowa w ust. 2, nie wstrzymuje wykonania decyzji.

Oznacza to, że decyzja w sprawie zwolnienia ze służby, wydana na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, jest natychmiast wykonalna, natomiast przepis art. 188 ust. 4 tej ustawy stanowi lex specialis w stosunku do art 130 § 1 k.p.a.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji wyroku.