Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 256/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 14b par 1 - 3, art. 14o par 1 w zw. z art 14d, art. 156a par 1, art. 169 par 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 145 par 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki, Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Agata Zdunek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2012 r. sprawy ze skargi Z. P. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie o wydanie interpretacji indywidualnej 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] października 2011 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz Z. P. kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 16 sierpnia 2011 r. Z. P. (dalej: "Skarżący") zwrócił się do Ministra Finansów o udzielenie pisemnej interpretacji indywidualnej w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych.

Skarżący we wniosku przedstawił następujące zdarzenie przyszłe:

Skarżący jest osobą fizyczną, przyszłym oraz obecnym udziałowcem w kilku spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółkach akcyjnych z siedzibą w Polsce, łącznie określane dalej jako "Spółki zbywane" lub osobno jako "Spółka A", "Spółka B", "Spółka C", "Spółka D", "Spółka E", "Spółka F". Przy czym określenie Spółka odnosi się nie do jednej konkretnej spółki z o.o. lub akcyjnej lecz obejmuje spółki względem których Skarżący jest w identycznej sytuacji prawnej i faktycznej jako ich udziałowiec. Tzn. w dalszej części niniejszego wniosku, przykładowo Spółka A oznacza nie jedną spółkę z o.o. lub akcyjną lecz więcej niż jedną spółkę kapitałową, w których Wnioskodawca posiada udziały dające identyczną ilość głosów. Innymi słowy na potrzeby niniejszego wniosku pojęcie "Spółka" oznacza także spółki. W dalszej części sformułowanie "udziały" odnosi się także do "akcji", a "udziałowiec" także do "akcjonariusza".

Wnioskodawca w ramach reorganizacji działalności gospodarczej w związku z nieefektywnością prowadzenia działalności w kilku odrębnych spółkach planuje wniesienie aportem udziałów/akcji w Spółkach zbywanych do jednej spółki holdingowej, będącej spółką z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółką akcyjną (dalej "Holding").

W związku z uwarunkowaniami gospodarczymi Skarżący zamierza wnieść do Holdingu swoje udziały w Spółce A w 3 etapach (trzech aportach). W kolejności wniesie on aportem do Holdingu ok. 26% udziałów (nie dających bezwzględnej większości głosów), następnie kolejnym aportem wniesie 25% udziałów oraz ostatecznie wniesie 10% udziałów Spółki A. Udziały te łącznie dawać będą Holdingowi bezwzględną większość głosów w Spółce A.

Z powodu braku takich trudności w Spółce B Skarżący wniesie aportem jednorazowo posiadane przez siebie udziały dające bezwzględną większość praw głosu w Spółce B do Holdingu.

Z kolei w Spółce C udziały wspólników są rozproszone. Niemniej Skarżący wniesie do Holdingu większość udziałów w Spółce C dających bezwzględną większość głosów w Spółce C, po czym swoje udziały do Holdingu wniosą także pozostali wspólnicy Spółki C.

W Spółce D, żaden z 4 wspólników nie posiada decydującego wpływu na spółkę (po 25% głosów). W konsekwencji, zgodnie z ustaleniami wspólników udziały zostaną wniesione przez nich tego samego dnia, na podstawie jednego aktu notarialnego zmieniającego umowę spółki będącej Holdingiem. Ostatecznie Holding nabędzie bezwzględną większość praw głosu i udziałów w Spółce D.

W przypadku Spółki E Skarżący będzie posiadał w niej do 20% udziałów (nie dających bezwzględnej większości głosów) i wniesie je aportem do Holdingu. Następnie po tej transakcji pozostałych dwóch wspólników wniesie aportem pozostałe udziały w Spółce E do 1 Holdingu. W ten sposób Holding uzyska 100% udziałów w Spółce E.

Z kolei w Spółce F udziały wspólników są rozproszone. Niemniej inni wspólnicy wniosą do Holdingu większość udziałów w Spółce F dających Holdingowi bezwzględną większość głosów w Spółce F, po czym swoje udziały w tej spółce wniesie aportem do Holdingu także Wnioskodawca.

Jako rekompensatę za swoje udziały wniesione aportem do Holdingu w Spółkach zbywanych Wnioskodawca (jak i pozostali wspólnicy wnoszący udziały do Holdingu) otrzyma udziały w Holdingu.

W przyszłości, gdy Skarżący będzie już udziałowcem Holdingu, w związku z realiami biznesowymi, może okazać się konieczne zbycie osobom trzecim lub umorzenie jego udziałów w Holdingu. Umorzenie, w zależności od sytuacji (w tym w szczególności rozkładu głosów w Holdingu) może nastąpić w drodze umorzenia dobrowolnego, przymusowego lub umorzenia uregulowanego w art. 199 § 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r. Nr 94. poz. 1037. dalej "K.S.H") (tzw. umorzenia automatycznego).

W związku z powyższym Skarżący zadał następujące pytania:

1. W jaki sposób Skarżący zobowiązany jest ustalić koszty uzyskania przychodów z tytułu dobrowolnego umorzenia objętych (otrzymanych) udziałów w Holdingu w zamian za wniesione aportem udziały Spółek zbywanych?

2. W jaki sposób Skarżący zobowiązany jest ustalić koszty uzyskania przychodów z tytułu przymusowego lub automatycznego umorzenia objętych (otrzymanych) udziałów w Holdingu w zamian za wniesione aportem udziały Spółek zbywanych?

Minister Finansów w imieniu którego działał Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...] października 2011 r., odmówił wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu stwierdził, że z uwagi na wielopłaszczyznowość i wielowariantowość wniosku, gdzie każdy z przedstawionych we wniosku zdarzeń przyszłych wymaga indywidualnego przeanalizowania i doprecyzowania w celu prawidłowego wydania interpretacji indywidualnej, złożony przez Skarżącego w takiej formie wniosek ma charakter czysto poglądowy (poznawczy). Nie został złożony w celu uzyskania informacji dotyczącej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie (tj. rozstrzygnięcia dotyczącego skutku podatkowego skonkretyzowanej sprawy, gwarantującej ochronę prawną przewidzianą przepisami ustawy Ordynacja podatkowa), ale wyłącznie w celu zapoznania się z poglądem ministra właściwego do spraw finansów publicznych odnośnie zasad ustalania kosztów uzyskania przychodów z tytułu umorzenia objętych (otrzymanych) udziałów w zamian za wniesione udziały, które to zdarzenia być może nie wystąpią w przyszłości.

W zażaleniu Skarżący zarzucił naruszenie:

a) przepisu art. 165a § 1 w zw. art. 14h Ordynacji podatkowej poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sytuacji spełnienia przez wniosek wszystkich wymogów wskazanych w przepisie art. 14b Ordynacji podatkowej,

b) przepisu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nie wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (interpretacji indywidualnej) mimo spełnienia wymogów określonych w przepisie art. 14b oraz uznanie, iż wskazany wniosek wykracza poza zakres przedmiotowy pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego,

c) przepisu art. 14d Ordynacji podatkowej w związku z nie wydaniem interpretacji indywidualnej w terminie 3 miesięcy od złożenia wniosku,

d) przepisu art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę wydania pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, skutkującej utrudnieniem Skarżącemu możliwości merytorycznego rozpoznania jego sprawy oraz wydłużeniem postępowania w tym zakresie,

e) przepisu art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez nieznajdujące uzasadnienia w przepisach prawa podatkowego wydanie postanowienia na podstawie pozaprawnych przesłanek, takich jak m.in. arbitralna ocena intencji Skarżącego oraz celu w jakim został złożony wniosek, co w efekcie nie stanowi działania organu na podstawie przepisów prawa,

f) przepisu art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę wydania interpretacji prawa podatkowego narusza zasadę szybkości w postępowaniu mającym na celu wydanie indywidualnej interpretacji,

g) przepisu art. 169 § 2 w zw. art. 14h Ordynacji podatkowej poprzez nie wezwanie Skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku oraz wskazania zakresu usunięcia takich braków.

Postanowieniem z [...] listopada 2012 r. Minister Finansów w imieniu którego działał Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Minister Finansów przytoczył treść przepisów art. 14b § 1-3 Ordynacji podatkowej, powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych i stwierdził, że z wnioskiem o wydanie rozważanej interpretacji nie może wystąpić:

1) we własnym imieniu adwokat, radca prawny czy też doradca podatkowy, jeśli chcieliby uzyskać wykładnię dotyczącą pewnego teoretycznego stanu faktycznego,

2) osoba, na której sytuację ekonomiczną, czy faktyczną mogłaby oddziaływać sytuacja podatnika (por. B. Brzeziński. M. Kalinowski, A. Olesińska, .VI. Masternak, .1. Orłowski: Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wvd. Dom Organizatora, Toruń, 2007. tom I. s. 78) oraz, co w sprawie tej istotne, również

3) osoba, która chciałaby tylko zaznajomić się z poglądem organu interpretacyjnego na możliwości stosowania oraz wykładnie określonego przepisu prawa podatkowego wyłącznie z przyczyn czysto poznawczych.

Minister Finansów stwierdził, że zainteresowanym w rozumieniu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej jest podmiot, w odniesieniu do którego wykładnia znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów podatkowych może rzutować na prawidłowe określenie jego obowiązku podatkowego. Celem tej instytucji jest udzielenie rzetelnej informacji, w jaki sposób organ podatkowy zinterpretuje przepisy podatkowe w opisanym we wniosku stanie faktycznym, a w konsekwencji udzielenie informacji co do zasad obliczenia podatku (np. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 listopada 2009 r. sygn. akt. I SA/Gd 541/09).

W świetle powyższego szczególnego zaakcentowania – zdaniem Ministra Finansów - wymaga, iż za zainteresowanego nie można uznać osoby, która występuje z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej wyłącznie w celu zaznajomienia się z poglądem organu interpretacyjnego odnośnie przedstawionego we wniosku stanowiska dotyczącego stosowania przepisów prawa podatkowego. Tak więc uprawnionym wnioskodawcą będzie taki podmiot, który przedstawia sprawę indywidualną. Wniosek nie może dotyczyć stosowania prawa podatkowego w ogóle. Musi być pytaniem o rozstrzygnięcie konkretnego stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Nie jest przy tym wykluczone, wskazanie we wniosku różnych stanów faktycznych (zdarzeń przyszłych), jednakże sposób ich "prezentacji" oraz stopień zindywidualizowania musi istotnie korelować z osobistym (skonkretyzowanym) interesem podatkowym wnioskującego.

Organ odwoławczy podniósł, że rozpatrując przedstawiony stan sprawy, nie sposób nie dostrzec, iż organ winien wydać ocenę prawną potwierdzającą lub zaprzeczającą słuszności jej stanowiska co do szeregu zdarzeń i czynności prawnych w przyszłych i niepewnych stanach faktycznych. Z samego bowiem założenia wniosku czynności w nim opisane, przedstawione warianty postępowania mają charakter alternatywny, multikierunkowy. A więc na etapie składania wniosku Skarżący nie potrafił na tyle wykrystalizować jego przedmiotu, ażeby dotyczył zindywidualizowanego zdarzenia przyszłego.

W opinii organu uprawnionym jest wnioskowanie, iż nie taki cel (abstrakcyjny, poglądowy czy wręcz akademicki) przyświecał przepisom art. 14a do 14p Ordynacji podatkowej. Przepisy te w całokształcie mają służyć zainteresowanemu do zinterpretowania przepisu podatkowego nasuwającego wątpliwości, a koniecznego do zastosowania w konkretnym zdarzeniu gospodarczym. W spornej sprawie Skarżący przedstawił szereg koncepcji zdarzeń prawnych (wariantów), przy czym każdy z nich powinien być oceniony odrębnie na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Minister Finansów podniósł, że Skarżący w złożonym wniosku przedstawił mechanizm wnoszenia posiadanych udziałów oraz udziałów, które Skarżący nabędzie w przyszłości do spółki holdingowej w odniesieniu do każdej spółki zbywanej, gdzie aport udziałów w poszczególnych spółkach odbywać się będzie w różnych wysokościach procentowych posiadanych w danej spółce udziałów i w ramach zróżnicowanego sposobu wnoszenia udziałów konkretnej spółki do spółki holdingowej, prowadzące do uzyskania przez spółkę holdingową bezwzględnej większości praw głosów w każdej ze spółek.

Zdaniem Ministra Finansów z uwagi na wielopłaszezyznowość i wielowariantowość wniosku, gdzie każdy z przedstawionych we wniosku zdarzeń przyszłych wymaga indywidualnego przeanalizowania i doprecyzowania w celu prawidłowego wydania interpretacji indywidualnej, stwierdzić należy, że złożony przez Skarżącego w takiej formie wniosek ma charakter czysto poglądowy (poznawczy) - że nie został złożony w celu uzyskania informacji dotyczącej interpretacji przepisów prawa podatkowego indywidualnej sprawie (tj. Rozstrzygnięcia dotyczącego skutku podatkowego skonkretyzowanej sprawy, gwarantującej ochronę prawną przewidzianą przepisami ustawy Ordynacja podatkowa), ale wyłącznie w celu zapoznania się z poglądem ministra właściwego do spraw finansów publicznych odnośnie zasad ustalania kosztów uzyskania przychodów z tytułu umorzenia objętych (otrzymanych) udziałów w zamian za wniesione udziały, które to zdarzenia być może nie wystąpią w przyszłości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji, a także o potwierdzenie, że w sprawie doszło do naruszenia art. 14d Ordynacji podatkowej, w rezultacie czego wydana została tzw. Interpretacja milcząca, o której mowa w przepisie art. 14o Ordynacji podatkowej, wzglednie o uznanie, ze stanowisko Skarżącego jest w całości prawidłowe. Skarżący wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 226 w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu w sytuacji, gdy zażalenie wniesione przez Skarżącego zasługuje w całości na uwzględnienie,

2. art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji i w efekcie nie wydanie interpretacji indywidualnej, pomimo iż wszelkie przesłanki formalne i merytoryczne wniosku, wymagane przez te przepisy, zostały spełnione przez Skarżącego,

3. art. 14a Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, czego skutkiem jest nie wydanie interpretacji indywidualnej w sytuacji, gdy w analogicznym stanie faktycznym i przy analogicznej argumentacji prawnej organy podatkowe wydawały interpretacje indywidualne prawa podatkowego, co w konsekwencji prowadzi do rażącego naruszenia obowiązku dążenia do zapewnienia jednolitego stosowania prawa podatkowego,

4. art. 14b § 5 oraz art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, w wyniku którego odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej bez spełnienia przesłanek, które stanowią podstawę do odmowy wydania interpretacji indywidualnej,

5. art. 14d Ordynacji poprzez utrzymanie w mocy postanowienia, na podstawie którego nie wydano interpretacji indywidualnej w terminie 3 miesięcy od złożenia Wniosku,

6. art. 120 w zw. z art. 14d Ordynacji podatkowej, poprzez nieuzasadnione utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji dotkniętego wadą nieważności i w konsekwencji, nie wydanie interpretacji indywidualnej w terminie, przez co nastąpiło wydanie interpretacji milczącej aprobującej stanowisko Wnioskodawcy,

7. art. 121 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej, poprzez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych arbitralnym działaniem, w sytuacji gdy podatnik miał prawo oczekiwać, że jego sprawa zostanie rozpatrzona tak jak analogiczne sprawy rozpatrywane przez Ministra Finansów - upoważnionych przez niego dyrektorów izb skarbowych, w indywidualnych sprawach innych podatników,

8. art. 125 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej, poprzez naruszenie zasady szybkości działania, związane z nie wydaniem interpretacji, podczas gdy w analogicznym stanie faktycznym analogiczne sprawy były już rozpatrywane przez organy podatkowe, a interpretacje w tych sprawach wydawane. Naruszenie zasady szybkości postępowania polegało też na tym, że Skarżący nadal zainteresowany uzyskaniem indywidualnej interpretacji złoży zamiast jednego kilka lub nawet dziesięć nowych wniosków, które będą opisywały zdarzenie przyszłe oraz zawierały pytania sformułowane zgodne z życzeniem Dyrektora, co spowoduje wszczęcie nowych postępowań w tej samej sprawie.

Zdaniem Skarżącego gdyby organ nie naruszył powyższych przepisów Ordynacji podatkowej mógłby wydać typową indywidualną interpretację, tak jak w innych analogicznych sprawach, gdzie takie interpretacje były wydawane, w której byłoby stwierdzone, w jaki sposób Skarżący jest zobowiązany ustalić koszty uzyskania przychodów z tytułu dobrowolnego, automatycznego i przymusowego umorzenia objętych (otrzymanych) udziałów w spółce kapitałowej w zamian za wniesione aportem udziały spółek kapitałowych, w których Skarżący jest udziałowcem. Organ mógł bowiem albo uznać stanowisko Skarżącego za prawidłowe, odstępując od uzasadnienia (art. i 4c § i za. drugie Ordynacji podatkowej) albo mógł wskazać nawet w jednym zdaniu, że kosztem podatkowym jest wartość nominalna nowych udziałów objętych w zamian za aport.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Orzekanie w myśl art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270) następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art.145 §1 p.p.s.a.. Podstawą do uchylenia zaskarżonego aktu jest między innymi - zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zgodnie z prawem odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.

Organ podatkowy swoją uwagę skupił na sposobie opisania we wniosku zdarzeń przyszłych . Z uwagi na wielowariantowość i wielopłaszczyznowość wniosku, gdzie każde z przedstawionych zdarzeń przyszłych wymaga indywidualnego przeanalizowania i doprecyzowania w celu prawidłowego wydania interpretacji, organ uznał, ze złożony w takiej formie wniosek zmierza do uzyskania informacji o charakterze ogólnym, dla celów poznawczych. Zasadniczą motywacją odmowy wszczęcia postępowania było przyjęcie oceny, że stopień abstrakcyjności wniosku oraz jego alternatywny i multikierunkowy charakter, nie pozwala traktować go jako zmierzającego do otrzymania interpretacji indywidualnej.

W ocenie Sądu obszerna treść wniosku wskazująca liczne zdarzenia przyszłe, niepewne z którymi wiązały się skutki podatkowe nie mogła być uznana za niespełniającą wymogów wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w rozumieniu art.14b Ordynacji podatkowej.

Skarżący w niniejszej sprawie zmierzał do uzyskania odpowiedzi na pytanie w jaki sposób ustalić koszty uzyskania przychodów z tytułu dobrowolnego, przymusowego oraz automatycznego umorzenia udziałów objętych w Holdingu w zamian za wniesione aportem udziały spółek zbywanych. Skarżący bez wątpienia wystąpił z wnioskiem jako zainteresowany w celu ustalenia swojej sytuacji prawnopodatkowej, w sferze podatku dochodowego od osób fizycznych. Podstawą wniosku było wniesienie przez Stronę udziałów w kilku spółkach zbywanych. Jednak interpretacja miała dotyczyć jednego rodzajowo zdarzenia – umorzenia udziałów Holdingu.

Sąd nie zgadza się z wyrażoną przez organ oceną, że wydana interpretacja w oparciu o tak skonstruowany wniosek mogłaby służyć Wnioskodawcy jedynie dla celów poznawczych "w celu zapoznania się z poglądem Ministra odnośnie zasad ustalania kosztów uzyskania przychodów z tytułu umorzenia udziałów objętych w zamian za wniesione udziały, które to zdarzenia być może nie wstąpią w przyszłości".

Art. 14b § 1 O.p. pozwala podmiotowi uprawnionemu do sformułowania wniosku dotyczącego zdarzenia przyszłego, czyli do opisania zdarzenia hipotetycznego, abstrakcyjnego, które dopiero ma lub może (w zależności od decyzji podmiotu) się zdarzyć. Każde zdarzenie przyszłe jest ze swej natury niepewne, warunkowe, hipotetyczne.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie ma także podstaw by sądzić, że interpretacja miałaby za zadanie zaspokajanie potrzeb czysto poznawczych Wnioskodawcy. Skarżący bowiem takich "czysto poznawczych" celów nie deklarował, przeciwnie - zapytał o mogące wystąpić "zdarzenie przyszłe" w rozumieniu art. 14b § 2 Ordynacji podatkowej. Fakt, że Wnioskodawca wskazał szereg zdarzeń i czynności prawnych w przyszłych i niepewnych stanach faktycznych, nie dyskwalifikuje wniosku, bo wszystkie te zdarzenia są przez niego rozważane.

Nie można zgodzić się także z poglądem organu, w którym kwestionuje on prawo Wnioskodawcy do uzyskania swoistej porady prawnej w zakresie obowiązujących przepisów prawa podatkowego. Interpretacja może pełnić - i faktycznie pełni - właśnie funkcję porady prawnej. Jedną z funkcji interpretacji, poza gwarancyjną, jest funkcja informacyjna. Prawem podatnika jest zwrócić się do organu o interpretację z myślą o uzyskaniu stanowiska co do pewnego, dopiero projektowanego zdarzenia. Z kolei intencja podmiotu zainteresowanego w optymalizacji podatkowej danego przedsięwzięcia jest immanentną cechą instytucji interpretacji. Podatnicy często podejmują pewne decyzje biznesowe pod wpływem uzyskanych interpretacji organu, które uznają za prawidłowe. Trudno z tego powodu czynić im zarzut.

Nie jest także trafny pogląd organu, że wniosek dotyczył stosowania prawa w ogóle. Skarżący pytał bowiem o konkretne przepisy prawa podatkowego, a nie o system prawa "w ogóle". Pytania sformułowane we wniosku precyzyjnie wskazywały, jakie kwestie wzbudzają wątpliwości Strony.

Skoro organ twierdził, ze Strona przedstawiła szereg koncepcji zdarzeń prawnych, przy czym każde z nich powinno być ocenione odrębnie na podstawie przepisów prawa podatkowego, powinien rozważyć dokonanie rozdzielenia wniosku, celem wydania odrębnych interpretacji indywidualnych przepisów prawa podatkowego.

Jeżeli w ocenie organu wskazany we wniosku stan faktyczny wymagał doprecyzowania, to był on uprawniony i zobowiązany do zastosowania art. 169 §1 Ordynacji podatkowej, a nie do odmowy wszczęcia postępowania, W wezwaniu tym organ powinien był dokładnie wskazać, tę część wniosku, która budzi jego wątpliwości i uniemożliwia dokonanie interpretacji.

Z powyższego wynika, że większość zarzutów sformułowanych w skardze była zasadna. Zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie z dnia 6.10.2011r. podlegały zatem uchyleniu, jako naruszające art. 165a §1 w zw. z art. art.14b §.1 - 3 O.p. Sąd nie znalazł natomiast podstaw do uwzględnienia wniosku o stwierdzenie nieważności przedmiotowych postanowień, gdyż wskazane uchybienia nie noszą cech rażącego naruszenia prawa.

Zdaniem Sądu brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 14d O.p., i w konsekwencji Sąd nie potwierdza – zgodnie z wnioskiem Skarżącego zawartym w skardze - że w przedmiotowej sprawie została wydana tzw. interpretacja milcząca.

Wydanie postanowienia w trybie art. 165a §1 O.p., nawet, jeżeli nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa powoduje, że skutki nie wydania interpretacji indywidualnej nie zostaną zrealizowane. Zgodnie z art. 14o §1 w zw. art. 14d O.p. przypadku nie wydania przez organ interpretacji w terminie 3 miesięcy od otrzymania wniosku o jej wydanie uznaje się , że w dniu następującym po dniu, w którym upłynął termin wydania interpretacji została wydana interpretacja stwierdzająca prawidłowość stanowiska wnioskodawcy w pełnym zakresie. Dotyczy to jednak sytuacji, kiedy wniosek skutecznie wszczął postępowanie w przedmiocie wydania interpretacji, a zatem nie zapadło postanowienie o pozostawieniu go bez rozpatrzenia, lub odmowie wszczęcia postępowania. Jeżeli natomiast któreś z tych postanowień zostanie wydane, trzymiesięczny termin do wydania interpretacji nie rozpoczyna biegu. Brak wydania interpretacji w takim przypadku przez organ podatkowy nie powoduje skutku o którym mowa w art. 14o § 1 O.p.

Końcowo odnosząc się do wniosku o uznanie na podstawie art. 146 §2 p.p.s.a., że stanowisko Skarżącego wyrażone we wniosku jest prawidłowe Sąd wyjaśnia, że wniosek ten jest bezpodstawny. Przedmiotem kontroli Sądu nie była bowiem interpretacja indywidualna, a postanowienie Ministra Finansów utrzymujące w mocy postanowienie tego organu o odmowie wszczęcia postępowania. Podstawę uchylenia wskazanych postanowień stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art.135 p.p.s.a, a nie art. 146 §1 p.p.s.a. Sądowa kontrola działań administracji publicznej nie może polegać na zastępowaniu przez Sąd organów w procesie dokonywania wykładni w przypadku, w którym organy uchylą się od udzielenia odpowiedzi na pytanie podatnika zawarte we wniosku o udzielenie wykładni. Ostateczne wyprowadzenie wniosków płynących z analizy stanu faktycznego ujętego we wniosku Sąd pozostawia Ministrowi Finansów.

W dalszym zatem postępowaniu organ udzieli merytorycznej interpretacji z uwzględnieniem stanowiska wynikającego z niniejszego wyroku, zaś w tych jedynie przypadkach, kiedy – zgodnie z jego uprawnioną oceną – przedstawione zdarzenie przyszłe nie będzie wyczerpujące, zastosuje art. 169 § 1 Ordynacji.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 135 §1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Odnośnie do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji podstawą wyroku był art. 152, zaś odnośnie do kosztów postępowania – art. 200 p.p.s.a.