Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 350/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Izba Skarbowa

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka Sędziowie NSA Edyta Anyżewska (spr.) NSA Alicja Stępień Protokolant Marzena Cybulska po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi L. R. i J. R. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 18 stycznia 2002r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1997 I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących kwotę 270 (słownie: dwieście siedemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

I SA/Gd 350/02

U z a s a d n i e n i e

J. R. prowadził w 1997r. działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej "A", w której posiadał 33,33 % udziałów.

W zeznaniu podatkowym PIT-33 za 1997r. Państwo J. i L. R. wykazali:

• dochód łączny w kwocie [...] zł, w tym:

- z działalności gospodarczej męża w kwocie w kwocie [...] zł,

- wynagrodzenia ze stosunku pracy żony w kwocie [...] zł,

• odliczenia od dochodu męża w kwocie [...] zł (darowizny w kwocie [...] zł, składki na ZUS w kwocie [...] zł),

• podstawę opodatkowania w kwocie [...] zł,

• podatek wg skali podatkowej w kwocie [...] zł,

• odliczenia od podatku - mąż w kwocie [...] zł (z tytułu poniesienia na odpłatne świadczenia zdrowotne),

• odliczenia z tytułu poniesienia wydatków mieszkaniowych w kwocie [...] zł,

• podatek dochodowy w kwocie [...] zł.

Decyzją z dnia 30 października 2000r. Nr [...] Urząd Skarbowy określił Państwu J. i L. R.:

▪ zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 rok w kwocie [...] zł,

▪ zaległość podatkową w kwocie [...] zł,

▪ odsetki za zwłokę w wysokości [...] zł. Wysokość należnego zobowiązania podatkowego Urząd Skarbowy określił w wyniku:

1. podwyższenia zeznanego przychodu o wartość ustalonego na podstawie analizy porównawczej dowodów źródłowych i księgi podatkowej zaniżenia przychodu, na którą złożyły się:

a) kwota [...] zł, stanowiącą wartość niezaewidencjonowanego przychodu z tytułu sprzedaży materiałów,

b) kwota [...] zł, stanowiąca wartość usługi (przyłącze gazowe), wykonanej i przekazanej nieodpłatnie Zespołowi Szkół Rolniczych w K. na podstawie umowy darowizny z dnia 30.12.1997r.,

2. wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów kwoty [...] zł dotyczącej eksploatacji samochodów nie wprowadzonych do ewidencji środków trwałych (koszty pomniejszono o kwotę stanowiącą różnicę pomiędzy wartością wynikającą z ewidencji przebiegu pojazdu a wartością zaewidencjonowaną z tego tytułu w księdze podatkowej);

3. zaliczenia w poczet kosztów uzyskania przychodów spółki kwoty [...] zł stanowiącej różnicę pomiędzy wartością początkową środka trwałego (komputera Pentium), a wysokością dokonanych odpisów amortyzacyjnych.

Urząd Skarbowy odmówił także podatnikom zaliczenia w ciężar kosztów uzyskania przychodu spółki "A" wierzytelności nieściągalnych dotyczących przychodów 1997r., których nieściągalność uprawdopodobniona została w latach 1999-2000. W odliczeniach od dochodu nie uwzględniono darowizny w kwocie [...] zł na rzecz Zespołu Szkół Rolniczych w K., stanowiącej wartość wykonanej przez spółkę usługi dotyczącej wykonania przyłącza gazowego.

Od powyższej decyzji pismem z dnia 7 listopada 2000r. Państwo L. i J. R. wnieśli odwołanie wnioskując o jej uchylenie w części dotyczącej zaliczenia do przychodu z działalności gospodarczej usługi wykonanej w formie darowizny dla szkoły i nie uwzględnienia wartości tej darowizny jako odliczenia od dochodu, gdyż Ich zdaniem decyzja w tej części naruszała przepisy prawa materialnego i proceduralnego.

Izba Skarbowa decyzją z dnia 18 stycznia 2001r. Nr [...] uchyliła kwestionowaną odwołaniem decyzję w całości i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji z uwagi na naruszenie art.247 Ordynacji podatkowej. Podstawą przyjętego rozstrzygnięcia było niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu podatkowym, a w szczególności pominięcie małżonki jako strony postępowania.

Po ponownym zbadaniu sprawy decyzją z dnia 31 lipca 2001r. Nr [...] Urząd Skarbowy [...] określił Państwu J. i L. R. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997r. w kwocie [...] zł.

Wysokość należnego podatku dochodowego określono w wyniku:

I. podwyższenia przychodu spółki o kwotę [...] zł, na którą złożyły się:

1) wartość niezaewidencjonowanych w księdze podatkowej faktur sprzedaży materiałów:

a) z dnia [...] r. nr [...] na kwotę [...] zł, wystawionej dla "B" S. , ul. [...],

b) z dnia [...] r.. nr [...] na kwotę [...] zł, wystawionej dla "C", S. ul. [...],

c) z dnia [...] r. . nr [...] na kwotę [...] zł, wystawionej dla "D", W. ul. [...],

2) kwoty [...] zł stanowiącej wartość wykonanej i przekazanej nieodpłatnie na podstawie umowy darowizny z dnia 30.12.1997r. na rzecz Zespołu Szkół Rolniczych w K. usługi na wykonanie instalacji gazowej (faktura VAT z dnia [...] r.).

II. korekty kosztów uzyskania przychodów spółki, polegające na:

- wyłączeniu z kosztów kwoty [...] zł dotyczącej eksploatacji samochodów nie wprowadzonych do ewidencji środków trwałych w części stanowiącej różnicę pomiędzy wartością wynikającą z ewidencji przebiegu pojazdu a wartością zaewidencjonowaną z tego tytułu w księdze podatkowej,

- powiększeniu kosztów uzyskania przychodu o koszt sprzedaży środka trwałego (komputera Pentium) w kwocie [...] zł (różnica pomiędzy wartością początkową środka trwałego a wysokością dokonanych odpisów amortyzacyjnych),

III. pomniejszeniu odliczeń od dochodu o kwotę [...] zł, stanowiącą 1/3 wartości usługi dotyczącej wykonania przyłącza gazowego w Zespole Szkół Rolniczych w K. w uzasadnieniu stwierdzając, iż nieodpłatne wykonanie czynności mieszczących się w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej spółki cywilnej "A" nie stanowi darowizny w rozumieniu art. 888 Kodeksu cywilnego.

Ponadto Urząd odmówił podatnikom uwzględnienia w rozliczeniu podatku dochodowego za 1997r. wierzytelności nieściągalnych, których uprawdopodobnienie nieściągalności nastąpiło w latach 1999-2000.

Z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości prowadzoną przez wspólników księgę przychodów i rozchodów uznano za nierzetelną.

W złożonym w terminie odwołaniu z dnia 24 sierpnia 2001r. Państwo L. i J. R. wnieśli o uchylenie decyzji Urzędu Skarbowego w części dotyczącej:

- zaliczenia wykonanej w formie darowizny dla szkoły usługi do przychodu z działalności gospodarczej,

- odliczenia darowizny od dochodu przed opodatkowaniem.

Przedmiotowej decyzji podatnicy zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego (art.14 ust.1 i art.26 ust.1 pkt l lit.a ustawy z dnia 26 lipca 1991r.) oraz prawa proceduralnego z uwagi na błędne dokonanie wykładni norm prawnych (naruszenie art.120 Ordynacji podatkowej) i niewyjaśnienie podstaw prawnych, jakimi kierował się organ podatkowy doliczając darowiznę usług do przychodu (art.124 Ordynacji podatkowej).

W uzasadnieniu odwołania podatnicy wskazali, iż w sytuacji, gdy usługę wykonano pod tytułem darmym nie występuje pojęcie kwoty należnej. Kwotą należną nie jest bowiem w każdym przypadku wartość wynikająca z wystawionej faktury.

Powołując się na wyrok z dnia 3 listopada 1995r. sygn. akt Acr 801/95 podatnicy wskazali, iż w związku z nieodpłatnym wykonaniem czynności nie uzyskuje się korzyści majątkowej stanowiącej ekwiwalent przysporzenia. Z tego względu przekazując darowiznę usługi na rzecz szkoły nie uzyskali przychodu z działalności gospodarczej. Nieodpłatne wykonanie usługi nie jest sprzedażą w rozumieniu kodeksu cywilnego, gdyż jest to czynność jednostronnie zobowiązująca nie przynosząca świadczenia ekwiwalentnego.

Ponadto podatnicy podnieśli, iż konstrukcja spornej decyzji opiera się na błędnym założeniu, iż każda kwota, na którą wystawiono fakturę jest kwotą należną. Negacja tego stwierdzenia wynika przede wszystkim z faktu odmiennego uregulowania przedmiotu opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych i podatku od towarów i usług. W związku z powyższym np. przekazanie kontrahentowi upominków reklamowych podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Podatnicy stwierdzili także, że żaden skład NSA nie orzekł, iż wykonanie usługi pod tytułem darmym stanowi przychód tylko dlatego, że dla celów podatku VAT wystawiono fakturę. Źródłem przychodów są bowiem jedynie kwoty, które wynikają ze źródła przychodów, jakie stanowi działalność gospodarcza i które w następstwie jej prowadzenia stają się wierzytelnością. W tym przypadku usługę wykonano pod tytułem darmym, co nie skutkuje po stronie obdarowanego obowiązkiem zapłaty spornej kwoty. Fakt wykonania tej usługi nie wpłynął na poziom kosztów uzyskania, gdyż kosztem była praca własna wspólników nie stanowiąca kosztu uzyskania przychodu. Ponadto podatnicy poddają w wątpliwość zaliczenie wykonanej przez wspólników spółki "A" usługi do działalności gospodarczej. Do ustalenia, czy dana sytuacja związana jest z wykonywaniem działalności konieczna jest "analiza konkretnego stanu faktycznego oraz całokształt normatywnego oraz racje ekonomiczne. Istotne jest ponadto, aby działalność pozostawała w "obrocie", a zatem była realizowana poprzez odpłatne ekwiwalentne świadczenia wzajemne, spełniane w ramach obrotu gospodarczego".

Ustosunkowując się do odliczonej od dochodu darowizny podatnicy stwierdzili, iż została ona prawidłowo udokumentowana i dokonana na cele określone w ustawie oraz, że czyni zadość wymogom, o których mowa w art. 888 k.c.

Decyzją z dnia 18 stycznia 2002r. Nr [...] Izba Skarbowa [...] utrzymała decyzję Urzędu Skarbowego w mocy.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2002r. Państwo L. i J. R. wnieśli o uchylenie decyzji Izby Skarbowej oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędu Skarbowego w części dotyczącej zaliczenia darowizny do przychodu z działalności.

W opinii skarżących kwestionowane decyzje naruszają przepisy prawa materialnego z uwagi na błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art.14 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r.

W uzasadnieniu skargi podnieśli, iż usługa, o której wartość podwyższono wielkość przychodu zeznanego przez wspólników spółki "A" wykonana została pod tytułem darmym. Jej wartość wyceniono na kwotę 30.000 zł obejmującą wyłącznie wartość pracy własnej wspólników i przekazano na podstawie umowy darowizny Zespołowi Szkół Rolniczych w K.

W opinii podatników organy podatkowe bezpodstawnie wywodzą skutki prawne w podatku dochodowym od osób fizycznych z faktu wystawienia faktury dokumentującej przekazanie darowizny. Wystawienie faktury wynikało w tym przypadku wyłącznie z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, która nakłada na podatnika obowiązek opodatkowania wszelkiego rodzaju darowizn (nieodpłatnych świadczeń, przekazania towarów na cele osobiste i cele reprezentacji i reklamy).

Ponadto zdaniem skarżących w sprawie dokonano niewłaściwej interpretacji pojęcia "kwoty należnej". Ich zdaniem z przychodem należnym nie mamy w tym przypadku do czynienia, gdyż sporna usługa wykonana została pod tytułem darmym, który nie rodzi po stronie obdarowanego obowiązku zapłaty kwoty należnej a tym samym nie stanowi przychodu w rozumieniu art.14 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. Powołując się na orzecznictwo skarżący twierdzą, iż przychody należne to "przychody, które wynikają ze źródeł przychodów, jakie stanowi działalność gospodarcza i które w następstwie prowadzenia tej działalności stają się należnością (wierzytelnością), choćby faktycznie środków z tego tytułu jeszcze nie uzyskano". Natomiast za czynność wykonaną pod tytułem darmym zapłaty uzyskać nie można. Teza ta wynika z wyroku NSA z dnia 07.10.1998r. sygn. akt I SA/Lu 868/97.

W dalszej części skargi Państwo R. definiują pojęcie usługi darmej, za którą Ich zdaniem uznaje się czynność nieodpłatną, w której jedna ze stron dokonuje na rzecz drugiej strony przysporzenia, nie otrzymując w zamian korzyści majątkowej, stanowiącej ekwiwalent przysporzenia. Skarżący podkreślają, iż pomimo, że kwestia usługi darmej była wielokrotnie przedmiotem rozważań NSA, w żadnym w orzeczeń nie stwierdzono, że usługa wykonana pod tytułem darmym stanowi przychód w podatku dochodowym od osób fizycznych. Tezy takiej nie ma także w wyrokach, na które w uzasadnieniu kwestionowanych decyzji powołały się Urząd Skarbowy oraz Izba Skarbowa.

O bezpodstawności zaliczenia wartości spornej usługi do przychodów z działalności gospodarczej prowadzonej przez wspólników spółki "A" przesądza zdaniem skarżących fakt, iż usługa ta nie nosi znamion działalności gospodarczej; z postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29.04.1998r. sygn. akt SN III ZP 7/98 wynika, iż aby daną czynność uznać za działalność gospodarczą konieczne jest, aby "pozostawała w obrocie, a więc była realizowana przez odpłatne ekwiwalentne świadczenie wzajemne, spełniane w ramach obrotu gospodarczego".

Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji w kwestii doliczenia do przychodów z działalności gospodarczej prowadzonej przez wspólników spółki cywilnej "A" usługi wykonania przyłącza gazowego w Zespole Szkół Rolniczych w K.

Izba przedstawiła następującą argumentację:

Stosownie do treści art.14 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993r. Nr 90, poz.416 z późn. zm.) za przychód z działalności gospodarczej uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej działalności uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

Wbrew poglądom skarżących fakt wystawienia faktury dla celów opodatkowania podatkiem od towarów i usług czynności przekazania darowizny usługi nie jest elementem przesądzającym o zaliczeniu kwoty należnej ([...] zł) do przychodów spółki. Niemniej jednak przedmiotowa faktura jest jednym z dowodów potwierdzających przeprowadzenie transakcji gospodarczej.

Zgodnie z treścią art.2 ust.1 ustawy z dnia 23 grudnia 1988r. o działalności gospodarczej (Dz.U.Nr 41, poz.324 z późn. zm.) działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy jest działalność wytwórcza, budowlana, handlowa i usługowa, prowadzona w celach zarobkowych i na własny rachunek podmiotu prowadzącego taką działalność.

Ustosunkowując się do zawartej w powołanym przepisie definicji działalności gospodarczej Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 września 1997r. sygn. akt II SA 1089/96 stwierdził: "nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu art.2 ust.1 ustawy z dnia 23 grudnia 1988r. o działalności gospodarczej sporadyczne dokonywanie czynności".

W tym konkretnym przypadku przedmiotowa usługa wykonana została w ramach czynności wykonywanej przez spółkę "A" w sposób ciągły i zorganizowany. Była to zatem bezsprzecznie usługa wykonana w ramach działalności gospodarczej. Ponadto usługa ta (przyłącze gazowe) wchodzi w zakres przedmiotowy usług wykonywanych zarobkowo przez wspólników spółki.

O wykonaniu spornej usługi w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez wspólników spółki cywilnej "A" niezaprzeczalnie świadczą dokumenty wystawione na okoliczność jej wykonania:

- umowa darowizny usługi z dnia 30.12.1997r. (K. akt nr 113),

- faktura darowizny z dnia 31.12.1997r. (K. akt nr 114).

We wszystkich tych dokumentach jako strona (wykonawca, sprzedawca usługi) występuje spółka cywilna "A", czyli jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej utworzona (na mocy zawartej umowy spółki) w celu prowadzenia działalności gospodarczej, tj. podmiot prowadzący działalność gospodarcza (przedsiębiorca) w rozumieniu art.2 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r.).

W ocenie Izby skutkiem wykonania usługi przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą jest powstanie przychodu z działalności gospodarczej, jako kwoty należnej.

Wbrew twierdzeniom strony skarżącej dla uznania tej kwoty za przychód należny, o którym mowa w treści art.14 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. nie jest istotny fakt, iż wspólnicy zobowiązali się usługę tę przekazać bezpłatnie nabywcy (Zespołowi Szkół Rolniczych w K). O powstaniu przychodu z art.14 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. nie rozstrzygają bowiem kwestie związane z płatnością należności. Fakt ten wynika jednoznacznie z literalnego brzmienia art.14 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. Przychód (z działalności gospodarczej) staje się należnym w momencie wykonania usługi.

Akcentowane przez podatników stwierdzenie "wykonania usługi pod tytułem darmym" jest w opinii Izby skrótem myślowym, w następstwie którego pominięte zostają poszczególne etapy zdarzenia gospodarczego, z którym w tym przypadku mamy do czynienia, tj.:

1. wykonanie usługi i jej wycena,

2. uregulowanie należnego zobowiązania.

Dla powstania przychodu z działalności gospodarczej, jako kwoty należnej istotny jest jedynie pierwszy etap, tj. wykonanie usługi, której wartość została wyceniona.

Odstąpienie od obowiązku uregulowania należnego zobowiązania, czyli wykonanie pod tytułem darmym, nie zmienia faktu, iż usługa została wykonana.

Izba Skarbowa zauważa ponadto, iż orzeczenia na które powołują się skarżący definiują jedynie pojęcie czynności darmej. Z ich treści nie wynika natomiast, iż pomimo braku faktycznego przysporzenia na podatniku nie ciąży obowiązek uwzględnienia tej kwoty w przychodzie z działalności.

Na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270) – zwanej dalej p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na etapie postępowania sądowego jedyną kwestią sporną między skarżącymi a stroną przeciwną jest zagadnienie, czy zasadnie Izba Skarbowa uznała za przychód z działalności gospodarczej, prowadzonej w analizowanym roku podatkowym przez J. R. w ramach spółki cywilnej "A" kwotę stanowiącą wartość netto darowizny zdziałanej przez Spółkę na rzecz Zespołu Szkół Rolniczych w K.).

Darowizna ta została udokumentowana, oprócz sporządzenia umowy, fakturą VAT. Należy zauważyć, że ustawa z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym – Dz.U. nr 11, poz.50 z późn. zm.) wymagała w takim przypadku wystawienia rachunku uproszczonego (art.32 ust.2).

Wg Izby Skarbowej wykonanie usługi przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą przesądza o tym, że powstaje przychód z działalności gospodarczej, dla kwestii powstania przychodu, zdaniem organu odwoławczego, nie ma znaczenia uzgodnienie między stronami umowy, że świadczenie zostanie wykonane nieodpłatnie.

W ocenie Sądu pogląd ten nie znajduje oparcia w przepisach prawa podatkowego, w szczególności ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednol. Dz.U. z 1993r. nr 90, poz.416 z późn. zm.). Zasadniczo przychodami w rozumieniu tej ustawy (por. art.11 ust.1) są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Odnośnie do przychodów z działalności gospodarczej (art.10 ust.1 pkt 3 ustawy) ustawodawca wprowadził w art.14 ust.1 odstępstwo od wyżej określonej zasady stanowiące, iż za przychód z tej działalności uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. Przy czym u podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

W świetle tej definicji nieistotne dla powstania przychodu z działalności gospodarczej jest to, czy i kiedy podatnik faktycznie otrzymał zapłatę, lecz to czy i kiedy powstała należność z tytułu sprzedaży towarów lub usług.

Wykładnia językowa użytego przez ustawodawcę sformułowania "kwoty należne choćby nie zostały faktycznie otrzymane" prowadzi w ocenie Sądu do wniosku, że przychód z działalności gospodarczej występuje wówczas gdy przedsiębiorca za przekazany towar lub wykonaną usługę żąda zapłaty. Jeżeli natomiast świadczeniodawca i świadczeniobiorca zgodnie oświadczają, że świadczenie wykonane zostało nieodpłatnie, to nie występuje należność (świadczeniodawcy nie przysługuje zapłata ani w pieniądzu ani w naturze), tym samym nie występuje przychód z działalności gospodarczej.

Izba Skarbowa błędnie interpretuje definicję przychodu z działalności gospodarczej uznając, że w każdym przypadku wykonania świadczenia przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą występuje przychód z tej działalności. Warunkiem powstania przychodu jest bowiem powstanie należności, a należność nie występuje, jeżeli świadczeniodawca nie żąda zapłaty za przekazane towary lub świadczone usługi.

W ustawie o podatku od towarów i usług poddano VAT nie tylko sprzedaż towarów i usług, ale również niektóre inne czynności, w tym darowizny towarów (art.2 ust.3 pkt 2 i pkt 4) oraz świadczenie usług bez pobierania należności (art.2 ust.3 pkt 5).

W art.15 tej ustawy zdefiniowano podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług (obrót), przy czym ustawodawca rozróżnił obrót ze sprzedaży towarów i usług, którym – podobnie jak przychodem z działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy z 26.07.1991r. jest kwota należna (pomniejszona o VAT), od podstawy opodatkowania innych czynności (art.15 ust.3) stanowiąc, że w przypadku czynności określonych w art.2 ust.3 (w tym darowizny) podstawą tą jest wartość towarów lub usług z dnia wykonania, zmniejszona o kwotę należnego podatku.

Analiza art.14 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w powiązaniu z powołanymi przepisami ustawy o VAT prowadzi do wniosku, że przychód z działalności gospodarczej w rozumieniu powołanego przepisu ustawy z 26 lipca 1991r. nie występuje w sytuacji, gdy z tytułu wykonania przez przedsiębiorcę na rzecz innego podmiotu świadczenia nie występuje należność (obowiązek zapłaty).

W związku z tym, że w zaskarżonej decyzji dokonano błędnej interpretacji wymienionego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 w zw. z art.209 tej ustawy, a na podstawie art.152 p.s.a. zamieszczono orzeczenie w sprawie wykonalności decyzji.

IF