Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 156/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2019-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 28 ust. 1, art. 28 ust. 2-4, art. 31, art. 83 ust. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 300
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: § 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 7, art. 16 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 1, § 3, art. 180 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi E.S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] nr [...] o odmowie E.S. umorzenia odsetek od należności z tytułu składek wynikających z decyzji nr [...] z [..].

o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania po zmarłym A.J. za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika oraz za osobę prowadzącą działalność gospodarczą oraz odsetek przypadających od zaległych składek za osobę prowadząca działalność gospodarczą wynikających z decyzji

nr [...] z [...] o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania po zmarłym A.J.

Zakład ustalił, że [...] została wydana decyzja o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania A.J. na spadkobierców E.S. oraz P.J. Wysokość zadłużenia wskazana w ww. decyzji jest bezsporna (wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach

V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 19 czerwca 2017 r. sygn. akt

V U 720/15). Wyrok sądu zapadł po odwołaniu się spadkobierców. Jako spadkobierca po zmarłym mężu 30 lipca 2018 r. E.S. złożyła wniosek o rozłożenie na raty należności z tytułu składek oraz o umorzenie odsetek za zwłokę. Wraz z synem pragnie zachować dobre imię rodziny i chce uregulować zobowiązania pozostałe po zmarłym A.J. Po śmierci męża u wnioskodawczyni doszło do załamania nerwowego. Wnioskodawczyni prowadzi własny gabinet ortodontyczny. Firma męża została przekształcona w podmiot prawa handlowego J. z przejęciem całego majątku oraz zobowiązań wobec wierzycieli. Do wniosku skarżąca załączyła szczegółowo wymienione przez organ dokumenty. Natomiast wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą, która przynosi dochód w kwocie około 20.000 zł miesięcznie; pobiera świadczenie emerytalne 1277,11 zł netto; nie pobiera zasiłków z pomocy społecznej i nie korzysta z innych form pomocy; gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie; ponosi stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem z tytułu opłat eksploatacyjnych w kwocie 2000 zł i koszty związane z leczeniem w kwocie 200 zł; posiada zobowiązania pieniężne w bankach, w instytucjach oraz u osób fizycznych, które spłacane są miesięcznie w kwocie 9544,66 zł; posiada nieruchomość w postaci lasu, powierzchni 15 ha na zasadzie współwłasności w ¾ części; posiada majątek ruchomy: komputer, sprzęt RTV i sprzęt AGD o łącznej wartości 3200 zł; nie posiada praw majątkowych ani wierzytelności. Ustalono ponadto, że wnioskodawczyni jest również właścicielką i współwłaścicielką nieruchomości gruntowych położonych w K., w miejscowości S.

(3/4 udziału) - ustalona hipoteka innego wierzyciela (wysokość hipoteki przymusowej 350.000 zł); w miejscowości Z. (wspólność małżeńska); w miejscowości P. (wspólność małżeńska), ustalona hipoteka przymusowa ZUS na łączną kwotę 461.797,64 zł. Wobec wnioskodawczyni nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne i aktualnie strona spłaca w formie układu ratalnego zadłużenie wynikające z decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania zmarłego męża.

Zakład wskazał, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Nieściągalność należności została zdefiniowana w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 ustawy z 13 października 1998 r.

o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.2019.300), zwanej dalej "u.s.u.s." W przypadku tej sprawy nie przedłożono żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że: sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 pkt 1 ustawy z 28 lutego 2003 r.- Prawo upadłościowe, nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym, wysokość nieopłaconych składek, o których umorzenie wniesiono, przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Przez wnioskodawczynię jest prowadzona działalność gospodarcza może więc stanowić źródło pozyskania środków finansowych niezbędnych do spłaty zadłużenia wobec ZUS, nie został ustalony brak możliwości dochodzenia egzekucyjnego przez uprawnione w tym zakresie organy egzekucyjne. Brak jest też podstaw do stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne - aktualnie wobec strony nie wdrożono postępowania egzekucyjnego m.in. z uwagi na zawarty układ ratalny. Poza dochodami uzyskanymi z prowadzenia działalności gospodarczej skarżąca pobiera świadczenie emerytalne, z którego może być prowadzona skuteczna egzekucja. Ponadto wnioskodawczyni jest właścicielem lub współwłaścicielem kilku nieruchomości, na których ustanowiono zabezpieczenie hipoteczne.

Z kolei umorzenie należności z tytułu składek ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności zostało określone w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i wydanym na tej podstawie rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz.U.2003.141.1365), dalej "Rozporządzenie". Przepisy te zobowiązują płatnika do wykazania, że ze względu na sytuację rodzinną i stan majątkowy nie może opłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Sytuacje takie wymienia § 3 ust. 1 Rozporządzenia.

Zakład stwierdził, że w sprawie powstanie zadłużenia nie było wynikiem klęski żywiołowej lub jakiegoś nadzwyczajnego zdarzenia. Za takie zdarzenie nie może być uznane powstanie odpowiedzialności za długi spadkowe, jak również określenie zakresu odpowiedzialności, gdyż takie działanie organu wynika z przepisów prawa. Jednocześnie nie wystąpiły okoliczności przewlekłej choroby zobowiązanego, jak również konieczności sprawowania przez wnioskodawczynię opieki nad chorym członkiem rodziny, które pozbawiałyby stronę możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Z analizy sytuacji finansowej zobowiązanej wynika, że uzyskuje dochody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oraz pobiera świadczenie emerytalne. Za niewystarczający argument do umorzenia powstałych zobowiązań Zakład uznał też chęć zachowania dobrego imienia rodziny przez spłatę zobowiązań otrzymanych w spadku.

W ocenie Zakładu ustalony stan faktyczny nie wskazuje na stan ubóstwa. Strona nie korzysta z pomocy społecznej. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że strona zawarła z Zakładem umowę o rozłożenie na raty należności z tytułu składek, którą obecnie realizuje. Zakład nie znalazł zatem podstaw do zrezygnowania

z dochodzenia należności w postaci odsetek od składek. W ocenie organu w sprawie nie udowodniono, aby kontynuowanie spłaty zadłużenia z tytułu składek w układzie ratalnym pozbawiło wnioskodawczynię możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Ponadto wnioskodawczyni wykazała, że posiada inne zobowiązania pieniężne, które sukcesywnie spłaca. Spłata wskazanych zobowiązań jest oczywiście ważna, ale nie powinna być pomijana spłata zadłużenia wobec Zakładu. Zakład nie jest uprawniony do rezygnacji z dochodzenia należności publicznoprawnych. Zdaniem ZUS nic nie wskazuje żeby i możliwości płatnicze wnioskodawczyni uznać za przesłankę wystarczającą do umorzenia odsetek od należności z tytułu składek.

Na powyższą decyzję E.S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i decyzji poprzedzającej oraz o umorzenie w całości lub części odsetek wynikających z decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania płatnika na spadkobierców zmarłego A.J.

Skarżąca zakwestionowała początkową datą naliczania odsetek, tj. dzień

20 lutego 2015 r. wskazując, że od wydanej [...]. decyzji ZUS

o przeniesieniu odpowiedzialności zostało złożone 18 lutego 2015 r. odwołanie. Wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach został wydany 19 czerwca 2017 r. W ocenie skarżącej naliczanie przez ZUS odsetek od zobowiązań spadkobierców A.J. za okres toczącego się sądowego postępowania odwoławczego nie jest zgodne z obowiązującymi przepisami i orzecznictwem sądowym obowiązującym

w tym zakresie. Wydana przez ZUS decyzja z [...] skierowana do spadkobierców zmarłego A.J., do czasu uprawomocnienia się wyroku Sądu Okręgowego, który orzekał w wyniku odwołania od tej decyzji, nie była prawomocna i jako taka nie stanowiła podstawy do zapłaty/egzekucji wskazanej

w niej kwoty.

Okoliczność ta miała znaczenie bowiem w stosunku do tych samych zobowiązań, do tych samych kwot, ZUS wydał decyzję w której nałożył obowiązek zwrotu zaległych składek na inny podmiot - spółkę J. Istotnym było określenie faktycznej kwoty do zapłaty, której wyłącznie są zobowiązani spadkobiercy, a do jakiej kwoty odpowiadają oni solidarnie ze spółką.

Skarżąca dodatkowo podniosła, że rozważając możliwość złożenia wniosku

o zawarcie układu ratalnego, w celu spłaty zobowiązania, zwracała się pismem

z 28 lipca 2017 r. do ZUS o podanie aktualnej kwoty zadłużenia. Wobec braku odpowiedzi na to pismo, pełnomocnik skarżącej kilkukrotnie telefonicznie i pisemnie interweniował w ZUS. Zdaniem skarżącej nie można uznać, że także w tym okresie pozostawał on w zwłoce z zapłatą ciążących na nim zobowiązań. Byłoby to bowiem wymierzenie jej dotkliwej "kary finansowej" za zwłokę ZUS w udzieleniu odpowiedzi.

W odpowiedzi na skargę Zakład podtrzymał stanowisko przedstawione

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2018.2107 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy

z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(j.t. Dz.U.2018.1302) dalej "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym jak

i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Zakładu odmawiająca umorzenia odsetek od należności składkowych po zmarłym A.J., za które

skarżąca jako spadkobierca, odpowiedzialna jest wraz z synem P.J.

Na wstępie należy wskazać, że decyzja w sprawie ulg w spłacie należności pozostaje w sferze tzw. uznania administracyjnego. Redakcja przepisu art. 28 ust. 1 u.s.u.s. w brzmieniu: "Należności z tytułu składek mogą być umarzane (...)", daje Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych swobodę w podejmowaniu takich uznaniowych rozstrzygnięć, a ograniczają ją jedynie dyrektywy wynikające z norm art. 28 ust. 2-4 u.s.u.s. oraz Rozporządzenia. W świetle ukształtowanej w doktrynie

i zaakceptowanej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego koncepcji interpretacji przepisów zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego, zawierających w swojej treści kierunkowe dyrektywy wyboru, prawem do umorzenia zaległości dysponuje organ. Organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, przy czym zaznaczyć należy, że wybór nie może być dowolny lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), zaś decyzja winna spełniać wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. i wyjaśniać

w uzasadnieniu przesłanki, którym organ się kierował. Sądowej kontroli legalności decyzji podlega prawidłowość przeprowadzonego postępowania oraz wymogi formalne decyzji, nie zaś zasadność jej wydania. O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają bowiem organy administracji, co w tym przypadku oznacza, że rozstrzygnięcie co do umorzenia przedmiotowych należności należy do kompetencji organu.

Podsumowując, organ zanim podejmie rozstrzygnięcie i zdecyduje, w jakim zakresie uczyni użytek ze swych uprawnień, ma obowiązek wyjaśnić dokładnie

i wszechstronnie stan faktyczny sprawy.

Z treści art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s wynika, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Z kolei całkowita nieściągalność, o której mowa wyżej, zachodzi w sytuacjach wskazanych

w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s.

Organ dokonał oceny sytuacji skarżącej w aspekcie wszystkich przesłanek nieściągalności. Zasadnie wskazał, że skarżąca uzyskuje dochody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, z której osiąga dochody w wysokości około 20.000 zł miesięcznie oraz z tytułu świadczenia emerytalnego w wysokości

1277,11 zł netto. Skarżąca ponadto dysponuje majątkiem nieruchomym: las

o powierzchni 15 ha na zasadzie współwłasności w ¾ części, dwie nieruchomości gruntowe w K. ( w jednej udział), nieruchomości gruntowe w miejscowościach S., Z. i P. Powyższe oznacza, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 3 i 6, jak również określone pkt 2, 4, 4a, 4b u.s.u.s., dotychczas żaden z organów egzekucyjnych nie stwierdził też braku majątku umożliwiającego opłacenie zaległości z tytułu składek. Oznacza powyższe,

co zasadnie stwierdził organ, że w odniesieniu do zobowiązanego nie zachodzi warunek całkowitej nieściągalności należności, a zatem przesłanka wyrażona

w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s.

Wobec ustalenia braku przesłanki nieściągalności ZUS przeprowadził postępowanie w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i § 3 Rozporządzenia. Zgodnie

ze wskazanym unormowaniem w przypadku należności z tytułu składek ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem tych składek, pomimo braku całkowitej nieściągalności, organ ma możliwość umorzenia tych należności także

w innych uzasadnionych przypadkach określonych w § 3 rozporządzenia. Są nimi

w szczególności sytuacje, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; w przypadku poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności

z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; w przypadku przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W celu ustalenia istnienia przesłanek umorzenia należności składkowych niezbędne jest ustalenie przez organ sytuacji finansowej, określenie dochodów

i wydatków, relacji pomiędzy tymi wielkościami oraz sytuacji rodzinnej i zdrowotnej osoby zobowiązanej. Ustalając istnienie przesłanek organ bierze przy tym pod uwagę aktualną sytuację życiową i majątkową osoby wnoszącej o umorzenie zaległości.

W ocenie Sądu ZUS sprostał stawianym mu wymaganiom. Jako prawidłowe należy ocenić ustalenia organu w zakresie braku przesłanek wymienionych

w Rozporządzeniu, tj. takiego stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej zobowiązanego, które powodują, że nie jest on w stanie opłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Organ przeprowadził szczegółowe postępowanie wyjaśniające w wyniku, którego ustalił sytuację finansową i rodzinną skarżącej przedstawiając ją w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, spełniającej wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Oparł się w tym zakresie między innymi na oświadczeniu skarżącej, o stanie rodzinnym

i majątkowym oraz sytuacji materialnej z 30 lipca 2018 r., kserokopii wyciągu z księgi przychodów i rozchodów, zeznaniu podatkowym PIT-36 L, PIT/B, PIT-40A za rok 2017, kserokopii umów pożyczek gotówkowych zawartych 31 marca 2017 r.

i 26 lutego 2018 r., kserokopii aktu notarialnego z 12 kwietnia 2018 r. (umowa nabycia lokalu niemieszkalnego).

W zakresie stanu rodzinnego ustalono, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie. Ponosi stałe wydatki miesięczne związane z utrzymaniem

z tytułu opłat eksploatacyjnych w kwocie 2000 zł i koszty związane z leczeniem

w wysokości 200 zł. W związku z tym należy podzielić ocenę organu, że sytuacja finansowa skarżącej nie odpowiada przesłance określonej w § 3 pkt 1 Rozporządzenia. Nie można jej bowiem rozpatrywać w kategoriach ubóstwa; skarżąca posiada majątek, uzyskuje dochody. Nie bez znaczenia pozostaje również, że odpowiedzialność skarżącej ma charakter solidarny z innymi członkami rodziny

(z synem). Sytuacja ta umożliwia skarżącej spłatę. Otwarta pozostaje również jej forma. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że aktualnie strona spłaca

w formie układu ratalnego zadłużenie wynikające z decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania zmarłego męża.

Zdaniem Sądu, dysponowanie stałym źródłem dochodu umożliwia planowanie i racjonalne gospodarowanie środkami przez skarżącą, tym bardziej w kontekście dogodnego układu ratalnego.

Powyższe ustalenia prawidłowo doprowadziły ZUS do wniosku, że brak jest podstawy do umorzenia zobowiązań skarżącej zarówno na podstawie art. 28 ust. 2, 3 u.s.u.s., jak i art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 Rozporządzenia.

Ocena okoliczności, które determinuje konstrukcja normatywna przesłanek prawnych umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, została dokonana na podstawie całego ujawnionego przez skarżącego materiału dowodowego sprawy i nie narusza granic tzw. swobodnej oceny dowodów. Jest ona prawidłowa, logiczna i konsekwentna. Organ nie pominął żadnej podnoszonej przez skarżącą okoliczności faktycznej. Zakład przeprowadził postępowanie zgodnie

z przepisami prawa, a wyciągnięte wnioski nie wychodzą poza granice zakreślone

w art. 80 k.p.a. i znajdują odzwierciedlenie w uzasadnieniach obu decyzji.

Ustalenia i ocena nie są kwestionowane w skardze. Zarzuty skargi koncentrują się na wadliwym, zdaniem skarżącej, wyliczeniu przez organ wysokości odsetek. Zdaniem skarżącej odsetki nie powinny być naliczane przez okres postępowania sądowego związanego z zaskarżeniem decyzji z [...] o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania płatnika składek na spadkobierców. Wyrok

w sprawie został bowiem wydany 19 czerwca 2017 r.

Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że przedmiotem sprawy jest decyzja o odmowie umorzenia odsetek od należności składkowych. Fakt prawidłowego wyliczenia wysokości odsetek może być, co do zasady, przedmiotem badania w postępowaniu egzekucyjnym. W postępowaniu prowadzonym z wniosku

o umorzenie należności wysokość zadłużenia może mieć znaczenie jako element stanu faktycznego w sytuacji, gdy zachodzi wątpliwość, co do istnienia należności składkowych wynikająca z upływu terminu przedawnienia. Rozstrzygnięcie

w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek może bowiem zapaść jedynie wówczas, kiedy należności - umorzenia których domaga się strona - nie uległy przedawnieniu. Stwierdzenie przedawnienia skutkowałoby bowiem koniecznością umorzenia takiego postępowania. Podnoszona okoliczność nie stanowi natomiast istotnej przesłanki w świetle unormowania art. 28 ust. 2-4 u.s.u.s. oraz Rozporządzenia.

Zgodnie z art. 31 u.s.u.s. do należności składkowych stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej, w tym przepisy regulujące odpowiedzialność spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy. Sformułowanie w języku prawnym nakazu "odpowiedniego" stosowania wymaga bowiem od organu stosującego prawo dokonania umotywowanego aksjologicznie wyboru, pośród możliwych desygnatów tego pojęcia. Odpowiednie stosowanie oznacza szeroki wachlarz możliwości, poczynając od stosowania wprost przepisów, których dotyczy odesłanie, poprzez stosowanie tych przepisów z pewnymi modyfikacjami usprawiedliwionymi odmiennością stanu "podciąganego" pod dyspozycję stosowanego przepisu, aż do całkowitego wykluczenia stosowania regulacji objętych odesłaniem.

Decyzja w przedmiocie odpowiedzialności spadkobierców ma charakter decyzji deklaratoryjnej. Na deklaratoryjny charakter decyzji wskazał NSA w uchwale z 23 maja 2016 r. sygn. akt II FPS 6/15. Z powyższego wynika, że decyzja

o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania płatnika należności składkowych nie kreuje zobowiązania spadkobiercy, ale określa należności spadkodawcy istniejące w dniu otwarcia spadku oraz stan i zakres przedmiotowy odpowiedzialności spadkobierców z datą wsteczną. Zgodnie z art. 100 § 3 Ordynacji podatkowej (mającym zastosowanie na podstawie art. 31 u.s.u.s.) termin płatności zobowiązań wynikających z decyzji o zakresie odpowiedzialności wynosi 14 dni od dnia jej doręczenia. Wskazany przepis w sposób precyzyjny i jednoznaczny określa termin płatności, po upływie którego występuje stan obiektywny, od którego wierzyciel może żądać spełnienia świadczenia. Stosownie do treści art. 16 § 1 zd. 1 w związku

z art. 180 § 1 k.p.a. decyzja wydana przez ZUS jest w administracyjnym toku instancji decyzją ostateczną. Zgodnie z art. 180 ust. 1 k.p.a. w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy kodeksu, chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach. W myśl

art. 83 ust. 2 u.s.u.s. od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i na zasadach określonych w przepisach prawa cywilnego. Od momentu wniesienia odwołania do sądu powszechnego sprawa wszczęta przez ubezpieczonego staje się sprawą cywilną i podlega rozpoznaniu według zasad właściwych dla tej kategorii spraw. Z powyższego wynika, że sporne składki stały się wymagalne w terminie ich płatności, a odwołanie od decyzji mającej przymiot ostateczności do sądu powszechnego (art. 83 ust. 2 u.s.u.s.) nie ma żadnego wpływu na dopuszczalność ich egzekucji (por. wyrok WSA w Lublinie z 13 marca 2019 r. sygn. akt I SA/Lu 914/18 dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wobec zarzutu odwołania obowiązkiem organu było wyjaśnienie sposobu wyliczenia odsetek – daty początkowej naliczania w uzasadnieniu decyzji, nie

w piśmie, do którego odwołuje się organ. Okoliczność powyższa, jak wskazano wyżej, nie stanowi istoty sprawy o umorzenie należności, lecz winna być przedmiotem ustaleń i oceny postępowania egzekucyjnego. Z powyższych względów wskazane uchybienie nie ma istotnego wpływu na wynik postępowania.

W związku z wnioskiem zawartym w skardze o ewentualne umorzenie należności z tytułu odsetek należy wyjaśnić, że decyzja administracyjna wydana

w przedmiocie umorzenia należności ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. O uprawnieniach

i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzyga organ administracji i rozstrzygnięcie, co do umorzenia przedmiotowych należności, należy do wyłącznej kompetencji organu. Sąd nie stosuje prawa materialnego a tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa może wyeliminować zaskarżoną decyzję z obrotu prawnego. Zatem wniosek w tym zakresie nie może być przedmiotem rozstrzygnięcia przez Sąd.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., oddalił skargę.