Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 272/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2008-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 1 lipca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Krzysztof Gruszecki sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 1 lipca 2008 roku sprawy ze skargi I. i Z. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 272/08

Uzasadnienie

Decyzją z [...] lutego 1998 r., Nr [...] Prezydent Miasta B. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 9, poz. 26 ze zm.), art. 103 ust. 2, art. 87 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) oraz art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 listopada 1995 r. o zmianie zakresu działania niektórych miast oraz miejskich strefach usług publicznych (Dz. U. Nr 141, poz. 692), rozpatrując sprawę dotyczącą budynku gospodarczego na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w B. przylegającego do zabudowy mieszkalnej posesji przy ul. [...] a w B. nakazał właścicielowi posesji B. G. rozbiórkę przedmiotowej zabudowy.

Wojewoda B. decyzją z [...] kwietnia 1998 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta B.

Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w G. rozpoznając sprawę ze skargi B. G. wyrokiem z [...] lipca 2000 r. sygn. akt II SA/Gd 979/98 uchylił obie wskazane wyżej decyzje powołując się na przepis art. 37 ust. 1 pkt 3 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) zgodnie z którym dla orzeczenia o przymusowej rozbiórce obiektu budowlanego istotne jest ustalenie, czy w chwili orzekania teren, na którym obiekt ten się znajduje, jest przeznaczony pod zabudowę oraz pod jaką zabudowę jest w tym czasie przeznaczony. Wskazano także, że organy administracji, dokonując ustaleń dotyczących przeznaczenia działki nr [...] nie wzięły pod uwagę wskazanego planu zagospodarowania przestrzennego. Tym samym organy te nie wyjaśniły wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, czym naruszyły art. 7 K.p.a. Ponadto organy nie wskazały wprost, aby samowolnie postawiony budynek gospodarczy powodował niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. w dniu [...] stycznia 2002 r., prowadzący postępowanie wydał postanowienie nr [...], Nr [...] nakazujące B. G. wykonanie określonych obowiązków na podstawie art. 81 c ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), które następnie zostało uchylone postanowieniem z [...] lutego 2002 r., Nr [...]., z zaleceniem prowadzenia postępowania administracyjnego w myśl art. 103 ust. 2 w oparciu o przepisy ustawy z 24 października 1974 r., gdyż przedmiotowy obiekt został wzniesiony przed 1994 r.

W dniu [...] lutego 2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. wydał postanowienie nr [...] nakładające na B. G. wykonanie określonych obowiązków w terminie do [...] maja 2002 r. Zalecenia B. G. wykonała.

Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. decyzją z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] udzielił B. G. pozwolenia na użytkowanie zabudowy magazynowo - garażowej i gospodarczej położonej w B. przy ul. [...].

Decyzją z dnia [...] listopada 2003 r., Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. rozpoznając odwołanie I. i Z. O. umorzył postępowanie odwoławcze, z uwagi na to, iż w jego przekonaniu podmioty wnoszące odwołanie nie miały przymiotu strony, gdyż zgodnie z art. 59 Prawa budowlanego z 1994 r. stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor, wobec czego podmiotom niebędącym stroną w postępowaniu nie przysługuje prawo wniesienia odwołania od decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z [...] kwietnia 2004 r., sygn. akt SA/Bd 3398/03 rozpoznając skargę I. i Z. O. na powyższe orzeczenie uchylił zaskarżoną decyzję uznając, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), należało w sprawie zakończonej decyzją nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r., stosować przepisy dotychczasowe. Zatem udział I. i Z. O. w charakterze stron w poprzedzającym wydanie tej decyzji postępowaniu powinien być oceniany na gruncie prawa budowlanego w wersji obowiązującej do dnia [...] lipca 2003 r., a nie jak uczynił to organ odwoławczy na podstawie art. 59 ust. 7 prawa budowlanego, który zaczął obowiązywać po wskazanej dacie.

Zdaniem Sądu, jedynie w przypadku zachowania przez organ administracji architektoniczno - budowlanej Prezydenta Miasta B. kompetencji do rozstrzygania w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie mogłyby zachodzić podstawy do traktowania jako odrębne postępowania w tym zakresie począwszy od dnia przekazania temu organowi przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego materiałów w celu wydania na podstawie art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego odpowiedniej decyzji (w niniejszej sprawie, aczkolwiek nieskutecznie, nastąpiło to w dniu [...] grudnia 2002 r., a więc znacznie przed datą wejścia w życie noweli do prawa budowlanego).

W związku z prawomocnym wyrokiem WSA w B. z dnia [...] kwietnia 2004 r. po rozpatrzeniu odwołania I. i Z. O. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. z dnia [...] września 2003 r., Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z [...] sierpnia 2004 r., Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, powołując się na art. 59 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. (przed zmianami z 11 lipca 2003 r.), a także na okoliczność, iż organ I instancji nie ustosunkował się do opinii wykonanej przez dr inż. J. L. Ocena wartości dowodowej opinii, przydatności do rozstrzygnięcia sprawy i jej wiarygodności należy do obowiązków organu.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. decyzją Nr [...] z [...] listopada 2004 r. udzielił pozwolenia na użytkowanie zabudowy magazynowo - garażowej i gospodarczej przy ul. [...] w B.

Następnie decyzją z [...] lutego 2005 r., Nr [...] Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. po rozpatrzeniu odwołania I. i Z. O. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z [...] sierpnia 2005 r., sygn. akt II SA/Bd 428/05 rozpoznając skargę I. i Z. O. na decyzję Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lutego 2005 r., Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję, zobowiązując organ odwoławczy do wyjaśnienia czy odwołanie wniesione przez pełnomocnika I. i Z. O. zostało wniesione w terminie ustawowym zgodnie z art. 129 § 2 kpa. Termin wniesienia odwołania przez skarżących upłynął z dniem [...] grudnia 2004 r. Wyjaśnienia wymagało ustalenie czy przedmiotowe odwołanie zostało wniesione osobiście przez pełnomocnika skarżących, czy też zostało nadane w placówce pocztowej.

Wykonując te zalecenia K. – P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z [...] listopada 2005 r., Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że odwołanie było wniesione w terminie.

Organ odwoławczy stwierdził, że zostały wykonane zalecenia zawarte w decyzji z [...] sierpnia 2004 r. Decyzja na użytkowanie zabudowy magazynowo - garażowej i gospodarczej została wydana w oparciu o art. 59 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. w wersji obowiązującej do dnia 10 lipca 2003 r. Oględziny dokonane w dniu [...] września 2004 r. przez przedstawicieli organu I instancji stwierdziły zgodność wykonanej inwentaryzacji budowlanej ze stanem istniejącym zabudowy działki.

Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję złożyli I. i Z. O.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2006 r. sygn. II SA/Bd 61/06 uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2005 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego dla Miasta B. z dnia [...] listopada 2004 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że w przedmiotowej sprawie sąd w wyroku z [...] lipca 2000 r. wypowiedział wiążący pogląd o konieczności ustalenia czy teren, na którym znajduje się przedmiotowy obiekt przeznaczony jest pod zabudowę, a jeżeli tak, to pod jaki jej rodzaj. Zgodnie z art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego pozwolenie na użytkowanie może być wydane tylko wówczas, gdy konkretne przedsięwzięcie zostało zrealizowane zgodnie z zasadami sztuki, ale równocześnie jego wykonanie nie narusza innych przepisów prawa. Organy administracji zobligowane były do zbadania zgodności lokalizacji przedmiotowego obiektu na dzień orzekania przez organ odwoławczy. Organy administracji obu instancji skoncentrowały swoją uwagę w tym zakresie na ustaleniu czy umiejscowienie przedmiotowego obiektu nie narusza postanowień ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego B. z dnia [...] maja 1994 r. W dacie orzekania przez organy obu instancji plan ten już nie obowiązywał. Organy winny ustalić, czy na podstawie aktualnych przepisów tego typu obiekt mógłby być zlokalizowany w miejscu jego usytuowania. Brak wyjaśnienia tej kwestii skutkuje tym, że nie jest możliwe ustalenie czy udzielone pozwolenie na użytkowanie jest prawidłowe. Nadto należy ustalić aktualny stan faktyczny. Nie wyjaśniono także podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

W trakcie dalszego postępowania I. i Z. O. złożyli w dniu [...] października 2006 r. wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie decyzji dotyczącej użytkowania samowoli budowlanej albowiem wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia przez inny organ.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. odmówił zawieszenia postępowania w sprawie dotyczącej pozwolenia na użytkowanie zabudowy magazynowo - garażowej zlokalizowanej na terenie nieruchomości przy ul. [...] w B. Wskutek zażalenia małż. O. organ II instancji uchylił powyższą decyzję, albowiem odmowa zawieszenia postępowania nie następuje w formie decyzji a postanowienia.

Ustalono, że małż, O. w dniu [...] października 2006 r. wystąpili do Urzędu Miasta w B. Wydział Administracji Budowlanej z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną dot. ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla nieruchomości przy ul. [...] w B. Prezydent Miasta B. decyzją z [...] lipca 2007r., po wznowieniu postępowania stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta B. z [...] lipca 2002 r. zmieniona decyzją z [...] grudnia 2002 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie i przebudowie istniejącej hurtowni i sklepu akcesoriów szewsko - rymarskich oraz rozbudowie budynku mieszkalnego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w B. wydana została z naruszeniem prawa i jednocześnie odmówiono jej uchylenia, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej treści decyzji dotychczasowej. Jednocześnie stwierdzono, że prowadzone odrębne postępowanie administracyjne w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w sprawie pozwolenia na użytkowanie zabudowy magazynowo – garażowej i gospodarczej na działce nr [...] przy ul. [...] w B. nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...], działając na podstawie art. 104 K.p.a. oraz art. 59 ust. 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) udzielił B. G. pozwolenia na użytkowanie zabudowy magazynowo - garażowej zlokalizowanej na terenie działki nr ewid. [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w B.

W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że B. G. dobudowała obiekty magazynowo - garażowe i gospodarcze w roku [...], bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę. Budynek magazynowy przylega do ściany budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce sąsiedniej nr ewid. [...] przy ul. [...], której właścicielami są I. i Z. O. Przedstawiono bieg postępowania w tej sprawie. W kwestii wyjaśnienia przeznaczenia przedmiotowych obiektów i usytuowania przy granicy działki istniejącego budynku magazynowo – garażowego w chwili ich wybudowania przyjęto za punkt wyjścia istniejący na rok wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie (rok 1996), gdy stwierdzono na działce istnienie budynku magazynowo – garażowego i gospodarczego. Sposób wykorzystania tych obiektów w latach wcześniejszych nie jest możliwy do jednoczesnego ustalenia ze względu na sprzeczne wypowiedzi w tej sprawie stron konfliktu, przy czym małż. O. nabyli działkę sąsiednią w roku [...], tj. 10 lat po wybudowaniu spornych obiektów.

Odnośnie zgodności usytuowania budynku magazynowo garażowego z § 113 ust. 2 obowiązującego w 1984 r. rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 17, poz. 62) organ wskazał, że przepis ten zawiera zakaz sytuowania budynków gospodarczych przy granicy działki ze ścianą przylegającą do budynków mieszkalnych na działce sąsiedniej. Przepis ten nie zawiera natomiast zakazu w stosunku do innego rodzaju zabudowy. Przywołana w pismach I. i Z. O. opinia J. L. wykonana na ich zlecenie nie jest ekspertyzą techniczną, lecz wyłącznie opisem istniejącej sytuacji wraz z własnymi uwagami. Opinia ta nie podważa słuszności wniosków i zaleceń oraz podanych sposobów wyeliminowania wilgoci ze ściany piwnicznej budynku mieszkalnego przy ul. [...] a, określonych w zleconej przez Urząd Miasta B. ekspertyzie technicznej sporządzonej przez B. L. Podobnie opinia urbanistyczna sporządzona przez P. Ł. nie może być przyjęta jako istotny dowód w prowadzonym postępowaniu, gdyż stanowi ona analizę urbanistyczną zabudowy terenu osiedla B., przydatną ewentualnie przy sporządzaniu planu zagospodarowania przestrzennego lub przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy. Ustalono, że dla omawianego terenu brak jest aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto ustalono, że decyzją z [...] lipca 2002 r. Nr [...] Prezydent Miasta B. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie i przebudowie istniejącej hurtowni i sklepu akcesoriów szewsko – rymarskich oraz rozbudowie budynku mieszkalnego na terenie sąsiedniej nieruchomości przy ul. [...] w B. Zasięg inwestycji obejmował również działkę nr ewid. [...] przy ul. [...]. Wydanie takiej decyzji dla zbliżonego typu zabudowy na omawianym terenie należy przyjąć jako argument o zgodności omawianej zabudowy magazynowo – garażowej i gospodarczej przy ul. [...] również z aktualnymi przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym,

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli I. i Z. O.

K. – P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] września 2007 r. Nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu biegu postępowania w sprawie, organ odwoławczy stwierdził, że w postępowaniu zostały uwzględnione zalecenia zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia [...] kwietnia 2006 r. Decyzja na użytkowanie zabudowy magazynowo – garażowej i gospodarczej została wydana w oparciu o art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r., które stanowi, że właściwy organ wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a. Oględziny dokonane z w dniu [...] września 2004 r. przez przedstawicieli organu I instancji stwierdzają zgodność dokonanej inwentaryzacji budowlanej ze stanem istniejącym zabudowanej działki. W dniu [...] września 2006 r. przeprowadzono ponowne oględziny w których stwierdzono, iż sposób użytkowania tej zabudowy nie zmienił się od oględzin przeprowadzonych w dniu [...] września 2004 r. Obiekty utrzymane są w należytym stanie technicznym i nie jest prowadzona w nich działalność produkcyjna. W sprawie badana była także zgodność usytuowania spornej zabudowy na granicy z działką nr [...] (własność p. O). Obowiązujące w [...] r. tj. dacie powstania zabudowy, rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 17, poz. 62) w § 13 ust. 2 nie zakazywało usytuowania obiektów magazynowo – gospodarczych przy granicy działki ze ścianą przylegającą do budynków mieszkalnych. Obecnie obowiązujące przepisy w tym zakresie (zgodnie z przyjętym orzecznictwem organ stosuje przepisy obowiązujące w dacie orzekania) § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. nie zabrania sytuowania tego typu obiektów wzdłuż granicy. Organ I instancji odniósł się do zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. zawartych w prawomocnym wyroku z [...] kwietnia 2006 r., a dotyczących zbadania zgodności usytuowania spornej zabudowy z aktualnie obowiązującymi przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym. Dla przedmiotowego terenu brak jest aktualnie obowiązującego planu zagospodarowania terenu. Wydano decyzję o warunkach zabudowy dla sąsiedniej nieruchomości dla obiektów o tym samym charakterze co pozwala stwierdzić, że występuje zgodność z aktualnymi przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym.

Organ II instancji wskazał, że przedmiotem postępowania administracyjnego nie było prowadzenie działalności gospodarczej przez właścicielkę działki nr [...] lecz samowolna zabudowa magazynowo – garażowa i gospodarcza. Zarzut o prowadzeniu działalności gospodarczej w obiektach znajdujących się na działce nr [...] jest niezasadny, gdyż nie znajduje on potwierdzenia w dokonanych czynnościach kontrolnych – protokół oględzin z dnia [...] września 2006 r. Miejski Inspektor Sanitarny postanowieniem z [...] lutego 2002 r. uzgodnił pozytywnie projekt budowlany powykonawczy budynku magazynowo – garażowego i gospodarczego pod względem wymagań higieniczno – sanitarnych.

Obecnie obowiązujące przepisy w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) dopuszczają usytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy tej granicy przylegającej do istniejącej ściany, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Przepis ten nie określa, czy ściana przy granicy ma być dłuższa niż ściana domu sąsiada.

Skargę do Wojewódzkiego sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył pełnomocnik I. i Z. O.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. przyjęcie, iż w sprawie o wydanie pozwolenia na użytkowanie zabudowy magazynowo – gospodarczej na działce nr [...] nie mają zastosowania przepisy tej ustawy,

- art. 40 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. dokonanie legalizacji samowolnej zabudowy na działce nr [...] mimo, że właściciele tej działki nie wykonali w terminie nałożonych na nich obowiązków,

- art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez przyjęcie, iż przepis ten ma zastosowanie w sprawie zabudowy magazynowo – gospodarczej postawionej wbrew przepisom prawa, mimo iż jego budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane,

- art. 140 oraz art. 144 Kodeksu cywilnego poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. dokonanie legalizacji samowolnie postawionej zabudowy na działce nr 35 bez uwzględnienia zasad dotyczących tzw. prawa sąsiedzkiego,

- art. 77 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, zgromadzonego w sprawie,

- art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez odmowę udzielenia ochrony prawnej skarżącym.

Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że zaskarżona decyzja narusza prawo, a to w ten sposób, iż nie uwzględnia przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W myśl przepisu art. 103 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy z 1994 r. lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.

Z uwagi na to, że samowolna zabudowa postawiona została w 1984 r. tj. przed dniem wejścia w życie ustawy z 1994 r. do postępowania w sprawie legalizacji tej zabudowy należy stosować przepisy ustawy z 1974 r. Powołano się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2005 r. VII SA/Wa 244/05.

Zaskarżona decyzja – wbrew przepisom ustawy z 1974 r. – pozwala na użytkowanie obiektu postawionego na terenie przeznaczonym – zgodnie z obowiązującym do dnia [...] stycznia 2004 r. planem zagospodarowania przestrzennego miasta B.– pod innego rodzaju zabudowę.

Działka nr [...] przy ulicy [...] znajduje się na terenie, dla którego ustalenia w wyżej wymienionym planie były następujące: "Strefa mieszkalnictwa – teren zabudowy jednorodzinnej brutto. Adaptacja istniejącej zabudowy mieszkaniowej i usługowej w dobrym stanie technicznym. Możliwość intensyfikacji zabudowy."

Z cytowanego zapisu wynika jednoznacznie, iż zabudowa magazynowo – gospodarcza, postawiona na działce nr [...] nie może być zaliczona do budynków usługowych, a tym samym winna być uznana jako sprzeczna z istniejącym zagospodarowaniem otaczających działek.

Omawiany teren – poza działką o numerze [...] – wykorzystany jest zgodnie z jego funkcją. Jedynie działka o numerze [...] zabudowana jest obiektami magazynowo – gospodarczymi, a więc wbrew charakterystycznej funkcji tego terenu.

Na działkach o numerach [...] i [...] planowana była zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna bliźniacza. Budynki gospodarcze położone na działce nr [...] nie mogą zaś być traktowane jako zabudowa bliźniacza. Sprzeczność zabudowy wzniesionej na działce nr [...] z istniejącym zagospodarowaniem otaczających działek uniemożliwia wydanie przez Organ decyzji pozwalającej na użytkowanie, zgodnie z normą art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy 1974 roku.

Decyzja nie uwzględnia faktu, iż zabudowa magazynowo – gospodarcza na działce nr [...] narusza warunki techniczno - budowlane, przez co powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia, w szczególności dla skarżących.

Przy rozważaniu przedstawionej wyżej tezy trzeba mieć na uwadze przepisy ustawy 1974, zgodnie z którymi obiekt budowlany należy projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno - budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej.

Budynek gospodarczy, będący przedmiotem niniejszego postępowania, jest postawiony wbrew przepisom prawa oraz niezgodnie z zasadami sztuki budowlanej.

Po pierwsze, budynek na działce o numerze [...] zbudowany został bez pozwolenia na budowę, a nadto niezgodnie z przepisem § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, zabraniającym usytuowanie budynku gospodarczego w taki sposób, iż przylega on do budynku mieszkalnego.

Po drugie, budynek ten posadowiono wbrew zasadom sztuki budowlanej, tj. powyżej istniejącego fundamentu oraz na gruncie nasypowym, który umożliwia wchłanianie dużej ilości wody gruntowej i jej penetrację poprzez silne nawilgocenie spoiny i wycieki po wewnętrznej stronie ściany. Istotne jest również, iż obiekt ten postawiono na głębokości 50 cm poniżej poziomu terenu.

Przy budowie budynku magazynowo - gospodarczego nie zachowano podstawowych wymagań określonych przepisami ustawy 1974 r., tj. w szczególności odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych, usuwania wody opadowej, możliwości utrzymania właściwego stanu technicznego oraz odpowiedniego usytuowania na działce budowlanej.

Powstały stan faktyczny narusza prawa skarżących. Postawienie budynku magazynowo - gospodarczego bez pozwolenia na budowę uniemożliwiło skarżącym wykonanie izolacji ściany budynku, przy którym usytuowany jest budynek na działce o numerze [...] oraz otynkowanie tejże ściany. Należy przy tym dodać, iż skarżący, ani ich poprzednik prawny nie mieli możliwości - z uwagi na nielegalną budowę - uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę budynku magazynowo - gospodarczego, a tym samym zapobieżenia skutkom tej zabudowy dla sąsiedniego budynku.

W konsekwencji od wielu lat dochodzi do stałego zamakania ściany budynku na działce o numerze [...] i degradacji nieruchomości. Wbrew stanowisku Organu bezpośrednią przyczyną zawilgocenia ściany piwnicznej jest nielegalna budowa na działce nr [...].

Dodatkowo wskazać należy, iż w budynku magazynowo - gospodarczym prowadzona jest działalność produkcyjna. Okoliczność tę potwierdzają w swoich opiniach biegli: B. L. oraz J. L. Stwierdzić tym samym można, iż wykorzystywanie działki o numerze [...] na potrzeby działalności gospodarczej stanowi olbrzymią uciążliwość dla użytkowników pozostałych działek, w szczególności dla skarżących. Omawiana zabudowa powoduje pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia. Z podanych przyczyn oczywista jest przymusowa rozbiórka budynków gospodarczych na działce nr [...], a tym samym niedopuszczalność legalizacji ich budowy.

Wreszcie na uwagę zasługuje fakt pominięcia w zaskarżonej decyzji zasad wynikających ochrony prawa własności oraz tzw. prawa sąsiedzkiego.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 kwietnia 2006 r. II OSK 794/05 stwierdził, iż organy administracji budowlanej mają obowiązek stosować - poza przepisami z prawa budowlanego - przepisy prawa cywilnego, mające zapewnić uzasadnioną ochronę interesów osób trzecich.

Przepis art. 140 Kodeksu cywilnego konstruuje wyraźną zasadę, zgodnie z którą właściciel rzeczy może z niej – w granicach prawa i wedle zasad współżycia społecznego – swobodnie korzystać. Prawo własności może być ograniczone tylko w wyjątkowych przypadkach, na mocy ustawy. Samowolna zabudowa na działce nr [...] narusza prawo swobodnego korzystania z przysługującego im prawa własności nieruchomości poprzez uniemożliwienie dokonania koniecznego dla zachowania dobrego stanu technicznego budynku remontu.

Zaskarżona decyzja narusza przepis art. 40 ustawy 1974 r., albowiem – mimo, iż właściciele nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] nie wykonali w terminie obowiązków nałożonych na nich w toku postępowania - pozwala na użytkowanie obiektów usytuowanych na działce nr [...].

Cytowany przepis w sposób wyraźny wprowadza zasadę, wedle której jednym z warunków uzyskania pozwolenia na użytkowanie samowolnej zabudowy jest wykonanie obowiązków nałożonych przez organy administracji budowlanej w terminie. Skoro warunek ten nie został spełniony, oczywiste jest, iż nie było podstaw do wydania zaskarżonej decyzji.

Chybione jest stanowisko Organu dotyczące zgodności samowolnej zabudowy z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a to w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lipca 2002 r. w sprawie warunków zabudowy działek przy ul. [...] w B. Powołana decyzja wydana została w oparciu o obowiązujący do dnia [...] grudnia 2002 r. plan zagospodarowania przestrzennego, a nie jak twierdzi Organ: " ze względu na brak miejscowego planu ". Plan ten przewidywał dla tego terenu zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, przewidującą adaptację istniejącej zabudowy mieszkaniowej i usługowej w dobrym stanie technicznym. Z treści decyzji wyraźnie wynika, iż zabudowa na działce nr [...], ze względu na funkcję magazynowo - garażową, wyraźnie odbiega od istniejącej funkcji na tym terenie. Zabudowa jednorodzinna stanowi jeden budynek mieszkalny jednorodzinny lub ich zespół wraz z przeznaczonymi dla potrzeb mieszkających w nich rodzin budynkami garażowymi i gospodarczymi. Stąd też stwierdzenie Organu w zaskarżonej decyzji, iż samowolna zabudowa posiada zbliżony charakter do zabudowy w obszarze bezpośredniego sąsiedztwa działek przy ul. [...], jest pozbawione podstaw.

W myśl zasady wynikającej z przepisu art. 77 K.p.a. organ administracji jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W niniejszej sprawie Organ za podstawę rozstrzygnięcia przyjął wyłącznie prywatną opinię rzeczoznawcy, L. Cz., wykonaną na zlecenie strony postępowania, B. G. oraz opinię sporządzoną przez B. L., pomijając przy rozstrzyganiu sprawy opinie: J. L. oraz P. Ł, sporządzone na zlecenie skarżących, a nadto - istotną dla rozstrzygnięcia sprawy - opinię Miejskiej Pracowni Urbanistycznej w B. z dnia [...] stycznia 2005 r. Wnioski wypływające z opinii J. L., P. Ł. oraz Miejskiej Pracowni Urbanistycznej są całkowicie rozbieżne ze stwierdzeniami biegłej, L. Cz., a w niektórych kwestiach również odmienne niż wnioski biegłego, B. L. Okoliczność pominięcia przez Organ przy rozstrzyganiu sprawy opinii J. L., P. Ł. oraz Miejskiej Pracowni Urbanistycznej stanowi podstawę do sformułowania zarzutu, iż Organ nie rozważył wszechstronnie całego materiału zgromadzonego w sprawie.

Organ - wydając zaskarżoną decyzję - naruszył nadto zasadę określoną przepisem art. 80 K.p.a., zgodnie z którą oceny, czy dana okoliczność została udowodniona organ winien dokonać w oparciu o całokształt materiału dowodowego.

Trzeba mieć na uwadze, iż ochrona prawa - w myśl konstytucyjnej zasady wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP - przysługuje osobom, które prawa nie naruszają. Legalizacja budowy budynku na działce o numerze [...], z uwagi na wskazane wyżej okoliczności, sprzeciwia się prawom skarżących. Tym samym więc inwestorzy budynku magazynowo - gospodarczego nie mogą domagać się ochrony prawnej wbrew prawom skarżących. Niedopuszczalna jest bowiem sytuacja, w której osobom działającym wbrew prawu udziela się ochrony prawnej z naruszeniem praw osób działających zgodnie z prawem.

Pismo do sądu skierował pełnomocnik B. G. – mąż H. G, który w nawiązaniu do treści skargi informuje, że kłamliwe insynuacje zawarte w tym piśmie nie mają żadnego potwierdzenia w istniejącej dokumentacji dowodowej, a stawiane zarzuty są próbą wprowadzenia w błąd wszystkich organów zajmujących się już od [...] lat tym bezzasadnym konfliktem.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sprawa toczy się już [...] lat i była trzykrotnie rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy: wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2004 r. sygn. SA/Bd 3398/03, wyrokiem z [...] sierpnia 2005 r. sygn. II SA/Bd 428/05 i wyrokiem z [...] kwietnia 2006 r. sygn. II SA/Bd 61/06. Uprzednio wyrok w tej sprawie wydał Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku w dniu [...] lipca 2000 r. sygn. II SA/Gd 979/98. Od wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. nie wniesiono kasacji.

Zgodnie z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane o tyle nie może być skuteczny, o ile by już podniesiony w poprzednich skargach, które były przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. Zarzut ten był podnoszony w sprawie II SA/Bd 61/06 i nie spotkał się z uznaniem przez Sąd.

Z dniem 1 stycznia 1995 r. weszła w życie ustawa z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414). Reguły normujące wpływ nowego prawa na stosunki powstały pod rządami prawa dotychczasowego zamieszczone zostały w przepisie przejściowym, w art. 103 Prawa budowlanego z 1994 r. W ustępie pierwszym tego artykułu przyjęto, że do spraw wszczętych przed wejściem w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2 Natomiast w ust. 2 wskazano, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy. Do tych obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Regułą zatem jest stosowanie nowej ustawy. Tak to przyjęto i przesądzono w poprzednich wyrokach sądowych wydanych w rozpatrywanej sprawie.

Wyjątek o jakim mowa w art. 103 ust. 2 dotyczy wyłącznie stosowania Prawa budowlanego z 1994 r. po dniu 1 stycznia 1995 r. tylko w odniesieniu do przepisu art. 48 tej ustawy i wyłącznie wówczas, gdy przed dniem 1 stycznia 1995 r. budowa obiektu została zakończona (od [...] sierpnia 1996 r. także wówczas, gdy w stosunku do takiego obiektu wszczęto postępowanie administracyjne, którą z kolei zmianę wyeliminował Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007 r. P 37/06). Przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., który jest przepisem intertemporalnym, odnosi się do stanów zastanych w dniu wejścia w życie ustawy, które wypełniły hipotezę art. 48 tej ustawy. Nie można stosować wykładni rozszerzającej i obejmować treścią tego przepisu innych sytuacji wskazanych w przepisach Prawa budowlanego z 1994 r. jak na przykład zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego czy wykonania określonych czynności lub robót budowlanych

Zarzut naruszenia art. 40 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane nie może być skuteczny ponieważ ten przepis nie był podstawą prawną decyzji. W podstawie prawnej decyzji z [...] września 2007 r. K. – P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., oprócz przepisów procesowych, wskazano na przepis art. 59 ust. 1 oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.).

Nie sposób również zauważyć, że zarzut naruszenia art. 59 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zdaje się kłócić z zarzutem naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy z 24 października 1974 r., który sprowadza się do negowania stosowania przepisów ustawy z 1994 r. Z jednej bowiem strony skarżący uważa, że ma w sprawie zastosowanie ustawa z 1974 r., a formułuje zarzut naruszenia ustawy z 1994 r. Jak już wyjaśniono poprzednio, kryterium zastosowania art. 103 ustawy z 1994 r. jest kryterium wszczęcia postępowania, a nie wybudowania obiektu.

Nie można także uznać za trafny zarzutu naruszenia art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego. Prawo własności może być wykonywane w granicach obowiązującego prawa, w tym administracyjnego. Skarżąca kupiła swoją nieruchomość 10 lat przed wybudowaniem spornego obiektu. Kupując tą nieruchomość zdawała sobie sprawę co kupuje. Godziła się zatem na zastaną sytuację. O tym, że nie można wykonać izolacji ściany wiadomo było w momencie kupna jak również i to, co podnosi skarżąca, że nie można tej ściany otynkować. Był to świadomy wybór skarżącej i obecnie podnoszenie takich zarzutów nie może być skuteczne ani też się spotkać się z aprobatą. Nie można także mówić o naruszeniu prawa własności skarżącej skoro B. G., po kupnie swojej nieruchomości przez skarżącą, nie podejmowała żadnych działań naruszających jej własność.

Nie może być trafny zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji poprzez odmowę udzielenia ochrony prawnej skarżącym. Ochrona ta odbywa się zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi.

Sąd nie podziela również poglądu o naruszeniu art. 77 K.p.a. Materiał dowody zebrany w sprawie toczącej się od 1998 r. został zebrany wystarczająco i oceniony wszechstronnie. Organy orzekające w sprawie ustosunkowały się do wszystkich zebranych w sprawie dowodów, w tym do opinii biegłych, wskazały którym dowodom dają wiarę i dlaczego. Ocena ta jest przekonywująca i nie narusza art. 77 K.p.a.

Jak ustaliły organy orzekające w sprawie, dla analizowanego obszaru nie obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego. Powołano się natomiast na analogie z warunkami zabudowy dla sąsiedniego terenu, wskazując na dopuszczalność tego rodzaju zabudowy. Sąd podziela dotychczasowe poglądy wypowiadane w orzecznictwie, że dla oceny ewentualnej samowoli znaczenie ma okoliczność istnienia planu zagospodarowania przestrzennego nie w momencie wybudowania a w momencie wydawania decyzji.

Nie jest także trafny zarzut, że w budynku magazynowo - produkcyjnym prowadzona jest działalność gospodarcza. Okoliczność ta nie ma istotnego znaczenia dla rozpatrywanej sprawy, ale przede wszystkim stwierdzenie to stoi w sprzeczności z innymi dowodami wskazującymi na to, że działalność ta nie jest prowadzona. Jeżeli, zdaniem skarżącej, działalność ta wywołuje wibracje i hałasy, to można w tym zakresie uruchomić kontrolę odpowiednich organów sanitarnych.

Uzasadnia to, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalenie skargi.