Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 389/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1, art. 157, art. 158
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras Adam Lipiński (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2015 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę w całości-


UZASADNIENIE

Starosta R. postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], w trybie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 149 § 1 i 2 Kpa, wznowił z urzędu postępowanie w sprawach zakończonych własnymi decyzjami:

• z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] o uznaniu B. P. za osobę bezrobotną z dniem [...] stycznia 2004 r. i o odmowie przyznania prawa do zasiłku;

• z dnia [...] września 2007 r. nr [...] o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] września 2007 r.;

• z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] o uznaniu B. P. za osobę bezrobotną z dniem [...] grudnia 2007 r. i o odmowie przyznania prawa do zasiłku;

• z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] o przyznaniu prawa do stypendium w okresie odbywania szkolenia od dnia [...] kwietnia 2009 r. do [...] kwietnia 2009 r.;

• z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] o przyznaniu prawa do stypendium w okresie odbywania szkolenia od dnia [...] maja 2009 r. do [...] maja 2009 r.

• z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2010 r.

Przyczyną wznowienia postępowania administracyjnego było uzyskanie przez organ, na podstawie Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej informacji, że B. P., posiadająca status osoby bezrobotnej, w okresie od dnia [...] sierpnia 1991 r. do [...] stycznia 2013 r. posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej.

W wyniku przeprowadzenia postępowania wznowieniowego, Starosta R. decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...]odmówił uchylenia decyzji:

• z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] o uznaniu B. P. z dniem [...] stycznia 2004 r. za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych,

• z dnia [...] września 2007 r. nr [...] o utracie z dniem [...] września 2007 r. statusu osoby bezrobotnej,

• z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] o uznaniu B. P. z dniem [...] grudnia 2007 r. za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych,

stwierdzając, iż decyzje te zostały wydane z naruszeniem prawa.

Jednocześnie organ odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] o utracie z dniem [...] kwietnia 2010 r. statusu osoby bezrobotnej - ze względu na brak podstaw do uchylenia tej decyzji.

W wyniku rozpatrzenia odwołania B. P., Wojewoda [...] decyzją z [...] maja 2013 r. nr [...] :

1. uchylił decyzję Starosty R. z dnia [...] marca 2013 r. nr [....]

2. oraz stwierdził wydanie decyzji

• z dnia [...] stycznia 2004 r. o uznaniu B. P. z dniem [...] stycznia 2004 r. za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych z naruszeniem prawa,

• z dnia [...] września 2007 r. o utracie z dniem [...] września 2007 r. statusu osoby bezrobotnej z naruszeniem prawa,

• z dnia [...] grudnia 2007 r. o uznaniu B. P. z dniem [...] grudnia 2007 r. za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych z naruszeniem prawa,

3. orzekł o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. o utracie z dniem [...] kwietnia 2010 r. statusu osoby bezrobotnej ze względu na brak podstaw do jej uchylenia.

Ponadto Starosta R. decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...]:

1. uchylił:

- decyzję z dnia [...] maja 2009 r. nr [...]o przyznaniu B. P. prawa do stypendium w okresie odbywania szkolenia od dnia [...] kwietnia 2009 r. do [...] kwietnia 2009 r.;

- decyzję z dnia [...] maja 2009 r. nr [....] o przyznaniu B. P. prawa do stypendium w okresie odbywania szkolenia od dnia [...] maja 2009 r. do [...] maja 2009 r.;

2. orzekł o:

- odmowie przyznania prawa do stypendium z dniem [...] kwietnia 2009 r.;

- odmowie przyznania prawa do stypendium z dniem [...] maja 2009 r.

Wojewoda [...] w wyniku rozpatrzenia odwołania od wyżej wymienionej decyzji, decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...]utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Wnioskiem z dnia [...] września 2014 r. B. P. zażądała stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 2013 r.

We wniosku zarzuciła wydanie powyższej decyzji:

- z naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (w brzmieniu obowiązującym w dniu rejestracji skarżącej w Powiatowym Urzędzie Pracy);

- z naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. art. 2 w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2014 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 672) poprzez ich niezastosowanie.

W konkluzji wniosku B. P. wnosiła o zmianę zaskarżonej decyzji w ten sposób, aby utrzymać w mocy:

- decyzję z dnia [...] stycznia 2004 r. o uznaniu jej z dniem [...] stycznia 2004 r. za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych,

- decyzję z dnia [...] grudnia 2007 r. o uznaniu jej z dniem [...] grudnia 2007 r. za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych,

oraz uchylić decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r. o utracie z dniem [...] kwietnia 2010 r. statusu osoby bezrobotnej.

W wyniku rozpatrzenia wyżej wymienionego wniosku, Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013r. nr [...] Podstawę wydania decyzji stanowiły przepisy art. 156 § 1, art. 157 i art. 158 Kpa.

Na powyższe rozstrzygnięcie B. P. wniosła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy swoją poprzedzającą decyzję.

W uzasadnieniu Minister Pracy i Polityki Społecznej potwierdził prawidłowe zastosowanie przez Wojewodę [...] art. 145§ 1 pkt 5 Kpa i wskazał na wyżej opisany stan faktyczny sprawy.

W dniu [...] stycznia 2013 r. na podstawie danych z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej ustalono, że B. P. w okresie od dnia [...] sierpnia 1991 r. do [...] stycznia 2013 r. posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Powyższa okoliczność była istotna z punktu ustalenia, czy zainteresowana, rejestrując się w dniach [...] stycznia 2004 r. i [...] grudnia 2007 r., spełniała przesłanki do nabycia statusu osoby bezrobotnej.

Przepisy prawa materialnego dotyczące definicji osoby bezrobotnej, a także utraty statusu bezrobotnego z uwagi na prowadzoną działalność gospodarczą były kilkakrotnie zmieniane. Jednak każda z kolejnych regulacji prawnych określała zadania państwa w zakresie zatrudniania, a ich celem było przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie jego skutków, aktywizacja zawodowa bezrobotnych i pomoc w uzyskaniu pracy przez bezrobotnych.

W dniu [...] stycznia 2004 r. B. P. zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy w R. celem rejestracji jako osoba bezrobotna. W tym czasie obowiązywała ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. 1996 r. Nr 47, poz. 211 ze zm.) Według art. 2 ust.1 pkt 2 lit. f ustawy z 14 grudnia 1994 r., bezrobotnym mogła być osoba, która oprócz spełnienia innych wymagań wymienionych w ustawie, nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlegała obowiązkowi ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego.

Z akt sprawy wynika, że B. P. w 1991 r. podjęła pozarolniczą działalność gospodarczą, od której m.in. w okresie od [...] sierpnia 1991 r. do [...] listopada 1992 r. opłaciła składki na ubezpieczenia społeczne (vide pismo ZUS Oddział w S. z dnia [...] lutego 2013 r. znak:[....]). Powyższe potwierdza fakt podjęcia przez zainteresowaną działalności gospodarczej i powoduje, że spełniona została przesłanka z art. 2 ust.1 pkt 2 lit. f ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu uniemożliwiająca nabycie przez B. P. statusu osoby bezrobotnej.

Kolejnej rejestracji, jako osoba bezrobotna, B. P. dokonała w dniu [...] grudnia 2007 r. Obowiązywał wówczas art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nadany przez ustawę z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 176, poz. 1243). Stosownie do treści tego przepisu, w brzmieniu obowiązującym w okresie pomiędzy dniem 26 października 2007 r. a dniem 31 stycznia 2011 r., a więc w dniu rejestracji strony w Powiatowym Urzędzie Pracy, za bezrobotnego uważało się osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a - e i g lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub szkole wyższej w systemie wieczorowym, zaocznym lub eksternistycznym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, przy jednoczesnym spełnieniu warunków, o których mowa w lit. a - k wskazanego przepisu.

Jednym z tych wymogów był brak przesłanki negatywnej w postaci posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej albo w postaci podlegania, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników (lit. f omawianego przepisu).

Tym samym stwierdzić należy, że z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy wynika, iż sam fakt posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, bez względu na to, czy działalność ta jest prowadzona (nawet w sytuacji niepodlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego), stanowi przesłankę uzasadniającą pozbawienie takiej osoby statusu bezrobotnego. W przepisie tym wymienione są dwa niezależne od siebie warunki, których spełnienie pozwala na uznanie osoby za osobę bezrobotną. Pierwszym jest nieposiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, a drugim niepodleganie - na podstawie odrębnych przepisów - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Przy czym dla utraty statusu bezrobotnego wystarczy niespełnienie jednego z tych warunków.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 26 października 2007 r. do dnia 31 stycznia 2011 r., uzyskanie przez osobę bezrobotną wpisu do ewidencji działalności gospodarczej powoduje utratę statusu bezrobotnego bez względu na okoliczność, czy działalność ta została rzeczywiście podjęta.

Oznacza to, że B. P. uzyskując wpis do ewidencji działalności gospodarczej przestała spełniać kryteria osoby bezrobotnej określone w ustawie. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że negatywną przesłanką statusu bezrobotnego nie jest faktyczne wykonywanie działalności gospodarczej, ale posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1256/10, lex nr 744959, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 lutego 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 688/12, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 sierpnia 2011 r. sygn. akt III SA/Łd 549/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 kwietnia 2011 r. sygn. akt III SA/Gd 120/11, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Wskazać również należy, że organ administracji nie dysponuje w tym względzie możliwością zastosowania uznania administracyjnego.

W ocenie Ministra, w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości, że B. P. uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Mając więc na uwadze treść art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, obowiązującą od dnia 26 października 2007 r. oraz materiał dowodowy należało uznać, że uzyskanie przez stronę wpisu do ewidencji działalności gospodarczej skutkowało niemożnością uzyskania przez tę stronę statusu osoby bezrobotnej bez względu na okoliczność, czy działalność została rzeczywiście podjęta.

Organ administracyjny nie dysponuje w tym względzie możliwością zastosowania uznania administracyjnego.

Oznacza to, że B. P. posiadając w dniu rejestracji wpis do ewidencji działalności gospodarczej nie spełniała kryteriów niezbędnych do nabycia statusu osoby bezrobotnej określonych w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Zważając na opisany powyżej stan faktyczny i prawny należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek wymienionych w art. 156 Kpa umożliwiająca stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013r. nr[...].

Wobec powyższego brak jest podstaw prawnych do uchylenia poprzedzającej decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2014 r. znak: [....].

Minister ustosunkował się także do dokumentów złożonych do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez B. P. - pisma Ministerstwa Gospodarki z dnia [...] sierpnia 2013 r., dotyczącego interpretacji przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej w kwestii ewidencjowania przedsiębiorców będących osobami fizycznymi, posiadania statusu przedsiębiorcy i pisma Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2012 r. znak:[...], dotyczącego stosowania rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 kwietnia 2013 r. w sprawie dokonywania z Funduszu Pracy refundacji kosztów wyposażania lub doposażenia skierowanego bezrobotnego oraz przyznawania środków na podjęcie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2012 r., poz. 457).

W ocenie Ministra wyżej wymienione pisma nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.

Ponadto podkreślić należy, że kontrola decyzji odbywa się w trybie nadzwyczajnym, który rządzi się swoimi prawami. Ustalając zaistnienie ww. przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zasadne jest odwołanie się do teorii gradacji wad decyzji i odróżnienie wadliwości decyzji powodujących jej wzruszalność, od takich wad, które powodują, przez samo swoje istnienie lub przez swoje skutki, nieuchronną konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego lub wiążącego stwierdzenia naruszenia porządku prawnego przez decyzję. Naruszenia prawa mają charakter rażący w przypadku istnienia w niej wad o szczególnym ciężarze gatunkowym. Następuje to wówczas, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego w całości lub w części (por. B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wydawnictwo C. H. Beck Warszawa 2004, str. 729- 730). Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji, stanowi kwalifikowaną postać naruszenia prawa i nie może być interpretowane w sposób rozszerzający. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Nie chodzi tu bowiem o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 1999 r., sygn. akt V SA 1970/98, Baza Orzeczeń LEX nr 50195).

B. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej, zarzucając jej naruszenie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, przez przyjęcie, iż w sprawie niniejszej nie zaistniała przesłanka rażącego naruszenia prawa pomimo istnienia dowodów, iż interpretacja przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej w kwestii ewidencjonowania przedsiębiorców będących osobami fizycznymi i posiadania statusu przedsiębiorcy wskazywała na konieczność uznania argumentów skarżącej za mający wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.

W konkluzji skargi wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi podkreśliła częstą zmianę przepisów prawa materialnego dotyczącego definicji osoby bezrobotnej, a także utraty statusu bezrobotnego z uwagi na "prowadzoną działalność gospodarczą". Nie było także jasności, czy w tej materii decydował sam wpis do ewidencji działalności gospodarczej, czy faktyczne jej wykonywanie.

W ocenie skarżącej, na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy miała wpływ treść pism: Ministerstwa Gospodarki z dnia [...] sierpnia 2013 r. (znak : [...]) oraz Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2012 r. (znak: [...]). Naruszono tym samym gwarancję prawidłowego stosowania przepisów materialnych i dlatego zaskarżona decyzja nie może być akceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa.

Minister Pracy i Polityki Społecznej w odpowiedzi na skargę, wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Badana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, iż skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013r. nr [...].

Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji, przewidziana w art. 156 i nast. Kpa nie jest zwykłą kontrolą prawidłowości danego rozstrzygnięcia administracyjnego, ale trybem nadzwyczajnym, umożliwiającym wzruszenie ostatecznego rozstrzygnięcia administracyjnego.

Ponieważ ostateczne rozstrzygnięcie administracyjne opiera się na zasadzie trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 Kpa), dlatego powody wzruszenia takiego rozstrzygnięcia, możliwe są jedynie w trybach nadzwyczajnych i muszą być znacznie poważniejsze niż te, którymi kieruje się zwykła kontrola decyzji w trybie zwykłym.

Trafnie w tej materii wywodzi Minister w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż tryb nadzwyczajny rządzi się swoimi prawami.

Ustalając zaistnienie ww. przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zasadne jest odwołanie się do teorii gradacji wad decyzji i odróżnienie wadliwości decyzji powodujących jej wzruszalność, od takich wad, które powodują przez samo swoje istnienie lub przez swoje skutki nieuchronną konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego lub wiążącego stwierdzenia naruszenia porządku prawnego przez decyzję. Naruszenia prawa mają charakter rażący w przypadku istnienia w niej wad o szczególnym ciężarze gatunkowym. Następuje to wówczas, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego w całości lub w części (por. B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wydawnictwo C. H. Beck Warszawa 2004, str. 729- 730).

Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji, stanowi kwalifikowaną postać naruszenia prawa i nie może być interpretowane w sposób rozszerzający.

Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Nie chodzi tu bowiem o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 1999 r., sygn. akt V SA 1970/98, Baza Orzeczeń LEX nr 50195).

Zatem nie wszystkie naruszenia prawa stanowią o stwierdzeniu nieważności decyzji, ale jedynie rażące naruszenia. Do takich naruszeń, niepowodujących skutków nieważności, zalicza się między innymi zmianę wykładni prawa.

Powyższymi zasadami kierował się Minister Pracy i Polityki Społecznej rozpatrując wniosek B. P. o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013r. nr[...] i odmawiając w wyniku tego postępowania stwierdzenia nieważności powyższej decyzji.

Przechodząc do oceny zasadności decyzji Wojewody [...], wskazać należy, iż w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości, że B. P. uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej (uzyskanie przez organ, na podstawie Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej informacji, że B. P., posiadająca status osoby bezrobotnej, w okresie od dnia [...] sierpnia 1991 r. do [...] stycznia 2013 r. posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej). Mając na uwadze treść art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, obowiązującą od dnia 26 października 2007 r. oraz materiał dowodowy należało uznać, że uzyskanie przez stronę wpisu do ewidencji działalności gospodarczej powinno skutkować niemożnością uzyskania przez tę stronę statusu osoby bezrobotnej, bez względu na okoliczność, czy działalność gospodarcza została rzeczywiście podjęta.

Wskazać w tym aspekcie należy, iż zmieniający się zapis art. 2 ust. 1 pkt 2 pkt f) ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zawsze w swojej konstrukcji, definiując pojecie bezrobotnego, odwoływał się do jego charakterystycznej cechy – gotowości do podjęcia zatrudnienia. Osoba legitymująca się wpisem do ewidencji działalności gospodarczej, w istocie sama powinna zorganizować sobie warsztat pracy w ramach deklarowanej działalności gospodarczej, zatem w gotowości do podjęcia zatrudnienia nie powinna pozostawać.

Na tej właśnie zasadzie zostało ostatecznie wypracowane orzecznictwo sądów administracyjnych, stwierdzające iż negatywną przesłanką statusu bezrobotnego jest nie tylko faktyczne wykonywanie działalności gospodarczej, ale posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1256/10, lex nr 744959, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 lutego 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 688/12, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 sierpnia 2011 r., sygn. akt III SA/Łd 549/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 kwietnia 2011 r., sygn. akt III SA/Gd 120/11).

Dlatego nie można w ramach zasad rządzących instytucją stwierdzenia nieważności decyzji, wskazanej w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, uznać decyzji Wojewody [...] za rażąco naruszającej prawo, albowiem rozstrzygnięcie to mieściło się w ramach dopuszczalnej wykładni definicji bezrobotnego wskazanej w art. 2 ust. 1 pkt 2 pkt f) ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu od początku obowiązywania tej ustawy.

Podkreślenia także wymaga, iż organ administracyjny, stwierdzając u strony brak cech osoby bezrobotnej (zgodnie z ustawową definicją), nie dysponuje w tym zakresie możliwością zastosowania uznania administracyjnego i jest wprost z ustawy zobowiązany do odmowy przyznania statusu bezrobotnego albo jego cofnięcia. Oznacza to, że B. P. posiadając w dniu rejestracji wpis do ewidencji działalności gospodarczej nie spełniała kryteriów niezbędnych do nabycia statusu osoby bezrobotnej określonych w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Ustalenie powyższego faktu stanowiło zatem oczywistą przesłankę do wznowienia postępowań zakończonych przyznaniem skarżącym statusu osoby bezrobotnej i związanych z tym faktem uprawnień.

W rezultacie tego postępowania wznowieniowego została wydania, jako decyzja organu drugiej instancji, decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013r. nr [...].

W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał między innymi, iż przepis art. 146 Kpa dotyczy ograniczenia uchylenia decyzji i stanowi, że uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Z uwagi na brzmienie art. 146 § 2 Kpa, tj. uwzględniając pięcioletni okres, który upłynął od doręczenia decyzji, rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie winno brzmieć: "organ I instancji (tu: Starosta R.) - stwierdza wydanie decyzji z dnia [...].01.2004 r. o uznaniu odwołującej z dniem [...].01.2004 r. za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych z naruszeniem prawa;

- stwierdza wydanie decyzji z dnia [...].09.2007 r. o utracie z dniem [...].09.2007 r. statusu osoby bezrobotnej z naruszeniem prawa; - stwierdza wydanie decyzji z dnia [...].12.2007 r. o uznaniu odwołującej z dniem [...].12.2007 r. za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych z naruszeniem prawa."

Dalej w uzasadnieniu decyzji Wojewoda wyjaśnił, iż "Podstawy materialne w przepisach ustawy o promocji zatrudnienia (...) przemawiają za uchyleniem ww. decyzji, jednakże brak jest podstaw do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia z powodu przedawnienia okresu doręczenia ww. decyzji. Natomiast w stosunku do decyzji z dnia [...].04.2010 r., orzekającej o utracie z dniem [...].04.2010 r. statusu osoby bezrobotnej, nie upłynął jeszcze pięcioletni okres przedawnienia, zatem rozstrzygnięcie merytoryczne jest możliwe. Organ I instancji zasadnie orzekł o odmowie uchylenia ww. decyzji ze względu na brak podstaw do jej uchylenia."

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zważając na opisany powyżej stan faktyczny i prawny, należy za Ministrem Pracy i Polityki Socjalnej potwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek wymienionych w art. 156 Kpa umożliwiająca stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013r. nr [...]., co tym samym czyni skargę chybioną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się, aby zaskarżona decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej oraz decyzja poprzedzająca zostały podjęte z naruszeniem prawa skutkującym jej uchyleniem albo stwierdzeniem nieważności i dlatego z wyżej wskazanych względów, na podstawie art. 151 i art. 132 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.