Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA 3580/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Asesor WSA - Michał Sowiński, Protokolant - Marianna Igielska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2004 r. sprawy ze skargi D. S.A. w W. na decyzję Dyrektor Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję w całości oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] marca 2003r. nr [...] w części dotyczącej odsetek wyrównawczych 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz D. S.A. w W. kwotę 715,3 zł (siedemset piętnaście złotych 30/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania 3. stwierdza, że zaskarżona decyzją nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej w W., powołując się na art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 13§1 i 4, art.14, art. 85 § 1 oraz art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. Nr 75 z 2001 r., poz. 802 ze zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. nr 107, poz. 1217), rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25.01.2000r. w sprawie ustanowienia kontyngentów taryfowych na niektóre towary przywożone z zagranicy dla przemysłu motoryzacyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 8, poz.89), rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27.09.1999r. w sprawie warunków wykonywania czynności kontroli celnej (Dz. U. z 1999r. Nr 80, poz. 909), § l ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz. U z 1997r. Nr 143, poz. 958 z późn. zm. ) oraz art. ust. l ustawy z dnia 20 marca 2002r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2002r., Nr 41, poz. 365), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] marca 2003 r. nr [...], uznającą za nieprawidłowe zgłoszenie celne z dnia [...] marca 2000 r. nr [...] w zakresie dotyczącym zastosowanej stawki celnej oraz wymiaru cła w stosunku do towarów opisanych jako " gniazdo nakrętki, spinka, pokrywa zbiornika paliwa, zaślepka tyłu boku nadwozia" (poz. 3 SAD BIS) oraz "uszczelki z gumy" (poz. 6 SAD BIS ) w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...].03.2000r. zgłoszeniem celnym SAD nr jw. objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym m. in. towary ujęte w pozycji 3 SAD BIS o nazwie "gniazdo nakrętki, spinka, pokrywa zbiornika paliwa, zaślepka tyłu boku nadwozia" oraz w poz.6 "uszczelki z gumy". Przedmiotowe produkty zaklasyfikowano odpowiednio do kodu 39269099 0 PCN i 40169390 0 PCN z zerową stawką celną w ramach kontyngentu taryfowego. W dniu zgłoszenia celnego Strona dysponowała pozwoleniem Ministra Gospodarki w postaci decyzji nr [...] i [...] z dnia [...].02.2002r. na przywóz określonych towarów pochodzących z R. K., po zerowej stawce celnej w okresie od 23.02.2000r. do 23.05.2000r. Wartość towarów klasyfikowana do kodu 39269099 0 PCN (poz. 3) objętych pozwoleniem [...] nie mogła przekroczyć kwoty 86 48, 00 EUR. W polu 44 poz. 3 SAD BIS (załączone dokumenty, świadectwa i pozwolenia) zgłaszający wpisał jako załącznik decyzję Ministra Gospodarki nr [...] z dn. [...].02.2002r.

Natomiast wartość towarów klasyfikowanych do kodu 40169390 0 PCN (poz.6) objętych pozwoleniem nr [...] nie mogła przekroczyć kwoty 257 000,42 EUR. Do dnia zgłoszenia celnego Strona wykorzystała limit w kwocie 250 038,42 EUR. Pozostał limit do wykorzystania wyniósł 6961, 58 EUR.

W polu 44 poz. 6 SAD BIS (załączone dokumenty, świadectwa i pozwolenia) zgłaszający wpisał jako załącznik decyzję Ministra Gospodarki nr [...] z dn. [...].02.2002r.

Decyzją Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. dotyczącą zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...].03.2000r. saldo końcowe pomniejszono o kwotę 3153,38 EUR. Tym samym limit pozostały do wykorzystania wyniósł 3808,2 EUR.

W wyniku kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy inspekcji celnej – ustalono, iż wartość towaru klasyfikowanego do ww. kodów została odnotowana w decyzji Ministra Gospodarki nr [...] z dnia [...].02.2002r., zamiast w decyzji nr [...].

Postanowieniem z dnia [...].05.2001r. nr [...] organ celny I instancji wszczął z urzędu postępowanie celne w prawie uznania zgłoszenia celnego SAD nr [...] za nieprawidłowe w zakresie dotyczącym zastosowania zerowej preferencyjnej stawki celnej w stosunku do towaru opisanego w polu 31 w poz. 21 w ww. SAD jako "tłumik szmerów".

Pismem z dnia 2 lipca 2001r. Skarżąca wniosła o umorzenie postępowania wyjaśniając, iż import towaru zgłoszonego w poz. 21 SAD odbywał się w ramach kontyngentu taryfowego, w okresie obowiązywania pozwolenia Ministra Gospodarki z dnia [...].02.2000r. nr [...].

Decyzją nr [...] z dnia [...].03.2003r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej stawki celnej oraz wymiaru cła w stosunku do towaru zgłoszonego:

- w pozycji 3 SAD BIS o nazwie "gniazdo nakrętki, spinka, pokrywa zbiornika paliwa, zaślepka tyłu boku nadwozia",

- w pozycji 6 SAD BIS o nazwie "uszczelki z gumy".

Wobec towaru o nazwie "gniazdo nakrętki, spinka, pokrywa zbiornika paliwa, zaślepka tyłu boku nadwozia" – dokonał wymiaru kwoty wynikającej z długu celnego z zastosowaniem stawki celnej konwencyjnej 9%.

Towar zaklasyfikowany do kodu 401693900 PCN o wartości 3676,10 USD (część pozycji 6 SAD BIS ) został umieszczony w nowej pozycji 43 SAD BIS, wymiaru kwoty wynikającej z długu celnego dokonano również z zastosowaniem stawki celnej konwencyjnej 9%.

Strona została również obciążona odsetkami wyrównawczymi.

Rozpoznając sprawę wskutek odwołania strony Dyrektor Izby Celnej w W. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że organ I instancji w stosunku do przedmiotowego towaru – zasadnie określił kwotę wynikającą z długu celnego z zastosowaniem stawki celnej konwencyjnej, gdyż pozwolenie, na które powoływała się Strona w polach 44 dokumentu SAD odnośnie przedmiotowego towaru zostało wykorzystane.

Nie można zgodzić się ze Skarżącą, że obowiązek kontroli ważności pozwolenia Ministra Gospodarki na import w ramach kontyngentu taryfowego z preferencyjna stawką celną spoczywa tylko na organach celnych. Zgodnie z §l ust.2 rozporządzenia w sprawie warunków wykonywania czynności kontroli celnej – organ celny dokonuje w momencie przyjęcia zgłoszenia celnego na oryginale pozwolenia Ministra Gospodarki adnotacji o wartości lub ilości przywożonego lub wywożonego towaru, a także o całkowitym wykorzystaniu pozwolenia, jeżeli towar ten został w całości wywieziony lub przywieziony. Czyni to w oparciu o pozwolenie Ministra Gospodarki załączone do zgłoszenia celnego, a także w oparciu o zapis w polu 44 zgłoszenia celnego, którego wypełnienie należy do obowiązków importera.

Zastosowanie stawek celnych preferencyjnych jest wyjątkiem od zasady powszechności ceł i odbywa się na wniosek zgłaszającego, o ile zostaną przedstawione dokumenty wymagane przez przepisy prawa do skorzystania z takiego przywileju (tj. przedstawienie ważnego pozwolenia). Przepis § 3 pkt.3 ww. rozporządzenia nakłada na Stronę obowiązek badania wykorzystania pozwolenia, poprzez wprowadzenie wymogu przesłania fotokopii takiego pozwolenia po jego wykorzystaniu do Ministerstwa Gospodarki.

W zakresie obciążenia Strony odsetkami wyrównawczymi organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie obowiązek przedłożenia prawidłowych dokumentów dla zastosowania stawek celnych obniżonych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 25.01.2000r. w sprawie ustanowienia kontyngentów taryfowych na niektóre towary przywożone z zagranicy dla przemysłu motoryzacyjnego spoczywał na importerze towaru. Strona nie wykazała należytej staranności w wypełnianiu obowiązków wynikających z przepisów prawa celnego. Zasadnie organ I instancji uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą szczególne okoliczności, o których mowa w §1 ust.3 pkt. l rozporządzenia Ministra Finansów z 26.06.98 (Dz.U. Nr 86, poz.544) i obciążył stronę odsetkami wyrównawczymi.

W skardze na powyższą decyzję Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Urzędu Celnego [...] w W.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie :

- § l ust. 2 pkt l i 2 rozporządzenia z dnia 27.09.1999 r. sprawie warunków wykonywania czynności kontroli celnej (Dz. U. z 1999 r. Nr 80, poz. 909) poprzez obciążenie konsekwencjami wynikającymi z błędu organu celnego podmiotu dokonującego importu. W tym zakresie wskazała, że fakt nieodnotowania przez organy celne ( wbrew obowiązkowi wynikającemu z cytowanego rozporządzenia) wartości odprawionego towaru, na oryginale przedstawionej do odprawy celnej decyzji, nie może obciążać importera. Zgłoszenie celne było dokonane w okresie obowiązywania ww. pozwolenia Ministra Gospodarki, a zgodnie z czynionymi "odsaldowaniami" przez pracownika Urzędu Celnego limit przyznany w tym pozwoleniu nie został w dniu zgłoszenia celnego wykorzystany. Strona opierała się na zaufaniu do dokonanych wyliczeń salda. Ponadto w dniu dokonania zgłoszenia celnego organy celne były zobowiązane do zastosowania Komunikatu nr [...] Prezesa [...] z dnia [...].03.1997 r. ([...]) w sprawie pozwoleń wartościowych wydanych przez Ministra Gospodarki, z którego wynika, iż przekroczenie 5% wartości udzielonego pozwolenia jest dopuszczalne.

- art.222 § 4 Kodeksu celnego poprzez niewykazanie uzyskania korzyści finansowej przez Stronę oraz § l ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997r.w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz. U.Nr143, poz. 958) poprzez nałożenie na Stronę odsetek wyrównawczych, pomimo istnienia dowodów ekskulpujących postępowanie Strony;

- naruszenie przepisów postępowania – art. 121 § l i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów celnych oraz poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte z zaskarżonej decyzji. Dodatkowo w zakresie zarzutu niezastosowania Komunikatu nr [...] Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...].03.1997r. ([...]) w sprawie pozwoleń wartościowych wydawanych przez Ministra Gospodarki – organ wyjaśnił, że przekroczenie 5% wartości udzielonego pozwolenia było dopuszczalne jedynie jeżeli różnica ta wynikała ze zmiany kursów walutowych. W takiej sytuacji Strona powinna zwrócić się do Ministerstwa Gospodarki z wnioskiem o dokonanie odpowiedniej zmiany wartości pozwolenia. W niniejszym stanie faktycznym taka sytuacja nie miała miejsca i cytowany komunikat nie znajdował zastosowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekając w sprawie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), zważył, co następuje:

Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd uznał, że w toku prowadzonego przez organ celny postępowania doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelnik Urzędu Celnego w W. wszczął postępowanie celne, ograniczając zakres prowadzonego postępowania do pozycji 31 SAD BIS, czyli towaru o nazwie "tłumik szmerów". Do takiego zakresu ustosunkowała się strona pismem z dnia 2 lipca 2001 r. Natomiast decyzja organu pierwszej instancji dotyczyła zupełnie innych pozycji SAD, a mianowicie :

- 3 SAD BIS i towaru o nazwie "gniazdo nakrętki, spinka, pokrywa zbiornika paliwa, zaślepka tyłu boku nadwozia",

- 6 SAD BIS i towaru o nazwie "uszczelki z gumy".

W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek pisma organu celnego rozszerzającego zakres prowadzonego postępowania czy też informującego o tym, że prowadzone postępowanie dotyczy innych pozycji SAD-u. Decyzja wydana została w dniu [...] marca 2003 r. a doręczona stronie 12 marca 2003 r., a więc kilka dni przed upływem terminu z art. 65 § 5 Kodeksu celnego. Co prawda w dacie orzekania obowiązywał przepis art. 65 § 7 Kodeksu celnego, zgodnie z którym w wypadku wydawania decyzji po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny nie wydaje postanowienia o wszczęciu postępowania a za datę wszczęcia postępowania przyjmuje się datę przyjęcia zgłoszenia, jednak w ocenie sądu przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do takich sytuacji, kiedy weryfikacja zgłoszenia uruchamiana jest niezwłocznie po przyjęciu zgłoszenia i kiedy zgłaszający wie o toczącym się postanowieniu. W wypadku weryfikacji zgłoszenia po zwolnieniu towaru zgłaszający powinien być powiadomiony o jego wszczęciu oraz o zakresie, w jakim postępowanie jest prowadzone. Wydanie decyzji bez powiadomienia strony o toczącym się postępowaniu narusza przepisy postępowania.

Należy też wskazać, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było obarczone innymi błędami, mogącymi mieć wpływ na wynik postępowania.

Stosownie do art. 85 § 1 Kodeksu celnego datę zgłoszenia celnego uznaje się za wiążącą dla określenia jakie stawki celne należy stosować do zgłaszanego towaru. W przedmiotowej sprawie, skarżąca wskazała w polu 44 poz. 5 i 6 SAD BIS posiadane niewykorzystane pozwolenie na przywóz towarów w ramach kontyngentu taryfowego, a zatem złożyła odpowiednie dokumenty celem skorzystania z obniżonej stawki celnej. Ujawnienie w trakcie tzw. kontroli postimportowej niezgodności w zakresie ilości towaru przywiezionego na podstawie kontyngentu taryfowego powoduje konieczność zastosowania właściwej stawki dla towarów, których przywóz nastąpił z przekroczeniem wartości określonych w pozwoleniu Ministra Gospodarki, nie może jednak powodować obciążenia wyższą stawką celną towaru, dla którego stawkę obniżoną określono w zgłoszeniu celnym na podstawie przedstawionych przez skarżącą dokumentów uprawniających w dacie zgłoszenia do jej zastosowania.

Z decyzji organów obu instancji wynika, że strona w chwili zgłoszenia celnego objętego niniejszą sprawą wykorzystała limit wartościowy pozwolenia nr [...] z dnia [...].02.2002r. w zakresie towaru z pozycji 3 SAD BIS w całości, natomiast odnośnie towaru z pozycji 6 SAD BIS w części (limit do wykorzystania wyniósł 6 961,58 EURO). Wobec tego jednak, że decyzją Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. dotyczącą zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...].03.2000r. saldo końcowe pomniejszono o kwotę 3153,38 EUR, limit pozostały do wykorzystania odnośnie towaru objętego kodem 40169300 wyniósł 3808,2 EUR. Skarżąca podnosiła jednak, że powoływana decyzja Naczelnika Urzędu Celnego [...] dotyczyła jedynie uznania zgłoszenia celnego za prawidłowe i brak w niej wzmianki o zmniejszeniu salda. Dyrektor Izby Celnej nie ustosunkował się do tego zarzutu, nie przedłożył również przedmiotowej decyzji, co uniemożliwia uznanie prawidłowości zaskarżonej decyzji w tym zakresie. Z przedstawionego materiału dowodowego nie wynika również, aby twierdzenia organów celnych prezentowane w decyzjach obu instancji miały oparcie w stanie faktycznym. W szczególności z "Pozwolenia przywozu" dla kodu 401693900 stanowiącego załącznik do pozwolenia nr [...] (a więc tego, na które powoływała się Strona w zgłoszeniu celnym) wynika, że po "odsaldowaniu" towaru ze zgłoszenia [...] niewykorzystany limit wynosił 157.127, 39 EURO(k 11v akt admin.), natomiast z "Pozwolenia przywozu" dla kodu 392690990 stanowiącego załącznik do tej samej decyzji wynika, że niewykorzystany limit na koniec dnia 15.03.2000r. wynosił 9406,75 EURO( k 51 akt wspólnych przy sprawie V S.A. 3480/03), a więc na towar z pozycji 3 zgłoszenia [...] Strona także posiadała niewykorzystany limit kontyngentu.

Jeśli jednak wyniki kontroli postimportowej dały podstawę do stwierdzenia, że limity zwolnień celnych zostały wyczerpane w chwili dokonywania ww. zgłoszenia to ustalenia te winny znaleźć odbicie w uzasadnieniach decyzji, w przeciwnym wypadku decyzje te uchylają się spod kontroli sądu i możliwości oceny ich zgodności z prawem. Wada ta tzn. brak właściwego uzasadnienia faktycznego decyzji ( art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej ) stanowi takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zasadne są ponadto zarzuty skargi dotyczące odsetek wyrównawczych. Decyzje organów celnych w tym zakresie należy uznać za niezgodne z przepisami Kodeksu celnego w brzmieniu z dnia dokonania zgłoszenia celnego. Zgodnie z art. 222 § 4 Kodeksu celnego, w ówczesnym brzmieniu, organ celny miał prawo i obowiązek pobrać odsetki wyrównawcze, jeżeli przesunięcie daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu powoduje uzyskanie korzyści finansowej przez dłużnika. W przypadku skarżącej organy celne w żaden sposób nie wykazały, aby uzyskała ona jakąkolwiek korzyść finansową. Brak dowodu, iż strona odniosła korzyść finansową i obciążenie skarżącej odsetkami wyrównawczymi stanowiło zatem naruszenie przepisów ustawy w zakresie w jakim upoważniały organy celne do wymierzenia odsetek wyrównawczych.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz decyzję organu I instancji w części dotyczącej odsetek wyrównawczych, jako wydane z naruszeniem prawa materialnego i procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.