Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1078/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka (sprawozdawca), Sędzia NSA Anna Wiciak, Sędzia WSA Teresa Randak, Protokolant Agnieszka Zygmunt, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. orzeka, że zaskarżoną decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł ([...] zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku o nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie

art. 233 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 29.08.1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 8

z 2005 roku, poz. 60 ze zm.) oraz art. 1 ustawy z dnia 12.10.1994r.

o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 roku, Nr 79, poz. 856 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od decyzji Prezydenta Miasta K.

z dnia [...] roku (Nr [...]) w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2000 – 2005 w łącznej kwocie [...] zł – decyzję organu podatkowego I instancji utrzymało w mocy.

W uzasadnieniu, organ odwoławczy wyjaśnił, iż w sprawie zasadnie doszło do określenia podatniczce wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata

i w wysokości wskazanej powyżej – w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej własność zakładu pracy chronionej, ale udostępnianej osobom trzecim na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Kolegium uznało bowiem, iż w sytuacji, kiedy podatnik wynajmuje lub wydzierżawia pomieszczenia innym podmiotom gospodarczym, nie będącym zakładami pracy chronionej, wówczas nie może korzystać ze zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 31 ustawy z 27.08.1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w brzmieniu obowiązującym do końca 2002 roku (Dz.U. z 1997r., Nr 123, poz. 776 z późn. zm) oraz art. 7 ust. 2 pkt. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w uzasadnieniu swej decyzji podkreśliło przy tym, iż w stanie faktycznym sprawy koniecznym, jeśli chodzi

o zwolnienie zakładów pracy chronionej z podatków, jest wyróżnienie stanu prawnego obowiązującego do końca roku 2002 i stanu prawnego obowiązującego od 1 stycznia 2003 roku.

I tak, zgodnie z art. 31 ustawy z 27.08.1997r. o rehabilitacji zawodowej

i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w brzmieniu obowiązującym do końca 2002 roku, prowadzący zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej zwolniony był w stosunku do tego zakładu od podatków. Natomiast od

1 stycznia 2003 roku zastosowanie miała ta sama reguła, z tym jednak zastrzeżeniem, iż z podatku od nieruchomości, podatku rolnego i leśnego - na zasadach określonych w odrębnych przepisach, którymi z kolei (w stosunku do podatku od nieruchomości) był art. 7 ust. 2 pkt. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z tym przepisem – jak wskazało Kolegium – zwolnieniu od podatku od nieruchomości podlegają prowadzący zakłady pracy chronionej lub zakłady aktywności zawodowej w zakresie przedmiotów opodatkowania zgłoszonych wojewodzie, jeżeli zgłoszenie zostało potwierdzone decyzją w sprawie przyznania statusu zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej zaświadczeniem – zajętych na prowadzenie tego zakładu, z wyjątkiem przedmiotów opodatkowania znajdujących się w posiadaniu zależnym podmiotów nie będących prowadzącymi zakłady pracy chronionej lub zakłady aktywności zawodowej.

Wprawdzie art. 9 powołanej ustawy wskazywał, iż w stosunku do podmiotów prowadzących zakłady pracy chronionej na zasadach obowiązujących przed dniem

1 stycznia 2003 roku stosuje się zwolnienie podatkowe od nieruchomości na zasadach dotychczasowych, tym niemniej zgodnie z tym przepisem okres tych zwolnień w stosunku do decyzji wydanych przed 1 stycznia 2003 roku ograniczono do lat 3.

W tym miejscu, organ odwoławczy zauważył, iż w stosunku do podatniczki wydane zostały następujące decyzje w sprawie przyznania statusu zakładu pracy chronionej:

• decyzja Pełnomocnika do Spraw Osób Niepełnosprawnych z [...] r.

– na okres 3 lat, tj. do [...].2002r.;

• decyzja Wojewody K. z [...] r. – na okres 3 lat;

• decyzja Wojewody K. z [...] r. przyznająca pracodawcy prowadzącemu "A" Sp. z o.o. status zakładu pracy chronionej na czas nieoznaczony.

W konkluzji, zdaniem Kolegium, w odniesieniu do podatku za lata: 2000, 2001, 2002, 2003, 2004 oraz do końca [...] 2005 roku, podatniczce przysługiwało zwolnienie z podatku od nieruchomości na zasadach obowiązujących do końca roku 2002.

Następnie, przechodząc już do merytorycznej oceny zaistnienia po stronie podatniczki przesłanek warunkujących zwolnienie z podatku od nieruchomości

w stanie prawnym obowiązującym do końca roku 2002, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pierwszej kolejności wskazało, iż przywołany już wyżej art. 31 ustawy z 27.08.1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych wprowadził zasadę, że zwalnia się prowadzącego zakład pracy chronionej z podatków wyłącznie w stosunku do tego zakładu. Z uwagi natomiast na fakt, iż przepisy cyt. ustawy nie definiowały zakładu pracy ani nie odsyłały w tym względzie do przepisów kodeksu pracy, powyższe sformułowanie wskazywało, iż zwolnienie to zostało ograniczone do "zakładu pracy chronionej" w rozumieniu art. 28 ust. 1 powołanej ustawy. Dlatego też – wbrew stanowisku podatniczki – nie jest możliwe przyjęcie zasady, iż prowadzący zakład pracy chronionej korzystał ze zwolnienia od podatku od nieruchomości od wszystkich nieruchomości będących jego własnością niezależnie od ich przeznaczenia i sposobu wykorzystania. Pojęcie "w stosunku do tego zakładu" oznaczało bowiem zwolnienie od podatku tylko tych składników majątkowych, które służyły do prowadzenia zakładu pracy chronionej. Fakt zaś udostępniania nieruchomości innym podmiotom lub przeznaczenie jej na inne cele, nie służące zakładowi pracy chronionej, wykluczało, w ocenie organu, możliwość skorzystania przez prowadzącego taki zakład pracy chronionej ze zwolnienia podatkowego. Dlatego też, pomimo faktu, iż cała nieruchomość podatniczki wymieniona została w decyzjach przyznających status zakładu pracy chronionej, to z uwagi na fakt, iż faktycznie nie wszystkie budynki były użytkowane przez ten zakład, a jedynie przez inne podmioty gospodarcze takiego statusu nie posiadające, w tej części spółka "A" nie mogła zostać zwolniona z opodatkowania.

W odniesieniu natomiast do podatku od nieruchomości za okres od [...] 2005 roku, organ odwoławczy wskazał, iż podatniczkę obowiązują zasady określone w art. 7 ust. 2 pkt. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wprowadzone na podstawie ustawy z dnia 30 października 2002 roku o zmianie ustawy o podatkach

i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 200,

poz. 1683). Tak więc, zakład pracy chronionej korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w tym przepisie, w odniesieniu tylko i wyłącznie do tych nieruchomości, które wchodzą w skład tego zakładu, a ponadto, gdy przedmiot opodatkowania został zgłoszony wojewodzie, a zgłoszenie zostało potwierdzone decyzją w sprawie przyznania statusu zakładu pracy chronionej albo zaświadczeniem. Przy czym, dodatkowo nieruchomości te muszą być zajęte na prowadzenie tego zakładu,

a bezwzględnemu wyłączeniu ze zwolnienia podlegają przedmioty opodatkowania znajdujące się w posiadaniu zależnym podmiotów nie będących prowadzącymi zakłady pracy chronionej lub zakłady aktywności zawodowej. Wynikało z tego bezsprzecznie, iż pomieszczenia oddane w posiadanie zależne przez spółkę "A" innym podmiotom gospodarczym w sytuacji, kiedy nie posiadały one statusu zakładu pracy chronionej czy też zakładu aktywności zawodowej, nie podlegały ustawowemu zwolnieniu od podatku od nieruchomości.

Decyzja ta została przez pełnomocnika Spółki zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Decyzji zarzucono:

• naruszenie art. 21 § 3, art. 59 § 1 pkt. 9, art. 70 § 1 w związku

z art. 233 § 1 pkt. 2 i § 3 Ordynacji podatkowej i art. 6 ust. 8 pkt. 3 ustawy z 12.01.1001r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002r., Nr 9, poz. 84 z późn. zm.) popełnione skutkiem utrzymania mocy decyzji organu I instancji pomimo, iż w decyzji tej określono wysokość zobowiązania podatkowego także za rok 2000, które wygasło z uwagi na upływ terminu przedawnienia;

• naruszenie art. 31 ust. 1 pkt. 1 ustawy z 27.08.1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.) popełnione skutkiem wyrażenia błędnego poglądu, iż wynikające z tego przepisu w brzmieniu obowiązującym do końca roku 2002 zwolnienie od podatków nie obejmowało podatku od nieruchomości przypadającego na te części nieruchomości, które przez prowadzącego zakład pracy chronionej zostały wynajęte lub wydzierżawione innym podmiotom gospodarczym.

W oparciu o powyższe zarzuty, skarżąca Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K.

z [...] r. i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu, strona skarżąca w pierwszej kolejności podniosła zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego w stosunku do podatku od nieruchomości za rok 2000. Zaznaczyła, iż w sprawie nie zaszło jakiekolwiek zdarzenie powodujące - stosownie do treści art. 70 Ordynacji podatkowej - przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia. W szczególności, jak podkreślono, zdarzeniem takim nie było wydanie przed upływem 5 letniego okresu przedawnienia decyzji określającej wysokość zobowiązania przez organ podatkowy I instancji. A zatem, zdaniem skarżącej, uzasadniony pozostaje wniosek o stwierdzenie nieważności obu decyzji jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa.

Odnosząc się natomiast do meritum sprawy, strona skarżąca przede wszystkim zarzuciła organom podatkowym błąd w przyjęciu, iż zwolnienie od podatku od nieruchomości na podstawie przepisu art. 31 ust. 1 pkt. 1 ustawy o rehabilitacji nie dotyczy pomieszczeń i obiektów oddanych w najem bądź dzierżawę innym podmiotom. W ocenie skarżącej, takie stanowisko nie znajduje oparcia ani w treści przywołanego wyżej przepisu art. 31 ust. 1 pkt. 1, ani w publikowanym orzecznictwie sądowo-administracyjnym. W szczególności wskazano, iż w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2001 roku – sygn. akt FPS 7/01 położono nacisk na konieczność wykazania funkcjonalnego związku pomiędzy przedmiotem opodatkowania, który ma być zwolniony od podatku a działalnością gospodarczą prowadzoną w ramach zakładu pracy chronionej.

Wobec czego, jak podkreślono w skardze, po stronie skarżącej zaistniały wszystkie przesłanki warunkujące skorzystanie ze zwolnienia od podatku także

w części nieruchomości oddanych w najem lub dzierżawę. A mianowicie, cała działalność gospodarcza Spółki w okresie objętym zaskarżoną decyzją prowadzona była wyłącznie w ramach i w formie zakładu pracy chronionej. Skarżąca zarzuciła organom podatkowym całkowite pominięcie faktu, iż zarówno w umowie spółki, jak

i w dokumentach rejestracyjnych KRS jako przedmiot działalności figuruje również "wynajem nieruchomości na własny rachunek". A zatem, wynajęcie lub wydzierżawienia innemu podmiotowi części budynków lub nieruchomości gruntowej położonych przy ulicy [...] nie oznaczało zerwania związku funkcjonalnego wynajętych powierzchni z działalnością zakładu pracy chronionej, ponieważ było jedynie formą wykonywania działalności tego zakładu. Również i pracownicy - osoby niepełnosprawne zatrudnione w skarżącej Spółce pracowały przy dozorowaniu, obsłudze wynajętych powierzchni, a dochody z tego tytułu były w całości przeznaczane na stosowne fundusze rehabilitacyjne.

Reasumując, w ocenie skarżącej Spółki, wynajęcie nieruchomości można by traktować jako przesłankę utraty zwolnienia podatkowego jedynie wówczas, gdyby powodowało ono zerwanie funkcjonalnego związku tej nieruchomości z zakładem pracy chronionej i służyło innym celom niż prowadzenie tego zakładu w ramach przyjętych form działalności tego zakładu – co jednak w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie miało miejsca.

Skarżąca podniosła również, iż porównanie treści art. 31 ust. 1 pkt. 1 ustawy

o rehabilitacji (w brzmieniu obowiązującym do końca roku 2002) z treścią art. 7 ust. 2 pkt. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych prowadzi do wniosku, że nieruchomości wymienione w decyzji o przyznaniu statusu zakładu pracy chronionej wchodzą, co do zasady, w skład nieruchomości "zajętych na prowadzenie tego zakładu" nawet wówczas, gdyby zostały oddane z posiadanie zależne. W przeciwnym wypadku – zdaniem skarżącej Spółki – gdyby już sam fakt wynajęcia lub wydzierżawienia nieruchomości lub jej części powodował, że nie jest ona zajęta na prowadzenie zakładu, zbędny byłby wyjątek zapisany po przecinku art. 7 ust. 2 pkt. 4 cyt. wyżej ustawy (...), z wyjątkiem przedmiotów opodatkowania znajdujących się w posiadaniu zależnym podmiotów nie będących prowadzącymi zakłady pracy chronionej lub zakłady aktywności zawodowej. Do takiego samego wniosku, w ocenie strony skarżącej, prowadzi także zamieszczenie w ustawie nowelizującej ustawę o opłatach i podatkach lokalnych art. 9, zgodnie z którym, do podmiotów prowadzących zakłady pracy chronionej, na zasadach obowiązujących przed dniem 1 stycznia 2003 roku, zwolnienia od podatku od nieruchomości stosuje się na zasadach dotychczasowych, nie dłużej jednak niż w okresie 3 lat od daty wydania decyzji nadającej status zakładu.

Kolegium wniosło o oddalenie skargi, ewentualnie uwzględnienie skargi

w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego za rok 2000 - przy uznaniu, że w odniesieniu do roku 2000 nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego i oddalenie skargi w pozostałym zakresie. Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego za rok 2000, organ odwoławczy wyjaśnił, iż decyzja organu I instancji została wydana przed upływem terminu przedawnienia, jednak doręczona podatniczce [...] 2006 roku. Podatniczka zaś do końca roku 2005 nie zapłaciła zaległości podatkowych, o czym w chwili wydawania zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie wiedział. Od decyzji organu podatkowego I instancji wniesione zostało dowołanie, które Kolegium w odniesieniu do roku 2000, jak i pozostałych lat podatkowych rozpatrzyło merytorycznie, pomimo, iż upłynął już termin przedawnienia zobowiązania podatkowego za rok 2000. W tej sytuacji, jak wskazano w odpowiedzi na skargę, żądanie skarżącej odnośnie zobowiązania właśnie za ten rok, możnaby ewentualnie uznać za zasadne, jeśli na takim stanowisku stanie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.

Jednocześnie, Kolegium podniosło, iż w zaistniałej wyżej sytuacji nie można było skorzystanie z uprawnienia przewidzianego w treści art. 54 § 3 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem niemożliwym pozostaje uwzględnienie skargi w całości z uwagi na to, że zarzuty dotyczące lat podatkowych 2001 do 2005 nie zasługują na uwzględnienie.

Powyższe stanowisko wynika – jak wskazano w odpowiedzi – z tego,

iż w przypadku pracodawców posiadających status prowadzących zakład pracy chronionej, tylko w sytuacji, gdy spełniają określone prawem wymogi, mogą skorzystać ze zwolnienia ustawowego w podatkach. Uzasadnienie tego stanowiska stanowi – jak wynika z treści odpowiedzi na skargę – powtórzenie argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Dodatkowo jedynie, odnosząc się argumentu skarżącej, iż wynajem nieruchomości na własny rachunek stanowił jeden z przedmiotów jej działalności

i w związku z tym nie doszło do zerwania związku funkcjonalnego wynajętych powierzchni z działalnością zakładu pracy chronionej, Kolegium stwierdziło,

iż faktu tego wprawdzie nie kwestionuje, niemniej jednak – w jego ocenie

– warunkiem objęcia zwolnieniem jest nie tylko posiadanie nieruchomości przez zakład pracy chronionej, ale także wykorzystywanie jej do działalności, której pochodną jest status zakładu pracy chronionej. Podatki zaś należne od prowadzącego zakład pracy chronionej, ale nie pozostające w związku z funkcjonowaniem tego zakładu rozumianym jako prowadzenie działalności gospodarczej w warunkach określonych w art. 28 ustawy, podlegają uiszczeniu na zasadach ogólnych (powołano się na uchwałę NSA z 5.11.2001 – sygn. akt FPS 7/01).

W końcowej części odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy jeszcze raz podkreślił, iż od dnia [...] 2005 r. zakład pracy chronionej podatnika korzysta również ze zwolnienia w zakresie opodatkowania podatkiem od nieruchomości w odniesieniu tylko i wyłącznie do tych nieruchomości, które wchodzą w skład tego zakładu, a ponadto przedmiot opodatkowania (konkretne budynki, obiekty, działki gruntu, budowle) zgłoszony został wojewodzie, a zgłoszenie zostało potwierdzone decyzją w sprawie przyznania statusu zakładu pracy chronionej albo zaświadczeniem. Przy czym, dodatkowo, nieruchomości te muszą być zajęte na prowadzenie tego zakładu, a bezwzględnemu wyłączeniu ze zwolnienia podlegają przedmioty opodatkowania znajdujące się w posiadaniu zależnym podmiotów nie będących prowadzącymi zakłady pracy chronionej lub zakłady aktywności zawodowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest częściowo zasadna wobec przedawnienia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2000 r.

W kwestii tej strony postępowania prezentują jednakowe stanowisko prawne, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej). Oznacza to, że doręczenie decyzji wymiarowej w przedmiocie podatku od nieruchomości, będącej we władaniu osoby prawnej już po upływie tego okresu (co nastąpiło w przedmiotowej sprawie dnia [...] 2006 r.) pozbawiało ją skutków prawnych i to niezależnie od regulacji zawartej w art. 68 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Tym samym decyzja organu odwoławczego utrzymująca wadliwe rozstrzygnięcie organu podatkowego pierwszej instancji w zakresie podatku od nieruchomości za rok 2000 – nie mogła się ostać.

Stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego co do konieczności określenia zobowiązania podatkowego Spółki "A" w części dotyczącej nieruchomości stanowiących własność zakładu pracy chronionej, ale udostępnianej osobom trzecim na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej w latach 2001-2005 – należy uznać za prawidłowe.

Kluczowa dla rozstrzygnięcia tego sporu jest kwestia czy w latach 2001 do 2005 podatniczkę obejmował zakres zwolnienia z podatku od nieruchomości będących własnością statusu zakładu pracy chronionej. W rozpatrywanej sprawie w zakresie zobowiązania podatkowego od [...] 2001 r. do [...] 2005 r. (co jest bezsporne) zastosowanie znajduje stan prawny w brzmieniu obowiązującym do końca roku 2002 r. Na dotychczasowych, a więc obowiązujących do dnia [...] 2002 r. zasadach podlegały bowiem opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości te zakłady pracy chronionej, które łącznie spełniały dwie przesłanki tj. status zakładu pracy chronione uzyskały przed dniem 1 stycznia 2003 r. i nie minął trzyletni okres od dnia wydania decyzji, w sprawie przyznania statusu zakładowi (art. 9 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie innych ustaw – Dz. U. Nr 200, poz. 1683).

Wyjaśnić zatem należy (co czynił już Sąd w zakresie tożsamej problematyki w wyrokach z dnia 9 października 2001 r., sygn. akt I SA/Ka 1487/00 i z dnia 5 marca 2002 r. sygn. akt I SA/Ka 150/01), iż zgodnie z przepisami obowiązującymi przed 2003 r., prowadzący zakład pracy chronionej jest zwolniony w stosunku do tego zakładu z podatków, w tym z podatku od nieruchomości (art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych – Dz. U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.). Z przepisu tego wynikało, iż sam fakt prowadzenia zakładu pracy chronionej nie uzasadnia jeszcze zastosowania zwolnienia w stosunku do wszystkich nieruchomości, będących własnością prowadzącego zakład. Tym samym, zwolnione od podatku są jedynie te nieruchomości, które służą do prowadzenia zakładu.

Prawo do zwolnienia z podatku od nieruchomości nie obejmuje składników majątkowych, które nie służą do prowadzenia zakładu pracy chronionej. Taka sytuacja ma miejsce, gdy prowadzący zakład pracy chronionej wynajmuje lub wydzierżawia całą lub część nieruchomości innemu podmiotowi. Oczywistym jest, wbrew stanowisku strony skarżącej, iż nieruchomość ta nie jest wówczas wykorzystywana do działalności prowadzonej przez ten zakład, w związku z tym nie podlega zwolnienie z podatku od nieruchomości na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

W świetle powyższego nie można zaaprobować argumentacji strony, że prowadzący zakład pracy chronionej korzysta ze zwolnienia od podatku od nieruchomości od wszystkich nieruchomości będących jego własnością niezależnie od ich przeznaczenia i sposobu wykorzystania. Na ocenę tą nie mogą wpłynąć powoływane przez skarżącego okoliczności o prowadzeniu działalności przez ten zakład również w formie wynajmu nieruchomości, bowiem wszelkie zwolnienia podatkowe dla zakładów pracy chronionej miały na celu wsparcie przedsiębiorców zatrudniających osoby niepełnosprawne. Nieistotne są też w tej sytuacji zasady "funkcjonalnego związku" wynajmowanych nieruchomości z zakładem pracy chronione (czy najemcy i wynajmującego), gdyż pozostają one poza zakresem zainteresowań organów podatkowych.

Odmienna interpretacja omawianego przepisu, przedstawiona przez stronę skarżącą, byłaby sprzeczna z celem ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, gdyż prowadziłaby w istocie do zwolnienia z znaczeniu ekonomicznym z podatku od nieruchomości podmiotu nie będącego zakładem pracy chronionej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2002 r., sygn. akt 2561/00).

Organy podatkowe nie kwestionują spełnienia przez podatnika wymogów formalnych koniecznych do objęcia przedmiotowej nieruchomości przywilejami płynącymi ze statusu zakładu pracy chronionej. Podkreślają natomiast zerwanie faktycznego związku pomiędzy działalnością zakładu strony z tą nieruchomością, gdyż (co jest bezsporne) została ona udostępniona innemu podmiotowi – nie posiadającemu statusu zakładu pracy chronionej.

Podkreślić bowiem należy, iż wszelkie obowiązki podatkowe, a także związane ze stosunkiem prawnopodatkowym prawa (uprawnienia) podatników w tym ulgi podatkowe rozumiane jako przewidziane w przepisach prawa podatkowego zwolnienia (jak w niniejszym przypadku), odliczenia albo zmniejszenia, których zastosowanie powoduje obniżenie podstawy opodatkowania lub wysokości podatku, powinny wynikać z wykładni językowej powszechnie obowiązującego prawa podatkowego; nie można przy ustalaniu posługiwać się ani wykładnią celowościową, ani wykładnią rozszerzającą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 1993 r. sygn. akt SA/Po 561/93 – ONSA 1995, z. 1, poz. 4). Dokonując interpretacji tekstu prawnego, trzeba kierować się znaczeniem słów danego języka etnicznego oraz tym, że ustawodawca był racjonalny, gdy używał takich, a nie innych słów, i nie można a priori przyjmować, iżby określonych słów używano w tekście prawnym bez wyraźnej ku temu potrzeby, by użyte w tekście słowa były puste i nic nie znaczyły (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 1988 r. sygn. akt FPS 9/97 – ONSA 1998/4/110).

Nie można też zgodzić się z argumentacją strony, iż zmiana brzmienia omawianej regulacji od stycznia 2003 r. oznacza zwolnienie z opodatkowania również obiektów i nieruchomości nieposiadanych przez pracodawcę, posiadającego status zakładu pracy chronionej. Odwrotnie, przyjąć też można, że obecny zapis wyłączający ze zwolnienia podatkowego "przedmioty opodatkowania znajdujące się w posiadaniu zależnym podmiotów nie będących prowadzącymi zakłady pracy chronionej lub zakłady aktywności zawodowej" precyzuje i nawiązuje do wcześniejszego rozumienia tej regulacji.

W konsekwencji, zarówno po 1 kwietnia 2005 r. (w chwili, gdy zaczęła podatnika obowiązywać obecna regulacja) jak i przed rokiem 2003 r. skarżąca Spółka zobowiązana była do uiszczenia podatku od nieruchomości od wynajmowanych pomieszczeń lub wydzierżawianych nieruchomości.

Wobec naruszenia przepisu prawa materialnego (art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej) zaskarżoną decyzję należało uchylić w oparciu o przepis 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Orzeczono o wstrzymaniu zaskarżonej decyzji do chwili uprawomocnienia się wyroku (art. 152 tej ustawy) oraz o zasądzeniu kosztów postępowania zgodnie z przesłankami wynikającymi z art. 200 w zw. z art. 206 powołanej wyżej ustawy ([...]zł – wpis, [...]– koszty zastępstwa procesowego, [...]zł – opłata skarbowa od pełnomocnictwa).