Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1001/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1, ust. 3, ust. 3a
journal: Dz.U. 2019 poz 300
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela (spr.), Protokolant Starszy specjalista Anna Oklecińska, , , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2019 r. sprawy ze skargi G. Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

1. G. Z. (dalej skarżący) wniósł skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. (dalej organ lub ZUS) z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej.

2. Zaskarżona decyzja wydana została na gruncie następującego stanu faktycznego sprawy.

2.1. Dnia 9 stycznia 2018 r. skarżący składając wniosek o umorzenie należności z tytułu składek wskazał na trudną sytuację zdrowotną, która uniemożliwia podjęcie zatrudnienia i spłatę zobowiązań z tytułu nieopłaconych składek. Wskazano, że od 2015 r. rozpoczęły się problemy finansowe, skarżący utracił płynność finansową i zabrakło pieniędzy na opłatę składek należnych do ZUS. W 2017 r. skarżący uległ wypadkowi, w wyniku którego [...]. Przebywał na zwolnieniu lekarskim bez prawa do zasiłku chorobowego. Okaleczona [...] musiała być rehabilitowana, a skarżący nie mógł już powrócić do pracy. Złożył wniosek o rentę, który był w trakcie rozpatrywania, a skarżący utrzymywał się z renty żony.

2.2. ZUS Oddział w S. po przeprowadzeniu postępowania w sprawie umorzenia decyzją z [...] r. odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek.

Wskazał, że nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne w myśl zapisu art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 300, ze zm. – u.s.u.s). Skarżący nie wykazał zgodnie z zapisem art. 28 ust. 3a u.s.u.s., że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną spłata należności wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych jego gospodarstwa domowego. Nie wskazał jednoznacznie, aby powstanie zadłużenia było następstwem szczególnych zdarzeń. Nie wykazał, aby jego przewlekła choroba lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiła go możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

2.3. Dnia 27 kwietnia 2018 r. do organu wpłynął wniosek z prośbą o ponowne rozpatrzenie wniosku o umorzenie zaległych składek.

2.4. Decyzją z [...] r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. utrzymał w mocy decyzję własną z [...] r. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek.

2.5. Na powyższą decyzję 3 sierpnia 2018 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który to wyrokiem z 14 grudnia 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 983/18 uchylił zaskarżoną decyzję.

W wydanym wyroku Sąd wskazał - odnosząc się do przepisu art. 28 ust. 3 u.s.u.s.- iż w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z wymienionych w powołanym przepisie przesłanek, a zatem nie można przyjąć tezy o całkowitej nieściągalności, albowiem skarżący posiada majątek, z którego możliwa jest egzekucja.

Dokonując z kolei legalności rozstrzygnięcia ZUS w zakresie art. 28 ust. 3a w zw. z § 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz. U. z 2003 r. Nr 141 poz. 1365) wskazano, że narusza ono prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji. Podano, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji w odniesieniu do ostatnio powołanego przepisu jest wewnętrznie sprzeczne i narusza art. 107 § 3 k.p.a w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Z decyzji wynikają, albowiem dwie sprzeczne ze sobą tezy. W pierwszej z nich ZUS stwierdza, że wystąpiła przesłanka ważnego interesu związana ze stanem zdrowa członka rodziny, z drugiej z kolei tezie podnosi, iż nie zachodzą szczególne okoliczności umorzenia w przypadku niestwierdzenia całkowitej nieściągalności, nie zostały więc spełnione przesłanki umorzenia należności, które są określone w przepisie art. 28 ust. 3a u.s.u.s.

Ponadto zdaniem Sądu organ w zaskarżonej decyzji nie dokonał analizy sprawy w zakresie uznania administracyjnego i z uzasadnienia nie można odczytać jakimi przesłankami kierował się wydając decyzję w ramach uznania administracyjnego.

W końcowej części stwierdził, że ZUS powinien rozważyć ziszczenie się przesłanek § 3 ust. 1 rozporządzenia, uwzględniając ocenę prawną dokonaną przez Sąd, a następnie dokonać rozstrzygnięcia w granicach uznania administracyjnego, mając na uwadze stan zdrowia skarżącego, potrzeby oszacowane w świetle realiów życiowych i przysługujące prawo do konstytucyjnego poszanowania i ochrony godności.

2.6. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ w dniu [...] r. wydał decyzję, mocą której utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] r. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek.

W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 2 z zastrzeżeniem art. 30 u.s.u.s., należności z tytułu składek (w tym także odsetki za zwłokę, koszty upomnienia, opłata dodatkowa) mogą być umarzane tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności.

Następnie wymienił przesłanki wystąpienia całkowitej nieściągalności określone art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s.

W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że w przypadku skarżącego: przesłanka wymieniona w pkt 1 nie wystąpiła z przyczyn oczywistych; nie przedłożono żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że: sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowanie upadłościowe; nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu Upadłościowym; wysokość nieopłaconych składek, o których umorzenie wniesiono, przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; skarżący jest współwłaścicielem majątku - położonego w S. o pow. 0,7553 ha o nr KW [...], w Z. o pow. 3,0998 ha o nr KW [...], w Z. o pow. 0,3114 ha o nr KW [...] (wpis hipoteki dokonany przez A na kwotę 50.000,00 zł), w Z. o pow. 0,3607 ha o nr KW [...] (wpis hipoteki dokonany przez A na kwotę 25 000,00 zł). Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonał zabezpieczenia hipotecznego (KW [...]) na nieruchomościach i mogą one stanowić przedmiot obrotu cywilno-prawnego, co skutkuje możliwością uznania ich za źródło przychodu w celu spłaty zadłużenia, ponadto skarżący posiada dochód z tytułu renty, którego wysokość pozwala na wszczęcie postępowania egzekucyjnego i zajęcie świadczenia celem spłaty zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek; nie został ustalony brak możliwości dochodzenia egzekucyjnego przez uprawnione w tym zakresie organy egzekucyjne; nie można jednoznacznie stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

W związku z powyższym stwierdzono brak przesłanek pozwalających na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Uniemożliwia to pozytywne rozpatrzenie wniosku na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

Dalej podano, że zgodnie z art. 28 ust. 3a w związku z art. 32 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 rozporządzenia, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Zakład może umorzyć wskazane należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie ich opłacić, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Według ZUS zgromadzone dowody w trakcie toczącego się postępowania nie wskazują na to, że zadłużenie powstało na skutek nadzwyczajnych zdarzeń losowych, natomiast było wynikiem nieopłacenia w ustawowym terminie płatności składek w czasie prowadzonej działalności gospodarczej.

Z posiadanych informacji wynika, że skarżący pobiera rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w wysokości 1.895,39 zł netto. Jego żona pobiera rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w wysokości 935,00 zł netto. Świadczenia te są wolne od potrąceń na rzecz organów egzekucyjnych. Skarżący zamieszkuje wspólnie z córką i jej niepełnosprawnym 8 letnim synem, która z tytułu alimentów na dziecko otrzymuje miesięcznie 700,00 zł. Ponadto osiąga dochód z rządowego programu 500+ oraz z zasiłku opiekuńczego w wysokości 153,00 zł. We wspólnym domu zamieszkuje ze skarżącym również syn i jego 8 letnia córka. Dochód skarżącego wraz z żoną wynosi 2.830,39 zł, wydatki zadeklarowane : 700,00 zł. Pozostaje kwota: 2.130,39 zł.

Z powyższego zestawienia wynika, że dochód ze wspólnego gospodarstwa domowego prowadzonego z żoną jest wyższy niż minimum socjalne dla 2-osobowego gospodarstwa emeryckiego za 2018 r., który wyniósł 1.909,90 zł. Po potrąceniu zadeklarowanych wydatków pozostaje skarżącemu do dyspozycji kwota, która w zupełności zaspokoi podstawowe potrzeby rodziny tj. wyżywienie, odzież, zakup potrzebnych leków oraz inne podstawowe rzeczy niezbędne w gospodarstwie domowym. Skarżący oświadczył, że córka syn opłacają faktury za wodę, światło, gaz oraz podatki rolne.

Dalej wskazano, że przesłanką do umorzenia należności jest trudna sytuacja materialna, która musi mieć charakter trwały i nieodwracalny. Miernikami trudnej sytuacji materialnej mogą być dochody, których wysokość powoduje konieczność sięgania do środków pomocy Państwa. Zaakcentowano, iż podjęcie starań o uzyskanie środków z pomocy społecznej mogłoby stanowić i niewątpliwie potwierdzanie faktu, iż strona skarżąca nie jest w stanie we własnym zakresie zrealizować potrzeb minimum egzystencji. ZUS zwrócił się z prośbą do Ośrodka Pomocy Społecznej w S. o udzielenie informacji czy skarżący i jego żona są beneficjentami pomocy społecznej. Dnia [...] r. Ośrodek w S. potwierdził, że zarówno skarżący jak i jego żona nie są objęci tą formą pomocy jak również nie pobierają dodatków mieszkaniowych. Zgromadzony w sprawie materiał nie potwierdza jednoznacznie, że egzystencja skarżącego wraz z rodziną jest zagrożona ubóstwem.

Dalej podano, że bardzo ograniczone możliwości płatnicze, podnoszone jako jeden z głównych argumentów, nie mogą być uznane za przesłankę wystarczającą do całkowitego umorzenia zaległości. Przesłanka z § 3 ust. 1 rozporządzenia nie odnosi się do subiektywnego odczucia dłużnika o dolegliwości z powodu konieczności zapłacenia zaległych składek, lecz oznacza obiektywną, wyjątkową sytuację, która zagraża podstawowemu bytowi zobowiązanego lub jego rodziny. Nie odnosi się więc ona do kłopotów finansowych, z uwagi na to, że każdy człowiek indywidualnie w ramach przysługującej mu samodzielności podejmowania decyzji, organizuje swoje sprawy zawodowe i osobiste.

Następnie podano, iż skarżący ma [...]. Z licznej dokumentacji medycznej wynika, że cierpi na chorobę [...] jak również na dolegliwości z nią związane. Jego małżonka jest również osobą schorowaną i wymaga stałej kontroli lekarskiej i specjalistycznego leczenia. Organ wskazał, że ze zrozumieniem odnosi się do trudnej sytuacji zdrowotnej skarżącego i nie neguje wystąpienia po jego stronie trudności w życiu codziennym. Jednakże zaznaczył, że pomimo ciężkiej choroby i licznych dolegliwości, uzyskuje on wraz z żoną dochód z tytułu świadczeń rentowych, który jest uzyskiwany niezależnie od stanu zdrowia i tym samym egzystencja skarżącego i jego rodziny nie jest zagrożona ubóstwem. W przypadku skarżącego nie zachodzi zatem przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia.

3.1. Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Gliwicach.

W uzasadnieniu skarżący wywiódł, że organ nie wziął pod uwagę faktu, że od zeszłego roku znaczne wzrosły wydatki gospodarstwa domowego skarżącego. Stan jego zdrowia również uległ pogorszeniu. Jest po [...], przeszedł [...]. Czeka go operacja [...]. Jego żona również jest chora i potrzebuje pomocy. Bank pobiera kwotę z konta skarżącego w wysokości 699 zł tytułem zaciągniętego kredytu na spłatę zadłużenia, leczenie i rehabilitację. Jego wnuk choruje od urodzenia, ma [...], [...]. Jego córka zwracała się o pomoc do opieki społecznej, lecz odmówiono jej jakichkolwiek świadczeń. Dalej podał, że na leczenie wspólnie z żona wydają 800 zł miesięcznie. Wzrosły również opłaty na energię, skarżący posiada niedopłatę z tego tytułu w wysokości 2.359 zł, również wzrosły opłaty za wywóz śmieci, obecnie wynoszą 60 zł. Skarżący podał na koniec, że zakupił dwie tony węgla na zimę, wydatkował na ten cel 1.739,40 zł.

3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

4.1. W niniejszej sprawie należy mieć na względzie, że była ona już wcześniej rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 14 grudnia 2018 r. wydanym w sprawie I SA/Gl 983/18 uchylił decyzję ZUS z dnia [...] r. w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych w stosunku do skarżącego.

W związku z powyższym, wskazać należy, że zgodnie z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz.1302, ze zm.- p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Reguła wyrażona w art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, tym samym organy administracji publicznej, ani sąd orzekający ponownie w tej samej sprawie, nie mogą formułować, innych, nowych, odmiennych poglądów sprzecznych z uprzednio wyrażonymi. Ocena prawa traci moc jedynie w sytuacji zmiany prawa, czy istotnych okoliczności faktycznych sprawy, które zaistniały już po wydaniu wyroku, czy też w sytuacji wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się bowiem, że organ administracji jest zobowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku sądu, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, a tym bardziej w orzeczeniach organów administracji wydanych w innych sprawach. Nawet w wypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumpcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa, albo nawet możliwości niezgodności oceny Sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej Sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym do tego trybie. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowiłaby prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego (tak w wyroku WSA w Warszawie z 28 lutego 2019 r. VI SA/Wa 2220/18 i powołanym tam wyroku tego Sądu z 13 czerwca 2007 r. IV SA/Wa 625/07).

Zatem zarówno organ ponownie rozstrzygając sprawę jak i sąd orzekający w niniejszej sprawie, związany jest prawomocnym orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2018 r. zapadłym w sprawie o ww. sygnaturze akt.

Dalej wskazać należy, iż materialnoprawną podstawę rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 tej ustawy, należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Ustęp 2 stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. W ust. 3 określono katalog zamknięty przypadków całkowitej nieściągalności.

WSA zaś przesądził, wydając wyrok w dniu 14 grudnia 2018 r. - odnosząc się do przesłanek umorzenia należności wymienionych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. - że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z wymienionych z powołanym przepisie przesłanek, a zatem nie można przyjąć tezy o całkowitej nieściągalności, albowiem skarżący posiada majątek, z którego możliwa jest egzekucja.

Zatem skład orzekający w niniejszej sprawie, będąc związany powyższą oceną, nie analizował ponownie przesłanek całkowitej nieściągalności.

4.2. Przechodząc dalej wskazać należy, że w ust. 3a ww. przepisu postanowiono z kolei, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych, będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

W myśl zaś ust. 3b Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych.

Zgodnie ze wskazaną delegacją ustawową Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w rozporządzeniu z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, postanowił w § 3 ust. 1, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Z przytoczonych regulacji prawnych wynika, że decyzja w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, o której mowa w art. 28 ust. 1 w/w ustawy ma charakter uznaniowy, co oznacza że ustawodawca pozostawił organowi administracyjnemu prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Wybór ten jednak nie może mieć charakteru dowolnego, w związku z czym winien on wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego ustalenia i rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż organ wydając zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję, wyeliminował podnoszoną przez poprzednio orzekający Sąd sprzeczność zaistniałą w jej uzasadnieniu, o której mowa powyżej, a także zgodnie z zaleceniem Sądu rozważył ziszczenie się przesłanek z § 3 ust. 1 rozporządzenia, a co za tym idzie wypełnił dyspozycję z wyżej cytowanego art. 153 p.p.s.a.

Zdaniem Sądu, jednakże w stanie faktycznym niniejszej sprawie nie można zaakceptować oceny i stanowiska organu, stwierdzającego brak przesłanki umorzenia należności, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. W tym zakresie proces decyzyjny organu został przeprowadzony wadliwie. Organ zgromadził wprawdzie obszerny materiał dowodowy co do sytuacji materialnej i zdrowotnej zobowiązanego jednak jego ocena okazała się dowolną, przekraczającą granice określone przepisem art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U z 2018 r. poz. 2096, ze zm.). Jak już wyżej natomiast wskazano korzystanie z uznania administracyjnego, przez organ możliwe jest dopiero na kolejnym etapie postępowania, po stwierdzeniu istnienia przesłanek umorzenia.

Zdaniem ZUS dysponowanie przez skarżącego dochodem w postaci świadczenia rentowego wypłacanego bez względu na stan zdrowia, świadczy o tym, że w przypadku skarżącego nie wystąpiła ww. przesłanka umorzenia należności z tytułu składek. Zdaniem Sądu taka argumentacja nie może zostać zaakceptowana. Nieprawidłowa jest interpretacja ZUS, że z treści § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia wynika, że w przypadku uzyskiwania jakiegokolwiek stałego dochodu (w przypadku skarżącego i jego małżonki - renty) przepis ten nie będzie miał zastosowania. W ocenie Sądu treść tego przepisu odnosi się do dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Omawiana przesłanka występuje w przypadku przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Ocena sytuacji wnioskodawcy w kontekście wskazanej przesłanki wymaga rozważenia czy choroba nie pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Innymi słowami czy zapłata zaległości przez skarżącego, z uwagi na jego problemy zdrowotne, jest w ogóle możliwa.

Wymaga przy tym przypomnienia, że przedmiotowa zaległość wynosi 21.502,18 zł, a jedynym źródłem utrzymania skarżącego i jego żony jest świadczenie rentowe, które jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, a także treści skargi, przeznaczane jest na bieżące potrzeby związane z codzienną egzystencją. Poza sporem przy tym jest, że problemy zdrowotne skarżącego (jest po [...], ma problemy [...], cierpi na chorobę [...], przeszedł [...], oczekuje na operację [...]) nie dają perspektywy poprawy jego sytuacji materialnej i zwiększenia możliwości płatniczych, umożliwiających spłatę należności ZUS. Z uwagi na kłopoty ze zdrowiem skarżący od 1 grudnia 2018 r. do dnia 31 grudnia 2019 r. został uznany za osobę całkowicie niezdolną do pracy. Podobnie jego małżonka została uznana za osobę całkowicie niezdolną do pracy. W aktach administracyjnych poza tym więdnieje opinia sądowo-lekarska sporządzona przez biegłego sądowego dla Sądu Rejonowego w C. [...] Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, z treści której wynika, że małżonka skarżącego została uznana za osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym, wymagającą w celu spełnienia ról społecznych długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Postępujący charakter schorzeń narządów ruchu, dołączające się schorzenia okulistyczne dają kłopoty z samodzielnym poruszaniem się z widzeniem i niemożność wykonywania wielu czynności życiowych jak pełna toaleta, zakupy, gotowanie, ubieranie się i poruszanie się poza domem bez pomocy osób drugich.

Opisana sytuacja powoduje, że przewlekła choroba skarżącego, a także konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawia go możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności, co realizuje dyspozycję normy § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia.

W konsekwencji należy stwierdzić, że ZUS nie dokonał prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do norm zawartych w rozporządzeniu.

5. Rozstrzygając ponownie sprawę organ, uwzględni powyższe rozważania. Stwierdzając istnienie przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, przejdzie do kolejnego etapu postępowania - wyboru rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego, który to wybór wyczerpująco uzasadni, stosownie do regulacji kodeksu postępowania administracyjnego.

6. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.