Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1698/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. art. 24, 26, 246 ust. 1, 247 ust. 2, 255 pkt 9
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. art. 7, 8, 9, 77, 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 27
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka- Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant ref.staż. Dominika Mańka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2014 r. sprawy ze skargi T.J. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia sprzeciwu w sprawie udzielenia patentu na wynalazek 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego T.J. kwotę 1617 (tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej UP RP) decyzją z dnia

[...] września 2013 r., działając na podstawie art. 24, art. 25 i art. 26 w związku

z art. 246 ust. 1 i art. 247 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm., cytowanej dalej jako "p.w.p."), po rozpoznaniu sprawy o unieważnienie patentu na wynalazek pt. "Torba podróżna, zwłaszcza na motocykle" nr [...], udzielonego na rzecz M. M. oraz A. M. (dalej uczestnicy), wszczętej na skutek sprzeciwu T. J. (skarżącego), sprzeciw oddalił.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym

i prawnym.

W dniu [...] czerwca 2012 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął sprzeciw skarżącego wobec decyzji tego organu z dnia [...] maja 2011 r., opublikowanej

w WUP z dnia [...] grudnia 2011 r., o udzieleniu patentu [...] na wynalazek

pt. "Torba podróżna, zwłaszcza na motocykle" na rzecz M. M. oraz A. M..

Jako podstawę prawną swojego żądania wnoszący sprzeciw wskazał naruszenie przepisów art. 24, art. 25 i art. 26 p.w.p., stwierdzając, że wynalazek będący przedmiotem ww. patentu nie spełniał w dacie zgłoszenia ustawowych przesłanek niezbędnych do udzielenia patentu, tj. nie spełniał wymogu nowości i nie posiada wymogu poziomu wynalazczego.

W zakresie dowodów na rzecz braku nowości skarżący przedłożył do akt sprawy:

1. zdjęcia z Targów Motocyklowych Motor Bike Show z 2005 r. wykonane w hali Widowiskowo Sportowej w Z., zdjęcia ze zlotu motocyklowego we Włoszech SUPER RALLY 2005 w P.,

2. kserokopie stron czasopisma MOTOCYKL nr 1/2005, 3/2005, 6/2005, 7/2005, 8/2005, 9/2005,

3. wydruk ze strony internetowej http://www.agm-bikers.com/pl/ludzie i media o nas,

4. ulotkę DEEMEED (bez daty), według wnoszącego sprzeciw, wyprodukowaną w 2005 r. przez firmę M. sp. z o.o.,

5. cennik z dnia [...] lutego 2005 r. i dowód sprzedaży toreb,

6. fakturę eksportową z dnia [...] sierpnia 2005 r.,

7. oświadczenia K. W., D. K., A. A., T. J., P. M. Jr. Prezesa C.,

8. kserokopie katalogu C. (bez daty) z graficznym znakiem 2004,

9. kserokopie stron katalogu "Harley-Davidson Bay SAC" sprzed 2005 r.,

10. dowód w postaci oględzin torby wyprodukowanej, według wyjaśnień skarżącego, w 2005 r. przez firmę "O." na potrzeby uprawnionych z patentu, oględziny której przeprowadzono na rozprawie w dniu [...] sierpnia 2012 r.

Dodatkowo odnośnie do zarzutu braku poziomu wynalazczego rozwiązania

w rozumieniu art. 26 p.w.p. skarżący wskazał, że torby Voyager 1, Voyager 2, Voyager 3 wprowadzone na rynek w 2005 roku posiadają takie same cechy jak torba opisana w spornym patencie [...]. Wskazane wyżej torby skarżący przedstawił w następujących materiałach:

• kserokopiach stron czasopisma MOTOCYKL nr 1/2005, 3/2005, 6/2005, 7/2005, 8/2005, 9/2005,

• wydruku ze strony internetowej http://www.agm-bikers.com/pl/ludzie i media o nas,

• ulotce DEEMEED (bez daty), wyprodukowanej w 2005 r. przez firmę M. sp. z o.o.,

• cenniku z dnia [...] lutego 2005 r. i dowodzie sprzedaży toreb,

• fakturze eksportowej z dnia [...] sierpnia 2005 r.

W odpowiedzi na sprzeciw uczestnicy wskazali, że argumenty podnoszone przez wnoszącego sprzeciw nie uzasadniają stanowiska, zgodnie z którym torby objęte decyzją UP RP nie spełniają wymogu nowości bądź co najmniej wymogu posiadania poziomu wynalazczego. Zdaniem uczestników, argument, że środki techniczne zastosowane w patencie nr [...] są identyczne i służą temu samemu celowi co środki techniczne ujawnione w znanych już wcześniej rozwiązaniach z zakresu techniki, nie został poparty żadną rzeczową analizą pozwalającą wyprowadzić tego rodzaju wniosek. W szczególności, jak podali uczestnicy, nie uprawnia skarżącego do powyższego twierdzenia powoływanie się

na inne produkty z kategorii toreb motocyklowych, które wykazują pewne podobieństwa, ale nie w zakresie istotnym dla udzielenia patentu. Nadto wskazali, że działanie wnoszącego sprzeciw może być podyktowane toczącym się postępowaniem karnym, w którym należy on do kręgu osób potencjalnie podejrzanych. W ocenie uczestników, wniesienie sprzeciwu jest jedynie środkiem będącym próbą umożliwienia skarżącemu obrony na wypadek wniesienia przeciwko niemu aktu oskarżenia.

Na rozprawie w dniu [...] lutego 2013 r. wnoszący sprzeciw podtrzymał

w całości wniosek o unieważnienie patentu [...].

Uprawnieni z patentu (uczestnicy) nie zgodzili się z twierdzeniami wnoszącego sprzeciw, że wynalazek będący przedmiotem ww. patentu nie spełniał

w dacie zgłoszenia ustawowych przesłanek niezbędnych do jego udzielenia,

tj. nie spełniał wymogu nowości i nie posiadał wymogu poziomu wynalazczego,

a więc tym samym uznali zarzuty wnoszącego sprzeciw za bezzasadne.

Jak wynika z treści protokołu rozprawy z dnia [...] sierpnia 2013 r., strony prowadzonego przez UP RP postępowania wypowiedziały się co do zgromadzonego w jego toku materiału dowodowego oraz zgłoszonych żądań.

W uzasadnieniu zaskarżonej do Sądu decyzji UP RP podał, odnosząc się

do zarzutu braku nowości w określonym przez wnoszącego sprzeciw zakresie,

że żaden z materiałów dowodowych wskazanych przez niego nie stanowi dowodów na brak nowości wynalazku objętego spornym patentem. UP RP wyjaśnił, że zgodnie z art. 24 p.w.p. patenty udzielane są na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania. Zgodnie z art. 25 p.w.p. wynalazek uważa się za nowy, jeżeli nie jest częścią stanu techniki, a przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, nie zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób.

W aspekcie zarzutu braku nowości UP RP podniósł, że w myśl wyżej wymienionych przepisów, dla udowodnienia braku nowości rozwiązania musi być udowodnione spełnienie łącznie trzech następujących przesłanek: udostępnienie rozwiązania technicznego do wiadomości powszechnej, udostępnienie musi nastąpić w takim zakresie, aby dla znawcy danej dziedziny ujawnione zostały dostateczne dane do stosowania wynalazku i udostępnienie to musi nastąpić przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu. Zgodnie z art. 26 p.w.p. wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy w sposób oczywisty, ze stanu techniki.

Nadto UP RP wyjaśnił, że prowadzone przed nim postępowanie oparte jest na zasadzie kontradyktoryjności, uwzględniającej w znacznym stopniu zasadę dyspozycyjności stron postępowania oraz ograniczającej możliwości prowadzenia przez ten organ postępowania dowodowego z własnej inicjatywy. W świetle art. 255 ust. 4 p.w.p. Urząd Patentowy rozstrzyga sprawę w trybie postępowania spornego

w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. Zatem to strony wyznaczają kierunek toczącego się postępowania,

a w szczególności przedstawiają dowody dla ustalenia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ opiera się zatem na dokumentacji przedstawionej przez spierające się strony w toku postępowania, jak też argumentach podnoszonych podczas rozprawy przed Urzędem Patentowym.

W ocenie UP RP, zarówno w sprzeciwie, jak i w trakcie całego toczącego się postępowania skarżący na podstawie przedłożonych do akt przedmiotowej sprawy materiałów dowodowych nie wykazał zasadności podnoszonych w sprzeciwie zarzutów w aspekcie cech technicznych charakteryzujących torbę według patentu [...] z odniesieniem cech technicznych tej torby do konkretnych materiałów dowodowych niweczących jej nowość i poziom wynalazczy, zgodnie z przytoczoną treścią zastrzeżenia spornego patentu.

UP RP wskazał w szczególności, że dowody w postaci zdjęć z Targów Motocyklowych Motor Bike Show z 2005 r. wykonane w hali Widowiskowo Sportowej w Z., zdjęcia ze zlotu motocyklowego we Włoszech SUPER RALLY 2005

w P., przedstawiają różne torby na motocykle lecz nie zawierają daty i są nieczytelne. W związku z tym UP RP uznał, że nie można na ich podstawie dokonać jednoznacznych ustaleń w zakresie cech technicznych i konstrukcyjnych w stosunku do cech torby objętej spornym patentem. Również dowody w postaci kopii stron czasopisma MOTOCYKL, przedstawiające zdjęcia różnych toreb podróżnych na motocykle, są nieczytelne, co powoduje brak możliwości porównania ich cech technicznych i konstrukcyjnych z cechami torby według spornego patentu.

UP RP podkreślił, że analiza przedstawionych przez wnoszącego sprzeciw materiałów dowodowych prowadzi do wniosku, że nie dowodzą one w sposób

nie budzący wątpliwości, że objęta spornym patentem torba nie była nowa. Zdaniem organu, przedstawiony przez wnoszącego sprzeciw materiał dowodowy, obrazujący odniesienia do artykułów reklamowych z roku 2005, w których były reklamowane torby "Voyager", obejmuje nieczytelne zdjęcia tych toreb i nie zawiera dat. W związku z tym, zdaniem organu, nie można na ich podstawie dokonać jednoznacznych ustaleń (poprzez porównanie) konkretnych cech technicznych budowy konstrukcyjnej torby objętej spornym patentem [...] w odniesieniu do toreb ujętych

w ww. dowodach, a co za tym idzie, nie stanowią one dowodu niweczącego zarzut nowości.

Nadto, zdaniem UP RP, przedstawiony w postępowaniu spornym materiał dowodowy w postaci kserokopii stron czasopisma MOTOCYKL, wydruku strony internetowej, przedstawiający odniesienia do artykułów reklamowych z roku 2005,

w których były reklamowane torby "Voyager", obejmuje nieczytelne zdjęcia tych toreb, co powoduje, że nie można na ich podstawie dokonać jednoznacznej oceny cech konstrukcyjnych w odniesieniu do torby objętej spornym patentem [...], zatem nie mogą one stanowić dowodu niweczącego stawiany spornemu patentowi zarzut braku poziomu wynalazczego.

W konkluzji UP RP stwierdził, że przedłożone do akt sprawy materiały dowodowe nie ukazują wszystkich tożsamych cech technicznych przedstawionych tam wyrobów (zdjęcia) z cechami technicznymi torby według spornego patentu. Dokumenty te nie posiadają daty udostępnienia do wiadomości publicznej (katalogi) oraz nie precyzują (faktury VAT, cenniki) jakiego konkretnie przedmiotu, opisanego dokładnie cechami konstrukcyjnymi, dotyczą. W świetle powyższego, zdaniem

UP RP, w rozpatrywanej sprawie nie został przedstawiony przez wnoszącego sprzeciw materiał dowodowy, według którego można by było uznać, że sporne rozwiązanie w dacie zgłoszenia w UP RP nie spełniało warunku nowości i poziomu wynalazczego w rozumieniu art. 24 p.w.p., art. 25 p.w.p. i art. 26 p.w.p.

W skardze na powyższą decyzję UP RP z dnia [...] września 2013 r. skarżący postawił następujący zarzuty, a mianowicie:

I. naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, tj.:

1. art. 7 Kpa., art. 77 Kpa. oraz art. 80 Kpa., poprzez:

a) brak wszechstronnej, rzetelnej i całościowej analizy materiałów dowodowych, co doprowadziło do błędnych ustaleń organu w zakresie stwierdzenia, że sporne rozwiązanie cechowała nowość oraz poziom wynalazczy, podczas gdy złożone do akt sprawy materiały dowodowe potwierdzają, ze zostało ono ujawnione przed datą jego zgłoszenia do ochrony w UP RP,

b) pominięcie, przy dokonywaniu analizy istotnych okoliczności sprawy, przedłożonych przez skarżącego materiałów dowodowych,

c) bezpodstawne uznanie, że katalog firmy C. złożony do pisma wnioskodawcy z dnia [...] maja 2013 r. nie zawiera daty jego wydania, podczas gdy okoliczność ta znajduje potwierdzenie nie tylko w zwyczajowych zasadach oznaczania katalogów, ale także w oświadczeniach Prezesa C. P. M. Jr. z dnia [...] lutego 2013 r. oraz z dnia [...] maja 2013 r.,

d) bezpodstawne uznanie, że wydruki z katalogów produktów Harley-Davidson załączone do pisma wnioskodawcy z dnia [...] kwietnia 2013 r. nie odzwierciedlają roku produkcji przedstawionych w nim toreb, podczas gdy okoliczność ta wynika nie tylko z ustalonych w obrocie handlowym zasad oznaczania katalogów, ale również z oświadczeń Prezesa C. P. M. Jr. z dnia [...] lutego 2013 r. oraz z dnia [...] maja 2013 r.,

e) nieuwzględnienie i brak jakiegokolwiek odniesienia się, przy rozpoznaniu zarzutów dotyczących braku poziomu wynalazczego, do materiałów dowodowych;

2. art.7, art. 77 w związku z art. 85 Kpa., poprzez naruszenie zasady bezpośredniości przy przeprowadzeniu dowodu z oględzin polegającym na braku poczynienia przez organ własnych ustaleń odnośnie ich przedmiotu z pozostawieniem jednej inicjatywy w tym zakresie skarżącemu, co przyczyniło się do zniekształcenia istoty ww. środka dowodowego, w aspekcie obowiązku dążenia organu do rzetelnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, zgodnie z art. 77 Kpa.;

3. art. 7, art. 77, art. 85 Kpa. w związku z art. 255 ust. 4 p.w.p., poprzez przeprowadzenie dowodu z oględzin w sprzeczności z zawnioskowaną przez skarżącego i przyjętą przez organ tezą dowodową, co doprowadziło

do przeprowadzenia tego dowodu w sposób rażąco sprzeczny z zasadą kontradyktoryjności, nakazującą związanie organu granicami wniosku zakreślonymi przez skarżącego (sprzeciwiającego);

4. art. 107 Kpa., tj. wadliwe uzasadnienie wydanej decyzji zarówno w zakresie podstawy faktycznej, jak i prawnej, poprzez:

a) brak wyjaśnienia przyczyny, dla których organ odmówił uznania wiarygodności przedłożonych przez skarżącego materiałów dowodowych, a pominął pozostałe, jak też przyczyn, z powodu których organ uznał, że sporne rozwiązanie cechuje nowość oraz poziom wynalazczy,

b) brak wskazania w podstawach faktycznych zaskarżonego rozstrzygnięcia dat oświadczeń ujętych w pkt na str. 4 decyzji, oraz zastąpienie tychże kartami akt sprawy, wskutek czego skarżący, bez znajomości oznaczeń stron akt nie miał możliwości zweryfikowania, które oświadczenia, spośród tych składanych parokrotnie z różnymi datami, zostały wzięte pod uwagę przez organ przy rozpoznaniu sprawy,

c) brak odniesienia się, przy badaniu zarzutu poziomu wynalazczości, do zgromadzonych materiałów dowodowych w sprawie, brak wyjaśnienia przyczyn nieuwzględnienia tychże materiałów przy rozpoznawaniu zasadności tego zarzutu,

w konsekwencji czego organ lakonicznie, bez merytorycznego uzasadnienia uznał, że sporne rozwiązanie cechuje poziom wynalazczy;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, tj.:

1. art. 25 ustawy p.w.p., poprzez niezasadne uznanie, że norma ta znajduje zastosowanie w sprawie, w sytuacji, w której zgromadzony w sprawie materiał dowodowy winien prowadzić do ustalenia, że sporne rozwiązanie nie spełnia przesłanki nowości,

2. art. 26 ustawy p.w.p., poprzez niezasadne i nie poprzedzone rzetelną oraz wnikliwą analizą uznanie, że norma ta znajduje zastosowanie w sprawie, w sytuacji, w której zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, kompleksowo rozpoznany, winien prowadzić do ustalenia, że sporne rozwiązanie nie spełnia przesłanki poziomu wynalazczego.

Mając na względzie zarzucane naruszenia, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący podał w szczególności, że UP RP mimo stwierdzenia rzekomych wad środków dowodowych i ich nieprzydatności dla sprawy, poddał (niezwykle wybiórczej) analizie część z tych dowodów, tj. ulotkę DEEMEED oraz załączone kopie katalogu C. (wyłącznie w części dowodzącej braku zasadności zarzutu nowości), po czym uznał, że fotografie zamieszczone w ww. materiałach nie zawierają wszystkich istotnych cech technicznych torby według spornego patentu. Zdaniem skarżącego, organ nie podjął jednak żadnych dodatkowych analiz w celu ustalenia, czy poszczególne cechy techniczne toreb ujawnione w każdym

z przedłożonych przez skarżącego i ocenionych jako nieczytelne w całości materiałów łącznie, nie stanowią potwierdzenia, że w stanie techniki istniały rozwiązania niweczące przynajmniej przymiot poziomu wynalazczego spornego rozwiązania. W tym miejscu skarżący stwierdził, że przy ocenie zarzutu brak poziomu wynalazczego organ winien poddać analizie cały stan techniki zidentyfikowany

w sprawie, a następnie ocenić, czy sporne rozwiązanie rzeczywiście istotnie wykracza poza to co jest znane i logiczne dla przeciętnego znawcy w sprawie,

a zatem, czy torba chroniona patentem nie stanowi de facto zwyczajnego połączenia, skojarzenia kilku znanych rozwiązań, a zatem nie wnosi do stanu techniki nic ponad to, co już zostało ujawnione lub jest oczywiste.

Skarżący podał, że rozstrzygnięcie UP RP zostało wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 oraz art. 80 Kpa. z uwagi na całkowite pominięcie przy rozpoznawaniu sprawy następujących materiałów dowodowych, a mianowicie:

- pisma pełnomocnika uprawnionych z dnia [...] marca 2009 r., stanowiącego załącznik do pisma skarżącego z dnia [...] czerwca 2013 r., z którego wynika, że torby o konstrukcji opisanej w spornym patencie były wprowadzane na rynek przez uprawnionych już od początku 2004 r., co oznacza, że uprawnieni sami przyznali fakt ujawnienia spornego rozwiązania przed jego zgłoszeniem do opatentowania,

- oświadczenia E. B. z dnia [...] lutego 2013 r. dotyczącego opracowania spornego wynalazku według wzoru amerykańskiej torby SAC opracowanej przez C.,

- kart zgłoszeniowych K. W. oraz oświadczenia M. Sp. z o.o., załączonych do pisma z dnia [...] lutego 2013 r., dotyczącego współpracy

z uprawnionymi przy oferowaniu w obrocie toreb według spornego rozwiązania przed datą jego pierwszeństwa,

- oświadczenia K. W. z dnia [...] lutego 2013 r. wraz z załącznikiem wskazującym na przykładowych nabywców toreb opracowanych według rozwiązania chronionego patentem, z których wynika, że torby według patentu znajdowały się

w obrocie przed datą pierwszeństwa spornego rozwiązania.

W kontekście powyższego skarżący stwierdził, że skoro ww. materiały, dotyczące kluczowych okoliczności w sprawie, zostały powołane zarówno

na rzecz braku nowości, jak też poziomu wynalazczości, a brak jakiegokolwiek odniesienia się przez organ do tychże materiałów, to potwierdza to brak rozpoznania istoty sprawy przez organ. Uchybienia te uniemożliwiają przeprowadzenie praz Sąd oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia w toku kontroli instancyjnej, jak też uniemożliwiają skarżącemu pełne ustosunkowanie się do prawidłowości jego wydania.

W ocenie skarżącego, organ bezpodstawnie uznał, że katalog C. nie zawiera daty jego wydania, podobnie jak bezpodstawnie uznał, że dat tych nie można wywnioskować z analizy katalogu produktów o Harley-Davidson załączonych do pisma z dnia [...] kwietnia 2013 r. Skarżący stwierdził, że ustalenia organu

w ww. zakresie należy uznać za nieuprawnione, jako że sposób oznaczenia stron tytułowych katalogów datami produkcji oraz aktualności danej oferty, bądź w postaci samych cyfr, przykładowo "2004", ich odpowiedników słowno-graficznych, bądź też dwóch ostatnich cyfr np. "04", stanowi zwyczajową, utrwaloną i powszechną praktykę rynkową. Twierdzenie przez organ, że kopia katalogu C. zawiera na okładce jedynie znak graficzny "2004", bez bliższego wyjaśnienia, jak inaczej organ rozumie to oznaczenie, jak też bez wyjaśnienia, z jakich przyczyn odmówił racjonalności argumentom skarżącego w tym zakresie, stanowi o naruszeniu przez organ norm

z art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa., a w konsekwencji również - zasady przekonywania

z art. 11 Kpa.

Skarżący dodał, że okoliczność związana z oznaczaniem katalogów przez C., jak też tożsamych produktów przez Harleya-Davidsona była przedmiotem oświadczeń Prezesa C. z dnia [...] lutego 2013 r. oraz z dnia [...] maja 2013 r.,

w których przywołane zostały m.in. dwa przykładowe roczniki katalogów toreb "SAC" (z roku 2002 i 2004) wraz ze stosownym wyjaśnieniem. Wyjaśnienia zaprezentowane w ww. oświadczeniach nie zostały zakwestionowane przez uprawnionych (uczestników). Tym bardziej zatem, w ocenie skarżącego, wyprowadzanie w tym zakresie niezrozumiałych i odbiegających od logiki wniosków organu należy uznać za nieuprawnione.

Wobec naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego skarżący stwierdził między innymi, że w stanie techniki istniały rozwiązania identyczne, jak sporne rozwiązanie, co więcej torby opracowane według opatentowanego rozwiązania uprawnieni ujawnili osobiście. Rozwiązanie to zostało zgłoszone

do opatentowania już po tym, jak znalazło się ono w powszechnym obrocie,

co znajduje dobitne potwierdzenie w samym piśmie pełnomocnika uprawnionych

z dnia [...] marca 2009 r., w którym przyznali, że torby o konstrukcji opisanej

w spornym patencie były wprowadzane na rynek przez uprawnionych już

od początku 2004 r. Jak podał skarżący, fakt wcześniejszego stosowania w obrocie toreb o tożsamych cechach potwierdziły złożone do akt sprawy: katalog firmy C. z roku 2004 oraz katalog produktów Harley-Davidson z roku 2005. Dowody te zostały wsparte oświadczeniem prezesa amerykańskiej firmy C. z dnia

[...] lutego 2013 r. oraz z dnia [...] maja 2013 r., w którym to oświadczeniu znalazło się również wskazanie na fakt skopiowania przez uprawnionych projektów toreb, które zostały następnie przez tychże zgłoszone do opatentowania.

Skarżący stwierdził, że każdy z przedstawionych w toku postępowania dowodów winien stanowić podstawę do głębszej analizy przez organ, czy fakt ujawnienia cech wskazanych w ww. materiałach nie oznacza, że w stanie techniki istniały rozwiązania niweczące, jeśli nie nowość, to przynajmniej poziom wynalazczy spornego rozwiązania, bądź też - czy ww. materiały nie dają podstaw do uznania,

z perspektywy znawcy dziedziny, że opracowanie spornego rozwiązania nie wprowadzało żadnej nowej myśli twórczej, w stosunku do odtworzonego stanu techniki, w którym bezspornie dało się zidentyfikować cechy znamienne spornego rozwiązania. W ocenie skarżącego, brak tego rodzaju rozważań, jak też brak właściwego uzasadnienia decyzji w tym zakresie czyni zasadnymi postawienie zarzutów jak w petitum skargi.

W odpowiedz na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowane stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania jest na skarga na decyzję Urzędu Patentowego RP w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek Pt. "Torba podróżna, zwłaszcza na motocykle" nr [...], która to decyzja oddalono sprzeciw skarżącego złożony w związku z powyższą rejestracją.

Stosownie do przepisów art. 246 ust. 1 i art. 247 ust. 2 ustawy p.w.p. każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu patentu, a jeżeli uprawniony w odpowiedzi na sprzeciw podniesie zarzut, że sprzeciw ten jest bezzasadny to sprawa zostaje przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym. W myśl art. 255 pkt 9 powołanej ustawy sprawy o unieważnienie patentu na skutek złożonego sprzeciwu uznanego za bezzasadny rozpatruje Urząd Patentowy RP w trybie postępowania spornego.

Sprzeciw został zgłoszony w terminie.

Wynalazek pt.: "Torba podróżna zwłaszcza na motocykle" został zgłoszony do Urzędu Patentowego RP dnia [...] grudnia 2005 r., a więc w okresie obowiązywania ustawy Prawo własności przemysłowej. Przepisy tej ustawy będą zatem stanowiły podstawę prawną w zakresie oceny ustawowych warunków wymaganych do uzyskania patentu.

Z uwagi na kontradyktoryjność postępowania spornego o unieważnienie prawa ochronnego na wynalazek, to na stronach tego postępowania, tj. na wnoszącym sprzeciw i na uprawnionym, spoczywa ciężar udowodnienia okoliczności, z których każda z nich wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Z zasady kontradyktoryjności wynika, że to żądanie zainteresowanego wyznacza granice sprawy. Rolą organu, tj. Urzędu Patentowego RP jest ustalenie stanu faktycznego na podstawie dowodów przedstawionych przez strony. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż na stronach postępowania spornego ciąży obowiązek aktywności w zakresie przedkładania dowodów, w szczególności na osobie, która wszczęła postępowanie. To strona wszczynająca spór określa, w jakim zakresie nie zostały spełnione ustawowe przesłanki do uzyskania prawa i przedkłada dowody na poparcie swojego stanowiska (por. wyrok NSA z 19 stycznia 2006 r., sygn. akt II GSK 320/05, Lex nr 193382, wyrok WSA w Warszawie z 20 listopada 2007 r., sygn. akt VISA/Wa 1167/07).

Z chwilą wejścia w życie przepisów p.w.p. postępowanie przed Urzędem Patentowym toczy się w trybie tych przepisów (art. 317 p.w.p.). Urząd Patentowy przy wydawaniu decyzji, miał zatem obowiązek stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile danej kwestii przepisy p.w.p. odmiennie nie regulowały (art. 252 p.w.p.).

Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza m.in., że Urząd Patentowy RP jest obowiązany do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Ma obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Jest obowiązany zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz zgłoszonych żądań. Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 i 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

Jako podstawę swojego żądania sprzeciwiający się obecnie skarżący wskazał art. 24, art. 25 i art. 26 p.w.p. W ocenie skarżącego przedmiotowy wynalazek nie spełniał wymogu nowości i nie posiadał poziomu wynalazczego (nieoczywistość rozwiązania).

Przepis art. 24 p.w.p. określa przesłanki jakie powinien spełniać wynalazek podlegający opatentowaniu, a mianowicie:

• posiadać przymiot nowości,

• posiadać poziom wynalazczy (nieoczywistość rozwiązania),

• nadawać się do przemysłowego stosowania.

Z nowością mamy do czynienia wtedy, gdy dane rozwiązanie nie było wcześniej udostępnione do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy przedmiotu dostateczne dane do jego stosowania, w szczególności przez publikację, jawne stosowanie lub prezentację na wystawie publicznej. Podkreślenia wymaga, że rozwiązanie uważa się za nowe, jeżeli różni się chociażby nawet w nieistotny sposób od znanych dotychczas rozwiązań składających się na tzw. stan techniki (S. Sołtysiński, Prawo wynalazcze. Komentarz, Warszawa 1975, s. 46; A. Nowicka, Wynalazek (w:) Prawo własności przemysłowej, pod red. U. Promińskiej, Warszawa 2005, s. 61; A. Szewc (w:) A. Szewc; G. Jyż, Prawo własności przemysłowej, wyd. 2, Warszawa 2011, s. 73).

Ustalenia, czy wynalazek spełnia kryterium nieoczywistości, dokonuje się na tle najbliższego stanu techniki, rozumianego jako jednej lub kilku publikacji, na tle których specjalista najłatwiej doszedłby do wynalazku. O poziomie wynalazczym (nieoczywistości) spornego rozwiązania świadczyć może m.in. osiągnięcie szczególnego a nieoczekiwanego efektu.

Oceniając tą przesłankę należy zastosować sposób "problem-rozwiązanie". Ten sposób podejścia do oceny nieoczywistości, stosowany również w praktyce Europejskiego Urzędu Patentowego, obejmuje trzy etapy:

1) znalezienie najbliższego stanu techniki,

2) określenie problemu, który powinien zostać rozwiązany,

3) rozważenie, czy zastrzegany wynalazek, biorąc pod uwagę najbliższy stan techniki i rozwiązanie określonego problemu, mógł być oczywisty dla znawcy w danej dziedzinie (por. A. Pyrża, Poradnik wynalazcy, Warszawa 2008, s. 118; P. Kostański (w:) Prawo własności przemysłowej. Komentarz, Warszawa 2010, s.182).

Przyjmuje się, że rozwiązanie może nadawać się do stosowania jeżeli jest rozwiązaniem zupełnym tzn. pozwalającym na osiągnięcie rezultatu bez potrzeby dokonywania rozwiązań dodatkowych, przekraczających zwyczajne zabiegi adaptacyjne. Braki w tym zakresie mogą wynikać bądź z niedopracowania samego rozwiązania bądź z wad dokumentacji. W tym drugim przypadku mówi się o potrzebie należytego ujawnienia wynalazku, bez czego patent nie może być udzielony.

Urząd Patentowy bada zdolność patentową wynalazku w oparciu o złożoną przez zgłaszającego dokumentację tj. podanie oraz dokumentację wynalazku, na którą składają się: opis, zastrzeżenia patentowe, skrót opisu i w razie potrzeby rysunki. Dokumentacja wynalazku ma ujawniać jego istotę przez co należy rozumieć przedstawienie wszystkich potrzebnych danych, które pozwoliłyby znawcy dane rozwiązanie stosować. Bez takiego ujawnienia patent nie może być udzielony.

Wynalazkiem jest rozwiązanie problemu przy posłużeniu się zdatnymi do opanowania siłami przyrody dla osiągnięcia przyczynowo przewidywalnego rezultatu leżącego poza sferą intelektualnego oddziaływania człowieka. Technika jest sferą działalności człowieka, której bazą teoretyczną są stosowane nauki przyrodnicze wymagające weryfikacji eksperymentalnej. Poza sferą techniki pozostają obszary działalności ludzkiej, których bazą teoretyczną są takie nauki jak matematyka, lingwistyka, programowanie wymagające wyłącznie weryfikacji logicznej. Dla oceny rozwiązania należy rozłożyć je na elementy składowe wśród których są zarówno elementy techniczne jak i nietechniczne. Rozwiązanie jest patentowalnym wynalazkiem o ile w obszarze technicznym jest przynajmniej jeden nowy nieoczywisty element. Jeśli wkład wynalazczy leży wyłącznie w obszarze nietechnicznym rozwiązanie należy uznać za niepatentowalne.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że skarżący przedstawił szereg dowodów świadczących w jego ocenie o braku nowości przedmiotowego rozwiązania. Dowody te zostały wskazane w części historycznej uzasadnienia. Dokonując analizy powyższych dowodów Urząd Patentowy stanął na stanowisku, że skarżący nie wykazał braku nowości przedmiotowego rozwiązania. Sąd stanowiska tego w pełni nie podziela i wskazuje poniżej na uchybienie organu w związku z analizą zebranego materiału dowodowego.

W tym miejscu Sąd podkreśla, że pod pojęciem "ujawnienie" rozumie się każdą formę udostępnienia danego rozwiązania do wiadomości powszechnej w szczególności przez stosowanie, udostępnienie do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, wystawienie.

W niniejszej sprawie bez szczegółowego uzasadnienia organ zakwestionował dowód świadczący o braku nowości przedmiotowego rozwiązania a mianowicie katalog firmy C. z graficznym znakiem 2004 (karta 118-116 a/a). W ocenie organu znak graficzny 2004 widniejący na okładce nie świadczy o dacie wydania katalogu.

Ponadto zamieszczone w nim zdjęcia są nieczytelne w ocenie organu, co powoduje, że nie można na ich podstawie dokonać jednoznacznej oceny ich cech technicznych i konstrukcyjnych w odniesieniu do torby chronionej przedmiotowym patentem (str. 8 uzasadnienia decyzji). Natomiast w dalszej części uzasadnienia decyzji organ wskazuje, że opis toreb zawarty w katalogu nie zawiera wszystkich tożsamych cech konstrukcyjnych w porównaniu do cech torby według spornego patentu [...]. W tym miejscu Sąd wskazuje, że przedmiotowy katalog firmy C. nie został przetłumaczony na język polski, co uniemożliwia sądowi weryfikację tych twierdzeń i czyni niemożliwym ocenę decyzji w tym zakresie, gdyż zgodnie z art. 27 Konstytucji RP językiem urzędowym jest język polski i w tym właśnie języku dokumenty lub ich tłumaczenia winny być przekazywane do Sądu.

W tym miejscu Sąd zauważa, że oryginał katalogu firmy C. został przedłożony organowi na rozprawie. Samo twierdzenie organu, że znak graficzny "2004" zamieszczony na okładce nie stanowi daty – roku wydania, bez głębszej analizy powyższego problemu jest w ocenie Sądu co najmniej przedwczesne. Organ przed wyrażaniem powyższego stanowiska winien dokonać analizy sposobu oznakowania stron tytułowych katalogów datami produkcji oraz zwyczajów panujących w tym zakresie na rynku wydawniczym, a następnie zająć stanowisko w powyższym zakresie, bądź wskazać co innego niż datę może oznaczać znak graficzny 2004 i uzasadnić swoje twierdzenie.

Powyższe uwagi są o tyle znaczące, że poświadczenie daty wydania katalogu znajduje się również w oświadczeniu Prezesa C. P. M. Jr. z dnia [...] lutego 2013 r. oraz [...] maja 2013 r. do których organ w ogóle się nie odniósł.

Na zakończenie powyższych rozważań sąd wskazuje, że znak graficzny "2004" został wydrukowany na stronie tytułowej katalogu C., a nie jest to np. dostawiona na nim pieczątka, co twierdziła uczestniczka postępowania. Powyższe spostrzeżenia Sąd poczynił dokonując oględzin kserokopii katalogu zamieszczonej w aktach sprawy.

W ocenie organów również oświadczenia K. W. (k 98 a/a) D. K. (k 92 a/a), A. A. (100-98 a/a), T. J. (k 93), P. M. Jr. Prezesa C. (k 120-119) nie stanowią kompletnego dowodu na okoliczność braku nowości, gdyż nie zostały poparte innymi uzupełniającymi materiałami. Sąd stanowiska powyższego nie podziela, gdyż po pierwsze oświadczenie P. M. Jr. poparte jest dowodem w postaci katalogu firmy C., w którym to katalogu organ co najmniej przedwcześnie zakwestionował datę jego wydania. Natomiast pozostałe oświadczenia są ze sobą spójne i jasno wskazują, że uprawnieni (obecnie uczestnicy postępowania) przed datą zgłoszenia przedmiotowego wynalazku do opatentowania ujawnili przedmiotowy wynalazek. Zdziwienie Sądu wzbudza również fakt, że skoro organ miał wątpliwości, co do powyższych oświadczeń, to pomimo wniosku skarżącego pismo z [...] lutego 2014 r., nie przesłuchał powyższych osób na okoliczność braku nowości przedmiotowego wynalazku.

Sąd wskazując ponadto, że w obszernym materiale dowodowym niniejszej sprawy organ nie zwrócił uwagi na pismo z [...] marca 2009 r. pełnomocnika uprawnionych, stanowiącego załącznik do pisma skarżącego z dnia [...] czerwca 2013 r., z którego wynika, że torby o konstrukcji opisanej w spornym patencie były wprowadzone na rynek przez uprawnionych już od początku 2004 r. Brak zajęcia stanowiska przez organ w niniejszej kwestii, czyni w ocenie Sądu przedwczesnym uznanie przez organ, że przedmiotowy wynalazek spełnia przesłankę nowości.

Organ nie ocenił również oświadczenia E. B. z dnia [...] lutego 2013 r. dotyczącego opracowania przez nią spornego wynalazku.

Wybiórcze traktowanie przez organ istotnych w sprawie dokumentów doprowadziło do naruszenia art. 7, 77, 80 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ nie dokonał również analizy poziomu wynalazczego niniejszego wynalazku, nie ustalił, czy wynalazek ten nie wynika dla znawcy w sposób oczywisty ze stanu techniki. Samo stwierdzenie, że dane rozwiązanie nie zostało wcześniej udostępnione do wiadomości powszechnej nie uzasadnia jeszcze uznania jego oryginalności za wystarczającą do udzielenia patentu. Od nowego rozwiązania wymaga się bowiem, aby nie wynikało ono w sposób oczywisty ze stanu techniki, przez który należy rozumieć wszystko co zostało ujawnione przed datą, wg. której oznacza się pierwszeństwo do udzielenia patentu.

Aby zapewnić obiektywną ocenę nieoczywistości Urząd Patentowy powinien zastosować sposób "problem – rozwiązanie", który to sposób zakłada przede wszystkim znalezienie najbliższego stanu techniki, określenie problemu jaki powinien zostać rozwiązany oraz rozważenie, czy zastrzegany wynalazek, w kontekście zidentyfikowanego stanu techniki i rozwiązania określonego problemu mógł być oczywisty dla znawcy w danej dziedzinie.

Sąd podziela stanowisko skarżącej wyrażone w skardze, że zaskarżona decyzja nie zawiera należytego rozpoznania zarzutu z art. 26 p.w.p. Organ po pierwsze nie ustalił najbliższego stanu techniki w sprawie, w oparciu o zebrany materiał dowodowy, gdyż uznał, że nie posiadają one daty pewnej, albo zdjęcia znajdujące się w czasopiśmie MOTOCYKL oraz wydruk strony internetowej (karta 24-22 a/a) przedstawiający odniesienie do artykułów reklamowych z 2005 r., w których były reklamowe torby "V." obejmują nieczytelne zdjęcia tych toreb. Skład orzekający w tej sprawie nie podziela powyższego stanowiska organów o nieczytelności zdjęć.

Sąd wskazuje, że jeżeli organ sam nie mógł zająć stanowiska w zakresie poziomu wynalazczego, to mógł odwołać się do znawców w danej dziedzinie, który mógłby się wypowiedzieć, czy zidentyfikowany problem techniczny zastosowany w spornym rozwiązaniu można stworzyć w oparciu o znane w stanie techniki rozwiązania, bez własnego wkładu znawcy w postaci myśli twórczej.

Biorąc powyższe pod rozwagę, nie przesądzając wyniku sprawy, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd skargę uwzględnił i uchylił zaskarżoną decyzję, o niewykonalności orzekł w oparciu o art. 152 p.p.s.a., o kosztach w oparciu o art. 200 p.p.s.a.