Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 571/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2011-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 10 § 1, art. 28, art. 145 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska Sędziowie WSA Robert Sawuła /spr./ WSA Zbigniew Czarnik Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 8 lutego 2011 r. sprawy ze skargi Zarządu Województwa [...] na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej WINGiK) decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Województwa [...] od decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] odmawiającej wykazania w operacie ewidencji gruntów i budynków zmian polegających na ujawnieniu trwałego zarządu sprawowanego przez Zarząd Dróg Wojewódzkich (dalej: ZDW) dla nieruchomości położonych w pasach dróg wojewódzkich: 1) w Gminie C., działki nr: 1811, 2829, 2830 (obręb [...]), 147 (obręb [...]), 1091/2 (obręb [...]), 2460, 3603, 4023, 4318/2, 4416 (obręb [...]); 2) w Gminie H., działki nr: 32/2, 33/2, 34/2, 35/2, 63/2, 64/2, 65/2, 66/2, 67/2, 68/2, 81/1, 81/2, 83/1, 84/2, 85/2, 87/2, 95/2, 103/2, 104/2, 104/4/, 106/4, 107/2, 108/2, 109/1, 205/1, 207/3, 207/5, 207/6, 208/2, 209/4, 201/2, 211/2, 212/2, 212/3, 214/2, 214/2, 216/4, 216/6, 217/2, 218/2, 224/2, 226/2, 228/2, 229/2, 230/2, 232/2, 234/2, 236/2, 238/2, 239/2, 240/2, 241/2, 246/3, 246/5, 246/6, 247/3 (obręb [...]); 3) w Mieście [...], działki nr: 175, 3374, 3582, 3734/1, 4403, 4472/1, 5291/2, 5765; 4) w Gminie L., działki nr: 293, 295/4, 296/2, 298/2, 299/1, 301/2, 305/5, 206/2, 307/2, 308/2, 310/2, 3112, 313/2, 314/2, 314/3, 315/2, 316/2, 320/4, 321/2, 346/2, 278/3, 378/5, 379/2, 384/2, 384/3, 386/2, 387/2, 388/2, 389/2, 391/2, 392/2, 393/2, 394/2, 395/1, 395/1, 396/2, 397/2, 398/1, 399/2, 400/3, 401/2, 5082 (obręb [...]), 760/1, 1206, 1207/2, 1209, 1226/5, 1227/2, 1228/2, 1229/2, 1230/2, 1231/2, 1232/5, 1232/7, 1233/2, 1234/2, 1235/3, 1235/4, 1236/2, 1237/2, 1238/4, 1238/6, 1239/2, 1240/4, 1240/6, 1241/2, 1242/2, 1243/2, 1244/6, 1244/8, 1245/2, 1246/2, 1247/2, 1248/2, 1249/2, 1251/2, 1252/2, 1253/2, 1254/2, 1255/2, 1256, 1257/1, 1303/1, 1304/2 (obręb [...]), 586, 587 (obręb [...]), 543, 544 (obręb [...]); 5) w Gminie O., działki nr 341, 883 (obręb [...]), 2511/2 (obręb [...]), 2263/1, 2264/1, 2260/4 (obręb [...]), 586, 587/2, 590, 1289 (obręb [...]) oraz 5) w Gminie S., działka nr 43 (obręb [...]), I) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy wykazania trwałego zarządu w operacie ewidencji gruntów i budynków: 1) w Gminie H., działki nr: 32/2, 33/2, 34/2, 35/2, 63/2, 64/2, 65/2, 66/2, 67/2, 68/1, 84/2, 85/2, 86/2, 95/2, 107/2, 108/2, 109/1, 205/1, 207/3, 208/2, 209/4, 211/2, 212/2, 214/2, 216/4, 216/6, 217/2, 218/2, 224/2, 226/2, 228/2, 232/2, 234/2, 236/2, 240/2, 241/2, 246/2, 246/3, 246/5, 246/6, 247/3 (obręb [...]) oraz 2) w Gminie L., działki nr: 295/4, 296/2, 298/2, 299/1, 301/2, 305/5, 306/2, 307/2, 308/2, 310/2, 311/2, 323/2, 314/2, 315/2, 316/2, 320/4, 321/2, 346/2, 378/3, 379/2, 384/2, 386/2, 387/2, 388/2, 389/2, 391/2, 393/2, 394/2, 395/1, 396/2, 397/2, 398/1, 399/2, 400/3, 401/2, 508/2 (obręb [...]), 1207/2, 1226/5, 1227/2, 1228/2, 1229/2, 1230/2, 1231/2, 1232/5, 1232/7, 1233/2, 1234/2, 1236/2, 1237/2, 1238/4, 1238/6, 1239/2, 1240/4, 1240/6, 1241/2, 1242/2, 1243/2, 1244/6, 1244/8, 1245/2, 1246/2, 1247/2, 1248/2, 1249/2, 1251/2, 1252/2, 1253/2, 1254/2, 1255/2, 1256, 1257/1, 1303/1, 1304/2 (obręb [...]), umarzając w tym zakresie postępowanie, a także II) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej działek położonych na terenie: 1) Gminy C., działki nr 1811, 2829, 2830 (obręb [...]), nr 147 (obręb [...]), 1091/2 (obręb [...]), 2460, 3603, 4023, 4318/2, 4416 (obręb [...]); 2) Gminy H., działki nr: 81/1, 82/1, 83/1, 87/2, 103/2, 104/2, 104/4, 106/4, 207/5, 207/6, 210/2, 213/2, 299/2, 230/2, 238/2, 239/2 (obręb [...]); 3) Miasta [...], działki nr: 175, 3374, 3582, 3734/1, 4403, 4472/1, 5291/2, 5765; 4) Gminy [...], działki nr 293, 314/3, 384/3 (obręb [...]), 760/1, 1206, 1209, 1235/3 (obręb [...]), 586, 587 (obręb [...]), 543, 544 (obręb [...]); 5) Gminy O., działki nr 341, 883 (obręb [...]), 2511/1 (obręb [...]), 2263/1, 2264/1, 2260/4 (obręb [...]), 596, 587/2, 590, 1289 (obręb [...]) oraz 6) Gminy S., działka nr 43. Decyzję wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 20 ust. 1 i 2, a także art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm., zwana dalej Upgik). W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że Zarząd Województwa [...] wniósł do Starosty [...] o dokonanie ujawnienia w operacie ewidencji gruntów i budynków trwałego zarządu przysługującego ZDW powołując się na treść art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz wskazując, że działki gruntu objęte żądaniem są ulokowanymi w powiecie [...] drogami wojewódzkimi, stanowiącymi własność Województwa [...]. Część działek, których dotyczy żądanie zarządu województwa (objętych rozstrzygnięciem o umorzeniu postępowania) już została wykazana w operacie ewidencji gruntów i budynków w sposób, jaki pragnął tegownioskodawca. Figurują jako działki stanowiące własność Województwa [...] pozostające w trwałym zarządzie ZDW, jaki ustanowiono decyzjami Zarządu Województwa [...], odpowiednio, z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...] oraz z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...], a także decyzjami Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r., odpowiednio, nr [...] i [...]. Obecne wpisy w operacie są zgodne z tymi decyzjami, a zatem żądanie zarządu województwa w tej części jest bezprzedmiotowe, co powoduje, że postępowanie – w odpowiednim do tych działek zakresie – podlegało umorzeniu. W odniesieniu do pozostałych działek gruntu (objętych rozstrzygnięciem odmownym wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.), stwierdzono, że do organu I instancji "nie wpłynęła" decyzja o ustanowieniu trwałego zarządu. Brak zatem było podstaw do wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków żądanej zmiany. Samoistnej podstawy do uwzględnienia takiej zmiany w operacie nie stanowią, w ocenie organu odwoławczego, przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich, ani też art. 22 ustawy o drogach publicznych. Decyzję organ odwoławczy doręczył Zarządowi Województwa.

Z decyzją, w części odmownej (zawierającej rozstrzygnięcie oparte na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., choć przepisu tego nie wskazano w podstawie prawnej decyzji), nie zgodził się Zarząd Województwa składając na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W skardze pełnomocnik zarządu województwa stwierdziła, że skoro art. 22 ustawy o drogach publicznych nie przewiduje wydania decyzji administracyjnej ustanawiającej trwały zarząd, zarządca drogi nie może złożyć – wymaganego w rozpoznawanej sprawie przez organy – rozstrzygnięcia potwierdzającego powstanie takiego zarządu. Trwały zarząd nieruchomością powstaje w tym przypadku z mocy prawa, w związku z zajęciem jej pod drogę wojewódzką. Wyjątkowym rozwiązaniem ma być tutaj regulacja zawarta w art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.), która przewiduje formę decyzji administracyjnej (wydawanej przez wojewodę) dla sprawy w przedmiocie stwierdzenia trwałego zarządu w odniesieniu do dróg wojewódzkich. Dotychczasowe orzecznictwo sądów wskazywać ma, że również wówczas, gdy trwały zarząd powstał z mocy prawa, podlega on uwidocznieniu w drodze zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków (wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2008 r., IV SA/Wa 94/08 oraz z dnia 19 września 2007 r., VIII SA/Wa 475/07). Pełnomocnik zarządu województwa wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] w zakresie odmawiającym uwzględnienia żądania tego zarządu.

WNGiK, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego.

W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn. 30.08.2002 r., Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, zaś w myśl art. 135 Ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Prawem materialnym regulującym zagadnienie prowadzenia ewidencji gruntów i budynków jest ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm. ( Upgik) oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454, zwane dalej "Regib"). Zgodnie z art. 20 ust. 1 i 2 powołanej wyżej ustawy, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów, ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków rolnych oraz klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Prowadzenie ewidencji gruntów regulują zaś przepisy powołanego rozporządzenia, a w szczególności § 44, 45 i 46.

Stosownie do art. 20 ust. 1 pkt 1 Upgik ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów, m.in. ich położenia, granic i powierzchni. Zapisy w ewidencji gruntów mają jedynie charakter techniczno-deklaratoryjny. Rejestr odzwierciedla aktualny stan prawny nieruchomości. Zmian w ewidencji dokonuje się w oparciu o prawomocne orzeczenia sądowe, ostateczne decyzje administracyjne oraz odpisy aktów notarialnych (art. 23 Upigk). Dotyczy to także zmian, gdy chodzi o wskazanie podmiotu, któremu przysługują określone prawa do nieruchomości. Wprowadzenie zmian wymaga zatem przedstawienia odpowiednich dokumentów, wymaganych prawem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 1999 r., II SA 566/99 - LEX nr 46217).

Zgodnie z art. 2 pkt 8 i art. 20 ust. 1 Upgik, ewidencja stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach. Ewidencja gruntów obejmuje dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków, a także dane dotyczące właścicieli, użytkowników wieczystych i innych osób władających nieruchomościami. Dane ewidencyjne odnoszące się do gruntów dotyczą między innymi numeru działki, numerycznego opisu granic, pola powierzchni działki ewidencyjnej i informacji określających pola powierzchni konturów użytków gruntowych i klas gleboznawczych w granicach działki ewidencyjnej (§ 10, § 11, § 59 i § 60 Regib). Wpisów oraz zmian podmiotowych i przedmiotowych dokonuje się w ewidencji na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, dokumentacji architektoniczno-budowlanej, opracowań geodezyjno-kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Z przepisów § 44, § 46 i § 47 Regib wynika, że ewidencja gruntów powinna być utrzymywana w stałej aktualności nie tylko co do stanu faktycznego, ale i prawnego. Dokonanie zatem zmian w operacie ewidencyjnym jest możliwe poprzez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w ewidencji a rzeczywistym stanem prawnym i faktycznym gruntów, co wynika też z § 45 ust. 1 Regib.

Dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek podmiotów wymienionych w § 10 i 11 Regib, przy czym podmioty zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia żądanych zmian (art. 22 ust. 3 Upgik). Z powyższych regulacji wynika, że przymiot strony w sprawie wprowadzenia zmian do operatu ma podmiot, którego prawa do nieruchomości podlegają ujawnieniu w rejestrze ewidencyjnym, a dokonanie zmiany jest możliwe w przypadku udokumentowania przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w ewidencji, a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów.

W ocenie Sądu wadliwie organy obu instancji określiły adresatów swoich rozstrzygnięć, nadto w postępowaniu nie zapewniły prawa do czynnego w nim udziału stronom toczącego się postępowania. Wedle art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z przepisu tego wynika, że o tym, czy dany podmiot jest stroną, decyduje "interes prawny". Przyjmuje się, że pojęcie "interes prawny", na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego, a przez "interes prawny" należy rozumieć "interes indywidualny, konkretny i sprawdzalny obiektywnie, którego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Interes prawny to zatem interes, którego podstawą mogą być wyłącznie przepisy materialnego prawa administracyjnego, a to z tego względu, że decyzja administracyjna jest władczą konkretyzacją prawa administracyjnego" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2007 r., I OSK 755/06, LEX nr 337023).

W sprawie tak pojmowany interes odnieść należy do przepisów prawa materialnego normujących prowadzenie oraz dokonywanie zmian w ewidencji gruntów. Zasadnicze znaczenie ma art. 22 Upgik, stanowiący w ustępie 1, że ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie, a osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51, są obowiązane zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian (...), przy czym na żądanie starosty osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51, zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków (ustęp 2 i 3 tegoż artykułu). Wyjaśnić należy, że art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy wskazuje tylko i wyłącznie na właścicieli, zaś art. 51 daje podstawę do wykazania – do czasu uregulowania tytułu własności – oprócz właściciela, także osobę władającego.

W § 10 ust. 1 pkt 2 Regib wskazano, że ewidencja obejmuje dane dotyczące właścicieli nieruchomości oraz, w myśl § 11 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia, również dane dotyczące użytkowników wieczystych gruntów, jednostek organizacyjnych sprawujących zarząd lub trwały zarząd nieruchomościami, państwowych osób prawnych, którym Skarb Państwa powierzył w stosunku do jego nieruchomości wykonywanie prawa własności lub innych praw rzeczowych, organów administracji publicznej, które gospodarują nieruchomościami wchodzącymi w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa oraz gminnych, powiatowych i wojewódzkich zasobów nieruchomości, użytkowników gruntów państwowych i samorządowych, jak również dane dotyczące osób i jednostek organizacyjnych, które władają gruntami na podstawie umów dzierżawy, zwanych dalej "dzierżawcami", zgłoszonych do ewidencji stosownie do art. 28 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (...). Jednocześnie w § 12 rozporządzenia wskazano, że prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których wyżej mowa, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie: 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych, 2) prawomocnych orzeczeń sądowych, 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, 4) ostatecznych decyzji administracyjnych, 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, 6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2. Dopełnieniem powyższych regulacji jest § 46 ust. 1 rozporządzenia stanowiący, że dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11.

W sprawie niesporne jest, że z wnioskiem o dokonanie zmian w operacie ewidencji gruntów wystąpiła Dyrektor Departamentu Geodezji i Gospodarki Mieniem działająca z upoważnienia Zarządu Województwa [...]. Większość z działek objętych źródłowym wnioskiem, jak wynika z wypisów z rejestru gruntów, należy do Województwa [...]. Podkreślić należy, że w myśl art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jednostki samorządu terytorialnego mają osobowość prawną. Województwo jest osobą prawną. Organami samorządu województwa są: sejmik województwa i zarząd województwa (art. 15 ustawy z 5 czerwca 1998 r. – o samorządzie województwa, Dz. U. Nr 142 z 2001 r., poz. 1590 ze zm.). Zarząd województwa jest organem wykonawczym województwa (art. 31 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa). Starosta [...] w podstawie prawnej swej decyzji wskazał m.in. na dyspozycję art. 104 k.p.a., wedle którego organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej (§ 1), decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji (§ 2). Wedle art. 107 § 1 k.p.a. decyzja powinna zawierać m.in. "oznaczenie strony lub stron". W myśl art. 109 § 1 k.p.a. decyzję doręcza się stronom na piśmie, zaś z art. 29 k.p.a. wynika, że stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne – również jednostki nie posiadające osobowości prawnej. W decyzji Starosty [...] orzekającego w sprawie w I instancji podano, iż rozpoznano wniosek "Zarządu Województwa [...] Departament Geodezji i Gospodarki Mieniem", w rozstrzygnięciu odmówiono wprowadzenia zmiany w operatach ewidencji gruntów i budynków poprzez wpisanie ZDW jako trwałego zarządcy nieruchomości stanowiących własność Województwa [...], zaś decyzję doręczono "Urzędowi Marszałkowskiemu Województwa [...]". Ten ostatni podmiot nie może mieć przymiotu strony, skoro pełni funkcje aparatu pomocniczego organów województwa. Stroną nie jest także ani zarząd województwa, ani tym bardziej jeden z departamentów urzędu marszałkowskiego. Stroną w tym postępowaniu niewątpliwie było Województwo [...] jako właściciel nieruchomości, objętych zakresem orzekania. Stroną był także ZDW, który miał być wedle wnioskodawcy wykazany w ewidencji gruntów, temu podmiotowi organ I instancji nie zapewnił jednak czynnego udziału w sprawie uchybiając obowiązkowi określonemu w art. 10 § 1 k.p.a. ZDW nie doręczono także decyzji organu I instancji, uchybiając obowiązkowi z art. 109 § 1 k.p.a. Decyzja organu I instancji wyrzeka w zakresie działek oznaczonych nr 82/1, 83/1 i 87/2, położone w obrębie [...]. W zakresie tych działek organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Z danych zawartych w aktach I instancji (wypisy z danych ewidencji gruntów), wynika, że działki te stanowią własność Skarbu Państwa, ponadto działka nr 82/1 jest użytkowana przez Gminę H., zaś działka nr 87/2 znajduje się w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego "Lasy Państwowe" Nadleśnictwo [...]. Żadnemu z tych podmiotów ani organ I instancji, ani organ odwoławczy nie zapewnił prawa do czynnego udziału w postępowaniu i nie doręczał wydanych decyzji. W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę treść § 10 i § 11 Regib, działanie takie było wadliwe.

Brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu skutkuje wadliwością procesową dającą podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy). Uchybieniem tym dotknięte było zarówno postępowanie przed Starostą [...], jak i postępowanie przez WINGiK. Z tych względów zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą należało uchylić, biorąc pod uwagę treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 135 Ppsa.

Dodatkowo Sąd zwraca uwagę organowi odwoławczemu, że wydał decyzję, której treść nie jest przewidziana dyspozycją art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., którego to przepisu zresztą nawet nie zacytowano w uzasadnieniu decyzji II instancji. W myśl cyt. przepisu organ odwoławczy wydaje decyzję, w której "uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji". W obecnym brzmieniu k.p.a. nie przewidziano dla organu odwoławczego możliwości uchylenia zaskarżonej decyzji organu I instancji i w tym zakresie umorzenia postępowania, a takie wyrzeczenie zawiera zaskarżona decyzja. Dodać należy, że 11 kwietnia 2010 r. wejdzie w życie nowelizacja kodeksu dokonana ustawą z 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 6 z 2011 r., poz. 18), która zmienia treść art. 138 k.p.a. Dopiero po wejściu w życie tej zmiany organ odwoławczy będzie mógł orzekać w ten sposób, że dopuszczalne będzie po rozpatrzeniu odwołania umorzenie postępowania przed organem I instancji w części, po uprzednim uchyleniu jego decyzji.

Organ I instancji ponownie orzekając w sprawie zapewni prawo do czynnego udziału wszystkim stronom postępowania, wyda stosowną decyzję, którą prawidłowo doręczy podmiotom, posiadającym taki status. Sąd nie opatrywał wyroku klauzulą ochrony tymczasowej z art. 152 Ppsa, uznając to, ze względu na treść zaskarżonej decyzji, za zbędne. O kosztach nie orzekano wobec braku takiego żądania zgłoszonego do momentu zamknięcia rozprawy.