Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 106/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6332 Należności  przedemerytalne
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Zatrudnienie
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Odrzucono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 170
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska Sędziowie Irena Kamińska (spr.) NSA Jacek Hyla Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział Wojewódzki w R. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Zakładem Ubezpieczeń Społecznych Oddział Wojewódzki w R. a Starostą Powiatu R. w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie załatwienia wniosku E. M. dotyczącego wypłaty odsetek od świadczenia przedemerytalnego postanawia: odrzucić wniosek


UZASADNIENIE

I OW 106/07

UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. wystąpił na podstawie art. 22 k.p.a. o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego zaistniałego pomiędzy wnioskodawcą, a Starostą Powiatu R. w sprawie wypłaty odsetek od kwoty 4.553,50 złotych wypłaconej przez Powiatowy Urząd Pracy tytułem wyrównania świadczenia przedemerytalnego należnego za okres od dnia 5 września 2002 r. do dnia 28 marca 2004 r.

W motywach tego wniosku wskazano, że E. M. wystąpił z pismem, w dniu 19 stycznia 2006 r., do Powiatowego Urzędu Pracy w R. o wypłatę odsetek ustawowych od kwoty 4.553,50 złotych czyli kwoty wyrównania świadczenia przedemerytalnego za okres od dnia 5 września 2002 r. do czasu utraty prawa do świadczenia przedemerytalnego czyli do dnia 28 marca 2004 r. Starosta decyzją z dnia 24 lutego 2006r. rozstrzygnął w tym przedmiocie i odmówił E. M. wypłaty odsetek. Decyzja ta została utrzymana w wyniku podjętej weryfikacji przez Wojewodę P..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na skutek złożonej do niego skargi, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji Starosty R. z dnia [...].

Starosta Powiatu R., pismem z dnia 2 sierpnia 2007 r., wniosek E. M. o wypłatę ustawowych odsetek od kwoty wypłaconego wyrównania świadczenia przedemerytalnego należnego za okres od dnia 5 września 2002 r. do dnia 28 marca 2004 r. przekazał Oddziałowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w R. celem załatwienia sprawy i wydania w tym przedmiocie decyzji. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w R. uznał, że nie jest właściwy do rozpatrzenia sprawy E. M. w przedmiocie wypłaty odsetek od świadczenia przedemerytalnego.

Stosownie do właściwych przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252 ze zm.) Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest organem właściwym do ustalenia uprawnień do świadczeń przedemerytalnych na podstawie przepisów tej ustawy od dnia 1 sierpnia 2004 r. Z tym dniem Zakład Ubezpieczeń Społecznych przejął od powiatowych urzędów pracy wypłatę zasiłków i świadczeń przedemerytalnych przyznanych przez starostę.

W rozpoznawanej sprawie, odnoszącej się do przyznania odsetek od świadczenia wypłaconego do dnia 28 marca 2004 r. na podstawie przepisów starej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w ocenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, właściwym organem do wydania rozstrzygnięcia jest starosta. W przypadku przyznania świadczenia starosta zobowiązany jest do jego wypłaty za okres do końca lipca 2004 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przejął jedynie kontynuację wypłaty począwszy od dnia 1 sierpnia 2004 r. Tryb tego postępowania wynika z treści art. 29 ust. 2 i 3 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, zgodnie z którym powiatowe urzędy pracy do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych ustalają i wypłacają świadczenia przedemerytalne na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Kompetencje Starosty do orzekania w sprawach świadczeń przedemerytalnych dotyczą wszelkich decyzji związanych z tym świadczeniem, także wydawania decyzji odnośnie uprawnienia do otrzymania odsetek za nieterminową ich wypłatę.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. podkreślił, że kompetencja powiatowego urzędu pracy do wydawania decyzji odnośnie świadczeń przedemerytalnych należnych bądź żądanych za okres wypadający przed dniem 1 sierpnia 2004 r. wynika również z art. 30 ust. 2 i 4 przedmiotowej ustawy. Powiatowe urzędy pracy ustalają uprawnienia do świadczeń przedemerytalnych za okres do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyjmuje jedynie dalszą wypłatę świadczeń już przyznanych. Ponadto, jak wskazał organ wnioskujący o rozstrzygnięcie sporu, odsetki od świadczenia są należnościami ubocznymi związanymi nierozłącznie z wypłatą samego świadczenia, a tym samym sprawa tych odsetek musi być rozpoznawana przez ten sam organ, który decydował o jego wypłacie. Stosownie do treści art.141 ust.1 ustawy zasiłki i świadczenia przedemerytalne przyznane na podstawie przepisów dotychczasowych są wypłacane i finansowane z Funduszu Pracy za okres do dnia przejęcia wypłaty przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, tj. za okres do dnia 31 lipca 2004 r.

W odpowiedzi na wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Powiatowy Urząd Pracy w R. wskazał, że w rozpoznawanej sprawie starosta uznał się za organ właściwy do załatwienia sprawy E. M.. Postępowanie w tym przedmiocie zostało przez Starostę wszczęte w dniu 27 stycznia 2006 r. i zakończone decyzją z dnia 24 lutego 2006 r. Rozstrzygnięcie to zostało następnie utrzymane w mocy przez Wojewodę P.. W dalszej kolejności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na skutek złożonej skargi w sprawie II SA/Rz 539/06 wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2007 r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody P. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty R. uznając, że zaistniały przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w sprawie wszczętej z wniosku E. M. o wypłatę odsetek orzekały organy niewłaściwe zarówno w I jak II instancji. W ten sposób, w przekonaniu Sądu, doszło do rażącego naruszenia prawa, stanowiącego podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., z uwagi na wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 3 kwietnia 2007 r. jednoznacznie stwierdził, że sprawa będąca przedmiotem skargi powinna być rozpoznawana w trybie ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych czyli przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Przedmiotowy wyrok uprawomocnił się z dniem 5 czerwca 2007 r. Na zakończenie Powiatowy Urząd Pracy w R. podkreślił, że stosownie do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Niemniej jednak na podstawie art. 170 powołanej ustawy wiąże on również, jako wyrok prawomocny, także inne sądy i organy państwowe.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Bezsporne w niniejszej jest, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2007 r. w sprawie sygnatura akt II SA/Rz 539/06 stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Urzędu Pracy w R. oraz Wojewody P. uznając, że organy te naruszyły przepisy o właściwości, a co za tym idzie, że zaistniała w rozpoznawanej sprawie przesłanka z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie organem właściwym do rozpoznania przedmiotowego wniosku E. M. jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Stosownie do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. W związku z tym, Starosta Powiatu R., zobligowany był przekazać niniejszą sprawę do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych w R..

Wprawdzie przepis ten nie ma zastosowania do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w R. oraz do Naczelnego Sądu Administracyjnego, jednakże są one związane prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na mocy art. 170 P.p.s.a. Stosownie do tej regulacji orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i Sąd, który je wydał, lecz również inne sądy, a więc i Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne organy, a więc i Zakład Ubezpieczeń Społecznych w R..

Prawomocne orzeczenie pociąga za sobą tę konsekwencję, iż nikt nie może negować faktu istnienia orzeczenia o określonej treści. W niniejszej sprawie treść wyroku jest bezpośrednio związana z uznaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie braku właściwości po stronie Starosty Powiatu R. do rozpoznania sprawy i wskazaniem jako organu właściwego -Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Nie można więc "oderwać" treści przedmiotowego wyroku od dokonanej przez ten Sąd oceny prawnej właściwości organów.

W związku z tym, Zakład Ubezpieczeń Społecznych w R. musi brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia Sądu, a co za tym idzie w takiej sytuacji niedopuszczalnym jest wystąpienie do sądu ze sporem kompetencyjnym, ponieważ kwestia właściwości organu została już rozstrzygnięta powołanym prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.

Z tych też względów uznając wniosek za niedopuszczalny, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 64 § 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.