Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2051/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1, art. 40 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1998 nr 144 poz 930
law: Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2008 r. sprawy ze skargi D.U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie ustalenia wysokości karty podatkowej za 2005 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] września 2006 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz D.U. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 220 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn.zm.) - dalej powoływanej jako "Ordynacja podatkowa", Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] września 2006 r. wydaną w stosunku do D. U., stwierdzającą wygaśniecie decyzji w sprawie ustalenia wysokości karty podatkowej na 2005 rok.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny.

W toku postępowania kontrolnego przeprowadzonego u Skarżącego D. U. stwierdzono, że w 2005 r. osiągnął on przychody z tytułu wynajmu 8 pokoi gościnnych dla grup turystycznych i młodzieży szkolnej, co potwierdziły rachunki i dokumenty KP wystawione dnia 15 kwietnia 2005 r., 6 maja 2005 r. oraz 12 maja 2005 r. Skarżący wyjaśnił, że prowadził wynajem na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14 poz. 176 ze zm.) – dalej "u.p.d.o.f." jako osobne źródło przychodu dla którego w dniu 19 stycznia 2005 r. wybrał ryczałt ewidencjonowany jako formę opodatkowania. Jako dowód powołał oświadczenie złożone w Urzędzie Skarbowym w L. o wyborze ryczałtu ewidencjonowanego.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. stwierdził, że w przypadku gdy podatnik poda we wniosku o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej dane niezgodne ze stanem faktycznym, organ podatkowy wydaje decyzję o wygaśnięciu decyzji ustalającej wysokość karty podatkowej. Stwierdzając zatem niezgodność danych zawartych we wniosku skarżącego z dnia 19 maja 2005 r. o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej ze stanem rzeczywistym organ podatkowy pierwszej instancji, stwierdził na podstawie art. 40 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930 z późn. zm.) – dalej "z.p.d.o.f.", wygaśniecie decyzji ustalającej wysokość karty za 2005 r.

W odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego skarżący wskazał, że złożony przez niego wniosek o opodatkowanie w formie karty podatkowej był zgodny ze stanem faktycznym. Skarżący wyjaśnił, że wniosek o zmianę formy opodatkowania złożył wówczas, kiedy dowiedział się o takiej możliwości, natomiast wcześniej, do dnia 20 maja 2005 r. prowadził wynajem na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. jako odrębne źródło przychodu dla którego wybrał opodatkowanie ryczałtem, o czym poinformował pracowników Urzędu Skarbowego przy składaniu wniosku o zastosowanie karty podatkowej.

Dyrektor Izby Skarbowej w W., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji i wskazał, że na dzień składania wniosku przez skarżącego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. nie miał podstaw prawnych by nie przyznać mu możliwości opodatkowania w formie karty podatkowej. W toku postępowania kontrolnego ustalono jednakże, że skarżący przed dniem 20 maja 2005 r. osiągnął przychody z tytułu wynajmu dla grup turystycznych i młodzieży szkolnej co, w ocenie organu oznaczało, że we wniosku nie podał on prawdziwych informacji. Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazał, że skarżący nie przedłożył dowodów ani umów na potwierdzenie, że wcześniejszy wynajem prowadzony był na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego. W ocenie organu, z materiałów znajdujących się w aktach sprawy wynikało, że Skarżący świadczył usługi hotelarskie dla zorganizowanych grup, z którymi nie zawierał umów najmu w świetle Kodeksu cywilnego. Wykonywał w ten sposób działalność gospodarczą w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. już od dnia 1 kwietnia 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że organ I instancji wyczerpująco ustalił wszelkie okoliczności faktyczne sprawy, a zebrane dowody wskazywały, że skarżący nie powiadomił o prowadzonej działalności organu podatkowego we wniosku z dnia 19 maja 2005 r., czym naruszył przepis art. 40 ust. 1 pkt 1 z.p.d.o.f.

W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu. Podkreślił, że rachunki oraz dokumenty KP wystawiane przed dniem 20 maja 2005 r. dotyczyły prowadzonej przez niego działalności w zakresie najmu opodatkowanego w formie ryczałtu, o czym informował Urząd Skarbowy przedkładając stosowne dokumenty. Jednocześnie skarżący wskazał, że umów najmu nie zawierał w formie pisemnej. Podkreślił, że zgodnie z art. 29 z.p.d.o.f. po wydaniu decyzji o zastosowaniu karty podatkowej, rozpoczął prowadzenie działalności agroturystycznej i takiej działalności dotyczyły wystawiane przez niego dalsze rachunki. Skarżący wskazał, że składając wniosek o opodatkowanie w formie karty podatkowej kierował się informacjami przekazanymi w trakcie szkolenia odbytego w Mazowieckim Ośrodku Doradztwa Rolniczego i jako zwykły obywatel był przekonany o poprawności swojego działania, w czym dodatkowo utwierdzały go postawy urzędników. Skarżący powołał przy tym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nakazujące organom administracji respektować słuszny interes obywateli oraz udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek oraz prowadzić postępowanie w sposób pogłębiający zaufanie do organów Państwa. Wyjaśnił, że nigdy nie zamierzał ani nie zamierza uchylać się od płacenia podatków.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu, stosownie do art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), podlega zgodność zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.),- zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i prawa procesowego. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).

Sąd, w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, badając zaskarżoną decyzję po zapoznaniu się z ze stanem faktycznym sprawy stwierdza, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu. Wydana bowiem została z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy jak również z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Przechodząc do opisania motywów rozstrzygnięcia sprawy należy poczynić kilka uwag natury ogólnej.

Karta podatkowa jest szczególną, uprzywilejowaną formą opodatkowania dochodów niektórych drobnych podatników świadczących przede wszystkim usługi na rzecz ludności. Konstrukcja prawna płatności w formie karty podatkowej polega na tym, że nie ustala się tutaj ani podstawy opodatkowania, ani nie występuje stawka podatkowa. Wysokość świadczenia podatkowego wynika z treści przepisów prawa podatkowego i jest znana podatnikowi z góry, przed rozpoczęciem działalności podlegającej opodatkowaniu. W wypadku opłaty za kartę podatkową rzeczywiste wyniki gospodarowania ( a więc faktyczne kształtowanie się podstawy opodatkowania dochodu ) są bez znaczenia. Ten system ustalania zobowiązania powoduje również, iż podatnicy opłacający podatek w formie karty podatkowej zwolnieni są od obowiązku prowadzenia ksiąg podatkowych i składania zeznań podatkowych, deklaracji o dochodzie oraz wpłacania miesięcznych zaliczek na poczet podatku dochodowego.

Korzystając z powyższych udogodnień, podatnik podatku w formie karty podatkowej ma określone obowiązki wobec urzędu skarbowego, których musi bezwzględnie dotrzymywać, jeżeli chce korzystać z tej formy opodatkowania swej działalności.

Zgodnie z art. 29 ustawy z.p.d.o.f., wniosek o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej podatnik składa właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego, nie później niż do 20 stycznia roku podatkowego, a jeżeli podatnik rozpoczyna działalność w trakcie roku podatkowego – przed rozpoczęciem działalności. W przypadku, gdy podatnik poda we wniosku o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej dane niezgodne ze stanem faktycznym, powodując nieuzasadnione zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej – naczelnik urzędu skarbowego obowiązany jest stwierdzić wygaśnięcie decyzji ustalającej wysokość podatku w formie karty podatkowej na dany rok.

Zgodnie z art. 258 § 2 Ordynacji podatkowej stwierdzenie wygaśnięcia decyzji następuje w drodze decyzji w postępowaniu podatkowym, poprzedzającym wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie. Naczelnik urzędu skarbowego bada zaistnienie ustawowych przesłanek wygaśnięcia.

Zgodnie z art. 40 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, ustawowymi przesłankami wygaśnięcia decyzji ustalającej wysokość karty podatkowej są:

1) podanie we wniosku o opodatkowanie w formie karty podatkowej takich danych niezgodnych ze stanem faktycznym, które powodują niezgodne z prawem opodatkowanie w tej formie, bądź zaniżenie wymiaru podatku,

2) nieprawdziwe lub nierzetelne prowadzenie ewidencji zatrudnienia, jeżeli stan zatrudnienia okazuje się wyższy niż zgłoszony,

3) nie zawiadomienie naczelnika urzędu skarbowego w terminie, o którym mowa w art. 36 ust. 7, o zmianach powodujących utratę warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej albo mających wpływ na podwyższenie wysokości podatku dochodowego w formie karty podatkowej, bądź w zawiadomieniu poda dane w tym zakresie niezgodne ze stanem faktycznym, lub

4) poda w rachunku lub fakturze stwierdzających sprzedaż wyrobu, towaru lub wykonanie usługi, dane istotnie niezgodne z ze stanem faktycznym.

W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wynikających z art. 40 ust.1 z.p.d.o.f., która uzasadniałaby stwierdzenie wygaśnięcia decyzji opodatkowania w formie karty podatkowej. Nie jest prawdą, iż Skarżący podał we wniosku nieprawdziwe dane. Organ pierwszej instancji posiadał z urzędu wiedzę na temat tego, iż Skarżący prowadził okazjonalnie wynajem pokoi dla grup turystycznych i wycieczek szkolnych albowiem w dniu 19 stycznia 2005 r. złożył w Urzędzie Skarbowym w L. oświadczenie o wyborze opodatkowania tych usług w formie zryczałtowanej.

( dowód – oświadczenie skarżącego znajdujące się na karcie 25 akt administracyjnych ).

Organ odwoławczy, który powinien zbadać ponownie całą sprawę nie odniósł się do tego dokumentu pominął podnoszone przez Skarżącego okoliczności i poprzestał na powtórzeniu argumentów organu pierwszej instancji.

W stanie faktycznym i prawnym, jaki miał miejsce w rozpatrywanej sprawie, organy nie powinny wydać Skarżącemu karty podatkowej z uwagi na treść art. 29 ust. 1 ustawy z.p.d.o.f. W dniu 20 maja 2005 r. nie rozpoczął on bowiem działalności podatkowej w trakcie roku podatkowego lecz prowadził ją we wcześniejszych miesiącach, o czym organ podatkowy doskonale wiedział na skutek złożonego przez Skarżącego oświadczenia o wyborze formy opodatkowania prowadzonej przez niego działalności. Tak więc, wydanie decyzji o wygaśnięciu karty podatkowej z powołaniem się na przesłankę zawartą w art. 40 ust. 1 pkt 1) powołanej wyżej ustawy, nie miało uzasadnionych podstaw prawnych. Zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. i poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] września 2006 r. jako naruszające przepisy prawa materialnego tj. art. 40 ust. 1 pkt 1) ww. ustawy musiały zostać uchylone. Niezależnie od naruszenia przepisów prawa materialnego, Sąd stwierdza, iż organy obu instancji naruszyły także szereg przepisów postępowania , które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Naruszyły bowiem art. 121 Ordynacji podatkowej, który stanowi, iż organy powinny prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, oraz art. 122 Ordynacji podatkowej, która jest naczelną zasadą postępowania podatkowego. Ma bowiem kapitalny wpływ na ukształtowanie całego postępowania. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 kwietnia 2000 r. w sprawie o sygn. Akt I SA/Lu 1608/98, niepubl. podkreślił: " Organ podatkowy narusza prawo nie tylko w wypadku wadliwej oceny prawnej stanu faktycznego, wadliwego zastosowania prawa, ale i w równym stopniu wtedy, gdy prawidłowo zastosuje prawo do wadliwie ustalonego stanu faktycznego. Niezgodne z prawdą ustalenie stanu faktycznego prowadzi w postępowaniu do naruszenia prawa."

Należy też przyznać rację skarżącemu, iż organy podatkowe mają obowiązek czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie ponosiły szkody z tytułu nieznajomości prawa i w tym celu winny udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) p.p.s.a orzekł jak w sentencji. O kosztach Sad orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. a na podstawie art. 152 p.p.s.a. stwierdził, iż uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości.