Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 22/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2014-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 -3, art. 7 ust.1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: art. 6 , art. 7, art. 10 ar. 1, art. 77 par.1, art. 81
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art.58
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kantecka, Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Pierechod, Sędzia WSA Tadeusz Piskozub (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Milena Małyszko, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 20 lutego 2014 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa /ARiMR/, po rozpatrzeniu odwołania A. M., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR przyznającej A. M. płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na 2012 rok.

Z akt sprawy i uzasadnienia decyzji odwoławczej wynika, co następuje:

Kierownik "[...]" Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia "[...]", wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy, przyznał A. M. płatności na rok 2012 w łącznej wysokości 25185,54 zł, w tym:

1. jednolitą płatność obszarową (JPO) w wysokości 21 478,64 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 5329,40 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości,

2. uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) w wysokości 3 706,90 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 836,21 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości, zastosowaną modulację płatności.

Wniosek o przyznanie płatności na rok 2012 złożony został przez A. M. w dniu 15 maja 2012 roku. W ww. dokumencie strona ubiegała się o przyznanie płatności JPO do działek rolnych o łącznej powierzchni 40,26 ha i płatności UPO do działek rolnych oznaczonych o łącznej powierzchni 22,20 ha, położonych na działkach ewidencyjnych w woj. "[...]", powiat "[...]", gm."[...]", nr "[...]’, "[...]", "[...]’, "[...]", "[...]", "[...]" obręb "[...]", nr "[...]","[...]","[...]","[...]","[...]","[...]" obręb "[...]’. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu wyniosła w ramach JPO - 36,62 ha i w ramach UPO - 21,45 ha.

Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16). Dodatkowo powołano się na treść art. 7 ust. 1 a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, który to przepis stanowi, że jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Przy ustalaniu tej powierzchni, zgodnie z art. 26 ust. 1 i art. 34 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, uwzględniono również wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach 28.03.2013 r. oraz 19.04.2013 r. Stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha uprawy w 2012 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2012 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2012 r. (Dz. U. z 2012, poz. 1308) i wyniosła 732,06 zł.

Procentowe przedeklarowanie w ramach JPO wyniosło 9,9399% (3,64 ha). Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 58 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, zgodnie z którym jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, lecz nie więcej niż 20% powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę, początkowa kwota jednolitej płatności obszarowej (26808,04 zł) została pomniejszona o kwotę w wysokości 5329,40 zł, czyli kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną, wyniosła 21 478,64 zł.

W ramach płatności UPO organ I instancji wskazał, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok wynosiła 22,20 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu wynosiła 21,45 ha. Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego działki rolne deklarowane do płatności uzupełniających muszą być położone na działkach rolnych, do których przyznano jednolitą płatność obszarową. Z tego też względu powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16, ze zm.). Zgodnie z art. 7 ust. 1a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, uzupełniająca płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Przy ustalaniu tej powierzchni, zgodnie z art. 26 ust. 1 i art. 34 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, uwzględniono również wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu.

Zgodnie zaś z art. 57 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowana) we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. Mając na uwadze powyższe uzupełniająca płatność obszarowa została przyznana do powierzchni stwierdzonej.

Organ wskazał, że stawka uzupełniającej płatności podstawowej do 1 ha uprawy w 2012 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2012 r. w sprawie stawek płatności uzupełniających za 2012 r. (Dz. U. z 2012, poz.1309) i wyniosła 211,80 zł. Początkowa kwota uzupełniającej płatności podstawowej wyniosła 4543,11 zł. Kwota ta została pomniejszona ze względu na różnicę pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną.

Następnie organ podal, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną działek rolnych kwalifikowaną a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu wyniosła 3,4965% (0,75 ha). W związku z powyższym, początkowa kwota płatności została pomniejszona o kwotę w wysokości 317,70 zł, czyli kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną.

Ponadto organ zastosował zmniejszenia, zgodnie z art. 1 ust. 4 decyzji wykonawczej Komisji z dnia 24 lipca 2012 r. zatwierdzającej przyznanie krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich w Polsce za rok 2012. Zgodnie z ww. przepisem, w przypadku, gdy całkowita kwota płatności bezpośrednich, które mają być przyznane rolnikowi na mocy rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, w tym wszystkich krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich przekracza 5 tys. euro, kwota krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich, które mają być przyznane temu rolnikowi zostaje pomniejszona o kwotę równą 10% całkowitej kwoty przekraczającej 5 tys. euro. W przypadku zaś, gdy łączna kwota płatności bezpośredniej, wsparcia specjalnego, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej i płatności do pomidorów, która ma być przyznana rolnikowi za dany rok, jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 300 000 euro przeliczonej na złote według kursu przeliczoną na złote według kursu ustalonego zgodnie z art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1913/2006, płatność uzupełniająca podlega dodatkowemu zmniejszeniu o kwotę odpowiadającą 4% nadwyżki płatności uzupełniającej ponad kwotę stanowiącą równowartość 300 000 euro.

Mając na uwadze, że łączna kwota przyznanych płatności bezpośredniej, wsparcia specjalnego, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej i płatności do pomidorów po zastosowaniu ewentualnych obniżek z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości wyniosła 25704,05 zł, co przy kursie wymiany euro 4,1038 zł stanowiło kwotę 6 263,48 euro, organ do kwoty stanowiącej nadwyżkę w wysokości 1 263,48 euro zastosował 10% zmniejszenie płatności uzupełniających. Całkowita kwota zmniejszenia płatności uzupełniających wyniosła 126,35 euro, z czego proporcjonalna kwota zmniejszenia przypadająca dla płatności uzupełniającej do powierzchni upraw innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa) wyniosła 518,51 złotych, co stanowiło 126,35 euro. O kwotę tą została pomniejszona kwota uzupełniającej płatności podstawowej. Kwota przyznanej uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wyniosła 3 706,90 zł.

Ponadto organ I instancji podał, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z dnia 02 grudnia 2009 roku, ze zm.), określający okoliczności uzasadniające odstąpienie od zastosowania obniżek i wyłączeń.

W odwołaniu od decyzji, strona nie zgodziła się z pomniejszeniem płatności o kwotę przypadającą na podwójną stwierdzoną różnicę między powierzchnią deklarowaną a przyjętą w decyzji przez organ I instancji tj. stwierdzoną podczas kontroli na miejscu w przypadku działki rolnej D i F. wnioskodawca wskazał, że w związku z nawałem prac inwestycyjnych w jego gospodarstwie i prac polowych nie był w stanie do tej pory przygotować pomiarów tych działek sporządzonych przez geodetę. Poinformował również, że zlecił uprawnionemu geodecie wykonanie pomiarów jego gruntów, których wyniki dostarczy do ARiMR niezwłocznie po ich otrzymaniu.

Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Za prawidłowe uznał przy tym, dokonane przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR ustalenia stanu faktycznego i zastosowanie przepisów prawnych.

Organ odwoławczy podkreślił, że warunki do przyznania płatności obszarowej na rok 2012 określone zostały w art. 7 ust. ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 roku, Poz. 1164), który to przepis prawa krajowego stanowi, że: rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/200.

W dniach 28 marca - 19 kwietnia w gospodarstwie strony została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni metodą inspekcji terenowej, po której powstał raport z czynności kontrolnych nr dokumentu "[...]", podczas której stwierdzono nieprawidłowości dotyczące powierzchni zadeklarowanej do JPO i UPO.

W przypadku jednolitej płatności obszarowej powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu i kontroli administracyjnej wniosku wyniosła 36,62 ha przy deklaracji 40,26 ha. W związku z powyższym oraz mając na uwadze treść art. 58 akapit pierwszy ww. rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku, należało przyznać płatność JPO do powierzchni stwierdzonej, pomniejszając o kwotę przypadającą na podwójną stwierdzoną różnicę. Organ II instancji potwierdził przy tym, prawidłowość przedstawionych w zaskarżonej decyzji I instancji wyliczeń dotyczących wysokości: procentowej różnicy między powierzchnią deklarowaną a ustaloną, sankcji powierzchniowych w ramach JPO oraz przyznanej płatności JPO.

Również w przypadku płatności UPO należało przyznać pomoc do powierzchni stwierdzonej podczas kontroli administracyjnej wniosku przy uwzględnieniu wyników z kontroli na miejscu i modulacji. Za prawidłowe organ uznał przy tym wyliczenie przyznanej wysokości płatności przedstawione w decyzji organu I instancji.

Zdaniem organu odwoławczego, po stronie organu administracji istniał obowiązek przyznania płatności w pomniejszonej wysokości w oparciu o bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa. Przepisy dotyczące przedmiotowych płatności w ogólności skonstruowane są w sposób rygorystyczny i dyscyplinujący strony do zachowania szczególnej ostrożności przy formułowaniu wniosków o płatności.

Kontrola przeprowadzona u strony odbyła się na podstawie indywidualnych upoważnień wystawionych dla kontrolerów. Uwagi do powierzchni ustalonej w oparciu o wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu strona wniosła w odwołaniu od przedmiotowej decyzji (dotyczy działki rolnej D i F).

W związku z odwołaniem strony, organ zwrócił sie pismem z dnia 26 września 2013 r. do Kierownika Biura Kontroli na Miejscu "[...]" Oddziału Regionalnego ARiMR z prośbą o weryfikację wyników kontroli przeprowadzonej w jego gospodarstwie. W odpowiedzi z 28 października 2013 r. wskazano, że odnośnie wyników kontroli działek rolnych F/FI położonych na działce ewidencyjnej nr "[...]" w obrębie D., inspektorzy stwierdzili powierzchnię 7,19 ha przy deklarowanej 7,94 ha, otrzymany niedobór powierzchni związany byl z występowaniem w obrębie działek rolnych elementów krajobrazu niekwalifikujących się do przyznania płatności, są to zakrzaczenia, zadrzewienia oraz obszary trwale znajdujące się pod wodą, udokumentowane przez fotografie nr 65, 66, 68, 69, 70, 71.

Działka rolna D deklarowana na działkach ewidencyjnych nr "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", w obrębie L. otrzymała w wyniku pomiaru powierzchnię stwierdzoną 14,89 ha przy deklarowanej 17,78 ha. Podczas kontroli inspektorzy terenowi stwierdzili liczne obszary po przeprowadzonej wycince drzew w postaci karp i resztek zakrzaczeń, widocznych na fotografiach o numerach 17 oraz od nr 19 do 25, 29, 32, 35, 38, 46, 100, 101 oraz od nr 103 do 125, 129, wyłączony z pomiaru teren nie kwalifikował się do przyznania płatności bezpośrednich objętych sprawą obszarową z roku gospodarczego 2012.

Podsumowując, przedmiotowy raport z czynności kontrolnych w zakresie kalifikowalności powierzchni uznano za sporządzony prawidłowo, stwierdzone niezgodności powierzchniowe wynikały z błędnej deklaracji producenta rolnego, nieuwzględniającej elementów niekwalifikujących się do płatności w postaci zakrzaczeń, zadrzewień i obszarów noszących ślady powiększania powierzchni użytkowanej rolniczo poprzez prowadzone prace o charakterze gospodarki leśnej, tj. wycinkę drzew i krzewów, czyszczenia i karczowanie.

W toku postępowania odwoławczego strona w piśmie z dnia 10 września 2013 r. poinformowała, iż wykonane przez uprawnionego geodetę pomiary nieznacznie różnią się od pomiarów wykonanych przez kontrolerów ARiMR, wobec czego odstąpił od zarzutów dotyczących wyników z kontroli na miejscu. Rolnik nadmienił, iż w oparciu o ponowne pomiary sporządzone przez uprawnionego geodetę wyjaśnił błąd pierwotnie wykonywanych na jego rzecz pomiarów. Wskazał, że w skład jego działki rolnej wchodzą wydzielone geodezyjnie drogi nieuprawnione do płatności (działki nr "[...]", "[...]" i droga wzdłuż południowego skraju działki rolnej). Nadmienił, że drogi te faktycznie są łąkami i istnieją jedynie na mapach. Wykonywane wcześniej na jego rzecz pomiary nie uwzględniały odliczeń z tego tytułu lecz stanowiły pomiar działki rolnej po jej granicach zewnętrznych oraz uwzględniały jedynie wyłączenia. Producent rolny oświadczył, że do czasu wykonania ponownych pomiarów w dniu 29 sierpnia 2013 r. nie miał wiedzy, że w granicach jego działek ewidencyjnych znajduje się mniej uprawnionej do płatności powierzchni. Podał, że nie wiedział, iż drogi faktycznie użytkowane (nie wydzielone w terenie) nie mogą być objęte płatnościami. Wnioskodawca podkreślił, iż deklarował powierzchnię działki rolnej w najlepszym stanie swojej wiedzy i nigdy nie zamierzał podawać powierzchni większej niż faktycznie użytkowana rolniczo. Odwołujący się podał, iż w związku z zaistniałym błędem wniósł o uwzględnienie jego wyjaśnień i wydanie decyzji z zastosowaniem zmniejszenia płatności do jego działki rolnej (do powierzchni stwierdzonej) lecz bez zastosowania sankcji. Do pisma rolnik załączył szkic pomiaru działek z 29 sierpnia 2013 r.

Nawiązując do powyższego organ odwoławczy zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie dotyczącej przyznania stronie wnioskowanych płatności na rok 2012 nie ma zastosowania art. 73 ww. rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku, albowiem brak było podstaw w tym zakresie.

Organ odwoławczy wskazał, iż płatnościami objęto powierzchnię gruntów deklarowanych we wniosku i stwierdzoną podczas kontroli na miejscu jako użytkowaną rolniczo. Po stronie organu administracji istniał obowiązek przyznania płatności w pomniejszonej wysokości w oparciu o bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa. Zatem żądanie strony zawarte w piśmie z 10 września 2013 r. co do przyznania płatności do powierzchni stwierdzonej podczas kontroli na miejscu bez stosowania pomniejszenia płatności o kwotę przypadającą na podwójną stwierdzoną różnicę, nie mogło zostać uwzględnione.

W złożonej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego i o zwrot kosztów.

W uzasadnieniu skargi wskazała, że dopiero w oparciu o wykonane pomiary uprawnionego geodety wyjaśniła błąd w pierwotnie wykonywanych pomiarach polegający na nie wykluczeniu powierzchni nieuprawnionej do płatności, które były w były drogami. Skarżący wniósł o uwzględnienie wyjaśnień i nie naliczanie sankcji.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji odwoławczej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu jako niezasadna.

W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. z 2002 roku nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwie zinterpretował, zastosował oraz czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione.

W konsekwencji powyższej kontroli sąd uchyla zaskarżoną decyzję jedynie w sytuacji, gdy jej wydanie nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.) zwanej dalej ppsa. Sąd rozpoznając sprawę, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi i powołaną podstawą prawną.

W rozpoznawanej sprawie sądowa kontrola sprowadzała się w pierwszej kolejności do przesądzenia o zasadności zastosowanych pomniejszeń płatności na 2012 roku, na podstawie wyników kontroli na miejscu.

W tym zakresie w pierwszej kolejności należy odnieść się do przepisów art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2012 roku, nr 170, poz.1051 ze zm.). Przepis art. 7 ust. 1 ustawy określa warunki jakie musi spełniać rolnik, aby otrzymać jednolitą płatność obszarową. Przepis art. 7 ust. 2 ustawy stanowi natomiast, że rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej (JPO) przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw wskazanych roślin położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie JPO.

Jak wynika z niekwestionowanego w tym zakresie stanu faktycznego sprawy, w przypadku jednolitej płatności obszarowej powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu i kontroli administracyjnej wniosku wyniosła 36,62 ha przy deklaracji 40,26 ha. W związku z powyższym oraz mając na uwadze treść art. 58 akapit pierwszy ww. rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku, zasadnie organ przyznał płatność JPO do powierzchni stwierdzonej, pomniejszając o kwotę przypadającą na podwójną stwierdzoną różnicę.

Również w przypadku płatności uzupełniającej płatności obszarowej słusznie przyznano pomoc do powierzchni stwierdzonej podczas kontroli administracyjnej wniosku, w zmniejszonej wysokości przy uwzględnieniu wyników z kontroli na miejscu i modulacji. Dokładne wyliczenie przyznanej wysokości wspomnianej płatności, wyniosło 0,75 ha, stanowiąc 3,45% przedeklarowanej różnicy powierzchni.

Należy także zaznaczyć, że w myśl art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Zgodnie zaś z art. 3 ust. 2 ustawy, w postępowaniu w sprawach dotyczących m.in. płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej oraz płatności cukrowej organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności,

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy,

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania,

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3 w/w ustawy).

Pierwsza zasada określona w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy jest powtórzeniem zasady praworządności wymienionej w art. 6 k.p.a., druga zasada - określona w art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy - stanowi odejście od zasady prawdy obiektywnej wymienionej w art. 7 k.p.a.. Organy ARiMR zostały zobowiązane do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w miejsce wynikającego z Kodeksu postępowania administracyjnego obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Ta zmiana zasad i reguł postępowania wyraźnie wskazuje, że zadania organu prowadzącego postępowanie w zakresie obowiązku zgromadzenia, zebrania materiału dowodowego zostały ograniczone w stosunku do ogólnych reguł.

Ogólne zasady postępowania uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego nie regulują problematyki dotyczącej rozłożenia ciężaru dowodu. Ustawa o płatnościach nałożyła na strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu obowiązek przedstawienia dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, zaś ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne ( art. 3 ust. 3). Wprowadzona do postępowań administracyjnych zasada rozłożenia ciężaru dowodu zmieniła dotychczasowe zasady i reguły postępowania administracyjnego. Konsekwencją tej zasady jest konieczność wzmożenia aktywności stron, bowiem postępowanie w sprawach płatności zostało oparte na dowodach, które będzie przedstawiała strona. Organ nie ma obowiązku, tak jak w k.p.a., podejmować z urzędu wszelkich środków dowodowych niezbędnych do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań określona w art. 10 § 1 k.p.a., w ustawie o płatnościach również została wyraźnie ograniczona. W art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy o płatnościach określono, iż organ prowadzący postępowanie zapewnia stronom na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania, przy czym nie stosuje się art. 81 kpa ( wyłączono stosowanie tzw. domniemania faktycznego). Tym samym organ został zwolniony z obowiązku zapewnienia stronie, która nie składa takiego żądania, czynnego udziału w sprawie, w tym możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego. Wyjaśnił bowiem wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności oraz nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów wydał decyzję w sprawie przyznania Skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012.

Nie znajdują również potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym (także z czynności przeprowadzonych w trakcie postępowania administracyjnego) twierdzenia sformułowane w skardze, iż to strona nie z własnej winy przedeklarowała wniosek o przyznanie płatnośći "jpo" i "upo" za 2012 rok.

W ocenie Sądu, w sprawie nie ma podstaw do zastosowania wyjątków od wyłączeń i obniżeń. Skarżący zgłosił do płatności w roku 2012 działki o powierzchni większej niż uprawniona. W niniejszej sprawie przedmiotowy wniosek nie był zatem złożony poprawnie pod względem faktycznym, a wnioskodawca nie wykazał w toku postępowania, iż nie jest winny nieprawidłowości. Zdaniem Sądu w sprawie można mówić o niedbalstwie wnioskodawcy. Producent rolny, składając wniosek o płatności bezpośrednie, winien wskazać w nim stan faktyczny użytkowanych rolniczo przez siebie gruntów - zarówno odnośnie powierzchni upraw, jak i ich rodzaju.

Natomiast w uzasadnieniu decyzji odwoławczej wskazano fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Powyższe reguły, w ocenie składu orzekającego, zostały zatem zachowane w rozpoznawanej sprawie. Zgodzić się należy z organem, iż przymiot wiarygodności posiadają dowody stanowiące wynik kontroli na miejscu. Przeprowadzona kontrola wykazała bowiem, że otrzymany niedobór powierzchni związany był z występowaniem w obrębie działek rolnych elementów krajobrazu niekwalifikujących się do przyznania płatności takich jak m.in. zaskrzeczenia, zadrzewienia, obszary trale znajdujące się pod wodą czy też obszary noszące ślady powiększania powierzchni użytkowanej rolniczo poprzez prowadzone prace o charakterze gospodarki leśnej, tj. wycinkę drzew i krzewów czy też karczowanie.

W konsekwencji powyższego uznać należało, że uzasadniona było przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012, w pomniejszonej wysokości, wobec zawyżenia we wniosku o płatność na 2012 rok. powierzchni działek rolnych.

Wobec nie dostrzeżenia przez Sąd wydania weryfikowanej decyzji z naruszeniem prawa mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik niniejszej sprawy, skarga podlegała oddaleniu zgodnie z dyspozycją art. 151 ppsa.