Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 834/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 16a;
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 32
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2015 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy C. z dnia[...] lipca 2013 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej także: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] września 2013 r. znak [...], po rozpoznaniu odwołania S. K. (dalej także: "skarżący") od decyzji z dnia [...] lipca 2013 r., Nr [...] wydanej z upoważnienia Wójta Gminy C. przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. (dalej także: "organ I instancji") odmawiającej przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad żoną B. K., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] czerwca 2013 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad żoną B. K., załączając m.in. orzeczenie o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w L. z dnia [...] sierpnia 2009 r. Nr [...] stwierdzające, że żona skarżącego została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności od dnia [...] sierpnia 2009 r., orzeczenie wydano na stałe, zaś daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić. Z orzeczenia wynika, że istnieje konieczność stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. organ I instancji działając na podstawie art. 104

i art. 130 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: "k.p.a.") oraz art. 2 pkt 2, art 3 pkt 9 i pkt 11, art. 16a, art. 20, art. 23, art. 24 ust. 1, art. 25 ust. 1, art. 26 ust. 1, art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U.

z 2006r. Nr 139 poz. 992 ze zm.) odmówił przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad żoną B. K. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiła okoliczność, iż skarżący, ubiegający się o specjalny zasiłek opiekuńczy nie zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, bowiem był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy od dnia [...] stycznia 2010 r. do dnia [...] marca 2012 r. Ponadto do dnia [...] września 2008 r. skarżący był zatrudniony na podstawie umowy o pracę, a stosunek pracy ustał

z upływem czasu, na który umowa była zawarta.

We wniesionym odwołaniu skarżący podniósł, iż organ w zaskarżonej decyzji błędnie interpretuje pojęcie "braku rezygnacji z zatrudnienia" oraz w zasadzie jedynie

z faktu upływu czasu wyprowadza wniosek o niespełnienie spornego warunku, co stoi

w sprzeczności z podstawowymi metodami wykładni prawa, komunikatami Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej i orzecznictwem sądowym. Skarżący wskazał, iż do wejścia w życie nowelizacji przepisów o świadczeniach rodzinnych był osobą uprawnioną do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego i na potrzeby wypełnienia warunków kwalifikujących go do otrzymania powyższego świadczenia w dniu [...] marca 2012 r. wyrejestrował się z powiatowego urzędu pracy, a zatem rezygnacja z zatrudnienia nastąpiła w celu podjęcia opieki nad żoną. Skarżący przytoczył stanowisko Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, które ukazało się w jednej z publikacji, iż "Istotne jest, że żaden przepis ustawy o świadczeniach rodzinnych nie zawiera ograniczenia, że faktyczna rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej związana

z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, ma nastąpić dopiero po 30 czerwca 2013 r. Równie dobrze osoba ubiegająca się o specjalny zasiłek opiekuńczy może wykazać, że zakończenie jej aktywności zawodowej związane

z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny miało miejsce przed tą datą. Decydujące jest, aby faktyczna rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej miała miejsce i aby była ona spowodowana koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną". Skarżący podał, że powyższe stanowisko nakazuje wszechstronną analizę sytuacji wnioskodawcy pod kątem spełnienia warunku rezygnacji z zatrudnienia, a jego sytuacja życiowa czyni zadość warunkom uprawniającym do otrzymania wnioskowanego świadczenia. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji orzekającej co do istoty sprawy, lub też skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Rozpoznając sprawę ponownie, organ odwoławczy wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z dnia [...] września 2013 r. orzekł o utrzymaniu

w mocy decyzji organu I instancji. Uzasadniając, SKO po przypomnieniu przebiegu postępowania w sprawie wskazało, że zgodnie z art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.; dalej: "u.ś.r."), specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny

i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji

i edukacji. Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 (art. 16a ust. 2 u.ś.r.). W świetle przywołanych przepisów warunkiem nabycia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego jest spełnienie łącznie wszystkich przesłanek określonych w art. 16a ust. 1 i 2 u.ś.r. oraz brak wystąpienia przesłanek tzw. negatywnych wymienionych w art. 16a ust. 8 u.ś.r.

Na podstawie materiału dowodowego przedmiotowej sprawy Kolegium ustaliło, iż skarżący spełnia przesłanki z art. 16a ust. 1 i 2 u.ś.r., mianowicie żona skarżącego legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności na stałe (ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] sierpnia 2009 r.), skarżący jako mąż jest osobą zobowiązaną do alimentacji na rzecz żony, sprawuje nad nią stałą opiekę, dochód miesięczny rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł [...] zł i nie przekroczył kwoty kryterium dochodowego, tj. [...] zł.

Zdaniem Kolegium skarżący nie spełnił przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z koniecznością sprawowania opieki nad żoną. Skarżący był zatrudniony w [...] w okresie od [...] maja 2008 r. do [...] września 2008 r., a stosunek pracy ustał z upływem czasu, na który umowa była zawarta. Z zaświadczenia z dnia [...] lipca 2013 r. wydanego przez ZUS Oddział

w R., Inspektorat w L. o wypłaconych zasiłkach z ubezpieczenia społecznego od [...] października 2008 r. do [...] stycznia 2010 r. wynika, że skarżący za okres od [...] października 2008 r. do [...] stycznia 2009 r. miał wypłacany zasiłek chorobowy, a od dnia [...] stycznia 2009 r. do [...] stycznia 2010 r. pobierał świadczenie rehabilitacyjne. Od tego czasu nie pozostawał w zatrudnieniu ani też nie wykonywał innej pracy zarobkowej. Skarżący był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy

w L. jako bezrobotny w okresie od [...] stycznia 2010 r. do dnia [...] marca 2012 r. Od dnia [...] marca 2012 r. do [...] czerwca 2013 r. otrzymywał świadczenie pielęgnacyjne.

Kolegium uznało, iż w świetle powyższego nie można przyjąć, że rozwiązanie stosunku pracy miało związek ze sprawowaniem opieki nad żoną, bowiem aktywność zawodowa skarżącego została zakończona [...] września 2008 r., a znaczny stopnień niepełnosprawności żony skarżącego datuje się od [...] sierpnia 2009 r., kiedy to skarżący od około 1 roku nie był zatrudniony ani nie wykonywał innej pracy zarobkowej. Wówczas miał wypłacane świadczenie rehabilitacyjne przez ZUS, a następnie był zarejestrowany w PUP początkowo jako osoba z prawem do zasiłku, a następnie bez tego prawa. Organ odwoławczy wywiódł, iż nie ma związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia (w istocie nie była to rezygnacja, bowiem stosunek pracy ustał w związku z upływem czasu, na który była zawarta umowa), a podjęciem się opieki nad żoną.

W ocenie Kolegium skarżący nabyłby prawo do przedmiotowego świadczenia gdyby pozostawał w zatrudnieniu i po uzyskaniu przez żonę orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności zwolnił się z pracy, z uwagi na konieczność zapewnienia opieki niepełnosprawnej żonie. Nadto podkreśliło, że w przeciwieństwie do świadczenia pielęgnacyjnego, przy specjalnym zasiłku opiekuńczym nie jest wystarczające, że osoba ubiegająca się o ten zasiłek była nieaktywna zawodowo (np. bezrobotna) i nie podejmowała pracy z powodu opieki nad krewnym, ale konieczna jest rezygnacja

z faktycznego zatrudnienia lub pracy zarobkowej z uwagi na konieczność opieki.

W skardze na decyzję z dnia [...] września 2013 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji.

W uzasadnieniu wskazał m.in., iż w dacie uzyskania przez żonę znacznego stopnia niepełnosprawności ze wskazaniem na konieczność sprawowania nad nią opieki otrzymywał świadczenie rehabilitacyjne (od [...] stycznia 2009 do [...] stycznia 2010 r.). Następnie gdy przestało ono przysługiwać skarżący zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Wówczas stan zdrowia żony uległ po raz kolejny pogorszeniu na skutek zdiagnozowania u niej [...]. Skutkiem takiego obrotu sprawy było poddanie się przez nią [...] oraz operacji wycięcia [...] w marcu 2012 roku. Skarżący wskazał, iż wydarzenia te spowodowały, że dalsze poszukiwanie pracy za pośrednictwem PUP oraz opieka nad małżonką nie mogły być ze sobą połączone. Dlatego też podjął decyzję o wyrejestrowaniu się z PUP oraz złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, które w ostateczności zostało mu przyznane. Podjęta decyzja odnośnie wyrejestrowania się z PUP była motywowana wyłącznie koniecznością sprawowania opieki nad ciężko chorą małżonką dysponującą już z szeregu podstaw znacznym stopniem niepełnosprawności. Zdaniem skarżącego, w związku z tym istnieje związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy faktem wyrejestrowania z PUP, a podjętą opieką nad niepełnosprawną małżonką.

W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymując swoje stanowisko wniosło o jej oddalenie. Wskazało, iż przy specjalnym zasiłku opiekuńczym nie jest wystarczające, że osoba ubiegająca się o ten zasiłek była nieaktywna zawodowo (np. bezrobotna)

i nie podejmowała pracy z powodu opieki nad krewnym, ale konieczna jest rezygnacja

z faktycznego zatrudnienia lub pracy zarobkowej z uwagi na konieczność opieki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku opiekuńczego

w związku z opieką nad żoną.

Na wstępie należy wskazać, iż świadczenie to, obok zasiłku pielęgnacyjnego

i świadczenia pielęgnacyjnego należy do grupy świadczeń opiekuńczych uregulowanych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Wprowadzone zostało ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy

o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548) zgodnie, z którą w ustawie o świadczeniach rodzinnych dodano art. 16 a, określający przesłanki uzyskania i wysokość specjalnego zasiłku opiekuńczego. Przepis ten wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2013 r. Zasadnicze przesłanki uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego określa art. 16 a ust. 1, warunki dodatkowe dotyczące dochodu rodziny zawarte zostały w ust. 2-5, natomiast okoliczności wyłączające uzyskanie specjalnego zasiłku opiekuńczego wyliczone zostały w ust. 8. Art. 16 a ust. 1 u.ś.r.

w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanowił, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i poz. 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału, na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Wobec powyższego przesłankami warunkującymi przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego we wskazanym wyżej stanie prawnym była konieczność sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną, istnienie wobec tej osoby obowiązku alimentacyjnego po stronie ubiegającego się o przyznanie świadczenia oraz rezygnacja przez tą osobę z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki. Należy przy tym podkreślić, że rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o której mowa w art. 16 a ust. 1 u.ś.r., to sytuacja, w której wnioskodawca z własnej woli zaprzestaje wykonywania czynności zarobkowych wymienionych w art. 3 pkt 22 tej ustawy. Jednocześnie zakończenie stosunku prawnego zatrudnienia lub innego stanu pracy zarobkowej winno być podyktowane zamiarem sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, związaną z ubiegającym się o świadczenie, o którym mowa, węzłem obowiązku alimentacyjnego. Ponadto stan zdrowia osoby, nad którą opieka ma być sprawowana sprawia, iż osoba ta bezwzględnie wymaga opieki.

W kontrolowanej sprawie istota sporu sprowadzała się do oceny spełnienia przez skarżącego przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wynikającej z ust. 1 art. 16a u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji i związku tej rezygnacji z zatrudnienia z koniecznością sprawowania opieki nad żoną. Bezsporne bowiem jest, że na skarżącym, jako mężu osoby legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, ciąży zgodnie

z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek alimentacyjny. Jako przyczynę odmowy przyznania dochodzonego świadczenia organy orzekające

w sprawie zgodnie uznały, iż skarżący nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w celu sprawowania opieki nad żoną.

Analiza uzasadnień wydanych w sprawie rozstrzygnięć dowodzi, że organy orzekające rozpoznając odmownie wniosek skarżącego, upatrywały brak spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia w tym, że skarżący w dacie powstania niepełnosprawności u żony już nie pracował, gdyż był zatrudniony tylko do dnia [...] września 2008 r. – zatem nie zrezygnował z zatrudnienia w celu opieki nad żoną. Następnie w okresie od [...] października 2008 r. do [...] stycznia 2009 r. miał wypłacany zasiłek chorobowy, a od dnia [...] stycznia 2009 r. do [...] stycznia 2010 r. świadczenie rehabilitacyjne. Nadto w okresie od [...] stycznia 2010 r. do dnia [...] marca 2012 r. był zarejestrowany jako bezrobotny. Jednakże organy uznały, że rezygnacja ze statusu osoby bezrobotnej – nie jest rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Zdaniem Sądu, powyższe stanowisko organów wynikało z nieprawidłowej wykładni art.16a ust. 1 u.ś.r., polegającej na przyjęciu, że świadczenie w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługuje wyłącznie osobom uprawnionym, które podjęły się opieki nad osobą niepełnosprawną z uwagi na rezygnację z wykonywanej uprzednio pracy.

Dokonując wykładni przepisu regulującego od dnia 1 stycznia 2013 r. prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego zauważyć należy, że powołana ustawa

o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją jak i po nowelizacji, uzależniała przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności, natomiast warunkiem przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego uczyniła wyłącznie "rezygnację

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej". Nie oznacza to jednak, że te przesłanki należy interpretować odmiennie zwłaszcza, że istota świadczenia pielęgnacyjnego (zarówno przed jak i po nowelizacji) oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego polega na tym samym, a mianowicie na przyznaniu przez Państwo rekompensaty finansowej osobie rezygnującej z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad członkiem rodziny niezdolnym do samodzielnej egzystencji z uwagi na niepełnosprawność. Tożsamość istoty tych świadczeń przesądza o tym, że "rezygnację z zatrudnienia" o której mowa

w art. 16a ust. 1 u.ś.r., należy rozumieć szeroko jako obejmującą zarówno sytuację,

w której osoba obowiązana do alimentacji w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny zrezygnuje uprzednio z wykonywanej pracy, jak i sytuację, gdy z powodów wskazanych w omawianym przepisie, osoba niepracująca, ale mogąca wykonywać pracę zarobkową i deklarująca gotowość do jej podjęcia, z tej możliwości rezygnuje. Innymi słowy rezygnacja z zatrudnienia to także rezygnacja z możliwości takiego zatrudnienia, a więc z możliwości jego podjęcia. Taka wykładnia uwzględnia konstytucyjną zasadę opieki i ochrony nad osobą niepełnosprawną (art. 68 ust. 3 Konstytucji), która znajduje odzwierciedlenie w ustawie o świadczeniach rodzinnych, a jednocześnie z uwagi na krąg osób uprawnionych na gruncie art. 16a ust. 1 powołanej ustawy – nie prowadzi do pozbawienia osób niepełnosprawnych opieki i pomocy ze strony najbliższych (por. wyrok WSA

w Gorzowie z dnia 14 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Go 917/13, wyrok dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby zdaniem Sądu do nieuprawnionego, albowiem naruszającego zasadę równości wyrażoną w art. 32 Konstytucji, zróżnicowania sytuacji prawnej potencjalnych beneficjentów specjalnego zasiłku opiekuńczego na tych, którzy podejmują się sprawowania opieki w następstwie rezygnacji z pracy oraz na tych, którzy tak samo jak poprzedni podejmują się i sprawują stałą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, jednakże nie pozostają w zatrudnieniu lub powstrzymują się od podejmowania określonej pracy zarobkowej z uwagi na konieczność sprawowania tej opieki (tzn. rezygnują z podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej). W związku z tym stwierdzić należy, że decydujący dla ustalenia prawa do omawianego świadczenia jest sam fakt niepozostawania w zatrudnieniu, spowodowany koniecznością opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, bez względu na przyczynę niepozostawania

w zatrudnieniu (rezygnacji z zatrudnienia lub rezygnacji z podjęcia zatrudnienia) (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 października 2013 r. sygn. akt III SA/Gd 656/13, wyrok dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Z tych też względów tutejszy Sąd nie podziela przywołanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji poglądu wyrażonego przez WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 9 lipca 2013 r. II SA/OI 498/13, w którym przedstawiono interpretację dokonaną jedynie w oparciu o literalne jego brzmienie, z pominięciem wykładni funkcjonalnej, której to rezultat, w przypadku interpretacji art. 16a ust. 1 powołanej ustawy, zapewnia spójność aksjologiczną systemu prawa.

Mając powyższe rozważania na uwadze, nie można uznać a priori, że

w przypadku osób bezrobotnych nie jest możliwe spełnienie przesłanki rezygnacji

z zatrudnienia, o jakiej mowa w art. 16a ust. 1 u.ś.r. Zgodnie z definicją zawartą

w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia

i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r. poz.674), bezrobotnym jest osoba zdolna

i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Tak więc osoba posiadająca status bezrobotnego może w związku z koniecznością sprawowania opieki zrezygnować z gotowości do pracy i z potencjalnej pracy, którą mogłaby wykonywać - co należy utożsamiać z przesłanka rezygnacji z zatrudnienia. Dodatkowo zauważyć należy, że ustawodawca wśród wskazanych w art. 16a ust. 8 u.ś.r. negatywnych przesłanek uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego nie wymienił jako takiej statusu bezrobotnego osoby ubiegającej się o przyznanie zasiłku.

Jednocześnie należy wskazać, iż nie każda rezygnacja z zatrudnienia jest podstawą do przyznania omawianego świadczenia, ale tylko taka, której celem jest sprawowanie opieki nad osobą w stosunku do której orzeczono znaczny stopień niepełnosprawności. Poczynienie ustaleń w tym zakresie w postępowaniu administracyjnym, wymaga jednakże od organu administracji publicznej zbadania, czy zachodzi związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia (lub z podjęcia zatrudnienia), a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Dla powstania tego związku przyczynowego, a tym samym spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia, nie bez znaczenia pozostaje to, czy skarżący miał przyznane w poprzednio obowiązującym stanie prawnym świadczenie pielęgnacyjne i czy ubiega się

o przyznanie odpowiedniego świadczenia na nowych zasadach w ramach zachowania ciągłości świadczeń z uwagi na kontynuowanie udzielanej pomocy niepełnosprawnej osobie bliskiej.

Podkreślić należy, że w orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o przepisy prawa obowiązujące przed dniem 1 stycznia 2013 r. stanowi o spełnieniu przesłanki rezygnacji

z zatrudnienia, o której mowa w art. 16a ust. 1 u.ś.r. (a taka sytuacja zaistniała

w rozpoznawanej sprawie).

W wyroku z dnia 10 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 523/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wskazał, że osoby, które w poprzednio obowiązującym stanie prawnym (tekst jedn. przed 1 stycznia 2013 r.) nie podejmowały zatrudnienia lub zrezygnowały z zatrudnienia i przyznano im świadczenie pielęgnacyjne, nabyły prawo do przesłanki rezygnacji z zatrudnienia w rozumieniu art. 16a u.ś.r. (wyrok dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). W kolejnym wyroku tego Sądu z dnia 26 czerwca 2013 r. o sygn. akt. II SA/Bd 458/13 podniesiono, że stwierdzenie przez organ, iż: "wnioskodawczyni nie zrezygnowała z zatrudnienia w związku

z koniecznością sprawowania opieki nad matką" nie może pozostawać w sprzeczności z decyzją przyznającą stronie skarżącej świadczenie pielęgnacyjne.

Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę co do zasady podziela pogląd, że wydanie w poprzednim stanie prawnym decyzji w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego - bez względu na to, czy podstawą tego przyznania był fakt niepodejmowania pracy, czy rezygnacji z pracy w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawna osobą - świadczy o spełnieniu przesłanki z rezygnacji z zatrudnienia warunkującej przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego, o ile istnieje związek przyczynowy między rezygnacją z zatrudnienia,

a sprawowaniem opieki. Niewątpliwe sprawowanie opieki i pobieranie świadczenia

w związku z tą opieką uniemożliwia podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia przez opiekuna. W tej sytuacji nie do pogodzenia z założeniem o racjonalności ustawodawcy, z punktu widzenia konstytucyjnej ochrony dobra osoby niepełnosprawnej, byłoby wymaganie od osoby, która podejmuje starania o kontynuowanie pobierania świadczenia związanego ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, aby podjęła pracę, co z kolei związane byłoby z zaniechaniem opieki, aby następnie z niej zrezygnować w celu spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia

o której mowa w art. 16a ust. 1 u.ś.r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku

w wyroku z dnia 19 września 2013 r. sygn. akt III SA/Gd 408/13 podkreślił, że fikcją byłoby wymaganie od osób niepracujących sprawujących faktycznie opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny podjęcie przez te osoby pracy, po to, by następnie z niej zrezygnować w celu spełnienia przesłanki otrzymania świadczenia, którego celem jest w istocie nie forma podjęcia bądź rezygnacji z zatrudnienia, lecz rekompensata Państwa za sprawowanie faktycznej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny powodująca w konsekwencji niemożność wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej przez opiekuna (wyrok dostępny na www. orzeczenia.nsa.gov.pl.).

Celem nowelizacji wprowadzającej specjalny zasiłek opiekuńczy było wyeliminowanie spośród świadczeniobiorców osób nadużywających pomocy finansowej ze strony państwa (a więc takich, które wyszukiwały w swoich rodzinach niepełnosprawnych jedynie w celu uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, bez faktycznego sprawowania opieki nad taką osobą), a nie pozbawienie beneficjentów świadczeń pielęgnacyjnych funkcji opiekuna i związanego z ta funkcją prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego. W świetle zasad wynikających z art. 2 Konstytucji RP osoby, którym przyznano świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych

w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2013 r. mają prawo oczekiwać po zmianie stanu prawnego ciągłości przyznawania świadczeń związanych ze sprawowaniem opieki, tym bardziej, że cel świadczenia pielęgnacyjnego w poprzednim stanie prawnym oraz omawianego specjalnego zasiłku opiekuńczego jest taki sam.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że ustalenia organów co do przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego, na podstawie przepisów poprzednio obowiązujących, nie zostały w sposób prawidłowy wyjaśnione ani ocenione. Powiązanie - na podstawie prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego - utraty przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej

z uzyskaniem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oznaczałoby, że rezygnacja

z gotowości do zatrudnienia miała związek z podjęciem opieki nad osobą niepełnosprawną. Z kolei potwierdzenie stosowanymi dowodami, że skarżący w ramach kontynuowania sprawowanej opieki nad żoną złożył wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego z uwagi na upływ okresu pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, stanowiłoby o istnieniu związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z podjęcia zatrudnienia, a sprawowaniem opieki. Tak więc ustalenie istnienia w obrocie prawnym stosownych rozstrzygnięć przyznających skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne z uwagi na opiekę nad niepełnosprawną żoną, determinuje ocenę spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia.

Reasumując stwierdzić należy, że niewyjaśnienie tych okoliczności świadczy

o naruszeniu przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast błędna interpretacja art. 16a ust. 1 u.ś.r. co do przesłanki rezygnacji z zatrudnienia wskazuje na naruszenie przepisu prawa materialnego.

W tej sytuacji należało uchylić zarówno zaskarżoną decyzję Kolegium z dnia

[...] września 2013 r., jak i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2013 r. celem uzupełnienia stanu faktycznego poprzez wyczerpujące zebranie materiału dowodowego i dokonanie ponownej oceny sytuacji prawnej skarżącego z uwzględnieniem wyżej przedstawionych rozważań Sądu.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.