Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 345/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 1 ust. 3 pkt 1 i pkt 2, art. 2 ust. 1 pkt 11
journal: Dz.U. 2018 poz 1265
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

SENTENCJA

Dnia 3 lipca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.), Sędziowie Asesor NSA Irena Krzemieniewska, , Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Sekretarz sądowy Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2019 roku sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej 1) oddala skargę; 2) przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu A. G. prowadzącej Kancelarię Radcy Prawnego w Ł. przy ul. A56 kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 345/19

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z [...] r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...] r. w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej.

W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 1, ust. 4ca ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 1265 ze zm.) [dalej: ustawa o promocji zatrudnienia].

Z ustaleń faktycznych sprawy dokonanych przez organy wynika, że na mocy decyzji Prezydenta Miasta Ł. z 28.11.2014 r. A.P. uzyskała status osoby bezrobotnej od dnia rejestracji, tj. od 28.11.2014 r. bez prawa do zasiłku dla bezrobotnego.

Następnie, decyzją z 07.10.2015 r. w związku ze skierowaniem zainteresowanej na szkolenie, Prezydent Miasta Ł. orzekł o przyznaniu A.P. stypendium w wysokości 120% kwoty zasiłku od 07.10.2015 r. do 10.11.2015 r.

Kolejną decyzją z 24.02.2016 r. Prezydent Miasta Ł., orzekł o utracie przez A. P. statusu osoby bezrobotnej z dniem 16.02.2016 r. z uwagi na podjęcie zatrudnienia (innej pracy zarobkowej).

W dniu 07.07.2016 r. pracownik PUP w Ł. wygenerował Raport ZUS, z którego wynikało, że A.P. w okresie od 16.02.2015 r. do 28.02.2015 r. podlegała ubezpieczeniom jako osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenie lub umowę o świadczenie usług.

A.P. wyjaśniła, że pracowała w firmie "A." Sp. z o. o. we wskazanym okresie. Wyjaśniła, iż było to jedynie krótkotrwałe zatrudnienie i była nieświadoma, że powinna poinformować urząd pracy. Odmówiła złożenia pisemnego oświadczenia.

Następnie w wyjaśnieniach, które wpłynęły do PUP A.P. stwierdziła, że we wskazanym okresie, tj. od 16.02.2015r. do 28.02.2015 r. uczestniczyła w procesie rekrutacyjnym na stanowisko pracownika call center. Praca nie została jej jednak zaproponowana. Skarżąca podkreśliła, że nie miała wiedzy, iż została zgłoszona przez firmę "A." Sp. z o. o. do ubezpieczeń.

W dniu 15.01.2018 r. do PUP w Ł. wpłynęło zaświadczenie z firmy "A." Sp. z o. o., z którego wynikało, że A.P. była zatrudniona w Spółce na podstawie umowy zlecenie w okresie od 16.02.2015 r. do 28.02.2015 r. Została zgłoszona do ubezpieczeń i osiągnęła przychód brutto 153.16 zł.

W dniu 29.01.2018 r. A.P. złożyła pisemne wyjaśnienia podtrzymując dotychczas złożone wyjaśnienia i dodając, że w okresie od 16.02.2015 r. do 28.02.2015 r. doszło do "incydentalnego" zatrudnienia, które nie powoduje obowiązku poinformowania urzędu pracy o podjęciu pracy, o jakim stanowiło pouczenie. Dodatkowo skarżąca zwróciła uwagę na fakt, iż organ I instancji nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy w szczególności nie określił charakteru umowy jaka łączyła ją ze spółką "A." Sp. z o. o.

Prezydent Miasta Ł. wydał 20.02.2018 r. decyzję mocą, której orzekł o uchyleniu w całości decyzji Prezydenta Miasta Ł. z 24.02.2016 r. w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej od dnia 16.02.2016 r., utratę statusu osoby bezrobotnej od 16.02.2015 r. w związku z podjęciem pracy zarobkowej i nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

W odwołaniu od powyższej decyzji A.P. wniosła o uchylenie powyższej decyzji i umorzenie postępowania organu I instancji. Skarżąca stwierdziła, iż w żaden sposób nie zostało potwierdzone, że zawarta z firmą "A." Sp. z o. o. umowa była umową zlecenie a nie umową dotyczącą szkolenia przygotowującego do podjęcia zatrudnienia.

Wojewoda [...], decyzja z 14.05.2018 r. uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta Ł. z 20.02.2018 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu zalecił ustalić okoliczności dotyczące stosunku prawnego łączącego skarżącą ze spółką "A." Sp. z o. o. W szczególności, aby zwrócić się do A.P. o przedłożenie umowy, którą zawarła ze spółką "A." Sp. z o. o. i ewentualnie rachunku do zawartej umowy a następnie ustalić, czy przedłożona umowa była w rzeczywistości umową-zlecenie, czy też była to umowa o przeprowadzenie szkolenia lub inny rodzaj umowy. Ustalenie, czy z umowy tej wynikało, że skarżąca zostanie zgłoszona do ubezpieczeń społecznych i osiągnie dochód, ewentualnie w jakiej wysokości i z jakiego tytułu.

Firma "A." Sp. z o. o. przesłała do PUP w Ł. pismo z 29.06.2018 r. i kserokopie umowy zlecenie zawartej 16.02.2015 pomiędzy "A." Sp. z o. o. "B." Sp. z o. o. z siedzibą we W. a A.P.

Powyższą umowę zawarto na okres od 16.02.2015 r. do 28.02.2015 r. Dokument ten został opatrzony podpisem zleceniobiorcy - A.P. oraz pieczątką z podpisem Młodszego specjalisty ds. umów cywilnoprawnych. Umowa nie zawiera zapisów dotyczących jakiegokolwiek szkolenia poprzedzającego pracę jednakże zawiera postanowienie, że "Zleceniobiorca oświadcza, iż został poinformowany przez przedstawiciela Zleceniodawcy o rodzaju podstawy prawnej zatrudnienia u Zleceniodawcy i jest w związku z powyższym świadomy różnic między zatrudnieniem opartym na stosunku pracy, a świadczeniem usług opartym na cywilnoprawnym stosunku zobowiązaniowym stanowiącym podstawę zawarcia niniejszej umowy oraz, iż jego zgoda na zawarcie przedmiotowej umowy zlecenia nie jest zdeterminowana ani wymuszona w skutek ekonomicznej lub jakiejkolwiek innej zależności od Zleceniodawcy. Zleceniobiorca niniejszym wnioskuje o zatrudnienie na podstawie umowy zlecenia (...)." Przesłano także zaświadczenie z 22.12.2017 r. potwierdzające zatrudnienie w ramach umowy-zlecenia w ww. okresie oraz wskazujące wysokość uzyskanego przez A.P. wynagrodzenia i dokument ZUS ZUA wypełniony 16.02.2015 r. - zgłoszenie do ubezpieczeń - również opatrzony podpisem osoby zgłoszonej do ubezpieczenia - A.P. a także rachunek za miesiąc 02.2015 do ww. umowy-zlecenia.

A.P. złożyła oświadczenie, w którym stwierdziła, że zapoznała się z aktami sprawy, numer rachunku się zgadza a kwotę w wysokości 111,68 zł otrzymała w 2015 roku. Natomiast zakwestionowała swój podpis złożony pod umową-zlecenie oraz drukiem ZUS ZUA. Oświadczyła, że na tych drukach nie złożyła podpisu, że podpisał je ktoś inny oraz, że nie jest w posiadaniu takich dokumentów od firmy "A." Sp. z o. o.

A.P. 01.08.2018 r. stawiła się w PUP w Ł. i złożyła oświadczenie, w którym stwierdziła, że otrzymała dokumenty od firmy "A." Sp. z o. o. (szt. 4). Nie pamięta grafiku szkoleń, dnia ani godzin, pamięta natomiast, że było to szkolenie w ramach pracy Call Center przeprowadzone na ul. C. w budynku [...] dokąd się udała z myślą o pracy w tej firmie, w przyszłości. Stwierdziła także, że nie pamięta czy w ramach szkolenia była wykonywana praca z klientami. Ponadto, oświadczyła, że została poinformowana, iż sprawa może być przez nią zgłoszona do prokuratury.

W dniu 14.08.2018 r. firma "A." Sp. z o. o. przesłała wyjaśnienie dotyczące przedmiotowej sprawy, w którym poinformowała urząd pracy, że aktualnie prowadzona rekrutacja obejmuje dwa etapy tj. rozmowę telefoniczną oraz rozmowę w miejscu świadczenia czynności a po pozytywnej weryfikacji osoby zainteresowane współpracą otrzymują skierowanie na badania lekarskie, wypełniają kwestionariusze osobowe i podpisują umowę tymczasową w dniu rozpoczęcia szkolenia i z taką datą zostają zgłoszone do ZUS. A.P. została zgłoszona do ubezpieczenia od 16.02.2018 r.

Ponadto w piśmie z 05.09.2018 r firma "A." Sp. z o. o. wyjaśniła, iż podczas rozmowy rekrutacyjnej kandydaci informowani są o warunkach zatrudnienia. Zainteresowane osoby otrzymują kwestionariusze osobowe, na podstawie których sporządzane są umowy szkoleniowe na okres obejmujący czas trwania szkolenia oraz otrzymują zaproszenie na szkolenie wstępne, które ma miejsce zawsze przed rozpoczęciem świadczenia czynności na podstawie umowy-zlecenie. Kandydat zostaje zgłoszony do ZUS w momencie podpisania umowy szkoleniowej. Potem następuje szkolenie adaptacyjne, po zaliczeniu którego podpisana zostaje umowa zlecenie na okres ustalony przez kierownika sekcji.

Natomiast w piśmie wyjaśniającym z 01.10.2018 r. ww. Zleceniodawca dodatkowo wyjaśnił, że na podstawie wewnętrznego systemu ustalono, iż zainteresowana uczestniczyła w szkoleniu 8 godzin oraz świadczyła czynności sprzedaży telefonicznej 6 godzin.

W dniu 17.10.2018 r. drogą elektroniczną do PUP w Ł. wpłynęło wyjaśnienie z firmy B. S.A. W., ul. D. 66 informujące, że A.P. wykonywała czynności z zakresu sprzedaż telefonicznej w Ł. przy ul. C. w budynku [...]. Wypłaty wynagrodzenia dokonano za 14 godzin zleconych czynności (z wewnętrznego systemu wynika: 8 godzin szkolenia i 6 godzin świadczonych czynności po szkoleniu) w zakresie zawartej umowy pomiędzy A.P. a Koordynatorem firmy, podpisanej przez każdą ze stron. Umowa została zawarta 16.02.2015 r. na okres od 16.02.2015 r. do 28.02.2015 r.

Po przeprowadzeniu opisanego powyżej postępowania wyjaśniającego Prezydent Miasta Ł. decyzją z 12.12.2018 r. orzekł o:

1) uchyleniu w całości decyzji Prezydenta Miasta Ł. z 24.02.2016 r. w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej od 16.02.2016 r.;

utracie statusu osoby bezrobotnej od 16.02.2015 r. w związku z podjęciem pracy zarobkowej;

nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu tej decyzji Prezydent Miasta Ł. wyjaśnił, że w dniu rejestracji, tj. 28.11.2014 r., skarżąca otrzymała "informację o prawach i obowiązkach" w treści której wskazano, iż osoba bezrobotna ma obowiązek "powiadamiania PUP w Ł. w ciągu 7 dni o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej (...) pod rygorem kary grzywny nie niższej niż 500 złotych". Na podstawie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, organ I instancji uznał, iż w przypadku A.P. doszło do podjęcia innej pracy zarobkowej od 16.02.2015 r. i z tymże dniem skarżąca przestała spełniać jeden z warunków posiadania statusu osoby bezrobotnej, tj. niewykonywanie innej pracy zarobkowej.

A.P. złożyła odwołanie od wskazanej powyżej decyzji wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania organu I instancji oraz o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji. Skarżąca wskazała m.in., iż organ I instancji nie dokonał wyczerpującego i wszechstronnego rozważenia niniejszej sprawy, a w szczególności nie rozważył czy faktycznie wykonywanie czynności przez okres kilku godzin mogło skutkować utratą przez nią statusu osoby bezrobotnej.

Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy przedstawił mające w sprawie zastosowanie przepisy i wyjaśnił, że wynika z nich, że status bezrobotnego przysługuje tylko takiej osobie, która jest niezatrudniona i nie wykonuje innej pracy zarobkowej, jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Bezrobotny, który wykonuje inną pracę zarobkową nie spełnia warunków nabycia statusu osoby bezrobotnej.

Wojewoda nie podzielił również stanowiska skarżącej, że pomimo podjęcia pracy zarobkowej w oparciu o umowę zlecenie z 16.02.2015 r. w firmie "A." Sp. z o. o. skarżąca była zatrudniona "incydentalnie", co w konsekwencji nie doprowadziło do podjęcia stałego zatrudnienia i cały czas była w rzeczywistej gotowości do podjęcia pracy zaproponowanej przez Powiatowy Urząd Pracy w Ł., bowiem zasadniczą cechą stanu bezrobocia jest zdolność i gotowość w każdym czasie do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu. Gotowość ta natomiast jest wykluczona, gdy osoba pozostaje w stosunku pracy (lub wykonuje inną pracę zarobkową), jak też gdy z innego powodu nie może wykonywać pracy. Nie ulega wątpliwości, że od 16.02.2015 r. skarżąca wykonując pracę zarobkową takiej gotowości nie miała i nie mogłaby podjąć zatrudnienia na podstawie skierowania z powiatowego urzędu pracy.

Zdaniem organu II instancji, w przypadku podjęcia zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej, chociażby na jeden dzień (nawet jeśli praca nie była wykonywana, a osoba nie otrzymała wynagrodzenia) utrata statusu bezrobotnego jest bezwzględna. Bez znaczenia jest czas trwania stosunku pracy, jak również wysokość uzyskiwanego wynagrodzenia za świadczoną pracę.

Rozpatrując odwołanie organ wskazał, że z akt przedmiotowej sprawy jednoznacznie wynika, iż zainteresowana 16.02.2015 r. podpisała umowę-zlecenie z firmą "A." Sp. z o. o. "B." Sp. z o. o. z siedzibą w W. Powyższą umowę zawarto na okres od 16.02.2015 r. do 28.02.2015 r. Dokument ten został opatrzony podpisem zleceniobiorcy - A.P. oraz pieczątką i podpisem Młodszego specjalisty ds. umów cywilnoprawnych. Umowa zawiera zapis, że "Zleceniobiorca oświadcza, iż został poinformowany przez przedstawiciela Zleceniodawcy o rodzaju podstawy prawnej zatrudnienia u Zleceniodawcy i jest w związku z powyższym świadomy różnic między zatrudnieniem opartym na stosunku pracy, a świadczeniem usług opartym na cywilnoprawnym stosunku zobowiązaniowym stanowiącym podstawę zawarcia niniejszej umowy oraz, iż jego zgoda na zawarcie przedmiotowej umowy zlecenia nie jest zdeterminowana ani wymuszona w skutek ekonomicznej lub jakiejkolwiek innej zależności od Zleceniodawcy. Zleceniobiorca niniejszym wnioskuje o zatrudnienie na podstawie umowy zlecenia (...)."

W aktach sprawy znajduje się także zaświadczenie z 22.12.2017 r. potwierdzające zatrudnienie w ramach umowy-zlecenia w ww. okresie podające ponadto wysokość uzyskanego przez A.P. wynagrodzenia. Akta sprawy zawierają również dokument ZUS ZUA wypełniony 16.02.2015 r. - zgłoszenie do ubezpieczeń - opatrzony podpisem osoby zgłoszonej do ubezpieczenia - A.P. oraz rachunek za miesiąc 02.2015.

Akta przedmiotowej sprawy wskazują, że zainteresowana w dniu rejestracji - 28.11.2014 r. otrzymała egzemplarz "Informacji o prawach i obowiązkach" dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy. Potwierdziła, że otrzymała druk informacji, zapoznała się z jego treścią i zobowiązała się do przestrzegania nałożonych na nią, jako bezrobotną, obowiązków.

Zdaniem Wojewody, należy przyjąć, że składając podpis pod dokumentem strona jest świadoma jego treści i znaczenia. Organ ma zatem uzasadnione prawo pozostawać w zaufaniu do wagi podpisu składanego przez stronę postępowania.

W druku, o którym mowa powyżej zawarto informację o obowiązkach osób bezrobotnych, o okolicznościach powodujących utratę statusu bezrobotnego. W szczególności poinformowano skarżącą o konieczności powiadomienia PUP w Ł. w ciągu 7 dni o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub o złożeniu wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, podjęciu prowadzenia uprzednio zawieszonej działalności gospodarczej. Ponadto, druk ten zawiera informację o konieczności powiadomienia PUP w Ł. o udziale w szkoleniach, bez skierowania starosty, organizowanych przez inny podmiot niż powiatowy urząd pracy, finansowanych z publicznych środków wspólnotowych i publicznych środków krajowych na podstawie umowy o dofinansowanie projektu albo decyzji, w terminie 7 dni przed dniem rozpoczęcia szkolenia.

A.P. powinna zapoznać się z treścią otrzymanych dokumentów, a w razie wątpliwości związanych z interpretacją zawartych w nich zapisów, powinna skontaktować się z powiatowym urzędem pracy w celu ich wyjaśnienia.

Organ podkreślił również, że A.P. wielokrotnie rejestrowała się w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, zatem były jej już przed dniem rejestracji 28.11.2014 r. znane zarówno procedury obowiązujące bezrobotnych jak i treść dokumentów, które podpisują bezrobotni.

Wojewoda podkreślił także, że w aktach sprawy nie znajdują się żadne dokumenty, które potwierdzałyby, iż skarżąca kiedykolwiek zgłaszała urzędowi pracy, że ma jakiekolwiek wątpliwości dotyczące treści otrzymanych dokumentów. Skarżąca nie poinformowała też urzędu pracy o złożeniu doniesienia do prokuratury o ewentualnym sfałszowaniu podpisów. Potwierdziła natomiast w złożonym odwołaniu, że pracowała w firmie "A." Sp. z o. o. przez "parę godzin".

Reasumując, zdaniem Wojewody, uznać należy, że A.P. 16.02.2015 r. przestała spełniać warunki określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Skarżąca nie poinformowała przy tym urzędu pracy o udziale w szkoleniu ani o podjęciu innej pracy zarobkowej, za którą otrzymała wynagrodzenie.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła A.P.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, tj.:

a) naruszenie art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz z art. 2 ust. 1 pkt 37 i art. 2 ust. 1 pkt 43 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucji rynku pracy, polegające na błędnym ustaleniu, iż skarżąca nie spełnia warunków do posiadania statusu osoby bezrobotnej, podczas gdy z ustalonego stanu faktycznego wynika, iż skarżąc była osobą niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy,

2. przepisów prawa procesowego, tj.:

art. 80 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia i stwierdzenia, iż z analizy materiału dowodowego wynika, że podjęła pracę zarobkową na podstawie umowy zlecenia mimo, iż celem umowy było przygotowanie do pracy, a nie zatrudnienie,

art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i wyciągnięcie wniosku z niego niewynikającego w konsekwencji mylne przyjęcie, iż podjęła pracę zarobkową, a w konsekwencji mylne przyjęcie, że wystąpiły przesłanki do pozbawianie mnie statusu osoby bezrobotnej,

art. 7a k.p.a. poprzez nierozstrzygnięte wątpliwości na korzyść strony.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. z 12 grudnia 2018 roku.

W odpowiedzi na skargę, Wojewoda [...] podtrzymał w całości swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Sąd administracyjny bada prawidłowość zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało ono wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 a), b), c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.]. Sąd stwierdza ponadto nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach – art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stwierdza także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach.

Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji zgodnie z przedstawionymi powyżej kryteriami, Sąd nie stwierdził naruszenia ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania, które mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi.

W realiach analizowanej sprawy kluczową kwestią jest ocena przez organ spełniania przez skarżącą przesłanek nabycia statusu osoby bezrobotnej, określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia. Stosownie bowiem do art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l) ustawy o promocji zatrudnienia, określenie bezrobotny - oznacza osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, lit. i, j, l oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowe (...), jeżeli nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.

Sformułowana w cytowanym przepisie art. 2 ust. 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy legalna definicja pojęcia "osoby bezrobotnej" skonstruowana jest z dwóch części. W pierwszej z nich, wskazuje się na swego rodzaju przesłanki pozytywne, a więc na warunki, które muszą być spełnione, by można było uzyskać (zachować) status bezrobotnego. Druga część, zawiera zespół przesłanek negatywnych, a więc okoliczności, które uniemożliwiają nabycie (zachowanie) tego statusu. Z ich zestawienia jednoznacznie wynika, że nie każda osoba może być uznana za osobę bezrobotną. Wszystkie niezbędne wymogi muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak któregokolwiek z nich wyklucza nabycie czy zachowanie omawianego specyficznego statusu osoby bezrobotnej. A zatem status osoby bezrobotnej można uzyskać, gdy spełnione zostaną przesłanki pozytywne i nie wystąpi żadna z przesłanek negatywnych. Nie jest możliwe odstąpienie od tych ustawowych wymogów, nawet ze względu na szczególne uwarunkowania konkretnej sprawy.

Wymaga bowiem zaakcentowania, że kwestia uzyskania statusu bezrobotnego, nie została pozostawiona uznaniu organu orzekającego. Przeciwnie w tego rodzaju sprawach organ wydaje tzw. decyzję związaną. Brzmienie przytoczonego wyżej przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia jest kategoryczne i nie pozwala organowi na jakiekolwiek "luz decyzyjny". Wobec tego żadne inne okoliczności, poza wymienionymi w ustawie o promocji zatrudnienia, nie mogą mieć zatem istotnego znaczenia przy rozstrzyganiu kwestii statusu osoby bezrobotnej .

Z punktu widzenia wymogów pozwalających na uzyskanie statusu bezrobotnego wskazać również należy na przepis art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy o promocji zatrudnienia, który precyzuje, że zakaz świadczenia innej pracy zarobkowej - oznacza zakaz wykonywania pracy lub świadczenia usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych. Oznacza to, że bezrobotnym może być jedynie osoba niepozostającą w stosunku pracy czy stosunku służbowym oraz niewykonująca innej pracy zarobkowej w rozumieniu przytoczonego art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy o promocji zatrudnienia.

W badanej sprawie organ ustalił, że A.P. 16.02.2015 r. podpisała umowę-zlecenie NR [...] - [...] z firmą ("A." Sp. z o. o.) "B." Sp. z o. o. z siedzibą w W. Powyższą umowę zawarto na okres od 16.02.2015 r. do 28.02.2015 r. Dokument ten został opatrzony podpisem zleceniobiorcy - A.P. oraz pieczątką i podpisem Młodszego specjalisty ds. umów cywilnoprawnych. Umowa zawierała postanowienie, że "Zleceniobiorca oświadcza, iż został poinformowany przez przedstawiciela Zleceniodawcy o rodzaju podstawy prawnej zatrudnienia u Zleceniodawcy i jest w związku z powyższym świadomy różnic między zatrudnieniem opartym na stosunku pracy, a świadczeniem usług opartym na cywilnoprawnym stosunku zobowiązaniowym stanowiącym podstawę zawarcia niniejszej umowy oraz, iż jego zgoda na zawarcie przedmiotowej umowy zlecenia nie jest zdeterminowana ani wymuszona w skutek ekonomicznej lub jakiejkolwiek innej zależności od Zleceniodawcy. Zleceniobiorca niniejszym wnioskuje o zatrudnienie na podstawie umowy zlecenia (...)."

W aktach sprawy znajduje się także zaświadczenie z 22.12.2017 r. potwierdzające zatrudnienie w ramach umowy-zlecenia w ww. okresie podające ponadto wysokość uzyskanego przez A.P. wynagrodzenia.

Akta sprawy zawierają również dokument ZUS ZUA wypełniony 16.02.2015 r. - zgłoszenie do ubezpieczeń - opatrzony podpisem osoby zgłoszonej do ubezpieczenia - A.P. oraz rachunek NR [...] za miesiąc 02.2015. Z analizy raportu zintegrowanego ZUS i PUP wynika, że skarżąca będąc zarejestrowaną w PUP w Ł, była także zgłoszona do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług u płatnika składek "A." Sp. z o. o. w okresie od 16.02.2015 r. do 28.02.2015 r.

Biorąc pod uwagę powyższe ujawnione okoliczności sprawy trafnie organ uznał, że skarżąca przestała spełniać warunki, wynikające z ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, do posiadania statusu osoby bezrobotnej. Zawarcie przez skarżącą umowy zlecenia, wykluczało bowiem możliwość uznawania jej za osobę bezrobotną w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z pkt 11 ustawy o promocji zatrudnienia.

Wbrew zarzutom skargi bez znaczenia prawnego w sprawie pozostaje analiza charakteru łączącej ją umowy zlecenia i sposobu faktycznego jej wykonywania oraz kwestii związanych z pobieraniem wynagrodzenia z tego tytułu, które podnoszono w skardze. Istotne znaczenie ma sam fakt zawarcia umowy. Obojętne dla sprawy są także pobudki, które skłoniły ją do zawarcia omawianej umowy zlecenia. Powyższy prawotwórczy fakt wywołał kolejne konsekwencje prawne w postaci objęcia skarżącej ubezpieczeniem społecznym , który to fakt również nie został przez nią skutecznie podważony.

Jak wynika z art. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 963) ubezpieczenia społeczne obejmują ubezpieczenia emerytalne i ubezpieczenia rentowe. Z kolei art. 6 ust. 1 pkt 4 powołanej wyżej ustawy przewiduje, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9 osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia (...).

Spór w kontrolowanej sprawie sprowadzał się do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w zakresie spełniania przez skarżącą przesłanek warunkujących posiadanie statusu osoby bezrobotnej. W sprawach o przyznanie, odmowę przyznania lub utraty statusu osoby bezrobotnej postępowanie wyjaśniające sprowadza się do ustalenia, czy w sprawie zachodzą okoliczności faktyczne enumeratywnie wyliczone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia.

W związku z powyższym w realiach analizowanej sprawy istotne dla organu było to, że 16 lutego 2015 r. skarżąca zawarła na czas oznaczony od 16 lutego 2015 r. do 28 lutego 2015 r. umowę zlecenia, a zatem wykonywała inną pracę zarobkową. Natomiast żadne inne okoliczności, w tym również te podnoszone przez skarżącą, a dotyczące nieważności zawartej umowy nie mogły mieć w tej sprawie znaczenia. Nie było również żadnych podstaw do żądania badania przez organ charakteru łączącego ją stosunku w ramach umowy zlecenia. Kwestie te, a w szczególności dotyczące ważności zawartej umowy zlecenia, skarżąca może podnosić przed sądem powszechnym w ramach powództwa np. o ustalenie w trybie art. 189 k.p.c. nieistnienia stosunku prawnego. W każdym bądź razie nie może przerzucać na organ obowiązków związanych z ustalaniem ważności zawartej umowy zlecenia w tym zakresie. Ciężar wykazania pozorności zawartej umowy spoczywał wyłącznie na skarżącej i wykluczał możliwość ustalania tej okoliczności z urzędu przez organy administracji orzekające w sprawie.

Odnosząc się dalej do argumentacji strony skarżącej odnośnie do "incydentalnego" zatrudnienia, zgodzić się należy z organami administracji, że ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie jest znane pojęcie zatrudnienia "incydentalnego". Każde zatrudnienie lub podjęcie innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 11 powoływanej ustawy przerywa w sposób nieodwracalny stan bezrobocia, a ponowne pozostawanie bez pracy i rejestracja tego stanu w PUP powodują powstanie nowego stanu bezrobocia (por. m.in. wyrok WSA w Rzeszowie z 25.11.2016 r., II SA/Rz 501/16).

W ustawowej definicji bezrobotnego wyraźnie zastrzeżono, że ze statusu bezrobotnego mogą korzystać tylko osoby pozostające poza zatrudnieniem lub nie wykonujące innej pracy zarobkowej. Pociąga to za sobą istotne konsekwencje. Jakakolwiek aktywność mająca na celu uzyskiwanie zarobków, mieszcząca się w ramach tego, co uznawane jest w ustawie za zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, skutkuje albo niemożliwością zarejestrowania się w charakterze bezrobotnego, albo też stanowi przesłankę utraty tego statusu (por. m.in. wyroku WSA w Krakowie z 13.01.2015 r., III SA/Kr 1633/14). W orzecznictwie podkreśla się też, że "fakt zatrudnienia (zarobkowania) lub podjęcia w czasie zarejestrowania w Urzędzie Pracy jakiejkolwiek pracy zarobkowej, bez względu na wysokość wynagrodzenia, skutkuje brakiem możliwości uzyskania lub utratą statusu bezrobotnego", ponieważ "jeżeli osoba bezrobotna aktywizuje swoją sytuację zawodową, to nie może zarazem pozostawać osobą o statusie bezrobotnego" (por. m.in. wyrok WSA w Opolu z 09.08.2010 r., II SA/Op 354/10).

Zatem w przypadku podjęcia zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej, chociażby na jeden dzień (nawet jeśli praca nie była wykonywana, a osoba nie otrzymała wynagrodzenia) utrata statusu bezrobotnego jest bezwzględna. Bez znaczenia jest czas trwania stosunku pracy, jak również wysokość uzyskiwanego wynagrodzenia za świadczoną pracę (por. wyrok NSA w Łodzi z 08.05.2002 r., II SA/Łd 1440/01, wyrok WSA w Łodzi z 27.04.2016 r., III SA/Łd 150/16).

Reasumując, uzyskanie zatem przez organ informacji z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o podleganiu przez skarżącą obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu i poczynienie jednoznacznych ustaleń opartych na omawianej wyżej umowie zlecenia w pełni uprawniało organ do orzeczenia o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej od 16 lutego 2015 r. w związku z podjęciem pracy zarobkowej.

Nadmienić ponadto należy, że z materiału dowodowego sprawy wynika, że zainteresowana w dniu rejestracji, tj. 28.11.2014 r. otrzymała egzemplarz "Informacji o prawach i obowiązkach" dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy. Potwierdziła, że otrzymała druk informacji, zapoznała się z jego treścią i zobowiązała się do przestrzegania nałożonych na nią, jako bezrobotną, obowiązków. W tym aspekcie odwołać się należy do treści uzasadnienia wyroku WSA w Łodzi z 11.12.2007 r., III SA/Łd 163/07, w którym sąd przyjął, że składając podpis pod dokumentem strona jest świadoma jego treści i znaczenia. Organ ma zatem uzasadnione prawo pozostawać w zaufaniu do wagi podpisu składanego przez stronę postępowania.

W druku, o którym mowa powyżej zawarto informację o obowiązkach osób bezrobotnych o okolicznościach powodujących utratę statusu bezrobotnego. W szczególności poinformowano skarżącą o konieczności powiadomienia PUP w Ł. w ciągu 7 dni o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub o złożeniu wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, podjęciu prowadzenia uprzednio zawieszonej działalności gospodarczej, pod rygorem kary grzywny nie niższej niż 500 zł. Ponadto, druk ten zawiera informację o konieczności powiadomienia PUP w Ł. o udziale w szkoleniach, bez skierowania starosty, organizowanych przez inny podmiot niż powiatowy urząd pracy, finansowanych z publicznych środków wspólnotowych i publicznych środków krajowych na podstawie umowy o dofinansowanie projektu albo decyzji, o których mowa w ustawie z 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju, albo ustawie z 5 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, w terminie 7 dni przed dniem rozpoczęcia szkolenia (zob. "Informacja o prawach i obowiązkach" z dnia 28.11.2014 r. podpisana przez skarżącą 28.11.2014 r.).

Nie bez znaczenia w sprawie jest też, że A.P. wielokrotnie rejestrowała się w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, zatem były jej już przed dniem rejestracji 28.11.2014 r. znane zarówno procedury obowiązujące bezrobotnych jak i treść dokumentów, które podpisują bezrobotni.

Definicja bezrobotnego przyjęta w ustawie o promocji zatrudnienia w kontekście negatywnej przesłanki w postaci niepodlegania, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego nie budzi wątpliwości i nie pozostawia miejsca na swobodę interpretacyjną. W jej świetle status osoby bezrobotnej został powiązany z faktem zgłoszenia do ZUS-u przez zleceniodawcę jako płatnika składek – w związku z zawarciem umowy zlecenia - obowiązku objęcia ubezpieczeniem społecznym, bez potrzeby badania, czy działalność taka rzeczywiście jest osobiście prowadzona przez zleceniobiorcę.

W rezultacie należało uznać, że skarżąca w dacie zawarcia umowy zlenienia przestała spełniać przesłanki określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l) ustawy o promocji zatrudnienia niezbędne do posiadania statusu osoby bezrobotnej ze względu na podleganie obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.

Z tych względów jako nieuprawnione przedstawią się zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów ustawy o promocji zatrudnienia.

Wydanie kwestionowanej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia, a ocena ta nie nosi zaś cech dowolności. Decyzje organów orzekających w sprawie w sposób szczegółowy przedstawiły ustalenia stanu faktycznego oraz wskazały przepisy, które miały w nich zastosowanie, prawidłowo interpretując ich treść, co jest wystarczające dla oceny ich legalności.

Reasumując, stwierdzić należy, że ustalony stan faktyczny sprawy, skutecznie niepodważony przez skarżącą, dawał podstawy do wydania zakwestionowanego przez skarżącą rozstrzygnięcia przez organy administracji.

Z tych też względów skargę uznać należało za nieuzasadnioną.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

bg