Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 581/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 3, art. 26 ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 708
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.
article: art. 134
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia del. WSA Henryka Lewnadowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. U.S.A. Sp.j. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 listopada 2018 r. sygn. akt III SA/Kr 862/18 w sprawie ze skargi G. U. S.A. Sp.j. w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 29 maja 2018 r. nr 1201-IOA.48.18.2018 w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonywanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od G. U. S.A. Sp.j. w P. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie 1350 (jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 15 listopada 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 862/18, oddalił skargę G. U. S.A. Sp.j. w P. (skarżąca, spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (DIAS, organ II instancji) z dnia 29 maja 2018 r., Nr 1201-IOA.48.18.2018, w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:

Decyzją z dnia 29 maja 2018 r., Nr 1201-IOA.48.18.2018, DIAS utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie (organ I instancji) z 12 lutego 2018 r. W uzasadnieniu DIAS wskazał, że spółka w dniu 15 listopada 2017 r., działając w charakterze przewoźnika i odbiorcy dokonywała przewozu benzyny bezołowiowej w ilości 6.001 litrów i oleju napędowego w ilości 12.000 litrów, zakwalifikowanego do kodu CN 2710. Przewóz następował z bazy firmy O. P. S.A. ul. F.w T., a podmiotem wysyłającym była firma A,.S.A. w W.. DIAS podzielił pogląd organu I instancji, że wskazanie w zgłoszeniu SENT (....) dowodu wydania jako dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi nie spełnia wymogu określonego w art. 5 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017 r., poz. 708 ze zm., dalej "ustawa o SENT"), który przewiduje obowiązek uzupełnienia zgłoszenia SENT o numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi. Dowód wydania, wbrew twierdzeniom spółki, w żaden sposób nie koresponduje ze zgłoszeniem SENT (....), dotyczy bowiem innego podmiotu wysyłającego, innego odbiorcy i miejsca dostawy. W tej sytuacji zaistniała podstawa do wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o SENT.

Spółka wniosła skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wymienionym na wstępie wyrokiem oddalił skargę, uznając że w sprawie zaistniały podstawy do wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o SENT, zgodnie z którym w przypadku, gdy podmiot wysyłający, odbierający albo przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru, odpowiednio na podmiot wysyłający, odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. Zdaniem Sądu w sprawie nie wystąpiły okoliczności wskazywane przez skarżącą spółkę tłumaczącą powody naruszenia art. 5 ust. 4 pkt 8 ustawy o SENT, które zwalniałyby ją z obowiązków przewidzianych w ustawie. Zaistniały stan faktyczny nie był skutkiem ponadprzeciętnych i losowych okoliczności, lecz wynikał z naruszenia ustawowego obowiązku rzetelnego wypełnienia danych w zgłoszeniu SENT. Brak było podstaw do rozważania przesłanki ważnego interesu przewoźnika w kontekście np. sytuacji finansowej skarżącej spółki, albowiem spółka w tym zakresie nie przedstawiła żadnych informacji świadczących o ewentualnym braku środków, uniemożliwiających uregulowanie przedmiotowej należności. W ocenie Sądu I instancji również odwoływanie się do art. 30 ust. 1 i 4 znowelizowanej ustawy o SENT nie było zasadne, szczególnie w sytuacji, gdy art. 30 ust. 5 ustawy o SENT wyraźnie zastrzega, że odstąpienie od wszczęcia postępowania w sprawie o nałożenie kary pieniężnej w sytuacji, gdy nie doszło do uszczuplenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego nie ma zastosowania do przewoźników, a w przedmiotowej sprawie kara pieniężna została nałożona na skarżącą spółkę, która właśnie jako przewoźnik nie wywiązała się z obowiązków nałożonych ustawą o SENT.

Od przedmiotowego wyroku spółka złożyła skargę kasacyjną, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.), zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na przebieg tego postępowania, tj.:

- art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak uwzględnienia przez WSA w Krakowie braku przeprowadzenia postępowania dowodowego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie w zakresie możliwości zastosowania art. 24 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 3 ustawy o SENT dotyczącego odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, tj. naruszenia art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa" lub "o.p.") i art. 145 § 1. lit c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, pomimo iż w sprawie istniały podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 o.p.

II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 24 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 3 ustawy o SENT poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy było to uzasadnione z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny, a skarżący spełniał przesłanki do odstąpienia od nałożenia na niego kary pieniężnej.

- art. 5 ust. 4 pkt 8 ustawy o SENT poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż zgłoszony przez Spółkę w systemie SENT numer dokumentu przewozowego nr (...), nie może zostać uznany za dokument przewozowy w rozumieniu ustawy SENT, co stanowiło wystarczającą przesłankę do nałożenia kary pieniężnej na podstawie ustawy o SENT, chociaż sama ustawa o SENT nie zawiera definicji i wymogów jakie ma spełniać dokument przewozu - a tym samym poprzez wydanie rozstrzygnięcia całkowicie sprzecznego z ustawą o SENT i jej celami.

Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zarządzeniem z dnia 6 lipca 2022 r. sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2021, poz. 2095 ze zm.).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarga kasacyjna jest szczególnym pismem procesowym, tj. wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, które dla swej skuteczności musi spełniać rygorystyczne wymogi formalne. Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpią - jak w tej sprawie - przesłanki nieważności postępowania, enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 pkt 1-6 p.p.s.a., to kontrolując zaskarżony wyrok Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest ograniczyć się do zbadania, czy wyrok ten uchybia przepisom wskazanym w skardze kasacyjnej w ramach podstaw z art. 174 p.p.s.a. Zgodnie zaś z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy rozumieć dokładne wskazanie przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 p.p.s.a.) przepisów, które zdaniem strony naruszył Sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, itd. oraz oznaczeniem aktu prawnego, w którym są zawarte, a także wyjaśnienie, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. postanowienie NSA z 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; postanowienie NSA z 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; postanowienie NSA z 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04; a także wyrok NSA z 25 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 705/12 oraz wyrok NSA z 21 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 2602/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Określenie podstaw kasacyjnych zgodne z art. 176 p.p.s.a. oznacza bowiem obowiązek wskazania konkretnych przepisów naruszonych przez sąd, z podaniem rodzaju zarzucanego naruszenia przepisów i na czym to naruszenie polegało. Natomiast uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo wskazywać do jakiego naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego zdaniem skarżącego doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, iż to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Powyższe uwagi były konieczne, bowiem sposób sformułowania podniesionych w niniejszej skardze kasacyjnej zarzutów nie odpowiada wymogom przewidzianym w art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Sedno sporu w tej sprawie ogniskuje się wokół zarzutu zaakceptowania przez Sąd niezastosowania przez organy art. 24 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 2 ustawy o SENT i nieodstąpienia od nałożenia na spółkę kary pieniężnej, podczas gdy, zdaniem spółki, odstąpienie było uzasadnione z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny. W skardze kasacyjnej sformułowano w związku z tą kwestią zarówno zarzuty procesowe (punkt I. a i b petitum skargi kasacyjnej) - naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak uwzględnienia przez Sąd pierwszej instancji braku przeprowadzenia przez organ postępowania dowodowego (tj. naruszenia art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 o.p.) w zakresie możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej (tj. zastosowania art. 24 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 3 ustawy o SENT), jak również zarzuty materialnoprawne (punkt II.a petitum skargi kasacyjnej) – niezastosowania art. 24 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 2 ustawy o SENT.

Przystępując do oceny zasadności zarzutów procesowych, opartych na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., należy przypomnieć, że formułując takie zarzuty autor skargi kasacyjnej powinien nie tylko wskazać, jakie przepisy postępowania zostały naruszone, lecz również uzasadnić jaki wpływ na wynik sprawy miało to naruszenie. Przez "wpływ", o którym mowa w tym przepisie, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej a zaskarżonym orzeczeniem sądu pierwszej instancji, który to związek przyczynowy nie musi być realny, jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy (por. np. wyrok NSA z 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09; ten wyrok i kolejne cytowane poniżej są publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że podstawą skargi kasacyjnej nie może być każde uchybienie przepisom postępowania, a jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie.

Tego wymogu skarga kasacyjna nie spełnia. Nie wykazano w niej wpływu zarzucanych naruszeń procesowych na orzeczenie wydane przez Sąd pierwszej instancji. Wobec zaś związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, prawidłowe sformułowanie zarzutów kasacyjnych jest warunkiem niezbędnym dla uznania, że zarzuty są usprawiedliwione.

Zarzuty procesowe nie zasługują na uwzględnienie także z tego powodu, że zostały oparte na art. 134 p.p.s.a. Tymczasem przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. statuuje zasadę, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. może być uznany za zasadny jedynie wówczas, gdyby sąd wyszedł poza granice danej sprawy.

Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika, by skarżąca zarzucała Sądowi pierwszej instancji tak rozumiane wyjście poza granice sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji ocenił zaskarżoną decyzję zgodnie z wymogami art. 134 § 1 p.p.s.a., nie wykraczając poza zakres tej sprawy i w sposób wystarczający odnosząc się do wszystkich zarzutów skargi.

Niezasadny jest także powiązany z art. 134 p.p.s.a. zarzut naruszenia art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 o.p., wskazujący na istnienie podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem prawa z powodu nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.

Skarga kasacyjna wymienia te przepisy, jednak zarzut ich naruszenia sprowadza do ogólnego stwierdzenia, że organ nie zebrał i nie rozpatrzył wyczerpująco materiału dowodowego, a przez to nie działał w sposób budzący zaufanie. Skarżąca w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wskazała konkretnie na czym polegały te naruszenia Sądu pierwszej instancji, a także nie wykazała ich wpływu na orzeczenie wydane przez Sąd pierwszej instancji.

Zdaniem NSA z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, że kontrolując legalność ostatecznej decyzji DIAS, Sąd pierwszej instancji pominął te wzorce kontroli jej zgodności z prawem, które zobowiązywały do dokonania oceny, czy organ administracji dokonał wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym jak i prawnym, w celu ustalenia stanu rzeczywistego sprawy (art. 122 o.p.), zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 o.p.) oraz dokonania swobodnej jego oceny, zobowiązującej do uwzględnienia kryteriów wiedzy, doświadczenia życiowego oraz zasad logiki (art. 191 o.p.). W ocenie NSA zasadnie uznał Sąd pierwszej instancji, że w postępowaniu podatkowym prawidłowo zebrano i kompleksowo oceniono zgromadzony materiał dowodowy. Trzeba w szczególności wskazać, że skarżąca w toku prowadzonego postępowania nie wnosiła o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, nie wskazywała przesłanek i nie powoływała żadnych okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od nałożenia kary, w tym nie powoływała się na sytuację finansową, ekonomiczną, która uniemożliwiłaby jej zapłacenie kary pieniężnej. W konsekwencji WSA akceptując działanie organów także w odniesieniu do braku przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary, nie naruszył wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów, a odmienna od oczekiwań skarżącej ocena materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie oznacza, że doszło do naruszenia przepisów określających zasady prowadzenia postępowania podatkowego.

Nie jest też zasadny podniesiony w pkt II.1. petitum skargi kasacyjnej materialnoprawny zarzut niezastosowania art. 24 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 2 ustawy o SENT. W ocenie NSA w rozpoznawanej sprawie nie zachodziły bowiem podstawy do uwzględnienia tych przepisów i odstąpienia od nałożenia kary.

Art. 24 ust. 3 ustawy o SENT przewiduje, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.

W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że w wyniku kontroli stwierdzono nieprawidłowości w zakresie wskazania w dokumencie SENT dowodu wydania jako dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi, gdyż powyższy dowód nie korespondował z dokonanym w systemie SENT zgłoszeniem o numerze SENT 20171114008497, albowiem dotyczył innego podmiotu wysyłającego, innego podmiotu odbiorcy oraz miejsca dostawy. Tych okoliczności faktycznych skarżąca kasacyjnie nie kwestionuje.

Odnosząc się do zarzucanego naruszenia prawa polegającego na nieodstąpieniu od nałożenia kary podkreślenia wymaga, że skarżąca kasacyjnie, zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak też przed Sądem pierwszej instancji, nie złożyła wniosku o odstąpienie od nałożenia kary, a także nie powoływała się na okoliczności, które mogłyby być kwalifikowane jako przesłanki uzasadniające odstąpienie od nałożenia na nią kary. Organ i Sąd przesłanki te rozważyły natomiast z urzędu, zasadnie zdaniem NSA uznając, że brak jest w tej sprawie podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd szczegółowo odniósł się do braku w tej sprawie przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary, akceptując w tym zakresie stanowisko organów. Ocena ta wprost wskazywała że "w stanie faktycznym sprawy nie zaszły żadne nadzwyczajne okoliczności i nie zachodzi przesłanka spełnienia ważnego interesu strony czy interesu publicznego". Tego poglądu nie zakwestionowano skutecznie w skardze kasacyjnej. Także bowiem na etapie postępowania kasacyjnego nie wskazano konkretnych okoliczności istotnych z punktu widzenia przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w stosunku do skarżącej nieuwzględnionych wcześniej w postępowaniu, ograniczając się jedynie do opisu ogólnych zasad nakładania kar na podstawie przepisów ustawy o SENT.

Okoliczności uzasadniającej spełnienie przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary nie stanowi, zdaniem NSA, powołanie się przez skarżącą kasacyjnie na "drobną omyłkę" w posłużeniu się dowodem wydania. Odstąpienia od nalożenia kary nie uzasadnia też wskazywana przez skarżącą jej dbałość o zachowanie tajemnicy handlowej i nieujawnianie łańcucha dostaw. Z pojęciem interesu publicznego, wskazanym w art. 24 ust. 3 ustawy o SENT jako jedna z przesłanek uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary, wiąże się nie tylko obowiązek ponoszenia danin publicznych, lecz również proporcjonalność wymierzania kar, co każdorazowo musi uwzględniać organ w trakcie postępowania. Ocena ta musi być zindywidualizowana, a więc odnosząca się zarówno do sytuacji zobowiązanego podmiotu, jak i okoliczności, w których doszło do naruszenia oraz jego wagi z punktu widzenia interesu publicznego. Przyjmuje się, że do takich okoliczności zalicza się między innymi to, czy ten podmiot prowadził działalność zgodną z prawem oraz czy doszło do uchybienia obowiązkowi uiszczenia daniny publicznej (zob. m.in. wyrok NSA z 21 listopada 2019 r., sygn. akt II GSK 1133/19; wyrok WSA w Krakowie z 11 września 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 450/19; wyrok WSA we Wrocławiu z 6 grudnia 2018 r., sygn. akt III SA/Wr 423/18). Nie leży w interesie publicznym nakładanie na przewoźnika dolegliwej kary pieniężnej tylko z tej przyczyny, że dopuścił się on pewnych uchybień formalnych o nieistotnym znaczeniu, jeżeli uchybienia te nie stanowiły realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa (por. np. wyroki NSA z dnia: 18 maja 2020 r. II GSK 220/20; 27 listopada 2020 r. II GSK 790/20; 19 lutego 2021 r. sygn. akt II GSK 1353/20; 1 lipca 2021 II GSK 145/21, II GSK 193/21). Pojęcie ważnego interesu przewoźnika wiąże się natomiast z wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności, które mogą go uzasadniać, przy czym ma ono cechy charakterystyczne dla klauzul generalnych, których indywidualne zastosowanie wymaga wyraźnego odniesienia do konkretnej sprawy i sytuacji, w jakiej organ podejmuje decyzję, a więc w każdym indywidualnym przypadku należy uwzględniać różne aspekty i okoliczności konkretnej sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 27 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 219/21). Zasadnie uznano w tej sprawie, że żadna z tych sytuacji nie występowała.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego bezpodstawny jest również zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 5 ust. 4 pkt 8 ustawy o SENT (punkt II.2 petitum skargi kasacyjnej).

Zgodnie z art. 5 ust. 4 pkt 8 ustawy o SENT (w brzmieniu obowiązującym na dzień przewozu) zgłoszenie powinno zawierać "numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi". Z treści powołanego przepisu wynika po pierwsze, że dokument przewozowy ma zostać ujawniony i zidentyfikowany poprzez podanie jego numeru w zgłoszeniu SENT, a po drugie, ma on "towarzyszyć" przewożonemu towarowi. Oceniając zatem zasadność zastosowania tego przepisu sankcyjnego należy uznać, że nie ma racji strona skarżąca twierdząc, że obowiązujące przepisy nie nakładają obowiązku posiadania przez przewoźnika podczas przewozu dokumentu przewozowego. Źródłem takiego obowiązku jest właśnie art. 5 ust. 4 pkt 8 ustawy o SENT.

Jeżeli w zgłoszeniu SENT zadeklarowano, że towarowi będzie towarzyszył określony dokument przewozowy, to brak tego dokumentu podczas kontroli świadczy o tym, że w zgłoszeniu podano dane niezgodne z prawdą. Podkreślenia wymaga, że zachodzi tożsamość podmiotowa pomiędzy podmiotem, który zgłaszał dane identyfikujące dokument przewozowy oraz podmiotem, który był zobowiązany do jego posiadania podczas przewozu. W rozpatrywanej sprawie dowód wydania nr "(....)" nie zgadzał się ze zgłoszeniem SENT nr (...) dotyczył bowiem innego podmiotu wysyłającego, innego miejsca dostawy i innego odbiorcy, czemu skarżąca kasacyjnie nie zaprzecza. W konsekwencji zasadnie zatem w tej sprawie uznano, że skarżąca kasacyjnie ponosi odpowiedzialność za brak dokumentu przewozowego, który sama określiła jako ten, który będzie towarzyszył przewożonemu towarowi.

Nie ma też racji skarżąca kasacyjnie zarzucając Sądowi wadliwość zaakceptowania poglądu, że dowód wydania o numerze (...) nie mógł być uznany za dokument przewozowy w rozumieniu ustawy o SENT. W stanie faktycznym tej sprawy dopuszczalne było wprawdzie wykorzystanie dowodu wydania jako dokumentu spełniającego wymogi art. 38 ust. 1 ustawy Prawo przewozowe, gdyż jest to dokument, który "w inny sposób dostarcza informacji niezbędnych do prawidłowego wykonania przewozu", jednakże pod warunkiem, że byłby on zgodny ze zgłoszeniem (...), co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Sama skarżąca kasacyjnie potwierdziła bowiem, że zgłoszenie SENT dotyczyło innego podmiotu wysyłającego, innego miejsca dostawy i innego odbiorcy. W tych okolicznościach zasadnie zatem uznano, że istniała podstawa do wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o SENT.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postawione w skardze kasacyjnej zarzuty są niezasadne. Z tego powodu skarga kasacyjna została oddalona na podstawie art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r., poz. 265). Zasądzona kwota 1350 zł stanowi zwrot kosztów dla pełnomocnika Dyrektora IAS, który nie występował przed sądem pierwszej instancji, z tytułu sporządzenia i wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną z zachowaniem terminu z art. 179 p.p.s.a. (por. uchwałę NSA z dnia 19 listopada 2012 r., II FPS 4/12).