Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2138/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 2a, ust. 3
journal: Dz.U. 1992 nr 68 poz 341
law: Ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych i zakładach wzajemnych.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 127 par. 3, art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia o charakterze gier na automatach 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącej spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...], Minister Finansów – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 2 ust. 2a, ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku skarżącej spółki R. Sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej: R.) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia, że gry prowadzone na automatach "[...]" – nr fabryczny usunięty, "[...]" - nr fabryczny [...], "[...]" - nr fabryczny usunięty, będących w posiadaniu skarżącej spółki R. Sp. z o.o. z siedzibą w G., są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych - utrzymał w mocy w/w decyzję z dnia [...] czerwca 2008 r.

Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] lutego 2008 r. do Ministerstwa Finansów wpłynęło pismo Urzędu Celnego w [...] z prośbą o rozstrzygnięcie, w trybie art. 2 ust. 3 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, charakteru gier urządzanych na automatach "[...]" – nr fabryczny usunięty, "[...]" o nr [...], "[...]" - nr fabryczny usunięty, będące w posiadaniu firmy R. Sp. z o.o. z siedzibą w G., znajdujących się w "[...]" w B. przy ul. [...], w którym przeprowadzona została kontrola przez pracowników Referatu Karno-Skarbowego Urzędu Celnego w [...].

W dniu [...] marca 2008 r. organ poinformował stronę skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego.

W wyniku rozpatrzenia sprawy Minister Finansów decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. uznał, iż gry prowadzone na ww. automatach, są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Uzasadniając powyższą decyzję, Minister Finansów podał, że gry na przedmiotowych automatach są grami na urządzeniach elektromechanicznych. Automaty wyposażone są we wrzutniki monet o nominałach 1, 2 lub 5 zł. Po zakredytowaniu automatów monetami o odpowiednich nominałach grający otrzymuje punkty kredytowe, za które może prowadzić grę (1 zł - 4 min., 2 zł - 8 min., 5 zł - 20 min.). W przypadku wygranej, tj. uzyskania określonego układu symboli na ruchomych bębnach automatów, grający otrzymuje dodatkowe punkty kredytowe, za które może prowadzić dalszą grę bez ponoszenia dodatkowych opłat. Automaty mają zamontowany ogranicznik maksymalnego czasu gry. Wnosząc opłatę za grę gracz ma jedynie prawo do rozpoczęcia gry o czasie zależnym od przypadku. Celem i wygraną jest kontynuowanie (przedłużenie) gry, jednakże nie dłużej niż pozwala na to wbudowany ogranicznik maksymalnego czasu gry. Przegraną jest krótsza gra, a wygraną możliwość jej kontynuowania, przy czym w ocenie organu nie ma znaczenia fakt, czy tak rozumianą wygraną można skonsumować rozpoczynając nową grę, czy też grając dalej w tę samą grę, czyli przechodząc na dalsze etapy gry. Wygrana nie traci cechy wygranej w rozumieniu ustawy o grach i zakładach wzajemnych poprzez fakt ograniczenia maksymalnego czasu gry.

R. Sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej także: skarżąca spółka) złożyła do Ministra Finansów wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o stwierdzenie nieważności w całości zaskarżonej decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji stwierdzającej, że gry prowadzone na wymienionych automatach nie są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Minister Finansów decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] listopada 2007 r.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. w niniejszym postępowaniu, jest podmiot, który organizował gry na automatach, tj. skarżąca spółka, a nie właściciel tych urządzeń, tj. firma F., [...]. Organ wskazał, że spór dotyczy interpretacji przepisów materialnoprawnych, tj. art. 2 ust. 2a ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Organ uznał, że o tym, czy w rozumieniu tych przepisów mamy do czynienia z grą na automatach, nie decyduje sposób i forma wypłacania (realizacji) wygranej przez sam automat, czy przez pracownika obsługi. Jest to okoliczność drugorzędna. Tak samo bez znaczenia jest postać wygranej, która w myśl ustawy może być pieniężna lub rzeczowa. Przedmiotowa ustawa nie zawiera definicji wygranej rzeczowej, nie określa też cech umowy gry, co uzasadnia odwołanie się w tym względzie do odpowiednich przepisów prawa cywilnego i ich wykładni doktrynalnej. Minister Finansów stwierdził, że wygraną jest możliwość kontynuowania uprzednio rozpoczętej gry przy zwiększonym poziomie trudności, wymagającym większych umiejętności bez konieczności dokonywania nowej opłaty. W badanych automatach ponownie wrzucając monetę gracz miał do dyspozycji nowe kredyty oraz te niewykorzystane w poprzedniej grze. Przeniesione z poprzedniej gry wygrane punkty kredytowe dawały szansę pełnego wykorzystania czasu gry przy kolejnym uruchomieniu automatu. Zdaniem organu, nie ma znaczenia, czy wygraną można skonsumować w tej samej grze, czy też grając dalej w tę samą grę. W istocie gracz otrzymuje wygraną w postaci punktów o określonej wartości, które może przeznaczyć na dalszą grę. W ocenie organu stan faktyczny sprawy był jasny i bezsporny i nie było potrzeby sporządzania kolejnych opinii biegłych ani też przeprowadzania rozprawy administracyjnej, o które to dowody wnioskowała skarżąca spółka.

Na powyższą decyzję Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2008 r. skarżąca spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W skardze strona zarzuciła decyzji:

1) rażącą obrazę art. 109 § 1 k.p.a. w zw. z art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. - poprzez wadliwe oznaczenie stron postępowania, w wyniku którego pominięto w toku postępowania firmę F., która jest właścicielem pięciu urządzeń wskazanych w decyzji; w ocenie skarżącej, powyższe naruszenie stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, co skutkuje obowiązkiem uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. b) p.p.s.a.;

2) rażącą obrazę przepisu art. 61 § 1 k.p.a. - poprzez wszczęcie postępowania administracyjnego na wniosek innego podmiotu aniżeli strony - na wniosek Urzędu Celnego w [...], co stanowi rażące naruszenie prawa, którego konsekwencją, zgodnie z przepisami art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 ust. 2 p.p.s.a., winno być stwierdzenie nieważności decyzji;

3) rażącą obrazę art. 7, 77 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 85 § 1 k.p.a. - poprzez zaniechanie przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

4) rażącą obrazę przepisów art. 79 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. - poprzez całkowite pozbawienie strony ustawowego prawa udziału w przeprowadzaniu dowodów, co nie tylko miało istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy, ale również stanowi wadę kwalifikowaną, polegającą na uniemożliwieniu stronie wzięcia udziału w postępowaniu, które to naruszenie prowadzi do obligatoryjnego wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i stanowi podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. b) p.p.s.a.;

5) rażącą obrazę art. 10 k.p.a. - poprzez uniemożliwienie stronie wyrażenia ostatecznego stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy, co miało istotny wpływ na wynik postępowania;

6) rażącą obrazę przepisu art. 80 k.p.a. - poprzez wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału oraz oczywiście błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, pozostające w opozycji do zgromadzonych materiałów, co oczywiście miało istotny wpływ na wynik sprawy;

7) rażącą obrazę przepisu art. 84 § 1 k.p.a. - poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, mimo iż w okolicznościach niniejszej sprawy wymagane są wiadomości specjalne, co oczywiście miało wpływ na wynik przedmiotowej sprawy;

8) rażącą obrazę przepisu art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez niesprostanie wymogowi sporządzenia wnikliwego i logicznego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem podstawy faktycznej, co oczywiście miało wpływ na wynik postępowania, poprzez uniemożliwienie kontroli prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia;

9) błędną wykładnię przepisu art. 2 ust. 2a ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych oraz nieuwzględnienie przy dokonywaniu wykładni dyspozycji przepisu art. 42 pkt 6 wskazanej ustawy, mającą oczywiście wpływ na wynik sprawy, poprzez wadliwe przyjęcie, że będące przedmiotem niniejszego postępowania urządzenia do gry, umożliwiają prowadzenie gier o wygrane rzeczowe.

Wskazując na powyższe uchybienia skarżąca spółka wniosła o stwierdzenie nieważności w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Finansów z [...] czerwca 2008 r., z powodu rażącego naruszenia prawa na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 ust. 2 p.p.p.s.a., ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Finansów z [...] czerwca 2008 r., na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. b) p.p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

W uzasadnieniu zarzutów skargi strona w całości powtórzyła swoją argumentację z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oraz wskazała na uchybienia organu w toczącym się postępowaniu administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 152/09, oddalił skargę.

Odnosząc się do zarzutów skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że organ prawidłowo określił stronę postępowania. Zdaniem Sądu przedsiębiorstwo zagraniczne, będące właścicielem spornych automatów, nie ma bezpośredniego interesu prawnego, aby występować w niniejszej sprawie, której przedmiotem jest rozstrzygnięcie charakteru gry na automatach. W ocenie Sądu niezasadny jest również zarzut wszczęcia postępowania na wniosek podmiotu nieuprawnionego (Urzędu Celnego w [...]), albowiem - jak wynika z treści wysłanego do strony zawiadomienia o wszczęciu postępowania - Minister Finansów wszczął postępowanie w sprawie niniejszej z urzędu w celu sprawdzenia czy gry urządzane przez skarżącą na automatach są grami na automatach w rozumieniu ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Według Sądu okoliczność, że impulsem do podjęcia przez Ministra działania z urzędu była informacja Urzędu Celnego o wynikach kontroli oraz wątpliwość, co do charakteru gier, nie zmienia postaci rzeczy, że organ działał z urzędu, bowiem ustawa o grach i zakładach wzajemnych nie wprowadza żadnych ograniczeń, co do działania z urzędu w trybie art. 2 ust. 3 cyt. ustawy. Sąd uznał za niezasadny także zarzut skargi dotyczący przeprowadzenia przez organ administracji wybiórczego postępowania dowodowego - uznając, że dokonana przez Ministra ocena dowodów była zgodna z dyrektywą zawartą w art. 80 k.p.a. W ocenie Sądu oparcie rozstrzygnięcia o dowody zgromadzone w postępowaniu przygotowawczym nie pozbawiło strony należnych jej praw, w tym prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Kontrolując poczynione przez organ ustalenia faktyczne Sąd uznał, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, są one kompletne i prawidłowe, a wyprowadzone z nich wnioski co do charakteru gier prowadzonych na badanych automatach, są właściwe. Zdaniem Sądu organ prawidłowo ustalił, że gra może być kontynuowana w wykupionym czasie gry, gdy gracz może grać dalej już nie dzięki kredytom uzyskanym na starcie za uiszczoną opłatę, a dzięki punktom zdobytym za sprawą swojej sprawności w grze. Gra ta toczy się na drugim rzędzie bębnów, gdzie punkty są korzystniej naliczane. W wyniku tego, skoro gracz ma możliwość zdobycia większych punktów, ma też szansę wykorzystania całego czasu gry. Jak wskazał biegły, korzyścią dla grającego jest możliwość gry o większe punkty, niż na dolnej części pulpitu. Ilość zdobytych punktów jest też istotna i z tego względu, że po upływie opłaconego czasu gry, gracz może opłacić kolejną grę, w której zdobyte wcześniej punkty zostaną mu doliczone. Sąd stwierdził, że w przypadku przedmiotowych automatów występują dwa rodzaje wygranych. Pierwszy to możliwość prowadzenia gry w wykupionym czasie, ale nie za przyczyną kredytów uzyskanych na starcie, a przy wykorzystaniu punktów zdobytych w grze, dzięki którym gracz przechodzi na wyższy poziom bębnów, na którym punkty są liczone korzystniej. Korzyścią dla niego jest prowadzenie dłuższej gry, bez ponoszenia dodatkowej opłaty. I mimo że dzieje się to w opłaconym wcześniej czasie tej gry, to gracz korzysta ze zdobytych punktów dalszą grą, gdyż w sytuacji gdyby tych punktów nie zdobył, grę by zakończył nawet wówczas, gdyby nie upłynął wykupiony czas gry. Korzyścią dla niego jest większa szansa pełnego wykorzystania opłaconego czasu gry. W tej sytuacji wprowadzenie ogranicznika czasowego nie powoduje, że taka wygrana traci cechy wygranej w rozumieniu ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Drugim rodzajem wygranej jest możliwość zaliczenia punktów zdobytych w już zakończonej, z powodu upływu opłaconego czasu gry, w kolejnej grze uruchomionej po wrzuceniu następnej monety. Wygraną są zdobyte punkty, które można przeznaczyć na dalszą grę na automacie, co stwarza możliwość wydłużenia tej gry, przy założeniu, że wydłużenie to będzie mieściło się w ponownie wykupionym czasie gry. Ta szansa wydłużania czasu gry jest także i w tym przypadku korzyścią, którą uzyskuje gracz. Sąd wskazał jednocześnie, że ze wszystkich opinii biegłych wynika, że realny czas gry zależy od liczby zakupionych lub wygranych, dzięki sprawności gracza, punktów kredytowych. Gracz niesprawny gra krócej niż to przewiduje zakupiony czas gry, zaś gracz sprawny może wykorzystać cały zakupiony czas, a nawet zgromadzić punkty kredytowe, które wykorzysta w kolejnej grze. Zdaniem Sądu punkty kredytowe są więc wygraną rzeczową, bo to od ich ilości zależy rzeczywisty czas gry. Sąd uznał ponadto, że takie rozumienie wygranej rzeczowej w odniesieniu do gry na automatach jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Ministra Finansów, że pojęcie wygranej obejmuje każdą korzyść wynikającą z przebiegu gry, w tym możliwość jej kontynuowania. Możliwość kontynuowania gry oznacza w gruncie rzeczy sposobność korzystania z automatu do gier o czas dłuższy, związany z przyznaną wygraną (uprawnieniem do bezpłatnego korzystania z rzeczy). Nie idzie tu zatem, jak wskazał Sąd, o większą lub mniejszą satysfakcję grającego z udanego wyniku gry, lecz o możliwość bezpłatnego prowadzenia gry, równoznacznego z przedłużonym korzystaniem z automatu do gier, będącym następstwem wygranej. Tym samym Sąd uznał, że Minister Finansów dokonał prawidłowej wykładni art. 2 ust. 2a ustawy o grach i zakładach wzajemnych i w konsekwencji zasadnie rozstrzygnął, że przedmiotowe gry podlegają przepisom ww. ustawy. Według Sądu dla ustawowego pojęcia gry na automatach, zarówno satysfakcja grającego, jak i jego umiejętności i doświadczenie, nie mają prawnego znaczenia. Organ - wbrew twierdzeniom skargi - prawidłowo przyjął, że czas trwania gier na przedmiotowych automatach nie jest stały i nie jest z góry określony. Określona jest jedynie maksymalna granica czasu, przez jaki będą prowadzone gry, zależna od wniesionej opłaty. W przypadku niekorzystnego przebiegu gry, który zależy od zręczności gracza, grający kończy grę przed upływem opłaconego czasu gry, tj. w momencie utraty wszystkich punktów kredytowych. Oznacza to, że nie jest wskazany stały czas gry, przez który grający będzie miał na pewno możliwość prowadzenia gry. Sąd zgodził się z oceną organu, iż będące przedmiotem niniejszego postępowania urządzenia do gry umożliwiają prowadzenie gier o wygrane rzeczowe.

W piśmie z dnia [...] lipca 2009 r. R. Sp. z o.o. z siedzibą w G., reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę kasacyjną od w/w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 152/09.

Strona zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:

1) na zasadzie art. 174 ust. 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy polegające na uchybieniu art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w z zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. dalej p.u.s.a.) - przez nieuwzględnienie skargi skarżącej – naruszenie art. 151 p.p.s.a. – pomimo wadliwości przeprowadzonego przez organ postępowania administracyjnego, mającej istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej, polegającej na niezastosowaniu przez organ art. 138 § 1 ust. 2 in fine k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. wobec wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek innego podmiotu aniżeli strony – na wniosek Urzędu Celnego w [...], co dowodzi bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego wszczętego przez podmiot nieposiadający interesu prawnego w sprawie; wskazane uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, bowiem uwzględnienie skargi skutkowałoby odmiennym jej wynikiem;

2) na zasadzie art. 174 ust. 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy polegające na uchybieniu art. 145 § 1 ust. 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w z zw. z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. przez nieuwzględnienie skargi skarżącej – naruszenie art. 151 p.p.s.a. – pomimo naruszenia przez organ w toku postępowania administracyjnego przepisów prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego:

a) w szczególności: art. 109 § 1 k.p.a. w zw. z art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. - poprzez ewidentnie wadliwe oznaczenie stron postępowania, w wyniku którego pominięto w toku postępowania stronę, które to naruszenie prowadzi do obligatoryjnego wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.,

b) w szczególności: art. 79 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. - poprzez całkowite pozbawienie strony ustawowego prawa udziału w przeprowadzaniu dowodów, co miało istotny wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego oraz stanowi wadę kwalifikowaną, polegającą na uniemożliwieniu stronie wzięcia udziału w postępowaniu, które to naruszenie prowadzi do obligatoryjnego wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.,

c) w szczególności art. 10 k.p.a. - poprzez uniemożliwienie stronie wyrażenia ostatecznego stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy, co dowodzi oczywiście, iż strona skarżąca bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, jakie to uchybienie stanowi podstawę wznowienia postępowania przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.; wskazane uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, bowiem uwzględnienie skargi skutkowałoby odmiennym jej wynikiem;

3) na zasadzie art. 174 ust. 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy polegające na uchybieniu art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w z zw. z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. - przez nieuwzględnienie skargi skarżącego - naruszenie art. 151 p.p.s.a. - pomimo naruszenia przez organ w toku postępowania administracyjnego przepisów prawa wskazanych poniżej (lit. a – f), mającego istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej a nadto przedstawienie stanu sprawy wbrew istotnemu stanowi rzeczy:

a) w szczególności: art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 85 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia przez organ administracji publicznej wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co oczywiście miało istotny wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego,

b) w szczególności art. 80 k.p.a., poprzez wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału oraz wyprowadzenie oczywiście błędnych logicznie wniosków z ustalonych przez organ faktów przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, pozostające w opozycji do zgromadzonych materiałów, co oczywiście miało istotny wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego,

c) w szczególności art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, mimo iż w okolicznościach niniejszej sprawy wymagane są wiadomości specjalne, co oczywiście miało wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego,

d) w szczególności art. 85 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z oględzin objętych przedmiotem postępowania urządzeń do gier, mimo iż w okolicznościach niniejszej sprawy zachodziła taka potrzeba, co oczywiście miało wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego,

e) w szczególności art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka W. Ż., mimo iż w okolicznościach niniejszej sprawy zachodziła taka potrzeba, co oczywiście miało wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego,

f) w szczególności art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niesprostanie wymogowi sporządzenia wnikliwego i logicznego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem podstawy faktycznej, co oczywiście miało wpływ na wynik postępowania, poprzez uniemożliwienie kontroli prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz pozbawienie strony informacji o przesłankach rozstrzygnięcia; wskazane uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, bowiem uwzględnienie skargi skutkowałoby odmiennym jej wynikiem;

4) na zasadzie art. 174 ust. 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy polegające na uchybieniu art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w z zw. z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. przez nierozpoznanie zarzutów skargi z dnia [...] grudnia 2008 r. oznaczonych numerami 5 i 9, a zatem niepełną kontrolę administracji publicznej, wskazane uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, bowiem rozpoznanie i uwzględnienie pominiętych zarzutów skargi skutkowałoby odmiennym jej wynikiem; oczywistą konsekwencją nierozpoznania wskazanych zarzutów jest wadliwość sporządzonego uzasadnienia, bowiem w tym zakresie nie zawiera podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia, co z kolei uniemożliwienia zajęcie stanowiska przez skarżącą;

5) na zasadzie art. 174 ust. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w z zw. z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez dokonanie wadliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji administracyjnej, przez niewłaściwe zastosowanie na skutek dokonanej wadliwej wykładni przepisu art. 2 ust. 2a ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.) oraz zignorowanie przy dokonywaniu wykładni dyspozycji przepisu art. 42 pkt 6 wskazanej ustawy, skutkujące wadliwym przyjęciem, że przepis art. 2 ust. 2a ustawy o grach i zakładach wzajemnych znajduje zastosowanie w okolicznościach mniejszej sprawy. W konsekwencji czego z naruszeniem przepisu art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) p.p.s.a. Sąd I instancji oddalił skargę z dnia [...] grudnia 2008 r.

Wskazując na powyższe uchybienia, skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Finansów wniósł o jej oddalenie w całości, popierając stanowisko wyrażone w wyroku Sądu I instancji oraz podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonych decyzjach.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 września 2010 r., sygn. akt II GSK 739/09 uchylił zaskarżony wyrok Sądu I instancji z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 152/09 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w niniejszej sprawie jest bezsporne, że oceniana gra nie jest grą na automatach o wygrane pieniężne. Rozważać więc należy, czy w grze występują wygrane rzeczowe. NSA uznał, że bezsporne jest, że automaty wyposażone są we wrzutniki monet o nominałach 1, 2 lub 5 zł; po zakredytowaniu automatów monetami o odpowiednich nominałach grający otrzymuje punkty kredytowe, za które może prowadzić grę (1 zł - 4 min., 2 zł - 8 min., 5 zł - 20 min.); w przypadku uzyskania określonego układu symboli na ruchomych bębnach automatów grający uzyskuje dodatkowe punkty kredytowe, jednakże po upływie wykupionego czasu gry automaty wyłączają się bez względu na wynik gry skutkiem działania tak zwanego symulatora czasowego; po dokonaniu dodatkowej opłaty gra może być znów prowadzona, a niewykorzystane w poprzedniej grze kredyty zostają przeniesione na poczet kolejnej gry sumując się z nowymi kredytami.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w orzecznictwie i doktrynie utrwalił się pogląd, zgodnie z którym "wygraną rzeczową", w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o grach losowych i zakładach wzajemnych, jest nie tylko uzyskanie własności rzeczy, lecz również nabycie uprawnienia do korzystania z rzeczy na podstawie innego tytułu prawnego (por. m.in. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 1999 r., I KZP 33/99, OSNKW 2000/1-2/9, aprobowana w glosach: S. Zabłockiego, Palestra 2000/2-3/172, O. Górnioka OSP 2000/6/96; wyrok NSA z dnia 30 listopada 2004 r., GSK 967/04, ONSAiWSA 2005/5/104). Konsekwencją przyjęcia takiego poglądu jest stanowisko, że wygraną rzeczową może być również możliwość kontynuacji gry na automacie odpowiadająca nabyciu uprawnienia do korzystania z automatu stanowiącego przedmiot stosunku obligacyjnego pomiędzy graczem a podmiotem prowadzącym działalność w zakresie gier na automatach. Stanowisko takie jest najczęściej prezentowane, jako wystarczające do oceny charakteru gry w sprawach, w których ustalenia faktyczne pozwalają na przyjęcie, że wygraną rzeczową jest możność kontynuowania gry bez konieczności, wymaganego w sytuacji braku wygranej, uiszczania opłaty za kontynuację gry (korzystanie z automatu). NSA stwierdził, że w niniejszej sprawie niezależnie od tego czy gra, za której prowadzenie uiszczono opłatę (1, 2 lub 5 zł), toczy się z powodzeniem czy nie, kończy się najdalej z upływem czasu określonego nominałem wrzuconej monety, a ewentualność wykorzystania zdobytych punktów kredytowych w następnym okresie korzystania z automatu zależna jest od uiszczenia następnej stawki. Za korzystanie z jednego okresu używania automatu uiszczana jest ta sama kwota niezależnie od tego, czy w opłaconym przedziale czasowym gra trwa przez pełny okres, czy też krócej. Według NSA w orzecznictwie przeważa pogląd, zgodnie z którym istotnym elementem, od którego wystąpienia zależne jest uznanie, że w grze na automatach lub automatach o niskich wygranych występuje wygrana rzeczowa, jest możność przypisania wygranej cech wymiernej korzyści materialnej (por. wyrok NSA z 3 kwietnia 2003 r., II SA 2509/01, LEX nr 194496; wyrok NSA z 26 września 2006 r., II GSK 119/06, LEX nr 272205 z glosą aprobującą E. Kosińskiego, Glosa 2009/4/26). NSA wskazał, że w uchwale z dnia 15 czerwca 2007 r., I KZP 14/ 07 (OSNKW 2007/7-8/54), Sąd Najwyższy stwierdził, że "Wygraną rzeczową w rozumieniu art. 2 ust. 2a oraz ust. 2b ustawy (...) o grach i zakładach wzajemnych mogą być również punkty, tzw. kredyty (punkty kredytowe) (...) uzyskane w trakcie gry na automacie, pod warunkiem, że ich pozyskanie przez gracza wiąże się z uzyskaniem przezeń wymiernej korzyści materialnej, choćby korzyść ta była niższa od uiszczonej stawki za grę". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęcie innych założeń, to jest oderwanie pojęcia "wygrana rzeczowa" od wymiernej wartości, wyłączałoby możliwość rozróżnienia, czy konkretna gra jest grą na automatach, czy też traktowaną przez ustawodawcę odrębnie grą na automatach o niskich wygranych definiowaną przy użyciu przesłanki górnej granicy wartości wygranych. W niniejszej sprawie Minister Finansów i Sąd I instancji zakwalifikowali grę jako grę na automatach (art. 2 ust. 2a ustawy o grach i zakładach wzajemnych), a nie jako grę na automatach o niskich wygranych (art. 2 ust. 2b cyt. ustawy). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji w ogóle nie przedstawił ustalenia, jaką konkretnie korzyść materialną uzyskuje gracz, wobec tego nie jest jasne, dlaczego uznał, że gra jest tą, o której mowa w art. 2 ust. 2a ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Minister Finansów powołał się natomiast na sporządzoną na potrzeby postępowania karno-skarbowego opinię Katedry Technologii Maszyn Politechniki [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. Przytoczona opinia, zdaniem NSA, nie usuwa wątpliwości co do sposobu obliczenia wartości "wygranej rzeczowej", a ponadto wynika z niej, że przedmiotowe automaty "posiadają program gry losowej", a zatem wprowadzono pojęcie gry, o którym mowa w art. 2 ust. 1 cyt. ustawy. Podkreślić przy tym należy, że brak jest podstaw do dopuszczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym dowodu z dokumentu, który w istocie ma charakter opinii biegłego (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2000 r., sygn. akt FSA 1/00). Według NSA, dokonane dotąd ustalenia faktyczne zaakceptowane przez Sąd I instancji nie pozwalają na usunięcie wątpliwości wynikających odnośnie rodzaju gry w świetle wymienionych przepisów prawa materialnego. Z tych też powodów zasadne są zarzuty naruszenia art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., zmierzające do wykazania, że nie wyjaśniono stanu faktycznego sprawy w sposób pozwalający na zastosowanie prawa materialnego.

Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów strony skarżącej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd I instancji słusznie podniósł, iż ustawodawca w art. 75 § 1 k.p.a. nakazuje dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Wobec tego nie jest wadą postępowania administracyjnego wykorzystanie jako środków dowodowych dokumentów zgromadzonych w aktach innych postępowań. Zdaniem NSA prowadzenie dowodów z dokumentów zgromadzonych w innych postępowaniach nie jest równoznaczne z naruszeniem zasad określonych w art. 10 § 1, art. 79 § 1 i § 2 oraz w art. 81 k.p.a., o ile strona miała realną możliwość zapoznania się z tymi dokumentami, w szczególności, gdy nie utrudniano dostępu do akt.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał ponadto, że niezasadne są zarzuty dotyczące zarówno naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., jak również naruszenia przepisów postępowania, polegającego na wszczęciu postępowania na wniosek podmiotu niebędącego stroną.

NSA nie zgodził się również z zarzutem rzekomego naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. z art. 109 § 1 i art. 61 § 4 oraz art. 28 k.p.a. - poprzez wadliwe oznaczenie strony postępowania, którą powinien być również właściciel automatów. NSA stwierdził, że nie można wywodzić interesu prawnego z tej tylko podstawy, że określonemu podmiotowi przysługują prawa rzeczowe do urządzeń wykorzystywanych przy prowadzeniu regulowanej omawianą ustawą działalności.

Za niezasadny NSA uznał również zarzut skarżącej spółki dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. z art. 10 k.p.a., wskazując, iż strona nie przedstawia uzasadnienia pozwalającego przyjąć, że uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, wychodząc z założenia, że każde naruszenie ostatnio wskazanego przepisu skutkuje uchyleniem decyzji przez sąd administracyjny. Tymczasem - jak wskazał NSA - zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków, może odnieść skutek tylko wówczas, gdy strona wykaże, że uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyrok NSA z 18 maja 2006 r., II OSK 831/05, ONSAiWSA 2006/6/157). Podniesiony w niniejszej sprawie zarzut nie jest skuteczny, zważywszy, że R. Sp. z o.o. nie wskazała jakichkolwiek czynności, których przeprowadzenie uniemożliwiło wskazywane uchybienie.

Biorąc pod uwagę powyższe NSA stwierdził, że przedwczesna jest ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego, albowiem zasadność części zarzutów naruszenia przepisów postępowania sprawia, że nie jest uzasadnione odnoszenie się do zarzutu naruszenie przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej także: p.p.s.a.).

Wyraźnie wskazać należy w niniejszej sprawie, iż zgodnie z przepisem art. 190 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Przyjmuje się, iż ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Nawet w przypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej NSA mają moc wiążącą, zaś odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego.

Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.

Niewątpliwie ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (tak również: m.in. H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 681-682 i powołane tam orzecznictwo).

Pamiętać należy przy tym, iż ocena prawna, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., to wyjaśnienie przez NSA istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu.

W konsekwencji należy uznać, iż związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku.

Mając na względzie powyższe zauważyć trzeba, iż w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany był oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2010 r., sygn. akt II GSK 739/09.

Naczelny Sąd Administracyjny uchylając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 152/09 i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania tutejszemu Sądowi, uznał, że Sąd I instancji w ogóle nie przedstawił ustalenia, jaką konkretnie korzyść materialną uzyskuje gracz w badanych grach na automatach "[...]" – nr fabryczny usunięty, "[...]" - nr fabryczny [...], "[...]" - nr fabryczny usunięty, wobec tego nie jest jasne, dlaczego uznał, że gra jest tą, o której mowa w art. 2 ust. 2a ustawy o grach i zakładach wzajemnych.

Podstawę prawną obu spornych decyzji Ministra Finansów stanowiły przepisy art. 2 ust. 3 oraz art. 2 ust. 2a ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych.

Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, Minister właściwy do spraw finansów publicznych rozstrzyga, w drodze decyzji, czy gra losowa, zakład wzajemny, gra na automacie lub gra na automacie o niskich wygranych posiadająca cechy wymienione w ust. 1, 2, 2a i 2b jest grą losową, zakładem wzajemnym, grą na automacie albo grą na automacie o niskich wygranych w rozumieniu ustawy.

Ze względu na pełny (kompletny) zakres szczególnych regulacji prawnych zawartych w ustawie o grach i zakładach wzajemnych, uznać trzeba, że przy wykładni przepisów tej ustawy należy stosować wykładnię ścisłą. W związku z powyższym przyjąć należy, że wykluczona jest możliwość stosowania przez Ministra Finansów jakiejkolwiek rozszerzającej interpretacji (wykładni) ustawowych pojęć, w tym m.in. "gry na automatach".

Zdaniem Sądu uznać należy, iż ustawodawca upoważniając Ministra Finansów do rozstrzygania w drodze decyzji, czy dana gra stanowi grę na automatach, w rozumieniu art. 2 ust. 2a ustawy o grach i zakładach wzajemnych, jednoznacznie ograniczył ten organ w ten sposób, iż dał możliwość zakwalifikowania danego przedsięwzięcia jako gry na automatach wyłącznie w sytuacji precyzyjnego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności i przesłanek dających podstawy do rozstrzygnięcia o charakterze konkretnych gier organizowanych przez dany podmiot gospodarczy.

Zgodnie z art. 2 ust. 2a ww. ustawy, grami na automatach są gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, iż gry prowadzone na ww. automatach są grami elektromechanicznymi, wyposażonymi w zestaw ruchomych (obrotowych) bębnów, na których umieszczone są określone symbole. Automaty wyposażone są we wrzutniki monet o nominałach 1, 2 lub 5 złotowych. Po zakredytowaniu automatów monetami o odpowiednich nominałach grający otrzymuje punkty kredytowe, za które może prowadzić grę (1 zł – 4 min., 2 zł – 8 min., 5 zł. – 20 min.). W przypadku wygranej, tj. uzyskania określonego układu symboli na ruchomych bębnach automatów, grający uzyskuje dodatkowe punkty kredytowe, za które może prowadzić dalszą grę. Po upływie wykupionego czasu gry automaty wyłączają się bez względu na wynik gry. Po dokonaniu dodatkowej opłaty grę można kontynuować, a niewykorzystane w poprzedniej grze kredyty zostają przeniesione na poczet kolejnej gry, sumując się nowymi kredytami. Z powyższego opisu wynika, iż oceniana gra nie jest grą na automatach o wygrane pieniężne. Rozważenia zatem będzie wymagała okoliczność, czy w grze występują wygrane rzeczowe, o których mowa w art. 2 ust. 2a ustawy o grach i zakładach wzajemnych, których istnienie jest warunkiem niezbędnym do zakwalifikowania rozpatrywanej gry do kategorii gier na automatach.

W myśl stanowiska prezentowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny, które skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, przez wygraną rzeczową w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o grach losowych i zakładach wzajemnych należy rozumieć nie tylko uzyskanie własności rzeczy, lecz również nabycie uprawnienia do korzystania z rzeczy na podstawie innego tytułu prawnego.

Tym samym, jak słusznie podniesiono w decyzji Ministra Finansów, zakres pojęcia "wygrana rzeczowa" nie może być sprowadzany jedynie do wygrania rzeczy tj. uzyskania jej własności. Przez "wygraną rzeczową" rozumieć należy również wygraną związaną z rzeczą, co na płaszczyźnie prawa przekłada się na uzyskanie uprawnień do korzystania z rzeczy, w przedmiotowej sprawie poprzez możność kontynuowania gry na automatach, w sposób określony w umowie zawartej pomiędzy urządzającym grę i grającym.

Podzielając powyższe stanowisko organu administracji należy zastrzec, że ustalona definicja mogłaby być bezspornie zastosowana do sprawy wówczas, gdyby z ustaleń faktycznych niezbicie wynikało, iż "wygrana rzeczowa" polega na kontynuowaniu gry (korzystaniu z automatu) bez konieczności uiszczania dodatkowej opłaty. W rozpatrywanej sprawie powyższa okoliczność nie została jednoznacznie przesądzona. Uzasadniając kwestionowane rozstrzygnięcie, organ administracji pominął fakt, iż niezależnie od tego, czy gra, za której prowadzenie uiszczono opłatę (1, 2 lub 5 złotych) toczy się z powodzeniem czy też nie, kończy się najdalej z upływem czasu określonego nominałem wrzuconej monety, a ewentualność wykorzystania zdobytych punktów kredytowych w następnym okresie korzystania z automatu zależna jest od uiszczenia następnej stawki. Jednocześnie należy zauważyć, że za korzystanie z jednego okresu używania automatu uiszczana jest ta sama kwota niezależnie od tego, czy w opłaconym przedziale czasowym gra trwa przez pełny okres, czy też krócej. W związku z powyższym bez odpowiedzi pozostaje pytanie o charakter i rolę punktów kredytowych zapisywanych na liczniku automatu, które grający może zdobyć w czasie gry. Jedynie dokładniejszy opis przebiegu gry, w szczególności co do sposobu pozyskiwania punktów kredytowych, przenoszenia pomiędzy bębnami elementów losowych i zręcznościowych pomógłby przesądzić czy rzeczywiście wspomniane punkty kredytowe stanowią wygraną, przy równoczesnym założeniu, że po upływie określonego czasu automat blokuje dalszy proces gry i pozwala na rozpoczęcie kolejnej gry dopiero po ponownym wrzuceniu monety. Poczynione ustalenia pozwoliłyby ocenić jakie ewentualnie korzyści i w jakich momentach uzyskuje gracz po wrzuceniu pierwszej i kolejnej monety. Bez wyjaśnienia powyższych kwestii niejasne jest przyjęte przez organ stanowisko, iż przeniesione z poprzedniej gry wygrane punkty kredytowe dawały szansę pełnego wykorzystania opłaconego czasu następnej gry, w sytuacji, gdy dopiero ponowne wrzucenie monety powodował, że gracz miał do dyspozycji nowe kredyty oraz te niewykorzystane w poprzedniej grze.

Nadto, stan faktyczny sprawy wymaga uzupełnienia o ustalenia dotyczące wymiernych korzyści, jakie uzyskuje gracz w sytuacji powodzenia, a także jak wygrane punkty kredytowe umożliwiają dalsze prowadzenie gry bez konieczności ponoszenia dodatkowych opłat, skoro przedmiotowe automaty zaopatrzone są w urządzenie ograniczające czas gry. Rozważenia wymagać będzie również kwestia, czy kolejne opłacane okresy są jedną grą, czy też przedmiotem kolejno zawieranych umów o korzystanie z automatów, a w tym kontekście odniesienia się do konieczności uiszczania opłat za następny okres korzystania z automatów.

W świetle powyższego, kluczowe znaczenie dla sprawy będzie miało rozstrzygnięcie zagadnienia tzw. konkretnych, wymiernych korzyści materialnych "wygranej rzeczowej", jakie uzyskuje gracz w trakcie gry na automatach "[...]" – nr fabryczny usunięty, "[...]" - nr fabryczny [...], "[...]" - nr fabryczny usunięty.

Należy również podkreślić, że przedstawiony ogólnie przebieg gry, pozbawiony stosownych ustaleń odnośnie wystąpienia po stronie gracza konkretnych korzyści materialnych sprawia, że niejasne są przyczyny zakwalifikowania niniejszej gry jako gry na automatach, a nie jako gry na automatach o niskich wygranych, o której mowa w art. 2 ust. 2b ustawy o grach losowych i zakładach wzajemnych, który stanowi, że grami na automatach o niskich wygranych są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż równowartość 15 euro, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,07 euro.

Z uwagi na powyższe, Sąd uznał, że doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., gdyż poczynione przez organ administracji wyjaśnienia nie pozwalają na bezsporne zastosowanie powołanych w decyzji przepisów prawa materialnego.

Rozpoznając ponownie sprawę organ winien skoncentrować się na wyjaśnieniu wszystkich istotnych elementów stanu faktycznego. Stan faktyczny powinien zaś jednoznacznie wynikać z przeprowadzonych przez organ dowodów, które będą szczegółowo omówione w uzasadnieniu decyzji. Rozstrzygnięcia wymaga problem, na czym polega "wygrana rzeczowa", co się dzieje w przypadku uzyskania "nieprzepadających" punktów kredytowych możliwych do wykorzystania w odrębnie opłaconym okresie korzystania z automatu, nadto, co również nie zostało sposób dostateczny ustalone, jaką konkretną korzyść materialną uzyskuje gracz wobec stwierdzenia, iż w tym zakresie czas gry zostaje przedłużony po wniesieniu stawki. Dopiero po spełnieniu powyższych warunków możliwa będzie subsumcja danego stanu faktycznego pod określoną normę prawa materialnego.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Stwierdzając, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, Sąd działał na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Orzekając o zwrocie kosztów postępowania sądowego w wysokości 457,- złotych, Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 i § 3 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).