Wyrok NSA, sygn. akt I SA 476/87
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1988-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 607  Gospodarka mieniem państwowym i komunalnym, w tym gospodarka nieruchomościami nierolnymi
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Gospodarka gruntami
Powołane przepisy: article: art. 19
journal: Dz.U. 1985 nr 22 poz. 99
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
Teza: 1. Ta sama nieruchomość nie może jednocześnie być przedmiotem własności osoby fizycznej i przedmiotem użytkowania wieczystego.

2. Zniesienie współwłasności nieruchomości osoby fizycznej ze Skarbem Państwa jest regulowane przepisami art. 210-212 Kc i nie może być przedmiotem orzekania organów administracji państwowej.

TEZY

1. Ta sama nieruchomość nie może jednocześnie być przedmiotem własności osoby fizycznej i przedmiotem użytkowania wieczystego.

2. Zniesienie współwłasności nieruchomości osoby fizycznej ze Skarbem Państwa jest regulowane przepisami art. 210-212 Kc i nie może być przedmiotem orzekania organów administracji państwowej.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Edyty W. na decyzję Głównego Geodety Województwa Łódzkiego z dnia 7 lutego 1987 r. w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu i sprzedaży udziału we współwłasności budynku.


UZASADNIENIE

W dniu 5 czerwca 1986 r. Edyta W. wystąpiła do Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego w Łodzi z wnioskiem o sprzedanie jej części domu i gruntów położonych w Łodzi przy ul. F. nr 17. We wniosku podała, że jest w 1/4 współwłaścicielką tej nieruchomości, pozostała część natomiast stanowi współwłasność Skarbu Państwa. W budynku tym mieszka od 1940 r. i chciałaby poddać go remontowi. Jest to obiekt drewniany i zawiera jedno mieszkanie dwupokojowe o powierzchni około 54 m2.

W postępowaniu administracyjnym ustalono, że powyższa nieruchomość znajduje się na terenach budownictwa jednorodzinnego i kryterium temu odpowiada wspomniany budynek, który jednak nie jest przewidziany do "trwałej adaptacji" i po jego rozbiórce "ze względu na zużycie techniczne działka będzie mogła być podzielona na dwie pod zabudowę bliźniaczą". Stwierdzono także, iż dla omawianego terenu brak jest planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego.

W związku z tą opinią Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego w Łodzi decyzję z dnia 13 października 1986 r. odmówił Edycie W. sprzedaży budynku wraz z oddaniem terenu w użytkowanie wieczyste, powołując się między innymi na art. 4 ust. 3 pkt 2, art. 23 ust. 1 pkt 3, art. 28, art. 31 ust. 1, art. 35 ust. 1, art. 45 ust. 1 i 2, art. 46 ust. 2 i 3 oraz art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. nr 22 poz. 99/, a także na par. 2 ust. 4, par. 5 ust. 1, par. 10 ust. 1, par. 17, 25 i 26 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w użytkowanie wieczyste gruntów i sprzedaży nieruchomości państwowych, kosztów i rozliczeń z tym związanych oraz zarządzania sprzedanymi nieruchomościami /Dz.U. nr 47 poz. 239/. W uzasadnieniu decyzji podano, że nieruchomość znajduje się na terenie przeznaczonym pod jednorodzinne budownictwo mieszkaniowe, istniejący jednak budynek mieszkalny jednorodzinny nie jest przeznaczony do trwałej adaptacji. Tak więc w chwili obecnej nie ma możliwości sprzedaży budynku wraz z oddaniem terenu w użytkowanie wieczyste z uwagi na brak planu szczegółowego.

W odwołaniu od tej decyzji Edyta W. podała, że w budynku trzeba położyć nowy dach, naprawić ściany i okna; w przeciwnym razie jej rodzina pozostanie bez mieszkania. Powołała się na zgodność charakteru budynku z przeznaczeniem terenu i zarzuciła organowi brak podstaw do przesądzania o niedopuszczalności adaptacji domu tylko dlatego, że nie ma planu szczegółowego.

Motywów odwołania nie uwzględniono i decyzją z dnia 17 lutego 1987 r., nr G.III-8225/22/86 Główny Geodeta Województwa Łódzkiego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podając, że stosownie do art. 232 kodeksu cywilnego oraz art. 4 ust. 3 podanej ustawy w użytkowanie wieczyste mogą być oddawane wyłącznie grunty państwowe, gdy tymczasem w sprawie chodzi o nieruchomość, w której Skarb Państwa jest współwłaścicielem. Przyczyną zatem odmowy nie jest okoliczność wskazana w decyzji organu I instancji, lecz niedopuszczalność oddania w tych warunkach gruntu w użytkowanie wieczyste nawet osobie będącej współwłaścicielem. Nabycie nieruchomości przez jednego ze współwłaścicieli może nastąpić przez zniesienie współwłasności na mocy umowy cywilnoprawnej lub na drodze sądowej.

Tę decyzję ostateczną Edyta W. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, powtarzając argumentację z odwołania oraz domagając się wykładni prawa w zakresie argumentacji organu odwoławczego.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, powtarzając pogląd wyrażony w decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

O ile argumentacja zawarta w uzasadnieniu decyzji organu I instancji była oczywiście wadliwa, o tyle pogląd wyrażony w decyzji organu II instancji jest trafny, a decyzji tej nie można zarzucić naruszenia prawa. Faktem jest bowiem, że ta sama nieruchomość nie może jednocześnie być przedmiotem własności osoby fizycznej i przedmiotem użytkowania wieczystego, a taki stan powstałby w wypadku spełnienia żądania Edyty W., która ma udział we współwłasności spornej nieruchomości, a jednocześnie pragnie nabyć prawo użytkowania wieczystego tej nieruchomości od Skarbu Państwa, którego udział we współwłasności wynosi 3/4.

Jakkolwiek wniosek Edyty W. zawierał żądanie sprzedania jej udziału Skarbu Państwa we współwłasności, organy słusznie orzekały w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, ponieważ ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. nr 22 poz. 99/ dopuszcza sprzedaż gruntów państwowych tylko na wiejskich terenach gmin lub miast i gmin /art. 4 ust. 4/, natomiast za zasadę dysponowania gruntem na rzecz osób fizycznych uznaje ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, pozostając w ten sposób w zgodzie z art. 232 par. 1 Kc.

Żądanie Edyty W. ma na celu zniesienie współwłasności ze Skarbem Państwa, a zatem jest regulowane przepisami art. 210-212 Kc i nie może być przedmiotem orzekania organów administracji państwowej. Trafnie więc organy odmówiły spełnienia żądania Edyty W., powołując się - jak to uczynił organ II instancji - na cywilnoprawny charakter instytucji znoszenia współwłasności.

Stanowisku wyrażonemu w zaskarżonych decyzjach nie można zarzucić naruszenia prawa w stopniu istotnym dla sprawy, wobec czego skargę Edyty W. - jako nieuzasadnioną - należało oddalić w myśl art. 207 par. 5 Kpa.