Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SAB/Łd 29/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
659
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłość postępowania
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1, art. 200, art 205 par 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 35 par. 1, art. 36
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 8 sierpnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Kowalska Protokolant specjalista Dominika Janicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2018 roku sprawy ze skargi [...] "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. na przewlekłość Starosty [...] w przedmiocie ustalenia kosztów dozoru i wynagrodzenia za dozór 1) stwierdza, że Starosta [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania i zobowiązuje Starostę [...] do wydania aktu w sprawie wniosku z dnia 15 grudnia 2014 roku - w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt z prawomocnym orzeczeniem; 2) stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od Starosty [...] na rzecz [...] "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 15 grudnia 2014 r. A Spółka z o.o. z siedzibą w Z. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. o niezwłoczny odbiór z parkingu należącego do spółki przyczepki do przewozu łodzi o nr rej. [...] oraz do zapłaty za parkowanie od dnia 8 sierpnia 2005 r. do dnia odbioru przyczepki na zasadach określonych w ustawie Prawo o ruchu drogowym (p.r.d.) oraz do zapłaty kwoty 5 532,87 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego o sygn. [...].

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. pismem z dnia 16 styczna 2015 r. nr [...] przekazał powyższy wniosek spółki Staroście [...] w części dotyczącej odbioru z parkingu przedmiotowej przyczepki oraz zwrotu kosztów parkowania. Podstawę przekazania stanowił art. 65 § 1 i art. 19 k.p.a. (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.). Organ powołując się na treść art. 130a ust. 10 p.r.d. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą wskazał, że organem posiadającym legitymację do wystąpienia z wnioskiem o orzeczenie przepadku ww. pojazdu na rzecz powiatu posiada starosta.

Następnie pismem z dnia 3 lutego 2015 r. nr [...] Starosta [...] przekazał powyższy wniosek spółki Wójtowi Gminy P. Podstawę przekazania stanowił art. 65 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu Starosta wskazał, że z treści pisma posterunku Policji z dnia 28 lutego 2006 r. zaadresowanego do spółki wynika, że przyczepka została usunięta z drogi w trybie art. 50a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Ponadto w dniu 30 marca 2006 r. Rada Gminy w P. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie przejęcia powyższej przyczepki na własność Gminy P. Organ wskazał także, że postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. uznał się niewłaściwym do rozpatrzenia wezwania do odbioru przyczepki i przekazał sprawę Wójtowi Gminy P., wskazując podstawę usunięcia na art. 50a p.r.d.

Z kolei w piśmie z dnia 5 lutego 2015 r. Wójt Gminy P. wskazał, że w związku z wyrokiem wydanym przez Sąd Rejonowy w Z. sygn. [...] Gmina P. nie jest stroną w przedmiotowej sprawie i zwraca wniosek spółki z dnia 15 grudnia 2014 r. na podstawie art. 65 § 1 k.p.a.

Kolejno pismem z dnia 6 marca 2015 r. nr [...], skierowanym do Wójta Gminy P., Starosta [...] wskazał, że nie przejmuje na siebie obowiązku organu właściwego do załatwienia przedmiotowej sprawy. Organ wyjaśnił, że nie jest właściwy w sprawie i już skorzystał z art. 65 § 1 k.p.a. i przekazał wniosek spółki do organu właściwego jakim jest Wójt Gminy P.

W piśmie z dnia 11 marca 2015 r. skierowanym do Starosty [...] pełnomocnik spółki wniósł o niezwłoczne zajęcie stanowiska w związku z wnioskiem spółki z 15 grudnia 2014 r. oraz wyrokiem Sądu Rejonowego o sygn.. [...], który jednoznacznie wskazał, że usunięcie spornego pojazdu nastąpiło w trybie art. 130a p.r.d., a nie jak przyjmuje organ w trybie art. 50a p.r.d.

W piśmie z dnia 13 lipca 2017 r. Starosta [...] (nr [...]) zwrócił się do Wójta Gminy P. o udzielenie informacji dotyczącej przyczepy nr [...]. Organ zaznaczył, że w przypadku uznania przez Wójta, że pojazd został usunięty w trybie art. 130a p.r.d. zwraca się o przekazanie dokumentów dotyczących usuniętego pojazdu.

Natomiast spółka w dniu 15 grudnia 2017 r. wezwała Starostę [...] do wyjaśnienia, kiedy organ wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia kosztów dozoru i wynagrodzenia za dozór przyczepki.

W odpowiedzi, w piśmie z dnia 12 stycznia 2018 r., organ wskazał, że nie wszczął postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia kosztów dozoru i wynagrodzenia za dozór przedmiotowej przyczepki i poinformował stronę, że pismem z dnia 13 lipca 2017 r. zwrócił się do Wójta Gminy P. o przekazanie dokumentów dotyczących usuniętej przyczepki.

W dniu 29 stycznia 2018 r. do Starosty [...] wpłynęło ponaglenie spółki z 23 stycznia 2018 r., w którym wniosła o:

- wyznaczenie Staroście [...] terminu załatwienia sprawy,

- zarządzenia wyjaśnienia przyczyn, dla których organ w przedmiotowej sprawie do dnia dzisiejszego organ nie wszczął postępowania administracyjnego,

- ustalenie osób winnych niezałatwieniu sprawy w terminie,

- podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości,

- stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu spółka opisała stan faktyczny sprawy i wyjaśniła, że w piśmie z dnia 16 stycznia 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. poinformował Starostę [...], że podstawę usunięcia przyczepki z drogi stanowił przepis art. 130a p.r.d. Okoliczność ta, zdaniem strony, została również potwierdzona w orzeczeniu Sądu Rejonowego w Z. W ocenie spółki organ wbrew nałożonym na niego obowiązkom pozostaje w bezczynności w załatwieniu sprawy zainicjowanej jej wnioskiem.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] uznało ponaglenie za niezasadne.

Spółka wniosła skargę na przewlekle prowadzenie postępowanie przez Starostę [...], zarzucając naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7, 7a §1, 8,12, 35 § 1 w zw. z art. 37 §1 k.p.a. poprzez uznanie zażalenia na przewlekłe i bezczynne prowadzenie postępowania przez organ I instancji za niezasadne z odwołaniem się do argumentacji nieadekwatnej do realiów sprawy oraz nieuwzględnienie słusznego interesu strony oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Spółka wniosła o stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi spółka wskazała, że sprawa ma swój początek od dnia 9 sierpnia 2005 r., kiedy skarżąca realizując zlecone jej zadanie z zakresu administracji publicznej odholowała i umieściła na prowadzonym przez siebie parkingu strzeżonym przyczepkę do przewozu łodzi o nr rejestracyjnym [...]. Pismem z dnia 15 grudnia 2014 r. spółka wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia kosztów dozoru i wynagrodzenia za dozór przyczepki do przewozu łodzi nr rej. [...], usuniętej z drogi publicznej w trybie art. 130a p.r.d.

Pismem z dnia 16 stycznia 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. pismem z dnia 16 stycznia 2015 r. przekazał według właściwości Staroście [...] wniosek Spółki z dnia 15 grudnia 2014 r. o wszczęcie postępowania.

Spółka wskazała, że przepis art. 61 § 3 k.p.a. wymaga dla ustalenia daty złożenia podania uwzględnienia regulacji art. 65 § 2 k.p.a. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony, które zostało wniesione do organu niewłaściwego, jest data wpływu do tego organu, który obowiązany jest przekazać je niezwłocznie do organu właściwego.

Zdaniem strony mając na uwadze powyższe, zgodnie z dyspozycja art. 61 § 3 k.p.a. w zw. z art. 65 § 2 k.p.a. postępowanie administracyjne zainicjowane wnioskiem spółki wszczęte zostało w dniu 15 grudnia 2014 r. Pismem z dnia 16 stycznia 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. poinformował Starostę [...] o podstawie prawnej usunięcia przedmiotowego pojazdu z drogi publicznej, wskazując jako podstawę przepis art. 130a p.r.d.

Niezależnie od powyższego do wniosku z dnia 15 grudnia 2014 r. spółka załączyła orzeczenia wydane przez Sąd Rejonowy w Z., w którym przesądzone zostało, iż przedmiotowa przyczepka została usunięta z drogi publicznej w trybie art. 130a p.r.d.

Strona wskazała, że pomimo powyższego na skutek niebywałego wręcz oportunizmu i opieszałości urzędniczej od 2014 r. Starosta [...] nie potrafi sprostać nałożonym na niego przez ustawodawcę obowiązkom, zaniedbuje swoje obowiązki i nie podejmuje żadnych czynności celem odbioru z parkingu spółki przedmiotowego pojazdu oraz ustalenia należnych spółce kosztów dozoru i wynagrodzenia za dozór. Powyższe "postępowanie" urzędników Starostwa Powiatowego w Z. powoduje li tylko zwiększanie należności związanych z dozorem pojazdu i wynagrodzeniem za jego dozór co w ocenie spółki w sposób jaskrawy świadczy o łamaniu przez Starostę [...] dyscypliny finansów publicznych.

Strona podniosła, że w sprawie organ pomimo złożenia do niego konkretnego wniosku ani nie zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie czy z urzędu, ani nie wydał postanowienia o odmowie jego wszczęcia, a jedynie przekazywał wniosek spółki według właściwości. W sprawie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wskazał, że skarżący pomija całkowicie okoliczność, że dopiero w dniu 30 marca 2017r. Rada Gminy P. podejmując uchwałę Nr [...] z dnia 30 marca 2017r. uchyliła uchwałę w sprawie przejęcia przedmiotowego pojazdu, a do dnia uchylenia uchwały, przedmiotowy pojazd stanowił własność Gminy P. Zdaniem organu biorąc pod uwagę powyższe nie sposób uznać, że przedmiotowa sprawa miała początek w dniu 9 sierpnia 2005 r., gdyż w tamtym okresie za właściciela przedmiotowego pojazdu uznała się w sposób wiążący Gminy P. Na obecnym etapie postępowania organ nie posiadając żadnej dokumentacji w przedmiotowej sprawie zwracał się do Gminy P. o przedłożenie dokumentów pozwalających w pierwszej kolejności na zweryfikowanie trybu, w którym został usunięty przedmiotowy pojazd. W ocenie organu skarga jest niezasadna i w tym zakresie powinna zostać oddalona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, to jest wówczas, gdy organy administracyjne mają obowiązek wydania decyzji, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także rozstrzygającego sprawę co do istoty, postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zarzutu oraz postanowień, których przedmiotem jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu) oraz gdy organy podejmują inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV,V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw, lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (dotyczy pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach) - art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.

Sąd orzeka także w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV,V,VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.).

W zakresie dopuszczalności przedmiotowej skargi wskazać należy, że stosownie do treści art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przyjmując za datę wszczęcia postępowania dzień złożenia przez A Spółkę z o.o. w Z. wniosku, tj. 16 grudnia 2014 r. - dotyczącego zapłaty za parkowanie od 8 sierpnia 2005 roku przyczepki do przewozu łodzi o nr rej [...] należy wskazać, że w sprawie, zgodnie z art. 16 i art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017 r., poz. 935) zastosowanie mają przepisy k.p.a. i przepisy art. 52 i 53 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym do 1 czerwca 2017 r.

Zgodnie z art. 52 § 2 p.p.s.a. (w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie) przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.

W myśl art. 37 § 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) – dalej: k.p.a., na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Z treści powyższych przepisów wynika, że przesłanka dopuszczalności postępowania sądowoadministracyjnego w odniesieniu do skarg na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sprowadza się do tego, że skarżący obowiązany jest, przed wniesieniem skargi, do wyczerpania środków prawnych przewidzianych w art. 37 § 1 k.p.a., tzn. winien wnieść zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa.

Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji można wnosić w każdym czasie po wyczerpaniu przysługujących stronie środków zaskarżenia lub wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa. Samo złożenie zażalenia lub wezwania wywiera skutek wyczerpania środków zaskarżenia i umożliwia stronie skuteczne wniesienie skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania. Przepis art. 52 § 2 p.p.s.a. skutek wniesienia środka zaskarżenia wiąże z wniesieniem środka zaskarżenia, a nie jego rozpatrzeniem przez organ (por. postanowienie NSA z 8 listopada 2013 r. w sprawie sygn. II OSK 2654/13, postanowienie NSA z 7 maja 2014 r. w sprawie sygn. II OSK 1083/14, postanowienie NSA z 20 listopada 2015 r. w sprawie sygn. I OSK 2915 dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl.).

W rozpoznawanej sprawie, badając spełnienie wymogów formalnych przedmiotowej skargi na przewlekłość Starosty [...] w przedmiocie ustalenia kosztów dozoru i wynagrodzenia za dozór, Sąd uznał, że zostały one spełnione, bowiem strona skarżąca pismem z dnia 23 stycznia 2018 r. złożyła do organu wyższego stopnia, tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. zażalenie w trybie art. 37 k.p.a., a w dniu 18 kwietnia 2018 r. wniosła przedmiotową skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę [...]. Wprawdzie powyższe pismo z dnia 23 stycznia 2018 r. strona skarżąca zatytułowała ponaglenie, ale niewątpliwie było to pismo złożone w trybie art. 37 k.p.a.

Dodać należy, że terminy przewidziane w art. 53 p.p.s.a. nie dotyczą skargi na bezczynność lub na przewlekłe prowadzenie postępowania. Skargę taką można zatem wnieść w każdym czasie po wyczerpaniu przysługujących stronie środków zaskarżenia lub po złożeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa (patrz: Andrzej Kabat, Komentarz do art. 53 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Opublikowano LEX 2013).

Przechodząc do dalszej części rozważań zaznaczyć należy, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a., względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach wskazał, że z przewlekłością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie trwało dłużej niż to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2010 r., II GPP 5/10, Lex nr 753418; wyrok NSA z 7 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1852/12).

Natomiast w wyroku z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1956/12 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "w doktrynie wskazuje się, że celem objęcia kognicją sądów administracyjnych kwestii badania przewlekłości postępowania przed organami administracji publicznej było wymuszenie nadania czynności organu administracji publicznej sprawnego biegu, a więc zrealizowanie interesu publicznego (sprawnego funkcjonowania aparatu administracji publicznej), przy jednoczesnym polepszeniu sytuacji prawnej obywatela - przyznanie dodatkowego instrumentu prawnego służącego osiągnięciu jego interesu prawnego (P. Kornacki, Intertemporalne aspekty orzekania sądu administracyjnego w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej, ZNSA 2011, z. 5)".

Ogólna zasada szybkości i prostoty postępowania administracyjnego skonkretyzowana została w art. 35 k.p.a., który określa maksymalne ustawowe terminy załatwiania spraw, przewidując dla spraw wymagających postępowania wyjaśniającego miesiąc na ich załatwienie (art. 35 § 3 k.p.a.), a dla spraw szczególnie skomplikowanych dwa miesiące na ich załatwienie od daty złożenia wniosku (art. 35 § 3 K.p.a.). Jednocześnie w art. 35 § 2 k.p.a. ustawodawca nałożył na organy administracji publicznej obowiązek niezwłocznego załatwiana spraw, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ.

Zasada praworządności, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się m.in. do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwienia spraw określonych w art. 35 i 36 k.p.a. (art. 6 k.p.a.). Obowiązek załatwienia spraw bez zbędnej zwłoki pozostaje także w bezpośrednim związku z zasadami wyrażonymi w art. 7 i 8 k.p.a., zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli, a także pogłębiania w prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności postępowania wykazała, że skarga jest zasadna, gdyż istnieją podstawy faktyczne i prawne do stwierdzenia przewlekłości Starosty [...] w zakresie obowiązku rozpoznania wniosku strony skarżącej o ustalenie kosztów usunięcia i przechowania pojazdu, co wymaga konkretyzacji przez wydanie stosownego aktu.

Uzasadniając tak dokonaną ocenę dostrzec trzeba, że strona skarżąca w piśmie z dnia 15 grudnia 2014 r. zawiadomiła urząd skarbowy nie tylko o usunięciu przyczepki do przewozu łodzi nr rej. [...], ale wezwała do zapłaty za jej parkowanie od 8 sierpnia 2005 r. do dnia odbioru oraz do zapłaty należności wynoszącej 5 532,87 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W ocenie Sądu, tak sformułowane pismo stanowiło wniosek w przedmiocie ustalenia kosztów dozoru i wynagrodzenia za dozór pojazdu. W piśmie wskazano, że pomimo uprzednio kierowanych do organu wezwań w przedmiocie odbioru przyczepki do przewozu łodzi nr rej. [...] i zapłaty za jej przechowywanie organ bezzasadnie uchylał się od odpowiedzialności w tym zakresie, przerzucając ciężar tej odpowiedzialności na Gminę P.

Należy mieć też na uwadze, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. pismem z dnia 16 styczna 2015 r. przekazał powyższy wniosek spółki Staroście [...] w części dotyczącej odbioru z parkingu przedmiotowej przyczepki oraz zwrotu kosztów parkowania. Podstawę przekazania stanowił art. 65 § 1 i art. 19 k.p.a. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. powołując się na treść art. 130a ust. 10 p.r.d. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą wskazał, że do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, nie wszczął postępowania w sprawie przejęcia ww. pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, tj. nie wydał decyzji orzekającej o jego przejęciu na rzecz Skarbu Państwa. Naczelnik stwierdził, że wobec powyższego, stosownie do treści art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, organem posiadającym legitymację do wystąpienia z wnioskiem o orzeczenie przepadku ww. pojazdu na rzecz powiatu jest starosta.

W tym miejscu wskazać także należy, że Wójt Gminy P., w związku z wyrokiem wydanym przez Sąd Rejonowy w Z. sygn. akt [...], uznał, że Gmina P. nie jest stroną w przedmiotowej sprawie i zwrócił wniosek spółki z dnia 15 grudnia 2014 r. Staroście [...] na podstawie art. 65 § 1 k.p.a.

Jednocześnie zauważyć należy, że Starosta [...] nie wystąpił o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Wójtem Gminy P. w przedmiocie wskazania organu właściwego do prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku strony skarżącej o ustalenie kosztów dozoru i wynagrodzenia za dozór.

Dodać trzeba, że w razie jakichkolwiek wątpliwości dotyczących intencji skarżącego, to organ powinien podjąć działania zmierzające do ustalenia jednoznacznej treści i zakresu złożonego żądania. Z tych względów bezpodstawne jest twierdzenie Starosty [...], przedstawione w piśmie z dnia 12 stycznia 2018 r., że nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia kosztów dozoru i wynagrodzenia za dozór. Wobec treści pisma strony skarżącej z dnia 15 grudnia 2014 roku, nie można podzielić poglądu, że skarżąca spółka nie wniosła żądania o przyznanie określonej kwoty pieniężnej z tego tytułu, a tym samym, że brak było podstawy do orzekania przez organ w tej sprawie. Stwierdzić natomiast trzeba, że skoro skarżąca wniosła o zapłatę za usunięcie i przechowanie pojazdu, to z chwilą złożenia oświadczenia w tym zakresie, czyli z dniem 16 grudnia 2014 r., z jej wniosku wszczęte zostało postępowanie w sprawie i po stronie właściwego organu powstał obowiązek ustosunkowania się do treści tego żądania w stosownej formie. Tymczasem do chwili rozpoznawania niniejszej sprawy przez Sąd, w odniesieniu do przedmiotowego żądania strony skarżącej nie został wydany żaden akt administracyjny.

W kwestii podstaw prawnych do rozpoznania sprawy z wniosku strony skarżącej przez Starostę [...], wskazać należy, że od czasu usunięcia przez spółkę pojazdu na podstawie dyspozycji z dnia 9 sierpnia 2005 r. i zgłoszenia przez nią, pismem z dnia 15 grudnia 2014 r., żądania zwrotu kosztów parkowania pojazdu, regulacje dotyczące zasad postępowania z pojazdami usuniętymi z drogi podlegały istotnym zmianom. W okresie przed wejściem w życie ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 152, poz. 1018, ze zm.), zwanej nadal ustawą nowelizującą, przepis art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowił, że pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 lub 2 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się i przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Z dniem 20 czerwca 2009 r. przepis ten został wyeliminowany z systemu prawnego wskutek wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt P 4/06, orzekającego o niezgodności tej regulacji - w zakresie, w jakim przepis ten dopuszczał utratę prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu - z art. 46, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. Trybunał określił przy tym, że ww. przepis traci moc obowiązującą z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

W następstwie powyższego wyroku Trybunału została uchwalona ustawa nowelizująca, na mocy której dokonano zmian w treści art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Co do zasady ustawa ta weszła w życie w dniu 4 września 2010 r., przy czym część jej przepisów weszła w życie w dniu 21 sierpnia 2011 r. Na podstawie ww. ustawy zmianą objęto art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym w ten sposób, że od dnia 4 września 2010 r. orzeczenie o przepadku własności pojazdu przekazano do właściwości sądu powszechnego, zastrzegając, iż następuje ono na rzecz powiatu, a nie jak dotychczas - na rzecz Skarbu Państwa. Jako organ właściwy do wystąpienia do sądu z wnioskiem o wydanie orzeczenia o przepadku własności pojazdu wskazano starostę, jednocześnie ustalając, że w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, organ ten występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Dla wprowadzenia zmian w zakresie regulacji art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ustalono przy tym w art. 11, art. 12 i art. 13 ustawy nowelizującej rozwiązania mające służyć wyeliminowaniu problemów intertemporalnych związanych z powyższą zmianą. Natomiast na mocy ustawy nowelizującej, z dniem 21 sierpnia 2011 r. uchylone zostały między innymi przepisy art. 130a ust. 5a, 5b, 5d i 5e ustawy Prawo o ruchu drogowym, uprawniające starostę do władczego wyznaczania jednostki organizacyjnej upoważnionej do usuwania pojazdów z drogi oraz prowadzenia parkingu strzeżonego, na którym pojazdy te są przechowywane i ustalające kryteria, jakimi starosta winien kierować się przy tym wyznaczaniu. W to miejsce do art. 130a wprowadzono ustęp 5f, zgodnie z którym usuwanie pojazdów oraz prowadzenie parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych w przypadkach, o których mowa w ust. 1 lub 2, należy do zadań własnych powiatu, a starosta realizuje te zadania przy pomocy powiatowych jednostek organizacyjnych lub powierza ich wykonywanie zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych.

W okresie, kiedy strona skarżąca dokonała usunięcia z drogi pojazdu i kiedy zaczęły powstawać koszty objęte żądaniem ich ustalenia, spółka wykonywała zadania w ramach stosunku administracyjnego. Stosunek ten powstał bowiem na skutek władczych działań organów administracji wykonywanych przy pomocy podmiotów spoza administracji publicznej, którymi były jednostki wyznaczone do usunięcia pojazdów z drogi lub prowadzenia parkingów dla takich pojazdów. Jednocześnie oparty był on na założeniu, że skarżący miał otrzymywać wynagrodzenie i zwrot kosztów za wykonywanie nałożonych na niego obowiązków. Zauważyć należy, że w wyroku z dnia 3 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OPS 4/14 (dostępny, tak jak wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym wyroku, na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w poprzednim stanie prawnym, tj. w czasie gdy skarżąca usunęła pojazd i przechowywała go, ustawodawca nie dookreślił zarówno materialnoprawnych podstaw orzekania o kosztach związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, trybu orzekania o tych kosztach, jak też charakteru należności przysługującej z tego tytułu podmiotowi prowadzącemu parking. Zaznaczył, że wątpliwości w tym zakresie rozstrzygnięto jednak w uchwale NSA z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt I OPS 1/10, stwierdzając, że jeżeli właściciel pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. nr 110, poz. 968, z późn. zm.) w zw. z § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 50, poz. 449). W uzasadnieniu tej uchwały akcentowano, że stosunek prawny, którego przedmiotem jest parkowanie usuniętego z drogi pojazdu jest typowym stosunkiem administracyjnoprawnym powstałym na skutek władczych działań organów administracyjnych. Wskazano również, że jakkolwiek, co do zasady, należne wynagrodzenie i zwrot kosztów obciąża właściciela pojazdu, to jednak w sytuacji gdy właściciel nie odbierze pojazdu i nie uiści tych należności, nie można pozbawić jednostki wykonującej zlecone jej zadanie publiczne należnego wynagrodzenia i zwrotu poniesionych kosztów.

Stosownie do powyższych poglądów przyjąć trzeba, że podmiot, który pełnił zadania jednostki wyznaczonej do usuwania pojazdów i prowadzenia parkingu może dochodzić w trybie administracyjnym należności z tytułu usunięcia pojazdu i jego przechowania. Przedstawiona konstrukcja stosunku administracyjnoprawnego powstałego, tak jak w niniejszej sprawie, na gruncie poprzedniego stanu prawnego skutkuje z kolei tym, że obecnie to starosta jest organem właściwym do załatwienia wniosku dotyczącego kosztów usunięcia i przechowania pojazdu.

W ocenie Sądu, właściwość starosty należy przyjąć także wówczas, gdy taki wniosek został złożony do naczelnika urzędu skarbowego, który był wówczas właściwy do załatwiania spraw kosztów dozoru pojazdu, a nie wydał decyzji o przejęciu przedmiotowego pojazdu na rzecz Skarbu Państwa i gdy wniosek ten nie został przez ten organ załatwiony, a następnie sprawa została przekazana staroście wg właściwości, jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie.

W świetle powyższego należało uznać, że w dniu złożenia przez skarżącą spółkę pisma z dnia 15 grudnia 2014 r., przekazanego do Starosty [...] w dniu 16 stycznia 2015 r. odnoszącego się do kosztów usunięcia z drogi i przechowania pojazdu - przyczepki do przewozu łodzi nr rej. [...] wszczęte zostało postępowanie z wniosku strony skarżącej w sprawie ustalenia tych kosztów i po stronie właściwego organu - Starosty [...] powstał obowiązek ustosunkowania się do tego wniosku.

Skoro naczelnik urzędu skarbowego w wyniku zmian prawnych okazał się organem niewłaściwym, a przekazał Staroście [...] do dalszego prowadzenia sprawę dotyczącą zwrotu kosztów związanych z usunięciem i przechowywaniem przedmiotowego pojazdu, to od daty tego przekazania powstał obowiązek do zakończenia postępowania wszczętego wnioskiem skarżącej spółki. Organ ma obowiązek zakończenia tak wszczętego wnioskiem strony postępowania merytorycznie albo w innej formie przewidzianej przez prawo. Milczenie organu administracyjnego w podejmowaniu działań skutkujących rozpoznaniem wniosku strony prowadzi natomiast do przewlekłości postępowania (por. wyrok WSA w Lublinie z 25 czerwca 2015 r., III SAB/Lu 1/15). Tym bardziej, że nie wystąpił o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Wójtem Gminy P. w przedmiocie wskazania organu właściwego do prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku strony skarżącej o ustalenie kosztów dozoru i wynagrodzenia za dozór.

Pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania obejmuje takie działanie organu, które nacechowane jest opieszałością i nieskutecznością. Ma ono miejsce także w sytuacji, gdy organ nie podejmuje działań mimo, że nie istnieją przeszkody do prowadzenia postępowania i rozpatrzenia wniosku strony. Niepodejmowanie przez organ działań prowadzi w konsekwencji do braku możliwości realizacji przez stronę jej praw. Instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej, tak jak skarga na bezczynność organu, ma na celu zasadniczo doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Kontrola Sądu zmierza zatem do ustalenia, czy istotnie organ administracji publicznej postępowanie w sprawie prowadzi przewlekle i bezpodstawnie nie kończy go wydaniem rozstrzygnięcia.

Wyjaśnić również należy, że celem skargi na przewlekłość organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności skargi na przewlekłość organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt czy czynność nie została dokonana przez organ. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy.

W rozpoznawanej sprawie Starosta [...] dopiero pismem z dnia 13 lipca 2017 r. zwrócił się do Wójta Gminy P. o przekazanie dokumentów dotyczących usuniętej przyczepki. Poza tym nie podejmował żadnych dalszych działań w sprawie.

Dodać należy, że zgodnie z art. 12 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Zasada szybkości postępowania wyrażona we wskazanym przepisie ściśle związana z regulacjami zawartymi w art. 35-38 k.p.a., nie może jednak pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Niekiedy może to się wiązać z koniecznością dłuższego prowadzenia postępowania, wówczas, stosownie do treści art. 36 § 1 k.p.a., organ obowiązany jest zawiadomić o tym strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W art. 35 k.p.a. określone zostały terminy do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej. Przepis ten zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, co stanowi realizację zasady zawartej w art. 12 k.p.a. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Ponadto w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ powinien podać stronom przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy, co wynika z art. 36 § 1 k.p.a., zaś ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Podkreślić trzeba też, że samo informowanie o niezałatwieniu sprawy w terminie nie chroni organu przed zarzutem przewlekłości postępowania, ponieważ działania organu w tym zakresie również podlegają kontroli sądu administracyjnego. W sprawach ze skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego sąd administracyjny bada, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy.

Zwłoka jakiej dopuścił się Starosta [...] w załatwieniu sprawy, nie może budzić żadnych wątpliwości w świetle art. 35 § 1 k.p.a. Nie ma wątpliwości, że od dnia wystąpienia przez stronę skarżącą z wnioskiem upłynął znaczny okres czasu, a sprawa nie została załatwiona. Skarżąca nie została poinformowana o przedłużeniu terminu w trybie art. 36 § 1 k.p.a.

Wprawdzie należy mieć na uwadze, że dopiero 30 marca 2017 r. Rada Gminy w P. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie uchylenia uchwały nr [...] Rada Gminy w P. z dnia 30 marca 2006 r. w sprawie przejęcia pojazdu (przyczepki) na własność Gminy P. Jednak Starosta [...] od 13 lipca 2017 r., kiedy to wystąpił do Wójta Gminy P. o udzielenie informacji dotyczącej przedmiotowej przyczepki do dnia rozprawy, tj. do dnia 8 sierpnia 2018r. nie podjął dalszych czynności zmierzających do załatwienia sprawy.

Oznacza to, że termin przewidziany w art. 35 § 1 k.p.a. nie został zachowany. Nie można zatem przyjąć, że organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki monitorował sprawę. Kwestie związane z trudnościami Starosty [...] związanymi z podjętą uchwałą przez Gminę P. dotyczącą przejęcia przedmiotowego pojazdu nie zwalniają z zarzutu przewlekłości postępowania. Pogląd ten jest zgodny z powszechnie aprobowaną zasadą, że realizacja kompetencji organu administracji publicznej jest jego prawnym obowiązkiem, od którego nie zwalniają go tzw. trudności obiektywne w postaci złożoności sprawy. Poza tym strona nie może ponosić negatywnych skutków braku działań leżących po stronie organu, w tym w zakresie dotrzymywania terminów załatwienia sprawy.

W świetle powyższego jest bezsporne, że organ prowadził przewlekle postępowanie w zakresie rozpoznania wniosku strony skarżącej, a ta przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W ocenie Sądu, zarówno czas trwania postępowania z wniosku skarżącej, jak i brak po stronie organu w toku trwania postępowania zintensyfikowanych działań, które wskazywałyby jednoznacznie, że faktycznie zmierzał do jak najszybszego jego zakończenia, lecz na przeszkodzie stanęła okoliczność, która usprawiedliwiałaby choćby czasowy brak działania, powodują, że konieczne stało się stwierdzenie, że przewlekłość postępowania miała charakter rażącego naruszenia prawa.

Sąd stwierdza, że w sprawie tej doszło do rażącego naruszenia zasady pogłębiania zaufania do organu władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).

Stosownie do treści art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 1 p.p.s.a., w pkt 1 wyroku orzeczono o zobowiązaniu Starosty [...] do załatwienia wniosku skarżącej spółki w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt z prawomocnym orzeczeniem. W pkt 2 Sąd stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania zapadło zgodnie z art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).

Sąd zasądził od organu administracji na rzecz skarżącego kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na ogólną sumę kosztów złożyło się: 100 zł - wpis sądowy, 480 zł - wynagrodzenie pełnomocnika oraz 17 zł - opłata od pełnomocnictwa.

k.ż.