Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 623/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 116 par. 1, par. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 5
journal: Dz.U. 1991 nr 118 poz 512
law: Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo  upadłościowe - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 623/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 marca 2010r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maja Chodacka (spr.), Sędziowie: WSA Beata Cieloch, WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2010r., sprawy ze skarg M. T., na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 17 lutego 2009r. Nr [...], Nr [...], Nr [...], Nr [...], Nr [...], Nr [...], w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za, miesiące od czerwca do listopada 2003r., - s k a r g i o d d a l a -


UZASADNIENIE

Decyzjami z dnia 17 lutego 2009r. od nr [...] do nr [...] utrzymano w mocy decyzje organu pierwszej instancji w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącej M. T. za zaległości podatkowe Zakładu "D" Sp. z o.o. w likwidacji z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiące od czerwca do listopada 2003r.

Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wysokość zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-4) została określona w decyzjach Naczelnika Urzędu Skarbowego o odpowiedzialności podatkowej płatnika, w których określono kwotę pobranych i nie wpłaconych do urzędu skarbowego należnych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu PIT-4 za miesiące od czerwca do listopada 2003r.

W trakcie trwającego wobec Spółki postępowania egzekucyjnego Sąd Rejonowy na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 grudnia 2003r. postanowieniem o sygn. akt [...] wyznaczył do łącznego prowadzenia egzekucji administracyjnej i sądowej prowadzonej przeciwko dłużnikowi Zakład "D" Sp. z o. o. w K. organ egzekucyjny - Komornika Rewiru IV Sądu Rejonowego .

Postanowieniami z dnia 15 maja 2006r. sygn. akt [...] oraz z dnia 16 maja 2008r. sygn. akt [...] Komornik Sądowy Rewiru IV przy Sądzie Rejonowym stwierdził bezskuteczność egzekucji i umorzył w całości postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku Spółki.

Wobec istnienia zaległości podatkowej, której egzekucja wobec majątku Spółki okazała się bezskuteczna, organ podatkowy wszczął postępowanie w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości Zakładu "D" Sp. z o. o. w K. na skarżącą, jako członka zarządu Spółki.

W związku z tym na podstawie art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – zwana dalej "Ordynacja podatkowa" Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzje w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącej za zaległości podatkowe Zakładu "D" w K. Sp. z o. o. w likwidacji z siedzibą w K. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT-4) za miesiące od czerwca do listopada 2003r.

Od powyższych decyzji skarżąca wniosła odwołania, zarzucając naruszenie:

- ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60 poz. 535 ze zm.), poprzez obrazę przepisów prawa materialnego, tj. normy zawartej w art. 20;

- ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez obrazę przepisów prawa, tj. art. 116;

- przepisów ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94 poz. 1037 ze zm.), poprzez obrazę prawa materialnego zawartego w art. 201 i art.205;

- przepisów postępowania, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia;

oraz błędne ustalenia niewynikające z zebranego materiału dowodowego.

Skarżąca podniosła, iż okoliczność złożenia wniosku o upadłość spółki jest bezsporna, a bez znaczenia dla sprawy są dalsze jego losy. Wniosek o ogłoszenie upadłości skutkuje zwolnieniem z odpowiedzialności za zaległości podatkowe.

Dyrektor Izby Skarbowej po przeanalizowaniu materiału zawartego w aktach sprawy oraz argumentów zawartych w odwołaniach orzekł, jak w decyzjach przywołanych na wstępie.

W uzasadnieniach decyzji organ odwoławczy, przywołując treść art. 116 Ordynacji podatkowej, wskazał, iż odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Zarząd Spółki co do zasady prowadzi sprawy Spółki i reprezentuje ją na zewnątrz, a zatem celowym jest, by za powstanie, a przede wszystkim istnienie zaległości podatkowych jeśli brak przesłanek z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, odpowiadali członkowie jej zarządu pełniący funkcję w czasie, kiedy miały miejsce zdarzenia skutkujące powstaniem zobowiązań podatkowych, które stały się zaległością podatkową.

Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie faktem niebudzącymi wątpliwości jest pełnienie funkcji wiceprezesa zarządu Spółki z o.o. przez skarżącą w okresie od 13 lipca 1994r. do 05 lipca 2004r. zgodnie z informacją z wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego.

Zobowiązania podatkowe, za które orzeczona została odpowiedzialność skarżącej powstały więc w czasie pełnienia przez nią obowiązku członka zarządu. Organ pierwszej instancji stwierdził również, iż egzekucja z majątku spółki okazała się w całości bezskuteczna.

Organ zaznaczył, iż do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością organ podatkowy jest obowiązany wykazać jedynie okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu, w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, zaś ciężar wykazania okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu.

Odpowiadając na zarzuty w przedmiocie przesłanek uwalniających od odpowiedzialności podnoszonych przez skarżącą, a dotyczących skuteczności złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości przez spółkę organ stwierdził, iż w sprawie nie wystąpiły żadne okoliczności z art. 116 Ordynacji podatkowej, które zwalniałyby skarżącą z odpowiedzialności za zaległości podatkowe.

Z akt sprawy wynika, że wnioski o ogłoszenie upadłości, na które powołuje się skarżąca zostały zwrócone przez właściwy Sąd, w związku z brakami formalnymi.

Analizując wskazaną przesłankę wyłączenia odpowiedzialności, organ stwierdził, że wniosek o ogłoszenie upadłości musi być rozpoznany, co oznacza, że w istocie rzeczy nie chodzi tu o jego złożenie, ale na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej - zgłoszenie. W przypadku wyłączającego odpowiedzialność postępowania układowego - musi być ono faktycznie wszczęte. Sam wniosek nie jest w tej sytuacji przesłanką wystarczającą do uwolnienia się od odpowiedzialności

W związku z tym organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż nie została spełniona przesłanka wyłączająca odpowiedzialność członka zarządu, bowiem nie nastąpiło skuteczne zgłoszenie wniosku. Wniosek został zwrócony z powodu braków formalnych, a zatem nie wywołuje on żadnych skutków prawnych, jakie ustawa wiąże z wniesieniem takiego wniosku.

W skargach wniesionych na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej skarżąca zarzuciła:

1) sprzeczność rozstrzygnięcia z zebranym materiałem dowodowym,

2) naruszenie przepisów Kodeksu spółek handlowych dotyczących reprezentacji spółki prawa handlowego,

3) błędne przyjęcie, że nie nastąpiło złożenie wniosku o upadłość spółki i tym samym uznanie, że jest podstawa do przejęcia odpowiedzialności za zobowiązania spółki przez jednego z członków zarządu.

Nadto skarżąca wskazała, że obciążenie tylko jej zobowiązaniem podatkowym, a nie wszystkich członków zarządu jest sprzeczne z prawem. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości, jako sprzecznych z prawem oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu zarzutów skarg, podniesiono, iż uniknięcie odpowiedzialności podatkowej jest możliwe, gdy w odpowiednim czasie został zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości. Taka sytuacja miała miejsce w sprawie. Wnioski o ogłoszenie upadłości zostały złożone do sądu. Sąd jednak je zwracał uznając, iż były one obarczone wadami. Skarżąca była członkiem zarządu spółki, jednakże bez możliwości samodzielnej reprezentacji i podejmowania samodzielnych decyzji.

Wskazano jednak, że przepis art. 116 Ordynacji podatkowej nie stawia warunku powodzenia wniosku o upadłość. Zdaniem skarżącej, ekskulpacja odpowiedzialności za zobowiązania spółki następuje poprzez samo złożenie wniosku, a takowy znalazł się w sądzie. Organ wysnuł odwrotne wnioski. To, że wniosek nie został rozpoznany pozytywnie, czyli oddalony, bowiem nie było pieniędzy na przeprowadzenie postępowania upadłościowego nie ma znaczenia w sprawie. Złożenie wniosku o upadłość spółki powoduje uniemożliwienie obciążenia członka jej zarządu odpowiedzialnością za podatki, jakie spółka miała do zapłacenia. Zdaniem skarżącej organ odwoławczy nie rozróżnia postępowania upadłościowego od wniosku o upadłość. Jest to podstawowy błąd powodujący sprzeczność decyzji z obowiązującym prawem (art. 116 Ordynacji podatkowej).

Nadto wskazano, iż wielokrotnie przedstawiano organom, że skarżąca nie miała nic wspólnego z powstaniem zaległości podatkowej i nie mogła podejmować żadnych samodzielnych decyzji w związku działalnością spółki. Nawet nie posiadała pełnych informacji o stanie finansowym spółki do momentu aresztowania pozostałych członków zarządu. Organ podatkowy stwierdził, iż to skarżąca jest odpowiedzialna za powstanie zaległości podatkowych, gdyż pojawiły się one w momencie, gdy sprawowała funkcję członka zarządu. Jednak argumenty, iż skarżąca nie była umocowana do podejmowania skutecznych działań pozostawały bez odzewu.

Skarżąca zarzuciła również, że niezgłoszenie wniosku, bo za taki nie zgłoszony wniosek organ podatkowy uznał wniosek o ogłoszenie upadłości również może być przesłanką uwalniająca od odpowiedzialności podatkowej, w przypadku, gdy brak zgłoszenia nastąpił bez winy członka zarządu. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Wniosek do sądu wpłynął, pomimo, iż skarżąca wiedziała, że nie ma pełnego prawnego umocowania. Tak więc organy ścigania, które zamknęły pozostałych członków zarządu powinny odpowiadać za zobowiązania spółki o charakterze podatkowym, bo one bezpośrednio wywołały taki stan. Brak tego umocowania wynikał nie z winy skarżącej. Spółka, w której była członkiem zarządu posiadała wieloosobowa reprezentację, decyzje i oświadczenia woli w imieniu spółki mogły skutecznie następować minimum dwuosobowo.

W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skarg.

Ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu, pismem z dnia 30 sierpnia 2009r. podtrzymał zarzuty podniesione w skargach.

Na rozprawie w dniu 3 września 2009r. Sąd postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt od I SA/Kr 623/09 do I SA/Kr 628/09 i prowadzić je pod sygn. akt od I SA/Kr 623/09.

Nadto zobowiązano organ do udzielenia odpowiedzi, czy toczyło się postępowanie w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności w stosunku do pozostałych członków zarządu, mogących ponosić taką odpowiedzialność w nawiązaniu do uchwały NSA sygn. akt I FPS 4/08.

W piśmie z dnia 15 września 2009r. organ wskazał, iż organ prowadził postępowanie i wydał decyzje o przeniesieniu odpowiedzialności na wszystkich członków zarządu spółki z o.o., pełniących funkcję w owym czasie, z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT-4) za miesiące od czerwca do listopada 2003r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika zaś, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie były decyzje orzekające o odpowiedzialności podatkowej skarżącej - członka zarządu za zaległości podatkowe Zakładu "D" Sp. z o.o. w likwidacji z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiące od czerwca do listopada 2003r.

Podstawę materialnoprawną do wydania przedmiotowej decyzji stanowił art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym w roku 2003).

Stosownie do wskazanego przepisu, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy,

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu.

Zgodnie z cytowanym art. 116 Ordynacji podatkowej przesłankami odpowiedzialności członka zarządu spółki są min.:

• powstanie zobowiązania (zaległości podatkowych) w czasie pełnienia funkcji członka zarządu,

• bezskuteczność egzekucji w stosunku do spółki w całości lub w części.

Jak wynika z akt sprawy – czego nie kwestionuje skarżąca - w niniejszej sprawie owe dwie przesłanki pozwalające organowi podatkowemu orzec o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych wystąpiły.

Z ustaleń faktycznych dokonanych przez organy podatkowe wynika bowiem, że skarżąca w okresie, kiedy powstały zaległości podatkowe pełniła funkcję wiceprezesa. Również dowody obrazujące przebieg prowadzonego w stosunku do spółki postępowania egzekucyjnego pozwalały na przyjęcie za zasadne stanowiska organów podatkowych co do bezskuteczności egzekucji wobec spółki. Nadto w treści skarg skarżąca nie zawarła konkretnych zarzutów w tym zakresie i nie kwestionowała ustaleń organów podatkowych w tym przedmiocie.

Sąd podziela pogląd – prezentowany także przez organ w zaskarżonych decyzjach – a ukształtowany w orzecznictwie, że organ podatkowy jest w zasadzie zobowiązany jedynie wykazać okoliczność pełnienia obowiązku członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, gdyż ciężar wskazania jakiejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2003 r., sygn. akt SA/Bd 85/03, wyrok NSA z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt I SA/Łd 1006/01, wyrok WSA z dnia 30 czerwca 2005r., sygn. akt III SA/Wa 629/04).

Jednakże odpowiedzialność członka zarządu spółki może zostać wyłączona, gdy wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) lub niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy. Na te okoliczności skarżąca się powołuje.

W ocenie sądu trafny jest pogląd organów, zaprezentowany w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, iż działania podjęte przez skarżącą nie uwalniają ją od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki, skarżąca nie wskazała też mienia spółki, z którego egzekucja jest możliwa.

Wbrew poglądowi skarżącej sama próba złożenia wniosku (w niniejszej sprawie wniosek o ogłoszenie upadłości został zwrócony z uwagi na braki formalne) - w świetle treści art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej - nie może stanowić i nie stanowi wystarczającej przesłanki uwalniającej skarżącą od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. Wniosek musi bowiem być zgłoszony, a złożenie wniosku, który zostaje zwrócony z przyczyn formalnych (brak należytej reprezentacji) oznacza, iż wniosek nie został złożony. Taki pogląd prezentowany przez organ jest trafny i znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym. Wbrew poglądom skarżącej organy nie stwierdziły, iż musi być prowadzone postępowanie upadłościowe.

Również okoliczność, że pozostali członkowie zarządu nie mogli podpisać wniosku o ogłoszenie upadłości z powodu ich tymczasowego aresztowania, co w konsekwencji doprowadziło do zwrotu wniosku z przyczyn formalnych (z uwagi na konieczność składania oświadczeń przez dwóch członków zarządu) nie może samoistnie być brana pod uwagę. Podobnie jak fakt tymczasowego aresztowania członków zarządu nie może przenosić odpowiedzialności na organy ścigania (jak podniesiono w skargach).

Skarżąca nie wykazała bowiem w żaden sposób, by próbowała kontaktować się z pozostałymi członkami zarządu, celem uzyskania ich podpisów pod wnioskiem o ogłoszenie odpowiedzialności Spółki. Należy podkreślić, iż w niniejszej sprawie fakt tymczasowego aresztowania pozostałych członków zarządu nie pozbawił ich możliwości skutecznego składania oświadczeń woli i podpisywania stosownych dokumentów. Przynajmniej na takie okoliczności skarżąca nie wskazała.

Należy nadto wskazać, iż w końcu taki wniosek o ogłoszenie upadłości został ostatecznie i skutecznie złożony. Wniosek ten został rozpoznany przez właściwy sąd, ale postanowieniem z dnia 18 listopada 2004r. sąd oddalił wniosek, z uwagi na brak majątku, który umożliwiłby przeprowadzenie postępowania upadłościowego.

Podkreślić należy, że art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej nie odwołuje się wprost do terminów wymienionych w art. 5 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 października 1934 roku Prawo upadłościowe (Dz. U. z 1991 r., Nr 118 poz. 512 ze zm.), lecz posługuje się niedookreślonym pojęciem "zgłoszenie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego we właściwym czasie", co uznać należy za zabieg zamierzony, uzasadniony celem regulacji prawnej zawartej w art. 116 Ordynacji podatkowej.

Nie może budzić wątpliwości, iż wskazane unormowanie, ustanawiając subsydiarną odpowiedzialność członków zarządu za zaległości podatkowe, obok odpowiedzialności za nie samej spółki, ma dawać Skarbowi Państwa dodatkową gwarancję uzyskania należnych świadczeń podatkowych, a jego celem jest obciążenie członków zarządu obowiązkiem wyrównania uszczerbku poniesionego w tym zakresie wskutek ich zawinionego działania. Wykładnia zatem omawianego przepisu powinna uwzględniać przede wszystkim funkcję ochrony praw podmiotu uprawnionego do uzyskania należności podatkowych. Funkcja ta jest jednocześnie funkcją postępowania upadłościowego, w szczególności w sytuacji, gdy wiadomo już, że dłużnik nie będzie w stanie zaspokoić wszystkich wierzycieli w całości.

Jednocześnie zauważyć należy, że art. 5 Prawa upadłościowego sam w sobie wskazanego wyżej celu nie realizuje. Zakreśla on jedynie termin, którego zachowanie, w założeniu ustawodawcy, pozwoli ten cel możliwie najpełniej zrealizować. Nie oznacza to jednak, że w każdej sytuacji zgłoszenia wniosku o upadłość z uchybieniem tego terminu, cel, o którym mowa, nie będzie mógł być zrealizowany. Prawo nie zawiera przy tym zakazu złożenia wniosku po upływie tego terminu.

Wobec tego i w sytuacji, gdy w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej ustawodawca posłużył się terminem elastycznym, stwierdzić należy, że przy ustalaniu, czy zgłoszenie wniosku o upadłość nastąpiło we właściwym czasie w rozumieniu tego przepisu nie należy mechanicznie przenosić terminu wskazanego w art. 5 Prawa upadłościowego, ale w warunkach konkretnej sprawy oceniać, czy przesłanka ta została spełniona, biorąc pod uwagę zarówno samo zaistnienie przesłanek zgłoszenia wniosku o upadłość, jak i to, że z punktu widzenia realizacji celu postępowania upadłościowego i art. 116 Ordynacji podatkowej wniosek o upadłość powinien być zgłoszony w takim czasie, żeby wszyscy wierzyciele mieli możliwość uzyskania równomiernego, chociaż tylko częściowego, zaspokojenia z majątku spółki. Odpowiedzialność za zrealizowanie tego celu spoczywa na członkach zarządu spółki, oni są bowiem uprawnieni i zobowiązani do kontrolowania stanu finansów i majątku spółki oraz do zgłoszenia wniosku o upadłość lub otwarcie postępowania układowego, gdy zachodzą do tego podstawy. Każdy zatem z członków zarządu spółki z należytą starannością powinien zadbać o ochronę interesów wszystkich wierzycieli zagrożonych stanem niewypłacalności spółki i nie dopuścić, aby niektórzy z wierzycieli zostali zaspokojeni ze szkodą dla innych.

W związku z tym, przy ocenie, czy w okolicznościach danej sprawy wniosek o upadłość zgłoszony został "we właściwym czasie" nie można ograniczyć się do ustalenia obiektywnego momentu zaistnienia przesłanek zgłoszenia wniosku o upadłość i odniesienia do niego terminu wskazanego w art. 5 Prawa upadłościowego, abstrahując jednocześnie od obowiązków, jakie członek zarządu spółki ma do spełnienia wobec jej wierzycieli.

Wniosek o ogłoszenie upadłości może być zatem uznany za zgłoszony we właściwym czasie, gdyby wykazane zostało, że zgłaszając go zarząd (członek zarządu) uczynił ze swej strony wszystko, by nie dopuścić do zniweczenia celu postępowania upadłościowego poprzez stworzenie sytuacji, w której niektórzy wierzyciele są zaspokajani kosztem innych. Albo, że względu na szczupłość majątku spółki żaden dłużnik nie będzie zaspokojony (por. wyrok z 5 maja 2005 r., FSK 1663/04, LEX nr 171368 i inne).

Odnosząc te uwagi do rozpoznawanych spraw, uznać należało, że prawidłowe jest stanowisko organów podatkowych, iż skuteczny wniosek o upadłość Zakładu "D". Sp. z o.o. w likwidacji wniesiony zostały zbyt późno. Nie ulega wątpliwości, że spółka zalegała z płatnościami podatków już od 2003r. oraz, że zgłoszony wniosek o upadłość został oddalony przez Sąd z powodu tak złej sytuacji finansowej spółki, iż jej majątek nie starczał nawet na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. To dowodzi, że mimo powstania obowiązku zgłoszenia wniosku w przedmiocie wszczęcia postępowania o ogłoszenie upadłości spółki (zaprzestanie płacenia długów), obowiązku tego we właściwym czasie nie wykonano, a ponieważ w tym czasie, to skarżąca była członkiem zarządu, m.in. ona ponosi odpowiedzialność za niezgłoszenie wniosków o upadłość bądź układ we właściwym czasie.

Należy wskazać, iż także zarzut dotyczący tego, że skarżąca bez swojej winy nie zgłosiła we właściwym czasie wniosku o upadłość nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarżąca pełniła funkcję członka zarządu, powoływanie się na okoliczności, iż skarżąca nie miała wpływu na działanie spółki, a przez to nie miała nic wspólnego z powstaniem zaległości Spółki nie może być brane pod uwagę. Przede wszystkim podatnik (płatnik) zobowiązany jest wykonać zobowiązania podatkowe, takie jak objęte zaskarżonymi decyzjami, w terminach wynikających z ustaw podatkowych, bez decyzji i wezwania organu podatkowego.

Nadto organizacja i działalność Spółki z o.o. oraz uprawnienia członków zarządu w sprawie dotyczącej odpowiedzialności tychże nie są okolicznością, która w świetle art. 116 Ordynacji podatkowej uwalnia członka zarządu od odpowiedzialności. Innymi słowy skarżąca powinna liczyć się z wynikającą z przepisów prawa jej odpowiedzialnością (oczywiście na warunkach w tych przepisach wskazanych) za zaległości podatkowe Spółki, a okoliczność, że skarżąca nie była umocowana do podejmowania skutecznych działań i ewentualne z tym ryzyka mogły wpłynąć na decyzję skarżącej o rezygnacji z pełnionej funkcji. Takich działań w czasie powstania zaległości skarżąca nie podjęła.

Sąd - działając zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. - nie znalazł podstaw do stwierdzenia naruszenia przepisów prawa procesowego. Podkreślić trzeba, że naruszenie przepisów postępowania, inne niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, stanowi podstawę uwzględnienia skargi, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy podatkowe właściwie ustaliły okoliczności istotne dla orzeczenia o odpowiedzialności skarżącej. W uzasadnieniu wydanych decyzji wskazano fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody, którym dał wiarę, oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Wyjaśniono podstawę prawną decyzji przytaczając przepisy prawa. Wyczerpuje to dyspozycję art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

Należy nadto wskazać, iż Sąd orzekając w niniejszej sprawie z urzędu uwzględnił treść uchwały NSA z dnia 9 marca 2009r. sygn. akt I FPS 4/08 dotyczącej zasad prowadzenia postępowania odnośnie wszystkich członków zarządu.

Postanowienia art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej nakładają na organ podatkowy obowiązek prowadzenia postępowania w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. wobec wszystkich osób mogących ponosić taką odpowiedzialność. Aczkolwiek pożądane byłoby prowadzenie jednego postępowania przeciwko wszystkim zobowiązanym osobom, do czego podstawy dostarcza art. 166 § 1 Ordynacji podatkowej, to w świetle regulacji procesowych nie może być poczytywane za błąd prowadzenie odrębnych postępowań, pod warunkiem, że postępowania te obejmą wskazany wyżej krąg osób (tj. wszystkich zobowiązanych). Organ prowadził postępowanie i wydał decyzje o przeniesieniu odpowiedzialności na wszystkich członków zarządu spółki z o.o., pełniących funkcję w owym czasie, z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT-4) za miesiące od czerwca do listopada 2003r.

Pozostałe zarzuty zawarte w treści skargi, a dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu spółek handlowych, z uwagi treść powyższych twierdzeń, również nie mogą być uwzględnione.

Podkreślić należy, że organ podatkowy w uzasadnieniach decyzji odnosił się do okoliczności sprawy i argumentów podnoszonych przez skarżącą i wykazał, że te okoliczności nie mogą stanowić wystarczających przesłanek do uwolnienia się od odpowiedzialności, w szczególności zważywszy na charakter subsydiarnej odpowiedzialność członków zarządu za zaległości podatkowe, obok odpowiedzialności za nie samej spółki, która ma dawać Skarbowi Państwa dodatkową gwarancję uzyskania należnych świadczeń podatkowych.

Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Rozpoznając i rozstrzygając łącznie sprawy ze skarg wniesionych na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie, Sąd działał w trybie art. 111 § 2 p.p.s.a., który to przepis stanowi, że Sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. W przedmiotowym postępowaniu we wszystkich zaskarżonych decyzjach skargi opierają się na jednakowych podstawach naruszenia prawa materialnego, dotyczą tego samego podmiotu i tożsamego stanu faktycznego oraz prawnego, stąd zaistniał pomiędzy tymi sprawami związek, o którym mowa w art. 111 § 2 p.p.s.a., a względy ekonomii procesowej, szybkości postępowania i ograniczenia jego kosztów dla obu stron procesu dodatkowo przemawiały za połączeniem obu spraw, przy tym strony postępowania nie wnosiły sprzeciwu co do połączenia spraw.