Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 960/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 2
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Sędziowie WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2016 r. sprawy ze skarg M.B. i W.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia co do działki nr [...]; 2. w pozostałym zakresie skargi oddala; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej M.B. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej W.P. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchyliło zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] w części tj. w stosunku do [...] i w tym zakresie orzekło, że decyzja administracyjna Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] stycznia 1972 r., nr [...] w stosunku do działki [...] z obrębu [...] została wydana z naruszeniem prawa jednakże nie można stwierdzić jej nieważności w tej części z powodu nieodwracalnych skutków prawnych oraz w stosunku do działki [...] z obrębu [...] stwierdziło nieważność powyższej decyzji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu 16 grudnia 2012 r. do SKO wpłynął wniosek W.P. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] stycznia 1972 r. odmawiającego dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...], położonej przy ul. [...] ozn. jako "[...]", nr. hip. [...] o pow. [...] m² (część działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...] ,[...], [...], [...], [...], [...], obręb [...] stanowiących własność komunalną ) z wyłączeniem dz. ew. nr [...] i [...], obręb [...]) stanowiących własność Skarbu Państwa.

Organ podkreślił, że wskazana wyżej nieruchomość [...] położona przy ul. [...], uregulowana w księdze wieczystej wpisem jawnym na W.P. (zaświadczenie Sądu Grodzkiego w W., Oddział Ksiąg Wieczystych z dnia [...] czerwca 1948 r., Nr [...], zaświadczenie Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., L dz. [...]) objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).

Na mocy art. 1 w/w dekretu grunt przedmiotowej nieruchomości przeszedł z dniem 21 listopada 1945 r. na własność gminy W. (następnie Skarbu Państwa).

Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni będący w posiadaniu gruntu, względnie osoby prawa ich reprezentujące - uprawnieni byli w ciągu 6 miesięcy, od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę, do złożenia wniosku o przyznanie własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego) za czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Gmina miała obowiązek uwzględnienia wniosków, jeżeli korzystanie z gruntów przez dotychczasowych właścicieli dało się pogodzić z przeznaczeniem tych gruntów określonym w planie zabudowania.

Objęcie w/w gruntu w posiadanie przez Gminę W. nastąpiło na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę W. (Dz. U. Nr 6, poz. 43). Zgodnie z § 3 tego rozporządzenia, grunty uważano za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego, w którym zamieszczono ogłoszenie. Przedmiotowa nieruchomość została objęta w posiadanie Gminy w dniu [...] kwietnia 1948 r., to jest w dniu wydania Dziennika Urzędowego Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego Nr [...] z 1948 r., a zatem termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej upłynął w dniu [...] października 1948 r.

Z akt sprawy wynika, że wniosek w sprawie przyznania prawa własności czasowej do gruntu w/w nieruchomości [...] złożony został przez W.P. w dniu 3 sierpnia 1948 r. Wniosek zatem został złożony w terminie.

Prezydium Rady Narodowej W. decyzją z dnia [...] stycznia 1972 r. odmówiło W.P. ustanowienia, zgodnie z art. 7 w/w dekretu wieczystego użytkowania do terenu opisanej wyżej nieruchomości [...], wskazując, że teren w/w nieruchomości przeznaczony został pod użyteczność publiczną zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia [...] lutego 1963 r. Odwołanie od powyższego orzeczenia nie zostało złożone.

Organ szczegółowo opisał zasady nabycia spadku po dawnym właścicielu nieruchomości – W.P., który zmarł [...] lutego 1950 r. oraz podkreślił, że obecnie nieruchomość położona jest w obrębie [...] i składa się z działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] (stanowiących własność komunalną ) oraz w obrębie [...] dz. ew. nr [...] i [...] stanowiących własność Skarbu Państwa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. orzeczono o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] stycznia 1972 r. odmawiającej dotychczasowemu właścicielowi przyznania użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości [...], w odniesieniu do części nieruchomości stanowiącej własność komunalną (część dz. ew. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]; obręb [...]) z powodu rażącego naruszenia prawa przy jej wydawaniu – art. 7 ust. 1 dekretu.

Wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej powyższą decyzją wniesione zostały przez W.P., M.B., W.P., B.S. i B.K..

Organ wskazał, że w toku postępowania ogół praw do działki gruntu [...] z obrębu [...] E. Sp. z o.o. w likwidacji przeszedł na C. Sp. z o.o. Ustalono ponadto, że stroną toczącego się postępowania nie jest [...] Sp. z o.o.

Następnie w toku postępowania zbadano księgi wieczyste oraz zapisy ewidencji gruntów i budynków (dla nieruchomości niehipotekowanych) pozostałych nieruchomości w celu analizy możliwości zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych zaskarżonej decyzji Prezydium Rady W.. W wyniku tych badań ustalono, że w zakresie cz. dz. [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta [...] nie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne ze względu na ustanowienie użytkowania wieczystego w drodze decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. i z dnia [...] grudnia 2001 r., w zakresie cz. działki [...] KW [...] - stanowi mienie komunalne i nie wystąpiły w stosunku do niej nieodwracalne skutki prawne, w zakresie cz. działki [...] KW [...] - stanowi mienie komunalne i nie wystąpiły w stosunku do niej nieodwracalne skutki prawne, w zakresie cz. działki [...] i cz. działki [...] - stanowią mienie Skarbu Państwa i Kolegium nie jest organem właściwym w sprawie, w zakresie cz. dz. ew. nr [...] - stanowi mienie komunalne i nie wystąpiły w stosunku do niej nieodwracalne skutki prawne, w zakresie cz. dz. [...] KW [...] - stanowi mienie Skarbu Państwa i Kolegium nie jest organem właściwym w sprawie, w zakresie cz. dz. [...] KW [...]- własność W., a użytkownikiem wieczystym jest C. Sp. z o.o, ze względu na fakt ustanowienia użytkowania decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 1999 r., nr [...] nie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne, w zakresie cz. dz. [...] KW [...] - stanowi mienie komunalne i nie wystąpiły w stosunku do niej nieodwracalne skutki prawne, w zakresie cz. dz. [...] KW [...] - stanowi mienie komunalne i w związku z zawartą umową ustanowienia użytkowania wieczystego z dnia [...] lipca 2002 r. wystąpiły nieodwracalne skutki prawne. W księdze wieczystej brak informacji o ustanowieniu użytkowania wieczystego w drodze decyzji.

Rozpoznając ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przytoczyło treść art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz zasady i stanowisko doktryny oraz orzecznictwo sądowoadministracyjne dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie powołanego przepisu podkreślając, że w niniejszej sprawie dla określenia czy badana decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami, istotne znaczenie ma stan prawny obowiązujący w dniu wydania orzeczenia.

Organ zaznaczył, że w jego ocenie ustalenia w zakresie naruszenia art. 7 dekretu przez Prezydium Rady Narodowej W. były prawidłowe wobec skierowania decyzji do osoby nieżyjącej. SKO przytoczyło stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne i podkreśliło, że prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji ocenione musi być jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Organ podniósł jednocześnie, że wskazane przez W.P. i B.S. wątpliwości, co do prawidłowości postępowania (zawiadomienia wszystkich uprawnionych) nie potwierdzają się w materiale dowodowym.

W zakresie nieodwracalnych skutków prawnych decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. I OSK 1084/09 (LEX nr 594882), w którym wskazano, że decyzja wywoła skutek prawny nieodwracalny wtedy, gdy ani przepisy prawa materialnego, ani też przepisy procesowe, stanowiące podstawę działania organu administracji publicznej, nie czynią danego organu właściwym do cofnięcia tego właśnie skutku przez wydanie decyzji. Tak samo skutek prawny decyzji, który może być odwrócony na podstawie norm prawa prywatnego przez sąd, dla organu administracji publicznej - tylko ze względu na zakres jego kompetencji - będzie nieodwracalny. W powołanym wyroku Sąd wskazuje min., że w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 1992 r., sygn. III AZP 4/92 (OSNCP z 1992 r., nr 12, poz. 211) stwierdzono, że jeśli obrót nieruchomościami poprzedzony był wydaniem decyzji administracyjnej lub przeniesienie własności nastąpiło w drodze decyzji administracyjnej, a decyzja jest wadą wymienioną w art. 156 § 1 kpa, zbycie nieruchomości na rzecz osoby trzeciej, chronionej rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, stanowi przeszkodę do stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu zawarto m.in. stwierdzenie, że jeżeli cofnięcie, zniesienie, odwrócenie skutków prawnych decyzji wymaga takich działań, do których organ administracji publicznej nie ma umocowania ustawowego, czyli nie może zastosować formy aktu administracyjnego indywidualnego, nie może też skorzystać z drogi postępowania administracyjnego, to wtedy właśnie skutek prawny decyzji będzie nieodwracalny. Nie oznacza to, że jest to nieodwracalność absolutna, że mamy do czynienia z totalną niemożnością przywrócenia poprzedniego stanu prawnego w ramach całego porządku prawnego. Jest to nieodwracalność skutku prawnego względna w tym znaczeniu, że "odwrócenie" tego skutku jest prawnie niedostępne dla organu administracji publicznej działającego w granicach obowiązywania norm prawa publicznego, w formach prawnych właściwych dla tej administracji i w trybie postępowania przypisanym tejże administracji. Decyzja wywoła wobec tego skutek prawny nieodwracalny wtedy, gdy ani przepisy prawa materialnego, ani też przepisy procesowe, stanowiące podstawę działania organu administracji publicznej, nie czynią danego organu właściwym do cofnięcia tego właśnie skutku przez wydanie decyzji. Tak samo skutek prawny decyzji, który może być odwrócony na podstawie norm prawa prywatnego przez sąd, dla organu administracji publicznej - tylko ze względu na zakres jego kompetencji - będzie nieodwracalny.

Jednocześnie jeśli podstawą przeniesienia prawa własności była inna decyzja administracyjna to skutek o jakim mowa wyżej mógł nie nastąpić. W tej sytuacji w ocenie SKO nieodwracalne skutki prawne zaskarżona decyzja Prezydium Rady Narodowej W. wywołała w stosunku do cz. dz. ew. [...].

W stosunku do pozostałych nieruchomości wchodzących w skład dawnej nieruchomości dekretowej nadal pozostają one własnością komunalną albo dokonano na nich rozporządzeń innymi decyzjami. Dopiero zaś te decyzje ustanawiające użytkowanie wieczyste wywołują nieodwracalne skutki prawne, których ustalenia domagają się wnoszący.

Kolegium nie podzieliło poglądu pełnomocnika W.P., że w stosunku do nieruchomości stanowiących obecnie drogi publiczne skutek taki należało ustalić. Organ zaznaczył, że skutki i następstwa wywołane źródłową decyzją w stosunku do nieruchomości stanowiących mienie komunalne wynikają z zaskarżonej decyzji administracyjnej Prezydium Rady Narodowej i tym samym mogą zostać odwrócone w wyniku podjęcia stosownych działań przez właściwe organy administracji publicznej. W judykaturze na ogół nie budzi wątpliwości, że jeżeli skutki prawne decyzji administracyjnej mogą być zniesione w drodze postępowania administracyjnego to oznacza to, iż nie mają one charakteru nieodwracalnego (wyrok Sądu Najwyższego z 6 kwietnia 1995 r., III ARN 8/95, Orzecznictwo Sądu Najwyższego, 1995, nr 18, poz. 283). Skoro skutki komunalizacji nastąpiły w drodze decyzji administracyjnej, to i ich usunięcie jest możliwe w drodze odrębnej decyzji administracyjnej. Zatem skoro art. 156 § 2 kpa jako przeszkodę do stwierdzenia nieważności decyzji wymienia zaistnienie "nieodwracalnych skutków prawnych" to istnienie w terenie drogi publicznej, w skład której weszły nieruchomości stanowiące część składową dawnej nieruchomości dekretowej objęte orzeczeniem, wobec którego stwierdzono nieważność, zaliczyć należy do sfery faktu, a nie prawa. Z tego względu zaskarżona decyzja w tej części zdaniem organu prawa nie narusza.

W zakresie uznania współużytkowników wieczystych za strony postępowania nieruchomości SKO wskazało stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądowym, gdzie stwierdzono, że w przypadku decyzji dotyczącej oddania w trybie dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. w użytkowanie wieczyste zabudowanej nieruchomości interes prawny w kwestionowaniu takiej decyzji, oprócz jej dawnych właścicieli i ich następców prawnych mogą mieć jedynie właściciele lokali mieszczących się w usytuowanym na tym gruncie budynku nabytych uprzednio od Skarbu Prawa bądź gminy. Nie mają natomiast interesu prawnego, w rozumieniu art. 28 kpa, w kwestionowaniu takich rozstrzygnięć najemcy lokali mieszczących się w takim budynku. Jako użytkownicy lokali nie dysponują oni tytułem praw no rzeczowym do nieruchomości (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2008 r., sygn. I SA/Wa 851/08, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 1100/06, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2010 r., sygn. I SA/Wa 121/10).

Skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli W.P. oraz M.B..

W.P. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie

- art. 7 kpa w zw. z art. 84 § 1 kpa poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, które doprowadziło do naruszenia słusznego interesu wnioskodawczyni, polegające na niezwróceniu się do biegłego geodety o wydanie opinii w przedmiocie określenia jakie współczesne nieruchomości obejmuje nieruchomość [...] przy ul. [...], oznaczona jako "[...]", nr hip. [...], o pow. [...] m2, stanowiąca własność W.P.;

- art. 8 kpa poprzez naruszenie zaufania wnioskodawczyni do władzy publicznej,

- art. 12 § 1 kpa poprzez naruszenie obowiązku prowadzenia sprawy wnikliwie i szybko,

- art. 28 kpa poprzez skierowanie decyzji do osób nie będących stroną w sprawie.

Skarżąca wskazała, że decyzję z dnia [...] marca 2015 r. zaskarża w części, w której została skierowana do osób niebędących stronami postępowania oraz w której stwierdza, że decyzja Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] stycznia 1972 r. w odniesieniu do działek [...] oraz [...] jest nieważna.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r. w części, w której została skierowana nie do stron postępowania.

W uzasadnieniu skargi przytoczono argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów wskazując, że w aktach postępowania znajdują się dokumenty geodezyjne złożone przez Urząd W., z których wynika, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. winna obejmować części działek ewidencyjnych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] z obr. [...]. Zdaniem skarżącej organ nie rozpoznał w pełni wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 1 września 2014 r. wskazującego, że skutkiem nieważności winny być objęte wyłącznie części działek [...], [...] i [...] z obr. [...]. W pozostałym zakresie, wnioskodawczyni żądała określenia, że decyzja z dnia [...] stycznia 1972 r. została wydana z naruszeniem prawa, lecz nie można stwierdzić nieważności z powodu nieodwracalnych skutków prawnych.

Tymczasem, wskutek wydania decyzji z dnia [...] marca 2015 r., działki [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] z obr. [...] są objęte skutkiem nieważności, a wobec działki [...] uznano, że decyzja Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [... stycznia 1972 r. została wydana z naruszeniem prawa, lecz nie można stwierdzić nieważności z powodu nieodwracalnych skutków prawnych. W związku z powyższym, nie uległa zmianie decyzja z dnia [...] sierpnia 2014 r. w części dotyczącej działek ewidencyjnych [...], [...] z obr. [...]

Skarżąca podkreśliła, że z zaskarżonej decyzji wynika, iż działki ewidencyjne [...], [...] oraz [...] z obr. [...] zostały oddane w użytkowanie wieczyste pod rządami ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r., co oznacza, że do ustanowienia użytkowania wieczystego nie była wymagana decyzja administracyjna, a tym samym, wobec wymienionych działek, oddanych w użytkowanie wieczyste, winien być orzeczony skutek naruszenia prawa przy nieodwracalnych skutkach prawnych.

Zdaniem skarżącej w toku postępowania nie doszło ponadto do przeprowadzenia kluczowego dowodu - organ nie zwrócił się w oparciu o art. 84 § 1 kpa, o sporządzenie opinii przez biegłego geodetę, która miałaby wyjaśnić jakie współczesne nieruchomości obejmuje opisana wyżej nieruchomość [...]. Brak sporządzenia opinii geodezyjnej wyklucza możliwość oceny merytorycznej zaskarżonych decyzji.

Jednocześnie skarżąca wskazała, że organ uznał za strony postępowania użytkowników wieczystych, w tym współużytkowników wieczystych - właścicieli lokali w budynku przy ul. [...]. Skarżąca podkreśliła, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...], dla której Sąd Rejonowy dla W. prowadzi księgę wieczystą nr [...], została oddana w użytkowanie wieczyste w 2002 r., a działka nr [...], dla której Sąd Rejonowy dla W. prowadzi księgę wieczystą nr [...], została oddana w użytkowanie wieczyste w 1999 r. Jednocześnie, z decyzji wynika, że działka nr [...], co do której orzeczono, że decyzja Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] stycznia 1972 r. została wydana w stosunku do niej z naruszeniem prawa, lecz nie można stwierdzić nieważności z powodu nieodwracalnych skutków prawnych, również została oddana w użytkowanie wieczyste w jednakowym stanie prawnym, to jest w 2002 r. Tym samym, zdaniem skarżącej brak jest jakichkolwiek podstaw do różnicowania stanów prawnych działek [...], [...] oraz [...]. Na poparcie twierdzeń skarżąca przytoczyła stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne oraz podkreśliła, że większość uznanych przez organ za strony postępowania osób nie posiada interesu prawnego do występowania w sprawie, na co również przytoczono stosowne orzecznictwo.

M.B. wnosząc skargę zarzuciła naruszenie przepisów postepowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 156 § 2 kpa w zw. z art. 158 § 2 kpa poprzez jego niezastosowanie w odniesieniu do działki [...], mimo iż decyzja Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] stycznia 1972 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne także wobec tej działki, w postaci ustanowienia na niej prawa użytkowania wieczystego (na mocy umowy o oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste), ujawnienia tego prawa w księdze wieczystej, zabudowania gruntu budynkiem mieszkalnym oraz wyodrębnienia i sprzedaży lokali znajdujących się w tym budynku, których własność chroniona jest rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych;

- art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że decyzja Prezydium wywołała nieodwracalne skutki prawne wyłącznie w odniesieniu do działki [...], a w konsekwencji uchylenie decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r. w części odnoszącej się wyłącznie do tej działki, podczas gdy nieodwracalne skutki prawne wystąpiły także w odniesieniu do działki gruntu [...], wobec oddania jej na podstawie umowy cywilnoprawnej w użytkowanie wieczyste;

- art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa polegające na niewyczerpującym i niewszechstronnym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, poprzez oparcie się przy uznaniu, że wobec działki [...] nie nastąpiły nieodwracalne skutki prawne uniemożliwiające stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium, wyłącznie na jej księdze wieczystej, bez szczegółowej i wnikliwej analizy dokumentów zgromadzonych w aktach księgi wieczystej prowadzonej dla tej działki, a w konsekwencji uznanie, że podstawami ustanowienia użytkowania wieczystego na działce [...] były decyzje administracyjne, nie zaś umowa o oddanie tej nieruchomości w użytkowanie wieczyste i sprzedaży budynków i innych urządzeń z [...] lutego 1998 r.;

- art. 6 kpa poprzez wydanie przez SKO decyzji w sposób naruszający przepisy prawa, z pominięciem interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli działających w dobrej wierze, którzy w zaufaniu do treści ksiąg wieczystych nabyli własność lokali w budynku wzniesionym na działce gruntu [...];

- art. 8 kpa poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, polegające na obarczeniu ich skutkami niezgodnych z prawem działań tych organów, których obowiązkiem jest podejmowanie wszelkich czynności niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpujące rozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie.

Skarżąca zarzuciła ponadto naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ ma wynik sprawy, tj.:

- art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, polegające na odmowie uznania w stosunku do działki [...] za nieodwracalny skutek prawny nabycia, na podstawie rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, użytkowania wieczystego oraz odrębnej własności budynku wzniesionego na tej działce przez D. S.A. z siedzibą w W. (poprzednio D. sp. z o.o.), a następnie prawa własności przysługującego poszczególnym właścicielom lokali wyodrębnionych w w/w budynku, w którym prawo własności do lokalu [...] oraz [...] przysługuje skarżącej;

- art. 234 kc w zw. z art. 158 kc, poprzez bezzasadne przyjęcie, że ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz D. nastąpiło na mocy decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...] czerwca 2002 r. oraz z dnia [...] grudnia 2001 r., a nie w skutek zawarcia umowy cywilnoprawnej w formie aktu notarialnego rep. A nr [...] z dnia [...] lutego 1998 r. oddającej nieruchomość gruntową położoną na działce [...] w użytkowanie wieczyste;

- art. 2 Konstytucji RP, polegające na odmowie ochrony praw rzeczowych słusznie nabytych przez skarżącą oraz innych właścicieli lokali położonych w budynku znajdującym się na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], co w rezultacie prowadzi do pogłębienia stanu niepewności prawnej, mimo zaistnienia w odniesieniu do lej nieruchomości nieodwracalnych skutków prawnych;

- art. 21 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 1 Protokołu Nr 1 i 4 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, poprzez odmowę ochrony praw rzeczowych nabytych w dobrej wierze przez skarżącą, tj. prawa własności lokalu oraz prawa użytkowania wieczystego w nieruchomości gruntowej, oraz innych właścicieli lokali znajdujących się w budynku położonym na nieruchomości oznaczonej jako działka [...].

Na wypadek nieuwzględnienia w/w zarzutów skarżąca zarzuciła ponadto naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na oparciu decyzji wyłącznie na art. 138 § 1 pkt 2 kpa i niezastosowaniu jednocześnie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, a w konsekwencji nieorzeczeniu o utrzymaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r. w mocy w pozostałej części, tj. w odniesieniu do działki [...].

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części, w jakiej SKO nie orzekło o uchyleniu swojej decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r. także w odniesieniu do działki [...] i w tym zakresie nie orzekło, że decyzja Prezydium została wydana z naruszeniem prawa jednakże nie można stwierdzić jej nieważności w odniesieniu do tej działki, wobec zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych, tj. utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 2014 r. w części dotyczącej działki [...], stwierdzając, że w odniesieniu do tej działki nieodwracalne skutki prawne nie wystąpiły. Skarżąca wniosła ponadto o uchylenie decyzji SKO z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...], w części w której SKO stwierdziło nieważność decyzji Prezydium w odniesieniu do działki [...] oraz o oddalenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium w tym zakresie, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzając, kontrolę w powyższym zakresie Sąd uznał, że zaskarżona decyzji winna być uchylona jedynie w części a w pozostałym zakresie należało skargi oddalić.

Na wstępie należy przypomnieć, że objęcie gruntu w posiadanie przez Gminę W. nastąpiło na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia [...] stycznia 1948 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę W. (Dz. U. Nr 6, poz. 43). Zgodnie z § 3 tego rozporządzenia, grunty uważano za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego, w którym zamieszczono ogłoszenie. Przedmiotowa nieruchomość została objęta w posiadanie Gminy w dniu [...] kwietnia 1948 r., to jest w dniu wydania Dziennika Urzędowego Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego Nr [...] z 1948 r., a zatem termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej upłynął w dniu [...] października 1948 r.

Z akt sprawy wynika, że wniosek w sprawie przyznania prawa własności czasowej do gruntu w/w nieruchomości [...] złożony został przez W.P. w dniu 3 sierpnia 1948 r. Wniosek zatem został złożony w terminie.

Prezydium Rady Narodowej W. decyzją z dnia [...] stycznia 1972 r. odmówiło W.P. ustanowienia, zgodnie z art. 7 w/w dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów m.st. Warszawy (Dz. U z 1945r., Nr 50, poz. 279 ze zm.) wieczystego użytkowania do terenu opisanej wyżej nieruchomości [...], wskazując, że teren w/w nieruchomości przeznaczony został pod użyteczność publiczną zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia [...] lutego 1963 r.

Należy podzielić stanowisko organu, że prawidłowo decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. orzeczono o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] stycznia 1972 r. (zwanego dalej "dekretem") odmawiającej dotychczasowemu właścicielowi przyznania użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości [...], w odniesieniu do części nieruchomości stanowiącej własność komunalną z powodu rażącego naruszenia prawa przy jej wydawaniu – art. 7 ust. 1 dekretu.

Ustalenia organu w zakresie naruszenia art. 7 dekretu przez Prezydium Rady Narodowej W. były prawidłowe, wobec skierowania decyzji do osoby nieżyjącej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przytoczyło stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne i podkreśliło, że prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji ocenione musi być jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Wykładnia zaprezentowana przez organ w przedmiotowej sprawie jest jak najbardziej słuszna i żadna, ze stron postępowania jej nie kwestionowała. Zdaniem Sądu dalsze rozważania w tym przedmiocie należało zatem uznać, za zbyteczne, kwestia rażącego naruszenia prawa w decyzji z dnia [...] stycznia 1972r. jest bowiem oczywista.

Kolejnym ważnym zagadnieniem było ustalenie czy decyzja Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] stycznia 1972 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 152 § 2 kpa.

Zarówno organ odwoławczy jak i strony wskazują, że istotą sporu jest zróżnicowanie skutków jakie orzeczenie dekretowe wywołało w zależności od tego, czy po ich wydaniu zbycie nieruchomości (jej części) nastąpiło wyłącznie w wyniku czynności cywilnoprawnej, czy też było poprzedzone wydanymi w tym przedmiocie władczymi rozstrzygnięciami organu administracji publicznej.

Wyjaśnić należy, że zagadnienie nieodwracalnych skutków prawnych decyzji administracyjnej było wielokrotnie podejmowane w orzecznictwie sądowym i w tej kwestii wypracowano podstawowe kryteria oceny, jednolicie przyjmowane przy orzekaniu w tego typu sprawach. Przede wszystkim, odwracalność lub nieodwracalność skutku prawnego określonego aktu, należy rozpatrywać, mając na uwadze zakres właściwości organów administracji publicznej oraz ich kompetencję, tzn. umocowanie do stosowania władczych i jednostronnych prawnych form działania. Skutek prawny decyzji będzie bowiem nieodwracalny jeśli cofnięcie, zniesienie, odwrócenie skutków prawnych decyzji wymaga takich działań, do których organ administracji publicznej nie ma umocowania ustawowego, czyli nie może skorzystać z drogi postępowania administracyjnego i stosować formy aktu indywidualnego. W konsekwencji stwierdzić należy, że dany akt wywołuje nieodwracalny skutek prawny wtedy, gdy ani przepis prawa materialnego, ani też przepisy procesowe, stanowiące podstawę działania organu administracji publicznej, nie czynią danego organu właściwym do cofnięcia tego właśnie skutku przez wydanie decyzji (por. wyrok NSA z 7 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1631/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok NSA w Warszawie z 28 września 2001 r., sygn. akt I SA 326/01, LEX nr 75508). Przy czym, co należy podkreślić nieodwracalne skutki prawne decyzji należy ograniczyć wyłącznie do jej bezpośrednich skutków w sferze prawa, a nie zdarzeń faktycznych stanowiących tylko jej pośredni efekt. Jeżeli bowiem na podstawie takiej decyzji wydano inną decyzję, która ewentualnie mogła spowodować takie nieodwracalne skutki prawne, to kwestia odwracalności czy też nieodwracalności tych skutków prawnych dotyczyć może wyłącznie owej drugiej decyzji (por. wyrok NSA z 18 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 716/10 http://orzeczenia.nsa.gov.pl). To że, ocena kwestii odwracalności skutku prawnego odnosić się musi wyłącznie do bezpośrednich następstw wywołanych badanym orzeczeniem potwierdza redakcja art. 156 § 2 k.p.a.: "nie stwierdza się nieważności decyzji (...) gdy decyzja wywołał nieodwracalny skutek". Nie znajduje tu zatem zastosowania konstrukcja oparta na koncepcji adekwatnego związku przyczynowego, wedle której określony skutek prawny (tu zbycie nieruchomości na rzecz osoby trzeciej) stanowi konsekwencję szeregu zdarzeń prawnych i typowych dla nich następstw (wśród których odmowa przyznania własności czasowej stanowi wyłącznie pierwsze z tych zdarzeń), które doprowadziły ostatecznie do ukształtowania się istniejącego aktualnie stanu prawnego. Pogląd ten znajduje potwierdzenie także w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjny z dnia 16 grudnia 1996 r. sygn. akt OPS 7/96 (ONSA1997/2/49), w uzasadnieniu której podkreślono potrzebę odróżnienia skutków prawnych, które wywołała decyzja kwestionowana w postępowaniu o stwierdzenie jej nieważności, od skutków prawnych dotyczących tego samego przedmiotu wywołanych późniejszymi decyzjami lub innymi zdarzeniami prawnymi. Także w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętej w składzie pięciu sędziów z dnia 9 listopada 1998 r. sygn. akt OPK 4/98 wskazano, że skutki prawne wywołane przez późniejszą decyzję dotyczącą tego samego przedmiotu, którego dotyczyła decyzja wcześniejsza, nie mogą być automatycznie utożsamiane ze skutkami prawnymi wywołanymi przez decyzję wcześniejszą. Stanowisko to podtrzymano również w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2000r. sygn. akt OPS 14/99 (ONSA 2000/3/93). Przy czym ta ostatnia uchwała dopuszczała także możliwość stwierdzenia nieważność decyzji administracyjnej, na podstawie której Skarb Państwa nabył nieruchomość, jeżeli oddanie tej nieruchomości w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej (w drodze umowy cywilnoprawnej) nastąpiło w toku postępowania o stwierdzenie nieważności tej decyzji.

Natomiast bez znaczenia prawnego - z punktu widzenia oceny zaistnienia negatywnej przesłanki z art. 156 § 2 in fine k.p.a. - jest, zdaniem składu orzekającego, kwestia ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na niezabudowanym w dacie wejścia w życie dekretu z 26 października 1945 r. gruncie dawnej nieruchomości hipotecznej. Zważyć bowiem należy, że nabycie przez Skarb Państwa (a pierwotnie przez gminę) własności tej nieruchomości gruntowej nie nastąpiło w konsekwencji wydania negatywnej dla dawnych właścicieli orzeczeń o odmowie przyznania prawa własności czasowej (u użytkowania wieczystego), ale wyłącznie na skutek wejścia w życie w dniu 21 listopada 1945 r. przepisów ww. dekretu, mocą którego wszelkie grunty na obszarze [...] przeszły z tym dniem na własność gminy (art. 1 dekretu). Skoro zatem nabycie przez Państwo własności gruntu dawnej nieruchomości hipotecznej nastąpiło z mocy samego prawa, to wydana w dniu [...] stycznia 1974r. decyzja odmawiające przyznania w stosunku do nich prawa własności czasowej, nie wywołała i nie mogło wywołać jakichkolwiek skutków prawnorzeczowych, tym bardziej skutków o charakterze nieodwracalnym (por. wyrok NSA z 23 września 2009r. sygn. akt I OSK 1321/08 Lex nr 595073).

To zaś czyni bezprzedmiotowe rozważania o konsekwencjach ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz osób trzecich i wynikających z tego faktu skutkach dla bytu prawnego badanej decyzji, i to niezależnie od tego czy ustanowienie tego prawa poprzedzone zostało decyzją administracyjną czy też nastąpiłoby wyłącznie w drodze umowy cywilnoprawnej.

Przy czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podziela poglądy zawarte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt OPS 7/96 z dnia 16 grudnia 1996 r., w której Sąd ten wypowiedział się, iż oddanie w użytkowanie wieczyste gruntów, podlegających przepisom dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, samo przez się nie oznacza, że decyzja wydana na podstawie dekretu odmawiająca przyznania prawa własności czasowej, wywołała nieodwracalne skutki prawne (ONSA 1997 r. z. 2, poz. 49). Zatem badanie przesłanki z art. 156 § 2 kpa nie może mieć miejsca w sprawie o stwierdzenie nieważności orzeczeń o odmowie przyznania prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego), lecz tylko w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji będącej podstawą zawartej umowy ustanowienia użytkowania wieczystego lub sprzedaży nieruchomości.

W tym stanie rzeczy należało wskazać, że organ dokonał w zakresie rozstrzygnięcia dotyczącego działki nr [...] błędnej interpretacji art. 156 § 2 k.p.a.. Niespornym w sprawie jest, że nieruchomość [...], płożona przy ul. [...], Nr hip. "[...]" rej. hip.[...] o pow. [...] m2, nie była zbudowana w dniu 21 listopada 1945 r. (data wejścia w życie dekretu). Decyzja z dnia [...] stycznia 1972 r. nie mogła zatem wywołać, żadnych nieodwracalnych skutków prawnych i rozważania na ten temat są bezprzedmiotowe. Decyzja bowiem została wydana w odniesieniu do gruntów nie zabudowanych w dacie wejścia w życie dekretu.

Pełnomocnik W.P. na rozprawie z dnia 14 stycznia 2016r. sprecyzował skargę wskazując, że zarzuty, co do działek [...] i [...] dotyczą tego, że co do tych działek zaszły nieodwracalne skutki prawne oraz podtrzymał zarzut nieprawidłowego ustalenia kręgu stron.

Odnośnie nieodwracalnych skutków prawnych Sąd przedstawiły we wcześniejszej części wywód wskazujący, że nie można mówić o nieodwracalnych skutkach prawnych orzeczenie o odmowie przyznania własności czasowej lub decyzji o odmowie przyznania prawa użytkowani wieczystego wydawanych w sytuacji gdy dotyczyła gruntu nie zabudowanego w dacie wejścia w życie dekretu.

Zarzut nieprawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania administracyjnego również nie zasługiwał na uwzględnienie.

Orzecznictwo sądowe w sprawach gruntów [...] wypracowało pogląd, że stronami postępowania nadzorczego są nie tylko przeddekretowi właściciele (i ich spadkobiercy) nieruchomości, ale także każdy, komu przysługuje tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości, a zatem obecni właściciele lokali (i to zarówno w budynkach dekretowych jak i podekretowych), jak i obecni użytkownicy wieczyści nieruchomości. (por. np.: wyrok NSA z 24 kwietnia 2008 r. sygn. I OSK 264/08, wyrok NSA z 8 lutego 2007 r. sygn. I OSK 1110/06, wyrok NSA z 31 marca 2011 r. sygn. I OSK 798/10, dostępne na stronie internetowej: https://cbois.nsa.gov.pl). Z orzeczeń tych wynika, że stroną postępowania dotyczącego nieruchomości jest każdy podmiot, któremu obecnie przysługują prawa rzeczowe do tej nieruchomości.

Wskazaną linię orzeczniczą należy uznać za dominującą i jako taka jest ona podzielana przez skład orzekający w przedmiotowej sprawie.

Podobnie zarzut nieprecyzyjnego określenia jakie współcześnie nieruchomości obejmuje nieruchomość [...] przy ul.[...], oznaczona jako "[...]", nr hip. [...], o pow. [...] m2, nie zasługiwał na uwzględnienie.

Zarzut ten nie został podtrzymany przez pełnomocnika skarżącej W.P. na rozprawie z dnia 14 stycznia 2016r., lecz jako, że został on zamieszczony w pisemnej skardze należało się do niego odnieść.

Nieruchomość objęta działaniem dekretu nie była zabudowana w dacie wejścia w życie dekretu, organ dysponował natomiast geodezyjną mapą zawierającą przybliżone granice ww. Granice te zostały określone na tyle precyzyjnie, że organowi znany jest przebieg granic działki, w sposób pozwalający na jej wyodrębnienie na potrzeby niniejszego postępowania (m.in. pismo Biura Geodezji i Katastru z dnia 22 sierpnia 2011r. wraz z dołączoną mapką). Nie można przy tym zapomnieć, że mamy tu grunt nie zabudowany w dacie wejścia w życie dekretu, a więc działanie dekretu następowało z mocy prawa (inaczej niż przy własności budynków dekretowych). Stwierdzając nieważność decyzji z dnia [...] stycznia 1974r., na gruncie przedmiotowej sprawy, organ mógł odnieść się zatem do oznaczenia wskazanego w decyzji objętej postępowaniem nieważnościowym, z uwzględnieniem informacji o aktualnym stanie oznaczenia nieruchomości (części poszczególnych działek składających się na dawną nieruchomość). Oznaczenie to jest wystarczające na potrzeby przedmiotowego postępowania, które dotyczy kontroli decyzji odmawiającej przyznania prawa użytkowania wieczystego, zatem decyzji nie przyznającej żadnego prawa.

Organ II instancji w decyzji z dnia [...] marca 2015r. stwierdził nieważność decyzji Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] stycznia 1972r. również w odniesieniu do działki nr [...] z obrębu [...].

Organ odwoławczy ponownie rozpoznaje sprawę administracyjną we wszystkich jej aspektach. Nie stanowiło zatem uchybienia procesowego orzeczenie o działce nr [...]. Powyższe działanie nie pozbawiało stron jednej instancji postępowania administracyjnego bowiem, co do zasady organy rozstrzygały w zakresie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 1972r., dotyczącej nieruchomości [...] przy ul. [...], oznaczona jako "[...]", nr hip. [...], o pow. [...] m2. Natomiast, to że fragment działki nr [...] obejmuje rzeczoną nieruchomość wynika bezsprzecznie z pisma Biura Geodezji i Katastru z dnia [...] sierpnia 2011r. oraz dołączonej mapki.

W zakresie zarzutu błędnego oznaczenia działek ewidencyjnych [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], jako znajdujących się w obrębie [...] (skarżąca twierdzi, że jest to obręb [...]) organ w trybie art. 113 § 1 kpa wyda odrębne postanowienie. Należy jednak zaznaczyć, że przedmiotowy wyrok nie zawiera we wskazanym zakresie związania organu oznaczeniem obrębu, jeśli jest ono wynikiem omyłki pisarskiej.

Podsumowując, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ art. 7 kpa w zw. z art. 84 § 1 kpa poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, które doprowadziło do naruszenia słusznego interesu wnioskodawczyni, polegające na niezwróceniu się do biegłego geodety o wydanie opinii w przedmiocie określenia jakie współczesne nieruchomości obejmuje nieruchomość [...] przy ul. [...], oznaczona jako "[...]", nr hip. [...], o pow. [...] m2, stanowiąca własność W.P., art. 8 kpa poprzez naruszenie zaufania wnioskodawczyni do władzy publicznej, art. 12 § 1 kpa poprzez naruszenie obowiązku prowadzenia sprawy wnikliwie i szybko, art. 28 kpa poprzez skierowanie decyzji do osób nie będących stroną w sprawie.

Kolejno, M.B. wnosząc skargę zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 156 § 2 kpa w zw. z art. 158 § 2 kpa poprzez jego niezastosowanie w odniesieniu do działki [...], mimo iż decyzja Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] stycznia 1972 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne także wobec tej działki, w postaci ustanowienia na niej prawa użytkowania wieczystego (na mocy umowy o oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste), ujawnienia tego prawa w księdze wieczystej, zabudowania gruntu budynkiem mieszkalnym oraz wyodrębnienia i sprzedaży lokali znajdujących się w tym budynku, których własność chroniona jest rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych;

- art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że decyzja Prezydium wywołała nieodwracalne skutki prawne wyłącznie w odniesieniu do działki [...], a w konsekwencji uchylenie decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r. w części odnoszącej się wyłącznie do tej działki, podczas gdy nieodwracalne skutki prawne wystąpiły także w odniesieniu do działki gruntu [...], wobec oddania jej na podstawie umowy cywilnoprawnej w użytkowanie wieczyste;

- art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa polegające na niewyczerpującym i niewszechstronnym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, poprzez oparcie się przy uznaniu, że wobec działki [...] nie nastąpiły nieodwracalne skutki prawne uniemożliwiające stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium, wyłącznie na jej księdze wieczystej, bez szczegółowej i wnikliwej analizy dokumentów zgromadzonych w aktach księgi wieczystej prowadzonej dla tej działki, a w konsekwencji uznanie, że podstawami ustanowienia użytkowania wieczystego na działce [...] były decyzje administracyjne, nie zaś umowa o oddanie tej nieruchomości w użytkowanie wieczyste i sprzedaży budynków i innych urządzeń z [...] lutego 1998 r.;

- art. 6 kpa poprzez wydanie przez SKO decyzji w sposób naruszający przepisy prawa, z pominięciem interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli działających w dobrej wierze, którzy w zaufaniu do treści ksiąg wieczystych nabyli własność lokali w budynku wzniesionym na działce gruntu [...];

- art. 8 kpa poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, polegające na obarczeniu ich skutkami niezgodnych z prawem działań tych organów, których obowiązkiem jest podejmowanie wszelkich czynności niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpujące rozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie.

Skarżąca zarzuciła ponadto naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ ma wynik sprawy, tj.:

- art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, polegające na odmowie uznania w stosunku do działki [...] za nieodwracalny skutek prawny nabycia, na podstawie rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, użytkowania wieczystego oraz odrębnej własności budynku wzniesionego na tej działce przez D. S.A.. z siedzibą w W. (poprzednio D. sp. z o.o.), a następnie prawa własności przysługującego poszczególnym właścicielom lokali wyodrębnionych w w/w budynku, w którym prawo własności do lokalu [...] oraz [...] przysługuje skarżącej;

- art. 234 kc w zw. z art. 158 kc, poprzez bezzasadne przyjęcie, że ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz D. nastąpiło na mocy decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...] czerwca 2002 r. oraz z dnia [...] grudnia 2001 r., a nie w skutek zawarcia umowy cywilnoprawnej w formie aktu notarialnego rep. A nr [...] z dnia [...] lutego 1998 r. oddającej nieruchomość gruntową położoną na działce [...] w użytkowanie wieczyste;

- art. 2 Konstytucji RP, polegające na odmowie ochrony praw rzeczowych słusznie nabytych przez skarżącą oraz innych właścicieli lokali położonych w budynku znajdującym się na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], co w rezultacie prowadzi do pogłębienia stanu niepewności prawnej, mimo zaistnienia w odniesieniu do lej nieruchomości nieodwracalnych skutków prawnych;

- art. 21 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 1 Protokołu Nr 1 i 4 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, poprzez odmowę ochrony praw rzeczowych nabytych w dobrej wierze przez skarżącą, tj. prawa własności lokalu oraz prawa użytkowania wieczystego w nieruchomości gruntowej, oraz innych właścicieli lokali znajdujących się w budynku położonym na nieruchomości oznaczonej jako działka [...].

Odnosząc się do wszystkich wymienionych zarzutów skargi M.B. należy zważyć, że są one bezprzedmiotowe przy przyjęciu przez Sąd założenia braku możliwości wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych w zakresie skutków decyzji o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w odniesieniu do gruntów [...] nie zbudowanych w dacie wejścia w życie dekretu.

Skarżąca zarzucał również naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na oparciu decyzji wyłącznie na art. 138 § 1 pkt 2 kpa i niezastosowaniu jednocześnie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, a w konsekwencji nieorzeczeniu o utrzymaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r. w mocy w pozostałej części, tj. w odniesieniu do działki [...].

Zarzut ten okazał się bezzasadny. Organ odwoławczy wydając decyzję prawidłowo przyjął, że w sprawie będzie miała zastosowanie dyspozycja art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Osnowa decyzji w przedmiotowej sprawie, składa się z dwóch części: w pierwszej organ odwoławczy uchyla oznaczoną decyzję organu pierwszej instancji i określa zakres tego uchylenia, zaś w drugiej organ odwoławczy rozstrzyga sprawę, co do jej istoty. W przypadku gdy organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w części, mógł orzec co do istoty sprawy. Organ odwoławczy nie jest natomiast obowiązany do stwierdzenia w sentencji decyzji, że w pozostałej części utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy. W konsekwencji należy stwierdzić, że sytuacja prawna strony jest określona decyzją organu odwoławczego w części, w której uchylił on zaskarżoną decyzję i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy, oraz decyzją organu pierwszej instancji w części nieuchylonej przez organ odwoławczy. (Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej, LEX/el., 2015).

Sąd uchylił w części decyzję organu odwoławczego gdyż w zakresie uchylenia i rozstrzygnięcia w stosunku do działki [...] naruszała dyspozycję art. 156 § 2 kpa poprzez błędną wykładnie tego przepisu. Organ odwoławczy przyjął bowiem, że decyzja o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego oparta o przepisy dekretu, w stanie faktycznym gdzie działanie dekretu obejmowało grunt niezbudowany może powodować nieodwracalne skutki prawne. Przedstawioną interpretację przepisów Sąd uznał za błędną, a co za tym idzie uznał za prawidłową decyzję organu I instancji (w części nie uchylonej) oraz rozstrzygnięcie w zakresie fragmenty działki nr [...], której nie obejmowało błędnych rozważania w zakresie nieodwracalnych skutków prawnych.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ będzie związany przedstawioną przez Sąd wykładnią w zakresie oceny przesłanek wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto zgodnie z art. 200 i art. 205 § 1 powołanej ustawy.