Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 549/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2009-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Stwierdzono nieważność decyzji
Powołane przepisy: article: art. 71 ust. 1-3 i ust. 7,  50, art. 51 i art. 57 ust. 7, art. 32,  art. 71a w zw. z art. 71 ust. 7
journal: Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 59 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
article: art. 113 par. 1, art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 12 ust. 10
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie NSA Ryszard Bryk WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 29 października 2009 r. sprawy ze skargi R.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., Nr [...] w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania części budynku gospodarczego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] oraz uchyla postanowienie Starosty [...] z dnia [...] maja 2008r nr [...] oraz stwierdza nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2007r. nr [...]; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego R. K. kwotę 250 zł /słownie: dwieście pięćdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi R. K. jest decyzja Wojewody z [...].06.2008 r. nr [...] wydana w sprawie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym:

Prawomocnym wyrokiem z 2.08.2007 r. II SA/Rz 457/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznając skargę R. K. uchylił decyzję Wojewody z [...].01.2004 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty N. z [...].11.2003 r. nr [...]. W motywach tego wyroku stwierdzono, że w sprawie nie wyjaśniono rzeczywistej woli wnioskodawczyni w sprawie administracyjnej – M. Ch. (zwaną także "inwestorką"), w aspekcie wniosku wyznaczającego charakter sprawy administracyjnej. Zalecono, aby wezwać wnioskodawczynię i wyjaśnić treść żądania, następnie ustalić czy ewentualnie wnioskowana zmiana sposobu użytkowania obiektu nie obejmuje samowolnie dokonanych zmian, które były przedmiotem uwagi organów nadzoru budowlanego. Wskazano ponadto, że uchylone decyzje doręczano osobom nieżyjącym w trakcie toczącego się postępowania.

Po wydaniu powyższego wyroku Starosta N. decyzją z [...].12.2007 r. nr [...] orzekł o umorzeniu postępowania "z wniosku z daty 20.03.2000 r. l. dz. 2480/00 w sprawie udzielenia pozwolenia na zmianę przeznaczenia – sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny na dz. nr ewid. 830/2 położonej w R. przy ul. S. 96". W lakonicznym uzasadnieniu wskazano, że wobec złożenia wniosku z daty 26.10.2003 r. postępowanie z poprzedniego wniosku stało się bezprzedmiotowe, co zostać miało wykazane w wyroku WSA w Rzeszowie II SA/Rz 457/07. W podstawie prawnej tej decyzji powołano się na dyspozycję art. 105 § 1 i art. 104 ustawy z 14.06.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.). Z akt sprawy nie wynika, aby powyższa decyzja była kwestionowana w toku instancji. Pismem z 16.01.2008 r. M. Ch. poinformowała Wydział Architektury Starostwa Powiatowego w N., że do czasu otrzymania decyzji na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na cele mieszkalne budynek ten nie jest zamieszkały. Wobec treści powyższego pisma Starosta N. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w N. o informację odnośnie wykonania obowiązku wynikającego z decyzji tego organu z [...].02.2000 r., a dotyczącego nakazu przywrócenia poprzedniego stanu użytkowania budynku gospodarczego użytkowanego czasowo jako mieszkalny. PINB w N. w piśmie z 25.02.2008 r. stwierdził, że skoro inwestor zastosował się do jego decyzji, a następnie wystąpił z wnioskiem o zmianę sposobu użytkowania, to organ nadzoru budowlanego nie miał podstaw prawnych do wydawania decyzji legalizujących samowolę budowlaną, "gdyż takowej na tym etapie nie było".

Starosta N. decyzją z [...].04.2008 r. udzielił M. Ch. pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania części budynku gospodarczego na cele mieszkalne. W podstawie prawnej tej decyzji powołano się na dyspozycję art. 2 ust 2 ustawy z 16.04.2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. nr 93, poz. 888), art. 71 ust. 1 ustawy z 7.07.1994 r. – bez podania nazwy tej ustawy – (Dz. U. nr 207 z 2003 r., poz. 2016 ze zm.), art. 104 k.p.a. oraz § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26.06.2003 r. w sprawie warunków i trybu postępowania dotyczącego rozbiórek oraz zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego (Dz. U. nr 120 z 2003 r., poz. 1131). W uzasadnieniu decyzji wskazano, ze sprawę rozpoznaje organ po wyroku WSA w Rzeszowie II SA/Rz 457/07, że stosuje prawo obowiązujące w dacie złożenia wniosku w sprawie, tj. w dniu 29.10.2003 r. Przytaczając stanowisko, jakie zajął PINB w N., uznano iż wobec złożonego wyjaśnienia przez M. Ch., nastąpiło wykonanie decyzji organu nadzoru budowlanego. W konkluzji stwierdzono, że planowana zmiana sposobu użytkowania spełnia wymagania ustalone rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm., zwane dalej Rwt), nie narusza przepisów odrębnych oraz ustaleń obowiązującego "wówczas na tym terenie" Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Gminy R. zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Narodowej Miasta i Gminy R. z [...].12.1988 r., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa T. nr [...] z [...].03.1989 r.

Powyższą decyzję zaskarżył odwołaniem R. K., wnosząc o jej uchylenie. Odwołujący się zarzucił organowi I instancji, jak i organom nadzoru budowlanego, bierność w sprawdzeniu prawdziwości oświadczenia M. K. o zaniechaniu użytkowania budynku objętego zaskarżoną decyzją, jako budynku mieszkalnego. R. K. wywodzi, że w rzeczywistości należało wydać decyzję odmowną z uwagi na samowolną zmianę sposobu użytkowania, nadto należało zastosować art. 71a prawa budowlanego. Zarzucił ponadto, że organ I instancji nie podał nazwy aktu prawnego, na który się powołał w podstawie prawnej swej decyzji. Odwołujący się podaje ponadto, że wobec decyzji organów nadzoru budowlanego inwestorka wprowadza w błąd organy, jakoby przywróciła poprzedni sposób użytkowania obiektu budowlanego. W ocenie R. K. przedmiotowy budynek nie spełnia wymogów Rwt, albowiem przylegać będzie bezpośrednio do jego budynku mieszkalno-gospodarczego, w którym m.in. przechowuje płody rolne.

Starosta N. postanowieniem z [...].05.2008 r. sprostował własną decyzję z [...].04.2008 r. poprzez korektę brzmienia wiersza 8 i podanie, że w istocie chodziło mu o przywołanie ustawy – Prawo budowlane z 7.07.1994 r., która to nazwa omyłkowo została pominięta. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R. K. uznając, że pominięcie nazwy aktu prawnego nie stanowi oczywistej omyłki, dopuszczalnej do sprostowania w trybie art. 113 § 1 k.p.a., nadto w inkryminowanym postanowieniu organ błędnie wskazał, że środek zaskarżenia wnosi się za pośrednictwem "Starostwa Powiatowego", podczas gdy nie jest to organ. Z akt sprawy nie wynika, aby zażalenie to zostało rozpoznane.

W obszernym piśmie z 3.06.2008 r. Z. S. – pełnomocnik M. Ch., wniosła o utrzymanie zaskarżonej decyzji organu I instancji w mocy, szczegółowo odnosząc się do wieloletniego sporu sąsiedzkiego na tle sposobu korzystania z budynków gospodarczo-mieszkalnych przylegających do siebie w granicy działek. W piśmie tym wywodzono m.in., że odwołujący się – R. K. dobudował swój budynek do już istniejącego budynku na działce nr 830/2 w R., nie zachowując warunków pozwolenia z 1984 r., nadto odwołujący się według tego pozwolenia miał wznieść budynek z mieszkalnym poddaszem.

Opisaną na wstępie decyzją z [...].06.2008 r. Wojewoda rozpoznając odwołanie R. K., orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, w podstawie prawnej powołując się na dyspozycję art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Po zrekapitulowaniu stanu faktycznego sprawy wojewoda stwierdził, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo odniesiono się do istotnych kwestii wskazanych w wyroku WSA w Rzeszowie II SA/Rz 457/07, w szczególności uzyskano stanowisko PINB w N. w aspekcie zakończenia postępowania dotyczącego samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku, co jest odpowiedzią na zastrzeżenia, związane z art. 71 ust. 7 prawa budowlanego podnoszone przez odwołującego się. Co się tyczy zarzutu związanego z § 12 ust. 10 Rwt w aspekcie zakazu sytuowania budynku inwentarskiego w granicy działki jako sąsiadującego z budynkiem mieszkalnym, to "wobec faktu, że przedmiotem wniosku była zmiana sposobu użytkowania, wątpliwości w tym zakresie zostały rozwiązane w trybie § 2 ust. 2 ww. rozporządzenia". Organ skonkludował, że budynek objęty zaskarżoną decyzją spełnia wymogi zawarte w Rwt, a organ I instancji zapewnił prawa strony podmiotom, będącym właścicielami, użytkownikami wieczystymi bądź zarządcami nieruchomości znajdującym się w zasięgu oddziaływania obiektu. Stwierdzono ponadto, że projektowana zmiana sposobu użytkowania nie wykracza poza obrys budynku, nie pozbawia odwołującego się dostępu do drogi publicznej, możliwości korzystania z wody, odprowadzania ścieków, energii elektrycznej, środków łączności i dostępu do światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Projekt budowlany został zaopiniowany przez rzeczoznawców do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz sanitarno-higienicznych. Eksponując prawo do zabudowy podmiotu dysponującego tytułem prawnym do nieruchomości odwołano się ogólnie do stanowiska judykatury, że naruszenie uzasadnionych interesów osób trzecich miałoby miejsce, gdyby naruszono konkretne przepisy lub normy obowiązujące w budownictwie, organ odwoławczy doszedł do przekonania, że w stosunku do odwołującego się nie doszło do tego typu naruszenia prawa.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Rzeszowie R. K. domagając się jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego. Odnośnie kwestii wstrzymania wykonania, to wniosek ten załatwiono odmownie postanowieniem z [...].01.2009 r., zażalenie na to postanowienie odrzucono prawomocnym postanowieniem z [...].05.2009 r. Skarżącemu przyznano także prawo pomocy w postaci zwolnienia w ½ części od wpisu od skargi. R. K. w skardze ponowił zarzuty prezentowane w odwołaniu, eksponując że zgłoszenie o którym mowa w art. 71 ust. 2 prawa budowlanego po samowolnej zmianie sposobu użytkowania jest bezskuteczne, a w takim razie winien mieć zastosowanie przepis art. 71 a prawa budowlanego. Powtórzono zarzut nieprawdziwego oświadczenia inwestorki – M. Ch. o zaniechaniu korzystania z budynku jako mieszkalnego, braku podjęcia w tym zakresie ustaleń faktycznych przez orzekające organy oraz organy nadzoru budowlanego. Skarżący neguje stanowisko organu odwoławczego jakoby budynek inwestorki przylegający do jego budynku gospodarczo-inwentarskiego spełniał wymogi zawarte w przepisach Rwt, a to w aspekcie przechowywania w budynku skarżącego płodów rolnych.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:

Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego.

W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn. 30.08.2002 r., Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, zaś w myśl art. 135 Ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z przyczyn, które Sąd uwzględnił nie będąc związany zarzutami skargi.

Przede wszystkim zauważyć należy, że w sprawie zapadł wyrok sądu administracyjnego, a zgodnie z art. 153 Ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W wyroku WSA w Rzeszowie z 2.08.2007 r. II SA/Rz 457/07 zalecono, aby wezwać wnioskodawczynię – M. Ch. i wyjaśnić treść jej żądania, następnie ustalić czy ewentualnie wnioskowana zmiana sposobu użytkowania obiektu nie obejmuje samowolnie dokonanych zmian, które były przedmiotem uwagi organów nadzoru budowlanego. Organ I instancji wbrew temu wyrokowi, nie zwrócił się do M. Ch. z wezwaniem o sprecyzowanie swych żądań, a decyzją z [...].12.2007 r. nr [...] orzekł o umorzeniu postępowania "z wniosku z daty 20.03.2000 r. l. dz. [...] w sprawie udzielenia pozwolenia na zmianę przeznaczenia – sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny na dz. nr ewid. 830/2 położonej w R. przy ul. S. 96", wywodząc w lakonicznym uzasadnieniu, że wobec złożenia wniosku z daty 26.10.2003 r. postępowanie z poprzedniego wniosku stało się bezprzedmiotowe, co "zostać miało wykazane w wyroku WSA w Rzeszowie II SA/Rz 457/07". WSA w Rzeszowie wyraźnie w uzasadnieniu swego wyroku nakazywał podjęcie czynności z udziałem M. Ch. poprzez jej wezwanie do złożenia jednoznacznego oświadczenia woli i wyjaśnienia treści żądania w sprawie. Starosta N. nie stosując się do wytycznych zawartych w wyroku II SA/Rz 457/07 wydał decyzję, w której umorzył postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny, a następnie kontynuował postępowanie, w którym orzekał w istocie w tym samym zakresie. Lektura uzasadnienia powyższego wyroku w aspekcie zaleceń wobec orzekającego w sprawie organu I instancji w żadnym razie nie uprawniała Starostę N. do przypisywania sądowi administracyjnemu stanowiska, które nie znalazło się w treści motywów wyroku. Odmienne działanie organu nosi znamiona rażącego naruszenia art. 153 Ppsa. Z tych względów, skoro decyzja Starosty N. została wydana w granicach sprawy (art. 134 § 1 Ppsa), a sąd administracyjny stosować może przypisane mu prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do orzeczeń pozostających w graniach sprawy, uznając że jest to konieczne do końcowego załatwienia skargi (art. 135 Ppsa), należało na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa stwierdzić nieważność decyzji Starosty N. z [...].12.2007 r., jako naruszającej dyspozycję art. 153 Ppsa.

Decyzja Starosty N. z [...].04.2008 r. nr [...] udzielająca M. Ch. pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania części budynku gospodarczego zlokalizowanego na dz. nr 830/2 w R. przy ul. S. w ocenie Sądu zapadła z naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym innym niż dające podstawę do wznowienia postępowania, które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa). Decyzja ta przede wszystkim nie zawiera prawidłowego uzasadnienia, zwłaszcza w odniesieniu do uzasadnienia prawnego. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji składa się z dwóch części – uzasadnienia faktycznego i uzasadnienia prawnego, to drugie ma być "wyjaśnieniem podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa". W podstawie prawnej swego rozstrzygnięcia starosta powołał: art. 2 ust. 2 ustawy z 16.04.2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. nr 93, poz. 888, zwana dalej "nowelą Upb z 2004"), art. 71 ust. 1 ustawy z 7.07.1994 r. – bez podania nazwy tej ustawy – (Dz. U. nr 207 z 2003 r., poz. 2016 ze zm.), art. 104 k.p.a. oraz § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26.06.2003 r. w sprawie warunków i trybu postępowania dotyczącego rozbiórek oraz zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego (Dz. U. nr 120 z 2003 r., poz. 1131). Tylko pierwszy z powołanych przepisów przytoczono prawidłowo, wskazując, że zacytowany przepis noweli Upb z 2004 nakazuje do spraw zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, stosować przepisy dotychczasowe. Następnie organ powołał w podstawie prawnej art. 71 ust. 1 ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 207 z 2003 r., poz. 2016 ze zm., zwana dalej "Upb"), choć bez podania nazwy tej ustawy. Winien zatem, stosownie do obowiązku wynikającego z art. 107 § 3 k.p.a. przytoczyć treść powołanego przez siebie przepisu i wyjaśnić, dlaczego został on zastosowany. Cyt. przepis Upb w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie stanowi, że "Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Przepisy art. 32 stosuje się odpowiednio". Zgodnie z art. 71 ust. 2 Upb "Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności: 1) przeróbkę pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi albo przeznaczenie do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio miało inne przeznaczenie bądź było budowane w innym celu, w tym także przeznaczenie pomieszczeń mieszkalnych na cele niemieszkalne; 2) podjęcie albo zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne lub ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń". Z kontekstu uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że wykluczono stosowanie w sprawie normy art. 71 ust. 3 Upb, wedle której "W razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio. W decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1, właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części". Skoro zatem organ I instancji przyjął, iż wobec informacji udzielanej przez organ nadzoru budowlanego, inwestorka w chwili orzekania niejako "legalnie" wnosiła o zmianę sposobu użytkowania, po uprzednim przywróceniu poprzedniego sposobu użytkowania budynku gospodarczego, to stosując tryb unormowany w art. 71 ust. 1 Upb winien zwrócić uwagę, iż przepis ten nakazuje "odpowiednio" stosować przepisy art. 32 Upb. Zgodnie z art. 32 ust. 1 Upb "Pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego może być wydane po uprzednim: 1)przeprowadzeniu postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko wymaganego przepisami o ochronie środowiska; 2) uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów". W myśl zaś art. 32 ust. 4 Upb "Pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto: 1) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; 2) złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane". Na konieczność respektowania normy art. 32 ust. 4 Upb skazywał także WSA w Rzeszowie w uzasadnieniu prawomocnego wyroku II SA/Rz 457/07 wydanym w przedmiotowej sprawie (por. s. 4 uzasadnienia w/w wyroku). Z akt sprawy nie wynika, aby M.C. dysponowała decyzją o warunkach zabudowy. Starosta N. nie zauważając treści art. 71 ust. 1 zd. 2 Upb, pominął odpowiednie zastosowanie przepisów art. 32 tej ustawy, czym naruszył prawo materialne. Organ ten nie zwrócił ponadto uwagi, że zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z 20.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717) "Zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (podkreślenie Sądu), z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 stosuje się odpowiednio". Te okoliczności świadczą o wadliwościach decyzji organu I instancji, które to uchybienia nie pozwalają, aby utrzymać mogła się w obrocie.

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów procesowych jak i materialnych, stanowi obrazę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., co pozwala Sądowi uznać, że decyzję organu II instancji wydano w warunkach, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, to zaś z kolei uzasadnia jej uchylenie. Wbrew stanowisku organu odwoławczego, co wywiedziono powyżej, decyzja Starosty N. nie zawiera prawidłowego uzasadnienia prawnego. Trudno także zaakceptować pogląd, iż stanowisko organu I instancji wyjaśniającego kwestie samowolnej zmiany sposobu użytkowania, stanowi odpowiedź na zastrzeżenia skarżącego związane z art. 71 ust. 7 Upb. Przede wszystkim uwzględniając treść art. 2 ust. 2 noweli Upb z 2004 skonstatować należy, że mający w sprawie zastosowanie art. 71 Upb w brzemieniu sprzed wejścia w życie tej noweli nie zawierał ust. 7, dzielił się wyłącznie na trzy ustępy. Nietrafnie więc skarżący zarzuca organom brak zastosowania normy art. 71a w zw. z art. 71 ust. 7 Upb, albowiem przepisy te w ogóle nie mogły być zastosowane z uwagi na wskazany przepis art. 2 ust. 2 noweli Upb z 2004 i to z tej przyczyny, nie zaś jakby to wynikało z zaskarżonej decyzji, że w świetle informacji organu nadzoru budowlanego inwestorka nie dopuszczała się samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego.

Co się tyczy zarzutu braku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez orzekające w sprawie organy w aspekcie samowolnego użytkowania budynku gospodarczego jako mieszkalny przez M. Ch., to kwestia ta ma istotne znaczenie dla oceny legalności zaskarżonych decyzji. Ustalenie wykonania nałożonych na M. Ch. obowiązków wynikających z decyzji organu nadzoru budowlanego co do reguły obciąża powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, starosta nie jest tu organem właściwym. Niemniej jednak, zgodnie z cyt. uprzednio art. 153 Ppsa starosta był związany oceną zawartą w prawomocnym wyroku wydanym w sprawie. W uzasadnieniu wyroku II SA/Rz 457/07 nakazano "dokładne sprawdzenie", gdyż w ocenie Sądu zachodziła wątpliwość, czy ewentualna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego nie obejmowała samowolnie dokonanych zmian. Sąd wskazywał wówczas, że ustalenie to będzie miało znaczenie także dla właściwości organu do rozpoznania wniosku inwestorki (vide: s. 5-6 uzasadnienia wyroku II SA/Rz 457/07). Starosta N. w tym aspekcie dwukrotnie zwracał się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. o jednoznaczne stanowisko względem wykonania nakazu przywrócenia dotychczasowego sposobu użytkowania budynku, a organ ten stwierdził brak podstaw do podjęcia przez niego działań mających na celu legalizację samowoli budowlanej, której już nie ma (vide: pismo PINB w N. z 25.02.2008 r., k. 19 (76) akt administracyjnych, II tom). Zdaniem Sądu z treści tych pism nie sposób wnioskować, czy zachodzi sytuacja, w której wniosek M. Ch. winien być rozpoznawany w trybie art. 71 ust. 1 Upb, czy też w trybie art. 71 ust. 3 Upb w brzmieniu sprzed wejścia w życie noweli Upb z 2004. Oznacza to, że Starosta N. sam powinien podjąć takie działania, które miałyby wyjaśnić stan faktyczny w zakresie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku.

Zarzut naruszenia przepisów Rwt przez organ odwoławczy, jaki został sformułowany w skardze, w ocenie Sądu jest przedwczesny. Przede wszystkim Wojewoda w swej decyzji w odniesieniu do tej kwestii zawarł enigmatyczne stwierdzenie, które w istocie nie pozwala na zrozumienie motywów oraz argumentacji organu odwoławczego. Przyznając, iż § 12 ust. 10 Rwt zakazuje sytuowania budynku inwentarskiego przy granicy działki budowlanej, jako sąsiadującej z budynkiem mieszkalnym, wojewoda stwierdził jedynie, iż "wobec faktu, że przedmiotem wniosku była zmiana sposobu użytkowania, wątpliwości w tym zakresie zostały rozwiązane w trybie § 2 ust. 2 w/w rozporządzenia", dalej zaś zawarto kategoryczne stwierdzenie, że budynek gospodarczy inwestora jako zlokalizowany w granicy z budynkiem gospodarczym skarżącego, spełnia wymogi zawarte w Rwt. Takie stwierdzenia, poza ich wieloznacznością i brakiem odniesienia się do treści przepisów, na które powołuje się organ, sprawiają że wykluczona jest rzetelna kontrola sądu administracyjnego motywów działania organu, prawidłowości zastosowanych przepisów, skoro organ uchylił się od jednoznacznego wyjaśnienia tej kwestii. Wbrew temu, co wynikałoby z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, także organ I instancji w zakresie zgodności zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego z przepisami Rwt takich jednoznacznych konkluzji nie poczynił, ograniczając się do werbalnego stwierdzenia, że planowana zmiana sposobu użytkowania spełnia wymagania Rwt. Te okoliczności uniemożliwiają dokonanie oceny trafności przyjętej przez organy konkluzji w tym aspekcie.

Zdaniem Sądu konieczne było także wyeliminowanie z obrotu postanowienia Starosty N. z [...].05.2008 r. w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki. Postanowienie to wydano niejako w reakcji na zarzut skarżącego zawarty w jego odwołaniu, iż organ nie przytoczył nazwy ustawy, na którą powołał się w decyzji z [...].12.2007 r. Zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. "Organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach". Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "oczywistej omyłki", w ocenie Sądu można przyjąć, iż organ który w decyzji nie zamieścił pewnych sformułowań, także w zakresie prawidłowo powołanej podstawy prawnej, był uprawniony, aby dokonane przeoczenie naprawić, o ile ma ono charakter "oczywistego".. Dokonane sprostowanie w istocie nie prowadziło do odmiennego rozstrzygnięcia sprawy, niż w źródłowej decyzji, usuwało przeoczenie organu, który podając konkretną datę ustawy oraz źródło jej publikacji, pominął nazwę tej ustawy – Prawo budowlane. Niemniej jednak, skoro Sąd dopatrzył się naruszenia prawa w decyzji Starosty N. z [...].12.2007 r. i ją uchylił, to w konsekwencji musiał wyeliminować z obrotu prawnego rzeczone postanowienie, dopatrując się podstawy do takiego działania w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Ostatni z cyt. przepisów stanowi, że "W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione". Przepis ten stosuje się także w odniesieniu do postanowień zaskarżalnych zażaleniowo (art. 126 k.p.a.), postanowienie wydawane na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. należy do takich postanowień. Skoro wyeliminowano z obrotu prawnego źródłową decyzję starosty i to należało z obrotu usunąć postanowienie o sprostowaniu tej decyzji.

Reasumując: Starosta N. zobowiązany będzie zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku II SA/Rz 457/07 zwrócić się do M. Ch. o wyjaśnienie, czy jej wniosek stanowi modyfikację pierwotnego żądania wydania pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na działce nr 830/2, następnie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, w którym winien ustalić, czy w rzeczywistości przed wystąpieniem z wnioskiem o zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny, względnie mieszkalno-gospodarczy, inwestorka dokonała robót budowlanych, które stanowią o tym, że doszło do samowolnej zmiany sposobu przeznaczenia budynku. W zależności od ustaleń w tym zakresie organ albo przekaże sprawę według właściwości Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w N. do prowadzenia w trybie art. 71 ust. 3 Upb w zw. z art. 83 ust. 1 Upb w brzmieniu sprzed wejścia w życie noweli Upb z 2004, albo sam ją rozpozna w trybie art. 71 ust. 1 Upb w brzmieniu sprzed wejścia w życie noweli Upb z 2004. W tym ostatnim przypadku, o ile ustali, że dla terenu, na którym zlokalizowany jest przedmiot sprawy brak jest obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, wezwie M. Ch. o przedstawienie decyzji o warunkach zabudowy. Prowadząc postępowanie wyjaśniające organ uwzględni także konieczność dokonania ustaleń odnośnie charakteru budynku skarżącego – R. K., zlokalizowanego na działce nr 829 w R., w aspekcie informacji podnoszonych przez pełnomocniczkę inwestorki odnośnie charakteru tego budynku i dopuszczenia w nim funkcji mieszkalnej.

Powyższe przyczyny legły u podstaw uwzględnienia skargi. Sąd opatrzył wyrok klauzulą ochrony tymczasowej na zasadzie art. 152 Ppsa, a koszty zasądzono na rzecz skarżącego na podstawie art. 200 Ppsa przy uwzględnieniu udzielonego skarżącemu zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu w połowie jego wysokości.