Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1112/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: par. 45 ust. 1, par. 46 ust. 2 i par. 47, par. 44 pkt 2
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 134 par. 2 p.p.s.a., art. 135 p.p.s.a., art. 3 par. 1 i art. 144 par. 4 P.p.s.a.,  art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 200 i art. 205 par. 2 P.p.s.a.
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi K. K. i K. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany w operacie ewidencyjnym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty S. z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w S. solidarnie na rzecz skarżących K. K. i K. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [..], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.), w związku z art. 6a ust. 1 pkt 2 lit. b, art. 7d pkt 1, art. 20 ust. 1, art. 22 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 45 ust.1, § 46 ust. 2 i § 47 ust 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454) po rozpoznaniu odwołania K. i K. K. od decyzji Starosty z dnia [...] dotyczącej wprowadzenia zmian w zapisach danych ewidencyjnych dla działki nr [..], położonej w obrębie ewidencyjnym, gmina, polegających na zmianie użytku gruntowego - tereny mieszkaniowe (oznaczone w rejestrze symbolem) na inne tereny zabudowane (oznaczone w rejestrze symbolem), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ podał, że na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego ([..]), zawierającej wykaz zmian danych ewidencyjnych, Starosta dokonał zmian w ewidencji gruntów i budynków dot. działki nr [..] położonej w gm. : w miejsce dotychczasowego użytku gruntowego: inne tereny zabudowane () wpisał tereny mieszkaniowe ().

Następnie pismem z dnia 12 marca 2012 r., Wójt Gminy zwrócił się do Starosty o udzielenie informacji, na podstawie jakich dokumentów dokonano opisanych zmian w zapisach operatu ewidencyjnego, wskazując, że tereny przedmiotowej nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy , uchwalonym uchwałą Rady Gminy nr VIII/53/2007 z dnia 27 kwietnia 2007 r., są przeznaczone na cele letniskowe i oznaczone symbolem - tereny zabudowy letniskowej.

Starosta wszczął postępowanie administracyjne, które zakończył decyzją z dnia [...] orzekając o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencyjnym polegającej na tym, że w miejsce użytku gruntowego "" (tereny mieszkaniowe) wpisał użytek gruntowy "" (inne tereny zabudowane).

Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że użytek na działce

nr [..], w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jest przeznaczony pod zabudowę letniskową i jest wyłączony z produkcji rolniczej i leśnej.

W wyniku rozpoznania odwołania właścicieli działki nr [..], Wojewódzki Inspektor Nadzoru i Geodezyjnego i Kartograficznego dniu [..] wydał decyzję nr [...] uchylającą zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji nie podjął działań mających na celu ustalenie faktycznego stanu w zakresie rodzaju budynku na przedmiotowej nieruchomości - zmiana użytków gruntowych nie może wynikać wprost z zapisów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a o sposobie użytkowania terenu zabudowanego przesądza funkcja użytkowa budynku.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, Starosta w dniu [...] wydał nową decyzję nr [...] zmieniającą istniejący zapis w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczący działki ewidencyjnej nr {..] położonej w obrębie ewidencyjnym , gm. , zmieniając użytek gruntowy "" (tereny mieszkaniowe) na użytek gruntowy "" (inne tereny zabudowane).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Starosta przywołał zapisy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, uchwalonym uchwałą Rady Gminy z dnia 27 kwietnia 2007 r. (nr VIII/53/2007), zgodnie z którym przedmiotowa działka oznaczona jest symbolem i przeznaczona na cele letniskowe, nadto powołał się na zapisy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], zgodnie z którą pozwolenie zostało wydane na użytkowanie budynku letniskowego usytuowanego na działce nr [..] położonej w obrębie ewidencyjnym , gm.

Od powyższej decyzji, odwołanie złożyli K. i K. K. wnosząc o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji dotyczącej wprowadzenia zmian oznaczeń w rejestrze gruntów na przedmiotowej działce nr [..] położonej w obrębie , gm.

Uznając odwołanie za nieuzasadnione organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wyjaśnił, że zgodnie z § 47 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków starosta przeprowadza w sprawie aktualizacji operatu ewidencyjnego postępowanie administracyjne lub stosuje art. 22 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, w przypadku gdy aktualizacja wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów.

Zapisy w ewidencji gruntów i budynków mają jedynie charakter techniczno-deklaratoryjny. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne i faktyczne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające, na podstawie otrzymanych dokumentów. Dokumenty uzasadniające wpisy w ewidencji gruntów i budynków są częścią operatu ewidencyjnego i to one stanowią o stanie prawnym i faktycznym danej działki lub nieruchomości oraz dacie jego powstania.

Zmiany w ewidencji gruntów i budynków dokonuje się na żądanie zamkniętego katalogu podmiotów lub z urzędu i w obu przypadkach na podstawie stosownych dokumentów. Każda zmiana danych objętych ewidencją musi być udokumentowana.

Zgodnie z § 46 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków aktualizacja danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków odbywa się z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11 tego rozporządzenia. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z dokumentów wymienionych w tym przepisie.

Natomiast stosownie do § 65 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków przynależność budynku do odpowiedniego rodzaju ustala się zgodnie z zasadami Klasyfikacji Środków Trwałych, wprowadzonych na podstawie przepisów o statystyce publicznej (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2010r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych - Dz. U. z 2010 r. Nr 242, poz. 1622). W załączniku do ww. rozporządzenia, ustawodawca w pkt III wyraźnie ustalił, że o zaliczeniu budynku (lub lokalu) do właściwej podgrupy i rodzaju decyduje jego przeznaczenie oraz związana z tym konstrukcja i wyposażenie, a nie sposób użytkowania, który w praktyce bywa czasem niezgodny z przeznaczeniem. W związku z tym, przy oznaczeniu funkcji budynku należy się kierować zapisami w decyzji o pozwoleniu na budowę, czy też pozwoleniu na użytkowanie budynku. W aktach rozpatrywanej sprawy znajduje się decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (nr [...]) rozstrzygająca o sposobie użytkowania obiektu budowlanego (budynek letniskowy). W takim przypadku, do czasu zmiany sposobu użytkowania budynku w przewidywanej przez ustawę z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane procedurze (art. 71 i następne) nie powinno się w ewidencji gruntów, i budynków ujawnić sposobu użytkowania budynku, sprzecznego z jego przeznaczeniem.

Powyższą decyzję K. K. i K. K. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego .

Wyrokiem wydanym w dniu 28 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 218/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę.

Sąd uznał, że wymagającą rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności jest kwestia dopuszczalności decyzyjnego załatwienia sprawy w zaistniałym w niej stanie faktycznym i prawnym.

W dalszej części wywiódł, że z ustaleń zawartych w zaskarżonej decyzji wynika, że Starosta , na podstawie przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego ([...]) dokumentacji geodezyjnej zawierającej wykaz zmian danych ewidencyjnych, dokonał zmian w ewidencji gruntów i budynków dotyczącej działki nr [..] i w miejsce dotychczasowego użytku gruntowego: inne tereny zabudowane () wpisał tereny mieszkalne ().

Jednakże z ustaleń organów orzekających nie wynika kiedy (z jaką datą) przyjęto do zasobu dokumentację geodezyjną [..], jakie wykazała ona zmiany danych ewidencyjnych w stosunku do danych pierwotnie ujawnionych w ewidencji dotyczącej przedmiotowej działki oraz kiedy (i z jaką datą) Starosta dokonał omawianej zmiany w ewidencji gruntów i budynków dotyczącej rzeczonej działki. Sąd zaznaczył, że sądy administracyjne orzekają na podstawie stanu faktycznego ustalonego w decyzji i nie są uprawnione do czynienia własnych ustaleń faktycznych w danej sprawie, nie mniej jednak już na podstawie tak lakonicznego ustalenia stanu faktycznego dotyczącego okoliczności poprzedzających wydanie zaskarżonej decyzji przyznał rację skarżącym, że akt ten poprzedzony został czynnością materialno-techniczną Starosty będącą następstwem zakwalifikowania go użytku gruntowego jako tereny mieszkaniowe () w miejsce dotychczasowej kwalifikacji: inne tereny zabudowane ().

Natomiast zaskarżona decyzja wydana została po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wszczętego z urzędu na skutek zapytania Wójta Gminy o dokumenty, które stanowiły podstawę podjęcia tej czynności materialno-technicznej. W efekcie przeprowadzonego postępowania organy orzekające obu instancji dokonały kolejnej zmiany w ewidencji gruntów i budynków zmieniając oznaczenie go użytku gruntowego: tereny mieszkaniowe () na inne tereny zabudowane.

Zatem decyzją administracyjną dokonano zmiany w ewidencji gruntów i budynków, którą można określić jako "zmianę powrotną", ponieważ doprowadziła do zapisu najprawdopodobniej pierwotnego.

Dalej Sąd wywiódł, że z faktu przywołania w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 20 ust.1 i art. 22 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 45 ust. 1, § 46 ust. 2 i § 47 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków wynika, że zaskarżoną decyzję podjęto w trybie postępowania przewidzianego dla aktualizacji operatu ewidencyjnego, która stanowi jeden z obowiązków nałożonych na starostę powyższą ustawą (art. 22 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne).

Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Zgodnie z § 47 rozporządzenia wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych może nastąpić w dwojakim trybie: albo w trybie czynności materialno-technicznej – w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie zgłoszenia zmiany odpowiednio udokumentowanego, albo w drodze decyzji administracyjnej, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Dane w ewidencji gruntów i budynków mogą być aktualizowane z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych wskazanych w § 10 i 11 rozporządzenia.

Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z:

1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych,

2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych,

3) dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej,

4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów (§ 46 ust. 1 i 2 rozporządzenia).

Tak więc przyjęcie, że w badanej sprawie istniała podstawa prawna do aktualizacji operatu ewidencyjnego w drodze decyzji administracyjnej możliwe byłoby wyłącznie w razie zaistnienia jednego z czterech wyżej wymienionych przypadków, tymczasem w ocenie Sądu żaden z tych przypadków nie nastąpił. Organy orzekające błędnie przyjęły, że taką podstawę stanowi przyjęcie do zasobu dokumentacji geodezyjno-kartograficznej zawierającej wykaz zmian, oznaczonej jako [..]. Jednak okoliczność ta została już w procedurze aktualizacyjnej uwzględniona i stanowiła podstawę podjętej przez Starostę czynności materialno-technicznej (zmiana z na ), a zatem nie mogła stanowić podstawy faktycznej do dokonania "zmiany powrotnej" (z na ) w zapisach operatu ewidencyjnego prowadzonego dla tej samej działki. Zatem w sprawie doszło do istotnego naruszenia § 47 rozporządzenia.

Powyższe stwierdzone naruszenie uzasadniało konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Jednocześnie z uwagi na treść art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylając zaskarżoną decyzję uchylił wszystkie akty podjęte w granicach tej sprawy.

Od opisanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną złożyli zarówno organ jak i skarżący.

Zaskarżając wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zarzucił mu naruszenie:

- § 47 ust. 3 w związku z § 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez niewłaściwą wykładnię polegającą na uznaniu, że dokonywanie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków w oparciu o § 47 ust. 3 nie może prowadzić do eliminowania błędnych zapisów ewidencji, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że w pojęciu "aktualizacja" mieści się usuwanie błędnych wpisów w ewidencji i zastępowanie ich prawidłowymi danymi;

- § 47 ust. 3 rozporządzenia poprzez uznanie, że w ustalonym stanie faktycznym niniejszej sprawy przepis ten nie może stanowić podstawy do dokonania aktualizacji ewidencji w drodze decyzji administracyjnej.

Natomiast K. i K. K. zaskarżyli powyższy wyrok w części dotyczącej punktu II uchylającego czynność Starosty ego dotyczącą wprowadzenia zmian w zapisach danych ewidencyjnych dla działki nr {..], położonej w obrębie ewidencyjnym , gmina – polegających na zmianie użytku gruntowego: inne tereny zabudowane (oznaczone w rejestrze symbolem ) na tereny mieszkaniowe (oznaczone w rejestrze symbolem ).

Kwestionowanemu wyrokowi zarzucili naruszenie:

- art. 134 § 2 P.p.s.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia na ich niekorzyść,

- art. 135 P.p.s.a. poprzez uchylenie czynności materialno-technicznej Starosty, pomimo niewskazania przez Sąd przepisów materialnoprawnych bądź przepisów postępowania, którym organ administracji publicznej miał uchybić przy dokonywaniu tej czynności oraz braku przesłanki niezbędności takiego rozstrzygnięcia,

- art. 3 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy i nie odniesienie się w uzasadnieniu do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze.

W oparciu o powyższe skarżący wnieśli o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem wydanym w dniu 16 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 2476/13 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania.

Odnośnie skargi kasacyjnej organu, Sąd podkreślił, że zmiany w ewidencji gruntów wprowadza się tylko na podstawie tytułów prawnych wykazanych w odpowiednich dokumentach, tj. na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, innych aktów normatywnych oraz na podstawie innych dokumentów wymienionych w § 46 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie przyjmuje się, że podmiot zgłaszający zmiany w ewidencji obowiązany jest dostarczyć dokumenty niezbędne do wprowadzenia żądanych zmian, przy czym muszą to być dokumenty, które zostały sporządzone już po wprowadzeniu do ewidencji kwestionowanych danych. Jednakże, Sąd podkreślił, że w niniejszej sprawie aktualizacja wpisu w ewidencji gruntów i budynków nastąpiła z urzędu, gdy organ ewidencyjny uznał, że zaistniały wątpliwości co do prawidłowości poprzedniego wpisu, dokonanego czynnością materialno – techniczną w [..] r. na podstawie dokumentacji przedstawionej przez właściciela działki nr {..], przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego ([...]).

W ocenie Sądu, trudno w zaistniałej sytuacji uznać, by organ ewidencyjny, dysponując urzędowym dokumentem, który w jego ocenie wskazuje, że istniejący wpis w ewidencji jest błędny, nie mógł z urzędu dokonać jego aktualizacji, tylko dlatego, że dokument ów powstał przed dokonaniem ostatniego ujawnionego wpisu. Tym bardziej, że nie jest tak jak przyjął Sąd I instancji , że obecnie kwestionowana zmiana użytku gruntowego z (tereny mieszkaniowe) na (inne tereny zabudowane) opierała się na tej samej dokumentacji geodezyjnej [...], która stanowiła podstawę dokonania w [...] czynności materialno-technicznej zmiany oznaczenia gruntu z na . Z zaskarżonej do Sądu Wojewódzkiego decyzji wyraźnie wynikało, że podstawą owej zmiany pierwotnej była treść decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie budynku letniskowego na działce nr [..]. Zatem podstawą sprzecznych wpisów nie były te same dokumenty.

Za zasadny Naczelny Sąd Administracyjny uznał także drugi zarzut skargi kasacyjnej, wyjaśniając, że błędnie Sąd I instancji przyjął, że w zaistniałym w rozpoznawanej sprawie stanie faktycznym nieuprawnione było zastosowanie decyzyjnego trybu aktualizacji ewidencji. Zgodnie bowiem z treścią § 47 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów taka forma aktualizacji jest prawidłowa, o ile aktualizacja nie wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Tym samym, w ocenie Sądu brak jest przeszkód, by w formie decyzji administracyjnej skorygować wpis dokonany uprzednio czynnością materialno-techniczną, o ile organ uzna, że ten wcześniejszy wpis był błędny.

Za uzasadnioną Naczelny Sąd Administracyjny uznał również skargę kasacyjną K. i K. K. podając, że Sąd I instancji uwzględniając ich skargę i uchylając zaskarżoną decyzję Starosty, uchylił również korzystną dla nich wcześniejszą czynność materialno-techniczną Starosty z dnia [...] zmieniającą oznaczenie użytku działki nr [..] z na, naruszając tym samym zakaz reformationis in peius.

Ponadto powołując treść art. 135 P.p.s.a. Sąd I Instancji nie wskazał żadnego przepisu – procesowego, czy też materialnego – który został naruszony przez Starostę ego przy dokonywaniu uchylonej czynności materialno-technicznej, w ogóle nie wskazał, czy jakiekolwiek przepisy przy dokonywaniu tej czynności zostały naruszone oraz dlaczego jej wyeliminowanie jest niezbędne do końcowego załatwienia sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny po ponownym rozpatrzeniu sprawy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 190 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Powyższe oznacza, że dalsze rozważania na temat zasadności dokonanych wpisów w operacie ewidencyjnym dla działki nr {..] muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko Sądu wyższej instancji, w tym zwłaszcza przy uwzględnieniu oceny tego Sądu, że Sąd I instancji w sposób nieuprawniony uchylił się od merytorycznej oceny zasadności dokonanych wpisów w operacie ewidencyjnym dla opisanej wyżej działki. Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie przy tym wskazał, że brak jest przeszkód by w formie decyzji administracyjnej skorygować wpis dokonany uprzednio czynnością materialno-techniczną, o ile organ uzna, że ten wcześniejszy wpis był błędny.

W ocenie Sądu, skarga K. K. i K. K. zasługuje na uwzględnienie.

W przedmiotowej sprawie spór dotyczy tego, do jakich użytków gruntowych zaliczyć działkę nr {..] położoną w miejscowości gm. tj. czy są to tereny mieszkaniowe () czy inne tereny zabudowane ().

Zdaniem Starosty zmiana dokonana w ewidencji gruntów i budynków dotyczącej działki nr {..] położonej w polegająca na zastąpieniu zapisu: "inne tereny zabudowane ()" zapisem: "tereny mieszkaniowe ()" była nieprawidłowa ponieważ z treści wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą nr VIII/53/2007 Rady Gminy z dnia 27 kwietnia 2007 r. wynika, że wspomniana działka przeznaczona jest na cele letniskowe i oznaczona symbolem ML. Z treści decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] dotyczącej zabudowań zlokalizowanych na tejże działce wynika, że udzielono pozwolenia na użytkowanie budynku letniskowego. Analogiczne stanowisko zajął organ odwoławczy, podkreślając, że zgodnie z § 65 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków przynależność budynku do odpowiedniego rodzaju ustala się zgodnie z zasadami Klasyfikacji Środków Trwałych, przy czym w załączniku do rozporządzenia w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych w punkcie III ustawodawca wyraźnie określił, że o zaliczeniu budynku do właściwej podgrupy i rodzaju decyduje jego przeznaczenie oraz związana z tym konstrukcja i wyposażenie, a nie sposób użytkowania, który w praktyce bywa czasem niezgodny z przeznaczeniem. W tej sytuacji, zdaniem organu II instancji, przy oznaczeniu funkcji budynku winno się kierować zapisami w decyzji o pozwoleniu na budowę czy też pozwoleniu na użytkowanie budynku.

Zdaniem Sądu, z takim stanowiskiem nie sposób jednak się zgodzić. Powołując się na zapisy zawarte w punkcie III Klasyfikacji Środków Trwałych organ II instancji całkowicie pominął treść objaśnień wstępnych zawartych w punkcie 1.1. Klasyfikacji, zgodnie z którymi podziały występujące w grupie 1 i 2 opracowane zostały w oparciu o grupowania Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) wprowadzonej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz.U. Nr 112, poz. 1316). Jak wynika z objaśnień zawartych w tym punkcie, przy symbolach [..] zaznaczono gwiazdką te pozycje, co do których zakres danego grupowania tych klasyfikacji nie w pełni odpowiada zakresowi danego grupowania Klasyfikacji Środków Trwałych.

Zgodnie z załączonym schematem Klasyfikacji Środków Trwałych – grupa – "budynki i lokale oraz spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego i spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego", podgrupa– "budynki mieszkalne" powiązana jest z klasą [...]. Zgodnie z Polską Klasyfikacją Obiektów Budowlanych (schemat klasyfikacji z objaśnieniami) – klasa [...] obejmuje m.in. domki wypoczynkowe i domy letnie. Należy podkreślić, że w schemacie Klasyfikacji Środków Trwałych podgrupa nie została oznaczona gwiazdką, a zatem zakres grupowania tej klasyfikacji w pełni odpowiada zakresowi grupowania klasyfikacji [..].

Należy zaznaczyć, że analogiczny podział obowiązuje w aktualnym stanie prawnym. Z dniem 31 grudnia 2013 r. uchylony został § 65 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa, zawierający podział budynków ze względu na podstawową funkcję użytkową.

Z tą samą datą zmieniony został także załącznik Nr 6 do tego rozporządzenia "zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych", w którym w pozycji 12 – "tereny mieszkaniowe " wskazano, że do terenów mieszkaniowych zalicza się grunty niewchodzące w skład działek siedliskowych, o których mowa w lp. 5 – w tym m.in. zajęte pod budynki zaliczone w [...] do działu [..] – budynki mieszkalne.

Zdaniem Sądu w świetle powyższych uregulowań, nie ulega wątpliwości, że zarówno w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania decyzji organów I i II instancji jak i obecnie grunty zajęte pod budynki wymienione w dziale P. Klasyfikacji Obiektów Budowlanych – a zatem także domy letnie oraz domki wypoczynkowe należy zaliczyć do terenów mieszkaniowych oznaczonych symbolem "" (nie zaś jak oczekuje tego organ – symbolem ""). W tej sytuacji stanowisko organów obu instancji w omawianym zakresie należy uznać za błędne a dokonane zmiany w operacie ewidencyjnym za nieuzasadnione.

Na marginesie należy zauważyć, że budynek skarżących zamieszkiwany jest przez skarżących przez cały rok i służy zaspokajaniu ich podstawowych potrzeb mieszkaniowych (co nie było dotychczas kwestionowane przez organy) wobec czego także i z tego punktu widzenia przedmiotowy budynek należy uznać za mieszkalny. Taki pogląd wyraził m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 lutego 2008 r. (sygn. akt II FSK 1726/06), wskazując, że istotną cechą budynku, uzasadniającą zakwalifikowanie budynku do kategorii budynków mieszkalnych, jest posiadanie budynku w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Zdaniem tego Sądu oznacza to, że "budynek letniskowy" będzie mieścił się w pojęciu "budynku mieszkalnego" tylko wówczas, gdy będzie użytkowany faktycznie przez właściciela (jego bliskich), służąc tym samym zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkalnych (nie rekreacyjnych, wypoczynkowych bądź w celu lokaty kapitału). Za taką wykładnią przemawia także to, że przepisy przewidujące preferencyjną stawkę opodatkowania podatkiem od nieruchomości "dla budynków mieszkalnych lub ich części", jako unormowania o charakterze szczególnym, nie powinny podlegać wykładni rozszerzającej. Stosowanie bowiem w tym wypadku wykładni rozszerzającej byłoby odstępstwem od zasady sprawiedliwego i równego opodatkowania.

Jak wskazano w omawianym wyroku, za słusznością takiego stanowiska przemawiają również wnioski wypływające z wykładni celowościowej. Wykładnia celowościowa art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych wykazuje, że podatek od nieruchomości jest podatkiem typu majątkowego, wymagającym uwzględnienia sposobu wykorzystania majątku. Ustawodawca zatem, z przyczyn społecznych i gospodarczych, opodatkował niektóre kategorie nieruchomości różnymi stawkami. Najniższą stawkę podatkową przewidziano w art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, a więc dla budynków mieszkalnych lub ich części, albowiem zaspokajają one podstawowe potrzeby bytowe ludzi w zakresie zamieszkiwania. Znacznie wyższe stawki podatkowe przewidziano dla budynków pozostałych lub ich części (pkt 4 ust. 1 art. 5). Z najniższej stawki nie powinny korzystać budynki letniskowe wówczas, gdy są tam jedynie sezonowo, a więc ubocznie, zaspokajane potrzeby mieszkaniowe, związane z wypoczynkiem, rekreacją, spędzeniem urlopów. Analogiczne stanowisko zajął także Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 września 2011 r. (sygn. akt III SA/Gd 276/11).

Rozpatrując sprawę ponownie organ zobowiązany będzie do jej rozpoznania zgodnie z wymogami Kodeksu postępowania administracyjnego, z uwzględnieniem przedstawionej powyżej oceny Sądu.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie I wyroku. O kosztach orzeczono na w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy.