Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 3061/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Joanna Skiba WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi A.P., J.P. i A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z [...] września 2013 r., nr [...] po rozpatrzeniu wniosku A.P., A.P. i J.P. o ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymało w mocy swoją wcześniejszą decyzję z [...] lutego 2012 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] listopada 1999 r., nr [...] w części, w której Kolegium orzekło, że orzeczenie administracyjne z [...] stycznia 1964 r., nr [...] Prezydium Rady Narodowej w W. zostało wydane z naruszeniem prawa w odniesieniu do sprzedanych lokali nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz udziałów przypadających właścicielom tych lokali w części budynku i jego urządzeń, które służą do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom lokali.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] listopada 1999 r. stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z [...] stycznia 1964 r., z tym zastrzeżeniem, że co do lokali mieszkalnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz związanego z nimi prawa użytkowania wieczystego gruntu działki ew. nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 znajdującej się pod budynkiem doszło do nieodwracalnych skutków prawnych i w tym zakresie, na podstawie art. 158 § 2 Kpa stwierdziło wydanie zakwestionowanego orzeczenia z naruszeniem prawa. Organ podkreślił, że zaistniały nieodwracalne skutki prawne z uwagi na sprzedaż ww. lokali i odpowiednich udziałów w użytkowaniu wieczystym części działki, związanych z prawem własności poszczególnych lokali, a dokonane czynności cywilnoprawne nie mogą być zniesione przez organ administracji. Wobec tego organ stwierdził wydanie orzeczenia administracyjnego w powyższym zakresie z naruszeniem prawa.

A.P., A.P. i J.P. wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji z [...] listopada 1999 r. w części, w której Kolegium orzekło, że orzeczenie administracyjne z [...] stycznia 1964 r. zostało wydane z naruszeniem prawa w odniesieniu do sprzedanych w/w lokali oraz udziałów przypadających właścicielom tych lokali w części budynku i jego urządzeń, które służą do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom lokali. Wnioskodawcy zarzucili naruszenie art. 156 § 2 w zw. z art. 158 § 2 Kpa poprzez ich oczywiście niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji rażące naruszenie art. 7 ust. 2 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) w zw. z art. 24 ust. 1 i 9 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99 ze zm.) w zw. z art. 19 ust. 1 uggwn, względnie przepisu art. 15a ust. 1 w zw. z art. 12 ust. 1 ustawy z 14 grudnia 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159) poprzez ocenę skutków prawnych wywołanych orzeczeniem administracyjnym z [...] stycznia 1964 r. na podstawie skutków, jakie wywołały poszczególne decyzje poprzedzające wyodrębnienie i sprzedaż lokali z budynku położonego przy ul. [...] wraz z udziałem w ustanowionym prawie użytkowania wieczystego nieruchomości. Zdaniem wnioskodawców, organ orzekający analizował inny stan faktyczny i prawny aniżeli istniał w rzeczywistości, z uwagi na brak przeprowadzenia należytego, niezbędnego w postępowaniu nadzorczym postępowania dowodowego, opartego na danych jawnych z ksiąg wieczystych i ewidencji gruntów, jak również akt lokalowych i własnościowych wyodrębnionych oraz sprzedanych lokali w budynku. Kolegium analizowało skutki jakie wywołały poszczególne umowy o wyodrębnieniu i sprzedaży lokali, zamiast zbadać wyłącznie skutki jakie wywołało orzeczenie administracyjne z [...] stycznia 1964 r., w tej części, która odpowiadała części prawa wieczystego użytkowania nieruchomości ustanowionego na rzecz osób trzecich w związku z wyodrębnieniem i sprzedażą lokali z budynku przy ul. [...]. Gdyby Kolegium prawidłowo dokonało oceny zgromadzonego materiału dowodowego, to organ zauważyłby, że zawarcie umowy o sprzedaży lokali za każdym razem było poprzedzone wydaniem decyzji administracyjnej, a w przypadku lokali, co do których podejmowano uchwały w sprawie ogłoszenia wykazu lokali mieszkalnych stanowiących własność Gminy [...] przeznaczonych do sprzedaży wraz z użytkowaniem wieczystym ułamkowej części gruntu, wydaniem przez Wojewodę [...] decyzji nr [...] z [...] września 1991 r. albo dotyczącej sprzedaży lokalu lub dotyczącej komunalizacji gruntu znajdującego się pod budynkiem. W konsekwencji orzeczenie administracyjne z [...] stycznia 1964 r. mogło wywrzeć wyłącznie skutki administracyjnoprawne prowadzące do stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, nie zaś naruszenia prawa na podstawie art. 156 § 2 w zw. z art. 158 § 2 Kpa.

Zdaniem wnioskodawców w niniejszej sprawie nie chodzi o wykładnię "odwracalnych" i "nieodwracalnych" skutków prawnych przez pryzmat decyzji wywołujących skutki "pośrednie" bądź "bezpośrednie", lecz o ustalenie przez organ nadzorczy oczywiście wadliwego stanu faktycznego sprawy, który uniemożliwił dokonanie prawidłowej wykładni skutków prawnych wywołanych przez decyzję z dnia [...] stycznia 1964 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] lutego 2012 r. odmówiło stwierdzania nieważności decyzji z [...] listopada 1999 r. w części, w której Kolegium orzekło, że orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. z [...] stycznia 1964 r. zostało wydane z naruszeniem prawa w odniesieniu do w/w sprzedanych lokali oraz udziałów przypadających właścicielom tych lokali w części budynku i jego urządzeń, które służą do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom lokali.

A.P., A.P. i J.P. wystąpili z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją z [...] lutego 2012 r. podtrzymując argumentację zawartą we wniosku o stwierdzenie nieważności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przytoczyło stanowisko sądów administracyjnych odnośnie stwierdzenia nieważności decyzji podkreślając, że pojęcie "rażącego naruszenia prawa" nie zostało zdefiniowane w żadnym akcie prawnym. Organy administracji oceniające wystąpienie ww. przesłanki opierają się na dorobku doktryny i judykatury, z uwzględnieniem zasady trwałości decyzji ostatecznych. Interpretacja pojęcia "rażące naruszenie prawa" powinna być ścisła. Organ zaznaczył, że również w odniesieniu do pojęcia "nieodwracalnych skutków prawnych" decyzji administracyjnej, brak jest definicji ustawowej. Orzecznictwo administracyjne prezentuje pogląd, że jedynie dalsze cywilnoprawne rozporządzenie prawem dokonane na rzecz osób trzecich może stanowić podstawę do oceny, że decyzja wywołała nieodwracalny skutek. W szczególności chodzi o przypadki sprzedaży nieruchomości albo ustanowienia na niej użytkowania wieczystego, w których doszło do zawarcia umowy z osobą trzecią oraz wpisania prawa w księdze wieczystej. Z takimi zdarzeniami łączona jest nieodwracalność skutków prawnych decyzji, w efekcie czego organ nadzoru zobligowany jest do wydania orzeczenia przewidzianego w art. 158 § 2 Kpa. Przy czym aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych i doktryny wiąże nieodwracalne skutki prawne z decyzją, w wykonaniu której nastąpił cywilnoprawny obrót praw.

Organ odwoławczy, powołując stosowne orzecznictwo sądowe, przedstawił prezentowane stanowiska w kwestii nieodwracalności skutków prawnych i podkreślił, że ocena istnienia lub nieistnienia nieodwracalnych skutków prawnych dotyczących decyzji o przejęciu nieruchomości wywodzi się z wykładni przepisów i zasad prawa. Dla przyjęcia jednej lub drugiej koncepcji niezbędne było dokonanie zabiegów interpretacyjnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zaznaczyło, że w sytuacji powołania się w decyzji administracyjnej na jedną z możliwych interpretacji, niejednoznacznych w swej treści przepisów prawa, nie można uznać, iż decyzją tą rażąco naruszono prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Zdaniem Kolegium organ orzekający [...] listopada 1999 r. posiadał dostateczną wiedzę o zbyciu lokali mieszkalnych. W związku z tym nie można stwierdzić rażących uchybień dotyczących przepisów określających zasady postępowania administracyjnego. Czym innym była w postępowaniu nadzorczym ocena stanu faktycznego sprawy w kontekście zinterpretowanej normy, jednak wybór jednego z wielu umotywowanych zasadami wykładni rozstrzygnięć nie stanowi kwalifikowanej wady prawnej.

Organ zaznaczył, że postępowanie nadzorcze jest nowym postępowaniem prowadzonym na podstawie art. 157 Kpa, a zadaniem organu w tym postępowaniu jest ocena kwestionowanej decyzji jedynie pod kątem kwalifikowanych wad prawnych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 Kpa. W związku z tym, że oceniana jest legalność decyzji nadzorczej (w zakreślonej wnioskiem części), to nie ma możliwości analizy szeregu przepisów prawa materialnego, które zdaniem wnioskodawców w sposób rażący narusza decyzja z [...] listopada 1999 r.

Analizując przesłanki określone w art. 156 § 1 Kpa w kontekście ustalonego stanu faktycznego i prawnego sprawy, SKO stwierdziło ponadto, iż kwestionowana w części decyzja została wydana przez właściwy organ. W sprawie brak jest też podstaw do uznania, że zachodzi przesłanka rażącego naruszenia prawa. Nie można również, ocenianemu w niniejszym postępowaniu nadzorczym rozstrzygnięciu, stawiać zarzutu wydania bez podstawy prawnej. Nie doszło do naruszenia zasady res iudicata - była to pierwsza decyzja w tej sprawie. Decyzja została skierowana do stron postępowania. Nie była niewykonalna. Nie była obarczona wadą powodującą jej nieważność z mocy prawa. Zatem nie zachodzi żadna z przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 Kpa.

Zdaniem organu, bezpodstawny jest ponadto zarzut strony, że decyzja z [...] listopada 1999 r. uniemożliwiła kwestionowanie decyzji o sprzedaży lokalu (domaganie się stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa) celem dochodzenia odszkodowania przed sądem powszechnym. Funkcjonowanie w obiegu prawnym decyzji o przejęciu nieruchomości, co do której w części orzeczono, że została wydana z naruszeniem prawa, pozwala na skuteczne kwestionowanie decyzji o sprzedaży lokalu, o czym świadczy m. in. wyrok WSA w Warszawie z 27 października 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1365/10. Tym samym organ uznał, brak jest podstaw do uznania, że decyzja z [...] listopada 1999 r., ze względu na skutki społeczno-gospodarcze była obarczona kwalifikowaną wadą prawną.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli A.P., A.P. oraz J.P., zarzucając, mające istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie: 1) art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7 i art. 8 Kpa poprzez błędne przyjęcie, że niezbadanie przez organ administracji publicznej, czy lokale mieszkalne nr[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] położone w budynku przy ul. [...], zostały zbyte na podstawie decyzji administracyjnej poprzedzającej zawarcie umów ich sprzedaży, czy też wyłącznie na podstawie umów cywilnoprawnych, nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, w sytuacji, w której za rażące naruszenie prawa należy uznać oczywiste niedostosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie ogólnych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 6-11 Kpa; 2) art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez niezbadanie i niezweryfikowanie w treści zaskarżonej decyzji (a także poprzedzającej jej decyzji z [...] lutego 2012 r.) - z uwzględnieniem zabiegów procesowych - okoliczności mających na celu ustalenie prawidłowego stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., że sprzedaż w/w lokali mieszkalnych, położonych w budynku przy ul. [...], poprzedzona decyzjami administracyjnymi, była irrelewantna dla niniejszej sprawy, podczas gdy okoliczności z niej wynikające, w sposób niebudzący wątpliwości wskazują, że sprzedaż w/w lokali mieszkalnych poprzedzona wydaniem decyzji administracyjnych wywołała skutki prawne o charakterze administracyjnoprawnym, pozwalające stwierdzić nieważność decyzji z [...] listopada 1999 r., w części wnioskowanej przez skarżących, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, nie zaś stwierdzenie wydania orzeczenia administracyjnego z [...] stycznia 1964 r. z naruszeniem prawa na podstawie art. 158 § 2 Kpa; 3) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w odniesieniu do decyzji administracyjnych poprzedzających sprzedaż w/w lokali mieszkalnych, nierozpatrzenie całości zebranego na gruncie niniejszej sprawy materiału dowodowego i braku oceny skutków prawnych wydania decyzji administracyjnych poprzedzających sprzedaż w/w lokali mieszkalnych, a w konsekwencji rozpatrzenie sprawy przy nieuwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli; 4) art. 107 § 3 w zw. z art. 7 i art. 11 Kpa poprzez nierozpatrzenie wszystkich argumentów faktycznych i prawnych podniesionych we wniosku skarżących z 12 października 2011 r., a w szczególności nieustosunkowanie się do argumentacji w przedmiocie skutków prawnych nieuwzględnienia w analizie stanu faktycznego sprawy decyzji administracyjnych poprzedzających sprzedaż przedmiotowych lokali mieszkalnych. W obszernym uzasadnieniu skargi przytoczono szereg argumentów na poparcie podnoszonych zarzutów i wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2012 r. w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało prezentowane w sprawie stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona.

W niniejszej sprawie problem sprowadza się do tego, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wydając w 1999 r. decyzję naruszyło prawo w warunkach nieważności z art. 156 § 1 Kpa. W niniejszej sprawie istotne znaczenie miały dwa zagadnienia. Po pierwsze – czy SKO w W. wydało decyzję, w zakresie rozstrzygnięcia w pkt 2, z rażącym naruszeniem przepisów procesowych, tj. art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa poprzez: 1) niewyjaśnienie w jaki sposób została przeprowadzona sprzedaż [...] lokali mieszkalnych wraz z udziałem w użytkowaniu wieczystym gruntu; 2) pominięcie, że zawarte umowy cywilnoprawne w każdym przypadku poprzedzały decyzje administracyjne inne (późniejsze), niż kontrolowane orzeczenie administracyjne z [...] stycznia 1964 r., nr [...]; 3) brak oceny skutków prawnych dokonanego obrotu cywilnoprawnego i nieuwzględnienie tego, że orzeczenie dekretowe z 1964 r. nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych i że w związku z tym zaistniały podstawy do stwierdzenia nieważności w całości kontrolowanego orzeczenia dekretowego. To zagadnienie eksponowali skarżący. Po drugie – czy SKO w W. wydało decyzję z 1999 r. w zakresie rozstrzygnięcia w pkt 2 decyzji, z rażącym naruszeniem przepisu art. 156 § 2 Kpa uznając, że w stanie faktycznym i prawnym sprawy nadzorczej, kontrolowane orzeczenie z 1964 r. wywołało nieodwracalne skutki prawne i stwierdzając, że w części orzeczenie to zostało wydane z naruszeniem prawa. To zagadnienie głównie eksponowało SKO w W. w zaskarżonej decyzji z [...] września 2013 r.

W pierwszej kolejności trzeba odnieść się do natury postępowania nadzorczego. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji przedmiotem oceny jest to, czy decyzja kwestionowana w tym trybie obarczona jest kwalifikowanymi wadami z art. 156 § 1 Kpa. Zasadniczo w tym trybie weryfikacji decyzji nie ocenia się prawidłowości prowadzenia postępowania wyjaśniającego lecz ustala, czy w kontrolowanej decyzji tkwią wady o największym ciężarze gatunkowym. Wystarczy przy tym stwierdzenie jednej z wad nieważności z art. 156 § 1 Kpa, aby organ mógł wydać decyzję na podstawie art. 158 § 1 Kpa. Jeżeli chodzi o podstawę do stwierdzenia nieważności w postaci rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa) trzeba wskazać, że podstawowym warunkiem uznania, że organ działał z rażącym naruszeniem prawa jest to, czy organ ten naruszył jasny w swej treści przepis prawa (np. nakaz lub zakaz ustanowiony w przepisie). O rażącym naruszeniu prawa nie można zatem mówić wówczas, gdy chodzi o błąd w wykładni przepisu prawa, jeżeli dany przepis może być różnie rozumiany. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nie służy do ponownej merytorycznej oceny sprawy, co do jej istoty. Nie jest to kontynuacja postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie zwykłym, ponieważ organ wyższego stopnia nie jest organem orzekającym jako organ trzeciej instancji. Nie jest to też postępowanie nadzwyczajne, gdzie przedmiotem oceny jest prawidłowość prowadzonego przez organ postępowania, tak jak postępowanie o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją (por. wyrok NSA z 9 września 2010 r., sygn. akt. I OSK 1472/09). Istotą tego postępowania – jeżeli chodzi o ocenę decyzji pod kątem przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa (rażącego naruszenia prawa) - jest to, aby w oparciu o przepisy prawa stanowiące podstawę prawną kwestionowanej decyzji dokonać jej weryfikacji i w ramach nadzorczego postępowania dowodowego potwierdzić, czy organ kontrolowany orzekając w określony sposób działał z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie. Jeżeli w danym postępowaniu nadzorczym kontrolowana jest wcześniejsza decyzja nadzorcza, to ocena legalności obejmuje tę decyzję, a nie decyzję kontrolowaną w pierwszym postępowaniu nadzorczym. Nie można przy tym wykluczyć, że w danej sprawie wystąpi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (np. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Kpa). Wobec tego, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 Kpa) rażące naruszenie przepisów prawa procesowego musi ograniczać się do sytuacji zupełnie wyjątkowych, tj. musi to być oczywiste naruszenie przepisów procedury administracyjnej, mające wpływ na wynik sprawy. W takim przypadku może chodzić o rozstrzygnięcie sprawy bez zgromadzenia jakichkolwiek dowodów, prowadzenie postępowania wyjaśniającego w oderwaniu od przesłanek wynikających z jasnego w swej treści przepisu prawa, stanowiącego podstawę prawną żądania strony, rozstrzygnięcie z pominięciem ustawowego nakazu prowadzenia postępowania dowodowego w określony sposób (np. pominięcie obligatoryjnej rozprawy), czy z pominięciem wskazanych w ustawie dowodów (np. opinii biegłego).

Z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w postępowaniu nadzorczym, zainicjowanym wnioskiem A.P., A.P. i J.P. z 28 kwietnia 1998 r., przeprowadziło postępowanie celem wyjaśnienia obrotu cywilnoprawnego jaki miał miejsce w odniesieniu do nieruchomości [...] przy ul. [...]. W aktach sprawy znajdują się akta własnościowe nieruchomości [...] przy ul. [...], ozn. Nr [...], w tym dowody potwierdzające procedurę obrotu poszczególnymi lokalami, tj. ich sprzedaż i ustanowienie użytkowania wieczystego do gruntu. W aktach administracyjnych znajduje się pismo Urzędu [...] z 14 sierpnia 1998 r. do którego przedłożono wykaz sprzedanych lokali w budynku przy ul. [...] oraz kopie aktów notarialnych potwierdzających zbywanie lokali mieszkalnych wraz z udziałami w użytkowaniu wieczystym gruntu.

Z powyższego materiału dowodowego wynika, że obrót cywilnoprawny dokumentują: 1) lokal nr [...] – umowa z [...] marca 1975 r. poprzedzona decyzjami z [...] grudnia 1974 r. i z [...] lutego 1974 r.; 2) lokal nr [...] - umowa z [...] lipca 1976 r. poprzedzona decyzją z [...] czerwca 1976 r.; 3) lokal nr [...] – umowa z [...] lutego 1981 r. poprzedzona decyzją z [...] stycznia 1981 r.; 4) lokal nr [...] – umowa z [...] września 1979 r. poprzedzona decyzją z [...] lipca 1979 r.; 5) lokal nr [...] - umowa z [...] lipca 1975 r. poprzedzona decyzją z [...] maja 1975 r.; 6) lokal nr [...] – umowa z [...] czerwca 1981 r. poprzedzona decyzją z [...] maja 1981 r.; 7) lokal nr [...] – umowa z [...] lutego 1976 r. poprzedzona decyzją z dnia [...] listopada 1975 r. oraz umowy z [...] stycznia 1993 r. i [...] marca 1993 r.; 8) lokal nr [...] – decyzja z [...] grudnia 1978 r. i umowa z [...] listopada 1989 r. poprzedzona decyzją z [...] października 1989 r.; 9) lokal nr [...] – umowa z [...] kwietnia 1989 r. poprzedzona decyzją z [...] lutego 1989 r. i umowa z [...] stycznia 1991 r.; 10) lokal nr [...] - umowa z [...] kwietnia 1989 r. poprzedzona decyzją z [...] kwietnia 1989 r.; 11) lokal nr [...] – umowa z [...] września 1997 r.; 12) lokal nr [...] – umowa z [...] października 1980 r. poprzedzona decyzją z [...] kwietnia 1980 r.; 13) lokal nr [...] - umowa z [...] października 1976 r. poprzedzona decyzją z [...] sierpnia 1976 r.; 14) lokal nr [...] – umowa z [...] maja 1983 r. poprzedzona decyzją z [...] grudnia 1982 r.; 15) lokal nr [...] – umowa z [...] września 1979 r. poprzedzona decyzją z [...] kwietnia 1979 r.; 16) lokal nr [...] - umowa z [...] kwietnia 1975 r. poprzedzona decyzją z [...] grudnia 1974 r. i decyzją z [...] lutego 1974 r.; 17) lokal nr [...] - umowa z [...] stycznia 1992 r. poprzedzona decyzją z [...] lutego 1990 r.; 18) lokal nr [...] – umowa z [...] listopada 1997 r.; 19) lokal nr [...] – umowa z [...] listopada 1986 r. poprzedzona decyzją z [...] listopada 1986 r.

W aktach sprawy znajduje się też ostateczna decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] z [...] września 1991 r., nr [...], dotycząca działki nr [...] (obecna działka nr [...]) pod budynkiem mieszkalnym. Organ nadzoru uzyskał też wypis z rejestru gruntów z [...] listopada 1999 r. zawierający wykaz właścicieli poszczególnych lokali mieszkalnych i użytkowników wieczystych nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], na której posadowiony jest budynek wielomieszkaniowy w granicach dawnej nieruchomości oznaczonej Nr [...].

Z uzasadnienia decyzji SKO w W. z 1999 r. (str. 3) wynika, że organ nadzoru gromadził materiał dowodowy, ponieważ wskazał, iż okres rozpatrzenia wniosku spowodowany był brakami dokumentów dotyczących wykazu sprzedanych lokali na które SKO w W. czekało od [...] grudnia 1998 r. do [...] września 1999 r., o czym wnioskodawcy byli informowani pismami z 15 stycznia 1999 r. i 27 lipca 1999 r. Z powyższego wynika, że Kolegium zgromadziło materiał dowodowy potwierdzający obrót nieruchomością przy ul. [...].

Rację mają skarżący, że uzasadnienie decyzji z 1999 r. jest lakoniczne, ponieważ - jeżeli chodzi o obrót [...] lokalami wraz z udziałem w użytkowaniu wieczystym gruntu - powołuje się ogólnie na zawarte umowy cywilnoprawne, które uniemożliwiają stwierdzenie nieważności w całości orzeczenia z 1964 r. Skarżący pomijają to, że stanowisko SKO w W. zawarte w uzasadnieniu decyzji z 1999 r. ma pokrycie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Sąd zwraca uwagę, że organ nadzoru wydając decyzję z 1999 r. odwołał się do nurtu orzecznictwa sądowego wskazującego, że nieodwracalne skutki prawne występują wówczas gdy nastąpił cywilnoprawny obrót nieruchomością i w związku z tym skutki decyzji administracyjnej nie mogą być zniesione w ramach kompetencji przysługujących organowi administracyjnemu na drodze postępowania administracyjnego. Takie stanowisko organ przedstawił na str. 4 decyzji z 1999 r. Rację mają skarżący, że w uzasadnieniu decyzji z 1999 r. organ nadzoru nie odwołał się do konkretnych orzeczeń sądowych. Nie można jednak pominąć tego, że w dacie wydawania decyzji z 1999 r. takie poglądy były prezentowane w judykaturze (por. uchwała SN z 28 maja 1992 r., sygn. akt III AZP 4/92; wyrok NSA z 10 września 1993 r., sygn. akt IV SA 1839/92; wyrok NSA z 12 kwietnia 1994 r., sygn. akt IV SA 674/93; wyrok SN z 6 kwietnia 1995 r., sygn. akt III ARN 8/95; wyrok NSA z 4 czerwca 1998 r., sygn. akt IV SA 1395/97). W konsekwencji uzasadnienie decyzji z 1999 r., w zakresie oceny wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych wywołanych przez orzeczenie z 1964 r., skupia się tylko na zawartych umowach cywilnoprawnych i nie wspomina o decyzjach z lat 1974-1990 poprzedzających obrót lokalami wraz z użytkowaniem wieczystym gruntu, które nie wywoływały skutków w sferze prawa rzeczowego, a jedynie przygotowywały przyszły obrót cywilnoprawny (por. wyrok SN z 10 października 1977 r., sygn. akt III CRN 98/77). Takie, a nie inne uzasadnienie decyzji, wynika z przyjętej przez SKO w W. wykładni przepisu art. 156 § 2 Kpa, akcentującej obrót wywołany umowami cywilnoprawnymi jako zdarzenie uniemożliwiające całkowite stwierdzenie nieważności orzeczenia z 1964 r. Obrotu cywilnoprawnego wymienionymi wyżej [...] lokalami w budynku przy ul. [...] nie kwestionują też skarżący (oświadczenie pełnomocnika skarżących zawarte w protokole rozprawy).

Wobec tego Sąd uznał, że Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu nie można postawić zarzutu wydania decyzji z 1999 r. z rażącym naruszeniem przepisów procesowych zawartych w art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa.

Sąd dostrzegł to, że stanowisko SKO w W. odnośnie wykładni nieodwracanych skutków prawnych zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji z 1999 r. jest odmienne od wykładni przepisu art. 156 § 2 Kpa zaprezentowanej w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 16 grudnia 1996 r., sygn. akt OPS 7/96. Jednakże dokonania takiej, a nie innej wykładni przepisu art. 156 § 2 Kpa, nie można zakwalifikować jako działania organu nadzoru z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, na co słusznie zwróciło uwagę SKO w W. w zaskarżonej decyzji z 2013 r. Przepis art. 156 § 2 Kpa nie wskazuje sztywnych reguł jego zastosowania. Poglądy co praktycznego stosowania instytucji nieodwracalnych skutków prawnych prezentowane przez judykaturę przechodziły pewną ewolucję. Błąd organu nadzoru orzekającego w 1999 r. sprowadza się do błędnej wykładni tego przepisu nieuwzględniającej stanowiska prezentowanego w uchwale o sygn. akt OPS 7/96. Zdaniem Sądu, dokonanie przez SKO w W. innej interpretacji zagadnienia nieodwracalnych skutków prawnych, niż zaprezentowana w uchwale o sygn. akt OPS 7/96, można było zakwestionować w ramach zarzutu podniesionego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] listopada 1999 r. (w postępowaniu odwoławczym), czego skarżący nie uczynili. Jak wskazano wyżej błędy w wykładni przepisu prawa materialnego - art. 156 § 2 Kpa - nie mogły być zakwalifikowane jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, ponieważ rażące naruszenie prawa to naruszenie więcej niż istotne, dotyczące jednoznacznego w swej treści przepisu, niepodlegającego różnej wykładni (por wyrok NSA z dnia 9 września 2009 r., sygn. akt I OSK 1472/09).

Wobec powyższego Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., akceptując w zaskarżonej decyzji z 2013 r. swoją decyzję z [...] listopada 1999 r., nr [...], w części dotyczącej pkt 2 (taki zakres zaskarżenia wynikał z wniosku z dnia 12 października 2011 r.), nie naruszyło prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Rację mają skarżący, że w niniejszej sprawie SKO w W. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z 2013 r. przedstawiło stanowisko odnoście oceny legalności decyzji z 1999 r. w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia z pkt 2, skupiające się przede wszystkim na kwestii braku rażącego naruszenia prawa, wynikającego z odmiennej wykładni pojęcia nieodwracalnych skutków prawnych. Nie można jednak pominąć tego, że w uzasadnieniu (str. 4) Kolegium trafnie wskazało, że materiał dowodowy sprawy był wystarczający do rozstrzygnięcia, a organ nadzoru orzekający w 1999 r. miał dostateczną wiedzę o zbyciu lokali mieszkalnych. W zaskarżonej decyzji z 2013 r. Kolegium prawidłowo stwierdziło, że ocena przez organ nadzoru stanu faktycznego sprawy była skorelowana z określonym sposobem interpretacji normy z art. 156 § 2 Kpa i że w związku z tym nie można stwierdzić rażących uchybień przepisów postępowania administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał, że w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. prawidłowo uznało, że decyzja z [...] listopada 1999 r., nr [...] nie zawiera wskazywanej przez skarżących wady nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Sąd podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., że kontrolowana decyzja tego organu z 1999 r. nie jest również obciążona żadną inną wadą nieważności z wymienionych w art. 156 § 1 Kpa.

Biorąc powyższe pod uwagę i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.