Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 335/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 1 pkt, art. 4 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
article: art. 149 par. 1 pkt 3 i par. 1a
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska, Janusz Walawski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi G. P. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] czerwca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz G. P. kwotę 580 (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. G.P., na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.), zwrócił się do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o udostępnienie informacji publicznej w postaci m.in. umowy zawartej pomiędzy Zakładem Ubezpieczeń Społecznych a firmą [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...] dotyczącej zamówienia publicznego znak: [...] wraz ze wszystkimi załącznikami do umowy (data zawarcia umowy [...] listopada 2016 r., numer umowy [...] cz. B, przedmiot umowy "[...]") oraz złożonych przez tę firmę wyjaśnień i uzupełnień w toku postępowania.

Organ pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. udostępnił wnioskodawcy żądane dokumenty z wyjątkiem załącznika nr [...] do umowy, co do którego udzielono informacji, że został on utajniony w złożonej przez wykonawcę ofercie.

W odpowiedzi na powyższe z dnia [...] czerwca 2017 r., przesłanej pocztą elektroniczną, G.P. zauważył, że odnośnie załącznika nr [...] do umowy nie została wydana decyzja administracyjna o odmowie udostępnienia informacji publicznej, przyjmując, iż informacja udzielona w formie elektronicznej jest taką decyzją i wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W skardze z dnia [...] czerwca 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie G.P. zarzucił Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych bezczynność polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia [...] czerwca 2017 r. w zakresie dotyczącej załącznika nr [...] do umowy nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. obejmującego wykaz personelu oraz listę podwykonawców firmą [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...].

W związku z powyższym wniósł o : zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] czerwca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej w powyżej określonym zakresie lub wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, a także zasądzenie kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu wskazał, że organ przesyłając w dniu [...] czerwca 2017 r. maila udostępnił żądaną informację jedynie częściowo, natomiast w pozostałym zakresie poinformował, że informacja jest zastrzeżona, nie wydając w tym przedmiocie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, przez co został pozbawiony możliwości złożenia środka odwoławczego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania, podając, że pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. udostępnił żądaną informację (skan oferty [...] Sp. z o.o., skan pisma z dnia [...] października 2016 r. znak: [...], skan pisma z dnia [...] października 2016 r. znak: [...] wraz z wyjaśnieniami załączonymi do oferty w zakresie uzasadnienia objęcia informacji zawartych w ofercie jako tajemnica przedsiębiorstwa (strony 1-6) oraz pismo [...] Sp. z o.o. z dnia [...] października 2016 r. (strona 1 i strony 6-9), skan umowy numer [...], zbiorcze miesięczne raporty z wykonanych usług za okres od listopada 2016 r. do maja 2017 r., a decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] odmówił G.P. udostępnienia wnioskowanej informacji w części dotyczącej załącznika nr [...] do umowy nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. obejmującego wykaz personelu oraz listę podwykonawców firmy [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...].

Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. G.P. poinformował, że organ w zakresie załącznika do umowy wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, natomiast nie udostępnił ani też nie wydał decyzji w części dotyczącej oferty oznaczonej w postępowaniu jako tajemnica przedsiębiorstwa oraz wyjaśnień złożonych w odpowiedzi na pismo z dnia [...] października 2016 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W myśl art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.); zwanej dalej P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przy czym zgoda stron na rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym nie jest wymagana. Z uwagi na to, że przedmiotem złożonej skargi jest bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie zaś do treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności.

Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na nim wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności), a dopiero później, iż obowiązku tego - w nakazanym terminie - organ nie wypełnia.

Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W myśl art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764); zwanej dalej u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Ustawodawca w przepisie art. 6 ust. 1 u.d.i.p. dokonał przykładowego wyliczenia, jaka informacja stanowi informację publiczną.

W orzecznictwie oraz doktrynie przyjmuje się w związku z tym, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów i danych.

Wspomniany przepis art. 6 ust. 1 w pkt 4 u.d.i.p. stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna m. in. o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Informacją publiczną jest zatem treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii, ofert, ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto walor informacji publicznej posiada treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego takim organem, związanych z nimi bezpośrednio poprzez ich wytworzenie bądź też przez nie niewytworzonych, lecz używanych przy realizacji przewidzianych prawem zadań.

Z tego względu, należało uznać, że żądana przez G.P. informacja w postaci udostępnienia dokumentów z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego znak [...], w szczególności części dotyczącej załącznika nr [...] do umowy nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. obejmującego wykaz personelu oraz listę podwykonawców firmy [...] Sp. z.o.o. z siedzibą w [...], jest informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p.

Spełniona zatem została przesłanka przedmiotowa zastosowania u.d.i.p. w zakresie wniosku skarżącego.

Odnośnie natomiast zakresu podmiotowego ustawy wskazać należy na treść przepisu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zgodnie z którym obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organy władzy publicznej.

Wobec powyższego, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest podmiotem zobowiązanym do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Należy podkreślić, że przepisy u.d.i.p., nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w 14-dniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).

Udostępnienie informacji publicznej dokonywane jest w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jedynie odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania

o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 (...), następują

w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w sytuacji, gdy podmiot obowiązany nie jest dysponentem żądanej informacji, zawiadamia o tym fakcie wnioskodawcę na piśmie.

Bezsporne jest, że Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie rozpoznał wniosku G.P. o udzielenie informacji publicznej w zakresie udostępnienia informacji w części dotyczącej załącznika nr [...] do umowy nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. obejmującego wykaz personelu oraz listę podwykonawców firmy [...] Sp. z.o.o. z siedzibą w [...] do dnia wniesienia skargi ([...] czerwca 2017 r.). Jak wynika z akt sprawy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) oraz art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., odmówił G.P. udostępnienia wnioskowanej informacji w części dotyczącej załącznika nr [...] do umowy nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. obejmującego wykaz personelu oraz listę podwykonawców firmy [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało doręczone skarżącemu w dniu 12 lipca 2017 r.

Ponadto wbrew twierdzeniom skarżącego zawartym w piśmie z dnia [...] lipca 2017 r. organ udostępnił żądaną informację objętą wnioskiem z dnia [...] czerwca 2017 r. w pozostałym zakresie, co nastąpiło pismem z dnia [...] czerwca 2017 r.

W świetle powyższych okoliczności należy stwierdzić, że odmowa udostępnienia informacji nastąpiła po upływie ustawowego 14-dniowego terminu załatwienia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) i nie zachodziły okoliczności, o których mowa w art. 13 ust. 2 oraz art. 15 ust. 2 u.d.i.p., a jednocześnie nastąpiło to dopiero po wniesieniu skargi. Sąd był zatem zobowiązany z urzędu do orzeczenia o uwzględnieniu skargi na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (punkt 1 sentencji wyroku), poprzez deklaratoryjne stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie załatwienia wniosku skarżącego. W tym zakresie wniosek organu o umorzenie postępowania nie był zatem możliwy do uwzględnienia.

Nie jest bowiem uzasadnione stanowisko, w świetle którego w razie stwierdzenia, że orzekanie o zobowiązaniu do załatwienia sprawy jest bezprzedmiotowe (gdyż sprawa została załatwiona po wniesieniu skargi), sąd administracyjny powinien orzekać o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego w tym zakresie. W przedmiotowej sprawie przedmiot postępowania nie przestał istnieć w sensie procesowym, ponieważ Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., dysponuje obecnie kompetencją do uwzględnienia skargi na bezczynność, pomimo że sama bezczynność przestała istnieć po wniesieniu skargi na skutek załatwienia sprawy przez skarżony organ. Dla oceny bezczynności miarodajny jest bowiem stan istniejący w dacie wniesienia skargi.

Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. (punkt 2 sentencji wyroku) Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Tego rodzaju kwalifikacja jest konsekwencją stwierdzenia, że przekroczenie ustawowego terminu było nieznaczne, a podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie wykazał uporczywości lub innego przejawu złej woli w procesie wykonywania ustawowego obowiązku. Oceniając tę okoliczność Sąd wziął pod uwagę wszystkie aspekty sprawy, w tym fakt, że podejmował czynności w celu zrealizowania wniosku i udostępnił żądaną informację choć dopiero po wniesieniu skargi na bezczynność.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a oraz art. 119 pkt 4 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., w pkt 3 sentencji wyroku, na które złożyły się wynagrodzenie reprezentującego skarżącego pełnomocnika ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2015 r., poz. 1804 ze zm.) - 480 zł oraz uiszczony wpis w kwocie 100 zł., łącznie – 580 zł.