Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1054/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2012 r, Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, po rozpatrzeniu odwołania J. S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027), utrzymał w mocy decyzję dyrektora Ł. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2012 r., oddalającą odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: rehabilitacja lecznicza, w zakresie: fizjoterapia ambulatoryjna, na obszarze Ł.– W. (nr [...]).

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wyjaśnił, iż [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia ogłosił konkurs ofert w sprawie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2014 r. w rodzaju: rehabilitacja lecznicza, w zakresie: fizjoterapia ambulatoryjna, na obszarze Ł.– W.

Wartość zamówienia określono na nie większą niż 3 796 930,00 zł za okres rozliczeniowy tj. od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r.

Oferenci przystępujący do konkursu ofert winni byli spełniać wymagania określone przez Prezesa NFZ oraz wymagania wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, wskazane w:

1. Zarządzeniu Nr 53/2010/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 2 września 2010 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju rehabilitacja lecznicza, zmienionym zarządzeniem Nr 6/2011/DSOZ, zmienionym zarządzeniem Nr 30/2011/DSOZ, zmienionym zarządzeniem Nr 40/2011/DSOZ, zmienionym zarządzeniem Nr 52/2011/DSOZ;

2. Zarządzeniu Nr 46/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 16 września 2011 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zmienionym zarządzeniem Nr 53/2011/DSOZ;

3. Zarządzeniu Nr 54/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 30 września 2011 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zmienionym zarządzeniem Nr 70/2011/DSOZ, zmienionym zarządzeniem Nr 77/2011/DSOZ.

W części jawnej komisja konkursowa zgodnie z art. 142 ust. 2 pkt. 1 ustawy o świadczeniach stwierdziła prawidłowość ogłoszenia konkursu oraz liczbę złożonych ofert. Oferent został wezwany do usunięcia braków formalnych, które to uzupełnił w terminie.

Organ wskazał, iż na podstawie rankingu otwarcia oferta złożona przez świadczeniodawcę w przedmiotowym konkursie otrzymała 30,00 punktów,.

I tak:

- oferta cenowa - 20,00 punktów;

- jakość - 10,00 punktów;

- dostępność - 0,0 punktów.

Natomiast kryterium ciągłości i kompleksowości w zakresie fizjoterapii ambulatoryjnej nie było oceniane, dlatego wszystkie oferty za wyżej wymienione kryteria nie otrzymywały punktów.

Z rankingu otwarcia wynika, iż oferta zainteresowanego zajęła 12 pozycję, z łączną liczbą 30,00 punktów.

Następnie, komisja konkursowa, na podstawie art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach, w celu ustalenia liczby i ceny planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej przeprowadziła negocjacje z oferentami zakwalifikowanymi do części niejawnej postępowania. Oferent podtrzymał cenę jednostkową za punkt w wysokości 0,90 zł oraz strony ustaliły liczbę świadczeń w wymiarze 50 000 punktów na okres 12 miesięcy i podpisały zbieżny protokół końcowy z negocjacji.

Komisja konkursowa, działając na postawie art. 148 ustawy o świadczeniach oraz zarządzeń Prezesa Funduszu, dokonała oceny ofert i sporządziła ranking końcowy, zawierający dane po przeprowadzonych negocjacjach, z ofert niepodlegających odrzuceniu.

W wyniku uszeregowania ofert w kolejności wynikającej z łącznej liczby punktów oceny, komisja konkursowa dokonała wyboru 13 ofert. Ostatnie z wybranych ofert uzyskały 35,00 punktów. Oferta świadczeniodawcy oceniona na 30,00 punktów znalazła się na 14 pozycji w rankingu końcowym.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Dyrektor Ł. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nie uwzględnił odwołania strony od rozstrzygnięcia konkursu ofert.

W odwołaniu od powyższej decyzji, złożonym do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia J. S. zarzucił, że:

- elektroniczne niezróżnicowanie specyfiki przychodni stało się powodem nieprzyznania kontraktu NZOZ N. w Ł.,

- uczciwie spełnił warunki konkursu, a oferta jest niedoszacowana oraz nie ma podstaw do odmowy tego rodzaju świadczeń dla podopiecznych NZOZ N. W ocenie odwołującego "ranking jest ważną sprawą ale powszechnie wiadomo, że nie jest to uczciwy miernik i nie może być przesądzający ostatecznie".

Dodatkowo pismem przesłanym do Centrali NFZ w dniu [...] lutego 2012 r., poinformował, że nie może skorzystać z przysługującego mu prawa wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a. oraz ponownie zarzucił Komisji konkursowej rażące niedoszacowanie oferty NZOZ N. i wniósł o skorzystanie z uprawnień posiadanych przez Prezesa Funduszu w celu umożliwienia korzystania podopiecznym NZOZ N. ze świadczeń w zakresie fizjoterapii ambulatoryjnej.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wyjaśnił, iż jak wynika z art. 154 ust. 1 i art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach przedmiotem rozstrzygania dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu oraz Prezesa Funduszu jest badanie naruszenia interesu prawnego odwołującego się wskutek naruszenia zasad postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Prezes, badając prawidłowość decyzji wydanej w I instancji, powinien mieć na względzie również kontrolę prawidłowości postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Przedmiot badania organów obu instancji jest, zatem skonkretyzowany do określonego podmiotu (odwołującego się) i do określonych czynności komisji, podejmowanych w stosunku do tego podmiotu. Oznacza to, iż organy obu instancji nie prowadzą ponownie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, lecz jedynie rozpoznają sprawę w odniesieniu do konkretnego podmiotu i konkretnych czynności.

Organ wyjaśnił, iż podstawą do oceny ofert były pytania ankietowe zawarte w Formularzu ofertowym, na które udzielali odpowiedzi oferenci.

Odnosząc się do zarzutu odwołującego Prezes stwierdził, że obszar na który zostało ogłoszone postępowanie konkursowe jest zgodny z planem postępowań tworzonym przez Dyrektora OW Funduszu w celu zapewnienia dostępu do świadczeń świadczeniobiorcom zamieszkującym województwo, powiat, gminę, dzielnicę, bądź grupy gmin lub dzielnic, w sposób dostosowany do podziału administracyjnego.

Odpowiadając na zarzut dotyczący niedoszacowana ofert oraz braku podstaw do odmowy tego rodzaju świadczeń dla podopiecznych NZOZ N. organ wskazał, że sumowanie punktacji odbywało się z użyciem systemu informatycznego Funduszu, według wprowadzonych do systemu algorytmów opartych na wzorach opublikowanych w zarządzeniu 54/2011, w załączniku nr 1 oraz w załączniku nr 2 do zarządzenia, na podstawie odpowiedzi udzielonych przez oferenta na pytania ankietowe, co wyklucza jakąkolwiek ingerencję komisji konkursowej w przebieg dokonywanej oceny.

Prezes nie zgodził się również z zarzutem braku możliwości korzystania podopiecznych NZOZ N. ze świadczeń w zakresie fizjoterapia ambulatoryjna, ponieważ świadczeniodawcy wybrani w postępowaniu są zobowiązani zabezpieczyć świadczenia w przedmiotowym zakresie wszystkim ubezpieczonym mieszkańcom gminy N.

Odnośnie zarzutu, iż "ranking jest ważną sprawą, ale powszechnie wiadomo, że nie jest to uczciwy miernik i nie może być przesądzający ostatecznie", Prezes zaznaczył, że odwołujący dołączył oświadczenie o "zapoznaniu się z przepisami zarządzenia oraz z warunkami zawierania umów, o nie zgłoszeniu do nich zastrzeżeń i przyjęciu ich do stosowania", a zatem zapoznał się z zarządzeniem 54/2011, w którym Prezes NFZ w załączniku nr 1 oraz 2 określił sposób oceny ofert pod względem kryterium jakości, dostępności, kompleksowości, ciągłości i ceny dla rodzaju rehabilitacja lecznicza.

Prezes zaznaczył nadto, iż odwołujący nie wskazał przepisu prawa materialnego ani procesowego, naruszenia którego dopuściła się komisja konkursowa oraz wpływu owego naruszenia na jego interes prawny.

W konkluzji Prezes uznał, iż zarówno na etapie części jawnej konkursu, jak i niejawnej wszystkie oferty były rozpatrywane na tych samych zasadach, zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, jak i przepisami wydanymi na ich podstawie przez Prezesa Funduszu w warunkach poszanowania zasady równego traktowania wszystkich oferentów.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. S., zwany dalej skarżącym, zwrócił się o wnikliwe rozpatrzenie problemu z NFZ i przychylenie się do prośby nie tylko z powodu krzywdzącego rozpatrzenia oferty, ale również z powodu pojawienia się nowej sytuacji dotyczącej cofnięcia podpisanych kontraktów dla nieuczciwych ofert złożonych w Ł. Oddziale Wojewódzkim NFZ w Ł. , gdyż z powyższego jasno wynika, że został naruszony istotny interes prawny przychodni z powodu niezasadnego przyznania kontraktów nieuczciwym oferentom.

Podniósł, iż jego placówka znalazła się jako pierwsza tuż pod linią odcięcia mimo zaniżonego i krzywdzącego naliczenia punktów rankingowych. Poinformował, że od lat powojennych przychodnia była na terenie Gminy N. w powiecie B. W ostatnich latach wieś N. Gminy o tej samej nazwie włączono do miasta Ł. , a pozostałe 26 wsi Gminy N. znajduje się w powiecie Ł. W.

Tego podziału do dziś nie rozumieją nawet pracownicy administracji państwowej jak i samorządowej. Jest to również nierozpoznawalny problem nie tylko informatyczny w NFZ. Podkreślił, że program komputerowy NFZ nie rozróżnia takich sytuacji, podobnie jak wcześniej urodzeń z ciąży mnogiej.

Gmina N. jest enklawą na obrzeżach miasta Ł. dzielnicy Ł. W. i powiatu Ł. W. i nie ma na swym terenie innej placówki medycznej.

Skarżącemu nie umożliwiono złożenia oferty dla Gminy N. dla powiatu Ł. W., gdyż system informatyczny NFZ nie zezwalał na złożenie oferty na rejon Gminy N. leżącej w powiecie Ł. W. [...]OW NFZ w Ł. był informowany o tej sytuacji.

Stwierdził, iż analizując tylko sam ranking końcowy [...]OW w Ł. nie trudno zauważyć w poz. 1,2 oferentów z K. Ł., a więc oferenta z innego miasta działającego na terenie Ł. W. Podobnie przedstawia się sytuacja dla poz 3 - oferenta z innej dzielnicy Ł. . Skarżący sądzi, że kwota im przyznana jest tak rażąco wysoka i różna od jego, że nie starcza środków dla przychodni W. w tym i Gminy N. Jest to wyraźnie realizowana odgórna metoda niszczenia dotychczasowych przychodni. Nieformalnych układów skarżący jak stwierdził-nie opisuje z powodów oczywistych. Nieracjonalnym jest działaniem przyznawanie wielkich kontraktów dla niewydolnych placówek i tworzenie sformalizowanych długich list oczekujących.

Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem Prezesa NFZ, że oddziały wojewódzkie "kierują się koniecznością zabezpieczenia świadczeniobiorcom jak najlepszego dostępu do świadczeń na danych obszarach"/str. 5 wiersz 20 - treść szablonowa NFZ/, gdyż jasno widać, że uniemożliwiono dostęp do świadczeń dla wielu tysięcy podopiecznych przychodni Gminy N. , szkoły i przedszkola. Jaskrawo więc naruszono prawa pacjenta.

Odnośnie personelu skarżący podniósł, iż wykazał w ofercie mgr fizjoterapii jako specjalistę, ale w [...] OW w Ł. wskazano, aby poprawić słowo tak na nie , gdyż specjalista zdaniem komisji odnosi się tylko do lekarza. Innych pełnych wystarczających wyjaśnień na tym etapie nie udzielono jak i o znaczeniu tej poprawki w skutkach oceny rankingowej. Definicje pojęć w rozporządzeniach nie są jednoznaczne, a interpretacja ich staje się uznaniowa i dowolna i tak w pojęciu NFZ, np. lekarz będący specjalistą w dziedzinie interny , czy pediatrii nie jest specjalistą w pojęciu NFZ, a posiadanie tytułu np. doktora n. medycznych jest ignorowane i nie jest punktowane w rankingu. Nie uznaje się również bezpodstawnie specjalisty medycyny ogólnej.

Odnośnie oceny zewnętrznej skarżący wyjaśnił, iż udzielił w pytaniach rankingowych odpowiedź "nie", gdyż w momencie składania oferty nie posiadał certyfikatu ISO, ale był w trakcie spełniania procedur ISO i obecnie jest w trakcie ich kończenia.

Stwierdził, iż żadnych kontroli NFZ nie było, jest to w niezgodzie z twierdzeniem w Decyzjach [ ...]OW w Ł. i Prezesa NFZ . Jest to również szablonowy werset NFZ w decyzjach nie odnoszący się do sytuacji, jak w wielu innych szablonowych wersetach NFZ.

Odnośnie czasu pracy - zatrudnienie – w ocenie skarżącego spełniał wymogi NFZ. Personel zatrudniono zgodnie z wymogiem 5 dni w tygodniu po 5 godzin , w tym 2 razy tygodniu w godz. 13-18 co jest zgodnie z potrzebami i wytycznymi NFZ. Nieprzyznanie 10 punktów w tej pozycji uważa za rażąco krzywdzące, i przesądzające.

Innych drażliwych faktów nie podniósł, gdyż w całym tym problemie wystarczy zrozumienie Sądu dla problemów ludzi chorych, ułomnych, itd. Podkreślił, iż poniósł koszty remontu obiektu w wysokości 80 000 PLN i 50 000 PLN koszty sprzętu. Stracił być może i kadrę. Łączna kwota brutto oferty rocznej wynosiła niewiele ponad 50 tysięcy w cenie najniższej. Z ogólnej kwoty NFZ prawie 4 min PLN dla W. Nie trudno zauważyć w pozycjach 3,10,12, 13 rankingu końcowego, że 4 z 13-tu placówek podały cenę wyższą znacząco od oferty skarżącego oceniane na 10, 12,15,17 punktów, a jego cena otrzymała 20 pkt.

W ocenie skarżącego NFZ nie kierował się względami ekonomicznymi i rozeznaniem potrzeb zdrowotnych. Skarżący rozumie, że w ogromie wielu tysięcy odwołań mogła jego racja być niezauważona, ale jest to efekt nieprzewidywalnego działania władz decyzyjnych.

Zgodę na remont obiektu będącego własnością Miasta Ł. uzyskał dopiero w maju 2011 r. mimo, że starał się o nią od wielu lat. Pismo NFZ w Ł. z listopada 2011r. zapewniało o zabezpieczeniu środków dla Gminy N. Pismo w tej sprawie do [...]OW NFZ w Ł. skarżący wysłał jako przypomnienie o istniejącym problemie ofertowym i terytorialnym. Świadczenia medyczne są opłacane z góry w ZUS i Krus przez wiele tysięcy podopiecznych, a pośrednik NFZ odmawia im opłaconego świadczenia w ich " małej ojczyźnie ?", a konkretnie w rejonie zamieszkania Gminy N. nie mającej na swym terenie placówki medycznej.

Skarżący zwrócił się o rozważenie również problemu chorych odnośnie powiększania ich kosztów dojazdu, transportu, zbytecznej straty czasu oczekiwania w kolejkach itd. Mając promesę NFZ na piśmie o zapewnieniu środków finansowych zrobił wszystko dla spełnienia wymogów NFZ ponosząc znaczące koszty. Wyremontował obiekt zgodnie z wymogami - podjazd, dodatkowe sanitariaty, zapewnił także wymagany sprzęt oraz kadrę itd.

Skarżący stwierdził, iż NFZ zamiast wspomagać takie oddolne działania przychodni jednoznacznie sponsorujące poprawę obsługi medycznej, to w znaczący sposób utrudnia je, a nawet uniemożliwia. Obiekt nie funkcjonuje, sprzęt nie jest użytkowany, kadra bez pracy, podopieczni bez świadczeń. Skarżący podkreślił, że uniemożliwianie osiągnięcia określonego celu w każdym słowniku nazywa się sabotażem. NFZ stał się wyalienowaną instytucją od zawierania jedynie kontraktów w sposób patologiczny, opanowany obecnie przez biznesowe kadry właścicieli hurtowni, służb mundurowych, szwalni, pralni, nieuczciwej konkurencji itp., a także współpracujących z nimi prominentnymi nie tylko byłymi pracownikami NFZ itd. Przewlekłe zmaganie się z procedurami od listopada do chwili obecnej jest porażające i krańcowo wyczerpujące. Oświadczył, iż liczy na wrażliwość Sądu i zajęcie pozytywnego stanowiska również dla dobra chorych i poprawy dostępności świadczeń medycznych i będzie to zwiastunem pojawienia się obywatelskich intencji naprawy istniejącej patologii.

Zdaniem skarżącego przyznanie mu minimalnego kontraktu nie jest problemem finansowym dla NFZ. Centrala NFZ zabezpieczyła zapewne środki rezerwowe dla odwołań i protestów skoro realizuje takie wytyczne .

Niepokojącym dla skarżącego faktem jest również to, że Prezes NFZ nie uwzględnia nawet pisma Urzędu Wojewody, Lekarza Miasta Ł. i Urzędu Gminy N. . Skarżącemu jest niezmiernie przykro, że w tak trudnych czasach zmuszony jest zwracać się do Sądu w słusznej publicznej sprawie. Nie zabiega bowiem o jakikolwiek przywilej, ale nie chce być krzywdzony.

W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W działaniu organów rozstrzygających Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych stanowi podstawę powierzenia organom Narodowego Funduszu Zdrowia określenia warunków udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a także sprawowania nadzoru i kontroli nad finansowaniem i realizacją tychże świadczeń i jest podstawą określenia zadań władz publicznych w zakresie zapewnienia równego dostępu do świadczeń. Realizacja ustawowych obowiązków organów Funduszu we wskazanych obszarach skonkretyzowana została przede wszystkim w dziale VI ustawy zatytułowanym "Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami". Określenie w tym rozdziale trybu postępowania i zasad postępowania w sprawie udzielania świadczeń zdrowotnych służy wypełnieniu przez Fundusz celów postawionych przez ustawodawcę, a zakreślonych przez art. 68 ust. 1 i 2 Konstytucji.

W treści art. 139 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach wskazano, że zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej następuje po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert. Prezes Funduszu, stosownie do art. 146 ww. ustawy, określa przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteria oceny ofert oraz warunki wymagane dla świadczeniodawców. Kryteria te są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania (art. 147 ww. ustawy).

W art. 134 omawianej ustawy sformułowano zasadę, że Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Zatem z treści powołanego przepisu wynika, że organ uprawniony jest jedynie do badania, czy w związku z naruszeniem zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, nie doznał uszczerbku interes prawny oferenta.

Świadczeniodawca może, więc wnieść odwołanie a następnie skargę stosownie do treści art. 154 ustawy o świadczeniach, jeżeli Fundusz naruszy zasady postępowania określone przepisami powszechnie obowiązującymi lub przepisami wydanymi na ich podstawie przez Prezesa NFZ i godzi to w interes prawny świadczeniodawcy.

W postępowaniu w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami mogą wystąpić dwie fazy. Konkurs ofert w sprawie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, jeśli żaden z uczestników postępowania nie korzysta ze środka wymienionego w art. 154 ust. 1 ustawy, zasadniczo kończy całość postępowania. Jeśli jednak którykolwiek z uczestników postępowania (świadczeniodawców) złoży odwołanie, rozpoczyna się faza administracyjna. W wyroku z dnia 15 listopada 2006 r., sygn. akt II GSK 186/06, publ. w ONSAiWSA 2007/4/101 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził: "Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, prowadzone na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Sprawa o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń staje się sprawą administracyjną z chwilą złożenia przez świadczeniodawcę w trybie art. 154 tej ustawy odwołania do Prezesa Funduszu od rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy." Podzielając ten pogląd przyjąć trzeba, że odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania, składane na podstawie art. 154 ust. 1 ustawy, otwiera postępowanie administracyjne, do którego zastosowanie mają przepisy k.p.a., w zakresie niewyłączonym przez przepisy ustawy. Z tego powodu znaczenie odwołania, o którym mowa wyżej, oceniać należy w kategoriach wniosku rozpoczynającego postępowanie administracyjne.

Jak stanowi art. 152 ust. 1 ustawy, świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154. Środki odwoławcze możliwe do uruchomienia w fazie nieadministracyjnej wymienione są w art. 153, te zaś, z których można korzystać w postępowaniu administracyjnym - w art. 154. Celem procedury uruchamianej na wniosek – odwołanie, jest weryfikacja w postępowaniu administracyjnym, czy we wcześniejszej nieadministracyjnej fazie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nie doznał uszczerbku interes prawny podmiotu powołującego się na naruszenie zasad postępowania. Zakres kontroli dokonywanej przez organ administracyjny ściśle jest, zatem związany z pojęciem uszczerbku interesu prawnego, powstałego w wyniku naruszenia przepisów prawa (zasad postępowania).

Przytoczony przepis stwarza uprawnienia świadczeniodawców do wnoszenia środków odwoławczych oraz określa niezbędne przesłanki determinujące wynik postępowań odwoławczych a także wynik kontroli sądu administracyjnego.

Dla uznania skuteczności wniesionych środków odwoławczych konieczne jest, bowiem najpierw pozytywne ustalenie, iż w przeprowadzanym postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń zostały naruszone zasady tegoż postępowania, po czym ustalenie, że naruszenie to spowodowało uszczerbek w interesie prawnym strony. Ustalenie, że nie doszło do naruszenia zasad postępowania czyni zbędnym dalsze badanie (por. wyrok NSA z 24 lutego 2011 r. w sprawie sygn. II GSK 236/10).

Zasady postępowania określone są zarówno w przepisach ustawy o świadczeniach jak i w dokumentach wydanych w oparciu o art. 146 ust. 1 tej ustawy.

Do uszczerbku interesu prawnego uczestnika postępowania w procedurze zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dojść może wówczas, gdy naruszenie zasad postępowania, tj. konkretnego przepisu prawa przez podmiot prowadzący postępowanie, ma wpływ na ocenę możliwości zawarcia umowy o świadczenie takich usług. Takie ujęcie uszczerbku interesu prawnego determinuje sposób postępowania organu administracyjnego, do obowiązków, którego będzie należało zbadanie okoliczności podnoszonych we wniosku - odwołaniu, a następnie ocena, czy i w jakim zakresie naruszenie to realnie spowodowało doznanie takiego uszczerbku. W postępowaniu administracyjnym dojść, zatem musi do ujawnienia i zbadania wszelkich okoliczności związanych z punktacją (lub jej brakiem), będącą skutkiem ocen dokonywanych w odniesieniu do poszczególnych wymagań stawianych w ogłoszeniu. Taki zakres postępowania odpowiada również celom ustawy.

Sąd przychyla się do poglądu, że skoro ustawodawca przesądził, iż podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, która może być zawarta wyłącznie ze świadczeniodawcą, który został wybrany do udzielania tych świadczeń na zasadach określonych w dziale VI cyt. ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (art. 132 ust. 1 i 2 tej ustawy), to cywilnoprawny charakter samej umowy nie może budzić wątpliwości. Ten cywilnoprawny charakter umowy ma decydujące znaczenie dla określenia charakteru całego postępowania zmierzającego do zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, bowiem znajdują w nim zastosowanie przepisy regulujące stosunki cywilnoprawne, w tym dotyczące zawierania umów. To zaś oznacza, że ustawowo wprowadzone modyfikacje prawa umów w zakresie trybu zawierania umowy, dokonane w ustawie o świadczeniach, nie mogą być interpretowane w oderwaniu od cywilnoprawnego charakteru umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Nie jest więc możliwy do zaakceptowania pogląd, że postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej traci charakter cywilnoprawny wobec wniesienia odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia tego postępowania (art. 154 ust. 1), a taki skutek miałby miejsce, gdyby wniesienie odwołania otwierało drogę do ponownej oceny ofert świadczeniodawców przez organy NFZ. Wówczas bowiem organy te byłyby uprawnione do władczego rozstrzygnięcia sprawy jako organy administracji publicznej, w drodze decyzji administracyjnej, co oczywiście wpływałoby także na zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela pogląd NSA wyrażony w wyroku z dnia 25 stycznia 2012 r. sygn. II GSK 1458/1, że granice postępowania wszczętego na skutek wniesienia odwołania w trybie art. 154 ust. 1 cyt. ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wyznacza materialnoprawna norma zawarta w przepisie art. 152 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym środki odwoławcze przysługują tym świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Dokonując odkodowania normy prawnej zawartej w tym przepisie Naczelny Sąd Administracyjny uznał za konieczne odwołanie się do poglądu wyrażonego już przez NSA w wyroku z dnia 13 lutego 2009 r. (II GSK 748/08), w którym NSA stwierdził, że podjęcie decyzji na skutek odwołania wniesionego na podstawie art. 154 w związku z art. 152 ustawy o świadczeniach nie poprzedza ponowne przeprowadzenie postępowania konkursowego. NSA zauważył, że w ramach postępowania odwoławczego organ administracji bada jedynie, czy nie doszło do naruszenia zasad postępowania, które spowodowało uszczerbek w interesie prawnym oferenta, w szczególności czy postępowanie konkursowe zostało przeprowadzone prawidłowo. Ponadto NSA stwierdził, że sądowa kontrola takiej decyzji odbywa się wyłącznie w oparciu o kryterium legalności, bowiem sądy administracyjne nie są uprawnione do rozstrzygania o trafności merytorycznej oceny ofert, która odbywa się z uwzględnieniem także elementów medycznych i ekonomicznych.

W myśl tezy postawionej w cytowanym wyżej wyroku NSA, rozpoznanie odwołania wniesionego na podstawie art. 154 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz.1027 ze zm.) w związku z art. 152 tej ustawy jest ograniczone wyłącznie do zbadania, czy nie doszło do naruszenia zasad postępowania, które spowodowało uszczerbek w interesie prawnym świadczeniodawcy (oferenta), zaś w granicach tego postępowania nie mieści się ponowna ocena złożonych ofert, w tym badanie prawidłowości oceny oferty złożonej przez podmioty konkurujące z podmiotem wnoszącym odwołanie.

Należy podkreślić, iż obowiązek zapewnienia świadczeń zdrowotnych, których celem jest zachowanie zdrowia, zapobieganie chorobom i urazom, wczesne wykrywanie chorób, leczenie, pielęgnacja oraz zapobieganie niepełnosprawności i jej ograniczanie (art. 15 ust. 1 ustawy), nałożony na NFZ, w odniesieniu do świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, realizowany jest przez zapewnienie im równego traktowania i prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. (art. 134 ustawy). Spełnienie tych standardów, przez NFZ w możliwie najwyższym stopniu stanowi, bowiem gwarancję, że realizacja podmiotowych praw określonych w art. 68 ust. 1 i 2 Konstytucji będzie polegać w tym postępowaniu na wyborze najkorzystniejszej oferty.

Tak, więc zadaniem organu, NFZ, któremu powierzono przeprowadzenie postępowania administracyjnego, jest ustalenie, czy postępowanie konkursowe przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami prawa, z zachowaniem zasad uczciwej konkurencji oraz zasad równego traktowania świadczeniodawców. Oznacza to, że nie chodzi jedynie o zbadanie, czy nie zostały naruszone wymagania formalnoprawne, ale również o ustalenie, czy nie naruszono wymienionych zasad w znaczeniu materialnym przez nierównoprawne stosowanie kryteriów przyjętych, jako podstawa dokonanych ocen. W postępowaniu administracyjnym zadaniem organu jest dokonanie kontroli postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej pod kątem ewentualnego naruszenia przepisów prawa, ale także zbadanie stanu faktycznego sprawy w takim zakresie, który mógł mieć wpływ na uszczerbek interesu prawnego uczestnika postępowania.

W ocenie Sądu w składzie orzekającym w kontrolowanej sprawie organy Narodowego Funduszu Zdrowia przeprowadziły postępowanie w sposób prawidłowy, z zachowaniem przepisów prawa. W postępowaniu tym w szczególności nie został naruszony art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, bowiem każdemu ze świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zapewniono równe traktowanie, a postępowanie przeprowadzono w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji.

Zasada równego traktowania świadczeniodawców przejawia się w stosowaniu takich samych kryteriów do wszystkich świadczeniodawców biorących udział w danym postępowaniu.

Zgodnie z art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz jest umowa zawarta pomiędzy świadczeniodawcą a dyrektorem oddziału wojewódzkiego Funduszu. Umowa taka może zostać zawarta wyłącznie ze świadczeniodawcą, który został wybrany do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej na zasadach określonych w ustawie. Art. 148 omawianej ustawy wskazuje zakres porównania ofert.

Kompetencje do określenia kryteriów oceny ofert, warunków wymaganych od świadczeniodawców, z mocy art. 146 ustawy o świadczeniach, należą do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.

W niniejszej sprawie Oferenci przystępujący do konkursu ofert winni byli spełniać wymagania wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, oraz wymagania określone przez Prezesa NFZ wskazane w:

1. Zarządzeniu Nr 53/2010/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 2 września 2010 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju rehabilitacja lecznicza, zmienionym zarządzeniem Nr 6/2011/DSOZ, zmienionym zarządzeniem Nr 30/2011/DSOZ, zmienionym zarządzeniem Nr 40/2011/DSOZ, zmienionym zarządzeniem Nr 52/2011/DSOZ;

2. Zarządzeniu Nr 46/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 16 września 2011 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zmienionym zarządzeniem Nr 53/2011/DSOZ;

3. Zarządzeniu Nr 54/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 30 września 2011 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zmienionym zarządzeniem Nr 70/2011/DSOZ, zmienionym zarządzeniem Nr 77/2011/DSOZ.

Warunki określone w Zarządzeniach Prezesa Funduszu są dla świadczeniodawców biorących udział w postępowaniach wiążące (wyrok NSA z 24 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 262/10).

Z akt sprawy wynika, iż oferta skarżącego została przyjęta do postępowania konkursowego, a jej ocena została dokonana według jednolitych dla wszystkich świadczeniodawców zasad określonych w przepisach prawa. Kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców były jawne i nie podlegały zmianie w toku postępowania, zaś skarżący w oświadczeniu załączonym do oferty oświadczył, iż zapoznał się z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów i nie zgłasza do nich zastrzeżeń oraz przyjmuje je do stosowania, zapoznał się i akceptuje wzory umów, dane przedstawione w ofercie i oświadczeniach są zgodne ze stanem prawnym.

Skarżący, jak każdy oferent miał dostęp do przepisów prawa i zarządzeń Prezesa NFZ. a w ogłoszeniu o konkursie zawarto wyszczególnienie przepisów prawnych obowiązujących w postępowaniu których treść była dostępna na stronach internetowych Centrali i [...] OW NFZ. Każdy oferent winien był z nimi się zapoznać.

W czasie trwania procedury konkursowej skarżący nie skorzystał z przysługującego mu prawa złożenia umotywowanego protestu na podstawie art. 153 ust. 1 ustawy o świadczeniach.

Komisja konkursowa oceniała oferty według kryteriów określonych przez Prezesa Funduszu w zarządzeniu 54/2011, a treść pytań ankietowych sformułowana została w oparciu o kryteria w nim zawarte. Ostateczna ocena oferty zależała od odpowiedzi na poszczególne pytania ankietowe (co było tożsame z warunkami, w jakich świadczeniodawca zamierzał realizować kontrakt z Funduszem). Natomiast podstawą do oceny oferty w części jawnej konkursu ofert, były określone w odpowiednich zarządzeniach Prezesa Funduszu warunki wymagane i dodatkowe do udzielania świadczeń w poszczególnych rodzajach, natomiast o ostatecznej ocenie decydowały warunki, jakimi rzeczywiście dysponował starający się o zawarcie umowy świadczeniodawca.

Jak wynika z akt sprawy w kryterium jakości ocenie poddano personel (specjalista w dziedzinie fizjoterapii - wymiar czasu pracy nie mniejszy niż równoważnik 1 etatu przeliczeniowego), skarżący na pytanie 1.1.1.1. udzielił odpowiedzi "Nie" w formularzu ofertowym i tym samym nie uzyskał dodatkowych punktów.

Odnośnie sprzętu i aparatury (wanny do masażu wirowego kkg i kkd, zestaw do kriostymulacji parami azotu i urządzenie wytwarzające impulsowe pole elektromagnetyczne wysokiej częstotliwości - w lokalizacji, pytania 1.3.1.1., 1.3.1.2 oraz 1.3.1.3) skarżący odpowiedział twierdząco na dwa pierwsze i uzyskał 10,00 pkt.

Na pytania 1.4.1.1 oraz 1.4.1.2 zawarte w formularzu ofertowym dotyczące zewnętrznej oceny jakości (posiadanie certyfikatu Centrum Monitorowania Jakości, Certyfikatu ISO w zakresie usług medycznych - ważne w dniu zawarcia umowy), skarżący udzielił odpowiedzi "Nie".

Na pytania zawarte w formularzu ofertowym od 1.5.1.1 do 1.5.6.2 - Wyniki kontroli rozpoczętych po dniu 1 stycznia roku poprzedzającego rok, którego dotyczy postępowanie i zakończonych wystąpieniem pokontrolnym, skarżący udzielił odpowiedzi negatywnej.

W kryterium dostępność, ocenie został poddany harmonogram pracy (liczba dni pracy poradni w tygodniu) i na pytanie 1.2.1.1. formularza ofertowego "Czy czas pracy gabinetu/zakładu rehabilitacji/fizjoterapii wynosi przynajmniej 5 dni w tygodniu - nie krócej niż 10 godzin dziennie?" skarżący odpowiedział "Nie" i tym samym nie uzyskał liczby punktów przewidzianej dla tego kryterium czyli 10 pkt.

Natomiast w kryterium ceny obliczonej zgodnie ze wzorem określonym w zał. 2 do zarządzenia 54/2011, skarżący otrzymał maksymalną liczbę 20 punktów.

W zakresie fizjoterapii ambulatoryjnej wszystkie oferty ocenione zostały w kryterium jakość, dostępność oraz w kryterium ceny. Sumowanie punktacji odbywało się z użyciem systemu informatycznego Funduszu, według wprowadzonych do systemu algorytmów opartych na wzorach opublikowanych w zarządzeniu 54/2011, w załączniku nr 1 oraz w załączniku nr 2 do zarządzenia, na podstawie odpowiedzi udzielonych na pytania ankietowe.

Warunki wymagane od świadczeniodawców ustalone przez Prezesa Funduszu stanowią warunki konieczne uczestnictwa w postępowaniu. Skarżący był świadom zarówno kryteriów podstawowych, jakie są wymagane, aby oferta była zakwalifikowana do postępowania oraz warunków dodatkowo rankingujących, a więc zdawał sobie sprawę z faktu, że do dodatkowo ocenianych warunków nie należy fizjoterapeuta z tytułem magistra czy czas pracy poradni przez 5 dni w tygodniu po 5 godzin, w tym 2 razy w tygodniu w godz. 13-18.

W konsekwencji oferta skarżącego uzyskała łącznie 30 pkt co jest zgodne z odpowiedziami udzielonymi na pytania ankietowe zawarte w formularzu ankietowym.

Oferta skarżącego nie została wybrana przez komisję konkursową ze względu na wyczerpanie środków finansowych, które przeznaczył zamawiający na świadczenia zdrowotne, będące przedmiotem zamówienia oraz ze względu na uzyskaną w postępowaniu liczbę punktów.

Odnośnie zarzutu dotyczącego podziału na obszary kontraktowania, prawidłowo wskazał organ, iż zgodnie z art. 107 ust. 5 ustawy oświadczeniach do zadań dyrektora oddziału wojewódzkiego należy przeprowadzanie postępowań o zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz zawieranie umów. Konsekwencją jest również określenie obszarów kontraktowania, celem zapewnienia dostępności świadczeniobiorcom do świadczeń danego rodzaju.

Obszar na który zostało ogłoszone przedmiotowe postępowanie konkursowe był zgodny z planem postępowań tworzonym przez Dyrektora OW Funduszu w celu zapewnienia dostępu do świadczeń świadczeniobiorcom zamieszkującym województwo, powiat, gminę, dzielnicę, bądź grupy gmin lub dzielnic, w sposób dostosowany do podziału administracyjnego. Jednocześnie plan zakupów i tym samym plan postępowań winien być zgodny z planem finansowym na dany rok kalendarzowy, który w szczegółowy sposób określa m.in. możliwości finansowe Oddziału oraz sposób podziału przyznanych środków na poszczególne rodzaje, zakresy świadczeń i obszary kontraktowania.

Nie jest zasadny także zarzut, iż w Decyzji Dyrektora [...]OW i Prezesa NFZ została zawarta nieprawdziwa informacja o przeprowadzonej kontroli albowiem z materiałów zgromadzonych w sprawie wynika, że komisja konkursowa nie przeprowadziła kontroli u wszystkich oferentów.

Odnosząc się do zarzutu niezasadnego przyznania kontraktów nieuczciwym oferentom, należy zauważyć, iż zarzut ten nie został przez skarżącego uwiarygodniony. Należy nadto podkreślić, że wszyscy oferenci złożyli oświadczenia, że dane przez nich przedstawione są zgodne ze stanem prawnym i faktycznym.

Tym niemniej po zakończeniu postępowania konkursowego, zgodnie z § 64 ust. 1 pkt 1, 2 ustawy o świadczeniach (...) Podmiot zobowiązany do finansowania świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych może przeprowadzić kontrolą udzielania świadczeń świadczeniobiorcom, a w szczególności kontrolą:

1) organizacji i sposobu udzielania świadczeń opieki zdrowotnej oraz ich dostępności;

2) udzielania świadczeń opieki zdrowotnej pod względem zgodności z wymaganiami określonymi w umowie o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (...).

Jeżeli w wyniku weryfikacji dostarczonych informacji o nieprawidłowościach występujących u świadczeniodawcy realizującego umowę o udzielaniu świadczeń z opieki zdrowotnej okaże się, że świadczeniodawca przedstawił fałszywe dane w swojej ofercie, wówczas Dyrektor O W NFZ może, zgodnie § 36 Załącznika do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2008 r. Nr 81, poz. 484), rozwiązać przedmiotową umowę w części albo w całości bez zachowania okresu wypowiedzenia.

W ocenie Sądu postępowanie przeprowadzone przez komisję konkursową było zgodne z obowiązującymi przepisami, a brak wyboru oferty strony skarżącego nie stanowi naruszenia art. 152 ustawy o świadczeniach.

Organy obu instancji, rozpatrując sprawę odwołania skarżącego od rozstrzygnięcia omawianego postępowania poddały analizie całość materiału dowodowego w sprawie, co umożliwiło dokonanie pełnej kontroli prawidłowości przeprowadzonego postępowania oraz ustalenie stanu faktycznego. Organy wskazały, iż wyliczenia ilości punktów przypadających na dane kryteria oceny ofert dokonano w oparciu o jednakowe dla wszystkich oferentów kryteria. Wskazały także, jakimi przesłankami kierowała się komisja konkursowa dokonując wyboru oferty. Ponadto, w sposób wystarczający odniosły się do podniesionych zarzutów zasadnie uznając je za bezpodstawne.

W niniejszym postępowaniu, co już na wstępie podkreślono, badaniu podlega jedynie, czy nie doszło do naruszenia zasad postępowania, które spowodowało uszczerbek w interesie prawnym oferenta, w szczególności czy postępowanie konkursowe zostało przeprowadzone prawidłowo. W aktach administracyjnych rozpatrywanej sprawy znajdują się protokoły z posiedzenia Komisji Konkursowej a także ranking otwarcia oraz ranking końcowy zawierający ocenę poszczególnych ofert. Jest również informacja o rozstrzygnięciu postępowania i wniosek o zawarcie umowy. Powyższe dokumenty są wystarczające do przeprowadzenia kontroli sądowoadministracyjnej zaskarżonej decyzji.

Należy także podzielić pogląd wyrażony w wyroku tut. Sądu z dnia 23 stycznia 2007 r. sygn. VII SA/Wa 950/06, z którego jednoznacznie wynika, iż kwestionowanie przez skarżącego warunków wymaganych od świadczeniodawców ustalonych przez Prezesa Funduszu stanowi wyjście poza granice środka odwoławczego, jakim jest odwołanie określone w art. 152 ust. 1 w związku z art. 154 ust. 1 ustawy. Uwagi dotyczące warunków wymaganych od świadczeniodawców mogą być zgłaszane na etapie konsultacji projektu takich warunków, natomiast ustalone przez Prezesa Funduszu są wiążące w danym postępowaniu.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 748/08 zastrzeżenia oferentów obejmujące warunki wymagane od świadczeniodawców, określone przez Prezesa, NFZ, o ile nie dotyczą naruszenia zasad postępowania nie mogą być uwzględnione.

Spełnienie przez oferenta i ofertę warunków wymaganych od świadczeniodawców, określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach, jest nakazem ustawowym wynikającym a contrario z art. 149 ust. 1 pkt 8 ustawy o świadczeniach. Należy podkreślić raz jeszcze, że zakres kontroli sądowoadministracyjnej decyzji wydanej w oparciu o przepis 154 ust. 6 ustawy o świadczeniach obejmuje ocenę, czy w toku przeprowadzonego postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej nie doszło do naruszenia zasad postępowania. Zasady postępowania określone są zarówno w przepisach ustawy o świadczeniach jak i w dokumentach wydanych w oparciu o art. 146 ust. 1 tej ustawy. Kwestionowanie zasad prowadzenia postępowania w trybie określonym w art. 154 ustawy o świadczeniach jest nieuprawnione.

Należy także podkreślić, iż wypracowanie stanowiska w trakcie negocjacji nie prowadzi automatycznie do zawarcia umowy ze świadczeniodawcą. O wyborze oferty decyduje bowiem pozycja w rankingu końcowym, która jest wypadkową miejsca w rankingu początkowym (w którym oferty zostały uszeregowane zgodnie z malejącą punktacją wygenerowaną przez system informatyczny, dla którego bazę danych tworzyły przesłane w formie elektronicznej zapytania ofertowe przekazane przez świadczeniodawców i ankiety) i wyników z przeprowadzonych negocjacji.

W ocenie Sądu przedmiotowe postępowanie konkursowe było prowadzone zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o świadczeniach, z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów. Komisja konkursowa postępowała zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach oraz z zapisami właściwych zarządzeń Prezesa Funduszu.

Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W toku postępowania nie doszło do naruszenia art. 134 ust. 1 i art. 147 ustawy o świadczeniach. Postępowanie konkursowe prowadzone było z zachowaniem zasad równego traktowania wszystkich oferentów i w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Uczestnikom konkursu zostały udostępnione zarządzenia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia wraz z załącznikami, które określał zarówno wymagania stawiane oferentom jak i kryteria oceny ofert. Wszyscy uczestnicy konkursu składali ofertę udzielając odpowiedzi na te same pytania. Ocena ofert odbywała się na podstawie jasno określonych kryteriów. W toku postępowania były one niezmienne i w równym stopniu jawne dla wszystkich oferentów.

Jak już wcześniej wskazano zasada równego traktowania świadczeniodawców przejawia się w stosowaniu takich samych kryteriów do wszystkich świadczeniodawców biorących udział w danym postępowaniu. Naruszeniem omawianej zasady byłoby stosowanie w danym postępowaniu w stosunku do niektórych świadczeniodawców dodatkowych kryteriów, względnie wyłączenie stosowania określonych kryteriów wobec niektórych świadczeniodawców. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie nastąpiła. W ogłoszonym konkursie o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej obowiązywały te same wymagania w stosunku do wszystkich biorących udział w konkursie świadczeniodawców i tożsame kryteria ocen. Nie naruszono również zasady jawności warunków wymaganych od świadczeniodawców oraz nie dokonano ich zmian w toku postępowania. Wszystkim świadczeniodawcom udostępniono na takich samych zasadach - na stronach internetowych Narodowego Funduszu Zdrowia - wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z tym postępowaniem. Wydając decyzję ostateczną Prezes NFZ dokonał oceny zarówno samego postępowania, jak i rozstrzygnięcia podjętego przez Komisję prowadzącą konkurs ofert oraz przedstawił w uzasadnieniu decyzji przyczyny nieuwzględnienia odwołania skarżącego.

Reasumując, Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu naruszenia przepisów postępowania jak również naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 53, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.