Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2736/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 361
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), sędzia WSA Dariusz Zalewski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kalinowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2016 r. sprawy ze skargi J. K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2015 r. nr IPPB1/4511-563/15-4/JS w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] marca 2015 r. J. K. (zwana dalej "Skarżącą") złożyła wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Związek małżeński Wnioskodawczyni został zawarty w dniu 20 marca 1999 r. Przez cały okres trwania małżeństwa współmałżonkowie nie zawierali małżeńskich umów majątkowych, tj. mieli ustawową wspólnotę majątkową.

W dniu 7 marca 2000 r. Wnioskodawczyni wraz z małżonkiem nabyli ze wspólnych środków spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu.

Mąż Wnioskodawczyni zmarł po ciężkiej, wieloletniej chorobie (Alzheimer) w dniu 28 grudnia 2013 r. Przez cały czas choroby Wnioskodawczyni opiekowała się małżonkiem mimo swojego zaawansowanego wieku, obecnie Wnioskodawczyni ma 85 lat. Opieka i lekarstwa dla męża Wnioskodawczyni pochłaniały znaczną część środków pieniężnych małżeństwa.

Postępowanie spadkowe zakończyło się dnia [...] listopada 2014 r. postanowieniem Sądu stwierdzającym prawo Wnioskodawczyni do całości spadku po mężu.

W dniu 18 grudnia 2014 r. Wnioskodawczyni złożyła w Urzędzie Skarbowym druk SD-Z2, zgłoszenie o nabyciu praw majątkowych. W odpowiedzi Urząd Skarbowy dokumentem z dnia 23 grudnia 2014 r. zwolnił Wnioskodawczynię od podatku spadkowego za ww. lokal. Wnioskodawczyni, ze względu na wiek oraz sytuację materialną, zdecydowała się na sprzedaż ww. mieszkania na podstawie aktu notarialnego z dnia 16 lutego 2015 r.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy w 2015 r. należny jest podatek od sprzedaży praw do lokalu, skoro od nabycia tych praw minęło ponad 14 lat a małżonkowie pozostawali w ustawowej wspólnocie majątkowej? Pytanie wynika z treści przepisu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 361. z późn. zm.), dalej jako u.p.d.o.f.

Zdaniem Skarżącej, omawiany przepis zwalnia ją z obowiązku zapłaty podatku od sprzedaży praw - do przedmiotowego lokalu, ponieważ od nabycia praw minęło już ponad 5 lat . Przez cały ten czas Wnioskodawczyni wraz z mężem mieli małżeńską wspólnotę majątkową. Wobec tego zdaniem Wnioskodawczyni, nie można wyodrębnić udziału w prawach do lokalu przypadającego każdemu małżonkowi. Wspólnota małżeńska jest - wg Wnioskodawczyni - bezudziałowa (łączna) a nie ułamkowa (podzielna). Wnioskodawczyni nie mogłaby w czasie trwania małżeństwa sprzedać samodzielnie połowy praw do tego lokalu. W tej sytuacji termin 5 lat. o którym mowa w ww. przepisie, nie może być liczony od daty decyzji Sądu w sprawie nabycia przez Wnioskodawczynię praw do spadku.

Podsumowując, Wnioskodawczyni nie mogła nabyć po śmierci męża po raz drugi praw do rzeczowego lokalu, skoro nastąpiło to już w 2000 r. Powyższe wynika również z postanowień Kodeksu Rodzinnego (art. 35 i art. 31 § 1 Dz. U. z 2015 r., poz. 583 t.j.. oraz Kodeksu cywilnego art. 196 § 1 i § 2 zdanie pierwsze (Dz. U. z 1964 r. Nr 16. poz. 93 z późn. zm.) oraz prawa spółdzielczego w związku z ustawą o spółdzielniach mieszkaniowych.

Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z dnia 10 czerwca 2015 r. uznał stanowisko Skarżącej za prawidłowe w części dotyczącej udziału nabytego przez Wnioskodawczynię w: 2000 r. oraz za nieprawidłowe w części dotyczącej udziału nabytego przez Wnioskodawczynię w 2013 r.

W uzasadnieniu wskazał na treść art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., art. 31 § 1, art. 43 § 1, art. 501 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r., poz. 788), dalej jako K.r.o. oraz art. 922 i art. 924 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 Nr 16, poz. 93 ze zm.), dalej jako K.c. Organ uznał, iż w przedmiotowej sprawie Skarżąca stała się właścicielem nieruchomości stopniowo, bowiem w 2000 r. nabyła na zasadzie współwłasności udział w przedmiotowej nieruchomości oraz w 2013 r. w spadku po zmarłym mężu w wyniku dziedziczenia ustawowego. Z uwagi zatem na fakt, że nabycie prawa do przedmiotowej nieruchomości nastąpiło odpowiednio w części w 2000 r. oraz w części w 2013 r., pięcioletni termin, o którym mowa wart. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy należy liczyć oddzielnie w stosunku do każdego udziału, jaki Wnioskodawczyni nabyła. W związku z powyższym zdaniem Organu, sprzedaż nieruchomości w 2015 r., w części odpowiadającej udziałowi nabytemu w 2000 r. w ramach wspólności małżeńskiej nie będzie stanowiło źródła przychodu, określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f, ponieważ została dokonana po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie tego udziału. Natomiast, sprzedaż nieruchomości, w części odpowiadającej udziałowi nabytemu w 2013 r. w spadku po zmarłym mężu. nastąpi przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie, w związku z tym będzie stanowić źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., zaś dochód uzyskany z tej sprzedaży będzie opodatkowany według zasad określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2009 r.

Organ Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny oraz powołane przepisy prawa, stwierdził, że sprzedaż lokalu mieszkalnego w odniesieniu do udziału nabytego w 2000 r. nie stanowi źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, z uwagi na upływ pięcioletniego terminu. Natomiast dochód uzyskany ze sprzedaży udziału nabytego w 2013 r. w spadku po zmarłym mężu będzie podlegał opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym od osób fizycznych w myśl art. 30e u.p.d.o.f.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej.

W skardze na powyższa interpretację indywidualną Skarżąca wniosła o

stwierdzenie jej nieważności oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej interpretacji zarzuciła, iż nie spełnia ustawowych kryteriów (art. 14c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749, ze zm. dalej jako O.p., a nawet wskazań sformułowanych przez sam organ i zawartych w wezwaniu do uzupełnienia wniosku z dnia 14 maja 2015r. Nie wyjaśnia przepisów prawnych wymienionych we wniosku, nie wyjaśnia wnioskującemu ich treści i zakresu zastosowania, nie zawiera oceny prawnej stanowiska wnioskodawcy a tym bardziej nie daje uzasadnienia tej oceny. W części, w której Organ nie podzielił stanowiska wnioskodawcy, uzasadnienie nie zawiera uzasadnionej prawnie oceny stanowiska wnioskodawcy ale przede wszystkim ani nie wyjaśnia przepisów prawnych powołanych we wniosku ani nie wyjaśnia wnioskującemu ich treści i zakresu stosowania. Skarżąca konsekwentnie operuje terminem "prawo do lokalu mieszkalnego" zgodnie z brzmieniem przepisu, na który się powołuje tj. art. 10 ust. 1 pkt 8 lit b) u.p.d.o.f . Tymczasem organ administracyjny wywodzi swoją tezę przede wszystkim z art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f. Skarżąca podkreśliła, iż nie ten jednak przepis i nie to było istotą pytania postawionego przez skarżącą lecz jednoznacznie wskazany przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 lit b u.p.d.o.f jego rozumienie i zastosowanie w konkretnych okolicznościach. Zarzuciła, iż Organ ograniczył się jedynie do przytoczenia pełnego brzmienie całego punktu 8 z art. 10 przedmiotowej ustawy, jednakże bez analizy prawnej i rozróżnienia zakresu pojęciowego poszczególnych podpunktów oznaczonych literami. W ten sposób w ocenie Skarżącej dokonano swoistej syntezy różnych norm prawnych uzasadniających tezę, że "W świetle powyższego, każda czynność prawna, której przedmiotem jest odpłatne zbycie nieruchomości lub praw wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) - c) ustawy stanowi źródło przychodów w rozumieniu tego przepisu, jeżeli zostanie dokonana w określonym czasie tj. przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie i nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej". Zaznaczyła, iż konstrukcja i treść unormowań zawartych w przepisach art. 10 ust. 1 pkt 8 nie daje podstaw do takich sumarycznych i zdawkowych wniosków.

Według Skarżącej w omawianych unormowaniach znajduje odzwierciedlenie odrębne traktowanie okoliczności i stanów faktycznych występujących w obrocie prawnym, w tym przypadku w odniesieniu do nieruchomości, udziału w nieruchomości i prawa do lokalu. Nie rozróżnianie tych kwestii jest przede wszystkim nie poszanowaniem zasady racjonalnego ustawodawcy i w następstwie prowadzi do całkowicie bałamutnych konkluzji. W rezultacie skarżona Interpretacja sprowadza się do autarkicznej konstatacji organu, który ją wydał, a sposób jej opracowania wypacza ustawowy sens i funkcję celu, dla którego instytucja Interpretacji została ustanowiona. Skarżąca zarzuciła, iż Organ dokonał niedopuszczalnego zabiegu interpretacyjnego, pozwalającego na uniknięcie odpowiedzi na pytanie wnioskującego oraz polemikę z jego stanowiskiem i "przemycenie" w ten sposób własnego stanowiska według z góry przyjętego założenia.

Za znamienne Skarżąca uznała pominięcie w rozważaniach Organu odnośnego orzecznictwa sądowego. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który przywołała skarżąca, co prawda ubocznie porusza kwestie związane z niniejszą sprawą i wzięcie ich pod uwagę być może pozwoliłoby uniknąć istotnych uchybień merytorycznych. Pominięte zostało to co stanowi sedno współwłasności łącznej i co odróżnia ją od współwłasności w częściach ułamkowych, mianowicie bezudziałowy charakter, przejawiający się głównie tym, że w czasie trwania współwłasności żaden współwłaściciel nie może rozporządzać swoim prawem samodzielnie.

Skarżąca podniosła, iż do czasu współwłasności łącznej udziały małżonków w majątku wspólnym uważa się za równe - w żadnym razie nie oznacza to jednak możliwości samodzielnego rozporządzania jakąkolwiek częścią czy składnikiem wspólnego mienia i przywoływanie przepisu art. 43 § 1 K.r.o. w oderwaniu od całości regulacji małżeńskiego ustroju majątkowego tylko na użytek uzasadnienia zobowiązania podatkowego, tak jak to uczyniono w skarżonej Interpretacji jest swoistym nadużyciem.

Według Skarżącej nieporozumieniem jest twierdzenie zawarte w uzasadnieniu skarżonej Interpretacji, że stała się właścicielem stopniowo tj. częściowo z momentem nabycia, w pozostałej części w wyniku spadku po zmarłym mężu. Podkreśliła, iż była współwłaścicielem łącznym niepodzielnego lokalu mieszkalnego od samego początku, to jest od chwili nabycia. Fakt zgonu męża spowodował ustanie współwłasności łącznej lecz nie nabycie przez pozostałego przy życiu małżonka jakiejś części tej współwłasności lub jakieś nabycie ponowne bo stanowiłoby to podważenie całego sensu instytucji prawnej współwłasności łącznej.

Zdaniem Skarżącej uprawnienia do samodzielnego rozporządzania majątkiem, w tym przypadku własnościowym prawem do lokalu, bez żadnych ograniczeń w tym także wynikających z przepisów podatkowych. nie wygasły po zgonie jednego z małżonków. Stały się jedynie uprawnieniami jednego z pozostałych przy życiu współwłaścicieli, a postępowanie spadkowe ten fakt odpowiednio dokumentuje.

Minister Finansów w odpowiedzi na skargę, podtrzymując swoje stanowisko, wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy).

Zgodnie z art. 146 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r.,poz.270 t.j. ), sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a (pkt 4a dotyczy pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego, wydawanych w indywidualnych sprawach), uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis ten jednak, w przeciwieństwie do art. 145 § 1 p.p.s.a., nie rozróżnia poszczególnych rodzajów uchybień, uzasadniających uwzględnienie skargi, co nie oznacza jednak, że zakres tej kontroli mógłby być w jakikolwiek sposób ograniczony. Pogląd taki potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, wypowiadając się w tej kwestii w wyroku z 4 kwietnia 2012 r., sygn. II FSK 1789/10, (dost. w CBOiS - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym stwierdził, że indywidualna interpretacja może być uznana przez sąd za naruszającą prawo zarówno wtedy, gdy jest niezgodna z przepisami normującymi wydawanie interpretacji, jak i z przepisami, które są przedmiotem interpretacji. W przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia tych przepisów uzyskuje on uprawnienie do wydania orzeczenia w oparciu o przepis art. 146 § 1 p.p.s.a. Uwzględniając skargę sąd uchyla indywidualną interpretację. Podstawę do wydania orzeczenia w oparciu o ten przepis stanowi stwierdzenie zarówno naruszania przepisów w oparciu, o które wydana została interpretacja, jak i przepisów, które błędnie w niej zostały zinterpretowane lub niewłaściwie zastosowane.

Zdaniem Sądu, zaskarżona interpretacja indywidualna nie zawiera uchybień, które mogły by uzasadniać wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

W szczególności nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art.14 c O.p. Sąd nie podziela stanowiska Strony, mimo, że zauważa pewne niezręczności terminologiczne, iż zaskarżona interpretacja, nie spełnia ustawowych kryteriów. Zgodnie z art. 14b § 1 O.p. Minister Finansów, na pisemny wniosek zainteresowanego wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego. Interpretacje te stanowią formę wyrażenia stanowiska, w jaki sposób należy interpretować oraz stosować przepisy prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, w sytuacji faktycznej, w której znajduje się lub może znaleźć się osoba zainteresowana. Zgodnie z art. 14b § 1 O.p. postępowanie o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej wszczynane jest wyłącznie na wniosek zainteresowanego. Wnioskowy charakter postępowania o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej oraz systemowe odczytanie art. 14b-14 h O.p. prowadzą do konkluzji, że organ wydający interpretację jest niejako "związany" merytorycznie zakresem problemu prawnego, jaki strona przedłoży we wniosku. Zgodnie z poglądem wyrażonym w doktrynie, treść wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej wyznacza przedmiotowy zakres postępowania interpretacyjnego (por. J. Brolik, Urzędowe interpretacje prawa podatkowego, Warszawa 2010, s. 61). Zgodnie z art. 14b § 3 O.p. składający wniosek o interpretację jest obowiązany do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego oraz własnego stanowiska w sprawie. Z obowiązkiem tym skorelowany jest obowiązek organu podatkowego wynikający z art. 14c § 1 O.p. przedstawienia oceny stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Dodatkowo w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 2 O.p.). Z istoty i celu interpretacji indywidualnej wynika, że uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie przepisów prawa podatkowego objętych interpretacją oraz wskazanie ich prawidłowej wykładni i sposobu zastosowania. Przy czym, jeżeli w ocenie organu interpretacyjnego wnioskodawca zakwalifikował stan faktyczny na podstawie nieadekwatnego w odniesieniu do danego przedmiotu przepisu prawna, organ podatkowy winien przeprowadzić analizę możliwości jego zastosowania i wykazać dlaczego przepis ten nie znajduje zastosowania w przedstawionym przez wnioskodawcę stanie faktycznym. Należy zwrócić uwagę na to, że z art. 14c § 1 i 2 O.p. wynika, że: "Interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazania prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym". Naruszeniem tego przepisu jest nie tylko brak praktycznie żadnego konkretnego odniesienia się organu interpretacyjnego do stanowiska wnioskodawcy (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2013 r., I FSK 660/12 publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej w skrócie "CBOSA"), ale także lakoniczne i niewyczerpujące przedstawienie uzasadnienia prawnego przedstawionego stanu faktycznego, w sytuacji gdy - zdaniem organu interpretacyjnego - stanowisko wnioskodawcy jest nieprawidłowe (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 2012 r., I GSK 36/12; wyrok NSA z dnia 17 lipca 2012 r., II FSK 333/11publik. w CBOSA). Uzasadnienie prawne stanowiska organu interpretacyjnego w takich przypadkach musi stanowić rzetelną informację dla wnioskodawcy, dlaczego w jego sprawie dane przepisy znajdują zastosowanie, a także dlaczego wyrażony przez niego pogląd nie zasługuje na uwzględnienie. Uzasadnienie tego stanowiska musi być na tyle wyczerpujące, aby wynikało z niego, że organ ocenił wszystkie istotne dla sprawy argumenty wnioskodawcy. Powinno więc ono przedstawiać argumentację prawną, z której będzie jednoznacznie wynikać dlaczego stanowisko i argumenty wnioskodawcy organ uznał za nietrafne i jakie argumenty przemawiały za stanowiskiem organu. W tym też celu najczęściej uzasadnienie prawne musi zawierać wykładnię powołanych przepisów prawa, ocenę możliwości ich zastosowania do opisanego we wniosku stanu faktycznego.

Zaskarżona w sprawie interpretacja wszystkie te wymogi spełnia. Rację trzeba przyznać stronie skarżącej, iż zawiera ona pewne nieścisłości terminologiczne w świetle przepisów kodeksu cywilnego, ale nie mają one istotnego znaczenia w sprawie, interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego. Analiza treści zaskarżonej interpretacji prowadzi do wniosku, ze istota spornego między stronami zagadnienia prawnego, została przez organ prawidłowo rozpoznana.

Wbrew twierdzeniom Strony w wydanej interpretacji organ interpretacyjny dokonał prawidłowej wykładni obowiązujących przepisów prawa podatkowego na tle nakreślonego stanu faktycznego. W zaskarżonej interpretacji indywidualnej organ interpretacyjny wyjaśnił treść i zakres zastosowania, przepisów prawa podatkowego oraz dokonał szczegółowej oceny prawnej stanowiska Skarżącej wraz z jego uzasadnieniem

Przechodząc do wskazanych w skardze naruszeń przepisów prawa materialnego wskazać należy, iż kwestia sporna pomiędzy stronami postępowania dotyczy opodatkowania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego co do udziału w spornym prawie do lokalu nabytego w drodze dziedziczenia. Skarżąca twierdziła, że kwota uzyskana ze sprzedaży w 2015 r. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego - w części nabytej w 2013 r. w drodze spadku po zmarłym mężu, nie stanowi źródła przychodu, zaś organ stał na stanowisku, że środki uzyskane ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu - w części nabytej w 2013 r., podlegają opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30 e u,p.d.o.f.

Na wstępie Sąd chciałby wskazać, iż wyżej zakreślony problem prawny był już przedmiotem rozważań w orzecznictwie sądowym między innymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2016 r. II FSK 1065/14 , wyroku WSA w Gliwicach z 29 stycznia 2009 r. I SA/Gl 1061/08, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2010 r., II FSK 1054/09, a prezentowaną w wymienionych orzeczeniach argumentację prawną (z uwzględnieniem różnić w stanie faktycznym i prawnym), Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela i powołuje niżej jako własną.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a – c u.p.d.o.f. należy wskazać, iż źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

2) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

3) prawa użytkowania wieczystego gruntów,

- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i zostanie dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie. Podzielić należy twierdzenie organu interpretacyjnego, iż zasadniczą kwestią – w sprawie udzielanej interpretacji – jest wyjaśnienie, w jakiej dacie nastąpiło nabycie zbywanej nieruchomości.

Z przedstawionego przez wnioskodawczynię stanu faktyczny sprawy wynika, że skarżąca nabyła w 7 marca 2000 r. wraz z mężem spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w ramach wspólności majątkowej łącznej. W dniu 28 grudnia 2013 r. tj. w dacie śmierci męża, jako jego jedyny spadkobierca nabyła udział w tym prawie w wysokości ½. W ocenie skarżącej nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu nastąpiło w 2000 r. dlatego też sprzedaż powyższego prawa w 2015 r. nie powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, z uwagi na upływ pięcioletniego okresu od dnia jej nabycia.

Z poglądem tym nie sposób się zgodzić, gdyż nabycia prawa spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu w ramach majątkowej wspólności ustawowej do określonej rzeczy, nie podobna utożsamiać z nabyciem tego prawa, po ustaniu tej wspólności.

Współwłasność łączna oznacza bowiem, w myśl art. 43 § 1 K.r.o. iż oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Współwłasność ta istnieje – co do zasady – tak długo jak długo trwa małżeństwo. Jak wynika z art. 50 w/w Kodeksu wspólność majątkowa ustaje m.in. z chwilą śmierci jednego ze współmałżonków. Zaaprobowanie poglądu skarżącej, iż spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nabyła w 2000 r. oznaczałoby, iż stanowiłoby ono jej wyłączne prawo do lokalu, a to z kolei oznaczałoby, iż nie mogłaby go dziedziczyć po mężu, gdyż to jej, a nie im wspólnie przysługiwało to prawo. Wysnucie takiego wniosku stoi w sprzeczności z całokształtem regulacji dotyczących majątkowej wspólności ustawowej oraz dziedziczenia – do których odwołał się zresztą organ interpretacyjny – i oznaczałoby przyjęcie tezy graniczącej z "bezsensem", iż śmierć małżonka będącego w ustawowej wspólności majątkowej nie ma żadnego wpływu na przysługujące mu za życia prawa majątkowe, gdyż te w pełnym zakresie przysługują pozostającemu przy życiu małżonkowi, jako że prawa te zostały nabyte przez nich wspólnie na własność, a nie na współwłasność. Współwłasność – w tym także współwłasność łączna – oznacza, że własność rzeczy przysługuje kilku osobom. W przypadku małżonków o ustawowej wspólności majątkowej oznacza to, że własność przysługuje im obojgu. Ustaje ona jednak z chwilą śmierci jednego z małżonków i w sytuacji braku małżeńskiej umowy majątkowej, przepis prawa – art. 50 K.r.o. – przesądza o tym, że udział w majątku wspólnym każdego z małżonków wynosił po ½. To ten właśnie majątek podlega dziedziczeniu, a więc nabyciu.

Wracając na grunt uregulowań dotyczących nabycia spadku, wskazać należy, iż zgodnie z art. art. 924 Kodeksu cywilnego spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 Kodeksu cywilnego ). W/w regulacje przesądzają zatem, że datą nabycia spadku, jest data śmierci spadkodawcy. Odnosząc wskazane przepisy do przedstawionego przez wnioskodawczynię stanu faktycznego sprawy, zasadnie Minister Finansów przyjął, iż skarżąca nabyła ½ udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego, w chwili śmierci męża tj. w dniu 28 grudnia 2013 r. Licząc zatem bieg terminu, określonego w art. 10 u.p.d.o.f. od końca roku, w którym miało miejsce nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, stwierdzić należało, że dochód uzyskany ze sprzedaży w 2015 r. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu skarżącej będzie podlegał opodatkowaniu w odniesieniu do sprzedaży prawa nabytego w wyniku spadkobrania, gdyż nie minął pięcioletni okres od jego nabycia.

Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżona interpretacja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.