Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 912/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-10-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 1  par. 1  i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2167
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: Art. 3  par. 1, art. 134 par. 1, art. 145  par. 1 pkt 1  lit. c w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: Art. 17, art. 24
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 października 2022 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Krakowie sprawy ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 21 kwietnia 2022 r. sygn. akt SKO.NP/4115/155/2022 w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie na rzecz B. W. kwotę 480 zł /czterysta osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 21 kwietnia 2022 r. znak: SKO.NP/4115/155/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie, działając na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 111 z późn. zm.; dalej: u.ś.r.) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Ż. z dnia 17 marca 2022 r. znak: ŚP-5222-3-0/22 w przedmiocie odmowy przyznania B. W. (dalej: skarżąca), prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Powyższe decyzje zostały wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Skarżąca zwróciła się do Wójta Gminy Ż. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką, legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia 25 października 2019 r., w którym wskazano, iż nie da się ustalić daty powstania niepełnosprawności, natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 4 września 2019 r.

Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że skarżąca sprawuje stałą opiekę nad matką poprzez przygotowywanie i podawanie posiłków, dbanie o toaletę, mycie, przebieranie, dozowanie i podawanie leków. Z uwagi na występujące ataki duszności pomaga przy inhalacji. Matka skarżącej jest osobą leżącą, a jej obecny stan uniemożliwia kontakt słowny (mowa niezrozumiała). Skarżąca oświadczyła, że jest jedyną osobą, która może sprawować opiekę nad matką, gdyż zamieszkuje razem z nią. Matka skarżącej jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji, zależną od innych osób na co wskazują rodzaje schorzeń, które nasilają się z biegiem czasu, m.in. nadciśnienie tętnicze, przewlekły zespół wieńcowy, cukrzyca, miażdżyca.

Z ustaleń organu wynika, że skarżąca w okresie 1 stycznia 2020 r. do 30 czerwca 2020 r. była zatrudniona w T. w B. na podstawie umowy zlecenia. Zrezygnowała z pracy z powodu stale pogarszającego się stanu zdrowia matki i konieczności prawowania nad nią stałej opieki. Ponadto skarżąca oświadczyła, że z uwagi na stale pogarszający się stan zdrowia matki od 28 października 2021 r. zaprzestała prowadzenia prac w gospodarstwie rolnym, które pozostaje nieuprawiane.

Organ stwierdził, że sprawowana opieka odpowiada treści orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Jest to opieka stała i długotrwała (rozciągnięta w czasie). Zakres czynności świadczonych przez skarżącą w sposób oczywisty stanowi przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej.

W dalszej kolejności organ wskazał, że w toku postępowania ustalił, iż skarżąca podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników. Ponadto ustalił, że skarżąca zwracała się do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o przyznanie dopłat bezpośrednich. Uzyskano także informację, że skarżąca figuruje w Krajowym Rejestrze Producentów i ubiegała się o płatności bezpośrednie oraz płatności ONW w latach 2009-2021. Ostatni wniosek o płatność został złożony w 2021 r. W świetle powyższego organ nie dał wiary oświadczeniem skarżącej, złożonym pod odpowiedzialnością karną, że zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego.

Organ stwierdził także, że w sprawie nie została spełniona przesłanka rezygnacji z zatrudnienia. Wynikająca z oświadczenia skarżącej data zaprzestania pracy w gospodarstwie rolnym, tj. 28 października 2021 r. jest skorelowana z datą orzeczenia lekarza rzeczoznawcy KRUS, tj. 26 sierpnia 2021 r.

W sprawie nie została także spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, bowiem niepełnosprawność matki skarżącej nie powstała w okresach wskazanych w ww. artykule, tj. nie później, niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Organ zaznaczył przy tym, że znany jest mu wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2013 r., w którym stwierdzono, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje sytuację prawną podmiotów ubiegających się o świadczenie pielęgnacyjne, uzależniając ją od wieku, w jakim pojawiła się niepełnosprawność osób wymagających opieki, jest niezgodny z Konstytucją. Niemniej jednak ww. wyrokiem nie wyeliminowano z obrotu prawnego art. 17 ust. 1b, co w ocenie organu powoduje, że regulacja ta nadal obowiązuje w systemie prawa, wywołując określone skutki prawne.

Mając na uwadze powyższe, Wójt Gminy Ż. stwierdził, że pomimo spełnienia części przesłanek, zobligowany jest odmówić skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o czym orzekł w decyzji z dnia 17 marca 2022 r.

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, zarzucając: 1) zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r. bez uwzględnienia wyroku TK z dnia 21 października 2014 r. sygn. K 38/13, którym stwierdzona została częściowa niekonstytucyjność tego przepisu; 2) błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r., poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej w sprawowania przez skarżącą opieki na matką nie wypełnia przesłanki określonej tym artykułem.

W opisanej na wstępie decyzji z dnia 21 kwietnia 2022 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Ż.

Kolegium wskazało, że organ I instancji orzekając o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie uwzględnił zmiany stanu prawnego, która nastąpiła na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. K 38/13. Wyrok ten nie wywołuje skutku określonego w art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, tj. utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu. Powoduje jednak konieczność takiej wykładni przepisów, aby jej wynik nie był sprzeczny ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Trybunału. Z art. 8 ust. 2 Konstytucji wynika zasada bezpośredniego stosowania Konstytucji przez sądy, a oparcie wyroku na stanowisku wyrażonym w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego, stanowi przejaw bezpośredniego stosowania Konstytucji. Zatem w obecnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku sygn. K 38/13. W stosunku zatem do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później, niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia, przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest zgodny z Konstytucją i nie ma przeszkód prawnych do jego stosowania. Natomiast w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego, w odniesieniu do tych osób, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium.

Pomimo dokonania przez organ pomocy społecznej błędnej wykładni art.17 ust. 1b u.ś.r., Kolegium doszło do przekonania, że kwestionowana decyzja ostatecznie odpowiada prawu.

Zdaniem Kolegium w przypadku skarżącej nie sposób uznać aby zaprzestała ona prowadzenia gospodarstwa rolnego. Jak wynika z informacji uzyskanej z Agencji Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa skarżąca jest zarejestrowana jako producent rolny i ubiegała się o płatności bezpośrednie oraz płatności ONW w latach 2009-2021 - ostatni wniosek o płatność złożony został w 2021 r. (pismo z dnia 22 lutego 2022 r.) oraz podlega ubezpieczeniu rolniczemu z mocy ustawy jako rolnik (pismo z dnia 17 lutego 2022 r.). Z regulacji dotyczących zasad udzielania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynika, że płatności przysługują osobom, które rzeczywiście wykonują pracę w gospodarstwie rolnym. Samo posiadanie gospodarstwa rolnego nie jest wystarczającym i samoistnym warunkiem otrzymania płatności.

W świetle powyższego Kolegium stwierdziło, że skarżąca będąc producentem rolnym oraz osobą podlegającą z mocy ustawy ubezpieczeniu społecznemu rolników, nie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego. Tym samym nie spełnia przesłanki określonej przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie z dnia 21 kwietnia 2022 r. znak: SKO.NP/4115/155/2022 skarżąca zarzuciła:

- naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r., poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowani opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Skarżąca podniosła, że warunku "stałej" opieki nie można rozumieć jako wykonywania opieki nieustannie i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być opieka stała w sensie trwałości, zaś "długotrwała" w sensie rozciągłości w czasie, jako opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki, a więc koniecznością wykonywania czynności warunkujących egzystowanie tej osoby w warunkach godności człowieka. Istotą opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., jest więc nie tylko jej stałość i ciągłość, ale także zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad którą jest sprawowana; zapewnienie jej egzystencji, której bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić. Zdaniem skarżącej nie sposób przyjąć, że skoro pomoc (opieka), świadczona przez skarżącą nie jest wykonywana przez całą dobę (a jedynie we wskazanych godzinach), to tym samym nie można mówić o opiece "stałej i długoterminowej" w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r.

W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

Zdaniem Sądu skarga jest uzasadniona, jednak z innych przyczyn, niż wskazane przez skarżącą.

Na wstępie Sąd wskazuje, iż podziela pogląd organu II instancji, że nie ma znaczenia data powstania niepełnosprawności dla świadczenia pielęgnacyjnego otrzymywanego przez opiekunów osób dorosłych. Przywołany w decyzji organu I instancji art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych nie mógł być stosowany w związku z uznaniem go za niekonstytucyjny przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. K 38/13. Stosując właściwą wykładnię art. 17 ust. 1b u.ś.r., należy przyjąć, iż w stosunku do opiekunów osób, których niepełnosprawność powstała później, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. W konsekwencji niedopuszczalne jest oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, co znalazło potwierdzenie w jednolitej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela (por. wyroki NSA z dnia 29 kwietnia 2019 r., I OSK 300/19, z dnia 26 kwietnia 2019 r., I OSK 8/19, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Materialnoprawną podstawę wydania decyzji stanowił art. 17 ust. 1 u.ś.r., z treści którego wynika, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce albo ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej lub innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Stosownie zaś do treści art. 17b ust.1 u.ś.r. w przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio:

1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego;

2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym (ust. 1).

Dowodem zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego w świetle art. 17b ust. 2 u.ś.r. jest stosowne oświadczenie złożone przez rolnika pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Taka forma dowodzenia podstawowej przesłanki przyznania świadczenia została wprowadzona z uwagi na specyficzny charakter pracy rolnika. Z oczywistych względów, nie ma w tym przypadku innych dokumentów wskazujących na rezygnację z aktywności zawodowej, tak jak w przypadku osób rezygnujących zatrudnienia na podstawie stosunku pracy. Ułatwienie dowodowe nie oznacza jednak, że oświadczenie rolnika nie podlega weryfikacji przez organ orzekający w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. Takie założenie byłoby sprzeczne z podstawowym obowiązkiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością (zasada prawdy obiektywnej – art. 7 k.p.a.). Nie przeczy temu również fakt, że oświadczenie jest składane pod rygorem odpowiedzialności karnej. Potencjalne sankcje karne, jakie mogą być zastosowane względem rolnika, który złożył niezgodne z prawdą oświadczenie, pozostają bez związku z obowiązkiem organu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego w sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Sąd podziela stanowisko wyrażone np. w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 lutego 2021 r., sygn. II SA/Łd 727/20, czy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 lutego 2022 r. sygn. III SA/Kr 1600/21 (opubl. w CBOSA), że za producenta rolnego uważa się osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym. Za gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 333), o którym mowa w art. 3 pkt 6 u.ś.r., uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Stosownie zaś do art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, użyte w ustawie określenia "rolnik" oznaczają - rolnika w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tj. osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, której gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, określonym w art. 52 TUE w związku z art. 349 i 355 TFUE, oraz która prowadzi działalność rolniczą. Działalność rolnicza (art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013) oznacza: - produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, w tym zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich; - utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, lub - prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy. Trafnie zatem przyjął organ orzekający, że płatności przysługują osobom, które rzeczywiście wykonują pracę w gospodarstwie rolnym. Posiadanie gospodarstwa rolnego nie jest wystarczającym i samoistnym warunkiem otrzymania płatności. Na rolniku spoczywa bowiem obowiązek przestrzegania praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (art. 9 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego).

Jak wynika z informacji uzyskanej z Agencji Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa z dnia 22 lutego 2022 r., skarżąca jest zarejestrowana jako producent rolny i ubiegała się o płatności bezpośrednie oraz płatności ONW w latach 2009-2021 - ostatni wniosek o płatność złożony został w 2021 r.

Wobec ustalenia, że skarżąca w 2021 r. ubiegała się o płatności bezpośrednie oraz płatności ONW, które otrzymała, Kolegium zasadnie przyjęło, że skarżąca w 2021 r. nie spełniła przesłanki zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego.

Organ zaniechał jednak ustalenia czy analogiczny wniosek o płatności bezpośrednie i płatności ONW, skarżąca złożyła w odniesieniu do 2022 r., a zatem czy w 2022 r. również po stronie skarżącej istniała negatywna przesłanka przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego w postaci prowadzenia gospodarstwa rolnego. Tymczasem stosownie do treści do art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. W praktyce oznacza to, że przyznając świadczenia rodzinne, organ ocenia spełnienie warunków przysługiwania świadczenia na dzień podejmowania rozstrzygnięcia (zob. R. Babińska-Górecka w: R. Babińska-Górecka, M. Lewandowicz-Machnikowska, Świadczenia rodzinne. Komentarz, Wrocław 2010, s. 296 oraz literatura i orzecznictwo tam przywołane). W sytuacji zatem, gdy w momencie wydawania decyzji jeden z warunków przysługiwania prawa do danego świadczenia rodzinnego, w tym wypadku świadczenia pielęgnacyjnego, nastąpi po miesiącu złożenia wniosku o jego przyznanie, to organ administracji jest zobowiązany uwzględnić tę okoliczność (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 maja 2022 r., sygn. II SA/Lu 246/22, opubl. w CBOSA). Oczywistym jest przy tym, że określone świadczenie rodzinne może być stronie przyznane tylko wówczas i za okres, gdy wszystkie warunki będą spełnione.

Konsekwencją powyższego było nierozważenie przez organy administracyjne, spełnienia przez skarżącą innych przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Dokonując sądowej kontroli zaskarżonego aktu prawnego, Sąd ocenia prawidłowości ustalenia stanu faktycznego oraz zastosowanych przepisów prawnych, na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w przesłanych Sądowi aktach administracyjnych. Przy takiej ocenie Sąd nie może zastępować organów administracji zarówno w ustalaniu stanu faktycznego, jak i w wyjaśnianiu podstawy prawnej, które to zadania należą do organów administracji publicznej, a sposób rozumowania i wyniki – w postaci ustalenia stanu faktycznego i wyjaśnienia podstawy prawnej – powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji, spełniających wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Zatem podstawą każdej kontroli Sądu, zastosowania przez organ administracyjny właściwych przepisów prawnych, jest ustalenie przez ten organ stanu faktycznego w sposób wyczerpujący oraz wyjaśnienie zastosowanych przepisów prawnych, co w niniejszej sprawie nie zostało spełnione.

W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Prowadząc ponowne postępowanie organ ustali stan faktyczny sprawy niezbędny do oceny zaistnienia wszystkich przesłanek pozytywnych koniecznych do nabycia przez skarżącą prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przy jednoczesnym braku przesłanek negatywnych.