Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 776/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-07-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie asesor WSA Marian Wolanin, asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2007 r. sprawy ze skargi E. H., H. A., K. H. i W. W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie przejęcia gospodarstwa rolnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2006 r.; II. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżących E. H., H. A., K. H. i W. W. kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2007r. Nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi działając na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 138 §1 pkt 1 k.p.a po rozpatrzeniu wniosku adw. J. W., pełnomocnika E. H., H. A., W. W. oraz K. H. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2006r. znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności kwestionowanego orzeczenia Prezydium [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] grudnia 1956r. , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż orzeczeniem Prezydium [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] grudnia 1956r. wydanym na podstawie art. 1 ust. 4 w związku z art. 2 dekretu z dnia 28 listopada 1945r. o przejęciu niektórych nieruchomości ziemskich na cele reformy rolnej i osadnictwa (Dz. U. nr 57, poz. 321) przejęto na rzecz Państwa działkę gruntu o powierzchni 12,66 ha położoną w J., gm. C., pow. [...], stanowiącą własność J. i N. małżonków H. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności przedmiotowego orzeczenia, jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa wystąpił następca prawny byłych właścicieli —E. H. reprezentowany przez adw. J. W.. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] grudnia 2002r. znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] grudnia 1956r. Następnie, wskutek złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] maja 2003r. nr [...] Minister utrzymał w mocy swą wcześniejszą decyzję. W wyniku złożonej przez E. H. skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 maja 2004r. sygn. akt IV SA/1997/03 uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2003r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] grudnia 2002r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż w postępowaniu nadzorczym w niniejszej sprawie organ winien zbadać materialnoprawne podstawy przejęcia przedmiotowej nieruchomości, tj. czy została ona faktycznie rozparcelowana przed dniem 1 sierpnia 1945r. Sąd wskazał również na konieczność zweryfikowania czy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej było organem właściwym do orzekania w tym zakresie.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpoznając ponownie sprawę, decyzją z dnia [...] listopada 2006r. znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanego orzeczenia. W uzasadnieniu wskazał, iż przedmiotowa nieruchomość została przed dniem 1 sierpnia 1945r. przekazana w użytkowanie, a następnie nadana miejscowym rolnikom.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie niniejszej sprawy złożył w imieniu stron adw. J. W. Rozpatrując ponownie sprawę, Minister stwierdził, iż ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że przejęta nieruchomość o pow. 12,66 ha położona we wsi J. gm. C. stanowiła własność N. i J. małżonków H.. J. H. zmarł w dniu [...] czerwca 1932r, zaś wdowa po nim – N. H. wyszła za mąż za M. H., który gospodarował przedmiotową nieruchomością. M. H. zgłosił swoją przynależność do narodowości [...]. N. H. zmarła [...] listopada 1945r. Przejęcie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło na podstawie art. 1 pkt 4 w związku z art. 2 dekretu z dnia 28 listopada 1945r. o przejęciu niektórych nieruchomości ziemskich na cele reformy rolnej i osadnictwa (Dz. U. Nr 57, poz. 321). Art. 1 pkt 4 powołanego dekretu stanowił, iż na cele reformy rolnej oraz osadnictwa mogły być przejęte wszelkie nieruchomości ziemskie, które w toku przeprowadzania reformy rolnej zostały w terminie do dnia 1 sierpnia 1945r. faktycznie rozparcelowane. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu stan prawny nadzielonych w wyniku parcelacji dziatek nie musiał być do dnia 1 sierpnia 1945r. uregulowany, co oznacza że uregulowanie stanu prawnego nadzielonych gruntów mogło być dokonane w terminie późniejszym. Z protokołu nr [...] sporządzonego w dniu [...] lutego 1949r. przez Kierownika Referatu Rolnictwa i Reform Rolnych przy Starostwie Powiatowym [...] wynika, że nieruchomość ziemska po M. H. o obszarze 16,20 ha położona we wsi J. była w okresie od 15 marca do 10 listopada 1945r. użytkowana przez W. L., który zrzekł się jej na korzyść J. K.. Z pozostałych dokumentów archiwalnych wynika natomiast, że nieruchomość po [...] M. H. o pow. 12,66 ha została rozparcelowana, a następnie w latach 1948-1955 nadana na własność na rzecz, m.in. J. K., A. K., W. L., W. Ś., J. O., J. B.. W konsekwencji, w ocenie organu nie ulega wątpliwości, że nieruchomość o pow. 12,66 ha położona w J., gm. C. została przed dniem 1 sierpnia 1945r. przekazana w użytkowanie, a następnie nadzielona miejscowym rolnikom. Jednocześnie organ wskazała, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykształcił się pogląd, iż w praktyce ukształtowały się dwa odrębne tryby parcelacji nieruchomości ziemskich na zaspokojenie celów reformy rolnej, równorzędne pod względem istoty prawnej -tworzenie i powiększanie gospodarstw rolnych oraz rezerwowanie terenów na wymienione potrzeby społeczno-gospodarcze. W pierwszym przypadku, wskutek dokonania szeregu czynności faktycznych i prawnych dochodziło do przeniesienia własności gruntów nadanych z parcelacji, co niekiedy finalizowano dopiero po wielu latach (wyrok NSA z 10 lutego 1995r., sygn. akt II SA 1856/93). Taka sytuacja miała też miejsce w niniejszej sprawie. Jak bowiem wynika z dokumentów archiwalnych, przedmiotowa nieruchomość została faktycznie przekazana w użytkowanie miejscowych rolników, zaś dopiero po kilku latach im nadana.

W ocenie organu rozpatrującego niniejszą sprawę przesłanka z art. 1 pkt 4 dekretu z dnia 28 listopada 1945 r. została zatem w niniejszej sprawie spełniona, a zatem brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanego orzeczenia. Odnosząc się do kwestii uprawnień Prezydium Wojewódzkich Rad Narodowych w zakresie orzekania na podstawie dekretu z dnia 28 listopada 1945r. o przejściu niektórych nieruchomości ziemskich na cele reformy rolnej i osadnictwa, które to w wydanym w niniejszej sprawie wyroku zostały poruszone stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 7 powołanego dekretu jego wykonanie zostało poruczone Ministrowi Rolnictwa i Reform Rolnych. Stosownie zaś do art. 1 dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 15 sierpnia 1944r. o organizacji wojewódzkich i powiatowych urzędów ziemskich (Dz. U. Nr 2, poz. 4), resort Rolnictwa i Reform Rolnych wykonywał swoje zadania dotyczące m.in. przeprowadzenia reformy rolnej przez wojewódzkie i powiatowe urzędy ziemskie hierarchicznie związane z centralą resortu.

Na podstawie art. 1 dekretu z dnia 12 sierpnia 1946r. o zespoleniu urzędów ziemskich z władzami administracji ogólnej (Dz. U. Nr 43, poz. 248), sprawy administracji rolnictwa i reform rolnych zostały włączone do zakresu działania wojewodów i starostów. Zgodnie zaś z art. 33 ustawy z dnia 20 marca 1950r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130 z późn. zm.), zniesione zostały stanowiska wojewodów i starostów, urzędy wojewódzkie i starostwa (art. 35), natomiast dotychczasowy zakres właściwości zniesionych organów przejęły rady narodowe (art. 37).

W konsekwencji organ, wykonując wytyczne Sądu stwierdził, że Prezydium [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej było organem właściwym do orzekania na podstawie dekretu z dnia 28 listopada 1945r. o przejęciu niektórych nieruchomości ziemskich na cele reformy rolnej i osadnictwa.

Skargę na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wnieśli E. H., H. A., W. W. oraz K. H., reprezentowani przez pełnomocnika adw. J. W..

Pełnomocnik skarżących żądając uchylenia zaskarżonej decyzji, podniósł, iż wydana ona została z naruszeniem art., 1 dekretu z dnia 28 listopada 1945 oraz art. 107 § 3 i art. 15k.p.a.

W uzasadnieniu skargi wskazano, iż wydając zaskarżone decyzje Minister naruszył art. 80 k.p.a. wyprowadzając w uzasadnieniach twierdzenie, że nieruchomość J. i N. H. została rozdysponowana przed dniem 1 sierpnia 1945 r. W ten sposób orzeczenia Ministra oparte zostały na domniemaniu, w sytuacji, gdy brak jest dowodów na poparcie tezy o rozdysponowaniu nieruchomości. W uzasadnieniach obu decyzji stwierdzone zostało, że z protokołu nr. [...] z dn. [...] Iutego1948 sporządzonego przez Kierownika Referatu Rolnictwa przy Starostwie Powiatowym [...] wynika, że nieruchomość ziemska po [...] M. H. o obszarze 16,20 ha położonej we wsi J. była w okresie od 15 marca do 10 listopada 1945 r. użytkowana przez W. L., który zrzekł się jej na korzyść J. K.. Ponadto Minister wskazuje, że z pozostałych dokumentów archiwalnych (bez wskazania jednakże, o jakie dokumenty chodzi) wynika, że nieruchomość ww. została rozparcelowana, a następnie w latach 1945 -1955 nadana na własność rolnikom. Zdaniem pełnomocnika skarżących wynika z tego, wbrew wnioskom Ministra, że przynajmniej do 10 listopada 1945 r. nieruchomość ta nie była rozparcelowana, gdyż użytkowana była przez jedną osobę W. L. a później J. K.. Minister nie odniósł się w żaden sposób do tego twierdzenia, zawartego we wniosku skarżących z dnia 21 listopada 2006 r.

Pełnomocnik skarżących podtrzymał także zawarty we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzut, że nie ma żadnego dowodu na to, iż nieruchomość była rozparcelowana przed 1 sierpnia 1945 r. W szczególności podnosi, że ze

znajdujących się w aktach sprawy aktów nadania ziemi rolnikom w latach 1948-1955 nie wynika wcale, że wzięli oni w posiadanie ziemię przed 1 sierpnia 1945 r. Przeciwnie, zestawienie tych dokumentów z omawianym protokołem nr. [...] pozwała na stwierdzenie, że nieruchomość musiała zostać rozparcelowana po 10 listopada 1945 r. czyli po okresie posiadania jej przez W. L..

Zawarte w uzasadnieniu obu decyzji ogólne stwierdzenie, iż " z odnalezionych dokumentów archiwalnych wynika, że przedmiotowa nieruchomość została faktycznie przekazana w użytkowanie miejscowym rolnikom, zaś dopiero po kilku latach im nadana", bez wskazania, na podstawie jakich to odnalezionych V dokumentów archiwalnych okoliczność powyższa została stwierdzona, stanowi w ocenie pełnomocnika skarżących rażące naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. W rzeczywistości jedynymi materiałami archiwalnymi są przytoczony wyżej protokół [...] oraz akty nadania ziemi, a z dokumentów tych wynika wniosek zupełnie przeciwny niż ten, jaki został wyprowadzony w omawianej decyzji. Decyzji z dnia [...] marca 2007 r., jak również decyzji z dnia [...] listopada 2006 r., zarzucono ponadto, że Minister wydając je naruszył prawo materialne, a tym samym art. 6 kpa. Przemawiają za tym następujące argumenty:

Art. 1 dekretu z dnia 28 listopada 1945 r. o przejęciu niektórych nieruchomości ziemskich na cele reformy rolnej i osadnictwa stanowi, że na cele te mogą być przejęte określone nieruchomości- wyłącza przejęcie własności z mocy prawa. Możliwość przejęcia własności oznacza, że własność ta przejmowana być może jedynie na mocy konstytutywnej decyzji organu administracji. Ma to ogromne znaczenie w sprawie niniejszej, gdyż aktami własności ziemi własność przedmiotowej nieruchomości została w latach 1948 - 1955 nadana poszczególnym rolnikom. Oznacza to, że własność tym rolnikom nie mogła być odjęta w trybie dekretu z dn. 28.11.1945 r. Natomiast w orzeczeniu z dn. [...].12.1956 r. wyraźnie zostało stwierdzone, że nieruchomość o pow. 12,66 ha, stanowiącą własność J. i N. H., przejmuje się na własność Państwa. Stało się tak mimo, że istniały prawomocne akty nadania tej ziemi rolnikom. Już sam ten fakt powinien być podstawą do stwierdzenia, że orzeczenie z dn. [...].12.1956 r. wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa.

Z mocy art. 7 kpa organ administracji zobowiązany jest do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przedstawione powyżej argumenty wskazują, że Minister wydając decyzję z dnia [...].03.2007 r., jak i z dnia [...].11.2006 r., naruszył tę zasadę. Dodatkowo świadczą o tym następujące argumenty:

Nieruchomość J. i N. H. została rozdysponowana pomiędzy okolicznych rolników na podstawie, że własność ta traktowana była jako własność po [...] M. H.". Świadczą o tym zapisy tej treści zawarte w aktach nadania ziemi można twierdzić, że własność ta została odjęta na podstawie art. 2 ust. 1 lit. B Dekretu z dn. 16.09.1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Jest bezspornym, że nieruchomość ta nie była własnością M. H., który [...]. Tym samym można stwierdzić, że rozdysponowanie nieruchomości jako własności [...] było sprzeczne ze stanem faktycznym wówczas istniejącym. Wydanie następnie orzeczenia z [...].12.1956 r. świadczy o tym, że organ administracji widział ten błąd i chciał inną drogą doprowadzić do zakończenia sprawy rodziny H., nawet kosztem fikcji prawnej polegającej na twierdzeniu, że ziemia była rozparcelowana przed 01.08.1945 r. oraz przeprowadzenie upaństwowienia ziemi uprzednio nadanej rolnikom. Postępowanie takie narusza prawa obywatelskie rodziny H., a odmowa stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przez decyzję z [...].12.1956 r. nie może być zaakceptowana. Na marginesie dodać trzeba, że Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15.11.2002 r., sygn. III CKN 273/01 stwierdził, że: Zgłoszenie przynależności do narodowości [...], także na terenie G., nie jest równoznaczne z zakwalifikowaniem do kategorii obywateli polskich narodowości [...]" w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. b) dekretu o reformie rolnej. Pełnomocnik wskazuje, iż argumenty powyższe przedstawił we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednakże organ nie odniósł się do nich, przez co naruszy art. 15 k.p.a

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne kontrolują więc akty i czynności organów administracji z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.

W niniejszej sprawie kontroli poddano decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2007r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] listopada 2006 r., odmawiającą stwierdzenia nieważność orzeczenia Prezydiom [...] Rady Narodowej z dnia [...] grudnia 1956r. Nr [...] orzekającym o przejęciu na rzecz Państwa działki gruntu o pow. 12,66 ha położnej w J., stanowiącą własność J. i N. małżonków H.. Dokonanie oceny tego orzeczenia, co do zgodności z prawem poddane jest więc specyficznym regułom odnoszącym się do kontroli decyzji wydanych w trybach nadzwyczajnych. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma bowiem w prawie bardzo istotne znacznie. Przede wszystkim z tego powodu, że jest to instytucja procesowa stanowiąca wyjątek od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.). Przepis art. 156 § 1 k.p.a. nakłada zatem na organ administracji publicznej obowiązek nie tylko stwierdzenia niewątpliwego naruszenia prawa, ale zarazem wykazania, że było to rażące naruszenie prawa. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności oznacza bowiem, że sprawa nie toczy się już w trybie zwykłym i stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w trybie zwykłym dopuszczalne jest jedynie w przypadku stwierdzenia wyjątkowo ciężkiego naruszenia prawa. Do wzruszenia decyzji nie wystarczy zatem stwierdzenie zaistnienia naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy, ale musi to być rażące naruszenie prawa. Analiza orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 23 grudnia 2004r. Sygn. akt OSK 992/04, wyrok NSA z dnia 18 lipca 1994r. sygn. akt V SA 535/94) wskazuje, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy łącznie zostaną spełnione trzy przesłanki: zachodzi oczywistość naruszenia konkretnego przepisu, za uznaniem naruszenia za rażące przemawia charakter naruszonego przepisu oraz racje ekonomiczne, społeczne -skutki, które wywołała decyzja są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Oczywistość naruszenia prawa polega na niewątpliwej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym podstawę prawną decyzji. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszająca prawo, to gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa.

Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, iż nadzorowane w niniejszym postępowaniu orzeczenie, wydane zostało w oparciu o art. 1 ust. 4 w związku z art. 2 dekretu z dnia 28 listopada 1945r. o przejęciu niektórych nieruchomości ziemskich na cele reformy rolnej i osadnictwa (Dz. U. nr 57, poz. 321). Przepis ten stanowi, iż na cele reformy rolnej oraz osadnictwa mogą być przejęte wymienione w nim nieruchomości ziemskie niepodpadające pod działanie dekretu z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U R.P z 1945r. Nr 3, poz. 13) w tym wszelkie nieruchomości ziemskie, które w toku przeprowadzania reformy rolnej zostały w terminie do 1 sierpnia 1945r. faktycznie rozparcelowane.

Podstawową zatem kwestią, którą powinien był zbadać organ, (zobowiązanie to wynikało również z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2004r.) było ustalenie, czy w przypadku spornej nieruchomości spełniona została przesłanka wynikająca z powyższego przepisu tj. czy dokonano jej faktycznej parcelacji przez 1 sierpnia 1945r.

W ocenie jednak Sądu, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi jedynie pozornie wykonał wytyczne Sądu w tym zakresie. Zaskarżone w sprawie decyzje wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 80 k.p.a, zobowiązującego organ do dokonania oceny czy dana okoliczność została udowodniona, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, oparto jedynie na jednym z wielu dokumentów tj. protokole [...] sporządzonym w dniu [...] lutego 1949r. przez Kierownika Referatu Rolnictwa i Reform Rolnych przy Starostwie Powiatowym [...], z którego zdaniem Sądu organ wywiódł sprzeczne wnioski. Wskazać bowiem należy, iż wbrew stanowisku organu dokument ten nie świadczy o fakcie dokonania parcelacji nieruchomości należącej do N. i J. H., przed 1 sierpnia 1945r. Zgodzić się zaś należy w tym zakresie z pełnomocnikiem skarżących, iż z dokumentu tego, jak również z aktów nadania ziemi w latach 1948-1955, wynika wniosek zupełnie przeciwny niż ten, jaki został wyprowadzony w decyzji z dnia [...] marca 2007 r., jak również decyzji z dnia [...] listopada 2006 r., a mianowicie, iż w/w dokumenty w tym przede wszystkim dokument w postaci protokołu [...], świadczą o tym, iż w okresie od 15 marca do 10 listopada 1945r. przedmiotowa nieruchomość nie została faktycznie rozparcelowana. Jak wynika bowiem z treści przedmiotowego protokołu nieruchomość ziemska po M. H. (który jak ustalono po śmierci J. H. prowadził jego gospodarstwo) o obszarze 16,20 ha położona we wsi J. była w okresie od 15 marca do 10 listopada 1945r. użytkowana przez W. L., który zrzekł się jej na korzyść J. K.. Fakt użytkowania przez jeden podmiot całej nieruchomości dowodzi zatem, iż nieruchomość ta nie została w tym okresie faktycznie rozparcelowana. Pod pojęciem parcelacji należy bowiem co do zasady rozumieć podział gruntów większych gospodarstw na mniejsze działki (parcele) sprzedawane lub przekazywane komuś w użytkowanie , w sposób dobrowolny lub unormowany ustawą, (patrz, definicja pojęcia "parcelacja" zawarta w Encyklopedii lub w "Uniwersalnym słowniku języka polskiego" Wydawnictwa Naukowego PWN S.A.). W rozpoznawanej zaś sprawie, jak wynika z przywołanego przez organ protokołu nieruchomość nie została podzielona na mniejsze działki, a jako całość użytkowana przez jeden podmiot.

Rozpoznając niniejszą sprawę należy również wskazać, iż wyrokiem z dnia 28 maja 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał także organ do ustosunkowania się do zarzutów, wniosków, podniesionych przez skarżących zarówno we wniosku o wszczęcie postępowania nieważnościowego, jak i o ponowne rozpoznanie sprawy.

Organ nie wykonał jednak wytycznych Sądu w tym zakresie, co stanowi naruszenie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Ponadto, wydając zaskarżoną decyzję pomimo ponowienia przez skarżących we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zarzutów w kwestii zasadności przejęcia na rzecz Państwa działki gruntu o powierzchni 12,66 ha stanowiącą własność J. i N. H., organ pominął dokonanie oceny uwag i zarzutów skarżących, co w ocenie Sądu stanowi ewidentne złamanie ogólnych zasad kodeksu postępowania administracyjnego ujętych w art. 7,8, 11 i 15 k.p.a.

Tymczasem podnoszone przez skarżących kwestie mogły mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia organu. Podnieść bowiem należy, iż w jednym z zarzutów, do których organ się w ogóle nie odniósł, skarżący wskazują, iż w ich ocenie nieruchomość stanowiąca własność J. i N. H., nie mogła być przejęta na podstawie art. 1 ust. 4 w związku z art. 2 dekretu z dnia 28 listopada 1945r. o przejęciu niektórych nieruchomości ziemskich na cele reformy rolnej i osadnictwa, bowiem z dokumentów zebranych w sprawie w tym z akt nadania ziemi, na które powołuje się organ, wynika, iż niniejsza nieruchomość jako nieruchomość [...], została przejęta wcześniej na podstawie art. 2 ust. 1 lit. B dekretu z dnia 16 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Stanowisko skarżących potwierdzają również znajdujące się w aktach sprawy dokumenty tj. decyzja Nr [...] z dnia [...] października 1949r. Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w W. oraz pismo Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Powiatowy Zarząd Rolnictwa Dział Urządzeń Rolnych w P. z dnia [...] sierpnia 1956 r. z którego wynika między innymi iż użytkowane przez M. H. gospodarstwo, zastało przejęte na rzecz Skarbu Państwa. Zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w W. dnia [...] października 1947 został uznany przepadek czwartej części jego mienia, tj. 4,48 ha. Pozostałość zaś z 12,66 ha tj. 8,18 ha stanowiła własność J. i N. H.. Sam fakt przejęcia jako mienie [...] części spornej nieruchomości prowadzi zaś do uznania, iż w tym zakresie kontrolowane w postępowania nieważnościowycm orzeczenie, jako rozstrzygające ponownie o przejęciu na własność Państwa przedmiotowej nieruchomości (bez uwzględnienia okoliczności, iż jej część została już wcześniej przejęta) narusza prawo w stopniu rażącym. Z treści powyższego pisma wynika także, iż Prezydium Rady Narodowej ze względu na rozdysponowanie całym gospodarstwem uznało, iż nie może zwrócić spadkobiercom J. H. należącej do nich części gospodarstwa. Kolejnym zaś dokumentem jaki znajduje się w aktach sprawy jest kontrolowane orzeczenie z [...] grudnia 1956r.

Pominięcie i nieodniesienie się przez organ do wszystkich dokumentów znajdujących się w sprawie, nie dokonanie ich spójnej oceny pod kątem istnienia lub nie podstaw do przejęcia nieruchomości stanowiącej własność J. i N. H., na podstawie art. 1 ust. 4 dekretu z dnia 28 listopada 1945r. o przejęciu niektórych nieruchomości ziemskich na cele reformy rolnej i osadnictwa, jak również lakoniczne, powoływanie się przez organ w uzasadnieniu decyzji, na "dokumenty znajdujące się w aktach sprawy" bez ich konkretnego wskazania, prowadzi do uznania, iż zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] listopada 2006r. wydane zostały z naruszeniem art. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozpoznając ponownie sprawę organ kierując się zasadą dążenia do prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a winien dokonać oceny całokształtu dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, odnieść się i rozważyć wnioski i zarzuty skarżących podnoszone w toku postępowania administracyjnego i w konsekwencji tak przeprowadzonego postępowania ocenić kontrolowane w postępowaniu nieważnosciowym orzeczenie w kontekście przesłanek określonych w art. 156 k.p.a.