Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1240/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 48
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi T. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i nałożenia obowiązku przedłożenia określonych dokumentów 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz T. S. kwotę 100 złotych (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] marca 2018 r. nr [...] , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2017, poz. 1332) po rozpatrzeniu zażalenia T. S. - uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. M. z [...] października 2017 r. Nr [...] wstrzymujące roboty budowlane prowadzone przy budowie budynku gospodarczego o nieregularnym kształcie rzutu dającym się wpisać w prostokąt o wymiarach rzutu 17,37 m x 6,25 m, znajdującego się na działce oznaczonej nr ewid. [...] położonej w miejscowości C., gm. D. oraz nakładające na właściciela – T. S. obowiązek przedłożenia, w terminie 3 miesięcy licząc od dnia doręczenia postanowienia, 4 egzemplarzy projektu budowlanego budynku gospodarczego o nieregularnym kształcie rzutu dającym się wpisać w prostokąt o wymiarach rzutu 17,37 m x 6,25 m, znajdującego się na działce oznaczonej nr ewid. [...] położonej w miejscowości C., gm. D. oraz:

a) oświadczenia projektanta o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, a także zaświadczenia o wpisie każdego z projektantów do właściwej izby samorządu zawodowego z określonym w nim terminem ważności aktualnym na dzień opracowania projektu,

b) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością wskazaną w sentencji na cele budowlane,

c) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy budynku gospodarczego znajdującego się na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w miejscowości C., gmina D., z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,

- w części dotyczącej terminu i wyznaczył nowy termin na przedłożenie ww. dokumentacji do dnia 29.06.2018 r., w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M.M. na wniosek M. B. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie budowy budynku gospodarczego wraz z urządzeniem budowlanym - zbiornikiem na nieczystości ciekłe znajdujących się na działce nr ew. [...] w miejscowości C., gm. D.

W dniu 23.10.2015 r. organ powiatowy przeprowadził czynności kontrolne podczas których ustalił, że na ww. działce od jej wschodniej granicy znajduje się parterowy budynek gospodarczy konstrukcji murowanej. Dach budynku jednospadowy, kryty blachą o kierunku spadku zachodnim, bez okapu dachowego od strony wschodniej. Wewnątrz budynku wydzielonych zostało 9 pomieszczeń, tj. WC oraz osiem pomieszczeń pełniących funkcję gospodarczą. Wysokość pomieszczeń wynosi w świetle 2,73 m. W ścianie wschodniej budynku brak otworów okiennych i drzwiowych. W trakcie czynności kontrolnych organ powiatowy zaobserwował ubytki oraz zarysowania tynków zewnętrznych i ściany wschodniej. Budynek podłączony do jednokomorowego zbiornika na nieczystości ciekłe usytuowanego w odległości ok. 0,70 m mierząc od zachodniej granicy działki oraz w odległości 5,70 m mierząc od zachodniej ściany budynku gospodarczego. T. S. oświadczył do protokołu, że aktem notarialnym Rep. A Nr [...] r. z dnia [...].02.2008 r., stał się właścicielem ww. zabudowanej nieruchomości. Jak wskazał w oświadczeniu "Budynek gospodarczy został wybudowany przez moich rodziców G. i S. S. około 1970 r. W 2015 r. przy budynku prowadziłem roboty budowlane polegające na wymianie pokrycia dachowego, rozbiórce ściany szczytowej od strony południowej z uwagi na zły stan techniczny i wybudowaniu na nowo tej samej ściany o takich samych parametrach, rozbiórce parterowych części budynku od strony północnej i zachodniej z uwagi na zły stan techniczny. Nie posiadam dokumentacji projektowej na ww. budynek (...) ".

PINB w M. M. pismem z [...].10.2015 r. zwrócił się do Archiwum Państwowego w S. o informację, czy w rejestrach widnieje decyzja o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego znajdującego się na działce o nr ew. [...] w miejscowości C., gm. D.

Pismem z 6.11.2015 r. Archiwum Państwowe poinformowało organ powiatowy, że w posiadanym zespole aktowym nie odnaleziono pozwolenia na budowę dla tego budynku gospodarczego.

Postanowieniem Nr [...] z [...].02.2016 r. PINB w M. M. nałożył na T. S. obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie oceny technicznej stanu technicznego ww. budynku gospodarczego wraz z urządzeniem budowlanym - zbiornikiem na nieczystości ciekłe.

Postanowieniem Nr [...] z dnia [...].04.2016 r. [...] WINB stwierdził niedopuszczalność zażalenia złożonego przez M. B. na w/w postanowienie Nr [...].

W dniu 14.06.2017 r. organ powiatowy dokonał czynności kontrolnych podczas których stwierdził, że wewnątrz przedmiotowego budynku wydzielonych jest osiem pomieszczeń o wysokości w świetle wynoszącej 2,54 m - 2,58 m. W pomieszczeniach tych znajdują się m.in. maszyny oraz narzędzia ręczne elektryczne. Trzy pomieszczenia zostały wyłożone glazurą a w pozostałych znajduje się tynk wewnętrzny. Budynek docieplony styropianem od strony północnej, południowej i zachodniej wraz ze ścianą od strony północno - wschodniej wykonanej z pustaka żużlowego o szerokości 0,20 m i długości ściany 5,72 m. W ścianie zachodniej budynku znajdują się trzy otwory okienne (tj. okna balkonowe - dwa o szerokości 1,51 m i jedno o szerokości 0,82 m) oraz otwór drzwiowy o szerokości 1,58 m i wysokości 2,48 m. W ścianie północnej budynku znajduje się otwór drzwiowy o wymiarach 1.00 m x 2,00 m w odległości 4,10 m mierząc od zachodniego narożnika budynku. Istniejący zbiornik na nieczystości ciekłe od strony zachodniej działki nie jest rozebrany, a wewnątrz niego znajduje się nieokreślona ciecz. T. S. oświadczył do protokołu, że w/w budynek "jest podłączony do zbiornika na nieczystości ciekłe zlokalizowanego w południowo-zachodniej części działki, a nierozebrany zbiornik od strony zachodniej budynku jest odłączony i nieczynny, a znajdująca się wewnątrz ciecz, pochodzi z wód gruntowych oraz deszczowych (prawdopodobnie)".

W dniu 11.07.2017 r. T. S. oświadczył do protokołu organu powiatowego: "(...) roboty budowlane polegające na: ociepleniu budynku, wymianie otworów drzwiowych i okiennych w elewacji zachodniej, zamurowaniu otworu drzwiowego i wykonaniu nowego w elewacji północnej, wykonaniu ścianek działowych wewnątrz budynku, zostały wykonane od połowy 2016 r. i w 2017 r. Obiekt pełni funkcję gospodarczą i chcę go zalegalizować do takiej funkcji. Obiekt podłączony jest do bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe znajdującego się w południowo-zachodniej części działki, wybudowanego w latach siedemdziesiątych. Przedmiotowy zbiornik podłączony jest ze zbiornikiem oznaczonym na mapie do celów projektowych zaewidencjonowanych pod nr [...] przez [...] w M. M. w dniu 15.02.2017 r. jako zbiornikiem nieczynnym, rurą ale jest ona zamknięta i ścieki nie cofają się. "

Pismem z 27.07.2017 r. PINB w M. M. wystąpił do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w M. M. o udzielenie informacji dot. zbiornika na nieczystości ciekłe znajdującego się od strony zachodniej istniejącego budynku.

Pismem z 25.08.2017 r. znak: [...] Starostwo Powiatowe w M. M. poinformowało organ powiatowy, że "Analiza dokumentów dostępnych w powiatowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym wskazuje, że pierwszy pomiar zbiornika na nieczystości ciekłe położonego na zachód od budynku "i" został wykonany 25.10.2016 r. podczas pomiaru sytuacyjno-wysokościowego - dokumentacja nr [...], przyjęta do zasobu dnia 4.11.2016 r. W 2017 r. podczas pomiaru uzupełniającego geodeta określił przedmiotowy zbiornik jako nieczynny i pomierzył przewód łączący go ze zbiornikiem na nieczystości ciekłe położonym na zachód od budynku mieszkalnego - operat nr [...] przyjęty do państwowego zasobu dnia 15.03.2017 r. "

Na prośbę organu powiatowego, Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w M. M. przesłał kopie szkiców w/w operatów, tj. nr [...] oraz nr [...].

W dniu 2.08.2017 r. do PINB w M. M. wpłynęło pismo J. Z. z 31.07.2017 r. do którego dołączono m.in. zdjęcia przedstawiające wygląd omawianego budynku gospodarczego w 2014 r. oraz w 2015 r. W aktach sprawy znajduje się również kopia zażalenia M. B. na postanowienie organu powiatowego Nr [...] z dnia [...].02.2016 r. wraz z załącznikami (zdjęciami). W w/w zażaleniu M. B. oświadczyła: "(...) Pan S. prowadził prace rozbiórkowe i przebudowę budynku już w 2015 roku i do momentu przeprowadzenia czynności kontrolnych zakończył prace na zewnątrz budynku zmieniając cała bryłę budynku, ponieważ wcześniej była to szklarnia, znacznie wyższa, o innych parametrach. Został zmieniony szczyt, a nie tylko pod względem materiałowym, ale również została zmieniona strona zachodnia, zmieniły się wymiary budynku. (...) W oświadczeniu Pana S. znalazły się nieprawdziwe informacje, że tylko powstał nowy szczyt o tych samych parametrach od strony południowej. (...) Pracownicy PINB przeprowadzający kontrolę zastali już budynek po przebudowie (...). Fotografie te przedstawiają m.in. wygląd budynku z roku 1998, widoczny jest mój dom, jeszcze Państwo S. nie wybudowali ściany/części ogrodzenia o wysokości ok. 3,5-4 m, co również jest niezgodne z prawem i jeszcze nie ma omawianego budynku gospodarczego, szklarni, która jest widoczna na zdjęciu z 1998 r. (...) ".

PINB w M. M. w oparciu o posiadane dowody zebrane w sprawie stwierdził, że pierwotnie budynek gospodarczy objęty niniejszym postępowaniem był budynkiem parterowym a na jego dachu znajdowała się szklarnia. Elewacja zachodnia wykonana była w kolorze białym. Po dokonaniu porównania budynku uwidocznionego na dokumentacji zdjęciowej stanowiącej załącznik do protokołu czynności kontrolnych z dnia 23.10.2015 r. z dokumentacją zdjęciową przedłożoną przez J. Z. i M. B. organ powiatowy stwierdził, że w/w budynek uległ znacznej zmianie. Inwestor dokonał rozbiórki szklarni, która znajdowała się na budynku gospodarczym, a następnie nadbudował go co wynika z użytych nowych materiałów. Dach obiektu wykonano jako jednospadowy o kierunku spadku zachodnim. Organ powiatowy stwierdził, że w wyniku robót budowlanych wykonanych przez inwestora, powstał zupełnie inny budynek. PINB w M. M. ustalił także w oparciu o czynności kontrolne przeprowadzone w dniu 14.06.2017 r. oraz oświadczenie T. S. złożone do protokołu z dnia 11.07.2017 r., że od połowy 2016 r. i 2017 r. przy przedmiotowym budynku wykonano kolejne roboty budowlane polegające na ociepleniu ściany północnej, południowej i zachodniej, powiększeniu otworów okiennych, wymianie otworu drzwiowego na otwór okienny w ścianie zachodniej budynku, powiększeniu otworu drzwiowego w ścianie zachodniej; zamurowaniu otworu drzwiowego w ścianie północnej, zamurowaniu otworu drzwiowego w ścianie północnej i wykonaniu nowego w odległości 4.10 m mierząc od zachodniego narożnika budynku, a także wykonaniu ścian działowych wewnątrz budynku.

Postanowieniem Nr [...] z dnia [...].10.2017 r., PINB w M. M. wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy budowie budynku gospodarczego o nieregularnym kształcie rzutu dającym się wpisać w prostokąt o wymiarach rzutu 17,37 m x 6,25 m, znajdującego się na działce oznaczonej nr ewid. [...] położonej w miejscowości C., gm. D. oraz nałożył na właściciela – T. S. obowiązek przedłożenia, w terminie 3 miesięcy licząc od dnia doręczenia postanowienia, określonych w sentencji dokumentów.

Zażalenie na w/w postanowienie w ustawowym terminie złożył T. S.

Postanowieniem Nr [...] z dnia [...].12.2017 r., [...] WINB zlecił organowi powiatowemu przeprowadzenie uzupełniającego postępowania w zakresie ustalenia kręgu podmiotów legitymujących się przymiotem strony w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w sprawie w/w budynku gospodarczego.

Przy piśmie z dnia 19.12.2017 r. PINB w M. M. przesłał zaświadczenie oraz uproszczony wypis z rejestru gruntów Starosty M. z dnia [...].12.2017 r., znak: [...], z którego wynika, że obecnym właścicielem działki nr ew. [...] jest R. B.

Analizując zażalenie oraz całość akt sprawy organ II instancji uznał, że zaskarżone postanowienie PINB w M. M. winno zostać utrzymane w mocy jako odpowiadające prawu. Z uwagi na to, iż w trakcie rozpatrywania niniejszego zażalenia, upłynął termin na przedłożenie dokumentów wskazanych w zaskarżonym postanowieniu, zasadnym jest uchylenie zaskarżonego postanowienia jedynie w tej części i orzeczenie nowego terminu na przedłożenie dokumentów, o których mowa powyżej.

W postępowaniu administracyjnym wydanie orzeczenia administracyjnego w formie postanowienia lub decyzji, w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie, stosownie do wymogów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Tak też się stało w badanej sprawie.

Organ całkowicie podzielił argumentację organu PINB zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Zdaniem organu odwoławczego, nie ulega wątpliwości, że przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest samowolna budowa budynku gospodarczego o nieregularnym kształcie rzutu dającym się wpisać w prostokąt o wymiarach rzutu 17,37 m x 6,25 m, znajdującego się na działce oznaczonej nr ewid. [...] położonej w miejscowości C., gm. D. Ustalenia w tym zakresie organu powiatowego są prawidłowe i mają poparcie w zebranym materiale dowodowym. [...]WINB wskazuje również, że z analizy akt sprawy wynika, że pierwotnie budynek gospodarczy objęty niniejszym postępowaniem był budynkiem parterowym a na jego dachu znajdowała się szklarnia. Elewacja zachodnia wykonana była w kolorze białym. Z dokumentacji zdjęciowej znajdującej się w aktach sprawy przedłożonej przez P. J. Z. i P. M. B., organ powiatowy słusznie wywnioskował, że w/w budynek uległ znacznej zmianie. W ocenie [...]WINB inwestor dokonał rozbiórki szklarni, która znajdowała się na budynku gospodarczym, a następnie nadbudował go, co wynika z użytych nowych materiałów. Dach obiektu wykonano jako jednospadowy o kierunku spadku zachodnim. Ponadto wykonano szereg robót budowlanych w połowie 2016 r. i 2017 r. polegających na ociepleniu ściany północnej, południowej i zachodniej, powiększeniu otworów okiennych, wymianie otworu drzwiowego na otwór okienny w ścianie zachodniej budynku, powiększeniu otworu drzwiowego w ścianie zachodniej; zamurowaniu otworu drzwiowego w ścianie północnej; zamurowaniu otworu drzwiowego w ścianie północnej i wykonaniu nowego w odległości 4,10 m mierząc od zachodniego narożnika budynku, a także wykonaniu ścian działowych wewnątrz budynku.

Wobec powyższego zdaniem organu odwoławczego, organ powiatowy zasadnie stwierdził, że w wyniku robót budowlanych wykonanych przez inwestora, powstał zupełnie inny budynek, na wykonanie którego inwestor powinien uzyskać pozwolenie na budowę. Ponadto organ powiatowy zasadnie stwierdził, iż dowody zebrane w sprawie podważają wiarygodność oświadczenia T. S. złożonego do protokołu z czynności kontrolnych z dnia 23.10.2015 r.

Z oceny technicznej stanu technicznego budynku znajdującej się w aktach sprawy wynika, że budynek posiada powierzchnię 119,45 m2 (strona nr 13 w/w opracowania - bez projektowanej rozbudowy, o której mowa w opracowaniu). Wobec powyższego inwestor powinien przed przystąpieniem do inwestycji uzyskać pozwolenie na budowę od organu administracji architektoniczno-budowlanej i dopiero wówczas mógł realizować w/w inwestycję, co wynika, z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Z przepisu tego wynika, że wszystkie roboty budowlane winny być wykonywane po uzyskaniu pozwolenia na budowę, za wyjątkiem robót, które zostały z tego obowiązku przez ustawodawcę zwolnione. Art. 29-31 Prawa budowlanego wskazują na możliwość wykonywania robót budowlanych w oparciu o zgłoszenie zamiaru ich wykonywania właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, od konieczności uzyskania pozwolenia na budowę została zwolniona " budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m powierzchni działki", ale z mocy art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, warunkiem rozpoczęcia budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, jest dokonanie w określonym terminie zgłoszenia zamiaru ich rozpoczęcia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W świetle powyższych wyjątków interpretowanych w sposób ścisły, jak tego wymagają zasady wykładni w przypadku wyjątków, warunki skorzystania przez przedmiotowy budynek gospodarczy ze zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione, bowiem w/w budynek posiada powierzchnię zabudowy powyżej 35 m2, co zostało wskazane powyżej.

Ponieważ obowiązek powyższy w zakresie uzyskania pozwolenia na budowę od organu administracji architektoniczno - budowlanej nie został spełniony, słusznie stwierdzono, że przedmiotowy obiekt budowlany został wykonany w warunkach samowoli budowlanej.

Zasadne było zatem zastosowanie w stosunku do tego obiektu budowlanego trybu określonego w art. 48 Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie organ I instancji wszczął procedurę legalizacyjną. Zarzuty zawarte w zażaleniu w tym zakresie są niezasadne i nie mają oparcia w aktach sprawy.

Zaskarżonym postanowieniem Nr [...] z dnia [...].10.2017 r. PINB w M. M. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie w/w budynku oraz nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie od dnia doręczenia postanowienia, dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego.

[...]WINB wskazał, że materialno-prawną podstawę skarżonego postanowienia stanowi art 48 Prawa budowlanego. W ust. 2 ustawodawca przewidział możliwość legalizacji samowoli budowlanej, jednakże tylko w sytuacji, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym przepisów techniczno - budowlanych. Wydanie skarżonego postanowienia ma na celu umożliwienie inwestorowi zalegalizowanie przedmiotowych robót budowlanych. Zakres nałożonych obowiązków odpowiada treści w/w przepisu.

Możliwość legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części jest możliwa jeżeli inwestor wypełni powyższy obowiązek.

W ocenie [...] WINB, organowi I instancji nie można zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego, jak też procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Zdaniem [...]WINB organ powiatowy dokonał oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami zawartymi w k.p.a. W ocenie [...]WINB organ nadzoru budowlanego wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych i nienasuwających zastrzeżeń dowodów. Powyższe zostało w sposób wyczerpujący wykazane w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, w którym organ powiatowy wskazał dowody na których się oparł i którym dał wiarę. Wobec powyższego skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przeprowadzenia skutecznego kontrdowodu z inicjatywy strony kwestionującej te ustalenia w toku postępowania administracyjnego. W ocenie [...]WINB za taki dowód nie można uznać oświadczenia przesłanego przez inwestora do akt organu powiatowego złożonego przez G. S. i A. M. oraz A.S.

Organ podkreślił, że przedmiotem niniejszego postępowania jest budynek gospodarczy, który powstał w ramach robót budowlanych przeprowadzonych przez inwestora od 2016 r., a nie budynek pierwotny, który istniał poprzednio. Wobec powyższego w/w oświadczenia pozostają bez wypływu na tok niniejszego postępowania legalizacyjnego.

Wobec powyższego należało uchylić zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu i orzec nowy termin wykonania obowiązku, a w pozostałej części utrzymać w mocy postanowienie PINB w M. M. Nr [...] z dnia [...].10.2017 r.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w zażaleniu, [...]WINB wskazał, że w ramach niniejszego postępowania II-go instancyjnego tut. organ uwzględnił zmianę dot. statusu M. i B. B. W ramach postępowania uzupełniającego organ nadzoru budowlanego ustalił, że obecnym właścicielem działki nr ew. [...] jest R. B. Zawiadomieniem z dnia [...].01.2018 r., znak: [...], WINB w W. zawiadomił strony, w tym R. B. (następca prawny . i B. B.) o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego oraz zgłoszonych żądań.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w ramach postępowania wyjaśniającego mającego na celu zebranie materiału dowodowego. Przed wydaniem w/w postanowienia organ powiatowy nie miał konieczności posłużenia się instytucją, o której mowa w art. 10 k.p.a. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że obowiązek taki dotyczy wypowiedzenia się stron o zebranym materiale dowodowym i zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji kończącej sprawę. W niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie nie kończy postępowania w sprawie, jest natomiast jednym z etapów postępowania legalizacyjnego przewidzianego przepisami Prawa budowlanego.

Na koniec [...]WINB wskazał, iż organ powiatowy kontynuując postępowanie w niniejszej sprawie jest obowiązany uwzględnić zmianę kręgu stron postępowania.

Ponadto przy piśmie z dnia 21 kwietnia 2018 r. skierowanym do PINB w M. M. zawierającym wniosek o uchylenie postanowienia nr [...] wydanego przez PINB w M. M., T. S. złożył kopię decyzji z dnia [...] lipca 1984 r. Nr [...], Naczelnika Gminy D., udzielającej S. S. pozwolenia na budowę budynku o wymiarach 15,3 m (szerokość) 7,0 m ( niewyraźnie), powierzchnia zabudowy 129,5 m2.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie [...] WINB z [...] marca 2018 r. nr [...] złożył T. S., wnosząc o jego uchylenie, a także uchylenie poprzedzającego go postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci:

a) obrazy - art. 7, 77 § 1 k.p.a., poprzez nie wystąpienie do Urzędu Gminy w D. z zapytaniem czy w archiwach Gminy znajdują się dokumenty związane z przedmiotową budową. W czasie, w którym powstawał przedmiotowy budynek (lata 70-80. XX w), to na Urzędzie Gminy w D. spoczywał obowiązek wydawania pozwolenia na budowę.

b) obrazy - art. 7, 77 § 1 k.p.a., poprzez nie uwzględnienie w toku postępowania oświadczeń złożonych na piśmie Pani G. S. byłej współwłaścicielki nieruchomości oraz Pani A. M. i Pana A. S., przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie.

c) obrazy - art. 124 § 2 k.p.a., poprzez nie odniesienie się w uzasadnieniu postanowienia do argumentów zawartych w odwołaniu i powielenie wyłącznie argumentów przedstawionych przez organ pierwszej instancji;

d) obrazy - art. 15 k.p.a., poprzez doprowadzenie do tego, że zasada przewidująca dwukrotne rozpatrzenie sprawy przez dwa organy została naruszona, bowiem organ drugiej instancji ograniczył się wyłącznie do ustalenia na nowo stron postępowania nie ustosunkował się do pozostałych moich zastrzeżeń, co do rozstrzygnięcia w tym zakresie.

e) obrazy - art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie mi, jako stronie czynnego udziału w postępowaniu po uchyleniu postanowienia nr [...] z dnia [...].02.2016 a przed wydaniem zaskarżonego postanowienia [...] z dnia [...].10.2017 r. Wyżej wymienione postanowienia zostały przesłane do mnie w jednym liście poleconym.

f) obrazy art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji zastosowanie art. 48 ustawy Prawo budowlane do obiektu, którego budowa została zakończona w latach 70-80. XX w. tj. przed dniem wejścia w życie w/w ustawy, podczas gdy przepis ten wyklucza zastosowanie art. 48 ustawy Prawo budowlane do budowy zakończonej przed dniem wejścia w życie ustawy tj. 1 stycznia 1995 r.

g) obrazy art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane poprzez jego zastosowanie i orzeczenie na jego podstawie przedstawienie określonych dokumentów, o których mowa w art. 48 w wyznaczonym czasie do budynku pobudowanego w latach 70-80. XX w., a także w stosunku do wykonania robót budowlanych ( np. ocieplenie budynku), które to prace w ocenie skarżącego nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę.

h) obrazy art. 7 i 7b k.p.a. poprzez sprzeczne stanowiska organu PINB w M.M. i WINB w W. w przedmiocie określenia, jakiego budynku dotyczy przedmiotowe postępowanie.

i) obrazy - art. 7, 77 k.p.a. polegające na niewyjaśnieniu całości okoliczności sprawy w szczególności daty powstania budynku oraz bezpodstawnym przyjęciu, że budowa budynku stanowi samowolę budowlaną podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie wynika jednoznacznie, czy budowa budynku została zrealizowana legalnie, czy też w warunkach samowoli budowlanej, a organ zaniechał wyjaśnienia powyższej kwestii, będącej kluczową dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie,

j) obrazy - art. 7, 77 k.p.a. poprzez uznanie, iż wszystkie prace budowlane prowadzone przy budynku są samowolą budowlaną. Obecnie nie wszystkie prace budowlane wymagają uzyskania pozwolenia na budowę czy zgłoszenia robót budowlanych np. docieplenie budynków.

Powołane zarzuty skargi znalazły odzwierciedlenie i rozwinięcie w treści uzasadnienia skargi.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Z przepisu art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że w ramach kontroli zaskarżonego aktu Sąd jest zobowiązany do badania jego zgodności z prawem w pełnym zakresie, nie ograniczając się do zarzutów skargi. Uwzględnia więc z urzędu naruszenia prawa, których nie podniosła strona wnosząca skargę. Skarga może być zatem uwzględniona niezależnie od zasadności podniesionych w niej zarzutów. Taka właśnie sytuacja występuje w rozpoznawanej sprawie - zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo, choć z innych powodów niż wskazane w skardze.

Okolicznością przesądzającą o rozstrzygnięciu Sądu w rozpoznawanej sprawie jest złożenie przez skarżącego w dniu 21 kwietnia 2018 r. do akt PINB w M. M. decyzji Naczelnika Gminy D. z dnia [...] lipca 1984 r., którą uzyskał z archiwum zakładowego Urzędu Gminy w D. W.. Jest to decyzja o pozwoleniu na budowę budynku na działce nr ew. [...] skierowana do S. S. Potwierdza ona jednocześnie treść oświadczeń złożonych w toku postępowania przez G. S., A. M. i A. S.. Jak wynika z przesłanego przez skarżącego dokumentu, decyzją z dnia [...] lipca 1984 r. Nr [...], Naczelnik Gminy D., udzielił pozwolenia na budowę budynku o wymiarach 15,3 m (szerokość) 7,0 m ( niewyraźnie), powierzchnia zabudowy 129,5 m2.

Z kolei ze znajdującej się w aktach sprawy oceny technicznej stanu technicznego budynku będącego przedmiotem postępowania, przekazanej organowi przez skarżącego, wynika, że budynek ten posiada powierzchnię zabudowy 130,90 m2 (strona nr 13 w/w opracowania ).

Porównując złożoną przez skarżącego do akt decyzję z powyższą dokumentacją, nie ma zdaniem Sądu wątpliwości, że oba dokumenty, dotyczą tego samego budynku, będącego przedmiotem rozpoznawanej sprawy.

Uwzględniając treść złożonej przez skarżącego do akt decyzji z 1984 roku, nie można zaakceptować poglądu organów, że w wyniku robót budowlanych przeprowadzonych przez skarżącego powstał zupełnie inny budynek, na wykonanie którego inwestor powinien uzyskać pozwolenie na budowę. Jak wynika z ww. decyzji, przedmiotowy budynek już istniał i wybudowany został w oparciu o wydane w 1984 roku pozwolenie na budowę. Nie można zatem zgodzić się z organami, że przedmiotem sprawy jest samowolna budowa budynku gospodarczego. Nieuzasadnione jest powoływanie się przez organy na treść art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przewidującego obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę budynku o powierzchni zabudowy ponad 35 m2, skoro wydane już zostało wcześniej pozwolenie na budowę, pozwalające na wybudowanie budynku o powierzchni zabudowy 129,5 m 2.

Powyższe ustalenia, prowadzą do wniosku, że organy naruszyły zasady wynikające z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Organy dążąc do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mogły, tak jak to uczynił skarżący, zwrócić się o informację dotyczącą decyzji o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego znajdującego się na działce o nr ew. [...] w miejscowości C., gm. D. do Urzędu Gminy w D., który w latach 80 – tych zajmował się wydawaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.

Wskazane wyżej naruszenie przez organy przepisów postępowania, czyni zasadnymi zarzuty opisane w punktach a-d) oraz w punkcie i) skargi.

Nie zasługuje natomiast na uwzględnienie zarzut obrazy art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego wskazany w punkcie g) skargi. Zgodnie z treścią tego przepisu, art. 48 Prawa budowlanego (dotyczącego nakazu rozbiórki lub ewentualnej legalizacji samowoli), nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Każda rozbiórka starej samowoli budowlanej, podlega rozpoznaniu na podstawie art. 37 ustawy z 24.10.1974 r. – Prawo budowlane, tj. ustawy uchylonej art. 107 obecnie obowiązującej ustawy. Legalizacja starej samowoli budowlanej następuje w związku z tym na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., jeżeli nie zachodzi orzeczenie przez właściwy organ, tj. organ nadzoru budowlanego, nakazu dokonania czynności, których wykonanie umożliwi legalizację obiektu, oczywiście pod warunkiem że nie zachodzą określone w art. 37 przesłanki orzeczenia o rozbiórce. Do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę zastosowanie ma art. 42 powołanej wyżej ustawy.

Przepis art. 103 ust. 2, nie znajdzie jednak zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Jak wynika z oświadczeń złożonych przez G. S., A. M. i A. S., budynek został wybudowany i oddany do użytkowania na pewno przed 1989 r. Ponadto jak już wspomniano, wybudowany został w oparciu o pozwolenie na budowę z 1984 r. Budynek ten nie jest więc starą samowolą ( budynkiem wybudowanym przed dniem wejścia w życie ustawy), do której miałby zastosowanie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego. Uwzględniając złożone do akt pozwolenie na budowę z 1984 r. i treść oświadczeń ww. osób stwierdzić należy, że przedmiotem kontroli, nie jest samowolne wybudowanie przedmiotowego budynku lecz prace budowlane przeprowadzone w latach 2016 -2017 w starym budynku, który nie został wybudowany samowolnie. Z tego powodu, nie jest także zasadny zarzut wskazany w punkcie g) skargi.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. wskazany w punkcie e) skargi.

Jak wynika z akt administracyjnych, jedną przesyłką przesłane zostały skarżącemu postanowienie nr [...] z dnia [...] października i postanowienie nr [...] z dnia [...] października 2017 r. o wstrzymaniu robót budowlanych. Należy zgodzić się z [...]WINB, że postanowienie to, zostało wydane w ramach postępowania wyjaśniającego mającego na celu zebranie materiału dowodowego, a zatem przed jego wydaniem organ powiatowy nie miał konieczności posłużenia się instytucją, o której mowa w art. 10 k.p.a. Przepis ten bowiem dotyczy wypowiedzenia się stron o zebranym materiale dowodowym i zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji kończącej sprawę. Wspomniane postanowienie, nie kończy postępowania w sprawie, jest natomiast jednym z etapów postępowania legalizacyjnego przewidzianego przepisami Prawa budowlanego.

Naruszenie przez organy wspomnianych wyżej zasad wynikających z art 7 i art. 77 § 1 k.p.a., powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia. Fakt uzyskania przez skarżącego, pozwolenia na budowę z 1984 r. dotyczącego budynku będącego przedmiotem rozpoznania w sprawie, stwarza po stronie organu konieczność jego weryfikacji i poczynienia dalszych ustaleń. Pomijając fakt, że organ sam powinien zwrócić się do Urzędu Gminy w D. o oryginał przedłożonej przez skarżącego decyzji z 1984 r., powinien także wystąpić o wydanie całej dokumentacji związanej z decyzją, w tym dołączonego do wniosku o jej wydanie projektu, co potwierdzają zapisy na kserokopii decyzji.

Ocena przeprowadzonych przez skarżącego robót, powinna być dokonana w powiązaniu z planem i decyzją z 1984 r. Dopiero roboty budowlane ocenione w tym kontekście, pozwolą na ich prawidłowe zakwalifikowanie, a następnie w miarę konieczności przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego. Należy także rozważyć czy przeprowadzone przez skarżącego roboty, nie mieszczą się w pojęciu przebudowy oraz odnieść się do zarzutu z punktu j) skargi.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 przywołanej ustawy.