Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 644/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2008-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 114  ust.3
journal: Dz.U. 2003 nr 201 poz 1955
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 12 listopada 2003 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 08 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie długu celnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. stwierdził postanie długu celnego w stosunku do towaru w postaci samochodu osobowego marki G. [...] o nr nadwozia [...], rok produkcji 1993, uznając za dłużnika P. S., który nie wykonał obowiązków wynikających ze stosowania procedury celnej odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła.

W uzasadnieniu organ podał, że w dniu [...]. funkcjonariusze Komendy Powiatowej Policji w T., w trakcie wykonywania czynności służbowych, na terenie posesji M. A., ujawnili ww. samochód osobowy na niemieckich tablicach rejestracyjnych. W ramach dalszego postępowania wyjaśniającego ustalono, że samochód ten pozostawił u wyżej wymienionego, w marcu 2004r., P. S.na stałe zamieszkujący w N. Przyczyną pozostawienia auta była jego awaria uniemożliwiająca dalszą eksploatację. Z wyjaśnień P. S. złożonych w dniu [...]. jak również z zeznań M. A. wynikało, że P. S. pozostawiając pojazd do naprawy, wyjechał następnie do N. Dalsze ustalenia dowiodły, że właścicielem w/w samochodu w dniu przyjazdu P. S. na teren Polski był M. M. na stałe zamieszkujący w N. W wyniku uszkodzenia przez skarżącego pożyczonego samochodu, M.M. w dniu [...]. odsprzedał P. S. przedmiotowe auto za kwotę [...] Euro, który następnie zarejestrował go w N. w dniu [...]. na swoje nazwisko.

Od decyzji organu I instancji strona złożyła odwołanie żądając jej uchylenia w całości i umorzenia postępowania w sprawie.

Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że skarżący jako osoba zamieszkująca na terytorium N., wjeżdżając w marcu 2004r. na polski obszar celny samochodem osobowym zarejestrowanym za granicą, skorzystał z przywilejów ustnej odprawy czasowej uproszczonej z całkowitym zwolnieniem od cła na podstawie art. 145 § 1 Kodeksu celnego i § 112 pkt 2 w zw. z § 113 i § 114 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 listopada 2003r. w sprawie gospodarczych procedur celnych (Dz. U. Nr 201, poz. 1955 ze zm.). Podkreślił, że korzystanie z tej procedury dozwolone jest przepisami prawa celnego warunkowo, a niedopełnienie ściśle określonych obowiązków wynikających ze stosowania tej procedury, oznacza naruszenie tych przepisów w sposób powodujący powstanie długu celnego.

Zwrócił uwagę, iż osoba mająca miejsce zamieszkania poza polskim obszarem celnym może na ten obszar wjechać pojazdem samochodowym zarejestrowanym za granicą na zasadach odprawy czasowej uproszczonej z całkowitym zwolnieniem od cła tylko pod warunkiem, że powrotnie pojazd ten zostanie wywieziony lub też otrzyma inne przeznaczenie celne, najpóźniej w dniu, w którym osoba ta opuszcza polski obszar celny, co wynika wprost z treści § 114 ust. 3 w/w rozporządzenia w sprawie gospodarczych procedur celnych. Natomiast w wypadku niedopełnienia tego obowiązku powstaje dług celny w przywozie zgodnie z treścią art. 212 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego.

Dyrektor Izby Celnej wskazał, że przedmiotowy samochód osobowy G. do dnia [...]., tj. do dnia ujawnienia go przez funkcjonariuszy policji, nie został powrotnie wywieziony, ani też nie otrzymał przewidzianego przepisami prawa przeznaczenia celnego, mimo tego, iż osoba uprawniona opuściła polski obszar celny. Zdaniem organu, okoliczności te potwierdziły wyjaśnienia skarżącego złożone w dniu [...]. w toku postępowania karnego skarbowego. Potwierdzeniem tych wyjaśnień, według Dyrektora Izby Celnej, były zbieżne z nimi zeznania M. A., złożone również w ramach postępowania karnego skarbowego w dniu [...]. odnośnie tego, iż skarżący sam zapewnił go nie tylko o wykonywaniu do niego telefonów z terenu N., ale również o samym powrocie do N. Dodatkowo dowodzi tego, zdaniem organu, załączony do akt sprawy biling z przeprowadzonych w okresie od [...] do [...]. rozmów z telefonu stacjonarnego należącego do M. A. Z zestawienia rozmów telefonicznych wynika, że nawiązano kontakt telefoniczny z telefonu stacjonarnego należącego do skarżącego w H.

Według organu odwoławczego, kolejnym dowodem potwierdzającym zarówno fakt wyjazdu skarżącego do N., a zarazem potwierdzającym prawdziwość przekazanych przez M. A. faktów, jest notatka funkcjonariusza celnego sporządzona w dniu [...]. na okoliczność odbieranych rozmów telefonicznych przeprowadzonych ze skarżącym, który w rozmowie potwierdził fakt wyjazdu do N. po tym jak pozostawił samochód osobowy marki G. do naprawy w Polsce.

Dodatkowym dowodem potwierdzającym fakt wyjazdu skarżącego do N., podczas gdy w/w samochód pozostał w kraju, w opinii organu odwoławczego, była umowa kupna-sprzedaży sporządzona pomiędzy sprzedającym – M. M. a kupującym – P. S. zawarta na terenie N., podpisana własnoręcznie przez P. S. w dniu [...]. w H.

Dyrektor Izby Celnej odmówił wiarygodności wyjaśnieniom skarżącego zawartym w odwołaniu co do faktycznej daty zawarcia transakcji z uwagi na treść jego zeznań złożonych w dniu [...] r., z których wynikało, iż transakcja faktycznie odbyła się w dniu [...] r., kiedy to właściciel – M. M. nie chciał przyjąć uszkodzonego pojazdu, a skarżący fizycznie w tym dniu uczestniczył podczas sporządzania umowy, gdyż jak sam zeznał, po kolizji wrócił do N. w celu zgłoszenia tego faktu właścicielowi.

Organ celny uznał także, że zeznania trzech osób z rodziny skarżącego: D. J., A. G. oraz I. S., w zakresie ustalenia określonych faktów dotyczących okoliczności związanych z niniejszą sprawą, niewiele wnoszą do postępowania, albowiem przesłuchiwane tłumaczyły się niepamięcią.

Dyrektor Izby Celnej zaznaczył, że przedmiotowy samochód wraz z kluczykiem został zabezpieczony do postępowania karnego skarbowego w charakterze dowodów rzeczowych w magazynie Izby Celnej w Toruniu i następnie z uwagi na umorzenie tego postępowania prowadzonego przeciwko skarżącemu, samochód ten został zwolniony spod zobowiązania i Sąd Rejonowy nakazał jego wydanie jego właścicielowi. Organ zauważył jednakże, że fakt podejrzenia naruszenia przepisów prawa celnego dał organowi celnemu podstawę do wszczęcia postępowania na podstawie tych przepisów, a następnie zajęcia rzeczonego pojazdu w celu zabezpieczenia należności celnych do czasu ich uiszczenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy strona wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w T., umorzenie postępowania w sprawie i nakazanie wydania przedmiotowego samochodu. Zaskarżonej decyzji zarzuciła brak obiektywizmu w ocenie materiału dowodowego poprzez dawanie wiary zeznaniom świadka M. A. i jednoczenie odmawianie wiarygodności zeznaniom innych świadków – D. J., A. G. i I. S. oraz nieobiektywną ocenę materiału dowodowego.

Zdaniem skarżącego, zeznania świadków, jak również interpretacja innych materiałów dowodowych została przeprowadzona w sposób nie tyle mający na celu wyjaśnienie okoliczności sprawy, ale wykazanie za wszelką cenę jego rzekomego opuszczenia terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.

Strona zaznaczyła, że z niewiadomych jej przyczyn zeznania jednego świadka – M. A., zasługują w ocenie organu na uwzględnienie podczas, gdy zeznania innych świadków: D. J., A. G. i I. S., ocenia się jako "niewiele wnoszące do postępowania".

W ocenie skarżącego przywołane w treści uzasadnienia decyzji zeznania świadka M. A. przedstawiają mylny obraz stanu faktycznego z uwagi na nieporozumienie powstałe zaraz po oddaniu samochodu do warsztatu oraz błędnej interpretacji dalszych jego wypowiedzi.

Podkreślił, że z M. A. kontaktowała się na bieżąco jego żona przebywająca na terenie N., co wykazane zostało na bilingu rozmów wykazanym w treści decyzji. Natomiast fakt, że M. A. nie wskazał jej jako jednego ze swych rozmówców był spowodowany tym, że nikt z prowadzących postępowanie nie zadał mu takiego pytania. Stwierdził, że wskazanie go jako rozmówcy jest zgodne z prawdą, ponieważ to głównie on dzwonił z terytorium RP i przedstawiając się używał zwrotu "P. S. z N.", mając na celu jedynie ułatwienie identyfikacji jego osoby, a nie miejsca, w którym się aktualnie znajdował.

Wskazał, że M. A., na podstawie błędnej interpretacji jego słów, uznał, że skarżący wyjechał do N., co zostało przyjęte przez organ prowadzący postępowanie. Zaznaczył, że osoba ta nie widziała jego wjazdu ani wyjazdu z terenu Polski, a zeznania swoje opiera jedynie na własnej interpretacji słów skarżącego dotyczących pracy w N.

Zdaniem skarżącego jedynym dowodem na okoliczność jego rzekomego dzwonienia z terytorium N. były bilingi telefoniczne, które w jego ocenie stanowiły dowód na to, iż dzwoniono z określonego numeru, a nie dowód na to, kto dzwonił, a jak wskazał, dzwoniła jego małżonka.

W ocenie strony fakt, że umowa sprzedaży samochodu marki G. była datowana na dzień [...]r. nie stanowiło żadnego dowodu na okoliczność jego rzekomego opuszczenia terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, albowiem przed wyjazdem do Polski zawarł z M. M. umowę ustną sprzedaży samochodu a potwierdzeniem jej zawarcia było sporządzenie jej w formie pisemnej, po jego powrocie do N. po dniu [...] r.

Uzasadniając swój wniosek o wydanie przedmiotowego samochodu skarżący wyjaśnił, że przetrzymywanie pojazdu przez organ celny naraziło go na dodatkowe koszty, gdyż samochód, oddany w przechowanie, był i jest mu niezbędny do wykonywania działalności zawodowej pracy na terenie N.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w T. wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa.

Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy zasadności określenia skarżącemu długu celnego w kwocie [...] zł z powodu naruszenia warunków odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła.

Zgodnie z art.26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623) przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkowstwa w Unii Europejskiej. W przedmiotowej organy celne ustaliły, że dług celny powstał przed 1 maja 2004 r. W konsekwencji w rozpatrywanej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny oraz aktów prawnych wydanych na jego podstawie.

W myśl art. 212 § 1 pkt 1 kodeksu celnego dług celny w przywozie powstaje w wypadku niewykonania obowiązku wynikającego z czasowego składowania towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym lub ze stosowania procedury celnej, którą towar ten został objęty. Dług celny powstaje w chwili niewykonania obowiązku bądź w chwili objęcia towaru odpowiednią procedurą celną, jeżeli stwierdzono, że nie został spełniony lub został naruszony jeden z warunków wymaganych do objęcia towaru tą procedurą lub do udzielenia częściowego lub całkowitego zwolnienia z należności celnych przywozowych ze względu na jego przeznaczenie (§2). Dłużnikiem jest osoba zobowiązana do wykonania obowiązków wynikających z czasowego składowania towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym lub wynikających ze stosowania procedury celnej, którą towar został objęty, bądź osoba zobowiązana do przestrzegania warunków wymaganych do objęcia towaru tą procedurą lub do udzielenia częściowego lub całkowitego zwolnienia z należności celnych przywozowych ze względu na jego przeznaczenie (§3). Z kolei z § 112 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 listopada 2003 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych wynika, że przedmiotem odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od należności celnych przywozowych mogą być pojazdy samochodowe lub pojazdy samochodowe wraz z przyczepami lub naczepami, zarejestrowane za granicą. Pojazdy samochodowe powinny zostać powrotnie wywiezione lub otrzymać nowe przeznaczenie celne, najpóźniej w dniu, w którym osoba, która je przywiozła, opuszcza polski obszar celny (§114 ust.3 rozporządzenia).

W rozpatrywanej sprawie skarżący jako osoba zamieszkująca na terytorium N., wjechał na polski obszar celny samochodem osobowym marki G. [...] zarejestrowanym za granicą i skorzystał z ustnej odprawy czasowej uproszczonej z całkowitym zwolnieniem od cła. Prowadzony przez niego samochód w dniu [...]r. uległ kolizji drogowej i został uszkodzony. W celu naprawy skarżący pozostawił go w T. w warsztacie M. A. Do dnia [...] r., tj. do dnia ujawnienia samochodu przez funkcjonariuszy policji w powyższym warsztacie, nie został on powrotnie wywieziony, ani nie otrzymał przewidzianego przepisami prawa przeznaczenia celnego, mimo że, zdaniem organów celnych, skarżący opuścił polski obszar celny w dniu [...] r. Skarżący neguje fakt opuszczenia Polski w tej dacie i zarzuca organom niewłaściwą ocenę zebranego materiału dowodowego.

Decydujące znaczenie dla rozpatrywanej sprawy mają wnioski płynące z ustalonego przez organy podatkowe stanu faktycznego. Zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis ten statuuje na gruncie postępowania podatkowego zasadę swobodnej oceny dowodów. Polega ona na tym, że organ podatkowy nie jest związany jakimikolwiek regułami dowodowymi, ocenia dowody za wiarygodne bądź niewiarygodne na podstawie własnego przekonania. Ocena ta powinna być zgodna z wymogami wiedzy, doświadczenia i logiki. W postępowaniu podatkowym materiał dowodowy powinien być zebrany w całości i w sposób wyczerpująco rozpatrzony, co wynika z art. 187 § 1 Ordynacji.

Dla prawidłowego odtworzenia przebiegu zdarzeń istotne znaczenia mają zeznania P. S. i M. A.

W trakcie przesłuchania w dniu [...] r. w postępowaniu karnym skarbowym skarżący zeznał, że po kolizji wrócił do N. i zgłosił fakt kolizji zamieszkałemu w N. właścicielowi samochodu – M. M. Stwierdził, że właściciel zdecydował, że nie chce uszkodzonego auta i wymusił na nim jego odkupienie. Natomiast M. A.– właściciel warsztatu, zeznał, że skarżący pozostawił mu samochód, a sam powrócił do N., tłumacząc, że pracuje zawodowo i nie może do czasu naprawy samochodu przebywać w Polsce. Po paru dniach przywiózł zderzak do auta i ponownie wrócił do N.. W połowie marca 2004 r. skarżący dzwonił do niego z N. i pytał czy samochód jest gotowy do odbioru. Świadek potwierdził te zeznania podczas przesłuchania w dniu [...] r., stwierdzając, że po zostawieniu samochodu do naprawy, ale przed odbiorem samochodu, P. S. dzwonił do niego, mówiąc, że przebywa na terenie N. i przyjedzie z N. po odbiór samochodu. Okoliczności te znajdują odzwierciedlenie w zestawieniu rozmów telefonicznych prowadzonych z telefonu należącego do M. A. Z zestawienia tego wynika, że w dniach [...] r. oraz w dniach [...] r. dzwoniono do M. A. z telefonu stacjonarnego należącego do skarżącego w H. Dodatkowo znajduje to potwierdzenie w notatce służbowej sporządzonej przez funkcjonariusza celnego w dniu [...] r. z rozmów przeprowadzonych z P. S. Z notatki tej wynika, że skarżący wyjechał do N. po tym, jak pozostawił samochód do naprawy.

Organy celne uznały, że skarżący opuścił polski obszar celny w dniu [...]r., bowiem w tym dniu doszło do zawarcia w H. umowy sprzedaży auta z dotychczasowym właścicielem M. M. Na umowie widnieje własnoręczny podpis skarżącego (k. 120 akt administracyjnych).

Zdaniem Sądu ocena przez organy celne zebranego materiału dowodowego nie budzi zastrzeżeń. Wyciągnięte z analizy tego materiału wnioski są spójne i uzasadnione merytorycznie. Organom nie można zarzucić braku obiektywizmu. Ustalenia faktyczne znajdują potwierdzenia w zebranych dowodach. W sposób wyczerpujący rozpatrzono cały materiał dowodowy. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy celne art.187 §1 i art.191 Ordynacji.

Skarżący podkreśla wagę dla sprawy zeznań D. J. (teściowej), A. G. (kuzynki) i I. S. (ciotki). Zeznania te były przedmiotem oceny organów celnych. Organ I instancji nie dał im wiary, natomiast Dyrektor Izby Celnej uznał, że niewiele wnoszą one do postępowania. Zeznania te mają potwierdzać, że w [...] r. skarżący przebywał w Polsce. Pozostają jednak w sprzeczności z bilingami rozmów telefonicznych jak i z zeznaniem samego skarżącego z dnia [...] r., z którego wynika, że po kolizji jakiej uległ samochód wyjechał do N. Twierdzenie skarżącego, że z N. do M. A. dzwoniła jego żona nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym. Z zeznań M. A. wynika, że dzwonił sam skarżący. Rację ma organ odwoławczy gdy twierdzi, że zmiana przez stronę okoliczności faktycznych została dokonana wyłącznie na potrzeby toczącego się postępowania, by uniknąć odpowiedzialności za naruszenia prawa. W tym też kontekście należy ocenić złożone przez skarżącego wyjaśnienia w charakterze podejrzanego w dniu [...] r., że do dnia [...] r. nie opuszczał terytorium Polski, oraz że umowa sprzedaży auta została zawarta ustnie i choć nosi datę[...]r., została podpisana przez niego około [...] r.

Reasumując – zdaniem Sądu organy celne słusznie uznały, że skarżący pozostawiając samochód w kraju, w sytuacji gdy opuścił polski obszar celny w dniu [...] r., nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków wynikających z procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła i zasadnie określiły kwotę długu celnego.

Odnosząc się do wniosku skarżącego o wydanie pojazdu należy zauważyć, że stosownie do treści art.241 §1 kodeksu celnego, jeżeli nie zostało złożone zabezpieczenie albo gdyby kwota złożonego zabezpieczenia nie pokryła długu celnego, towar, na którym ciążą należności, może być przez organ celny zatrzymany lub zajęty w celu zabezpieczenia kwoty należności, do czasu ich uiszczenia. Zatrzymanie lub zajęcie takiego towaru może być dokonane bez względu na prawa osób trzecich i z pierwszeństwem przed wszystkimi obciążeniami i przywilejami.

Działając na podstawie tego przepisu Naczelnik Urzędu Celnego w B.wydał w dniu [...] r. postanowienie o dokonaniu zajęcia samochodu. Fakt naruszenia przepisów celnych uzasadniał podjęte przez organ celny postanowienie. Orzeczenie zapadłe w postępowaniu karnym skarbowym nie przesądza automatycznie o treści rozstrzygnięcia w postępowaniu celnym, z uwagi na odrębności tych dwu postępowań.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji.