Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1024/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 24 ust. 2a pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 15 maja 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2019 roku sprawy ze skargi C. K. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] 2018 roku Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 19 czerwca 2018 r. (data wpływu pisma do organu) C. K. zwrócił się do [...] – Prezydenta Miasta P. z wnioskiem o ujawnienie prawa własności w ewidencji gruntów wskazując, iż wraz z W. K. jest następcą prawnym C. K.. C. K. wywodził ww. okoliczność z postanowienia z dnia 5 lipca 1999 r., w którym Sąd Rejonowy we W. [...] w sprawie prowadzonej pod sygn. I Ns [...] stwierdził, iż spadek po C. K. nabyli w częściach po ˝ W. K. i C. K..

Do wniosku C. K. załączył szereg dokumentów mających potwierdzać stanowisko przedstawione przez niego we wniosku, m.in.: zaświadczenie wydane przez Prezydenta Miasta P. - [...] z dnia 10 października 2014 r. o stwierdzeniu ostateczności i wykonalności Aktu Własności Ziemi nr [...] dnia [...] 1972 r., zaświadczenie wydane przez Prezydenta Miasta P. [...], w którym wskazano, że Akt Własności Ziemi nr [...] z dnia [...] 1972 r., wydany przez Dzielnicową Komisję do spraw Uwłaszczenia P. [...] stał się ostateczny i wykonalny, a nadto sam opisany Akt Własności Ziemi. Wnioskodawca nadto przedłożył postanowienie Sądu Grodzkiego z dnia [...] 1949 r., wydane w sprawie prowadzonej pod sygn. akt: [...], postanowienie Sądu Powiatowego dla m. P. w P., [...] z dnia [...] 1961 r. w przedmiocie nabycia spadku po M. K. przez C. K..

Jednocześnie C. K. wskazał, iż nie jest mu znana okoliczność, aby osoby, po których dziedziczył i z których prawa własności wywodzi własne żądanie, wyzbyły się swojego prawa własności.

C. K. podniósł, że Akt Własności Ziemi nr [...] z dnia [...] 1972 r. wskazywał, iż właścicielami działek oznaczonych w ewidencji gruntów obręb N. ark. mapy [...], działka nr [...], ark. mapy [...], działka nr [...] o powierzchni ok. 10,47 ha są M. i K. K.. Jednocześnie podkreślił, iż obecnie wymienione nieruchomości zapisane są w księgach wieczystych o numerach [...] oraz [...]

Postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2018 r., nr [...], Prezydent Miasta P., jako prezydent miasta na prawach powiatu wykonujący zadania z zakresu administracji publicznej, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków z wniosku C. K., do nieruchomości stanowiących własność Miasta P. oraz Skarbu Państwa, zapisanych w księgach wieczystych o numerach [...] oraz [...]

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż zgodnie z aktualnymi zapisami ewidencji gruntów i budynków oraz ksiąg wieczystych nieruchomość, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], stanowi własność Miasta P., natomiast nieruchomość, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], stanowi własność Skarbu Państwa. Organ podniósł, iż wnioskodawca nie przedłożył żadnego dokumentu uzasadniającego dokonanie zmiany w ewidencji gruntów i budynków, poprzez wpisanie własności na jego rzecz. Organ uznał, iż dokumenty przedłożone przez wnioskodawcę mają charakter historyczny, albowiem są one nieaktualne ze względu na późniejsze prawomocne wpisy dotyczące własności. Prezydent podniósł ponadto, iż wnioskodawca dawniej występował do sądów powszechnych z pozwami o uzgodnienie treści ksiąg wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym, przy czym sprawy znane organowi zakończyły się oddaleniem powództw.

Prezydent następnie podkreślił, iż o dokonanie zmiany wystąpić może jedynie podmiot mający interes prawny w danej sprawie, uznając jednocześnie, że wnioskodawca nie przedłożył dokumentów, które wskazywałyby podstawę wpisu własności na jego rzecz w miejsce Miasta P., czy dokumentów, które dawałyby podstawę do stwierdzenia, że może mieć interes prawny. Tym samym wnioskodawca nie posiada w sprawie interesu prawnego. W związku z powyższym organ doszedł do wniosku, iż wnioskodawcy nie przysługuje przymiot strony, a zatem – stosownie do treści art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017, poz. 1257), dalej zwanej "k.p.a." - postępowanie nie może być wszczęte, co stwierdzone winno zostać postanowieniem o odmowie wszczęcie postępowania.

Na powyższe postanowienie zażalenie w przypisanym terminie złożył C. K.. W treści zażalenia po raz kolejny wymienił dokumenty załączone do wniosku, w tym Akt Własności Ziemi KU 4511-17/1/72 z 31 października 1972 r. wraz z nadanym poświadczeniem jego ostateczności i wykonalności i podniósł, że powinny one stanowić podstawę ujawnienia nowego stanu w zapisach ewidencji gruntów i w księgach wieczystych.

C. K. podkreślił nadto, że w jego ocenie nie został dotąd ujawniony żaden prawomocny dokument, z którego treści wynikałoby, że M. i K. K. zbyli swoją nieruchomość, zapisaną w księgach wieczystych, na rzecz osoby trzeciej. Zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, na nadto naruszenie art. 10 k.p.a., albowiem w ocenie żalącego organ nie zadbał o możliwość zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a nadto nie umożliwił mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Postanowieniem z dnia [...] 2018 r., nr [...], Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu, organ II instancji wskazał, że organ I instancji ma obowiązek zbadania, czy wszczęcie postępowania jest w danej sytuacji dopuszczalne. Organ II instancji przywołał przepis art. 28 k.p.a. wskazując na definicję "strony postępowania" i osadzając ją w kontekście przywołanego już art. 61a k.p.a., na podstawie którego organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania. Dalej, Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał, iż przez "inne uzasadnione przyczyny", które w świetle art. 61a k.p.a. uzasadniają odmowę wszczęcia postępowania, rozumie się również sytuację, w której sprawa ma charakter cywilnoprawny, nie zaś administracyjny. Organ przywołał również art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którym ewidencja gruntów i budynków to system informatyczny, zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami.

Dalej, organ II instancji przywołał art. 24 ust. 2a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, który w punkcie 2 stanowi, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 przedmiotowej ustawy, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Z kolei w art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne mowa o właścicielach nieruchomości, a w przypadku nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego – oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości, natomiast w przypadku gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli – osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania.

Z wyżej wymienionych przepisów, a także z faktu, iż wnioskodawca nie przedstawił żadnych dokumentów, które pozwoliłyby uznać go za jeden z podmiotów uprawnionych do wszczęcia postępowania, a nadto w księgach wieczystych nr [...] oraz [...], ani on, ani jego poprzednicy prawni nie figurują jako właściciele, organ II instancji wywiódł, iż C. K. nie posiada w sprawie interesu prawnego. Jednocześnie organ wskazał na istnienie zasadniczych różnic pomiędzy interesem prawnym, a interesem faktycznym.

Dalej, organ wskazał, iż dokumenty przedłożone przez żalącego nie stwierdzają do jakich nieruchomości, aktualnie ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków, mają być przypisane. Organ II instancji zwrócił również uwagę, iż wnioskodawca nie wykazał za pomocą dokumentów geodezyjnych, że działce nr [...] i nr [...] - wymienionym w Akcie Własności Ziemi - odpowiadają obecne działki ujawnione w księdze wieczystej nr [...] o łącznym obszarze 3,4908 ha oraz w księdze wieczystej nr [...] o obszarze 6,3914 ha.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a., podniesionych w zażaleniu, organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji, wydając postanowienie na podstawie art. 61a k.p.a., kończy postępowanie w toku którego nie przeprowadza się czynności dowodowych, mających na celu zebranie całokształtu materiału dowodowego oraz nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, a jedynie weryfikuje, czy wnioskodawca legitymuje się przymiotem strony i czy posiada uprawnienie do złożenia stosownego wniosku. Organ II instancji uznał zatem, iż zarzuty sformułowane w zażaleniu były chybione, zaś Prezydent Miasta P. zasadnie odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 61 k.p.a.

C. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na wyżej opisane postanowienie Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Postanowienie zaskarżył w całości, zarzucając organowi brak wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym, twierdząc, iż organ nie doszedł do prawdy obiektywnej, podczas gdy było to w ocenie skarżącego możliwe. Dalej, skarżący zarzucił organowi, iż ten nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie dokonał w ten sposób rzetelnej oceny sprawy, czym organ dopuścić miał się naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., a nadto, iż organ prowadzący postępowanie nie zapewnił skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu i uniemożliwił mu wypowiedzenie się co do zabranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie w całości postanowień organów I i II instancji. Jednocześnie skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w postaci zwolnienia go od kosztów postępowania oraz przyznania pełnomocnika z urzędu.

W uzasadnieniu skarżący powtórzył przewijającą się już na etapie postępowania administracyjnego argumentację dotyczącą Aktu Własności Ziemi [...], powtórzył również argumentację dotyczącą rzekomo bezprawnego pozbawienia własności M. i K. K.. Skarżący podniósł po raz kolejny okoliczność istnienia zaświadczeń, które przedłożył wraz z wnioskiem. Skarżący nadto odniósł się szeroko do rzekomych nadużyć za strony urzędników, jednak twierdzenia te miały wyłącznie charakter bezpodstawnych zarzutów, nie zaś rzeczowej polemiki z argumentami organów obu instancji. Skarżący zarzucił również notariuszowi dokonanie przestępstwa, które skutkować miało pozbawieniem własności M. i K. K..

Postanowieniem Starszego referendarza sądowego z dnia 3 stycznia 2019 r. skarżącemu przyznane zostało prawo pomocy w pełnym zakresie.

Uczestniczący w rozprawie sądowoadministracyjnej przeprowadzonej w dniu 15 maja 2019 r. ustanowiony w sprawie pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i jej zarzuty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Działając w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302), przywoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, zarówno w zakresie norm materialnoprawnych, jak i procedury administracyjnej, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 p.p.s.a. lub art. 151 p.p.s.a. Stosownie do art. 134 p.p.s.a., Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola niniejszej sprawy we wskazanych wyżej aspektach wykazała, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji odpowiadają prawu.

W niniejszej sprawie kontroli sądowej poddane zostało postanowienie Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta P. – [...], odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków z wniosku C. K., do nieruchomości stanowiących własność Miasta P. oraz Skarbu Państwa, zapisanych w księgach wieczystych o numerach [...] i [...]

Stosownie do powołanego przez organy administracji art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Cytowany przepis wskazuje na dwie samodzielne i niezależne przesłanki odmowy wszczęcia postępowania. Pierwszej nadaje wymiar podmiotowy - wniesienie podania przez osobę niebędącą stroną, a drugiej wymiar przedmiotowy - zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przez "inne uzasadnione przyczyny" uniemożliwiające wszczęcie postępowania administracyjnego należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. W szczególności chodzi o sytuację, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo już zapadło rozstrzygnięcie, lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (zob. np. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2014, s. 317).

Zaznaczyć należy, że wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego jest dopuszczalne wyłącznie z powodu przeszkód oczywistych, to jest takich, których wystąpienie jest możliwe do stwierdzenia po wstępnej analizie wniosku. Zastosowanie instytucji określonej w art. 61a § 1 k.p.a. powinno być zatem ograniczone do przypadku, w którym brak możliwości wszczęcia postępowania z przyczyny podmiotowej lub przedmiotowej jest oczywisty i nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego.

W opinii Sądu sytuacja taka zaistniała w okolicznościach niniejszej sprawy. Zgodzić się bowiem należy ze stanowiskiem organów obu instancji, które stanowiło podstawę do przyjętego sposobu załatwienia wniosku skarżącego z dnia 19 czerwca 2018 r. o ujawnienie prawa własności w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Zarząd [...] w P., aczkolwiek niektóre aspekty wymagają rozwinięcia.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż definicję strony postępowania zawiera art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowania albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Nie można mieć wątpliwości, iż skarżący przymiotu strony nie wywodził z obowiązku, a właśnie z interesu prawnego, którym w ocenie skarżącego miał się on legitymować.

Za utrwalone można uznać stanowisko, zgodnie z którym interes prawny strony musi wynikać z przepisu prawa materialnego, stanowiącego podstawę ustalenia praw lub obowiązków w sprawie będącej przedmiotem postępowania (por. wyrok NSA z 17 listopada 2017 r., sygn. I OSK 982/17). Podkreślenia wymaga również, iż odróżnić należy jednoznacznie interes prawny, od interesu faktycznego. Interes faktyczny istnieje wówczas, gdy co prawda dany podmiot jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa materialnego.

Badając zatem, czy skarżący legitymował się w przedmiotowym postępowaniu interesem prawnym, odnieść należy się do przepisów prawa materialnego, z których ów interes mógł wypływać. W pierwszej kolejności przywołać należy art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017, poz. 2101), zgodnie z którym w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także właścicieli nieruchomości, a w przypadku nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości, natomiast w przypadku gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Po wtóre przywołać należy przepis art. 22 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którym podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej. Dalej, zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt 2, informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.

Wyjaśnić należy, iż skarżący nie jest właścicielem nieruchomości, do czego odwołuje się art. 20 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W tym miejscu w pierwszej kolejności przywołać należy art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2017, poz. 1007 ze zm.), zgodnie z którym domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. I tak w księdze wieczystej prowadzonej pod numerem [...] jako właściciel nieruchomości figuruje Skarb Państwa, natomiast w księdze wieczystej prowadzonej pod numerem [...] – Miasto P. . Podkreślić należy, iż o ile domniemanie o którym mowa wyżej jest domniemaniem wzruszalnym i możliwe jest wykazanie stanu odmiennego, niż wynikałby z księgi wieczystej, o tyle skarżącemu nie udało się domniemania tego obalić.

Skarżący podnosił, iż jest następcą prawnym poprzedniego właściciela przedmiotowych działek, tj. C. K.. Jednocześnie skarżący powoływał się na akt własności ziemi z [...] 1972 r. [...]. Skarżący pomijał jednak konsekwentnie w swoich rozważaniach, iż w obiegu prawnym pozostaje decyzja Wojewody P. z [...] 1976 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] 1976 r. nr [...], na mocy której przejęto na własność Państwa – w zamian za rentę – gospodarstwo rolne C. K. o powierzchni [...] ha oraz udział wynoszący ˝ części działki siedliskowej o powierzchni 0,6648 ha i znajdujących się na niej budynków, a położonych w [...]. Bez znaczenia pozostaje fakt podnoszony przez C. K. w skardze inicjującej postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, które toczyło się pod sygn. akt: IV SA/Wa 106/04, że C. K. świadczeń tytułem przedmiotowej renty w istocie nie pobierała. Decyzja bowiem, na mocy której renta została przyznana, a nieruchomości przekazane na rzecz Państwa, jest decyzją ostateczną i w dalszym ciągu funkcjonuje w obiegu prawnym, co wynika z akt sprawy, a Sądowi jest znane z urzędu (dostępne w CBOSA wyroki WSA w Warszawie wydane w sprawach o sygnaturach akt IV Wa 106/04, 791/08, 355/09, I SA/Wa 2492/14 i I SA/Wa 119/17 – dostępne na stronie internetowej pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania uznać należy, że C. K. nie jest żadnym z podmiotów o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Nie jest bowiem ani właścicielem, ani podmiotem, w którego władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się przedmiotowe nieruchomości, o czym mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zastosowania nie znajdzie również przepis art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. b ww. ustawy, albowiem dla przedmiotowych nieruchomości prowadzone są księgi wieczyste.

Przesądzając o okolicznościach o których mowa wyżej, stwierdzić należy, iż skarżącemu nie przysługuje uprawnienie do złożenia wniosku o aktualizację informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, stosowanie do treści art. 24 ust. 2a pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, albowiem nie jest podmiotem, o którym mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, ani też nie włada gruntami na zasadach samoistnego posiadania, albowiem okoliczności tej nie próbował nawet dowodzić.

Na skutek analizy przywołanych wyżej przepisów, odnosząc się do wcześniejszych rozważań w przedmiocie źródeł interesu prawnego, uznać należy, iż skarżący nie legitymuje się – w świetle przepisów prawa materialnego – interesem prawnym, a zatem nie jest możliwe przyznanie mu przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., na gruncie postępowania, które swoim wnioskiem zamierzał zainicjować.

Zgodnie z art. 61a § 1 zdanie pierwsze k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 (a takim bezspornie był wniosek skarżącego) zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Dokonując wykładni ww. normy, stwierdzić należy, iż organ I instancji zmuszony był zastosować przywołany przepis, albowiem wobec ustalenia, iż C. K. nie przysługuje przymiot strony, zobligowany był do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, natomiast organ II instancji, biorąc pod uwagę fakt, iż skarżone postanowienie odpowiadało prawu, musiał utrzymać je w mocy.

Na marginesie dodać należy, iż warunek oczywistości braku przymiotu strony u wnoszącego podanie jest spełniony, jeżeli wynika już z podania o wszczęcie postępowania lub okoliczność ta została stwierdzona w wyniku jednostkowych i prostych czynności organu administracji publicznej, np. dotyczących interpretacji przepisów, z których wnoszący podanie wywodzi swoją legitymację procesową (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2016 r. sygn. akt II OSK 330/15, opub. w LEX nr 2206606 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OSK 3484/15, opub. w LEX nr 2100717). Organ administracji, do którego wpływa żądanie wszczęcia postępowania, może w oparciu o akta sprawy, bez wszczynania postępowania administracyjnego, poczynić ustalenia w zakresie interesu prawnego podmiotu żądającego wszczęcia postępowania. Jeżeli już proste zestawienia treści podania z informacjami możliwymi do ustalenia na podstawie akt sprawy pozwala stwierdzić, że osoba wnosząca podanie nie ma interesu prawnego w sprawie, to organ administracji zobowiązany jest odmówić wszczęcia postępowania (patrz wyrok NSA z 15 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2513/13 - dostępny jw.). Sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie. Ustalenie, iż C. K. nie legitymował się interesem prawnym, a przez to nie posiadał przymiotu strony, było możliwe już po wstępnej analizie przepisów prawa materialnego, które zakreślały krąg podmiotów uprawnionych do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, analizie dokumentów znajdujących się w posiadaniu organu i załączonych do akt sprawy oraz analizie ksiąg wieczystych prowadzonych dla przedmiotowych nieruchomości.

Należy również zauważyć, iż materialnoprawne konsekwencje ustalenia przez organ administracji, iż wnoszący podanie nie legitymuje się interesem prawnym - niezależnie od tego, czy nastąpi to w prawnej formie postanowienia wydanego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., czy decyzji umarzającej postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. - są takie same. W obu bowiem przypadkach nie dojdzie do władczego i jednostronnego ukształtowania stosunku materialnoprawnego wobec podmiotu występującego z żądaniem. O ile zatem ustalenia organu administracji o braku przymiotu strony osoby wnoszącej podanie są prawidłowe, to nawet jeżeli wyrazi on je w niewłaściwej formie prawnej, uchybienie takie nie skutkuje uchyleniem wydanego rozstrzygnięcia, bowiem nie ma ono wpływu na wynik sprawy. (patrz wyrok NSA z 15 maja 2015 r. o sygn. akt II OSK 2513/13 - opubl. jak wyżej).

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a., który skarżący podniósł w wywiedzionej skardze, stwierdzić należy, iż jest on chybiony. W pierwszej kolejności, dokonując wykładni językowej art. 10 § 1 k.p.a., w którym mowa o zapewnieniu stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, stwierdzić należy, iż w sytuacji prawnoprocesowej skarżącego, postępowanie nie rozpoczęło się jeszcze, o czym świadczy choćby sam fakt, iż w skarżonym postanowieniu organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania, a zatem przepis nie mógł mieć zastosowania, wobec faktu, że postępowanie nie rozpoczęło się. Dalej, wskazać należy, iż jak ustalono we wcześniejszych wywodach, C. K. nie mógł być stroną postępowania, ze względu na brak interesu prawnego, a zatem również w tym kontekście przepis art. 10 k.p.a., nie znajdował w sprawie zastosowania.

Również zarzut naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. był zarzutem chybionym. Sam fakt, iż przepis ten usytuowany jest w dziale II Kodeksu postępowania administracyjnego, zatytułowanym "Postępowanie", podczas gdy w sprawie odmówiono wszczęcia postępowania, świadczy o tym, iż nie powinien on znaleźć zastosowania. Organ na etapie poprzedzającym wszczęcie postępowania zobligowany jest zbadać jedynie przesłanki formalne do jego wszczęcia, a zatem między innymi okoliczność, czy danemu podmiotowi przysługuje przymiot strony, a w ślad za tym czy legitymuje się on interesem prawnym. Biorąc pod uwagę fakt, iż organy obu instancji zwróciły uwagę na przedłożone przez C. K. dokumenty, a także fakt, iż część okoliczności było organom znane z urzędu lub możliwe do ustalenia za pomocą dostępnych im środków, przesądzić należy o prawidłowości przeprowadzonych czynności wstępnych organu. Wnioski ustalone w oparciu o powyższe, doprowadziły organ jednak do rekonstrukcji takiego stanu faktycznego, który uniemożliwiał przypisanie przymiotu strony skarżącemu i uzasadniał odmowę wszczęcia postępowania.

Reasumując poczynione przez organy wstępne ustalenia, uznać należy, że żądanie skarżącego w sprawie wszczęcia postępowania aktualizacyjnego danych w ewidencji gruntów i budynków zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną, albowiem nie można wskazać przepisu prawa materialnego, który w ustalonym stanie faktycznym przyznawałby wnioskodawcy takie uprawnienie. Powyższe wypełnia przesłankę odmowy wszczęcia postępowania określoną w art. 61a § 1 k.p.a., a decyzję organów obu instancji czyni prawidłowymi.

W tym stanie rzeczy, uznając skargę za pozbawioną uzasadnionych podstaw, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, w oparciu o art. 151 p.p.s.a.