Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 249/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 3-5, art. 48
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Maciej Busz WSA Józef Maleszewski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2017 r. sprawy ze skargi E. S., W. S. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] października 2016 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], wskazując na art. 48 ust. 1 oraz ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 260, dalej jako P.b.) nakazał E. S. i W. S. rozbiórkę obiektu ogrodowo-gospodarczego o powierzchni zabudowy 5,06 m2, znajdującego się na działce [...]

Uzasadniając napisał, że w toku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2015 r. przez pracowników PINB, stwierdzono zrealizowanie na przedmiotowej nieruchomości budynku ogrodowo-gospodarczego, o wymiarach 2,25 m x 2,25 m, do przechowywania narzędzi ogrodowych, posadowionego na wylewce betonowej. Dalej napisał, że po przeprowadzeniu postępowania legalizacyjnego, decyzją z [...] grudnia 2015 r. nakazał E. S. i W. S. (dalej jako Inwestorzy, Skarżący) rozbiórkę budynku ogrodowo-gospodarczego o wymiarach w planie 5,06 m2 znajdującego się na przedmiotowej działce. Rozpoznając odwołanie Inwestorów, Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] lipca 2016 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zdaniem WWINB obiekt został błędnie zakwalifikowany jako budynek, gdyż nie posiada on fundamentów. WWINB zalecił organowi I instancji rozważenie, czy przedmiotowy obiekt jest obiektem małej architektury.

Pismem z [...] lipca 2016 r. PINB poinformował strony o zmianie przedmiotu postępowania. Wskazał, że postępowanie będzie prowadzone w sprawie obiektu ogrodowo-gospodarczego. Następnie, postanowieniem z [...] lipca 2016 r. PINB nakazał Inwestorom, w terminie 40 dni od daty doręczenia postanowienia: wstrzymać roboty budowlane, polegające na budowie przedmiotowego obiektu; przedstawić zaświadczenie o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; w przypadku przedłożenia zaświadczenia przedstawić: cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami oraz zaświadczeniem o wpisie projektanta na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W odpowiedzi, pismem z [...] sierpnia 2016 r. Inwestorzy napisali, że bezzasadne jest wstrzymywanie robót budowlanych, które nigdy nie zostały rozpoczęte. Nadto w toku postępowania zostało już przedłożone pismo z Urzędu Gminy o zgodności obiektu ogrodowo - budowlanego z planem miejscowym. Odmówili przedłożenia projektu budowlanego, gdyż będzie to równoznaczne z przyznaniem racji stanowisku prezentowanemu przez PINB, że obiekt ogrodowy jest budowlą.

PINB podkreślił, że przedmiotowy obiekt nie jest trwale związany z gruntem, bowiem nie posiada fundamentów i jest posadowiony na wylewce betonowej na paskach z papy. Jak wynika z oświadczenia wykonawcy prac związanych z posadowieniem obiektu, nie jest on trwale związany z gruntem, został wykonany techniką z drewna, bez okien i nie posiada podłogi. PINB ocenił, że obiekt należy traktować jako budowlę – art. 3 pkt 3 P.b. Budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Zgodnie z definicją tymczasowego obiektu budowlanego zawartą w art. 3 pkt 5 P.b., do tej kategorii obiektów zaliczyć należy obiekty przeznaczone do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziane do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekty budowlane niepołączone trwale z gruntem, jak strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. PINB zaznaczył, że pojęcie tymczasowego obiektu budowlanego należało rozumieć taka samo również w dacie realizacji obiektu. Wyliczenie zawarte w przywołanej definicji ma charakter przykładowy i do kategorii obiektów tymczasowych należą również inne obiekty niezwiązane trwale z gruntem, w tym domek ogrodowo-gospodarczy o powierzchni zabudowy 5,06 m2. Tymczasowe obiekty budowlane nie stanowią odrębnej kategorii obiektów budowlanych i zawsze będą one budynkiem, albo budowlą, albo obiektem małej architektury. Tymczasowy obiekt budowlany to obiekt budowlany posiadający dodatkowe cechy szczególne. W niniejszej sprawie cechą tą jest brak trwałego połączenia obiektu ogrodowo-gospodarczego z gruntem. Ponadto obiekt taki klasyfikować należy jako budowlę, bowiem zgodnie z jej definicją, budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem malej architektury. Z uwagi natomiast na brak fundamentów przedmiotowego obiektu nie może stanowić on budynku, nie wykazuje on również cech i podobieństw do wskazanych przykładowo w art. 3 pkt 4 P.b. obiektów malej architektury. Obiektem małej architektury jest niewielki obiekt, a w szczególności: a) obiekt kultu religijnego, jak kapliczka, krzyże przydrożne, figury; b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, czy też c) obiekty użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak piaskownice, huśtawki, drabinki i śmietniki. PINB podkreślił, że sam fakt, że obiekt ma niewielkie rozmiary nie przesądza o zakwalifikowaniu obiektu jako obiektu małej architektury. Ustawa podaje trzy kategorie takich obiektów, podzielonych według kryterium funkcji, jaką mają pełnić. Dzięki temu można określić obiekty podobne do wyliczonych w komentowanym przepisie. Przykładowo obiekt małej architektury stanowi figurka przedstawiająca krasnala lub nimfę, pergola, oczko wodne, kaskada, ogród skalny. Śmietnik to obiekt małej architektury służący utrzymaniu czystości, natomiast nie jest równorzędne z budową śmietnika wykonanie w narożniku działki płyty z materiałów budowlanych przeznaczonej do składowania odpadów gospodarczych, które stanowi budowlę.

PINB odniósł się do oświadczenia Inwestorów, zawartego w piśmie z [...] września 2015 r., że jest to urządzenie reklamowe, ewentualnie obiekt małej architektury. Według oświadczenia inwestorów domek nie jest użytkowany, a służy jako domek wzorcowo- reklamowy. PINB zaznaczył, że przepisy P.b. nie definiują pojęcia tablic i urządzeń reklamowych, w związku z tym przez tablice i urządzenie reklamowe należy rozumieć nośnik informacji i promocji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, przy czym należy przyjąć, że konstrukcja urządzenia reklamowego będzie bardziej skomplikowana niż tablicy reklamowej. Natomiast, od pojęcia tablicy i urządzenia reklamowego, należy odróżnić pojęcie urządzenia informacyjnego, które jest obiektem, zarówno będącym informacją, jak i stanowiącym jej nośnik, a nie będącym reklamą. Mając na uwadze powyższe PINB stwierdził, że tablicy i urządzenia reklamowego nie należy utożsamiać z urządzeniem informacyjnym. Czynnikiem odróżniającym powyższe obiekty jest przede wszystkim spełniana przez nie funkcja. Biorąc pod uwagę przepisy P.b. należy podkreślić, że "reklama", zgodnie z definicjami zawartymi w ustawie - Prawo budowlane, może być kwalifikowana jako budowla, w rozumieniu art. 3 pkt 3 P.b., obiekt małej architektury w rozumieniu art. 3 pkt 4 P.b., tablica i urządzenie reklamowe, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 P.b.

PINB wskazał, że zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 P.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od obowiązku jej uzyskania przewidziane zostały w art. 29 P.b. Zgodnie z jego brzmieniem w odniesieniu do tymczasowych obiektów budowlanych, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, a także tymczasowych obiektów budowlanych stanowiących wyłącznie eksponaty wystawowe, niepełniących jakichkolwiek funkcji użytkowych, usytuowanych na terenach przeznaczonych na ten cel (art. 29 ust. 1 pkt. 12 i 25 P.b.). Jako że budowa przedmiotowego obiektu nie odpowiada żadnemu z ww. przypadków (nie został rozebrany przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy, ani nie stanowi eksponatu wystawowego niepełniącego jakiejkolwiek funkcji użytkowej na terenach przeznaczonych na ten cel) PINB uznał, że przedmiotowy obiekt wymagał uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Sam fakt nietrwałego połączenia z gruntem obiektu budowlanego nie przesądza o tym, iż jego realizacja jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Kategorie obiektów zwolnionych z uzyskania pozwolenia na budowę, w tym obiektów tymczasowych, wskazuje art. 29 ww. ustawy. Obiekty natomiast nie wymienione w ww. przepisie nie korzystają z powyższego zwolnienia. Z uwagi na brak pozwolenia na budowę PINB zobowiązany był przeprowadzić procedurę administracyjną mającą na celu doprowadzenie ww. obiektu do stanu zgodnego z przepisami poprzez, w zależności od okoliczności, jego zalegalizowanie bądź rozbiórkę. PINB podkreślił, że do dnia wydania decyzji Inwestorzy nie spełnili obowiązków nałożonych postanowieniem z [...] lipca 2016 r.

W odwołaniu od opisanej decyzji Inwestorzy wnieśli o przeprowadzenie dodatkowych dowodów (dowodu z przesłuchania Inwestorów, dowodu z dokumentacji fotograficznej, dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa co do klasyfikacji przedsięwzięcia, charakteru przedsięwzięcia oraz ustalenia parametrów technicznych obiektu), uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy albo umorzenie postępowania organu pierwszej instancji w całości, alternatywnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zarzucili naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 75 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm., dalej jako K.p.a.) poprzez naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz błędne uznanie przedstawionych dowodów i wyjaśnień w toku postępowania. Nadto zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 30 ust. 7 pkt 4 w związku z art. 49b ust. 1 i ust. 3 P.b. poprzez jego błędną wykładnię i nałożenie na stronę obowiązku rozbiórki, skoro obiekt małej architektury nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę oraz nie powoduje wprowadzenia, utrwalenia bądź zwiększenia ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Uzasadniając wskazali, że obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania jest obiektem małej architektury i nie wymaga uzyskania decyzji - pozwolenia na budowę. Nie jest to także obiekt tymczasowy. Pełni funkcję urządzenia reklamowego, nie jest trwale związany z gruntem, w każdej chwili może być przeniesiony w inne miejsce.

Decyzją z [...] stycznia 2017 r. nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego, wskazując na art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej i w tym zakresie wskazał na art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.), w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 443, dalej jako ustawa zmieniająca); w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając napisał, że przedmiotowy obiekt budowlany słusznie został uznany za budowlę, a taka sytuacja oznacza dla inwestora konieczność uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Nadto WWINB podzielił pozostałe oceny PINB: że obiekt posiada cechy tymczasowego obiektu budowlanego, którego dodatkową cechą szczególną jest brak trwałego połączenia z gruntem, przez co nie można go sklasyfikować jako budynku, że przedmiotowy obiekt nie jest obiektem małej architektury oraz, że nie jest obiektem reklamowym.

WWINB podkreślił, że PINB przywołał w zaskarżonej decyzji niewłaściwą podstawę prawą. Ze względu na wskazane uchybienie, konieczne stało się uchylenie decyzji w części odnoszącej się do podstawy prawnej decyzji organu I instancji. Zarazem WWINB ocenił, że jednocześnie brak jest podstaw do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia - nie występuje konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy mogący mieć wpływ na wydane rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 138 § 2 K.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu E. S. i W. S. wnieśli o uchylenie decyzji organu II instancji w zakresie utrzymującym w mocy, w części, decyzję organu I instancji, oraz o uchylenie decyzji organu I instancji, alternatywnie o zobowiązanie organu II instancji do wydania decyzji zmieniającej decyzję organu I instancji, umarzającej postępowanie dotyczące rozbiórki obiektu ogrodowo—gospodarczego i zakwalifikowanie planowanego obiektu, jako obiektu małej architektury, niewymagającego uzyskania pozwolenia na budowę, w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku. Skarżący zarzucili:

1. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

a. art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 136 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy zebrany materiał dowodowy wskazywał na podstawy do uchylenia decyzji, ewentualnie wymagał powołania biegłego z zakresu budownictwa celem przeprowadzenia opinii z zakresu klasyfikacji przedsięwzięcia planowanego przez Stronę oraz ustalenia parametrów technicznych obiektu;

b. art. 140 w zw. z art. 75 § 1 i 2 K.p.a. poprzez naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz błędne uznanie przedstawionych dowodów i wyjaśnień w toku postępowania odwoławczego.

2. Naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy:

a. art. 30 ust. 7 pkt 4 P.b. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji nałożenie na Skarżących obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy planowane przedsięwzięcie stanowi obiekt małej architektury i nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, oraz nie powoduje wprowadzenia, utrwalenia bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich;

b. art. 30 ust. 1 pkt. 4 P.b. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy wszystkie przesłanki oraz dowody przeprowadzone przez organ wskazywały, iż planowane przedsięwzięcie spełnia kryteria zakwalifikowania go jako obiektu małej architektury;

c. § 12 ust. 3 pkt 4 w zw. z § 3 pkt. 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2015 poz. 1422, dalej jako Rozporządzenie) poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie: klasyfikację obiektu, jako budynku gospodarczego w sytuacji, gdy planowana inwestycja nie posiada cech określonych ww. Rozporządzeniu.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej w skrócie: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie (odpowiednio wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności).

Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy P.b. Sąd podziela stanowisko organu II instancji, co do stanu prawnego, zgodnie z którym organ I instancji powinien był prowadzić postępowanie. Postępowanie w sprawie zostało wszczęte z urzędu. Datą wszczęcia postępowania prowadzonego z urzędu jest data pierwszej czynności wobec strony (B. Adamiak. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. 11 wydanie. Warszawa 2011, s. 292). W kontrolowanej sprawie było to doręczenie zawiadomień o wszczęciu postępowania, a więc 30 kwietnia 2015 r. Słusznie zatem organ wyższego stopnia wskazał na art. 6 ust. 1 ustawy zmieniającej. Ustawa zmieniająca wprowadziła, z dniem wejścia w życie tj. z dniem 28 czerwca 2015 r., szereg istotnych zmian w przepisach P.b., upraszczając i skracając procedurę budowlaną, a także zmieniając brzmienie niektórych definicji legalnych zawartych w przepisach P.b. Zgodnie jednak z art. 6 ust. 1 ustawy zmieniającej, do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną, należy stosować przepisy dotychczasowe. Powyższe oznacza, że prowadząc postępowanie należało stosować przepisy w brzmieniu sprzed ww. nowelizacji.

Sąd podziela kwalifikację organów obu instancji, że przedmiotowy obiekt jest obiektem budowlanym (co zresztą jest bezsporne). Zgodnie z art. 3 pkt 1 P.b. w ówcześnie obowiązującym brzmieniu, przez obiekt budowlany należało rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, obiekt małej architektury. Dalej Sąd podziela kwalifikację budowlaną dokonaną w zaskarżonej decyzji i w decyzji organu I instancji z [...] października 2016 r., że przedmiotowy obiekt budowlany nie jest budynkiem. Zgodnie z art. 3 pkt 2 P.b. budynkiem jest obiekt budowlany który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający fundamenty i dach. Przedmiotowy obiekt budowlany został posadowiony na wylewce betonowej, nie ma trwałego połączenia z gruntem (co także jest bezsporne). Nie może zatem być budynkiem w rozumieniu przepisów P.b.

W orzecznictwie prezentowany jest wprawdzie pogląd, że dla oceny czy obiekt jest trwale związany z gruntem istotny jest nie tylko techniczne rozwiązanie kwestii posadowienia, ale też znaczenie ma masa całkowita obiektu i jego rozmiary (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 773/10 i powołane tam orzeczenia, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: CBOSA) – zatem pomimo braku fundamentu obiekt może być zakwalifikowany jako budynek, właśnie ze względu na znaczną masę i znaczne rozmiary. W sprawie niniejszej jednak organy zasadnie przyjęły, że niewielkie rozmiary obiektu i jego niewielka masa (konsekwentnie akcentowana przez Skarżących) uniemożliwiają zakwalifikowanie go jako budynku.

Spór dotyczy, czy przedmiotowy obiekt budowlany spełnia wymogi uznania go za obiekt małej architektury, czy budowli. Prawidłowa kwalifikacja materialnoprawna ma istotne znaczenie, bowiem budowa obiektów małej architektury nie wymagała wówczas (i obecnie) pozwolenia na budowę i nie wymagała zgłoszenia. Zgodnie z definicją legalną z art. 3 pkt 4 P.b. ustawodawca każe traktować, jako obiekty małej architektury, niewielkie obiekty, a w szczególności: a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Z kolei budowlą, zgodnie z definicją legalną z art. 3 pkt 3 P.b. jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.

Jak wynika z akt sprawy przedmiotowy obiekt budowlany został wykonany z drewna, nie jest trwale połączony z gruntem, nie ma okien i podłogi. Strona skarżąca twierdzi, że przedmiotowy obiekt jest obiektem małej architektury. Zdaniem Sądu jest to twierdzenie nieuprawnione. Ww. definicja obiektów małej architektury wyróżnia 3 kategorie obiektów małej architektury (litery a, b, c). Zamieszczone w tym przepisie wyrazy "w szczególności", "i inne" oraz "jak" wskazują, iż wyliczenie jest przykładowe. Przy klasyfikacji obiektu, nie wymienionego w tym przepisie należy kierować się dwoma kryteriami, a mianowicie wielkością obiektu oraz podobieństwem do obiektu wymienionego w przepisie. Definicja obiektów małej architektury określa jedną cechę wspólną tej kategorii obiektów budowlanych, poprzez użycie w stosunku do nich pojęcia "niewielkie obiekty". Jest to pojęcie nieostre, jednakże przykładowe wyliczenie w tejże definicji obiektów budowlanych będących obiektami małej architektury wraz z określeniem ich funkcji, pozwala ocenić w konkretnym stanie faktycznym charakter obiektu budowlanego. Wśród obiektów małej architektury wyróżnia się niewielkie obiekty w następujących kategoriach: obiekty kultu religijnego, obiekty architektury ogrodowej oraz obiekty użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku (por. prawomocny wyrok WSA w Gdańsku z 16 stycznia 2009 r. II SA/Gd 184/08; Lex). Przedmiotowy obiekt jest typowym schowkiem na narzędzia, o niewielkich rozmiarach (2,25 x 2,25 x 2,60 metra). Nie można jednak uznać schowka na narzędzia za obiekt służący rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownica, huśtawka, drabinka, śmietnik. Sąd podziela stanowisko organów administracji, że przedmiotowy obiekt nie mieści się w żadnej z trzech kategorii obiektu małej architektury.

Znajduje ono oparcie w jednolitym orzecznictwie sądów administracyjnych, przyjmujących konsekwentnie – obok wymogu niewielkich rozmiarów – wymóg podobieństwa funkcji kwalifikowanego obiektu do ustawowej egzemplifikacji – por. wyrok NSA z 7 października 2015 r., sygn. akt II OSK 298/14, prawomocne wyroki: WSA w Lublinie z 13 września 2005 r., sygn. akt II SA/Lu 359/05, WSA w Krakowie z 22 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 1713/09, dostępne CBOSA).

Sąd podziela i to stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że obiekt ten posiada cechy tymczasowego obiektu budowlanego. Zgodnie z definicją legalną z art. 3 pkt 5 P.b. należy przez to rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.

Organy administracji słusznie wskazały, że zgodnie z art. 28 ust. 1 P.b. w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą zmieniającą, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31 P.b., które określają jakich obiektów budowa nie wymaga pozwolenia na budowę, oraz które spośród wymienionych można wybudować dokonując zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru ich wykonania. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 12 P.b. pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, a także obiektów budowlanych stanowiących jedynie eksponaty wystawowe, niepełniących jakichkolwiek funkcji użytkowych, usytuowanych na terenach przeznaczonych na ten cel (art. 29 ust 1 pkt 12 i 15).

Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz. U. z 2016 r. poz. 2255, dalej jako ustawa zmieniająca z 2016 r.), która weszła w życie 01 stycznia 2017 r. a więc jeszcze przed wydaniem zaskarżonej decyzji, w sprawach, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 5 (czyli w ustawie Prawo budowlane), w tym do zgłoszeń i zawiadomień, o których mowa w art. 30, art. 31, art. 54 i art. 71 P.b., w stosunku do których przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej z 2016 r., nie upłynął termin do wniesienia sprzeciwu, stosuje się przepisy dotychczasowe. Natomiast z ust. 2 art. 26 ustawy zmieniającej z 2016 r. wynika, iż w sprawach, o których mowa w art. 36a, art. 48 i art. 49b P.b., wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej z 2016 r., stosuje się art. 36a, art. 48 i art. 49b P.b. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z 2016 r.

Sąd podziela stanowisko organów administracji, że budowa przedmiotowego obiektu nie odpowiada żadnemu z następujących przypadków: nie został zgłoszony na czas określony, nie stanowi eksponatu wystawienniczego, niepełniącego jakiejkolwiek funkcji użytkowej na terenach przeznaczonych na ten cel. Słusznym jest twierdzenie, iż na jego budowę wymagane jest pozwolenie na budowę. Sam fakt nietrwałego połączenia z gruntem obiektu budowlanego nie przesądza o tym, iż jego realizacja jest zwolniona z obowiązku uzyskania decyzji - pozwolenia na budowę. Kategorie obiektów zwolnionych z uzyskania pozwolenia na budowę, w tym obiektów tymczasowych (a także obiektów małej architektury) wskazuje art. 29 P.b. Są to wyjątki, które należy interpretować ściśle. Obiekty natomiast nie wymienione w ww. przepisie nie korzystają z powyższego zwolnienia.

Z uwagi na brak pozwolenia na budowę słusznym było przeprowadzenie postępowania administracyjnego, mającego na celu zalegalizowanie ww. obiektu. W sytuacji gdy nie jest to możliwe, konieczne stało się orzeczenie rozbiórki, zgodnie z art. 48 P.b.

Z powyższych względów Sąd uznaje za bezzasadne argumenty skargi, które miały na celu wykazanie, że przedmiotowy obiekt miałby być obiektem małej architektury, w rozumieniu przepisów P.b. W skardze został pominięty fakt braku podobieństwa do któregokolwiek obiektu wymienionego w art. 3 pkt 4 P.b. oraz została pominięta odmienność funkcjonalna względem obiektów przykładowo wymienionych w tym przepisie. Przywołane w skardze jako przykłady, trampolina ogrodowa i basen ogrodowy, jeżeli są to obiekty przenośne, to generalnie pozostają poza obszarem zainteresowania Prawa budowlanego. W przypadku prawnobudowlanego określenia obiektu, jako tymczasowego obiektu budowlanego, nie ma znaczenia, jakie przeznaczenie obiektu ustalili właściciele. Niewielki rozmiar i masa obiektu pozwalająca – zdaniem strony skarżącej – na swobodne przenoszenie obiektu z miejsca na miejsce przez jedną dorosłą osobę, nie wystarcza aby sklasyfikować obiekt jako obiekt małej architektury. Nadto, jako niezrozumiałe Sąd uznaje określanie w skardze przedmiotowego obiektu jako "planowany", skoro sprawa dotyczy rozbiórki.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.