Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1069/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 345 poz 1 art. 25 ust. 2, art. 25 ust. 3, art. 29 ust. 2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r.ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych  gruntów do produkcji surowców
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1 art. 143b ust. 4, art. 143b ust. 5
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędzia del. WSA Wojciech Kręcisz Protokolant Julia Kubasik po rozpoznaniu w dniu 20 października 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. Spółki z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 maja 2010 r. sygn. akt I SA/Sz 101/10 w sprawie ze skargi P. Spółki z o.o. w S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie przyznania jednolitych płatności obszarowych do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości oraz odmowy przyznania płatności energetycznych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od P. Spółki z o.o. w S. na rzecz Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. kwotę 1800 zł (jeden tysiąc osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 101/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę P.-F. Spółki z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...], w przedmiocie jednolitych płatności obszarowych i płatności energetycznych na 2008 r.

I

Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji przyjął następujące ustalenia.

W dniu 19 maja 2008 r. do organu I instancji wpłynął wniosek skarżącej spółki o przyznanie płatności na rok 2008. We wniosku zadeklarowano do płatności 18 działek rolnych położonych na 20 działkach ewidencyjnych. Zgodnie z oświadczeniem strony, do jednolitej płatności obszarowej zgłoszona została grupa upraw o powierzchni 689,20 ha. Strona wniosła o przyznanie płatności do upraw roślin energetycznych, do trzech działek rolnych o łącznej powierzchni 151,25 ha, których obszar jest objęty uprawą jednej rośliny energetycznej (wierzba energetyczna). Na skutek wezwania organu I instancji z dnia 19 grudnia 2008 r. skarżąca spółka złożyła korektę wniosku, rozbijając zakwestionowane przez organ działki oznaczone jako O, P i T na działki oznaczone jako: O – JPO, O1 – RE, wierzba energetyczna, P – JPO, P1 – RE, wierzba energetyczna, T – JPO, T1 – RE, wierzba energetyczna.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) w S. przyznał spółce jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł oraz pozostawił wniosek bez rozpatrzenia w części dotyczącej wnioskowanej płatności do upraw roślin energetycznych. Jednakże na skutek odwołania strony, organ II instancji uchylił tę decyzję, uznając, że pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia w zakresie płatności energetycznej naruszało przepisy postępowania i prawa materialnego. Sprawa została zatem przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...] września 2009 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. przyznał stronie płatności obszarowe na rok 2008 w łącznej wysokości [...] zł (wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości) oraz odmówił przyznania płatności do roślin energetycznych z uwagi na niespełnienie przez stronę warunków formalnych do jej otrzymania.

P.-F. Sp. z o.o. wniosła odwołanie od tej decyzji. Stwierdziła, że organ w sposób nieuzasadniony wykluczył działki rolne O, P i T z naliczenia płatności JPO, a także potrącił sankcje wieloletnie określone w decyzji na rok 2007, która to decyzja nie jest prawomocna.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że jednym z niezbędnych warunków przyznania płatności do upraw roślin energetycznych jest przedstawienie właściwych, określonych przepisami wspólnotowymi, dokumentów, potwierdzających przeznaczenie roślin objętych wnioskiem (tj. deklarowanych do pomocy przyznawanej do roślin energetycznych) na cele energetyczne. Skarżąca spółka obowiązku tego nie wypełniła, a zatem organ I instancji prawidłowo odmówił stronie przyznania płatności do uprawy roślin energetycznych na działkach O, P i T (o łącznej powierzchni 151,25 ha). Odmowa przyznania płatności energetycznych do upraw położonych na tych działkach skutkowała z kolei wykluczeniem tychże działek z jednolitej płatności obszarowej. Wyłączenie wspomnianych działek z płatności JPO prowadziło natomiast do powstania różnicy między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a stwierdzonym obszarem, co skutkowało pomniejszeniem płatności w danym roku o dwukrotną wykrytą różnicę. Zdaniem organu odwoławczego, trafnie również z przyznawanej pomocy potrącono spółce sankcje wieloletnie w wysokości [...] zł, określone w nieprawomocnej decyzji dotyczącej płatności energetycznych za 2007 r., bowiem wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonania takiej decyzji.

P.-F. Sp. z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję organu odwoławczego. Zarzuciła, że organ błędnie ustalił stan faktyczny i prawny. Stwierdziła, że w wezwaniu do złożenia wyjaśnień oraz podczas dokonywania korekty wniosku organ nie poinformował strony o braku umowy lub oświadczenia dotyczącego upraw energetycznych. Stosowne oświadczenie skarżąca załączyła do wniosku wysłanego pocztą w dniu 15 maja 2008 r., co zostało przemilczane przez organy obu instancji. Wbrew twierdzeniom organów, nie została przeprowadzona kontrola na miejscu, która stwierdzałaby brak uprawy lub kontrola powierzchni działek O, P i T w roku 2008 i 2009.

Wyrokiem z dnia 26 maja 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę.

Powołując się na treść art. 7 ust. 3 pkt 4 lit. a), art. 8 ust. 1 i 7 oraz art. 18 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217, ze zm., dalej zwana także "ustawą o płatnościach z 2007 r."), art. 25 ust. 1, 2 i 3, art. 27 ust. 2, art. 29 ust. 1 lit. c) rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. UE Nr L 345 z dnia 20 listopada 2004 r., str. 1; dalej zwane "rozporządzeniem nr 1973/2004") oraz art. 11 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w Rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE Nr L 141 z dnia 30 kwietnia 2004 r. str. 18; dalej zwane "rozporządzeniem nr 796/2004"), Sąd pierwszej instancji stwierdził, że producent, który ubiega się o przyznanie płatności do wieloletnich upraw roślin energetycznych, a w roku, w którym składany jest wniosek, nie dokonuje zbioru tych roślin, powinien wraz z wnioskiem złożyć oświadczenie o uprawie wieloletnich roślin energetycznych przeznaczonych do przetworzenia na produkty energetyczne. Od spełnienia tego warunku ustawodawca uzależnia wypłacenie kwoty pomocy. Oświadczenie to producent powinien złożyć na odpowiednim formularzu we właściwym organie, którym w rozpoznawanej sprawie jest Kierownik Biura Powiatu ARiMR w P. Wniosek o przyznanie płatności wraz z oświadczeniem należy złożyć do dnia 15 maja, przy czym w razie uchybienia tego terminu, nie podlega on przywróceniu z mocy ustawy. Oznacza to, że jeśli producent nie dopełni obowiązku złożenia wniosku wraz ze wszystkimi wymaganymi dokumentami w terminie do dnia 15 maja, to nie będzie mógł domagać się przywrócenia terminu, a czynność dokonana po tym terminie będzie bezskuteczna.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca spółka wprawdzie złożyła w ustawowym terminie wniosek o przyznanie płatności, jednak nie dołączyła do tegoż wniosku oświadczenia o przeznaczeniu wierzby na cele energetyczne, ani nawet nie wskazała takiego oświadczenia w liście załączników. W tej sytuacji organ trafnie uznał, że spółka nie spełniła wszystkich warunków formalnych, od których ustawodawca uzależnił przyznanie płatności energetycznych, a to skutkowało odmową przyznania tychże płatności. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, nie są przy tym trafne zarzuty skarżącej o braku pouczenia strony o brakach wniosku w zakresie wspomnianego oświadczenia, bowiem zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego organ ten byłby zobligowany do pouczenia strony, co do okoliczności zarówno faktycznych, jak i prawnych związanych z rozpatrywaną sprawą, jedynie w sytuacji, gdyby spółka zwróciła się do organu z żądaniem udzielenia niezbędnych pouczeń, czego w niniejszej sprawie nie uczyniła.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, trafne jest stanowisko organu, że zgodnie z art. 36, art. 44 ust. 2 oraz art. 143b ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. WE Nr L 270 z dnia 21 października 2003 r., str. 1, ze zm.; dalej zwane "rozporządzeniem nr 1782/2003") do przyznania pomocy w ramach systemu jednolitych płatności obszarowych kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria określone w art. 143b ust. 4 tego rozporządzenia oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41), które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. i do których zastosowanie ma pomoc przyznawana z tytułu upraw roślin energetycznych przewidziana w art. 88, a tylko łączne spełnienie wszystkich przesłanek pozwala przyznać jednolitą płatność obszarową do zagajników o krótkiej rotacji. W tej sytuacji - skoro organ odmówił przyznania płatności do upraw roślin energetycznych - zasadnie odmówiono przyznania jednolitej płatności obszarowej.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wysokość płatności w danym roku uzależniona jest m. in. od zadeklarowanej przez producenta rolnego powierzchni gruntów rolnych, a także od tego czy podane przez rolnika wielkości i dane pozytywnie przejdą proces weryfikacji w trakcie kontroli administracyjnej i na miejscu, mających na celu zweryfikowanie czy spełnione są warunki, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Jeśli producent dopuści się zawyżenia zgłoszonej powierzchni gruntów, wówczas grożą mu sankcje określone w art. 138 ust. 1 rozporządzenia 1973/2004 oraz art. 51 rozporządzenia nr 796/2004 (w uzasadnieniu Sądu omyłkowo wpisano rozporządzenia 1973/2004). Jeżeli organ stwierdzi wystąpienie różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną, to może zmniejszyć należną płatność lub odmówić jej przyznania. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy trafnie uznał, że zadeklarowana przez skarżącą spółkę powierzchnia obszaru we wniosku pomocowym różniła się od powierzchni możliwej do zakwalifikowania do płatności, a w związku z tym prawidłowo zastosował wobec strony sankcje wykluczenia płatności. Strona nie dopełniła przy tym wymogów pozwalających na zastosowanie art. 68 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004, który stanowi, że obniżki i wyłączenia przewidziane w rozporządzeniu nie mają zastosowania, gdy podatnik może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości. Sąd stwierdził jednocześnie, że organ nigdy nie negował tego, że na kwestionowanym terenie skarżąca spółka prowadziła uprawę roślin energetycznych.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7 i art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.; dalej powoływana jako "k.p.a."). Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1 do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej. Takim przepisem jest właśnie art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 powołanej ustawy, który stanowi, że w postępowaniach w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, pomocy do rzepaku oraz pomocy do plantacji trwałych organ administracji publicznej stoi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

II

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji złożyła P.-F. Spółka z o.o. z siedzibą w S. Zaskarżyła to orzeczenie w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:

- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; zwana dalej "p.p.s.a."), to jest:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi i akceptację naruszenia przez organ administracji art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich elementów stanu faktycznego w sposób dokładny i kompleksowy bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony,

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji organu administracji, która została wydana po przeprowadzeniu postępowania z obrazą art. 8 k.p.a.,

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi i akceptację przez Sąd zastosowania przy rozstrzyganiu sprawy art. 51 pkt 1 rozporządzenia nr 796/2004, którego zastosowanie zostało wyłączone mocą art. 136 rozporządzenia nr 1973/2004.

- naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie lub błędną wykładnię (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), to jest:

1. art. 7 ust. 3 pkt 4 lit. a) ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego; Sąd oparł się na tym przepisie również w odniesieniu do upraw obszarowych, pomimo że odnosi się on wyłącznie do roślin energetycznych,

2. art. 8 ust. 1 i 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z którym wymagane jest złożenie oświadczenia zgodnie z art. 27 ust. 2 rozporządzenia nr 1973/2004; Sąd dokonał niewłaściwej subsumcji tego przepisu poprzez nieuprawnione twierdzenie, że skarżąca była obowiązana do złożenia przedmiotowego oświadczenia,

3. art. 7 ust. 3 pkt 4 lit. a) ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 143b ust. 5 i 6 rozporządzenia nr 1782/2003 poprzez nieuprawnioną odmowę przyznania skarżącej przysługującego jej prawa do przyznania płatności energetycznych,

4. art. 143b ust. 4 rozporządzenia nr 1782/2003 poprzez niewłaściwą wykładnię definicji terminu "uprawa rolna", która powinna obejmować uprawę energetyczną,

5. art. 51 rozporządzenia nr 796/2004 poprzez niewłaściwe zastosowanie wobec spółki sankcji przewidzianej w tych przepisach będące konsekwencją błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy w odniesieniu do deklarowanej powierzchni gruntu oraz plantacji, w związku z art. 136 rozporządzenia nr 1973/2004,

6. art. 143b ust. 5 rozporządzenia nr 1782/2003 poprzez odmowę przyznania jednolitej płatności ze względu na nieprzyznanie płatności do upraw roślin energetycznych mimo spełniania wynikających z przepisów warunków uzyskania tych dopłat; odmowa dopłat do roślin energetycznych ze względów formalnych stała się dla organu podstawą do odmowy przyznania dopłat jednolitych, co nie odpowiada treści powołanego przepisu i potwierdza przeprowadzenia jego błędnej wykładni.

W uzasadnieniu wnosząca skargę kasacyjną stwierdziła, że w toku postępowania administracyjnego wykazała, że działki rolne O, P i T obsadziła wierzbą wiciową a nie energetyczną oraz że wspomniane działki są gruntami ornymi, a znajdująca się na nich uprawa wierzby wiciowej prowadzona jest na gruntach rolnych. Jest to uprawa wieloletnia założona w roku 2004/2005. Błędnym jest zatem twierdzenie Sądu pierwszej instancji, że w przypadku skarżącej warunkiem wypłacenia pomocy jest złożenie oświadczenia przewidzianego w art. 27 ust. 2 rozporządzenia nr 1973/2004, bowiem przepis ten dotyczy dostawy surowca i wielkości dostaw. Taki warunek skarżąca będzie zobowiązana spełnić dopiero po zbiorze surowca energetycznego, co nastąpi w roku 2010/2011. W przypadku upraw innych niż uprawy jednoroczne nie przedkłada się corocznie oświadczenia o planowanym zbiorze surowca. Skarżąca stwierdziła, że w dniu 14 maja 2007 r. przedłożyła stosowną umowę kierownikowi biura powiatowego ARiMR. Z uwagi na rozwiązanie tej umowy przez pierwszego przetwórcę, skarżąca złożyła w dniu 25 kwietnia stosowne oświadczenie, a następnie w dniu 15 maja 2008 r. podpisała kolejną umowę. W świetle przepisów prawa zarówno wspomniane oświadczenie, jak i umowa nie stanowią załącznika do wniosku. Skarżąca miała prawo domniemywać, że wcześniejsze dokumenty złożone organowi są temuż organowi znane w związku z decyzjami o przyznaniu płatności skarżącej za lata 2005 i 2006, nawet jeśli przyznanie tych płatności oparte było o inną podstawę prawną. Z kolei nie informując strony o konieczności przedłożenia dokumentów złożonych już w 2005 i 2007 r. organ naruszył interes skarżącej.

Zdaniem spółki błędne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że doszło do zawyżenia we wniosku powierzchni przez skarżącą. Wbrew twierdzeniom Sądu, jednolite płatności obszarowe nie są uzależnione od przyznania pomocy do roślin przeznaczonych na cele energetyczne. Gdyby skarżąca wpisała do wniosku wierzbę wiciową i nie starała się o płatność energetyczną, to organ przyznałby płatność obszarową do zgłoszonej powierzchni.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR nie skorzystał z prawa złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.

Naczelny Sąd Administracyjny najpierw rozważył zasadność zarzutów procesowych, ponieważ ich trafność musiałaby skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku.

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez akceptację postępowania prowadzonego z naruszeniem art. 7 k.p.a. jest nieusprawiedliwiony.

Przede wszystkim wskazać należy, na co wielokrotnie zwracał już uwagę Naczelny Sąd Administracyjny (por. np. wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 744/09), że zgodnie z art. 3 ust.1 cytowanej wyżej ustawy o płatnościach z 2007 r., w postępowaniu prowadzonym na jej podstawie stosuje się przepisy k.p.a., jednak postępowanie to zawiera szereg odrębności. W art. 3 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy, ustawodawca nakazał organowi stać na straży praworządności i wyczerpująco rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zaś w art. 3 ust. 3 ustawy wyjaśnił, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Jednocześnie w art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy zobowiązano organ do udzielania stronom pouczeń i umożliwienie wypowiedzenia się co do dowodów, materiałów i żądań, tylko na żądanie strony. Takie uregulowanie powoduje zupełnie odmienne rozłożenie obowiązków w toku postępowania o przyznanie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego, niż przewiduje to k.p.a. Przede wszystkim, to strona wypełniając w sposób należyty stosowne formularze i dołączając konieczne załączniki ma udowodnić, że jej żądanie przyznania płatności jest uzasadnione. Nie jest natomiast rzeczą organu poszukiwanie dowodów na poparcie zasadności żądań strony. Art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. nie stosuje się, bowiem organ ma rozpatrzyć i ocenić przedstawiony mu materiał dowodowy, zaś obowiązek przedstawienia właściwego materiału dowodowego ciąży na stronie. Organ nie ma obowiązku ustalania prawdy obiektywnej, tylko ocenę żądań strony w świetle przedstawionego przez nią materiału dowodowego. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o płatnościach z 2007 r., organ nie musi też pouczać strony zgodnie z art. 9 k.p.a. o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, gdyż obowiązek ten spoczywa na nim tylko wtedy, kiedy strona zażąda pouczeń. Zatem działanie organu, który ocenił materiał dowodowy przedstawiony mu przez stronę i nie poszukiwał samodzielnie dalszych dowodów i informacji było zgodne z prawem, zaś Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. akceptując takie działanie.

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu z art. 8 k.p.a. nie został w żaden sposób uzasadniony. Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związanym granicami skargi kasacyjnej, nie może go ocenić merytorycznie, zatem musi uznać go za nieusprawiedliwiony.

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez akceptację zastosowania przez organ art. 51 pkt 1 rozporządzenia nr 796/2004 wbrew treści art. 136 rozporządzenia nr 1973/2004, jest w istocie zarzutem dotyczącym naruszenia prawa materialnego a nie procesowego i zostanie rozpatrzony niżej, przy ocenie prawidłowości zastosowania sankcji.

W tym stanie rzeczy, uznać należy, że zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego są nieusprawiedliwione.

Nie są także uzasadnione zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego.

Na wstępie przypomnieć należy, że spór prawny dotyczy tylko działek o powierzchni 151,25 ha zgłoszonych we wniosku do przyznania płatności energetycznych oraz jednolitych płatności obszarowych. Żądanie przyznania płatności energetycznych sytuuje wskazane działki w reżimie prawnym dotyczącym pomocy dla upraw roślin energetycznych ze wszystkimi tego konsekwencjami. Zatem działki obsadzone roślinami, które rolnik przeznacza na cele energetyczne i zgłasza do pomocy z tytułu upraw roślin energetycznych podlegają wszystkim uregulowaniom prawnym dotyczącym pomocy dla upraw roślin energetycznych. Pomoc ta jest pomocą dodatkową i podlega szczególnemu reżimowi, aby nie trafiła do rolników, których uprawy w istocie nie zostają przeznaczone na cele energetyczne. Tym uzasadniona jest przewidziana przepisami prawa kontrola umów z odbiorcami, dostaw oraz oświadczeń.

Podkreślić trzeba, że ustawa o płatnościach z 2007 r. powiązana jest ściśle z rozporządzeniem nr 1782/2003, rozporządzeniem nr 796/2004 i rozporządzeniem nr 1973/2004 i ma za zadanie doprecyzowanie realizacji w Polsce zawartych w nich uregulowań. Wszędzie tam, gdzie jakakolwiek kwestia nie jest uregulowana w ustawie, należy szukać uregulowania w cytowanych rozporządzeniach i stosować je wprost.

Zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy, jednolita płatność obszarowa i płatność do upraw energetycznych należą do płatności bezpośrednich. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy jednolita płatność obszarowa przysługuje rolnikowi na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek, grunty rolne kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003.

Zgodnie z cytowanym art. 143b ust. 5 rozporządzenia nr 1782/2003 do przyznania pomocy w ramach jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się działki rolne spełniające kryteria określone w ust. 4 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41), które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. i do których ma zastosowanie pomoc przyznawana z tytułu roślin energetycznych przewidziana w art. 88. Zatem do jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się działki wskazane ust. 4 obejmujące grunty orne, trwałe użytki zielone, trwałe plantacje, ogródki przydomowe oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji, które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. i do których ma zastosowanie pomoc do roślin energetycznych.

Przy takiej treści uregulowania trafny jest pogląd organu zaakceptowany przez Sąd pierwszej instancji, że warunkiem uzyskania jednolitej płatności obszarowej do działek rolnych obsadzonych zagajnikami o krótkiej rotacji jest uznanie, iż uprawy te kwalifikują się do pomocy do roślin energetycznych.

Uprawy kwalifikują się do pomocy do roślin energetycznych po spełnieniu przewidzianych prawem warunków. Zasadniczo warunki te dotyczą umów, o których mowa w art. 90 rozporządzenia nr 1782/03 między rolnikami i przemysłem przetwórczym lub skupem. Wymogi dotyczące omawianych umów precyzuje art. 25 rozporządzenia nr 1973/2004, a także art. 7 ust. 3 ustawy o płatnościach z 2007 r., zaś ich realizację reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 maja 2008 r. w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności dotyczących płatności do roślin energetycznych (Dz. U. Nr 103, poz. 662).

Cytowany wyżej art. 25 rozporządzenia nr 1973/2004 w ust. 2 przewiduje wyjątek od obowiązku zawierania umów. Gdy chodzi o plantacje inne niż jednoroczne (a więc wieloletnie) wnioskodawca (ubiegający się o pomoc do roślin energetycznych) może zamiast umowy zobowiązać się na piśmie do zasadzenia plantacji w trakcie danego roku i wykorzystania zebranych surowców do produkcji roślin energetycznych. Oświadczenie zawiera co najmniej gatunki surowców (roślin) oraz areał nimi obsadzony oraz wskazanie roku, w którym nastąpią pierwsze zbiory. Z art. 25 ust. 3 wynika, że na poparcie pojedynczego wniosku i do dnia określonego w art. 11 rozporządzenia nr 796/2004 wnioskodawcy przedstawiają kopię umowy lub w odpowiednich przypadkach oświadczenia, o którym mowa w ust. 2.

Dzień określony w art. 11 rozporządzenia nr 796/2004 to 15 maja.

Art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1973/2004 stanowi, że warunkiem wypłacenia kwoty pomocy do wieloletnich roślin energetycznych w latach poprzedzających pierwsze zbiory jest złożenie oświadczenia, o którym mowa w art. 25 ust. 2 i sprawdzenie jego zgodności przez organ z art. 25 ust. 2.

W świetle powyższych uregulowań uznać należy, że oświadczenie z art. 25 ust. 2 może mieć dwojaką treść. W pierwszym roku ubiegania się o pomoc będzie to oświadczenie zawierające zobowiązanie do założenia plantacji wieloletniej oraz zobowiązanie do wykorzystania zebranych (w przyszłości) surowców do produkcji produktów energetycznych. Oświadczenie powinno też zawierać gatunki surowców (roślin) oraz areał nimi obsadzony oraz wskazanie roku, w którym nastąpią pierwsze zbiory. W następnych latach prowadzenia plantacji wieloletnich przy składaniu każdego (pojedynczego, corocznego) wniosku o pomoc do uprawy roślin na cele energetyczne wnioskodawca powinien oświadczyć (zadeklarować), że wykorzysta zebrane surowce do produkcji produktów energetycznych oraz wskazać gatunki surowców (roślin) i areał nimi obsadzony, a także wskazać rok, w którym nastąpią pierwsze zbiory. Jest to niejako aktualizacja danych dotyczących plantacji i potwierdzenie woli wykorzystania przyszłych zbiorów na cele energetyczne. Od złożenia wskazanego oświadczenia zależy powstanie uprawnienia do płatności energetycznej. Nie jest to więc formalność w postaci jeszcze jednego formularza, ale jest to oświadczenie wiedzy, że plantacja wieloletnia dalej istnieje i oświadczenie woli, że przyszłe plony w oznaczonym roku rolnik zbierze i przeznaczy na cele energetyczne. Bez złożenia omawianego oświadczenia rolnik nie może nabyć uprawnienia do pomocy do wieloletnich upraw roślin, które przeznacza na cele energetyczne.

Przechodząc na grunt sprawy niniejszej wskazać należy, że organ ustalił, a Sąd pierwszej instancji ustalenie to zaakceptował, iż do wniosku o płatności energetyczne w terminie do dnia 15 maja 2008 r. nie dołączono oświadczenia, o którym mowa w art. 25 ust. 2 rozporządzenia nr 1973/2004. Omawiane ustalenie nie jest przedmiotem zarzutu kasacyjnego, zatem jest wiążące.

Brak dołączenia do wniosku o płatności energetyczne oświadczenia o rodzaju, wielkości i przeznaczeniu plantacji oraz roku zbiorów powoduje, że działki zgłoszone do płatności energetycznych nie kwalifikują się do tych płatności. Nawet jeżeli na zgłoszonych działkach w rzeczywistości rosną rośliny, które mogą być przeznaczone na cele energetyczne, to przy braku oświadczenia, że zostaną na te cele przeznaczone, pomoc do roślin energetycznych do nich nie przysługuje. Zarzuty kasacyjne dotyczące wadliwego uznania, że wnioskodawczyni, aby nabyć uprawnienie do płatności energetycznych była zobligowana do przedłożenia oświadczenia z art. 25 ust. 2 rozporządzenia nr 1973/2004 są więc nietrafne. Obowiązek do przedłożenia oświadczenia nie wynika z przepisów ustawy o płatnościach, tylko z art. 25 ust. 2 w powiązaniu z art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1973/2004.

Art. 7 ust. 3 pkt 4 lit. a) ustawy (dotyczący umów z odbiorcami roślin energetycznych) ani też art. 8 ust. 1 ustawy (dotyczący dostaw roślin energetycznych) nie były w sprawie stosowane, zatem nie mogły być naruszone.

Zarzut dotyczący naruszenia art. 8 ust. 7 ustawy nie został uzasadniony. Omawiany przepis dotyczy opracowania i udostępnienia formularza oświadczenia przez Agencję i ze skargi kasacyjnej nie wynika sposób jego naruszenia, zatem zarzut ten nie może być uznany za usprawiedliwiony.

Ponieważ, jak wskazano wyżej, warunkiem uzyskania jednolitej płatności obszarowej do działek, na których prowadzone są zagajniki o krótkiej rotacji, jest uzyskanie uprawnienia do pomocy do upraw energetycznych, to wykluczenie z tej pomocy pociąga za sobą niemożność uzyskania uprawnienia do jednolitej płatności obszarowej. W tym stanie rzeczy zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 143b ust. 5 rozporządzenia nr 1782/03 poprzez odmowę przyznania jednolitej płatności obszarowej są nieusprawiedliwione.

Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 143b ust. 4 omawianego rozporządzenia poprzez niewłaściwą wykładnię terminu "uprawa rolna", bowiem zagajniki o krótkiej rotacji nie mieszczą się w katalogu określonym w tym przepisie. Wymienione w nim "plantacje trwałe" nie obejmują zagajników o krótkiej rotacji, co potwierdza definicja plantacji trwałych zawarta w art. 2 lit. c rozporządzenia nr 795/2004.

Sankcje za różnicę między obszarem zadeklarowanym do pomocy energetycznej a stwierdzonym w rozumieniu art. 2 pkt 22 rozporządzenia nr 796/2004 (uprawnionym do tej pomocy) organ obliczył stosując się do uregulowań art. 138 rozporządzenia nr 1973/2004, zaś art. 51 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004 nie stosował. Zatem nie doszło do naruszenia art. 136 rozporządzenia nr 1973/2004, który wyłącza stosowanie art. 51, ani też do naruszenia art. 51, który nie był stosowany.

Mając na uwadze powyższe, wszystkie zarzuty kasacyjne należy uznać za nieusprawiedliwione.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 209 p.p.s.a. w związku z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz na podstawie § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) oraz § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349, ze zm.) i zasądził od skarżącej na rzecz organu administracji kwotę 1800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, to jest kosztów zastępstwa procesowego udzielonego przez radcę prawnego, który brał udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i prowadził sprawę w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji.