Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 3086/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1491
law: Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 105 par. 1, art. 156 par. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Sawa Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędzia WSA Łukasz Trochym Protokolant referent stażysta Jagoda Słowik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2022 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 26 października 2021 r. nr KOC/4939/Go/20 po rozpatrzeniu wniosku A. T. z 28 sierpnia 1998 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z 19 lutego 1957 r. nr ET-6M/2/57 o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] ozn. hip. [...] , stwierdziło na podstawie art. 158 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1491), że postępowanie uległo umorzeniu z mocy prawa.

W uzasadnieniu decyzji SKO w Warszawie wskazało, że zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni będący w posiadaniu gruntu, względnie osoby prawa ich reprezentujące - uprawnieni byli w ciągu 6-ciu miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę do złożenia wniosku o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną.

Gmina miała obowiązek uwzględniania wniosków, jeżeli korzystanie z gruntów przez dotychczasowych właścicieli dało się pogodzić z przeznaczeniem tych gruntów określonym w planie zabudowania. W sposób odmienny została potraktowana sprawa własności budynków znajdujących się na gruntach warszawskich.

Organ zaznaczył, że 12 stycznia 1948 r. adwokat J. W. pełnomocnik G. T. działającej w imieniu własnym i spadkobierców zmarłego P. T. oraz spadkobierców zmarłego J. T. wystąpił do Zarządu Miejskiego w W. z wnioskiem o przyznanie prawa własności czasowej do terenu nieruchomości położonej przy ul. [...] ozn. hip. [...] .

Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy orzeczeniem administracyjnym z 19 lutego 1957 r. odmówiło G. T. oraz spadkobiercom P. i J. T. przyznania prawa własności czasowej do gruntu ww. nieruchomości warszawskiej. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi G. T. działającej w imieniu własnym i spadkobierców zmarłego P. T. oraz spadkobierców zmarłego J. T. - adwokatowi J. W. - 23 lutego 1957 r.

A. T. wnioskiem z 28 sierpnia 1998 r. r. (data wpływu do SKO w Warszawie - 31 sierpnia 1998 r.) wystąpiła o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z 19 lutego 1957 r.

SKO w Warszawie zaznaczyło, że zgodnie z art. 158 § 1 k.p.a. rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. Przepisów o milczącym załatwieniu sprawy nie stosuje się.

Z powyższego przepisu wynika, że postępowanie nadzorcze prowadzone w trybie art. 156 k.p.a. winno zostać zakończone wydaniem decyzji administracyjnej.

W dniu 16 września 2021 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1491).

Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy, do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Na mocy art. 2 ust. 2 ustawy, postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa.

SKO w Warszawie podkreśliło, że w rozpoznawanej sprawie kwestionowane jest w postępowaniu nadzorczym orzeczenie z 19 lutego 1957 r., które zostało doręczone pełnomocnikowi G. T. działającej w imieniu własnym i spadkobierców zmarłego P. T. oraz spadkobierców zmarłego J. T. - adwokatowi J. W. - 23 lutego 1957 r.

Wniosek o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia z 19 lutego 1957 r. został sporządzony 28 sierpnia 1998 r. i wniesiony 31 sierpnia 1998 r.

Z przedstawionych względów – w ocenie Kolegium - w świetle art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1491), postępowanie uległo umorzeniu z mocy prawa.

A. T. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie:

1. art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2021 r. poz. 1491) w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polski poprzez umorzenie postępowania administracyjnego w sytuacji gdy:

- przepis ustawy nowelizującej narusza zasadę demokratycznego państwa prawa wyrażoną ww. przepisie Konstytucji, zasadę ochrony interesów strony w toku postępowania oraz zasadę ochrony zaufania obywatela do państwa poprzez dokonanie znaczącej zmiany przepisów w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego;

- przepis ustawy nowelizującej narusza zasadę proporcjonalności poprzez użycie przez ustawodawcę nieproporcjonalnych środków do realizacji celu założonego w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13;

co w konsekwencji skutkowało pozbawieniem skarżącej prawa do ubiegania się o rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] ozn. hip. [...] , ewentualnie pozbawieniem skarżącej prawa do ubiegania się o odszkodowanie z uwagi brak prejudykatu koniecznego do wytoczenia powództwa o odszkodowanie związanego z wydaniem wadliwej decyzji administracyjnej;

2. art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polski, poprzez umorzenie postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy przepis ustawy nowelizującej jest niezgodny z zasadą równości wyrażoną ww. przepisie Konstytucji poprzez różnicowanie sytuacji obywateli państwa polskiego, co w konsekwencji skutkowało pozbawieniem skarżącej prawa do ubiegania się o rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu ww. nieruchomości warszawskiej, ewentualnie pozbawieniem skarżącej prawa do ubiegania się o odszkodowanie z uwagi brak prejudykatu koniecznego do wytoczenia powództwa o odszkodowanie związanego z wydaniem wadliwej decyzji administracyjnej;

3. art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polski, poprzez umorzenie postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy przepis ustawy nowelizującej doprowadził do pozbawienia ochrony prawnej praw majątkowych skarżącej oraz do materialnoprawnego zróżnicowania statusów własności, co w konsekwencji skutkowało pozbawieniem skarżącej prawa do ubiegania się o rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu ww. nieruchomości warszawskiej, ewentualnie pozbawieniem skarżącej prawa do ubiegania się o odszkodowanie z uwagi brak prejudykatu koniecznego do wytoczenia powództwa o odszkodowanie związanego z wydaniem wadliwej decyzji administracyjnej;

4. art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polski, poprzez umorzenie postępowania administracyjnego w sytuacji gdy przepis ustawy nowelizującej narusza zasadę pewności prawa i zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, poprzez dokonanie znaczącej zmiany przepisów w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego, co w konsekwencji skutkowało pozbawieniem skarżącej prawa do ubiegania się o rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu ww. nieruchomości warszawskiej, ewentualnie pozbawieniem skarżącej prawa do ubiegania się o odszkodowanie z uwagi brak prejudykatu koniecznego do wytoczenia powództwa o odszkodowanie związanego z wydaniem wadliwej decyzji administracyjnej;

5. art. 156 § 2 k.p.a. (brzmieniu obowiązującym od dnia 16 września 2021 r.) w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polski, poprzez niewydanie decyzji stwierdzającej nieważność orzeczenia administracyjnego z 19 lutego 1957 r., w sytuacji gdy przepis ten narusza zasadę demokratycznego państwa prawa wyrażoną ww. przepisie Konstytucji poprzez naruszenie zasad rzetelnego procesu legislacyjnego, tj. dokonania zmian w procedurze administracyjnej bez przeprowadzenia debaty publicznej oraz wysłuchania opinii środowisk zainteresowanych w sprawie, co skutkowało naruszeniem zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa i w konsekwencji pozbawieniem skarżącej prawa do ubiegania się o rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] ozn. hip. [...] .

W obszernym uzasadnieniu skargi przytoczono argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów i wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

SKO w Warszawie w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zdaniem Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Poza sporem jest, że w niniejszej sprawie znajdował zastosowanie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1491) - zwanej dalej "ustawą zmieniającą". Ustawa ta weszła w życie 16 września 2021 r. Zgodnie ze wskazanym przepisem postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. Umorzenie postępowania z mocy prawa następuje w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. Według tego przepisu gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości.

Z akt sprawy wynika, że orzeczenie Prezydium Rady Narodowej Miasta Warszawy z 19 lutego 1957 r. doręczone zostało pełnomocnikowi G. T. działającej w imieniu własnym oraz spadkobierców P. T. i J. T. 23 lutego 1957 r. Wniosek o stwierdzenie jego nieważności został zgłoszony 28 sierpnia 1998 r. z datą wpływu do organu 31 sierpnia 1998 r. Postępowanie nie zostało zakończone do dnia wejścia w życie wskazanej wyżej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem. Powyższe oznacza, że organ prawidłowo zastosował art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej w zw. z art. 105 par. 1 k.p.a. i umorzył postępowanie w sprawie.

Istotą zaistniałego sporu są podniesione w skardze zarzuty naruszenia przez art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust.2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zakazu nie retroakcji, zasady demokratycznego państwa prawa, zasady ochrony interesów strony, zasady ochrony zaufania obywatela do Państwa i zasady proporcjonalności oraz prawa ochrony praw majątkowych skarżącej.

W sprawie niniejszej istotne jest, że prokonstytucyjne argumenty skargi muszą być rozpatrywane w powiązaniu z argumentami zawartymi w uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej.

Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że dokonana nowelizacja miała na celu dostosowanie systemu prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13 (OTK ZU Nr 5A, poz. 62). Wyrokiem tym Trybunał uznał, że 156 § 2 k.p.a. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W treści uzasadnienia wyroku Trybunał wskazał, że wyrok stwierdzający niekonstytucyjność 156 § 2 k.p.a. w zakresie opisanym w sentencji ma charakter zakresowy o pominięciu prawodawczym. Wyrok taki nie powoduje zmiany normatywnej, w szczególności nie oznacza derogacji tego przepisu. Stwierdzenie niekonstytucyjności w zakresie pominięcia prawodawczego nakłada na ustawodawcę obowiązek rozszerzenia unormowania 156 § 2 k.p.a., przewidującego ograniczenia możliwości stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy. Trybunał wskazał na konieczność dokonania wykładni156 § 2 k.p.a. w związku z 156 § 1 pkt 2 k.p.a. in fine k.p.a. nie tylko z uwzględnieniem zasady praworządności, przewidzianej w art. 7 Konstytucji, ale również z uwzględnieniem, wynikających z art. 2 Konstytucji, zasady pewności prawa oraz zasady zaufania obywatela do państwa. Z uwagi na zakres kontroli konstytucyjności, obejmujący pominięcie ustawodawcze, Trybunał nie przesądził o tym, czy właściwym sposobem realizacji tego postulatu jest przewidziany wówczas w 156 § 2 k.p.a. dziesięcioletni termin prekluzyjny, który ogranicza stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych obarczonych niektórymi innymi wadami. To bowiem ustawodawca dysponuje swobodą w wyborze instrumentów prawnych służących realizacji wskazanych przez Trybunał wartości konstytucyjnych.

Art. 2 ust.2 ustawy zmieniającej stanowi rozwiązanie ustawodawcze wskazanego wyżej problemu. Jego treść podyktowana jest założeniem, że dochodzenie praw przez obywatela nie ma charakteru absolutnego. W porządku prawnym od dawna nie jest kwestionowana konieczność ograniczenia czasowego w dochodzeniu praw. Realizują ją m. in. przepisy dotyczące przedawnienia roszczeń, zasiedzenia czy przemilczenia. Ich sens sprowadza się do uregulowania sytuacji gdy uprawniony w określonym przez ustawodawcę czasie przysługujących mu praw nie realizuje i ich nie dochodzi.

Ostatecznie ustawodawca, realizując obowiązek wynikający ze stanowiska zaprezentowanego przez Trybunał Konstytucyjny w celu realizacji wskazanych przez ten Trybunał wartości konstytucyjnych, stanął na stanowisku, żeby wszelkie wady kwalifikowane jako "rażące naruszenia prawa" objęte zostały 30-letnim terminem przedawnienia. W uzasadnieniu projektu ustawy (druk: IX.1090) podkreślono, że jest to okres skorelowany z przewidzianym w Kodeksie cywilnym terminem zasiedzenia nieruchomości w złej wierze. Zdaniem ustawodawcy, uzasadnione jest również rozciągnięcie stosowania wprowadzonego ograniczenia na postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizacyjnej.

Istotnym jest, że toczące się w dniu 16 września 2021 r. postępowania administracyjne niezakończone ostateczną decyzją lub postanowieniem, które w myśl art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. zostały umorzone z mocy prawa, organ prowadzący postępowanie zobowiązany jest formalnie "zamknąć" wydaniem orzeczenia, co oznacza, że musi wydać w tej materii deklaratoryjną decyzję administracyjną potwierdzającą umorzenie postępowania z mocy prawa.

W nawiązaniu do zarzutów skargi skoncentrowanych na niekonstucyjności przyjętego rozwiązania, wobec zastosowania retroaktywności zakwestionowanej normy, Sąd dostrzega, że dla jego adresatów może ono budzić wątpliwości, co do zgodności z obowiązującą Konstytucją. W szczególności jako naruszające zasadę demokratycznego państwa prawa w powiązaniu z takimi wartościami jak pewność prawa i jego przewidywalność.

Analiza problemu prowadzi jednakże do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W wyroku tutejszego Sądu z 25 maja 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 684/22 trafnie podkreślono, że acquis constitutionnel dopuszcza możliwość wprowadzenia przez ustawodawcę zarówno retroakcji, jak i retrospekcji. Rozważając kwestię relacji zasady lex retro non agit i zasady ochrony praw nabytych ( wyrok z 15 września 1998 r., K 10/98 oraz wyrok z 8 grudnia 2009 r., SK 34/08) Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie stawał bowiem na stanowisku, że potencjalnie może zaistnieć potrzeba ochrony wartości konstytucyjnych, która będzie uzasadniała odstępstwo od zasady nieretroaktywnego działania prawa, pod warunkiem, że to odstępstwo będzie podlegać ocenie z perspektywy celowości i proporcjonalności jego wprowadzenia.

Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej w całości aprobuje pogląd, że racje konstytucyjne w aspekcie zasady praworządności, zasady zaufania obywatela do państwa, w tym zasady pewności prawa, które wynikają z art. 2 Konstytucji RP oraz pozostałych zasad wymienionych w skardze mogły zostać ograniczone przez potrzebę stabilizacji stanów społeczno-gospodarczych ukształtowanych mocą aktu administracyjnego.

Potrzeba ograniczenia w czasie postępowań nieważnościowych uzasadniona jest także faktem, że po upływie kilkudziesięciu latach od dnia wydania kwestionowanych decyzji znacznie utrudniona jest ich weryfikacja wobec niekompletności dostępnych akt.

Istotnym jest ponadto, że przed 1980 r. nie funkcjonowało sądownictwo administracyjne. Standardy orzecznictwa administracyjnego były znacznie niższe od obecnych, stanowiły odzwierciedlenie ówczesnych standardów prawnych i społecznych. Z obniżonymi standardami orzecznictwa administracyjnego skorelowane były przesłanki uznania za nieważne decyzji administracyjnych. Ówczesny art. 137 k.p.a. nie przewidywał jako przesłanki uznania decyzji za nieważną wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa jako podstawę nieważności wprowadzono dopiero od marca 1980 r. Sąd podziela pogląd zawarty w orzeczeniu tutejszego sądu z 4 kwietnia 2022r. sygn. akt I SA/Wa 3182/21, że ocenianie według obecnych standardów prawnych i orzeczniczych legalności decyzji wydanych w zupełnie innych warunkach prawnych i społecznych, z perspektywy niedookreślonej przesłanki "rażącego naruszenia prawa" przez osoby piastujące stanowiska decyzyjne w organach administracji publicznej wypacza sens nadzoru administracyjnego. W cytowany wyroku trafnie podniesiono ponadto, że nieograniczona w czasie weryfikacja decyzji administracyjnych generuje ponadto znaczne koszty budżetowe, znacznie angażuje aparat administracyjny oraz sądownictwo i tym sensie jest sprzeczna z interesem publicznym.

Ze społecznego punktu widzenia istotna jest także ocena, że wskutek upływu od wydania decyzji administracyjnej kilkudziesięciu lat ich kontrola dokonywana jest z inicjatywy osób, które nie były adresatami tych decyzji i nie dotknęły ich w sposób bezpośredni skutki tych decyzji (np. osoby te nie poniosły uszczerbku ekonomicznego w postaci odebrania im własności nieruchomości).

Wskazane argumenty dowodzą, zdaniem sądu, że ustawodawca prawidłowo rozważył kwestię konstytucyjności przyjętego w ustawie zmieniającej rozwiązania prawnego , w szczególności respektując zasadę proporcjonalności i pozostałe zasady Konstytucji RP wymienione w skardze. W realiach tej konkretnej sprawy prymat należało dać zasadzie stabilizacji porządku prawnego wynikającego z indywidualnych aktów administracyjnych, które wywołały skutki wiele lat temu. Zasadę trwałości decyzji ostatecznych uzasadnia zasada bezpieczeństwa prawnego, wywodzona z ogólniejszej zasady demokratycznego państwa prawnego przewidzianej w art.. 2 Konstytucji RP. Trwałość decyzji wynika też z domniemania jej zgodności z prawem, a więc z - przewidzianej w art. 7 Konstytucji RP - zasady praworządności.

W odniesieniu do kwestii upływu czasu od daty złożenia wniosku o przeprowadzenie postępowania nadzorczego do dnia wydania zaskarżonej decyzji Sąd zgadza się z podnoszonymi w skardze zarzutami, że przedmiotowe postępowanie prowadzone było przez organ w sposób przewlekły. Jak wynika z analizy zgromadzonego materiału dowodowego wniosek z 28 sierpnia 1998 r. o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia z 19 lutego 1957 r. złożony został do SKO w Warszawie 31 sierpnia 1998 r. Wniosek ten przekazywany był następnie między organami administracji do załatwienia zgodnie z właściwością – jak wynika z akt przy piśmie z 13 października 1998 r. SKO w Warszawie przekazało wniosek do Urzędu Wojewódzkiego w Warszawie. Następnie Urząd Wojewódzki w Warszawie przy piśmie z 9 grudnia 1998 r. przekazał wniosek Urzędowi Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Ponowne przekazanie wniosku do SKO w Warszawie nastąpiło przy piśmie Ministra Rozwoju z 1 października 2020 r. Z akt sprawy wynika ponadto, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowieniem z 31 stycznia 2000 r. zawiesił z urzędu przedmiotowe postępowanie celem ustalenia przymiotu strony wnioskodawczyni. Postępowanie to podjęte zostało postanowieniem Ministra Rozwoju z 15 lipca 2020 r. Z treści przedmiotowego postanowienia wynika natomiast, że pełnomocnik wnioskodawczyni pismem z 3 sierpnia 2006 r. poinformował o zakończeniu postępowania spadkowego po P. T. - jednym ze współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości warszawskiej. Pełnomocnik nie przedłożył jednak postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Stosowne postanowienie spadkowe, z którego wynika, że A. T. jest następcą prawnym P. T. wydane zaś zostało przez Sąd Rejonowy dla W. 1 lutego 2002 r. sygn. akt III Ns 1638/99.

Okoliczności powyższe przemawiają zatem za stwierdzeniem, że przedmiotowe postępowanie prowadzone było opieszale. Z analizy akt nie wynika przy tym jednoznacznie dlaczego postanowienie o podjęciu postępowania wydane zostało dopiero 15 lipca 2020 r., w sytuacji gdy postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, z którego wynika przymiot strony wnioskodawczyni wydane zostało 1 lutego 2002 r., informację o zakończeniu postępowania spadkowego pełnomocnik wnioskodawczyni przekazał zaś organowi pismem z 3 sierpnia 2006 r. Nie można jednak uznać, że wina w długotrwałym prowadzeniu postępowania leży jedynie po stronie organu. Oczywiste bowiem jest, że strony postępowania posiadają stosowne środki, które dyscyplinują organ do podjęcia działań w sprawie, takie jak ponaglenie, skarga na bezczynność (przewlekłość postępowania) do sądu administracyjnego, czy też wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania w przypadku ustania przyczyny jego zawieszenia. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby skarżąca podejmowała działania mające na celu zdyscyplinowanie organu w rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. Stosowne interwencje ze strony skarżącej nie miały miejsca. Niejasne przy tym jest dlaczego przy piśmie z 3 sierpnia 2006 r. pełnomocnik skarżącej nie przedłożył do akt postanowienia spadkowego. Uznać zatem trzeba, że długotrwałe nierozpoznanie wniosku wynikało również z winy strony (jej biernej postawy), tym bardziej, że była ona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.

Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że przed Trybunałem Konstytucyjnym z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich zawisła sprawa o sygn. K 2/22 o stwierdzenie, że art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej - w zakresie w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa jest niezgodny z art. 2 art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust.2 a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP. W uzasadnieniu swojego wniosku Rzecznik podniósł, że jego zastrzeżenia budzi przyjęte w zaskarżonym przepisie rozwiązanie intertemporalne, które nakazuje umorzenie niektórych postępowań pozostających w toku.

Powyższe oznacza, że w przypadku gdy Trybunał Konstytucyjny uzna, że regulacja z art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej jest niezgodna ze wskazanymi wzorcami konstytucyjnymi, to w takim przypadku strona będzie mogła żądać wznowienia niniejszego postępowania administracyjnego w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stosownie do treści art. 145 a k.p.a.

Powyższe przesądza, że kwestionowane w skardze rozwiązanie normatywne spełnia zasadę proporcjonalności, w zakresie w jakim racje konstytucyjne przemawiające za retroaktywnością równoważą jej negatywne skutki.

W sprawie niniejszej zaistniały przesłanki zawarte w art. 2 ust. 2 ustawy nowelizacyjnej, upoważniające organ do wydania decyzji o umorzeniu postępowania. Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej m.st. Warszawy z 19 lutego 1957 r., zostało wszczęte w oparciu o wniosek z 31 sierpnia 1998 r. i do dnia 16 września 2021 r. postępowanie to nie zostało zakończone.

Zdaniem Sądu organ administracji prawidłowo zastosował zatem w sprawie obowiązujące przepisy prawa, co do których obowiązuje przymiotu domniemania ich konstytucyjności.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.