Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1319/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 51 ust. 1, art. 68 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
article: art. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia del. WSA Jacek Czaja (spr.) Protokolant Ewa Czajkowska po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 10 sierpnia 2010 r. sygn. akt I SA/Gd 441/10 w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich oraz płatności uzupełniających do gruntów rolnych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G.; 2. zasądza od J. G. na rzecz Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 441/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia [..] marca 2010 r., nr [..] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich i płatności uzupełniających na rok 2009, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [..] października 2009 r. nr [..].

Sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.

J. G. złożył w dniu [..] maja 2009 r. wniosek o przyznanie jednolitej płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz płatności uzupełniającej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce) na rok 2009. We wniosku zadeklarował do jednolitej płatności obszarowej działki rolne o łącznej powierzchni [..] ha, do uzupełniającej płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych działki rolne o łącznej powierzchni [..] ha oraz uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych działki rolne do powierzchni [..] ha.

Pismem z dnia [..] października 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. wezwał stronę do złożenia wyjaśnień dotyczących sumy powierzchni działek rolnych, powierzchni niezgłaszanej oraz zalesionej deklarowanych na działce ewidencyjnej nr [...], które są większe od sumarycznej powierzchni dopuszczalnych typów użytków uprawnionych do jednolitej płatności obszarowej. J. G. złożył korektę wniosku, w której zmniejszył powierzchnię działki rolnej B z [..] ha, F z [..] ha do [..] ha oraz H z [..] ha do [..] ha.

Decyzją z dnia [..] października 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. odmówił przyznania J. G. jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz uzupełniającej krajowej płatności bezpośredniej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach [....] na rok 2009.

W odniesieniu do jednolitej płatności obszarowej organ wskazał, że powierzchnia zadeklarowana we wniosku wynosiła [..] ha, natomiast powierzchnia stwierdzona wyniosła [...] ha. Wobec powyższego na podstawie art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. U. WE L 141 z 30.04.2004 r., str. 18, ze zm.) odmówił przyznania jednolitej płatności obszarowej.

Podstawą odmowy przyznania płatności uzupełniającej był art. 7 ust 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.).

Decyzją z dnia [..] marca 2010 r. Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że w przypadku wykrycia nieprawidłowości w trakcie kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu, w stosunku do jednolitej płatności obszarowej ma zastosowanie art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., zgodnie z którym jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, a powierzchnią stwierdzona przekracza [..] powierzchni stwierdzonej, jednolita płatność obszarowa zostaje odmówiona. W odniesieniu do jednolitej płatności obszarowej, różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną [...] ha, a powierzchnią stwierdzoną [..] ha wyniosła [..] powierzchni stwierdzonej, a zatem w rezultacie należało odmówić przyznania płatności. Organ wyjaśnił również, że płatności uzupełniające przysługują rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, do działek rolnych objętym wnioskiem o jednolitą płatność obszarową, zatem stronie należało także odmówić przyznania płatności uzupełniających, w tym zarówno uzupełniającej płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych, jak i płatności zwierzęcej. Organ stwierdził, że wypis z rejestru gruntów, jak też wyrys z mapy ewidencyjnej nie stanowią dowodu potwierdzającego powierzchnię działek rolnych, gdyż nie obrazują powierzchni faktycznie użytkowanej w danym roku przez rolnika, a jedynie pokazują powierzchnie, na których mogą znajdować się działki rolne. Ponadto J. G. dobrowolnie złożył korektę wniosku, zmniejszając powierzchnię działek rolnych do powierzchni [..] ha, a nadto oświadczył, że znane mu są zasady przyznawania płatności pomocy do rzepaku oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności, a także znane mu są skutki składania fałszywych oświadczeń wynikające z art. 297 § 1 Kodeksu karnego. Jednocześnie strona zobowiązała się do informowania na piśmie Agencji o każdym fakcie mającym wpływ na nienależne przyznanie płatności oraz o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, w szczególności jeżeli zmiana dotyczy: wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa na innego producenta rolnego. Oświadczenie tego typu zobowiązuje wnioskodawcę do rzetelnego, zgodnego z prawdą i prawem wypełniania dokumentów, ponieważ na ich podstawie następuje przyznanie bądź odmowa przyznania środków finansowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. uwzględniając skargę wskazał, że skarżący ubiegał się o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2009 - na podstawie ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.). Zasady weryfikacji wniosków o płatności regulują przepisy Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników. Rozporządzenia te, jako akty normatywne wydane przez organ Unii Europejskiej, krajowe organy administracji publicznej - w związku z członkostwem Polski w Unii Europejskiej - stosują bezpośrednio zgodnie z Traktatem ustanawiającym Europejską Wspólnotę Gospodarczą i postanowieniami art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii, Republiki Słowacji do Unii Europejskiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz.U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864). Czynią to jednak z poszanowaniem wewnętrznego porządku prawnego państwa członkowskiego, w tym obowiązującej procedury administracyjnej, chyba że z unormowań rozporządzeń wynika, iż ustanawiają one odrębne zasady proceduralne lub określają inne reguły tej procedury niż wynikające z regulacji krajowych.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej. Stosownie do ust. 2 w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej organ administracji publicznej stoi na straży praworządności (pkt 1 ust. 2), jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (pkt 2 ust. 2). Wprawdzie jak stanowi ust. 3 art. 3 ustawy, w postępowaniu w sprawach dotyczących wskazanych płatności ciężar udowodnienia faktu, został przerzucony na osobę, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, jednakże to nie oznacza, że organ jest zwolniony od obowiązku zbadania wszystkich istotnych okoliczności, które są związane z określoną sprawą jak również rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Taki bowiem sposób postępowania odpowiada zasadzie prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. oraz regułom postępowania zawartym w art. 77 § 1 k.p.a.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, organ w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego dopuścił się uchybień proceduralnych, czym naruszył wskazane przepisy postępowania i niektóre z tych naruszeń mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał, że we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej skarżący zadeklarował działki rolne o łącznej powierzchni 2,36 ha. Powyższa deklaracja wynikała z wiedzy, jaką posiadał na temat uprawianego areału. Sąd podkreślił,, że dane te wynikają wprost z dokumentacji urzędowej, będącej w posiadaniu skarżącego. Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia z dnia 17 maja 1989 r. (Dz.U. z 2005, Nr, 240, poz. 2027) Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z wypisu z rejestru gruntów, znajdującego się w aktach niniejszej sprawy bezsprzecznie wynika, że powierzchnia użytkowanych przez skarżącego działek rolnych wynosi odpowiednio [..] ha [..] arów [..] m2 i [..] ha, z czego ok. [..] m2 zabudowane jest domem mieszkalnym i budynkami gospodarczymi. Powyższe potwierdza również fakt uiszczania podatku rolnego i podatku od nieruchomości od wskazanej powierzchni. Z akt sprawy wynika również, że za rok 2008 skarżący zadeklarował działki rolne o łącznej powierzchni [..] ha, do których uzyskał płatności. Dopiero na etapie postępowania przed organem I instancji w przedmiocie przyznania płatności na rok 2009 r. dokonano w dniu [..] października 2009 r. w obecności wnioskodawcy pomiaru powierzchni uprawnionej do płatności i poinformowano, że może zgłaszać w następnych latach do płatności bezpośredniej maksymalne powierzchnie [..] ha i [...] ha. Informacja ta była bezpośrednią przyczyną sporządzenia przez skarżącego korekty złożonego uprzednio wniosku już na etapie przyznania płatności na rok 2009 r., co w konsekwencji doprowadziło do pozbawienia go płatności.

W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji przyjął, że dopiero od dnia [..] października 2009 r. skarżący wiedział o rzeczywistej powierzchni działek rolnych, dla których może ubiegać się o dopłaty. Wniosek o przyznanie płatności złożony został w dniu [..] maja 2009 r., a deklarowana powierzchnia odpowiadała stanowi wiedzy wnioskodawcy na ten dzień. Zmienność poglądów prawnych, wyrażonych w decyzjach organów administracji w odniesieniu do tego samego adresata za poszczególne lata, stanowi w ocenie Sądu naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Ponadto z pism wnioskodawcy znajdujących się w aktach sprawy Sąd pierwszej instancji wywiódł wniosek, że skarżący na etapie składania wniosku o przyznanie dopłat nie posiadał informacji o rzeczywistej powierzchni gruntów uprawnionych do otrzymania płatności oraz skutkach złożenia przedmiotowej korekty, a wręcz przeciwnie, mógł w sposób uprawniony przypuszczać, że podał prawidłowe dane co do uprawianego areału gruntów.

Sąd zauważył, że zgodnie z art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 obniżki i wyłączenia nie mają zastosowania w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości. W ocenie Sądu w sytuacji gdy w wyniku kontroli stwierdzono nieprawidłowości, a rolnik wykazał, że wniosek jest poprawny pod względem faktycznym lub że jest niepoprawny, lecz ubiegający się o płatności nie ponosi winy za te nieprawidłowości, nie wymierza się sankcji pieniężnych określonych w tym przepisie. Zdaniem Sądu pierwszej instancji w rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że opisana nieprawidłowość została stwierdzona w wyniku kontroli organu, a wnioskujący nie zmienił wniosku przed dniem powiadomienia go przez organ o nieprawidłowościach. Sąd uznał więc, że w sprawie istnieją przesłanki do zastosowania art. 68 względem J. G. poprzez umożliwienie mu korekty wniosku w części dotyczącej płatności zwierzęcej, bez zastosowania sankcji przewidzianych w art. 51 rozporządzenia Komisji (WE) nr 794/2004.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i zaskarżając wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G.

Wnoszący skargę kasacyjną, na podstawie art. 174 pkt. 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego polegające na naruszeniu przepisu art. 51 ust. 1 i art. 68 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. (Dz. U. WE L 141 z 30.04.2004 r., str. 18, ze zm.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, będące konsekwencją wadliwego uznania, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie normy prawnej zawartej w art. 68 ust. 1 tego rozporządzenia, wobec czego nie znajduje zastosowania w sprawie przepis art. 51 ust. 1 tego rozporządzenia, co było następstwem nieuzasadnionego przyjęcia przez Sąd I Instancji, że w sprawie zachodziły przesłanki do zastosowania przepisu art. 68 ust. 1 ww. Rozporządzenia względem strony przeciwnej, tj. J. G. w zakresie umożliwienia mu korekty wniosku w części dotyczącej płatności zwierzęcej bez zastosowania sankcji przewidzianych w art. 51 ust. 1 tego Rozporządzenia.

2. naruszenie przepisów prawa procesowego polegające na naruszeniu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez bezpodstawne uznanie, że organ dopuścił się uchybień proceduralnych, czym naruszył przepisy postępowania, w tym przywołane w uzasadnieniu wyroku przepisy art. 6, 7, 8 , 9, 11 oraz art. 75 i 77 k.p.a., spośród których część w ocenie Sądu mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy, oraz zaniechanie wskazania przez Sąd pierwszej instancji naruszenie konkretnie których z tych przepisów postępowania przez organ miało mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono między innymi, że Sąd pierwszej instancji wskazał, iż istotna dla sprawy okoliczność sprowadza się do bezpodstawnego pominięcia przez organ zastosowania względem J. G. przepisu art. 68 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 w zakresie umożliwienia mu korekty wniosku w części dotyczącej płatności zwierzęcej, bez zastosowania sankcji przewidzianych w art. 51 tego rozporządzenia. Z uzasadnienia wyroku wynika bowiem, że według Sądu organ niezasadnie zastosował wobec rolnika sankcje przewidziane w art. 51 tego rozporządzenia, co było konsekwencją niezastosowania przez organ przepisu art. 68 tego rozporządzenia traktującego o wyłączeniu tych sankcji w sytuacji, gdy rolnik jest w stanie wykazać, że stwierdzona nieprawidłowość jest przez niego niezawiniona.

Wnoszący skargę podniósł, że kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma okoliczność, że rolnikowi został przekazany przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) formularz (tzw. karta informacyjna), który, zgodnie z art. 9 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zawiera informacje na temat maksymalnego obszaru kwalifikowanego przypadającego na działkę referencyjną do celów systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej - co wynika z art. 12 ust. 3 akapit 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 79/2008. Karta informacyjna zawiera informację o dopuszczalnej powierzchni PEG ustalonej dla danej działki ewidencyjnej, która była różna od powierzchni wynikającej z ewidencji gruntów potencjalnie użytkowanej rolniczo. Tak przesłanej do rolnika informacji towarzyszy jego obowiązek skorygowania przesłanych materiałów i wskazania poprawnych danych. Płatność jest przyznawana do działek rolnych, zatem rolnik otrzymuje płatność do użytkowanych działek rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności, a nie do deklarowanych działek ewidencyjnych, lub ich części wskazanych w wypisie z rejestru gruntów jako potencjalnie użytkowane rolniczo.

W ocenie autora skargi, wynikająca z tak przesłanej informacji wiedza rolnika poprzedzała złożenie przez niego wniosku o płatność w Biurze Powiatowym ARiMR i jako taka świadczy o jego zawinionym zadeklarowaniu we wniosku powierzchni innej niż wynikająca z tej informacji. Dlatego też uzasadnionym wydaje się wniosek, że skorygowanie przez rolnika danych dotyczących deklarowanej powierzchni działek (w stosunku do uprzednio uzyskanej z ARiMR informacji z tym związanej) w oparciu o dane wynikające z dokumentów wydanych na podstawie informacji zawartych w ewidencji gruntów dowodzi tego, że rolnik dopuścił się co najmniej niedbalstwa, albowiem nie dołożył należytej staranności podczas wypełniania wniosku. To z kolei zadecydowało o uznaniu przez organ, że działanie rolnika było zawinione, a przez to brak było podstaw dla stosowania art. 68 ww. rozporządzenia, i decydowało to o zasadności zastosowania art. 51 tego rozporządzenia.

Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów postępowania, wnoszący skargę podniósł między innymi, że Sąd pierwszej instancji nie wskazał konkretnych przepisów postępowania, których istota została jedynie przywołana w uzasadnieniu wyroku, oraz nie wskazał ich istotnego wpływu na rozstrzygnięcie organu. W ocenie autora skargi w toku postępowania organ nie dopuścił się jakichkolwiek naruszeń przywołanych przepisów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

1. Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zasadny jest podniesiony w niej zarzut naruszenia prawa materialnego polegające na naruszeniu przepisu art. 51 ust. 1 i art. 68 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. WE L 141 z 30.04.2004 r. ze zm.).

Sąd pierwszej instancji uznał, że w sprawie istnieją przesłanki do zastosowania art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 794/2004 i w konsekwencji umożliwienie J. G. korekty wniosku w części dotyczącej płatności zwierzęcej, bez zastosowania sankcji przewidzianych w art. 51 cyt. rozporządzenia Komisji (WE). Uzasadniając pogląd co do spełnienia przesłanek z art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 794/2004, Sąd pierwszej instancji wskazał, że we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej J. G. zadeklarował działki rolne o łącznej powierzchni [..] ha, przy czym deklaracja ta wynikała z jego wiedzy na temat uprawianego areału. Sąd podkreślił także, że dane te wynikają wprost z dokumentacji urzędowej, będącej w posiadaniu skarżącego, co zdaniem Sądu ma istotne znaczenie w świetle art. 21 ustawy z dnia z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 Nr 193, poz. 1287 ze zm.) Sąd pierwszej instancji zauważył, że z wypisu z rejestru gruntów wynika, że powierzchnia użytkowanych przez J. G. działek rolnych wynosi odpowiednio [..] ha [..] arów [..] m2 i [..] ha, z czego ok. [..] m2 zabudowane jest domem mieszkalnym i budynkami gospodarczymi, przy czym dopiero na etapie postępowania przed organem I instancji, w dniu [..] października 2009 r. dokonano pomiaru powierzchni uprawnionej do płatności, stwierdzając rzeczywistą powierzchnię działek rolnych – odpowiednio: [..] ha i [..] ha. Sąd pierwszej instancji przyjął więc, że dopiero od dnia [...] października 2009 r. skarżący dowiedział się o rzeczywistej powierzchni działek rolnych, dla których może ubiegać się o dopłaty.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zagadnienie poruszone przez Sąd pierwszej instancji było już wielokrotnie analizowane w orzecznictwie NSA, przy czym Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie podziela pogląd wyrażony m.in. w wyroku NSA z 18 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 990/09, iż pojęcie działki ewidencyjnej różni się zasadniczo od pojęcia działki rolnej, z tego głównie powodu, że jest ona wyznaczana i rejestrowana wyłącznie dla celów ewidencji gruntów i budynków, a więc dla celów rejestrowych i obejmuje różnego rodzaju użytki gruntowe, w tym rolne. Tak wyznaczony obszar gruntu nie pokrywa się znaczeniowo z decydującą dla celów płatności powierzchnią działki rolnej rozumianej, jako zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw (art. 2 pkt 1a rozporządzenia Komisji nr 796/2004 oraz art. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach). NSA stwierdził także, że podstawową różnicą pomiędzy działką ewidencyjną a rolną jest, iż ta pierwsza służy celom ewidencyjnym i informacyjnym, zaś działka rolna istotna jest dla celów zidentyfikowania konkretnych upraw i przyznania płatności. W konsekwencji, jak wskazał NSA, nie można skutecznie wywodzić z danych zwartych w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej w oparciu o przepisy prawa geodezyjnego i kartograficznego, powierzchni działek rolnych, które jako zupełnie inna kategoria pojęciowa, nie są odnotowywane w takiej dokumentacji ewidencyjnej. Zdaniem NSA powyższe okoliczności powinny być znane osobom prowadzącym działalność rolniczą. Rolnik nie może się bowiem powoływać na nieznajomość podstawowych pojęć prawnych dotyczących jego działalności. Z przepisów ustawy o płatnościach wynika zaś w sposób niebudzący wątpliwości, że powierzchnię działki rolnej ustala się w sposób autonomiczny wobec powierzchni ustalonej na potrzeby ewidencji gruntów, która to ewidencja służy odmiennym celom (por. E. Kremer, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 295/07, opub. w: Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego, nr 1 z 2009 r., s. 158 i n.).

Ten kierunek interpretacji omawianego zagadnienia przyjęty został w licznych orzeczeniach NSA, a jego konsekwencją było ugruntowanie się poglądu, iż wnioskujący o dopłaty właściciel działki powinien być najlepiej zorientowany, co do użytkowanego przez niego obszaru, a zatem nie można uznać braku jego winy w sytuacji, gdy zadeklarowana przez niego powierzchnia działki rolnej jest niezgodna z rzeczywistością (zob. m.in. wyrok NSA z 18 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 990/09; wyrok NSA z 14 października 2010 r., sygn. akt II GSK 875/09).

W świetle powyższego zarzut naruszenia prawa materialnego – art. 51 ust. 1 i art. 68 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 uznać należało za zasadny, co w konsekwencji czyni zbędnym ocenę zarzutów naruszenia przepisów postępowania, jako pozostających bez wpływu na ocenę zaskarżonego wyroku.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 2 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.