Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1496/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 33 ust. 3 kpt. 3, art. 97 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 189 poz 1472
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej1) - tekst jednolity
article: art. 77 par. 1 art.107 par 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, , Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2011 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności do udzielenia zgody na pobyt tolerowany 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Rady do Spraw Uchodźców na rzecz skarżącego A. K. kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu odwołania A. K. od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] odmowie nadania statusu uchodźcy oraz stwierdzenia, że wniosek o nadanie statusu uchodźcy jest oczywiście bezzasadny, że brak jest przesłanek do udzielenia ochrony uzupełniającej, oraz o wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] marca 2010 r. ([...]) utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Decyzja Organu odwoławczego została oparta na następujących ustaleniach i rozważaniach:

A. K., obywatel Republiki [...], deklarujący narodowość ormiańską, w dniu 11.12.2008 r. złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Jako motyw wyjazdu z kraju pochodzenia podał zamiar ubiegania się o status uchodźcy w RP, gdyż w [...] grożą mu [...] z powodu urodzenia się w [...].

Jest to drugi z kolei wniosek Strony o otoczenie go ochroną międzynarodową. Pierwszy złożył w dniu 26.06.2003 r. za pośrednictwem Komendanta Głównego Straży Granicznej.

W dniu 03.07.2003 r. odbyło się statusowe przesłuchanie podczas którego cudzoziemiec wskazał, że motywem wyjazdu z [...] i wszczęcia procedury uchodźczej w RP była obawa przed członkami mafii, którzy podejrzewali, że może ich zadenuncjować przed milicją i mogą zostać skazani. Miał być pobity w 1995 r. przez jej członków, co skutkowało złamaniem nogi. Wówczas w obawie o swoje bezpieczeństwo zdecydował się na opuszczenie [...] i nielegalny wjazd na terytorium RP w 1996 r. Wnioskodawca zeznał, że przebywał w Polsce od 1996 r., a wniosek o status uchodźcy złożył dopiero po 7 latach, gdyż wcześniej nie miał takiej potrzeby, a w Polsce nie można przebywać bez meldunku. Dodał, że chce legalnie mieszkać w naszym kraju.

W dniu [...].07.2003 r. Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców decyzją [...] odmówił ww. nadania statusu uchodźcy z powodu oczywistej bezzasadności wniosku.

Dnia [...].07.2003 r. Rada do Spraw Uchodźców decyzją [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

Jak wynika z zeznań Wnioskodawcy, na podstawie abolicji uzyskał on kartę stałego pobytu w RP oraz wraz z żoną i wspólnikiem założył spółkę komandytową.

Dnia 20.11.2008 r. Wojewoda [...] wydał decyzję o wydaleniu A. K. z terytorium RP. Od powyższej decyzji Cudzoziemiec złożył w dniu 12.12.2008 r. odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, który w dniu [...].04.2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję.

Cudzoziemiec w dniu 12 grudnia 2008 r. złożył drugi wniosek o nadanie statusu uchodźcy w RP.

W dniu [...].12.2009 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzję nr [...] postanowił odmówić A. K. statusu uchodźcy w rozumieniu Konwencji dotyczącej statusu uchodźcy, sporządzonej w Genewie dnia 28.07.1951 r. oraz Protokołu dotyczącego statusu uchodźców, sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31.01.1967 r. (Dz. U. z 1991 r. nr 119,poz. 515 i 517) i stwierdził, że wniosek jest oczywiście bezzasadny oraz że brak jest przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP, z nadto nie występują okoliczności uzasadniające udzielenie ochrony uzupełniającej. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że Wnioskodawca nie podał żadnych przyczyn uzasadniających obawę przed prześladowaniami, o których mówi Konwencja Genewska dotycząca statusu uchodźców.

Zdaniem organu odwoławczego, istotą niniejszej sprawy jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy Wnioskodawca jest uchodźcą w rozumieniu Konwencji Genewskiej oraz czy odmowa nadania mu statusu uchodźcy, ochrony międzynarodowej i zgody na pobyt tolerowany w Polsce jest zasadna.

Postępowanie w sprawach o nadanie statusu uchodźcy toczy się zgodnie z przepisami Kpa, ale z uwagi na jego specyfikację szczególną rolę i znaczenie ma w tym postępowaniu dowód z przesłuchania strony, a wiarygodność wnioskodawcy nabiera szczególnego znaczenia tym bardziej, że weryfikacja przytaczanych w trakcie przesłuchań okoliczności jest praktycznie bardzo trudna, a w pewnych wypadkach niemożliwa.

Cudzoziemiec zadeklarował, iż jest chrześcijaninem, deklaruje narodowość [...], posiada średnie wykształcenie zawodowe, a w latach 1969-1987 pracował jako spawacz w fabryce witamin w [...]. W latach 1969-1971 odbył zasadniczą służbę wojskową. Wskazał, że w latach 2004-2008 zajmował się w Polsce nielegalnym handlem, a w 2008 r. wraz z przebywającą legalnie w Polsce żoną i wspólnikiem założył spółkę komandytową. Zadeklarował, że nie należy do żadnej z partii politycznych, organizacji społecznych, religijnych lub kulturalnych. Nie był zatrzymywany i aresztowany. Nie prowadzono przeciwko niemu postępowania administracyjnego czy sądowego. Nie był skazany wyrokiem sądowym. Nie uczestniczył w konflikcie wojennym. Uważa się za osobę prześladowaną przez [...]n z powodu urodzenia się w [...] i zadeklarował, że grożono mu z tego powodu oraz, że był poddawany przemocy, co było przyczyną nielegalnego wyjazdu z [...] w latach 90-tych. Wskazał problemy zdrowotne i czekające go operacje przepukliny.

W dniu 26.01.2010 r. Pełnomocnik Strony skierował do Rady fotokopie skierowania do szpitala A. K. wystawionego przez Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "[...]" celem ewentualnego wykorzystania w toczącym się postępowaniu.

W dniu 17.02.2010 r. do Sekretariatu Rady wpłynęło pismo Pełnomocnika. Stwierdza ono, że Wnioskodawca po odbytym zabiegu operacyjnym do dnia 07.03.2010 r. przebywa na zwolnieniu lekarskim i planuje poddanie się operacji stawu kolanowego, gdyż obecnie ma trudności z poruszaniem się, prosi o wzięcie pod uwagę złego stanu zdrowia uniemożliwiającego podróżowanie i wykonywanie jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Zapowiada sukcesywne przesyłanie dokumentacji lekarskiej, w tym dotyczące nadciśnienie tętniczego. Do pisma dołączone są dwie niepoświadczone z oryginałem karty wypisowe z Niepublicznego Zakładu Opieki zdrowotnej w [...] (pierwsza potwierdza pobyt w dniach od 03.02.2010 r. do 05.02.2010 r.), stwierdzające rozpoznanie przepukliny pachwinowej prawostronnej, zaś drugie podaje, iż chory przebywał w placówce w okresie od 7 do 10.02.2010 r. i przeszedł operację. W dniu 17.02.2010 r. wpłynęło pismo Pełnomocnika wraz z niepoświadczoną za zgodność z oryginałem kopią zaświadczenia z podanego wyżej Zakładu Opieki Zdrowotnej z [...] zawiadamiające o przyjęciu cudzoziemca na leczenie szpitalne w dniu 03.02.2010 r.

Analizując oświadczenia Strony zawarte we wniosku o nadania statusu uchodźcy z dnia 12.12.2008 r. – Rada do Spraw Uchodźców stwierdziła, że Cudzoziemiec wszczął procedurę uchodźczą dopiero w sytuacji, gdy groziło mu wydalenie z terytorium RP.

Na mocy abolicji uzyskał w 2004 r. Kartę Stałego Pobytu, ale jak sam stwierdził do 2008 r. łamał przepisy prawa polskiego, zajmując się prowadzeniem nielegalnego handlu. W dniu 20.11.2008 r. Wojewoda [...] wydał decyzję nr [...] orzekającą wydalenie A. K. z terytorium RP w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty doręczenia postanowienia. Cudzoziemiec w ustanowionym terminie wniósł odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców oraz w dniu 11.12.2008 r. złożył drugi z kolei wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy. W tej sytuacji Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców na mocy art. 33 ust. 3 kpt. 3 cytowanej ustawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, która stanowi, że w toku postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy nie wydaje się decyzji o wydaleniu – uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...].

W ocenie Rady do Spraw Uchodźców – Cudzoziemiec ponownie wszczął procedurę uchodźczą, aby uniknąć grożącego mu wydalenia z terytorium RP. W drugim wniosku całkowicie pominął podany w pierwszym postępowaniu motyw obawy przed zemstą ze strony mafii i podał nową okoliczność, a mianowicie groźby pod jego adresem przez jego współrodaków [...] z powodu urodzenia się w [...]. Podobnie jak w pierwszym wniosku, również i w drugim nie podał żadnych informacji i szczegółów oraz okoliczności uwiarygodniających jego słowa. Nie wskazał też, aby szukał ochrony u władz swego kraju.

Deklaracje Wnioskodawcy są w tym stanie rzeczy gołosłowne i pozbawione jakiejkolwiek wiarygodności – mocy dowodowej.

W ocenie Rady do Spraw Uchodźców wskazane przez Wnioskodawcę okoliczności skłaniające go do opuszczenia kraju pochodzenia rażąco odbiegają od przesłanek wskazywanych w ustawodawstwie związanym z udzielaniem międzynarodowej ochrony. Konwencja dotycząca statusu uchodźcy sporządzona w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. w art. 1 A zawiera wyczerpujący katalog przesłanek, jakie winny być spełnione przez osobę ubiegającą się o nadanie jej statusu uchodźcy. Zgodnie z art. 13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, status uchodźcy w Polsce może być nadany cudzoziemcowi, który spełnia przesłanki zawarte w konwencji Genewskiej.

Organ powołał się także na wyrok wydany w sprawie V SA 1765/99 w którym Naczelny Sąd Administracyjny sformułował tezę, że "Konwencja Genewska umożliwia ochronę uchodźców, ujmowanych w przepisach tej konwencji, rygorystycznie i wąsko. Nie mieszczą się tu ani wypadki poszukiwania możliwości osiedlenia się z przyczyn ekonomicznych, ani legalizacja pobytu z przyczyn osobistych (np. założenie rodziny, integracja w społeczności polskiej). Osiągnięciu tych celów służą inne procedury legalizacyjne, nie zaś postępowanie o nadanie statusu uchodźcy". Poza tym "obawa przed prześladowaniem musi być uzasadniona. Oznacza to, że nie tylko wewnętrzne przekonanie wnioskodawcy, ale także obiektywne warunki uzasadniają stwierdzenie stanu zagrożenia z powodów wymienionych w Konwencji." Oznacza to, że do uwzględnienia w procesie administracyjnym istnienia prześladowań czy obaw przed prześladowaniem nie wystarczą subiektywne odczucia zainteresowanego cudzoziemca przekazane organowi administracyjnemu, lecz niezbędne jest wykazanie za pomocą różnych dowodów, że owe prześladowania i zagrożenia mają w przypadku danego cudzoziemca byt rzeczywisty, rozpoznawalny obiektywnie.

Zgodnie z dyspozycją art. 48 ust. 1 pkt 1 oraz art. 97 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP w ramach prowadzonego postępowania o nadanie statusu uchodźcy organy administracji państwowej zobowiązane są do ustalenia czy w przypadku odmowy uznania za uchodźcę zachodzą przesłanki do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP, lub ochrony uzupełniającej, Rada stwierdziła, że Cudzoziemiec nie był nigdy zatrzymywany, aresztowany, nie podejmowano przeciwko niemu żadnych działań o charakterze administracyjnym lub karno-sądowym.

Przytoczono także orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 1998 r., które stwierdza: "nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze względu na warunki życia ani stan przestrzegania praw człowieka w kraju pochodzenia, lecz z uwagi na istniejące uzasadnione obawy prześladowania osoby ubiegającej się o status uchodźcy" (sygn. akt V SA 1765/97).

W toku postępowania o nadanie statusu uchodźcy Cudzoziemiec nie podał żadnych wiarygodnych informacji dot. prześladowania ze strony władz armeńskich i grożącego mu z tego powodu poważnego, realnego i uzasadnionego oraz zindywidualizowanego zagrożenia z przyczyn wskazanych w Konwencji Genewskiej, nie wykazał również, że jest narażony na doznanie poważnej krzywdy w postaci orzeczenia wobec niego kary śmierci lub wykonania egzekucji. Brak jest też podstaw do stwierdzenia, że wobec niego toczy się obecnie postępowanie przygotowawcze, że grozi mu rozprawa sądowa, zatrzymanie lub aresztowanie lub poważne zagrożenie dla życia lub zdrowia.

Odnosząc się do odwołania organ II instancji stwierdził że:

Po pierwsze, przedstawienie całokształtu postępowania w sprawie i objęciem obu wniosków jest obowiązkiem – ustawowym nakazującym zebranie pełnego materiału dowodowego w sprawie. Dyspozycje w tym zakresie są jednoznacznie ujęte w art. 77 Kpa. Po drugie, porównanie okoliczności i motywów opuszczenia kraju pochodzenia Wnioskodawcy zawarte w obu wnioskach jest obowiązkiem organów I i II stopnia prowadzących postępowanie - na co wskazuje przepis art. 34 § 1 cytowanej ustawy. Po trzecie, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej należało przywołać motywy Strony oraz ich ocenę sformułowaną przez oba organy w podjętych przez nie rozstrzygnięciach. Po czwarte, sformułowania dotyczące pierwszego wniosku Strony zawarte w decyzji przywołanej przez Urząd do Spraw Cudzoziemców z dnia 02.12 2009 r. nie mają konotacji negatywnych lub wartościujących.

Zdaniem organu odwoławczego, nie istnieją przesłanki, aby Cudzoziemiec w przypadku powrotu o kraju pochodzenia mógł zostać poddany torturom, nieludzkiemu lub poniżającemu u traktowaniu i karaniu, lub zmuszaniu do pracy, czy pozbawienia prawa do rzetelnego procesu sądowego lub ukarania bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie z dnia 04.11.1950 r.

Cudzoziemiec nie wskazał, że istnieje poważne (a nie rzekome wymyślone dla argumentacji swojego wniosku) rzeczywiste ryzyko wystąpienia wymienionych w przytoczonym wyżej art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy zagrożeń w kraju, do którego ma być wydalony.

Podkreślono również, że podane w każdym z wniosków o nadanie statusu uchodźcy motywy wyjazdu z [...] były na tyle ogólnikowe i lakoniczne oraz nie podparte żadnymi dowodami i dokumentami, że nie dawały podstawy do prowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego. Ponadto Cudzoziemiec od 1996 r. czyli przez 14 lat przebywał poza krajem mieszkając w Polsce. Nie przeszkadza mu to w utrzymywaniu regularnych kontaktów z placówką dyplomatyczną [...], o czym świadczy wydanie mu paszportu w dniu 27.08.2004 r. oraz coroczne odnawianie wpisu do rejestru obywateli tego kraju przebywających w Polsce.

Rada stoi zatem na stanowisku, że Cudzoziemiec rozmyślnie i po raz drugi dąży do instrumentalnego traktowania procedury uchodźczej w celu uniemożliwienia wykonania decyzji o wydaleniu go z terytorium RP w celu zalegalizowania swego pobytu, jak też korzystania z opieki społecznej. Rada zwraca uwagę, że znaczna część 14 letniego pobytu Cudzoziemca w Polsce miała charakter nielegalny, podobnie jak prowadzone przez niego operacje handlowe.

Natomiast stan zdrowia osoby ubiegającej się o uzyskanie ochrony międzynarodowej nie może być uznany za przesłankę konwencyjną i nie może stać się podstawą do nadania jednej z form ochrony międzynarodowej. Z tego względu zarzut, że organ I instancji nie zażądał od Cudzoziemca przedstawienia dokumentacji dotyczącej stanu jego zdrowia jest całkowicie nietrafny.

W ocenie Rady wydarzenia, które nastąpiły w Republice [...] po wyjeździe z niej Skarżącego nie uzasadniają obawy przed prześladowaniami lub rzeczywistym ryzykiem doznania poważnej krzywdy a więc wydalenie Cudzoziemca z terytorium RP nie naruszy jego prawa do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

Zgodnie z art. 34 ust. 1 pkt 5 ustawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony, wniosek złożony przez wnioskodawcę, który podał inne przyczyny złożenia wniosku niż obawa przed prześladowaniem z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej, lub ryzyka doznania poważnej krzywdy albo nie podał żadnych informacji o okolicznościach związanych z obawą przed prześladowaniem lub ryzykiem doznania poważnej krzywdy jest wnioskiem oczywiście bezzasadnym. Fakt wydania decyzji po przeprowadzeniu postępowania dłużej niż wskazuje w art. 34 ust. 2 pkt 2 ustawy w niczym nie zmienia trafności przyjętego rozwiązania, które w pełni wyczerpuje przesłanki ust. 2 pkt 5 i 6 przywołanego artykułu.

Podkreślono wreszcie, że zakres ochrony subsydiarnej ma charakter ograniczony, ponieważ w świetle orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka przyjęto badanie prawnej dopuszczalności wydalenia na gruncie jedynie trzech postanowień Europejskiej Konwencji Ochrony Praw Człowieka, tj. art. 2,3 oraz 8. Zdaniem Europejskiej Komisji i Trybunału Praw człowieka "sama tylko możliwość złego traktowania nie wystarcza", muszą zaistnieć poważne podstawy do uznania, iż dana osoba narażona jest na rzeczywiste ryzyko traktowania sprzecznego z art. 3.

Poza tym przesłanki o charakterze humanitarnym nie stanowią podstawy objęcia Strony ochroną uzupełniającą, ani udzielenia jej zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP.

Decyzję organu odwoławczego zaskarżył Cudzoziemiec. W jego ocenie narusza ona art. 7 Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony, jak również stanowi naruszenie zasady informowania stron, określonej w art. 9 Kpa. Narusza ponadto art. 97 ust. 1 pkt 1a i 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, poprzez pominięcie przesłanek udzielania skarżącemu zgody na pobyt tolerowany oraz przepisy Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 04.11.1950 r., w szczególności art. 2 i 8 ww. Konwencji.

Wniosek o nadanie statusu uchodźcy na terytorium RP Skarżący uzasadnił problemami na tle narodowościowym, dotykającymi go w [...] w związku z urodzeniem na terytorium [...] oraz złym stanem zdrowia.

Organ administracji publicznej – wbrew twierdzeniom zawartym w decyzji – nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, jak również zlekceważył słuszny interes strony.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, a następnie Rada do Spraw Uchodźców pominęli kwestię złego stanu zdrowia Skarżącego, udokumentowaną zaświadczeniami lekarskimi.

Organ obu instancji nie ustosunkowały się merytorycznie do tej okoliczności, podnosząc jedynie nieistotny fakt, iż dostarczone zaświadczenia były niepotwierdzone z oryginałem.

Nieinformowanie Skarżącego o konieczności dostarczenia oryginałów przesłanych zaświadczeń lekarskich stanowiło naruszenie zasady informowania stron, określonej w art. 9 Kpa.

Z dokumentacji lekarskiej będącej w posiadaniu organu administracji wynika, że od marca 2010 r. do dnia złożenia skargi Skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim po przebytym zabiegu operacyjnym oraz oczekiwał na dwie kolejne operacje.

Fakt ten bezsprzecznie dowodzi złego stanu zdrowia A. K., która to okoliczność została pominięta, choć nie zanegowana, w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym.

Stan zdrowia Skarżącego jest na tyle zły, że uniemożliwia mu to zarówno wykonywanie pracy, jak i podróżowanie, które to okoliczności są potwierdzone dokumentacją lekarską.

Powyższe realizuje tym samym przesłankę określoną w art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP.

Pozytywna decyzja w przedmiocie pobytu tolerowanego została wydana w sprawie gruzińskiego obywatela S.T., który miał w Polsce poważny zawał serca (Urząd do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców, sygn. BMU-III-1110/94).

Wśród przesłanek udzielania zgody na pobyt tolerowany nie uczyniono wprawdzie wyraźnego odniesienia do zdrowia, jednakże orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (D. przeciwko Wielkiej Brytanii) uwzględnia ten czynnik, poprzez badanie zgodności wydalenia z prawem człowieka do życia oraz zakazem poniżającego lub nieludzkiego traktowania.

Z powyższego wynika, że organ wydający decyzję musi dokonać oceny czy w świetle dostarczonej organowi administracji dokumentacji medycznej, stan zdrowia cudzoziemca pozwala na jego wydalenie, czy też zagrozi powyższym prawom.

W sprawie obywatela Pakistanu M.K., który cierpiał na chorobę Cohna i przeszedł w Polsce poważną operację Rada do Spraw Uchodźców uchyliła decyzję i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania ze wskazaniem, że "(...) Cudzoziemiec powinien zostać objęty ochroną subsydiarną, gdy analiza jego przypadku doprowadzi do wniosku, że ze względu na stan zdrowia, nie może on zostać bez zagrożenia dla życia lub zakazu nieludzkiego traktowania poddany czynnościom deportacyjnym.

Zarówno Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, jak i Rada do Spraw Uchodźców zlekceważyły przesłankę udzielenia Skarżącemu zgody na pobyt tolerowany określoną w art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Organy administracji publicznej nie uwzględniły również faktu pobytu skarżącego na terytorium Polski od 1996 r.

Wieloletni okres pobytu w Polsce przyczynił się do zerwania przez Cudzoziemca związków rodzinnych, ekonomicznych i kulturowych z jego krajem pochodzenia i nawiązania takowych w Polsce, stąd też odmowa udzielenia zgody na pobyt tolerowany i wydalenie A. K. z terytorium RP będzie stanowił dosłownie unicestwienie jego "życia prywatnego" i doprowadzenie do jego izolacji rodzinno-towarzyskiej w kraju pochodzenia.

Nie jest również prawdą, że znaczna część prowadzonych przez Cudzoziemca operacji handlowych miała charakter nielegalny.

Skarżący od 2004 r. do chwili obecnej prowadzi działalność gospodarczą w oparciu o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, a od 2008 r. jest również wspólnikiem w spółce komandytowej. Opłaca podatki oraz płaci regularnie składki na ubezpieczenie społeczne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa w stopniu skutkującym konieczność jej uchylenia.

Oceniając ją należy w pierwszej kolejności odwołać się do treści art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 13.06.2003 r. o cudzoziemcach. Przepis ten stanowił, że decyzji o wydaleniu cudzoziemca nie wydaje się a wydanej nie wykonuje się jeżeli:

1. zachodzą przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany;

2. cudzoziemiec jest małżonkiem obywatela polskiego albo cudzoziemca posiadającego zezwolenia na osiedlenie się lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE i jego dalszy pobyt nie stanowi zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że związek małżeński został zawarty w celu uniemożliwienia wydalenia;

3. cudzoziemiec przebywa na terytorium RP na podstawie wizy jednolitej pobytowej upoważniającej tylko do wjazdu na terytorium RP w celu o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 11 lub zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udzielonego na podstawie art. 53 a ust. 2

Okoliczności przemawiające za udzieleniem zgody na pobyt tolerowany wymienione zostały w art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 . o udzielaniu cudzoziemcom ochrony uzupełniającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tekst. jedn. Dz. U. nr 189/2009 poz. 1472).

Przepis ten stanowi, że cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jeżeli jego wydalenie:

1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego, albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.

1a) naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych z dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. nr 120 poz. 526 oraz z 2000 r. nr 2 poz. 11) w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.

2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu i od cudzoziemca.

W ocenie sądu kwestia niewykonalności wydalenia w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy nie została przez organ zbadana i oceniona w sposób należyty.

Należy w tym miejscu przypomnieć, że przed wydaniem decyzji organ zgodnie z art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa ma obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Dokonana zaś w oparciu o art. 80 kpa ocena dowodów nie może nosić cech dowolności. Z kolei wszelkie istotne dla sprawy ustalenia i wnioski winny zostać zawarte w motywach podjętego rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 kpa). Analiza treści skargi a także materiału dowodowego jaki cudzoziemiec przedstawił na okoliczności związane ze stanem zdrowia pozwala na stwierdzenie, iż akurat tej kwestii organ nie poświęcił należytej uwagi. Wręcz przeciwnie, organ stwierdził, że stan zdrowia osoby ubiegającej się o uzyskanie ochrony międzynarodowej nie może być uznany za przesłankę konwencyjną i nie może stać się podstawą do nadania jednej z form ochrony międzynarodowej. Nie zajął jednak stanowiska co do tego czy ów stan zdrowia może mieć jakiekolwiek znaczenie ze względu na treść art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Innymi słowy czy mógłby on być przesłanką udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP. W istocie więc decyzja organu odwołującego zapadła w tym zakresie bez należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a zatem także z naruszeniem art. 107 § 3 kpa.

Organ II instancji miał bowiem za zadanie ustalić nie tylko to, czy w stosunku do cudzoziemca zachodzą przesłanki wskazane w art. 88 ustawy o cudzoziemcach uzasadniające jego wydalenie. Jego obowiązkiem było również rozważenie czy przeciwko takiemu wydaleniu nie przemawiał jego stan zdrowia a więc okoliczność określona treścią przepisu art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP.

Powyższemu obowiązkowi organ uczyni zadość przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Podstawą rozstrzygnięcia sądu jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa.