Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1325/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 73  ust. 4
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Żurawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi Z. B. i D. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] po rozpoznaniu odwołania Z. B. i D. P. od decyzji Starosty Powiatu [...], nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. orzekającej o odmowie uwzględnienia wniosku w sprawie ustalenia i wypłacenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną gminą ulicę [...] w L., oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m2 w obrębie ewidencyjnym [...] oraz działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m2 w obrębie ewidencyjnym [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję.

Organ przedstawił następująco stan faktyczny.

Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. Starosta Powiatu [...] odmówił uwzględnienia wniosku złożonego przez Z. B. i D. P. na przeprowadzonej w dniu [...] marca 2010 r. rozprawie administracyjnej w sprawie ustalenia i wypłacenia odszkodowania za wyżej opisaną nieruchomość z uwagi na to, że przedmiotowy wniosek złożony został z uchybieniem terminu wskazanego w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzającej ustawy reformujące administracje publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.).

Od powyższej decyzji odwołanie złożyły Z. B. i D. P. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji celem ustalenia i wypłaty stosownego odszkodowania. Zarzucały organowi I instancji naruszenie art. 73 wyżej cyt. ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną poprzez jego niewłaściwą wykładnię i uznanie, że złożenie wniosku o odszkodowanie w ustawowo przewidzianym terminie i udowodnienie przez strony prowadzonego postępowania przysługujących im praw własności do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną nie są wystarczającymi argumentami do uzyskania odszkodowania, a także naruszenie art. 7, art. 8, art. 9 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie żądania strony do wypłaty słusznego odszkodowania za utratę prawa współwłasności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, oraz nie poinformowanie byłych współwłaścicieli o uprawnieniu do uzyskania odszkodowania na tyle wcześnie, aby możliwe było dochowanie terminu do złożenia wniosku o wypłatę odszkodowania tj. do dnia [...] grudnia 2005 r. Zdaniem skarżących organ do którego trafił wniosek z dnia [...] grudnia 2003 r. winien ustalić i wypłacić odszkodowanie za wszystkie nieruchomości stanowiące ich własność, które zostały zajęte pod drogę publiczną.

Po rozpoznaniu odwołania i zapoznaniu się z aktami sprawy Wojewoda uznał, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, a organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i prawny. Wojewoda przytoczył przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) z którego wynika, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają z się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Zgodnie zaś z ustępem 4 tego artykułu, odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego terminu roszczenie wygasa.

Jak wynika z ust. 4 powyższego przepisu, postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomości, o których mowa w ust. 1 może zostać wszczęte i toczy się wyłącznie na wniosek właściciela nieruchomości, czyli na żądanie strony uprawnionej do uzyskania odszkodowania. Wniosek winien zostać złożony w określonym w tym przepisie terminie. Ustawodawca ograniczył w czasie możliwość złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania, ustalając termin do jego złożenia na okres pomiędzy dniem 1 stycznia 2001 r., a 31 grudnia 2005 r.

Przepis art. 73 ust. 4 omawianej ustawy stanowi także, iż odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 będzie ustalane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości. Zatem zastosowanie będą miały tu przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm., dalej jako ugn), a ściślej jej działu III, rozdziału 5. Analiza tych przepisów w powiązaniu z art. 73 ustawy pozwala zdaniem organu na jednoznaczne stwierdzenie, że organ prowadzący sprawę, której przedmiotem jest ustalenie i wypłata odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną działa wyłącznie na żądanie strony.

Wskazanie w przepisie art. 73 ust. 4 terminu do składania wniosków ma tylko takie znaczenie, iż nie można było skutecznie złożyć wniosku przed dniem 1 stycznia 2001 r., a pod dniu 31 grudnia 2005 r. roszczenie o odszkodowanie wygasło. Zachowanie powyższego terminu jest zatem warunkiem merytorycznego rozpoznania wniosku, ponieważ po jego upływie roszczenie o ustalenie i wypłatę odszkodowania wygasa. Wygaśnięcie roszczenia o ustalenie i wypłatę odszkodowania oznacza, że następuje bezwzględna utrata możliwości jego dochodzenia przez stronę. Nie stosuje się do niego instytucji przywrócenia terminu (art. 58 k.p.a.), która jest instytucją procesową i ma zastosowanie wyłącznie do terminów dokonania czynności procesowych. Organ podkreślił, iż określony przez ustawodawcę w art. 73 ust. 4 ustawy termin do składania wniosków o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunty zajęte pod drogi publiczne jest terminem prawa materialnego i ma charakter terminu zawitego (prekluzyjnego), a więc nie może być na wniosek strony ani z urzędu przedłużany, skracany bądź przywracany.

Organ podniósł, że w sposób jasny sformułowano to w uchwale składu 5-ciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1996 r. (sygn. akt OPK 19/96, opubl. ONSA rok 1997, Nr 2, poz. 56, opubl. System Informacji Prawnej LEX nr 29260), w której między innymi stwierdzono, że uchybienie terminowi, który ogranicza w czasie dochodzenie przed powołanym do tego organem praw podmiotowych, powoduje wygaśnięcie tego prawa. Do jego przywrócenia nie jest uprawniony ani orzekający w sprawie organ ani też sąd, bowiem nie można tu zastosować przepisów prawa procesowego o przywróceniu terminu (art. 58-60 k.p.a.) ani przepisów kodeksu cywilnego dotyczących przedawnienia roszczeń majątkowych. W związku z tym nie mają tu znaczenia okoliczności usprawiedliwiające spóźnienie zgłoszenia wniosku zdarzeniami niezależnymi od strony.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy organ stwierdził, że Z. B. i D. P. wniosek, uzupełniony pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. o ustalenie i wypłacenie odszkodowania za przysługujące im udziały w nieruchomości zajętej pod drogę publiczną gminną – ulicę [...] w L., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m2 w obrębie ewidencyjnym [...] oraz działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...]m2 w obrębie ewidencyjnym [...] złożyły do protokołu z rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu [...] marca 2010 r., w sprawie toczącej się z wniosku J. i E. S. złożonego w dniu [...] grudnia 2003 r. i wniosku I. B. złożonego w dniu [...] grudnia 2003 r., tj. innych współwłaścicieli spornej nieruchomości, a więc po upływie wskazanego w art. 73 ust. 4 cytowanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną. Oznacza to, iż według stanu na dzień zgłoszenia przedmiotowego wniosku strony postępowania nie mogły tego roszczenia skutecznie dochodzić. Stan faktyczny obligował Starostę Powiatu [...] do odmowy ustalenia i wypłacenia odszkodowania na rzecz skarżących.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ wskazał, podzielając argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu I instancji, iż nie można uznać, że znajdujący się w zgromadzonym materiale dowodowym wniosek Z. B. i D. P. z dnia [...] grudnia 2003 r. dotyczący ustalenia i wypłacenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną gminną – ulicę [...] w L., oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu ewidencyjnego [...] oraz działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu ewidencyjnego [...] zawierał również żądanie wypłaty odszkodowania za nieruchomość składającą się z działki ewidencyjnej nr [...] o pow. [...] m2 i działki ewidencyjnej nr [...] o pow. [...] m2, ponieważ nie było w nim żadnej wzmianki o takiej nieruchomości. W konsekwencji, wobec braku wątpliwości co do zakresu żądania strony, zdaniem organu odwoławczego Starosta Powiatu [...] nie był zobowiązany do wzywania strony do sprecyzowania żądania.

Organ zauważa, że aby organ administracji publicznej mógł skutecznie wszcząć i prowadzić postępowanie, to wniosek strony wskazywać powinien stan faktyczny sprawy, z którym strona wiąże określone żądanie. Wprawdzie strona nie ma obowiązku wskazywania podstaw prawnych żądania, czy też operowania językiem prawniczym, jednakże to strona swoim żądaniem określa jego przedmiot w danym stanie faktycznym, tj. za które konkretnie działki albo ich części, bądź za jaką powierzchnię gruntu i gdzie położonego żąda odszkodowania. W niniejszej sprawie we wniosku z dnia [...] grudnia 2003 r. Z. B. i D. P. jasno i stanowczo określiły za jakie konkretne działki żądają ustalenia i wypłacenia odszkodowania. Zdaniem organu nie mają zatem racji skarżące, zarzucając organowi I instancji, że nieprawidłowo potraktował wniosek o ustalenie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną gminną – ulicę [...] w L. oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m2 w obrębie ewidencyjnym [...] oraz działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m2 w obrębie ewidencyjnym [...] jako nowy wniosek, zamiast jako uzupełnienie złożonego w terminie wniosku z dnia [...] grudnia 2003 r.

Ponadto organ zauważa, że nieruchomość zajęta pod drogę publiczną gminną – ulicę [...] w L., oznaczona w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu ewidencyjnego [...] i działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu ewidencyjnego [...] oraz nieruchomość zajęta pod drogę publiczną gminną – ulicę [...] w L., oznaczona w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m2 w obrębie ewidencyjnym [...] oraz działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m2 w obrębie ewidencyjnym [...] są samodzielnymi nieruchomościami, które stanowiły grunty uregulowane w odrębnych księgach wieczystych.

Za niezasadny tym samym, biorąc pod uwagę uzasadnienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1410/09 (opubl. System Informacji Prawnej LEX nr 579117) organ uznał podniesiony w odwołaniu Z. B. i D.P. zarzut, iż Starosta Powiatu [...] miał obowiązek doprecyzowania wniosku z dnia [...] grudnia 2003 r. poprzez wezwanie skarżących o wskazanie, jakich konkretnie działek dotyczy ich żądanie. Odnosząc się do tej okoliczności organ zwraca uwagę, że gdyby wnioskodawczynie nie określiły za jakie konkretnie działki zajęte pod drogę publiczną ubiegają się o odszkodowanie, wtedy organ I instancji zobligowany byłby rzeczywiście do ustalenia tej kwestii, jednakże nie można wymagać, aby w przypadku precyzyjnego sformułowania wniosku, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, Starosta Powiatu [...] miał domniemywać, że w istocie Z. B. i D. P. domagały się już we wniosku z dnia [...] grudnia 2003 r. odszkodowania także za działkę ewidencyjną nr [...]o pow. [...] m2 w obrębie ewidencyjnym [...] oraz działkę ewidencyjną nr [...]o pow. [...] m2 w obrębie ewidencyjnym [...].

Natomiast co do zarzutu naruszenia normy konstytucyjnej zawartej w art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 1 Protokołu Nr 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych organ wskazuje, iż kwestia ograniczenia terminem zawitym możliwości zgłaszania wniosku o wypłatę odszkodowania została uznana za zgodną z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r. sygn. akt SK 11/02 (opubl. System Informacji Prawnej LEX nr 121570), w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 września 2009 r., sygn. akt P 33/07 (opubl. System Informacji Prawnej LEX nr 515880) oraz w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt K 20/09. Zgodnie z sentencją orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wydanego w 2009 r. art. 73 ust. 4 cyt. ustawy z dnia 13 października 1998 r. w zakresie, w jakim określa termin wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie bez powiązania z faktem i datą wydania decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 3 tej ustawy, jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Niezależnie od powyższego organ odwoławczy zauważył, że organ I instancji przed wydaniem decyzji nie poinformował Z. B. i D. P. zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. o zgromadzonym materiale dowodowym i gotowości do wydania decyzji.

Z treści tego przepisu wynika, iż organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Od powyższej zasady można odstąpić tylko w przypadku, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art. 10 § 2 k.p.a.). Ponadto organ administracji ma obowiązek utrwalenia w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1.

W niniejszej sprawie, choć po zakończeniu postępowania wyjaśniającego nie wystosowano formalnego zawiadomienia, o jakim mowa w art. 10 § 1 k.p.a., to jednak w ocenie organu odwoławczego ewentualne wniesienie przez stronę nowych dowodów i materiałów oraz zgłoszenie nowych żądań nie mogłyby skutkować wydaniem decyzji innej niż została podjęta.

Brak powiadomienia strony o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym nie stanowił w realiach tej sprawy uchybienia mającego zdaniem organu wpływ na rozstrzygnięcie i nie mógł prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.

Na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły Z. B. i D. P. zarzucają jej naruszenie:

- przepisu art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną, poprzez jego błędną interpretację, zgodnie z którą: - złożenia wniosku o ustawowym terminie, oraz wykazanie przysługującego prawa własności nieruchomości, która została zajęta pod drogę publiczną, nie stanowi wystarczających przesłanek do uzyskania odszkodowania (naruszenie przepisów prawa materialnego),

- przepisu art. 7 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, polegające na nie rozpatrzeniu stawianych przez nas zarzutów, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (naruszenie przepisów postępowania),

- przepisów art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, polegającego na nie zbadaniu stawianych przez nas zarzutów, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (naruszenie przepisów postępowania),

i wniosły o jej uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W obszernym uzasadnieniu skarżące podniosły między innymi, że przedmiotowa sprawa była rozpatrywana już po raz trzeci przez oba organy. W poprzednich postępowaniach Wojewoda [...] uchylał decyzje Starosty [...] z powodu licznych błędów popełnianych przez ten organ. Działania Starosty natomiast zdaniem skarżących nakierowane były od początku na to, aby zarówno one jak i inne osoby nie otrzymały należnego odszkodowania.

Zdaniem skarżących, Wojewoda [...] w zaskarżonej decyzji błędnie zinterpretował przepis art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną, uznając że samo złożenie wniosku o odszkodowanie, w ustawowym terminie, nie jest warunkiem wystarczającym do otrzymania takiego odszkodowania, ale wniosek ten powinien spełniać także dodatkowe warunki formalne jak prawidłowe określenie numeracji działek ewidencyjnych.

Ponadto organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji uznał za niezasadny stawiany przez skarżące zarzut, iż "organ administracji prowadząc postępowanie zgodnie z zasadami określonymi w art. 7, art. 8 oraz art. 9 k.p.a. był zobowiązany nie tylko, w terminie 1 miesiąca od złożenia wniosku, do ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych, a więc także, tego, że są one również właścicielkami działek, które nie zostały wpisane we wniosku, ale także do poinformowania ich o tym, że jeśli nie uzupełnią wniosku to mogą narazić się na szkodę", ponieważ uznał iż ich wniosek złożony w 2003 r. nie budził wątpliwości.

W ocenie skarżących stanowisko to byłoby słuszne, gdyby organ administracji był w stosunku do nich stroną przeciwną.

Jednak zdaniem skarżących organy administracji mają czuwać na tym, aby słabsza strona postępowania, jaką jest obywatel, nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. Potwierdza to ich zdaniem w pełni wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1004/05 (system informacji prawnej LEX nr 266429).

Zdaniem skarżących organ uznając, iż złożyły one swój wniosek po terminie, bezzasadnie stwierdził, że ich zarzuty nie mają istotnego znaczenia dla przedmiotowej sprawy.

Zarzuty skarżących dotyczyły wprowadzenia ich w błąd przez urzędników Urzędu Miasta L. oraz Starostwa Powiatowego w [...], zajmujących się geodezją oraz rejestrem ewidencji gruntów, którzy błędnie poinformowali ich o numerach ewidencyjnych należących do nich działek, zatajając iż działki te, stanowiące jedną całość, po przeprowadzonym przez Urząd podziale, oznaczone zostały aż [...] numerami ewidencyjnymi. Podział geodezyjny nieruchomości został dokonany w okresie bezpośrednio poprzedzającym złożenie wniosku o odszkodowanie w Urzędzie Miasta L. Skarżące twierdziły, iż dane przekazywane im przez urzędników Urzędu Miasta L. oraz Starostwa Powiatowego w [...] były dla nich jedynym źródłem informacji o aktualnych numerach działek, ponieważ nowe numery ewidencyjne nie były naniesione na mapy sytuacyjne terenu, dlatego też pracownicy ci niedopełniali, wynikających z zapisów art. 9 Kodeksu Postępowania Administracyjnego.

Zatem, zdaniem skarżących organ swoim działaniem naruszył przepisy postępowania (art. 7, art. 77 k.p.a.) nie wyjaśniając dokładnie stanu faktycznego i nie rozpatrując w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego wyżej przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie zgodne jest z przepisami prawa. Z treści art. 73 ust. 1 i 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną wynika, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Jednocześnie w art. 73 ust. 4 powołanej ustawy ustawodawca wprowadził wymóg złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. Termin ten jest terminem materialnym i zawitym, a jego uchybienie wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym.

W ocenie Sądu organy orzekające w przedmiotowej sprawie prawidłowo przyjęły, że wniosek o ustalenie odszkodowania za działki nr [...] i nr [...] skarżące złożyły z uchybieniem terminu wskazanego w powyższym przepisie.

Z analizy materiału dowodowego znajdującego się w aktach przedmiotowej sprawy bezspornie bowiem wynika, że Z. B. i D. P. wystąpiły pismem z dnia 23 grudnia 2003 r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za działki nr [...] i nr [...] zajęte pod ulicę [...] w L., natomiast żądanie ustalenia i wypłatę odszkodowania za działki nr [...] i [...] skarżące zgłosiły dopiero w dniu 31 marca 2010 r. do protokołu rozprawy administracyjnej toczącej się z wniosku innych osób fizycznych. Przy czym Sąd zwraca uwagę, że podział spornej nieruchomości nastąpił w 2001 r. (decyzja nr [...]). Z pisma Sądu Rejonowego w L. [...] Wydziału Ksiąg Wieczystych z dnia 17 lutego 2011 r. skierowanego do Starostwa Powiatowego w [...] (k. 30 akt) wynika, że dla działek nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] prowadzona jest jedna księga wieczysta [...] a zgodnie z art. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r., Nr 124, poz. 1361 ze zm.) księgi wieczyste są jawne. Z powyższego wynika, że skarżące mogły zapoznać się z treścią księgi wieczystej, jeszcze przed złożeniem wniosku w 2003 r., dlatego też zarzut skargi dotyczący wprowadzenia ich w błąd przez pracowników organu administracji Sąd uznał za bezzasadny.

Jednocześnie Sąd przyznał rację skarżącym, że art. 73 przywołanej ustawy nie precyzuje z jakich elementów powinien składać się wniosek o ustalenie odszkodowania, a w szczególności nie nakazuje wnioskującemu wskazania konkretnych numerów działek zajętych pod drogę publiczną. Istotnie w sytuacji nie wskazania przez ubiegającego się o odszkodowanie za jakie konkretnie nieruchomości żąda on odszkodowania, organ zobowiązany jest wezwać wnioskodawców do sprecyzowania wniosku. Jednak w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, że skarżące we wniosku z 2003 r. o przyznanie odszkodowania precyzyjnie określiły, że żądają ustalenia i wypłacenia odszkodowania za działki nr [...] i nr [...] zajęte pod drogę publiczną ulicę [...] w L.

Prawidłowo zatem zdaniem Sądu organy orzekające w sprawie przyjęły, że wniosek o odszkodowanie za działki nr [...] i nr [...] nie został złożony w ustawowym terminie zakreślonym przepisem art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r., a oświadczenie złożone przez skarżące w dniu 31 marca 2010 r. na rozprawie administracyjnej w innej sprawie nie mogło być potraktowane jako uzupełnienie braków formalnych wniosku złożonego w terminie, czego de facto domagają się skarżące. Zdaniem Sądu organy prawidłowo potraktowały oświadczenie skarżących z dnia 31 marca 2010 r., jako nowe żądanie dotyczące ustalenia odszkodowania za inne działki zajęte pod drogę publiczną ulicę [...], które z uwagi na upływ terminu nie mogło być przez organ pozytywnie rozpatrzone dlatego też zarzut skarżących dotyczący tej kwestii jest niezasadny. Nie można bowiem wymagać, aby w przypadku precyzyjnego sformułowania wniosku, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, Starosta miał domniemywać, że w istocie Z. B. i D. P. domagały się już we wniosku z dnia 23 grudnia 2003 r. odszkodowania także za działki nr [...] i nr [...].

Nie posiada usprawiedliwionych podstaw także zarzut naruszenia art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jak bowiem wskazane zostało powyżej roszczenie o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, której własność przeszła na Skarb Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego wygasło z dniem 31 grudnia 2005 r., kiedy to upływał ostateczny termin do wystąpienia z roszczeniem w tym zakresie. Wniosek złożony po tej dacie nie mógł wywoływać skutków prawnych w postaci ustalenia odszkodowania na rzecz właściciela nieruchomości przejętej w trybie art. 73 ust. 1-5 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że przepis art. 73 ust. 4 tej ustawy uznany został przez Trybunał Konstytucyjny za zgodny z art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej (wyrok z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 11/02 – Dz. U. Nr 169, poz. 1782), zatem nie może być uznany za słuszny zarzut naruszenia normy konstytucyjnej postawiony w skardze.

Podkreślić przy tym należy, że chociaż organ pierwszej instancji naruszył art. 10 k.p.a. poprzez niezawiadomienie stron o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków (na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy), to w realiach tej konkretnej sprawy uchybienie to nie miało jakiegokolwiek wpływu na wynik postępowania, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. stanowiłyby podstawę do uwzględnienia ich skargi. Reasumując Sąd uznał, że organy w przedmiotowej sprawie prawidłowo ustaliły stan faktyczny, właściwie zinterpretowały i zastosowały obowiązujące przepisy prawa oraz w sposób jasny i przekonywujący uzasadniły swoje decyzje.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.