Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2458/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 3  ust. 2,  art. 5  ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Tomasz Szmydt Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2014 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Skarbu Państwa decyzją z dna [...] sierpnia 2013 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A. B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w sprawie odmowy potwierdzenia posiadania przez A. B. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. B. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości T., województwo [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r.

Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

W dniu 19 kwietnia 2013 r. A. B. złożyła do Ministerstwa Skarbu Państwa pismo w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. B. z domu O. nieruchomości poza obecnymi granicami Polski, położonej w miejscowości T., powiat [...], województwo [...]. Wnioskodawczyni w w/w piśmie oświadczyła, że prosi o przyznanie jej prawa odbioru rekompensaty z tytułu mienia zabużańskiego, pozostawionego przez matkę jej ojca – J. B.

Organ ustalił, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2012 r. po rozpatrzeniu wniosku K. Z. o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. B. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości T., powiat [...], województwo [...] – umorzył postępowanie.

Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r., w całości i odmówił K. Z. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. B. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Organ odwoławczy uznał, że K. Z. w przedmiotowym postępowaniu nie spełniła przesłanki wynikającej z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości pozo obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U Nr 169, poz. 1418 ze zm.). gdyż nie jest spadkobierczynią J. B. właścicielki pozostawionej nieruchomości. W ocenie Ministra Skarbu Państwa Wojewoda [...] winien zgodnie z przepisami ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., odmówić K. Z. potwierdzenia posiadania prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. B. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Wojewoda natomiast umorzył postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 stycznia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1778/12 oddalił skargę K. Z. na decyzję Ministra Skarbu Państwa.

Zawiadomieniem z dnia 23 kwietnia 2013 r. Minister Skarbu Państwa przekazał zgodnie z właściwością wniosek A.B. do [...] Urzędu Wojewódzkiego.

Organ ustalił, ze postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] grudnia 1997 r. sygn. akt [...] spadek po J. B. z domu O. zmarłej w dniu [...] lutego 1997 r., ostatnio stale zamieszkałej w K. na podstawie testamentu własnoręcznego spadkodawczyni z dnia [...] grudnia 1996 r. otwartego i ogłoszonego przed Sądem Rejonowym w K. w sprawie o sygn. akt [...] nabyła w całości jej wnuczka A. B.

Postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] października 2011 r. sygn. akt [...] Sąd oddalił apelację K. Z. w sprawie zmiany postanowienia spadkowego Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] grudnia 1997 r. sygn. akt [...].

Pismem z dnia 4 czerwca 2013 r. Wojewoda [...] poinformował stronę postępowania o prawie zgłoszenia wniosków co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań, zapoznania się z aktami sprawy oraz złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego zawiadomienia.

Na podstawie protokołu z przyjęcia strony z dnia 13 czerwca 2013 r. organ ustalił, że strona nie wnosiła żadnych uwag do sprawy.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] na podstawie art. 7 ust. 2, w związku z art. 5 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 8 lipca 2005 r odmówił potwierdzenia posiadania przez A. B. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. B. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości T., województwo [...].

Organ I instancji ustalił, że A. B. złożyła wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. B. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 sierpnia 2013 r. tj. po upływie terminu wyznaczonego w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. (31 grudnia 2008 r.).

Organ wojewódzki stwierdził, że wszczęte na wniosek K. Z. postępowanie administracyjne o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. B. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości T., powiat [...], województwo [...] zostało ostatecznie zakończone decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2012 r. W ocenie organu wojewódzkiego wniosek A. B. z dnia 16 kwietnia 2013 r. zainicjował nowe postępowanie administracyjne.

Minister Skarbu Państwa decyzją z dna [...] sierpnia 2013 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A. B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Zdaniem Ministra Skarbu Państwa organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny sprawy. K. Z. złożyła wniosek z dnia 15 listopada 2005 r. wyłącznie w swoim imieniu.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 powołanej ustawy "Potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 roku."

Sprawa wszczęta na wniosek K. Z. została prawomocnie zakończona decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2012 r. nr [....] odmawiającą K. Z. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. B. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

W przedmiotowej sprawie Minister Skarbu Państwa ustalił, że A. B. złożyła wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. B. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 19 kwietnia 2013 r. (data stempla Ministerstwa Skarbu Państwa).

Organ odwoławczy podkreślił, ze zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku w przedmiotowej sprawie termin do złożenia wniosku o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty nie został zachowany.

Termin do złożenia wniosku o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej jest terminem prawa materialnego i ogranicza w czasie dochodzenie podmiotowych roszczeń. Uchybienie terminowi materialnemu wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. Takie terminy mają charakter zawity i nie podlegają przywróceniu. Termin prawa materialnego podlega przywróceniu tylko wyjątkowo i jedynie wówczas, gdy taką możliwość przewidują przepisy określające dany termin.

Skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dna [...] sierpnia 2013 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. B.

W uzasadnieniu skargi przyznała, ze jej wniosek został złożony po terminie jednakże jest kontynuacją sprawy "ciągnącej się od 2005 roku, tj. od czasu złożenia wniosku przez K. Z. (córkę J. B.), która starała się o prawo do rekompensaty na podstawie oświadczenia J. B. właścicielki nieruchomości pozostawionej [...]."

Skarżąca podniosła, ze K. Z. nie była poinformowana, że oświadczenie J. B. nie spełnia wymogów do otrzymania przez K. Z. rekompensaty, dlatego skarżąca A. B. nie składała wniosku o rekompensatę mimo, że jest spadkobiercą testamentowym.

Skarżąca wskazała, że swój wniosek złożyła po serii odwołań K. Z., która uważała, że została skrzywdzona.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wnosił o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Zaskarżoną decyzją Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia czerwca 2013 r. nr [...] w sprawie odmowy potwierdzenia posiadania przez A. B. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. B. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości T., województwo [...].

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona decyzja, jak również decyzja poprzedzająca nie naruszają prawa.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonych decyzji były przepisy ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 z późn. zm.) powoływanej dalej jako: "ustawa zabużańska".

Prawo do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w myśl przepisów tej ustawy, przysługuje ich właścicielowi (art. 2), a w przypadku jego śmierci wszystkim jego spadkobiercom bądź niektórym z nich wskazanym przez pozostałych spadkobierców, o czym stanowi art. 3 ust. 2 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku śmierci właściciela nieruchomości, prawo to przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2 (tekst jedn.: posiadają obywatelstwo polskie). Wskazanie osoby uprawnionej następuje przez złożenie oświadczenia z podpisem notarialnie poświadczonym lub przed organem administracji publicznej albo przez złożenie oświadczenia w polskiej placówce konsularnej. Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 1 ustawy zabużańskiej potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r.

Z akt sprawy wynika, że J. B. - właścicielka przedmiotowej nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej zmarła w dniu [...] lutego 1997 r. Spadek po niej na podstawie testamentu własnoręcznego z dnia [...] grudnia 1996 r. nabyła w całości jej wnuczka A. B. z domu B., co wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] grudnia 1997 r. sygn. Akt [...].

K. Z. w dniu 21 października 2005 r. złożyła wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP należących do jej matki J. B.

Z treści wniosku wynika jednoznacznie, ze K. Z. działała wyłącznie we własnym imieniu.

J. B. w dniu 10 listopada 1989 r. złożyła oświadczenie, o którym mowa w art. 3 ust. 2 powołanej ustawy, wskazując córkę K. Z., będącą jej spadkobiercą ustawowym, jako jedyną osobę uprawnioną do otrzymania rekompensaty.

Sprawa wszczęta na wniosek K. Z. została prawomocnie zakończona decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] odmawiającą K. Z. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. B. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z uwagi na to, ze wskazanie dokonane przez J. B. na rzecz córki, która nie jest jednocześnie jej spadkobierczynią jest bezskuteczne.

W niniejszej sprawie skarżąca nie złożyła wniosku w terminie wynikającym z art. 5 ust. 1 ustawy o rekompensacie, tj. do dnia 31 grudnia 2008 r. Wniosek A. B. o potwierdzenie prawa do rekompensaty wpłynął do organu w dniu 16 kwietnia 2013 r.

Nie można przyznać racji stronie skarżącej, iż powyższy wniosek był jedynie wnioskiem kontynuującym postępowanie wszczęte przez K. Z.

Skarżąca złożyła wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty po prawomocnym zakończeniu postepowania wszczętego na wniosek K. Z.

W żadnym wypadku nie może być zatem mowy o kontynuacji postępowania, które zostało prawomocnie zakończone.

Organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny, iż wniosek A. B. zainicjował nowe postepowanie administracyjne. Należy podkreślić, że K. Z. złożyła wniosek wyłącznie we własnym imieniu.

Przewidziany w art. 5 ust. 1 ustawy zabużańskiej termin do złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, tj. 31 grudnia 2008 r., jest terminem prawa materialnego, który ogranicza w czasie dochodzenie praw podmiotowych.

Zatem warunkiem potwierdzenia prawa do rekompensaty, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie, jest złożenie stosownego wniosku, jednakże nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Termin ten ma charakter zawity i nie podlega przywróceniu. Uchybienie temu terminowi wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa, i to bez względu na przyczyny złożenia wniosku po terminie. Wygaśnięcie roszczenia oznacza, że po upływie terminu wskazanego w ustawie roszczenie nie przysługuje i nie może być dochodzone.

Termin prawa materialnego podlega przywróceniu tylko wyjątkowo i jedynie wówczas, gdy taką możliwość przewidują przepisy określające dany termin, jednakże przepisy ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. przepisu takiego nie przewidują.

Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem Sądu, postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo, zaś przepisy prawa materialnego jak również postępowania administracyjnego zostały właściwie zastosowane zarówno przez Ministra Skarbu Państwa jak i Wojewodę [...].

W tej sytuacji, w oparciu o art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił.