Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1156/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat,, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant ref. staż. Marta Pachulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie wykonania urządzeń zapobiegających szkodom 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej K. K. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania L. S., utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta M. z dnia [...] sierpnia 2013 r. w sprawie: pkt 1 - nakazana K. K. wykonania na terenie działki położonej przy ul. [...] w M. drenażu wzdłuż granicy z działką przy ul. [...] oraz studni chłonnej połączonej z drenażem; pkt 2 – nakazania L. S. wykonania na terenie działki położonej przy ul. [...] w M. drenażu wzdłuż granicy z działką przy ul. [...] oraz studni chłonnej połączonej z drenażem; w pkt 3 – odmowy nakazania M. P. właścicielce działki położonej przy ul. [...] w M. przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. W uzasadnieniu decyzji podano, że Burmistrz Miasta M. decyzją z dnia [...] mara 2012 r. odmówił nakazania K. K. właścicielce działki położonej przy ul. [...] w M., L. S. właścicielce działki położonej przy ul. [...] w M. i M. P. właścicielce działki położonej przy ul. [...] w M. przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom. Kolegium po rozpatrzeniu odwołania B. P. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazania sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Burmistrz Miasta M. nakazał K. K. właścicielce działki położonej przy ul. [...] w M. i L. S. właścicielce działki położonej przy ul. [...] w M. wykonanie drenażu wzdłuż granicy z działką przy ul. [...] oraz studni chłonnej połączonej z drenażem i jednocześnie odmówił nakazania M. P. właścicielce działki położonej przy ul. [...] w M. przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom. Od tej decyzji odwołania złożyły L. S. i K. K.. Kolegium stwierdziło, że pierwsza ze skarżących odwołała się w terminie zarzucając decyzji naruszenie art. 29 Prawa wodnego oraz art. 84, 7, 7, 77 i 80 kpa. K. K. odwołała się po terminie i w stosunku do niej Kolegium wydało osobne rozstrzygnięcie. W ocenie Kolegium w rozpatrywanej sprawie organ I instancji w pełni wyjaśnił stan faktyczny sprawy, podjął wszelkie korki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. W decyzji szczegółowo uzasadnił dlaczego nakazał K. K. i L. S. wykonanie na terenie ich działek drenażu wzdłuż granicy z działką przy ul. [...] oraz studni chłonnej połączonej z tym drenażem, a odmówił nakazania M. P. właścicielce działki położonej przy ul. [...] w M. przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Wydając rozstrzygnięcie organ I instancji oparł się w szczególności na dowodach z oględzin, opinii biegłego hydrogeologa i ze zdjęć. Dowody te potwierdziły, że nieruchomość przy ul. [...] jest zalewana, przy czym zmianę kierunku odpływu wód spowodowało podwyższenie przez właścicieli działek przy ul. [...] i [...]. W konsekwencji tego podwyższenia spływ powierzchniowy i podziemny koncentruje się na powierzchni działki przy ul. [...]. Do zmiany stanu wód doszło po zabudowaniu ww. nieruchomości przy ul. [...] i [...]. Na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów organ I instancji wykazał zatem, że na skutek podwyższenia działek położonych przy ul. [...] i [...] doszło do naruszenia naturalnych stosunków wodnych, które powoduje szkodę dla sąsiedniej działki przy ul. [...]. W rozpatrywanej sprawie organ I instancji zasadnie zastosował w sprawie przepis art. 29 Prawa wodnego. W ocenie Kolegium organ I instancji prawidłowo nakazał skarżącym wykonanie urządzeń zapobiegający szkodom – konkretnie drenażu i studni chłonnej, a nie przywrócenie stanu poprzedniego. Decyzja o wykonaniu drenażu i studni chłonnej jest racjonalna, poparta wiedzą specjalistyczną – opinią biegłego hydrologa i uwzględnia interesy zarówno właścicieli gruntów przy ul. [...] i [...], jak i przy ul. [...]. Opinia biegłego stanowiąca dowód w rozpoznawanej sprawie jest rzetelna, spójna i wiarygodna, a przedstawione w niej wiadomości nie budzą wątpliwości. W ocenie Kolegium wszystkie sporne kwestie zostały w sprawie wyjaśnione.

Po wnikliwej analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego Kolegium stwierdziło, że postępowanie w przedmiotowej sprawie przeprowadzono zgodnie z przepisami prawa administracyjnego i zakończono wydaniem prawidłowej decyzji. Zarzuty pod adresem tej decyzji zawarte w odwołaniu są niezasadne. W skardze na powyższą decyzję K. K., reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżonej decyzji zarzuciła jej naruszenie:

- art. 134 w zw. z a art. 127 § 1 k.p.a. poprzez , iż skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania ( co stwierdzono postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r.) następstwem czego brak było rozpoznania odwołania skarżącej merytorycznie, tym samym pozbawianie ją prawa do rozpoznania sprawy w drugiej instancji, - art. 84 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego nie wskazanego w postanowieniu z dnia [...] maja 2013 r., nie posiadających uprawnień w zakresie opiniowanym ( dr hab. T. F.) a w części przez geologa a nie hydrologa (dr H. Z.), - art. 81 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 84 k.p.a. poprzez uznanie za wiarygodnej opinii, - art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak dokładnego wskazania jakie roboty mają być przeprowadzone, - art. 29 ust. 3 Prawa wodnego poprzez zobowiązanie do wykonania robót w sytuacji gdy nie stwierdzono faktu podwyższenia działek sąsiednich oraz wpływu rzekomego podwyższenia na zmianę stosunków wodnych. Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia W piśmie procesowym z dnia 30 maja 2016 r. pełnomocnik uczestniczki postępowania B. P. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako: ustawa ppsa), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z akt sprawy wynika, że od decyzji Burmistrza Miasta M. z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w zostały złożone zażalenia pochodzące od dwóch stron postępowania – L. S. i K. K..

Organ odwoławczy zaskarżoną decyzje z dnia [...] lutego 2016 r. wydał w następstwie rozpoznania wyłącznie odwołania L. S.. W uzasadnieniu decyzji jednocześnie organ wskazał, że odwołanie K. K. zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia, co stwierdził postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...]. Wyrokiem z dnia 30 grudnia 2016 r. , sygn. akt IV SA/Wa 1155/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone przez pełnomocnika K. K. postanowienie Kolegium z dnia [...] lutego 2016 r., stwierdzając, że wbrew stanowisku organu, odwołanie skarżącej zostało wniesione z zachowaniem ustawowego 14 – dniowego terminu do jego wniesienia. Zatem odwołanie K. K. podlega merytorycznemu rozpatrzeniu przez Kolegium.

Przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 138 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (§ 2). Kategoryczne sformułowanie przepisu art. 138 § 1 kpa nie pozwala organowi odwoławczemu wydać kilku decyzji, po rozpoznaniu kilku odwołań, lecz wskazuje, że organ "wydaje decyzję". Oznacza to, że w sytuacji wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji przez kilka podmiotów, obowiązkiem organu jest ich łączne rozpoznanie w jednym terminie i wydanie w ich przedmiocie jednego rozstrzygnięcia.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednoznacznie, że w przypadku, gdy od decyzji (postanowienia) organu I instancji złożonych zostaje wiele odwołań (zażaleń), organ odwoławczy, zgodnie z literalnym brzmieniem art. 138 § 1 kpa, wydaje jedną decyzję (postanowienie), w której powinien rozstrzygnąć o wszystkich tych odwołaniach (zażaleniach). Organ odwoławczy może więc zawrzeć w jednej decyzji różne rozstrzygnięcia w stosunku do jednego lub kilku odwołujących się. Warunkiem zgodności z prawem takiej decyzji jest to, aby rozstrzygnięcia te nie pozostawały ze sobą w sprzeczności. Dopuszczalna jest zatem sytuacja, w której organ II instancji jedną decyzją umorzy w postępowanie odwoławcze w stosunku do tych odwołujących się, którzy np. cofnęli skargę oraz w wyniku rozpoznaniu odwołań pozostałych osób utrzyma decyzję organu I instancji w mocy, uznając, że jest ona zgodna z prawem (por. pkt 1 wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1109/07 - Lex nr 513841). Wniesienie odwołania (zażalenia) od decyzji (postanowienia) organu I instancji przez dwie lub więcej strony postępowania administracyjnego nakłada na organ odwoławczy obowiązek łącznego ich rozpatrzenia w jednym terminie. Jeżeli organ odwoławczy ograniczy się do rozpoznania odwołania (zażalenia) tylko jednej strony, to podjęte w takiej sytuacji orzeczenie definitywnie kończy postępowanie odwoławcze, a w konsekwencji wyłączona jest w ogóle możliwość rozpoznania drugiego odwołania (zażalenia) wniesionego przez inną osobę. Dlatego uznać należy, że niedopełnienie obowiązku łącznego rozpoznania wszystkich odwołań (zażaleń) jest istotnym naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, obligującym uchylenie zaskarżonych decyzji organu odwoławczego (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Po 450/07; wyrok WSA w Łodzi z dnia 16 marca 2010 r., II SA/Łd 79/10).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest także stanowisko, że niedopełnienie obowiązku łącznego rozpoznania wszystkich odwołań skutkuje tym, że decyzja taka dotknięta jest wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa (jako wydana bez podstawy prawnej) - vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2005 r., sygn. akt OSK 1230/04 (LEX nr 176134) oraz z dnia 31 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1198/09 (LEX 746416), powołane w wyroku NSA z dnia 17 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2146/11 (LEX nr 1121207).

Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż skoro nie budzi żadnych wątpliwości okoliczność wniesienia odwołania przez skarżącą z zachowaniem ustawowego terminu, to rzeczą organu będzie rozpoznanie łączne rozpoznanie odwołania K. K. i L. S. od decyzji Burmistrza Miasta M. z dnia [...] sierpnia 2013 r. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.