Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 445/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 48  ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi J. J. i J. J. na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...]grudnia 2015 r. nr [...]i postanowienie z dnia [...]września 2015 r. nr [...]; 2) zasądza od [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących J. J. i J. J. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga J. i J. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. Nr [...] z [...] marca 2016 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:

W dniu 28 kwietnia 2014 r. B. J. (zwany dalej: wnioskodawca, działając przez pełnomocnika K. M.) złożył do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. (zwany dalej: PINB, organ I instancji) wniosek

o kontrolę budowy "pomieszczenia" gospodarczego usytuowanego przy stodole na działce nr ewid. [...] położonej w S., gmina S..

W wyniku oględzin przeprowadzonych (15 maja 2014 r.) na działce J.

i J. J. (zwani dalej: skarżący, inwestorzy) ustalono, że do istniejącego obiektu stodoły inwestorzy wykonali dobudowę o wymiarach 3,5 x 10,0 m o konstrukcji murowanej z pokryciem z blachy falistej na konstrukcji stalowej oraz dachem jednospadowym. Ściana wschodnia oraz część ściany południowej wykonana jest

z pustaków szklanych (luksferów). Inwestorzy nie posiadają żadnych dokumentów związanych z budową. Według oświadczenia inwestorów złożonego w toku czynności taki stan został zastany przez nich, obiekt istniał w 1971 r. (gdy zawarli małżeństwo), sporny obiekt został wybudowany przez poprzednich właścicieli (rodziców-teściów). Wykonali ocieplenie budynku ok. 10 lat wcześniej. Posiadają wycenę wartości nieruchomości obejmującą ww. obiekt sporządzoną w lutym 1997 r. Z kolei wnioskodawca podał, że obiekt został wybudowany przez skarżących ok. 2000 r.

W dniu 23 czerwca 2014 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną

z udziałem stron. W czynności wziął udział wnioskodawca z pełnomocnikiem oraz pełnomocnik skarżących (syn R. J.). Wnioskodawca zeznał, że sporna dobudowa została wykonana po 2000 r., zaś pełnomocnik skarżących oświadczył, że obiekt jest wiatą, której rozbudowa nastąpiła w latach 1990-1991, na podstawie pozwolenia na budowę z 1989 r., zaś w latach późniejszych budynek remontowano.

Po zawieszeniu i "wznowieniu" postępowania pismem z 1 września 2014 r. (doręczenie nieskuteczne – tylko 1 awizo) organ I instancji wezwał bezpośrednio skarżących do złożenia wyjaśnień co do daty dobudowy do stodoły budynku gospodarczego. Wezwanie ponowiono 6 października 2014 r. (bezpośrednio do skarżących doręczenie nieskuteczne – tylko 1 awizo) i 27 października 2014 r.

W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik skarżących złożył oświadczenie (21 listopada 2014 r.), że podtrzymują dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Postanowieniem Nr [...] z [...] listopada 2014 r. PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia w terminie 60 dni od doręczenia ww. postanowienia: decyzji o warunkach zabudowy lub wypis z planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z zaświadczeniem o przynależności projektanta do właściwej izby samorządu zawodowego, aktualnym na dzień opracowania projektu oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Następnie decyzją Nr [...] z [...] kwietnia 2015 r., PINB orzekł o nakazie rozbiórki spornego obiektu. Na skutek złożonego odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. (zwany dalej: WINB, organ odwoławczy) decyzją Nr [...] z [...] czerwca 2015 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję

i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Podstawę powyższego stanowiły stwierdzone uchybienia w ustaleniu stanu faktycznego sprawy – co do przedmiotu wniosku o wszczęcie postępowania, przedmiotu postępowania, ustalenia daty dobudowy przedmiotu postępowania, braki w materiale dowodowym, ustaleniu przepisów prawnych mających zastosowanie w sprawie.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem Nr [...] z [...] września 2015 r., PINB działając na podstawie z art. 48 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., zwana dalej: k.p.a.) wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy samowolnej dobudowie budynku gospodarczego do istniejącego obiektu, zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...] w miejscowości S. oraz nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia: w pkt

1) wypisu z planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego dotyczącego działki nr [...], w pkt 2) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz

z zaświadczeniem o przynależności projektanta do właściwej izby samorządu zawodowego, aktualnym na dzień opracowania projektu, w pkt 3) oświadczenia

o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w terminie 60 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia.

Wobec niewykonania obowiązków wynikających z ww. postanowienia, decyzją Nr [...] z [...] grudnia 2015 r. PINB, działając na podstawie art. 48 ust. 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm., zwana dalej: p.b.) oraz art. 104 k.p.a. orzekł o nakazie rozbiórki dobudowy budynku gospodarczego do istniejącego obiektu, zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...] w miejscowości S..

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia PINB odnosząc się do wytycznych organu odwoławczego podał, że w załączniku nr 2 akt sprawy kolorem czerwonym został oznaczony sporny budynek gospodarczy o wymiarach 3,5 x 10,0 m dobudowany do istniejącej stodoły. Wyjaśnił również, że pozwolenie nr [...] z [...] września 1989 r. odnosiło się do adaptacji i rozbudowy zakładu mechanicznego i nie obejmowało istniejącej stodoły oraz dobudowanego do niej spornego budynku gospodarczego. Tak więc, złożone na rozprawie administracyjnej oświadczenie pełnomocnika skarżących jest niezgodne z prawdą. Za niezgodne z prawdą uznano także oświadczenie, że sporny budynek powstał w latach 1990-1991, bowiem

z otrzymanego od Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej zdjęcia lotniczego z 1992 r. wynika, że sporny budynek gospodarczy w 1992 r. nie istniał. Przedstawiona do akt sprawa wyceny nieruchomości z lutego 1997 r., w której jest opisana wiata magazynowa nie może dotyczyć spornego budynku gospodarczego. Sporny budynek ma powierzchnię zabudowy [...] m2, a opisana w wycenie wiata magazynowa ma powierzchnię [...] m2. Zatem także w 1997 r. sporny budynek nie istniał. Jako datę budowy dobudowanego budynku gospodarczego należy więc przyjąć według oświadczenia wnioskodawcy tj. po 2000 r.

Organ I instancji wskazał dalej, iż wobec nie przedłożenia w terminie dokumentów określonych postanowieniem z [...] września 2015 r. konieczne było orzeczenie o nakazie rozbiórki spornego budynku gospodarczego.

W odwołaniu złożonym na powołaną decyzję skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz postanowienia i umorzenie postepowania. Wydanej decyzji zarzucili rażące naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego - art. 7, art. 8, art. 9, art. 61, art. 75, art. 76, art. 76a, art. 77, art. 104 i art. 107 k.p.a. oraz art. 48 p.b.

Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie decyzją Nr [...] z [...] marca 2016 r. WINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 p.b., orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie, WINB podał, że po zapoznaniu się materiałem dowodowym sprawy postanowieniem Nr [...] z [...] lutego 2016 r. zlecił PINB przeprowadzenie rozprawy administracyjnej z udziałem wszystkich stron postępowania oraz świadków

w celu złożenia wyjaśnień pod rygorem odpowiedzialności karnej (art. 233 kodeksu karnego) w zakresie ustalenia daty zakończenia dobudowy budynku gospodarczego do istniejącego obiektu zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości S.. Przy piśmie z 16 marca 2016 r. PINB przesłał protokół z rozprawy administracyjnej przeprowadzonej 15 marca 2016 r. Z protokołu tego wynika, że wezwane na rozprawę strony podtrzymały złożone w toku postępowania przed organem I instancji stanowiska co do okresu budowy spornego budynku gospodarczego i nie przedstawiły żadnych nowych dowodów i okoliczności.

W ocenie organu odwoławczego analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego daje podstawy do stwierdzenia, że samowolnie dobudowany budynek gospodarczy do istniejącego obiektu, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] powstał w warunkach samowoli budowlanej po 2000 r., tym samym podzielił w tym zakresie ustalenia poczynione przez organ I instancji. Stwierdził, że w toku postępowania wyjaśniającego podjęte zostały wszelkie niezbędne i przewidziane przepisami prawa czynności celem ustalenia daty budowy spornego obiektu. W trakcie ostatniej rozprawy administracyjnej strony co do daty budowy przedmiotowego budynku złożyły następujące zeznania: 1) E. J. (świadek – żona wnioskodawcy) wskazała, że dobudowa budynku gospodarczego do istniejącego obiektu na działce [...] została zakończona po 2008 r., 2) wnioskodawca stwierdził, że dokładnej daty nie pamięta, ale budowa została zakończenia około 2008 r., 3) pełnomocnik wnioskodawcy zeznał, że obiekt wybudowany został po 2000 r., 4) skarżąca oświadczyła, że budynek powstał w wyniku remontu i rozbudowy istniejącej wiaty w latach 1990-1991. Powyższe zeznania wskazujące na budowę przedmiotowego budynku po 2000 r., potwierdza zdjęcie lotnicze, dobudowa do stodoły nie odpowiada aktualnym wymiarom budynku,

a zatem nie można uznać jak twierdzą skarżący, że budynek dobudowano w latach 1990-1991 r.

Zdaniem WINB z uwagi na powyższe ustalenia przyjąć należy, że PINB prawidłowo uznał, iż właściwym trybem prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie jest art. 48 p.b. Reguluje on kwestię samowoli budowlanej, polegającej na budowie albo wybudowaniu obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, która skutkuje, co do zasady, nakazem rozbiórki. Nakaz rozbiórki nie jest orzekany bezwzględnie, ustawodawca zobowiązuje bowiem do badania, czy budowa zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna z obowiązującymi przepisami, w szczególności o planowaniu

i zagospodarowaniu przestrzennym i przepisami techniczno-budowlanymi.

Uznał, że PINB zasadnie wdrożył procedurę legalizacyjną i postanowieniem

Nr 30/15 z 9 września 2015 r., wstrzymał prowadzenie robót związanych z samowolną dobudową budynku gospodarczego do istniejącego obiektu oraz zobowiązał inwestorów do przedłożenia określonych dokumentów w terminie 60 dni od dnia otrzymania postanowienia. Niespełnienie przez inwestora obowiązku przedłożenia określonych dokumentów w wyznaczonym terminie obligowało organ I instancji do wydania nakazu rozbiórki spornego obiektu budowlanego zgodnie z art. 48 ust. 4 p.b.

Odnosząc się do argumentów odwołania w zakresie ustalenia daty realizacji spornego dobudowanego, organ odwoławczy uznał, iż zdjęcie satelitarne znajdujące się w materiale dowodowym, datowane na 1992 r., na które powołują się też skarżący jest zdjęciem na tyle czytelnym, że pozwala na stwierdzenie, że sporny obiekt nie istniał

w dacie jego wykonania. Ponownie zauważył, że zebrany materiał dowodowy w tym zeznania świadków w świetle ww. zdjęcia lotniczego dają podstaw do stwierdzenia, że sporny obiekt nie został wybudowany w dacie wskazanej przez skarżących.

WINB za chybiony uznał także zarzut odwołania co do braku czytelności

i jednoznaczności w określeniu przedmiotu rozbiórki. Podał, że zawiadomieniem

z 19 maja 2014 r. organ I instancji wszczął postępowanie "w sprawie dobudowania budynku gospodarczego do istniejącego obiektu budowlanego na działce nr [...]

w S. (...)". W sentencji zaskarżonej decyzji nakazał zaś rozbiórkę "samowolnie dobudowanego budynku gospodarczego do istniejącego obiektu budowlanego na działce nr [...] w S. (...)". Wobec powyższego PINB określił przedmiot postępowania już na etapie wydawania zawiadomienia o jego wszczęciu i jest on tożsamy z sentencją zaskarżonej decyzji jak i wcześniejszych wydanych w toku prowadzonego postępowania rozstrzygnięć.

Stwierdził także, że załącznik graficzny jako część integralna zaskarżonego rozstrzygnięcia sporządzona została przez PINB na kopii mapy zasadniczej i wbrew twierdzeniom skarżących widnieje na niej podpis piastuna organu I instancji tożsamy

z podpisem znajdującym się na zaskarżonej decyzji. Na kopi mapy zaznaczono obiekt, którego dotyczy rozbiórka.

W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji

w całości ewentualnie o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w całości. Nadto wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i zwrot kosztów postępowania. Wydanej decyzji zarzucili naruszenie:

1. art. 79 § 2 k.p.a. poprzez prowadzenie znacznej części czynności dowodowych, a w szczególności prowadzenie rozprawy administracyjnej z naruszeniem obowiązujących zasad postępowania, a w konsekwencji uniemożliwienie stronie czynnego udziału w tej rozprawie i zadawania pytań świadkowi i drugiej stronie postępowania;

2. art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie

w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji, gdy decyzja ta była wadliwa;

3. art. 7, art. 8, art. 12 i art. 77 § 1 w związku z art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia wymaganego postępowania wyjaśniającego, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz pominięcie w treści uzasadnienia okoliczności mających istotny wpływ na wydanie decyzji,

w szczególności zaś nie przyjęcie ich oświadczeń i dokumentów, co do faktycznej daty powstania obiektu;

4. art. 48 ust. 1 w związku z art. 103 ust. 1 p.b., poprzez przyjęcie, iż ma on zastosowanie do niniejszej sprawy oraz niezastosowanie w sprawie przepisów prawa budowlanego z daty budowy obiektu, to jest ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38 poz. 229, ze zm., zwana dalej: p.b. z 1974 r.);

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że organ odwoławczy zaniechał wszechstronnej, wnikliwej i logicznej oceny znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego. W szczególności pominął przedłożone przez nich dokumenty dotyczące okresu budowy przedmiotowego budynku, a przyjął za prawdziwe wyłącznie oświadczenia wnioskodawcy oraz jego żony i córki. Zdaniem skarżących PINB ograniczył ich prawo do czynnego udziału w postępowaniu poprzez prowadzenie rozprawy administracyjnej 15 marca 2016 r. z naruszeniem obowiązujących zasad k.p.a., a w szczególności uniemożliwiając podczas rozprawy zadawanie pytań świadkowi i wnioskodawcy mimo, że pytania te miały wykazać, że zeznania ww. osób nie są oparte na prawdzie. Przy czym skarżący nie zostali poinformowani przez organ

o powodach uchylenia wszelkich pytań, zwłaszcza w kontekście tego, że z taką odmową nie spotkał się wnioskodawca.

Za niezrozumiały uznają fakt całkowitego pominięcia przez WINB ich oświadczeń i przedłożonych dokumentów, co do okresu budowy przedmiotowego budynku. Jako dowody z dokumentów przedłożyli nie tylko zdjęcie satelitarne z 1992 r., ale również zdjęcie z 1997 r. oraz dokument - operat szacunkowy z 1997 r., o których w ogóle nie wypowiedział się w uzasadnieniu decyzji. Wskazali, że na zdjęciu lotniczym

z 25 września 1992 r. (kopia z zaznaczonym budynkiem gospodarczym w załączeniu do skargi, oryginał w aktach sprawy) widać budynek w miejscu wskazanym na załączniku dołączonym do decyzji PINB.

Organ pominął również, co jest istotne dla ustalenia stanu faktycznego, zeznania skarżącej, która wskazywała iż budynek był w kiepskim stanie technicznym i wymagał on remontu w tym często był zdejmowany dach. Dachem na tym budynku jest jedynie blacha falista, która była często zdejmowana ze względu na zalewanie wodami opadowymi - na tą okoliczność skarżąca wskazywała przez cały okres trwania postępowania.

Skarżący podnoszą, że zeznania wnioskodawcy i jego rodziny nie odpowiadają prawdzie, co do daty powstania tych budynków. Ponadto zeznania te są niespójne

i niejednoznaczne, bowiem jedni mówią, że jest to rok 2008 a inni, że po 2000. Uważają, że zdjęcie lotnicze z 1992 r. jest na tyle czytelne, że widać przedmiotowy budynek, a przynajmniej jego część oraz zarysy.

Stwierdzili dalej, iż zaskarżona decyzja narusza art. 48 ust. 1 p.b. poprzez niewłaściwe przyjęcie przez organ, że w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do wydania decyzji o rozbiórce posadowionego budynku, z powodu nie przedłożenia określonych dokumentów do legalizacji w związku z rzekomym wybudowaniem nowego budynku po 2000 r., co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Niewłaściwa interpretacja przepisów prawa materialnego, na mocy których organy obu instancji wydały zaskarżoną decyzję, powoduje również naruszenie art. 107 k.p.a. poprzez nie zawarcie w zaskarżonej decyzji precyzyjnego i wyczerpującego uzasadnienia faktycznego

i prawnego, co uniemożliwiło pełną i spójną wykładnię otrzymanych rozstrzygnięć, naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a., błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, że skarżący wybudowali przedmiotowy budynek, podczas gdy dokonali jedynie jego remontu i zabezpieczenia bowiem stwarzał on zagrożenie zdrowia i życia ludzkiego oraz mienia.

Podnieśli, że decyzja narusza obowiązujące przepisy z uwagi na brak określenia jej przedmiotu. Zgodnie z treścią rozstrzygnięcia PINB z 16 grudnia 2015 r. zostali zobowiązani do rozbiórki budynku oznaczonego na załączniku graficznym. Dokładana treść rozstrzygnięcia brzmi: "nakazuje się J. i J. J. rozbiórkę samowolnie dobudowanego budynku gospodarczego do istniejącego obiektu, zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] w miejscowości S. oznaczonego na załączniku graficznym". Niestety organ I instancji nie dostarczył im żadnego załącznika graficznego, poza odbitką z mapy z ręcznym opisem nazw obiektów min. "sporny parterowy obiekt", nie wiadomo przez kogo odbita mapa, gdyż odbitka nie zawiera żadnego podpisu czy pieczątki. Na tej odbitce nie ma żadnego oznaczonego budynku gospodarczego do rozbiórki. Na działce jest niejeden budynek gospodarczy dobudowany do innego obiektu, a na odbitce załącznika też nie wskazano budynku gospodarczego przeznaczonego do rozbiórki, zaś sporne są wszystkie obiekty, gdyż wnioskodawca wszystkie obiekty skarży do PINB.

W odpowiedzi na skargę WINB podtrzymał argumentację przedstawioną

w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, zwana dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej

i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje

w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

W ocenie Sądu skarga jest zasadna, orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego dopuściły się bowiem naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.) i w konsekwencji prawa materialnego (art. 48 ust. 1 p.b.), co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż 28 kwietnia 2014 r. do PINB wpłynął od wnioskodawcy wniosek o ocenę budynku gospodarczo dobudowanego przez inwestorów do stodoły na działce nr ewid. [...] położonej w S.. W związku

z ww. wnioskiem i przeprowadzonymi 15 maja 2014 r. oględzinami ww. działki, PINB zawiadomieniem z 19 maja 2014 r. wszczął postępowanie w sprawie dobudowania budynku gospodarczego do istniejącego obiektu budowlanego na działce [...]. Wskutek podjętych w tym postępowaniu czynności organ I instancji ostatecznie ustalił, przyjmując za wiarygodne w tym zakresie wyjaśnienia wnioskodawcy i jego rodziny, że wykonana przez inwestorów dobudowa została zrealizowana po 2000 r. Tożsame ustalenia poczynił organ odwoławczy. Natomiast skarżący od samego początku postępowania podnoszą, iż sporny budynek wybudowany został przez poprzednich właścicieli nieruchomości, oni dokonali jedynie jego zmniejszenia i remontu.

Oceniając zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję Sąd stwierdza, iż ustalenia organów nie odpowiadają zebranemu w sprawie materiałowi dowodowemu.

W pierwszej kolejności podać trzeba, iż w toku prowadzonego przez PINB postępowania, w szczególności w ramach przeprowadzonych oględzin działki, nie ustalono jakie budynki znajdowały się na spornej nieruchomości. Protokół oględzin nie zawiera na ten temat żadnej adnotacji, nie wykonano też szkicu, ani dokumentacji fotograficznej. W aktach sprawy znajduje się złożona przez skarżących dokumentacja – oświadczenia rodzeństwa skarżącego (dotycząca jego wniosku z 31 sierpnia 1989 r.

o wydanie pozwolenia na adaptację i rozbudowę budynków gospodarczych), z której wynika, że na działce znajdowało się kilka budynków gospodarczych (k. 12 i n. akt administracyjnych organu I instancji). Jakie to były budynki, gdzie były usytuowane na działce i jakie było ich przeznaczenie organy nie wyjaśniły. Sytuowanie poszczególnych budynków na gruncie wynika jedynie z dokumentacji przedłożonej przez skarżącą na drugiej rozprawie administracyjnej. Jednak jest to dokumentacja z 1989 r., na której organ dokonał zaznaczenia "samowolnie dobudowany bud. gosp." Stanowiąca załącznik do decyzji PINB z [...] grudnia 2015 r. mapa nie zawiera żadnych oznaczeń co do daty jej sporządzenia, przyjęcia do zasobu geodezyjnego, ani też podmiotu, który ją sporządził. Nie ma zatem przymiotu dokumentu w rozumieniu art. 76 k.p.a. Znajdujące się w aktach sprawy (k. [...] akt administracyjnych organu I instancji) zdjęcia są nieczytelne. W aktach administracyjnych (k. [...] akt administracyjnych organu I instancji) znajduje się także wycena wartości nieruchomości – operat szacunkowy opracowana przez R. P. w lutym 1997 r. dotycząca budynków produkcyjnych na ww. działce, z której wynika, że na nieruchomości skarżących znajdują się budynek administracyjno-produkcyjny, budynek produkcyjny i wiata magazynowa. W treści ww. dokumentu wskazano, że wiata ta to budynek niepodpiwniczony parterowy

o powierzchni zabudowy [...] m2. Ściany zewnętrzne budynku to mury pełne z bloczków żużlobetonowych, dach konstrukcji drewnianej kryty eternitem falistym. Stan ww. budynku określono jako średni- niezbędny remont bieżący, jednocześnie zaznaczono, że budynek ten jest w trakcie przebudowy i modernizacji. W stosunku do tego dokumentu organy przyjęły, że skoro inna jest powierzchnia wiaty ([...] m2) i spornego budynku gospodarczego ([...] m2) to nie można stwierdzić, że to ten sam budynek. Wydając zaskarżoną decyzję organy nie odniosły się jednak do spójnych i logicznych wyjaśnień skarżących i ich pełnomocnika złożonych w tym zakresie, iż wiata ta powstała w latach 70/80-tych XX wieku. Na podstawie decyzji z [...] września 1989 r. udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku warsztatowego podlegała rozbudowie, a następnie remontom (w tym w 1997 r.) i zmniejszeniu (zeznanie skarżącej, odwołanie skarżących z 31 grudnia 2015 r., wyjaśnienia pełnomocnika skarżących oraz dane wynikające z operatu szacunkowego z 1997 r.).

Sąd stwierdza, iż jednoznaczne ustalenie daty powstania (dobudowy) budynku determinuje, jaki stan prawny znajdzie zastosowanie w niniejszej sprawie. Wobec sprzecznych oświadczeń stron, gdy organy przyjmują za wiarygodne wyjaśnienia tylko jednej ze stron, bez szczegółowego odniesienia się do wyjaśnień drugiej strony

i przedłożonych na ich potwierdzenie dowodów z dokumentów, nie można zgodzić się, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy. W sytuacji istnienia sporu co do podstawowej kwestii, jaką jest data powstania, rozbudowy czy też remontu obiektu budowlanego, obowiązkiem organu jest odniesienie się do argumentów i dowodów przedstawianych przez obie strony oraz poczynienie własnych ustaleń w tym zakresie przy uwzględnieniu również treści art. 75 k.p.a. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a.

w toku postępowania organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny

i słuszny interes obywateli. Przepis ten nakazuje organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Organ administracji, w myśl art. 8 k.p.a. jest zobowiązany do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do państwa. Obowiązek ten jest realizowany, zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., dzięki nakazowi zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracji całego materiału dowodowego. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów, z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Dopiero, bowiem jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stwarza podstawy do wyrażenia stanowiska, które nie przekraczałoby granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 k.p.a.

W niniejszej sprawie obowiązkiem organów było jednoznaczne ustalenie -

z uwzględnieniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego - daty budowy, rozbudowy, czy też remontu obiektu (czy zrealizowane zostały wszystkie te procesy inwestycyjne lub tylko niektóre z nich). Dopiero takie szczegółowe ustalenie daty budowy, rozbudowy, remontu obiektu z uwzględnieniem zastosowanej technologii, czy materiałów, które przecież także pozwalają na określenie czasookresu ich realizacji, mogą być podstawą stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji oceny, że doszło do powstania samowoli budowlanej przed 1 stycznia 1995 r. lub po tej dacie. Powyższe dane wynikają także z dokumentacji geodezyjnej działki (mapy) i ewidencji gruntów

i budynków (która określa też powierzchnię budynków na działce). Na okoliczność ustalenia daty budowy organy mogą dopuścić dowód z zeznań świadków innych niż strony niniejszego postępowania np. sąsiadów. Mogą też posiłkować się czytelnymi zdjęciami lotniczymi.

Po wtóre Sąd stwierdza, iż wydane przez organ I instancji postanowienie

z [...] września 2015 r. nakładające na skarżących obowiązek przedłożenia określonych dokumentów jest nieprawidłowe. Okoliczność ta umknęła uwadze WINB. Postanowienie to wydane zostało na podstawie przepisu art. 48 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 p.b. według stanu prawnego z 2006 r. ze zmianami. Treść zawartego w tym rozstrzygnięciu zobowiązania

w sposób wyraźny różni się od regulacji art. 48 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 p.b., która obowiązywała w dacie podjęcia tego rozstrzygnięcia. Przy czym jak wskazano wyżej nie zostało ustalone, czy – z uwagi na datę ewentualnej samowoli budowlanej - określony

w art. 48 p.b. tryb postępowania będzie miał zastosowanie w niniejszej sprawie.

W ocenie Sądu zasadny jest zarzut skarżących, iż sformułowanie sentencji decyzji organu I instancji jest nieczytelne. Nie określono bowiem jaki załącznik graficzny doręczono skarżącym.

Wskazane wyżej uchybienia organów w ustaleniu stanu faktycznego sprawy oraz zakwalifikowaniu go pod określoną normę prawną w rezultacie przedwczesnym czynią rozstrzygnięcie organu w zakresie nakazania rozbiórki.

Ponownie rozpoznając sprawę organy zobowiązane będą, zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a., do prawidłowego ustalenia przedmiotu postępowania, stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem przedstawionych wyżej zaleceń Sądu oraz podjęcia rozstrzygnięcia zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Przede wszystkim organy ustalą, po sporządzeniu szkicu, do którego budynku została dokonana dobudowa stanowiąca samowolę budowlaną. Zwrócić tu uwagę należy, że o ile w decyzji organ I instancji wskazuje "rozbiórkę samowolnie dobudowanego budynku gospodarczego do istniejącego obiektu zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości S.", to z załącznika graficznego przy decyzji wynika, że dobudowa miałaby dotyczyć do budynku stodoły.

W sytuacji gdy wydając decyzję organ opiera się na załączniku graficznym, to treść zawarta w sentencji decyzji powinna odpowiadać treści załącznika. Oznacza to, że jeżeli samowola dotyczyła dobudowy do budynku stodoły, to powinno to znaleźć odzwierciedlenie w sentencji decyzji (zwłaszcza, że z przedstawionego załącznika wynika, że na działce znajduje się kilka budynków, które nie zostały opisane

w uzasadnieniu decyzji). Odnosząc się do samego załącznika do decyzji, stwierdzić należy, że rację ma skarżący podnoszący naruszenie przepisów procedury, albowiem

z załącznika nie wynika przez kogo został sporządzony – brak czytelnego podpisu osoby sporządzającej. Oczywiście załącznik może zawierać nieczytelny podpis, jeśli osoba podpisująca składa swój podpis pod pieczątką. Sporządzający załącznik graficzny powinien mieć na uwadze, że jest to rodzaj dokumentu stanowiący integralną część decyzji, zatem poza podpisem należałoby odnotować datę sporządzenia załącznika.

Sąd zauważa także, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji jest mowa

o załączniku nr 2 (strona [...] akt adm.), natomiast sam załącznik nie został oznaczony nr 2, co może sugerować istnienie np. załącznika nr 1 i nr 2. Oczywiście ten sam załącznik graficzny, którym posługuje się organ nadzoru budowlanego powinien być doręczony stronom postępowania. Sąd sygnalizuje o powyższym z uwagi na fakt, iż na rozprawie skarżący złożył otrzymany od PINB załącznik graficzny, który nie był podpisany, ani oznaczony, że jest to załącznik do decyzji.

Ponadto po ponownym przeprowadzeniu postępowania, organy nadzoru budowlanego odniosą się do dowodów obu skonfliktowanych stron, wskazując dlaczego jednym dowodom dały wiarę a innym tej wiary odmówiły. Odniosą się zatem do zdjęć satelitarnych jak i operatu szacunkowego złożonego przez stronę skarżącą

Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej

i poprzedzającej ją decyzji oraz postanowienia z [...] września 2015 r. (pkt 1 wyroku).

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt 2 wyroku).