Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 168/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2017-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 1, art. 7
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 124 ust. 2
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 6, art. 80
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant referent stażysta Krzysztof Frączek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2017 r. sprawy ze skargi J.R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Go 168/17

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa (określany dalej jako Kierownik BP ARiMR) - działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 – określanej dalej jako k.p.a. ), art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1438 ze zm. – określanej dalej jako ustawa o Agencji) w zw. z art. 80 rozporządzenia Komisji (WE) nrr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316 z 02.12.2009 r., str. 65 - określanego dalej jako rozporządzenie nr 1122/2009) - ustalił J.R. kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na mocy decyzji Kierownika BP ARiMR nr [...] z dnia [...] listopada 2014r. w łącznej wysokości 847,11 zł z tytułu jednolitej płatności obszarowej (JPO). Jednocześnie organ wskazał, że kwotę nienależnie pobranych płatności, ustalonych niniejszą decyzją należy zwrócić na rachunek bankowy ARiMR numer [...]. W przypadku niedokonania zwrotu wskazanej powyżej kwoty nienależnie pobranych płatności w terminie 60 dni od daty doręczenia powyższej decyzji, od kwoty tej naliczane są odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, od dnia następującego po upływie terminu 60 dni od daty doręczenia niniejszej decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że strona złożyła w dniu 26 maja 2014 r. wniosek o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W powyższym wniosku strona domagała się przyznania JPO do powierzchni 1,00 ha. Postępowanie wszczęte w związku z powyższym wnioskiem zakończono wydaniem decyzji nr [...] o przyznaniu płatności, w której przyznano JPO do powierzchni 1 ha w kwocie 847,11 zł w wyniku zmniejszenia o 63,76 zł ze względu na złożenie wniosku po wyznaczonym terminie. Płatności przyznane tą decyzją zostały w dniu [...] grudnia 2014 r. przekazane na rachunek bankowy wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

Następnie organ wskazał, że w odniesieniu do działek zgłaszanych we wniosku strony w roku 2014 została przeprowadzona aktualizacja na podstawie zdjęć lotniczych wykonanych w dniu 20 lutego 2015 r. W jej konsekwencji zaś ustalono, iż powierzchnia działek rolnych zgłoszona do płatności jest większa od powierzchni użytkowanej rolniczo w roku 2014. Na podstawie aktualnych zdjęć lotniczych, stanowiących podstawę ustalania maksymalnych powierzchni kwalifikujących się do płatności PEG, stosownie do art. 6 rozporządzenia nr 1122/2009, stwierdzono, iż w roku 2014 strona zadeklarowała do płatności powierzchnie, które ze względu na swój charakter nie kwalifikują się do płatności. W przypadku działki A, położonej na działce ewidencyjnej nr [...], powierzchnia deklarowana jest większa od maksymalnej powierzchni PEG - 0,84 ha o 0,16 ha, co stanowi przedeklarowanie powierzchni na poziomie 16,8650%. Organ powołał się na art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wskazujący, iż rolnikowi przysługuje płatność na będące w jego posiadaniu grunty rolne, jeżeli posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009 tj. 1 ha. JPO została zatem odmówiona ze względu na niespełnienie warunku posiadania przez rolnika działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha. W konsekwencji zaś kwota odpowiadająca kwocie płatności wypłaconej za powierzchnię, na której stwierdzona została nieprawidłowość podlega obowiązkowemu zwrotowi. W rozpoznawanej sprawie była to kwota 847,11 zł

Jednocześnie Kierownik BP ARiMR wskazał na treść art. 49 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1551 ze zm. – określanej dalej przez organy jako ustawa OB), wyjaśniając, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności, bowiem w odniesieniu do płatności JPO powyższa kwota przekracza kwotę stanowiącą równowartości 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 106 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 2013.347.549 – określanego dalej jako rozporządzanie nr 1306/2013). Odwołując się natomiast do treści art. 80 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1122/2009 organ zauważył, iż wypłacenie nienależnych płatności wynikało z jego pomyłki. W dniu wydawania decyzji ARiMR była w posiadaniu danych o nieprawidłowościach, jednakże nie dokonała stosownych interpretacji posiadanego materiału. Jednakże w ocenie organu nie można było uznać, iż błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez stronę, bowiem wyłączenia powierzchni z płatności stwierdzone na podstawie ortofotomap przygotowanych w roku 2014 wynikają z działań strony, która wyłączając poszczególne obszary z użytkowania była świadoma zmniejszenia powierzchni kwalifikującej się do płatności.

Wnosząc odwołanie od decyzji Kierownika BP ARiMR J.R. wskazał, iż nie zgadza się z tym rozstrzygnięciem. Podkreślił, że do 2015r. użytkował działkę A, położoną na działce ewidencyjnej [...], o powierzchni 1,19 ha, a wg jego pomiarów o powierzchni 1,27 ha. We wniosku podał powierzchnię 1 ha ze względu na trudności w utrzymaniu użytku we właściwej kulturze w całości, lecz jego zdaniem powierzchnia użytkowana była z pewnością większa od 1 ha. Teren, znajdujący się na powyższej działce zaliczany jest do obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania, corocznie jednak wczesną wiosną usuwał wszelkie suche rośliny, aby w lipcu skosić i zebrać masę zieloną nadającą się do wykorzystania. Jednakże w 2015 r. zmuszony był zrezygnować ze względów ekonomicznych. Działka ta jest bowiem niszczona przez bobry kopiące kanały i spiętrzające wodę, a tym samym wjazd sprzętem jest bardzo utrudniony. W ocenie skarżącego zdjęcia lotnicze wykonane 20 lutego 2015 r. nie mogą być dowodem, że w sezonie wegetacyjnym działka była niewłaściwie uprawiana. Warunki panujące na tym obszarze sprzyjają bardzo szybkiemu wzrostowi roślin, więc zdjęcia wykonane zimą 2015 r., kiedy jeszcze nie zostały usunięte niepożądane suche rośliny, nie mogą być uważane za dowód na niewłaściwe utrzymanie działki w sezonie letnim. Odwołujący wskazał także, że zaskarżona decyzja dotyczy płatności bezpośrednich za 2014 r., wypłaconych w dniu [...] grudnia 2014 r., a więc minęło więcej niż 12 miesięcy od wypłaty do momentu wydania powyższej decyzji. Tym samym w sprawie spełnione zostały przesłanki zawarte w art. 80 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009. Jednocześnie odwołujący zwrócił się o wskazanie do kogo i w jakiej formie może się zwrócić o odszkodowanie wynikające ze szkód spowodowanych przez bobry, które są zwierzętami chronionymi i poprzez swoje działania pozbawiają go dochodów z użytkowania należącej do niego łąki.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (określany dalej jako Dyrektor OR ARiMR) - powołując się na przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 29 ust. 1, 2, 7 ustawy o Agencji oraz art. 49 ust. 1 ustawy OB, art. 54 ust. 3 lit. a pkt i rozporządzenia nr 1306/2013, art. 80 ust. 1, 2, 3 rozporządzenia nr 1122/2009 - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ przywołał opisane powyżej ustalenia poczynione przez organ I instancji oraz przepisy regulujące kwestię ustalenia obowiązku zwrotu nienależnie pobranej płatności. Organ odwoławczy wskazał, że na mocy art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009 na potrzeby systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej odnośnie do każdej działki referencyjnej określa się maksymalny kwalifikowalny obszar. Przedmiotowy przepis prawa wspólnotowego zaimplementowany został do przepisów prawa krajowego poprzez regulację art. 7 ust. 1a ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( t.j. Dz. U z 2012 r. , poz. 1164 ze zm. – określana dalej przez organ jako ustawa OB 2012), który stanowi, iż płatność JPO przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Tymczasem w toku ponownej weryfikacji wniosku stwierdzono, iż zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 powierzchnia działki ewidencyjnej nr [...] jest niezgodna ze stanem rzeczywistym odnoszącym się do roku 2014 r tj. dotyczącego deklaracji złożonej we wniosku o przyznanie płatności na rok 2014. Zatem obszar kwalifikujący się do płatności na rok 2014, ustalony w trakcie ponownej weryfikacji wniosku w oparciu o zaktualizowane dane w systemie ewidencji działek rolnych, okazał się być mniejszy niż ten, do którego wypłacono J.R. płatności na mocy decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...]. Dyrektor OR ARiMR zaznaczył przy tym, że w dniu wydania tej decyzji organ dysponował zdjęciami lotniczymi działek zgłoszonych do płatności, jednakże nie dokonano stosownej interpretacji tego materiału (brak wyznaczenia maksymalnego kwalifikowalnego obszaru). Jednakże jak wynika z przywołanych okoliczności, tj. dokonania po wydaniu decyzji pełnej interpretacji zdjęć lotniczych wykonanych w dniu 16 czerwca 2014 r., z których bezsprzecznie wynika fakt nieużytkowania części gruntów objętych wnioskiem, rozstrzygnięcie zawarte w decyzji nr [...] było nieadekwatne do stanu rzeczywistego istniejącego w roku 2014.

Organ zaznaczył, iż weryfikacja powierzchni zgłoszonych we wniosku, uprawniających do płatności następuje na podstawie wszelkich metod zmierzających do poprawnej analizy danych w ramach tzw. kontroli administracyjnej. Ta kontrola odbywa się w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS, której podstawę stanowi art. 17 rozporządzenia nr 73/2009. Baza LPIS, której obowiązek tworzenia wynika z uregulowań prawa wspólnotowego, jak i z ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (tj. Dz. U, z 2015 r., poz. 807) stanowi system pozwalający na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności, którego rolą jest stwierdzenie, czy dana działka ewidencyjna (zadeklarowana do płatności) istnieje, czy jest położona na terenach uprawnionych do dopłat i czy powierzchnia lub suma powierzchni działek rolnych położonych na danej działce ewidencyjnej (lub działkach ewidencyjnych) nie przekracza powierzchni uprawnionej do dopłat (powierzchni PEG). Dyrektor OR ARiMR wskazał, że w przypadku działki deklarowanej do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przez J.R. stwierdzono obszar działki rolnej mniejszy o 0,16 ha niż deklarowany we wniosku z dnia [...] maja 2014r. (prawidłowo z dnia [...] maja 2014r.), a wynika to z zakwestionowania części obszaru działki ewidencyjnej nr [...]. Dokonując analizy ortofotomapy działki ewidencyjnej nr [...] organ stwierdził, ze zostało stwierdzonych 7 części działki nieużytkowanych rolniczo, tj. trzech części po stronie zachodniej, jedna część na północy, jedna część na południu oraz dwie w części środkowej. Zdjęcie lotnicze działki nr [...] wykonane w dniu 16 czerwca 2014 r. ukazuje, iż na zakwestionowanym obszarze - wskazywanym przez 3nioskodawcę jako użytkowany rolniczo w roku 2014 - znajdują się zadrzewienia, zakrzaczenia, (trzcina), a w związku z tym jest to obszar, na którym w roku 2014 działalność rolnicza nie była prowadzona w myśl art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy OB 2012 stanowiącego, iż wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. Organ powołując się na § 4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r, w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2014, poz. 1372 – określanego jako r.m.n.) wyjaśnił, że obszary trwale zakrzaczone i zadrzewione występujące w granicy działki ewidencyjnej deklarowanej przez stronę do płatności na rok 2014, nie poddawane zabiegom agrotechnicznym, nie spełniają wymogów wskazywanych w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy OB 2012, a zatem nie mogą zostać zakwalifikowane do płatności. Przedmiotowy obszar, jako niekwalifikujący się do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, został wyłączony z powierzchni PEG działki ewidencyjnej nr [...]. Tym samym powierzchnia PEG działki ewidencyjnej nr [...] została ustalona na poziomie 0,84 ha (wobec deklarowanej przez wnioskodawcę powierzchni 1,00 ha).

Powyższe skutkowało stwierdzeniem, iż suma wszystkich gruntów rolnych zadeklarowanych we wniosku i kwalifikujących się do płatności nie przekracza minimalnej powierzchni uprawniającej do uzyskania pomocy, tj. 1 ha użytków rolnych "zgodnie z wyżej ww. art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy OB." W takim przypadku JPO nie może zostać przyznana jako, że nie został spełniony jeden z podstawowych warunków do ich uzyskania, a tym samym stronie nie przysługiwała kwota płatności na rok 2014.

Organ odwoławczy wskazał, że strona w odwołaniu nie podniosła argumentów mających wpływ na wynik niniejszego rozstrzygnięcia, a tym samym nie zasługuje ono na uwzględnienie. Argument wskazany bowiem przez stronę, odnoszący się do podejmowanych na działce zabiegów agrotechnicznych oraz daty weryfikacji działki należy uznać za całkowicie nietrafny. Organ odwoławczy podkreślił, że Kierownik BP ARiMR na str. 3 uzasadnienia decyzji nr [...] wskazał błędnie, iż zdjęcia lotnicze zostały wykonane w dniu 20 lutego 2015r., gdyż faktycznie jak zostało ustalone w toku niniejszego postępowania zdjęcia te zostały wykonane 16 czerwca 2014 r. Z uwagi na termin wykonania przedmiotowego materiału, chybione jest zatem stanowisko strony wskazujące, iż trudno na podstawie zdjęć z lutego 2015 r. szacować jaka część działki jest użytkowana rolniczo. Co więcej w opinii Dyrektora OR ARiMR zdjęcia lotnicze przedstawiają obszar już po cyt. "usunięciu niepożądanych suchych roślin", tym samym zdjęcie wykonane w czerwcu 2014 roku powinno przedstawiać obszar przygotowany do użytkowania rolniczego zgłoszony w złożonym w dniu 26 maja 2014 r. wniosku. Jednocześnie analiza materiału graficznego z roku 2010 r. i z roku 2014 wskazuje na fakt występowania permanentnej sukcesji naturalnej roślin krzewiastych. Organ podkreślił, że z ortofotomapy z dnia 16 czerwca 2014 r. wynika, iż cała działka pokryta jest krzewami oraz drzewkami. Pomimo takiego stanu faktycznego zastanego na działce zgłoszonej do dopłat – zdaniem organu odwoławczego - prawidłowo wyłączenia z płatności dokonano tylko w odniesieniu do obszarów gdzie występowanie drzew, krzewów na działce [...] miało charakter zwarty.

Wskazując na zasady składania wniosków Dyrektor OR ARiMR podkreślił, że popełnienie przez rolników błędów we wnioskach, także nieumyślnych, polegających na zawyżeniu powierzchni, czy też wskazaniu niewłaściwej grupy upraw powoduje, że rozstrzygnięcie zostanie podjęte zostaje w zakresie wyrażonym we wniosku, a tym samym - jak w niniejszej sprawie - zastosowanie mają przepisy o sankcjach za nieprawidłowości stwierdzone przez właściwy organ. Przekazywana corocznie rolnikom wraz ze spersonalizowanym wnioskiem "Informacji dotyczącej działek ewidencyjnych", jest jedynie dokumentem pomocniczym przy wypełnianiu wniosku. Wartości podane w karcie informacyjnej informują o maksymalnym obszarze powierzchni kwalifikowanej (PEG), o której mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, do której może być przyznana płatność. Ponadto informacja ta z uwagi na termin jej przesłania styczeń - 2014 do rolników jest przygotowywana na danych z roku poprzedzającego, tym samym z zasady może się różnić od stanu faktycznego dotyczącego roku 2014. W opinii Dyrektora OR ARiMR to obowiązkiem rolnika jest deklarowanie powierzchni faktycznie użytkowanej rolniczo, zgodnej ze stanem faktycznym w roku składania wniosku w niniejszym przypadku w roku 2014. Ponadto zasada działania organu tylko na wniosek potencjalnego beneficjenta płatności jest wyrazem dobrowolności uczestnictwa obywateli w poszczególnych programach wsparcia finansowego. Oznacza to, że organ będący dysponentem funduszy pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, posiada środki przeznaczone na dopłaty dla rolników, nie jest jednak uprawniony do podejmowania czynności reglamentacyjnych w tym zakresie z urzędu. Nie ma także obowiązku dopilnowania, aby wniosek strony w optymalnym stopniu uwzględniał jego interesy ekonomiczne wynikające z przepisów. Organ nie może ponosić odpowiedzialność za stronę merytoryczną wniosku producenta rolnego.

Dyrektor OR ARiMR wskazał ponadto, że kwota nienależnie pobranej płatności JPO przez J.R. wynosi 847,11 zł i przekracza równowartość kwoty 100 euro, a w związku z tym w sprawie nie wystąpiła przesłanka określona w art. 49 ustawy OB, uzasadniająca odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Ponadto w ocenie organu odwoławczego w sprawie nie wystąpiły łącznie wszystkie przesłanki określone w art. 80 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009, tj.: płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy, a błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika, przy jednoczesnym założeniu, że w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od płatności.

Wprawdzie nienależna płatności została przekazana wnioskodawcy na skutek pomyłki organu ARiMR, ponieważ w dniu wydania pierwotnej decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. organ nie dokonał stosownej interpretacji posiadanego materiału, jednakże w opinii organu odwoławczego w sprawie nie występują jednocześnie podstawy do stwierdzenia, że błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez wnioskodawcę. Z przedstawionych powyżej okoliczności stanu faktycznego wynika bowiem, że strona miała świadomość zgłoszenia do płatności terenów zakrzaczonych, porośniętych trzciną oraz niszczonych przez bobry. Z porównania złożonego przez stronę załącznika graficznego odnoszącego się do działki [...] oraz ortofotomapy wynika jednoznacznie, iż z obszaru powinno zostać wykluczonych 7 części. Co więcej w opinii organu II instancji tylko jedna część znajdująca się po stronie zachodniej została również wskazana przez stronę jako nieużytkowana rolniczo, pozostałe 6 obszarów wskazanych przez stronę jako obszary uprawy w rzeczywistości jest obszarem nieużytkowanym w 2014 - porośniętym krzewami, drzewami, trzciną.

Wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na powyższą decyzję J.R. wskazał, że od 1991 r. jest użytkownikiem łąki (działka nr [...] o powierzchni 1,19 ha) położonej w miejscowości [...]. Od chwili wprowadzenia dopłat do 2014 r. pobierał płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Z uwagi na szkody wyrządzone przez bobry i wobec braku opłacalności produkcji rolnej zrezygnował z jej uprawy i nie wystąpił więcej z wnioskiem o dopłaty od 2015 r., przeznaczając działkę pod zalesienie drzewostanem olchowym. Podkreślił, że powierzchnia spornej działki jest większa niż 1 ha, lecz we wniosku celowo ograniczył się do wskazania 1 ha, z uwagi na podejrzenie, że mogą powstać wątpliwości co do utrzymania całości działki we właściwej kulturze. Podkreślił, że nie zgadza się z ustaleniami organu w zakresie powierzchni kwalifikującej się do płatności. Zarzucił organowi posługiwanie się nieprawidłowymi mapami. Wskazał także na przedawnienie się roszczeń organu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie, wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W dniu 5 maja 2017 r. oraz w dniu 9 maja 2017 r. do Sądu wpłynęły dodatkowe wyjaśnienia organu, do których załączono mapy, a także informacje pochodzące z systemu informatycznego organu oraz szczegółowe wyjaśnienia działania tego systemu.

Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 10 maja 2017 r. skarżący podtrzymując stanowisko wyrażone w skardze, podkreślił, iż do pomyłki doszło z winy organu i w związku z tym żądanie zwrotu świadczenia się przedawniło. Wskazał, iż zadeklarował działkę o pow. 1 ha, mimo że działka ewidencyjna ma 1,19 ha, aby nie było sporu co do tego, iż część działki nie jest użytkowana rolniczo. Zdaniem skarżącego wadliwie są wykonane zdjęcia, świadczy o tym chociażby zdjęcie dotyczące działki siedliskowej o nr [...], na którym budynki gospodarcze znalazły się poza działką nr [...], a w istocie znajdują się na tej działce. Ponadto do działki [...] przylega droga, wynika to z mapy ewidencyjnej, natomiast na zdjęciu lotniczym jest ujawniony las. Skarżący wskazał także, iż w 2014 roku północna część działki nie była porośnięta krzewami, drzewami. Generalnie działka w rzeczywistości nie była tak porośnięta jak twierdzi Agencja. Niespójność między decyzjami wynika również z tego, iż inną datę wykonania zdjęcia wskazuje organ I instancji, a inną organ II instancji. Nadto działka ta znajduje się w trudnym do gospodarowania terenie i nie może być utrzymywana jak trawnik, a młoda trzcina jest rośliną paszową.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2016 r., poz.1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U 2016 r., poz. 718 ze zm. – określanej dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektor OR ARiMR z dnia [...] stycznia 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR z dnia [...] listopada 2016 r. o ustaleniu skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach wsparcia bezpośredniego - JPO za rok 2014.

Podstawę prawną wydanych w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięć stanowił art. 29 ustawy o Agencji. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

2) krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej,

następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Według ust. 2 tego przepisu właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1, czyli kierownik Biura Powiatowego ARiMR.

Należy zauważyć, że przedmiotem postępowania, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji , jest zbadanie, czy doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z funduszy wymienionych w tym przepisie. W orzecznictwie zgodnie się przyjmuje, iż do nienależnego pobrania płatności dochodzi nie tylko wówczas, gdy te środki zostaną przyznane, a następnie wypłacone, na podstawie decyzji administracyjnej później ostatecznie wyeliminowanej z obrotu prawnego, ale również wtedy, gdy środki te zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej oraz nastąpi ich wypłata, a następnie stwierdzone zostanie, iż przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Zatem warunkiem koniecznym wydania decyzji ustalającej kwoty nienależnie, czy nadmiernie pobranych środków, w trybie art. 29 ust. 1 i 2 ARiMR nie jest uprzednie wzruszenie ostatecznych decyzji przyznających płatności (por. wyroki NSA: z dnia 11 kwietnia 2013 r., II GSK 96/12 oraz z dnia 15 listopada 2012 r., II GSK 1518/11, z dnia 12 sierpnia 2016 r., II GSK 568/15).

Należy podkreślić, że w art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji mowa jest o dwóch rodzajach należności tj. o kwotach nienależnie pobranych środków publicznych i o kwotach nadmiernie pobranych środków publicznych. Kwotą nadmiernie pobranych środków publicznych jest kwota nadwyżki dokonanej przez organ wypłaty nad wynikającą z ustawy (decyzji). Kwota nadmiernie pobranych środków publicznych jest kwotą wypłaconą w wysokości wyższej niż należna. Z kolei, kwota nienależnie pobranych środków publicznych, to kwota wypłacona przez organ w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej wypłacenia, albo obowiązek ten istniał, ale wygasł. Istota omawianej instytucji polega na tym, że organ dokonuje wypłaty wówczas, gdy nie musi tego robić (nie istnieje obowiązek wypłaty), albo płaci za dużo (kwota wypłaty przewyższa kwotę należną). W obu przypadkach świadczenie organu dokonane na rzecz osoby przewyższa to, czego wymaga od organu przepis prawa. W sprawie bezsporne było, że skarżącemu została przyznana na podstawie ostatecznej Kierownika BP ARiMR z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] płatność w ramach wsparcia bezpośredniego za rok 2014 w kwocie 847,11 zł, która została mu wypłacona w dniu [...] grudnia 2014 r.

Istota sporu sprowadza się do oceny, czy organy w sposób uprawniony uznały, że wypłacona skarżącemu powyższa kwota jest płatnością nienależnie pobraną i czy wobec tego istniały podstawy do orzeczenia o jej zwrocie przez skarżącego. Zasadnie organy uznały, iż zadeklarowana przez skarżącego działka rolna A (położona na działce ewidencyjnej nr [...]) była użytkowana rolniczo w stopniu mniejszym niż wynikało to z jego wniosku z dnia [...] maja 2014 r. Ortofotomapa, jak wynika z systemu IACSplus, do którego została zaimplementowana, została sporządzona bowiem w dniu [...] czerwca 2014 r., a nie jak błędnie wskazał organ I instancji w dniu [...] lutego 2015 r., a więc wykonana w roku, którego dotyczy płatność, jednoznacznie wskazuje, iż z obszaru tej działki powinno się wyłączyć nie jeden, jak zaznaczył skarżący, a aż 7 obszarów, które porośnięte są drzewami, krzewami, trzciną. Terenów tego rodzaju nie sposób uznać za utrzymywanych zgodnie z normami zgodnie z art. 7 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm. – określana dalej jako ustawa o płatnościach). Przy czym zasadność spełniania przesłanek przyznania płatności należało oceniać w świetle ustawy obowiązującej w dniu wydania ostatecznej decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] i zastosowanej wówczas przez organ, a nie ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego ( t.j. Dz. U z 2017, poz. 278 – określana dalej jako ustawa o płatnościach z 2015 r.). Wskazać ponadto należy, iż zgodnie z § 4 pkt 2 r.m.n. grunty mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, jeżeli drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar. W przypadku kontrolowanej działki mieliśmy do czynienia natomiast ze zwartymi obszarami zadrzewionymi i zakrzewionymi. Ponadto co do zasady w orzecznictwie obszary porośnięte trzcinami traktuje się jako wyłączone z działalności rolniczej ( por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2016 r., II GSK 1183/14, wyrok WSA w Opolu z dnia 24 marca 2015 r., II SA/Op 631/14, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 29 października 2013 r., II SA/Bd 784/13). Ponadto skarżący na żadnym etapie postępowania administracyjnego, ani nie twierdził, ani też nie wykazał, iż zbierał trzcinę i wykorzystywał ją na paszę, a jedynie na rozprawie wskazywał na możliwość wykorzystywania młodej trzciny na paszę, co jednak nie jest wystarczające do przyjęcie, iż trzcinowiska są terenami użytkowanymi rolniczo. Pokreślić również należy, iż skontrolowanie i ustalenie rzeczywistej powierzchni spornej działki nastąpiło przy wykorzystaniu ortofotomapy cyfrowej, czyli zdjęcia powierzchni ziemi wykonanego z samolotu lub satelity i przetworzonego do postaci metrycznej, które jest opracowaniem geodezyjnym wykonywanym zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ortofotomapy cyfrowe pozyskiwane są w trybie 12 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 1629), a po wykonaniu podlegają przekazaniu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Należy podkreślić, iż ortofotomapy cyfrowe wykonane są w układzie współrzędnych płaskich prostokątnych, tj. państwowym systemem odniesień przestrzennych i stanowią najlepsze ogólnie dostępne źródło dokonywania pomiarów powierzchni oraz interpretacji w zakresie zagospodarowania gruntami i ich użytkowania. Stanowią podstawowy dokument do wykonywania pomiarów i kompleksowej oceny powierzchni kwalifikowanej w ramach działki (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2016 r., II GSK 1229/15 ). Należy również wskazać na wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 kwietnia 2014r., C-485/12 w sprawie Maatschap T. van Oosterom en A. van Oosterom-Boelhouwer przeciwko Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, w którym tenże Trybunał nie zakwestionował możliwości weryfikacji danych zawartych we wniosku wyłącznie w oparciu o dane informatyczne oparte na zdjęciach lotniczych. W uzasadnieniu tenże Trybunał stwierdził, że fotointerpretacja obrazów satelitarnych lub zdjęć lotniczych również może służyć do ustalenia powierzchni kwalifikującej się do pomocy w ramach kontroli administracyjnych. Ze względu na złożoność zintegrowanego systemu i na fakt, że kontrole administracyjne w odróżnieniu od kontroli na miejscu, które mogą być przeprowadzone za pomocą prób kontrolnych, muszą dotyczyć wszystkich wniosków o pomoc, korzystanie ze środków technicznych i odpowiednich metod kontrolnych jest bowiem niezbędne, aby móc skutecznie rozpatrywać dużą liczbę wniosków. Stąd trafnie w orzecznictwie przyjmuje się, że ustalenia powierzchni działki użytkowanej rolniczo na podstawie ortofotomap jest wystarczające i nie ma potrzeby weryfikowania otrzymanego wyniku poprzez kontrolę na miejscu. Pomiar na podstawie ortofotomap jest aktualny i precyzyjny. Dlatego też dla skutecznego zakwestionowania wiarygodności ustaleń poczynionych na podstawie ortopfotomapy konieczne jest wskazanie przez rolnika konkretnych i racjonalnych zastrzeżeń oraz dowodów. To strona zobowiązana jest zatem do przeprowadzenia pomiarów i przedłożenia organowi stosownych dowodów podważających ortofotomapę ( por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 681/11, wyrok NSA z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 128/12 ). Takich dowodów ani uzasadnionych zastrzeżeń skarżący nie podniósł na etapie postępowania administracyjnego. Nie mogły również odnieść zamierzonego skutku zastrzeżenia zgłoszone już na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Bez znaczenia dla poprawności ortofotomapy obejmującej działkę rolną A, znajdującej się na działce ewidencyjnej nr [...], mają bowiem zarzuty podnoszone w odniesieniu do działki nr [...]. Wadliwość tej mapy - zresztą hipotetyczna, gdyż działka ta nie była i nie mogła być przedmiotem badania w tym postępowaniu, jako niezgłoszona do tej płatności - nie może oznaczać samo przez się wadliwości ortofotmapy dotyczącej działki nr [...]. W ten sposób bowiem można byłoby zakwestionować każdą mapę na terenie całego kraju. Również nieprzekonująco brzmią zarzuty skierowane bezpośrednio w stosunku do ortofomapy obejmującej kontrolowaną działkę. Oznaczenie bowiem w tym samym miejscu zarówno przez skarżącego, na mapie załączonej do wniosku, jak i przez organ na ortofotomapie z dnia [...] czerwca 2014 r. obszaru wyłączonego z użytkowania rolniczego w części zachodniej, świadczy o właściwym odwzorowaniu działki nr [...] na ortofotomapie. Nie doszło zatem do sugerowanego objęcia terenów niewchodzących w skład działki rolnej, jej przesunięcia w stosunku do prawidłowych granic. Rozstrzygające znaczenie nie może mieć również załączona do skargi kserokopia mapy. Po pierwsze mapa ta pochodzi z 1988 r., a więc nie sposób uznać, iż przedstawia aktualny stan. Ponadto mapa ta stanowiąca podstawę wpisu do księgi wieczystej określa granica działki ewidencyjnej i jej przebieg w m.in. w stosunku do drogi. Nie można natomiast utożsamiać pojęcia działki ewidencyjnej z pojęciem działki rolnej. Powierzchnia działek ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, a powierzchnia działek rolnych znajdujących się na tych działkach ewidencyjnych nie jest bowiem zagadnieniem tożsamym, że ilość działek rolnych, sposób ich wykorzystania, a także powierzchnia działek rolnych może się zmieniać w czasie, przy niezmienionych danych zawartych w rejestrze gruntów co do działek ewidencyjnych, ich powierzchni, rodzaju użytków rolnych na tych działkach i co do sposobu użytkowania działek rolnych. Dla potrzeb pomocy obszarowej, podstawowe znaczenie ma bowiem rzeczywisty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona określona uprawa (por. wyrok NSA z 20 grudnia 2007 r.,II GSK 259/07). W kontekście powyższego bez znaczenia są również uwagi co do tego, iż w istocie działka ewidencyjna nr [...] ma większą powierzchnię. Skarżący bowiem w granicach działki rolnej, a nie ewidencyjnej, obowiązany jest użytkować ją rolniczo zgodnie z normami. W konsekwencji Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania ustaleń poczynionych przez organ na podstawie ortofotomapy wskazujących, iż powierzchnia kwalifikująca się do płatności wynosi 0,84 ha. Zgodnie z art. 7 ust. 1 rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust.2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1221/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Wskazane warunki muszą być spełnione łącznie, co wynika jednoznacznie z treści przytoczonego przepisu. Pojęcie działek rolnych użyte w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy, zdefiniowane zostało w art. 2 pkt 1 tej ustawy o płatnościach. Zgodnie z nim użyte w ustawie określenie "działka rolna", oznacza działkę w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia nr 1122/2009, tj. zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha. Przepis art. 7 ust. 1 pkt 1 w zakresie określenia łącznej powierzchni gruntów rolnych, posiadanych przez rolnika i uprawniających do uzyskania płatności odsyła do załącznika nr VII rozporządzenia nr 1121/2009, zgodnie z którym minimalna powierzchnia przypadającego na gospodarstwo obszaru kwalifikującego się w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej dla Rzeczypospolitej Polskiej wynosi 1 ha. Przy czym minimalna powierzchnia działek rolnych, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach obejmuje powierzchnię działek kwalifikujących się do płatności, a więc powierzchnię wykorzystywanych użytków rolnych w rozumieniu przepisów rozporządzeń unijnych. Taki wniosek wypływa wprost z załącznika nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, określającego w tabeli minimalną powierzchnię (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2014 r., II GSK 1428/13).

W kontrolowanej sprawie nie został spełniony warunek określonych w art. 7 ust.1 pkt 2 ustawy o płatnościach, powierzchnia bowiem działki wykorzystywanej rolniczo przez skarżącego wyniosła poniżej 1 ha.

W związku z powyższym konieczne było rozważanie, czy w świetle art. 80 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009 istniały podstawy do ustalenia nienależnie pobranych płatności przez skarżącego za rok 2014 . Zgodnie z tym przepisem obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od płatności.

Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie doszło do przyznania skarżącemu płatności na skutek pomyłki organu, co zresztą przyznał Dyrektor OR ARiMR w zaskarżonej decyzji. Rozporządzenie wprawdzie nie definiuje pojęcia pomyłki, jednak zawężenie go do pojęcia jedynie pomyłki rachunkowej jest nieuprawnione. Na tle identycznych przepisów art. 73 ust. 4 rozporządzenia nr 796/2004 trafnie bowiem w orzecznictwie wskazywano, iż pod tym pojęciem należy rozumieć wszelkie błędy popełnione przez organ, których skutkiem było dokonanie nienależnej płatności (por. wyrok NSA z dnia 11 października 2013 r., II GSK 849/12, wyrok NSA z dnia 11 marca 2014 r., I GSK 1861/12, wyrok WSA w Kielcach z dnia 28 października 2014 r., II SA/Ke 705/14). Stąd w judykaturze przyjmuje się, iż błąd organu zachodzi, gdy jest on wynikiem nieprzeanalizowania dostępnej mu ortofotomapy ( por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 27 sierpnia 2014 r., I SA/Bk 228/14, wyrok WSA w Opolu z dnia 20 grudnia 2013 r., II SA/Op 406/13).

W ocenie Sądu powyższy błąd nie jest błędem, którego skarżący nie mógł wykryć w zwykłych okolicznościach. Trzeba bowiem pamiętać, iż za rzetelność danych we wniosku o przyznanie płatności odpowiada każdy rolnik. Powinien on – jako beneficjent - najlepiej być zorientowany co do zakresu w jakim grunt jest użytkowany rolniczo zgodnie z normami (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2010 r., II GSK 609/09). Nie zmienia tego fakt, iż skarżącemu przekazano spersonalizowany wniosek, z którego wynikał maksymalny obszar powierzchni kwalifikowanej, o której mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, wynoszący 1 ha. Jest to bowiem jedynie dokument pomocniczym przy wypełnianiu wniosku. Ponadto - jak trafnie zauważył organ odwoławczy - informacja ta z uwagi na termin jej przesłania, tj. styczeń 2014 r. jest przygotowywana na podstawie danych z roku poprzedzającego, tym samym z zasady może się różnić od stanu faktycznego dotyczącego roku 2014. Obowiązkiem zaś rolnika jest deklarowanie powierzchni faktycznie użytkowanej rolniczo, zgodnej ze stanem faktycznym w roku składania wniosku. Czy błąd mógł zostać wykryty przez beneficjenta należy natomiast oceniać wg stanu na chwilę płatności pomocy (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 2 lipca 2015 r., C – 864/13). W konsekwencji powyższych ustaleń bez znaczenia pozostawała dla rozstrzygnięcia okoliczność, iż decyzja Kierownika BP ARiMR o ustaleniu nienależnie pobranej płatności została przekazana po upływie 12 miesięcy od dnia jej wypłaty w świetle art. 80 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009. Gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nadmiernej płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. Upływ terminu 12 miesięcy od płatności do powiadomienia o decyzji o zwrocie, w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego, sprawia, że obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, pod warunkiem, że spełnione zostały wszystkie przesłanki określone w art. 80 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009 tj. zaistnienie błędu organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta ( por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 26 lutego 2014, II SA/Bd 1460/13, wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 maja 2014 r., III SA/Lu 791/13). W niniejszej sprawie mieliśmy natomiast do czynienia z błędem możliwym do wykrycia przez beneficjenta.

W związku z tym, iż nienależnie pobrana przez skarżącego płatność przekraczała kwotę 100 euro nie zachodziła podstawa do odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności bezpośredniej zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy o płatnościach z 2015 r. w zw. z art. 54 ust. 3 lit. a pkt i rozporządzenia nr 1306/2013. W kwestii terminu przedawnienia obowiązku zwrotu płatności należy odwołać się do przepisu art. 3 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. L Nr 312 z dnia 23 grudnia 1995 r.), zgodnie z którym okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. W niniejszej sprawie niewątpliwie powyższy termin nie upłynął. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.