Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 311/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 20, art. 3 pkt 21, art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Asesor WSA Jarosław Piątek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 maja 2021 r. sprawy ze skargi H.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] lutego 2020 r. H.R. zwrócił się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawną żoną W.R..

Burmistrz decyzją z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], odmówił przyznania H.R. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad żoną W.R., z powołaniem się na art. 104, art. 107 ust. 1 k.p.a. oraz art. 2, art. 3 pkt 21, art. 17, art. 23, art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., dalej jako u.ś.r.), art. 32 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 1428) o zmianie niektórych ustaw związanych z systemem wsparcia rodzin, Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31-07-2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1466) oraz art. 66 ust. 1 pkt. 28, art. 73 ust. 10, art. 75 ust.2 pkt. 11 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027 z późn.zm.) i art. 6 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998 r. (Dz. U. z 2013 r. poz.1442 ze zm.) oraz obwieszczenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 października 2019 r. w sprawie kwoty świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2020 ( Dz.U. z 2019 r., poz.1067).

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wyjaśnił, że W.R. posiada orzeczenie Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia z [...] lipca 1994 r., nr [...], z którego wynika, ze została zaliczona do drugiej grupy inwalidów. W orzeczeniu wskazano także, że jej inwalidztwo jest trwałe i istnieje od urodzenia. Ponadto organ ustalił, że H.R. posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, którego okres ważności mija z dniem 21 czerwca 2020 r. Wnioskodawca pobiera z ZUS Oddział świadczenie rehabilitacyjne przyznane do 26 kwietnia 2020 r. W wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym w dniu [...] marca 2020 r. potwierdzono, że żona wnioskodawcy choruje przewlekle, jest pod opieką Poradni Urazowo-Ortopedycznej i Chirurgicznej, korzysta z rehabilitacji, porusza się o kuli, wymaga pomocy osoby drugiej. Utrzymuje się z renty rodzinnej wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym, natomiast wnioskodawca nie pracuje zawodowo i ma przyznane świadczenie rehabilitacyjne z ZUS do 26 kwietnia 2020 r.

Organ I instancji uzasadniając odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wyjaśnił, że z uwagi na brak posiadania przez żonę W.R. orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności bądź orzeczenia o pierwszej grupie inwalidzkiej, albo orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji wydanego przez organ emerytalno-rentowy, nie została spełniona przesłanka z art.17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 3 pkt 21 u.ś.r.

Po rozpoznaniu odwołania złożonego przez H.R. od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 2020 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. H.R. wniósł na powyższą decyzję Kolegium skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. nieuwzględnienia wniosku dowodowego jakim jest fakt, że żona W.R. pobiera dodatek pielęgnacyjny, który jest jednoznaczny z tym, iż w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wymaga stałej i długotrwałej opieki innej osoby ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z 30 września 2020 r., II SA/Go 303/20, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję.

W wydanym rozstrzygnięciu Sąd wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom wymienionym w tym przepisie - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Następnie Sąd zaznaczył, że organy obydwu instancji przyjęły, iż skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, ponieważ osoba wymagająca opieki nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Dalej w uzasadnieniu prawomocnego wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. wyjaśnił, że zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 21 u.ś.r. znaczny stopień niepełnosprawności oznacza: a) niepełnosprawność w stopniu znacznym w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, b) całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, c) stałą albo długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji albo trwałą lub okresową całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji, orzeczoną na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników w celu uzyskania świadczeń określonych w tych przepisach, d) posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do I grupy inwalidów, e) niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Następnie Sąd zaznaczył, że zarówno w odwołaniu, jak i w skardze skarżący podkreślał, iż jego żona W.R. pobiera dodatek pielęgnacyjny, co potwierdza spełnianie przez nią warunku posiadania znacznego stopnia niepełnosprawności. Zgodnie z art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r, o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 53, ze zm., dalej jako: ustawa o FUS) dodatek pielęgnacyjny przysługuje osobom, które są uprawnione do świadczeń emerytalno-rentowych i dodatkowo spełniają jeden z poniższych warunków: - ukończyły 75 lat, - nie ukończyły 75 lat, jednak zostały uznane za całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji (orzeczenie takie wydaje lekarz orzecznik ZUS).

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy WSA w Gorzowie Wlkp. stwierdził, że jak wynika z akt administracyjnych W.R. nie ukończyła 75 lat, a zatem według powyższego przepisu warunkiem pobierania przez nią dodatku pielęgnacyjnego było posiadanie orzeczenia o uznaniu jej za całkowicie niezdolną do pracy oraz samodzielnej egzystencji, co stanowi także warunek określony w art. 17 ust. 1 u.ś.r., na brak spełnienia którego powołały się organy w niniejszej sprawie. Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie było odniesienia się przez organ odwoławczy do podnoszonych przez stronę skarżącą w odwołaniu zarzutów, co stanowiło naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w uzasadnieniu w/w wyroku podał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium winno w sposób prawidłowy odnieść się do okoliczności pobierania przez W.R. dodatku pielęgnacyjnego, ewentualnie uzupełniając w tym zakresie materiał dowodowy, a następnie rozważyć znaczenie tej okoliczności dla oceny zaistnienia przesłanek warunkujących przysługiwanie skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na postawie art. 1, 2, 2a ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570), art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 3 pkt 21 u.ś.r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Dalej organ odwoławczy wskazał, że kontrola rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się do oceny, czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd, ponieważ stanowi to główne kryterium poprawności nowo wydanej decyzji. Kolegium, powołując się na stanowisko sądów administracyjnych zaznaczyło, że istotą zasady "związania oceną prawną" z art. 153 p.p.s.a. jest to, iż dotyczy wykładni prawa materialnego, jak i procesowego oraz braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 marca 2012 r., II OSK 2562/10, ocena prawna musi zostać w orzeczeniu wyrażona, co oznacza, iż za przedmiot związania można uznać jedynie te elementy oceny odnoszącej się do przepisów prawa, które zostały zamieszczone w treści uzasadnienia orzeczenia. Muszą one mieć postać jednoznacznych twierdzeń, sformułowanych w sposób jasny, umożliwiający ustalenie treści związania bez potrzeby podejmowania skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych. W powołanym wyroku podkreślono, że z zakresu związania wyłączyć należy oceny wyrażone w sposób niejednoznaczny, jak też oceny przybierające postać pośrednich wniosków, jakie można wywieść z podanych w uzasadnieniu orzeczenia rozważań.

Mając na uwadze powyższe Kolegium ponownie rozpoznając sprawę wezwało Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział Inspektorat do przedłożenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania dokumentacji, stanowiącej zgodnie z art. 75 ust. 1 ustawy o FUS podstawę przyznania dodatku pielęgnacyjnego na rzecz W.R., w szczególności orzeczenia lekarza orzecznika ZUS w przedmiocie uznania W.R. za całkowicie niezdolną do pracy oraz za całkowicie niezdolną do samodzielnej egzystencji. Jednocześnie organ odwoławczy pismem z [...] listopada 2020 r. wezwał skarżącego w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, do przedłożenia decyzji ZUS w sprawie przyznania dodatku pielęgnacyjnego na rzecz W.R..

W odpowiedzi na wezwanie ZUS Oddział Inspektorat przekazał kserokopię orzeczenia W.R. (R.), z którego wynika, że została ona zaliczona do drugiej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia. W związku z wątpliwościami Kolegium, co do prawidłowości ustalenia dla W.R. prawa do dodatku pielęgnacyjnego, organ ponownie wezwał ZUS Oddział Inspektorat o przedłożenie stosownych dokumentów potwierdzających ustalenie żonie skarżącego powyższego świadczenia. W odpowiedzi udzielonej przez ZUS Oddział Inspektorat wskazano, że po ponownej analizie akt sprawy ustalono, iż dodatek pielęgnacyjny dla W.R. nie powinien być wypłacony, z uwagi na brak podstawy prawnej do jego wypłacania. Jednocześnie organ emerytalno-rentowy wskazał, że od marca 2021 r. wypłata dodatku pielęgnacyjnego dla W.R. zostanie wstrzymana.

Następnie organ odwoławczy podał, że stosownie do art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce albo ojcu (pkt 1), opiekunowi faktycznemu dziecka (pkt 2), osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (pkt 3), innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności (pkt 4) - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 3 pkt 20 u.ś.r. umiarkowany stopnień niepełnosprawności oznacza a) niepełnosprawność w umiarkowanym stopniu w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, b) całkowitą niezdolność do pracy orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, c) posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do II grupy inwalidów. Natomiast na podstawie art. 3 pkt 21 u.ś.r. znaczny stopień niepełnosprawności oznacza a) niepełnosprawność w stopniu znacznym w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, b) całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, c) stałą albo długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji albo trwałą lub okresową całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji, orzeczoną na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników w celu uzyskania świadczeń określonych w tych przepisach, d) posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do pierwszej grupy inwalidów, e) niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Po dokonaniu ponownej analizy akt sprawy i przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ odwoławczy ustalił, że osoba wymagająca opieki w przedmiotowym postępowaniu nie posiada wymaganego przez ustawodawcę orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności i podkreślił, że przedłożone przez stronę skarżącą orzeczenie Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudniania z [...] lipca 1994 r., nr [...], zaliczające W.R. do drugiej grupy inwalidów nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 17 ust. 1 oraz art. 3 pkt 21 u.ś.r., w szczególności nie stwierdza u osoby wymagającej opieki znacznego stopnia niepełnosprawności. Kolegium nadto zaznaczyło, że nie jest organem właściwym do podważania i kwestionowania dokumentacji orzeczniczej przedłożonej w przedmiotowej sprawie i podało, że w tym zakresie należy zwrócić się do właściwego Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z wnioskiem o ustalenie stopnia niepełnosprawności osoby wymagającej opieki.

Organ odwoławczy wyjaśnił również, że podziela stanowisko H.R. przedstawione w odwołaniu. Strona w odwołaniu wskazała, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z 8 listopada 2018 r., II SA/Bk 547/18, wyraził stanowisko, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie już na tle stosowania art. 17 ust. 1 u.ś.r. w odniesieniu do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad osobą niepełnosprawną powyżej 16 roku życia wypowiedziany został pogląd, że umiarkowany stopień niepełnosprawności takiej osoby, ale ze wskazaniami wymienionymi w przepisie, prowadzi do nabycia przez opiekuna świadczenia pielęgnacyjnego. Przez orzeczenie o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których stanowi art. 17 ust. 1 u.ś.r., rozumieć należy zarówno orzeczenie wydawane w stosunku do osób nieprzekraczających 16 roku życia, jak też orzeczenie o zaliczeniu osoby niepełnosprawnej do innego niż znaczny stopień niepełnosprawności (np. umiarkowanego), o ile w treści takich orzeczeń zawarte zostały wskazania dotyczące konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna osoby niepełnosprawnej w procesie jej leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Pismem z dnia [...] lutego 2021 r. H.R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, w tym brak wyjaśnienia udzielonej przez ZUS Oddział Inspektorat odpowiedzi, dokonanie przez organ dowolnej oceny materiału dowodowego, sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji niezgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., naruszenie zasady pogłębionego zaufania obywateli do organów oraz naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 3 pkt 21 u.ś.r., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż świadczenie pielęgnacyjne jest przyznawane tylko osobom wymagającym opieki z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, podczas gdy świadczenie pielęgnacyjne jest także przyznawane osobom, które wymagają opieki i pomocy innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu I i II instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.), uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

W ocenie Sądu skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przedmiotem oceny Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w celu sprawowania opieki nad żoną. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy u.ś.r.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom wymienionym w tym przepisie - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Przesłanki konieczne do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego są spełnione wówczas, gdy osoba, na rzecz której świadczenie jest przyznawane, legitymuje się albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie z dwoma wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Pierwsza dotyczy niepełnoprawności w stopniu znacznym bez wskazania żadnych dodatkowych warunków, druga pozostałych postaci niepełnosprawności, w tym tzw. niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym. W tym drugim przypadku, o czym przesądzają użyte w przepisie zwroty "łącznie ze wskazaniami", a także spójnik "oraz" umieszczony pomiędzy wyliczeniem pierwszego i drugiego ze wskazań, przyznanie świadczenia wymaga kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek:

– orzeczenia stwierdzającego niepełnosprawność (za wyjątkiem postaci znacznej – przypadek I),

– orzeczenia stwierdzającego konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji,

– orzeczenia stwierdzającego konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Brak któregokolwiek z tych elementów oznacza, że warunek określony dla drugiego przypadku nie jest spełniony. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy w zakresie konieczności łącznego spełnienia wskazań co do osoby o orzeczonej niepełnosprawności nie przewiduje bowiem żadnych odstępstw (zob. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2017 r., I OSK 2787/16, CBOSA).

Należy dodać, że przez orzeczenie o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których stanowi art. 17 ust. 1 u.ś.r., rozumieć należy zarówno orzeczenie wydawane w stosunku do osób nieprzekraczających 16 roku życia, jak też orzeczenie o zaliczeniu osoby niepełnosprawnej do innego niż znaczny stopień niepełnosprawności (np. umiarkowanego), o ile w treści takich orzeczeń zawarte zostały wskazania dotyczące konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna osoby niepełnosprawnej w procesie jej leczenia, rehabilitacji i edukacji (zob. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 8 listopada 2018 r., II SA/Bk 547/18, CBOSA).

Zgodnie z art. 3 pkt 20 u.ś.r. umiarkowany stopnień niepełnosprawności oznacza a) niepełnosprawność w umiarkowanym stopniu w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, b) całkowitą niezdolność do pracy orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, c) posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do II grupy inwalidów.

Z kolei w myśl definicji zawartej w art. 3 pkt 21 u.ś.r. znaczny stopień niepełnosprawności oznacza:

a) niepełnosprawność w stopniu znacznym w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,

b) całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,

c) stałą albo długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji albo trwałą lub okresową całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji, orzeczoną na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników w celu uzyskania świadczeń określonych w tych przepisach,

d) posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do I grupy inwalidów,

e) niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Wskazać trzeba, że z orzeczenia Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudniania Nr akt sprawy [...] wynika, że W.A. (po mężu R.) została zaliczona do drugiej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia. W orzeczeniu tym wskazano, że inwalidztwo istnieje od urodzenia. Z orzeczenia z dnia [...] lipca 1994 r. Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudniania nr [...] Nr akt [...] wynika również, że W.R. została zaliczona do drugiej grupy inwalidów. Nie może budzić zatem wątpliwości, że żona skarżącego nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności o którym mowa w art. 3 pkt 21 u.ś.r. W konsekwencji należy stwierdzić, że nie została zatem spełniona pierwsza przesłanka konieczna do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wskazana w art. 17 ust. 1 u.ś.r. (osoba, na rzecz której świadczenie jest przyznawane, legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności).

SKO zasadnie również przyjęło, że osoba wymagająca opieki - żona skarżącego W.R. nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna osoby niepełnosprawnej w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Wskazać trzeba, że z powyższych orzeczeń wynika, że W.R. została zaliczona do II grupy inwalidzkiej, co oznacza w świetle art. 3 pkt 20 lit. c u.ś.r., że żona skarżącego posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności. Jak już wyżej wskazano przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku umiarkowanego stopnia niepełnosprawności uwarunkowane jest od istnienia wskazań dotyczących konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna osoby niepełnosprawnej w procesie jej leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z dokumentów (orzeczeń) znajdujących się w aktach sprawy nie wynikają takie wskazania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w wyroku z dnia 30 września 2020 r., II SA/Go 303/20 podkreślił, że według oświadczeń skarżącego jego żona W.R. pobiera dodatek pielęgnacyjny, co potwierdza spełnianie przez nią warunku posiadania znacznego stopnia niepełnosprawności. Zgodnie bowiem z art. 75 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U z 2020 r., poz. 53) dodatek pielęgnacyjny przysługuje osobom, które są uprawnione do świadczeń emerytalno-rentowych i dodatkowo spełniają jeden z poniższych warunków:

- ukończyły 75 lat,

- nie ukończyły 75 lat, jednak zostały uznane za całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji (orzeczenie takie wydaje lekarz orzecznik ZUS).

Sąd podniósł, że W.R. nie ukończyła 75 lat, a zatem według przytoczonego wyżej przepisu warunkiem pobierania przez nią dodatku pielęgnacyjnego było posiadanie orzeczenia o uznaniu jej za całkowicie niezdolną do pracy oraz samodzielnej egzystencji, co stanowi także warunek określony w art. 17 ust. 1 u.ś.r., na brak spełnienia którego powołały się organy w niniejszej sprawie.

Ponownie rozpoznając sprawę SKO ustaliło, że W.R. nie powinna posiadać ustalonego prawa do dodatku pielęgnacyjnego. Nadto ZUS poinformował, że od marca 2021 r. wypłata dodatku pielęgnacyjnego zostanie wstrzymana (pismo z dnia [...] lutego 2021 r. ZUS Oddział Inspektorat). Potwierdza tę okoliczność - załączona do pisma skarżącego złożonego w toku postępowania sądowego - decyzja Burmistrza z dnia [...] kwietnia 2021 r. z której wynika, że od dnia [...] marca 2021 r. W.R. jest uprawniona do zasiłku pielęgnacyjnego przysługującego osobie niepełnoprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia (zob. art. 16 ust. 3 u.ś.r.).

Z powyższych względów należy uznać, że w rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r. uzasadniające przyznanie skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W konsekwencji Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.