Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1118/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt. 5, art. 42 ust. 3, art. 45
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Protokolant asystent sędziego Aleksander Jakubowski po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1509/12 w sprawie ze skargi T.G. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 31 maja 2012 r. nr [..] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1509/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T.G. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 31 maja 2012 r. nr [..][..] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie rozkazem personalnym z 1 sierpnia 2011 r., nr [..], działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 42 ust. 3 i art. 45 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz. U. z 2007 r. nr 43, poz. 277 ze zm.), z dniem 10 sierpnia 2011 r. rozwiązał stosunek służbowy z sierżantem T.G. (dalej jako skarżący) i decyzji tej nadał rygor natychmiastowej wykonalności na mocy 108 § 1 K.p.a. W uzasadnieniu organ podał, że rozkazem personalnym nr [..] Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z 11 czerwca 2008 roku, skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem 30 czerwca 2008 r., na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, a podstawą tej decyzji był upływ 12 miesięcy zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych. Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z 7 października 2008 r., nr 14309, uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji i ustalił tę datę na 31 października 2008 r., a w pozostałej części utrzymał go w mocy. Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Krakowa - Śródmieście w Krakowie z 8 września 2009 roku, sygn. akt XIV K 28/08/S, skarżącego uniewinniono od zarzucanych mu czynów i wyrok ten stał się prawomocny 9 grudnia 2009 r. Skarżący zgłosił gotowość do podjęcia służby pismami z 14 grudnia 2009 r. i z 21 grudnia 2009 r., w związku z czym, z uwagi na długotrwałą nieobecność w służbie, skierowano go do Komisji Lekarskiej nr 1 MSWiA w Krakowie, która orzeczeniem z 4 maja 2010 r. uznała go za zdolnego do służby. Niezależnie od powyższego organ, zgodnie przepisami ustawy z dnia 22 stycznia 1999 roku o ochronie informacji niejawnych, polecił Pełnomocnikowi do spraw Ochrony Informacji Niejawnych w KWP w Krakowie przeprowadzenie poszerzonego postępowania sprawdzającego w stosunku do skarżącego, z uwagi na to, że funkcjonariusz posiadał poświadczenie bezpieczeństwa uprawniające tylko do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "poufne" ważne do 28 sierpnia 2010 r. Postępowanie to miało na celu sprawdzenie, czy skarżącemu można wydać poświadczenie bezpieczeństwa do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "tajne", które było niezbędne do wykonywania przez niego obowiązków służbowych na stanowisku równorzędnym do zajmowanego przed zwolnieniem ze służby w Policji, zgodnie z decyzją nr [..] Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z 17 stycznia 2008 r. w sprawie określenia stanowisk w KWP w Krakowie, z którymi łączy się dostęp do informacji niejawnych stanowiących tajemnicę państwową i służbową. Po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego w stosunku do skarżącego, Pełnomocnik do spraw Ochrony Informacji Niejawnych w KWP w Krakowie podjął decyzję o cofnięciu poświadczenia bezpieczeństwa nr [..] z 29 sierpnia 2000 r., upoważniającego skarżącego do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "poufne" i jednocześnie poinformował, że toczące się wobec niego poszerzone postępowanie sprawdzające zakończono 30 czerwca 2010 r. decyzją o odmowie wydania poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego go do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "tajne". Powyższa decyzja została zaskarżona przez skarżącego do Komendanta Głównego Policji, który decyzją z 14 października 2010 r., nr [..], uchylił zaskarżoną decyzję Pełnomocnika ds. Ochrony Informacji Niejawnych KWP w Krakowie, natomiast ten sam organ decyzją z 14 października 2010 r. nr 11/10, utrzymał w mocy decyzję z 30 czerwca 2010 r. o cofnięciu skarżącemu poświadczenia bezpieczeństwa nr [..], upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "poufne". Następnie Pełnomocnik ds. Ochrony Informacji Niejawnych KWP w Krakowie, po przeprowadzeniu poszerzonego postępowania sprawdzającego, 22 listopada 2010 r. wydał decyzję o odmowie wydania skarżącemu poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "tajne". Po wniesieniu odwołania, Komendant Główny Policji decyzją z 28 marca 2011 r., nr 3/11, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wobec powyższego Naczelnik Wydziału Kadr i Szkolenia KWP w Krakowie pismem z 18 kwietnia 2011 r., zwrócił się z prośbą do Pełnomocnika ds. Informacji Niejawnych w KWP w Krakowie o przekazanie informacji, czy w garnizonie małopolskim występują stanowiska policyjne, na których nie jest wymagane poświadczenie bezpieczeństwa do dostępu do informacji niejawnych. W odpowiedzi na powyższe udzielono informacji, że na terenie całego województwa małopolskiego nie występują stanowiska policyjne, które nie wiązałyby się z dostępem do informacji niejawnych. Wobec powyższego organ podkreślił, że zgodnie z decyzją Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z 3 stycznia 2011 r., nr [..], w sprawie poziomu dostępu do informacji niejawnych policjantów i pracowników cywilnych zatrudnionych w KWP w Krakowie, wszystkie stanowiska związane ze służbą lub pracą w KWP w Krakowie wymagają posiadania uprawnienia do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "poufne" lub wyższej. Również w karcie opisu stanowiska pracy sporządzanej dla stanowiska policjanta [..] w Krakowie, zajmowanego przed zwolnieniem przez skarżącego, zawarta jest informacja o wymogu posiadania dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "tajne". Odwołując się do treści art. 14 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych i art. 30 ust. 6 tej ustawy, organ wywiódł, że skarżący, nie mając takiego poświadczenia, nie może być pozostawiony w służbie na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, jak też przeniesiony na inne stanowisko, ponieważ charakter służby w Policji sprawia, że funkcjonariusze wykonując przydzielone zadania mają na co dzień dostęp do informacji niejawnych. W dalszej części uzasadnienia organ stwierdził, że po wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie, zwrócono się do Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Związku Zawodowego Policjantów woj. małopolskiego o zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie i Prezydium ZW NSZZ Policjantów po zapoznaniu się z treścią materiałów w tej sprawie, postanowiło nie wnosić zastrzeżenia, co do trybu zwolnienia skarżącego ze służby w Policji na mocy art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

W odwołaniu od powyższej decyzji, skarżący wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, względnie o jej uchylenie i umorzenie postępowania, zarzucając naruszenie: art. 42 ust. 3 w zw. z art. 42 ust. 1 pkt 5 ustawy o Policji.

Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z 31 maja 2012 r., nr [..], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W uzasadnieniu – powołując się na argumentację organu pierwszej instancji oraz ustalony przez niego stan faktyczny – podał, że skarga na decyzję z 28 marca 2011 r., nr [..], została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1339/11, podobnie jak skarga na decyzję z 14 października 2010 r., nr [..] o cofnięciu poświadczenia bezpieczeństwa [..], która została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, o sygn. akt II SA/Wa 2110/10.

W dalszej części uzasanienia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, policjanta można zwolnić ze służby w Policji, gdy wymaga tego "ważny interes służby", zaś pojęcie to nie zostało bliżej określone. W praktyce na podstawie tego przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby, a nie można ich zwolnić na innej podstawie prawnej. Organ podkreślił również, że użycie w przepisie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego (art. 7 K.p.a.) i ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy ustawodawca używa określeń prawnie nie zdefiniowanych (tzw. wyrażeń nieostrych) np. w postaci "ważnego interesu służby". W ocenie organu stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby w Policji nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych. Może być również uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta, które uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów. Tego rodzaju zabieg legislacyjny, stosowany przez ustawodawcę przy regulacji szeregu stosunków prawnych, jest wielokrotnie zabiegiem celowym i zamierzonym, stosowanym po to, by z uwagi na złożoność wielu stosunków społecznych czy gospodarczych można było poddać je odpowiedniemu reżimowi prawnemu. Ponadto przyczyny zwolnienia ze służby policjanta ustanowione w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji zawierają tę wspólną cechę, że odwołują się one do okoliczności lub zdarzeń związanych bądź z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia jej pełnienie. We wszystkich zatem wypadkach ocena końcowa poprzedzająca decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby musi uwzględniać okoliczności konkretnego, indywidualnego przypadku. Zatem przesłanka "ważnego interesu służby" oceniana być musi przez pryzmat zadań, do realizacji których powołana jest Policja, a także wymagań stawianych policjantom, a określonych w art. 25 ustawy o Policji. W konkretnym przypadku przesłanka ta stanowi podstawę do zwolnienia policjanta dopiero wtedy, gdy zwolnienia tego nie uzasadniają inne przepisy zawarte w art. 41 wskazanej ustawy.

Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych. Stosownie natomiast do art. 21 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych, dopuszczenie do pracy lub pełnienia służby na stanowiskach albo zlecenie prac związanych z dostępem do informacji niejawnych o klauzuli "poufne" lub wyższej może nastąpić, z zastrzeżeniem art. 34, po uzyskaniu poświadczenia bezpieczeństwa oraz odbyciu szkolenia w zakresie ochrony informacji niejawnych. Zgodnie z decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie nr [..] z dnia 3 stycznia 2011 r. w sprawie poziomu dostępu do informacji niejawnych policjantów i pracowników cywilnych zatrudnionych w Komendzie Wojewódzkiej Policji w Krakowie, wszystkie stanowiska związane ze służbą lub pracą w Komendzie Wojewódzkiej Policji w Krakowie wymagają posiadania uprawnienia do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "poufne" lub wyższej. Stąd też powyższe bezwzględnie przemawia za podjęciem decyzji o rozwiązaniu ze skarżącym stosunku służbowego.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania organ odwoławczy przyjął, że Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie, działając w granicach uznania administracyjnego, wyjaśnił wnikliwie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy, a przed wydaniem decyzji, zgodnie z art. 7 K.p.a., art. 10 § 1 K.p.a oraz art. 77 K.p.a. rozpatrzył sprawę w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mogących mieć do niej zastosowanie.

Natomiast nawiązując do kwestii możliwości wydania przez organ I instancji rozstrzygnięcia przed rozpoznaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sprawy ze skargi T.G. na decyzję Komendanta Głównego Policji o odmowie wydania poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego go do dostępu do informacji niejawnych, oznaczonych klauzulą "tajne", organ ocenił, że wniesienie skargi, nie stanowiło przeszkody do wydania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie decyzji o zwolnieniu.

W dalszej części uzasadnienia decyzji stwierdzono, że wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności poddawane są ścisłej wykładni i jedną z tych przesłanek jest "niezbędność" niezwłocznego wprowadzenia rozstrzygnięcia decyzji w życie. Może to nastąpić wówczas, gdy w danym czasie i w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 K.p.a. Nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności organ pierwszej instancji miał na uwadze ważny interes społeczny, przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, która jako formacja, służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego, jest jedną z instytucji, której szczególna rola i zhierarchizowana struktura wymaga skutecznego i prawidłowego działania. Nie moża jej natomiast wypełniać w przypadku gdy w jej szeregach znajdują się funkcjonariusze, którzy tej służby z przyczyn pozamerytorycznych nie powinni pełnić. Stąd też, w ocenie organu odwoławczego, zaskarżona decyzja spełnia wymagania określone w art. 108 § 1 K.p.a. W jej uzasadnieniu przytoczono okoliczności wskazujące, że zachodzą przesłanki uzasadniające przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny interes strony.

W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm postępowania zarzucając naruszenie:

– art. 42 ust. 3 w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji polegające na błędnym zastosowaniu i przyjęciu, że ważny interes służby przemawia za zwolnieniem skarżącego ze służby w Policji,

– art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a., art. 10 K.p.a. poprzez niedokonanie wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i przepisów prawa materialnego mogących mieć w sprawie zastosowanie,

– art. 108 § 1 K.p.a. poprzez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że zachodzą przesłanki do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji podniósł, iż stosownie do treści art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, (tekst jedn. z 2011 r. Dz. U. nr 287, poz. 1687 z późn. zm.), jeżeli po przywróceniu do służby okaże się, że mimo zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby policjant nie może zostać do niej dopuszczony, gdyż po zwolnieniu zaistniały okoliczności powodujące niemożność jej pełnienia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5, chyba, że zaistnieje inna podstawa zwolnienia, zaś w myśl art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego interes służby.

Następnie Sąd wskazał, że – jak wynika z dowodów załączonych w poczet materiału w sprawie, a to z pisma Naczelnika Wydziału Ochrony Informacji Niejawnych i Archiwum KWP w Krakowie z dnia 26 kwietnia 2011 r. nr [..], decyzji nr [..] Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 3 stycznia 2011 r. w sprawie poziomu dostępu do informacji niejawnych policjantów i pracowników zatrudnionych w Komendzie Wojewódzkiej Policji w Krakowie oraz z wykazów stanowisk w [..] – na poprzednio zajmowanym przez skarżącego stanowisku służbowym referenta (poziom informacji "tajne") oraz na innych w tym wydziale, jak i wśród pracowników cywilnych, nie ma żadnego stanowiska bez możliwości dostępu do informacji niejawnych. Dodał, iż decyzją Komendanta Głównego Policji z 14 października 2010 r., nr [..], utrzymującą w mocy decyzję Pełnomocnika ds. Ochrony Informacji Niejawnych KWP w Krakowie, cofnięto skarżącemu poświadczenie bezpieczeństwa nr [..] upoważniające do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "poufne", zaś decyzją Komendanta Głównego Policji z 28 marca 2011 r., nr [..], utrzymującą w mocy decyzję Pełnomocnika ds. Ochrony Informacji Niejawnych KWP w Krakowie, odmówiono skarżącemu wydania poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "tajne".

Sąd I instancji podkreślił, że wbrew zarzutom skargi, organ dokonał wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Ustalił bowiem te wszystkie okoliczności faktyczne, które były istotne dla oceny, czy w sprawie wystąpiła przesłanka "ważnego interesu służby". Z tego punku widzenia do prawnie nieistotnych należy zaliczyć powody, które doprowadziły do tego, że skarżący nie posiada dostępu do informacji niejawnych. Przedmiotem niniejszej sprawy nie jest badanie legalności decyzji dotyczących cofnięcia i odmowy wydania poświadczeń bezpieczeństwa.

W dalszej części rozważań Sąd podniósł, że zarówno w orzecznictwie sądowym, jak i w praktyce przyjęto, iż na podstawie cytowanego art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji można dokonać zwolnienia tych funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni, z przyczyn pozamerytorycznych, pełnić dalej służby, a nie można ich zwolnić na innej podstawie prawnej. Przesłanka "ważnego interesu służby" powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę. Stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby w Policji nie musi ograniczać się przy tym do przypadków naruszenia obowiązków służbowych.

Następnie Sąd wskazał na przepis art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych, Stosownie natomiast do treści art. 21 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych, dopuszczenie do pracy lub pełnienia służby na stanowiskach albo zlecenie prac związanych z dostępem do informacji niejawnych o klauzuli "poufne" lub wyższej może nastąpić, z zastrzeżeniem art. 34, po uzyskaniu poświadczenia bezpieczeństwa oraz odbyciu szkolenia w zakresie ochrony informacji niejawnych.

Zdaniem Sądu I instancji, skarżący nie legitymując się owym poświadczeniem bezpieczeństwa, nie może pełnić służby w Policji ani na stanowisku równorzędnym do zajmowanego przed zwolnieniem, ani na żadnym innym, skoro wszystkie stanowiska związane ze służbą lub pracą w Komendzie Wojewódzkiej Policji w Krakowie wymagają posiadania uprawnień do dostępu do informacji niejawnych. Inaczej mówiąc posiadanie certyfikatu bezpieczeństwa osobowego jest niezbędne do wykonywania przez funkcjonariusza zadań i czynności służbowych. Z tych też względów ważny interes służby przemawia niewątpliwie za zwolnieniem skarżącego z tej służby, której de facto pełnić realnie nie może. Bez znaczenia jest przy tym, akcentowana przez skarżącego, okoliczność, że od zdarzeń objętych postępowaniem karnym nie naruszył obowiązujących zasad prawnych i postępuje bez zarzutu. Bowiem to nie postępowanie skarżącego wypełniło przesłankę "ważnego interesu służby", lecz brak możliwości jej pełnienia. Na podkreślenie zasługuje także, że od 2004 r. skarżący nie wykonuje faktycznie żadnych czynności służbowych.

Sąd dodał również, że przed podjęciem decyzji organ zasięgnął opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów, do czego zobowiązuje go przepis art. 43 ust. 3 ustawy o Policji. Organizacja związkowa zgodziła się ze stanowiskiem organu, co wskazuje na podzielenie przez tę organizacje przekonania organu, że, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, została spełniona przesłanka "ważnego interesu służby".

Odnosząc się do zarzutu, że decyzje: cofającą oraz odmawiającą wydania poświadczenia bezpieczeństwa były w chwili procedowania przez organ zaskarżone do Sądu, to jednak w chwili wydania zaskarżonego rozkazu personalnego były one już ostateczne i nie stało to – w ocenie Sądu – na przeszkodzie w podjęciu decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji. Sąd zauważył przy tym, że skarga na decyzję Komendanta Głównego Policji z 14 października 2010 r. nr [..], utrzymująca w mocy decyzję Pełnomocnika ds. Ochrony Informacji Niejawnych KWP w Krakowie, została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 2110/10. Natomiast skarga na decyzję Komendanta Głównego Policji z 28 marca 2011 r. nr [..], utrzymująca w mocy decyzję Pełnomocnika ds. Ochrony Informacji Niejawnych KWP w Krakowie, została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1339/11, a postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 848/12, odrzucono skargę kasacyjną skarżącego na ów wyrok.

Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenie art. 108 K.p.a., poprzez przyjęcie, że zaistniały przesłanki uzasadniające nadanie decyzji organu pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności, Sąd przypomniał, że przepis ten stanowi, iż decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.

Jedną zatem z przesłanek nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest "niezbędność" niezwłocznego wdrożenia rozstrzygnięcia decyzji w życie. Zauważyć przy tym należy, że odwołując się do pojęcia "niezbędności" niezwłocznego działania, ustawodawca uznaje, że może to nastąpić w takim przypadku, w którym nie można się obejść w danym czasie i w istniejącej sytuacji bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 K.p.a.

W niniejszym natomiast przypadku takim chronionym dobrem, o którym mowa we wskazanym wyżej przepisie, jest interes społeczny wyrażający się szczególnymi zadaniami Policji mającymi wpływ na bezpieczeństwo i porządek publiczny, które to zadania mogą być wykonywane jedynie przez osoby spełniające warunki określone przepisami ustawy o Policji. Natomiast właściwa realizacja zadań i czynności służbowych powierzonych do wykonania policjantom jest niezbędna w celu uzyskiwania pożądanych wyników z punktu widzenia ustawowych zadań Policji. W niniejszej zaś sprawie brak poświadczenia bezpieczeństwa uniemożliwił skarżącemu dalsze pełnienie służby, a zważywszy, że obowiązków służbowych nie wykonuje już od długiego czasu, niezbędnym stało się jak najszybsze zwolnienie go z szeregów Policji. Stąd zarzut naruszenia powyższego przepisu należy uznać za nieuzasadniony

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł T.G., zaskarżając go w całości zarzucił mu naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie - art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a ze względu na błędne przyjęcie, że w stosunku do przedmiotowej decyzji nie zaszły okoliczności uzasadniające jej uchylenie.

Ponadto skarżący zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego tj.

1) art. 42 ust. 3 w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji polegające na błędnym zastosowaniu i przyjęciu, że ważny interes służby przemawia za zwolnieniem skarżącego ze służby w Policji.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż jak wskazywano wielokrotnie na etapie postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego w przedmiocie uzyskania poświadczenia bezpieczeństwa, skarżący przez wiele lat wykonywał służbę w Policji w sposób nie wzbudzający żadnych zastrzeżeń. Okoliczności objęte postępowaniem karnym, w wyniku którego skarżący został uniewinniony miały miejsce w roku 2003 a więc ponad 9 lat temu. Od czasu zdarzeń objętych postępowaniem karnym, skarżący w żaden sposób nie naruszył obowiązujących zasad prawnych. Postępowanie w sposób bez zarzutu, brak kontaktów ze środowiskiem przestępczym czy nawet wątpliwym powinny przemawiać za przyjęciem, że pozostawienie skarżącego w ramach służby w policji nie pozostaje w sprzeczności z jej ważnym interesem. Wobec tego krzywdzącym dla skarżącego jest przyjęcie, iż pomimo uniewinnienia skarżącego w postępowaniu karnym oraz przywrócenia go do służby jej pełnienie przez skarżącego stoi w sprzeczności z ważnym interesem służby.

Ponadto wskazano, że w ocenie skarżącego brak było podstaw do nadania na podstawie art. 108 kpa rygoru natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji organu I instancji. Wskutek nadania przedmiotowego rygoru decyzji I instancji, nie doszło do zmiany daty zwolnienia skarżącego ze służby po rozpoznaniu odwołania od tejże decyzji przez Komendanta Głównego Policji. Jak wskazywano już w odwołaniu od decyzji I instancji w zakresie możliwości nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności, to jeśli chodzi o konkretyzację wymagań interesu społecznego, bo w tej kategorii przesłanek z art. 108 § 1 kpa umieścić należy interes służby, to nie zostało to należycie uzasadnione w treści decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 Ppsa Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc, postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie stanowił przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji – Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm. Zgodnie z jego treścią, policjanta można zwolnić ze służby, w przypadku gdy wymaga tego ważny interes służby. Decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego (art. 7 K.p.a.). Ma to szczególne znaczenie gdy ustawodawca używa wyrażeń nieostrych, prawnie niezdefiniowanych - w postaci "ważnego interesu służby". Stąd też skoro ustawodawca kwestie związane ze zwolnieniem policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji pozostawił uznaniu organu zwalniającego, to organ ten musi ocenić zebrany materiał dowodowy w jego całokształcie. Przesłanka "ważnego interesu służby" powinna być oceniana indywidualnie, w odniesieniu do konkretnego policjanta.

W wyroku z dnia 21 kwietnia 1999 r. II SA 426/99, Lex 47389 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z 1990 r. o Policji, pozwala na zwolnienie policjanta ze służby w Policji, gdy wymaga tego "ważny interes służby". Przesłanka "ważnego interesu służby" powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę. Okoliczności te winny odnosić się do art. 1 powołanej ustawy o Policji. Stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby w Policji nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych. Może być również uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta, które uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów. We wcześniejszym wyroku z dnia 1 grudnia 1994r. III ARN65/94 Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że przy zwolnieniu policjanta ze służby z powołaniem się na art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji należy uwzględnić okoliczności konkretnego przypadku, dotyczące zachowania się policjanta w służbie i w życiu prywatnym, bądź zdarzenia, które uniemożliwiają lub utrudniają pełnienie służby ( OSNP 1995/3/31 ). Pojęcie ważnego interesu służby można również łączyć z koniecznością realizacji przez struktury policyjne podstawowych zadań Policji, o których mowa w ustawie (wyrok NSA z dnia 16 marca 1995 r., sygn. akt II SA 1802/94). Ważny interes służby obejmuje więc przyczyny zarówno obiektywne (wynikające z obiektywnej sytuacji) jak i subiektywne. Może on mieć też charakter mieszany, jednak nieobjęty zakresami innych przepisów regulujących odrębne przesłanki zwolnieniowe (wyrok NSA z dnia 3 września 1993 r. sygn. akt II SA 1645/93 i z dnia 3 kwietnia 2000 r. sygn. akt II SA 2629/99 ). W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji można rozwiązać stosunek służbowy z policjantem, który w ocenie przełożonych nie powinien pełnić służby z przyczyn pozamerytorycznych, ale nie można zwolnić go ze służby na innej fakultatywnej lub obligatoryjnej podstawie prawnej określonej w ustawie o Policji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przez pojęcie "ważnego interesu służby" uzasadniającego zwolnienie policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji, należy rozumieć sytuację, w której pierwszeństwo ochrony przysługuje Policji, nawet gdy następuje to kosztem zwalnianego policjanta.

W niniejszej sprawie zwolnienie skarżącego ze służby z powołaniem się na jej ważny interes jest całkowicie uzasadnione. Uzasadnieniem tym jest brak po stronie skarżącego poświadczenia bezpieczeństwa, bez posiadania którego mianowanie na jakiekolwiek stanowisko służbowe jest niemożliwe. Brak poświadczenia bezpieczeństwa jest równoznaczny z niedawaniem przez skarżącego rękojmi w zakresie ochrony informacji niejawnych. To zaś stanowi negatywną przesłankę do mianowania policjanta.

Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych.

Jak wynika z akt sprawy wszystkie stanowiska w Komendzie Wojewódzkiej Policji w Krakowie wiążą się z dostępem do informacji niejawnych. Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz.U. Nr. 182, poz. 1228 z 2010r.) informacje niejawne mogą być udostępnione wyłącznie osobie dającej rękojmię zachowania tajemnicy i tylko w zakresie niezbędnym do wykonywania przez nią pracy lub pełnienia służby na zajmowanym stanowisku albo wykonywania czynności zleconych. Z kolei według art. 21 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych dopuszczenie do pracy lub pełnienia służby na stanowiskach albo zlecenie prac związanych z dostępem do informacji niejawnych o klauzuli "poufne" lub wyższej może nastąpić, z zastrzeżeniem art. 34, po:

1) uzyskaniu poświadczenia bezpieczeństwa oraz

2) odbyciu szkolenia w zakresie ochrony informacji niejawnych.

W świetle powyższego w ważnym interesie służby leży dopuszczenie do służby wyłącznie osób spełniających ustawowe kryteria dostępu do informacji niejawnych. Skoro skarżący kryteriów tych nie spełnia, nie może tym samym pełnić służby w Policji.

Niemożność pełnienia służby z przyczyn niezależnych od policjanta, a niewymienionych w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji stanowi o spełnieniu przesłanki uzasadniającej zwolnienie policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji.

Na zastosowanie tego przepisu nie ma wpływu okoliczność, że skarżący został uniewinniony od zarzutów popełnienia przestępstwa. Bez znaczenia w sprawie jest także znaczny upływ czasu od zaistnienia okoliczności uzasadniających wszczęcie postępowania karnego wobec skarżącego oraz i to, że cieszy się on dobrą opinią. Istotne w sprawie bowiem jest wyłącznie to, że skarżącemu odmówiono wydania poświadczenia bezpieczeństwa, przez co uniemożliwiono pełnienie służby w Policji.

W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego ważny interes służby zostałby naruszony w sytuacji dopuszczenia do jej pełnienia osób, które nie dają rękojmi właściwego postępowania z informacjami niejawnymi, a więc takim którym cofnięto lub odmówiono wydania poświadczenia bezpieczeństwa osobowego. W braku takiego poświadczenia należy upatrywać zagrożenia dla ważnego interesu służby.

Z tych względów zastosowanie w sprawie przez organy administracji i Sąd I instancji art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji należy ocenić jako poprawne.

Odnosząc się do wywodu skargi kasacyjnej związanego z art. 108 Kpa., to wobec nieujecia tego przepisu podstawami niniejszej skargi kasacyjnej, kontrola zaskarżonego wyroku w tym zakresie stała się niemożliwa.

Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Ppsa orzekł jak w sentencji.