Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2801/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Zarząd Dzielnicy
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 6 pkt 8
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 2 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1025
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie NSA Jolanta Sikorska (spr.) del. WSA Mirosław Wincenciak Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Kopania po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2016 r. sygn. akt II SA/WA 296/16 w sprawie ze skargi W. N. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Wola m.st. Warszawy z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia sposobu zadysponowania mieszkaniowym zasobem m.st. Warszawy oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 296/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. N. na uchwałę Zarządu Dzielnicy W. Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] października 2015 r., nr [...], w przedmiocie zatwierdzenia sposobu zadysponowania mieszkaniowym zasobem m. st. Warszawy.

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W dniu 18 września 2015 r. W. N. wystąpił do Urzędu m.st. Warszawy Dzielnicy W. z wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony z mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy. W uzasadnieniu wniosku podał, iż jest osobą bezdomną, przez pewien czas zamieszkiwał pod adresem ul. [...] w W. Od lutego 2015 r. pozostaje bez dachu nad głową, zamieszkuje u znajomych, korzysta też z noclegowni przy ul. [...] w W. Podał, że ma liczne problemy zdrowotne, a po tym, jak odmówiono mu przydziału mieszkania, poszukiwał pomocy w różnych urzędach i organizacjach, jednak bez skutku.

Zarząd Dzielnicy W. m.st. Warszawy w dniu [...] października 2015 r. podjął uchwałę nr [...] w sprawie zatwierdzenia sposobu dysponowania mieszkaniowym zasobem miasta stołecznego Warszawy i stwierdził, że nie jest właściwy miejscowo do rozstrzygnięcia wniosku W. N., bez stałego miejsca zameldowania (§1). Zarząd powierzył wykonanie uchwały Naczelnikowi Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy W. (§ 2) oraz określił, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia (§ 3). W uzasadnieniu wskazał, że wnioskodawca nie posiada miejsca stałego zameldowania. Od 9 września 2015 r. przebywa w Ośrodku Charytatywnym "[...]". Bezpośrednio przed pobytem w Ośrodku wnioskodawca zamieszkiwał w lokalu [...] (dzielnica B.). Z uwagi na powyższe Zarząd, na podstawie § 22 ust. 1 Uchwały Nr LVI 11/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, stwierdził brak właściwości miejscowej do rozstrzygnięcia wniosku.

Pismem z 23 listopada 2015 r. W. N. wezwał Zarząd Dzielnicy W. do usunięcia naruszenia prawa polegającego na bezzasadnej odmowie rozpatrzenia jego wniosku z 18 września 2015 r. poprzez zmianę przedmiotowej uchwały. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z § 22 ust. 1 uchwały Rady m.st. Warszawy z 9 lipca 2009 r. wniosek o najem lokalu powinien być złożony - w przypadku osoby bezdomnej - w urzędzie dzielnicy, w której wnioskodawca posiadał ostatnie miejsce faktycznego zamieszkania, a dopiero gdy go nie posiada, w dowolnie wybranym urzędzie dzielnicy. Stwierdził, że pojęcie "miejsce faktycznego zamieszkania" nie zostało wyraźnie zdefiniowane w ww. uchwale. Pojęcia tego nie definiuje także ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.). W. N. podał, że jego ostatnim miejscem faktycznego zamieszkania jest Ośrodek Charytatywny "[...]" położony na obszarze właściwości miejscowej dzielnicy W., w którym przebywa od 9 września 2015 r. Na takiej samej zasadzie jak w Ośrodku przebywał w lokalu [...] dzięki uprzejmości zamieszkującego tam J. W. W związku z powyższym, jeżeli wymienionego Ośrodka nie można uznać za "ostatnie miejsce zamieszkania" wnioskodawcy, to za takie nie można także uznać lokalu [...]. Zatem nie posiada on ostatniego miejsca zamieszkania, co oznacza, że ma prawo ubiegać się o lokal w dowolnie wybranym urzędzie dzielnicy m.st. Warszawy.

W odpowiedzi z 17 grudnia 2015 r. Zarząd poinformował W. N., że ponownie przeanalizowano jego sprawę, jednak nie stwierdzono podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w uchwale z 27 października 2015 r. Nie zaistniały bowiem żadne nowe okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Zarządu Dzielnicy W. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] W. N. wniósł o stwierdzenie jej nieważności w całości. W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżona uchwała ogranicza mu możliwość ubiegania się o zawarcie umowy najmu lokalu w dzielnicach m.st. Warszawy innych niż B. Powołując § 22 ust. 1 oraz § 24 ust. 1 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. podniósł, że "miejsce zamieszkania" wiąże osobę bezdomną z określonym urzędem dzielnicy m.st. Warszawy nawet na całe życie, nawet jeśli taka osoba nie ma żadnego - przez lata, czy dekady - związku faktycznego z takim miejscem. Dla osoby bezdomnej lepiej jest nie wykazywać jakichkolwiek miejsc zamieszkania w Warszawie, ponieważ wówczas może ona złożyć wniosek o najem lokalu w dowolnym urzędzie dzielnicy m.st. Warszawy.

Zdaniem skarżącego, nie ma przeszkód aby uznać Ośrodek, w którym obecnie przebywa, za miejsce zamieszkania. Powodem, dla którego organ tego nie uczynił, jest wyłącznie okoliczność, że ww. Ośrodek znajduje się w dzielnicy W. To miejsce jest obecnie jego domem i centrum życiowym. W ocenie skarżącego zaskarżona uchwała narusza określoną w art. 52 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wolność wyboru miejsca zamieszkania, zmuszając go niejako do pobytu i wiązania swego życia z dzielnicą B.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej uchwale.

Na rozprawie dniu 7 września 2016 r. skarżący wyjaśnił, że w lokalu [...] zamieszkał około 4 - 5 lat temu i mieszkał tam do września 2015 r. Obecnie przebywa w Ośrodku Charytatywnym "[...]" w pokoju wieloosobowym. Jest to noclegownia.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej uchwały stanowił § 22 ust. 1 zdanie pierwsze uchwały nr LVI11/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937, ze zm.), który reguluje kwestię właściwości miejscowej urzędów dzielnic m.st. Warszawy, do których składane są wnioski w ramach umów najmu lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta. Sąd ten przytoczył powyższą regulację oraz definicję osoby bezdomnej zawartą w art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163 ze zm.).

Zdaniem Sądu pierwszej instancji powyższy przepis przewiduje dwa odrębne stany faktyczne pozwalające na uznanie danej osoby za bezdomną. Pierwszy odnosi się do osoby, która nie mieszka w lokalu mieszkalnym i jednocześnie nie ma stałego zameldowania, drugi zaś dotyczy osoby niezamieszkującej w lokalu mieszkalnym, ale posiadającej stale zameldowanie w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. W przypadku każdego z tych stanów przewidziane w ustawie przesłanki muszą występować kumulatywnie. Sąd ten zaznaczył, że w rozumieniu ww. ustawy nie jest lokalem pomieszczenie przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hoteli, domów wypoczynkowych lub innych budynkach służących do celów turystycznych lub wypoczynkowych. Wszystkie pomieszczenia przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, nawet te, które w ustawie nie zostały wprost wymienione, nie stanowią lokali mieszkalnych w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej.

Z akt sprawy wynika, że skarżący spełnia przesłanki wskazane w art. 6 pkt 8 ww. ustawy o pomocy społecznej, co oznacza, że należy zakwalifikować go jako osobę bezdomną. Nie zamieszkuje on w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i nie jest zameldowany na pobyt stały w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także nie jest zameldowany w lokalu mieszkalnym, w którym nie ma możliwości zamieszkania.

W świetle materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy i § 22 ust. 1 zdanie pierwsze uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. skarżący jest osobą bezdomną, która wskazała swoje ostatnie miejsce faktycznego zamieszkania. Miejscem tym jest lokal [...] w W. - położony w dzielnicy B. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu skarżący nie ma racji twierdząc, że Ośrodek Charytatywny "[...]" w W. można zakwalifikować jako jego "ostatnie miejsce faktycznego zamieszkania" w rozumieniu § 22 ust. 1 zdanie pierwsze ww. uchwały.

Zgodnie z własnym oświadczeniem, potwierdzonym zaświadczeniem wydanym w dniu 17 września 2015 r. przez Ośrodek Charytatywny "[...]", skarżący przebywa w Ośrodku od 9 września 2015 r. Pobytu w Ośrodku nie można jednak utożsamiać z miejscem zamieszkania w lokalu mieszkalnym. Nie jest to bowiem lokal służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, lecz obiekt przeznaczony w istocie do krótkotrwałego pobytu osób. Jest to miejsce powołane do walki z bezdomnością, pozwalające osobom potrzebującym znaleźć schronienie, wyżywienie, wsparcie psychologiczne, a nawet pomoc w poszukiwaniu pracy. Jest to zatem przejściowa forma pomocy umożliwiająca takim osobom powrót do społeczeństwa i rozpoczęcie życia na własny rachunek. Nie można przy tym wykluczyć, że osoby potrzebujące mogą przebywać w takim obiekcie kilka a nawet kilkanaście miesięcy. Nie oznacza to jednak, że staje się on miejscem, w którym osoby te zamieszkują jak w lokalu mieszkalnym. Zdaniem Sądu pierwszej instancji noclegowania, w której skarżący przebywa, nie stanowi lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. W konsekwencji pomieszczenie to nie stanowi również "ostatniego miejsca faktycznego zamieszkania" skarżącego w rozumieniu § 22 ust. 1 zdanie pierwsze uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy.

Powyższej oceny nie może zmienić subiektywna ocena sytuacji mieszkaniowej skarżącego oraz argumentacja, że ww. Ośrodek Charytatywny stanowi obecnie jego "dom", w którym zamierza jak najdłużej pozostać. Stanowisku temu przeczy zresztą fakt ubiegania się przez skarżącego o najem lokalu na czas nieoznaczony z mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy.

Sąd ten nie zgodził się ze skarżącym, iż wydając zaskarżoną uchwałę Zarząd Dzielnicy W. dopuścił się naruszenia zasady wolności wyboru miejsca zamieszkania wyrażonej w art. 52 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zasada ta doznaje bowiem ograniczenia w sytuacji, gdy skarżący ubiega się o najem lokalu z zasobu mieszkaniowego m.st. Warszawy, stanowiącego dobro społeczne o ustawowo uregulowanym sposobie korzystania (art. 52 ust. 3 Konstytucji). Zasady gospodarowania ww. zasobem zostały bowiem ściśle określone w ww. ustawie o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz w uchwale nr LVI 11/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy, która została wydana na podstawie art. 20 ust. 3 oraz art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 tej ustawy.

W konkluzji Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Zarząd Dzielnicy W. m.st. Warszawy zasadnie stwierdził swoją niewłaściwość miejscową do rozpatrzenia wniosku skarżącego z 18 września 2015 r. Trafnie bowiem uznał, że na datę podjęcia zaskarżonej uchwały ([...] października 2015 r.) skarżący wykazał, że jego ostatnim miejscem faktycznego zamieszkania, przed pobytem w Ośrodku Charytatywnym "[...]", był lokal mieszkalny [...], położony w dzielnicy B.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł W. N., reprezentowany przez adwokata, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznania skargi. Wyrokowi zarzucił:

1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego a to art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, poprzez:

a) przyjęcie, że lokalem mieszkalnym nie jest ośrodek, w którym obecnie skarżący przebywa, a tym samym nie jest on "ostatnim" i aktualnym miejscem jego zamieszkania;

b) lokal, w którym przebywa, nie służy zaspokajaniu jego potrzeb mieszkaniowych, gdyż jest on przeznaczony do krótkotrwałego pobytu, swoistą formą pomocy tymczasowej w wychodzeniu z bezdomności;

2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia:

a) art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstaw tak faktycznych, jak i prawnych rozstrzygnięcia, przy jednoczesnym, dowolnym przesądzeniu okoliczności w zakresie właściwości do rozpoznania wniosku skarżącego na niekorzyść skarżącego, mimo że akta sprawy wskazywały na zasadność wniosków zgłoszonych w jego skardze i potrzebę uchylenia zaskarżonej uchwały;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy z zarzutów skargi i materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w sposób jednoznaczny wynikało, że skarga była uzasadniona.

W uzasadnieniu podniósł, że Sąd pierwszej instancji niezasadnie przyjął, iż ośrodek "[...]" nie może być uznany za ostatnie miejsce zamieszkania skarżącego, bowiem nie służy zaspakajaniu potrzeb mieszkaniowych. Zdaniem skarżącego Wojewódzki Sąd w sposób zbyt restrykcyjny i nieprawidłowy wykłada pojęcie "ostatniego miejsca zamieszkania" – wymaga aby był to lokal mieszkalny, nie zaś miejsca, które umożliwia zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przepisów postępowania wskazać należy, że nie są one usprawiedliwione.

Za nietrafny uznać należy podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstaw tak faktycznych, jak i prawnych rozstrzygnięcia, przy jednoczesnym, dowolnym przesądzeniu okoliczności w zakresie właściwości do rozpoznania wniosku skarżącego na niekorzyść skarżącego, mimo że akta sprawy wskazywały na zasadność wniosków zgłoszonych w jego skardze i potrzebę uchylenia zaskarżonej uchwały.

Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Powołany przepis określa elementy, z jakich powinno składać się uzasadnienie orzeczenia. Jest więc przepisem o charakterze formalnym. O jego naruszeniu można mówić przede wszystkim wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych, wyżej wymienionych warunków. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi i standardy, o których stanowi art. 141 § 4 p.p.s.a. Przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy, zrelacjonowano sformułowane w skardze zarzuty oraz wskazano podstawę prawną oddalenia skargi. Wbrew także stanowisku skarżącego kasacyjnie, Sąd pierwszej instancji podał na jakiej podstawie przyjął, że w sprawie prawidłowym i zasadnym było stwierdzenie swojej niewłaściwości przez Zarząd Dzielnicy W. Do wniosku takiego doprowadziła organ dokonana w sprawie prawidłowa wykładnia § 22 ust. 1 uchwały nr LVI 11/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy oraz art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163 ze zm.) w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 150 ze zm.).

Nietrafnie także podnosi skarżący kasacyjnie zarzut naruszenia art. 135 p.p.s.a. Zgodnie z owym przepisem prawa, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przesłanką zastosowania unormowania zawartego w art. 135 p.p.s.a. jest stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie tylko w zaskarżonym akcie lub czynności ale także w aktach lub czynnościach je poprzedzających, jeżeli tylko były one podjęte w granicach danej sprawy. Sąd pierwszej instancji w niczym ww. przepisu prawa nie naruszył, skoro nie stwierdził naruszenia prawa materialnego lub procesowego w zaskarżonym akcie.

Nie mógł też odnieść zamierzonego skutku zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy z zarzutów skargi i materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w sposób jednoznaczny wynikało, że skarga była uzasadniona. Wskazać bowiem należy, że przepisy te są przepisami wynikowymi, co oznacza, że podnosząc zarzut ich naruszenia należy przepisy te powiązać z właściwymi przepisami prawa materialnego lub przepisami postępowania, czego w niniejszej skardze kasacyjnej zabrakło.

Nie mogły także zostać uznane za usprawiedliwione zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, a to art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej, użyte w ustawie określenia oznaczają: osoba bezdomna - osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Trafnie zauważa Sąd pierwszej instancji, że powyższy przepis przewiduje dwa odrębne stany faktyczne pozwalające na uznanie danej osoby za bezdomną. Pierwszy odnosi się do osoby, która nie mieszka w lokalu mieszkalnym i jednocześnie nie ma stałego zameldowania, drugi zaś dotyczy osoby niezamieszkującej w lokalu mieszkalnym, ale posiadającej stale zameldowanie w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. W przypadku każdego z tych stanów przewidziane w ustawie przesłanki muszą występować kumulatywnie.

Przepis zaś art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego stanowi: ilekroć w ustawie jest mowa o lokalu - należy przez to rozumieć lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, a także lokal będący pracownią służącą twórcy do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki; nie jest w rozumieniu ustawy lokalem pomieszczenie przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hoteli, domów wypoczynkowych lub w innych budynkach służących do celów turystycznych lub wypoczynkowych. Trafnie w świetle treści ww. przepisu prawa Sąd pierwszej instancji przyjął, że w rozumieniu ww. ustawy nie jest lokalem pomieszczenie przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hoteli, domów wypoczynkowych lub innych budynkach służących do celów turystycznych lub wypoczynkowych. Wszystkie pomieszczenia przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, nawet te, które w ustawie nie zostały wprost wymienione, nie stanowią lokali mieszkalnych w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej.

Z niekwestionowanych okoliczności sprawy wynika, że skarżący przyjechał do Warszawy i początkowo zamieszkiwał u znajomych oraz w noclegowni W. Następnie przeprowadził się do lokalu [...] w W. i w lokalu tym w okresie od 29 sierpnia 2007 r. do dnia 29 sierpnia 2008 r. był zameldowany na pobyt czasowy. W lokalu tym mieszkała około 4 – 5 lat temu i mieszkał tam do września 2015 r. Od dnia 9 września 2015 r. przebywa w Ośrodku Charytatywnym "[...]" w W. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji przyjął, że pobytu w Ośrodku nie można utożsamiać z miejscem zamieszkania w lokalu mieszkalnym. Nie jest to bowiem lokal służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, lecz obiekt przeznaczony w istocie do krótkotrwałego pobytu osób. Jest to miejsce powołane do walki z bezdomnością, pozwalające osobom potrzebującym znaleźć schronienie, wyżywienie, wsparcie psychologiczne, a nawet pomoc w poszukiwaniu pracy. Jest to zatem przejściowa forma pomocy umożliwiająca takim osobom powrót do społeczeństwa i rozpoczęcie życia na własny rachunek. Nie można przy tym wykluczyć, że osoby potrzebujące mogą przebywać w takim obiekcie kilka a nawet kilkanaście miesięcy, co jednak nie oznacza, że staje się on miejscem, w którym osoby te zamieszkują jak w lokalu mieszkalnym. Dla oceny charakteru ww. Ośrodka Charytatywnego nie ma znaczenia podkreślana w skardze kasacyjnej okoliczność, że skarżący kasacyjnie zaspakaja w tymże Ośrodku wszystkie potrzeby życiowe.

Prawidłowo w świetle powyższego Sąd pierwszej instancji przyjął, że skarżący spełnia przesłanki wskazane w art. 6 pkt 8 ww. ustawy o pomocy społecznej, co oznacza, że należy zakwalifikować go jako osobę bezdomną. Nie zamieszkuje bowiem w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i nie jest zameldowany na pobyt stały w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także nie jest zameldowany w lokalu mieszkalnym, w którym nie ma możliwości zamieszkania.

Ma zatem do niego zastosowanie § 22 ust. 1 zdanie pierwsze uchwały nr LVI11/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937, ze zm.). Przepis ten reguluje kwestię właściwości miejscowej urzędów dzielnic m.st. Warszawy, do których składane są wnioski w ramach umów najmu lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta. Zgodnie z treścią ww. przepisu, wnioski osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu, zamianę lub uregulowanie tytułu prawnego do lokalu, z wyłączeniem spraw wymienionych w § 40 i § 40a, wraz z oświadczeniami dotyczącymi stanu majątkowego oraz dokumentacją potwierdzającą posiadane przez te osoby tytuły prawne do lokali, powinny być składane w urzędzie dzielnicy właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy, w przypadku bezdomnych - w urzędzie dzielnicy, w której wnioskodawca posiadał ostatnie miejsce faktycznego zamieszkania, natomiast w przypadku osób bezdomnych, które nie wykazały swojego ostatniego miejsca zamieszkania w Warszawie - w dowolnie wybranym urzędzie dzielnicy.

Zgodzić się należy w tych okolicznościach sprawy z Sądem pierwszej instancji, że skarżący nie ma racji twierdząc, że Ośrodek Charytatywny "[...]" w W. można zakwalifikować jako jego "ostatnie miejsce faktycznego zamieszkania" w rozumieniu § 22 ust. 1 zdanie pierwsze ww. uchwały. Prawidłowo w tej sytuacji Sąd pierwszej instancji oddalił skargę na powyższą uchwałę.

Skoro zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione, skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 184 p.p.s.a.