Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 193/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-08-28 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust 1 pkt 1, art. 7 ust 1, art. 8 ust 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1221
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant Specjalista Anna Wandoch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi "A" s.c. J.B., Z. K. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną interpretacją indywidualną z [...] r., nr [...], Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, po rozpatrzeniu wniosku "A" S.C. J.B., Z.K. z/s w Z. (dalej: Wnioskodawca, Spółka, skarżący) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego co do zdarzenia przyszłego, w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług, w zakresie opodatkowania podatkiem VAT należności z tytułu odstąpienia od umowy przedwstępnej– uznał stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca, jako spółka cywilna, jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT. Od nowego roku planuje poszerzenie swojej działalności o handel towarami używanymi, polegający na skupowaniu od osób fizycznych niebędących podatnikami VAT towarów używanych, a następnie ich sprzedaży ostatecznym odbiorcom. Przed zawarciem właściwej umowy sprzedaży ze sprzedającym zostanie podpisana umowa przedwstępna zawierająca oznaczony termin, do którego upływu strony zobowiązują się zawrzeć umowę właściwą (przyrzeczoną).

Na mocy umowy przedwstępnej Wnioskodawca planuje wypłacać sprzedającemu zaliczkę na poczet późniejszej dostawy towaru. Postanowienia umowy przedwstępnej dają stronom możliwość odstąpienia bez podania przyczyny od umowy za zapłatą odstępnego, przy spełnieniu warunku, iż odstąpienie od umowy sprzedającego następuje najpóźniej do dnia. w którym powinna zostać zawarta umowa przyrzeczona. W przypadku odstąpienia sprzedającego od umowy, Spółka otrzyma zwrot wypłaconej zaliczki oraz ustaloną umownie kwotę odstępnego. Natomiast w przypadku, gdy dojdzie do zawarcia urnowy przyrzeczonej (nie będzie

miało miejsca odstąpienie od umowy przedwstępnej) Spółka sprzeda nabyte towary ostatecznemu odbiorcy przy zastosowaniu szczególnej procedury VAT-marża.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

W jaki sposób Spółka powinna traktować na gruncie przepisów podatku VAT otrzymane od sprzedającego kwoty odstępnego z tytułu odstąpienia od umowy przedwstępnej, to znaczy czy odstępne Spółka powinna potraktować jako niepodlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy, otrzymanie od sprzedającego odstępnego z tytułu odstąpienia od umowy przedwstępnej, a tym samym rezygnacja z podpisania przyrzeczonej umowy sprzedaży powinna być traktowana na gruncie przepisów podatku VAT jako opłata będąca poza zakresem VAT (niepodlegająca VAT). Odstępne i kary umowne nie stanowią wynagrodzenia za wykonanie czynności wymienionych w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, w szczególności odpłatnego świadczenia usług na terytorium kraju. Nabywca płacąc sprzedającemu zaliczkę na poczet późniejszej (przyrzeczonej) dostawy towaru ma prawo oczekiwać, że umowa dojdzie do skutku i będzie możliwa sprzedaż na rzecz osób trzecich nabytych od sprzedawcy towarów używanych. Odstępne jest więc rekompensatą za niespełnienie zobowiązania wynikającego z umowy przedwstępnej, czyli zawarcia przyrzeczonej umowy sprzedaży. Odstępne nie wiąże się bezpośrednio z umową sprzedaży, bo nie następuje zgodne jej zakończenie, gdyż nie dochodzi w takiej sytuacji do jej zawarcia.

W przekonaniu Wnioskodawcy o słuszności stanowiska utrzymuje wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 4 maja 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 1245/16, w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny, badając analogiczną sytuację oraz uzasadniając swoje stanowisko i powołując się na przepisy krajowe, dyrektywy UE oraz wyroki TS stwierdził, że: "(...) sama okoliczność, że sprzedawca i nabywca zgodnie z polskim prawem uzgodnili, że w razie odstąpienia od umowy przedwstępnej, a w istocie rezygnując z zawarcia przyrzeczonej umowy sprzedaży sprzedawca zobowiązany jest do zapłaty odstępnego nie jest okolicznością przemawiającą za jej opodatkowaniem VAT". W związku z powyższym w tezie przedmiotowego wyroku WSA stwierdził: "Należności wypłacone na rzecz skarżącej (odstępne) przez sprzedającego z tytułu odstąpienia od umowy przedwstępnej zobowiązującej do zawarcie umowy sprzedaży towarów używanych należy uznać za niepodlegające opodatkowaniu VAT".

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w wydanej indywidualnej interpretacji z [...] r., uznał stanowisko Wnioskodawcy w przedstawionym zakresie, za nieprawidłowe.

Przywołał treść art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1221, z późn. zm., dalej: ustawa o VAT), zgodnie z ktorym opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Dalej wskazał na art. 7 ust. 1 ustawy, który stanowi, że przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...). Pojęcie towaru ustawodawca zdefiniował w art. 2 pkt 6 ustawy. Zgodnie z zapisem zawartym w tym przepisie, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Z kolei, w myśl art. 8 ust. 1 tej ustawy - przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Definicja świadczenia usług ma charakter dopełniający definicję dostawy towarów i jest wyrazem realizacji powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatnika w jego działalności gospodarczej. Na świadczenie mogą się jednocześnie składać zachowania związane z działaniem, jak i zaniechaniem.

Taki szeroki charakter świadczenia usługi potwierdzają także przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r., poz. 459, z późn. zm., dalej: k.c.). W świetle art. 353 § 2 k.c., świadczenie może polegać na działaniu albo na zaniechaniu. Tak więc na świadczenie może składać się zachowanie polegające na działaniu (dokonanie czynności na rzecz innego podmiotu) albo na zaniechaniu (zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji).

Zauważył, że przy określeniu czy miała miejsce czynność podlegająca opodatkowaniu istotne jest określenie, czy wykonywano świadczenie i czy wynagrodzenie z tytułu wykonywania tego świadczenia miało być wypłacone. Istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy usługą i otrzymaną zapłatą. Kolejnym czynnikiem decydującym o tym, czy mamy do czynienia z wynagrodzeniem jest ustalenie, czy wynagrodzenie takie było należne z tytułu danego świadczenia. Czynność opodatkowana powstaje w związku z zaistnieniem stosunku prawnego określonego umową między stronami. Zatem wystąpić musi bezpośredni związek pomiędzy wykonywanymi czynnościami i wysokością otrzymanego wynagrodzenia, oparty o relacje cywilnoprawne pomiędzy podmiotami. Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie. Zauważył przy tym, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. Kwestia ta ma szczególnie istotne znaczenie przy takich świadczeniach, których istotą jest zaniechanie, powstrzymywanie się od określonych czynności. W związku z powyższym, jeżeli zaniechanie pewnych czynności za odstępnym przynosiłoby wymierną korzyść konkretnemu podmiotowi, to wówczas powinno być ono na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług uznane za usługę.

Podkreślił dalej, że zobowiązanie się do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji należy uznać za świadczenie usług wówczas, gdy odbywa się w ramach stosunków obligacyjnych. Zatem, czynność podlega opodatkowaniu wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności.

Odnosząc się do pojęcia odszkodowania, zauważył, że jest to termin niezdefiniowany w ustawie o podatku od towarów i usług. Regulacje dotyczące odszkodowania zostały zawarte w przepisach ustawy Kodeks cywilny. Z art. 361 § 1 k.c. wynika, że zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (§ 2 ww. artykułu). Na podstawie ww. przepisu odszkodowanie uzależnione jest od zaistnienia zdarzenia, z którym przepisy łączą obowiązek naprawienia szkody. Ponadto, między zdarzeniem, a zaistniałą w jego wyniku szkodą musi istnieć związek przyczynowy. Zgodnie z art. 471 k.c. dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Zatem, szkoda polega na nienależytym wykonaniu bądź niewykonaniu zobowiązania przez dłużnika, istnienia adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy działaniem lub zaniechaniem a szkodą. Brak tych przesłanek powoduje, że nie mamy do czynienia ze szkodą, za powstanie której dłużnik zobowiązany jest do wypłaty odszkodowania.

Istotą odszkodowań nie jest zatem płatność za świadczenie, lecz rekompensata za szkodę. W takim przypadku nie mamy do czynienia z transakcją ekwiwalentną - świadczenie w zamian za wynagrodzenie, co oznacza, że otrzymane odszkodowanie nie wiąże się z żadnym świadczeniem ze strony podatnika. Zaplata ta nie jest też związana ze zobowiązaniem się otrzymującego daną kwotę do wykonania czynności, powstrzymania się od dokonania czynności lub tolerowania czynności lub sytuacji. Ustalanie statusu wypłacanej rekompensaty, jako podlegającej, bądź nie opodatkowaniu podatkiem VAT, należy oceniać w kontekście związku z konkretnym świadczeniem. Zatem, jeżeli płatność o charakterze odszkodowawczym nie będzie miała bezpośredniego związku z żadną czynnością mającą charakter świadczenia ze strony kontrahenta, wówczas kwota otrzymanych odszkodowań nie będzie mieściła się w katalogu czynności wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT i jako taka nie będzie podlegała opodatkowaniu tym podatkiem.

W opisanym we wniosku zdarzeniu przyszłym, w ocenie organu, mamy do czynienia ze świadczeniem usługi, gdyż określone świadczenie pieniężne jest wypłacane w zamian za zgodę na odstąpienie od umowy kupna-sprzedaży. Organ zwrócił uwagę na fakt, że w przypadku opisanym we wniosku możemy wskazać konkretnego beneficjenta tej usługi - w zamian za wyrażenie zgody na odstąpienie od umowy właściwej (przyrzeczonej) - wyczerpanie wszelkich roszczeń Wnioskodawcy związanych z odstąpieniem od umowy przez sprzedającego, Wnioskodawca otrzymuje określone świadczenie pieniężne. Jak wynika z opisanego zdarzenia przyszłego, świadczenie pieniężne należne z tytułu odstąpienia od umowy stanowi płatność wynikającą z łączącej strony umowy. Stanowi ono zabezpieczenie interesów Wnioskodawcy jako nabywcy poprzez zagwarantowanie wypłaty wynagrodzenia w przypadku rezygnacji przez sprzedającego z dokonania dostawy. Natomiast korzyścią dla sprzedawcy jest odstąpienie od umowy sprzedaży (przyrzeczonej). Spełniona zatem jest przesłanka istnienia związku pomiędzy wypłatą należności, a otrzymaniem świadczenia wzajemnego, co jest warunkiem koniecznym do uznania, że wypłata tej kwoty podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Podsumowując organ stwierdził, że wypłacane przez sprzedającego na rzecz Wnioskodawcy należności z tytułu odstąpienia od umowy przedwstępnej stanowią wynagrodzenie za usługę i podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, jako odpłatne świadczenie usług.

W związku z powyższym, stanowisko przedstawione we wniosku ocenił jako nieprawidłowe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Wnioskodawca, działając przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji i zasądzenie kosztów postępowania.

Strona skarżąca wydanej interpretacji zarzuciła:

- naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT poprzez ich błędną wykładnię opierającą się na błędnym uznaniu, że wypłacane na rzez skarżącej należności otrzymane od sprzedającego, z tytułu odstąpienia od umowy przedwstępnej stanowi wynagrodzenie za usługę i będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT,

- naruszenie art. 14c § 1 i § 2 w związku z art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015, poz. 613, z późn. zm.) poprzez brak uwzględnienia w interpretacji indywidualnej orzecznictwa TS.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej interpretacji. Dodatkowo powołał przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące odstępnego, a w szczególności art. 395 § 1 i 2 oraz art. 396 tej ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej zwana w skrócie: p.p.s.a), kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Oznacza to, że sąd bada legalność zaskarżonej interpretacji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Na podstawie art. 57a p.p.s.a. sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem wniosku o interpretację indywidualną była m.in. wykładnia art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1 i art. 86 ust. 2 a ustawy o podatku od towarów i usług z 11 marca 2004 r. (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1221, dalej ustawa o VAT) w przedstawionym stanie faktycznym.

Zasadniczy problem w przedmiotowej sprawie sprowadza się do oceny podatkowoprawnych skutków odstąpienia przez sprzedawcę od umowy przedwstępnej zawartej z Wnioskodawcą, a w szczególności charakter odstępnego, który w ocenie Wnioskodawcy jest rekompensatą za niezawarcie umowy przyrzeczonej niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, a według organu stanowi wynagrodzenie mające swe źródło w umowie przedwstępnej i podlega opodatkowaniu tym podatkiem.

Dokonując oceny tych stanowisk należy odwołać się do przepisów ustawy o VAT, w których ukształtowano zakres przedmiotowy tej daniny publicznej. Jak wiadomo, wśród czynności, których realizacja przez podatnika pociąga za sobą powstanie obowiązku podatkowego z tytułu tej daniny ustawodawca wymienił m.in. odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (por. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT). Jednocześnie, przez wzgląd na treść planowanego stanu faktycznego, opisanego we wniosku o interpretacje indywidualną nie sposób przyjąć, iż w tej sytuacji można mówić o dostawie towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, świadczeniem usług (odpłatnym świadczeniem usług) jest każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w ustawowym rozumieniu tego terminu, w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Z tak ujętego przepisu wynika, że po to, aby przyjąć odpłatne świadczenie usługi w jego ustawowym znaczeniu, dokonana czynność nie może być dostawą towaru, zasadniczo musi być efektem przyjętego na siebie zobowiązania (pkt. 2) lub czynności prawnej (pkt 1 – odstępstwem od tych reguł jest treść pkt. 3) oraz powinna być odpłatna (odstępstwa od tych zasad przewidziano w dalszych ustępach art. 8 ustawy o VAT).

W przekonaniu Sądu, nie ulega wątpliwości, że czynność opisana we wniosku przez skarżącego, co do jej podatkowych konsekwencji nie jest urzeczywistniana na podstawie umowy sprzedaży. Do jej dokonania dochodzi bowiem, w następstwie zawarcia umowy przedwstępnej, której postanowienia dawałyby możliwość odstąpienia od umowy przyrzeczonej bez podania przyczyny za zapłatą odstępnego. A zatem, wbrew temu, co przyjął skarżący ta rezygnacja z zawarcia umowy sprzedaży i towarzysząca jej wypłata odstępnego nie są czynnościami jednostronnymi, niemającymi źródła w porozumieniu łączącym Wnioskodawcę z kontrahentem. Oczywiście, odstąpienie od zawarcia przyrzeczonej umowy oraz wypłata odstępnego jest konsekwencją realizacji umowy przedwstępnej. A zatem obydwa te zdarzenia (w tym przede wszystkim wypłata określonej kwoty z tytułu odstępnego) są konsekwencją dwustronnej czynności prawnej, jaką jest umowa przedwstępna. To właśnie tam obydwie, równe sobie strony stosunku prawnego przyjęły rozwiązanie, zgodnie z którym swoistą zapłatą za niezawarcie przyrzeczonej umowy sprzedaży i za niedostarczenie konkretnego, przyrzeczonego towaru będzie wypłata odstępnego. Jest to swoista cena tolerowania (znoszenia) przez Wnioskodawcę tego, że konkretna osoba (jego kontrahent) nie zawarł z nim umowy i nie dostarczył mu obiecanego towaru. Dla tego dostawcy jest to zaś zapłata za gwarantowaną postanowieniami umowy przedwstępnej, możliwość niesprzedania obiecanego towaru. Wszystko to ma natomiast związek z planowaną przez skarżącego działalnością gospodarczą. W przekonaniu Sądu, zachowanie to spełnia cechy usługi (odpłatnej usługi), wskazane w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.

Zatem stanowisko organu wyrażone w wydanej interpretacji indywidualnej jest prawidłowe. Należy przy tym zauważyć, że przedmiotem wykładni były przepisy prawa podatkowego, a nie przepisy prawa cywilnego, do których organ odwołał się jedynie, z uwagi na określone w nich pojęcia.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ interpretacyjny art. 14c § 1 i § 2 w związku z art. 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez brak uwzględnienia w interpretacji indywidualnej orzecznictwa TS, w ocenie Sądu orzekającego jest on całkowicie bezzasadny.

Organ nie miał obowiązku analizy i omawiania w wydanej interpretacji obszernego orzecznictwa w innych sprawach, a w tym orzecznictwa TSUE, zwłaszcza, że strona skarżąca we wniosku nie powołała się na żaden konkretny wyrok TSUE, a jedynie dla poparcia swojego stanowiska wskazała jeden, w dodatku nieprawomocny wyrok WSA we Wrocławiu z 4 maja 2017 r. w sprawie o sygn. I SA/Wr 1245/16.

Strona skarżąca dopiero w skardze odwołała się do wyroków TSUE, a organ w odpowiedzi na skargę szeroko i prawidłowo odniósł się do tego zarzutu.

Należy przy tym zauważyć, że orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej formalnie nie jest źródłem prawa unijnego. W znacznej mierze wpływa ono jednak – w procesie interpretacji i stosowania prawa unijnego – na źródła tego prawa (R. Mastalski, Prawo podatkowe, Warszawa 2018, s. 122). Dzieje się tak, ponieważ wyłącznie TSUE zapewnia jednolitość stosowania prawa unijnego. W konsekwencji, w wyniku realizacji zasady lojalności, wspomniane orzecznictwo skutkuje m.in. koniecznością stosowania prawa unijnego w prawie krajowym, honorowania jego prymatu wobec prawa krajowego oraz (w aspekcie tworzenia prawa) eliminacji z prawa krajowego przepisów sprzecznych z prawem unijnym (por. R. Mastalski, op. cit., s. 121).

Świadczenie usług jest dokonywane odpłatnie w rozumieniu dyrektywy VAT tylko wtedy, gdy pomiędzy usługodawcą a usługobiorcą istnieje stosunek prawny, w ramach którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych, a wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi faktyczne odzwierciedlenie wartości usługi świadczonej na rzecz usługobiorcy. Relacja taka ma zaś miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym świadczeniem wzajemnym. Powinna ona przybierać taką postać, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za możliwą do wyodrębnienia usługę świadczoną w ramach takiego stosunku prawnego (wyrok z dnia 18 lipca 2007 r., Société thermale d’Eugénie-les-Bains, C-277/05, EU:C:2007:440, pkt 19).

Wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę (Wnioskodawcę) stanowi faktyczne odzwierciedlenie wartości usługi świadczonej na rzecz usługobiorcy (jego kontrahenta). Jest nią akceptacja dla odstąpienia od zawarcia umowy sprzedaży. Trudno w tym kontekście mówić o szkodzie poniesionej przez Wnioskodawcę. Z prezentacji stanu faktycznego, zawartej we wniosku o interpretację nie sposób bowiem wyprowadzić takiego wniosku w przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że zawierając umowę przedwstępną ze swoim kontrahentem, Wnioskodawca wyraził zgodę na odstąpienie od zawarcia umowy sprzedaży. Rezygnacja z umowy przez kontrahenta nie była wiec efektem samowolnego jego działania, a wypłacane odstępne nie jest rekompensatą za takie zachowanie (za szkody, jakie ono przyniosło). Wynagrodzenie to jest wynikiem wykonania umowy przedwstępnej, a nie rezultatem niewykonania lub nienależytego wykonania umowy sprzedaży, bo do umowy przyrzeczonej nie doszło.

Stanowisko Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie jest zbieżne z prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w podobnych sprawach (por. m.in. wyroki NSA w sprawach sygn. I FSK 794/16 z 7 marca 2018 r. i I FSK 819/15 z 11 maja 2017r. , dostępne w CBOiS).

Ponadto WSA w Gliwicach w tożsamym stanie faktycznym i prawnym zajął stanowisko w wyroku z 23 maja 2018 r., sygn. III SA/Gl 159/18 oraz w wyroku z 1 sierpnia 2018 r., sygn.. III SA/Gl 324/18 ( dostępne w CBOIS). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całej rozciągłości podziela przedstawioną w ww. wyrokach argumentację.

W ocenie Sądu organ interpretacyjny, wbrew zarzutom skargi dokonał prawidłowej wykładni prawa i oceny stanowiska skarżącego w przedstawionym stanie faktycznym sprawy. Nie naruszył przy tym reguł postępowania.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.