Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 444/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2021-08-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1, art. 124b ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1990
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie sędzia WSA Bogusław Jażdżyk sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z "[...]" r., nr "[...]", Starosta (dalej jako: "organ I instancji", "starosta"), działając na podstawie art. 124 i art. 124a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1990 ze zm., dalej jako: "u.g.n."), ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, położonej w obrębie nr "[...]" miasta O., oznaczonej według operatu ewidencji gruntów i budynków jako działka nr "[...]" o pow. 0,5251 ha, stanowiącej współwłasność Spółdzielni A i osób fizycznych, w celu wykonania przez Spółkę B (dalej jako: "wnioskodawca", "inwestor") prac polegających na przebudowie elektroenergetycznej linii kablowej SN 15 kV relacji "[...]" - pomiędzy GPZ O., a stacją transformatorową "[...]". Wskazano, że ograniczeniu sposobu korzystania będzie podlegała część nieruchomości o pow. 158 m2 , tj. pas o szerokości od 4,5 m do 7,0 m i długości 27 m. Dojazd do działki nr "[...]" odbywać się będzie z działki stanowiącej drogę powiatową, oznaczoną według operatu ewidencji gruntów i budynków nr "[...]", poprzez działkę nr "[...]" (objętą odrębnym postępowaniem). Powierzchnia zajęcia nieruchomości jest tożsama z powierzchnią pasa technologicznego (pasa zajęcia działki na czas planowanych prac). Powierzchnia strefy budowlano-montażowej, w której dopuszcza się prowadzenie robót związanych z usuwaniem awarii i konserwacyjnych po zrealizowaniu inwestycji, wynosi 158 m2, tj. pas o szerokości od 4,5 m do 7,0 m i długości 27 m, natomiast pas ochronny, czyli obszar gruntu, z którego korzystanie przez właściciela będzie ograniczone, stanowi pas o szerokości 2,3 m oraz długości 27 m, i pow. 57 m2. Dokładny przebieg projektowanej linii kablowej SN 15 kV wraz z obszarem zajęcia nieruchomości przedstawiono na załączniku graficznym, stanowiącym integralną część niniejszej decyzji.

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że początkowo inwestor wniósł

o ograniczenie sposobu korzystania z działki nr "[...]" na wskazany cel, wyłącznie na podstawie art. 124 u.g.n., jednak w związku z tym, że w trakcie postępowania ustalono, że jeden ze współwłaścicieli nieruchomości - Pan H. N. nie żyje oraz nie ustalono dotychczas jego następców prawnych, postępowanie to umorzono decyzją Starosty z dnia "[...]" r., znak: "[...]". Z uwagi na nieuregulowany stan prawny nieruchomości inwestor wystąpił o ograniczenie sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości w trybie art. 124 i 124 a u.g.n. Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 114 ust. 3 w związku z art. 124a u.g.n., w dniu 30 września 2020 r., podał do publicznej wiadomości (poprzez ogłoszenie w prasie o zasięgu ogólnopolskim, na stronie Biuletynu Informacji Publicznej oraz poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń Starostwa Powiatowego) ogłoszenie o zamiarze wszczęcia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, wzywając jednocześnie wszystkie zainteresowane strony, aby w terminie 2 miesięcy od dnia ukazania się ww. ogłoszenia, zgłosiły się do Starostwa Powiatowego

i wykazały przysługujące im prawa rzeczowe do przedmiotowej nieruchomości, oraz pouczając, że po upływie tego terminu zostanie wszczęte postępowanie w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. W związku z bezskutecznym upływem wskazanego w ogłoszeniu terminu, zawiadomieniem (w formie publicznego ogłoszenia) z dnia 30 grudnia 2020 r. starosta powiadomił strony o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie, informując jednocześnie o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości zapoznania się z całością akt sprawy. Organ omówił spełnienie przesłanek wynikających z art. 124 ust. 1 p.p.s.a. Podkreślił, że wobec nieuregulowanego stanu prawnego nieruchomości wnioskodawca nie był zobligowany do przeprowadzenia rokowań w sprawie warunków udostępnienia nieruchomości, gdyż art. 124a u.g.n. wyłącza stosowanie art. 124 ust. 3 u.g.n. Wyjaśniono, że wnioskowane zamierzenie stanowi realizację celu publicznego. Omówiono też spełnienie przesłanki zgodności inwestycji z ustaleniami planu miejscowego. Starosta wyjaśnił, że działka nr "[...]" jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą nr "[...]" Rady Miejskiej z dnia "[...]"

1999 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta O. w obrębie dzielnicy J. (Dz. Urz. Woj. "[...]"). Zgodnie z ustaleniami tego planu, działka nr "[...]" zlokalizowana jest na terenie oznaczonym symbolami: MU7 - opisanym jako cele mieszkaniowo-usługowe, oraz D2 - komunikacja kołowa. Na rysunku planu uwidoczniony jest przebieg istniejącej linii elektroenergetycznej SN 15kV - na obszarze oznaczonym symbolem D2 - komunikacja kołowa. W § 5 zatytułowanym jako "Zadania dla realizacji celów publicznych", pkt 1 określa przedmiot zadań dla realizacji celów publicznych, które stanowią: lit. a) "urządzenia dróg publicznych wraz z sieciami uzbrojenia terenu w liniach rozgraniczających tych dróg oraz przyłącza elektroenergetyczne"; lit b) "ujęte w załączniku Nr 1 do uchwały sieci uzbrojenia terenu". Organ I instancji stwierdził, że obszar wskazany na rysunku planu, oznaczony liniami rozgraniczającymi, z symbolem D2, został wyodrębniony m.in. w granicach działki nr "[...]", w miejscu lokalizacji istniejącej linii - widocznej na rysunku planu, oraz projektowanej linii kablowej. Planowane przez inwestora prace w obrębie działki nr "[...]" polegają na wymianie kabla istniejącej linii SN 15 kV typu 3 x HAKnFtA 1 x 120 mm2 długości 27 m i zastąpieniu go kablem SN 15 kV o takiej samej długości, typu 3 x XRUHAKXS 1x150 mm2, którego przebieg w przeważającej części pokrywa się z dotychczas ułożonym kablem SN 15 kV. Nieznaczna modyfikacja przebiegu fragmentu linii kablowej w obrębie działki nr "[...]" nie wpłynie, zdaniem organu, na pogorszenie możliwości jej zagospodarowania - obecnie na gruncie znajduje się budynek mieszkalny wielorodzinny, fragment chodnika, parking oraz pas zieleni.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Spółdzielnia A (dalej jako: "spółdzielnia", "skarżąca"), wnosząc o uchylenie powyższej decyzji z uwagi na niespełnienie warunków z art. 124 u.g.n. Skarżąca wywiodła, że przepis ten nie może mieć zastosowania do urządzeń infrastruktury już istniejących. Zastosowanie tej podstawy prawnej może odnosić się jedynie do przyszłych, planowanych inwestycji przesyłowych, a nie będących w trakcie użytkowania. Zdaniem skarżącej inwestycja dotyczy remontu/modernizacji linii. Zaakcentowano, że wymiana przedmiotowej linii jest działaniem komercyjnym związanym z przyłączeniem nowych budynków wznoszonych w okolicy. Generowanie nowych przychodów dla operatora nie może odbywać się kosztem ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości będącej we władaniu kilkutysięcznej rzeszy członków spółdzielni. Skarżąca podała, że proponowała inwestorowi wyrażenie zgody na udostępnienie przedmiotowej nieruchomości pod warunkiem ustanowienia służebności przesyłu za opłatą w wysokości 5.500 zł netto (działka "[...]"). Zaznaczyła, że do dnia dzisiejszego nie jest uregulowany stan prawny już zajętej części nieruchomości oznaczonej jako działka nr "[...]", gdyż posadowiony jest tam kabel, który zgodnie z wnioskiem ma zostać przebudowany. Spółdzielnia stwierdziła, że działania zmierzające do wymiany sieci kablowej w sytuacji nieuregulowania stanu prawnego już istniejącego kabla SN na przedmiotowej nieruchomości, w sposób rażący naruszają prawo własności i posiadania. Nie jest dopuszczalne w trybie art. 124 u.g.n. ex post legalizowanie zaszłości, stąd spółdzielnia proponowała ustanowienie służebności przesyłu. Skarżąca zakwestionowała też stanowisko organu I instancji co do zgodności zamierzenia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podkreśliła, że plan miejscowy musi nie tylko dopuszczać realizację celu publicznego, ale również w sposób precyzyjny określać lokalizację takiej inwestycji poprzez wskazanie nieruchomości, przez które ma przebiegać oraz granice terenu, jaki może być pod nią zajęty. Zaznaczono, że w niniejszej sprawie takie okoliczności nie zachodzą. W ocenie skarżącej w sprawie niniejszej na uwzględnienie zasługuje fakt, że na terenie przedmiotowej działki nie istnieje urządzona droga (zgodnie z planem miejscowym symbol D2). W przekonaniu skarżącej, zawarta w planie informacja o możliwości wybudowania drogi nie ma charakteru dyspozytywnego i wiążącego dla jej właściciela. Plan nie umiejscawia linii rozgraniczających drogę. Nie ma więc podstaw do twierdzenia, że uchwała pozwala lokalizować sieci uzbrojenia terenu na całym obszarze oznaczonym symbolem D2. Podniesiono, że prawo do swobodnego wyboru sposobu zagospodarowania działek gruntu należących do właściciela podlega ochronie konstytucyjnej, a ograniczenia tego prawa wynikać mogą jedynie z obowiązujących przepisów prawa. Wobec powyższego oznaczona symbolem D2 część działki "[...]" zagospodarowana została przez spółdzielnię ciągiem pieszym, zielenią oraz parkingiem. Inwestycja ta zrealizowana została na podstawie pozwolenia na budowę z 11 lutego 2015 r.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z "[...]" r., nr "[...]", Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że art. 124 u.g.n., dotyczący ograniczenia praw do nieruchomości dla celów publicznych, ma charakter uregulowania szczególnego i musi być interpretowany dosłownie. Przesłankami, które mogą mieć wpływ na pozytywne rozpatrzenie wniosku mogą być tylko: brak zgody właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości na przeprowadzenie wymienionych w tym przepisie robót budowlanych, udokumentowanej przeprowadzonymi rokowaniami, inwestycja musi być zgodna z planem miejscowym lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Cytowany przepis wskazuje przy tym na treści, o jakich organ orzekający winien rozstrzygnąć w decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Z brzmienia art. 124 u.g.n. wynika, że omawiana decyzja powinna określać podmiot, któremu udziela się zezwolenia, rodzaj inwestycji, która ma być realizowana, przedmiot czasowego zajęcia (wskazanie nieruchomości) i terytorialny zakres zajęcia w porównaniu z warunkami wynikającymi z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, czyli wskazanie jakiego obszaru nieruchomości ograniczenie dotyczy. Natomiast zgodnie z art. 124a u.g.n., przepisy art. 124 ust. 1-2 i 4-7, art. 124b oraz art. 125 i art. 126 stosuje się odpowiednio do nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie spełnione zostały wszystkie warunki pozwalające na decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z działki nr "[...]". Organ II instancji wskazał, że przedmiotowa sprawa dotyczy przebudowy elektroenergetycznej linii kablowej SN 15 kV. Z wniosku inwestora wprost wynika, że na działce nr "[...]" projektuje się wymianę kabla SN 15 kV z całkowitą korektą trasy istniejącego kabla. Istniejąca linia kablowa wymaga przebudowy ze względu na znaczny stopień wyeksploatowania urządzeń. Przebudowa linii pomoże zapobiec ewentualnym awariom oraz będzie bardziej bezpieczna dla środowiska. Jest to inwestycja celu publicznego o znaczeniu lokalnym. Podkreślił, że okoliczność istnienia kablowej linii elektroenergetycznej nie może stać na przeszkodzie, aby inwestor prowadził roboty budowlane związane z jej przebudową. Planowane przez inwestora prace budowlane przekraczają zwykłe prace konserwatorskie, bieżące remonty czy też usuwanie awarii, o których mowa w art. 124b u.g.n. Organ odwoławczy podzielił też stanowisko organu I instancji co do zgodności wnioskowanego zamierzenia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazał, że wbrew twierdzeniom skarżącej, plan określa przebieg sieci elektroenergetycznej. Podkreślił, że w sprawie ma zastosowanie art. 124a u.g.n., wyłączający konieczność przeprowadzenia rokowań z właścicielem gruntu. Organ odwoławczy poinformował skarżącą, że na podstawie art. 124 ust. 4 powołanej ustawy na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie, ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, właścicielowi nieruchomości przysługuje odpowiednie odszkodowanie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżąca zarzuciła powyższej decyzji naruszenie:

- art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez niewłaściwe zastosowanie do przebudowy istniejącej już sieci, w sytuacji kiedy inwestycja objęta wnioskiem nie miała charakteru nowoprojektowanej w tym znaczeniu, że na nieruchomości oznaczonej jako działka

nr "[...]", zrealizowana została przed laty inwestycja i umieszczony na tej nieruchomości kabel SN 15 kV o długości 27 m, a nadto poprzez przyjęcie, że planowana inwestycja odbywa się zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy taka inwestycja już została wykonana, a wskazana we wniosku inwestycja dotyczy tylko remontu inwestycji zrealizowanej wcześniej, a zatem nieprzewidzianej w tym planie;

- art. 124b ust. 1 u.g.n. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, kiedy planowana przez wnioskodawcę inwestycja wymiany urządzeń na nowe, stanowi w istocie ich remont poprzez modernizację już istniejącej sieci, a nie budowę nowej, a w tej sytuacji wymaga zgody na podstawie przepisu art. 124b, a nie art. 124 u.g.n.

W uzasadnieniu skargi spółdzielnia powtórzyła argumenty podniesione

w odwołaniu. Wniosła o uchylenie obu decyzji instancyjnych i rozpatrzenie skargi

w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.

W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Na wstępie wyjaśnić należy, że skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym, a organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy w przewidzianym terminie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istnienia istotnych wad w postępowaniu, mających wpływ na wynik sprawy - art. 145 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powołanych wyżej kryteriów, w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa.

Zastosowany na wniosek inwestora art. 124 u.g.n. stanowi w ust. 1, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W myśl ust. 2 starosta udziela zezwolenia z urzędu albo na wniosek. Odpowiednio do kolejnych ustępów: udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań (ust. 3). Na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4 (ust. 4). Jeżeli założenie lub przeprowadzenie ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1, uniemożliwia właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, właściciel lub użytkownik wieczysty może żądać, aby odpowiednio starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub występujący z wnioskiem o zezwolenie, o którym mowa w ust. 2, nabył od niego na rzecz Skarbu Państwa, w drodze umowy, własność albo użytkowanie wieczyste nieruchomości (ust. 5). Właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości jest obowiązany udostępnić nieruchomość w celu wykonania czynności związanych

z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. Przepisy ust. 4 stosuje się odpowiednio (ust. 6). Decyzja ostateczna, o której mowa

w ust. 1, stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej. Wpisu dokonuje się na wniosek starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, lub organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli zezwolenie było udzielone na wniosek tej jednostki (ust. 7).

Redakcja tego przepisu wskazuje, że w drodze decyzji właściwy organ udziela zezwolenia w zakresie ust. 1 art. 124 u.g.n. W ustępach 4-7 art. 124 u.g.n. ustawodawca określił natomiast skutki wydania zezwolenia.

Artykuł 124 ust. 1 u.g.n. obejmuje zarówno roboty inwestycyjne celu publicznego realizowane od podstaw, jak i polegające na przebudowie już istniejącej inwestycji celu publicznego w zakresie przekraczającym zwykłe prace konserwatorskie, bieżące remonty czy usuwanie awarii, których to robót dotyczy art. 124b ust. 1 u.g.n. (por. wyrok NSA z 7 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 2376/18, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA") Z treści tego ostatniego przepisu wynika, że inwestor realizujący cel publiczny może żądać od starosty na jego podstawie zobowiązania właściciela nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z remontem przewodów

i urządzeń służących do energii elektrycznej, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Pojęcie remontu zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333), gdzie wskazano, że należy przez nie rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Na tle art. 124 b u.g.n. ugruntowane jest

w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, zgodnie z którym dopuszczalność kwalifikacji robót budowlanych jako remontu dotyczy sytuacji, gdy

w wyniku prac polegających na wymianie słupów i przewodów na części linii czy trakcji elektrycznej nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych takich jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, zmiana wysokości, miejsca lub sposobu posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego (por. wyrok NSA z 6 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1509/16, publ. w CBOSA). Przyjmuje się, że zmiana tych parametrów oznacza przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane.

W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, że wniosek dotyczy przebudowy linii kablowej, gdyż dotyczy zmiany jej przebiegu. Z wniosku inwestora jednoznacznie wynika, że nastąpi całkowita korekta trasy wymienianego kabla na działce nr "[...]" (sąsiednia działka). Decyzja w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z tej działki była przedmiotem oceny tutejszego Sądu, który wyrokiem z dnia 23 marca 2021 r. oddalił skargę tej samej co w niniejszej sprawie skarżącej (sygn. akt II SA/Ol 27/21).

Natomiast na przedmiotowej działce nr "[...]" projektowana jest niewielka korekta trasy istniejącej linii kablowej. Załącznik graficzny do decyzji organu I instancji wyraźnie obrazuje przebieg projektowanej linii kablowej i linii istniejącej, potwierdzając, że przebieg linii zostanie zmieniony. Tym samym zasadnie organy orzekały w trybie art. 124 u.g.n. w zw. z art. 124a u.g.n. (wobec nieuregulowanego stanu prawnego nieruchomości).

Wyjaśnić należy skarżącej, że gdyby nie zaprojektowano korekty trasy zlokalizowanego już na działce kabla, to na podstawie art. 124b u.g.n. inwestor mógłby uzyskać zgodę na wejście na nieruchomość skarżącej w celu wymiany kabla bez potrzeby badania zgodności planowanych robót budowlanych z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wymóg stwierdzenia takiej zgodności w stosunku do inwestycji celu publicznego, dla realizacji której konieczne jest ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, obowiązuje tylko przy lokalizacji nowej infrastruktury lub jej przebudowie, co wynika z treści przytoczonych przepisów.

Każdy z omówionych przepisów upoważnia do zezwolenia na wejście na nieruchomość w celu dokonania na niej określonych robót budowlanych opisanych w dyspozycji tych przepisów. Organ, któremu powierzono rozstrzyganie w sprawach ograniczania sposobu korzystania z nieruchomości nie może przepisów tych stosować dowolnie, naprzemiennie. Jeżeli organ działa na wniosek, to jest związany wnioskiem inwestora. To podmiot, który ma interes prawny w wydaniu decyzji wskazuje jakie roboty budowlane planuje przeprowadzić i jaki obszar jest mu potrzebny na wykonanie robót budowlanych, rola organu sprowadza się w tym względzie do sprawdzenia, czy zakres żądania jest usprawiedliwiony. Powszechnie przyjmowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych, że uszczuplenie władztwa właściciela na podstawie cytowanych przepisów możliwe jest tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji związanej z celem publicznym (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 692/12; wyrok NSA z dnia 17 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 85/09, wyrok NSA z 29 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 629/19, publ. CBOSA).

W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że wnioskowany sposób ograniczenia korzystania z nieruchomości dotyczy istniejącej już linii kablowej. Przebieg tej linii został uwzględniony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z 1999 r. W przypadku przebudowy istniejącej linii rola organów, orzekających na podstawie art. 124 u.g.n., sprowadza się do sprawdzenia czy zmiana przebiegu trasy nie wykroczy poza teren ustalony dla tej inwestycji w planie.

Podnieść należy, że rolą organów orzekających w niniejszej sprawie było tylko dopilnowanie, aby wniosek inwestora respektował warunki i wymagania określone

w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd może rozstrzygać tylko w granicach danej sprawy. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Przy czym przez pojęcie "sprawa" należy rozumieć przedmiot zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowana przez uprawniony podmiot (por. uchwała NSA z dnia 3 lutego 1997r. sygn. akt OPS 12/96, ONSA 1997, nr 3 poz. 104). Powyższe oznacza, że rozpatrując skargę na decyzję zezwalającą na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., Sąd nie może weryfikować pod względem zgodności z prawem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego na terenie wnioskowanego zamierzenia budowlanego. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. akty prawa miejscowego podlegają odrębnemu zaskarżeniu. Dopiero po skutecznym wniesieniu skargi w tym zakresie Sąd będzie mógł oceniać legalność tego aktu, czyli zgodność jego przepisów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa wyższego rzędu. Do tego czasu cytowany plan miejscowy jest aktem obowiązującym i ma moc wiążącą. W takiej sytuacji interpretacja postanowień planu miejscowego musi uwzględniać rzeczywistą ich treść oraz ogólne reguły wykładni przepisów prawa.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu

i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 741, dalej jako: "u.p.z.p."), plan miejscowy składa się z części tekstowej, która stanowi treść uchwały oraz części graficznej stanowiącej załączniki do uchwały. Zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1587) na projekcie rysunku planu miejscowego stosuje się nazewnictwo

i oznaczenia umożliwiające jednoznaczne powiązanie projektu rysunku planu miejscowego z projektem tekstu planu miejscowego. Do projektu rysunku planu miejscowego dołącza się objaśnienia wszystkich użytych oznaczeń. Z przepisów tych wynika, że rysunek planu jest integralną częścią planu i ma moc wiążącą w takim zakresie, w jakim odsyła do niego tekst planu. Część tekstowa i graficzna planu powinny być spójne i należy odczytywać je łącznie (por. wyrok NSA

z 18 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 3746/18, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). Uwzględniając powyższe, należy uznać, że organy dokonały prawidłowej interpretacji zapisu cytowanego planu miejscowego. Zgodnie z miejscowym planem na działce nr "[...]" wydzielony został teren MU7, na którym dopuszczono zabudowę mieszkaniowo-usługową oraz teren D2 przeznaczony pod komunikację kołową. Tereny te oddzielone zostały liniami rozgraniczającymi tereny o różnym przeznaczeniu (art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p.). W związku z tym należy uznać, że w granicach terenu D2 dopuszczono urządzenie drogi. Stosownie zaś do § 5 ust. 1 uchwały, w liniach rozgraniczających dróg dopuszczono lokalizację sieci uzbrojenia terenu. Oznacza to, że w granicach terenu D2 dopuszczono lokalizację m.in. linii elektroenergetycznych. Zgodnie z art. 2 pkt 13 u.p.z.p. przez uzbrojenie terenu należy rozumieć drogi, obiekty budowlane, urządzenia i przewody, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W myśl tego ostatniego przepisu, przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych.

Wbrew przekonaniu skarżącej w sprawie nie może podlegać uwzględnieniu okoliczność, że na terenie D2 nie wybudowano drogi i strona nie ma takiego zamiaru. Nie można tak odczytywać ustaleń cytowanego planu miejscowego, że warunkiem posadowienia urządzeń infrastruktury jest faktyczne urządzenie drogi. Rolą planu miejscowego jest ustalenie przeznaczenia terenu i rozmieszczenie inwestycji celu publicznego (art. 4 ust. 1 u.p.z.p.). Normy planu i wprowadzone ograniczenia działają na przyszłość, a więc nie dotyczą już obiektów wybudowanych (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 2296/19, publ. w CBOSA). Zważyć należy, że plan miejscowy ma wielu adresatów. Kształtuje prawa i obowiązki różnych podmiotów.

W myśl art. 15 ust. 2 u.p.z.p. w planie miejscowym określa się obowiązkowo zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej. Inwestor nie ma zatem swobody w ustaleniu przebiegu inwestycji celu publicznego. Przebieg wnioskowanej inwestycji nie może naruszać ustaleń planu. W rozpatrywanym przypadku plan wskazuje, że na działce "[...]" lokalizacja infrastruktury technicznej może się koncentrować na terenie D2.

Nie ma racji skarżąca, że ustalenia planu nie mają charakteru wiążącego. Miejscowy plan jest aktem prawa miejscowego (art. 14 ust. 8 u.p.z.p.), a więc zawiera przepisy powszechnie obowiązujące skuteczne erga omnes. W myśl art. 35 ust. 1 u.p.z.p. tereny, których przeznaczenie plan miejscowy zmienia, mogą być wykorzystywane w sposób dotychczasowy do czasu ich zagospodarowania zgodnie

z tym planem. Jeżeli plan dopuszcza lokalizację na danym terenie inwestycji celu publicznego, to skarżąca jest prawnie związana takim ustaleniem. Przepisy ustawy

o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym upoważniają gminę do wprowadzania na jej obszarze określonych ograniczeń w wykonywaniu prawa własności poprzez właśnie ustalenie w akcie prawa miejscowego przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu. Ograniczenia te gmina może wprowadzać w zgodzie

z obowiązującymi przepisami, w odpowiedniej proporcji do celów koniecznych dla zapewnienia racjonalnej gospodarki przestrzennej, stanowiącej element szeroko rozumianego porządku publicznego. Podkreślić należy, że analizowany plan miejscowy jest aktem obowiązującym i prawnie wiążącym, również skarżącą. Jeżeli skarżąca uważa, że gmina nadużyła władztwa planistycznego w omawianym zakresie, to może zaskarżyć m.p.z.p. do tutejszego Sądu i wówczas będzie możliwa ocena czy ustalenia planu naruszają interes prawny skarżącej.

Skarżąca niezasadnie sprzeciwia się wydaniu zaskarżonego zezwolenia

z powodu braku ustanowienia służebności przesyłu. Wyjaśnić należy, że przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. upoważnia do władczego rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej o zezwoleniu na zajęcie nieruchomości, aby inwestor realizujący cel publiczny mógł uzyskać tytuł prawny do władania konkretną nieruchomością na cele budowlane, po to by wybudować określone przewody, ciągi, obiekty lub urządzenia infrastruktury technicznej realizujące cel publiczny, które po ich wybudowaniu pozostaną na nieruchomości jako odrębny od gruntu przedmiot własności (art. 49 § 1 k.c.), w razie braku porozumienia inwestora z właścicielem nieruchomości, na podstawie którego podmiot wykonujący inwestycję celu publicznego uzyskałby uprawnienie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane. Podmiot realizujący cel publiczny, a więc taki, który jest realizowany w interesie społecznym i ma służyć ogółowi, a takim jest niewątpliwie budowa lub przebudowa przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, o czym wyraźnie stanowi art. 6 pkt 2 u.g.n., może uzyskać prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na podstawie decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. lub służebności przesyłu ustanawianej na podstawie art. 3051 k.c. Jeżeli inwestorowi przysługiwałaby taka służebność to nie byłoby podstaw do wydawania zaskarżonej decyzji, ponieważ posiadałby ograniczone prawo do nieruchomości. Wydana decyzja nie zamyka skarżącej drogę do dochodzenia ustanowienia służebności przesyłu.

W sprawie nie budzi wątpliwości, że w przypadku nieuregulowanego stanu prawnego nieruchomości, decyzja nie musiała być poprzedzona prowadzeniem rokowań. Stosownie do art. 113 ust. 6 u.g.n., przez nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym rozumie się nieruchomość, dla której ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić osób, którym przysługują do niej prawa rzeczowe. Przepis ust. 6 stosuje się również, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie żyje i nie przeprowadzono lub nie zostało zakończone postępowanie spadkowe (art. 113 ust. 7 u.g.n.).

Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne

(t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 755) przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw lub energii, jest obowiązane utrzymywać zdolność urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w te paliwa lub energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych.

W ustawie o gospodarce nieruchomościami ustawodawca przewidział właśnie instrumenty prawne, które umożliwiają realizację tego obowiązku.

Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę jako niezasadną, na podstawie

art. 151 p.p.s.a.