Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 923/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2015-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 594
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity.
article: art. 59 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 265 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2015r. sprawy ze skargi M. M. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] nr [...] w przedmiocie likwidacji w trybie sukcesywnego wygaszania cyklu kształcenia Publicznego Gimnazjum im. Armii Krajowej w K. oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 27 maja 2015 r. Rada Gminy Zagnańsk podjęła uchwałę 61/VII/2015 w sprawie likwidacji w trybie sukcesywnego wygaszania cyklu kształcenia Publicznego Gimnazjum im. Armii Krajowej w Kajetanowie. W uchwale tej postanowiono, że:

§ 1.1. Likwiduje się z dniem 31 sierpnia 2017 roku Publiczne Gimnazjum im. Armii Krajowej w Kajetanowie wchodzące w skład Zespołu Szkoły Podstawowej i Gimnazjum w Kajetanowie poprzez sukcesywne wygaszanie cyklu kształcenia.

2. Stopniowa likwidacja rozpocznie się z dniem 1 września 2015 roku.

3. Począwszy od roku szkolnego 2015/2016 nie dokonuje się naboru do klas pierwszych Publicznego Gimnazjum im. Armii Krajowej w Kajetanowie.

§ 2.1. Gmina Zagnańsk zapewni możliwość ukończenia placówki przez dotychczasowych uczniów.

2. Gmina Zagnańsk zapewni uczniom, z obwodu objętego likwidacją Publicznego Gimnazjum im. Armii Krajowej w Kajetanowie, nie wskazanym w ust. 1, możliwość nauki w Publicznym Gimnazjum im. Stanisława Staszica w Zagnańsku zgodnie z ustalonymi odrębną uchwałą granicami obwodów publicznych gimnazjów.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą uchwałę wniósł M. M. Domagając się stwierdzenia jej nieważności, zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.:

- art. 59 ustawy o systemie oświaty poprzez uznanie, że stanowi on podstawę likwidacji szkoły – gimnazjum wchodzącej w skład zespołu szkół, podczas gdy norma ta jest wyłączona z zastosowania do szkoły wchodzącej w skład zespołu szkół;

- art. 62 ust. 5 ustawy o systemie oświaty przez podjęcie zaskarżonej uchwały bez uprzedniego podjęcia uchwały o wyłączeniu gimnazjum z zespołu szkół;

- art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty przez podjęcie uchwały wstrzymującej nabór do klas pierwszych gimnazjum, mimo że do faktycznej likwidacji ma dojść w 2017 r., a co za tym idzie naruszenie zasady równego dostępu do wykształcenia.

W przypadku braku podzielenia powyższych zarzutów, wnoszący skargę zarzucił naruszenie art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty poprzez podjęcie zaskarżonej uchwały, mimo braku zawiadomienia wszystkich rodziców uczniów w terminie 6 miesięcy przed likwidacją placówki.

W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że zaskarżona uchwała godzi w jego interes prawny jako rodzica ucznia uczęszczającego do likwidowanego gimnazjum zwłaszcza, że uchwała ta ogranicza nabór dzieci do klasy pierwszej w roku szkolnym 2015/2016.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Zagnańsk wniosła o jej oddalenie. Organ wskazał, że córka skarżącego ukończyła już likwidowaną szkołę i od 2015/2016 jest uczennicą [...] Liceum Ogólnokształcącego w K. Powyższe przesądza, że ani w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały, ani w dacie wniesienia skargi nie naruszała interesu prawnego lub innego uprawnienia skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Została ona wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.), zwanej dalej "u.s.g.", zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.

Pismem z 13 lipca 2015 r. skarżący wezwał Radę Gminy Zagnańsk do usunięcia naruszenia prawa dokonanego zaskarżoną uchwałą. W odpowiedzi Rada Gminy podjęła 29 lipca 2015 r. uchwałę, (doręczoną skarżącemu 11 sierpnia 2015 r.), w której uznała wezwanie do usunięcia naruszenia prawa za bezzasadne. Następnie skarżący 10 września 2015 r. wniósł skargę do Sądu.

Z powyższych ustaleń wynika, że warunki formalne umożliwiające wniesienie skargi na uchwałę Rady Gminy Zagnańsk z 27 maja 2015 r. nr 61/VII/2015 dotyczące poprzedzenia skargi bezskutecznym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa oraz zachowaniem terminu trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (art. 53 § 1 p.p.s.a.) zostały spełnione. Dlatego w następnej kolejności rozważenia wymaga, czy skarżący ma interes prawny w zaskarżeniu uchwały w sprawie likwidacji w trybie sukcesywnego wygaszania cyklu kształcenia Publicznego Gimnazjum im. Armii Krajowej w Kajetanowie. Merytoryczna ocena zasadności skargi złożonej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie jest bowiem możliwa, jeśli skarżący nie ma legitymacji prawnej do jej wniesienia.

Jak podnosi się w orzecznictwie i w doktrynie, skarga wnoszona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie jest rodzajem skargi powszechnej, służącej każdemu, kto zarzuca naruszenie porządku prawnego. Środek ten jest nakierowany na ochronę praw podmiotowych. Nawet sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli taka uchwała nie narusza chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego. Skargę na uchwałę organu gminy może wnieść tylko podmiot, który zgodnie z normą prawa materialnego ma interes prawny lub uprawnienie. Istotą interesu prawnego jest natomiast związek z konkretną normą prawa materialnego, którą można wskazać jako jego podstawę i z której można wywodzić swoje uprawnienia. Interes prawny winien być aktualny, obiektywnie istniejący w dacie wejścia w życie zaskarżonego aktu, bądź najpóźniej w dacie złożenia skargi. Nie może to być tylko interes przewidywany w przyszłości, hipotetyczny. Jednocześnie interes prawny powinien być indywidualny, własny i skonkretyzowany. Oznacza to, że musi on wynikać ze ściśle określonego przepisu prawa oraz odnosić się wprost do podmiotu kwestionującego zaskarżony akt. Skarżący wnosząc skargę musi więc wykazać, że zaskarżona uchwała naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jego sytuację prawną, np. pozbawia go pewnych uprawnień, czy też uniemożliwia ich realizację. Brak bezpośredniego wpływu uchwały na sferę prawną określonego podmiotu nie pozwala na przyznanie mu legitymacji.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy zaznaczyć należy, że jak wynika ze skargi oraz oświadczenia złożonego przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie sądowej, skarżący naruszenie swojego interesu prawnego upatruje w tym, że jego córka w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały była uczniem Gimnazjum w Kajetanowie oraz w tym, że chciałby aby również jego syn – obecnie uczęszczający do piątej klasy szkoły podstawowej - w przyszłości został uczniem Gimnazjum w Kajetanowie.

Oceniając powyższe stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a naruszeniem jego aktualnej, indywidualnej sytuacji prawnej. Zaskarżona uchwała podjęta została na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.), zgodnie z którym szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów (w przypadku szkoły dla dorosłych - uczniów), właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu.

Z cytowanej regulacji należy zatem wysnuć wniosek, że dla wykazania interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały o likwidacji szkoły nie jest wystarczające uzasadnienie, że dziecko skarżącego jest uczniem likwidowanej szkoły. Konieczne jest też wykazanie, że wskutek likwidacji szkoły dziecko to zostanie pozbawione możliwości kontynuacji nauki w szkole danego typu, lub że kontynuacja tej nauki będzie znacznie utrudniona lub wiązała się będzie z nadmierną uciążliwością, związaną np. z odległością szkoły od miejsca zamieszkania. Tymczasem niezależnie od faktu, że skarżący żadnych zarzutów w tym zakresie nie formułuje, to przede wszystkim podkreślić należy, że skutki zaskarżonej uchwały nastąpiły dopiero od 1 września 2015 r., ponieważ dopiero z tym dniem rozpoczął się proces stopniowej likwidacji gimnazjum - § 1.1 uchwały Rady Gminy Zagnańsk z 27 maja 2015 r. nr 61/VII/2015. W tym czasie natomiast, córka skarżącego nie była już uczennicą Publicznego Gimnazjum w Kajetanowie. Jak bowiem wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia (karty informacyjna potwierdzenia przyjęcia do szkoły podadgimnazjalnej k.50), oraz z oświadczenia pełnomocnika skarżącego złożonego na rozprawie w dniu 17 grudnia 2015 r., córka skarżącego M. M. na rok szkolny 2015/2016 została przyjęta do klasy pierwszej [...] Liceum Ogólnokształcącego w K. i rzeczywiście do tego Liceum uczęszcza. Skoro zatem córka skarżącego nie był uczennicą gimnazjum, którego dotyczyła zaskarżona uchwała, to nie sposób uznać aby akt ten naruszał w jakikolwiek sposób jego interes prawny bądź uprawnienia, gdyż nie wywiera on żadnego wpływy na możliwość realizacji przez jego córkę obowiązku szkolnego w zakresie szkoły gimnazjalnej. Ponadto nawet gdyby córka skarżącego wciąż była uczennicą Publicznego Gimnazjum w Kajetanowie, to i tak naruszenie interesu prawnego skarżącego nie miałoby miejsca. Z treści zaskarżonej uchwały wynika bowiem, że Gmina zapewnia ukończenie placówki przez dotychczasowych uczniów (§ 2.1), a ponadto zapewni uczniom z obwodu objętego likwidacją Publicznego Gimnazjum w Kajetanowie, nie wskazanym w ust. 1, możliwość nauki w Publicznym Gimnazjum im. Stanisława Staszica w Zagnańsku (§ 2). Powyższe również potwierdza, że zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawnego skarżącego.

Jeśli chodzi natomiast o syna skarżącego, to nie jest on i nie był uczniem likwidowanego gimnazjum. Ponadto skarżący, jego żona oraz dzieci zamieszkują w K., a nie w gminie Z., gdzie mieści się likwidowana szkoła, co przyznał pełnomocnik skarżącego na rozprawie przed Sądem. Nie sposób więc uznać, aby zaskarżona uchwała naruszała w jakikolwiek sposób interes prawny skarżącego, bądź jego uprawnienia, gdyż nie wywiera żadnego wpływy na realizację przez jego syna obowiązku szkolnego. Uznanie interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały o likwidacji szkoły rodziców uczniów, którzy w przyszłości mogliby zostać jej uczniami, gdyby nie została zlikwidowana, powodowałoby rozszerzenie kręgu podmiotów uprawnionych do skarżenia tego typu uchwał na nieokreśloną liczbę osób fizycznych, co podważałoby wskazany wyżej, powszechnie w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmowany, nie powszechny charakter skargi przewidzianej w art. 101 ust. 1 u.s.g.

Reasumując należy stwierdzić, że brak interesu prawnego skarżącego w zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. uchwały o likwidacji w trybie sukcesywnego wygaszania cyklu kształcenia Publicznego Gimnazjum im. Armii Krajowej w Kajetanowie, powoduje oddalenie z tej przyczyny jego skargi, o czym orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Powyższe uniemożliwia Sądowi merytoryczne badanie ewentualnych naruszeń prawa, jakie zarzuca skarżący Radzie Gminy.