Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 128/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2009-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 2, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: part. 32
journal: Dz.U. 2002 nr 100 poz 908
law: Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej
article: art. 92 ust. 1 i art 178 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 26 ust. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Robert Sawuła WSA Joanna Zdrzałka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 23 lipca 2009 r. sprawy ze skargi T. i A. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zmian oznaczenia nieruchomości w operacie ewidencji gruntów I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatu z dnia [...] września 2008 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżących T. i A. T. solidarnie kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 128/09

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...] września 2009r. nr [...] Starosta Powiatu po rozpatrzeniu wniosku T. i A. T. z dnia 20 marca 2008r. o ponowną ocenę rodzaju użytku gruntowego oraz przywrócenia pierwotnej powierzchni działce nr 75 położonej w obrębie B. zmienił rodzaj użytku gruntowego dla działki nr 75 położonej w obrębie B. z użytku Ba 0,5480 ha na użytek B - Ps IV 0,5480 zgodnie z wykazem zmian gruntowych i mapą uzupełniającą z dnia 25 czerwca 2008r. zarejestrowanymi pod numerem ewidencyjnym [...] w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej oraz odmówił zmiany powierzchni działki nr 75.

W podstawie prawnej organ powołał art. 20, art. 22 ust. 2, art. 24a ust. 12 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. nr 247, poz. 2027 ze zm. zwana dalej ustawą ) oraz § 45, § 46, § 47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454 zwane dalej rozporządzeniem) oraz art. 64 § 2 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm. –zwana dalej w skrócie k.p.a.)

Odwołanie od decyzji wnieśli T. T. i A. T. Poinformowali, że w obrębie B. nie istnieje użytek gruntowy nr 75, ani w żadnych innych rejestrach i zapisach ksiąg wieczystych. Posiadali grunt oznaczony BaPs IV o pow. 0,56 ha, a po skargach przekwalifikowano na BPs IV. Z działki, która miała powierzchnię 0,56 ha bezprawnie odpisano 120m2 na rzecz spółki ZGKiM w B. i dlatego domagają się zwrotu zagarniętej nieruchomości. Zarzucili niewłaściwe przeprowadzenie pomiarów do dokumentacji geodezyjnej. Po 25 czerwca 2008r. nie można było wnieść jakiegokolwiek dokumentu uzupełniającego do ośrodka geodezyjnego, gdyż w tym dniu w Sądzie zablokowano księgi wieczyste dla gminy B. jak i samej B. Postępowanie prowadzono z naruszeniem procedury i kompletnym brakiem znajomości przepisów a zmiany zapisów w dokumentacji geodezyjnej dokonywano poprzez wydrapania i mazania. Nasilenie nieprawidłowych działań organu w stosunku do działki skarżących nastąpiło po 1 stycznia 2007r. i trwa nadal. Zakwestionowali sposób przeprowadzenia modernizacji w wyniku, której utracili prawie połowę gruntu. W dniu 7 lipca 2007r. o nieprawidłowościach powiadomili Prokuraturę, Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych oraz Starostwo Powiatowe, ale nie udzielono odpowiedzi. W zaskarżonej decyzji może się zgodzić się ewentualnie z nazwą i klasą gruntu B-Ps IV. Odwołanie jest zasadne, gdyż decyzja i działania organów swój początek mają w nielegalnie przeprowadzonym przetargu w 1997r.

Organ odwoławczy uznał zarzuty odwołania za niezasadne. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść art. 20 ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 45, § 46 ust. 1 i 2 pkt 2 i § 59 ust. 6 rozporządzenia. Według wypisu z rejestru gruntów obr. B. działka nr 75 o pow. 5480 ha objęta Kw nr [...] stanowi wspólność ustawową A. i T. T. Na przedmiotowej działce wykazany jest użytek gruntowy oznaczony symbolem Ba – tereny przemysłowe. Dane ewidencyjne działki nr 75, odnośnie powierzchni użytku gruntowego nr 75 wykazano w operacie w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków prowadzonej w trybie art. 24a ustawy. Na podstawie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji ustalono, że na działce nr 75 jest działalność służąca produkcji rolniczej, a znaczna cześć działki użytek zielony pastwisko. Brak było podstaw do oznaczenia całej działki symbolem Ba. W celu aktualizacji danych ewidencyjnych działki nr 75 opracowano dokumentację geodezyjną do wprowadzenia zmian w zakresie oznaczenia użytku gruntowego, którą włączono do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w P. w dniu 25 czerwca 2008r. Nr [...]. Wykonano też analizę materiałów źródłowych w tym danych geodezyjnych działki nr 75, która potwierdziła poprawność obliczenia powierzchni działki nr 75 wynoszącej 0,5840 ha. i dlatego zarzut odwołujących o włączeniu części działki do działek innych użytkowników jest bezpodstawny. Wobec wątpliwości, co do powierzchni własnej działki zainteresowani mogli przedłożyć dokumentację geodezyjną opracowaną przez uprawnioną jednostkę geodezyjną na ich zlecenie i koszt. Materiał dowodowy nie potwierdza zarzutów o nieprawidłowo przeprowadzonej modernizacji jak i przetargu.

W skardze do Sądu skarżący T. T. i A. T. zaskarżyli sposób przeprowadzenia przetargu oraz podważyli decyzję o przeprowadzeniu scalenia sprzed 30 lat nr [...] wydaną przez Wojewodę, która dotyczy nie tylko przetargu, ale także zwrotu działek pokoleniowych zagarniętych w latach 1944-1962 przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej - Urząd Spraw Wewnętrznych [...] z dnia [...].10. 1964r. Skarżący stwierdzili, że nie jest zgodna data zmian gruntowych działki nr 75 z dnia 25 czerwca 2008r. Nr [...] . Od 19 marca 2008r. pisemnie zwracali się o wyjaśnienie przyczyn zmniejszenia działki o 120 m2, ale nie otrzymali żadnych konkretnych odpowiedzi i dlatego nie można posługiwać się terminologią, że są to udokumentowane zmiany. Ponadto nie byli powiadamiani o prowadzonym postępowaniu modernizacyjnym, a kosztem ich działki utworzono drogę na zlecenie Urzędu Gminy i Starostwa. Z okresu scalenia działka miała powierzchnię 0,62 ha. Zaznaczyli, że nie dopuszczą, aby w wyniku kolejnych pomiarów nastąpiło uszczuplenie powierzchni działki.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Skarga jest zasadna, ale z przyczyn, które Sąd uwzględnił z urzędu.

Na rozprawie w dniu 23 lipca 2009r. bez wezwania stawił się J. K. i oświadczył, że jest zainteresowany w sprawie, bo jego nieruchomość nr 78/15 została powiększona o 120m2 z działki T. i A. T. Skarżąca T. T., działająca jako pełnomocnik A. T potwierdziła, że J. K. jest właścicielem działki nr 78/15 położonej w miejscowości B.

Sąd na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a postanowił dopuścić J. K. jako uczestnika do postępowania prowadzonego w sprawie ze skargi T. i A. T.

W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ powołał przepisy § 47 ust. 3 i § 66 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów (Dz. U. nr 38, poz. 454). Wymienione rozporządzenie zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. nr 240, poz. 2027 ze zm.). W chwili orzekania art. 26 ust. 2 ustawy wskazuje jako organ właściwy do wydania przepisów wykonawczych ministra właściwego do spraw administracji publicznej. Zmiany organów upoważnionych dokonano w art. 6 nowelizacji ustawy z dnia 12 stycznia 2007r. o zmianie ustawy o działach w administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 21, poz. 125). Równocześnie ta ustawa nie wprowadziła generalnej reguły przejściowej dla przepisów wykonawczych. Z przepisu art. 17 tej ustawy wynika, że dotychczasowe przepisy wykonawcze, ale wydane na podstawie art. 73a ust. 3, i art. 80 ust. 5 ustawy z dnia 4 lutego 1994r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005r. nr 228, poz. 1947 ze zm.) zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wydanych na tej podstawie przez wskazany ustawowo organ, czyli przez ministra ochrony środowiska. Przepisy zachowujące moc obowiązującą wydał w dniu 6 października 2003r. Minister Spraw wewnętrznych i Administracji.

Na tle przedstawionego stanu prawnego powstaje pytanie, czy organy orzekające w niniejszej prawie faktycznie działały na podstawie obowiązujących przepisów prawa.

Problemem tym zajął się Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Rzeszowie, który w wyroku z dnia 22 stycznia 2009r. sygn. akt II SA/Rz 577/08 (LEX – Komputerowy System Informacji Prawnej nr 471256) stwierdził, że zmiana w upoważnieniu ustawowym rodzaju organu, który jest zobowiązany do wydania aktów wykonawczych do ustawy zawsze musi prowadzić do utraty ich mocy obowiązującej, o ile ustawa zmieniająca nie wprowadza w tym zakresie wyraźnego wyjątku wskazującego na utrzymanie w mocy takich przepisów, niezależnie od treści § 32 ust. 3 rozporządzenia z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. nr 100, poz. 908), który przyjmuje, ze przepisy wykonawcze zachowują moc obowiązującą pomimo zmiany organu upoważnionego do ich wydania, gdyż przepis ten jest sprzeczny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP i przez to godzi w zasady wyrażone w art. 7 i art. 2 Konstytucji RP. Sąd stwierdził również, że wszystkie niewymienione w przepisie art. 17usatwy z dnia 12 stycznia 2007r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 21, poz. 125) akty wykonawcze tracą moc obowiązującą z chwilą wejścia w życie noweli ustawy, a wiec 24 lutego 2007r., jeżeli nowela ta dokonała zmian przepisów w tym właściwości organu upoważnionego do wydania takich aktów normatywnych.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni aprobuje przedstawione stanowisko jak i argumenty na je uzasadniające podane w powołanym wyroku WSA w Rzeszowie. W szczególności Sąd wywiódł, że Sędziowie zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP w sprawowaniu urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Zgodnie z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP upoważnienie do wydania przepisów wykonawczych ma wskazywać organ właściwy do ich wydania, co oznacza, że przepisy wykonawcze mają pochodzić od organu, który wskazany jest w upoważnieniu ustawowym.

W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu pierwszej instancji zostało powołane rozporządzenie, które nie pochodzi od ministra właściwego do spraw administracji publicznej, które powinno być wydane w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rozwoju wsi.

Konsekwencją przyjętego przez Sąd stanowiska jest stwierdzenie, że zarówno skarżona decyzja jak i decyzja Starosty Powiatu w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów wydane są bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a to oznacza, ze Sąd zobowiązany był stwierdzić nieważność tych rozstrzygnięć mając na względzie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Wobec zgłoszonego przez skarżącą, która działała również jako pełnomocnik A. T. wniosku o zwrot kosztów, Sąd na podstawie art. 200 p.p.s.a. orzekł o zwrocie kosztów postępowania sądowego.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.