Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1780/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 par. 1, art. 107 par. 1, par. 3, art. 138
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 207
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki WSA Tadeusz Wołek (spr.) Protokolant Starszy referent Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2015 r. sprawy ze skargi I. M. na decyzję Rektora Akademii z dnia 25 sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na I rok studiów stacjonarnych II stopnia uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.


UZASADNIENIE

Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna Akademii decyzją nr [...] z dnia [...] 2014 r. odmówiła przyjęcia I. M. na I rok studiów stacjonarnych II stopnia na Wydziale [...], kierunku: [...], specjalność: [...] w roku akademickim 2014/2015 - na podstawie art. 169, art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005 r., nr 164, poz. 1365 ze zm.), art. 104 i art. 107 z ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej "K.p.a.", oraz uchwały nr [...] Senatu Akademii z dnia 20 maja 2013 r. w sprawie Zasad przeprowadzania konkursowego egzaminu wstępnego i trybu przyjmowania na l rok studiów l i II stopnia na rok akademicki 2014/15 w Akademii, dalej "Zasady rekrutacji".

W uzasadnieniu wskazano: "nie przyjęty z powodu: w związku z limitem miejsc i uzyskaniem jednakowej ilości punktów przez dwóch kandydatów oraz brakiem dodatkowych kryteriów, które mogłyby pozwolić na dodatkową ocenę.".

Od powyższej decyzji I. M. złożył odwołanie.

Wskazał, że decyzja narusza warunki i tryb rekrutacji na studia.

1. § 5 pkt 1 Zasad rekrutacji jednoznacznie stanowi, iż kandydaci przyjmowani są według kolejności miejsc, przy czym o kolejności decyduje liczba punktów.

Skarżący podniósł, że Wydział [...] planował zarekrutowanie dwóch osób. Limity przyjęć na studia stacjonarne l stopnia i II stopnia w roku akademickim 2014/2015 - Załącznik do Uchwały Senatu Akademii z dnia 21 maja 2014 r. W powiązaniu z § 5 Zasad rekrutacji logiczne jest, iż powinni zostać przyjęci kandydaci, którzy osiągnęli kolejno dwa najlepsze wyniki postępowania rekrutacyjnego.

Uzyskany wynik egzaminu wstępnego, czyli 90,01 punktów, pozwolił na zajęcie drugiego miejsca na liście rankingowej kandydatów. Identyczny wynik uzyskał J. K. W sytuacji uzyskania takiej samej ilości punktów oraz braku jakichkolwiek innych kryteriów - skarżący oraz J. K. zajęli to samo (drugie) miejsce na liście rankingowej. Zgodnie z § 5 Zasad rekrutacji, który wskazuje, że kandydaci przyjmowani są według kolejności miejsc, a o kolejności tej decyduje liczba punktów uzyskanych podczas egzaminu wstępnego, obydwoje powinni zostać przyjęci w poczet studentów. Jakiekolwiek inne rozwiązanie, polegające np. na przeprowadzeniu dodatkowego etapu rekrutacji lub wzięciu pod uwagę innych czynników (np. ocena na dyplomie l stopnia), także będzie niezgodne z Zasadami rekrutacji, a przede wszystkim ustawą o szkolnictwie wyższym. Nie można, bowiem wprowadzać zmian w zasadach rekrutacji po 31 maja roku poprzedzającego rok akademicki, którego ta zmiana dotyczy (art. 169 § 2 ustawy o szkolnictwie wyższym), a do tego sprowadzałoby się wprowadzenie takich rozwiązań.

2. Wskazane przez Wydziałową Komisję Rekrutacyjną jako podstawę odmownej decyzji przesłanki nie stanowią kryterium, które powinno być brane pod uwagę w procesie rekrutacji. Zasady rekrutacji w § 4 i 5 wskazują, iż jedynym kryterium, które może stanowić podstawę decyzji o przyjęciu lub odmowie przyjęcia na studia jest ilość punktów zdobytych podczas egzaminu wstępnego, ewentualnie niedopełnienie formalności rekrutacyjnych. W żadnym innym fragmencie Zasad rekrutacji, a także ustawy o szkolnictwie wyższym, nie ma przepisu, który stanowiłby, że "limit miejsc" lub "brak dodatkowych kryteriów" może stanowić podstawę decyzji. Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna nie może w swobodny sposób ustalać reguł i wprowadzać nowych kryteriów w trakcie procesu rekrutacji.

Limity przyjęć nie mogą więc stanowić kryterium rekrutacji. Choć ustalone są w odrębnej uchwale Senatu i obowiązują uczelniane organy przeprowadzające proces rekrutacyjny, to organy te nie mogą powołać się na nie w decyzji kierowanej do kandydata na studia. Uchwała o limitach przyjęć na studia ma charakter wewnętrzny. To do niej powinny być dostosowane inne przepisy regulujące postępowanie rekrutacyjne. Powołanie się w uzasadnieniu decyzji na przesłankę limitu przyjęć oraz brak dodatkowych kryteriów można potraktować, więc jedynie jako swoistą informację, a wręcz samooskarżenie Uczelni, gdyż Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna - informuje kandydata na studia, iż uczelnia nie potrafiła skonstruować sprawiedliwego i wydajnego procesu rekrutacyjnego, przez co pozbawiła go szans na studia.

Zatem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem warunków i trybu rekrutacji na studia, określonych w Zasadach rekrutacji, a tym samym powinna zostać uchylona.

3. Przywołując treść art. 107 § 1 K.p.a. skarżący wskazał, że porównanie tego przepisu oraz uzasadnienia decyzji pokazuje, iż ten fragment decyzji nie wyczerpuje normy K.p.a. w zakresie uzasadnienia.

Po pierwsze - brakuje przytoczenia chociażby jednej podstawy prawnej, która stanowiła podstawę wydania takiej, a nie innej decyzji, już nie mówiąc o jakichkolwiek wyjaśnieniach organu. Prowadzi to do wniosku, iż w Zasadach rekrutacji nie znajduje się żaden przepis, który mógłby stanowić podstawę odmownej decyzji jaka została wydana.

Po drugie - nie sposób w uzasadnieniu znaleźć przesłanek przemawiających za tym, iż zawiera ono zgodne z K.p.a. uzasadnienie faktyczne. Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna nie wskazała jednoznacznie faktów, które uznała za udowodnione, dowodów, na których się oparła, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiła wiarygodności i mocy dowodowej. Zawarto w nim jedynie lakoniczne i niezgodne z prawem motywy.

Orzecznictwo oraz doktryna są zgodne co do tego, iż wszelkie decyzje organów administracyjnych powinny być oparte na jednoznacznych przesłankach, co do których prawidłowości organ administracyjny jest pewien. W sprawie trudno doszukać się tej "jednoznacznej pewności" organu, na co wskazuje choćby votum separatum zgłoszone przez jednego z członków Komisji - prof. J. P. Jest to tym istotniejsze, iż wszelkie niejasności, które ujawnią się co do podstawy faktycznej decyzji wskazują, że ustalenie stanu faktycznego nie nastąpiło prawidłowo (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2 października 2013 r., III SA/G11351/13).

Jak wskazano w jednym z wyroków – "Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowań prowadzących do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego w ustalonym stanie faktycznym. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy." - (wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 lipca 2013 r., II SA/Kr 678/13). W decyzji trudno doszukać się spełnienia powyższych wymagań, a w szczególności pogłębienia zaufania uczestników postępowania do organów administracyjnych.

Uczelniana Komisja Rekrutacyjna Akademii decyzją nr [...] z dnia 25.08.2014 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję - na podstawie art. 169 ust. 8 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, uchwały nr [...] Senatu Akademii z dnia 20 maja 2013 r. oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.

W uzasadnieniu decyzji wskazała, że po zapoznaniu się z treścią odwołania, nie podziela argumentacji w nim zawartej z następujących przyczyn.

1. Zgodnie z postanowieniami § 1 ust. 1 Zasad rekrutacji - przyjęcia na studia w Akademii dokonywane są w ramach ustalonych limitów.

2. W załączniku do uchwały Senatu nr [...] dnia 21 maja 2014 r. zostały ustalone 2 miejsca na specjalności [...].

3. W trakcie rekrutacji dwóch z trzech kandydatów otrzymało tą samą ilość punktów. W sytuacji, gdy pozostało jedno wolne miejsce, a dwoje kandydatów uzyskało tą samą ilość punktów, brak jest możliwości uwzględnienia odwołania.

W trakcie rekrutacji nie została w żaden sposób naruszona procedura. Decyzja Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej została podjęta zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Na powyższą decyzję I. M. wniósł skargę zarzucając naruszenie:

- § 5 Zasad rekrutacji przez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę przyjęcia skarżącego na I rok studiów stacjonarnych II stopnia na Wydziale [...], na kierunku [...], pomimo, że zgodnie z uzyskanymi punktami zdobył drugie miejsce na dwa możliwe,

- § 12 Zasad rekrutacji i jego niezastosowanie, pomimo, że dwóch kandydatów otrzymało identyczną liczbę punktów i zajęło drugie miejsce przy jednoczesnym braku dodatkowych kryteriów pozwalających na dokonanie dodatkowej oceny,

- art. 7 K.p.a. polegające, na nie uwzględnieniu słusznego interesu obywateli,

- art. 107 § 1 i 3 K.p.a. w związku z art. 207 i art. 196 ust. 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, przez brak odniesienia się do zarzutów odwołania dotyczących warunków i trybu rekrutacji na studia.

Wniósł o uchylenie decyzji Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Akademii i wydanie decyzji przyjmującej skarżącego na I rok studiów stacjonarnych II stopnia na kierunku [...], specjalność: [...] w Akademii.

Skarżący powtórzył argumentację z odwołania.

Ponadto podniósł, że zasady rekrutacji przewidziane w § 4 i 5 wskazują, że zarówno Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna jak i Uczelniana Komisja Rekrutacyjna w sposób swobodny i niepoparty przepisami ustaliły własne reguły przyjmowania na studia. Już samo to naruszenie sprawia, że wydana decyzja rażąco narusza prawo.

Ponadto wskazał, że autonomia szkół wyższych oznacza, iż organy uczelni posiadają tzw. władztwo wewnętrzne, które pozwala na ustalanie własnych zasad obowiązujących w działalności uczelni - w ramach zakreślonych ustawą, w tym ustalenia warunków i trybu rekrutacji oraz formy studiów na poszczególnych kierunkach. Dziwi zatem zupełnie bierna postawa organów Akademii które posiadają możliwości na dopełnienie procedur w taki sposób, aby prawa drugiej strony były respektowane. Zgodnie z § 12 Zasad rekrutacji rektor ma prawo do przeprowadzenia ostatecznej interpretacji zasad przeprowadzenia egzaminu wstępnego i trybu przyjmowania, ale z nich nie skorzystano.

Z oczywistych względów nie było możliwym przeprowadzenie dodatkowych rekrutacji czy wprowadzenie w obecnym momencie dodatkowych kryteriów, gdyż naruszałyby zasady o szkolnictwie wyższym (art. 169 § 2 ustawy o szkolnictwie wyższym), natomiast Rektor pośrednio nadzorujący działalność Komisji Rekrutacyjnej może na podstawie § 12 dokonać interpretacji pozwalającej obydwu kandydatom, którzy uzyskali identyczną liczbę punktów na przyjęcie.

W art. 7 K.p.a. zostały zawarte zasady rzetelnej procedury, które muszą być respektowane w państwie prawa. Przepis nakazuje też podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (zasada prawdy obiektywnej), co oznacza, że organ nie może ograniczyć się do stwierdzenia, że nie przewidział pewnych sytuacji, ale powinien albo im zapobiegać, albo zareagować w taki sposób aby za jego zaniechania nie odpowiadały osoby, które spełniły wszelkie stawiane im wymagania. W ocenie skarżącego, powyższe zasady powinny znaleźć odpowiednie zastosowanie przy wydawaniu decyzji odmawiającej przyjęcia na studia z powodu uzyskania identycznego wyniku przez innego kandydata. W zaskarżonej decyzji powyższe zasady nawet nie tyle, że nie zostały zastosowane, a wręcz zlekceważone.

Skarżący podniósł, że decyzje organów uczelni nie muszą spełniać tak surowych kryteriów, jak decyzja organu administracji publicznej, to jednak skoro zostały poddane kontroli pod względem zgodności z prawem prowadzonej przez sąd administracyjny, muszą spełniać przynajmniej podstawowe wymogi umożliwiające przeprowadzenie tej kontroli. Przepisy ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym wraz ze statutem i warunkami i trybem rekrutacji na studia normują z jednej strony prawa i obowiązki osób ubiegających się na studia i studentów, a z drugiej strony - prawa i obowiązki organów uczelni. W ocenie legalności zaskarżonej decyzji i prawidłowości przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w sprawie ma zastosowanie art. 207 ust. 1 ustawy. Z treści art. 207 ust. 1 ustawy wynika, że do decyzji podjętych przez organy uczelni stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Odpowiednie stosowanie powyższych przepisów zapewnia minimum procedury, niezbędnej dla załatwienia sprawy i zachowania uprawnień strony, przy uwzględnieniu specyfiki szkoły wyższej i przyjętych w niej zasad . Stanowisko to jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem i doktryną (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2000 r., sygn. akt SK 19/99, OTK nr 7, poz. 258). Oznacza to, że organy uczelni winny poczynić ustalenia, które mają potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym, a w uzasadnieniu decyzji przedstawić swoje stanowisko i przede wszystkim ustosunkować się do zarzutów odwołania.

W ocenie skarżącego, sposób uzasadnienia zaskarżonej decyzji świadczy o wadliwości podjętego rozstrzygnięcia, a brak odniesienia się do argumentów skarżącego, uniemożliwia kontrolę sądową takiego orzeczenia. Podstawę odwołania stanowiły konkretne zarzuty dotyczące naruszenia warunków i trybu rekrutacji na studia drugiego stopnia, ze wskazaniem rodzaju naruszenia i przepisu, który został naruszony. Do zarzutów tych organ w ogóle się nie odniósł, a stwierdzenie, że "organ odwoławczy zapoznał się z treścią odwołania" stoi w sprzeczności z materiałem dowodowym sprawy.

Zarzuty odwołania dotyczyły naruszenia warunków i trybu rekrutacji, które organ odwoławczy zobligowany był przeanalizować, dokonać ustaleń w tym zakresie i przedstawić w uzasadnieniu decyzji. Brak uzasadnienia zawierającego konkretne ustalenia uzasadniające odmowę przyjęcia skarżącego na studia stanowi uchybienie procesowe uniemożliwiające ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Powoływane przez organy okoliczności "limitu miejsc" i "braku dodatkowych kryteriów" wobec zgłoszonych zarzutów braku istnienia takich kryteriów, nie może stanowić podstawy tej odmowy bez szczegółowego i jednoznacznego odniesienia się do zarzutów.

Nadto w decyzji odmawiającej przyjęcia na studia zostało zgłoszone votum separatum, przez jednego z członków Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej. Jednakże w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji również i do tego w żaden sposób się nie odniesiono.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że ustalony uchwałą Senatu limit miejsc na specjalność [...] wynosił 2, starających się o przyjęcie było 3 kandydatów, przy czym dwóch z nich otrzymało tę samą ilość punktów. Limit miejsc, który określa Senat Uczelni jest bezwzględnie obowiązujący. Przyjęcie osób poza limitem naruszałoby uchwałę Senatu oraz ustalony budżet uczelni jako jednostki finansów publicznych.

Zdaniem Akademii, decyzja w żaden sposób nie narusza postanowień § 5 i § 12 Zasad rekrutacji. Bezspornym w sprawie jest fakt, że kandydaci są przyjmowani według kolejności miejsc, o której decyduje liczba uzyskanych punktów. Postanowienia jw. nie wykluczają nadrzędnej zasady zawartej w § 1 ust. 1 tego aktu, który stanowi, że Akademia dokonuje przyjęć na I rok studiów stacjonarnych i niestacjonarnych studiów I i II stopnia na kierunki prowadzone w Uczelni w ramach ustalonych limitów. Naruszenie tej zasady i przyjęcie interpretacji skarżącego spowodowałoby w skrajnym przypadku konieczność przyjęcia znacznie większej liczby studentów niż możliwości finansowe, kadrowe i lokalowe Akademii.

Ponadto decyzja nie narusza art. 7 i art. 107 § 1 i 3 K.p.a. Decyzja zapadła po szczegółowym rozpoznaniu sprawy, uwzględniała okoliczność, że przy wakującym 1 miejscu i dwóch kandydatach, z których każdy posiadał identyczną (do drugiego miejsca po przecinku) liczbę punktów, nie było możliwości faktycznej i prawnej przyjęcia obu kandydatów.

Na uwagę zasługuje fakt, że w miesiącu wrześniu ogłoszona została dodatkowa rekrutacja, a skarżący nie skorzystał z możliwości ubiegania się o przyjęcie na studia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 P.p.s.a.

Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria wykazała, że skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa, które uzasadniało ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Ponieważ Sądy administracyjne, zgodnie z powyżej powołanymi przepisami nie są powołane do rozpoznawania spraw merytorycznie, Sąd pomimo uwzględnienia skargi nie jest władny wydać decyzji o przyjęciu skarżącego na studia.

Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych - decyzje o przyjęciu lub o odmowie przyjęcia na studia akademickie są uznawane za indywidualne akty administracyjne. Do decyzji tych zgodnie z treścią art. 207 ustawy dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2012 r., poz. 572), zwanej dalej ustawą, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. dalej: K.p.a.) oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów K.p.a. oznacza, że rozstrzygnięcia przez organa szkoły wyższej, w indywidualnych sprawach studentów, jak również postępowania w których one zapadają, muszą zachowywać chociażby minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia spraw i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony, przy zachowaniu autonomii szkoły wyższej (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2000 r., w sprawie SK 18/99, OTK z 2000 r. nr 7, poz. 258). Nie ulega wątpliwości, że choć decyzje organów uczelni, w kontekście wyrażonej w art. 77 ust. 5 Konstytucji RP zasady autonomii szkół wyższych nie muszą spełniać tak surowych kryteriów, jak decyzja organu administracji publicznej, to jednak skoro podlegają kontroli pod względem zgodności prawem prowadzonej przez sąd administracyjny muszą spełniać przynajmniej odstawowe wymogi umożliwiające przeprowadzenie tej kontroli.

Podkreślić należy, że integralnym elementem wydanej przez organ administracji decyzji jest również jej uzasadnienie, o czym stanowi wprost art.107 § 1 K.p.a.

Kontroli sądu administracyjnego podlega decyzja administracyjna jako całość, a więc łącznie z jej uzasadnieniem. Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji zostały zawarte w art. 107 § 3 K.p.a., który stanowi, że uzasadnienie decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Dopiero przy spełnieniu tych wymogów uzasadnienie w dostatecznym stopniu motywuje rozstrzygnięcie i pozwala na poznanie i ocenę rozumowania organu Do poprzedzającego konkluzję (stanowisko organu) znajdującą swój wyraz w rozstrzygnięciu. Obowiązkiem każdego organu jest zatem wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co wynika także z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 9 K.p.a. (zasada pogłębiania zaufania do władzy publicznej) i art. 11. K.p.a. (zasada przekonywania) - czyli wyjaśnienie stronie zasadności kierowanego do niej rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie. Chodzi zatem o wytłumaczenie dlaczego organ zastosował dany przepis do konkretnych ustaleń lub uznał go za niewłaściwy. Przepis art. 7 K.p.a. stanowi, iż w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stwierdzić należy, iż zasady ogólne postępowania administracyjnego stanowią integralną część przepisów regulujących procedurę administracyjną i są dla organów wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury, przy czym wymieniony art. 7 K.p.a. jest nie tylko zasadą dotyczącą sposobu prowadzenia postępowania, lecz w równym stopniu wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, na co wskazuje zwrot zobowiązujący organy do "załatwienia sprawy" zgodnie z tą zasadą.

Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że decyzja organu I instancji nie spełnia powyższych wymogów. Decyzja ta, w zasadzie nie zawiera uzasadnienia ani faktycznego, ani prawnego. Komisja ograniczyła się jedynie do stwierdzenia, że skarżący nie został przyjęty w związku z limitem miejsc i uzyskaniem jednakowej ilości punktów przez dwóch kandydatów oraz brakiem dodatkowych kryteriów, które mogłyby pozwolić na dodatkową ocenę.

Również zaskarżona decyzja organu II instancji została wydana z naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 15 K.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Oznacza to, że wydanie decyzji przez każdy z organów administracji publicznej musi być poprzedzone samodzielnym przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego, ustalenia stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa.

Sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta przez organ pierwszej instancji podlega, w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Zasada dwuinstancyjności tworzy obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, który nie może ograniczyć się do kontroli zaskarżonej decyzji. Niezbędnym wymogiem merytorycznego orzekania przez organ drugiej instancji jest wszechstronne rozpatrzenie okoliczności sprawy. Postępowanie odwoławcze nie może polegać tylko na kontroli postępowania organu pierwszej instancji, lecz powinno mieć miejsce ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy niejako "od nowa", bowiem organ odwoławczy nie jest związany poczynionymi przez organ l instancji ustaleniami i dokonaną oceną dowodów. Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 listopada 1992 r. sygn. akt V SA 721/92, ONSA 1992, nr 3-4, poz. 95).

W sprawie organ odwoławczy, wbrew nakazowi wypływającemu z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego - art. 15 K.p.a. oraz przepisów art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 138 K.p.a. nie rozpoznał ponownie sprawy merytorycznie co do istoty w jej całokształcie, lecz ograniczył się jedynie do wskazania, że zgodnie z postanowieniami § 1 ust. 1 Zasad rekrutacji przyjęcia na studia w Akademii dokonywane są w ramach ustalonych limitów. W załączniku do uchwały Senatu nr [...] dnia 21 maja 2014 r. zostały ustalone 2 miejsca na specjalności [...]. W trakcie rekrutacji dwóch z trzech kandydatów otrzymało tą samą ilość punktów. W sytuacji gdy pozostało jedno wolne miejsce, a dwoje kandydatów uzyskało tą samą ilość punktów, brak jest możliwości uwzględnienia odwołania skarżącego. W trakcie rekrutacji nie została w żaden sposób procedura. Decyzja Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej została podjęta zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Organ odwoławczy nie tylko nie rozpoznał sprawy merytorycznie ale także nie odniósł się do zarzutów podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu. Nie wskazał także podstawy prawnej odmowy przyjęcia skarżącego na studia.

Niespornym jest, że skarżący zdał egzamin z wynikiem pozytywnym, uzyskując 90,01 punktów w skali 1-100. Wynik ten pozwolił na zajęcie drugiego miejsca na liście rankingowej kandydatów na l rok studiów stacjonarnych II stopnia i kierunku Instrumentalistyka, specjalność: [...]. Identyczny wynik egzaminu wstępnego uzyskał także inny kandydat, jednak po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego, władze uczelni odmówiły przyjęcia zarówno skarżącego jak i J. K. na wskazany kierunek, w związku z limitem miejsc oraz brakiem dodatkowych kryteriów, które mogłyby pozwolić na dodatkową ocenę.

Organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu skarżącego, że skoro obaj kandydaci uzyskali na egzaminie tą samą liczbę punktów, to obaj powinni być przyjęci, ponieważ zgodnie z § 4 i § 5 Zasad rekrutacji wnika, że postępowanie rekrutacyjne na pierwszy rok studiów l i II stopnia przeprowadzane jest według systemu punktowego. Kandydaci przyjmowani są według kolejności miejsc. O kolejności decyduje liczba punktów. Nie można więc odmówić przyjęcia kandydata studia w związku z "limitem miejsc". Przesłanka ta nie może stanowić podstawy wydania decyzji związanej z procesem rekrutacji na studia, gdyż nie wynika ona ani z zasad rekrutacji ani z ustawy o szkolnictwie wyższym. Natomiast uchwała o limitach przyjęć na studia ma charakter wewnętrzny. Limity przyjęć na studia nie mogą mówić kryterium rekrutacji.

Wskazać jeszcze należy na trafność argumentacji, że organy uczelni w toku postępowania rekrutacyjnego wprowadziły nowe kryterium, polegające na tym, że w momencie, gdy dwóch kandydatów uzyska taką samą liczbę punktów, uczelnia nie przyjmie żadnego z nich. Wcześniej, w odwołaniu skarżący wskazywał, że uczelnia nie może w trakcie trwania rekrutacji zmieniać kryteriów przyjęcia na studia, ponieważ proces rekrutacyjny może być przeprowadzony jedynie według sformalizowanych zasad, przyjętych przez Senat Uczelni w odpowiednio wczesnym terminie.

Zatem zarówno zaskarżona decyzja przez swą lakoniczność oraz niewskazanie podstawy prawnej, jak i poprzedzająca ją decyzja pierwszej instancji przez brak uzasadnienia rozstrzygnięcia zawierającego konkretne ustalenie uzasadniające odmowę przyjęcia skarżącego na studia stanowi uchybienie procesowe uniemożliwiające ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Sąd nie może dokonywać własnych ustaleń, gdyż w istocie zastępowałby tym samym organy administracji, podczas gdy Sąd powołany jest do kontroli legalność zaskarżonych decyzji. Rodzaj stwierdzonych przez Sąd naruszeń proceduralnych czynią przedwczesną ocenę merytoryczną sprawy.

Na marginesie należy zauważyć, że wskazanie w decyzji publikatora danego aktu prawnego powinno odnosić się do jego aktualnej w chwili wydawania decyzji, wersji.

Uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu l instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie wyżej opisanym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a. rozpoznając ponownie sprawę organy będą zobowiązane wydać decyzję zawierającą prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne, ze wskazaniem konkretnej podstawy prawnej przyjętego rozstrzygnięcia, jak również w wyczerpujący sposób odniosą się do wszystkich zarzutów skarżącego podnoszonych w odwołaniu oraz w skardze.