Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 811/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 10 i  art. 145 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Daniela Kozłowska WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o. o. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] odmawiającą wznowienia - z wniosku [...] Sp. z o.o. -postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2005 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] września 1955 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w W., w części pkt 20 dotyczącej wywłaszczenia działki ozn. nr [...] i nr [...] o pow. [...] m grunty hipoteczne [...], stanowiącej własność M. i M. P. - utrzymał w mocy decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007 r.

W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury podał, że orzeczeniem z dnia [...] września 1955 r. wywłaszczono m. in. nieruchomość położoną w W., ozn. jako działki nr [...] i nr [...] o pow. [...] m grunty hipoteczne [...], stanowiącą własność M. i M. P. (pkt 20 orzeczenia).

Decyzją z dnia [...] maja 2001 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, po rozpatrzeniu wniosku Z. P. - spadkobiercy po M. P. na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego W. z dnia [...] stycznia 1957 r. sygn. akt [...] oraz M. P. na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego W. z dnia [...] stycznia 1957 r. sygn. akt [...] - odmówił stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia z dnia [...] września 1955 r., a decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r., rozpatrzeniu wniosku Z. P., utrzymał w mocy swoją własną z dnia [...] maja 2001 r.

Wyrokiem z dnia 21 maja 2003 r. sygn. akt I SA 2640/01 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2001 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] maja 2001 r. wskazując jednocześnie na obowiązek uzyskania materiału dowodowego, który umożliwiłby dokonanie prawidłowej oceny legalności kwestionowanego orzeczenia.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] Minister Infrastruktury stwierdził nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] września 1955 r. o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w W., w części pkt 20 dotyczącej wywłaszczenia działki ozn. nr [...] i nr [...] o pow. [...] m2 grunty hipoteczne [...], stanowiącej własność M. i M. P., wskazując iż wywłaszczenie nieruchomości dla zrealizowanego już celu stanowi rażące naruszenie art. 4 dekretu, a decyzją z dnia [...] października 2005 r. nr [...] Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu wniosku Z. P. i Agencji [...] S.A., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2005 r.

Decyzja ta nie została zaskarżona do sądu administracyjnego.

Pismem z dnia 5 lipca 2006 r. [...] Sp. z o. o. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2005 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...], podnosząc, że [...], nabywca całości [...] przedsiębiorstwa, jest posiadaczem przedmiotowej nieruchomości od 1992 r. i dlatego, jako następca prawny Przedsiębiorstwa [...] i posiadacz nieruchomości, powinien uczestniczyć w przedmiotowym postępowaniu w charakterze strony.

Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2005 r. utrzymującą w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2005 r. o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] września 1955 r. w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej własność M. i M. P., twierdząc w uzasadnieniu, że z podaniem o wznowienie postępowania wystąpił podmiot, któremu do przedmiotowej nieruchomości nie przysługują żadne prawa rzeczowe, a z wnioskiem w trybie art. 145 § 1 pkt 4 kpa może zwrócić się wyłącznie strona.

Po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o. o. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Infrastruktury stwierdził, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego - art. 145 § 1 kpa.

Wznowienie postępowania z przyczyny wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa następuje tylko na żądanie strony.

Minister Infrastruktury podał, że organ nadzoru przed wydaniem decyzji z dnia [...] czerwca 2005 r. ustalił wszystkie strony postępowania nadzorczego na podstawie aktualnego stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości nadesłanego przy piśmie Urzędu W. z dnia [...] sierpnia 2003 r.: nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa, a jako użytkownik wieczysty w rejestrze ewidencji gruntów ujawniona była [...] SA, natomiast prawo użytkowania wieczystego nie zostało wpisane do księgi wieczystej.

Jak wskazał Minister Budownictwa w zaskarżonej decyzji z dnia [...] lipca 2007 r., umowa przedwstępna przeniesienia praw do nieruchomości z dnia [...] sierpnia 2005 r., z której [...] (poprzednia nazwa [...] Sp. z o. o.) wywodzi swój interes prawny, nie daje jej przymiotu strony, bowiem nie przenosi ona samego prawa, a jedynie prawo do żądania ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu.

Tylko te osoby i podmioty, którym przysługują prawa rzeczowe do nieruchomości są władne dysponować nieruchomością w ramach przysługującego im prawa, mają więc interes prawny, aby żądać czynności organu.

Osoby i podmioty, które nie mają żadnego tytułu prawnego, lecz zainteresowane są uzyskaniem użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu nie są stronami w niniejszym postępowaniu. Zdarzenie nie może stanowić o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym, który nie daje uprawnień strony.

Minister infrastruktury stwierdził, że Minister Budownictwa prawidłowo uznał, że [...] Sp. z o. o. w dniu wydania decyzji z dnia [...] października 2005 r. i w dniu złożenia wniosku o wznowienie postępowania nie posiadała przymiotu strony postępowania, a zatem decyzja Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007 r. nie narusza prawa i znajduje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym.

Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [...] Sp. z o. o. z siedzibą w W.; zarzucając naruszenie art. 28 kpa, 145 § 1 pkt 4, 77 § 1, 7, 107 § 3 i 136 kpa w związku z art. 127 § 3 kpa oraz na naruszenie prawa materialnego, polegające na pominięciu art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 28 sierpnia 2001 r. o restrukturyzacji hutnictwa żelaza i stali oraz art. 91 kc i art. 390 § 2 kc - wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

2. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja nie naruszają prawa.

3. Zaskarżoną decyzją Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007 r. odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2005 r. utrzymującą w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2005 r. o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] września 1955 r. o wywłaszczeniu nieruchomości.

Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

4. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest postępowaniem nadzwyczajnym, jest instytucją procesową umożliwiającą ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, jeżeli postępowanie w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadą wymienioną w przepisach prawa procesowego.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, na który to przepis wskazywała strona skarżąca we wniosku o wznowienie postępowania, w sprawie zakończonej ostateczną decyzją wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, co jest naruszeniem wyrażonej w art. 10 § 1 kpa zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.

5. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie organ prawidłowo ustalił strony postępowania nadzorczego i prawidłowo w zaskarżonej decyzji przyjął, iż podnoszone przez stronę skarżącą okoliczności nie dają podstaw do przyjęcia, iż jest ona stroną postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] września 1955 r. o wywłaszczeniu nieruchomości.

6. Podniesiona przez stronę skarżącą okoliczność wystąpienia z wnioskiem o uwłaszczenie w trybie art. 28 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o restrukturyzacji hutnictwa żelaza i stali (Dz. U. Nr 111, poz. 1196 z późn. zm.) nie wskazuje na istnienie interesu prawnego po stronie skarżącej, ponieważ jest to jedynie wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego a nie tytuł prawny do nieruchomości. Zgodnie z art. 28 ust.1 tej ustawy, grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu hut lub ich poprzedników prawnych, co do których huty nie legitymują się dokumentami o przekazaniu im tych gruntów w zarząd w formie przewidzianej prawem, stają się z dniem wejścia w życie ustawy przedmiotem użytkowania wieczystego hut. Strona skarżąca nie wykazała, a nie wynika to z akt sprawy, jaki związek z niniejszą sprawą ma złożenie wniosku o uwłaszczenie na gruncie, który nie stanowi już własności Skarbu Państwa, bowiem ostateczna decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2005 r. wyeliminowała tytuł prawny Skarbu Państwa do tej nieruchomości.

7. Zdaniem Sądu, również umowa przedwstępna z dnia [...] sierpnia 2005 r. nie spowodowała powstania interesu prawnego po stronie skarżącej, ponieważ nie przeniosła na stronę skarżącą żadnego prawa rzeczowego.

8. Nie jest zasadne zdaniem Sądu twierdzenie strony skarżącej, iż fakt posiadania przedmiotowej nieruchomości od 1992 r. uzasadnia uczestniczenie strony skarżącej w postępowaniu dotyczącym tej nieruchomości w charakterze strony, ponieważ zgodnie z jednoznacznym stanowiskiem zarówno doktryny jak i orzecznictwa, posiadanie jest stanem faktycznym a nie prawnym. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 czerwca 1972 r. III CRN 121/72 stwierdził, że posiadanie jest stanem faktycznym polegającym na faktycznym władztwie, przez które rozumie się samą możność władania rzeczą.

9. Prawidłowo zatem organ odmówił wznowienia postępowania, uznając, że skoro stronie skarżącej nie przysługuje żaden prawnorzeczowy tytuł do przedmiotowej nieruchomości, to nie przysługuje jej również przymiot strony w niniejszym postępowaniu.

10. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.