Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1601/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.) Asesor WSA Piotr Pyszny po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 marca 2022 r. sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...]Prezes Sądu Apelacyjnego w K. (dalej: organ II instancji) utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w G. (dalej: organ I instancji) z dnia [...] r. nr [...] o odmowie udzielenia informacji publicznej w postaci zanominizowanego uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] r. w sprawie o sygn. akt [...] ze względu na prywatność osoby fizycznej.

Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco:

Wnioskiem z dnia 11 sierpnia 2021 r. skarżący zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego o udostępnienie informacji publicznej w postaci zanominizowanego uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] r. w sprawie o sygn. akt [...] po anonimizacji.

Prezes Sądu Okręgowego w drodze decyzji administracyjnej z [...] r. odmówił udzielenia informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej.

Jako podstawę prawną organ I instancji powołał art 3 ust 1 pkt 2, art 4 ust.1, art 5 ust 2, art 10 ust 1 i art 16 ust 1 ustawy z dnia 6 września 2001r o dostępie do informacji publicznej (Dz.U z 2020r. poz.2176 tj.) dalej u.d.i.p. oraz art. 104 i art. 107 się ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a.")

W uzasadnieniu ww decyzji organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 1 ust 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w u.o.i.p. Żądana przez wnioskodawcę informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust 1 pkt 4 lit a tiret trzeci u.d.i.p. Zgodnie z art. 3 ust 1 pkt 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do wglądu do dokumentów urzędowych. W myśl art. 4 ust 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia są w szczególności organy władzy publicznej. Jednakże ograniczenie wskazane w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu m. in. ze względu na prywatność osoby fizycznej.

Nadto organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 47 Konstytucji RP każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Przepis ten nakłada na władze publiczne obowiązek ochrony chronionych prawem dóbr jednostki, w tym ochrony prawnej życia prywatnego, przed nieuzasadnioną ingerencją. Prywatność może być w pewnych sytuacjach przedmiotem ingerencji dla ochrony dobra wspólnego, jednak wkraczanie w tę sferę, musi być dokonywane w sposób ostrożny i wyważony z należytą oceną racji, które przemawiają za taką ingerencją.

Do prywatnej sfery życia zalicza się przede wszystkim zdarzenia i okoliczności tworzące sferę życia osobistego i rodzinnego. Szczególny charakter tej dziedziny życia człowieka uzasadnia udzielenie jej silnej ochrony prawnej,

Na poparcie swojego stanowiska organ przywołał dodatkowo szereg orzeczeń sądowych, z których wynika że wkraczanie w sferę prywatną musi być zawsze uzasadnione istotnymi racjami interesu publicznego.

Organ I instancji ustalił, że między wnioskującym a jego przeciwnikiem procesowym w sprawie o sygn. akt [...], toczyły się jeszcze inne postępowania oznaczone sygn. [...]oraz sygn. [...], co oznaczało że wnioskodawca występując z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, nie występuje w sprawie indywidualnej, ponieważ nie ukrywa że znana jest mu sytuacja zdrowotna przeciwnika procesowego, z którym jest w "konflikcie procesowym". W związku z czym organ uznał że pewne dane składowe zawarte w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] r. mogły prowadzić do naruszenia prawa do prywatności.

Tym samym w ocenie organu, należało udzielić prymatu ochronie prywatności tym bardziej, że wobec skonfrontowania treści uzasadnień obu wyroków ( wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] r. oraz wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...]r.), sfera prywatności pozostała niewielka, a tym samym ewentualna ingerencja w to prawo, mogłoby przybrać znaczne rozmiary a udostępnienie informacji publicznej wskazanej we wniosku prowadzić mogłoby do naruszenia prawa do prywatności osoby fizycznej. Z tych tez względów organ odmówił dostępu do informacji publicznej.

Prawidłowość tej decyzji zakwestionował skarżący wnosząc odwołanie do organu II instancji.

W ocenie Prezesa Sądu Apelacyjnego odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie, ponieważ zakres wskazanych w Konstytucji wartości uzasadniających ograniczenie dostępu do informacji, publicznej precyzuje ustawodawca w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. wskazując, że ograniczenia takie uzasadnione są potrzebą zapewnienia ochrony prywatności osób fizycznych. Organ II instancji wskazał, że udostępnienie zgodne z żądaniem wniosku naruszałoby wymóg zapewnienia ochrony prywatności osób fizycznych, gdyż anonimizacja nie zapewniłaby ochrony tożsamości, a przez to prywatności osoby fizycznej.

Z uwagi na brak możliwości pogodzenia prawa do informacji publicznej bez uszczerbku dla prawa do prywatności osób fizycznych będących stronami postępowania sądowego, organ II instancji stwierdził, że na mocy powołanych przepisów należało orzec jak w sentencji decyzji. Od ww. decyzji skarżący wywiódł skargę do WSA.

We wniesionej skardze skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

-prawa materialnego, tj. art. 5 ust 2, art. 6 ust 1 pkt 4 ppkt a, oraz art. 16 ust 1 u.d.i.p. poprzez odmowę udzielenia informacji publicznej, ze względu na prywatność osoby fizycznej i wniósł o:

-uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji,

-zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego.

W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik skarżącego podniósł m.in., że prywatność uczestnika postępowania w sprawie o sygn. akt [...], nie może zostać naruszona, skoro zarówno w tej sprawie jaki i w sprawie o sygn. akt [...], była oceniana kwestia zdrowotna uczestnika obu postępowań.

Nadto skarżący zarzucił organom I i II instancji wewnętrzną sprzeczność w zaskarżonych decyzjach, polegającą na stwierdzeniu, że sytuacja wnioskodawcy jest znana z innego postępowania w którym był stroną. W związku z czym zdaniem skarżącego trudno mówić o naruszeniu jakiejkolwiek prywatności uczestnika. Skarżący wskazał, że organy rozstrzygające nie wykazały niemożliwości takiego zanominizowania części uzasadnienia ażeby pogodzić dwie chronione wartości konstytucyjne, co zdaniem skarżącego nie wyłączało wydania kopii żądanego uzasadnienia wyroku, po dokonaniu ewentualnej anonimizacji niektórych danych nienaruszając czyjejkolwiek prywatności, do czego organ II instancji się nie odniósł. Ponadto skarżący zarzucił skarżonej decyzji, brak obligatoryjnych elementów określonych w art 16 ust 2 pkt 2 u.d.i.p.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko oraz podnosząc m.in., że udostępnienie zgodnie z żądaniem wniosku naruszałoby wymóg zapewnienia prywatności osób fizycznych, gdyż anonimizacja nie zapewniłaby ochrony tożsamości, a przez to prywatności osoby fizycznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanową inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest - co do zasady - wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu oraz poprawność zastosowanej procedury. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) dalej przywoływanej jako: "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W razie niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu.

Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu była decyzja Prezesa Sądu Apelacyjnego utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego odmawiającą udostępnienia informacji publicznej w postaci treści orzeczeń Sądu Okręgowego w sprawie o sygn. akt [...] po anonimizacji.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że Prezes Sądu Okręgowego jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Adresatami obowiązku udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, wymienione w art. 4 u.d.i.p. W szczególności są nimi organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., do których niewątpliwie należy zaliczyć także prezesów sądów wszystkich szczebli, będących organami władzy sądowniczej, co znajduje też potwierdzenie w jednolitym i utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym).

Nie jest sporne miedzy stronami, że wniosek skarżącego dotyczy informacji publicznej i przywołać tutaj należy przepis art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzecie u.d.i.p., z którego wynika, że udostępnieniu podlega informacja publiczna o danych publicznych, w tym między innymi treść orzeczeń sądów powszechnych.

Z uzasadnienia projektu zmiany ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej wprowadzającej ten przepis wynika, że doprecyzowanie poprzez dodanie tiret trzeciego w art. 6 ust. 1, ust. 1 pkt 4 lit. a) przyczyni się do wyeliminowania ewentualnych wątpliwości dotyczących uznawania orzeczeń sądów i trybunałów za informację publiczną. Dostępność orzeczeń przyczyni się do zapewnienia transparentności działania sądów i trybunałów oraz pozytywnie wpłynie na merytoryczny poziom wydawanych przez nie rozstrzygnięć, a także na poprawę stanu świadomości prawnej i pewności obrotu prawnego.

W orzecznictwie podkreśla się w związku z tym, że orzeczenia sądowe wraz z uzasadnieniami, jako wydane w sprawie przez sąd powszechny, w ramach jego działalności orzeczniczej opartej na przepisach prawa powszechnie obowiązującego, są danymi publicznymi i podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w u.d.i.p. (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 stycznia 2018 r., I OSK 784/16, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dodatkowo wyjaśnić należy, że przepis art. 4 ust. 3 u.d.i.p. nakłada obowiązek udostępnienia informacji publicznej na organ władzy publicznej, będący w posiadaniu takiej informacji.

Zatem Prezes Sądu jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. zaś żądana w niniejszej sprawie informacja ma charakter informacji publicznej (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p.) (vide: wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 czerwca 2014 r. w sprawie II SA/Go 305/14 oraz wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie II SA/Go 127/14 http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto organy wydając w tej sprawie decyzje o odmowie udostępnienia informacji w trybie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., jednoznacznie uznały publiczny charakter wnioskowanej przez skarżącego informacji.

Dalej należy wskazać, iż przepisy u.d.i.p. nie przewidują żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej, a wniosek o udostępnienie informacji publicznej rozpatruje się bądź przez udostępnienie informacji w następstwie dokonania czynności materialno - technicznej, bądź przez wydanie stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej (z uwagi na ograniczenia z art. 5 u.d.i.p., lub - w przypadku informacji przetworzonej - ze względu na brak szczególnie istotnego interesu publicznego) bądź o umorzeniu postępowania (vide: wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie II SAB/Bd 10/15). Przepisy ustawy o dostępie do informacji, publicznej, realizują obowiązek ww. ochrony poprzez ograniczenie wskazane w art. 5 ust. 2 tej ustawy. Dostęp do informacji o sprawach publicznych, jakkolwiek bardzo szeroko unormowany w przepisach ww. ustawy, nie jest jednak nieograniczony.

Przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wyraźnie wskazuje, że prawo dostępu do informacji publicznej podlega ograniczeniu z uwagi na ochronę prawa do prywatności osoby fizycznej. Tezę iż, prawo dostępu do informacji publicznej nie jest nieograniczone określa wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2021 r. III OSK 2160/21 (dostępny:Legalis Numer 2592455), który stanowi:

"1. Prawo dostępu do informacji publicznej nie jest nieograniczone. W przypadku wszakże kolizji praw konstytucyjnie i ustawowo chronionych niezbędne jest ich wyważenie, które nie może prowadzić do generalnego wyłączenia prawa do informacji publicznej w określonej kategorii spraw. W przypadku potrzeby zapewnienia ochrony prywatności osób fizycznych podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej winny natomiast, co do zasady, poprzestać na takim zanonimizowaniu danych wrażliwych, aby nie istniała obiektywna możliwość poznania ich po zapoznaniu się z informacją publiczną. Skoro tożsamość osoby fizycznej można określić bezpośrednio lub pośrednio, w szczególności przez powołanie się na jeden lub kilka specyficznych czynników określających cechy fizyczne, fizjologiczne, umysłowe, ekonomiczne, kulturowe lub społeczne tej osoby, to odmowa ujawnienia owych czynników choćby poprzez ich anonimizację winna być najczęściej uznana za wystarczający sposób ochrony tożsamości, a przez to prywatności osoby fizycznej. Rzeczą podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji jest bowiem dokonanie takiej anonimizacji, która uniemożliwi identyfikację osób objętych żądaniem udostępnienia informacji publicznej.

2. Dopiero w razie uznania i przekonującego wykazania, że istnieje potrzeba ochrony prywatności określonej osoby lub osób, a celu tego w dostateczny sposób nie spełni anonimizacja danych wrażliwych osób uczestniczących w takim postępowaniu, organ, do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji publicznej, winien - w oparciu o art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej - wydać decyzję administracyjną odmawiającą udostępnienia konkretnej informacji publicznej, powodując się na ograniczenia zawarte w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ocena czy prawo do informacji publicznej danego rodzaju podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej winna być przy tym dokonana w sposób zindywidualizowany, odrębnie dla każdej z żądanych informacji, z wyraźnym wskazaniem jakie konkretnie przesłanki przemawiają za odmową udzielenia konkretnej informacji".

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że informacje dotyczące sfery życia prywatnego nie podlegają udostępnieniu w przedmiotowej sprawie z uwagi na ochronę prawa do prywatności osoby, której wnioskowane orzeczenie dotyczy.

Ponadto przede wszystkim podkreślić należy, że prawo do prywatności ma charakter szczególny w systemie praw i wolności konstytucyjnych. Art. 47 Konstytucji RP wskazuje bowiem, że każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Przepis ten nakłada więc na władze publiczne obowiązek ochrony chronionych prawem dóbr jednostki, w tym ochrony prawnej życia prywatnego, przed nieuzasadnioną ingerencją. Przy czym pamiętać należy, że art. 61 ust. 1 Konstytucji RP gwarantuje obywatelom prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne.

W przypadku kolizji tych dwóch konstytucyjnych praw – z jednej strony konstytucyjnego prawa do informacji z drugiej prawa do prywatności – nie można bezwzględnie przyznać priorytetu temu pierwszemu. Nie istnieje formuła zagwarantowania obywatelom dostępu do informacji za wszelką cenę. Nie można również wykluczyć możliwości ingerencji w sferę prywatną za pomocą prawa do informacji publicznej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 19 czerwca 2002 r., sygn. K 11/02, publ. OTK-A 2002 nr 4, poz. 43). Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 5 marca 2003 r., sygn. K 7/01, wskazał, że prawo do ochrony życia prywatnego, tak jak każda inna wolność i prawo jednostki, znajduje swoje umocowanie aksjologiczne w godności osoby, jednakże utożsamianie naruszenia każdego prawa i wolności z naruszeniem godności pozbawiałoby gwarancje zawarte w art. 30 Konstytucji RP samodzielnego pola zastosowania. Spłycałoby w gruncie rzeczy i nadmiernie upraszczałoby sens oraz treść normatywną zawartą w pojęciu, którym operuje art. 30 Konstytucji RP. Obejmuje ono bowiem najważniejsze wartości, które nie korzystają z innych, samodzielnych gwarancji na gruncie konstytucyjnym, a które dotykają istoty pozycji jednostki w społeczeństwie, jej relacji do innych osób oraz do władzy publicznej. Przyjęcie innego stanowiska prowadziłoby do zakwestionowania ukształtowanej linii orzecznictwa na gruncie art. 47 Konstytucji RP, która wyraźnie przyjmuje założenie, że prawo do życia prywatnego nie może być traktowane w kategoriach absolutnych i również może podlegać ograniczeniu stosownie do kryteriów określonych przez zasadę proporcjonalności (publ. OTK-A 2003, nr 3, poz. 19). Prywatność zatem może być w pewnych sytuacjach przedmiotem ingerencji dla ochrony dobra wspólnego, jednak wkraczanie w tę sferę, musi być dokonywane w sposób ostrożny i wyważony, z należytą oceną racji, które przemawiają za taką ingerencją. Nie zawsze jednak dobro wspólne przeważa nad interesem indywidualnym (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 20 marca 2006 r., sygn. K 17/05).

Z tego powodu pogodzenie obu wartości konstytucyjnych, tj. prawa do informacji publicznej, bez uszczerbku dla prawa do prywatności osoby fizycznej, powinno być zrealizowane poprzez anonimizację danych umożliwiających identyfikację osoby.

Jednakże w przedmiotowej sprawie anonimizacja nie zapewniłaby ochrony prywatności osoby fizycznej.

Skargą rozpoznawaną w niniejszej sprawie zaskarżona została decyzja odmawiająca dostępu do informacji publicznej o treści wyroku Sądu Okręgowego o sygnaturze akt [...].

Biorąc pod uwagę szczególny charakter sprawy cywilnej o sygnaturze akt [...], w której ocenie sądu podlega to badanie sfery osobistych i często intymnych kwestii nie sposób zaaprobować poglądu, że orzeczenia w takich sprawach powinny być udostępnione na podstawie u.d.i.p. każdemu, kto tego zażąda. Tym bardziej, że nawet anonimizacja danych osobowych nie stanowi dostatecznej gwarancji, że dane te nie zostaną odkodowane na podstawie innych informacji zawartych w takim wyroku.

Sytuacja w przedmiotowej sprawie jest o tyle specyficzna, że skarżący wskazał konkretną sygnaturę sprawy, domagając się udostępnienia treści wydanego rozstrzygnięcia. Słusznie zatem orzekające organy wysnuły przypuszczenie, że skarżący może znać daną osobę, której ten wyrok dotyczył. I w konsekwencji zasadnie zastosowano podstawę wyłączającą możliwość udostępnienia zakresu wnioskowanej informacji publicznej w postaci zapewnienia osobie, której wyrok w sprawie o sygnaturze akt [...], dotyczył, prawa do prywatności. Nie budzi wątpliwości Sądu, że dane objęte rozstrzygnięciem w wyroku wydanym w sprawie bez względu na zakres tego rozstrzygnięcia odnosi się do dóbr osobistych przysługujących osobom fizycznym i ujawnienie tych danych naruszyłoby prawnie chronioną sferę prywatności. Natomiast ze względu na okoliczność, że skarżący zwrócił się o udostępnienie mu wyroku w konkretnej sprawie, powstała uzasadniona wątpliwość, że anonimizacja danych osobowych takiego wyroku może nie zapewnić osobie, której to rozstrzygnięcie dotyczy pełnej ochrony jej prywatności. Zasadną zatem stała się w ocenie Sądu odmowa udostępnia treści przedmiotowego orzeczenia.

W świetle powyższego zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 5 ust. 2, art 6 ust 1 pkt 4 ppkt a oraz art. 16 ust. 1 u.d.i.p. należało uznać za bezzasadne.

W tym stanie rzeczy skargę wniesioną w niniejszej sprawie należało oddalić (art. 151p.p.s.a.).

-----------------------

9