Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 262/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2007-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6269 Inne o symbolu podstawowym 626
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Pracownicy urzędów państwowych
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
journal: Dz.U. 2004 nr 161 poz 1688
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 czerwca 2004 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1593
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 7 listopada 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o pracownikach samorządowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 lipca 2007 r. sprawy ze skargi Rady Gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy nr [...] z dnia [...] w sprawie powołania Zastępcy Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] Nr [...], działając na podstawie art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, ze zm.) stwierdził nieważność uchwały Nr [...] Rady Gminy z dnia [...] w sprawie powołania Zastępcy Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, że uregulowania uchwały są sprzeczne z art. 2 pkt 3 i art. 3a ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1593, ze zm.).

Zgodnie z art. 3a ust. 1 tej ustawy nabór kandydatów na wolne stanowiska urzędnicze, w tym na kierownicze stanowiska urzędnicze, zatrudnionych na podstawie art. 2 pkt 2 i 4 ustawy o pracownikach samorządowych, zwane dalej "stanowiskami urzędniczymi", jest otwarty i konkurencyjny.

Wykaz tych stanowisk określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 2005 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach gmin, starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich (Dz.U. Nr 146, poz. 1233) - zał. Nr 3 do rozporządzenia. Są to stanowiska, na których pracownicy samorządowi są zatrudniani na podstawie mianowania lub umowy o pracę. Takimi stanowiskami kierowniczymi w gminie są m.in.: kierownik i zastępca kierownika urzędu stanu cywilnego.

Powyższa regulacja przesądza o tym, że Wójt Gminy chcąc zatrudnić zastępcę kierownika urzędu stanu cywilnego winien ogłosić nabór na to stanowisko w trybie określonym art. 3a ustawy o pracownikach samorządowych.

Art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. z 2004 r. Nr 161, poz. 1688) stanowi, że rada gminy może powołać innego niż wójt kierownika urzędu stanu cywilnego i jego zastępców.

Przedmiotowe powołanie nie jest źródłem stosunku pracy w myśl art. 2 pkt 3 ustawy o pracownikach samorządowych, ale oznacza jedynie powierzenie czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego innej osobie, co potwierdza wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2000 r. I PKN 480/99 (OSNP 2001/10/349).

Przepis art. 6 ust. 3 - Prawa o aktach stanu cywilnego winien być interpretowany w powiązaniu z art. 3a ustawy o pracownikach samorządowych. Ustawa o pracownikach samorządowych zawiera bowiem zamknięty katalog stanowisk, na które nawiązanie stosunku pracy następuje na podstawie powołania (art. 2 pkt 3 ustawy).

Dokonana ustawą z dnia 6 maja 2005 r. (Dz.U. Nr 122, poz. 1020) nowelizacja ustawy o pracownikach samorządowych, dotycząca obowiązku przeprowadzenia naboru na wolne stanowiska urzędnicze, przesądza o tym, że stanowisko zastępcy kierownika urzędu stanu cywilnego winno być obsadzone w tym trybie, gdyż zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego i art. 2 pkt 3 ustawy o pracownikach samorządowych - powołanie z-cy kierownika urzędu stanu cywilnego nie jest nawiązaniem stosunku pracy na podstawie powołania.

Ze stanowiskiem organu nadzoru koresponduje wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 czerwca 2006 r. (sygn. akt III SA/Lu 154/06). Przyjąć zatem należy, że kierownik urzędu stanu cywilnego jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, albo, jeżeli taka podstawa została zgodnie z art. 2 pkt 3 ustawy o pracownikach samorządowych przewidziana dla tego stanowiska w statucie gminy, na podstawie mianowania. Sama zaś uchwała rady gminy o jego powołaniu stanowi upoważnienie dla wójta (burmistrza, prezydenta), czyli pomiotu dokonującego czynności z zakresu prawa pracy na podstawie art. 4 pkt 4 ustawy o pracownikach samorządowych, do zawarcia z powołanym kierownikiem urzędu stanu cywilnego umowy o pracę czy sporządzenia aktu mianowania.

Skoro kierownik urzędu stanu cywilnego jest pracownikiem samorządowym zatrudnianym na podstawie mianowania bądź umowy o pracę (art. 2 pkt 2 i 4. ustawy o pracownikach samorządowych), to do nawiązania z nim stosunku pracy ma zastosowanie art. 3a tej ustawy.

Jak wynika z informacji udzielonych przez Sekretarza Gminy w rozmowie telefonicznej w dniu [...] marca 2007 r., powołanie D. S. na stanowisko Zastępcy Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego odbyło się bez wcześniejszego przeprowadzenia procedury konkursowej na to stanowisko urzędnicze.

Fakt. iż D. S. był wcześniej zatrudniony w Urzędzie Gminy, nie wyłącza obowiązku zachowania wspomnianej procedury.

Skargę sądową na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze złożyła Rada Gminy, zarzucając naruszenie prawa materialnego:

- art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 1986r. Nr 36, poz. 180 z późn. zm.) poprzez uznanie, że powołanie przez radę gminy w drodze uchwały zastępcy kierownika urzędu stanu cywilnego nie jest źródłem stosunku pracy w myśl art. 2 pkt 3 ustawy o pracownikach samorządowych, ale oznacza jedynie powierzenie czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego innej osobie,

- art. 2 pkt 2 i 4 ustawy z dnia z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2001r. Nr 142. poz. 1593 z późń. zm.) poprzez uznanie, że zastępca kierownika urzędu stanu cywilnego jest pracownikiem samorządowym zatrudnianym na podstawie umowy o pracę lub mianowania,

- art. 3a ustawy z dnia z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych poprzez uznanie. że stanowisko zastępcy kierownika urzędu stanu cywilnego powinno być obsadzone w trybie wolnego i konkurencyjnego naboru,

- art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późń. zm.). przez przyjęcie. że przedmiotowa uchwała jest sprzeczna z prawem.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu nadzoru i obciążenie Wojewody kosztami postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że stanowisko organu nadzoru jest błędne, a przedmiotowa uchwała nie narusza prawa.

Ustawa z dnia 17 maja 1990r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. 1990 r. Nr 34 poz. 198 ze zm.) wprowadziła zmiany do ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego. polegające na wprowadzeniu art. 5a. z którego wynika, że urzędy stanu cywilnego stanowią integralną część urzędu gminy.

Nowe brzmienie uzyskał również art. 6. który w ustępie 2 stanowi, że kierownikiem urzędu stanu cywilnego jest wójt lub burmistrz (prezydent), natomiast według ustępu 3 rada gminy może powołać innego kierownika urzędu stanu cywilnego i jego zastępcę (zastępców). Ustęp 3 powołanego artykułu upoważnia radę gminy do powołania zastępcy kierownika urzędu stanu cywilnego w drodze uchwały.

Zdaniem skarżącej, przepis art. 6 ust. 3 ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego jednoznacznie wskazuje, iż zatrudnienie na stanowisku zastępcy kierownika urzędu stanu cywilnego może nastąpić jedynie w wyniku powołania w drodze uchwały rady gminy. Ustawa nie przewiduje żadnej innej podstawy dla zajmowania stanowiska kierownika i zastępcy kierownika USC.

Ustawa z dnia 22 marca 1990r. o pracownikach samorządowych określa podstawy zatrudnienia pracowników samorządowych, do których zaliczany jest kierownik USC i jego zastępca. Jednak ustawa nie wymienia ani kierownika ani zastępcy kierownika USC wśród stanowisk obsadzanych w drodze powołania. Zgodnie z treścią art. 2 pkt 3 na podstawie powołania mogą być zatrudnieni zastępca wójta (burmistrza, prezydenta miasta), sekretarz gminy, sekretarz powiatu, skarbnik gminy (główny księgowy budżetu), skarbnik powiatu (główny księgowy budżetu powiatu), skarbnik województwa (główny księgowy budżetu województwa).

Zdaniem strony skarżącej brak wskazania w tym przepisie stanowiska kierownika USC i jego zastępcy nie może przesądzać o tym, że kandydaci na te stanowiska nie mogą być powoływani w drodze uchwały rady gminy.

Co prawda w orzecznictwie i doktrynie przeważa pogląd, że określonego w art. 2 pkt 3 katalogu stanowisk urzędniczych powoływanych na podstawie powołania nie można rozszerzać, jednak zakaz ten odnosi się zazwyczaj do regulacji statutowych, co oznacza, że w statutach jednostek samorządu terytorialnego nie można zamieszczać postanowień, które poszerzałyby krąg osób zatrudnianych na podstawie powołania. W niniejszej sprawie zachodzi sytuacja odmienna. Powołanie zastępcy kierownika USC w drodze uchwały rady gminy określone zostało przepisem ustawy, a nie postanowieniem statutu gminy.

Art. 68 Kodeksu Pracy stanowi, że stosunek pracy nawiązuje się na podstawie powołania w przypadkach określonych w odrębnych przepisach. Oznacza to, że powołanie ma charakter wyjątku i może być wprowadzone tylko tam, gdzie przepis prawa to wyraźnie dopuszcza. Art. 6 ust. 3 Prawa o aktach stanu cywilnego zalicza się do takich właśnie przepisów.

Co więcej, w ocenie skarżącej art. 6 ust. 3 Prawa o aktach stanu cywilnego stanowi normę szczególną w stosunku do ustawy o pracownikach samorządowych, która wyłącza stosowanie art. 2 pkt 2 i 3 tej ustawy.

Z powołanych wyżej względów zastępca kierownika USC nie może być mianowany, ani zatrudniony na umowę o pracę, ponieważ nawiązanie stosunku pracy nie może opierać się na dwóch podstawach prawnych jednocześnie, tzn. na podstawie uchwały rady gminy i aktu mianowania lub uchwały i umowy o pracę.

Powołanie na stanowisko zastępcy kierownika USC następuje w drodze uchwały rady gminy, działającej na podstawie przepisu ustawy. Podjęcie uchwały w tym przedmiocie przez radę gminy stanowi wykonanie regulacji ustawowej określonej wart. 6 ust. 3 Prawa o aktach stanu cywilnego.

Na potwierdzenie tego stanowiska przytoczono uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 października 1995r. (sygn. akt II URN 44/95 ).

Analogiczna sytuacja jak w niniejszej sprawie ma miejsce w przypadku powołania rzecznika konsumentów. Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080) nakłada na samorząd powiatowy obowiązki z zakresu ochrony konsumentów, w tym obowiązek powołania powiatowego rzecznika konsumentów. Art. 35 ust. 1 stanowi, że rzecznika konsumentów powołuje i odwołuje rada powiatu lub rada miasta na prawach powiatu. Pomimo tego, iż art. 2 pkt 3 ustawy o pracownikach samorządowych nie wymienia rzecznika konsumentów wśród stanowisk obsadzanych w drodze powołania, to powszechnie przyjmuje się, iż przeoczenie to, nie ma wpływu na pozbawienie stosunku pracy rzecznika charakteru stosunku pracy z powołania. Powołanie rzecznika przez radę powoduje nawiązanie stosunku pracy z powołania.

Powołanie zastępcy kierownika urzędu stanu cywilnego nie wymaga przeprowadzenia otwartego i konkurencyjnego naboru w trybie art. 3a-3e ustawy o pracownikach samorządowych. Taki nabór dotyczy bowiem wyłącznie pracowników zatrudnianych na podstawie art. 2 pkt 2 i 4 ustawy o pracownikach samorządowych, czyli na podstawie mianowania i umowy o pracę. Nie dotyczy zaś pracowników zatrudnianych na podstawie powołania. Zresztą koncepcja otwartego i konkurencyjnego naboru nie pasuje do stanowisk pracy obsadzanych przez radę. Nabór bowiem przeprowadza kierownik urzędu - on ustala kryteria oceny, powołuje komisję i ma decydujący wpływ na wskazanie zwycięskiego kandydata. W takim wypadku rola rady sprowadzałaby się jedynie do zatwierdzenia wyniku naboru.

Również w piśmiennictwie prezentowany jest pogląd. że stanowisko kierownika USC i jego zastępcy nie może być objęte procedurą naboru. Jest tak, ponieważ uchwała rady byłaby w tym przypadku bezprzedmiotowa. Ocena kandydata na kierownika USC jest uprawnieniem rady. Nie można jej tej kompetencji pozbawiać (Agnieszka Piskorz – Ryń "Dylematy z naborem", Wspólnota 24/2005).

Powołane wyżej argumenty przemawiają za stanowiskiem, że powołanie zastępcy kierownika USC, jak i samego kierownika USC, przez radę gminy powoduje nawiązanie stosunku pracy z powołania, i nie oznacza jedynie powierzenia czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego innej osobie.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze pozostaje w zgodzie z obowiązującym prawem.

Ustawa z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1593), zwana dalej u.p.s. zna praktycznie wszystkie podstawy nawiązania stosunku pracy przewidziane w k.p., za wyjątkiem spółdzielczej umowy o pracę.

Art.2 u.p.s. wymienia stanowiska, na podstawie których zatrudniani są pracownicy samorządowi, w zależności od formy nawiązania stosunku pracy.

Jeśli chodzi o pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędzie gminy, to:

- na podstawie wyboru zatrudniony jest wójt (burmistrz, prezydent miasta) – pkt 1 lit. c,

- na podstawie mianowania zatrudniani są pracownicy zajmujący stanowiska określone w statucie gminy – pkt 2,

- na podstawie powołania zatrudniani są: zastępca wójta (burmistrza, prezydenta miasta), sekretarz gminy i skarbnik gminy – pkt 3,

- na podstawie umowy o pracę zatrudniani są pozostali pracownicy samorządowi – pkt 4.

Stosownie do art. 3a ust. 1 u.p.s. obowiązującego od dnia 7 sierpnia 2005 r., ustawodawca wprowadził obligatoryjny nabór kandydatów na wolne stanowiska urzędnicze, zatrudnianych na podstawie art. 2 pkt 2 i 4 (chodzi o pracowników samorządowych zatrudnianych na podstawie mianowania lub na podstawie umowy o pracę) . Nabór ten jest otwarty i konkurencyjny.

Na mocy art. 5a ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. z 2004 r. Nr 161, poz. 1688 ze zm.), zwanej dalej a.s.c urzędy stanu cywilnego wchodzą w skład urzędu gminy. Nie budzi zatem wątpliwości, że kierownik u.s.c., jego zastępca oraz pozostali pracownicy u.s.c. są pracownikami samorządowymi, i że podlegają takim samym regulacjom, co inni pracownicy samorządowi.

Z reguły kierownikiem urzędu stanu cywilnego jest wójt, burmistrz, prezydent (art. 6 ust. 2 a.s.c). Z art. 6 ust. 3 a,s.c. wynika, że rada gminy może powołać innego kierownika i jego zastępcę (zastępców).

Skoro art. 2 pkt 3 u.p.s. w sposób taksatywny wymienia stanowiska pracy w oparciu o powołanie, a wśród tych stanowisk nie znajdują się stanowiska kierownika i zastępcy kierownika urzędu stanu cywilnego, to oczywiste jest, że te dwie ostatnie kategorie pracowników samorządowych, zatrudnia się zasadniczo na podstawie umowy o pracę (art. 2 pkt 4 u.p.s.), a wyjątkowo na podstawie mianowania (art. 2 pkt 2 u.p.s.), o ile tego rodzaju stanowiska zostały określone w statucie gminy. Zamkniętego katalogu osób, o których mowa w art. 2 pkt 3 u.p.s., nie można dowolnie rozszerzać.

Stanowisko zastępcy kierownika urzędu stanu cywilnego wymienia się w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 2005 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach gmin, starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich (gdzie określa się je jako stanowisko kierownicze (Dz.U. Nr 146, poz. 1223 – zob. Załącznik Nr 3, II Tabela, poz. 11).

O ile przepisy a.s.c. normują sprawy związane z rejestracją urodzeń, małżeństw, zgonów i sprawy dotyczące innych zdarzeń, które mają wpływ na stan cywilny osób oraz wskazują osoby uprawnione do dokonywania czynności w tym zakresie (zob. art. 1, art. 6 ust. 1), to szczegółowe regulacje dotyczące statusu prawnego wszystkich pracowników samorządowych, w tym kierownika i zastępcy kierownika urzędu stanu cywilnego nie wyłączając kwestii związanych z podstawą nawiązaniach ich stosunku pracy, zawarte są w przepisach u.p.s. Zdaniem A. Kisielewicza "przepis art. 2 ustawy o pracownikach samorządowych ma moc bezwzględnie obowiązującą. Ustawowe określenie sposobów zatrudnienia pracowników samorządowych, zamieszczone co prawda w ustawie dotyczącej praw i obowiązków stron stosunku pracy, jest również elementem regulacji ustrojowych, służących zapewnieniu sprawności i skuteczności administracji samorządowej" (Rodzaje stosunków pracy pracowników samorządowych, "Prawo Pracy" 1999 r. Nr 5, s. 6).

Literalne brzmienie art. 6 ust. 3 a.s.c. z pozoru mogłoby sugerować, że stosunek pracy kierownika urzędu stanu cywilnego (nie będącego wójtem, burmistrzem lub prezydentem) i jego zastępcy, nawiązuje się na podstawie powołania. Na tle podstawy zatrudnienia tych osób, orzecznictwo przyjmowało pierwotnie, że podstawą nawiązania stosunku pracy z kierownikiem urzędu stanu cywilnego jest powołanie (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 października 1995 r. , sygn. II URN 44/95 – OSNP 1996/9/132),

Pogląd powyższy uległ ewolucji, bowiem Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 stycznia 2000 r., sygn. I PKN 480/99 (OSN P 2001/10/349) podniósł, że ustawodawca często nie zachowuje właściwej dbałości o używanie odpowiednich sformułowań i używa ich w różnych znaczeniach. Wskazał orzeczenia, w świetle których użycie przez prawodawcę słowa "powołuje" oznacza bądź nawiązanie stosunku pracy, bądź powierzenie stanowiska (funkcji).

Zdaniem Sądu Najwyższego "Przepis art. 6 ust. 3 Prawa o aktach stanu cywilnego musi być interpretowany w kontekście brzmienia art. 6 ust. 1 i 2. W art. 6 ust. 1 stwierdza się, że czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego dokonuje kierownik USC lub jego zastępca, a w art. 6 ust. 2, że kierownikiem USC jest wójt lub burmistrz (prezydent). A więc przepisy te określają, kto wykonuje czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego. Taka jest ich rzeczywista treść, a nie kreowanie możliwości nawiązania stosunku pracy na podstawie powołania (przepis w ogóle nie zawiera żadnych sformułowań, z których miałoby wynikać, że dotyczy stosunku pracy). W tym układzie, art. 6 ust. 3 pozwalający powołać radzie gminy innego kierownika u.s.c. niż wójt, należy rozumieć jako pozwalający na powierzenie czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego innej osobie i określający organ, który jest właściwy do tego powołania (powierzenia czynności). Przepis art. 6 Prawa o aktach stanu cywilnego musi być powiązany z ustawą o pracownikach samorządowych, skoro u.s.c. jest częścią urzędu gminy".

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w całości pogląd wyrażony w tym ostatnim wyroku. Inne rozumienie art. 6 ust. 3 a.s.c. prowadziłoby do chaosu prawnego i niebezpiecznego dualizmu, jeśli uznać, że z owego przepisu wynika, iż podstawę nawiązania stosunku pracy kierownika urzędu stanu cywilnego (nie będącego wójtem, burmistrzem, prezydentem) lub jego zastępcy stanowi powołanie, podczas gdy przepisy art. 2 u.p.s. stanowią, że podstawą zatrudnienia tych osób jest umowa o pracę bądź akt mianowania.

Podkreślić należy, że doktryna również przyjmuje, iż kierownik urzędu stanu cywilnego (nie będący wójtem, burmistrzem, prezydentem) i jego zastępca są zatrudniani na podstawie omowy o pracę albo mianowania (zob. Komentarz T. Szewca do art. 2 u.p.s. – System Informacji Prawnej LEX (Lex Omega).

Zatem "powołanie", o którym mowa w art. 6 ust. 3 a.s.c jest niczym innym, jak określonym w doktrynie "powołaniem pozornym", gdzie pod zwrotem "powołanie" kryje się nawiązanie stosunku pracy na innej postawie (takie samo stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 22 czerwca 2006 r., sygn. III SA/Lu 154/06 – niepubll.).

Sama uchwała rady gminy o "powołaniu" danej osoby na stanowisko kierownika lub zastępcy kierownika u.s.c. nie kreuje jeszcze stosunku pracy. Stanowi ona dopiero upoważnienie dla wójta (burmistrza, prezydenta) do nawiązania stosunku pracy poprzez zawarcie umowy pracę, czy też sporządzenie aktu mianowania. Wójt (burmistrz, prezydent) jest bowiem organem dokonującym czynności z zakresu prawa pracy wobec osoby wskazanej przez radę gminy na stanowisko kierownika lub zastępcy kierownika u.s.c. (art. 4 pkt 4 k.p.s.).

Reasumując dotychczasowe wywody stwierdzić należy, że skoro kierownik urzędu stanu cywilnego lub jego zastępca są zatrudniani na podstawie umowy o pracę (art. 2 pkt 4 .p.s.) lub na podstawie aktu mianowania (art. 2 pkt 2 u.p.s.), to do nawiązania z nimi stosunku pracy ma zastosowanie art. 3a u.p.s., w myśl którego nabór na tego rodzaju wolne stanowiska urzędnicze jest otwarty i konkurencyjny.

W przedmiotowej sprawie nie jest sporne, że "powołanie" D. .S. uchwałą Nr Rady Gminy z dnia [...] odbyło się bez uprzedniego przeprowadzenia procedury konkursowej określonej przepisami art. 3a – 3d u.p.s. Trafnie zatem Wojewoda stwierdził nieważność tej uchwały na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.).

W tych okolicznościach zarzuty skargi uznać trzeba za nietrafne.

Skarżąca użyła argumentu, że "koncepcja otwartego i konkurencyjnego naboru nie pasuje do stanowisk pracy obsadzanych przez radę", bowiem nabór "(...) przeprowadza kierownik urzędu – on ustala kryteria oceny, powołuje komisję i ma decydujący wpływ na wskazanie zwycięskiego kandydata. W takim wypadku rola rady sprowadzałaby się jedynie do zatwierdzenia wyniku wyboru".

Odnosząc się do tej kwestii przypomnieć jedynie należy, że wolą ustawodawcy było, aby nabór kandydatów na wolne stanowiska urzędnicze zatrudnianych na podstawie mianowania i umowy o pracę, był wolny i konkurencyjny. Od tej zasady nie przewidziano żadnego wyjątku.

Chybiony jest również argument skarżącej, doszukujący się analogii w powołaniu kierownika u.s.c., w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2005 r., Nr 244, poz. 2080), w myśl którego rzecznika konsumentów powołuje i odwołuje rada powiatu lub rada miasta na prawach powiatu. Według skarżącej, pomimo tego, że art. 2 pkt 3 u.p.s. nie wymienia rzecznika konsumentów wśród stanowisk obsadzanych w drodze powołania, to powszechnie przyjmuje się, iż przeoczenie to nie ma wpływu na pozbawienie stosunku pracy rzecznika, charakteru stosunku pracy z powołania.

Wbrew wywodom skarżącej, w stosunku do powiatowego (miejskiego) rzecznika praw konsumentów obowiązuje identyczna reguła, jak w przypadku kierownika urzędu stanu cywilnego (nie będącego wójtem, burmistrzem, prezydentem) lub jego zastępcy. A zatem uchwała rady powiatu o "powołaniu" rzecznika konsumentów stanowi dopiero upoważnienie dla starosty powiatu, do zawarcia z powołaną osobą umowy o pracę albo sporządzenia aktu mianowania.

O czym była już wcześniej mowa, w zakresie wyboru formy zatrudnienia – rada gminy uprawniona jest jedynie do określenia stanowisk pracy, na których nawiązanie stosunku pracy powstaje na podstawie mianowania.

Jeśli zaś chodzi o Urząd Gminy, przepisy Statutu (Dz. Urz. Woj.. z 2003 r. Nr [...], poz. [...] ze zm.) nie przewidują, aby jakikolwiek pracownik samorządowy zatrudniany był na podstawie mianowania. Skoro tak, to zastępca kierownika u.s.c. powinien być zatrudniony na podstawie umowy o pracę.

Z tych względów skarga podlegała oddaleniu, w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).