Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 482/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 4 ust. 2 pkt 1, par. 38 ust. 8 i 9, par. 41 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 34 ust. 1 i 2, art. 73
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako, Protokolant referent stażysta Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 września 2020 r. sprawy ze skargi A. Ś. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na 2014 rok oddala skargę


UZASADNIENIE

A. Ś. (dalej powoływany także jako Skarżący) złożył w dniu [...] maja 2018 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w B. wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2014 rok, w którym zadeklarował pakiet 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarem Natura 2000, wariant 4.1 - ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 42,59 ha, pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.1 - uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) na powierzchni 45,86 ha i wariant 2.3 - trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) na powierzchni 27,95 ha.

W dniach [...] – [...] listopada 2014 r. w gospodarstwie Skarżącego przeprowadzona została kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni (raport z czynności kontrolnych nr [...]) oraz kontrola w zakresie wzajemnej zgodności (raport z czynności kontrolnych nr[...]), podczas których stwierdzono nieprawidłowości mające wpływ na wysokość przyznanej płatności rolnośrodowiskowej.

Decyzją z dnia [...] marca 2015 r., nr [...]Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B., przyznał płatność rolnośrodowiskową

w pomniejszonej wysokości.

Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...]uchylił zaskarżoną decyzję w całości

i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR

w B. decyzją z dnia [...] października 2015 r., nr[...], przyznał Skarżącemu płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości.

W wyniku wniesionego odwołania, Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...]ponownie uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR

w B. decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...]przyznał płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...]Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt I SA/Bk 234/16 oddalił skargę Skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Skarżącego wyrokiem z dnia 20 września 2018 r., sygn. akt I GSK 1187/18 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. w przedmiocie przyznania Skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej.

Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...]uchylił zaskarżoną decyzję w całości

i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. Mając na uwadze art. 15 k.p.a. organ II instancji zobowiązał Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. do przekazania raportu z czynności kontrolnych do Biura Kontroli na Miejscu w celu modyfikacji,

tj. uwzględnienia zaleconej przez Naczelny Sąd Administracyjny tolerancji pomiaru

i dokonania ustalenia stanu faktycznego sprawy

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR

w B. decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...]przyznał Skarżącemu płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości na 2014 rok.

Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją z dnia [...] września 2019 r., nr [...]uchylił zaskarżoną decyzję w całości

i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B.

Po ponownym rozpatrzeniu materiału dowodowego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. decyzją z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...]przyznał płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości na 2014 rok.

Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Wskazując na obowiązujące przepisy dotyczące przyznawania pomocy finansowej na realizację programu rolnośrodowiskowego organ odwoławczy podniósł, że w trakcie kontroli na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności (nr dokumentu[...]) przeprowadzonej w gospodarstwie Skarżącego w dniach [...]-[...] listopada 2014 r. stwierdzono, że część przedmiotowych działek rolnych nie została wykoszona, a obszar ten przekracza wymaganą w tym wariancie powierzchnię niewykoszenia, tj. 5 - 10% powierzchni działki rolnej. Stwierdzona nieprawidłowość została oznaczona kodem N.04.1 i oceniona wg kryteriów; zasięg - 1 pkt, dotkliwość - 3 pkt i trwałość - 3 pkt (suma: 7 pkt).

W odniesieniu do działek rolnych oznaczonych identyfikatorami K, Ł i Z organ odwoławczy ustalił, że Skarżący naruszył § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm., zwanego dalej "rozporządzeniem rolnośrodowiskowym").

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że w trakcie kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach [...]-[...] listopada 2014 r. na przedmiotowych działkach rolnych Skarżącego (raport z czynności kontrolnych nr[...]) stwierdzono zmniejszenie powierzchni trwałych użytków zielonych, tj. na działce rolnej oznaczonej identyfikatorem K zmniejszenie powierzchni trwałych użytków zielonych na poziomie 0,94 ha, na działce rolnej oznaczonej identyfikatorem Ł - 0,33 ha, a na działce rolnej oznaczonej identyfikatorem Z - 0,22 ha.

Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wyjaśnił, że stosownie do § 38 ust. 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego jeżeli rolnik nie zachował któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje temu rolnikowi w wysokości zmniejszonej o 20% w roku, w którym stwierdzono takie uchybienie.

W dalszej kolejności organ odwoławczy podkreślił, że w sprawie nie mógł mieć zastosowania § 38 ust. 9 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, bowiem do spornych gruntów została przyznana płatność rolnośrodowiskowa. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...]przyznał Skarżącemu płatność rolnośrodowiskową na realizację wariantu 2.3 i 3.1 do działki rolnej oznaczonej identyfikatorem K o powierzchni 29,64 ha, tj. zgodnie z wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej i planem działalności rolnośrodowiskowej. W 2011 r. działka rolna oznaczona identyfikatorem Ł o powierzchni 1,24 ha i działka rolna oznaczona identyfikatorem Z o powierzchni 0,88 ha zostały po raz pierwszy zadeklarowane do wariantu 4.1, co zostało uwzględnione w zmianie do planu działalności rolnośrodowiskowej na rok 2011.

W kolejnym roku, tj. 2012 r. Skarżący zwiększył powierzchnię działki rolnej oznaczonej identyfikatorem Ł do 1,74 ha i działki rolnej oznaczonej identyfikatorem Z do 1,22 ha, za które otrzymał płatność rolnośrodowiskową decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] lutego 2013 r., nr[...]. Ponadto organ zaznaczył, że w aktach sprawy nie ma żadnych dokumentów wskazujących na przejęcie gruntów objętych zmniejszeniem przez innego producenta rolnego wraz z zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym na te grunty przez Skarżącego.

Wobec zmniejszenia powierzchni trwałych użytków zielonych na przedmiotowych działkach rolnych organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował § 38 ust. 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego wskazując jednocześnie, że w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania

§ 38 ust. 9 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, zdaniem organu II instancji, nie zasługiwały one na uwzględnienie. Organ podkreślił, że zebrany materiał dowodowy został oceniony prawidłowo, uwzględniając znaczenie i wartość poszczególnych dokumentów zgromadzonych w sprawie. Wydając decyzję organ I instancji oparł się na obowiązujących przepisach prawnych, czemu dał wyraz w podstawie prawnej decyzji, a uzasadnienie faktyczne potwierdził uzasadnieniem prawnym.

Zdaniem organu odwoławczego bezzasadny okazał się zarzut dotyczący naruszenia art. 26 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 poprzez "nie przeprowadzenie kontroli na miejscu w 2010 r. w celu zweryfikowania powierzchni działek rolnych zadeklarowanych we wniosku złożonym w 2010 r., na podstawie których określana jest powierzchnia zobowiązania (...)". Organ wyjaśnił, że wydając decyzję w sprawie przyznania płatności opiera się przede wszystkim na oświadczeniu wnioskodawcy zawartym we wniosku, że spełnia on ustawowe warunki do przyznania płatności. Oświadczenie wnioskodawcy - co do zasady - uznaje się za dowód, w oparciu o który zostanie wydana decyzja. Ustalenie zaś maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (PEG) do płatności następuje bezpośrednio w biurze powiatowym ARiMR i jest wykonywane na podstawie wszystkich dostępnych materiałów tj. ortofotomapy, wyników kontroli na miejscu, deklaracji i wyjaśnień składanych przez rolników.

Ponadto Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. podniósł, że wszelkie procedury w przedmiotowym zakresie zostały poddane procesowi akredytacji przez służby Komisji Europejskiej i zostały uznane jako przejrzyste i transparentne. Ich jakość potwierdza coroczny proces certyfikacji przeprowadzany przez Ministerstwo Finansów. Również audyty i kontrole przeprowadzane corocznie przez służby Komisji Europejskiej oraz Europejskiego Trybunału Obrachunkowego od roku 2009 nie stwierdziły nieprawidłowości w tym obszarze.

Za bezzasadny organ odwoławczy uznał również zarzut dotyczący naruszenia art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 poprzez "jego niezastosowanie, tj. nieuwzględnienie tolerancji 1,5 - metrowej strefy buforowej okalającej obwód działek rolnych (...) " w ocenie organu odwoławczego nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazał, że zgodnie z dyspozycją NSA zawartą w wyroku z dnia 20 września

2018 r., sygn. akt I GSK 1187/18 w raporcie z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni (raport z czynności kontrolnych nr[...]) szerokość strefy buforowej (część XI, Dane z kontroli, kol. 5) została zmieniona z "0,75" na "1,5", tym samym - uwzględniając szerokość strefy buforowej na poziomie 1,5 m - zmianie uległy również: tolerancja pomiaru (dot. wszystkich działek rolnych), powierzchnia stwierdzona (dot. działek rolnych oznaczonych identyfikatorami AA, B, D i H) oraz kody dotyczące działki rolnej (dot. działek rolnych oznaczonych identyfikatorami AA, B, D i H).

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia § 41 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez "jego zastosowanie w sytuacji, kiedy nie ma rzetelnych dowodów na okoliczność, że Skarżący nie dokonał wymaganego koszenia we właściwym terminie (...) ", organ stwierdził, że jest on bezzasadny. Podniósł, że

w trakcie kontroli na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności (nr dokumentu[...]) przeprowadzonej w gospodarstwie Skarżącego w dniach [...]-[...] listopada 2014 r. stwierdzono, że część działek rolnych oznaczonych identyfikatorami AA i N nie została wykoszona, a obszar ten przekracza wymaganą w tym wariancie powierzchnię niewykoszenia, tj. 5 - 10% powierzchni działki rolnej. Ustalenia inspektorów terenowych potwierdza dokumentacja fotograficzna (FOT. 1; 2; 3; 4; 5; N_89; N_90; N_91; N_92; N_93; N_94; N_95 i N_96). Ponadto Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wskazał, że organ I instancji ze względu na stwierdzone nieprawidłowości zobowiązany był i zmniejszył Skarżącemu płatność rolnośrodowiskową. Wyjaśnił, że przepisy regulujące prawo przyznawania płatności rolnośrodowiskowej, jak również zmniejszenia i kary administracyjne mają charakter bezwzględnie obowiązujący, tzn. organ ma obowiązek ich zastosowania przy zaistnieniu określonych przesłanek - ich stosowanie nie jest zależne od uznania organu.

Ponadto zdaniem Dyrektora P.Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia pkt 70 preambuły rozporządzenia nr 1122/2009. Organ wskazał, że w gospodarstwie Skarżącego kontrola na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności została przeprowadzona w dniach [...] – [...] listopada 2014 r. Zdaniem organu, skoro w trakcie kontroli na miejscu w odniesieniu do działek rolnych oznaczonych identyfikatorami AA i N stwierdzono naruszenie wymogu N.04.01, a ostateczny termin koszenia określony dla wariantu 4.1 upłynął z końcem dnia 30.09.2014 r., to organ pierwszej instancji- ze względu na możliwość weryfikacji wszystkich wymogów w trakcie jednej kontroli na miejscu - nie miał żadnych podstaw do przeprowadzenia ponownej kontroli w zakresie wzajemnej zgodności.

Za bezzasadny organ odwoławczy uznał także zarzut dotyczący naruszenia art. 73 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009. Wskazał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 zmniejszeń i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. Organ wyjaśnił, że powyższy artykuł nie ma zastosowania ani w odniesieniu do sankcji wynikających z niezachowania występujących w gospodarstwie rolnym

i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych, ani w odniesieniu do zmniejszenia płatności wynikającego z tytułu nieprzestrzegania norm oraz wymogów wzajemnej zgodności.

Zdaniem organu odwoławczego nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia § 38 ust. 8 w zw. z ust. 9 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Wskazał, że poziom zmniejszenia powierzchni trwałych użytków zielonych na przedmiotowych działkach rolnych został wykazany do powierzchni, za jaką Skarżący otrzymał pierwszą płatność rolnośrodowiskową do tych działek, zatem do powierzchni objętej zobowiązaniem rolnośrodowiskowym. Obszar, na którym stwierdzono zmniejszenie powierzchni trwałych użytków zielonych na przedmiotowych działkach rolnych stanowią zakrzaczenia i wieloletnie chwasty, tym samym § 38 ust. 9 rozporządzenia rolnośrodowiskowego nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 16 ust. 3 i 5 rozporządzenia nr 65/2011 Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wskazał, że ze względu na wykazane różnice powierzchniowe i procentowe Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. prawidłowo zastosował art. 16 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia nr 65/2011, zgodnie z którym jeżeli obszar zadeklarowany we wniosku o płatność jest większy niż zatwierdzony obszar przypisany do tej grupy upraw, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru przypisanego do tej grupy upraw. Podkreślił, że różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym we wniosku a obszarem zatwierdzonym w ramach wariantu 2.1 wyniosła 1%, w ramach wariantu 2.3 - 1,86%, a w ramach wariantu 4.1 - 2,35%, tym samym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. nie mógł zastosować art. 16 ust. 5 rozporządzenia 65/2011 i tego nie zrobił.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją, pełnomocnik Skarżącego wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zaskarżając ją

w całości. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono:

- naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a. naruszenie art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. 2018r., poz. 1936 ze zmianami, zwanej dalej: "ustawą") w związku z art. 7 k.p.a. - poprzez niezałatwienie wniosku po myśli strony, na skutek zinterpretowania wszelkich niejasności i wątpliwości na niekorzyść strony oraz niepodjęciu wszelkich niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego kroków; niezasadnej i nie zweryfikowanej przez Organ hipotezie iż w gospodarstwie Skarżącego zaistniały nieprawidłowości w zakresie zmniejszenia powierzchni trwałych użytków zielonych (TUZ) - skutkujące zastosowaniem sankcji a w konsekwencji zmniejszeniem płatności;

b) naruszenie art. 8 § 1 k.p.a., zasady pogłębiania zaufania, poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób nie mający oparcia na rzetelnej i bezstronnej analizie materiału dowodowego, z pominięciem istotnych w sprawie wniosków i wyjaśnień strony - z których można wywnioskować, że w gospodarstwie Skarżącego nie doszło do naruszeń skutkujących nałożeniem jakichkolwiek sankcji;

c) naruszenie art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy w związku z art. 77 § 1 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego i jego rozpatrzeniu; zaniechaniu przez Organ dokonania ustaleń co do faktycznie użytkowanej przez Skarżącego powierzchni TUZ w latach 2010-2013 - co pozwoliłoby stwierdzić, że do rzekomego nie zachowania TUZ w 2014 r. w kontekście powierzchni TUZ z lat wcześniejszych - nie doszło, a w związku z tym brak jest podstaw do zastosowania 20% sankcji i uwzględnienia do płatności mniejszej powierzchni niż deklarowana;

d) naruszenie art. 80 k.p.a., polegające na wybiórczej i dowolnej ocenie materiału dowodowego; nie uwzględnieniu argumentów Skarżącego, że rzekome nie zachowanie TUZ jest wyłącznie rezultatem odmiennie dokonanych pomiarów tego samego gruntu i niewłaściwie wyznaczonej powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG); zważywszy na ustalenie/stwierdzenie Organu, że nie zachowane powierzchnie TUZ porośnięte były wieloletnimi krzewami i chwastami - potwierdza tezę Skarżącego, że grunt/powierzchnia który od wielu lat TUZem nie był nie może być kwalifikowany jako grunt na którym w 2014 r. nie zachowano powierzchni TUZ

w odniesieniu do powierzchni z lat 2010-2013 r;

e) naruszenie art. 80 k.p.a., polegające na błędnym przyjęciu, że w gospodarstwie Skarżącego nie przestrzegano na powierzchni 0,35ha minimalnych norm dobrej kultury rolnej; w związku z tym, że ostateczny termin koszenia ( pakiet/wariant 4.1) upływa z końcem września; przeprowadzenie kontroli na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności w połowie listopada nie może być wiarygodną podstawą do stwierdzenia, że Skarżący wymaganego koszenia w ogóle nie wykonał;

f) naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez lakoniczne, wewnętrznie sprzeczne, nieprecyzyjne uzasadnienie wydanej decyzji, poprzez pominięcie w uzasadnieniu oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na wyjaśnienie i rozstrzygnięcie sprawy, nie odniesienie się w uzasadnieniu decyzji do powodów nie uwzględnienia argumentacji Skarżącego z której wynika, że użytkuje on ten sam grunt od 2010/20]3r. i w rzeczywistości powierzchnia TUZ z roku 2014 jest identyczna jak w latach wcześniejszych;

g) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezpodstawnym utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, mimo że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, jak również przepisów prawa materialnego;

- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

h) naruszenie art. 26 ust Iw związku z art. 32 ust. 1 Rozporządzenia komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L316 z 02.12.2009r., 65 ze zm.) zwanym dalej (rozporządzeniem nr 1122/2009) poprzez nie przeprowadzenie kontroli na miejscu w 2010 r. /2013r., które to z pewnością potwierdziłyby, że rzekomo nie zachowana w 2014r. powierzchnia TUZ - w latach 2010/2013 faktycznie TUZem być nie mogła, ze względu na istniejące zakrzaczenia i porastające chwasty;

i) naruszenie § 41 ust. 1 w związku z § 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez jego zastosowanie i nałożenie sankcji, w sytuacji kiedy przeprowadzona

w połowie listopada kontrola na miejscu nie może być podstawą do stwierdzenia zaistnienia niezgodności w zakresie podstawowych wymagań; Organ nie dysponuje żadnymi wiarygodnymi dowodami na podstawie których można jednoznacznie stwierdzić że sporne działki nie były wykoszone przed upływem wymaganego przepisami terminu - a więc bezpodstawne jest zmniejszenie płatności o 3%;

j) naruszenie § 38 ust. 8 w związku z ust. 9, rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez błędną jego wykładnię i w konsekwencji bezpodstawne zastosowanie

w sytuacji kiedy w gospodarstwie Skarżącego faktycznie nie doszło do nie zachowania TUZ, a deklarowane do płatności grunty użytkowane są na tych samych powierzchniach nie zmienianych od daty zaciągnięcia zobowiązania RŚ; Organ nie wykazał, że w gospodarstwie Skarżącego doszło do nie zachowania TUZ objętego zobowiązaniem rolnośrodowiskowym w związku z jego przekształceniem w inną uprawę, zniszczeniem czy też utratą posiadania TUZ; stwierdzone w trakcie kontroli na miejscu w 2014 r. nie zachowanie TUZ w związku z porastaniem na tych gruntach wieloletnich zakrzaczeń i chwastów (ze względu na ich wieloletniość), świadczy o tym, że te grunty te już od 2010 rok TUZ być nie mogły a więc bezprzedmiotowe/nie logiczne jest twierdzenie, że doszło do ich nie zachowania skutkującego nałożeniem sankcji;

k) naruszenie art. 16 ust. 3 i 5 Rozporządzenia Komisji (ue) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. L 25 z 28.1.2011, str. 8), poprzez jego zastosowanie i błędne przyjęcie, iż w niniejszej sprawie miały miejsce przesłanki do zastosowania tego przepisu i zmniejszenia wysokości płatności rolno środowiskowej - w sytuacji kiedy tak faktycznie organ nie jest w stanie ustalić jaka powierzchnia powinna być objęta zobowiązaniem rolnośrodowiskowym lub stwierdzić, że deklarowana przez Skarżącego powierzchnia była zawyżona;

Wskazując na powyższe zarzuty, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją wydanie decyzji organu I instancji a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz rozpoznanie skargi bez rozprawy.

W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł

o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w skrócie "p.u.s.a."), sąd administracyjny przeprowadza kontrolę pod względem zgodności z prawem aktów wydawanych przez organy administracji publicznej. Z przepisu art. 1 p.u.s.a. wynika, że sądowoadministracyjna kontrola administracji publicznej zawsze powinna uwzględniać trzy aspekty, a mianowicie: 1) ocenę zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym; b) ocenę dochowania wymaganej procedury; c) ocenę respektowania reguł kompetencji. Kontrola ta polega więc na wszechstronnym zbadaniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, a sąd powinien poddać szczególnie gruntownej ocenie i analizie te wszystkie aspekty sprawy, w odniesieniu do których istnieją wątpliwości, a ustalenia organów są odmienne od wniosków i twierdzeń strony. Należy również dodać, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.")).

Na wstępie zaznaczyć należy, iż nie można się zgodzić z argumentacją skarżącego wskazaną w treści skargi odnośnie czynności wykonywanych przez organy. Organy (zarówno I i II instancji) w sposób wnikliwy analizowały stan faktyczny sprawy, dokonały, zdaniem Sądu, prawidłowej subsumcji stanu faktycznego do obowiązujących przepisów prawa, zarówno procesowego, jak i materialnego, przez co wskazane zarzuty zawarte w skardze są nieuzasadnione. W niniejszej sprawie zarzuty skarżącego koncentrują się wokół dwóch problemów: procesowego i materialnego. W istocie jednak w postępowaniu prowadzonym przez organy nie został naruszone żadne gwarancje strony w sposób mogący mieć wpływ na wynik postępowania i nie doszło także do uchybień w zakresie gromadzenia i ustalenia stanu faktycznego oraz oceny dowodów, w szczególności nie została naruszona zasada prawdy obiektywnej określona w art. 7 kpa. Odnosząc się do zarzutów skargi stawianych organom dotyczącym naruszenia przepisów prawa proceduralnego, które to, zdaniem skarżącego miały istotny wpływ na wynik sprawy, wskazać należy, iż w postępowaniu dotyczącym płatności bezpośrednich obowiązują zasady odmienne od zasad ogólnych znajdujących zastosowanie w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów kpa. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej. Zgodnie z ust. 2 ww. artykułu ustawy w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie; 1) stoi na straży praworządności, 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 kpa nie stosuje się. Art. 21 ust. 3 ww. ustawy wskazuje, że osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz udzielać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowadniania spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Porównanie powyżej przytoczonej regulacji prawnej z zasadami ogólnymi wskazanymi w kpa wskazuje, że ustawodawca w omawianej kategorii spraw uczynił pewien wyjątek od zasady wyrażonej w art. 7 kpa. Zgodnie z tą zasadą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku pomocy przyznawanej w postaci płatności do programu rolnośrodowiskowego obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym chodzi tu w głównej mierze o dowody wskazane we wniosku oraz w innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Organy administracji publicznej nie mają natomiast obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Obowiązki dowodowe organów zostały znacznie okrojone: organy zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę, nie ciąży na nich obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. Ograniczono również stosowanie zasady informowania stron i innych uczestników postępowania przez organy administracji publicznej oraz zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu. Tym samym skarżący błędnie dokonuje oceny prawnej zarzucając organowi niedopełnienie obowiązków z art. 7 kpa, art. 8 § 1 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 107 § 1 i 3 kpa oraz art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, które nie obciążają organu w tak szerokim zakresie jak twierdzi strona. Tym bardziej nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa procesowego. Decyzje i zawiadomienia je poprzedzające zostały doręczone umocowanemu w sprawie administracyjnej pełnomocnikowi. Z akt sprawy wynika, że skarżący zachował wszelkie gwarancje procesowe i wykorzystał dostępne środki prawne. Na uwadze należy również mieć fakt, iż skarżący osobiście podpisał się pod treścią pouczeń zawartych w formularzach wniosku o przyznanie płatności. Jak słusznie zostało wyjaśnione w decyzji Dyrektora P.Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. z dnia [...].03.2020 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B., zarzuty materialnoprawne wskazane przez skarżącego co do ww. decyzji organów również są bezzasadne. Co do zarzutu naruszenia przez organ art. 26 ust. 1 z zw. z art. 32 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 organ, wydając decyzję w zakresie płatności rolnośrodowiskowej, opiera się przede wszystkim na oświadczeniu wnioskodawcy zawartym we wniosku, że spełnia on ustawowe warunki do przyznania płatności. Oświadczenie powyższe - co do zasady - uznaje się za dowód, na podstawie którego wydana zostaje decyzja. Jak słusznie zaznaczyły organy I i II instancji w sprawie z wniosku A. Ś. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych za rok 2014 została przeprowadzona kontrola administracyjna przy wykorzystaniu dostępnych organowi I instancji narzędzi informatycznych, takich jak ortofotomapa. Jak słusznie podkreślił organ II instancji wydający zaskarżoną decyzję, ARiMR wdrożyła system oraz pozyskała narzędzia umożliwiające wykonanie na bieżąco (on-line) aktualizacji danych referencyjnych LPIS przez wykwalikowanych i przeszkolonych pracowników Agencji. Działania powyższe umożliwiają wyjaśnienie rozbieżności i aktualizację danych w LPIS jeszcze przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania płatności. Tym samym, ustalenie maksymalnego kwalifikowanego obszaru (PEG) do płatności następuje bezpośrednio w biurze powiatowym ARiMR i jest wykonywane na podstawie wszystkich dostępnych materiałów tj. ortofotomapy, wyników kontroli na miejscu, deklaracji, wyjaśnień i oświadczeń składanych przez rolników. Wszystkie powyższe procedury w przedmiotowym zakresie zostały poddane procesowi akredytacji przez służby Komisji Europejskiej i zostały uznane jako przejrzyste i transparentne. Ich jakość potwierdza coroczny proces certyfikacji przeprowadzany przez Ministerstwo Finansów. Również audyty i kontrole przeprowadzane corocznie przez służby Komisji Europejskiej oraz Europejskiego Trybunału Obrachunkowego od 2009 r. nie stwierdziły nieprawidłowości w tym obszarze. Odnosząc się do zarzutu skarżącego wskazujące na naruszenie przez organy art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 również pozostaje on bezpodstawny. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 20 września 2018 r., sygn. akt I GSK 1187/18 została w niniejszej sprawie wygenerowana szerokość strefy buforowej na "1,5" m, tym, samym po uwzględnieniu strefy buforowej na poziomie 1,5 m zmianie uległy również tolerancja pomiaru (dot. wszystkich działek rolnych Skarżącego), powierzchnia stwierdzona (dot. działek rolnych oznaczonych identyfikatorami AA, B, D i H). Jak słusznie wskazały organy I i II instancji, narzędzia informatyczne, o których mowa w art. 14 i 15 ust. 1 rozporządzenia nr 73/2009 oraz powyższe przepisy ograniczające możliwość przyznania płatności do powierzchni przekraczającej maksymalny kwalifikowany obszar nie pozwalają na zastosowanie jakiejkolwiek tolerancji pomiaru. Zarzut Skarżącego w zakresie naruszenia § 41 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego pozostaje również bezpodstawny. W trakcie kontroli w zakresie wzajemnej zgodności przeprowadzonej w gospodarstwie Skarżącego w dniach [...].11.2014 r. – [...].11.2014 r. kontrolujący stwierdzili, że część działek oznaczonych identyfikatorami AA i N nie zostały wykoszone, a obszar powyższy przekracza wymaganą w tym wariancie powierzchnię niewykoszenia, tj. 5-10% powierzchni. Przepisy regulujące prawo przyznania płatności rolnośrodowiskowej, jak również zmniejszenia i kary administracyjne mają charakter bezwzględnie obowiązujący - organ ma obowiązek ich zastosowania przy zaistnieniu określonych przesłanek (nie obowiązuje tutaj żaden element uznania administracyjnego). Zatem, stwierdzając nieprawidłowości w gospodarstwie Skarżącego, w porównaniu ze złożoną deklaracją oraz oświadczeniem rolnika, organ I instancji zobowiązany był do zmniejszenia płatności rolnośrodowiskowej. Powyższa zasada obowiązuje wszystkich producentów i gwarantuje zasadę równego traktowania w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skargi naruszenia przez organy pkt 70 preambuły rozporządzenia 1122/2009. Kontrola w gospodarstwie skarżącego miała miejsce w dniach [...]-[...].11.2014 r., w trakcie której na miejscu w odniesieniu do działek rolnych oznaczonych identyfikatorami AA i N stwierdzono naruszenie wymogu N.04.01, a ostateczny termin koszenia dla wariantu 4.1 upłynął z końcem 30.09.2014 r. Tym samym organ ARiMR podczas wykonywanych czynności kontrolnych, mając możliwość weryfikacji wszystkich wymogów w trakcie kontroli na miejscu, nie miał żadnych podstaw do przeprowadzenia ponownej kontroli w zakresie wzajemnej zgodności. Zarzut Skarżącego w zakresie naruszenia przez organ art. 73 ust. 1 rozporządzenia 1122/2009 pozostaje również nietrafiony. Zgodnie z ww. art. Rozporządzenia zmniejszeń i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. Tym samym powyższy przepis nie ma zastosowania ani w odniesieniu do sankcji wnikających z niezachowania występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych, ani w odniesieniu do zmniejszenia płatności wynikającego z tytułu nieprzestrzegania norm oraz wymogów wzajemnej zgodności. Ograny I i II instancji, wbrew stanowisku skargi, nie dopuściły się również naruszenia § 38 ust. 8 w zw. z ust. 9 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. W trakcie czynności kontrolnych w gospodarstwie Skarżącego (w dniach [...]-[...].11.2014 r.) na działkach rolnych oznaczonych identyfikatorami K, Ł i Z stwierdzono zmniejszenie powierzchni trwałych użytków zielonych, tj. na działce rolnej oznaczonej identyfikatorem K zmniejszenie powierzchni trwałych użytków zielonych na poziomic 0,94 ha, na działce rolnej oznaczonej identyfikatorem Ł - 0,33 ha, a na działce rolnej oznaczonej identyfikatorem Z - 0,22 ha. Poziom zmniejszenia powierzchni trwałych użytków rolnych na przedmiotowych działkach rolnych został wykazany od powierzchni, za jaką Skarżący otrzymał pierwszą płatność rolnośrodowiskową do tych działek, a zatem do powierzchni objętej zobowiązaniem rolnośrodowiskowym. Obszar, na którym stwierdzono zmniejszenie powierzchni trwałych użytków zielonych na przedmiotowych działkach rolnych stanowią zakrzaczenia i wieloletnie chwasty, tym samym § 38 ust. 9 rozporządzenia rolnośrodowiskowego nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie. Podczas kontroli została pomierzona powierzchnia użytkowana rolniczo zadeklarowanych działek rolnych w granicach działek ewidencyjnych. Prawidłowo został sporządzony protokół kontroli. Sama kontrola jak i protokół z czynności pokontrolnych został sporządzony zgodnie ze stosowaną na terytorium całego kraju metodologią, w sposób prawidłowy i zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Raport z czynności kontrolnych ma moc dokumentu urzędowego zgodnie z art. 76 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020, poz. 256, 695). Ma on wartość dowodową, gdyż stanowi obiektywne odzwierciedlenie sytuacji istniejącej na kontrolowanych działkach rolnych poprzez zatwierdzony system kontroli, lokalizowania działek oraz zdjęcia obrazujące w sposób obiektywny sytuację w terenie. Ponadto, kontrola została przeprowadzona przez zespół wyspecjalizowanych inspektorów terenowych, którzy zostali przeszkoleni i wyposażeni w wysokiej jakości sprzęt pomiarowy. Należy wskazać, iż zgodnie z pouczeniem na str. 4 raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Skarżący miał również możliwość zgłoszenia na piśmie umotywowanych zastrzeżeń co do poczynionych ustaleń organu. Zgłoszenia mógł dokonać w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania. Raport z czynności pokontrolnych został wysłany Skarżącemu przesyłką poleconą. Pomimo odebrania raportu. Skarżący nie wniósł w przysługującym terminie zastrzeżeń do protokołu. W wyroku z dnia 09.05.2012 r., sygn. akt II GSK 58/11 NSA wskazał, że; "nieskorzystanie przez rolnika z tego sposobu pozbawia go możliwości późniejszego zarzucania, iż protokół nie odzwierciedla stanu faktycznego oraz, że ustalenia organu oparte na protokole są wadliwe". Tym samym Skarżący nie podważył skutecznie wyników kontroli przeprowadzonej w dniach [...]-[...].11.2014 r. w jego gospodarstwie rolnym. Odnosząc się do zarzutu skargi wskazać należy, iż organ I instancji prawidłowo zastosował także art. 16 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011 z uwagi na wskazane różnice powierzchniowe i procentowe, zgodnie z którymi jeżeli obszar zadeklarowany we wniosku o płatność jest większy niż zatwierdzony obszar przypisany do tej grupy upraw, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru przypisanego do tej grupy upraw. W powyższym stanie faktycznym sprawy, różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym we wniosku a obszarem zatwierdzonym w ramach wariantu 2.1 wynosiła 1%, w ramach wariantu 2.3 - 1,86%, zaś w ramach wariantu 4.1 - 2,35%. Wobec powyższego Kierownik Biura Powiatowego w B. nie mógł zastosować art. 16 ust. 5 rozporządzenia 65/2011.

Mając powyższe okoliczności na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.