Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 834/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 par. 1,  art. 18,  art. 23 par. 3,  art. 34 par. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.), Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi A S.A. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania Administracyjnego (tekst jedn. z 2000 r. Dz.U. nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej: "K.p.a.") oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 3, art. 34 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. z 2005 r. Dz.U. nr 229, poz. 1954 z późn. zm., dalej: "ustawa egzekucyjna" lub "u.p.e.a."), art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. z 2001r. Dz. U. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.) oraz § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 roku w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925), po ) rozpatrzeniu zażalenia z dnia 28 stycznia 2011 r. wniesionego przez A S.A. z siedzibą w K. przy ulicy [...], na postanowienie Prezydenta Miasta R. Nr [...], z dnia [...], uznającego zarzuty A S.A. za nieuzasadnione, utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że pismem z dnia 27 grudnia 2010 r. A S.A. złożyła zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. na podstawie tytułów wykonawczych Nr [...],[...] i [...] z dnia [...] wystawionych przez Prezydenta Miasta R..

Podstawą zgłoszonych zarzutów stała się okoliczność prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez niewłaściwy organ egzekucyjny (art. 33 pkt 9 u.p.e.a.). Zdaniem A S.A. z treści art. 19 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jednoznacznie wynika, że w przypadku gminy o statusie miasta wymienionej w odrębnych przepisach oraz gminy wchodzącej w skład powiatu warszawskiego, organem egzekucyjnym właściwym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, jest właściwy organ tej gminy. Zgodnie natomiast z art. 19 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, o ile uprawnienia organu egzekucyjnego w stosunku do dochodzonej w egzekucji należności nie przysługują w myśl art. 19 § 2–8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji innemu organowi. Jak zaznaczyła spółka – z zestawienia tych regulacji prawnych wynika, że jeżeli gmina o statusie miasta wymieniona została "w odrębnych przepisach", to organem właściwym rzeczowo do prowadzenia postępowania egzekucyjnego – na gruncie przedmiotowej sprawy – jest właściwy organ tej gminy, a nie naczelnik urzędu skarbowego. A podkreśliła, że tymi "odrębnymi przepisami", zgodnie z art. 19 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, były kolejno obowiązujące przepisy : ustawy o zmianie zakresu działania niektórych miast oraz o miejskich strefach usług publicznych oraz ustawy — Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Konkludując Spółka wskazała, że właściwym do prowadzenia egzekucji administracyjnej w przedmiotowej sprawie jest Prezydent Miasta R., a nie Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w S..

Odnosząc się do treści zgłoszonych zarzutu wierzyciel – Prezydent Miasta R., postanowieniem z dnia [...] (nr [...]) uznał, że jest on nieuzasadniony. Uzasadniając swoje stanowisko wierzyciel stwierdził, iż działał zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w zakresie określenia właściwości rzeczowej i miejscowej organu egzekucyjnego do wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej, tj. art. 19, art. 22 u.p.e.a.

Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy powyższe postanowienie wierzyciela.

W uzasadnieniu tego postanowienia organ drugoinstancyjny stwierdził, że zasady i tryb prowadzenia postępowania egzekucyjnego zostały określone w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przesłanki, stanowiące podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zostały wymienione w art. 33 u.p.e.a.

Mając na uwadze treść powołanego wyżej przepisu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło, że podniesione przez A S.A. okoliczności związane z prowadzeniem postępowania egzekucyjnego przez niewłaściwy organ egzekucyjny stanowią podstawę zarzutu określonego w art. 33 pkt 9 u.p.e.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wyjaśniło także, że wierzyciel podejmując czynności zmierzające do wyegzekwowania obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej, zobowiązany jest w pierwszej kolejności ustalić organ egzekucyjny właściwy do prowadzenia egzekucji administracyjnej. Właściwość organu należy ustalić ze względu na jego zakres przedmiotowy i terytorialny.

Zgodnie z art. 19 § 1 u.p.e.a., naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Przepis § 2 cytowanego artykułu ogranicza właściwość rzeczową naczelnika urzędu skarbowego do prowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych wskazując, że właściwy organ gminy o statusie miasta wymienionej w odrębnych przepisach jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, dla których ustalania lub pobierania jest właściwy ten organ.

Z kolei, zasady ustalania właściwości miejscowej organu egzekucyjnego określają przepisy art. 22 u.p.e.a. Z zawartej w nim regulacji wynika, że ustalenie właściwości organu egzekucyjnego odbywa się na podstawie miejsca zamieszkania bądź siedziby zobowiązanego. Jeżeli jednak znany przed wszczęciem egzekucji majątek zobowiązanego lub większa jego część nie znajduje się na terenie działania organu egzekucyjnego ustalonego zgodnie z miejscem zamieszkania bądź siedziby, właściwość miejscową ustala się według miejsca położenia składników tego majątku.

Kwestia zakresu właściwości rzeczowej i miejscowej naczelników urzędów skarbowych została szczegółowo uregulowana przepisami ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 121, poz. 1267, z późn. zm., dalej: "u.u.i.s."). Zgodnie art. 5 ust. 6 pkt 7 tej ustawy do zakresu działania naczelników urzędów skarbowych należy m.in. wykonywanie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Z ust. 9 i ust. 9a omawianego artykułu wynika, że właściwość miejscową naczelników urzędów skarbowych określa się według terytorialnego zasięgu działania urzędu skarbowego, z zastrzeżeniem, że terytorialny zasięg działania określonego urzędu skarbowego w zakresie niektórych kategorii podatników lub wykonywania niektórych zadań należących do zakresu działania naczelników urzędów skarbowych może obejmować terytorialny zasięg działania innych urzędów skarbowych. Art.5 ust. 9b u.u.i.s. wymienia grupy podmiotów, w stosunku do których przepisy mogą określać terytorialny zasięg działania określonego urzędu skarbowego na zasadach określonych w ust. 9a omawianego artykułu. Wykaz siedzib naczelników urzędów skarbowych właściwych wyłącznie w zakresie podatników określonych w art. 5 ust. 9b u.u.i.s. oraz terytorialny zasięg ich działania określa załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych (Dz. U. Nr 209, poz. 2027 z późn. zm., dalej: "rozporządzenie") wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 5 ust. 9c u.u.i.s.

Jak dalej wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. – "analiza powołanych wyżej przepisów u.u.i.s. i rozporządzenia pozwala stwierdzić, że naczelnicy urzędów skarbowych wymienieni w załączniku Nr 2 do rozporządzenia posiadają wyłączny i pełny zakres właściwości przedmiotowej wynikający z art. 5 ust. 6 u.u.i.s. ograniczony jedynie zakresem podmiotowym określonym w ust. 9b cytowanego artykułu".

Odnosząc przedstawiony wyżej stan prawny do stanu faktycznego sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło, że zarzut A S.A. dotyczący prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny nie jest zasadny, albowiem organem egzekucyjnym właściwym do prowadzenia postępowania egzekucyjnego mającego na celu przymusowe wyegzekwowanie od A S.A. zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości należnego Gminie R., jest Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w S..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podzieliło stanowisko A S.A., że w omawianym przypadku organem egzekucyjnym właściwym w sprawie nie może być Prezydent Miasta R., albowiem ze względu na siedzibę Spółki, zgodnie z art. 22 § 2 u.p.e.a. nie posiada on właściwości miejscowej. Jednocześnie Kolegium zauważyło, że bezpodstawny jest zarzut zobowiązanej, że Prezydent Miasta R. winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie miejsca położenia majątku Spółki, celem zastosowania regulacji wynikającej z art. 22 § 3 u.p.e.a. Przepis ma bowiem zastosowanie, gdy położenie majątku zobowiązanego lub większej jego części było znane przed wszczęciem egzekucji. Wierzyciel nie ma zatem obowiązku przeprowadzenia dodatkowego postępowania w tym zakresie w przypadku, gdy wiedzy na temat miejsca położenia majątku zobowiązanego nie posiada. Kolegium zauważa ponadto, że według danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym A posiada 22 oddziały położone na terenie działania różnych organów podatkowych, stąd majątek przekazany oddziałowi położonemu na terenie R. nie wyczerpuje przesłanki całości lub znacznej części.

Organ właściwym w sprawie, wbrew twierdzeniem A S.A., nie jest także Prezydent Miasta K.. Organ ten jest wprawdzie właściwy miejscowo, niemniej jednak nie posiada właściwości rzeczowej, także na podstawie art. 19 § 2 u.p.e.a. Miasto K., zostało wprawdzie ujęte w załączniku do ustawy o zmianie zakresu działania niektórych miast oraz o miejskich strefach usług publicznych, niemniej jednak z treści przytoczonego powyżej przepisu wynika, że właściwy organ gminy (...) jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, dla których ustalania lub określania i pobierania jest właściwy ten organ. Dalej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zauważyło, że ustawodawca posłużył się w cytowanym przepisie zwrotem "ten organ", co oznacza, że chodzi o konkretny organ, który ma prawo ustalać lub określać i pobierać konkretne zobowiązanie, a nie każdy organ uprawniony do ustalania albo określania i pobieranie tego typu zobowiązań. W omawianym przypadku organem właściwym do określenia A zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości należnego Gminie R. jest Prezydent Miasta R.. Kolegium zauważa jednak, że organ ten we wcześniejszych rozważaniach został wykluczony jako organ egzekucyjny w omawianym postępowaniu egzekucyjnym.

Wobec powyższego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło, że "podstawę ustalenia właściwości organu egzekucyjnego w omawianym postępowaniu egzekucyjnym stanowi art. 19 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 5 ust. 9b u.u.i.s. (właściwość rzeczowa) oraz art. 22 § 2 u.p.e.a. i poz. 14 Załącznika Nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003 r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych (Dz. U. Nr 209, poz. 2027 z późn. zm.) (właściwość miejscowa). Na podstawie tych uregulowań należy stwierdzić, że organem egzekucyjnym właściwym w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego mającego na celu wyegzekwowanie od A S.A. podatku od nieruchomości należnego Gminie R. jest Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w S., który prowadzi postępowanie w omawianej sprawie".

Tym samym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uznało, że zarzut A S.A., co do prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez niewłaściwy organ, nie zasługuje na uwzględnienie.

Biorąc powyższe pod uwagę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowiło utrzymać w mocy postanowienie Prezydenta Miasta R. Nr [...] z dnia [...] i uznać zarzuty A S.A. za nieuzasadnione

W skardze, skierowanej w dniu 1 sierpnia 2011 r., do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach A S.A. wniosła o uchylenie w całości postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...].

Zaskarżonemu postanowieniu Spółka zarzuciła naruszenie art. 87 ust. 1 ustawy — Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną w związku z obowiązującym do dnia 31 grudnia 1998 roku art. 2 ust. 4 ustawy o zmianie zakresu działania niektórych miast oraz o miejskich strefach usług publicznych.

Zdaniem A S.A. z treści art. 19 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jednoznacznie wynika, że w przypadku gminy o statusie miasta wymienionej w odrębnych przepisach oraz gminy wchodzącej w skład powiatu warszawskiego, organem egzekucyjnym właściwym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, był właściwy organ tej gminy. Tym samym zgodnie natomiast z art. 19 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji naczelnik urzędu skarbowego był organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, o ile uprawnienia organu egzekucyjnego w stosunku do dochodzonej w egzekucji należności nie przysługiwały po myśli art. 19 § 2—8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji innemu organowi.

Jak wskazała skarżąca – "z zestawienia powyższych regulacji prawnych wynikało więc, że jeżeli gmina o statusie miasta wymieniona została "w odrębnych przepisach", to organem właściwym rzeczowo do prowadzenia postępowania egzekucyjnego był właściwy organ tej gminy, a nie naczelnik urzędu skarbowego". Jej zdaniem "odrębnymi przepisami", o których stanowi art. 19 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, to kolejno obowiązujące przepisy, ustawy o zmianie zakresu działania niektórych miast oraz o miejskich strefach usług publicznych oraz ustawy — Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

Toteż – jej zdaniem – "w rozpatrywanym przypadku zważyć trzeba było, że Miasto R. zostało ujęte w poz. 31 załącznika do ustawy o zmianie zakresu działania niektórych miast oraz o miejskich strefach usług publicznych, a tym samym należało do kręgu tych gmin o statusie miasta, które zostały wymienione "w odrębnych przepisach".

Zgodnie z art. 2 ust. 4 ww. ustawy z dniem 1 stycznia 1997 r. do właściwości Prezydenta Miasta R. przeszły, jako zadania własne, zadania i odpowiadające im kompetencje należące dotychczas do urzędów skarbowych, określone w wówczas obowiązującym art. 19 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie należności z tytułu podatków opłat, dla których organ gminy był właściwy do ich ustalania i pobierania. Wymienione zadania i odpowiadające im kompetencje, przejęte przez Prezydenta Miasta R. na podstawie ww. przepisu, stosownie do art. 87, a obecnie art. 87 ust. 1, ustawy — Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, stały się następnie z dniem 1 stycznia 1999 r. jego zadaniami i kompetencjami. Nie ulegało zatem w ocenie A S.A. wątpliwości, że Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. nie był właściwy do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o wystawione przez Prezydenta Miasta R. tytuły wykonawcze z dnia [...] nr [...],[...] i [...], a tym samym zasadne było zgłoszenie zarzutów opartych o art. 33 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Odnosząc się do twierdzeń Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., jakoby o możliwości prowadzenia zakwestionowanego postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. przesądzały przepisy art. 19 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 5 ust. 6 pkt 7 ustawy o urzędach i izbach skarbowych, A S.A. podniosła, iż w rozpatrywanym przypadku w myśl zasady lex specialis derogat (legi) generali nie mogą one znaleźć zastosowania. Jej zdaniem poza sporem pozostać musi, że art. 87 ust. 1 ustawy — Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną w związku z obowiązującym do dnia 31 grudnia 1998 r. art. 2 ust. 4 ustawy o zmianie zakresu działania niektórych miast oraz o miejskich strefach usług publicznych stanowi regulację szczególną w stosunku do przywołanych przez organ drugiej instancji przepisów, a tym samym ma moc przesądzającą w sprawie i wyklucza możliwość wskazania na Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. jako organu egzekucyjnego właściwego w sprawie.

Toteż skarżąca stwierdziła, iż "w tych też okolicznościach czynione przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. dywagacje, co do właściwości miejscowej i podmiotowej tego Naczelnika, wynikające z art. 5 ust. 9b i 9c ustawy o urzędach i izbach skarbowych oraz z załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych stają się bezprzedmiotowe".

W kwestii zaś omawianego przez organ drugiej instancji rozdziału kompetencji do prowadzenia postępowania egzekucyjnego pomiędzy Prezydentem Miasta R. a Prezydentem Miasta K. skarżąca wskazała, że zagadnienie to pozostaje poza zakresem przedmiotowym sprawy. A S.A. w zgłoszonych zarzutach podniosła, że egzekucja administracyjna jest prowadzona przez niewłaściwy organ egzekucyjny. W tych zaś okolicznościach rozpatrzenie zgłoszonych zarzutów – jej zdaniem – sprowadzać się musi do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy prowadzący zaskarżoną egzekucję administracyjną Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. działał w zakresie swoich kompetencji, nie zaś który organ egzekucyjny powinien być potencjalnie właściwy do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdyby uznać, że Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. właściwy nie jest.

Jak dalej podała – "w konsekwencji też takiego stanu rzeczy wyjaśnienie zagadnienia, czy w świetle sformułowań zawartych w art. 19 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i użytego w tym przepisie zwrotu "ten organ", Prezydent Miasta K. mógłby w rozpatrywanym przypadku prowadzić postępowanie egzekucyjne wobec A S.A., aczkolwiek i być może ciekawe ze względów poznawczych, jest zupełnie nieistotne dla rozstrzygnięcia zgłoszonych wobec egzekucji zarzutów. Powyższe tyczy się również prowadzonych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. dywagacji, czy w świetle uregulowań prawnych zawartych w art. 22 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Prezydent Miasta R. mógłby być uznany za właściwy w sprawie".

Stąd też w ocenie A S.A. uznania organu egzekucyjnego jako właściwego miejscowo do prowadzenia postępowania egzekucyjnego wystarczające jest, aby na terenie jego działania znajdowała się taka część majątku zobowiązanego, która jest "większa", czyli znaczna, pozwalająca na zaspokojenie dochodzonego w egzekucji obowiązku.

W odpowiedzi na skargę Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy).

Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "P.p.s.a." ).

W rozpatrywanej sprawie Prezydent Miasta R. postanowieniem z dnia [...] stwierdził brak podstaw do uznania stanowiska A S.A. z siedzibą w K., wniesionego pismem z dnia 27 grudnia 2010 r. (nr [...]), dotyczącego zarzutu prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...],[...] oraz [...] przez niewłaściwy organ egzekucyjny. W związku z niezapłaceniem przez A S.A. zobowiązania podatkowego określonego w decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...], (nr [...]) zaległość została objęta powyższymi tytułami wykonawczymi i przekazana w dniu [...] do Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. w celu przymusowego ściągnięcia jej w trybie egzekucji administracyjnej.

Spór sprowadza się do kwestii właściwości organu egzekucyjnego, a w szczególności do rozstrzygnięcia, który z organów – Prezydent Miasta R. (jak wywodzi strona skarżąca) czy Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. (jak twierdzi Dyrektor Izby Skarbowej w K.) – jest organem właściwym rzeczowo i miejscowo dla zobowiązanej Spółki, uwzględniając, iż należy ona do podmiotów wymienionych w art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych.

W tym miejscu wskazać należy, iż stan faktyczny sprawy jest w zasadniczej części bezsporny i został zaprezentowany przy okazji omawiania dotychczasowego przebiegu postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania.

Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia w pierwszej kolejności wskazać należy, iż organem egzekucyjnym, w myśl art. 1a pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jest organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnym oraz zabezpieczenia wykonania tych obowiązków.

Przepis art. 19 K.p.a., który ma odpowiednie zastosowanie w egzekucji administracyjnej – zgodnie z art. 18 u.p.e.a. – ustanawia ogólny obowiązek organu administracji publicznej przestrzegania swojej właściwości z urzędu. W istocie treść tego obowiązku oznacza powinność organu administracji publicznej przestrzegania przepisów określających właściwość rzeczową i miejscową organu, co wynika z zasady praworządności (art. 6). Zatem każdy organ administracji publicznej ma obowiązek z urzędu przestrzegać swojej właściwości rzeczowej, miejscowej i instancyjnej.

Właściwość rzeczową administracyjnego organu egzekucyjnego ustawodawca uregulował w art. 19 u.p.e.a. Zgodnie z § 1 tego przepisu naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, do zabezpieczania takich należności w trybie i na zasadach określonych w dziale IV, a także do realizacji wniosków obcych państw o udzielenie pomocy w zakresie, o którym mowa w art. 66d § 1. Z kolei § 2 art. 19 stanowi, iż właściwy organ gminy o statusie miasta, wymienionej w odrębnych przepisach oraz gminy wchodzącej w skład powiatu warszawskiego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, dla których ustalania lub określania i pobierania jest właściwy ten organ.

Kwestię właściwości miejscowej organu egzekucyjnego przy dochodzeniu należności pieniężnych ustawodawca uregulował w art. 22 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 22 § 2 tej ustawy właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego. Właściwość miejscowa organu egzekucyjnego, ustalana na podstawie art. 22 § 2 u.p.e.a. – stosownie do siedziby zobowiązanego – musi uwzględniać przy egzekucji należności podatkowych zasięg działania naczelników urzędów skarbowych, który uzależniony jest od tego czy zobowiązany jest "zwykłym podatnikiem", czy też "dużym podatnikiem".

Ustawą z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizacje jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych znowelizowano ustawę o urzędach i izbach skarbowych i powołano do działania naczelników urzędów skarbowych właściwych dla tzw. dużych podatników. W art. 5 ust. 9b ustawy wyodrębniono urzędy skarbowe właściwe dla określonej grupy podatników. Przy czym właściwość miejscową naczelników urzędów skarbowych określił Minister Finansów w rozporządzeniu z dnia 19 listopada 2003 r., w którym wyróżniono trzy grupy naczelników urzędów skarbowych. Pierwsza zasadnicza grupa (załącznik nr 1) objęła wszystkich naczelników urzędów skarbowych z wyjątkiem naczelników właściwych wyłącznie w sprawach podatników określonych w art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych oraz naczelników nieuprawnionych do wykonywania egzekucji administracyjnej. Załącznik nr 2 określa siedziby i terytorialny zasięg działania naczelników urzędów skarbowych właściwych dla podmiotów z art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych. Natomiast w załączniku nr 3 zawarto wykaz naczelników urzędów skarbowych wykonujących zadania określone w art. 5 ust. 6 ustawy o urzędach i izbach skarbowych z wyłączeniem egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz terytorialny zasięg ich działania.

Należy przy tym podkreślić, iż przedstawiony podział urzędów skarbowych, nie pozostaje w sprzeczności z zasadą właściwości miejscowej, wynikającej z art. 22 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nadal ustalenie tej właściwości odbywa się z uwzględnieniem reguły art. 22 § 2 tej ustawy, a więc według siedziby podmiotu zobowiązanego. Wskazane wyżej rozporządzenie, wykonując upoważnienie ustawowe, określiło natomiast terytorialny zasięg działania poszczególnych urzędów skarbowych, na którym realizują one uprawnienia wynikające z ich właściwości rzeczowej i miejscowej (por. wyrok Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Olsztynie z dnia 7 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Ol 712/07; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 31 stycznia 2008 r., sygn. akt I SA/Ol 620/07, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2008 r., sygn. akt II FSK 918/07),

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż właściwość miejscowa organu egzekucyjnego ustalana na podstawie art. 22 § 2 u.p.e.a. tj. stosownie do siedziby zobowiązanego, musi uwzględniać przy egzekucji należności pieniężnych zasięg działania naczelników urzędów skarbowych, który jest uzależniony od tego, czy zobowiązany jest podatnikiem, o którym mowa w art. 5 ust. 9b u.u.i.s..

Reasumując wskazać należy, iż trafnie organ odwoławczy wykazał, że o ile w rozpatrywanej sprawie właściwość rzeczowa (art. 19 § 2 u.p.e.a.) Prezydenta Miasta R. w dochodzonych egzekucyjnie należnościach pieniężnych istniała, to z uwagi na brak właściwości miejscowej (art. 22 § 2 u.p.e.a.) działanie tego podmiotu jako uprawnionego do przymusowego wyegzekwowania tego obowiązku wyłączała jego działanie. Postępowanie egzekucyjne może prowadzić właściwy organ gminy o statusie miasta (art. 19 § 2 u.p.w.a.), wyłącznie wtedy, kiedy jednocześnie posiada właściwość miejscową, zgodnie z art. 22 § 2 u.p.e.a. Zatem w rozpatrywanej sprawie organem właściwym do prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec A S.A. z siedzibą w K., jako podmiotu spełniającego kryteria art. 5 ust. 9b u.u.i.s, był naczelnik urzędu skarbowego wskazany w załączniku nr 2 do powołanego wyżej rozporządzenia, tj. Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w S..

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienia nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 roku, poz. 270), orzekł jak w sentencji wyroku.