Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 59/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2008-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1 ,2 i 3
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Sędziowie Sędzia NSA Julia Szczygielska (sprawozdawca), Sędzia WSA Alicja Palus, Protokolant Szymon Krzyszczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 marca 2008 r. sprawy ze skargi E.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanego wolno stojącego budynku gospodarczego I. uchyla decyzję I i II instancji II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...], Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. po rozpoznaniu odwołania E.K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. W. z dnia [...], Nr [...] nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego wolnostojącego budynku gospodarczego położonego we W. przy ul. [...] na dz. Nr [...] AM-20, obręb K., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił następujący stan sprawy:

W wyniku przeprowadzonego w związku z pismem Wydziału Nabywania Nieruchomości Urzędu Miejskiego we W. z dnia 15 marca 2005 r. postępowania wyjaśniającego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. W. ustalił, iż inwestor – E.K. – właścicielka działki nr 22 oraz nr 19/03 (akt notarialny z dnia [...], Repertorium A nr [...]) samowolnie, tj. bez stosownej decyzji o pozwoleniu na budowę, wybudowała budynek gospodarczy na działkach o nr 21, 19/4 oraz 22, gdzie działki o nr 21 oraz nr 19/4 stanowią własność Gminy W.. Ustalono także, że Prezydent W. decyzją nr [...] z dnia [...], ustalił, na rzecz E.K., warunki zabudowy i zagospodarowania terenu przy ul.[...] dla działek o nr 22 i 19/3, dla inwestycji obejmującej budowę garażu wraz z zagospodarowaniem terenu wokół inwestycji: dojazd. Natomiast decyzją nr [...] z dnia [...], Prezydent W. odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego garażu przewidzianego do realizacji na dz. nr 22 i 19/3, przy ul. [...] we W. z uwagi na nieprawidłowości związane z lokalizacją garażu. Pomimo decyzji odmownej Inwestor wybudował przedmiotowy budynek gospodarczy naruszając ponadto nieruchomość stanowiącą własność Gminy W..

W dniu 24 maja 2005 r., organ I instancji przeprowadził oględziny powyższej nieruchomości, w wyniku których ustalono, iż na zapleczu nieruchomości usytuowany jest budynek o przeznaczeniu gospodarczym, z pomieszczeniami do których istnieją osobne wejścia, z zapleczem socjalnym oraz toaletą. Obiekt jest zadaszony dachem wielopołaciowym, kryty blachą dachówkopodobną, doświetlony oknami połaciowymi i otworami w ścianach zewnętrznych od strony terenów sąsiednich. Teren pomiędzy budynkiem mieszkalnym a gospodarczym został utwardzony. Roboty budowlane zakończono a teren uporządkowany. Ustalono czas realizacji niniejszego obiektu na luty 2004 r. Sporządzono dokumentację fotograficzną.

W konsekwencji powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. W. postanowieniem nr [...] z dnia [...], na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, wstrzymał roboty budowlane związane z budową budynku gospodarczego, położonego na terenie działki nr 19/4, 21 oraz 22 AM-20 obręb K. - przy ul. [...] we W., ustalił zabezpieczenia oraz zobowiązał Inwestora – I.K., do przedłożenia w terminie 3 miesięcy:

1. zaświadczenia Prezydenta W. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2. dokumentów o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt. 1, 2 i 4 oraz ust. 3 - ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., Prawo budowlane.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. W., po stwierdzeniu niewykonania obowiązku nałożonego w/w postanowieniem, decyzją nr [...] z dnia [...], nakazał E.K. rozbiórkę obiektu budowlanego - wolno stojącego budynku gospodarczego, położonego przy ul. [...] we W., dz. nr 19/4, 21 oraz 22 AM-20 obręb K., wykonanego bez stosownego pozwolenia na budowę.

Wyżej opisana decyzja, w terminie przewidzianym na skuteczne wniesienie środka zaskarżenia została oprotestowana przez E.K., która złożyła odwołanie. Skarżąca w uzasadnieniu odwołania, wskazała min. na błąd w jaki została wprowadzona - nabywając ogrodzoną posesję nie była świadoma, że poprzedni właściciel ogrodził również część działki nr 21 stanowiącej własność Gminy W.. Ponadto potwierdziła fakt, iż budynek gospodarczy wybudowała nielegalnie, pomimo odmownej decyzji o pozwoleniu na budowę. Jednocześnie wskazała na okoliczności, które uniemożliwiły Jej wypełnienie obowiązków wynikających z postanowienia nr [...] z dnia [...], a mianowicie: brak dokumentów potwierdzających prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - dz. nr 21 stanowi własność Gminy W.; oraz brak decyzji o warunkach zabudowy bowiem ta którą dysponuje nie uwzględnia działki nr 21. Wniosła zatem o uchylenie decyzji organu II instancji z uwagi na fakt ponownego wystąpienia do Urzędu Miasta o wykup części zajętej nieruchomości, powołując się przy tym na art. 231 § 1 i § 2 k.c.

Zdaniem organu odwoławczego, odwołanie E.K. nie zasługuje na uwzględnienie. Przytoczone w uzasadnieniu odwołania argumenty nie znajdują zdaniem organu potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym oraz ustaleniach poczynionych w toku postępowania. Organ podkreślił, że decyzję organu I instancji wydano w oparciu o przepisy art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.), który stanowi, że właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że inwestor nie posiadał wymaganego prawem budowlanym pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu budowlanego, ponadto świadomie z pełną premedytacją, pomimo odmownej decyzji pozwolenia na budowę właściwego organu, wybudował przedmiotowy budynek gospodarczy.

Wobec powyższego organ stwierdził, że inwestor, wykonując roboty budowlane polegające na budowie garażu bez stosownego pozwolenia, naruszył dyspozycję art. 28 ustawy Prawo budowlane, który stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Niemniej jednak, podkreślił dalej organ, pomimo wybudowania przedmiotowego budynku bez wymaganego pozwolenia na budowę, istnieje możliwość uruchomienia przez organ nadzoru budowlanego procedury legalizacyjnej. Jednakże przepisy Prawa budowlanego uzależniają doprowadzenie takowej inwestycji od stanu zgodnego z prawem od ściśle określonych przesłanek, które muszą, wystąpić łącznie. Określa je art. 48 ust. 2 i 3 który stanowi, że w sytuacji gdy budowa o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Ponadto w ust. 3 zobowiązano Inwestora do przedłożenia w wyznaczonym przez organ nadzoru budowlanego terminie, 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, oraz 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 Prawa budowlanego (w tym min. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane).

W konsekwencji powyższego, organ I instancji po ustaleniu samowoli budowlanej wdrożył procedurę administracyjną właściwą z punktu widzenia obowiązujących przepisów Prawa budowlanego. Postanowieniem nr [...] z dnia [...], zobowiązał inwestora do przedłożenia wymaganych przepisami prawa dokumentów. Jednakże inwestor, nie dopełnił w wyznaczonym terminie niniejszego obowiązku, bowiem jak sam wskazał nie dysponuje wymaganymi dokumentami. W konsekwencji, w myśl art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego był zobligowany do wydania nakazu rozbiórki - "w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 stosuje się przepis ust. 1". Organ odwoławczy wskazał przy tym, że przepisy prawa budowlanego mają charakter przepisów bezwzględnie obowiązujący, a to oznacza, że nie może ich zmienić ani dowolnie modyfikować ani Inwestor ani tym bardziej organ nadzoru budowlanego.

Jednocześnie w kontekście powyżej powiedzianego, odpowiadając na pozostałe zarzuty podniesione w odwołaniu organ stwierdził, że nie mają one wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcia. Wskazane przesłanki (np. wniosek o wykup części zajętej nieruchomości), nie mają w ocenie organu pokrycia w obowiązujących przepisach prawa budowlanego. Wyżej przytoczona procedura nie dopuszcza innej możliwości legalizacji samowolnie wzniesionych obiektów aniżeli tej, którą zastosował organ I instancji. Niedysponowanie przez Inwestora wskazanymi dokumentami potwierdzającymi konkretne zdarzenia, uniemożliwia legalizację samowoli budowlanej. Wskazano ponadto, iż organy nadzoru budowlanego działają na podstawie przyznanych im kompetencji szczegółowo określonych w art. 83 Prawa budowlanego, nie orzekają natomiast na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego, bowiem ta gałąź prawa zarezerwowana została dla sądów powszechnych.

W związku z powyższym zaskarżona decyzja organu I instancji jako oparta na wnikliwej analizie stanu faktycznego nosi wszelkie cechy zgodności z prawem a podniesione przez skarżącą w odwołaniu argumenty nie mają w ocenie organu odwoławczego wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Pewne zdarzenia i fakty o niewątpliwej doniosłości prawnej zostały ustalone ponad wszelką wątpliwość.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy orzekł jak wyżej.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła E.K., zarzucając jej niezgodność z prawem, a to w szczególności:

– z art. 7, 8 i 9 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania niezgodnie z zasadami praworządności, pogłębiania zaufania i obowiązku informowania,

– art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez wydanie decyzji w sprawie, gdzie zachodziły przesłanki do zawieszenia postępowania z urzędu,

– art. 48 Prawa budowlanego, poprzez wydanie nakazu rozbiórki, mimo istnienia podstaw prawnych do umożliwienia skarżącej zalegalizowania samowolnie wzniesionego budynku.

W uzasadnieniu skarżąca ponowiła argumentację przedstawioną w odwołaniu, a nadto podkreśliła, że zapadłe w stosunku do niej decyzje są dalece krzywdzące i nie uwzględniają wyjątkowo zawiłej sytuacji prawnej nieruchomości.

Skarżąca wskazała, że zaistniała sytuacja skomplikowanego stanu prawnego działek nie została przez Nią stworzona.

Zarzuciła, że organy nadzoru budowlanego obu instancji nie poinformowały Jej o możliwości sądowego dochodzenia wykupu zajętej działki od Gminy W., chociaż określone w art. 7, 8 i 9 k.p.a. zasady zobowiązują organy administracji do określonych działań. Skarżącej nie udzielono natomiast żadnych wyjaśnień ani wskazówek, jakie kroki powinna podjąć, aby skutecznie zalegalizować popełnioną samowolę budowlaną. Legalizacja taka jest możliwa, o ile skarżąca wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Fakt, że zgodą taką nie dysponowała w określonym momencie, nie może przekreślać całej procedury legalizacji. Organy nadzoru budowlanego mogły, a co więcej - powinny poinformować skarżącą, że istnieje szansa przejęcia na własność, za wynagrodzeniem, zajętej działki od Gminy W., nawet pomimo braku zgody, na podstawie art. 231 kodeksu cywilnego, który daje możliwość wykupu zajętej części gruntu przez posiadacza w dobrej wierze. Gdyby organy pouczyłyby Ją o tej możliwości, skarżąca wystąpiłaby z roszczeniem wykupu na drogę postępowania sądowego, a postępowanie przed organami nadzoru budowlanego uległoby zawieszeniu w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżąca nie posiadała jednak takiej wiedzy w czasie postępowania przed organami nadzoru budowlanego, gdyż organy te zaniedbały swoje ustawowe obowiązki i nie poinformowały Jej o wszystkich okolicznościach, które mogłyby mieć wpływ na prawa i obowiązki.

Z tych też przyczyn skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1) przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 przywołanego przepisu). Sądy administracyjne kierując się kryterium legalności dokonują zatem oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Godzi się również zauważyć, że rozstrzygając w granicach danej sprawy, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, Nr 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a.

Dokonana zgodnie z przedstawionymi kryteriami sądowa kontrola zaskarżonego aktu wykazała konieczność zastosowania w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Według przywołanego przepisu zaskarżony akt podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Materialno-prawną podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 48 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Z przywołanego wyżej przepisu art.48 ust.2 Prawa budowlanego wynika, że zalegalizowanie samowoli budowlanej, również w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji ostatecznej, było możliwe, jeżeli budowa okazała się zgodna z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego (art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. a), albo w razie jego braku, z ostateczną w dniu wszczęcia postępowania decyzją o warunkach zabudowy (lit. b przywołanego przepisu).

Wskazać należy, że oceniając zaskarżone rozstrzygnięcie Sąd miał na względzie, iż kryterium legalności, wiążące go przy kontroli działalności organów administracji rodzi – co do zasady – wymóg przeprowadzenia tej kontroli w oparciu o stan faktyczny i prawny sprawy, istniejący w dacie wydania ostatecznej decyzji. W judykaturze wskazuje się jednak, że zasada ta nie ma charakteru bezwzględnego. Sąd rozpoznając sprawę będzie bowiem zobowiązany uwzględnić również takie zdarzenia, które zaistnieją już po wydaniu kontrolowanej decyzji, szczególnie zaś takie zaszłości które dostarczyłyby podstaw do wzruszenia decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2007 r., I FSK 511/06, LEX nr 285269).

W rozpoznawanej sprawie taką istotną okolicznością jest orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. (sygn. akt P/37) w którym Trybunał uznał przepisy art. 48 ust. 2 pkt 1 lit b i art. 48 ust 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania" za niezgodne z art. 2 oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Zakwestionowany przepis utracił moc z chwilą ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw, tj. 29 grudnia 2007r. /Dz. U. Nr 247, poz.1844/.

W tych okolicznościach należało ustalić jakie skutki prawne dla rozpoznawanej sprawy wywołał przedstawiony wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego.

Rozważania rozpocząć należy od art. 190 ust. 1 Konstytucji RP który stanowi, że wszystkie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Powszechnie obowiązująca moc orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oznacza związanie nimi wszystkich sądów, także Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. J. Trzciński, Orzeczenia interpretacyjne Trybunału Konstytucyjnego, "Państwo i Prawo" 2002, z. 1, s. 6).

Według poglądów prezentowanych w doktrynie, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dzielą się na afirmatywne - stwierdzające konstytucyjność oraz negatywne - stwierdzające niekonstytucyjność zakwestionowanego aktu prawnego. Orzeczenie afirmatywne nie ma wpływu na byt badanego aktu prawnego, natomiast orzeczenie negatywne powoduje utratę mocy prawej danego aktu lub normy, bądź potrzebę wprowadzenia takich zmian ustawowych, które doprowadzą do stanu zgodnego z Konstytucją (J. Trzciński, Orzeczenia...; Z. Czeszejko –Sochacki, Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego: pojęcie, klasyfikacja i skutki prawne, PiP 2000, z.12. s.20),

Sentencja wyroku Trybunału Konstytucyjnego jednoznacznie wskazuje, że należy on do wyroków negatywnych albowiem stwierdzono w nim niezgodność z Konstytucją kontrolowanych przepisów. Zaznaczyć wypada, że skutek niekonstytucyjności dotyczy jedynie zakresu wskazanego w sentencji wyroku. Tym samym w pozostałym zakresie (w jakim nie został wskazany w orzeczeniu), przepisy te nie zostały uznane za sprzeczne z Konstytucją.

Podkreślić jednak trzeba, że zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego wydano prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczną decyzję administracyjną lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonym w innych przepisach właściwych dla danego postępowania.

Skutkiem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę prawną decyzji jest zatem – w świetle przywołanej normy konstytucyjnej - powinność uchylenia takiej decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym (tak NSA w wyroku z dnia 11 sierpnia 1999 r. II SA 1027/99, LEX nr 4680 oraz WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 21 czerwca 2006 r. III SA/Gd 282/06, LEX nr 203309).

Podkreślić przy tym należy, że choć opisany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego zapadł już po wydaniu zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, to jednak jeszcze przed rozpoznaniem przedmiotowej sprawy przez Sąd.

W tej sytuacji, rozpoznając wniesioną skargę Sąd związany był powołanym wyżej orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. W konsekwencji badając legalność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, Sąd nie mógł do stanu faktycznego sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, stosować jako podstawy rozstrzygnięć organów przepisu art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego, obejmującego wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", skoro przepis ten w tym zakresie utracił moc obowiązującą. Ze względu na miejsce Konstytucji w hierarchii aktów prawnych, przepis ustawy niezgodny z Konstytucją nie może być źródłem praw i obowiązków (tak SN w wyroku z dnia 10 listopada 1999 r., I CKN 204/98, OSNC 2000/5/94).

Uwzględniając fakt niekonstytucyjności przepisu stanowiącego dla organów podstawę dla orzeczenia w niniejszej sprawie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wskazać należy, że zgodnie art. 145a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją. Zatem podnoszona okoliczność stwierdzenia niekonstytucyjności przepisu aktu prawnego stanowiącego podstawę wydania decyzji, jest z woli ustawodawcy samodzielną podstawą wznowienia postępowania administracyjnego.

Po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. , decyzja podlega uchyleniu gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Dodać należy, że naruszenia prawa, o którym mowa w przywołanym przepisie, nie można ograniczać do sytuacji, gdy zachodzi prosta sprzeczność miedzy treścią przepisu a sposobem jego zastosowania przez organ. W postępowaniu administracyjnym, przez wydanie decyzji z naruszeniem prawa rozumie się też takie sytuacje, w których organowi administracji nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów przy wydawaniu decyzji. Dotyczy to przykładowo niektórych podstaw wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 i pkt 8 k.p.a.) oraz sytuacji takiej jak w niniejszej sprawie. Wydanie decyzji z powołaniem się na przepis ustawy niezgodny z Konstytucją, powinno być utożsamiane z wydaniem aktu, który narusza przepisy wyższego rzędu. W doktrynie i judykaturze akceptowany jest więc pogląd, że podstawa wznowienia określona w art. 145 a § 1 k.p.a. jest podstawą uchylenia decyzji przez sąd administracyjny także wtedy, gdy wyrok Trybunału Konstytucyjnego zapadł po podjęciu zaskarżonej decyzji (por. J. Zimmermann w glosie do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r., III SA 4728, OSP 2000/1/16 oraz podzielające ten pogląd wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2007 r., I FSK 511/06, LEX nr 285268; wyrok WSA w Warszawie II SA/Wa 968/06, LEX n 267181; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 czerwca 2006 r. III SA/Gd 282/06, LEX nr 203309).

Dla zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. bez znaczenia pozostaje również to, że wznowienie postępowania z przyczyny podanej w art. 145a § 1 k.p.a. następuje po myśli art. 147 k.p.a., jedynie na żądanie strony (por. w tym względzie stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 2 lutego 2006 r. II OSK 496/05 i przywołane w nim poglądy doktryny i orzecznictwa).

Konsekwencją przedstawionego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dla niniejszej sprawy jest więc to, że z chwilą rozpoczęcia jego obowiązywania (dzień ogłoszenia) otwiera dla inwestora – skarżącej, przy spełnieniu innych jeszcze warunków, możliwość legalizacji samowoli budowlanej, poprzez dostarczenie właściwemu organowi nadzoru budowlanego także w trakcie, a nie tylko w dniu wszczęcia postępowania rozbiórkowego - ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i tym samym wykazania, że obiekt wybudowany bez pozwolenia na budowę nie narusza przepisów prawa – w tym regulujących kwestie planowania i zagospodarowania przestrzennego.

Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., w związku z art. 134 tego aktu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ będzie zobowiązany zastosować przepisy ustawy - Prawo budowlane z uwzględnieniem zmiany stanu prawnego wynikającego z przywołanego wyżej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Zawarte w pkt II orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonego aktu wydano na podstawie art. 152 p.p.s.a.

H.B. 18.04.2008r.