Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 266/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne: Policja
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji I instancji
Powołane przepisy: article: Par. 9 ust/ 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1130
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad  przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego - tekst jednolity
article: Art. 19 i art. 156 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2016 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 24 grudnia 2015r. nr [ ] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w postaci równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji


UZASADNIENIE

Komendant Wojewódzki Policji decyzją nr [...] z dnia 24 grudnia 2015 r. znak: [...], na podstawie art. art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355), w związku z § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 192, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania B. S., utrzymał w mocy decyzję nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2015 r. o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia w postaci równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2012 - 2014 w łącznej wysokości 424,50 zł.

B. S. pełnił służę w Policji od dnia 16 listopada 1994 r. do dnia 18 lutego 2015 r. Posiada uprawnienia do emerytury policyjnej.

Decyzją nr [...] z dnia [...] 2011 r. Komendant Wojewódzki Policji przyznał zainteresowanemu równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za 2011 r. z uwzględnieniem 2 norm zaludnienia.

Następnie na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] 2012 r. oraz decyzji nr [...] z dnia [...] 2013 r. i decyzji nr [...] z dnia [...] 2014 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji B. S. otrzymał równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2012 - 2014, z uwzględnieniem 5 norm zaludnienia. Do ustalenia liczby norm zaludnienia przysługujących policjantowi, przyjęto oprócz samego zainteresowanego, dodatkową normę zaludnienia z tytułu zaszeregowania w 9 grupie uposażenia oraz podane przez niego dane dotyczące zamieszkałych z nim członków rodziny, tj. żony i dwóch córek.

Świadczenie to przyznano i wypłacono na podstawie corocznie składanych przez policjanta oświadczeń mieszkaniowych.

W dniu 29 października 2014 r. Komendant Wojewódzki Policji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia uprawnień zainteresowanego do równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego.

Decyzją nr [...] z dnia [...] 2015 r. Komendant Wojewódzki Policji wezwał B. S. do zwrotu części wypłaconego równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2011 - 2014, w łącznej wysokości 559,10 zł. W uzasadnieniu wskazano, że w oświadczeniach mieszkaniowych za lata 2012 - 2014 zainteresowany podawał, że zamieszkuje wspólnie z żoną B. R. – S. i dwiema córkami (A. S. i J. S.) w lokalu mieszkalnym przy ul. N w K. Ponowna weryfikacja uprawnień policjanta wykazała, iż w latach 2012 - 2014 posiadał on uprawnienia do 4, a nie do 5 norm zaludnienia, gdyż córka J. S. zamieszkiwała razem ze swoją matką – A. C. (byłą małżonką policjanta) w innym lokalu mieszkalnym. Natomiast w 2011 r. zainteresowany zamieszkiwał samotnie (bez członków swojej rodziny) w lokalu mieszkalnym przy ul. W w K.

W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez B. S. odwołania, Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji i przesłał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu Komendant Główny Policji wskazał, że niezbędne jest jednoznaczne ustalenie miejsca zamieszkania córki zainteresowanego J. S., posiadania uprawnienia do dodatkowej normy zaludnienia z tytułu zajmowanego stanowiska na dzień 1 stycznia 2011 r. oraz kompleksowe wyjaśnienie treści oświadczeń mieszkaniowych składanych przez B. S.

Z dniem 18 lutego 2015 r. B. S. został zwolniony ze służby w Policji co spowodowało, że Komendant Wojewódzki Policji przestał być organem właściwym do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Pismem z dnia 15 kwietnia 2015 r. sprawa została przekazana Komendantowi Miejskiemu Policji właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania strony będącej już emerytem Policji, przy ul. G w K.

W wyniku postępowania wyjaśniającego, Komendant Miejski Policji ustalił, że z dniem 1 sierpnia 2010 r. B. S. został mianowany na stanowisko eksperta w 9 grupie zaszeregowania. Tym samym na dzień 1 stycznia 2011 r. posiadał uprawnienia do dodatkowej normy zaludnienia, co oznacza że prawidłowo przyznano i wypłacono równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za 2011 r. w wysokości 2 norm zaludnienia. Organ ustalił również, że na podstawie wyroku Sądu Okręgowego z dnia 16 czerwca 2010 r. (sygn. akt [...]), miejsce zamieszkania małoletniej J. S. zostało ustalone przy matce – A. C. - S. Dodatkowo B. S. został zobowiązany do płacenia alimentów na córkę każdorazowo do rąk A. C. - S. Ustalenie kontaktów z córką nastąpiło dopiero postanowieniem Sądu Rejonowego w B z dnia 29 lutego 2012 r. (prawomocnym z dniem 26 czerwca 2012 r.). Wyrok ten został następnie częściowo zmieniony przez Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 29 czerwca 2012 r. Sąd ustalił, że osobiste kontakty B. S. z córką J. będą się odbywać w każdy drugi weekend miesiąca parzystego za wyjątkiem miesiąca, w którym przypadają wakacje. Dodatkowo organ I instancji uzyskał wyjaśnienia od A. C., która w piśmie z dnia 25 czerwca 2015 r. stwierdziła, że od dnia 16 czerwca 2010 r. (tj. od dnia rozwodu) córka J. S. zamieszkuje wraz z nią. Od dnia 1 września 2010 r. obie zamieszkują w B, gdzie córka uczęszcza do szkoły. Komendant Miejski Policji pismem z dnia 1 grudnia 2014 r. poinformował, że na dzień 1 stycznia 2012 r., 1 stycznia 2013 r. i 1 stycznia 2014 r. J. S. zamieszkiwała w B razem z matką A. C., która jako funkcjonariusz Policji otrzymała za te lata równoważnik za remont lokalu z uwzględnieniem normy zaludnienia na córkę.

Organ nie dał wiary twierdzeniom zainteresowanego, że na dzień 1 stycznia 2012 r., 1 stycznia 2013 r. i 1 stycznia 2014 r. córka J. zamieszkiwała razem z nim, gdyż jak stwierdził B. S. w piśmie z dnia 1 września 2015 r. on sam nie był w stanie stwierdzić, czy dokładnie na dzień 1 stycznia wymienionych lat córka przebywała razem z nim czy ze swoją matką.

Zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 192 z późn. zm.), ustalenia uprawnień policjanta do otrzymania równoważnika pieniężnego oraz do liczby norm zaludnienia przysługujących zamieszkałym z nim członkom rodziny dokonuje się według stanu na dzień 1 stycznia danego roku kalendarzowego na podstawie corocznie składanego przez niego oświadczenia mieszkaniowego. Organ I instancji uznał więc, że B. S. w oświadczeniach mieszkaniowych złożonych za lata 2012 - 2014 nie poinformował o wystąpieniu zmian w uprawnieniach do liczby przysługujących mu norm zaludnienia, co przyniosło skutek w postaci wypłaty mu równoważnika w wysokości większej o jedną normę zaludnienia od przysługującej.

Konsekwencją tego stanu rzeczy, było wydanie przez Komendanta Miejskiego Policji z decyzji nr [...] z dnia [...] 2015 r., w której orzeczono zwrot nienależnie pobranego równoważnika za remont lokalu mieszkalnego za lata 2012 - 2014 w łącznej wysokości 424,50 zł.

Od tej decyzji B. S. wniósł, w przysługującym mu terminie odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji. Skarżący żądał uchylenia tej decyzji w całości, gdyż w jego ocenie organ I instancji dokonał błędnej oceny stanu faktycznego sprawy. Organ drugiej instancji stwierdził, że trudno uznać za prowadzenie gospodarstwa domowego wspólnie z córką J. gdy zamieszkuje ona na stałe w B a kontakty osobiste strony z córką przypadają na co drugi weekend miesiąca parzystego (zgodnie z orzeczeniem sądu rodzinnego). Komendant Wojewódzki Policji nie dopatrzył się żadnych naruszeń przepisów rozpatrywanej sprawie.

Komendant Wojewódzki Policji w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał na art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. O Policji, zgodnie z którym policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z odrębnych przepisów. Rozwinięcie i uszczegółowienie postanowień art. 91 ust. 1 ustawy o Policji stanowią przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 192 z późn. zm.).

Zgodnie z § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia ustalenia uprawnień policjanta do otrzymania równoważnika pieniężnego oraz do liczby norm zaludnienia przysługującym zamieszkałym z nim członkom rodziny dokonuje się według stanu na dzień 1 stycznia danego roku kalendarzowego na podstawie corocznie składanego przez niego oświadczenia mieszkaniowego.

Zgodnie z § 5 ww. rozporządzenia policjant jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić, składając nowe oświadczenie mieszkaniowe, o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia co otrzymania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego albo na jego wysokość.

W oświadczeniach mieszkaniowych, składanych za lata 2012-2014, a znajdujących się w aktach postępowania, skarżący podawał informacje, że na dzień 1 stycznia 2012 r., 1 stycznia 2013 r. i 1 stycznia 2014 r. córka J. zamieszkiwała wspólnie z nim. Informacje te są niezgodne z ustaleniami dokonanymi przez Komendanta Miejskiego Policji. Bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że od dnia rozwodu, tj. od dnia 16 czerwca 2010 r. B. S. nie prowadził już wspólnego gospodarstwa domowego z córką J., co zgodnie z art. 89 ustawy o Policji jest warunkiem koniecznym do uznania córki jako członka jego rodziny w rozumieniu ustawy o Policji. Płacenie alimentów na córkę i sporadyczne kontakty osobiste co drugi weekend miesiąca parzystego (a zatem jeden weekend na dwa miesiące) trudno uznać za prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego, tym bardziej, że córka J. od 1 września 2010 r. zamieszkuje w B. Tym samym nie jest możliwe przychylenie się do twierdzeń skarżącego, że prowadzi z córką wspólne gospodarstwo domowe. Prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego przez policjanta i członków jego rodziny (żonę i dzieci), charakteryzuje się miedzy innymi: wspólnym pobytem w jednym miejscu, wspólnym przyrządzaniem posiłków, wspólnym opłacaniem rachunków za media, przyczynianiem się do utrzymywania osoby (osób) we wspólnym gospodarstwie, itp. Elementy muszą nosić w sobie cechę trwałości. W omawianej sprawie brak jest jednak właśnie tej cechy trwałości. Kilka dni w roku spędzonych razem, to stanowczo za mało, by uznać córkę policjanta za członka jego rodziny w rozumieniu art. 89 ustawy o Policji.

Tym samym można bez żadnej wątpliwości stwierdzić, że strona podając informacje o wspólnym zamieszkiwaniu z córką jako członkiem rodziny w rozumieniu art. 89 ustawy o Policji i prowadzeniu z nią wspólnego gospodarstwa domowego, faktycznie wprowadziła organ I instancji w błąd mający kapitalne znaczenie dla przedmiotowego równoważnika. Jak wynika z ustalenia stanu faktycznego, B. S. nie posiadał uprawnień do normy zaludnienia na córkę J. S. w latach 2012 - 2014 r.

Zgodnie z § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego decyzję o zwrocie wypłaconego równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku nienależnego pobrania na skutek niepoinformowania o wystąpieniu zmian lub podania nieprawdziwych danych w oświadczeniu, o którym mowa w § 3 ust. 2, mających wpływ na istnienie uprawnienia do tego równoważnika lub na jego wysokość.

Nie ulega żadnej wątpliwości, że B. S. w składanych oświadczeniach mieszkaniowych dotyczących równoważnika za remont za lata 2012 - 2014 podał nieprawdziwe dane, gdyż już od dnia 16 czerwca 2010 r. córka J. nie była członkiem jego rodziny w rozumieniu art. 89 ustawy o Policji. Stąd też wydanie decyzji o zwrocie nienależnie pobranego równoważnika za lata 2012 - 2014 w łącznej wysokości 424,50 zł jest obligatoryjne.

Organ I instancji prawidłowo zinterpretował więc przepisy prawa i zastosował je w praktyce. Zatem biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny, zgodnie z dyspozycją art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania strony, organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję jako prawidłową.

B. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w ustawowym terminie decyzję nr [...] z dnia 24 grudnia 2015 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji znak: [...]. W skardze B. S. zarzuca organom Policji naruszenie przepisów § 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz art. 89 pkt 2 ustawy o Policji. Zarzut sprowadza do twierdzenia, że Policja nieprawidłowo uznała, że córka skarżącego nie była członkiem jego rodziny. Twierdzi, że w czasie pobytów w K J. S. zamieszkuje u niego i prowadzą tym samym wspólne gospodarstwo domowe. Podkreśla też, że nieprawidłowe było przekazanie sprawy do rozstrzygnięcia Komendantowi Miejskiemu Policji, wskutek czego Komendant Wojewódzki Policji stał się organem odwoławczym w postępowaniu, w którym dotychczas stanowił organ pierwszej instancji. Uważa też, że organy Policji dokonały błędnej oceny statusu skarżącego, najpierw będącego funkcjonariuszem a następnie emerytem policyjnym. Zdaniem skarżącego Komendant Wojewódzki Policji "podważył" decyzje administracyjne w przedmiocie świadczeń mieszkaniowych. Komendant Wojewódzki Policji zaniechał także rozpatrzenia oświadczenia mieszkaniowego za 2015 r. polegającym na niewydaniu decyzji administracyjnej.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie. Organ podtrzymał w całości dotychczasową argumentację przedstawioną w zaskarżonych decyzjach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawo.

Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).

W tej sprawie Sąd uznał, że skarga skarżącego zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji naruszają prawo i to w stopniu istotnym.

W ocenie Sądu w sprawie występuje przesłanka uzasadniające unieważnienie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W ocenie Sądu, jak przy tym trafnie podnosi to skarżący, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są dotknięte są wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a., a to uzasadniało stwierdzenie ich nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Zgodnie z art. 19 K.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek kontroli swojej właściwości z urzędu na każdym etapie prowadzonego postępowania administracyjnego, a więc przed wszczęciem postępowania i czasie jego prowadzenia aż do chwili wydania aktu kończącego to postępowanie. Przepis ten nakazuje organom przestrzegania swojej właściwości w każdym stadium postępowania.

Naruszenie przepisów o właściwości objęte jest sankcją nieważności, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. W świetle tego przepisu, jako podstawę stwierdzenia nieważności decyzji traktuje się naruszenie właściwości rzeczowej, instancyjnej oraz miejscowej, a więc wszystkich jej rodzajów.

Przepisy o właściwości mają charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących, organ z urzędu - jak wcześniej wyjaśniono - musi przestrzegać swojej właściwości. Organ niewłaściwy niej jest prawnie legitymowany do rozstrzygania o prawach i obowiązkach stron. Właściwość rzeczowa wynika z przepisów materialnoprawnych oraz tych przepisów ustrojowych, które dotyczą kompetencji organów administracji publicznej.

W sprawie niniejszej bezspornym jest, że skarżący z dniem 18 lutego 2015 r. został zwolniony ze służby w Komendzie Wojewódzkiej Policji (akta administracyjne sprawy, karta nr 50). W Komendzie Wojewódzkiej Policji skarżący pełnił służbę od dnia 1 czerwca 2008 r. (akta administracyjne sprawy, karta nr 9).

Przedmiotem tej sprawy był zaś zwrot nienależnie pobranego świadczenia w postaci równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2012 - 2014 w łącznej wysokości 424,50 zł. Nie ulega wątpliwości, że to Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] przyznał skarżącemu za 2012 r. równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego w rozmiarze 5 norm zaludnienia (akta administracyjne sprawy, karta nr 24). Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] przyznał skarżącemu za 2013 r. równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego w rozmiarze 5 norm zaludnienia (akta administracyjne sprawy, karta nr 27) i Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...] przyznał skarżącemu za 2014 r. równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego w rozmiarze 5 norm zaludnienia (akta administracyjne sprawy, karta nr 31).

Zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 1130), organem właściwym do wydawania decyzji w sprawach przyznawania, odmowy przyznania, cofania albo żądania zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jest komendant wojewódzki Policji dla komendantów powiatowych (miejskich) Policji oraz policjantów pełniących służbę w komendzie wojewódzkiej Policji. Zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, organem właściwym do wydawania decyzji w sprawach przyznawania, odmowy przyznania, cofania albo żądania zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jest komendant powiatowy (rejonowy, miejski) Policji dla policjantów pełniących służbę w komendzie powiatowej (rejonowej, miejskiej) Policji, komisariatach Policji i innych podległych im jednostkach organizacyjnych Policji.

Nie ulega wątpliwości, że w czasie wydawania w tej sprawie decyzji przez organ I instancji (w dniu [...] 2015 r.) i organ II instancji – w dniu 24 grudnia 2015 r. skarżący był emerytem policyjnym. W takiej sytuacji właściwość organów wyznacza § 9 ust. 2 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym decyzje w sprawach przyznawania, odmowy przyznania, cofania albo zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wydają:

1) w stosunku do emerytów i rencistów policyjnych - organy, o których mowa w § 9 ust. 1, właściwe ze względu na miejsce zamieszkania emeryta i rencisty;

2) w stosunku do emerytów i rencistów policyjnych, których ostatnim miejscem pełnienia służby było Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji lub Komenda Główna Policji, zamieszkałych w Warszawie - Komendant Główny Policji.

Tym samym skoro dla skarżącego jako emeryta policyjnego, który przed przejściem na emeryturę pełnił służbę w komendzie wojewódzkiej Policji, to w zakresie wydawania decyzji o zwrocie równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego właściwy jest nadal komendant wojewódzki Policji jako organ I instancji. Wynika to wprost z powołanego § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

Oznacza to, ze w tej sprawie organem I instancji powinien być Komendant Wojewódzki Policji, a nie Komendant Miejski Policji. Decyzje zostały więc wydane przez niewłaściwe organy.

Już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 5 sierpnia 2010 r., sygn. akt III SA/Gd 292/10 orzekł, że organem właściwym do rozpoznania wniosku emeryta policyjnego odnoszącego się do stosunku prawnego w zakresie spraw mieszkaniowych jest organ właściwy do rozpoznania takiego wniosku, jak w przypadku gdyby został złożony przez funkcjonariusza policji. Sąd to zapatrywanie podziela.

Sąd dostrzega sugestię zawartą w decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia 31 marca 2015 r. dotyczącą właściwego organu w tej sprawie, jednakże taka sugestia ani nie wiązała w tej sprawie organów, ani też nie jest wiążąca dla Sądu. W każdej sprawie organ samodzielnie jest zobowiązany do ustalenia swojej właściwości, chyba że to sąd administracyjny wskaże dany organ jako właściwy i nie zmieni się stan prawny ani stan faktyczny w sprawie. Z art. 6a ust. 1 ustawy o Policji rzeczywiście wynika, że w postępowaniu administracyjnym w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Policji, organem właściwym jest komendant powiatowy (miejski) Policji (na obszarze m.st. Warszawy - komendant rejonowy Policji), ale pod warunkiem, że nic innego nie wynika z przepisów prawa. Powołany § 9 rozporządzenia w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wprowadza tylko na potrzeby postępowań objętych tym rozporządzeniem odmienne zasady wyznaczania właściwości rzeczowej organów Policji. Tym samym w tej sprawie organy Policji winny kierować się przepisami ww. rozporządzenia także w zakresie ustalenia właściwego organu.

W przypadku stwierdzenia zaistnienia wady wydania decyzji przez niewłaściwy organ, Sąd ma obowiązek unieważnić taką decyzję i to bez badania jej prawidłowości co do meritum. Jak trafnie podniesiono w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 2455/07, opub. w LEX 479295, bez względu na trafność rozstrzygnięcia, jeżeli doszło do naruszenia przepisów o właściwości, decyzja jest nieważna. Sąd, w składzie orzekającym w sprawie niniejszej podziela to stanowisko, a które jest konsekwentnie prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Skoro więc zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja z dnia 6 października 2015 r. zostały dotknięte wadą kwalifikowaną wymienioną w art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a., Sąd zobligowany był do usunięcia tych decyzji z obrotu prawnego. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.