Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 793/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2012-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędzia WSA Barbara Rennert Protokolant Asystent sędziego Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2012 r. sprawy ze skargi S.P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru, kwoty długu celnego, podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarżąca S.P. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Zaskarżona decyzja uchylała decyzję Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] lipca 2011r. w zakresie określenia wartości celnej towaru, kwoty długu celnego, kwoty podatku akcyzowego, kwoty podatku VAT. Zaskarżoną decyzją organ określił wartość celna towaru w wysokości 24.057 zł, kwotę długu celnego podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 2.406 zł, należny podatek akcyzowy w wysokości 3.618 zł, należny podatek od towarów i usług w wysokości 6.6489 zł.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...] sierpnia 2008 r., A.M. działając z upoważnienia S.P., dokonał zgłoszenia do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu używany samochód osobowy marki [...], pojemności silnika 2179 cm3, rok produkcji 2007. Zgłoszenie celne zostało przyjęte jako spełniające warunki określone w art. 62 Wspólnotowego Kodeksu Celnego i zarejestrowane w Oddziale Celnym pod pozycją ewidencji OGL [...]. Do zgłoszenia celnego strona załączyła m.in. rachunek nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. na kwotę 12000 CHF, dokument pojazdu oraz opinię techniczną nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., wykonaną przez niezależnego rzeczoznawcę samochodowego. Ponadto na podstawie świadectwa przewozowe EUR. l nr [...] z dnia [...].07.2008r. strona zadeklarowała preferencyjną stawkę celną 0% przewidzianą dla towarów pochodzących ze Wspólnoty lub z krajów korzystających.

Korzystając z postanowień art. 78 ust. 1i 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (rozporządzenie Rady EWG nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r., ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WEL nr 302 z 19.10.1992r., ze zmianami) dokonał z urzędu kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru.

W toku czynności organ celny zgodnie z postanowieniami art. 33 Protokołu Nr 3 dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej Umowy zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską (Dz.Urz. WE L 45 z 15.02.2006r. ze zmianami) przekazał załączone do zgłoszenia celnego świadectwo pochodzenia do weryfikacji.

Generalny Dyrektoriat Ceł Federalnej Administracji Celnej, pismem z dnia [...].03.2010r. poinformował, że eksporter nie udowodnił pochodzenia rzeczonego pojazdu. Z tego względu pojazd należy traktować jako nieokreślonego pochodzenia i uznać dowód pochodzenia za nieważny.

Ponadto w wyniku przeprowadzonej analizy załączonych do odprawy dokumentów poddano w wątpliwość deklarowaną wartość celną przedmiotowego pojazdu.

Mając powyższe na uwadze Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia [...].06.2010r. wszczął postępowanie w sprawie ustalenia prawidłowej wartości celnej towaru, retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego oraz określenia prawidłowych wysokości kwot należnych podatków z tytułu importu.

W celu ustalenia wartości samochodu organ I instancji postanowieniem z dnia [...].06.2010 r. powołał biegłego eksperta z zakresu techniki motoryzacyjnej. W wydanej opinii nr [...] z dnia [...].07.2010 r. biegły rzeczoznawca na podstawie przesłanych dokumentów przedmiotowego pojazdu samochodowego oraz w oparciu o opinię nr [...] z dnia [...].08.2008 r. załączoną do zgłoszenia celnego ustalił jego wartość na rynku polskim na dzień odprawy celnej tj. [...].08.2008 r. na kwotę 86.700,00 PLN.

Po zakończeniu postępowania Naczelnik Urzędu Celnego w dniu [...].10.2010 r. wydał decyzję określającą wartość celną towaru i określił w stosunku do importowanego towaru kwotę należnego cła, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Dyrektora Izby Celnej uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Organ pierwszej instancji, mając na uwadze zalecenia Dyrektora Izby Celnej, postanowieniem z dnia [...].03.2011 r. włączył do akt prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Celnego postępowania celnego i podatkowego dowód w postaci karty ze szwajcarskiego katalogu EurotaxGlass's, 07-08/08. strona 76 oraz objaśnienia wydawcy publikacji wraz z ich urzędowym tłumaczeniem na język polski.

Ponadto pismem z dnia [...].05.2011r. organ celny zwrócił się do Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego ustosunkowanie się do twierdzeń strony zawartych we wniosku pełnomocnika z dnia [...].12.2010r. a dotyczących wyjaśnienie rozbieżności dotyczącej procentowej utraty wartości samochodu, wynikającej z dokumentacji fotograficznej i oględzin samochodu w dniu jego wprowadzenia na teren RP.

W odpowiedzi na powyższe rzeczoznawca ze Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego – L.N. przedłożył wyjaśnienia do opinii nr [...] z dnia [...].07.2010r., dokonując jednocześnie korekty wartości. Po uwzględnieniu współczynników wynikających ze stopnia uszkodzeń podanych w końcowym wyliczeniu wartości pojazdu w stanie uszkodzonym i obliczeń dokonanych w systemie INFO — EKSPERT metodą stopnia uszkodzeń, rzeczoznawca określił wartość przedmiotowego samochodu na rynku polskim na dzień odprawy celnej tj. [...].08.2008 r. na kwotę 54.400,00 PLN.

W związku z wątpliwościami, co do rzetelności oraz prawdziwości danych zawartych w opiniach wydanych przez rzeczoznawcę L.N., Naczelnik Urzędu Celnego, zwrócił się do B.L. - Prezesa Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego o wydanie opinii technicznej przez innego biegłego oraz wyjaśnienie przyczyn wydania dwóch skrajnie odmiennych opinii technicznych, dotyczących tego samego pojazdu.

W odpowiedzi na powyższe Prezes Oddziału Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego – W.J. w piśmie z dnia [...].07.2011r. wyjaśnił przyczyny wydania dwóch wcześniejszych opinii skrajnie odmiennych oraz załączył nową opinię nr [...] z dnia [...].07.2011r. wydaną przez innego rzeczoznawcę – B.L..

Naczelnik Urzędu Celnego w dniu [...].07.2011 r. wydał decyzję określającą wartość celną towaru i określił w stosunku do importowanego towaru kwotę należnego cła, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług. Wartość celną przywiezionego samochodu ustalono na podstawie metody zastępczej, tzw. metody ostatniej szansy, o której mowa w art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, przyjmując jako podstawę ustalenia wartości wyliczenia dokonane przez powołanego w tym celu biegłego rzeczoznawcę, odejmując należności publiczno-prawne.

Od decyzji strona złożyła odwołanie. Wydanej decyzji zarzuciła :

naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art.33 Protokołu nr 3 dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej Umowy zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską (Dz.Urz. WE L 45 z 15 lutego 2006r.) poprzez przyjęcie, iż informacja urzędu szwajcarskiego, iż eksporter nie udowodnił kraju pochodzenia produktu powoduje konieczność przyjęcia, iż produkt jest nieokreślonego pochodzenia;

naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art.33 § 6 Protokołu nr 3 dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej Umowy zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską (Dz.Urz. WE L 45 z 15 lutego 2006r.) poprzez błędne zastosowanie tego przepisu, który zobowiązuje organy celne w przypadku otrzymania odpowiedzi nie zawierającej wystarczających informacji, na podstawie których można ocenić rzeczywiste pochodzenie produktu do odmówienia wszelkich preferencji, jedynie w sytuacji, gdy nie istnieją uzasadnione wątpliwości i zaistnieją wyjątkowe okoliczności, które w niniejszej sprawie niewątpliwie mają miejsce;

naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 16 Protokołu nr 3 dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej Umowy zawartej pomiędzy Europejską Wspólnota Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską (Dz. Urz. WE L 45 z 15 lutego 2006r.) poprzez niedopuszczenie dowodu z informacji producenta o kraju pochodzenia produktu, podczas gdy wskazany artykuł 16 wyraźnie dopuszcza inne dokumenty handlowe opisujące dane produkty w sposób wystarczający do ich identyfikacji;

naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art.181a rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r., poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie istnieją uzasadnione wątpliwości i przyczyny pozwalające zakwestionować wiarygodność lub dokładność informacji czy dokumentów służących określaniu wartości celnej, które dołącza się do zgłoszenia celnego;

sprzeczność istotnych ustaleń organu I instancji z. treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającą na uznaniu, iż istnieją uzasadnione wątpliwości, co do rzeczywistej ceny trasakcyjnej pojazdu oraz, że pojazd marki [...] o numerze nadwozia [...] posiadał wartość na dzień odprawy celnej, tj. [...].08.2008r. w kwocie 12.000 CHF, w sytuacji gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do tego, żeby stwierdzić, że ww. pojazd miał wartość określoną ceną nabycia ujętą w fakturze zakupu oraz opinii technicznej nr [...] z dnia [...].08.2008r.;

naruszenie przepisów postępowania, a to art. 122, 121, 187 § 1, art.191 w zw. z art. 122, a także 187 § 1, art.194 § 3 oraz art.210 § 4 w zw. z art. 124 i 235 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.- Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. Nr 8, póz.60 z 2005r. ze zmianami), co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, poprzez: brak podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, złamanie zasady postępowania podatkowego, które powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, brak wyczerpującego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego, nieprawidłową ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, brak dopuszczenia możliwości obalenia mocy dowodowej dokumentu urzędowego w wyniku przeprowadzenia dowodu przeciwnego; naruszenie obowiązku procesowego organów do dopuszczenia i rozpatrzenia wszystkich wniosków dowodowych dopuszczonych prawem zgłoszonych przez stronę, a mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik strony wniósł o uchylenie w całości decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] dnia [...].07.2011r.

Po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...].08.2012r. Dyrektor Izby Celnej uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie dotyczącym wartości celnej towaru, kwoty długu celnego, kwoty podatku akcyzowego i VAT, zaś w pozostałej części utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej wskazał, z uwagi na fakt, że szwajcarskie władze celne nie potwierdziły pochodzenia towaru , świadectwo przewozowe EUR.1 nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nie mogło stanowić podstawy do zastosowania preferencyjnej zerowej stawki celnej.

Dalej organ wskazał, że organ pierwszej instancji niewystarczająco wykazał, że wystąpiły przesłanki do zastosowania art.181 RWKC. tj. wystąpiły uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość odpowiada wartości transakcyjnej. W oparciu o zebrany materiał dowodowy można jedynie stwierdzić, że odbiegała ona od cen rynkowych na rynku szwajcarskim aut używanych, lecz w pełni sprawnych, natomiast przedmiotem niniejszego postępowania jak wynika ze zgromadzonych dowodów jest auto po kolizji drogowej.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej organ I instancji w toku postępowania nie wykazał, że wartość transakcyjna rażąco odbiega od wartości danego towaru na rynku jego pochodzenia, a tym samym, że wystąpiły przesłanki uprawniające do odrzucenia wartości transakcyjnej. Do takiego twierdzenia nie uprawnia sporządzona na zlecenie organu opinia biegłego. Dopiero wykazanie, że cena transakcyjna jest niewiarygodna, gdyż jest rażąco niska uprawnia organ celny do odrzucenia wartości transakcyjnej i dopiero wtedy upoważnia to organ do zastosowania metody określonej w art. 30 ust 1 i 2, art. 31 WKC.

W związku z pozostawieniem wartości celnej importowanego towaru bez zmian , zastosowanie w stosunku do niego odpowiedniej stawki celnej, organ dokonał retrospektywnego zaksięgowania kwoty wynikającej z długu celnego w niższej kwocie jak również ustalił na nowo podatek akcyzowy oraz VAT w prawidłowej wysokości.

Od decyzji pełnomocnik skarżącej złożył skargę. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego:

Art. 33 § 1 Protokołu nr 3 dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej Umowy zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską (Dz. Urz. WE L 45 z 15 lutego 2006r.) poprzez brak wskazania przyczyn wszczęcia postępowania dotyczącego weryfikacji pochodzenia produktu, zwłaszcza w aspekcie podjęcia przez organ celny uzasadnionych wątpliwości dotyczących pochodzenia produktu w związku z prowadzonym postępowaniem;

Art.33 § 6 Protokołu nr 3 dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej Umowy zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską (Dz. Urz. WE L 45 z 15 lutego 2006r.) poprzez błędne zastosowanie tego przepisu, który zobowiązuje organy celne w przypadku otrzymania odpowiedzi nie zawierającej wystarczających informacji, na podstawie, których można ocenić rzeczywiste pochodzenie produktu do odmówienia

wszelkich preferencji, jedynie w sytuacji, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości i gdy nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności dotyczące tego produktu, które w niniejszej sprawie niewątpliwie mają miejsce;

sprzeczność istotnych ustaleń organu II instancji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającą na uznaniu, iż pojazd marki [...] o nr nadwozia [...], jest pojazdem nieznanego pochodzenia, w sytuacji gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do tego, żeby stwierdzić, że ww. pojazd został wyprodukowany na obszarze Francji, czyli na terenie Unii Europejskiej;

Naruszenie przepisów postępowania:

4. Art. 122, 121, 187 § l, 191 w zw. żart. 122, a także 187 § l, 194 § 3 oraz 210 § 4 w zw. z 124 i 235 Ustawy Ordynacja podatkowa, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, poprzez: brak podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, złamanie zasady postępowania podatkowego, które powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, brak wyczerpującego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego, nieprawidłową ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, brak dopuszczenia możliwości obalenia mocy dowodowej dokumentu urzędowego w wyniku przeprowadzenia dowodu przeciwnego, naruszenie obowiązku procesowego organów do rozpatrzenia wszystkich

zarzutów i wniosków przedstawionych przez stronę w odwołaniu, co doprowadziło do ustalenia, że ww. pojazd należy uznać jako produkt nieokreślonego pochodzenia, w sytuacji gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności dokumentacja przedstawiona przez skarżącą oraz złożone w toku postępowania wnioski dowodowe są wystarczające do tego, żeby w sposób nie budzący wątpliwości stwierdzić, że pojazd ten pochodzi/został wyprodukowany na terenie Unii Europejskiej.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Sąd poddając kontroli zaskarżoną decyzję nie stwierdził, aby naruszała normy prawa zarówno materialnego jak i procesowego.

Kwestię sporną w przedmiotowej sprawie stanowi uprawnienie do zastosowania przez skarżącą preferencyjnej 0% stawki celnej w odniesieniu do sprowadzonego ze Szwajcarii samochodu osobowego marki [...].

Postępowanie w zakresie stosowania umowy między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską, podpisaną Brukseli w dniu 22 lipca 1972r., reguluje decyzja nr 3/2005 Wspólnego Komitetu UE – Szwajcaria z dnia 15 grudnia 2005 r., zmieniająca Protokół nr 3 do Umowy dotyczący definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej (Dz. U. UE. L. 2006 r. Nr 45 poz.1). Stosownie do art. 29 ust. 2 protokołu nr 3 eksporter sporządzający deklarację na fakturze lub deklarację EUR-MED na fakturze przechowuje kopię tej deklaracji na fakturze, jak również dokumenty określone w art. 22 ust. 5 przez okres co najmniej trzech lat. Dokumentami, o których mowa w art. 22 ust. 5 Protokołu nr 3, są wszelkie dokumenty potwierdzające status pochodzenia danych produktów oraz spełnienie pozostałych wymogów protokołu nr 3.

W myśl art. 33 Protokołu 3 następcza (dodatkowa) weryfikacja dowodów pochodzenia przeprowadzona jest wyrywkowo lub w każdym przypadku, gdy organy celne kraju przywozu mają uzasadnione wątpliwości dotyczące autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia danych produktów lub spełnienia innych wymogów Protokołu nr 3. W tym celu organy celne kraju przywozu zwracają świadectwa przewozowe EUR.1 lub EUR-MED oraz fakturę, jeżeli taką dostarczono, deklarację na fakturze, deklarację EUR-MED na fakturze lub kopie tych dokumentów organom celnym kraju wywozu, przedstawiając, w odpowiednich przypadkach, uzasadnienie wniosku o przeprowadzenie weryfikacji.

W niniejszej sprawie organy celne odmówiły zastosowania w stosunku do zgłoszonego do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu używanego samochodu osobowego marki [...] zastosowania preferencyjnej stawki celnej w wysokości 0% z uwagi na niepotwierdzone pochodzenie importowanego samochodu osobowego po otrzymaniu w tym zakresie informacji z [...] marca 2010 r. od Federalnej Administracji Celnej Generalnego Zarządu Ceł.

Skarżąca zarzuciła organom celnym naruszenie art. 33 § 1 Protokołu nr 3 przez brak wskazania przyczyn wszczęcia postępowania dotyczącego weryfikacji pochodzenia produktu, zwłaszcza w aspekcie podjęcia przez organ celny uzasadnionych wątpliwości dotyczących pochodzenia produktu w związku z prowadzonym postępowaniem.

Zarzut ten okazał się niezasadny. Podkreślić bowiem należy, że organ celny pierwszej instancji w uzasadnieniu postanowienia z [...] czerwca 2010 r., wszczynającego postępowanie celne i podatkowe, jednoznacznie wskazał, że władze Celne Szwajcarii po przeprowadzeniu weryfikacji dowodu pochodzenia poinformowały, że eksporter towaru nie udowodnił pochodzenia towaru. Powyższe oznaczało, że przeprowadzona weryfikacje przez szwajcarską administrację celną dowodu pochodzenia towaru nie potwierdziły preferencyjnego pochodzenia towarów nimi objętych.

Ponadto w aktach administracyjnych znajduje się pismo Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2009 r. z prośbą o weryfikację świadectwa przewozowego EUR.1 No [...] z [...] sierpnia 2008 r. pod kątem jego autentyczności i prawdziwości danych w nim zawartych. Z treści wskazanego pisma wynika, że przedłożony w sprawie dowód pochodzenia posiada braki formalne- brak daty wystawienia oraz potwierdzenia przez organ kraju eksportu (Szwajcarii). Ponadto w aktach administracyjnych znajduje się pismo Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] listopada 2009 r. z treści którego wynika, że dowód pochodzenia został sporządzony przez szwajcarskiego eksportera – J. Przeprowadzona wyrywkowa weryfikacja dowodów pochodzenia (deklaracji eksportera) wystawionych przez wskazanego wyżej eksportera nie potwierdziła preferencyjnego pochodzenia towarów nim objętych. Powyższe okoliczności mogły stanowić podstawy uzasadnionych wątpliwości co do statusu pochodzenia towaru w zakresie o którym mowa w art. 33 ust. 1 Protokołu nr 3.

Niezasadny okazał się również zarzut naruszenie art. 33 ust. 6 Protokołu nr 3 przez błędne zastosowanie tego przepisu. Przepis ten stanowi, że jeżeli w przypadkach, co do których istnieją uzasadnione wątpliwości, brak jest odpowiedzi w ciągu dziesięciu miesięcy od złożenia wniosku o przeprowadzenie weryfikacji lub jeżeli odpowiedź nie zawiera wystarczających informacji, na podstawie których można ocenić autentyczność danych dokumentów lub rzeczywiste pochodzenie produktów, wnioskujące organy celne odmawiają, jeżeli nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności, wszelkich preferencji.

W ocenie skarżącej takie wyjątkowe okoliczności miały miejsce w niniejszej sprawie i polegały na likwidacji firmy – eksportera w 2010, co skutkowało niemożnością przeprowadzenia weryfikacji pochodzenia sprowadzonego samochodu osobowego, a organy celne nie przeprowadziły dodatkowego postępowania wyjaśniającego na terenie Polski, na przykład na podstawie nr VIN.

W tym miejscu wskazać należy, że z pisma władz celnych Szwajcarii wynika, że eksporter nie udowodnił pochodzenia towaru. Ta okoliczność – brak dowodu pochodzenia towaru u eksportera - a nie likwidacja firmy eksportera, była powodem negatywnej weryfikacji świadectwa pochodzenia.

Rozpoznając powyższy zarzut należy odwołać się do brzmienia powołanego art. 33 ust. 6 Protokołu nr 3, jak i przepisów art. 33 ust. 1 i 2 Protokołu nr 3, które w sposób jednoznaczny określają, że postępowanie w zakresie weryfikacji dowodu pochodzenia pojazdu prowadzą właściwe organy celne kraju eksportera, a nie importera. Sąd podziela pogląd, zawarty w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2004 r. sygn. akt GSK 56/04, że organy celne kraju importera nie są uprawnione do żądania od władz celnych kraju eksportu żadnych dodatkowych dokumentów ponad wynik weryfikacji, jeżeli wynik ten nie wystarcza, to zasadniczo odmawiają preferencji. Fakt, że uprawnionymi do weryfikacji dowodów są jedynie władze kraju eksportera i mogą w tym zakresie żądać dowodów, jakie uznają za właściwe, przemawia za przyjęciem, że władze kraju importera nie są władne prowadzić w tym zakresie odrębnego postępowania dowodowego. Oznacza to, że organy celne kraju importu nie tylko korzystają z wyników postępowania weryfikacyjnego, ale są nimi związane.

Należy także podkreślić, że gdyby szwajcarskie organy administracji celnej na przesłany im wniosek o weryfikację nie udzieliły żadnej odpowiedzi w ciągu dziesięciu miesięcy od złożenia tego wniosku, organy polskie byłyby zobligowane przepisem powołanego wyżej art. 33 ust. 6 do odmówienia wszelkiej preferencji. Tym bardziej odmowa taka była konieczne w sytuacji, gdy firma eksportera nie udowodniła pochodzenia rzeczonego pojazdu.

Sąd nie podziela również poglądu skarżącej, że w sprawie miały miejsce wyjątkowe okoliczności, o których mowa w art. 33 ust. 6 Protokołu nr 3. W tym zakresie Sąd w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 2 listopada 2006 r. sygn. akt I GSK 3106/05, stwierdził, iż pojęcie "wyjątkowe okoliczności" należy odnosić raczej do przeszkód w uzyskaniu zadawalającego wyniku weryfikacji dowodu pochodzenia, wynikających ze zjawisk o charakterze nadzwyczajnym leżących poza sferą związaną z sytuacją eksportera, jak np. wojna czy stan wyjątkowy w kraju eksportu, zaprzestanie działania służb celnych w kraju eksportu wywołane długotrwałym strajkiem itd. W niniejszej sprawie z całą pewnością okoliczności o takim charakterze nie wystąpiły. Zasadnie organ odwoławczy stwierdził, że importera zawsze obciąża ryzyko związane z sytuacją w zakresie, w jakim przedstawia on dokumenty i dane niezbędne dla uzyskania pozytywnego wyniku weryfikacji dowodu pochodzenia towaru. Skoro eksporter nie udowodnił pochodzenia pojazdu, (a strona nie dysponowała odpowiednim dokumentem uprawniającym do zastosowania preferencyjnej stawki) okoliczność ta w myśl powołanych wyżej przepisów Protokołu nr 3, uniemożliwiała zastosowanie preferencyjnej stawki celnej.

Niezasadny okazał się również zarzut sprzeczności ustaleń organu drugiej instancji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegający na uznaniu, że pojazd marki jest [...] pojazdem nieznanego pochodzenia, w sytuacji gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do tego, żeby stwierdzić, że ww. pojazd został wyprodukowany na obszarze Francji czyli na terenie Unii Europejskiej.

Organ nie kwestionował, że kraj pochodzenia przedmiotowego pojazdu można ustalić wg kodu VIN. Wskazać należy, że podstawą do zastosowania obniżonej stawki celnej, zgodnie z umową między EWG a Konfederacją Szwajcarską są określone prawem dowody. W celu zastosowania preferencyjnej stawki celnej wymagane jest udokumentowanie tego świadectwem przewozowym EUR. 1 lub deklaracją sporządzoną przez eksportera na fakturze i potwierdzenie tego faktu przez organ weryfikujący. Dowodem takim natomiast nie jest opinia biegłego z której wynika, że na podstawie kodu VIN ustalono, iż pojazd został wyprodukowany w Unii Europejskiej.

Podkreślić należy, że w myśl postanowień art. 16 protokołu nr 3 produkty pochodzące ze Szwajcarii przy wywozie do Wspólnoty korzystają z preferencyjnego traktowania przewidzianego w umowie pod warunkiem przedstawienia dowodu pochodzenia. Dowodem pochodzenia w myśl omawianego przepisu mogą być jedynie świadectwa przewozowe EUR albo EUR-MED, bądź tzw. "deklaracja na fakturze", albo "deklaracja EUR-MED na fakturze" sporządzona według wzorów zamieszczonych w załącznikach do protokołu. Z treści przytoczonych regulacji jednoznacznie wynika, że jedynym prawnie skutecznym dowodem pochodzenia może być świadectwo EUR.1 bądź stosowna deklaracja eksportera. Oznacza to, że dowodów tych nie mogą zastąpić, ani też uzupełnić inne dowody (por. wyrok NSA z 17 lipca 2012 r., sygn. akt I GSK 1612/11). Ponieważ z informacji szwajcarskich organów celnych wynika, że eksporter nie udowodnił pochodzenia pojazdu, to zasadnie, krajowe organy celne, odmówiły skarżącej zastosowania preferencji celnych.

Za niezasadne uznał Sąd również zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W ocenie Sądu, przeprowadzone przez organy celne postępowanie było zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Organy te starannie zgromadziły materiał dowodowy, w sposób wyczerpujący poddały go ocenie. Sąd nie podziela także zarzutu prowadzenia postępowanie w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych. Wręcz przeciwnie – organy celne obu instancji dołożyły wszelkich starań, aby strona postępowania była w należyty sposób traktowana i informowana o jego przebiegu. Skarżąca miała zapewnione prawo czynnego udziału w postępowaniu i swobodnie mogła zgłaszać zastrzeżenia, czy formułować wnioski dowodowe.

Zważywszy powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. poz. 270), oddalił skargę.