Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1199/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6161 Lasy oraz zalesianie gruntów rolnych
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części i poprzedzającą ją decyzję w części
Powołane przepisy: article: art 11 ust 1, 1a, art 12
journal: Dz.U. 2013 poz 1205
law: Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2014 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na trwałe wyłączenie z produkcji gruntów leśnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w S. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w zakresie punktu II i III; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Dyrektor Generalny Lasów Państwowych decyzją nr [...], z dnia [...] marca 2014 r., wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, zwanej dalej k.p.a.) oraz art. 11 i 12 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1205), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w S., z dnia [...] września 2013 r., znak [...], zezwalającą na wyłączenie z produkcji leśnej 0,0890 ha gruntów leśnych, wchodzących w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu P., gmina R.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

P. Sp. z o.o. wnioskiem z dnia 21 sierpnia 2013 r. wniosła o wydanie decyzji zezwalającej na trwałe wyłączenie z produkcji leśnej gruntu leśnego o powierzchni 890 m² stanowiącego działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie P., gmina R., w celu zabudowy ww. działki budynkiem mieszkalno-usługowym. We wniosku podano, że w związku z realizacją inwestycji nastąpi wycinka drzew.

Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w S. decyzją z dnia [...] września 2013 r., znak [...]:

I. zezwolił P. Sp. z o.o. na trwałe wyłączenie z produkcji gruntów leśnych o powierzchni 0,0890 ha (cała powierzchnia działki), o typie siedliskowym bór świeży (Bśw), nie będących lasami ochronnymi, stanowiących własność P. Sp. z o.o., stanowiących działkę ewidencyjną nr [...], w obrębie ewidencyjnym [...] P., gmina R., powiat [...], woj. [...], przeznaczonych pod zabudowę rekreacyjną

II. ustalił:

1. należność – z tytułu trwałego wyłączenia z produkcji gruntów leśnych wymienionych w punkcie I, stanowiącą równowartość 53,4 m³ drewna, co przy obowiązującej cenie 1 m³ ogłoszonej w Monitorze Polskim z dnia 19 października 2012 r., poz. 788, stanowi 9954,83 zł;

2. opłatę roczną z tytułu użytkowania na cele nieleśne gruntów wyłączonych z produkcji wskazanych w punkcie I, stanowiącą 10% należności, tj. równowartość 5,34 m³ drewna pomnożonych przez cenę 1 m³ drewna, ogłaszaną przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Monitorze Polskim za III kwartał roku poprzedzającego wniesienie opłaty, po faktycznym wyłączeniu gruntów z produkcji. O wysokości opłaty rocznej w danym roku wyrażonej w jednostkach pieniężnych wnioskodawca będzie powiadamiany odrębnymi pismami (notami).

III. Nie ustalił jednorazowego odszkodowania za przedwczesny wyrąb drzewostanu.

Organ I instancji wskazał również, że

a) należność uiszcza się w terminie 60 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna (niezależnie od tego czy doszło do wyłączenia gruntu leśnego z produkcji);

b) opłatę roczną w wysokości wyliczonej w sposób określony w pkt II.2 uiszcza się przez dziesięć kolejnych lat (od chwili wyłączenia gruntów z produkcji), w terminie do 30 czerwca każdego roku.

Dyrektor Generalny Lasów Państwowych utrzymując w mocy decyzje organu I instancji wskazał na art. 12 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, który wskazuje, że osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji, jest obowiązana uiścić należność i opłaty roczne, a w odniesieniu do gruntów leśnych - także jednorazowe odszkodowanie w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu. Obowiązek taki powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji. Z kolei art. 12 ust 13 tej samej ustawy wskazuje, że należność uiszcza się w terminie do 60 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna.

Odnosząc treść ww. przepisów do obowiązku uiszczenia należności, organ odwoławczy wskazał, że zachodzi tutaj zbieg przepisów: ustępu 1, który mówi o powstaniu obowiązku od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji, oraz ustępu 13, który mówi o powstaniu obowiązku od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Problem zbiegu przepisów rozwiązuje się poprzez wykładnię systemową, której jedna z dyrektyw stanowi, iż przepis szczególny uchyla przepis ogólny (lex specialis derogat legi generali). Za przepis szczególny uważa się ten, który dotyczy mniejszego zakresu spraw niż inny przepis będący w zbiegu, zwany przepisem ogólnym. Ponadto, jeżeli przepisy będące w zbiegu znajdują się w tym samym akcie normatywnym uważa się, że przepis występujący w dalszej części aktu jest przepisem szczególnym względem przepisu umieszczonego przed nim. Przepis ust. 1 dotyczy należności, opłat rocznych i jednorazowego odszkodowania za przedwczesny wyrąb drzewostanu, a przepis ust. 13 - tylko należności, a więc ma mniejszy zakres. Ponadto przepis ust. 13 występuje po ust. 1, a więc w dalszej części aktu. Powyższe wskazuje na to, że przepis ust. 13 jest wobec ust. 1 przepisem szczególnym, i jako przepis szczególny ma pierwszeństwo przed ust. 1, tj. w tym zakresie uchyla jego stosowanie. Zatem obowiązek uiszczenia należności powstaje od dnia, w którym decyzja zezwalająca na wyłączenie gruntów z produkcji stała się ostateczna, a termin płatności wynosi 60 dni.

Dyrektor Generalny Lasów Państwowych uznał również, że sentencja decyzji organu I instancji stwierdza w pkt. b), iż opłatę roczną w wysokości w sposób określony w pkt II.2 uiszcza się przez dziesięć kolejnych łat (od chwili wyłączenia gruntów z produkcji), w terminie do 30 czerwca każdego roku. Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w S. nie ustalił więc obowiązku uiszczania opłat rocznych od daty w której decyzja stała się ostateczna, lecz od chwili wyłączenia gruntów z produkcji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] marca 2014 r. wniosła P. Sp. z o.o. Skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła niewłaściwe zastosowanie art. 12 ust. 1 i 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez zawarcie w decyzji wyłączeniowej żądania uiszczenia od daty, w której decyzja stała się ostateczna oraz zastosowania niewłaściwego sposobu ustalania wielkości należności.

Skarżąca wskazała również na wątpliwości zakwalifikowania terenu o powierzchni 0,0890 ha, a zatem powierzchni mniejszej niż 0,10 ha, jako lasu.

Dyrektor Generalny Lasów Państwowych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga jest zasadna.

Kontrolowana decyzja Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] marca 2014 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w S. z dnia [...] września 2013 r. wydane zostały na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1205, ze zm.).

Wniosek skarżącej P. Sp. z o.o. z dnia 21 sierpnia 2013 r. dotyczył wydania decyzji zezwalającej na trwałe wyłączenie z produkcji leśnej gruntu leśnego o pow. 890 m² stanowiącego działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie P., gmina R., w celu zabudowy ww. działki budynkiem mieszkalno-usługowym zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy z dnia [...] czerwca 2013 r. wydaną przez Wójta Gminy R.

Jak wynika z art. 11 ust. 1 ustawy ochronie gruntów rolnych i leśnych wyłączenie z produkcji gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie.

W decyzji dotyczącej wyłączenia z produkcji gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne określa się obowiązki związane z wyłączeniem – art. 11 ust. 1a ww. ustawy. Na zakres tych obowiązków wskazuje art. 12 ust. 1, zgodnie z którym osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji, jest obowiązana uiścić należność i opłaty roczne, a w odniesieniu do gruntów leśnych - także jednorazowe odszkodowanie w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu. Obowiązek taki powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji. W dalszych ustępach art. 12 uregulowane zostały szczegółowe zasady obliczania i ponoszenia tych obciążeń.

Samo pojęcie “wyłączenia gruntów z produkcji“ zostało zdefiniowane w przepisie art. 4 pkt 11 ustawy i oznacza rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów. A zatem wyłączenie z produkcji jest czynnością faktyczną, która zgodnie z art. 11 ust. 1 może nastąpić tylko po wydaniu decyzji zezwalającej na takie wyłączenie i w jej następstwie. W przeciwnym wypadku wyłączenie z produkcji narusza przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.

Zapis art. 11 ust. 1a ustawy, mówiący o określeniu w decyzji dotyczącej wyłączenia z produkcji gruntów leśnych obowiązków związanych z wyłączeniem, oznacza tylko tyle, że w decyzji tej należy wymienić, które z obowiązków wskazanych w art. 12 ust. 1 będą obciążały adresata tej decyzji.

Wywiązanie się z nałożonych obowiązków powstaje dopiero od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji. Po faktycznym wyłączeniu gruntów z produkcji i złożeniu oświadczenia zgodnie z drukiem stanowiącym załącznik nr 2 do decyzji organu I instancji z dnia [...] września 2013 r., organ wyda decyzję ustalającą wysokość należności i opłaty rocznej oraz ewentualnie jednorazowego odszkodowania w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu, dokonując wyliczeń zgodnie z poszczególnymi ustępami art. 12 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Jednocześnie w decyzji tej organ ustali zgodnie z art. 12 ust. 13 termin uiszczenia ustalonej należności oraz zgodnie z art. 12 ust. 14 termin uiszczenia opłaty rocznej za dany rok.

Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy, organ I instancji skoro już decyzją z dnia [...] września 2013 r. udzielił P. Sp. z o.o. zezwolenia na wyłączenie z produkcji gruntów leśnych o powierzchni 0,0890 ha, to obecnie w nawiązaniu do tej decyzji wyda decyzję, w której określi zakres obowiązków strony związanych z tym wyłączeniem. Następnie po faktycznym wyłączeniu gruntów leśnych wskazanych w decyzji z dnia [...] września 2013 r. z produkcji, wyda decyzję ustalającą wysokość poszczególnych obowiązków i termin ich uiszczenia.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.