Wyrok NSA, sygn. akt OSK 1234/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5
journal: Dz.U. 2001 nr 71 poz. 734
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych.
Teza: Przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. nr 71 poz. 734/, określają warunki, w jakich może być przyznany dodatek mieszkaniowy. Przepisów tych z racji ich szczególnego charakteru, nie można interpretować w drodze wykładni rozszerzającej, a w szczególności nie można w oparciu o istniejącą regulację tworzyć nowych nieznanych ustawie stanów prawnych, dających podstawę do przyznania dodatku mieszkaniowego.

"Ugoda", czy też umowa ustna, zawarta pomiędzy współwłaścicielami lokalu mieszkalnego w przedmiocie prowadzenia jednego bądź wielu gospodarstw domowych, nie może stanowić podstawy do przyznania dodatku mieszkaniowego, gdyż są to okoliczności w zasadzie nie dające się sprawdzić, ani udowodnić. Poza tym przyjęcie takiego rozwiązania, sprzyjało by nadużyciom i prowadziło do fikcyjnych podziałów gospodarstw domowych, co w konsekwencji, ustaloną przez ustawodawcę "normatywną powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego", czyniło by fikcyjną.

TEZY

Przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. nr 71 poz. 734/, określają warunki, w jakich może być przyznany dodatek mieszkaniowy. Przepisów tych z racji ich szczególnego charakteru, nie można interpretować w drodze wykładni rozszerzającej, a w szczególności nie można w oparciu o istniejącą regulację tworzyć nowych nieznanych ustawie stanów prawnych, dających podstawę do przyznania dodatku mieszkaniowego.

"Ugoda", czy też umowa ustna, zawarta pomiędzy współwłaścicielami lokalu mieszkalnego w przedmiocie prowadzenia jednego bądź wielu gospodarstw domowych, nie może stanowić podstawy do przyznania dodatku mieszkaniowego, gdyż są to okoliczności w zasadzie nie dające się sprawdzić, ani udowodnić. Poza tym przyjęcie takiego rozwiązania, sprzyjało by nadużyciom i prowadziło do fikcyjnych podziałów gospodarstw domowych, co w konsekwencji, ustaloną przez ustawodawcę "normatywną powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego", czyniło by fikcyjną.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Jana G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 8 czerwca 2004 r., II SA/Wr 1477/02 w sprawie ze skargi Jana G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 7 maja 2002 r., (...) w przedmiocie dodatku mieszkaniowego - oddala skargę kasacyjną; (...).


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 8 czerwca 2004 r. II SA/Wr 1477/02 oddalił skargę Jana G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 maja 2002 r. (...), utrzymująca w mocy decyzję z dnia 28 lutego 2002 r. (...), którą Prezydent Miasta O. na podstawie art. 5 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. nr 71 poz. 734/, odmówił Janowi G. przyznania dodatku mieszkaniowego, gdyż powierzchnia użytkowa zajmowanego przez wnioskodawcę lokalu mieszkalnego, wynosząca 56,17 m2, przekracza powierzchnię normatywną /35 m2/ o więcej niż 50 procent.

W odwołaniu od powyższej decyzji (...) właścicielami lokalu mieszkalnego nr 12 przy ul. K. 15 w O. jest on i jego syn Ireneusz G., po połowie. W związku z powyższym, są to dwa gospodarstwa domowe - jednoosobowe i powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego brana pod uwagę, powinna obejmować połowę powierzchni całkowitej lokalu - zgodnie z przysługującym wnioskodawcy prawem własności do 1/2 części lokalu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 7 maja 2002 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, iż współwłasność, jest prawem własności przysługującym kilku osobom. Stosownie do art. 195 Kc w wypadku współwłasności, prawo własności tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom co oznacza, że pomimo istnienia takiej wspólności rzecz nie jest podzielona i żadnemu ze współwłaścicieli nie przysługuje wyłączne prawo do fizycznie określonej części rzeczy. Każdy ze współwłaścicieli ma jednakowe prawo do całej rzeczy, ograniczone jedynie takim samym prawem innego współwłaściciela. W związku z powyższym, Jan G. dysponuje lokalem mieszkalnym o powierzchni 56,17 m2 w którym nie wydzielono części, nie zniesiono współwłasności wobec czego dodatek mieszkaniowy nie przysługuje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 8 czerwca 2004 r. oddalił skargę J. G. na powyższa decyzję, aprobując w całej rozciągłości stanowisko organu, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, nie można przyjąć poglądu skarżącego, iż w wyniku powołanego aktu notarialnego, każdy ze współwłaścicieli lokalu mieszkalnego ma tylko prawo do jego połowy w związku z czym powstały dwa oddzielne gospodarstwa domowe.

Wpływ na sposób obliczania normatywnej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego może mieć tylko cywilnoprawna umowa najmu albo podnajmu /art. 5 ust. 2 /zdanie drugie/ ustawy/ oraz zgodnie z orzecznictwem NSA, prawomocny wyrok, w którym orzeczono o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Jan G., reprezentowany przez adw. Ryszarda K., zarzucając "naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię tj. mylne rozumienie treści art. 5 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych oraz art. 206 i art. 190 Kc przez przyjęcie, że skarżący Jan G. będący w 1/2 współwłaścicielem lokalu mieszkalnego w O. przy ulicy K., nie spełnia warunków do przyznania dodatku mieszkalnego".

Wskazując na powyższe, pełnomocnik skarżącego wnosi:

- o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i rozpoznanie skargi, co do istoty sprawy, ewentualnie;

- o uchylenie zaskarżonego orzeczenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia sądowi, który wydał kwestionowane orzeczenie;

- o zasądzenie kosztów nieopłaconego zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zdaniem pełnomocnika skarżącego, Jan G. z synem Ireneuszem prowadzą dwa odrębne gospodarstwa jednoosobowe przez co należy rozumieć, że dokonali fizycznego podziału mieszkania, przez co jedna część zaspokaja potrzeby mieszkaniowe skarżącego, druga zaś potrzeby mieszkaniowe jego syna - również współwłaściciela. Ugody, co do sposobu zarządzania nieruchomością, jak również podział quoad usum są dopuszczalne, przedmiotem ich bowiem są prawa majątkowe, którymi współwłaściciele mogą dysponować dowolnie. W tym przypadku prowadzenie dwóch gospodarstw domowych, na co powołuje się skarżący, wynika z umowy ustnej zawartej z synem.

Zdaniem pełnomocnika, nie można też kwestionować treści i formy tej umowy, gdyż nie wymaga ona zachowania określonej formy. Skoro ustawodawca w art. 5 ust. 2 ustawy dopuszcza umowy cywilnoprawne najmu lokalu, a orzecznictwo NSA również prawomocne wyroki, w których orzeczono o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania, to należy w sprawach dodatków mieszkaniowych także uznać możliwość podziału nieruchomości quoad usum.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że dodatki mieszkaniowe są świadczeniami płatnymi ze środków publicznych, co obliguje ustawodawcę i organy stosujące przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych, do szczególnej ostrożności. Sytuacje, w których odstępuje się od generalnej zasady, że każdy lokator, właściciel, najemca itd. ponosi koszty utrzymania swojego mieszkania, należy uznać za wyjątkowe i w stosunku do poszczególnych osób za przejściowe. Mając powyższe na uwadze, przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, dalej zwaną ustawą, określają warunki w jakich może być przyznany dodatek mieszkaniowy. Przepisów tych z racji ich szczególnego charakteru, nie można interpretować w drodze wykładni rozszerzającej, a w szczególności nie można w oparciu o istniejącą regulację tworzyć nowych nieznanych ustawie stanów prawnych, dających podstawę do przyznania dodatku mieszkaniowego.

Z powyższych przyczyn, nie można podzielić stanowiska zaprezentowanego w skardze kasacyjnej. "Ugoda", czy też umowa ustna, zawarta pomiędzy współwłaścicielami lokalu mieszkalnego w przedmiocie prowadzenia jednego bądź wielu gospodarstw domowych, nie może stanowić podstawy do przyznania dodatku mieszkaniowego, gdyż są to okoliczności w zasadzie nie dające się sprawdzić, ani udowodnić. Poza tym przyjęcie takiego rozwiązania, sprzyjało by nadużyciom i prowadziło do fikcyjnych podziałów gospodarstw domowych, co w konsekwencji, ustaloną przez ustawodawcę "normatywną powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego", czyniło by fikcyjną.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.