Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1567/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 129 ust. 1 pkt 2, ust. 2, art. 165, art. 255 ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 7
journal: Dz.U. 1985 nr 5 poz 17
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego udzielonego na znak towarowy słowny "555" nr [...] oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 246 i art. 247 ust. 2 w związku z art. 129 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) - dalej p.w.p. - oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p., po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] maja 2009 r. sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "555" o numerze [...] w części dotyczącej towarów z klasy 16, udzielonego na rzecz A. Sp. z o.o. z siedzibą w C., na skutek sprzeciwu wniesionego przez W. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W., unieważnił prawo ochronne na wymieniony znak towarowy w części dotyczącej towarów - czasopisma i broszury krzyżówkowe, czasopisma – tytuły czasopism z krzyżówkami, książki z krzyżówkami.

Uzasadniając swoją decyzję Urząd Patentowy wskazał, że decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. Urząd Patentowy udzielił A. Sp. z o.o. z siedzibą w C. (nazywanej dalej A.) prawa ochronnego na znak towarowy słowny 555 o numerze [...] w zakresie następujących towarów z klasy 16: czasopisma i broszury, czasopisma - tytuły czasopism z krzyżówkami oraz książki z krzyżówkami.

W dniu [...] czerwca 2006 r. W. Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w W., na podstawie art. 129 ust. 1 pkt 2, art. 129 ust. 2 pkt 1 i 2 i art. 131 ust. 2 pkt 1 ustawy p.w.p., złożyło sprzeciw wobec ww. decyzji.

W uzasadnieniu sprzeciwiający podniósł, że sporny znak towarowy pozbawiony jest zarówno pierwotnej jak i wtórnej zdolności odróżniającej w odniesieniu do czasopism, książek i innych publikacji zawierających krzyżówki, gdyż oznaczenie to jedynie opisuje zawartość towaru przez podanie zbliżonej liczby zawartych w nim krzyżówek. Nie jest zatem możliwe dla przeciętnego odbiorcy ustalenie pochodzenia towaru na podstawie samej tylko liczby zawartej w tytule. O braku zdolności odróżniającej świadczy natomiast nie tylko znak jako taki, ale także warunki zwykłego obrotu. Sprzeciwiający wskazał na dotychczasowe orzecznictwo dotyczące liczb oraz stanowisko doktryny. Odnosząc się do wtórnej zdolności odróżniającej sprzeciwiający podkreślił, że oznaczenie nie było używane w charakterze odróżniającym i z pewnością nie uzyskało takiej zdolności przed datą zgłoszenia tj. przed dniem [...] sierpnia 2001 r.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 131 ust. 2 pkt 1 ustawy p.w.p. sprzeciwiający stwierdził, że całokształt działań uprawnionego wskazuje, że dokonał on zgłoszenia znaku towarowego w złej wierze tj. aby wyeliminować aktualnych i potencjalnych konkurentów oraz utrzymać swoją dominującą pozycję na rynku czasopism i książek krzyżówkowych. Zdaniem sprzeciwiającego, zgłoszenie dużej ilości znaków towarowych liczbowych przez uprawnionego oraz ich nieużywanie dowodzi, że celem uprawnionego nie jest odróżnianie swoich towarów od towarów konkurentów, lecz uniemożliwienie innym "wydawcom opisywania swoich towarów zgodnie z praktyką panującą na rynku".

W piśmie z dnia [...] września 2006 r. A. - uprawniona do spornego znaku towarowego "555" nie zgodziła się z zarzutami sprzeciwiającego, uznając sprzeciw za bezzasadny. W związku z tym, sprawa - zgodnie z przepisami art. 247 ust. 2 u. p.w.p. - została przekazana do rozstrzygnięcia w trybie postępowania spornego.

Wobec nadmiernego przewlekania postępowania przez uprawnionego Urząd Patentowy RP postanowieniem z dnia [..] października 2008 r. wyznaczył A. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na podstawie art. 2553 ust. 5 ustawy p.w.p. termin jednego miesiąca na podanie wszystkich twierdzeń oraz dodatkowych dowodów na ich poparcie, pod rygorem utraty prawa powoływania ich w toku postępowania.

Sprzeciwiający w piśmie z dnia [...] kwietnia 2009 r. ponownie uzasadnił treść żądania wskazując, że sporny znak nie posiada ani pierwotnej ani, wtórnej zdolności odróżniającej. Podniesiono, że rejestracja znaku jest niedopuszczalna niezależnie od tego, czy oznaczenie takie zawiera informacje o cechach towaru, czy też tylko może stanowić taką informację. Sprzeciwiający przywołał na poparcie powyższego poglądu stanowisko doktryny oraz orzecznictwo.

Uzasadniając złą wiarę uprawnionego sprzeciwiający wskazał na fakt, że uprawniony nie używa w obrocie oznaczeń wyłącznie cyfrowych, lecz uzupełnia je o dodatkowe oznaczenia, w tym o nazwę T. Oznacza to, że sam uprawniony nie uznaje oznaczeń takich jak sporny znak towarowy za dostatecznie wyróżniające. Zdaniem sprzeciwiającego, uprawniony jest świadomy braku zdolności odróżniającej znaku towarowego, gdyż zna dotychczasowe orzecznictwo w tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2009 r. wydany w sprawie znaku "600" (sygn. akt VI SA/Wa 2124/08).

Uzasadniając brak wtórnej zdolności odróżniającej podkreślono, że znak nie może uzyskać takiej zdolności choćby z tego powodu, że nie był używany. Uprawniony utracił natomiast prawo powoływania twierdzeń oraz dowodów na ich poparcie wskutek wydanego przez Urząd postanowienia.

Na rozprawie w dniu [...] maja 2009 r. pełnomocnik sprzeciwiającego podtrzymał stanowisko w sprawie. Natomiast pełnomocnik A. wniósł o oddalenie sprzeciwu i załączył do akt pismo procesowe, w którym zarzucił sprzeciwiającemu wybiórcze cytowanie przedstawicieli doktryny oraz dokonał własnej interpretacji art. 129 ust. 2 p.w.p. Powołując się na regulacje wspólnotowe, doktrynę, judykaturę oraz praktykę Urzędu Patentowego i OHIM stwierdził, że oznaczenia cyfrowe mają zdolność odróżniającą. Podał, że skoro liczba 555 tylko "sugeruje" informację o zawartości czasopisma - brak jest jakichkolwiek podstaw by uznać, że z punktu widzenia przeciętnego odbiorcy towarów, dla oznaczania których przeznaczone jest sporne oznaczenie, liczba ta stanowiła wyłącznie bezpośrednią i jednoznaczną informację o konkretnej cesze towarów w postaci czasopism czy czasopism szaradziarskich. Zwrócił uwagę na specyfikę rynku prasowego podnosząc, iż w zwykłych warunkach obrotu czasopismami jest utrwalony zwyczaj, że tytuł danej pozycji może mieć określoną konotację językową o właściwościach sugestywnych pozostającą w związku z problematyką danego periodyku, jak również, że przeciętny odbiorca przyzwyczajony jest do faktu, że oferta wydawnicza jest indywidualizowana w obrocie przez oznaczenia o określonym znaczeniu słownikowym, pozostającym w pewnym związku z zawartością danego periodyku. Na potwierdzenie powyższego wskazał szereg znaków towarowych zarejestrowanych przez Urząd Patentowy i OHIM przeznaczonych do oznaczania czasopism posiadających sugestywne cechy odnośnie tematyki, zawartości, czy zasięgu opisywanej problematyki. Stwierdził także, iż znak/tytuł 555 może odnosić się do bardzo różnej tematyki, a jego treść nie odnosi się do konkretnej informacji. Znak ten ma jedynie charakter symboliczny, gdyż jest palindromem przez co sam w sobie stanowi "grę/zabawę liczbową".

Uprawniony, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2002 r. (sygn. akt II SA 3856/01), zwrócił uwagę na nieprawidłowość zarzutu rejestracji znaku towarowego 555 w złej wierze. Stwierdził także, że obawy wnoszącego sprzeciw, jakoby A. dążyła do zablokowania możliwości używania przez pozostałe podmioty oznaczeń liczbowych zarejestrowanych na jej rzecz jako znaki towarowe, nie znajdują żadnego oparcia w obowiązujących przepisach, albowiem prawo wyłączne wynikające z rejestracji znaku towarowego "555" gwarantuje jej jedynie wyłączność posługiwania się tym oznaczeniem jako informacją o pochodzeniu towaru, czyli w funkcji znaku towarowego. Podkreślił że zmiana 105 decyzji odnośnie zdolności odróżniającej jej 56 znaków towarowych złożonych z samej liczby i kolejnych 49 znaków towarowych złożonych z liczby połączonej z innymi wyrazami - przeważnie ze słowem "p." stanowiłoby skrajne naruszenie zasady zaufania do organów administracji publicznej wyrażonej w art. 8 k.p.a.

A. stwierdziła, iż wnoszący sprzeciw nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających, że oznaczenie "555" było powszechnie używane w charakterze znaku towarowego dla czasopism czy krzyżówek w momencie zgłoszenia tego znaku do ochrony.

A. podniosła także, że w momencie zgłoszenia do ochrony znaku towarowego "555" na rynku istniała już ciesząca się popularnością seria oznaczeń, której wspólnym wyróżniającym i charakterystycznym elementem była liczba umieszczona w charakterze tytułu prasowego, która to okoliczność została potwierdzona w wielu wyrokach sądowych. Stwierdził, że znak "555" jako kolejny z serii i bezpośrednio nawiązujący do cieszącej się ogromną popularnością serii znaków towarowych z wyróżniającym elementem w postaci liczby, uzyskał samodzielnie charakter odróżniający i wskazuje na pochodzenie towarów z tego samego źródła.

Biorąc powyższe pod uwagę Kolegium Orzekające stwierdziło, iż zgodnie z art. 246 p.w.p., każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu prawa ochronnego w ciągu sześciu miesięcy od opublikowania w Wiadomościach Urzędu Patentowego informacji o udzieleniu prawa. W świetle wyżej cytowanego przepisu sprzeciw jest powszechnym środkiem prawnym służącym każdej osobie, która nie musi wykazywać interesu prawnego we wszczęciu postępowania.

W rozpatrywanej sprawie sprzeciwiający wskazał, że prawo ochronne na znak towarowy "555" o numerze [...] zostało udzielone z naruszeniem art. 129 ust. 1 pkt 2, art. 129 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. w zakresie wskazanych w sprzeciwie towarów.

Podzielając powyższe stanowisko, Kolegium Orzekające podkreśliło, że naruszenie przepisów art. 129 p.w.p. jest samodzielną podstawą wystarczającą do unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy. Stwierdzenie braku dostatecznych znamion odróżniających spornego znaku towarowego skutkuje tym, że rozpatrywanie przez Kolegium Orzekające zarzutów naruszenia przepisu art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. stało się bezcelowe ( patrz wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2005 r., sygn. akt II GSK 92/05) tym bardziej, że przepis ten odnosi się do oznaczeń, które spełniają funkcje znaku towarowego.

Art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w.p. wyłącza możliwość udzielenia praw ochronnych na oznaczenia, które nie mają dostatecznych znamion odróżniających. Są to oznaczenia, które oceniane w całości nie nadają się do odróżniania towarów (usług), dla których zostały przeznaczone, gdyż struktura znaku nie wykazuje wobec nich znamion odróżniających. Art. 129 ust. 2 p.w.p. wskazujący trzy grupy znaków, które nie mają dostatecznych znamion odróżniających: oznaczenia, które nie nadają się do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostały zgłoszone (pkt 1); składają się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności (pkt 2); weszły do języka potocznego lub są zwyczajowo używane w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych (pkt 3). Pomiędzy hipotezami norm wyrażonych w art. 129 ust. 2 pkt 1-3 p.w.p., nie zachodzi stosunek wykluczenia. Oznacza to zatem, iż w stosunku do jednego oznaczenia możliwa będzie więcej niż jedna kwalifikacja jako oznaczenia pozbawionego znamion odróżniających" (L. Z. w: "Glosa. Prawo gospodarcze w orzeczeniach i komentarzach" nr 3 (123) lipiec 2005 s. 76).

Przepisy art.129 ust. 1 pkt 2 i art. 129 ust. 2 pkt 1 i 2 p.w.p. mają na celu wyeliminowanie z ochrony tych oznaczeń, które uważane są z racji swojego charakteru, za niezdolne do pełnienia podstawowej funkcji znaku towarowego, którą jest zagwarantowanie konsumentowi lub końcowemu odbiorcy określenia pochodzenia towaru nim oznaczonego, pozwalając mu na odróżnienie, bez ryzyka wprowadzenia w błąd tego towaru od towarów mających pochodzenie odmienne. Za niezdolne do pełnienia tej funkcji, z wyjątkiem przypadku uzyskania dostatecznych znamion odróżniających w następstwie używania, uważa się znaki, które pozbawione są dostatecznych znamion odróżniających w odniesieniu do towarów dla których wnosi się o rejestrację. Tak więc, znakiem towarowym może być wyłącznie oznaczenie do używania którego można przyznać prawo wyłączne tylko jednemu podmiotowi przy jednoczesnym zachowaniu prawa swobodnego dostępu innym uczestnikom obrotu gospodarczego do oznaczeń ogólnoinformujących. A zatem, że odróżniający charakter znaku towarowego w rozumieniu art. 129 p.w.p. oznacza, że dany znak towarowy pozwala odbiorcy rozpoznać towary lub usługi objęte wnioskiem o rejestrację jako pochodzące z określonego przedsiębiorstwa, a tym samym umożliwia odróżnienie tych towarów i usług od towarów i usług innych przedsiębiorstw (patrz: wyrok Trybunału z dnia 7 października 2004 r. w sprawie C-136/02 P Mag Instrument przeciwko OHIM, pkt 29).

Z unormowania zawartego w przepisie art. 129 p.w.p. wynika, że ocena zdolności odróżniającej znaku towarowego powinna być dokonywana z punktu widzenia uczestników obrotu gospodarczego przy uwzględnieniu towarów i/lub usług do oznaczania których przeznaczony jest znak towarowy. Także w orzecznictwie wspólnotowym ugruntowane jest stanowisko, że charakter odróżniający znaku towarowego należy oceniać w odniesieniu do towarów będących przedmiotem zgłoszenia uwzględniając zapatrywania właściwego kręgu odbiorców, który tworzą należycie poinformowani, wystarczająco uważni i rozsądni przeciętni konsumenci tychże towarów i usług (patrz m.in. wyroki Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 22.06.2006 r., C024/05 P, "Kształt cukierka", pkt 23 i z dnia 12.01.2006 r., C-173/04 P "Kształt butelki do napojów", pkt 25, wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 14.04.2005 r., T-269/03 CELLTECH, pkt 28).

Towary objęte zakresem żądania unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy "555", tj. czasopisma i broszury krzyżówkowe, czasopisma - tytuły czasopism z krzyżówkami oraz książki z krzyżówkami są towarami ogólnodostępnymi skierowanymi do potencjalnie nieograniczonej liczby odbiorców. Tym samym, docelowy krąg odbiorców tych towarów tworzą wszyscy polscy konsumenci. Oceny dostatecznych znamion odróżniających znaku towarowego "555" należy zatem dokonać biorąc pod uwagę przypuszczalne oczekiwania przeciętnego polskiego konsumenta właściwie poinformowanego, dostatecznie uważnego i rozsądnego.

W ocenie Kolegium Orzekającego znak towarowy "555", zapisany zwykłą, czarną czcionką rozpatrywany jako całość pozbawiony jest dostatecznych znamion odróżniających w odniesieniu do towarów wskazanych przez sprzeciwiającego. Znak nie wykazuje żadnej cechy, w szczególności w zakresie fantazyjności lub sposobu, w jaki zostały połączone cyfry tworzące liczbę 555, która przykuwałaby uwagę właściwego kręgu odbiorców i mogłaby "zatrzeć" znaczenie elementu słownego oraz nadać oznaczeniu postrzeganemu jako całość charakter odróżniający. Oznaczenie to będzie postrzegane przez właściwy krąg odbiorców jako wskazówka, że w danym czasopiśmie z krzyżówkami znajduje się wskazywana przez tę liczbę ilość krzyżówek. Takie postrzeganie liczby 555 przez odbiorców wynika z faktu, że na rynku prasowym istnieje praktyka wydawania krzyżówek w formie zbiorowej, tj. czasopism, zeszytów. Jednocześnie ilość krzyżówek w takiej publikacji może stanowić kryterium decydujące o ich zakupie przez odbiorców. To, że liczba 555 występuje w spornym znaku bez żadnego przymiotnika czy rzeczownika nie oznacza, że nie wskazuje ona na ilość krzyżówek w czasopismach z krzyżówkami, gdyż odbiorcy będą interpretować jej znaczenie w związku z daną publikacją. W przypadku czasopism z krzyżówkami odbiorcy potraktują jako określenie ilości zawartych w nich krzyżówek.

Zgodnie zarówno z regulacjami wspólnotowymi, a także doktryną, judykaturą oraz praktyką Urzędu Patentowego i OHIM liczby mogą być znakiem towarowym pod warunkiem, że umożliwiają odróżnianie towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innych przedsiębiorstw. Badanie, czy liczba posiada zdolność odróżniającą, należy zawsze przeprowadzić w odniesieniu do każdego konkretnego zgłoszenia uwzględniając zarówno towary jak i zapatrywania docelowego kręgu odbiorców. Nie da się natomiast sformułować generalnej zasady, że znaki składające z liczb posiadają zdolność odróżniającą lub, że są jej pozbawione. Dotychczasowe orzecznictwo (także przywoływane przez strony) nie jest jednolite. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17 lutego 2009 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2124/08) w analogicznej sprawie dotyczącej częściowego unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy "600" o numerze [...] podzielił stanowisko Urzędu, które znajduje odzwierciedlenie również w niniejszym uzasadnieniu.

Także twierdzenie uprawnionego, iż treść spornego znaku towarowego "555" ma charakter symboliczny i nie odnosi się do konkretnej informacji o zawartości publikacji nie ma znaczenia, gdyż dla zastosowania art. 129 ust. 1 pkt 2 wystarczy sama możliwość funkcjonowania znaku towarowego jako wskazującego na cechy towarów, co ma miejsce w rozpatrywanej sprawie.

Uprawniony przedstawił swoje stanowisko w sprawie zainicjowanej [...] czerwca 2006 r. dopiero [...] maja 2009 r. Tymczasem Kolegium Orzekające na rozprawie w dniu [...] października 2008 r. wyznaczyło A., na podstawie art. 255 ust. 5 p.w.p., termin jednego miesiąca na podanie wszystkich twierdzeń oraz dodatkowych dowodów na ich poparcie, pod rygorem utraty prawa powoływania ich w toku postępowania. Uprawniony w piśmie procesowym stwierdził m.in., że sporny znak towarowy uzyskał wtórną zdolność odróżniającą. Twierdzenie takie zostało złożone po upływie wskazanego terminu i pozostaje poza oceną Kolegium Orzekającego.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. A. Sp. z o.o. z siedzibą w C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] maja 2009 r., wnosząc o jej uchylenie w zaskarżonej części oraz zarzucając:

I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 7 w związku z art. 77 ust. 1 k.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i przyjęcie, że znak "555" zamieszczony jako tytuł czasopisma szaradziarskiego informuje o ilości krzyżówek i innych szarad umysłowych zamieszczonych w poszczególnym egzemplarzu czasopisma;

- art. 7 w związku z art. 77 ust. 1 k.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i przyjęcie, że znak towarowy "555" nie posiada dostatecznych znamion odróżniających w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego;

- art. 7 k.p.a. w związku z art. 255 ust. 5 p.w.p. polegające na nie podjęciu: wszystkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy.

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

- art. 129 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 p.w.p. poprzez ich błędną wykładnię

- art. 129 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 p.w.p. poprzez ich błędne zastosowanie w stanie faktycznym sprawy.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 129 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 p.w.p., skarżąca uznała jako błędne ustalenia Urzędu Patentowego o rzekomo opisowym charakterze oznaczenia "555", które będzie spostrzegane przez właściwy krąg odbiorców jako wskazówka, że w danym czasopiśmie z krzyżówkami znajduje się wskazywana przez tę liczbę ilość krzyżówek. A., powołała się na wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 23 października 2003 r. w sprawie znaku towarowego DOUBLEMINT, którym skład orzekający uznał istnienie bezpośredniego i konkretnego związku między znakiem towarowym "DOUBLEMINT", a towarem w postaci gum do żucia. W tym przypadku, przeciętny odbiorca skojarzy bez namysłu, iż oznaczenie to określa po prostu podwójną ilość mięty, jaka znajduje się w danej gumie do żucia. Podobną definicję informacyjnego znaku towarowego przyjął również Sąd Pierwszej Instancji w wyroku z dnia 15 października 2008 r., w którym stwierdził, iż "aby oznaczenie zostało objęte zakazem przewidzianym przez ten przepis, musi ono mieć na tyle bezpośredni i konkretny związek z rozpatrywanymi towarami lub usługami, aby pozwolić zainteresowanemu kręgowi odbiorców natychmiast i bez głębszego zastanowienia dostrzec w nim opis tych towarów i usług lub jednej z ich właściwości." (sygn. akt: T-405/05). Podobne stanowisko zajął SPI w wyroku z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie T-207/06 Europig.

Skarżąca powołała się także na pogląd R. S. (zamieszczony w: "Wynalazczość i ochrona własności intelektualnej", "Wspólnotowe i krajowe regulacje prawne w dziedzinie ochrony własności przemysłowej" pod redakcją Alicji Adamczak, zeszyt 29, str. 120), sformułowany na tle orzecznictwa ETS i SPI co do wąskiego pojmowania opisowego charakteru oznaczeń.

Skarżąca A. wskazała także na znak towarowy "C.", przeznaczony dla mat grzejnych, który dopiero drogą skojarzenia myślowego, jako rezultat dedukcji, może naprowadzić odbiorcę na cechy tak oznaczonych towarów (mat grzewczych), co było niewystarczające zdaniem WSA do unieważnienia prawa ochronnego udzielonego na wspomniany znak. (wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 14 listopada 2006 r. sygn. akt: VI SA/Wa 1705/06). Podobne stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie znaku towarowego P. stwierdzając, iż "Możliwość wywoływania przez znak towarowy - co najwyżej skojarzeń, wskazujących na właściwości towarów nim oznaczonych nie uzasadnia zarzutu, że taki znak jest pozbawiony dostatecznych znamion odróżniających w świetle art. 7 ust. 2 ustawy o znakach towarowych." (sygn. akt: II SA 3865/01)".

Istota rozpatrywanego problemu polega na tym, iż zestawienie cyfr "555" może się odnosić do bardzo wielu cech towarów i to nie tylko tych, dla których niniejszy znak jest przeznaczony. Taka jest charakterystyczna cecha cyfrowych znaków towarowych, iż praktycznie dla każdego rodzaju towarów można będzie znaleźć cechę, do której taki znak cyfrowy można będzie odnieść. Co nie zmienia faktu, iż skoro przepisy europejskie (art. 3 ust. 1 lit. (c) Dyrektywy nr 89/104, art. 7 ust 1 lit. (c) Rozporządzenia nr 40/94, jak i art. 1 Dyrektywy 2008/95/WE z dnia 22 października 2008r. expresis verbis wskazują, iż cyfry mogą pełnić funkcje znaków towarowych, należy uznać ich zdolność rejestrową, mimo, iż zawsze będzie można je odnieść do jakiejś cechy danego towaru czy usługi.

Urząd Patentowy błędnie przyjął, iż przeciętny konsument będzie odbierał znak "555" jako informację o ilości krzyżówek w czasopiśmie, tj. jako konkretną informację o produktach, dla których zostało ono przeznaczone, gdyż rozważny i dobrze poinformowany konsument ma świadomość tego, iż nie zawsze zachodzi związek pomiędzy oznaczeniem cyfrowym, a faktycznymi cechami towaru. (Europejski Trybunał Sprawiedliwości odniósł się do postrzegania przez odbiorców oznaczeń cyfrowych i stwierdził, że oznaczenie +10% nie jest traktowane przez odbiorców jako nośnik jakiejkolwiek informacji na temat oznaczanego nim produktu (wyrok ETS z dnia 6 lipca 1995 r. w sprawie Mars C-470/93).

Urząd Patentowy wadliwie ustalił, że znak towarowy "555" nie posiada dostatecznych znamion odróżniających, gdyż nie wykazuje żadnej cechy, w szczególności w zakresie fantazyjnym lub sposobu, w jaki zostały połączone cyfry tworząc liczbę 555, która przykuwałaby uwagę właściwego kręgu odbiorców i mogłaby zatrzeć znaczenie elementu słownego. Tymczasem, znak towarowy posiada dostateczne znamiona odróżniające, gdy pozwala na odróżnienie go od innych znaków konkurencyjnych przedsiębiorstw. Przykładem powyższej tezy może być wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 16 września 2004 r. sygn. akt: C-329/02, w którym Trybunał słusznie uznał, iż rejestracja oznaczenia jako znaku towarowego (SAT.2) nie podlega bowiem stwierdzeniu określonego poziomu kreatywności lub wyobraźni językowej czy artystycznej ze strony uprawnionego ze znaku towarowego. Wystarcza, że znak towarowy pozwala właściwemu kręgowi odbiorców na określenie pochodzenia towarów lub usług chronionych tym znakiem i na odróżnienie ich od towarów lub usług innych przedsiębiorstw (podobnie Sąd Pierwszej Instancji w wyroku z dnia 29 kwietnia 2009 r. sprawa C-329/02 P SAT.1 v OHIM [2004] ECR 1-8317, ustęp 41).

Urząd nie zauważył również innej dodatkowej cechy, która powoduje, iż znak towarowy "555" ma charakter fantazyjny, mianowicie, że oznaczenie "555" jest palindromem liczbowym. W konsekwencji, symboliczny charakter zestawienia cyfr "555" stanowi dodatkową cechę niniejszego oznaczenia, ponieważ znak ten sam w sobie stanowi "grę/zabawę liczbową", co tylko potwierdza, iż ma on charakter fantazyjny.

Zdaniem skarżącej, Decyzja Urzędu Patentowego narusza art. 7 k.p.a. w zw. z art. 2553 ust. 5 p.w.p., który stanowi, iż w przypadku nadmiernego przewlekania postępowania przez strony Urząd Patentowy może wyznaczyć stronom postępowania w toku prowadzonego postępowania termin na podanie wszystkich twierdzeń oraz dodatkowych dowodów na ich poparcie, pod rygorem utraty prawa powoływania ich w toku postępowania. W sprawie nastąpiła kilkukrotna zmiana pełnomocnika - na rozprawie z dnia [...] października 2008 r., na której zapadło postanowienie o wyznaczeniu miesięcznego terminu na podanie wszystkich twierdzeń i dowodów, Skarżący reprezentowany był przez nowego pełnomocnika - rzecznika patentowego B. S., która wypowiedziała pełnomocnictwo spółce T.

Skarżąca podkreśliła, iż w innych analogicznych sprawach o unieważnienie znaków towarowych spółki T. (a jest tych spraw około stu), wszczętych w tym samym czasie lub nawet kilka lat wcześniej i nadal toczących się przed Urzędem Patentowym, Urząd nie uznawał przewlekłości postępowania i nie stosował art. 2553 ust. 5 p.w.p., mimo, iż nie następowała w tych sprawach zmiana pełnomocnika, która zawsze powoduje w sposób oczywisty przedłużenie się postępowania, chociażby ze względu na konieczność zapoznania się przez nowego pełnomocnika z materiałami i specyfiką danej sprawy. Ponadto w niniejszej sprawie złożony był wniosek o zawieszenie postępowania, co w sposób naturalny również przedłużyło niniejsze postępowanie.

W opinii Skarżącego, okoliczności i stopień skomplikowania niniejszej sprawy nie uzasadniał zastosowania wspomnianego wyżej przepisu. Tak więc, Urząd bezzasadnie uznał w niniejszej sprawie przewlekłość postępowania i zastosował art. 2553 ust. 5 p.w.p.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu skarżącego o braku logiki i niespójnosci w rozumowaniu organu z uwagi na unieważnienie prawa ochronnego jedynie w części i wyodrębnienia określonej kategorii czasopism i książek, Urząd Patentowy podał, że zgodnie z art. 255 ust. 4 p.w.p. Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. W przedmiotowej sprawie W. Sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. wystąpiło o częściowe unieważnienie prawa ochronnego, a Urząd Patentowy uznał tak ograniczone żądanie w pełni zasadne.

Pismem z dnia [...] listopada 2009 r. uczestnik postępowania – W. Sp. z o.o. Sp. k. wniósł o oddalenie skargi i utrzymanie w mocy ostatecznej decyzji Urzędu Patentowego RP.

Pismem z dnia [...] listopada 2009 r. uczestnik postępowania poinformował Sąd, iż w sprawach znaków towarowych strony skarżącej, tj. 222, 333, 555, 150, 250, 350, 100, 300 i 1000 toczonych z wniosku A. przeciwko Urzędu Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (OHIM), Sąd Pierwszej Instancji w dniu 19 listopada 2009 r. oddalił skargi A. z uwagi na to, że przedmiotowe oznaczenia mają charakter opisowy i będą natychmiast i bez głębszego zastanowienia postrzegane przez docelowy krąg odbiorców jako opis cech wchodzących w grę towarów, w szczególności zamieszczonych w nich utworów i szarad.

Wyroki te potwierdzają stanowisko uczestnika postępowania oraz Urzędu Patentowego, iż oznaczenia te, w tym także oznaczenie "555", mają charakter wyłącznie informacyjny o cechach towarów i nie powodują skojarzenia z jakimkolwiek przedsiębiorcą, a tym bardziej nie mogą mieć ani pierwotnej ani wtórnej zdolności odróżniającej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 zw zm.) – dalej powoływanej jako p.p.s.a.).

Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów należy stwierdzić, że skarga A. Sp. z o.o. z siedzibą w C., jest nieuzasadniona.

Zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego jest prawidłowa i nie narusza obowiązującego w tym zakresie prawa, a argumenty zawarte w skardze zasadności zawartego w niej rozstrzygnięcia nie podważają.

Wydając decyzję administracyjną w sprawie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy, Urząd Patentowy jest związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania, co oznacza, że Urząd Patentowy jest zobowiązany do przestrzegania zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.), a więc do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Jego powinnością jest należyte i wyczerpujące informowanie stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Jest zobowiązany zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Działając w oparciu o zasadę oficjalności musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzeć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

Analiza zebranego materiału dowodowego pozwoliła Sądowi przyjąć, że Urząd nie uchybił powyższym zasadom.

Konstrukcja prawna unieważnienia prawa ochronnego (art. 165 ustawy p.w.p.) na znak towarowy zakłada sytuacje, w których ustawowe warunki nie zostały spełnione już w momencie rejestracji. Oznacza to, że unieważnienie prawa ochronnego następuje w oparciu o przesłanki istniejące już w dacie udzielania prawa, co podlega ocenie organu w postępowaniu toczącym się na skutek sprzeciwu (vide: Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt: II GSK 67/06).

Należy przypomnieć podstawową funkcję znaku towarowego, która wynika już z samej jego definicji. Znakiem towarowym może być każde oznaczenie, które można przedstawić w sposób graficzny, jeżeli oznaczenie takie nadaje się do odróżnienia towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa (art.120 ust.1 ustawy).

Konsekwencją powyższego rozwiązania jest dyspozycja art.129 ust. 1 pkt.2 i art. 129 ust. 2 pkt 2 ustawy p.w.wp., który stanowi, że nie może być udzielone prawo ochronne na znak, który nie ma dostatecznych znamion odróżniających oraz składa się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności.

Zdolność odróżniająca w rozumieniu wskazanego przepisu oznacza więc zdolność przekazania przez oznaczenie słowne informacji o pochodzeniu towaru z określonego przedsiębiorstwa, a tym samym umożliwia odróżnienie tych towarów i usług od towarów i usług innych przedsiębiorstw (zob. wyrok Trybunału z dnia 7 października 2004 r. w sprawie C-136/02 P Mag Instrument przeciwko OHIM, pkt 29). Właściwość posiadania dostatecznych znamion odróżniających oznaczeń zgłoszonych w celu uzyskania prawa wyłącznego jest podstawową przesłanką udzielenia ochrony na takie oznaczenia. Te dostateczne znamiona odróżniające oznaczenia pozwalają postrzegać przez właściwy krąg odbiorców składający się z przeciętnych, właściwie poinformowanych, dostatecznie uważnych i rozsądnych konsumentów towarów i usług towarów nim oznaczonych, że dany towar wśród towarów tego samego rodzaju pochodzi od konkretnego podmiotu (porównaj wyrok Trybunału z dnia 22 czerwca 2006 r. w sprawie C-24/05 P August Storck KG przeciwko OHIM, pkt 23).

Przy ocenie zdolności rejestracyjnej należy brać również pod uwagę interesy innych podmiotów prowadzących taką samą działalność gospodarczą. Przyznanie zdolności rejestracyjnej nie może służyć monopolizacji przez jednego przedsiębiorcę oznaczeń należących do domeny publicznej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2006 II GSK 15/05).

W wyroku z dnia 10 grudnia 1996 r. (sygn. akt III RN 50/96, zapadłym w czasie obowiązywania ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych - Dz. U. z 1985 r., Nr 5 poz. 17 ze zm.) Sąd Najwyższy w kwestii posiadania zdolności odróżniania przez oznaczenie "W." stwierdził, że "przepis art. 7 u.z.t. nie przesądza, czy wszystkie lub tylko niektóre z wymienionych w tym przepisie oznaczeń mogą nabyć zdolność odróżniania wskutek używania w obrocie gospodarczym. Przy ocenie, czy oznaczenie posiada zdolność odróżniania należy jednak uwzględniać interes uczestników obrotu gospodarczego, który wyraża się w swobodnym dostępie do wszystkich oznaczeń informujących o nazwie lub cechach towarów lub usług. Taki interes można potwierdzić tak długo, jak długo dany znak jest odbierany jako nazwa produktu lub informacja o właściwościach towaru lub usługi. W przypadku wielu takich oznaczeń, nawet długotrwałe używanie w charakterze znaku towarowego w celu wskazania na pochodzenie towaru z przedsiębiorstwa, nie może doprowadzić do zmiany pierwotnej informacji odnoszącej się do produktu jako takiego w nośnik informacji właściwej znakowi towarowemu. Dlatego też takie oznaczenia nie mogą być rejestrowane jako znaki towarowe". Dalej Sąd Najwyższy stwierdził, że interes uczestników obrotu gospodarczego nakazuje wyłączenie od rejestracji takich oznaczeń, ponieważ ich rejestracja prowadziłaby do monopolizacji używania tych oznaczeń przez poszczególnych przedsiębiorców, co w rezultacie stanowiłoby bardzo poważne i nieuzasadnione ograniczenie działalności innych przedsiębiorców.

Prawo wyłączne może zostać udzielone na oznaczenie posiadające zdolność odróżniającą abstrakcyjną lub konkretną. Zdolność odróżniającą abstrakcyjną posiada znak towarowy kiedy oceniany abstrakcyjnie tj. w oderwaniu od konkretnych towarów lub usług, nadaje się do odróżniania towarów lub usług, natomiast zdolność odróżniająca konkretna ma miejsce wówczas, gdy znak towarowy nadaje się do odróżniania towarów lub usług dla których został przeznaczony od towarów lub usług innego przedsiębiorstwa. Tak więc znak towarowy ma za zadanie służyć odróżnianiu w obrocie towarów lub usług konkretnego przedsiębiorstwa od towarów lub usług pochodzących z innych przedsiębiorstw.

W wyroku z dnia 19 listopada 2009 r. Sąd Pierwszej Instancji (druga izba) oddalił skargę skarżącej na decyzję Czwartej Izby Odwoławczej OHIM z dnia 22 marca 2007 r. dotyczącą rejestracji słownych znaku towarowego "555" jako wspólnotowego znaku towarowego przeciwko urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM), uznając, że nie doszło do naruszenia art. 7 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 40/94 z dnia 10 grudnia 1993 r. w sprawie Wspólnotowych Znaków Towarowych, który zakazuje dokonywania rejestracji znaków towarowych, które składają się wyłącznie z oznaczeń lub wskazówek mogących służyć w obrocie do oznaczenia rodzaju, jakości, ilości, przeznaczenia, wartości, pochodzenia geograficznego lub czasu produkcji towaru lub świadczenia usługi, lub innych właściwości towarów lub usług. Sąd podkreślił, że te oznaczenia uznawane są za niezdolne do pełnienia podstawowych funkcji znaku towarowego, polegającej na wskazywaniu pochodzenia towarów lub usług.

W uzasadnieniu wyroku Sąd uznał podał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem oznaczenie ma charakter opisowy, jeżeli wykazuje wystarczająco bezpośredni i konkretny związek z wchodzącymi w grę towarami lub usługami, który może pozwolić docelowemu kręgowi odbiorców natychmiast i bez głębszego zastanowienia dostrzec w nim opis tych towarów lub usług lub jednej z ich podstawowych cech. Ocena opisowego charakteru oznaczenia powinna być dokonywana wyłącznie z uwzględnieniem sposobu postrzegania go przez docelowy krąg odbiorców i w odniesieniu do wchodzących w grę towarów lub usług.

Oznaczenie "555" odnosi się niektórych cech towarów objętych zgłoszeniami, a mianowicie do liczby zamieszczonych w nich utworów i szarad, które z punktu widzenia przeciętnego konsumenta odgrywają istotna rolę przy podejmowaniu decyzji o zakupie. Okoliczności te wskazują na opisowy charakter oznaczenia. Przedstawienie oznaczenia słownego "555" nie zawiera żadnego elementu, który odróżniałby je od przyjętego sposobu wskazywania na ilość i byłby w stanie pozbawić j to oznaczenie charakteru opisowego względem towarów objętych zgłoszeniem wspólnotowego znaku towarowego.

Podobne stanowisko zajął również Urząd do Spraw Harmonizacji i Rynku Wewnętrznego (OHIM), który decyzją Czwartej Izby Odwoławczej z dnia 7 sierpnia 2006 r. w sprawie odwołania nr [...] utrzymał w mocy decyzję o odmowie rejestracji jako wspólnotowego znaku towarowego oznaczenia słownego "1000" dla towarów zawartych w klasie 16 wykazu towarów i usług. Jako podstawa odmowy udzielenia prawa wyłącznego na terytorium wspólnoty na oznaczenie "1000" został wskazany art. 7 ust. 1 b) i c) Rozporządzenia Rady WE nr 40/94 z dnia 10 grudnia 1993 r. w sprawie Wspólnotowych Znaków Towarowych. W uzasadnieniu powyższej decyzji Czwarta Izba Odwoławcza OHIM uznała, że znak towarowy "1000" "ma w odniesieniu do towarów "broszury, czasopisma, w tym czasopisma z krzyżówkami i rebusami, gazety" charakter oznaczenia właściwości w rozumieniu artykułu 7 ust. 1 c) Rozporządzenia. Zdaniem Czwartej Izby Odwoławczej zgłoszony znak składa się wyłącznie z liczby "1000", która we wszystkich krajach Wspólnoty jest zrozumiała przez wszystkich odbiorców. Takie oznaczenie może służyć w obrocie do oznaczania ilości lub treści towarów, do których oznaczanie jest przeznaczone. Docelowy krąg odbiorców "czasopism, broszur, magazynów" będzie odbierał liczbę "1000" na poszczególnych publikacjach jako ilość zawartych w niej krzyżówek, zagadek. W świetle przepisu art. 7 ust. 1 b) Rozporządzenia, który stanowi przeszkodę w udzieleniu prawa wyłącznego na oznaczenie, które nie posiada jakiegokolwiek charakteru odróżniającego oznaczenie "1000" nie wskazuje na pochodzenie towarów nim oznaczanych z konkretnego przedsiębiorstwa, bowiem "w bezpośrednio rozpoznawalny sposób oznacza właściwości towarów lub usług, już z tego powodu brakuje charakteru odróżniającego". Sam fakt umieszczenia liczb na towarach, do których oznaczania sporny znak jest przeznaczony nie oznacza, że konsumenci przez spostrzeżenie liczby będą identyfikowali towar z konkretnym przedsiębiorstwem. Odbiorcy sporny znak będą traktowali np.: jako "zachwalanie osiągnięć rynkowych, a nie dostrzegać w nim wskazówki na pochodzenie z konkretnego przedsiębiorstwa".

Również w wyroku z dnia 22 marca 2007 r. w sprawie "333" nr [...] Czwarta Izba Odwoławcza OHIM podkreśliła, że liczba "333" dla towarów objętych zgłoszeniem "czasopisma; książki i broszury szaradziarskie" wskazuje na ilość, czyli na to że w danej publikacji znajduje się np.: 333 krzyżówek. Znaczenie liczby będzie interpretowane przez odbiorców w związku z daną publikacją jako określenie ilości krzyżówek zawartych w publikacji.

Dodatkowo można zauważyć, iż Sąd Najwyższy także zajmował się czasopismami krzyżówkowymi. W wyroku z dnia 4 grudnia 2002 r. w sprawie III RN 218/01 uznał, że znak "100 panoramicznych" firmy "T." nie był dystynktywny właśnie w stosunku do oznaczanych tym znakiem czasopism szaradziarskich (krzyżówkowych), jako że sugerował informację dla odbiorców tych towarów o (zawartości) ilości zadań logicznych. Orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2008 r. (III CSK 264/07) również odnosiło się do znaków słownych liczbowych i Sąd Najwyższy stwierdził w nim, że oznaczenie numeryczne na okładce czasopisma krzyżówkowego może wprowadzać w błąd co do pochodzenia towaru, jeżeli jest umieszczone w miejscu zwyczajowo przyjętym dla tytułu prasowego.

Znane są poglądy doktryny opowiadające się za dopuszczalnością rejestracji znaków towarowych w postaci liter i cyfr. Taki pogląd wypowiedziany został przez I. W. w artykule zamieszczonym w Przeglądzie Prawa Handlowego 2001/12/1 pt. "Znaki towarowe w prawie własności przemysłowej". Zdaniem autorki "Litery i cyfry bywają ważnymi znakami towarowymi, wystarczy wskazać na takie znane znaki, jak "555" (dla papierosów), "No5" (dla perfum), "5-10-15" (dla programów telewizyjnych). W rzeczywistości nie ma żadnego wystarczającego powodu, by wykluczyć je z ochrony lub uzależnić przyznanie im ochrony od jakichś szczególnych okoliczności".

Powyższy pogląd nie usuwa jednak zasady wyrażonej w art.129 ustawy p.w.p.

W przedmiotowej sprawie Kolegium Orzekające Urzędu Patentowego prawidłowo uznało, że znak towarowy "555" nie ma dostatecznych znamion odróżniających w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego, nie pozwala bowiem na zindywidualizowanie towaru uprawnionej wśród towarów tego samego rodzaju pochodzących z różnych przedsiębiorstw. Znak ten został przez organ słusznie oceniony jako "informujący o ilości krzyżówek w poszczególnych publikacjach". Dla towarów w klasie "16" stanowiących czasopisma i broszury krzyżówkowe, czasopisma - tytuły czasopism z krzyżówkami, książki z krzyżówkami - oznaczenie "555" nie posiada wystarczających cech odróżniających, aby mogło funkcjonować w obrocie jako znak towarowy. Organ w sposób właściwy oceniając krąg odbiorców towaru, jakim są wydawnictwa krzyżówkowe, uznał, iż jest on bardzo zróżnicowany. Należą do niego osoby w różnym wieku i o różnym stopniu wykształcenia. Brak jest podstaw do przyjęcia, iż tak szeroko zdefiniowany konsument będzie utożsamiał oznaczenie liczbowe z konkretnym wydawcą, a nie liczbą krzyżówek w zbiorze.

W ocenie Sądu udzielenie prawa ochronnego na znak składający się wyłącznie z liczby 555 dla towarów w klasie 16-czasopisma i broszury krzyżówkowe, czasopisma-tytuły czasopism z krzyżówkami oraz książki z krzyżówkami wyłączałby to oznaczenie do stosowania przez innych przedsiębiorców, umożliwiając skarżącej kwestionowanie innych oznaczeń z użyciem tej liczby. Mając na uwadze również przepis art. 7 ust. 1 lit. c) ww. rozporządzenia Rady WE nr 40/94, sporne oznaczenie w bezpośrednio rozpoznawalny sposób oznaczać będzie właściwość towarów, zatem już z tego powodu nie będzie posiadało charakteru odróżniającego. Nabywcy tych czasopism, z uwagi na ich jednorodzajowość nie będą dostrzegać relatywnego związku znaku towarowego z pochodzeniem towaru, lecz znak będą łączyć z zawartością produktu.

Pomimo tego, że znak towarowy może pełnić i często pełni funkcję reklamową lub informacyjną, nie oznacza to, że do tych funkcji sprowadza się warunek rejestracji i ochrony znaku skutecznej wobec wszystkich. Niezbędną przesłanką przyznania określonemu znakowi zdolności odróżniającej i jego rejestracji jest możliwość realizowania przez ten znak funkcji odróżniającej pochodzenia towaru. Sporny znak, w ocenie Sądu, jako oznaczenie opisowe w odniesieniu do czasopism krzyżówkowych nie może pełnić funkcji oznaczenia pochodzenia, co dyskwalifikuje go jako znak towarowy.

Zdaniem skarżącej, cyfry, jako dość specyficzny rodzaj znaków towarowych, nie mając konkretnego znaczenia, mogą być przypisywane do wielu cech każdego niemal towaru. Stwierdzenie to nie jest pozbawione słuszności, jednakże czasopismo krzyżówkowe w swej zawartości przede wszystkim, jeżeli nie jedynie, posiada zadania logiczne. Jest zatem czasopismem specyficznym o jednym rodzaju treści. Dlatego jego nabywca nie kupuje tego rodzaju publikacji w innym celu, niż wyłącznie w tym, by rozwiązywać różnego rodzaju zadania i krzyżówki. Stąd oznaczenie czasopisma szaradziarskiego liczbą 555 niesie dla kupującego jedyny czytelny przekaz o ilości zadań.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. c) I Dyrektywy Rady (89/140/EWG) i z art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia Rady WE nr 40/94, dla unieważnienia rejestracji wystarczająca jest sama możliwość powiązania oznaczenia z rodzajem, jakością, ilością, przeznaczeniem, wartością, pochodzeniem geograficznym lub czasem produkcji towaru. Nie jest przy tym konieczne by zgłoszony znak był rzeczywiście używany dla celów opisowych towaru, dla którego został przeznaczony. W świetle wymienionego przepisu rozporządzenia wystarczającym jest, aby oznaczenie mogło zostać użyte w takim znaczeniu. Nie powinno natomiast budzić wątpliwości, że sporny znak "555" w sposób bezpośredni i konkretny przez przeciętnego konsumenta co najmniej może być odbierany jako określający cechy (właściwość, zawartość) czasopisma zawierającego w istocie wyłącznie zadania logiczne.

Organ w przedmiotowej sprawie dokonał należytej analizy materiału dowodowego, dochodząc do konkluzji, iż przyznanie wyłączności na oznaczenie "555", pozbawionego jakichkolwiek elementów fantazyjnych w postaci np. grafiki na rzecz jednego przedsiębiorcy - wydawcy krzyżówek doprowadziłoby do zaburzeń w obrocie gospodarczym.

Odnosząc się do zarzutu nielogicznego unieważnienia prawa ochronnego w części wymienionej w decyzji stwierdzić należy, iż jest on bezzasadny. W niniejszej sprawie konkretne wskazania co do postępowania organu zawiera zakres sprzeciwu albowiem, stosownie do art. 255 ust. 4 p.w.p. Urząd Patentowy rozstrzygając sprawę był związany granicami wniosku i podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę.

Reasumując, Sąd doszedł do przekonania, że prawidłowy jest pogląd wyrażony przez Kolegium Orzekające w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym prawo ochronne na znak towarowy słowny "555" ze względu na brak dostatecznych znamion odróżniających w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego zostało udzielone z naruszeniem przepisu art. 129 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawo własności przemysłowej.

Sąd nie podziela zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia przez organ art. 2553 ust. 5 p.w.p., zgodnie z którym w przypadku nadmiernego przewlekania postępowania przez strony, Urząd Patentowy może wyznaczyć stronom postępowania w toku prowadzonego postępowania, także na posiedzeniu niejawnym, termin na podanie wszystkich twierdzeń oraz dodatkowych dowodów na ich poparcie, pod rygorem utraty prawa powoływania ich w toku postępowania, chyba że strona wykaże, że ich powołanie w wyznaczonym terminie nie było możliwe albo że potrzeba powołania wynikła później.

Ponieważ skarżąca zajęła merytoryczne stanowisko pismem z dnia [...] maja 2009 r. odnośnie nabycia przez sporny znak wtórnej zdolności odróżniającej, argumentacja w tym przedmiocie została przez organ pominięta z uwagi na przekroczenie wyznaczonego terminu.

W niniejszej sprawie, skarżąca, uzasadniając swoje stanowisko wskazuje na zmiany pełnomocników profesjonalnych w trakcie toczącego się postępowania, zwracając szczególnie uwagę na fakt, że pełnomocnik, który był obecny na rozprawie w dniu [...] października 2008 r. wypowiedział pełnomocnictwo. Postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. Kolegium Orzekające wyznaczyło skarżącej spółce termin jednego miesiąca od daty otrzymania postanowienia na podanie wszystkich twierdzeń oraz dodatkowych dowodów na ich poparcie, pod rygorem utraty prawa powoływania ich w toku postępowania.

Zdaniem Sądu, powyższe okoliczności nie mogą stanowić podstawy do uznania zasadności stanowiska skarżącej. Zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych (Dz. U. Nr 49 poz. 509), rzecznik patentowy, wypowiadając pełnomocnictwo lub umowę o pracę, obowiązany jest wykonać wszystkie niezbędne czynności, aby okoliczność ta nie miała negatywnego wpływu na dalszy tok prowadzonych przez niego spraw. W przypadku wypowiedzenia pełnomocnictwa powinien on wykonywać wszystkie niezbędne czynności jeszcze przez dwa miesiące, jeżeli nie nastąpiło wcześniejsze objęcie sprawy przez innego rzecznika patentowego lub odwołanie przez osobę, która udzieliła pełnomocnictwa.

W myśl powyższego przepisu, to na profesjonalnym pełnomocniku ciążył obowiązek reprezentowania interesów mocodawcy, którego przejawem jest dopilnowanie zachowania terminów procesowych. Brak staranności w postępowaniu ze strony pełnomocnika obciąża mocodawcę, który ponosi skutki podejmowanych przez niego działań, jak również skutki zaniechań, które w przedmiotowej sprawie polegają również na tym, że zarówno pełnomocnik, który wypowiedział pełnomocnictwo, jak i nowo umocowany rzecznik patentowy, nie poinformowali organu o powyższych okolicznościach.

Niezależnie od tego, że Sąd uznał wyżej opisane działanie Urzędu Patentowego za prawidłowe, należy stwierdzić, że wykazanie nabycia wtórnej zdolności odróżniającej przez oznaczenie może nastąpić wyłącznie poprzez przedstawienie dowodów jego używania przez dłuższy czas. Wtórna zdolność odróżniająca powinna bowiem wykształcić się w wyniku rzeczywistego i konsekwentnego używania danego oznaczenia przez przedsiębiorcę dla wskazywania pochodzenia towarów z jego przedsiębiorstwa (tak: A. Nowicka, M. Poźniak - Niedzielska, U. Promińska, H. Żakowska - Henzler Prawo Własności Przemysłowej, Wydanie II Centrum Doradztwa i Informacji Delfin sp. z o.o., Warszawa 2005). Tak więc w sytuacji, gdy skarżąca nie twierdzi, aby przedmiotowego oznaczenia używała w praktyce, trudno mówić nawet o potencjalnej możliwości nabycia przez nie wtórnej zdolności odróżniającej.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz nie stwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.