Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 309/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 par. 1,  art. 67 par. 1, art. 71a par. 9 zd. 1,  art. 89 par. 1 i 2,
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 106 par. 3,  art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Roman Wiatrowski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2011r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie określenia nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności kwoty wynikającej z zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w M., na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez: Urząd Miasta i Gminy w M., Naczelnika Urzędu Skarbowego w M., Urząd Gminy S., [...] Urząd Wojewódzki Wydział Finansów i Budżetu, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. Inspektorat w M., [...] Urząd Wojewódzki w S. Delegatura w K., Urząd Miasta P. Wydział Finansowy, Oddział Księgowości Urzędu oraz P. Oddział Straży Granicznej, a obejmujących lata 2003-2008 w łącznej kwocie [...] (należność główna), działając jako organ egzekucyjny, prowadził w sposób ciągły postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku zobowiązanego F. G., celem wyegzekwowania ww. należności.

Organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 14 października 2008 r., nr [...] dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank, w firmie "X" Sp. z o.o. Dłużnik zajętej wierzytelności odebrał wskazane zawiadomienie w dniu 15 października 2008 r. Następnie, pismem z dnia 27 października 2008 r. przekazał do organu egzekucyjnego informację, iż wszystkie zobowiązania wobec F. G. na dzień 27 październik 2008r. zostały uregulowane.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. w dniu 18 listopada 2010 r. wydał upoważnienie nr [...] do przeprowadzenia kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego w spółce "X". W dniu 24 listopada 2010 r. kontrolujący udali się do siedziby spółki, jednak kontroli nie przeprowadzili z uwagi na nieobecność kogokolwiek z zarządu spółki oraz brak osoby wyznaczonej do jej reprezentowania. Jednocześnie pracownik "X" – G. F. zobowiązał się poinformować prezesa spółki o wizycie kontrolujących.

W dniu 9 grudnia 2010 r. organ egzekucyjny przeprowadził kontrolę prawidłowości realizacji zajęcia prawa majątkowego przez dłużnika zajętej wierzytelności. Z ustaleń dokonanych w wyniku kontroli wynikało, że "X" sp. z o.o. po otrzymaniu zajęcia nr [...] przekazywała F. G. należności wynikające z wystawionych przez niego faktur nie dokonując potrącenia kwot wynikających z zajęcia z dnia 14 października 2008 r., na rzecz organu egzekucyjnego. Z okazanej, w trakcie kontroli, ewidencji wynikało, iż od momentu dokonania zajęcia wierzytelności przez organ egzekucyjny, firma "X" sp. z o.o. otrzymała od F. G. 6 faktur na łączną kwotę [...].

W dniu [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. wydał postanowienie nr [...] w sprawie określenia nieprzekazanej kwoty przez dłużnika zajętej wierzytelności.

Na powyższe postanowienie pismem z dnia 5 stycznia 2011 r. dłużnik zajętej wierzytelności złożył do Dyrektora Izby Skarbowej w P. zażalenie, zarzucając brak określenia w treści zawiadomienia o zajęciu wierzytelności określenia rodzaju wierzytelności. Jednocześnie strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o wstrzymanie jego wykonania do czasu rozpatrzenia zażalenia. W uzasadnieniu dłużnik zajętej wierzytelności wskazał, iż brak "tytułu wierzytelności" był podstawowym błędem prawnym i formalnym. Ponadto podniesiony został fakt, że zajęcie dokonane było wobec F. G. i nie wskazywało na zajęcie wobec podmiotu gospodarczego jakim była firma [...] F.G..

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w P. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Wskazując na art. 71 a § 1 i 9, art. 71 b oraz art. 89 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954. ze zm. – dalej: "u.p.e.a.").organ podkreślił, że przedmiotowe zajęcie doręczone zostało spółce "X" w dniu 15 października 2008 r. i z tym dniem spółka zobowiązana była do przekazywania na rzecz organu egzekucyjnego wierzytelności pieniężnych należnych F. G.. Tymczasem spółka po otrzymaniu zajęcia nr [...] przekazywała F. G. należności nie dokonując potrącenia na rzecz organu egzekucyjnego. Oznacza to, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchylał się od przekazania zajętej wierzytelności na rzecz organu egzekucyjnego. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. postanowieniem z dnia [...], nr [...] określił nieprzekazaną przez dłużnika zajętej wierzytelności kwotę.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że organ egzekucyjny w pouczeniu zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z dnia 14 października 2008 r., nr [...], wskazał, że wzywa się dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank, aby nie uiszczał należnej od niego kwoty z tytułu wierzytelności bez zgody organu egzekucyjnego zobowiązanemu F.G.. Ponadto w pkt 1 pouczenia było wskazane, że jest ono skuteczne z chwilą doręczenia zawiadomienia oraz, że dotyczy ono również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu dostaw, robót i usług. W związku z powyższym nietrafne zdaniem organu było stanowisko zawarte w zażaleniu z dnia 5 stycznia 2011 r., zgodnie z którym w treści zajęcia nie określono jaka wierzytelność temu zajęciu podlega. Rozpatrując podniesioną przez skarżącego kwestię braku wskazania, iż zajęcie dotyczyło firmy [...], organ wskazał, że F. G. prowadzi działalność gospodarczą jako osoba fizyczna i posługuje się numerem NIP [...], który to numer wpisywał na wystawianych przez siebie fakturach i który to numer również znajdował się na zajęciu wierzytelności. Ponadto w przedmiotowym zawiadomieniu o zajęciu prawa majątkowego z dnia 14 października 2010 r. wskazano również numer regon F. G. co świadczy o prowadzonej przez zobowiązanego działalności gospodarczej.

Odnosząc się natomiast do zawartej w zażaleniu z dnia 5 stycznia 2011 r., prośby strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, Dyrektor Izby Skarbowej zaznaczył, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. nie podejmował żadnych czynności zmierzających do przymusowego wykonania zaskarżonego orzeczenia.

W skardze na powyższe postanowienie "X", reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając naruszenie art. 67 § 1, art. 89 § 1 i art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a.

W uzasadnieniu wskazano, że dokonując zajęcia prawa majątkowego w trybie określonym art. 67 § 1 i art. 89 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny miał ustawowy obowiązek wskazania środka egzekucyjnego zgodnie z dyspozycją przepisu art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a., czego w treści zajęcia nie uczynił, a tym samym firma "X" Sp. z o.o. w Ł. nie mogła przypuszczać jakiej wierzytelności pieniężnej dotyczyło zajęcie. Wynikało to z faktu, iż zobowiązania wobec F. G. jakie posiadała firma "X" Sp. z o.o. z tytułu zakupu majątku stanowiącego poprzednio jego własność zostały w całości uregulowane, co potwierdzają stosowne dokumenty.

Skarżąca podkreśliła, że organ egzekucyjny nie może dla osiągnięcia celów egzekucyjnych stosować dowolnych środków egzekucji, w tym poprzez ogólnikowe ich określenie. Określona w art. 7 § 1 u.p.e.a. zasada, nakazuje stosowanie jedynie takich środków, które przewiduje ustawa. Tym samym brak określenia w sposób dokładny stosowanego środka egzekucyjnego stanowi istotny brak formalny skutkujący nieważnością tak dokonywanego zajęcia.

W skardze wskazano także na zasadność ustalenia przez Sąd w trybie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: "P.p.s.a.") prawidłowości sporządzania kolejnych zajęć dokonywanych przez organ egzekucyjny.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając wcześniejsze argumenty.

Na rozprawie w dniu 10 czerwca 2011 r. pełnomocnik skarżącej zaakcentował fakt niezastosowania środków egzekucyjnych z u.p.e.a. oraz błędne oznaczenie podmiotowe w zajęciu. Pełnomocnik podtrzymał wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie wniosku skarżącej.

Na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a., Sąd postanowił oddalić wniosek strony skarżącej o przeprowadzenie wnioskowanych dowodów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie pozostaje określenie dłużnikowi zajętej wierzytelności nieprzekazanej kwoty do organu egzekucyjnego.

Podstawą do wydania takiego rozstrzygnięcia pozostaje art. 71a § 9 zdanie 1 u.p.e.a, który stanowi, że "jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty".

Z treści tego przepisu wynika, że dla jego zastosowania konieczne jest aby dłużnik zajętej wierzytelności uchylał się z przekazaniem zajętej wierzytelności i czynił to bezpodstawnie.

W rozpatrywanej natomiast sprawie organ egzekucyjny – Naczelnik Urzędu Skarbowego w M.- zawiadomieniem z dnia 14 października 2008 r., nr [...] ( k. 6-8 akt adm.) dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank, w firmie "X" Sp. z o.o. Dłużnik zajętej wierzytelności odebrał wskazane zawiadomienie w dniu 15 października 2008 r. ( k.4 akt adm.). Następnie, pismem z dnia 27 października 2008 r. przekazał do organu egzekucyjnego informację, iż wszystkie zobowiązania wobec F. G. na dzień 27 październik 2008r. zostały uregulowane (k.9 akt adm.).

Kontrola przeprowadzona w spółce wykazała, że po otrzymaniu zajęcia dłużnik zajętej wierzytelności przekazywał F. G. należności nie dokonując potrącenia na rzecz organu egzekucyjnego. Bezsporne w sprawie jest bowiem, że od momentu dokonania zajęcia wierzytelności przez organ egzekucyjny, firma "X" sp. z o.o. otrzymała od F. G. 6 faktur na łączną kwotę [...]. Strona nie kwestionuje również, że zobowiązania wynikające z przedmiotowych faktur uregulowała wobec F. G..

W ocenie Sądu wskazywane przez dłużnika zajętej wierzytelności przyczyny nieprzekazywania kwot zajętej wierzytelności nie pozwalają przyjąć, że zaniechanie to nie miało charakteru bezpodstawnego uchylania się od ustawowego obowiązku. W szczególności nie można podzielić poglądu strony skarżącej, że w treści zajęcia nie określono jaka wierzytelność temu zajęciu podlega. Zauważyć bowiem należy, iż zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z dnia14 października 2008 r. zawiera nagłówek o następującej treści: "zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank". W przedmiotowym zajęciu zawarto wezwanie kierowane do dłużnika zajętej wierzytelności aby nie uiszczał należnej od niego kwoty z tytułu wierzytelności bez zgody organu egzekucyjnego zobowiązanemu F. G., NIP [...], PESEL [...], Regon [...]. Ponadto w pouczeniu przedmiotowego zajęcia zawarto m.in. wskazanie, że jest ono skuteczne z chwilą doręczenia zawiadomienia oraz, że dotyczy ono również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu dostaw, robót i usług.

Z powyższego wynika również że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut , że w zajęciu nie wskazano, iż dotyczyło firmy [...]. Trafnie bowiem organ odwoławczy zauważył, że F. G. prowadzi działalność gospodarczą jako osoba fizyczna i posługuje się numerem NIP [...], który to numer wpisywał na wystawianych przez siebie fakturach i który to numer również znajdował się na zajęciu wierzytelności. Ponadto o tym, że zajęcie jest związane z działalnością gospodarczą dłużnika świadczy również to, że w przedmiotowym zajęciu wskazano również numer regon F. G., który nadawany jest podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą.

Na marginesie zauważyć należy, że skoro dłużnik zajętej wierzytelności miał wątpliwości co przedmiotu jak i podmiotu zajęcia to powinien wystąpić do organu egzekucyjnego o ich wyjaśnienie.

Z powyższego wynika, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione warunki skutecznego zajęcia przedmiotowej wierzytelności, o których mowa w art. 89§1 i 2 u.p.e.a. Art. 89§1 u.p.e.a. stanowi, że organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85 ( tj. wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych,) przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Natomiast § 2 tego przepisu stanowi, że zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług.

W rozpatrywanej sprawie strona skarżąca nie kwestionuje, ze z tytułu wystawionych faktur powstały wierzytelności, o których mowa w art. 89§ 2 zdanie drugie u.p.e.a.(tj. zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług). Zatem w rozpatrywanej sprawie zajęcie było skuteczne również w stosunku do wierzytelności, powstałych po doręczeniu zajęcia.

Skoro natomiast zajęcie było skuteczne, to w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów art. 67 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a ( tj. wszystkich środków egzekucyjnych stosowanych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych), stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo protokół zajęcia prawa majątkowego, albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości, albo protokół odbioru dokumentu, sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a. Przepis art. 27 § 1 u.p.e.a. zawiera bowiem elementy, które zawierać musi tytuł wykonawczy, a nie zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności. W związku z powyższym powołana regulacja nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. Nie można zatem zgodzić się, ze stroną skarżącą, że w zajęciu wierzytelności powinno znajdować się określenie środków egzekucyjnych.

Zatem sporne zajęcie zawierało wszystkie niezbędne elementy, które są wymagane przez przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i nie dawało tym samym podstaw do uchylania się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu.

Wpływu na prawidłowość przedmiotowego zajęcia i zatem znaczenia dla przedmiotowej sprawy nie mogły mieć inne zajęcia adresowane do tego samego dłużnika zajętej wierzytelności i w konsekwencji należało oddalić wniosek dowodowy strony skarżącej o przeprowadzenie z nich dowodu. Art. 106§ 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako p.p.s.a.) stanowi bowiem, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W rozpatrywanej natomiast sprawie nie powstały wątpliwości, które mogłyby zostać wyjaśnione przez przeprowadzenie dowodu z kolejnych zajęć, kierowanych do tego samego dłużnika zajętej wierzytelności.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.