Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 620/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.7, art. 77, art. 80, ar. 107 par 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art.145 par 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 marca 2020 r. sprawy ze skargi I. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na 2015 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz I. M. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Dyrektor Agencji") decyzją z [...] maja 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatu K. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Kierownik Agencji") z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w sprawie przyznania I. M. (dalej "Strona", "Skarżąca" lub "Wnioskodawczyni") płatności rolnośrodowiskowej.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Dyrektor ARiMR wskazał art. 138 § 1

pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

(Dz. U. z 2018 r. poz. 2096); dalej: "k.p.a.", § 5 ust. 2, § 6 ust.1, § 18 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,,Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 361 ze zm.); dalej: "rozporządzenie PRS", art. 5 ust. 2 lit. b, art. 13 ust. 3, art. 18 ust 6 oraz art. 19 ust. 1 rozporządzenia Delegowanego Komisji (DE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE z 20 czerwca 2014r. nr L 181 ze zm.); dalej: "rozporządzenie nr 640/2014".

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że 15 czerwca 2015 r. wpłynął elektroniczny wniosek Strony o przyznanie płatności na 2015 r., obejmujący swym zakresem m.in. płatność rolnośrodowiskową (PROW 2007-2013) w trzecim roku realizacji zobowiązania podjętego w 2013 r. Do wsparcia tego rodzaju zadeklarowanych zostało łącznie [...] ha, z czego:

a. [...] w wariancie 1.1 - Zrównoważony sposób gospodarowania,

b. [...] ha w wariancie 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków poza obszarami Natura 2000,

c. [...] ha w wariancie 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na obszarach Natura 2000,

d. [...] ha w wariancie 8.2.1 - Międzyplon ozimy.

Wniosek nie zawierał załączników graficznych z naniesionymi granicami obszaru niekoszonego dla działki rolnej N1 o deklarowanym areale [...] ha. Brak ten został uzupełniony 17 czerwca 2015 r., kiedy to Strona złożyła w siedzibie organu I instancji odnośne wydruki. 3 września 2015 r. wpłynęła zmiana do wniosku, pozbawiona jednakże znaczenia dla kwestii płatności rolnośrodowiskowej (PRŚ). 2 i 8 września 2015 r. Wnioskodawczyni wycofała deklarację wariantu 8.2.1 z działek rolnych C1, D1, E1, F1, G1, H1, I1, J1, K1, L1 i Ł1, pozostawiając ten wariant jedynie przy działce A1 o powierzchni [...] ha. 8 września 2018 r. do Biura Powiatu K. ARiMR wpłynął ponadto wniosek na 2015 r. o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania kolejnej płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) w przypadku przeniesienia posiadania gruntów wraz z drukiem Oświadczenia o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego (PROW 2007-2013). Zgodnie z treścią tych dokumentów Wnioskodawczyni dnia 1 września 2015 r. przekazała reprezentowanemu przez siebie K. O. (innemu rolnikowi) - wraz ze zobowiązaniem rolnośrodowiskowym w zakresie wariantu 5.1 - działkę nr [...] obręb K., gmina B., na której zadeklarowana była działka rolna P/P1 o powierzchni [...] ha. W efekcie całkowity areał objęty wnioskiem Strony zmniejszył się do [...] ha, zaś powierzchnia w ramach wariantów deklarowanych na przekazanych gruntach do - odpowiednio - [...] ha w wariancie 1.1 i [...] ha w wariancie 5.1.

20 czerwca 2016 r. Strona wniosła kolejną zmianę do wniosku, polegającą na dodaniu – na obszarze działki ewidencyjnej nr [...] z dotychczas zadeklarowaną wyłącznie działką rolną B1 o powierzchni [...] ha - 2 działek rolnych (oznaczonych B2 i B3) i powiększeniu całkowitego areału deklarowanego do płatności PRŚ (do [...] ha), w tym dodania nowego wariantu 4.10 - Użytki przyrodnicze poza obszarami Natura 2000 na powierzchni [...] ha oraz zwiększenia o [...] ha powierzchni w zakresie wariantów 1.1 (do [...] ha) i 8.2.1 (do [...] ha).

W piśmie załączonym do druku zmiany do wniosku Strona wskazała, że w taki sposób grunty te były użytkowane od początku, natomiast nieuwzględnienie

w pierwotnym wniosku areałów ujętych w zmianie wynikało z omyłki, związanej

z brakiem umiejętności posługiwania się systemem teleinformatycznym przeznaczonym do elektronicznej obsługi wniosków. Dzień później do Biura Powiatu K. Agencji wpłynęła kopia fragmentów rejestru działań agrotechnicznych, wskazująca na użytkowanie dopisanych działek i realizowanie na nich wskazanych wariantów programu rolnośrodowiskowego już w 2014 r.

[...] lipca 2016 r. Kierownik Agencji wydał decyzję w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone decyzją Dyrektora Agencji z [...] lutego 2017 r.

[...] września 2017 r. Kierownik Agencji ponownie wydał decyzję w sprawie. Decyzją z [...] grudnia 2017 r. Dyrektor Agencji uchylił również to rozstrzygnięcie.

[...] sierpnia 2018 r. Kierownik Agencji wydał wymienioną decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej, na mocy której:

1. Umorzył postępowanie w sprawie działek wycofanych z płatności z tytułu realizacji wariantu 8.2.1.

2. Przyznał płatności w wariantach;

a. 4.1 - do [...] ha,

b. 5.1 - do [...] ha,

c. 8.2.1 - do [...] ha.

3. Odmówił przyznania płatności w wariancie 1.1 i nałożył na Stronę sankcje 3-letnie

w kwocie [...]zł.

Kierownik Agencji wskazał, iż z uwagi na brak możliwości przyznania płatności w tym zakresie (wariant 1.1) do trwałych użytków zielonych, deklarowana powierzchnia kwalifikowana do wsparcia wyniosła [...] ha. Z uwagi na okoliczność, iż z tej powierzchni jedynie [...] ha było objęte zobowiązaniem, pozostała część ([...] ha) została uznana za sankcjonowane przedeklarowanie.

Dyrektor Agencji utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Kierownika Agencji. W jego ocenie aplikacja e-wniosek w 2015 r. wymagała manualnego przypisania realizowanych wariantów dla każdej działki ujętej w przygotowywanym wniosku, umożliwiając wprowadzenie zapisu "bez płatności" dla działek, które - jak w przypadku znacznej części gruntów Wnioskodawczyni - do wsparcia w wariancie 1.1. się nie kwalifikowały, z uwagi na to, że w 2013 r. nie zostały objęte zobowiązaniem. Strona zdaniem organu z instrukcją wypełniania wniosku zapoznała się zbyt pobieżnie, stąd wadliwa deklaracja o dotkliwych dla Strony konsekwencjach. Wskazano, że w 2015 r. nie było przy tym obowiązku korzystania z aplikacji e-wniosek. Nawet gdyby przyjąć argumentację Wnioskodawczyni wskazującą na domniemane wady platformy informatycznej służącej do składania wniosków, to wg organu Strona nie była pozbawiona możliwości czy to złożenia wniosku wypełnionego tradycyjnie, czy to przedłożenia organowi I instancji korekty bądź pisemnych wyjaśnień wskazujących na brak możliwości należytego odzwierciedlenia jej roszczenia w aplikacji e-wniosek. Tymczasem zastrzeżenia pod adresem oprogramowania zostały zgłoszone dopiero na etapie postępowania odwoławczego.

Według Dyrektora Agencji Strona, będąca zresztą doradcą rolnośrodowiskowym i ekspertem przyrodniczym świadczącym komercyjnie usługi w zakresie przygotowywania niezbędnej dokumentacji i wniosków o płatność, złożyła obiektywnie nieprawidłowy wniosek, ubiegając się w jego treści o płatności do gruntów, do których wsparcie nie przysługiwało.

Złożona 20 czerwca 2016 r. zmiana do wniosku nie mogła zostać uwzględniona. Ostateczny termin na składanie wniosków i ewentualnych poprawek do nich upłynął bowiem 10 lipca 2015 r.

Odnośnie do wariantu 1.1 - Zrównoważonego sposobu gospodarowania, Dyrektor Agencji wyjaśnił, że całkowity areał zgłoszony do wsparcia w powyższym zakresie wynosił [...] ha, jednakże wykluczone z niego bez sankcji - z uwagi na uprawę (trwałe użytki zielone) nie podlegającą wsparciu w tym wariancie, zostały działki rolne o łącznym deklarowanym areale [...] ha. Stąd powierzchnia deklarowana wyniosła ostatecznie [...] ha. Powierzchnia zatwierdzona wyniosła [...] ha (działki rolne A1 i B1). Różnica między powierzchnią deklarowaną a zatwierdzoną wynosi [...] ha. Stawka płatności do 1 ha w wariancie 1.1 wynosi [...] zł. Kara dodatkowa wynosi [...] zł ([...]) i jest to kwota zgodna z określoną w decyzji Kierownika Agencji. Wskazano, że jeśli kwota powyższa nie może być w całości odliczona w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, to anuluje się saldo pozostałe do spłaty.

Odnośnie do wariantu 4.1 - Ochrony siedlisk lęgowych ptaków poza obszarami Natura 2000 Dyrektor Agencji stwierdził, że powierzchnia deklarowana wynosiła [...] ha. Wnioskodawczyni dokonała w 2015 r. nieuprawnionego powiększenia zadeklarowanych powierzchni działki rolnej M1 (działka ewidencyjna nr [...] obręb G., gmina R., powiat k. ) w stosunku do wielkości zobowiązania podjętego na tych gruntach w 2013 r. (z uwzględnieniem jednorazowego zwiększenia powierzchni w drugim roku realizacji zobowiązania). Powierzchnia stwierdzona wyniosła [...] ha. Różnica między powierzchnią deklarowaną a zatwierdzoną wyniosła [...] ha. Należne Stronie wsparcie wyniosło [...] PLN i odpowiada kwocie pomocy przyznanej na mocy decyzji Kierownika Agencji.

Odnośnie do wariantu 5.1 - Ochrony siedlisk lęgowych ptaków na obszarach Natura 2000, Dyrektor Agencji ustalił, że powierzchnia deklarowana wynosiła [...] ha. Areał ten uległ zmniejszeniu do [...] ha z uwagi na przeniesienie posiadania działki rolnej P1 o powierzchni [...] ha wraz ze zobowiązaniem na innego rolnika. Różnice pomiędzy powierzchniami deklarowanymi a faktycznie kwalifikującymi się do płatności (łącznie [...] ha) zostały ustalone zgodnie z regulacją § 18 ust. 3 rozporządzenia PRS. Ponadto Strona dokonała nieuprawnionej zmiany realizowanego przez siebie wariantu na działce ewidencyjnej nr [...] (obręb D. , gmina M., powiat s. ) w odniesieniu do powierzchni [...] ha. Powierzchnia stwierdzona w zakresie wariantu wyniosła [...] ha. Należne Stronie wsparcie wynosiło [...] zł, jednakże wniosek nie zawierał załącznika graficznego z naniesionymi granicami obszaru niekoszonego dla działki rolnej N1 o powierzchni deklarowanej [...] ha i stwierdzonej [...] ha. Wydruki te wpłynęły dopiero 17 czerwca 2015 r., a więc po ostatecznym terminie wnoszenia poprawek, w 2015 r. przypadającym na 15 czerwca 2015 r. Należna płatność do działki N1 została zatem pomniejszona o 2%, tj. o [...] zł. Należne wsparcie z tytułu realizacji wariantu wynosi ostatecznie [...] zł i odpowiada kwocie pomocy przyznanej na mocy decyzji Kierownika Agencji.

W odniesieniu do wariantu 8.2.1 - Międzyplon ozimy, Dyrektor Agencji wyjaśnił, że powierzchnia deklarowana - z uwzględnieniem dokonanego 2 i 8 września 2015 r. wycofania deklaracji - wynosiła [...] ha. Powierzchnia stwierdzona wyniosła [...] ha. Należne Stronie wsparcie z tytułu realizacji wariantu wyniosło wobec powyższego [...] zł. i odpowiada kwocie pomocy przyznanej na mocy decyzji Kierownika Agencji.

Dyrektor Agencji stwierdził, że organ I instancji prawidłowo zgromadził i ocenił materiał dowodowy oraz każdorazowo zasadnie rozstrzygnął co do meritum sprawy. Jedyne zastrzeżenie dotyczyło braku uzasadnienia przyczyn, dla których zastosowane zostało pomniejszenie płatności z tytułu realizacji wariantu 5.1 o [...] zł. Nieprawidłowość ta nie miała jednak charakteru uzasadniającego uchylenie wskazanego rozstrzygnięcia i skierowania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

We wniesionej skardze Strona zaskarżyła w całości decyzję Organu II instancji, zarzucając jej naruszenie:

1) naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienia, czy na dzień 15 czerwca 2015 r,, system eWniosekPlus (platforma internetowa służąca do składania wniosków), posiadał wady uniemożlwiające prawidłowe złożenie wniosku, które polegały m.in. na nieprawidłowym zaciąganiu danych dotyczącym zobowiązań beneficjenta (wynikający z systemowej rejestracji zobowiązań dla wnioskodawcy, usunięcie systemowe części działek rolnych objętych zobowiązaniem, bez komunikatów ostrzegających , na dzień dzisiejszy ten problem został rozwiązany nie można usunąć już działek z TUZ - działek rolnych i ewidencyjnych) i bezzasadnie przypisanie przez organ Skarżącej możliwości złożenia papierowej wersji wniosku, skoro organ udostępnił rolnikom możliwość składania wniosku elektronicznego i to wyłącznie do osoby składającej wniosek należała decyzja w jakiej formie złoży wniosek tj. czy w papierowej czy w elektronicznej, przez co Organ doszedł do mylnych wniosków, że Skarżąca przedeklarowała zgłoszoną o dopłaty powierzchnię rolną, a co więcej nie przeniosła skutecznie zobowiązania rolnośrodowiskowego;

2) naruszenie art. 7, k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a., w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu z urzędu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie obowiązkowi i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokonania wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenia uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a. polegającego na niewypowiedzeniu się w sposób dostateczny o wadach jakie posiadała platforma internetowa służąca do składania wniosków, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego złożenia wniosku o dopłaty przez Skarżącą nie z jej winy, w konsekwencji czego organ doszedł do mylnych wniosków, że Skarżąca przedeklarowała zgłoszoną do dopłaty powierzchnię rolną, a co więcej nie przeniosła skutecznie zobowiązania rolnośrodowiskowego. Organ nie wezwał strony do usunięcia "nieprawidłowości";

3) naruszenie art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., polegające na niezastosowaniu tych przepisów i nie wyjaśnieniu w uzasadnieniu decyzji w sposób dokładny zmniejszeń powierzchni działek i obliczeń w zakresie należnej płatności, przy uwzględnieniu wadliwie działającej platformy internetowej służącej do składania wniosków;

4) naruszenie art. 6 k.p.a. i 7 k.p.a., poprzez naruszenie zasady równości stron i nieudostępnienia poprzez nie załączenie do akt sprawy Skarżącej raportu o zgłaszanych błędach platformy internetowej służącej do składania wniosków, przez co Organ wysnuł jednostronny wniosek, że platforma działała prawidłowo, czego nie jest w stanie zweryfikować.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty, Skarżąca wniosła:

1) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 - zwanej dalej: "p.p.s.a.") o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, w tym i decyzji poprzedzającej w całości;

2) na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. o uwzględnienie skargi i o stwierdzenie nieważności decyzji organu II instancji w całości, a na wypadek uznania przez Sąd, że nie było podstaw do stwierdzenia nieważności, o jej uchylenie;

3) na podstawie art. 145 § 1 pkt. 3 p.p.s.a. o uwzględnienie skargi i stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa;

4) na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie kosztów postępowania według nom przypisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z 20 października 2019 r. Skarżąca ustosunkowała się do wniesionej przez Dyrektora Agencji odpowiedzi na skargę. Ponadto w jej ocenie do sprawy ma zastosowanie art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia

17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz.UE.L.2014.227.69). W opinii Skarżącej jej działaniu nie można przypisać złej wiary. Pomimo posiadanej wiedzy nie była bowiem w stanie pokonać przeszkód systemu e-WniosekPlus, który w 2015 r. był w początkowej fazie realizacji i nie uzyskał swojej pełnej funkcjonalności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jednolity tekst Dz.U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi,

że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z treści zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", wynika, że sąd uwzględniając skargę

na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa.

Zgodnie natomiast z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala. Przy tym na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Badając sprawę w wyżej oznaczonym zakresie Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sąd zauważa, że w pierwszym rzędzie zarzuty Strony sprowadzają się do tego, iż złożony wniosek był błędny, albowiem Skarżącą składała go drogą elektroniczną, a na dzień 15 czerwca 2015 r., system eWniosekPlus (platforma internetowa służąca do składania wniosków), posiadał wady uniemożliwiające prawidłowe złożenie wniosku, które polegały m.in. na nieprawidłowym zaciąganiu danych dotyczącym zobowiązań beneficjenta, a w efekcie Strona w sposób niezamierzony zadeklarowała wszystkie posiadane działki o powierzchni [...] ha objęte wnioskiem w wariancie 1.1 - Zrównoważony sposób gospodarowania. Nadto Strona zarzuca, że organ w trakcie postepowania w istocie nie zbadał ani w uzasadnieniu decyzji nie wyjaśnił kwestii wadliwości działania tego systemu. Z treści argumentacji Strony wynika, iż wskutek wadliwości systemu wyświetlał się inny wniosek niż ten który chciała złożyć, a w Agencji był już generowany inny wniosek, w związku z tym pojawiały się rozbieżności którymi następnie był bezzasadnie obciążany rolnik. Organ zaś twierdzi, iż błędy we wniosku powstały wskutek braku umiejętności jego wypełnienia przez Skarżącą.

Sąd odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, dotyczących naruszenia przepisów k.p.a. wskazuje, że w badanym postępowaniu zasady wynikające z k.p.a. doznają szeregu ograniczeń. Wynika to z faktu, iż postępowanie w niniejszej sprawie było prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (tekst. jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1586) dalej zwana "Ustawą". Zgodnie z art. 21 ust. 1 Ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy k.p.a., chyba że przepisy Ustawy stanowią inaczej.

Jak natomiast stanowi Ustawa w art. 21 ust. 3 strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W myśl zaś art. 21 ust. 2 pkt 2 Ustawy organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Zatem w powyższych przepisach Ustawa odwraca zasady obowiązujące na gruncie k.p.a. Inicjatywa dowodowa i obowiązek dostarczenia dowodów w sprawie nie spoczywa tak jak w k.p.a. wyłącznie na organie prowadzącym sprawę, lecz także na stronie postępowania (osobie, która z udowodnienia faktu wywodzi skutki prawne). Organowi pozostaje wówczas jedynie w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Zauważyć jednak należy, że powyższe ukształtowanie zasad dowodzenia nie zwalnia organu z obowiązku przedstawienia dowodów do uzasadnienia jego twierdzeń i dokonanych ustaleń. Zatem wskazać trzeba, że co do zasadniczej spornej kwestii, tj. przyczyn złożenia przez Skarżącą błędnego wniosku za pomocą platformy eWniosekPlus i ewentualnej wadliwości tej platformy, a także możliwości uniknięcia popełnionych błędów i braku umiejętności wypełniania wniosku przez Skarżącą, w odpowiedzi na twierdzenia Strony obszerne rozważania przeprowadził organ w decyzji I instancji (s. 6-7 decyzji), opisując m.in. zasady wypełniania aplikacji e-Wniosek, powołując się na poszczególne elementy (zakładki) "Instrukcji wypełniania i składania wniosku o przyznanie płatności na rok 2015 w systemie e-Wniosek".

Skutkiem analizy zapisów Instrukcji i poszczególnych jej, wprost wymienionych zakładek, był wniosek organu, iż Skarżącą mija się z prawdą twierdząc, iż system informatyczny e-Wniosek automatycznie przypisywał Wariant 1.1 do każdej działki objętej programem rolnośrodowiskowym w przypadku wyboru Wariantu 1.1. Powyższe stanowisko potwierdził organ odwoławczy na str. 11 decyzji odwoławczej, wskazując, iż lektura instrukcji obsługi tego oprogramowania zawiera zapisy stojące w jaskrawej sprzeczności z tezami stawianymi przez Stronę, jakoby miało ono automatycznie wypełnić część wniosku dotyczącą wariantu 1.1., nie dając możliwości jakiegokolwiek zasygnalizowania, że Skarżąca ubiega się jedynie o płatność do części areału, dla którego zaznaczono realizację wariantu 1.1.

Co bardzo istotne, powyższej "Instrukcji wypełniania i składania wniosku

o przyznanie płatności na rok 2015 w systemie e-Wniosek" nie sposób odnaleźć

w aktach sprawy. Organ I instancji co prawda wskazał, że jest ona dostępna na stronie www.arimr.gov.pl, ale Sąd zauważa, że na wskazanej stronie znajduje się "Instrukcja wypełniania wniosku w przypadku przekazania gospodarstwa w kampanii 2020 w aplikacji eWniosekPlus" a także "Instrukcja wypełniania wniosku w przypadku przekazania gospodarstwa w kampanii 2019 w aplikacji eWniosekPlus" oraz "Instrukcja wypełniania wniosku w przypadku przekazania gospodarstwa w kampanii 2018 w aplikacji eWniosekPlus".

Nie sposób natomiast odnaleźć instrukcji wypełniania wniosku za lata wcześniejsze, w tym powoływanej przez organy instrukcji dotyczącej roku 2015. Sąd zauważa, że przedmiotowa instrukcja w takiej sytuacji powinna znajdować się w aktach sprawy. Jej brak powoduje, iż Sąd w istocie nie jest w stanie skontrolować prawidłowości sformułowanych przez organy na jej podstawie wniosków.

W takim stanie rzeczy zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli. Sąd bowiem nie jest w stanie zweryfikować prawidłowości sformułowanych przez organy stwierdzeń i skonfrontować ich z konkretnymi zapisami instrukcji w wersji na rok 2015. Nie ma bowiem sporu, a nawet potwierdzają to obie strony sporu sądowoadminstracyjnego, iż zapisy instrukcji od roku 2015 zmieniały się i ewoluowały. Tym samym weryfikując prawidłowość twierdzeń organów Sąd nie może oprzeć się na wersjach instrukcji z lat 2018-2020.

Ponownie rozpoznając sprawę organ mając na uwadze zaprezentowane poglądy Sądu winien dla spełnienia zasad postępowania administracyjnego oraz możliwości skontrolowania decyzji włączyć do akt sprawy "Instrukcję wypełniania i składania wniosku o przyznanie płatności na rok 2015 w systemie e-Wniosek" na którą powoływały się organy obu instancji.

Zasadne przy tym także dla zarzucanej rozbieżności między składanym wnioskiem widocznym przez Skarżącą, a wnioskiem który generowany był w Agencji może być wyjaśnienie przez organ i wskazanie w uzasadnieniu decyzji konkretnych okoliczności potwierdzających czy Strona miała możliwość wydruku z systemu składanego wniosku ewentualnie zapisania go w drodze dokumentu elektronicznego. W takiej bowiem sytuacji obowiązek udowodnienia rozbieżności między wnioskiem złożonym a tym który został wygenerowany w Agencji obciążałby w myśl art. 21 ust. 3 Ustawy na Stronie postępowania, która musiałaby taki dokument przedłożyć.

Niezależnie od powyższego zdaniem Sądu, w pierwszym rzędzie organ winien też dokonać rozważań czy w niniejszej sprawie nie powinien znaleźć zastosowania art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz.UE.L.2014.227.69), na którego treść Strona wskazała w piśmie uzupełniającym skargę. Rozważań w tym względzie pod kątem oczywistości błędu oraz dobrej wiary Strony nie zawarto bowiem w zaskarżonej decyzji.

W efekcie Organ mając na względzie powyższe stanowisko, winien ponownie rozpatrzyć sprawę z zachowaniem zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady wyjaśniania i zasady zaufania, sporządzając przy tym uzasadnienie decyzji spełniające wymogi z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. zaskarżoną decyzję uchylił i przekazał sprawę do ponownego postępowania.

O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu odwoławczego na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postępowania. Na zasądzone koszty postępowania sądowego składa się [...] zł tytułem uiszczonego należnego wpisu od skargi.