Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1159/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 32 ust. 1 pkt 1 i 5, art. 62, art. 69, art. 79, art. 80
journal: Dz.U. 2003 nr 120 poz 1122
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej
article: Art. 21
journal: Dz.U. 2003 nr 156 poz 1520
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i  dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych
article: Art. 424 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 89 poz 555
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
article: Art. 18 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 213 poz 1803
law: Ustawa z dnia 4 grudnia 2002 r. zmieniająca ustawę o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, ustawę o oznaczaniu wyrobów  znakami skarbowymi akcyzy oraz ustawę - Kodeks karny skarbowy.
article: Art. 178
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Dorota Dąbek NSA Krystyna Kutzner spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2010 r. sprawy ze skargi D. S. na orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Celnej z dnia 31 grudnia 2007 r. , Nr : [...] w przedmiocie wydalenia ze służby s k a r g ę o d d a l a .


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia 31 grudnia 2007 r., po rozpatrzeniu odwołania skarżącego D. S., utrzymał w mocy orzeczenie dyscyplinarne Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2007 r., którym wymierzono skarżącemu karę dyscyplinarną wydalenia ze Służby Celnej.

W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Dyrektor Izby Celnej podał, że w dniu [...] 2007 r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu będącemu kontrolerem celnym w stopniu młodszego dyspozytora celnego zarzucając mu naruszenie obowiązków funkcjonariusza celnego określonych w art. 32 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy o Służbie Celnej.

Skarżący w dniu [...] 2007r w wyniku nabycia wewnątrzwspólnotowego poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy wprowadził z A do Polski przez przejście graniczne w B towar w postaci 100 butelek 1 l alkoholu z etykietami " Spirytus Rektyfikowany" o mocy 95% , o łącznej wartości 6.000,00 zł , nie oznaczonych wymaganymi polskimi znakami akcyzy , w wyniku czego naraził budżet Państwa na uszczuplenie należnego podatku akcyzowego w kwocie 5.985,00 zł.

Towar ten został ujawniony przez funkcjonariuszy celnych z Izby Celnej podczas kontroli samochodu osobowego marki [...] nr. rej. [...], który prowadził skarżący. Skarżący przyznał, że jest właścicielem ww. samochodu oraz przewożonego alkoholu , który zakupił w A na bazarze na potrzeby własne.

Wobec popełnienia przez skarżącego przestępstwa karnego skarbowego określonego w art. 63 § 2 i 4 Kodeksu karnego skarbowego, Urząd Celny pod nadzorem Prokuratury Rejonowej prowadził w tej sprawie postępowanie karno-skarbowe.

Skarżący w toku prowadzonego postępowania karnego złożył wniosek o udzielenie mu zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności.

Sąd Rejonowy, Sąd Grodzki wyrokiem z dnia 26 lipca 2007 r. (sygn. akt [...]) udzielił zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności.

W związku z powyższym , Naczelnik Urzędu Celnego, działając na podstawie:

- art. 62, art. 63 ust. 1 pkt.7, art. 64 ust. 5 i art. 69 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641) oraz

- § 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego , dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyśpieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych (Dz.U. z 2003 r Nr 156, poz. 1520) -

orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] 2007 r. uznał skarżącego za winnego popełnienia zarzucanego naruszenia obowiązków służbowych i wymierzył karę dyscyplinarną wydalenia ze Służby Celnej.

Naczelnik Urzędu Celnego w uzasadnieniu orzeczenia podniósł, że zachowanie skarżącego należało uznać za wysoce naganne, nie licujące z wykonywanym przez niego zawodem celnika , funkcjonariusza państwowego i skutkować winno brakiem miejsca w służbie dla godzących swym zachowaniem w dobro służby. Skarżący jako funkcjonariusz celny z długoletnim stażem , pełniący w tym czasie służbę w Referacie [...] wiedział , że alkoholu będącego w legalnym obrocie nie sprzedaje się na bazarach , tym bardziej bez znaków akcyzy. W ocenie organ , zachowanie skarżącego narusza dobre imię Służby Celnej , zaufanie do funkcjonariuszy celnych i uznając winnego naruszenia obowiązków funkcjonariusza wynikających ze złożonego ślubowania oraz obowiązku nienagannego zachowania w służbie , jak i poza nią , wymierzył karę dyscyplinarną wydalenia ze Służby Celnej.

W odwołaniu od powyższego orzeczenia skarżący przyznał , że dopuścił się zachowania , które z punktu widzenia służby winno zasługiwać na krytykę, jednak zarzucił , że wymierzając karę należy brać pod uwagę ocenę całokształtu jego zachowania i wykonywania obowiązków ; na kilka dni przed wydaniem orzeczenia dyscyplinarnego Dyrektor Izby Celnej pozytywnie ocenił jego służbę. W ocenie skarżącego kara winna być adekwatna do stopnia zawinienia i podniósł, że popełniony przez niego czyn miał miejsce poza wykonywaną działalnością zawodową, a więc ogólna klauzula dotycząca obowiązków służbowych nie może mieć zastosowania.

Dyrektor Izby Celnej, po rozpoznaniu odwołania skarżącego, orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia 31 grudnia 2007 r., zaskarżone orzeczenie organu pierwszej instancji utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu orzeczenia podał, iż bezspornym w sprawie jest popełnienie przez skarżącego przestępstwa karno-skarbowego, którego rodzaj jest ściśle związany z zadaniami wykonywanymi przez organy administracji celnej i stoi w sprzeczności z ich wykonywaniem przez funkcjonariuszy celnych. Skarżący jest funkcjonariuszem z wieloletnim stażem, opiniowany pozytywnie w zakresie nabytych umiejętności zawodowych oraz posiadanej wiedzy dotyczącej przepisów prawa obowiązujących w Służbie Celnej. Skarżący przewożąc nielegalny alkohol dopuścił się przestępstwa z pełną świadomością , a zatem orzeczona kara dyscyplinarna jest współmierna do popełnionego czynu.

Na powyższe orzeczenie dyscyplinarne skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której wniósł o stwierdzenie nieważności wydanych w sprawie orzeczeń, względnie o ich uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W skardze został podniesiony zarzut naruszenia :

- art. 69 ww. ustawy o Służbie Celnej poprzez nie wysłuchanie rzecznika dyscyplinarnego oraz obwinionego,

- art. 63 tej ustawy oraz

- § 21 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych poprzez wybór kary niewspółmiernej do zaistniałej sytuacji ,

- § 9.1. powołanego rozporządzenia poprzez brak odniesienia do znaczącego przedłużenia postępowania dyscyplinarnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu 20.08.2008r pełnomocnik skarżącego podtrzymując skargę zarzucił, że organ celny nie ustosunkował się do zagadnienia, czy delikt popełniony w życiu prywatnym może stanowić naruszenie obowiązków służbowych, a ponadto organ II instancji powinien rozpoznać sprawę kompleksowo i także w postępowaniu przed tym organem przepis art. 69 ustawy o Służbie Celnej powinien być zastosowany.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 344/08, po rozpoznaniu ww. skargi :

- uchylił zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne oraz poprzedzające je orzeczenie organu pierwszej instancji,

- orzekł, iż uchylone orzeczenia nie mogą być wykonane oraz

- zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 257 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznając, że skarga zasługuje na uwzględnienie podniósł , że okolicznością bezsporną jest w sprawie , iż skarżący w dniu [...] 2007 r. nabył na terenie A wyroby alkoholowe nieoznaczone znakami akcyzy i wprowadził je na terytorium Polski oraz, że Sąd Rejonowy, Sąd Grodzki prawomocnym wyrokiem z dnia 26 lipca 2007 r. zezwolił skarżącemu na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności za zarzucane mu przestępstwo skarbowe z art. 63 § 2 i 4 Kodeksu karnego skarbowego , co oznacza , że skarżący nie jest traktowany jako osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo popełnione umyślnie.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż przedmiotem sporu jest ocena powyższego zdarzenia z punktu widzenia regulacji dotyczącej postępowania dyscyplinarnego. Stosownie do treści art. 62 ustawy o Służbie Celnej funkcjonariusze celni ponoszą odpowiedzialność dyscyplinarną za naruszenie obowiązków służbowych. Zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 1 i 5 powołanej ustawy, do obowiązków funkcjonariusza celnego należy m.in. dochowanie obowiązków wynikających ze złożonego ślubowania, a także godne zachowanie w służbie i poza nią. W ramach odpowiedzialności dyscyplinarnej mieści się także odpowiedzialność za czyny nie mające znamion przestępstw, czy też czyny, co do których Sąd zezwolił na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, ale są to czyny, które uchybiają regułom wykonywania tej służby.

Sąd pierwszej instancji za nietrafny uznał zarzut skarżącego, że jego czyn tylko z uwagi na to, że popełniony został poza służbą nie może stanowić naruszenia obowiązków i nie uzasadniał wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. To właśnie charakter popełnionego przez skarżącego funkcjonariusza celnego czynu, tj. przywiezienie na terytorium kraju niezgodnie z przepisami wyrobów akcyzowych, uzasadniał wszczęcie wobec niego postępowania dyscyplinarnego.

Za niezasadny Sąd uznał także zarzut naruszenia art. 69 ww. ustawy o Służbie Celnej, gdyż w postępowaniu przed organem pierwszej instancji orzeczenie zostało wydane po wysłuchaniu rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego i jego obrońcy. Natomiast w postępowaniu przed organem odwoławczym nie pojawiły się nowe okoliczności i dowody, które uzasadniałyby ponowne wysłuchanie wyżej wymienionych osób.

Sąd pierwszej instancji uznał natomiast za trafny zarzut naruszenia przez organy celne § 21 ust. 2 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. Wskazał, że przepis art. 63 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej wymienia rodzaje kar dyscyplinarnych zachowując stopniowanie środków, które mogą być zastosowane w konkretnej sprawie. Ustawodawca nie określił bowiem jakiemu przewinieniu służbowemu odpowiada dany rodzaj kary dyscyplinarnej, pozostawiając to właściwemu organowi. W takiej sytuacji szczególnego znaczenia nabiera uzasadnienie orzeczenia dyscyplinarnego .

Podstawowa zasada zawarta w § 21 ust. 1 ww. rozporządzenia stanowi, że wymierzona kara dyscyplinarna powinna być współmierna do czynu popełnionego przez obwinionego , natomiast zgodnie z ust. 2 powołanego przepisu, przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej uwzględnia się w szczególności, rodzaj i wagę czynu, skutki i okoliczności jego popełnienia, pobudki działania obwinionego, następstwa ujemne dla służby, dotychczasowe wyniki w służbie, opinię służbową, okres pozostawania w służbie oraz zachowanie się obwinionego przed i po popełnieniu zarzuconego mu czynu, a także inne okoliczności, zarówno łagodzące, jak i obciążające.

Sąd stwierdził, iż w zaskarżonym orzeczeniu organ nie powołał tego przepisu, a także nie odniósł się do kwestii w nim podnoszonych przy wymiarze kary dyscyplinarnej. Naruszenie przez organ § 21 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2008 r., stanowiło podstawę do uwzględnienia skargi.

Ponadto, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie poddał w wątpliwość legalność obowiązywania powołanego przepisu, a to z uwagi na możliwość przekroczenia przez Ministra Finansów delegacji ustawowej zawartej w art. 80 ustawy o Służbie Celnej. Przepis ten stanowi bowiem, że: "Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, tryb przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego, dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposób wykonania kar dyscyplinarnych". Nie ma w niej zatem mowy o zasadach dotyczących wymierzania kar dyscyplinarnych. Mimo tych wątpliwości Sąd pierwszej instancji uznał, iż organy celne były związane treścią § 21 ww. rozporządzenia.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczenia obu instancji uchylił, a na podstawie art. 152 tej ustawy orzekł, iż nie podlegają one wykonaniu; o kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 ww. ustawy .

Dyrektor Izby Celnej wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego i zaskarżając go w całości zarzucił:

I. naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj.

- art. 174 pkt.1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 153, poz. 1263 ze zm.) oraz

- art. 178 Konstytucji RP, tj. zastosowanie przepisu § 21 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 .08. 2003 r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych (Dz.U. Nr 156, poz. 1520) w sytuacji, gdy Sąd poddając pod wątpliwość legalność obowiązywania powyższego przepisu , a jednocześnie nie dokonując jego oceny prawnej, zastosował go w niniejszej sprawie, co w ocenie organu miało istotny wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy;

II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 174 pkt. 2 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a to art. 145 § 1 pkt 1c tej ustawy w związku z § 21 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych, tj. poprzez przyjęcie, że szersze uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego wydanego w niniejszej sprawie spowodowałoby wymierzenie innej niż wydalenie ze służby kary.

Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej Dyrektor Izby celnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi D. S. na orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Celnej z dnia 31 grudnia 2007 r. ewentualnie o przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Dyrektor Izby Celnej podniósł, że z charakteru czynu popełnionego przez skarżącego (przywiezienie na terytorium kraju wyrobów akcyzowych niezgodnie z przepisami), a także pełnionej przez niego funkcji (funkcjonariusz celny), mając na uwadze katalog obowiązków funkcjonariuszy celnych wskazany w ustawie o Służbie Celnej, jak również w Kodeksie etyki funkcjonariusza celnego, jednoznacznie wynika , iż jest to zachowanie całkowicie niedopuszczalne. W niniejszej sprawie nabiera to o tyle szczególnego znaczenia, iż w dacie popełnienia przez skarżącego przestępstwa pełnił on obowiązki służbowe w Sekcji Przemysłu Tytoniowego i Spirytusowego Urzędu Celnego w stałym nadzorze podatkowym [...] sprawując szczególny nadzór nad prawidłowością obrotu towarami akcyzowymi.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej, zachowanie skarżącego całkowicie dyskwalifikuje go od wykonywania obowiązków służbowych, niezależnie od uzyskanych przez niego wcześniej pozytywnych opinii. Organ podniósł , że wydając zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne, miał na uwadze wszystkie okoliczności, o których mowa w § 21 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r., jednakże, w jego ocenie, ciężar gatunkowy czynu popełnionego przez skarżącego determinować mógł tylko jedną z kar określonych w art. 63 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, tj. karę wydalenia ze służby. Udzielenie innej kary miałoby negatywne konsekwencje dla funkcjonariuszy celnych pozostających w służbie.

Dyrektor Izby Celnej podniósł także, iż skoro Sąd pierwszej instancji miał wątpliwości z ewentualnym przekroczeniem przez Ministra Finansów przy określaniu treści § 21 ww. rozporządzenia z dnia z dnia 29 sierpnia 2003 r. delegacji zawartej w art. 80 ustawy o Służbie Celnej, to zgodnie z art. 178 Konstytucji RP oraz art. 4 ww. ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych , będąc przy orzekaniu związany jedynie Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej oraz ustawami, winien odmówić w niniejszej sprawie zastosowania spornego przepisu § 21 ww rozporządzenia.

W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji nie dokonał jednak oceny, czy Minister Finansów określając treść § 21 przedmiotowego rozporządzenia, przekroczył upoważnienie ustawowe. Ocena ta jest natomiast o tyle istotna, że biorąc po uwagę , że podstawą uchylenia przez Sąd pierwszej instancji orzeczeń dyscyplinarnych obu instancji było naruszenie przepisu § 21 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29.08.2003 r., odmowa zastosowania powyższego przepisu niewątpliwie miała wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie i podniósł że Sąd pierwszej instancji słusznie – jego zdaniem – stwierdził ,iż organy orzekające w niniejszej sprawie w czasie orzekania związane były treścią § 21 ww. rozporządzenia ; organy te bowiem nie są uprawnione do samodzielnej oceny zgodności aktu wykonawczego z ustawą , czy też z delegacją ustawową , a tym samym nie mogą odmówić zastosowania danego przepisu, jeżeli przepis obowiązuje w obrocie prawnym. Organ nie odniósł się jednak w treści uchylonego orzeczenia dyscyplinarnego do wskazanego przepisu, a zatem " prawdopodobnie nie uwzględnił go w ogóle podejmując decyzje w niniejszej sprawie".

W ocenie skarżącego, organ naruszył obowiązek wszechstronnego uzasadnienia wyboru kary, a tym samym zaskarżone orzeczenie nie mogło być przez Sąd pierwszej instancji " utrzymane w mocy".

Rozpoznający skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 września 2009r , sygn. akt I OSK 97/09 :

1. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania ,

2. zasadził od D. S. na rzecz Dyrektora Izby Celnej kwot 280,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny , uznając zasadność skargi kasacyjnej podniósł, że w rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie mimo wątpliwości co do treści § 21 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych z delegacją ustawową uchylił się od oceny, czy przepis ten jest niezgodny z upoważnieniem ustawowym zawartym w art. 80 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641) oraz z art. 2 i art. 92 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i powołując się na art. 178 ust. 1 w związku z 87 ust. 1 i 2 i art. 92 ust. 2 Konstytucji RP nie odmówił jego zastosowania. Niewątpliwie odmowa zastosowania przez Sąd pierwszej instancji tego przepisu miałaby wpływ na wynik niniejszej sprawy. Brak byłoby wówczas podstaw do stwierdzenia, że przepis ten został przez organy orzekające naruszony.

Wskazując na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie

art. 185 § 1 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w wyniku ponownego rozpoznania skargi D. S., zważył co następuje :

Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji . Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002 r Nr 153, poz.1270) .

Dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego , Sąd w pierwszej kolejności bada, czy stan faktyczny sprawy , przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia został ustalony prawidłowo , zgodnie z obowiązującymi przepisami i czy przeprowadzone postępowanie było niewadliwe , a następnie , czy do tak ustalonego stanu faktycznego organy administracyjne zastosowały właściwe przepisy oraz czy je prawidłowo zinterpretowały.

W rozpoznawanej sprawie , stan faktyczny jest bezsporny. Skarżący w dniu 15.03.2007r w wyniku nabycia wewnątrzwspólnotowego poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy wprowadził z A do Polski przez przejście graniczne w B 100 butelek 1 l alkoholu z etykietami " Spirytus Rektyfikowany" o mocy 95% , o łącznej wartości 6.000,00 zł , nie oznaczonych wymaganymi polskimi znakami akcyzy, w wyniku czego naraził budżet Państwa na uszczuplenie należnego podatku akcyzowego w kwocie 5.985,00 zł. Towar był przewożony przez skarżącego samochodem osobowego marki [...] nr. rej. [...]; właścicielem samochodu oraz towaru był skarżący.

Sąd Rejonowy, Sąd Grodzki wyrokiem z dnia 26 lipca 2007 r. (sygn. akt [...]) udzielił skarżącemu zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności za przestępstwo karne skarbowe określone w art.63 § 2 i 4 Kodeksu karnego skarbowego .

W związku z wyżej opisanym czynem przeciwko skarżącemu zostało wszczęte postępowanie dyscyplinarne o naruszenie obowiązków służbowych funkcjonariusza celnego określonych w art. 32 ust.1 pkt.1 i 5 ww. ustawy o Służbie Celnej.

Co do zasadności wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, w całości podzielił stanowisko organów celnych. Zachowanie skarżącego było wysoce naganne, nie licujące z wykonywanym przez niego zawodem funkcjonariusza celnego – urzędnika państwowego i naruszające dobre imię Służby Celnej .

Każdy funkcjonariusz celny przed podjęciem służby składa pisemne ślubowanie o następującej treści : "świadomy podejmowanych obowiązków funkcjonariusza celnego – ślubuję wiernie służyć Rzeczpospolitej Polskiej , przestrzegać zasad Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej , rzetelnie wykonywać powierzone mi zadania oraz strzec dobrego imienia służby , honoru i godności funkcjonariusza celnego".

Zgodnie ze złożonym ślubowaniem funkcjonariusz celny ma obowiązek nienagannego zachowania w służbie , ale również i poza służbą .Wbrew zarzutom pełnomocnika skarżącego , delikt popełniony w życiu prywatnym może (choć nie musi ) stanowić naruszenie obowiązków w życiu służbowym. Ocena , czy faktycznie stanowi zależy od okoliczności , czy "delikt" ma związek z wykonywaną pracą i pełnioną służbą. Funkcjonariusz celny – sprawca wypadku drogowego będzie inaczej oceniany niż funkcjonariusz celny – sprawca przestępstwa z art. 63 § 2 i 4 Kodeksu karnego skarbowego .

Zgodnie z art. 62 ww. ustawy o Służbie celnej, funkcjonariusze celni ponoszą odpowiedzialność dyscyplinarna za naruszenie obowiązków służbowych. Z kolei art.32 ust.1 tej ustawy stanowi, że funkcjonariusz celny jest obowiązany w szczególności do dochowania obowiązków wynikających ze złożonego ślubowania.

Skarżący nie dochował wierności złożonemu ślubowaniu, gdyż popełniając zarzucany mu czyn naruszył dobre imię służby , honor i godność funkcjonariusza celnego. Podnieść również należy , że w myśl art.2 ww. ustawy , funkcjonariuszem celnym może być osoba , która cieszy się nieposzlakowaną opinią. Funkcjonariusz celny pełni funkcje publiczną i osoba , która należy do tak specyficznej grupy zawodowej , musi wyróżniać się uczciwością i wiarygodnością , a te okoliczności sprawiają , że są oni poddani szczególnym rygorom. Charakter i specyfika tej pracy uzasadnia dopuszczalność rygorystycznego postępowania wobec funkcjonariuszy celnych , a to oznacza , że mimo dobrowolnego poddania się odpowiedzialności za popełnienie przestępstwo skarbowe określone w art. 63 § 2 i 4 Kodeksu karnego skarbowego i przyjęcia wniosku przez Sąd , mimo , że skarżący nie jest traktowany jako osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo popełnione umyślnie ( art. 18 § 2 kks ) , skarżący ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną .

Powyższej oceny nie kwestionuje sam skarżący , który w złożonej skardze przyznał , że " dopuścił się zachowania , które w szczególności z punktu widzenia pracy w Służbie Celnej winno zasługiwać na krytykę".

Postępowanie dyscyplinarne, wbrew zarzutom skargi, zostało przeprowadzone zgodnie z procedurą określoną w ww. Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 29.08.2003 r w sprawie trybu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego , dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych.

W szczególności za nieuzasadniony należy uznać zarzut skargi naruszenia art.69 ww. ustawy o Służbie Celnej . Jak wynika z akt dyscyplinarnych , Naczelnik Urzędu Celnego wydał orzeczenie dyscyplinarne po wysłuchaniu rzecznika dyscyplinarnego, obrońcy obwinionego oraz samego obwinionego i na tę okoliczność został sporządzony " Protokół wysłuchania" z dnia 15.10.2007r dowód : karta 100 i 101 akt dyscyplinarnych ).

W ocenie tut. Sądu , w postępowaniu odwoławczym nie istnieje obowiązek powtórzenia czynności dokonanych przed organem pierwszej instancji , w tym przesłuchania osób wymienionych w art. 69 ww. ustawy. Co do zasady , organ odwoławczy dokonuje oceny przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy ma obowiązek odnieść się do zarzutów odwołania i jeżeli zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania uzupełniającego , wówczas należy zastosować odpowiednie przepisy regulujące tryb przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego , w tym również art.69 ww. ustawy.

W rozpatrywanej sprawie skarżący w odwołaniu od orzeczenia dyscyplinarnego Naczelnika Urzędu Celnego nie powołał się na nowe okoliczności , czy dowody , a w konsekwencji Dyrektor Izby Celnej nie był zobowiązany do wysłuchania rzecznika dyscyplinarnego , obwinionego i jego obrońcy , gdyż stanowiska tych osób były znane.

Reasumując dotychczasowe rozważania , w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, organy administracji celnej nie naruszyły przepisów dyscyplinarnych w zakresie wszczęcia i prowadzenia postępowania dyscyplinarnego.

Jeżeli chodzi o wymiar kary , to w pierwszej kolejności należy uwzględnić stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 29 września 2009 r , sygn. akt I OSK 97/09 i odpowiedzieć na pytanie , czy w niniejszej sprawie § 21 ww. Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29.08.2003 r w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych - był zgodny z upoważnieniem ustawowym zawartym w art.80 ww. ustawy o Służbie Celnej , a w konsekwencji , czy przepis ten miał zastosowanie w rozpatrywanej sprawie.

Art.80 ww. ustawy stanowi, że Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi , w drodze rozporządzenia , tryb przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposób wykonania kar dyscyplinarnych. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że ustawodawca upoważnił ministra właściwego do spraw finansów publicznych do określenia : 1/ trybu przeprowadzenia postępowania oraz 2/ sposobu wykonania kar dyscyplinarnych.

W ocenie Sądu w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę, Minister Finansów nie był upoważniony do określenia zasad wymierzania kar dyscyplinarnych.

W związku z powyższym, Sąd działając na podstawie art. 178 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 4 ww. ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych odmawia zastosowania § 21 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29.08.2003 r w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych i stwierdza, że określenie w tym przepisie zasad dotyczących wymierzania kar dyscyplinarnych nastąpiło z przekroczeniem upoważnienia ustawowego zawartego w art.80 ww. ustawy o Służbie Celnej.

Zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne w swej treści nie odwołuje się do kwestionowanego § 21 ww. rozporządzenia , a zatem zarzut skargi naruszenia tego przepisu należy uznać za nieuzasadniony.

Na marginesie należy zauważyć, że zgodnie z art.79 ww. ustawy o Służbie Celnej, w postępowaniu dyscyplinarnym w sprawach nie uregulowanych w rozdziale " odpowiedzialność dyscyplinarna funkcjonariuszy celnych" stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Kodeks ten nie zawiera przepisów dotyczących zasad wymiaru kary – zasady te są określone w rozdziale VI Kodeksu karnego , który jednak nie ma zastosowania w postępowaniach dyscyplinarnych funkcjonariuszy celnych.

Wobec braku wiążących regulacji prawnych dotyczących zasad wymiaru kar dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy celnych należy stwierdzić, że wybór kary adekwatnej do wagi naruszenia obowiązków służbowych należy do organów dyscyplinarnych , a to oznacza , że sąd administracyjny nie ma prawnej możliwości ingerowania w kwestie wymiaru kary ,a jedynie sąd ten bada , czy wymierzona kara znajduje się w katalogu kar określonych w art.63 ww. ustawy o Policji oraz czy przyjęty przez organ stopień zawinienia uzasadnia wybór tego organu.

Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika skarżącego, podniesionego na rozprawie w dniu 16 września 2010r , że obowiązek uzasadnienia okoliczności wziętych pod uwagę przy wyborze kary , niezależnie od treści ww. § 21 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r , wynika z przepisu Kodeksu postępowania karnego , należy stwierdzić , że zgodnie z art. 424 § 1 K.p.k. uzasadnienie powinno zawierać :

1) wskazanie , jakie fakty sąd uznał za udowodnione lub nie udowodnione , na jakich w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych ,

2) wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku.

Zgodnie z § 2 przytoczonego przepisu , w uzasadnieniu wyroku należy nadto przytoczyć okoliczności, które sąd miał na względzie przy wymiarze kary , a zwłaszcza przy zastosowaniu nadzwyczajnego złagodzenia kary, środków zapobiegających, uwzględnieniu powództwa cywilnego oraz przy innych rozstrzygnięciach zawartych w wyroku.

Zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne , w ocenie tut. Sądu , spełnia powyższe przesłanki ; organ w jego uzasadnieniu wskazał na fakt popełnienia przez skarżącego przestępstwa karnego skarbowego , podkreślił jego ścisły związek z zadaniami wykonywanymi przez organy administracji celnej, co stoi w sprzeczności z ich wykonywaniem przez funkcjonariuszy celnych. Organ wskazał również na wieloletni staż pracy skarżącego, jego pozytywną opinię w miejscu pracy i posiadaną wiedzę z zakresu przepisów celnych. Dyrektor Izby Celnej uznał, że skarżący dopuścił się przestępstwa z pełną świadomością , a wymierzona kara jest adekwatna do popełnionego czynu. Dalsze pozostawanie skarżącego w służbie , w ocenie organów celnych , godzi w dobre imię Służby Celnej.

W uzasadnieniu orzeczenia dyscyplinarnego, Dyrektor Izby Celnej przytoczył również przepisy stanowiące o odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy celnych, spełniając tym samym przesłankę określoną w art. 424 § 1 K.p.k. pkt 2 k.p.k.

Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów celnych nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ) – tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu , jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy. Oznacza to , że nie każde naruszenie praw skutkuje uchyleniem zaskarżonego orzeczenia .W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień , dlatego należało orzec jak w sentencji.

W tym stanie rzeczy , Sąd działając na podstawie art. 151 ww. orzekł jak w sentencji.