Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 320/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2011-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 107 § 3, art. 139, art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Sędzia NSA Anna Orłowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2011 r. sprawy ze skargi J. F. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia 19 maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdów 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej [...] na rzecz skarżącego J. F. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 29 marca 2011 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego działając w oparciu o dyspozycję art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej w skrócie k.p.a.) oraz art. 102 § 2 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) orzekł o przyznaniu J.F.:

- zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru nad samochodem Fiat 126p nr rej. [...] wykonywanym w dniach od 18 sierpnia 2007 r. do 17 kwietnia 2008 r. w łącznej wysokości 976 zł;

- wynagrodzenia za dozór wskazanego samochodu za okres od 10 sierpnia 2007 r. do 17 kwietnia 2008 r. w łącznej wysokości 3.416 zł.

W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ podał, że decyzją z dnia 19 lutego 2008 r. organ orzekł o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa w/w pojazdu samochodowego. Był on przechowywany na parkingu strzeżonym pomocy drogowej [...] J. F. w S. W ramach rekwizycji organ zlecił likwidację tego pojazdu , co finalnie zrealizowano w dniu 17 kwietnia 2008 r.

J. F. wystąpił z wnioskiem o przyznanie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzeniem za dozór nad wskazanym samochodem za okres od 18 sierpnia 2007 r. (data przejścia pojazdu na własność Skarbu Państwa) do dnia 17 kwietnia 2008 r. (data kasacji).

Wnioskodawca nie przedłożył szczegółowego zestawienia wydatków oraz nie wskazał kwoty wynagrodzenia za dozór z podziałem na okresy miesięczne za czas pełnienia dozoru, poprzestając na stwierdzeniu, że dzienna stawka za przechowywanie pojazdu wynosi 36 zł oraz należny od tej kwoty podatek VAT. W dalszych pismach strona wskazała jedynie wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą - parking strzeżony, które łącznie wynosiły 7.300 zł miesięcznie.

W oparciu o dane zawarte w aktach sprawy organ samodzielnie dokonał wyliczenia wydatków związanych z wykonywaniem dozoru na kwotę 976 zł (za 244 dni).

Odnosząc się z kolei do kwestii wynagrodzenia za dozór organ I instancji wskazał, że wnioskodawca do pisma z dnia 28 października 2010 r. dołączył kserokopię umowy zawartej w dniu 15 stycznia 2003 r. pomiędzy Gminą Miasta S. a A Sp. z o. o. z siedzibą w S. Na mocy § 2 tej umowy strony ustaliły, że pojazdy będą usuwane na parking strzeżony na koszt właściciela pojazdu. Stawki opłat za usunięcie przez spółkę pojazdów ustala uchwała Rady Miasta S. z dnia 4 października 2002 r. nr [...]. Uchwała określiła dzienną stawkę na poziomie 18 zł.

Organ samodzielnie obliczył kwotę wynagrodzenia w łącznej wysokości 3.416 zł., mnożąc 244 dni sprawowania dozoru przez kwotę 14 zł. Kwotę 14 zł brutto za dobę przyznaną dozorcy tytułem wynagrodzenia za dozór obliczono zaś odejmując od kwoty 18 zł (kwota brutto wynikająca z w/w uchwały Rady Miasta S.) kwotę wydatków koniecznych związanych z wykonywaniem dozoru, którą to ustalono wcześniej w wysokości 4 zł za dobę.

J. F. złożył zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając, że narusza ono art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 130 a § 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Jego zdaniem pierwszy z powołanych przepisów nakazuje zsumować zwrot wydatków z wynagrodzeniem za dozór, a nie pomniejszać wynagrodzenie za dozór o kwotę wydatków związanych z dozorem. Ponadto organ bezpodstawnie przyjął, że wskazana we wniosku stawka dzienna wynosząca 36 zł plus VAT za dozór nie znajduje odzwierciedlenia w aktach sprawy.

Po rozpatrzeniu w/w zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 19 maja 2011 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 2 i art. 144 k.p.a. oraz art. 102 § 2 i § 4 w trybie art. 17 § 1 i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał m.in., że dnia 1 grudnia 2006 r. zawarto pomiędzy A Spółka z o.o. z siedzibą w S. (cedentem) a J. F. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą [...] J.F. z siedzibą w S. przy ul. [...] (cesjonariuszem) umowę cesji wierzytelności przysługującej cedentowi od Gminy Miasta S.

Akta sprawy wskazują, iż pojazd objęty żądaniem strony przechowywany był na parkingu A Sp. z o. o. z siedzibą w S. przy ul. [...], zgodnie z umową zawartą w dniu 15 stycznia 2003 r. w przedmiocie usuwania przez spółkę pojazdów (transport, umieszczenie na parkingu strzeżonym) w trybie art. 130 a Prawa o ruchu drogowym, w oparciu o dyspozycję wydaną przez uprawniony podmiot. W dniu 23 lipca 2007 r. doręczono spółce wypowiedzenie umowy złożone przez Prezydenta Miasta S.

Zdaniem organu odwoławczego przedmiotem umowy cesji zawartej pomiędzy spółką A a J. F. jest wierzytelność przysługująca cedentowi od Gminy Miasta S., a nie od Skarbu Państwa. Ponadto wnioskodawca nie był wyznaczoną przez Prezydenta Miasta jednostką do prowadzenia parkingu strzeżonego. Zatem nie stał się dozorcą przedmiotowego pojazdu w rozumieniu przepisów art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym i art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a tym samym osobą uprawnioną do żądania wynagrodzenia.

Organ powołał się na pogląd wyrażany w orzecznictwie Sądu Najwyższego, że stosunek prawny, którego przedmiotem jest parkowanie usuniętego z drogi pojazdu jest typowym stosunkiem administracyjnym powstałym na skutek władczych działań organów administracyjnych. W związku z tym przyjął, że ze skutecznym żądaniem ustalenia i przyznania w trybie administracyjnym wynagrodzenia za dozór może wystąpić tylko podmiot prowadzący parking wyznaczony przez starostę na mocy obowiązującego w danym okresie przepisu prawa, czyli w rozpatrywanej sprawie A Sp. z o.o. Cesja wierzytelności nie mogła skutkować przejściem stosunku administracyjnoprawnego wiążącego Skarb Państwa z wymienioną spółką. Nie można uprawnień i obowiązków wynikających z takiego stosunku uczynić przedmiotem obrotu cywilnoprawnego. Stosunek administracyjnoprawny między następcą a organem administracji może powstać tylko z mocy samej ustawy lub w wyniku działań administracji.

Wnioskodawca nie był zatem stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. i nie mógł skutecznie domagać się świadczeń wynikających z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W konsekwencji organ winien zastosować się do dyspozycji art. 105 § 1 k.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na w/w postanowienie J. F. wniósł o jego uchylenie, jak również o uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, względnie orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie wnioskowanego wynagrodzenia.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 7 k.p.a. poprzez jego błędne niezastosowanie, polegające na nieuwzględnieniu słusznego interesu skarżącego, w zakresie zapłaty należnego mu wynagrodzenia;

- art. 8 k.p.a. poprzez jego błędne niezastosowanie polegające na zaniedbaniu przez organ administracji publicznej obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, w tym przypadku, w szczególności poprzez pogorszenie sytuacji skarżącego przez organ odwoławczy oraz odmowę przyznania skarżącemu dochodzonego wynagrodzenia;

- art. 139 k.p.a. poprzez wydanie decyzji na niekorzyść skarżącego, mimo że zaskarżona decyzja nie narusza w sposób rażący prawa, czy interesu społecznego;

- art. 3531 k.c. poprzez nie usankcjonowanie przez organ zasady swobody umów i odmowę dopuszczalności takiego ukształtowania stosunków zobowiązaniowych, jakie nastąpiło pomiędzy skarżącym a A Sp. z o.o.

W uzasadnieniu skargi J. F. wskazał, że jest osobą uprawnioną do żądania wynagrodzenia w trybie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Spółka A zawarła z Gminą Miasta S. umowę na usuwanie i przechowywanie na parkingu strzeżonym zleconych pojazdów, na mocy której stała się wierzycielem Gminy Miasta S. i Skarbu Państwa. Przedmiotowa umowa, nie zawierała zastrzeżenia, uniemożliwiającego dokonanie przelewu wierzytelności z niej wynikających, ani nie przeciwstawiały się temu przepisy ustawy. Przeniesienie wierzytelności nie wymagało w tym przypadku zgody dłużnika. Co więcej, zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 1999 r. sygn. akt II CKN 169/98 uprawnienia cesjonariusza są tożsame uprawnieniom cedenta, a to oznacza, iż z aktem cesji nie można łączyć skutku w postaci uznania. Tym samym, przelew wierzytelności nie pogarsza położenia dłużnika. W przedmiotowej sprawie stosunek administracyjnoprawny, podobnie jak sytuacja dłużnika nie uległy zmianie. Zmienił się wyłącznie wierzyciel. Przelew wywołał wyłącznie skutki po stronie dłużnika, który zobowiązany jest do wypłaty należnego skarżącemu wynagrodzenia, za czynności, które wykonywane były przez cedenta.

Skarżący zasugerował, że postępowanie organu prowadzi do swojego rodzaju bezpodstawnego wzbogacenia, i ingeruje w prawo do uczestniczenia w stosunkach cywilnoprawnych i administracyjnoprawnych. Powstaje pytanie, co stanie się z wynagrodzeniem, gdy dotychczasowa strona umowy, spółka A, nie wystąpi z roszczeniem.

Dalej skarżący wskazał, że działanie organu odwoławczego doprowadziło do pogorszenia jego sytuacji, gdyż organ pierwszej instancji uznał go za dozorcę i przyznał wynagrodzenie. Takie działanie narusza zakaz refomationis in peius, który jest podstawową gwarancją procesową strony. Jedynym przypadkiem, kiedy organ uprawniony jest do pogorszenia sytuacji skarżącego jest stwierdzenie, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Organ nie wskazał zaś, aby zaistniały w/w przesłanki.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga jest zasadna.

Niesporne w sprawie były ustalenia faktyczne organów, związane z umieszczeniem pojazdów na parkingu strzeżonym A Sp. z o.o. w S. w związku z ich usunięciem z drogi w trybie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005r. nr 108 poz. 908 ze zm.) .

Istotnym było udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy J. F., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] – J. F., legitymuje się prawem do żądania od Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego, przyznania mu zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdów w trybie przepisów obowiązujących na dzień podejmowania przez organ zaskarżonego postanowienia, a w szczególności w oparciu o art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym i art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego ukształtował się pogląd, że stosunek prawny, którego przedmiotem jest parkowanie usuniętego z drogi pojazdu jest typowym stosunkiem administracyjnym powstałym na skutek władczych działań organów administracyjnych (por. uchwała SN z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. akt III CZP 47/07, postanowienie SN z dnia 11 lutego 2009 r., sygn. akt V CSK 332/08, Lex nr 515452). Usuwanie pojazdów z drogi i dalsze postępowanie z tymi pojazdami stanowi wykonywanie zadania publicznego o charakterze administracyjnoprawnym, które jest wykonywane przez organy administracji publicznej, a w części także z udziałem podmiotów spoza administracji publicznej, którymi są jednostki wyznaczone do usunięcia pojazdów z drogi lub prowadzenia parkingów dla takich pojazdów. Skoro zatem zadanie to jest wykonywane przez jednostki wyznaczone przez organy administracji publicznej, to również te jednostki wykonują zadanie z zakresu administracji publicznej, a wobec tego łączy te jednostki także z organami administracji publicznej stosunek prawny o charakterze administracyjnym oparty na założeniu, że otrzymają one wynagrodzenie i zwrot kosztów za wykonywanie nałożonych na nie obowiązków.

W rozpoznawanej sprawie, w dniu wydawania dyspozycji usunięcia pojazdów z drogi publicznej i jego umieszczenia na parkingu A w S., prowadzonym wówczas przez A spółkę z o.o., obowiązywało rozporządzenie z dnia 2 sierpnia 2002r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. nr 134 poz. 1133 z późn. zmianami). W tym stanie faktycznym i prawnym umieszczenie pojazdu nie następowało na parking strzeżony wyznaczony przez starostę, lecz na parking prowadzony przez podmiot, z którym właściwy komendant miejski policji zawarł stosowną umowę o współdziałaniu w zakresie parkowania pojazdów.

Z akt sprawy i wyjaśnień strony skarżącej wynika, że A Sp. z o.o. z siedzibą w S. umowę taką zawarła z Gminą Miasta S. w dniu 15 stycznia 2003 r. na czas nieokreślony. Zamieszczone w umowie zapisy, odwołujące się do obowiązujących w tym czasie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym (art. 130a) i przepisów rozporządzenia MSWiA z 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów i blokowania ich kół, obrazują jakie obowiązki wynikające z tych regulacji prawa publicznego przyjął na siebie przedsiębiorca prowadzący parking. Do obowiązków tych należało sprawne i szybkie wykonanie dyspozycji przyjęcia usuniętego przez Policję pojazdu i umieszczenia go na parkingu strzeżonym na koszt właściciela (§ 2 umowy).

Okolicznością o zasadniczym znaczeniu jest to, że z żądaniem przyznania zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdu w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może wystąpić jedynie podmiot, który łączy lub łączył ze Skarbem Państwa stosunek administracyjny.

W toku postępowania przed organami administracji J. F. niewątpliwie występował we własnym imieniu a swą legitymację do żądania od organów przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdów wywiódł z umów cesji wierzytelności zawartych pomiędzy nim jako cesjonariuszem i A Spółką z o.o. jako cedentem - w przedmiocie przelewu wierzytelności wynikających z umów przechowania, na mocy którego to przelewu on, jako cesjonariusz nabył prawo do należnego wynagrodzenia.

Oceniając uprawnienie strony skarżącej do żądania ustalenia i przyznania w trybie administracyjnym wynagrodzenia za dozór należy podkreślić, że dyspozycja umieszczenia pojazdów w rozpoznawanych sprawach miała miejsce w okresie w którym parking prowadzony był przez A Sp. z o.o. w S.

To, że pomiędzy J. F. a Spółką A zawarte zostały umowy cesji wierzytelności nie sprawia, iż prowadzony dalej przez J.F. parking stał się parkingiem wyznaczonym przez starostę zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów.

Sąd podzielił w pełni stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, że cesja wierzytelności a nawet przejęcie w drodze umowy od A Sp. z o.o w S. na przechowywanie przez J. F. wymienionych w załączniku do tej umowy pojazdów nie mogło skutkować przejściem uprawnień i obowiązków wynikających ze stosunku administracyjnoprawnego nawiązanego przez spółkę z o.o. A .

W nauce prawa przyjmuje się, że charakter stosunku administracyjnoprawnego materialnego, polegający na wzajemnej relacji co najmniej dwóch podmiotów, oparty na przepisach tego prawa, której treścią są uprawnienia i obowiązki, wskazuje na ich osobisty przymiot. Niedopuszczalność przekształceń stosunków administracyjnoprawnych podkreśla jednocześnie cecha bezwzględnie wiążącego ich charakteru. Żadna ze stron nie może z góry rezygnować z uprawnień przysługujących jej w ich obrębie ani - bez szczególnego upoważnienia ustawowego - przenosić ich na inny podmiot. Jedną z konsekwencji wykorzystania umowy administracyjnej jest przekazywanie podmiotom prywatnym części władztwa administracyjnego poprzez wykonywanie zadań publicznych, to zaś dla stron umowy (porozumienia) jest obowiązkiem ustawowym i niezbywalnym.

Stosunek administracyjnoprawny będzie zawsze osobisty w tym sensie, że nie można wynikających z niego uprawnień i obowiązków uczynić przedmiotem obrotu cywilnoprawnego – stosunek administracyjnoprawny między następcą a organem administracji, zgodnie z zasadami ogólnymi, może bowiem powstać tylko z mocy samej ustawy lub w wyniku działań administracji (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 29 grudnia 2010r. sygn. akt II SA/Sz 860/10 i literatura tam powołana – Internetowa Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl) .

Do nawiązania stosunku administracyjnego pomiędzy Skarbem Państwa a podmiotem prowadzącym parking strzeżony może dojść tylko wówczas, gdy parking ten spełnił określone kryteria i w związku z tym podmiot go prowadzący został wyznaczony (wybrany) do wykonywania dozoru nad umieszczanymi na tym parkingu pojazdami. Stosunek ten, w ocenie Sądu, nie może zostać przeniesiony na inny podmiot jednostronnie przez podmiot na którym ciążą określone przepisami prawa publicznego zobowiązania, których należyta realizacja uprawnia go do uzyskania określonego wynagrodzenia. Podkreślić należy, że umieszczenie pojazdów w trybie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym nie może następować na jakikolwiek parking, lecz jedynie na parking prowadzony przez podmiot do tego zadania wyznaczony przez określone organy. Dlatego też nie było możliwe przejście na J. F. uprawnień i obowiązków wynikających ze stosunku administracyjnoprawnego nawiązanego mocą umowy z dnia 15 stycznia 2003r. w wykonaniu dyspozycji umieszczenia pojazdu na parkingu spółki A. J. F. nie był także podmiotem wyznaczonym przez właściwy organ do prowadzenia parkingu w trybie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym w dacie umieszczenia na nim pojazdów wymienionych w postanowieniu.

Za trafne uznał zatem Sąd stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, że skarżący J. F. nigdy nie stał się stroną stosunku administracyjnoprawnego związanego z dozorem pojazdów umieszczonych na parkingu A Sp. z o.o. w S.

Zauważyć jednak trzeba, że niniejszej sprawie organ pierwszej instancji uznał skarżącego za dozorcę i przyznał mu również stosowne wynagrodzenie. Tym samym rację ma skarżący, iż rozstrzygnięcie organu odwoławczego pogorszyło sytuację strony na skutek złożonego przez nią odwołania. Tymczasem w myśl przepisu art.139 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (DZ.U z 2000r. nr 98 poz.1071 ze zm.) organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes społeczny. Zatem przepis ten umożliwia odstępstwo od zakazu reformationis in peius ale nie powinien być interpretowany rozszerzająco. Oznacza to, że pojęcie "rażące naruszenie prawa", w nim wymienione, należy rozumieć zgodnie z przyjętym w orzecznictwie sądowym znaczeniem tego pojęcia zawartym w art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. Dopuszczalność orzeczenia na niekorzyść strony możliwa jest także w przypadku rażącego naruszenia interesu społecznego zaskarżoną decyzją i to tylko wówczas gdy znajduje to uzasadnienie w odpowiednich normach prawa materialnego (por. W.Dawidowicz: Postępowania administracyjne oraz Małgorzata Jaśkowska Andrzej Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego – komentarz wyd. Zakamycze 2005). Zatem rozstrzygając sprawę na niekorzyść odwołującego, organ odwoławczy zobowiązany jest wskazać w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, że w sprawie wystąpił stan, o którym mowa w powołanym artykule, umożliwiając Sądowi kontrolę zaskarżonego aktu co do zasadności odejścia od podstawowych gwarancji procesowych odwołującego się.

Sąd orzekający stoi na stanowisku, że zasada wyrażona w przepisie art.139 k.p.a. wiąże organ odwoławczy przy rozstrzygnięciu sprawy merytorycznie, jak i kasacyjnie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. (por.: Barbara Adamiak, Janusz Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydanie 10, Wydawnictwo C.H. Beck. Warszawa 2009, s. 498).

W niniejszej sprawie organ odwoławczy w żaden sposób nie umotywował zasadności rozstrzygnięcia na niekorzyść strony odwołującej. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia brak jakiegokolwiek odniesienia do przesłanek określonych przepisem art. 139 k.p.a. zwalniających organ odwoławczy z zakazu reformationis in peius. Tym samym stwierdzić należy, iż uzasadnienie nie odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a.

Jak wynika z powyższych rozważań Sąd dokonujący kontroli takiego orzeczenia nie może uczynić tego za organ odwoławczy.

W tym stanie sprawy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt 1 sentencji.

O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W oparciu o art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.