Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 112/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2009-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1-2
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 maja 2009 r. sprawy ze skargi W.Ś. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy 1. oddala skargę, 2. przyznaje adw. J. K. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie kwotę [...] złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu.


UZASADNIENIE

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. decyzją z dnia [...]r. wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję Nr [...] z [...]r.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu [...] r. wpłynął do Inspektoratu ZUS w C. wniosek W. S. o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne. Płatnik ww. wniosek skierował do Sądu Okręgowego VII Wydział Ubezpieczeń Społecznych w S. Postanowieniem z dnia [...] r. Sygn. Akt [...] Sąd Okręgowy w S. Wydział VII Ubezpieczeń Społecznych przekazał wniosek zobowiązanej do ZUS celem rozpoznania. Wniosek umotywowany jest trudną sytuacją finansową, złym stanem zdrowia. Wnioskodawczyni podnosi, że aktualnie źródłem jej dochodu jest renta inwalidzka, która nie wystarcza na zakup leków oraz zaspokojenie bieżących potrzeb.

Decyzją nr [...] z [..] r. ZUS odmówił W. S. umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Uznał bowiem, iż wobec dłużniczki nie zachodzą okoliczności wymienione wart. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych tj. całkowita nieściągalność oraz, że za umorzeniem należności nie przemawia ważny interes zobowiązanego określony w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r.

W dniu [...] r. do ZUS wpłynął wniosek W. S. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozparzenie sprawy wraz z wnioskiem o ponowne rozparzenie sprawy. Postanowieniem z dnia [...] r. ZUS przywrócił zobowiązanej termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wnioskodawczyni podnosi, że jest w trudnej sytuacji finansowej. Utrzymuje się z renty inwalidzkiej oraz zasiłku pielęgnacyjnego, W. S. wskazuje również iż wraz z mężem cierpi z powodu licznych schorzeń. Dłużniczka choruje na skoliozę kręgosłupa, chorobę alzheimera i cukrzycę. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zobowiązana dołączyła kartę informacyjną leczenia szpitalnego swojego męża K. S.

W toku prowadzonego postępowania Organ ustalił, że W. S. prowadziła działalność gospodarczą w okresie [...] r.

Zaległość z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i FGiFGŚP obejmuje okres od [...] na łączną kwotę [...] zł, w tym należność główna [...] zł, odsetki [...] zł, koszty upomnień [...] zł. Organ zaznaczył, że z mocy art. 30 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr II, poz. 74 ze zm.) umorzeniu nie podlegają składki na ubezpieczenia społeczne w części finansowanej przez ubezpieczonych (pracowników) w kwocie w wysokości 18,71 % podstawy wymiaru składki, a także składki na ich ubezpieczenie zdrowotne, wraz z odsetkami za zwłokę.

Obecnie dłużniczka nie pracuje, pobiera rentę inwalidzką w kwocie [...] zł brutto miesięcznie - ma ustaloną grupę znaczny stopień niepełnosprawności - orzeczenie z dnia [...] r. Ponadto zobowiązana pobiera z Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł miesięcznie. Zgodnie z informacją z dnia [...] r. z Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. W. S. korzysta również z zasiłków celowych na zakup leków, żywności, opału - w okresie od [...] r. uzyskała pomoc na łączną kwot [...] zł. Mąż zobowiązanej pobiera rentę inwalidzką w kwocie [...] zł brutto miesięcznie. Małżonkowie posiadają rozdzielność majątkową. W. S. posiada zaległości:

- w [...] w kwocie [...] zł,

- za energię elektryczną [...] zł,

- wobec E. H. w kwocie [...] zł. tytułem kosztów postępowania procesowego. Dodatkowo zobowiązana podkreśla, że ze względu na swój stan zdrowia (cukrzyca, zaburzenia zborności ruchów i równowagi) wymaga specjalistycznego leczenia.

Wnioskodawczyni jest współwłaścicielem w udziale do [...] nieruchomości opisanej w księdze wieczystej nr [...], którą stanowią działki oznaczone numerem ewidencyjnym [...] o łącznej powierzchni [...] ha. Zakład zabezpieczył swoją wierzytelność poprzez wpis hipoteki przymusowej. Z informacji zawartych w oświadczeniu z dnia [...] r. wynika, że właściciele ww. działki nie posiadają możliwości władania nią do czasu zwrotu E. H. kosztów zastępstwa procesowego - Wyrok Sądu Okręgowego w S. wydział I Cywilny - Syg. Akt [...].

Zobowiązana posiada udział [...]% do samochodu V.– wartość giełdowa ok. [...] zł.

Organ wyjaśnił, że należności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek, jako publicznoprawne mogą być umarzane tylko w ściśle określonych przepisami prawa wypadkach.

Stosownie do dyspozycji przepisu art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, należności z tytułu składek mogą być umorzone tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, lub kiedy przemawia za tym ważny interes osoby zobowiązanej. Całkowita nieściągalność zachodzi, gdy:

1. dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego' majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2. sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa wart. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze;

3. nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.);

4. nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a/ wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5. naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6. jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Ponadto zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1. gdy opłacanie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2. poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3. przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Z treści przytoczonych przepisów wynika, że decyzje ZUS w zakresie umarzania należności Zakładu z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne mają charakter uznaniowy.

Rozstrzygnięcie to zależy od indywidualnych okoliczności sprawy ocenianych przez pryzmat warunków koniecznych do umorzenia: całkowita nieściągalność lub ważny interes osoby zobowiązanej. Z drugiej zaś strony, podejmując decyzję w przedmiocie umorzenia, Zakład musi uwzględniać stan finansów ubezpieczeń społecznych. Zakład jest bowiem dysponentem Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, którego przychody pochodzą między innymi z wpłat i z dotacji budżetu państwa. W związku z tym ZUS dysponując pieniędzmi z budżetu państwa winien postępować z największą ostrożnością, ważąc z jednej strony interes finansów ubezpieczeń społecznych, a z drugiej uwzględniać ważny interes zobowiązanego.

Umorzenie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne mieści się w tzw. uznaniu administracyjnym i winno być traktowane jako wyjątkowe uregulowanie na gruncie obowiązujących przepisów, bowiem zasadą jest płacenie składek. Zakład Ubezpieczeń Społecznych umarza należności dopiero wówczas, gdy wyczerpane zostaną inne sposoby odzyskania należności, a więc gdy na podstawie analizy sprawy, stwierdzony zostanie brak możliwości ściągania należności w dłuższym okresie czasu, na drodze egzekucji lub spłaty zadłużenia w ramach ulgi, jaką jest układ ratalny.

We wniosku o umorzenie należności W. S. wskazuje na swoją trudną sytuację finansową oraz zły stan zdrowia. W ocenie Zakładu wobec dłużniczki nie zachodzą jednak przesłanki uzasadniające umorzenie należności ze względu na całkowitą nieściągalność, o której mowa wart. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zobowiązana posiada majątek, na którym Zakład dokonał zabezpieczenia - hipoteka przymusowa na kwotę [...] zł. Ponadto [...] r. wdrożono skuteczne postępowanie egzekucyjne - realizacja zajęcia renty w kwocie około [...] zł miesięcznie. Dnia [...] r. nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej, Zakład przekazał do Sądu Rejonowego I Wydział Cywilny wniosek o rozstrzygnięcie zbiegu egzekucji.

Zdaniem tutejszego organu brak jest również podstaw do uznania, że za umorzeniem ww. należności przemawia ważny interes zobowiązanego określony w rozporządzeniu z dnia 31 lipca 2003 r. Wnioskodawczyni pobiera rentę inwalidzką w kwocie [...] zł brutto miesięcznie. Mąż zobowiązanej również pobiera rentę. Ponadto dłużniczka otrzymuje pomoc z Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w formie zasiłku opiekuńczego oraz zasiłków celowych. Istnieje zatem dochód umożliwiający zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych zobowiązanej jak również innych osób pozostających w gospodarstwie rodzinnym nawet przy jednoczesnym dochodzeniu należności ZUS w drodze egzekucyjnego zajęcia świadczenia rentowego dłużnika ponad kwotę wolną od potrąceń. Organ podkreślił, iż kwota wolna od zajęć w egzekucji administracyjnej została ustawowo uznana za podstawę zabezpieczenia niezbędnych potrzeb życiowych osoby zobowiązanej.

Organ podkreślił, iż prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się nie tylko z osiąganiem dochodów, ale również z możliwością ponoszenia strat. Jednocześnie zgodnie z art. 16 ust 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych każda osoba prowadząca na własny rachunek i ryzyko pozarolniczą działalność gospodarczą, zobowiązana jest odprowadzać do ZUS w całości i z własnych środków składki na swoje ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe. Nie wywiązywanie się płatnika z ww. obowiązku, powoduje powstanie po stronie ZUS wierzytelności. W takim przypadku ustawowym obowiązkiem ZUS jako dysponenta Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca domagała się uchylenia decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podnosząc zarzut naruszenia art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń Społecznych oraz naruszenie rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej. Podobnie jak w całym postępowaniu wywołanym jej wnioskiem o umorzenie zaległości wskazywała na trudną sytuację ekonomiczną i zdrowotną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:

Skargę uznać należało za niezasadną, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa.

Na wstępie zauważyć należy, iż będąc powołanym do sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz sprawując tę kontrolę poprzez orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje wydane w postępowaniu administracyjnym (art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny orzeka w granicach danej sprawy, a więc w granicach, jakie zakreślone zostały przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia (art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Kontroli sądu administracyjnego podlega zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i przepisami postępowania administracyjnego. Kontrola ta sprowadza się zatem do badania, czy w toku rozpoznawanej sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć co najmniej istotny wpływ na jej wynik. Nie należy natomiast do kompetencji sądu administracyjnego rozstrzyganie samej sprawy administracyjnej.

W związku z tym, iż przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymująca w mocy decyzję tegoż Zakładu, którą odmówiono skarżącej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wraz odsetkami wskazać należy, że stosownie do przepisu art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74) należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (odsetki od tych składek) mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład w sytuacjach określonych w ust. 2-4. I tak, należności te mogą być umarzane zasadniczo tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w przypadkach enumeratywnie tam wyliczonych, a mianowicie wtedy, gdy:

- dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

- sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia

28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

- nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

- nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

- wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

- naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

- jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

O ile powyższa regulacja, dotycząca możliwości umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne z powodu ich całkowitej nieściągalności, odnosi się do wszystkich podmiotów zobowiązanych do ich uiszczenia, o tyle w odniesieniu do osób ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami tych składek, a więc osób płacących składki na własne ubezpieczenie społeczne, omawiana ustawa przewiduje również możliwość umorzenia należności z tytułu składek (odsetek za zwłokę) pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, co może mieć miejsce w uzasadnionych przypadkach (art. 28 ust. 3a), których wskazanie pozostawiła ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego, upoważniając go w art. 28 ust. 3b, aby w drodze rozporządzenia określił szczegółowe zasady tego umarzania, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających to umorzenie przy wzięciu pod uwagę ważnego interesu osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stanu finansów ubezpieczeń społecznych.

Działając na mocy powyższego upoważnienia Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wydał w dniu 31 lipca 2003 r. rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), w którym to rozporządzeniu zawarta została zasada (§ 3 ust. 1), że Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

- gdy opłacenie tych należności pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

- poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

- przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Stanowiąc takie materialnoprawne podstawy do orzekania w sprawie umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (także odsetek za zwłokę jak należności pochodnej), co dokonać się winno na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, kompetencję do tego orzekania ustawa o systemie o ubezpieczeń społecznych powierzyła, jak to wynika nie tylko z powołanego wyżej przepisu art. 28 ust. 1, ale także z przepisu art. 83 ust. 1, Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych. Z przepisów tych wynika, że o ile decyzja o umorzeniu składek na ubezpieczenie społeczne z powodu ich całkowitej nieściągalności może został wydana zarówno z inicjatywy samego Zakładu ("z urzędu"), jak i z inicjatywy zobowiązanego, o tyle decyzja o umorzeniu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami tychże składek, wydawana pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, zapaść może wyłącznie na wniosek zobowiązanego, skoro możliwym jest to tylko wtedy, "jeżeli zobowiązany wykaże, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny", jak chce tego przepis § 3 ust. 1 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), co w szczególności ma miejsce w razie wykazania którejkolwiek z sytuacji w przepisie tym dalej przywołanych.

W przypadku obu rodzajów przesłanek umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne (całkowita nieściągalność, ważny interes osoby zobowiązanej) ustawodawca Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych pozostawił swobodę w uznaniu zasadności podstaw umorzenia, stanowiąc o możliwości, a nie konieczności zastosowania tej ulgi w razie zaistnienia mających ją uzasadniać zdarzeń, co podejmowanym w tym zakresie decyzjom nadaje charakter tzw. decyzji uznaniowych. Mając zatem na uwadze to, że uznaniowy charakter omawianych decyzji ograniczony został przez prawodawcę kierunkowymi dyrektywami wyboru rozstrzygnięcia, jakim są całkowita nieściągalność, niemożność opłacenia należności z powodu zagrożenia ciężkimi skutkami dla zobowiązanego i jego rodziny, w tym m.in. niemożnością zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, istotnym jest, aby w procesie dochodzenia do tego wyboru dokonujący go organ uwzględniał te kierunkowe dyrektywy w oparciu o wszechstronnie zgromadzony materiał dowodowy, wskazany głównie przez zobowiązanego i przez organ należycie zweryfikowany, oraz w oparciu o jego wszechstronną ocenę, która swój zewnętrzny wyraz winna znaleźć w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, wskazującym na ewentualny brak prawnych przesłanek do zastosowania umorzenia względnie na racjonalne przyczyny uznania, że przesłanki te nie dają wystarczających podstaw do zastosowania żądanej ulgi. Brak takiego uzasadnienia zasadnym czyni wniosek, iż rozstrzygnięcie o odmowie zastosowania ulgi oparte zostało nie na racjonalnym uznaniu, lecz podyktowane zostało dowolnością ocen.

Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, iż zdaniem Sądu, organ prawidłowo ustalił i następnie uzasadnił, iż w stosunku do skarżącej nie zachodzą przesłanki do umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wraz odsetkami z uwagi na brak trwałej i całkowitej ich nieściągalności. Nie przemawia też za tym ważny interes skarżącej. Jak to wyjaśnił organ w swoich decyzjach skarżąca, posiada majątek, który może być przedmiotem zabezpieczenia i egzekucji w postaci nieruchomości, a zatem nie zachodzi w stosunku do niej przesłanka całkowitej i trwałej nieściągalności. Co prawda skarżąca posiada również inne zobowiązania jednakże jak trafnie zauważył organ zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne jako należności publicznoprawne są uprzywilejowane i podlegają zaspokojeniu przed innymi należnościami, w tym z tytułu zaciągniętych kredytów i pożyczek, z wyłączeniem należności alimentacyjnych i z wynagrodzenia za pracę.

Należy pamiętać, iż nawet jeżeli występuje któraś z wymienionych w art. 28 ust. 3 sytuacji Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie ma obowiązku umorzenia należności, jeżeli uzna, że istnieją szansę na ich wyegzekwowanie zaś decyzja, o której stanowi art. 28 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że nawet wówczas, gdy ponad wszelką wątpliwość ustalona zostanie całkowita nieściągalność należności, organ może odmówić ich umorzenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt II GSK 141/07, LEX nr 368197). Umorzenie bowiem należności może nastąpić tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności a w uzasadnionych przypadkach pomimo braku całkowitej nieściągalności zaś przepis art. 28 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie stanowi podstawy umorzenia należności z tytułu składek, jeżeli dłużnik ma realne możliwości uzyskiwania dochodów pozwalających na spłatę zadłużenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2007 r., sygn. akt II UK 216/06, OSNP 2008/13-14/202).

Uznając w tych warunkach, że zaskarżona decyzja ostateczna odpowiada przepisom prawa z przyczyn wyżej wskazanych, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.