Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 102/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 4, ust. 5
journal: Dz.U. 2014 poz 1446
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. R. i S. R. na zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...]lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie umieszczenia w gminnej ewidencji zabytków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. R. i S. R. (dalej: skarżący, strona) jest zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] lutego 2016 r., Nr [...], w przedmiocie umieszczenia w Gminnej Ewidencji Zabytków w części, dotyczącej ujęcia w załączniku do ww. zarządzenia pod nr porz. [...] budynku usytuowanego na nieruchomości położonej w [...] koło [...] przy ul. [...][...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków numerem [...], obręb [...].

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:

Zarządzeniem Nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r., Burmistrz Miasta

i Gminy [...] założył Gminną Ewidencję Zabytków Gminy [...] w formie zbioru kart adresowych. W § 2 zarządzenia wskazano, iż wykaz obiektów ujętych

w Gminnej Ewidencji Zabytków Gminy [...] stanowi załącznik Nr [...] do niniejszego zarządzenia.

Pod nr porządkowym [...] ujęto w załączniku budynek usytuowany na nieruchomości położonej w [...] koło [...] przy ul. [...][...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków numerem [...], obręb [...].

Pismem z 24 listopada 2017 r. skarżący zwrócili się do Burmistrza Miasta

i Gminy [...] (dalej również jako organ) z wnioskiem o wykreślenie usytuowanego na tej nieruchomości budynku, z Gminnej Ewidencji Zabytków. We wniosku wskazali, iż budynek został wpisany do ewidencji pod nazwą "[...]" w październiku 2015 r., na podstawie opracowania Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta i Gminy [...]. Objęcie budynku Gminną Ewidencją Zabytków odbyło się bez udziału właściciela. Ponadto w opisie budynku podano, iż jest on murowany, podczas gdy cała konstrukcja budynku jest drewniana, a jedynie w niewielkiej części budynku, która uległa zawaleniu w latach 80, ubiegłego wieku, została ona obmurowana, a całość otynkowana. Wpisanie budynku do GEZ było nieuprawnione.

[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków pismem z [...] stycznia 2017 r. (na piśmie data 25 stycznia 2017 r., prawidłowo 2018 r.) odpowiadając na pismo Burmistrza, poinformował, iż nie znajduje podstaw do pozytywnego zaopiniowania wykreślenia budynku przy ul. [...][...] z Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta

i Gminy [...]. Wskazał przy tym, iż budynek przy ul. [...][...] posiada nadal walory historyczne, związane z jego powstaniem jako elementu przedwojennej zabudowy [...] oraz artystyczne, widoczne w ukształtowaniu bryły i elewacji, łączącym cechy modernizmu z późną recepcją stylu dworkowego.

Następnie skarżący złożyli do organu – pismem z 27 września 2018 r. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 101 § 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r.

o samorządzie gminnym w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017 r.

w związku z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935), poprzez uchylenie zarządzenia Nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r.

w sprawie założenia GEZ, ewentualnie jego zmianę i wykreślenie z tej ewidencji budynku przy ul. [...][...], usytuowanego na nieruchomości położonej w [...] koło [...] oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków nr [...], a błędnie uznanego za zabytek w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r.

o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz za budynek znajdujący się

w wojewódzkiej ewidencji zabytków.

Skarżący wyjaśnili, iż ich budynek nie jest wpisany do rejestru zabytków ani do Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków. W ich ocenie brak było podstaw do ujęcia budynku w GEZ. Budynek nie posiada jakichkolwiek wartości zabytkowych chronionych prawem, sam wpis został dokonany bez właściwego porozumienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Ponadto zarządzenie w sposób arbitralny i całkowicie dowolny głęboko ingeruje w prawa właścicielskie wnioskodawców. Jest to nieruchomość odziedziczona drogą spadkobrania i nie są w stanie udźwignąć finansowo obostrzeń dotyczących budynków zabytkowych.

W piśmie z 27 listopada 2018 r. skierowanym do skarżących, Burmistrz Miasta

i Gminy [...] ( w odpowiedzi na wezwanie doręczone 2 października 2018 r.), wyjaśnił, że w obowiązującym dla tej części miasta [...], miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla obszaru ograniczonego ulicami: [...],[...],[...] oraz granicą administracyjną miasta [...], zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. z dnia 18 czerwca 2013 r., poz. 6834), w § 9 tekstu planu , w zasadach ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków wskazano wartościowe historycznie budynki znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków w stosunku do których obowiązuje zachowanie i ochrona bryły i elementów dekoracji architektonicznej obiektu. Wśród wymienionych obiektów znajduje się budynek przy ul. [...][...].

Dalej organ podał, że willa przy ul. [...][...] w [...] (jak i pozostałe obiekty wymienione w planie miejscowym) zostały wprowadzone do utworzonej GEZ, co zostało uzgodnione z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków i przyjętej Zarządzeniem Burmistrza Nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. w sprawie założenia GEZ.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący zarzucili zaskarżonemu zarządzeniu naruszenie:

- przepisów art. 3 pkt 1 oraz art. 22 ust. 5 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r.

o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 2187 z późn. zm., zwanej dalej ustawa lub u.o.z.o.z. - poprzez ich zastosowanie do budynku, wobec którego nie wykazano cech zabytku w rozumieniu ustawowym oraz nie wpisanego, w dacie wydania zarządzenia i dotychczas do wojewódzkiej ewidencji zabytków, stanowiącej kanwę wpisu budynku do gminnej ewidencji zabytków, który to wpis ponadto nie nastąpił we właściwym porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków;

- przepisów art. 31 ust. 3 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez brak podstaw i należytego uzasadnienia ograniczenia prawa własności dokonanego zaskarżonym zarządzeniem.

Skarżący wnieśli o:

- stwierdzenie niezgodności z prawem zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. w sprawie założenia Gminnej Ewidencji Zabytków - w zaskarżonej części;

- zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podnieśli, że ich bez wiedzy i zgody, a przede wszystkim bez merytorycznych podstaw, wkroczono w sferę ich własności. Zaznaczyli, iż

z przebiegu sprawy wynika, że wydanie przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] kwestionowanego zarządzenia stanowiło kontynuację działań zapoczątkowanych przez uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Miejskiej w [...] Nr [...] r. z dnia [...] maja 2013 r. w sprawie zatwierdzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części miasta [...] dla obszaru ograniczonego ulicami: [...],[...],[...] oraz granicą administracyjną miasta [...], opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., poz. 6834), gdzie w § 9, dotyczącym ustalenia zasad ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków, w pkt 4 odnoszącym się do budynków znajdujących się w wojewódzkiej ewidencji zabytków,

w stosunku do których obowiązuje zachowanie i ochrona bryły i elementów dekoracji architektonicznej obiektu, ujęto pod literą k) "budynek przy ulicy [...][...]".

Podnieśli zatem, że nie było podstaw prawnych do takiego zapisu planu w dacie jego uchwalenia i stan taki trwa do dzisiaj, co spowodowało rozpoczęcie odrębnej procedury skargowej wobec tej uchwały.

Również zaznaczyli, iż budynek przy ulicy [...][...] nie jest wpisany ani do rejestru zabytków, ani do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Niezależnie jednak od powyższego, w ich ocenie brak było również podstawy do ujęcia ww. budynku

w gminnej ewidencji budynków w oparciu o przepis art. 22 ust. 5 pkt 3 tej ustawy.

Zdaniem skarżących nie wzięto pod uwagę, że budynek jest kompletną ruiną, który to stan czyni jakikolwiek remont niemożliwym. Budynek jest od 40 lat niezamieszkały (ze względu na długotrwałe sprawy majątkowe), jest osadzony na podmokłym, gliniastym podłożu, co powodowało notoryczne zalewanie piwnic, a czego żadne zabiegi (wypompowywanie wody, osuszanie) nie były w stanie wyeliminować).

Oceniając stan techniczny budynku wskazali, iż przeprowadzona wstępna diagnoza wykazała zagrzybienie ścian, zapadnięcie podłóg, zniszczenie stropów, których nie da się uratować, uszkodzony w wielu miejscach dach przeciekający do pomieszczeń kuchni, pokojów i klatki schodowej.

Niezależnie od powyższego skarżący podnieśli również bezpodstawność wpisu, jako dokonanego bez właściwego porozumienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków, bowiem w ich ocenie nie można za takie uznać, jak to ujęto w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia pozytywnego zaopiniowania przez wojewódzkiego konserwatora zabytków "Ewidencji zabytków gminy [...]".

Wskazali, że kwestionowane zarządzenie w sposób arbitralny i całkowicie dowolny głęboko ingeruje w ich prawa właścicielskie, łamiąc tym samym konstytucyjne

zasady ochrony praw i wolności obywatelskich, w tym prawa własności, które mogą być

ograniczane tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty tych praw - przepisy art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy [...] wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, iż utworzona GEZ została uzgodniona z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków (opinia znak [...] z [...] grudnia 2015 r.)

i przyjęta Zarządzeniem Burmistrza z dnia [...] lutego 2016 r. w sprawie założenia Gminnej Ewidencji Zabytków. Odniósł się również do zapisów ujętych w § 9 tekstu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz potwierdzenia stanowiska Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków ujętego w opinii z 25 stycznia 2018 r.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 31 ust. 3 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wyjaśnił, że zarządzenie Burmistrza Nr [...]

z dnia [...] lutego 2016 r. w sprawie założenia Gminnej Ewidencji Zabytków nie narusza istoty wolności i praw. W omawianym przypadku mają zastosowanie przepisy ustawy

z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).

W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że zaskarżonym w części zarządzeniem Burmistrz Miasta i Gminy [...] przyjął gminną ewidencję zabytków miasta [...]. Założenie ewidencji co do zasady wymaga aktu organu wykonawczego gminy, z którym jednoznacznie można będzie wiązać skutek w postaci założenia gminnej ewidencji zabytków (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 2329/14 dostępny

w Centralnej Bazie Orzeczeń sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zarządzenie jest aktem, które pozwala na ustalenie czy

i kiedy doszło do utworzenia gminnej ewidencji zabytków. Zarządzenia są, obok decyzji administracyjnych, prawną formą podejmowania władczych rozstrzygnięć przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Założenie ewidencji stanowi zatem władcze oświadczenie woli właściwego organu, skierowane bezpośrednio na wywołanie określonego skutku prawnego. Jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych, takie działanie Burmistrza w formie prawnej zarządzenia, którego treścią jest określenie zabytków znajdujących się w gminnej ewidencji zabytków, stanowi akt organu jednostki samorządu terytorialnego z zakresu administracji publicznej, podlegający kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.).

W wyroku II OSK 1624/18 z dnia 28 sierpnia 2018 r., Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Przepisy art. 52 i art. 53 p.p.s.a. oraz art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r. stosuje się nadal do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych przed tym dniem. W świetle art. 17 ust. 2 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935) decydujące znaczenie dla procedury wniesienia skargi do sądu administracyjnego ma data podjęcia aktu lub dokonania czynności przez organ administracji, mających być przedmiotem skargi, a nie data wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa lub data jego rozpatrzenia przez organ".

Skoro w rozpoznawanej sprawie zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy [...] było z dnia [...] lutego 2016 r., a więc akt wydany był przed 1 czerwca 2017 r., to skarżący prawidłowo wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa.

W niniejszej sprawie stosowne wezwanie zostało przez skarżących skierowane w dniu 2 października 2018 r., w dniu 27 listopada 2018 r. Burmistrz udzielił odpowiedzi na wezwanie w trybie art. 101 ustawy § 1 ustawy o samorządzie gminnym, natomiast skargę złożono w dniu 30 listopada 2018 r.

Również, Sąd nie ma wątpliwości, że skarżący posiadają interes prawny, legitymujący ich do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Interes ten nie był kwestionowany przez organ i wynika on z przysługującego stronie skarżącej prawa własności do nieruchomości ujętej w ewidencji zabytków, z czym z kolei związane są określone ograniczenia, mające wpływ na wykonywanie tego prawa.

Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonego aktu, wskazać należy, że stosownie do art. 22 ust. 4 u.o.z.o.z. wójt (burmistrz, prezydent miasta) prowadzi gminną ewidencję zabytków w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych

z terenu gminy. W gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte zabytki nieruchome wpisane do rejestru, inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków, jak też inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków (art. 22 ust. 5 powołanej ustawy).

Podkreślić należy, że przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nie przewidują, by wpisanie obiektu do wojewódzkiej ewidencji zabytków czy gminnej ewidencji zabytków stanowiło rozstrzygnięcie podejmowane przez organ

w formie decyzji administracyjnej. Ustawa nie przewiduje także obowiązku organu

w zakresie informowania stron, w tym przede wszystkim właścicieli nieruchomości,

o podjętych czynnościach zmierzających do włączenia karty zabytku do ewidencji ani nawet o samym dokonaniu takiego włączenia. Konsekwencją tego zapatrywania jest odstąpienie od wymogu wydania rozstrzygnięcia w sprawie po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego (dowodowego) w oparciu o zasady wynikające z kodeksu postępowania administracyjnego. Brak sformalizowania reguł postępowania wiążącego się z włączeniem karty zabytku do ewidencji nie oznacza jednak, że dokonanie tej czynności może nastąpić bez analizy przyczyn uzasadniających jej dokonanie, jak też udokumentowania jej chociażby w uproszczonej formie.

Za oczywiste należy przyjąć, że włączenie karty zabytku do gminnej ewidencji zabytków musi wynikać ze stwierdzenia przez organ, że obiekt charakteryzuje się cechami, które uzasadniają objęcie go szczególną formą ochrony ze względu na posiadaną przez niego wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Tylko taki obiekt, który spełnia definicję zabytku może zostać ujęty w ewidencji. Prawidłowość zastosowania normy prawa materialnego uzależniona jest w bezpośredni sposób od stwierdzenia, że okoliczności faktyczne odpowiadały hipotezie tejże normy.

Nie jest natomiast konieczne, aby na okoliczność potwierdzenia walorów zabytkowych organ zlecał sporządzenie opinii przez właściwego biegłego, albowiem wojewódzki konserwator zabytków jest wyspecjalizowanym organem dysponującym wykwalifikowaną kadrą kompetentną do badania wartości zabytkowych obiektów na obszarze województwa (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2016 r., sygn. II OSK 96/15; z dnia 20 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 2926/16).

Umieszczając zabytek w gminnej ewidencji zabytków organ gminy stwierdza, że obiekt ten charakteryzuje się cechami, które uzasadniają objęcie go szczególną formą ochrony nieruchomości ze względu na posiadaną przez niego wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Niesporne bowiem pozostaje w sprawie, że tylko taki obiekt, który spełnia ustawową definicję zabytku (art. 3 pkt 1 ustawy) może zostać ujęty

w ewidencji. Tego rodzaju akt kwalifikujący stwarza wymóg określenia przez organ podstaw sformułowania oceny o wartości zabytkowej obiektu, której poprawność stanowi przedmiot kontroli sądu administracyjnego.

Z art. 22 ust. 5 pkt 3 u.o.z.o.z. wynika, że działanie Burmistrza polega na "wyznaczeniu" zabytku nieruchomego do ujęcia w gminnej ewidencji zabytków.

W rozpoznawanej sprawie wbrew zarzutom skargi organ przeprowadził analizę co do włączenia obiektu spornego do GEZ, opierając się w tym zakresie na akceptacji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Po pierwsze stwierdzić należy, że słusznie wskazał Burmistrz Miasta i Gminy [...] w piśmie z [...] listopada 2018 r., że w obowiązującym dla tej części miasta [...], miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla obszaru ograniczonego ulicami: [...],[...],[...] oraz granicą administracyjną miasta [...], zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. z dnia 18 czerwca 2013 r., poz. 6834), w § 9 tekstu planu, w zasadach ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków wskazano wartościowe historycznie budynki znajdujące się

w wojewódzkiej ewidencji zabytków w stosunku do których obowiązuje zachowanie

i ochrona bryły i elementów dekoracji architektonicznej obiektu. Wśród wymienionych obiektów znajduje się budynek przy ul. [...][...].

Dalej Burmistrz wyjaśnił, że do projektu planu miejscowego zostało złożone pismo [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] października 2011 r., w którym [...]WKZ wskazał w załączniku nr 2 "Listę obiektów objętych ochroną", "budynki w ewidencji do objęcia ochroną ustaleniami planu: budynek położony

w [...] przy [...][...]".

Tak więc niewątpliwie budynek przy ul. [...][...] w [...] znajduje ochronę już z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czego wyrazem jest zapis w § 9 planu pod lit k).

Jak wynika z załącznika nr [...] do zarządzenia z 25 lutego 2016 r. pod nr porządkowym [...] w [...] ul. [...][...] działka ew. nr [...], obręb [...], ujęto willę wskazując jej pochodzenie na lata 30 –te XX wieku. W karcie adresowej (pod nr [...]) w opisie podano budynek murowany, otynkowany, bryła nieprzekształcona, symetryczna, zwarta – jednokondygnacyjna z mieszkalnym poddaszem, zamknięta dachem naczółkowym krytym dachówką, z wystawką, na przedłużeniu ryzalitu werandy zamkniętej tarasem. Zachowana stolarka okienna i drzwiowa.

Jako wartości zabytkowe wskazano: historycznie: dokument materialny rozwoju zabudowy Miasta – Ogrodu [...] ([...]) – dzielnicy [...]; artystyczne: walory architektoniczne (plastyczne) budynku o jednolitej stylistyce (modernizm

z użyciem form historyzujących), zachowany w oryginalnej formie i substancji; naukowe: stanowiące wynikową dwóch poprzednich, budynek jako dokument minionej epoki może stanowić przedmiot badań naukowych.

[...] Konserwator Zabytków zaopiniował pozytywnie przedstawioną mu "Ewidencję zabytków gminy [...]", Opracowanie zawierające 225 kart adresowych oraz listę obiektów i obszarów "poza GEZ gminy [...]", co potwierdza pismo organu konserwatorskiego z 1 grudnia 2015 r. znajdujące się w aktach administracyjnych.

Z pisma [...]WKZ z [...] stycznia 2017 r. (w piśmie błędny rok 2017, prawidłowo 2018 r.) wynika, że organ konserwatorski nie znalazł podstaw do pozytywnego wykreślenia budynku przy ul. [...][...] z gminnej ewidencji zabytków miasta i gminy [...]. Przyznał jednocześnie, że w opisie budynku w karcie ewidencyjnej jest błąd popełniony przez jej autora (głębokość posadowienia okien wskazuje, iż ściany są drewniane), co nie dowodzi braku wartości zabytkowych obiektu i ich nie umniejsza. Budynek bowiem posiada nadal wartości historyczne, związane z jego powstaniem jako elementu przedwojennej zabudowy Miasta – Ogrodu [...] oraz artystyczne, widoczne w ukształtowaniu bryły i elewacji, łączącym cechy modernizmu z późną recepcją stylu dworkowego.

Zdaniem Sądu z karty ewidencyjnej obiektu nieruchomego z października 2015 r. wynika, ze willa powstała w latach 30 –tych XX wieku i charakteryzuje się wartościami zabytkowymi historycznymi, artystycznymi oraz naukowymi. Nie można zatem przyjąć, że doszło do naruszenia przepisów kodeksu postepowania administracyjnego, który nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Nie sposób także uznać, że drewniany budynek mieszkalny (obecnie niezamieszkały) położony przy ul. [...][...]

w [...] został bezzasadnie wpisany do Gminnej Ewidencji Zabytków oraz, że nie posiada ona waloru zabytkowego.

Warto tu ponownie zaznaczyć, że wojewódzki konserwator zabytków jest wyspecjalizowanym organem dysponującym wykwalifikowaną kadrą kompetentną do badania wartości zabytkowych obiektów na obszarze województwa, a zabytkowy charakter obiektu został niewątpliwie przez organ wykazany. Nie ma przy tym potrzeby ponownego przywoływania stanowiska organu konserwatorskiego w tym zakresie, wymaga jedynie zaakcentowania, że wartość zabytkowa budynku willi przy ul. [...][...] w [...] została także potwierdzona opinią konserwatora również przy sporządzaniu planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego oraz przy zakładaniu GEZ, o czym stanowi pismo [...]WKZ z 1 grudnia 2015 r.

Za chybiony Sąd uznaje zarzut zawarty w skardze, iż wpis budynku do GEZ nastąpił bez właściwego porozumienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków.

Dodać tu należy, że z definicji legalnej, określenie zabytek nieruchomy oznacza nieruchomość, jej część lub zespoły nieruchomości, stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową (art. 3 pkt 1 i 1 ustawy). Sam ustawodawca definiuje zabytek za pomocą nieostrych pojęć.

Oceny zabytku dokonują służby konserwatorskie w porozumieniu z wojewódzkim konserwator zabytków. Jak wskazano powyżej są to organy wyspecjalizowane, posiadające szczególne uprawnienia w zakresie badania walorów historycznych obiektów podlegających różnym formom ochrony i opieki, przewidzianej w ustawie. Powoływanie zaś biegłych na okoliczność, czy dana nieruchomość jest zabytkiem czy też nie, nie znajduje uzasadnienia. Opina taka mogłaby być wymagana, gdyby istniały poważne wątpliwości co do charakteru obiektu, daty jego powstania, formułowane przez same organy lub też podmioty zainteresowane, w oparciu o dostępną wiedzę w tym zakresie. Natomiast w rozpoznawanej sprawie, skarżący nie przestawili żadnego opracowania, które pozwoliłoby zakwestionować zabytkowy charakter obiektu.

W ocenie Sadu nie budzi również zastrzeżeń treść wpisu, odpowiadająca wymogom § 17 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 roku w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej

i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (Dz.U. nr 113, poz. 661), zgodnie z którym w karcie adresowej winny się naleźć następujące rubryki: nazwa, czas powstania, miejscowość, adres, przynależność administracyjna, formy ochrony, fotografia.

W ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, stanowisko organu co do przypisania walorów zabytku obiektowi położonemu w [...] przy ul [...][...]..

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że

w orzecznictwie sadów administracyjnych podkreśla się, że nawet zniszczenie zabytku czy zły stan obiektu nie pozbawia go wartości historycznej a tym samym zabytkowej.

W tej sytuacji nie ma znaczenia fakt, że budynek od 40 lat był niezamieszkały, nadto iż przeprowadzona wstępna analiza wykazała zagrzybienie ścian, zapadnięcie podłóg, zniszczenie stropów, uszkodzony dach. Również okoliczność, że skarżący nie byli przez organ informowani o zamiarze dokonania wpisu do ewidencji zabytków, nie ma wpływu na ocenę jego zgodności z prawem. Nie świadczy także o naruszeniu jego uprawnień właścicielskich, bowiem, jak wyżej wskazano, ocena zgodności z prawem kontestowanego aktu, dokonywana jest przez sąd administracyjny z uwzględnieniem merytorycznych podstaw, uzasadniających wpis.

Za bezpodstawne należy uznać twierdzenie skarżących, odnoszące się do zarzutu naruszenia art. 31 ust. 3 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. Słusznie wskazał Burmistrz, że wydane zarządzenie z 25 lutego 2016 r. w sprawie założenia Gminnej Ewidencji Zabytków nie narusza istoty wolności i praw.

Również powołany w skardze wyrok z dnia 20 kwietnia 2017 r. w sprawie VII SA/Wa 1239/16 dotyczył innego stanu faktycznego sprawy. W powołanym wyroku, Sąd uznał, iż brak było porozumienia z organem konserwatorskim.

Porozumienie z wojewódzkim konserwatorem zabytków oznacza uzyskanie zgodnego stanowiska organu prowadzącego ewidencję gminną oraz organu współdziałającego, dysponującego niezbędną wiedzą specjalistyczną w zakresie umożliwiającym ocenę wyznaczenia przez Burmistrza nieruchomości do ujęcia w GEZ.

Oznacza to, że do ewidencji gminnej nie można włączyć obiektów, co do których wojewódzki konserwator zabytków nie wypowiedział się przed ich ujęciem w GEZ.

Biorąc pod uwagę powyższe, wobec tego, że zaskarżony akt odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi, wobec braku podstaw do jej uwzględnienia.