Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 443/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6279 Inne o symbolu podstawowym  627
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: ART. 302 UST. 1 PKT 1 I 4, ART. 348 PKT 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1650
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2016 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej również: "organ II instancji" lub "Szef Urzędu") z [...] grudnia 2015 r., znak: [...] (dalej również: "zaskarżona decyzja"). Na mocy tej decyzji Szef Urzędu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., rozpatrzył odwołanie [...] (zwanego dalej "skarżącym" lub "cudzoziemcem") od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w ...] (dalej również: "Komendant" lub "organ") z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] zobowiązującej skarżącego do powrotu oraz zakazującej jego ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres 1 roku a także o zakazie ponownego wjazdu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen przez okres 2 lat na wypadek, jeżeli cudzoziemiec nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie określonym w tej decyzji albo przekroczy granicę lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa. Decyzją z [...] grudnia 2015 r. Szef Urzędu uchylił decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] w części dotyczącej terminu dobrowolnego powrotu i wyznaczył nowy termin - 30 dni od dnia doręczenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części.

II. Zaskarżona decyzja została oparta na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych.

II.1. Cudzoziemiec został zatrzymany [...] sierpnia 2015 r. o godz. [...] przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej [...] na ul. [...] Zatrzymania dokonano po przeprowadzeniu kontroli legalności pobytu cudzoziemców na terenie RP, w związku ze stwierdzeniem faktu, iż skarżący przebywa na terytorium RP bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, ponadto w wyniku przeprowadzonej w dniach 10 czerwca - 11 sierpnia 2015 r. kontroli legalności wykonywania pracy przez cudzoziemców w firmie "[...]"., ul. ...] w [...] podczas której stwierdzono, że cudzoziemiec wykonywał pracę bez wymaganego zezwolenia na pracę uprawniającego do wykonywania pracy na rzecz w/w firmy, tym samym wykonywał pracę niezgodnie z ustawą z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2015 r. poz. 149, z późn. zm., zwanej dalej "ustawą o promocji zatrudnienia"). Organ podkreślił, że wobec cudzoziemca zachodzą okoliczności uzasadniające wydanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu w oparciu o art. 302 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 z późn. zm., zwanej dalej "u.o.c." lub "ustawą o cudzoziemcach"). Organ przywołał art. 288, art. 302 ust. 1 pkt 1, art. 310 pkt 1 u.o.c. Powołał się także na dowody: notatkę urzędową dotyczącą zatrzymania skarżącego sporządzoną przez funkcjonariuszy PSG w [...], paszport skarżącego nr [...] wydanego przez władze paszportowe [...], protokół kontroli legalności pobytu z 19 sierpnia 2015 r., protokoł przesłuchania skarżącego z dnia [...] sierpnia 2015 r., pism od Wojewody [...] z [...] czerwca 2015 r., [...] lipca 2015 r., protokół kontroli legalności wykonywania pracy przez cudzoziemców, prowadzenia działalności gospodarczej przez cudzoziemców, powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom z [...] sierpnia 2015 r., dostępnych baz danych Straży Granicznej. Na podstawie powyższego, organ wskazał, że skarżący do Polski przyjechał w 2013 r. na podstawie swojego paszportu i włoskiej wizy turystycznej. Celem jego pobytu na ter. RP były odwiedziny u rodziny i późniejsze podjęcie pracy. W dniu zatrzymania przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w [...] cudzoziemiec nie posiadał ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu na terytorium RP i pobytu na nim. Tym samym stwierdzono, że skarżący przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie - co zostało udokumentowane w protokole legalności pobytu. Organ podkreślił ponadto, że w związku z weryfikacją zezwoleń na pracę cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej [...] czerwca 2015 r. Funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej [...] udali się do firmy "[...]"W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że skarżący wykonywał w okresie od 15 maja 2015 r. do 11 sierpnia 2015 r. nielegalnie pracę na rzecz firmy "[...] Cudzoziemiec we wskazanym okresie wykonywał pracę na rzecz firmy "[...], na podstawie umowy o pracę nr [...] zawartej [...] maja 2015 r. ważnej do dnia [...] grudnia 2015 r. pomiędzy firmą "[...]., skarżącym na stanowisku kucharz. W trakcie kontroli przedstawiono kartę wynagrodzenia ww. pracownika od daty przyjęcia do pracy, tj. [...] maja 2015 r. oraz miesięczną ewidencję czasu pracy od [...] maja 2015 r. Cudzoziemiec w trakcie kontroli nie przedstawił natomiast wymaganego zezwolenia na pracę uprawniającego do wykonywania pracy na rzecz ww. firmy czym naruszył art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy o promocji zatrudnienia. Na podstawie zgromadzanego materiału dowodowego organ stwierdził, że skarżący przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim. Co prawda [...] czerwca 2015 r. skarżący złożył do Wojewody [...] wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, jednakże w związku z faktem, że po otrzymanym od Wojewody [...] wezwaniu do usunięcia braków formalnych w postaci informacji starosty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych pracodawcy na lokalnym rynku pracy nie uzupełnił dokumentacji, wniosek ten został pozostawiony bez rozpoznania. W związku z tym faktem jego pobyt na terytorium RP stał się nielegalny. W trakcie przesłuchania cudzoziemiec zeznał, że nie wiedział o tym, że przebywa na terytorium Polski nielegalnie i pracuje nielegalnie, ponieważ wszystkie dokumenty przekazywał księgowej, która załatwiała sprawy urzędowe. Częścią jego spraw zajmował się także pełnomocnik [...]. Cudzoziemiec oświadczył także, że ma żonę obywatelkę [...] i przedstawił poświadczenie z [...] urzędu o zawarciu związku małżeńskiego. Organ podkreślił, że nie można zastosować wobec skarżącego żadnych przesłanek negatywnych z ustawy o cudzoziemcach, ponieważ żona na stałe przebywa w [...]. Organ podkreślił, że z materiału dowodowego nie wynika, aby wobec cudzoziemca zachodziła którakolwiek z przesłanek uzasadniających udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto organ zbadał, czy w sprawie występuje którakolwiek z przesłanek negatywnych, która uniemożliwiałaby wydanie lub wykonanie decyzji i stwierdził, że wydanie decyzji o zobowiązaniu skarżącego do powrotu jest zasadne. Organ powołał się na art. 315 ust. 1 i 3, art. 318 ust. 1, art. 319 pkt 1 u.o.c. i wskazał, że cudzoziemiec posiada dokument poświadczający jego tożsamość, nie wjechał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie obowiązywania wpisu do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, lub do Systemu Informacyjnego Schengen do celów odmowy wjazdu. Organ stwierdził, że wobec skarżącego nie zachodzi prawdopodobieństwo ucieczki. Uwzględniając charakter sprawy i postawę cudzoziemca organ orzekł, iż niniejszej decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu będzie towarzyszyć zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres 1 roku od dnia wykonania niniejszej decyzji lub upływu terminu dobrowolnego powrotu określonego w decyzji, w przypadku braku informacji o wykonaniu niniejszej decyzji lub zakaz wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 2 lat od dnia wykonania niniejszej decyzji, na wypadek, jeżeli skarżący w terminie określonym w niniejszej decyzji nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa.

II.3. W odwołaniu skarżący zarzucił ww. decyzji naruszenie art. 302 ust. 1 u.o.c. poprzez jego błędne zastosowanie i błędne przyjęcie, że cudzoziemiec wiedział, iż nie posiada dokumentu uprawniającego go do pobytu i wykonywania pracy podczas, gdy cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i zezwolenie na pracę, oraz naruszenie art. 356 ust. 1 tej samej ustawy poprzez błędne ustalenie, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącemu zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Skarżący nie był świadomy popełnienia zarzucanych mu wykroczeń, albowiem w dniu [...] czerwca 2015 r. złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, jednak wniosek ten pozostawiono bez rozpatrzenia z uwagi na nieusunięcie przez stronę braku formalnego, o czym skarżący nie wiedział, gdyż do prowadzenia jego sprawy ustanowił pełnomocnika. Autor odwołania podniósł również, że skarżący jest małżonkiem obywatelki ]...[ oraz, że w [...] przebywa legalnie ojciec skarżącego, w związku z czym - zdaniem pełnomocnika - wykonanie zaskarżonej decyzji naruszałoby prawo skarżącego do ochrony jego życia rodzinnego.

II.4 Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] grudnia 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu dobrowolnego powrotu i wyznaczyć nowy termin - 30 dni od dnia doręczenia decyzji II instancji, oraz utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w pozostałej części. W uzasadnieniu wskazał, że obowiązkiem cudzoziemca spoza Unii Europejskiej chcącego przebywać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest przede wszystkim posiadanie stosownego zezwolenia na pobyt, to jest wizy lub zezwolenia na pobyt czasowy, pobyt stały czy pobyt rezydenta długoterminowego UE. Skarżący, jako obywatel [...], powinien posiadać stosowne zezwolenie na pobyt w naszym kraju. Fakt, że skarżący powierzył załatwianie wszelkich formalności związanych z legalizacją pobytu i pracy w Polsce pełnomocnikowi czy księgowej firmy nie zdejmuje z niego odpowiedzialności za niedopełnienie tych formalności. Skarżący dopuścił się deliktów polegających nielegalnym pobycie i wykonywaniu pracy, wyczerpując tym samym dyspozycję art. 302 ust. 1 pkt 1 i 4 u.o.c. Przepisy te mają charakter obligatoryjny i zobowiązują organ administracji publicznej do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, jeżeli organ stwierdzi, że cudzoziemiec przebywał w Polsce nielegalnie lub wykonywał pracę niezgodnie z przepisami ustawy o promocji zatrudnienia. Organ podkreślił, że przed podjęciem pracy skarżący powinien zapoznać się z obowiązującymi w Polsce przepisami dotyczącymi podejmowania pracy przez cudzoziemców i domagać się od pracodawcy dopełnienia wymaganych formalności i przekazania mu zgodnie z postanowieniami art. 88h ust. 1 pkt 4 u.p.z. jednego egzemplarza zezwolenia na pracę. Organ podkreślił, że skarżący powinien mieć już pewne doświadczenie w tym przedmiocie, albowiem podejmował wcześniej pracę w firmie [...] co sam ujawnił podczas przesłuchania [...] sierpnia 2015 r. W toku postępowania odwoławczego organ orzekający w drugiej instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 303 ust. 1 w związku z art. 348 i 351 u.o.c., co wynika m. in. ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu przesłuchania skarżącego. Brak jest podstaw do uznania, iż powrót cudzoziemca do kraju pochodzenia będzie się wiązał z zagrożeniami, o których mowa w powyższych przepisach. Skarżący nie jest małżonkiem obywatelki polskiej ani cudzoziemki posiadającej zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie organu odwoławczego, wykonanie zaskarżonej decyzji nie naruszy prawa cudzoziemca do poszanowania jego życia rodzinnego czy prywatnego. Mając na uwadze okoliczność udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych uwzględnioną w art. 348 pkt 2 u.o.c. organ wskazał, iż w orzecznictwie ETPCz rozumienie pojęcia "życie rodzinne" co do zasady dopowiada związkom pomiędzy najbliższymi członkami rodziny np.: małżonkami (konkubentami), pomiędzy rodzicami i ich małoletnimi dziećmi, czy pomiędzy małoletnim rodzeństwem. W sprawie skarżącego stwierdzono, iż właścicielem firmy [...] jest obywatel [...] – [...] (ojciec skarżącego) posiadający 100 udziałów Spółki, w której byli zatrudnieni również inni obywatele [...]: [...] ur. [...] marca 1989 r., [...] ur. [...] lipca 1993 r., [...] ur. [...] marca 1975 r., i [...] (mąż ob. polskiej) ur. [...] września 1991 r. Wobec [...] i [...]. Powyższe ustalenia w żadnym wypadku nie skłoniły organu odwoławczego do uznania, że wykonanie zaskarżonej decyzji naruszy prawa skarżącego do ochrony jego życia rodzinnego. Orzeczony w powyższym rozstrzygnięciu okresowy zakaz ponownego wjazdu dotyczy terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nie zaś [...]. W ocenie organu odwoławczego, decyzja organu I instancji nie narusza zatem również prawa cudzoziemca do ochrony życia prywatnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Organ odnosząc się ponadto do sytuacji skarżącego wskazał, że przebywa on w Polsce dopiero od roku 2013. Biorąc więc pod rozwagę całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie organ odwoławczy uznał, iż sytuacja skarżącego nie uzasadnia udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych, czy pobyt tolerowany albowiem nie zaistniały żadne okoliczności, które mogłyby świadczyć, że jego powrót do kraju pochodzenia wiązałby się z jakimkolwiek naruszeniem przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, w tym prawa do ochrony życia rodzinnego czy prywatnego.

III.1. Z powyższą decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie zgodził się skarżący, który w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o jej uchylenie w całości. Wniósł także o zasądzenie od organu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnianie sprawy w sposób wszechstronny min. polegające na ustaleniu, iż cudzoziemiec wiedział o tym, iż nie posiada już dokumentów upoważniających go do przebywania w Polsce, oraz iż cudzoziemiec wykonywał pracę nielegalnie na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej podczas gdy nie wynika to ze zgromadzonego materiału dowodowego,

2. naruszenie art. 302 ust. 1 u.o.c. poprzez jego błędne zastosowanie wyrażające się w decyzji o zobowiązaniu skarżącego do powrotu w terminie 30 dni oraz zakazów wyrażonych decyzji, podczas gdy skarżący złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i zezwolenie na pracę,

3. naruszenie art. 356 ust. 1 u.o.c. poprzez błędne ustalenie, iż nie zachodzą przesłanki uzasadniające udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych.

W uzasadnieniu skargi adwokat reprezentujący cudzoziemca wskazał między innymi, że w dniu zatrzymania skarżący przebywał on na terytorium RP bez ważnej wizy oraz innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim. Jednakże sytuacja ta nie była przez niego zawiniona. Skarżący złożył w dniu [...] czerwca 2015 r. do Wojewody [...] wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Wojewoda [...] wezwał do usunięcia braków formalnych. W związku z nieuzupełnieniem dokumentacji wniosek cudzoziemca został nierozpatrzony. Należy jednak zauważyć, iż skarżący nie wiedział, iż jego pobyt stał się nielegalny, a to dlatego, że do prowadzenia jego spraw ustanowił pełnomocnika jak również część z nich prowadzona była przez upoważnioną księgową. Zatem sam cudzoziemiec nie wiedział o konieczności uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku, dlatego też nie dokonał żadnych czynności zmierzających do ich usunięcia. Jest to istotna okoliczność albowiem skarżący został wprowadzony w błąd i w tym zakresie, nie można uznać iż jest to okoliczność nieistotna. Cudzoziemiec podkreślił, że jest w związku małżeńskim z obywatelką [...]. W [...] przebywa również jego ojciec, którego pobyt jest legalny i odbywa się na podstawie paszportu Unii Europejskiej. Nadto ojciec skarżącego prowadzi [...] spółkę z ograniczona odpowiedzialnością i jest jej jedynym właścicielem. Powyższa spółka oferuje cztery stanowiska pracy w pełnym wymiarze czasu pracy. Spółka ta zatrudnia również [...] na podstawie umowy o pracę nr [...] zawartej w dniu [...] maja 2015 r. Zgodnie z art. 87 ust 1 pkt 10 ustawy o promocji zatrudnienia, cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium RP, jeżeli jest członkiem rodziny cudzoziemca będącego obywatelem Unii Europejskiej. Cudzoziemiec jest małżonkiem obywatelki [...]. W związku z tym z uwagi na przede wszystkim życie rodzinne i związane z nim plany skarżący w dniu [...] sierpnia 2015 r. złożył ponownie wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy.

III.2. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

III.3. W dniu [...] maja 2016 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącego zawarty w piśmie z [...] maja 2016 r. o zawieszenie postępowania sadowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W uzasadnieniu wniosku skarżący powołał się m.in. na postanowienie Szefa Urzędu z dnia [...] lutego 2016 r. uchylające postanowienie Wojewody [...] z 14 września 2015 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy (w związku z podaniem skarżącego wniesionym [...] sierpnia 2015 r.). Zdaniem skarżącego zawieszenie postępowania winno nastąpić "w celu zapobieżenia istnieniu dwóch sprzecznych decyzji".

III.4. Na rozprawie [...] maja 2016 r. Sąd postanowił odmówić zawieszenia postępowania z przyczyn podanych w punkcie IV.3.5 uzasadnienia.

IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

IV.1. Skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).

IV.2. Na wstępie należy wskazać, że w świetle art. 184 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonywanie oceny pod kątem zgodności z prawem oznacza z kolei, że sąd administracyjny sprawując wymiar sprawiedliwości bada legalność, a nie celowość działalności administracji publicznej. Badanie to sprowadza się do oceny zgodności z prawem zaskarżonego zachowania organu administracji publicznej w trzech płaszczyznach, a mianowicie: a) respektowania reguł określonych w przepisach ustrojowych, b) dochowania wymaganej prawem procedury c) zgodności działania z prawem materialnym (por. np. uzasadnienie uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1). Uzupełniająco należy wskazać, że sąd administracyjny dokonuje rzeczonej oceny legalności działania administracji publicznej na podstawie akt sprawy (art. 133 p.p.s.a.). Oznacza to w szczególności, że sąd zasadniczo nie czyni własnych ustaleń faktycznych, a orzeka na podstawie stanu faktycznego wynikającego z akt administracyjnych (argumentum ex art. 106 § 3 p.p.s.a; por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2014 r., II OSK 2546/12, CBOSA; J. Jagielski, M. Jagielska, R. Stankiewicz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 3 wyd., Warszawa 2015, s. 567). W aspekcie ustaleń faktycznych obowiązkiem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest natomiast przede wszystkim dokonanie oceny, czy materiał dowodowy został przez organ prawidłowo zebrany i oceniony (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2015 r., II GSK 789/14, CBOSA). Równocześnie należy zwrócić uwagę na okoliczność, że wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

IV.3.1. Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W ocenie Sądu poczynione przez organy ustalania faktyczne mają oparcie w zebranym materiale dowodowym, a dokonana wykładnia i subsumcja prawa materialnego jest trafna.

IV.3.2. Podstawą materialnoprawną zobowiązania skarżącego do powrotu był art. 302 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy o cudzoziemcach. Zgodnie z tymi przepisami, decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy:

- przebywa lub przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane lub

- wykonuje lub wykonywał pracę bez wymaganego zezwolenia na pracę lub zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia mu wykonywania pracy, lub został ukarany karą grzywny za nielegalne wykonywanie pracy.

Należy podkreślić, decyzja o zobowiązaniu do powrotu jest decyzją związaną (verba legis: "decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się"). Organom nie pozostawiono zatem uznania, czy w razie zajścia okoliczności określonych w art. 302 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach można zastosować ten środek prawny kierując się np. względami słuszności. Teza o związanym charakterze decyzji o zobowiązaniu do powrotu przyjmowana jest również w piśmiennictwie (zob. np. Ustawa o cudzoziemcach. Komentarz, pod red. J. Chlebnego, Warszawa 2015, teza 6 komentarza do art. 302). Organy nie mogły zatem, powołując się m. in. na wskazany w skardze art. 7 k.p.a., odstąpić od wydania decyzji zobowiązującej do powrotu w razie ustalenia, że zachodzi chociażby jedna z przesłanek wskazanych w art. 302 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Ponadto, obowiązek wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu jest niezależny od tego, czy w realiach danej sprawy cudzoziemiec miał świadomość okoliczności określonych w art. 302 ust. 1 u.o.c. Chodzi tu bowiem o obiektywną odpowiedzialność administracyjną, a nie odpowiedzialność karną opartą na zasadzie winy (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2011 r., II OSK 1123/10, CBOSA; wyrok WSA w Warszawie z 25 marca 2013 r., IV SA/Wa 2918/12, CBOSA). Tylko zaistnienie okoliczności wyraźnie wskazanych w innych przepisach prawa może uzasadniać niewydanie w takim przypadku decyzji zobowiązującej do powrotu. Okoliczności takie zostały wskazane m. in. w art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Ponieważ okoliczności te stanowią wyjątek od zasady wydawania decyzji o zobowiązaniu do powrotu w razie zajścia okoliczności określonych w art. 302 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, nie mogą być one poddawane wykładni rozszerzającej (exceptiones non sunt extendendae). Na gruncie niniejszej sprawy należy wskazać m. in. na art. 303 ust. 1 pkt 2 (udzielanie cudzoziemcowi zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany lub zajście przesłanki do ich udzielenia). Z treści skargi wynika, że cudzoziemiec powołuje się na ochronę życia rodzinnego (art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach).

IV.3.3 Przenosząc powyższe ustalenia na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w sprawie spełnione były zarówno okoliczności z art. 302 ust. 1 pkt 1, jaki i pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Dodać należy, że zajście każdej z tych okoliczności samodzielnie uzasadnia wydanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu.

IV.3.4. Jeżeli chodzi o pierwszą przesłankę, to w świetle akt sprawy oraz oświadczeń cudzoziemca jest oczywiste, że w dacie wydawania zaskarżonej decyzji przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim. Innymi słowy, pobyt skrzącego na terytorium Polski był nielegalny. W skardze okoliczność ta nie jest zresztą kwestionowana. Z uwagi na pozostawienie podania cudzoziemca o zgodę na pobyt czasowy złożonego w dniu [...] czerwca 2015 r. bez rozpoznania w związku z nieuzupełnieniem braków formalnych podania (zob. k. 31-34 akt administracyjnych), kolejny wniosek złożony w tej sprawie w dniu 24 sierpnia 2015 r. nie mógł wywrzeć skutku w postaci czasowej legalizacji pobytu (zob. art. 108 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 105 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach). Ten drugi wniosek został bowiem złożony po upływie terminu ważności poprzedniego pozwolenia na pobyt czasowy, tj. po dniu [...] czerwca 2015 r. Jak już wskazano w punkcie IV.3.2 uzasadnienia, bez znaczenia dla administracyjnoprawnej odpowiedzialności skarżącego ma okoliczność, czy rzeczywiście pozostawał w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu o legalności swojego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

IV.3.5. Organy miały również prawo przyjąć zaistnienie przesłanki z art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Otóż nie było kwestionowane w sprawie, że skarżący wykonywał pracę w spółce [...] bez wymaganego zezwolenia na pracę. Od wymogu posiadania takiego zezwolenia nie zwalniał skarżącego sam fakt pozostawania w związku małżeńskim z obywatelką [...] (wg zeznań skarżącego małżeństwo to zawarto [...] maja 2015 r. w [...] – k. 37 akt administracyjnych) w sytuacji, gdy jego pobyt na terytorium Polski wymagał zezwolenia (art. 87 ust. 1 pkt 10 w zw. z pkt 12 lit.c w zw. z ust. 2 pkt 2 oraz w zw. z art. 88 ustawy o promocji zatrudnienia). Ponadto, również w tym przypadku podnoszona przez skarżącego nieświadomość niezałatwienia wymaganego pozwolenia z uwagi na powierzenie tej sprawy pełnomocnikowi lub księgowej nie mogła być podstawą do zaniechania wydania przez organy decyzji zobowiązującej do powrotu. Uzupełniająco warto dodać, że w niniejszej sprawie wystarczającą podstawą do wydania zaskarżonej decyzji był art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach.

IV.3.6. Sąd oddalił wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania. Po pierwsze, zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny (pozostawione zostało uznaniu sądu). Po drugie, z uzasadnienia załączonego do wniosku postanowienia Szefa Urzędu wynika, że przyczyną uchylenia zaskarżonego postanowienia Wojewody (odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie pozwolenia na pobyt czasowy) było zastosowanie art. 99 ust. 1 pkt 8 ustawy o cudzoziemcach w sytuacji, gdy decyzja o zobowiązaniu do powrotu nie była jeszcze ostateczna. Uchylenie przedmiotowego postanowienia nie miało zatem jakiegokolwiek wpływu na ocenę legalności decyzji zobowiązującej skarżącego do powrotu.

IV.3.7. W skardze cudzoziemiec powołał się na istnienie w jego przypadku podstaw do udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, albowiem zobowiązanie go do powrotu naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach). Sąd podziela argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji, a prowadzącą do wniosku, że brak jest podstaw do zastosowania tego przepisu wobec skarżącego (zob. s. 5-6 uzasadnienia tej decyzji). Niezależnie od tego należy podnieść, że w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że oceniając, czy zobowiązanie cudzoziemca do powrotu naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego w rozumieniu art. 8 Konwencji należy ustalić, po pierwsze, czy w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia ze stanem faktycznym stanowiącym wartość chronioną, a więc z życiem rodzinnym cudzoziemca na terytorium Polski. Istotna rolę odgrywa tu m. in. wspólne zamieszkiwanie, posiadanie dzieci oraz długotrwałość przebywania na terytorium Polski. Po drugie, oceny wymaga, czy zobowiązanie do powrotu nie będzie stanowić nadmiernej ingerencji w to życie (por. np. Ustawa o cudzoziemcach. Komentarz, pod red. J. Chlebnego, Warszawa 2015, teza 11 komentarza do art. 348). Podzielić przy tym należy pogląd, że ustalenie, iż cudzoziemiec może prowadzić życie rodzinne w innym kraju, prowadzi zasadniczo do konkluzji, że nie dojdzie do ingerencji w prawo do życia rodzinnego (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 października 2011 r., V SA/Wa 1070/11). W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowiek przyjmuje się również, że wynikająca z art. 8 Konwencji ochrona życia rodzinnego nie może być rozumiana jako nakładająca na państwo generalny obowiązek respektowania wyboru przez cudzoziemca kraju pobytu (zob. np. wyroki ETPC w sprawach Gul v. Szwajcaria z 19 lutego 1996 r., nr skargi 23218/94 oraz z dnia 20 czerwca 2002 Al-Nashif v. Bułgaria r., nr skargi 50963/99). Przenosząc te ustalenia na grunt niniejszej sprawy należy po pierwsze stwierdzić, że żona cudzoziemca zamieszkuje w [...], a nie w Polsce. Po drugie, cudzoziemiec nie ma małoletnich dzieci zamieszkujących w Polsce. Po trzecie, w [...] – wedle twierdzeń skargi (s. 3) – przebywa również ojciec cudzoziemca. Po czwarte, związki cudzoziemca z Polską mają przede wszystkim charakter ekonomiczny i trwają dopiero od roku 2013. Warto dodać, że organy uwzględniły okoliczność zamieszkiwania żony cudzoziemca w [...]. Otóż o zakazie ponownego wjazdu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen przez okres 2 lat orzeczono na wypadek, jeżeli cudzoziemiec nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie określonym w decyzji albo przekroczy granicę lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa. Innymi słowy, w razie dobrowolnego i terminowego wykonania decyzji, wobec skarżącego nie będzie obowiązywał zakaz wjazdu na terytorium [...].

IV.4. Sąd nie stwierdził z urzędu innych uchybień niż wskazane w skardze, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

IV.5. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.