Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 813/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2011-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: § 1 ust. 1 pkt 1, § 8
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
article: art. 235 zn. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 190
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ NSA Jacek Surmacz Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 października 2011 r. sprawy ze skargi I. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...]; II. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącej I. P. kwotę 14,40 zł /słownie: czternaście złotych 40/100/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 813/11

UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi I. P. jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej: PWIS) z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (dalej: PPIS) z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] stwierdzającą brak podstaw do uznania u I. P. choroby zawodowej w postaci obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo - nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz, wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych, określonej w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869 zwanego dalej Rozporządzeniem z 2009 r.).

W podstawie prawnej decyzji PWIS wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98, z 2000 r., poz. 1071 ze zm., określanej dalej k.p.a.) oraz § 8 ust. 1 w związku z § 11 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

Z akt sprawy wynika, że PPIS po rozpoznaniu zgłoszenia choroby zawodowej u I. P. decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...], znak: [...] nie stwierdził u w.w. obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz, wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115 zwanego dalej Rozporządzeniem z 2002 r.). Decyzja ta została utrzymana w mocy przez PWIS decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...].

W wyniku skargi złożonej przez I. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 4 października 2007 r., sygn. akt

II SA/Rz 139/07 uchylił w.w. decyzję organu II instancji, a wyrok ten stał się prawomocny. W uzasadnieniu Sąd w szczególności wytknął organom naruszenie przepisów art. 7 i 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a., wskazując, że nie został prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy pozwalający na wydanie decyzji odpowiadającej warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Reasumując Sąd podkreślił, że stwierdzone naruszenia przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy wymagają przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Zalecił, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organ winien wezwać skarżącą do oświadczenia, w jakich przychodniach lekarskich poza zakładową leczyła się w okresie pracy i na jakie schorzenia, ze szczególnym uwzględnieniem ostatnich trzech lat, wskazując dokumentację lekarską z tych przychodni. Dodatkowo Sąd nakazał organowi zwrócenie się do Zakładowej Przychodni Zdrowia [...] o przedstawienie organowi historii choroby skarżącej lub innych wyników badań z poradni laryngologicznej, wewnętrznej i ogólnej. Następnie zebraną dokumentację medyczną Sąd zalecił przesłać do Instytutu w S. z zapytaniem o wskazanie zgodnie z aktualną wiedzą medyczną innych przyczyn powodujących uszkodzenie słuchu typu ślimakowego. Konkludując Sąd stwierdził, że tylko jednoznaczne wskazanie przez medyczne jednostki orzecznicze innej przyczyny niż hałas, jednoznacznie wykluczającej działanie hałasu na uszkodzenie narządu słuchu dla indywidualnie ocenionego przypadku I. P. może stanowić podstawę do odmowy stwierdzenia choroby zawodowej w rozpoznawanej sprawie.

Ponownie rozpatrując sprawę PWIS wykonał zalecenia Sądu i decyzją z dnia [...] października 2008 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję PPIS z dnia [...] czerwca 2006 r. Na skutek rozpoznania skargi I. P. WSA w Rzeszowie wyrokiem z dnia 19 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 891/08 uchylił decyzję PWIS z dnia [...] października 2008 r. i poprzedzającą ją decyzję PPIS z dnia [...] czerwca 2006 r. Wyrok ten stał się prawomocny. Jako przyczynę uchylenia Sąd wskazał, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, będące aktem prawnym niekonstytucyjnym nie mogło być zaakceptowane przez Sąd jako podstawa prawna rozstrzygnięcia.

Ponownie rozpatrując sprawę PPIS decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], znak [...] nie stwierdził u I. P. choroby zawodowej opisanej powyżej.

Jako podstawę decyzji organ wskazał art. 104 § 1 i 2 k.p.a., art. 5 pkt 4 a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851) oraz § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869).

W uzasadnieniu wskazał, że wystąpił do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy oraz Instytutu Medycyny Pracy o zajęcie stanowska w kwestii definicji choroby zawodowej z poz. 21 wykazu chorób" zawodowych w.w. rozporządzenia. W odpowiedzi IMP pismem z dnia 27 listopada 2009 r. poinformował, że nie znajduje podstaw do zmiany orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia 12 sierpnia 2008 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u I. P. Natomiast WOMP w piśmie z dnia 18 stycznia 2010 r. stwierdził, że orzeczenie lekarskie w przypadku strony zostało już wydane. PPIS dokonał oceny narażenia zawodowego na hałas strony w środowisku pracy i ustalił, że I. P. pracowała od dnia 21 września 1987 r. do 29 lutego 2004 r. jako tokarz w Kombinacie Przemysłowym H. Wydz. [...], a także jako szlifierz prętów - operator urządzeń wykończających w Wydz. [...], [...] H., obecnie H. Zakład [...] Sp. z o.o.

Odwołanie od tej decyzji złożyła I. P. działając przez pełnomocnika Z. P., wnosząc o jej uchylenie lub zmianę poprzez stwierdzenie u skarżącej choroby zawodowej wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych. Wyraziła swoje niezadowolenie z wydanej decyzji, określając ją jako wydaną z naruszeniem prawa i krzywdzącą dla niej. W jej ocenie wystąpiły przesłanki pozwalające na stwierdzenie u niej choroby zawodowej.

PWIS decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję PPIS z dnia [...] lutego 2010 r., opisaną na wstępie. W uzasadnieniu organ podniósł, że w aktach sprawy zalega sześć orzeczeń lekarskich o braku podstaw do rozpoznania u strony rozpatrywanej choroby zawodowej, wskazujących głównie nietypowy charakter stwierdzonego niedosłuchu oraz jego szybką progresję. W dalszej części organ wyjaśnił przesłanki do wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową. Odnosząc się do tych warunków wskazał, że strona była narażona w środowisku pracy na hałas, który okresowo przekraczał najwyższe dopuszczalne prawem normy, przez co spełniona została przesłanka narażenia na czynnik chorobotwórczy w środowisku pracy. W ocenie organu brak jest przesłanki drugiej tj. wystąpienia u strony schorzenia medycznego odpowiadającego temu z pozycji 21 wykazu chorób zawodowych, a także przesłanki trzeciej w postaci związku typu przyczyna-skutek między narażeniem zawodowym a chorobą, przez co nie można wydać decyzji pozytywnej w tej sprawie. W szczególności organ odwoławczy zwrócił uwagę, że orzeczenia lekarskie jednoznacznie wykluczają możliwość powstania stwierdzonego u strony uszkodzenia słuchu przez hałas. Analiza zebranych w sprawie dowodów prowadzi do wniosku, że u I. P. nie można stwierdzić zawodowego źródła uszkodzenia słuchu, a zdiagnozowany u niej ubytek słuchu z punktu widzenia wiedzy medycznej nie jest ubytkiem hałasowym. Odnosząc się do zaświadczeń lekarskich strony wskazał, że nie wymagają one konieczności wzywania instytutów do wyjaśnienia ich treści, gdyż traktowane są przez organ jako dowód z dokumentu prywatnego, zgodny w swej treści z opiniami wydanymi w toku postępowania. Organ ocenił, że zaświadczenie z dnia 10 marca 2010 r. w najmniejszym stopniu nie dotyka kwestii leżących u podstaw negatywnego rozpoznania wyznaczonych w sprawie instytutów.

Skargę na tę decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie I. P. działając przez pełnomocnika Z. P., tj. matkę. Wniosła o uchylenie w całości decyzji objętej skargą, jako naruszającej prawo, co miało w jej ocenie istotny wpływ na wynik sprawy, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Powtórzyła jak w odwołaniu, że obie decyzje są dla niej krzywdzące. Zarzuciła, że zostały wydane z naruszeniem przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Skarżąca wskazała, że Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia w orzeczeniu lekarskim z dnia 28 lutego 2006 r. wskazał na istnienie niedosłuchu odbiorczego obustronnego ślimakowego określając to schorzenie jako charakterystyczne dla pracy w narażeniu na hałas. W związku z tym w jej ocenie istnieje domniemanie prawne, pozwalające stwierdzić u niej chorobę zawodową określoną w poz. 21 wykazu chorób, zwłaszcza biorąc pod uwagę kilkanaście lat pracy w hałasie przekraczającym najwyższe dopuszczalne prawem normy. Zdaniem skarżącej, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został błędnie oceniony. W dalszej części wskazywała na istnienie związku przyczynowego między narażeniem na hałas na stanowisku pracy, a rozpoznanym głębokim niedosłuchem, co uzasadnia stwierdzenie choroby zawodowej. Na poparcie swojego poglądu powołała się na wyrok SN z dnia 19 lipca 1984 r. sygn. akt II PRN 9/84 (OSNCP 1985 n nr 4, poz. 53). Wyraziła swoje wątpliwości co do rzetelności i obiektywizmu przeprowadzonych przez jednostkę orzeczniczą w S. badań i wydanych w sprawie orzeczeń, mając na uwadze diagnozę z Poradni Laryngologicznej w postaci stwierdzenia niedosłuchu odbiorczego powstałego w okresie pracy zawodowej z powodu nadmiernego hałasu. Reasumując skarżąca stwierdziła, że stanowisko organów wyrządza jej szkodę i narusza zasady współżycia społecznego, gdyż jako osoba samotna, bezrobotna, bez prawa do renty została bez środków do życia i na utrzymaniu matki.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc jednocześnie o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących orzeczeń lekarskich sporządzonych przez biegłych, podał, że wydają się one nie być słuszne, gdyż te wydane w sprawie zasługują na wiarę w zakresie specjalistycznego rozstrzygnięcia. Wskazywanie przez skarżącą konieczności wymieniania przez tych biegłych alternatywnych źródeł dolegliwości i domniemania zawodowego źródła choroby stanowi nadinterpretację, gdyż żaden przepis prawny nie nakazuje organom inspekcji sanitarnej wskazywać innych źródeł choroby strony postępowania w razie wykluczenia jej zawodowego podłoża. Organ powołał wyrok NSA w Warszawie z dnia 20 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 234/08.

Ponieważ w odpowiedzi na skargę organ wnosił o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, Sąd stosownie do treści art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr153, poz. 1270 ze zm., określanej dalej jako P.p.s.a.) wezwał pełnomocnika skarżącej skarżącej i H. Zakład [...] do ustosunkowania się do tego wniosku i oświadczenia czy żądają wyznaczenia rozprawy. Strony w terminie 14 dni od zawiadomienia o tym wniosku, nie udzieliły odpowiedzi. W związku z tym Sąd na zasadzie art. 119 pkt 2 i art. 120 P.p.s.a., rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie jednoosobowym wyrokiem z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 553/10 oddalając skargę.

Na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez I. P. - Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 912/11 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Rzeszowie.

NSA podkreślił, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego zmieniły się przepisy rozporządzenia wykonawczego w tym opis choroby zawodowej, umieszczonej pod pozycją 21 wykazu tych chorób. W Rozporządzeniu z dnia 30 lipca 2002 r. pod poz. 21 wymieniono bowiem: "obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2, i 3 kHz", zaś w Rozporządzeniu z dnia 30 czerwca 2009 r. – "obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo – nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz".

NSA wskazał, że nawiązując do treści art. 235 1 Kodeksu pracy (dalej k.p.), w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżąca pracowała w warunkach, w których występował czynnik szkodliwy dla zdrowia w postaci hałasu, co wynika wyraźnie z oceny narażenia zawodowego i co nie jest kwestionowane. Sąd drugiej instancji przesądził też, że wykluczenie przez właściwe jednostki orzecznicze medyczne hałasu jako podłoża schorzenia opisanego w poz. 21 wykazu chorób zawodowych rodzi konieczność uznania przez organy inspekcji sanitarnej braku spełnienia w sprawie przesłanek z art. 235 1 k.p., przy czym ani medyczne jednostki orzecznicze ani organy inspekcji sanitarnej nie są zobowiązane do ustalenia w takim wypadku innych przyczyn powstania zdiagnozowanej choroby, jeśli wykluczono działanie czynników środowiska pracy za przyczynę choroby.

Według NSA w realiach niniejszej sprawy nie można jednak w sposób jednoznaczny przesądzić, że schorzenie skarżącej nie jest jednym z wymienionych w poz. 21 wykazu stanowiącego załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte pod rządami Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., którego niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny. W świetle aktualnie obowiązującego Rozporządzenia – zgodnie z § 11 ust. 1, do postępowania wszczętego i niezakończonego przed dniem jego wejścia w życie stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Pomimo zmienionej treści pozycji 21 wykazu chorób zawodowych, jednostki orzecznicze nie wypowiedziały się w sposób wyraźny co do tego, czy schorzenie skarżącej nie stanowi schorzenia, o którym mowa w poz. 21 wykazu chorób zawodowych w brzmieniu nadanym przez Rozporządzenie z 30 czerwca 2009 r.

NSA zwrócił uwagę, że skarżąca do odwołania załączyła zaświadczenie lekarza laryngologa z dnia 10 marca 2011 r. o rozpoznaniu u niej "obustronnego głębokiego niedosłuchu odbiorczego (czuciowo-nerwowego) nabytego w okresie pracy zawodowej (w hałasie)", czyli jak można sądzić schorzenia, o którym mowa w poz. 21 aktualnie obowiązującego Rozporządzenia. Dlatego w ocenie NSA zasadny był zarzut skarżącej dotyczący braku rzetelnego wyjaśnienia przez organy inspekcji sanitarnej stanu faktycznego sprawy, skoro pod rządami uprzednio obowiązującego Rozporządzenia postępowanie ukierunkowane było na stwierdzenie u skarżącej choroby opisanej pod poz. 21 "starego" wykazu. NSA podkreślił, że nie zostały też wyjaśnione – mimo próby podjętej przez organ odwoławczy przed wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. – przyczyny rozbieżności co do rozpoznania przez medyczne jednostki orzecznicze schorzenia. Ta właśnie okoliczność w powiązaniu z aktualnym rozpoznaniem przez lekarza specjalistę u skarżącej opisanej w zaświadczeniu choroby rodzi uzasadnioną wątpliwość – co do stwierdzonego braku podstaw, co do istnienia choroby zawodowej, o której mowa w poz. 21 wykazu chorób stanowiącego załącznik do Rozporządzenia z 2009 r. w części odnoszącej się do " obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu (...) czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2, i 3 kHz".

W oparciu o znajdujące się w aktach sprawy administracyjnej orzeczenia i pisma jednostek orzeczniczych nie można według NSA stwierdzić, aby w ogóle analizowały one przypadek skarżącej pod tym kątem, tzn. pod kątem ubytku słuchu typu czuciowo – nerwowego. NSA podkreślił, że ani organy inspekcji sanitarnej, ani sądy administracyjne nie są uprawnione do weryfikowania ani interpretowania treści merytorycznej orzeczeń lekarskich, stąd też rozpoznanie co do istnienia u skarżącej lub braku istnienia choroby zawodowej określonej w poz. 21 wykazu (w pełnym brzmieniu) stanowiącego załącznik do Rozporządzenia z 2009 r., musi wynikać z nich w sposób jednoznaczny.

W ocenie NSA Sąd I instancji nie dostrzegł, że organy inspekcji sanitarnej orzekły przedwcześnie o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej, opierając swe rozstrzygnięcie na niepełnym materiale dowodowym, który wymaga uzupełnienia poprzez uzyskanie dodatkowych konsultacji jednostek orzeczniczych w zakresie istnienia podstaw do zdiagnozowania u skarżącej schorzenia określonego w poz. 21 wykazu chorób zawodowych w nowym brzmieniu, z uwzględnieniem przedłożonej przez skarżącą dokumentacji medycznej dotyczącej rozpoznanego u niej "obustronnego głębokiego niedosłuchu odbiorczego (czuciowo-nerwowego) nabytego w okresie pracy zawodowej (w hałasie)".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności

z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki

w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Dodatkowo wskazać należy, że zgodnie z art. 190 zd. 1 P.p.s.a. Sąd, któremu spawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Według zaś art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w prawomocnym orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Po rozpatrzeniu sprawy z uwzględnieniem powyższych aspektów stwierdzić należy, że skarga jest zasadna przede wszystkim z tej przyczyny, że organy inspekcji sanitarnej wydały swe decyzje przedwcześnie, bez należytego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, czym naruszyły przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

W aktach sprawy administracyjnej znajdują się bowiem orzeczenia medycznych jednostek dwóch stopni. Z orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia 5 lipca 2005 r. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy wynika, że stwierdzony u I. P. ubytek słuchu jest typu odbiorczego znacznego stopnia o lokalizacji pozaślimakowej. Z orzeczenia lekarskiego nr [...] Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego wynika z kolei, że niedosłuch stwierdzony u skarżącej jest niedosłuchem odbiorczym obustronnym ślimakowym. Żadne z późniejszych uzupełnień i wyjaśnień w/w jednostek orzeczniczych ani żaden inny dowód w sprawie nie wyjaśnia skąd taka rozbieżność w rozpoznaniach.

Z kolei do odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] lutego 2010 r. skarżąca dołączyła zaświadczenie lekarza laryngologa z dnia 10 marca 2010 r. z którego wynika, że rozpoznano u niej "obustronny głęboki niedosłuch odbiorczy (czuciowo-nerwowy) nabyty w okresie pracy zawodowej (w hałasie)".

Postępowanie w niniejszej sprawie administracyjnej wszczęte zostało pod rządami Rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. Wyrokiem z dnia 19 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 891/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, z uwagi na jego niekonstytucyjność powyższego aktu, uchylił decyzje organów inspekcji sanitarnej obu instancji, wydane na jego podstawie. Z dniem 3 lipca 2009 r. weszło w życie Rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. W świetle § 11 ust. 1 tego Rozporządzenia, do postępowania wszczętego i niezakończonego przed dniem jego wejścia w życie, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. W tych okolicznościach, organ inspekcji sanitarnej I instancji zwrócił się do jednostek orzeczniczych obu stopni o ponowne zajęcie stanowiska w sprawie schorzenia skarżącej. Pomimo zmiany treści poz. 21 wykazu chorób i zawodowych, jednostki orzecznicze nie wypowiedziały się jednak w sposób wyraźny co do tego, czy schorzenie skarżącej nie stanowi schorzenia, o którym mowa w poz. 21 wykazu chorób zawodowych w brzmieniu nadanym Rozporządzeniem z dnia 30 czerwca 2009 r. Jednostki orzecznicze, powołały się wprawdzie na nowe Rozporządzenie, lecz jednostka orzecznicza pierwszego stopnia stwierdziła jedynie, że orzeczenie lekarskie w przypadku skarżącej zostało już wydane (pismo z dnia 18 stycznia 2010 r.), natomiast jednostka orzecznicza drugiego stopnia wskazała tylko ogólnie, że nie znajduje podstaw do zmiany dotychczasowego orzeczenia (pismo z dnia 27 listopada 2009 r.).

Wiżący w ninijeszej sprawie jest pogląd, zgodnie z którym wykluczenie hałasu jako podłoża schorzenia, opisanego w poz. 21 wykazu chorób zawodowych, przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze obu stopni rodzi konieczność uznania po stronie organów inspekcji sanitarnej braku spełnienia w sprawie przesłanki z art. 2351 k.p., dotyczącej figurowania zdiagnozowanej choroby w przedmiotowym wykazie. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił również stanowisko, wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 234/08 i z dnia 18 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 9/11), zgodnie z którym ani medyczne jednostki orzecznicze ani organy inspekcji sanitarnej nie są zobowiązane do ustalenia innych przyczyn powstania zdiagnozowanej choroby, jeśli wykluczono działanie czynników środowiska pracy jako przyczynę choroby. Postępowanie w sprawie choroby zawodowej jest bowiem ukierunkowane nie tyle na ustalenie stanu zdrowia osoby badanej, ile na stwierdzenie, czy choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych.

Zarówno w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i Sądu aktualnie orzekającego, w warunkach niniejszej sprawy w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie można przesądzić z całą pewnością o tym, że schorzenie skarżącej nie jest jednym z wymienionych w poz. 21 wykazu, stanowiącego załącznik do Rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. i kwestię tę organy inspekcji sanitarnej są zobowiązane wyjaśnić.

W świetle bowiem zmiany opisu choroby zawodowej z poz. 21 wykazu chorób zawodowych – załącznika do Rozporządzenia z 2009 r. w porównaniu do poz. 21 wykazu będącego załącznikiem do Rozporządzenia z 2002 r. oraz biorąc pod uwagę treść załączonego do ostatniego odwołania zaświadczenia lekarskiego z dnia 10 marca 2010 r. stwierdzić należy, że organy wbrew zasadom wynikającym z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz z naruszeniem § 8 ust. 1 i 2 Rozporządzenia z 2009 r. decyzje swe wydały w oparciu o niepełny materiał dowodowy. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem Rozporządzenia z 2009 r. organ był uprawniony do żądania od lekarza dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia a także do wystąpienia do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz do podjęcia innych czynności niezbędnych do uzupełnienia materiału.

Pomimo cytowanej wyżej zmiany treści opisu choroby zawodowej w pozycji 21 wykazów chorób zawodowych – załącznika do Rozporządzenia z 2002 r. w odniesieniu do Rozporządzenia z 2009 r. nie wyjaśniono jednak czy niedosłuch skarżącej jest "obustronnym głębokim niedosłuchem odbiorczym (czuciowo - nerwowym) nabytym w okresie pracy zawodowej (w hałasie)" na co wskazuje chociażby zaświadczenie laryngologa z dnia 10 marca 2010 r. W ślad za NSA jeszcze raz zwrócić należy uwagę na rozbieżność pomiędzy rozpoznaniem jednostek orzeczniczych I i II stopnia, czego przyczyny nie zostały przez organy wyjaśnione stosownie do możliwości stworzonych przez § 8 ust. 2 Rozporządzenia z 2009 r. Konieczność wyjaśnienia tych rozbieżności i pozyskania dodatkowych wyjaśnień jest podyktowana także treścią powoływanego zaświadczenia laryngologa z 10 marca 2010 r. przy czym należy ewentualnie uwzględnić w tych okolicznościach okres czasu, w ciągu którego po zakończeniu wykonywania pracy w warunkach narażenia ujawniło się konkretne schorzenie.

Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 80 k.p.a. w związku z § 8 ust. 1 Rozporządzenia z 2009 r. decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego. Użyty w § 8 ust. 1 Rozporządzenia z 2009 r. zwrot "w szczególności" oznacza, że wymienione po nim środki dowodowe nie są jedynymi, w oparciu o które organy inspekcji sanitarnej mają wydać decyzje. Są one zobligowane do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego i jego oceny, co przy rozbieżności treści określonych dokumentów, w tym wypadku w zakresie rozpoznania oznacza także podanie dlaczego za wiarygodny uznaje się jeden z nich a tej wiarygodności odmawia się innemu.

W dalszym postępowaniu konieczne więc będzie zażądanie dokumentacji lekarskiej, która dała podstawę lekarzowi specjaliście – laryngologowi do wystawienia zaświadczenia z dnia 10 marca 2010 r.

Poza sporem w sprawie pozostawała okoliczność, że skarżąca pracowała w warunkach narażenia zawodowego. Wyjaśnienia natomiast wymaga, czy schorzenie skarżącej odpowiada opisowi z poz. 21 wykazu chorób zawodowych – załącznika do Rozporządzenia z 2009 r. co organy inspekcji sanitarnej powinny uczynić w ponownym postępowaniu, stosownie do wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz niniejszego wyroku. Dlatego Sąd orzekł jak w pkt I wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącej zwrot kosztów stawiennictwa na rozprawę jej pełnomocnika – biletów przejazdu autobusem (2 x 7,20 zł) w obie strony.