Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 396/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-04-19 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. C. (C.) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy obejmującego częściowe zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] r. skarżący domagał się częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi, który w rozpoznawanej sprawie wynosi [...] zł.

W motywach powyższego wyjaśnił, że nie posiada zdolności kredytowej ani żadnych składników majątku. Wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną oraz dwójką dzieci. Wprawdzie w jego małżeństwie ustanowiona została rozdzielność majątkowa, niemniej jednak z uwagi na zawieszenie prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej pozostaje on na utrzymaniu swojej żony, której miesięczne dochody wynoszą ok. [...] zł.

Dane te uzupełnił obszerną dokumentacją źródłową, z której ustalono, że D. C. figuruje jako osoba prowadząca działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży hurtowej i detalicznej samochodów osobowych i furgonetek. Z tego tytułu w latach 2011/2012 poniósł stratę rzędu [...] zł i [...] zł. W chwili obecnej działalność ta jest zawieszona. Tymczasem jego żona ze sprzedaży pieczywa i wyrobów cukierniczych uzyskała w latach 2011/2012 przychód w kwocie [...] zł i [...] zł, który po potrąceniu o ponoszone koszty jego uzyskania w wysokości [...] zł i [...] zł przyniósł dochód wielkości [...] zł i [...] zł. Natomiast wykazana dla celów podatku VAT podstawa opodatkowania za ostatnie trzy miesiące wynosiła: [...] (listopad), [...] zł (grudzień) oraz [...] zł (styczeń). Z rozliczenia ostatniego kwartału wynika, że uzyskany dochód za listopad i grudzień wynosił [...] zł, podczas gdy w styczniu 2013 r. w związku z ponoszonymi wydatkami poniesiono stratę rzędu [...] zł. Po opłaceniu wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania o pow. [...] m2, tj. opłatami za gaz ([...] zł), czynsz ([...] zł), energię elektryczną ([...] zł), a nadto ratami kredytu ([...] zł) dostępne na rachunkach bankowych środki wynosiły [...] zł i [...] zł.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje.

Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 tej ustawy zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – przysługuje wyłącznie takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Przez uszczerbek, o którym mowa wyżej, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie może ona zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, niepubl.). Dlatego też prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, Lex nr 393645).

Odnosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Zadeklarowany w treści urzędowego formularza dochód żony z prowadzonej działalności gospodarczej wynosi bowiem ok[...] zł (vide: rubryka nr 10), podczas gdy udokumentowane wydatki związane z koniecznym utrzymaniem zamykają się w łącznej kwocie [...] zł. Obejmują one opłaty za gaz ([...] zł), czynsz ([...] zł) oraz energię elektryczną ([...] zł). W ocenie rozpoznającego wniosek nic zatem nie stoi na przeszkodzie aby z pozostałej kwoty wygospodarować [...] zł tytułem uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego. Małżonkowie mają bowiem względem siebie obowiązek pomocy, obejmujący swym zakresem także prowadzenie procesów sądowych i pokrywanie związanych z tym kosztów, którego to obowiązku nie niweczy zniesienie między małżonkami wspólności ustawowej (por. postanowienia NSA z dnia 2 września 2009 r. sygn. akt I FZ 199/09, LEX nr 612561, z dnia 19 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 113/09, LEX nr 546385, z dnia 19 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 125/09, LEX nr 574754, z dnia 26 sierpnia 2009 r. sygn. akt I FZ 243/09, LEX nr 554620, z dnia 19 sierpnia 2009 r. sygn. akt I FZ 336/09, LEX nr 554656, z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I FZ 463/08, LEX nr 565693 oraz z dnia 7 czerwca 2011 r. sygn. akt II FZ 272/11, LEX nr 1083182). Wprawdzie z przedłożonych do akt dokumentów źródłowych wynika, że wielkość osiąganych przez żonę skarżącego dochodów nie jest stała (vide: rozliczenie za miesiąc styczeń 2013 r., kiedy to poniesione w ramach prowadzonej działalności wydatki przewyższyły wypracowany przychód), niemniej jednak okoliczność ta nie może mieć znaczenia przesądzającego, skoro opłaty związane z koniecznym utrzymaniem były w tych miesiącach na bieżąco regulowane. Podobnie jak raty kredytu zaciągniętego na samochód. Wobec powyższego wykazana w styczniu 2013 r. strata nie oznaczała braku środków finansowych. Była ona jedynie wynikiem bilansowym, który w żadnej mierze nie świadczył o utracie płynności finansowej, albowiem wykazana dla celów podatku VAT podstawa opodatkowania wynosiła: [...] zł (grudzień) oraz [...] zł (styczeń), podczas gdy z zeznania podatkowego za 2012 r. ustalono, że wypracowany przychód opiewał na kwotę [...] zł. W tej sytuacji przyjąć należało, iż skarżący ubiegając się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego nie dołożył należytej staranności w wykazaniu, że nie jest w stanie go ponieść. Tym bardziej, że w dniu składania urzędowego formularza dostępne na rachunkach bankowych jego żony dodatkowe środki wynosiły: [...] zł i [...] zł, natomiast na dzień 22 i 28 lutego 2013 r. te zamykały się w kwotach: [...] zł i [...] zł. Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.