Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 617/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-04-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1 pkt 6, art. 106 ust. 4 i 6
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: § 36
journal: Dz.U. 2006 nr 25 poz 186
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006 r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania"
article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie: Sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędzia NSA del. Jolanta Sikorska Protokolant st. asystent sędziego Maciej Stojek po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Lu 523/12 w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie pomocy na dożywianie oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 29 listopada 2012 r., II SA/Lu 523/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: "WSA w Lublinie" lub "sąd I instancji") oddalił skargę M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie (dalej: "SKO w Lublinie" lub "Kolegium") z [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego - pomocy na dożywianie oraz orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Wyrok ten wydano w następującym stanie sprawy:

Po rozpatrzeniu podania M.K. o przyznanie pomocy na dożywianie Burmistrz Miasta Lubartowa decyzją z [...] lutego 2012 r. nr [...], przyznał wnioskodawcy pomoc na dożywianie w formie nieodpłatnych obiadów składających się z dwóch dań świadczonych przez Dzienny Dom Pomocy Społecznej w Lubartowie przy ul. K., na okres od 6 lutego do 31 marca 2012 r. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły art. 3 pkt 1 lit. c), art. 5 ust. 1 i art. 7 ustawy z 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259 z późn. zm.) i § 1 Uchwały Nr XLIV/280/10 Rady Miasta Lubartów z 1 czerwca 2010 r. w sprawie określenia warunków odpłatności za pomoc w formie dożywiania przyznaną w ramach wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. Urz. Woj. Lub. z 2010 r. Nr 79, poz. 1458). W ocenie organu I instancji przyznana M.K. pomoc jest adekwatna do jego niepełnosprawności, ponadto wymaga on pomocy osób drugich. Uwzględniono takie okoliczności jak brak stałej opieki ze strony prawnego opiekuna zamieszkującego w innej miejscowości, zapewnienie gorącego posiłku po kosztach niższych od kosztu sporządzenia posiłku dla gospodarstwa jednoosobowego o niskich dochodach, roszczeniowy charakter strony co do wysokości przyznawanych zasiłków celowych i brak współdziałania z pracownikiem socjalnym.

W odwołaniu od tej decyzji M.K. powołując się na swój stan zdrowia oraz stosowaną dietę niskocholesterolową i przeciwcukrzycową wykluczającą korzystanie z żywienia zbiorowego, a uzasadniającą w jego ocenie przyznanie pomocy finansowej na zakup żywności, wniósł o przyznanie pomocy finansowej na zakup żywności. Podkreślił przy tym, że jest zainteresowany żywieniem indywidualnym, a nie zbiorowym.

Decyzją z [...] kwietnia 2012 r. SKO w Lublinie utrzymało zaskarżoną decyzje burmistrza w mocy, powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej "K.p.a."). Odwołując się do dyspozycji art. 5 ust. 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", zgodnie z którym pomoc może być przyznana nieodpłatnie osobom lub rodzinie, wskazanym w ustawie, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150% kryterium dochodowego, o którym mowa w ustawie o pomocy społecznej, organ odwoławczy podkreślił, że celem przedmiotowej pomocy jest przede wszystkim dożywianie dzieci oraz zapewnienie posiłku osobom jego pozbawionym głównie z tego powodu, że zamieszkują teren objęty wysokim bezrobociem lub pochodzą ze środowisk wiejskich, a także zapewnienie pomocy w zakresie dożywiania osobom samotnym, chorym i niepełnosprawnym. Do udzielania takiej pomocy mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy o pomocy społecznej. A zatem, zgodnie z art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej, rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Ponadto, zgodnie z art. 2 ust. 1 cyt. ustawy, osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej powinny samodzielnie przezwyciężać trudności przy wykorzystaniu własnych zasobów, możliwości oraz uprawnień, nie mogą przyjąć biernej postawy sprowadzającej się tylko do oczekiwania na przyznanie świadczenia w żądanej wysokości.

SKO w Lublinie ustaliło, że wnioskodawca z uwagi na niski dochód i niepełnosprawność intelektualną spełnił przesłanki otrzymania pomocy w zakresie dożywiania. Jego dochód miesięczny wynosi 651,72 zł. Pozostaje w stałym leczeniu i zaopatrzeniu lekowym. Jednak podczas wywiadu środowiskowego odwołujący nie podnosił, że stosuje specjalistyczną dietę. Natomiast z wywiadu tego wynikało, że podopieczny bez podania powodów wielokrotnie odmówił przyjęcia proponowanej przez pracownika socjalnego pomocy w formie obiadów. Ponadto opiekun faktyczny wnioskodawcy – Z.G., ograniczał pracownikowi socjalnemu kontakt z podopiecznym i utrudniał podjęcie działań mających na celu jego wsparcie. Zarazem zwrócono uwagę, że decyzja w przedmiocie wnioskowanej pomocy oparta jest na uznaniu administracyjnym, którą podejmuje się przy uwzględnieniu słusznego interesu strony, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu pomocy społecznej. Dlatego uznano, że pomimo pewnych uchybień organu I instancji w toku postępowania wyjaśniającego, chociażby w zakresie domagania się od strony nieumiejącej pisać i czytać pisemnych wyjaśnień o sposobie przygotowywania posiłków, stanowisko tego organu o zakresie przyznanej pomocy było prawidłowe, a przyznana pomoc jest najbardziej adekwatna do okoliczności sprawy. Wskazana w decyzji placówka w ramach prowadzonej stołówki przygotowuje posiłki dla osób mających zalecenia lekarskie o konieczności stosowania diety cukrzycowej i obniżającej cholesterol, a więc zgodnie z zaświadczeniem lekarskim, jakie przedstawił odwołujący wraz z odwołaniem. Ma on zatem możliwość korzystania z obiadów opracowanych przez dietetyka, dostosowanych do jego grupy wiekowej i zaleceń lekarskich. Jest to pomoc dogodna dla osoby niepełnosprawnej intelektualnie, która nie jest w stanie własnym staraniem zapewnić sobie gorącego posiłku dietetycznego nie tylko dlatego, że ma niskie dochody, ale przede wszystkim dlatego, że nie jest w stanie przygotować posiłku właściwie zbilansowanego. Do tego opiekun faktyczny odwołującego się nie mieszka i nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego co oznacza, że strona może mieć problemy z kupnem produktów żywnościowych, przygotowaniem posiłków dietetycznych i sprzątaniem po posiłku. Podkreślono przy tym, że choć ustawa umożliwia przyznanie pomocy w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych, to jednak za najwłaściwszą formę omawianej pomocy uznano tę, o jakiej wyrzeczono w decyzji I instancji.

Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem M.K. wniósł do WSA w Lublinie skargę. W jego ocenie zaskarżoną decyzję oparto na nieprawdziwych informacjach. W szczególności za nieprawdziwe uznał, aby Z.G. ograniczał jego kontakty z pracownikiem socjalnym. Ponadto, opiekun ten ma być dobrze zorientowany w jego diecie, robić mu zakupy i pomagać we wszystkich innych czynnościach życia codziennego. Nie zgodził się z tym, aby to opiekun faktyczny obowiązany był do udzielania mu wsparcia finansowego, zwłaszcza że sam jest osobą ubogą. Z powodu swojej niepełnosprawności i ubóstwa uznał, że chodzenie na obiady byłoby w jego sytuacji niestosowne.

W odpowiedzi na skargę SKO w Lublinie wniosło o jej oddalenie.

Oddalając skargę powołanym na wstępie wyrokiem WSA w Lublinie uznał, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa. Powołując się na dyspozycję przepisów art. 3 pkt 1 lit. c), art. 5 ust. 1 i art. 7 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", które stanowiły materialnoprawną podstawę podjętych w sprawie rozstrzygnięć administracyjnych, sąd I instancji podał, że w ramach w/w programu realizowane są działania dotyczące w szczególności: zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009, Nr 175, poz. 1362 ze zm., dalej jako: "Ups"), w szczególności samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym – w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Udzielenie takiej pomocy jest uzależnione od kryterium dochodowego. Uszczegółowienie zasad przyznawania przedmiotowej pomocy nastąpiło zaś w rozporządzeniu Rady Ministrów z 7 lutego 2006 r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 25, poz. 186 ze zm., dalej jako "rozp. RM z 2006"). Zgodnie z § 6 tego rozporządzenia, pomoc w formie świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności, w tym dla dzieci i młodzieży w placówkach, a także pomoc w formie świadczenia rzeczowego, jest przyznawana w przypadku braku możliwości zapewnienia posiłku lub gdy przyznanie pomocy w formie posiłku byłoby nieuzasadnione z uwagi na sytuację osobistą lub rodzinną danej osoby. W ocenie sądu wojewódzkiego wskazane regulacje prawne mają świadczyć o tym, że realizując postanowienia w/w programu organy powinny w pierwszej kolejności zapewnić uprawnionemu świadczenia w formie posiłku. Natomiast forma pieniężna lub rzeczowa pomocy jest zasadna dopiero wtedy, gdy forma posiłku nie jest możliwa do realizacji lub jest nieuzasadniona z uwagi na sytuację osobistą lub rodzinną danej osoby.

WSA w Lublinie ocenił, że organy prawidłowo ustaliły okoliczności faktyczne sprawy i uznały M.K. za uprawnionego do przyznania wnioskowanej pomocy. Wybrano także odpowiednią formę pomocy, ponieważ wnioskodawca jako osoba niepiśmienna, niezaradna i nieznająca wartości pieniądza, a ponadto wymagająca zleconej przez lekarza, zbilansowanej diety, nie jest zdolna do samodzielnego przygotowania odpowiedniego posiłku. Nie jest tego w stanie uczynić również jego opiekun, który nie ma w tym zakresie odpowiedniej wiedzy oraz umiejętności. Skarżący nie dysponuje odpowiednimi środkami finansowymi na pokrycie kosztów drogiej diety niskocholesterolowej i przeciwcukrzycowej, podczas gdy w domu pomocy społecznej posiłki dla osób wymagających takiej diety przygotowywane są po konsultacji z dietetykiem. Jest to zatem korzystna dla niego forma dożywiania. Strona nie dostarczyła zaś dostatecznych argumentów, które przemawiałyby za zasadnością udzielenia tej pomocy w innej formie.

Skargę kasacyjną od wyroku z 29 listopada 2012 r. wniósł pełnomocnik skarżącego, ustanowiony w ramach przyznanego mu prawa pomocy, zaskarżając go w całości i domagając się jego uchylenia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania. Powołując się na art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej zwana: "Ppsa") wyrokowi temu zarzucono naruszenie:

I. przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 2 pkt 1 Ppsa przez wadliwe wykonanie funkcji kontrolnej w zakresie zgodności z prawem skarżonej decyzji i wydanie orzeczenia, którego nie poprzedziła kontrola działania organu administracji polegająca na ocenie, czy organ w sposób wyczerpujący dokonał analizy zebranego materiału dowodowego oraz czy rozważył on wszystkie okoliczności podnoszone przez skarżącego, przez co zostały naruszone przepisy:

a) art. 141 § 4 Ppsa przez błąd w ustaleniach faktycznych, a w konsekwencji dokonanie nieprawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego polegającej na wadliwym uznaniu, że nieformalny opiekun Z.G. nie jest w stanie przygotować skarżącemu posiłków zgodnych z zaleceniami lekarskimi i uwzględnieniem konieczności stosowania diety przeciwcukrzycowej i obniżającej cholesterol, a tym samym, że przyznanie mu pomocy w formie posiłków świadczonych przez dom pomocy społecznej jest prawidłowym rozstrzygnięciem,

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 Ppsa przez oddalenie skargi pomimo, że w sprawie zostały naruszone przepisy postępowania, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy i powinno skutkować uchyleniem skarżonej decyzji w całości, a tymczasem WSA w Lublinie wadliwie przyjął, że organ odwoławczy nie naruszył art. 7, 77 § 1, i 80 K.p.a. uznając, że organy właściwie przeprowadziły postępowanie dowodowe, pomimo że nie dokonały prawidłowej oceny sytuacji osobistej skarżącego, świadczonej przez Z.G. pomocy, przez podtrzymanie stanowiska organu, że brak było podstaw do zastosowania § 6 rozporządzenia z 7 lutego 2006 r. w zw. z art. 138 § 2 K.p.a. przez brak zastosowania w sprawie, pomimo że zebrany materiał dowodowy dawał podstawy do wydania rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy co do istoty sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.,

II. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 9, art. 18 ust. 1 pkt 6, art. 24, art. 106 ust. 1, 3, 4 i 6, art. 107, art. 110 ust. 8 Ups w zw. z art. 3, art. 5, i art. 7 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w zw. z § 6 rozp. RM z 2006 przez brak zastosowania w sprawie, pomimo że z okoliczności faktycznych sprawy wynikało, iż skarżący jest osobą samotnie gospodarującą i spełnia przewidziane przepisami kryterium dochodowe warunkujące przyznanie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności w ramach udzielenia pomocy w oparciu o powołane przepisy, a przyznanie pomocy w formie posiłku było niezasadne z uwagi na sytuację osobistą i rodzinną skarżącego.

W ocenie autora skargi kasacyjnej prawidłowa kontrola sądowoadministracyjna powinna doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. Niezasadnie przyjęto, że Z.G. nie udziela skarżącemu należytej pomocy, w tym w zakresie przygotowywania odpowiednich posiłków, a ponadto organom sytuacja skarżącego znana jest od wielu lat, która nie ulega zmianie. Do tej pory nie miano zastrzeżeń związanych z wyżywieniem skarżącego i stosowania przez niego diety. Wiedzę o sposobie przygotowywania dietetycznych posiłków można nabyć w rozmowie z lekarzem bądź z literatury, a ponadto wiedza na temat właściwości produktów jest także w pewnym stopniu wiedzą powszechnie znaną. Opiekun faktyczny stosuje się zaś do wskazań lekarskich, tak więc stan faktyczny sprawy nie został należycie wyjaśniony. Dodatkowo, pomimo że posiłki w domu pomocy społecznej są przygotowywane po konsultacji z dietetykiem, to jednak z uwagi na zbiorowy charakter takiej formy żywienia nie ma możliwości uwzględnienia indywidualnych wskazań lekarza, jak i wyboru rodzaju i jakości produktów użytych do przygotowania posiłku. Nie ustalono też, czy skarżący byłby zdolny do korzystania z przyznanej pomocy ze względów mobilnych, a to z uwagi na swoją niepełnosprawność. Do tej pory wielokrotnie skarżący otrzymywał pomoc w formie zasiłku celowego, a nie posiłku i nadal spełnia przesłanki do otrzymania żądanej pomocy. Tak więc w ocenie skarżącego kasacyjnie WSA w Lublinie dokonać miał błędnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów uznając, że organy w prawidłowy sposób przeprowadziły postępowanie wyjaśniające. Przepisy prawa materialnego wskazane w skardze kasacyjnej miały zostać naruszone wskutek ich niezastosowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 174 Ppsa skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 Ppsa rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadnej z wymienionych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania Sąd się nie dopatrzył, wobec czego kontrola ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie są uzasadnione zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które miałyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa, wedle którego uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie (zd. 1). Zaskarżony wyrok zawiera wszystkie te elementy, to zaś, że Kasator nie zgadza się z motywami którymi kierował się sąd a quo, nie oznacza że uchybiono cyt. przepisowi. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa nie jest usprawiedliwioną podstawą dla czynienia zaskarżonemu wyrokowi zarzutu dokonania błędnych ustaleń faktycznych, czy też błędnego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 lipca 2013 r., II GSK 412/12, LEX nr 1374780).

Zarzuty naruszenia dalszych przepisów postępowania w istocie należy rozpoznać łącznie z zarzutami naruszenia przepisów prawa materialnego, albowiem z argumentacji skargi kasacyjnej wynika ich integralny związek. Autor skargi kasacyjnej wywodzi, że organ odwoławczy uchybił wymogom dotyczącym prowadzenia postępowania wyjaśniającego, a wynikającym z przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. W konsekwencji miano nie ustalić, że nieformalny opiekun skarżącego – Z.G. jest w stanie zapewnić przygotowanie i podanie posiłku skarżącemu z uwzględnieniem zaleceń lekarskich i przestrzeganiem stosownej diety. To z kolei miało prowadzić do niezastosowania przepisu § 6 rozp. RM z 2006 przez organ odwoławczy, który winien orzec w trybie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., zwłaszcza że uprzednio stosowano wobec skarżącego kasacyjnie formę zasiłku celowego na zakup żywności. Zdaniem Kasatora sąd wojewódzki dokonał przez to wadliwej kontroli zaskarżonej decyzji oddalając skargę, dopuścił się także naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego wobec ich niezastosowania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie wszystkie te zarzuty nie są trafne.

Przede wszystkim zauważyć należy, że organ i instancji przyznał M.K. nieodpłatnie pomoc w formie posiłku dwudaniowego świadczonego przez Dzienny Dom Pomocy Społecznej w Lubartowie. Całkowicie przeto chybione jest zarzucanie sądowi wojewódzkiemu naruszenia art. 8 ust. 1 pkt 1 Ups określającemu kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, art. 18 ust. 1 pkt 6 Ups z którego wynika, że do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej realizowanych przez gminę należy realizacja zadań wynikających z rządowych programów pomocy społecznej, mających na celu ochronę poziomu życia osób, rodzin i grup społecznych oraz rozwój specjalistycznego wsparcia. Nie naruszono także w sprawie przepisów art. 106 ust. 1, 4 i 6 Ups, z których wynika odpowiednio, że przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej, decyzję o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia co do reguły wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego, oraz że odwołanie od decyzji w sprawie świadczeń z pomocy społecznej może złożyć inna osoba za zgodą osoby ubiegającej się o świadczenie. Niesporne jest, że wniosek o przyznanie pomocy M.K. rozpoznano decyzją administracyjną, poprzedzoną wywiadem środowiskowym, a SKO w Lublinie rozpoznało odwołanie sporządzone przez Z.G., mającego działać za zgodą strony. Zarzuty naruszenia art. 9, art. 24, art. 107 Ups nie poddają się rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny, a to z tego względu, że wszystkie te przepisy składają się z odrębnych jednostek redakcyjnych (ustępów), zaś autor skargi kasacyjnej nie sprecyzował jej treści w powyższym zakresie w sposób jednoznaczny. Podzielić należy prezentowane w judykaturze stanowisko, wedle którego w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2013 r., I OSK 1799/12, LEX nr 1295809). Zarzut naruszenia art. 110 ust. 8 Ups, z którego wynika, że "Upoważnienie, o którym mowa w ust. 7, może być także udzielone innej osobie na wniosek kierownika ośrodka pomocy społecznej", a odnosi się do kwestii uprawnienia do podpisania decyzji z zakresu pomocy społecznej, nie został w żaden sposób uzasadniony w skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny z racji związania zarzutami skargi kasacyjnej nie może domyślać się intencji strony, od skargi kasacyjnej oczekiwać zaś należy, iż zarzuty w niej wskazane zostaną prawidłowo uzasadnione (art. 176 Ppsa).

Istotą stanowiska strony skarżącej kasacyjnie jest wykazywanie, że odpowiednią formą pomocy dla M.K. jest forma pieniężna i zasiłek celowy na dożywianie powinien zostać przyznany w tej właśnie formie. Jest to jednak argumentacja o charakterze celowościowym. Sąd administracyjny sprawując sądową kontrolę wykonywania administracji publicznej sprawuje ją pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (por. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Nie budzi wątpliwości w orzecznictwie charakter decyzji podejmowanych przez organy na podstawie ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Podkreśla się w nim, że świadczenie z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego przyznawane w oparciu o ustawę z 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" ma charakter uznaniowy. Organ nie ma obowiązku spełnienia każdego żądania osoby ubiegającej się o pomoc, gdyż uwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych oznacza z jednej strony uwzględnienie sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej świadczeniobiorcy, z drugiej zaś uwzględnienie możliwości finansowych organu pomocy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 sierpnia 2012 r., I OSK 407/12, LEX nr 1264795). Z mocy art. 3 pkt 1 lit. c ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w ramach Programu są realizowane działania dotyczące w szczególności zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 Ups, w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym - w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych; wedle art. 5 ust. 1 cyt. ustawy pomoc ta może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej; do udzielania pomocy w zakresie dożywiania, z wyłączeniem pomocy określonej w art. 6a, mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy o pomocy społecznej dotyczące udzielania świadczeń z pomocy społecznej (art. 7 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania"). Skoro istotą zasiłku celowego, przewidzianego przepisami ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" jest zapewnienie dożywiania, a organ pomocy społecznej zapewnił dostęp do gorącego posiłku, sporządzanego przez wyspecjalizowany podmiot, to nie uchybiono przepisom prawom. Żadnemu z w/w przepisów nie uchybiły organy orzekające w sprawie, w konsekwencji chybiony jest zarzut ich naruszenia wobec sądu wojewódzkiego.

Nie jest trafny zarzut naruszenia § 6 rozp. RM z 2006, który stanowi, że "Pomoc w formie świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności, w tym dla dzieci i młodzieży w placówkach, o których mowa w § 66 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 marca 2005 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach (Dz. U. Nr 52, poz. 467 i Nr 212, poz. 1767), a także pomoc w formie świadczenia rzeczowego, jest przyznawana w przypadku braku możliwości zapewnienia posiłku lub gdy przyznanie pomocy w formie posiłku byłoby nieuzasadnione z uwagi na sytuację osobistą lub rodzinną". Skoro zapewnienie posiłku M.K. jest możliwe poprzez przygotowanie tego posiłku, uwzględniającego przy tym wymaganą przez niego dietą, w wyspecjalizowanej placówce pomocy społecznej, którą jest Dzienny Dom Pomocy Społecznej w Lubartowie, przeto zastosowanie w sprawie miał cyt. wyżej przepis, a zarzut skargi kasacyjnej jego pominięcia jest bezzasadny. Argumenty odnoszące się do utrudnień w przemieszczaniu się przez M.K. wobec jego niepełnosprawności nie stoją wszak na przeszkodzie, aby posiłek dowieźć do miejsca zamieszkania strony. Czynność taką może dokonać jego faktyczny opiekun, skoro deklaruje daleko idącą pomoc M.K. Czynność tę może także wykonać organ pomocy społecznej. Taką techniczną formę świadczenia pomocy przewidują wszak przepisy art. 3 pkt 2 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" oraz § 10 ust. 1 pkt 2 rozp. RM z 2006. Ten ostatni przepis stanowi, że "W przypadku konieczności dowozu posiłków do osób w podeszłym wieku, chorych, niepełnosprawnych, w szczególności samotnych, które nie są w stanie samodzielnie dotrzeć do punktu wydawania posiłków - gmina ustala sposób organizacji tego dowozu". Przyznanie oczekiwanej przez stronę pomocy było zgodne z prawem, skoro realizowano w ten sposób rzeczywistą potrzebę zapewnienia posiłku, ze szczególnym uwzględnieniem posiłku gorącego w celu zapewnienia zdrowego żywienia. W konsekwencji chybiony jest zarzut naruszenia art. 106 ust. 3 Ups odnoszący się do reguł wypłaty świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej, skoro przyznane świadczenie nie miało takiej formy. Nie jest także trafny zarzut naruszenia przepisów art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 2 pkt 1 Ppsa, albowiem prawidłowo dokonano sądowej kontroli zaskarżonej decyzji.

Z powyższych przyczyn i na zasadzie art. 184 Ppsa skargę kasacyjną oddalono.

Sąd nie orzekał w przedmiocie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu, albowiem z mocy art. 254 § 1 Ppsa właściwym do rozpoznania tego wniosku jest wojewódzki sąd administracyjny.