Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1500/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2014 r. sprawy ze skargi E. R. i A. B. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska po rozpatrzeniu odwołania E. R. i A. B. od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. z dnia [...] marca 2013 r.

1. Uchylił punkt I.2.1.j) w brzmieniu:

"W przypadku konieczności realizacji części inwestycji na terenach o wysokim poziomie wód gruntowych, należy zastosować odwodnienia wykopów i utrzymywać je bez wody stojącej;" i w tym zakresie orzekł:

"Wykonywanie wykopów oraz prowadzenie w nich robót realizować co do zasady w okresie suchym. Podczas prowadzenia prac budowlanych należy unikać tworzenia się zastoisk wodnych umożliwiających składanie skrzeku przez płazy. W tym celu należy przyjąć stosowną technologię wykonania i utrzymania wykopów. Pozyskaną z odwodnienia poszczególnych stanowisk wodę magazynować w beczkowozach i wykorzystywać do celów technologicznych;"

2. Uchylił punkt 1.2.1.l) w brzmieniu:

"W związku z lokalizacją stanowiska nr 12 w strefie ochrony pośredniej ujęcia wody podziemnej G. [...] należy przestrzegać zakazów określonych dla tej strefy;" i w tym zakresie orzekł:

"W związku z lokalizacją stanowiska nr 12 w strefie ochrony pośredniej ujęcia wody podziemnej [...] w G. należy zastosować fundamenty palowe, które nie spowodują naruszenia użytkowego poziomu wodonośnego. Wszelkie prace budowlane w obrębie stanowiska nr 12 wykonywać, stosując technologię niewymagającą odwodnienia terenu;"

3. Uchylił punkt I.2.2.a) w brzmieniu:

"Odpady wytworzone podczas realizacji i eksportacji przedsięwzięcia w miarę możliwości zagospodarować we własnym zakresie, a w przypadku braku takiej możliwości należy je selektywnie magazynować w sposób i w miejscach do tego przystosowanych i przekazać je podmiotom posiadającym odpowiednie uregulowania prawne w zakresie gospodarowania odpadami;"

i w tym zakresie orzekł:

"Odpady wytworzone podczas realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia w miarę możliwości zagospodarować we własnym zakresie, a w przypadku braku takiej możliwości należy je selektywnie magazynować w sposób i w miejscach do tego przystosowanych i przekazać je uprawnionym podmiotom. Odpady niebezpieczne, jakie mogą zostać wytworzone w trakcie robót budowlanych segregować i oddzielać od odpadów obojętnych celem wywozu do specjalistycznych przedsiębiorstw zajmujących się ich utylizacją;"

4. Uchylił punkt I.2.2.d) w brzmieniu:

"Należy zapewnić regularny odbiór wytworzonych odpadów, odpady przekazywać tylko podmiotom posiadającym stosowne uregulowania prawne w zakresie gospodarki odpadami;" i w tym zakresie umarzył postępowanie organu pierwszej instancji.

5. Uchylił punkt I.2.6.b) w brzmieniu:

"Należy lokalizować zaplecza budowy w pobliżu istniejących dróg dojazdowych, z dala od terenów zabudowy mieszkaniowej oraz poza terenami cennymi przyrodniczo;" i w tym zakresie orzekł:

"Należy lokalizować zaplecza budowy w pobliżu istniejących dróg dojazdowych, z dala od terenów zabudowy mieszkaniowej oraz poza obszarem specjalnej ochrony ptaków [...] i obszarami mającymi znaczenie dla Wspólnoty: [...], a także poza terenami cennymi przyrodniczo, wyznaczonymi na podstawie waloryzacji przyrodniczej gminy G.;"

6. Uchylił punkt I.2.6.k) w brzmieniu:

"Możliwa jest kontynuacja wycinki przez okres 14 dnia w okresie lęgowym ptaków pod warunkiem potwierdzenia braku gniazd w miejscu realizacji w trakcie bieżącej kontroli przez nadzór przyrodniczy;" i w tym zakresie orzekł:

"Możliwa jest kontynuacja wycinki przez okres 14 dni w okresie lęgowym ptaków pod warunkiem potwierdzenia braku gniazd w miejscu realizacji w trakcie bieżącej kontroli (przeprowadzanej bezpośrednio przed wycinką - tj. nie wcześniej niż tydzień przed jej wykonaniem) przez prowadzącego nadzór przyrodniczy ornitologa;"

7. Uchylił punkt 1.2.6.p) w brzmieniu:

"W trakcie prac budowlanych zakaz ingerencji w znajdujące się w pobliżu lub na trasie inwestycji siedliska przyrodnicze: torfowiska przejściowe i trzęsawiska [...], naturalne eutroficzne zbiorniki wodne [...], łęgowe lasy dębowo - wiązowo - jesionowe [...];" i w tym zakresie orzekł:

"Prowadzić prace w sposób nienaruszający siedlisk przyrodniczych znajdujących się w pobliżu lub na trasie inwestycji, tj. torfowisk przejściowych i trzęsawisk (kod [...]), naturalnych eutroficznych zbiorników wodnych (kod [...]), łęgowych lasów dębowo - wiązowo - jesionowych (kod [...]), zlokalizowanych według poniższej tabeli.

Lokalizacje stanowisk słupów, placów budowy, zapleczy budowy oraz dróg tymczasowych należy wytyczyć poza obszarami tych siedlisk;"

8. Uchylił punkt I.2.6.r) w brzmieniu:

"Prace na terenie obszarów Natura 2000, tj. [...], w pobliżu stanowisk roślin objętych ochroną oraz siedlisk przyrodniczych należy prowadzić pod nadzorem przyrodniczym;" i w tym zakresie umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.

9. Uchylił punkt 1.2.6.u) w brzmieniu:

"Wszelkie rowy i wykopy należy zabezpieczyć przed wpadaniem do nich zwierząt;" i w tym zakresie orzekł:

"Wszelkie rowy i wykopy należy zabezpieczyć przed wpadaniem do nich zwierząt poprzez ogrodzenie płotkami ochronnymi, pełnymi lub siatkowymi (z oczkami o średnicy nie przekraczającej 0,5 cm), posadowionymi poniżej poziomu gruntu i o wysokości nie niższej niż 40 cm nad poziomem terenu, z przewieszką o długości min. 5 cm skierowaną "na zewnątrz" od wykopu. Montaż ogrodzeń wykonać pod kontrolą prowadzącego nadzór herpetologia. Podczas budowy codziennie rano przed rozpoczęciem robót oraz pod koniec dnia po zakończeniu pracy, a także dodatkowo przed zasypaniem wykopów, przeprowadzać kontrolę, czy w wykopie nie znajdują się uwięzione zwierzęta. W sytuacji stwierdzenia obecności zwierząt w wykopie należy je odłowić i wypuścić poza obszar inwestycji do siedlisk wskazanych przez prowadzącego nadzór herpetologa;"

10. Uchylił punkt 1.3.3.9 w brzmieniu:

"Na linii wysokiego napięcia należy zamontować oznaczniki spiralne lub kulowe (o średnicy 30 cm) w kolorach czarnym i białym na przewodach linii elektroenergetycznych, które będą zwiększać widoczność linii dla ptaków. Rozwieszenia należy wykonać w bezpośrednim sąsiedztwie obszarów cennych ornitologicznie co 50 m w obszarze Natura 2000, w obszarze lasu, a także w rejonie oczek wodnych oraz co 200 m w pozostałej części;" i w tym zakresie orzekł:

"Na całej długości linii należy zainstalować pod nadzorem ornitologa oznaczniki minimalizujące ryzyko kolizji ptaków w przewodami, według poniższego schematu:

a) na odcinku od stanowiska słupa nr 1 do stanowiska słupa nr 18, od stanowiska słupa nr 28 do stanowiska słupa nr 35 i od stanowiska słupa nr 65 do stanowiska słupa nr 69 należy zainstalować plastikowe spirale o wysokości 30 cm i szerokości 100 cm na każdym z przewodów odgromowych linii, naprzemiennie co 200 m, w taki sposób, aby odległość pomiędzy dwiema spiralami dla obu przewodów odgromowych wynosiła 100 m,

b) na pozostałych odcinkach należy zainstalować plastikowe spirale o wysokości 30 cm i szerokości 100 cm na każdym z przewodów odgromowych linii naprzemiennie co 50 m, w taki sposób, aby odległość pomiędzy dwiema spiralami dla obu przewodów odgromowych wynosiła 25 m,

c) dodatkowo w granicach i w sąsiedztwie obszaru specjalnej ochrony ptaków [...] tj. na odcinku od stanowiska słupa nr 41 do stanowiska słupa nr 64, na każdym z przewodów fazowych linii zainstalować odstraszacze typu firefly naprzemiennie co 30 m, w taki sposób, aby odległość pomiędzy dwoma odstraszaczami na sąsiednich przewodach wynosiła 10 m;"

11. Uchylił punkt 1.3.3.11 w brzmieniu:

"Na terenie obszaru Natura 2000 [...] oraz w jego bezpośrednim otoczeniu, należy zamontować specjalne grzebienie ochronne albo bolce z izolatorami na konstrukcjach słupów;" i w tym zakresie orzekł:

"Na terenie obszaru Natura 2000 [...] oraz w jego bezpośrednim otoczeniu, t.j. na odcinku od stanowiska słupa nr 41 do stanowiska słupa nr 64, należy zamontować specjalne grzebienie ochronne albo bolce z izolatorami na konstrukcjach słupów;"

12. Uchylił punkt II. 1 w brzmieniu:

"Realizację przedsięwzięcia należy prowadzić pod nadzorem przyrodniczym w celu bieżącej kontroli miejsca i sposobu realizacji inwestycji oraz jej zgodności z warunkami wskazanymi w niniejszej decyzji. Specjalista w zakresie flory i fauny potwierdzi możliwość rozpoczęcia prac oraz określi warunki ich prowadzenia. Nadzór przyrodniczy powinien obejmować m.in.:

a) bezpośredni nadzór nad wykonywanymi pracami związanymi z wycinką kolidujących drzew i krzewów, pod kątem obecności zajętych gniazd;

b) nadzór nad pracami związanymi z budową i demontażem tymczasowych dróg dojazdowych, zapleczy budowy;

c) nadzór nad montażem na linii i słupach zabezpieczeń zmniejszających ryzyko porażenia i kolizji ptaków;

d) wskazanie miejsc cennych przyrodniczo i wygrodzenie ich np. taśmą na czas realizacji inwestycji w celu uniemożliwienia ingerencji na te tereny;

e) nadzór nad pracami budowlanymi prowadzonymi w pobliżu stanowisk roślin objętych ochroną (bagna zwyczajnego i rosiczki okrągłolistnej), siedlisk przyrodniczych (przyrodnicze torfowiska przejściowe i trzęsawiska [...], naturalne eutroficzne zbiorniki wodne [...], łęgowe lasy dębowo - wiązowo - jesionowe [...]), obszarów Natura 2000 ([...]) w celu niedopuszczenia do zniszczenia stanowisk roślin objętych ochroną;" i w tym zakresie orzekł:

"Realizację przedsięwzięcia, a szczególnie prace polegające na wycince drzew i krzewów, przygotowaniu terenu pod planowane roboty, wykonaniu słupów, wytyczaniu, wykonaniu i likwidacji dróg tymczasowych należy prowadzić pod nadzorem przyrodniczym w postaci specjalisty/specjalistów w zakresie fauny (w szczególności ornitologa oraz herpetologa) i flory (leśnik, ogrodnik, biolog-botanik lub architekt krajobrazu) z doświadczeniem pracy w terenie. Do obowiązków nadzoru w szczególności będzie należało:

a) bezpośredni nadzór nad wykonywanymi pracami związanymi z wycinką kolidujących drzew i krzewów, pod kątem obecności zajętych gniazd;

b) nadzór nad pracami związanymi z budową i demontażem tymczasowych dróg dojazdowych, zapleczy budowy;

c) nadzór nad montażem na linii i słupach zabezpieczeń zmniejszających ryzyko porażenia i kolizji ptaków;

d) wskazanie miejsc cennych przyrodniczo i wygrodzenie ich np. taśmą na czas realizacji inwestycji w celu uniemożliwienia ingerencji w te tereny;

e) nadzór nad pracami budowlanymi prowadzonymi w pobliżu stanowisk roślin objętych ochroną (bagna zwyczajnego i rosiczki okrągłolistnej), siedlisk przyrodniczych (torfowiska przejściowe i trzęsawiska [...], naturalne eutroficzne zbiorniki wodne [...], łęgowe lasy dębowo - wiązowo - jesionowe [...])), obszarów Natura 2000 ([...]) w celu niedopuszczenia do zniszczenia cennych siedlisk przyrodniczych i stanowisk roślin objętych ochroną;

f) kontrola wykopów pod kątem obecności uwięzionych zwierząt, nadzór nad czynnościami związanymi z przeniesieniem zwierząt ze stref zagrożenia, w tym wskazanie miejsc, do których należy przenieść zwierzęta;

g) weryfikacja i kontrola skuteczności metod i urządzeń zastosowanych na placu budowy w celu przeciwdziałania przedostawaniu się zwierząt na ten teren, formułowanie i przekazywanie wykonawcy robót budowlanych wniosków i zaleceń w tym zakresie;"

13. Uchylił punkt II.7 w brzmieniu:

"Po zakończeniu robót, w celu sprawdzenia prawidłowego funkcjonowania linii 110 kV należy przeprowadzić czynności polegające na sprawdzaniu: wielkości zwisów i stanu przewodów, odległości przewodów od ziemi, drzew, obiektów, budynku mieszkalnego z którymi linia się krzyżuje, zasadniczych wymiarów, stanu i jakości elementów linii określone w dokumentacji przez producentów."

i w tym zakresie umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił następujący stan sprawy.

W odwołaniu od powyższej decyzji E. R. i A. B.z, podnieśli następujące zarzuty:

- naruszenie art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz.1235 ze zm.),

- § 4 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia [...] grudnia 2003 r. w sprawie uchwalenia zmiany w planie ogólnym Zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy G. obejmującej obszar trasy napowietrznej linii energetycznej 110 kV od [...] (Dz. U. [...], z 2004 r. Nr [...], poz. [...] ze zm.),

- art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.), poprzez wydanie zaskarżonej decyzji mimo niezgodności lokalizacji przedmiotowego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

- naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, bowiem RDOŚ w S. nie zawiesił postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, pomimo iż wydanie decyzji zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Strony złożyły bowiem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska stwierdzające uchybienie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie RDOŚ w S. z dnia [...] września 2012 r. o obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowej inwestycji oraz określające zakres raportu,

- naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 5, art. 68 ust. 2, art. 72 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku ze względu na niepełną analizę wariantów realizacji przedsięwzięcia, opartą na nieaktualnym stanie faktycznym, uwzględniającą jedynie interes inwestora,

- naruszenie art. 7 i art. 77 kpa z uwagi to, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G., wydając postanowienie z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...] nie przeprowadził postępowania dowodowego w zakresie wpływu pola elektromagnetycznego na zdrowie i warunki życia ludzi i nie dopuścił dowodu z opinii biegłego w zakresu energetyki.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, iż mając na uwadze zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, której istotą jest zapewnienie stronom prawa do dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy, dokonał analizy zgromadzonego materiału dowodowego, w tym wniosku o wydanie decyzji środowiskowej, raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uwag i wniosków składanych przez strony i społeczeństwo w toku postępowania, oraz zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że rozpatrzył sprawę w pełnym zakresie, co do okoliczności faktycznych i prawnych.

Powołując się na art. 136 kpa, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, że przeprowadził także dodatkowe postępowanie wyjaśniające, w ramach którego inwestor został wezwany pismem z dnia [...] września 2013 r. do wyjaśnienia wątpliwości wynikających z treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Wątpliwości dotyczyły m.in. obliczeń natężenia pola elektrycznego i magnetycznego, obliczeń zasięgu hałasu, skumulowanych oddziaływań planowanej inwestycji z innymi przedsięwzięciami, inwentaryzacji przyrodniczej, wariantowania inwestycji, sposobu posadowienia słupów, proponowanych środków minimalizujących przewidywane oddziaływanie na środowisko.

Stosowne wyjaśnienia zostały przekazane pismem [...] Sp. z o. o. z dnia [...] marca 2014 r.

Zdaniem organu odwoławczego posiadany materiał dowodowy pozwolił na skorygowanie warunków określonych w punktach I.2.1.j), I.2.1.l), I.2.2.a), I.2.6.b), I.2.6.k), I.2.6.p), I.2.6.u), 1.3.3.9, 1.3.3.11, II.1 zaskarżonej decyzji. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska uchylił warunki zaproponowane w punktach I.2.2.d), 1.2.6.r) i II.7 decyzji RDOŚ w S. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w tym zakresie.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, że informacje uzyskane w trakcie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego pozwoliły na doprecyzowanie warunków prowadzenia prac budowlanych w obrębie stanowisk słupów, co z kolei pociągnęło za sobą konieczność zmiany punktu I.2.l.j). Wykonywanie wykopów i prowadzenie w nich robót powinno mieć miejsce w miarę możliwości w okresie suchym, kiedy poziom wód gruntowych będzie niski, tak aby ograniczyć konieczność wykonywania odwodnień. Należy unikać prowadzenia ww. prac w czasie lub bezpośrednio po obfitych opadach. Przyjęcie odpowiedniej technologii wykonania i utrzymania wykopów pozwoli uniknąć podczas prowadzenia prac budowlanych tworzenia się zastoisk wodnych, co z kolei zapobiegnie składaniu skrzeku przez płazy. Dla właściwego gospodarowania wodą pozyskaną z odwodnienia, należy ją magazynować w beczkowozach i wykorzystywać do celów technologicznych.

Zdaniem organu odwoławczego warunek I.2.1.1) został sformułowany w sposób zbyt ogólny, zatem konieczne było doprecyzowanie jego treści, w celu określenia sposobu prowadzenia prac budowlanych w obrębie stanowiska nr 12. Ponadto, realizacja przedsięwzięcia w dotychczasowym kształcie naruszałaby zapis rozporządzenia nr [...] Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. z dnia 6 listopada 2007 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej [...] w G. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...] z dnia [...].11.2007 r.). Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 16 ww. rozporządzenia na terenie ochrony pośredniej ujęcia [...] zabronione jest wykonywanie odwodnień budowlanych za wyjątkiem odwodnień dotyczących infrastruktury wodno - kanalizacyjnej. Posadowienie słupa nr 12 na tym terenie wiązałoby się z wykonaniem odwodnienia tego terenu. W materiałach przekazanych przez inwestora na etapie postępowania odwoławczego przy piśmie z dnia [...] marca 2014 r. przedstawiono technologię posadowienia słupa nr 12, która pozwoli uniknąć odwodnienia terenu.

W warunku I.2.2.a) zaskarżonej decyzji pojawił się błąd tekstu spowodowany wadliwą obsługą edytora tekstu komputera, bowiem omyłkowo zamiast "eksploatacji" użyto słowa "eksportacji". Organ odwoławczy dokonał zatem korekty warunku I.2.2.a) w powyższym zakresie oraz dodatkowo wskazał sposób postępowania z odpadami niebezpiecznymi, jakie mogą zostać wytworzone w trakcie robót budowlanych.

Uchylenie punktu I.2.2.d) ma na celu ujednolicenie zapisów decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w zakresie gospodarowania odpadami. Treść punktu I.2.2.d) jest w zasadzie powtórzeniem warunku ustanowionego w punkcie I.2.2.a).

Zmiana punktu I.2.6.b) decyzji ma na celu doprecyzowanie kwestii dotyczącej lokalizacji zapleczy budowy. W ocenie organu odwoławczego konieczne było uzupełnienie jego treści o wskazanie obszarów Natura 2000, na terenie których nie powinno się lokalizować zapleczy budowy oraz sprecyzowanie, że inne tereny cenne przyrodniczo to obszary wyznaczone na podstawie waloryzacji przyrodniczej gminy G.

Warunek I.2.6.k) zmieniono dla zapewnienia poprawnej realizacji jego zapisów. W związku z tym, że warunek ten dotyczy awifauny, ustalono, że kontrolę w powyższym zakresie ma prowadzić ornitolog.

Punkt I.2.6.p) zmodyfikowano w celu doprecyzowania lokalizacji poszczególnych płatów siedlisk przyrodniczych położonych na trasie planowanej linii i w jej sąsiedztwie. Na zidentyfikowanych terenach cennych siedlisk przyrodniczych wykluczono możliwość lokalizacji stanowisk słupów, placów i zapleczy budowy oraz dróg tymczasowych.

Warunek I.2.6.r) zdaniem organu odwoławczego należało uchylić, ponieważ wynikało z niego, że nadzór przyrodniczy wymagany jest jedynie na odcinkach linii w granicach obszarów Natura 2000. Natomiast zgodnie z załącznikiem graficznym, prezentującym wyniki inwentaryzacji, obszary cenne pod względem przyrodniczym (m.in. płaty siedlisk przyrodniczych czy stanowiska roślin objętych ochroną) zlokalizowane są również poza tymi obszarami. Ponadto z uwagi na fakt, iż dokonano modyfikacji punktu II.l decyzji, ustalając, że prace, a szczególnie te mogące najbardziej oddziaływać na środowisko przyrodnicze, należy prowadzić pod nadzorem przyrodniczym w postaci specjalisty/specjalistów w zakresie fauny (w szczególności ornitologów oraz herpetologów) i flory (leśnik, ogrodnik, biolog-botanik lub architekt krajobrazu) z doświadczeniem pracy w terenie, warunek 1.2.6.r) decyzji uznano za zbędny.

Punkt I.2.6.u) został sformułowany przez RDOŚ w S. w sposób zbyt ogólnikowy. Zdaniem organu odwoławczego niezbędna była modyfikacja jego treści w celu doprecyzowania charakterystyki płotków, które mają być zastosowane. W przeciwnym razie, przy tak sformułowanym zaleceniu, inwestor mógłby zastosować zabezpieczenia o dowolnych parametrach, co w konsekwencji nie gwarantowałoby skutecznego pełnienia przez nie swojej funkcji. Dodatkowo ustalono, że kontrolę w powyższym zakresie ma prowadzić herpetolog, bowiem herpetofauna w sposób szczególny jest narażona na negatywne oddziaływanie w trakcie prac budowlanych. Ponadto w związku z tym, że kumak nizinny jest przedmiotem ochrony w obszarze mającym znaczenie dla Wspólnoty [...], powyższy warunek przyczyni się do ograniczenia wpływu planowanej inwestycji na ten gatunek. Zaproponowany kształt tego rozwiązania pozwoli także na ograniczenie wpływu etapu budowy na inne zwierzęta o drobnych rozmiarach. Przekazane przez inwestora w czasie postępowania odwoławczego wyjaśnienia w zakresie możliwości zastosowania oznaczników minimalizujących ryzyko kolizji ptaków z przewodami umożliwiło doprecyzowanie treści warunku I.3.3.9 decyzji. Zdecydowano, że na terenach atrakcyjnych dla ptaków oznaczniki w postaci plastikowych spiral zamontowane będą co 50 m na każdym z przewodów odgromowych. Wymóg mocowania ich naprzemiennie sprawi, że odległość pomiędzy dwiema spiralami dla obu przewodów odgromowych będzie wynosiła 25 m, co znacznie poprawi widoczność tych przewodów. Ponadto w ocenie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska zasadne jest dodatkowe oznaczenie przewodów fazowych linii na odcinku zlokalizowanym w granicach i w sąsiedztwie obszaru specjalnej ochrony ptaków [...]. Jest to najcenniejszy pod względem ornitologicznym obszar na trasie przebiegu linii i pomimo, iż przestawione w raporcie wyniki inwentaryzacji wskazują, że nie jest to teren znaczących koncentracji gęsi białoczelnej i gęgawy w okresie migracji oraz gęsi zbożowej w sezonie lęgowym, to jednak biorąc pod uwagę, że gatunki te są przedmiotem ochrony w ww. ostoi, a warunki występujące w wymienionym obszarze są dla nich korzystne (co pozwala przewidywać, że ich liczebność może wzrosnąć) uznano za konieczne zastosowanie środków minimalizujących niekorzystne oddziaływanie ze strony przedsięwzięcia. Zastosowanie na tym odcinku odstraszaczy typu firefly na każdym z przewodów fazowych projektowanej linii pozwoli na zwiększenie ich widoczności, zatem przyczyni się do dodatkowego zminimalizowania wpływu planowanego przedsięwzięcia na awifaunę.

Zmiana punktu I.3.3.11 miała na celu precyzyjne wskazanie odcinka projektowanej linii, na którym należy zamontować grzebienie ochronne.

Warunek II. 1 organ odwoławczy zmodyfikował, z uwagi na konieczność określenia specjalistów wchodzących w skład nadzoru przyrodniczego. Zagwarantuje to odpowiednią jakość kontroli i ograniczy możliwość negatywnego wpływu na najbardziej narażone na negatywne oddziaływanie przedsięwzięcia gatunki zwierząt oraz ich siedliska. Warunki nałożone niniejszą decyzją, jak również decyzją organu pierwszej instancji wymagają weryfikacji, uzgodnień i nadzoru specjalistów (przyrodników), celem zapewnienia właściwej realizacji przedsięwzięcia, w sposób likwidujący wszelkie pojawiające się zagrożenia dla środowiska przyrodniczego. Specjalistyczny nadzór zapewni więc właściwe wypełnienie obowiązków nałożonych w decyzji oraz ochronę poszczególnych elementów środowiska w trakcie realizacji inwestycji. Ponadto, w celu zminimalizowania oddziaływania etapu budowy na zwierzęta, do obowiązków nadzoru dodano kontrolę wykopów i przenoszenie uwięzionych w nich zwierząt poza teren inwestycji, a także kontrolę skuteczności metod i urządzeń zastosowanych na placu budowy.

W punkcie II.7 zaskarżonej decyzji RDOŚ w S. nałożył na inwestora warunek dotyczący konieczności przeprowadzenia po zakończeniu robót czynności sprawdzających wielkość zwisów i stan przewodów, odległości przewodów od ziemi, drzew, obiektów, budynku mieszkalnego z którymi linia się krzyżuje, zasadniczych wymiarów, stanu i jakości elementów linii określone w dokumentacji przez producentów. W opinii organu odwoławczego warunek ten nie ma w przedmiotowej sprawie zastosowania i dotyczy kwestii techniczno - budowlanych, wykraczających poza przedmiot decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Dodatkowo w części, w której warunek ten mógłby mieć związek ze spełnieniem przez wybudowany obiekt wymagań ochrony środowiska organ odwoławczy stwierdził, że jest to przedmiotem regulacji wynikającej z art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r., poz. 1232 ze zm.), zgodnie z którym: "nowo zbudowany lub przebudowany obiekt budowlany, wespół obiektów lub instalacja nie mogą być oddane do użytkowania, jeżeli nie spełniają wymagań ochrony środowiska, o których mowa w ust. 2. W ust. 2 ww. przepisu wskazano zaś, iż: "wymaganiami ochrony środowiska dla nowo zbudowanego lub przebudowanego obiektu budowlanego, zespołu obiektów lub instalacji są:

- wykonanie wymaganych przepisami lub określonych w decyzjach administracyjnych środków technicznych chroniących środowisko;

- zastosowanie odpowiednich rozwiązań technologicznych, wynikających z ustaw lub decyzji;

- uzyskanie wymaganych decyzji określających zakres i warunki korzystania środowiska;

- dotrzymywanie na etapie wymaganych prawem badań i sprawdzeń, wynikających z mocy prawa standardów emisyjnych oraz określonych w pozwoleniu warunków emisji". Zdaniem organu odwoławczego nie ma uzasadnienia, aby w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nakładać obowiązki, które wykraczają poza przedmiot prowadzonego postępowania lub wynikają bezpośrednio z przepisów powszechnie obowiązującego prawa.

Odpowiadając na zarzuty przedstawione we wniesionym odwołaniu organ drugiej instancji stwierdza co następuje.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, że delegacja art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji środowisku zobowiązuje organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach do zbadania zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Przedmiotowa inwestycja będzie realizowana na terenie objętym obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przyjętym uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia [...] grudnia 2003 r. w sprawie uchwalenia zmiany w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy G. obejmującej obszar trasy napowietrznej linii energetycznej 110 kV od [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2004 r. Nr [...], poz. [...] ze zm.). Powyższa uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] w dniu [...] stycznia 2004 r., a weszła w życie po upływie 14 dni od jej ogłoszenia, tj. dnia [...] stycznia 2004 r. Zgodnie z § 4 pkt 1 miejscowego planu w granicach terenów funkcjonalnych zdefiniowanych na rysunku planu symbolami m.in. RP/EE oznaczających zgodnie z § 2 planu tereny upraw polowych oraz napowietrznych linii energetycznych, obowiązuje zakaz lokalizacji obiektów przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Teren działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...], ujętej w miejscowym planie, oznaczony został w pasie 10 m od linii po obu stronach jako RP/EE, w pozostałym zaś jako RP, oznaczający w myśl § 2 planu tereny upraw polowych. Podkreślenia wymaga, iż miejscowy plan nie wprowadza na terenach oznaczonych jako RP zakazu lokalizacji obiektów przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Ustalenia przedmiotowego miejscowego planu przypisane są do konkretnie określonego terenu i nie są uzależnione od realizacji na tym terenie napowietrznej linii elektroenergetycznej. Powyższe oznacza, iż zakaz lokalizacji obiektów przeznaczonych na stały pobyt ludzi, obowiązujący na części działki nr [...] obręb [...], funkcjonuje na tym obszarze od chwili wejścia w życie miejscowego planu, a nie od momentu podjęcia realizacji przedmiotowej inwestycji. W świetle zapisów przedmiotowego planu budowa linii elektroenergetycznej nie jest uzależniona od istnienia w miejscu jej realizacji obiektów przeznaczonych na stały pobyt ludzi. W związku z powyższym, organ odwoławczy nie podzielił stanowiska skarżących w zakresie niezgodności lokalizacji przedmiotowego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu, w szczególności z § 4 pkt 1 planu.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska po zbadaniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami planu stwierdził, że trasa przebiegu linii elektroenergetycznej 110 kV zbieżna jest z przebiegiem ujętym w miejscowym planie i tym samym zdaniem organu odwoławczego nie doszło do naruszenia art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji środowisku.

Zdaniem organu drugiej instancji brzmienie art 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji środowisku nakłada na organ obowiązek zbadania zgodności lokalizacji z ustaleniami miejscowego planu wyłącznie przedsięwzięcia, będącego przedmiotem postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie jest rzeczą organu właściwego w sprawie odnoszenie się do kwestii zgodności lokalizacji budynku mieszkalnego znajdującego się na terenie realizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu, o ile budynek ten nie stanowi integralnej części przedsięwzięcia. Organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach związany jest wnioskiem podmiotu podejmującego realizację inwestycji z uwagi na treść art. 73 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji środowisku i zobowiązany jest do przestrzegania swojej właściwości rzeczowej i miejscowej z urzędu. Zdaniem organu odwoławczego postulaty i wyjaśnienia w zakresie prawnego umocowania budowy budynku mieszkalnego na działce [...] obręb [...] zawarte w odwołaniu pozostają bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy.

Odnosząc się zarzutu, że w postępowaniu dowodowym prowadzonym przez organ pierwszej instancji inwestor pominął fakt wydania przez jednostkę organizacyjną [...] S.A. Oddział w S. [...] pozytywnej opinii z dnia [...] września 2004 r. o braku zastrzeżeń względem budowy budynku mieszkalnego skarżących na działce ewidencyjnej [...] obręb [...], Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska podkreślił, iż przedmiotem postępowania pierwszoinstancyjnego było określenie środowiskowych uwarunkowań dla linii elektroenergetycznej 110 kV i kwestia ewentualnej zgody inwestora na budowę budynku skarżących pozostaje poza tym postępowaniem.

Odnosząc się do zarzutu, iż studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy G. przewiduje zmianę przebiegu napowietrznej linii elektroenergetycznej z uwagi na kolizję z istniejącą zabudową, co oznacza – zdaniem odwołujących, że Rada Miejska w G. podejmuje działania w kierunku usunięcia kolizji i stanowi potwierdzenie niedopuszczalności realizacji linii elektroenergetycznej nad budynkiem mieszkalnym,

organ odwoławczy wskazał, studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, w przeciwieństwie do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie jest aktem prawa miejscowego, a ustalenia w nim zawarte, zgodnie z art. 9 ust. 4 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestronnym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.), stanowią wyłącznie wiążące wytyczne w ramach procedury sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, nie będąc aktem prawa miejscowego, nie może stanowić podstawy do wywodzenia jakichkolwiek praw i obowiązków w rozstrzygnięciach indywidualnych. W postępowaniu w sprawie wydania decyzji środowiskowych uwarunkowaniach, zgodnie z art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji środowisku, bada się zgodność lokalizacji inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującymi w dacie orzekania, niezależnie od prawidłowości jego zapisów czy też działań podejmowanych w kierunku jego zmiany.

Odnosząc się do żądania przeprowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego i dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z brzmieniem art. 84 § 1 kpa, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne.

W utrwalonym orzecznictwie sądownym przyjmuje się, że celem dowodu z opinii biegłego nie jest ustalenie faktów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy lecz jedynie udzielenie organom administracji publicznej wyjaśnień z zakresu wiedzy specjalistycznej.

Powołanie biegłego powinno więc faktycznie mieć miejsce wtedy, kiedy właściwa ocena materiału dowodowego jest niemożliwa przy pomocy wskazówek, wiedzy, doświadczenia życiowego oraz zasad logicznego rozumowania, dostępnych organom administracji. W przedmiotowej sprawie, właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach RDOŚ w S., jako organ wyspecjalizowany wolą ustawodawcy w zakresie ocen oddziaływania na środowisko, oraz wydający opinię sanitarną Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G., właściwy w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, mogli dokonać oceny oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko, w tym na zdrowie i warunki życia ludzi. Z tego względu, zdaniem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nie jest celowe sporządzenie opinii w takim zakresie, w jakim oczekują tego skarżący.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 kpa, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wyjaśnił, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem zagadnienia wstępnego rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego. .

W ugruntowanym orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że wniesienie skargi na rozstrzygnięcie nie obliguje organu do zawieszenia postępowania, zaś toczące się postępowanie sądowoadministracyjne nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Organ dodał, że żadna ze stron postępowania nie wniosła skutecznie zażalenia na postanowienie RDOŚ w S. z dnia [...] września 2012 r. o obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowej inwestycji oraz określającego zakres raportu, po upływie siedmiu dni od daty doręczenia go stronom stało się ono ostateczne i w oparciu o jego warunki inwestor mógł przystąpić do opracowywania raportu. Ponadto zgodnie z art. 143 kpa, wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia.

Odnosząc się do kwestii braków w raporcie organ drugiej instancji wyjaśnił, iż przedłożony przez inwestora raport wraz z aneksami zawiera wszystkie elementy określone w art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji środowisku, zaś wątpliwości, jakie nasuwały się w związku z jego analizą, były wyjaśniane zarówno w toku postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji, jak również w toku dodatkowego postępowania wyjaśniającego podjętego przez organ odwoławczy. Przywołany wyżej przepis nie nakłada obowiązku egzekwowania od inwestora badań naukowych.

Generalny Dyrektor ochrony Środowiska zaznaczył, że w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie przewiduje się badania zdrowia ludzi pod kątem oddziaływania na organizm człowieka pól elektromagnetycznych. Na potwierdzenie przedstawionego powyżej stanowiska organ odwołał się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 788/08, w którym Sąd stwierdził, iż "organy administracji publicznej rozpatrujące sprawy w postępowaniu administracyjnym oraz sądy administracyjne kontrolujące działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są uprawnione i nie mają możliwości dokonania oceny czy dane przedsięwzięcie emitujące pola elektromagnetyczne, jest szkodliwe dla zdrowia i życia ludzkiego, pomimo że spełnia warunki przewidziane w obowiązującym prawie".

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, iż w rozdziale 16.3.3 raportu pn.: "Obliczenia pola elektrycznego i magnetycznego w miejscach zbliżeń analizowanej linii do zabudowy mieszkalnej" przedstawiono wyniki obliczeń natężenia pola elektromagnetycznego w otoczeniu budynku mieszkalnego.

Wartości dopuszczalne promieniowania elektromagnetycznego dla miejsc dostępnych dla ludności, ustalone zostały w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. z 2003 r. Nr 192, poz. 1883): 10 kV/m dla składowej elektrycznej i 60 A/m dla składowej magnetycznej przy częstotliwości pól emitowanych przez linie elektroenergetyczne 50 Hz. Natomiast dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową natężenie pola elektrycznego o częstotliwości 50 Hz nie może przekroczyć wartości - 1 kV/m, a pola magnetycznego - 60 A/m. Poziomy dopuszczalne promieniowania elektromagnetycznego zostały ustalone w drodze ww. rozporządzenia przez Ministra Środowiska w porozumieniu w ministrem właściwym do spraw zdrowia, zgodnie z delegacją ustawową określoną w art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 poz. 1232 ze zm.). Poziomy powyższe uwzględniają aspekty medyczne oddziaływania pól elektromagnetycznych na organizm człowieka i znajdują zastosowanie również względem grup podwyższonego ryzyka, w tym dzieci. Dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych, jakie mogą występować w środowisku w miejscach dostępnych dla ludności zostały ustalone przy założeniu, że ciągłe przebywanie osób w dowolnym wieku i stanie zdrowia - w polach o poziomach niższych - nie może pociągać za sobą negatywnych skutków dla zdrowia tych osób.

Z informacji ujętych w raporcie wynika, że na działce ewidencyjnej nr [...], zabudowanej budynkiem mieszkalnym, maksymalne wartości natężenia pola elektrycznego będą wynosiły 0,34 kV/m (na wysokości 2 m nad gruntem) oraz 0,32 kV/m (na wysokości 2 m nad poziomem posadzki tarasu dostępnego dla ludzi), natomiast maksymalne wartości pola magnetycznego będą wynosiły 2,23 A/m (na wysokości 2 m nad gruntem) oraz 3,18 A/m (na wysokości 2 m nad poziomem posadzki tarasu dostępnego dla ludzi) (str. 128 raportu). Wobec powyższego organ stwierdził, że natężenie składowej elektrycznej i magnetycznej na terenie nieruchomości będącej własnością A. B. nie przekroczy wartości dopuszczalnych.

Odnosząc się do skutków ewentualnej awarii planowanego przedsięwzięcia organ wskazał, że kwestia ta została zawarta w rozdziale 17.2 raportu pn.: "Oddziaływanie na środowisko w przypadku awarii linii". Autorzy raportu wyjaśnili, że do zerwania przewodu może dojść jedynie podczas ekstremalnych warunków atmosferycznych (huragan, intensywne opady mokrego śniegu itd.). W czasie takiej awarii system zabezpieczeń linii natychmiast wyłącza ją spod napięcia. Dlatego nie istnieje niebezpieczeństwo, iż spadający przewód może być przyczyną porażenia elektrycznego. Kolejną możliwością awarii jest odkształcenie lub przewrócenie słupa. Konstrukcje słupów są jednak tak obliczane pod względem wytrzymałościowym, iż prawdopodobieństwo złamania jest minimalne, możliwe jedynie w przypadku kataklizmu, np. huraganu (str. 132-133 raportu).

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 5 oraz art. 68 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji środowisku organ odwoławczy wyjaśnił, iż raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wraz z aneksami uwzględniają analizę wariantów w zakresie wymaganym przepisami ustawy o udostępnianiu informacji środowisku. Zgodnie bowiem z art. 66 ust. 1 pkt 5 powyższej ustawy, raport powinien zawierać opis analizowanych wariantów, w tym wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego (pkt a), wariantu najkorzystniejszego dla środowiska (...) (pkt b). Zdaniem organu odwoławczego obowiązek ten został spełniony. Inwestor rozważył realizację 4 wariantów lokalizacji linii elektroenergetycznej, jak również przedstawił charakterystykę wariantu zerowego, polegającego na odstąpieniu od budowy linii 110 kV i wariantu kablowego (doziemnego). Charakterystyka wariantu kablowego oraz uzasadnienie odstąpienia od jego wyboru zostały ujęte na str. 114-115, 95, 154, 157 raportu. Dodatkowo, w uzupełnieniu raportu, nadesłanym pismem pełnomocnika inwestora z dnia [...] marca 2014 r. dokonano porównania oddziaływania na środowisko linii napowietrznej i kablowej, biorąc pod uwagę kryteria dotyczące: krajobrazu, ekologii, działalności rolniczej, hałasu i zanieczyszczenia wody oraz oddziaływania pola elektrycznego i magnetycznego.

Autorzy raportu wyjaśnili, iż wykorzystanie metody kablowej wymagałoby zajęcia pasa terenu o szerokości ok. 5 m i wykonania wykopów na głębokość ok. 1,8 m, niezbędnych do ułożenia traktu kablowego. Budowa linii kablowej wiązałaby się z bezpośrednim zniszczeniem (w pasie prowadzonych wykopów) siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk roślin i zwierząt. Na powierzchni, pod którą przebiega okablowanie, zabroniona jest realizacja obiektów kubaturowych oraz sadzenie drzew i krzewów. W trakcie eksploatacji linii niezbędny jest bowiem dostęp do kabla w celu usunięcia ewentualnej awarii. W konsekwencji następuje wyłączenie z użytkowania często znacznych obszarów. Linie kablowe co prawda nie emitują pola elektrycznego, ale za to emitują znaczące pole magnetyczne oraz ciepło, które ma szkodliwy wpływ na ekosystem (np. przesuszenie gleby). Poza zniszczeniem środowiska w obrębie pasa linii kablowej dochodzi do ingerencji w ekosystem w wyniku użycia ciężkiego sprzętu do budowy linii na całej jej długości, gdy tymczasem dla linii napowietrznych tylko w obrębie miejsc posadowienia słupów. Tym samym znacząco większy może być zakres oddziaływań na stosunki wodne, szatę roślinną, w tym na drzewostany, a także na zwierzęta. Ze względu na to, że nad kablem nie mogą rosnąć drzewa i krzewy, w odniesieniu do siedlisk leśnych czy krzewiastych są to zmiany nieodwracalne.

Organ odwoławczy wspomniał również o utrudnieniach ekonomicznych i organizacyjnych, tj. 4 - krotnie wyższych nakładach finansowych niż w przypadku budowy linii napowietrznej, dodatkowej infrastrukturze na krańcach odcinka podziemnego, sprzęgających linię kablową z linią napowietrzną w postaci stacji pośredniczących (kompensacyjnych) m.in. z systemem łączności i nadzoru. Wysokie koszty sprawiają, że linie elektroenergetyczne podziemne budowane są prawie wyłącznie jako stosunkowo krótkie odcinki na terenie dużych aglomeracji miejskich.

Z powyższych względów realizacja projektowanego przedsięwzięcia metodą kablową wiązałaby się ze znacznie większą skalą negatywnych oddziaływań na środowisko niż linia napowietrzna, co legło u podstaw wyboru realizacji przedsięwzięcia w postaci linii napowietrznej. Nie ma możliwości ułożenia linii kablowej bezpośrednio na działce nr [...], ponieważ z technicznego punktu widzenia wymagałoby to wykonania skablowania całego przęsła napowietrznego na długości około 280 m, a tym samym zaprojektowania nowych specjalnych słupów kablowych, dostosowanych do wyposażenia w głowice kablowe i odgromniki. Ponadto wymagałoby to ułożenia linii kablowej pod drogą powiatową relacji [...], a także wykonania skrzyżowania z podziemną infrastrukturą techniczną. Dodatkowo, z uwagi na inne parametry techniczne pomiędzy linią kablową a napowietrzną konieczne byłoby zaprojektowanie urządzeń nastawczych w końcowych stacjach energetycznych i wykonanie kompensacji mocy biernej. Realizacja takiego skablowania wiąże się ze zwiększonymi kosztami inwestycyjnymi. Ponadto w przypadku awarii linii kablowej naprawa uszkodzeń wymaga długotrwałej i kosztownej lokalizacji miejsca awarii. Z usunięciem awarii wiąże się ponowna dewastacja terenu w obrębie pasa linii kablowej.

Norma PN- EN 50341-3-22 dopuszcza możliwość skrzyżowania z liniami o napięciu 110 kV budynków mieszkalnych, pod warunkiem zachowania unormowanej odległości i zastosowania w linii obostrzenia drugiego stopnia poprzez zwiększenie pewności mechanicznej izolatorów oraz zachowania dopuszczalnych poziomów PEM wg obowiązujących przepisów. W przedmiotowym przypadku wszystkie warunki będą spełnione. Odległość pionowa przewodów od budynku wynosić będzie 18,3 m i jest większa od dopuszczalnej wg normy odległości 4,85 m. Wyliczone maksymalne wartości natężenia pola elektrycznego i natężenia pola magnetycznego nie przekroczą dopuszczalnej wartości 1 kV/m i 60 A/m. Wobec tego brak racjonalnego uzasadnienia dla odstąpienia od przyjętej metody realizacji inwestycji.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, że jeśli chodzi o warianty lokalizacyjne, to kwestii tej został poświęcony rozdział 14 raportu zatytułowany "Opis analizowanych wariantów wraz z uzasadnieniem wyboru". Dodatkowo na etapie postępowania odwoławczego inwestor przedłożył wyjaśnienia zawarte w dokumencie pt.: "Odpowiedzi wraz z załącznikami na wezwanie Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska z dnia [...].09.2013 r., zawierającym opracowanie pn.: Analiza wielokryterialna dotycząca wariantów dla części trasy linii w porównaniu do wariantu procedowanego" oraz załącznik graficzny w skali 1:10 000 "Lokalizacja planowanej linii względem walorów przyrodniczych".

W wymienionym opracowaniu tekstowym autorzy raportu dokonali porównania wariantu preferowanego przez inwestora (procedowanego) oraz wariantu alternatywnego, poddanego analizie przez organ pierwszej instancji na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Dodatkowo, wskazano również kryteria porównawcze dla wariantu alternatywnego I, polegającego na poprowadzeniu przedmiotowej linii wzdłuż istniejącej linii 220 kV przebiegającej na zachód od miejscowości S. oraz wariantu alternatywnego II, polegającego na poprowadzeniu trasy linii w terenie otwartym, między kompleksem leśnym a miejscowością S. (przesunięcie trasy linii o ok. 300 m na południe). Analiza wielokryterialna objęła wariant preferowany przez inwestora oraz warianty alternatywne, omijające obszar Natura 2000 [...].

Kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju, w analizie wielokryterialnej wzięto pod uwagę wpływ inwestycji na krajobraz, przyrodę, jak również aspekty: technologiczny, ekonomiczny i społeczny. Dodatkowo, każde kryterium zostało ocenione w skali 1-5, gdzie 1 oznacza najmniejszy wpływ, zaś 5 - największy. W oparciu o tak przeprowadzoną ocenę uznano, iż wariant preferowany przez inwestora jest najkorzystniejszy. Wariant wybrany do realizacji charakteryzuje się najlepszymi parametrami, a jego przebieg - w przeciwieństwie do innych wariantów - jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Przebieg wszystkich wariantów został zobrazowany na załączniku graficznym.

Zdaniem organu odwoławczego w dokumentacji sprawy przedstawiono wystarczającą liczbę wariantów, które zapewniły możliwość merytorycznej oceny poszczególnych opcji realizacji inwestycji. Wariant preferowany przez inwestora daje możliwość realizacji inwestycji bez znaczącego negatywnego oddziaływania na środowisko.

Za bezpodstawną uznał organ odwoławczy uwagę skarżących, iż błędna była część uzasadnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w zakresie, w jakim wskazuje, że: burmistrz Gminy G. próbował dokonać korekty trasy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w rejonie działki [...]".

Z treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wynika, że w toku konsultacji z zainteresowaną społecznością (prowadzonych poza przedmiotowym postępowaniem) zostały przedstawione warianty dotyczące przebiegu trasy. Pierwszy wariant polegał na odchyleniu lokalizacji planowanej linii o ok. 150 m w stosunku do trasy ujętej w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Drugi z wariantów polegał na przesunięciu projektowanej linii o ok. 600 m w kierunku południowym do skrzyżowania dróg relacji [...]. Pomimo podjętych starań, proponowane trasy nie uzyskały akceptacji właścicieli nieruchomości, przez które miałaby przebiegać napowietrzna linia elektroenergetyczna (str. 113 raportu).

Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podejmuje rada gminy, natomiast wójt, burmistrz albo prezydent miasta, w świetle art. 15 ust. 1 ww. ustawy sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną.

Jakkolwiek z informacji dostępnej na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miasta i Gminy G. wynika, że w dniu [...] marca 2005 r. Rada Miejska w G. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy G. obejmującego obszar trasy napowietrznej linii energetycznej 110 kV od [...], to jednak procedura ta nie została ostatecznie sfinalizowana.

W kwietniu 2006 r. Burmistrz Miasta i Gminy G. ponowił próbę zmiany przebiegu trasy w miejscowym planie, co potwierdza znajdujące się w aktach sprawy pismo Burmistrza Miasta i Gminy G. z dnia [...] kwietnia 2006 r., stanowiące załącznik nr 3 do raportu. Jednak ze względu na protesty właścicieli gruntów zmiana ta nie została zaakceptowana, a wszelkie warianty polegające na ominięciu działki nr [...] – odrzucone.

Odnosząc się do przedstawionego w odwołaniu stanowiska, iż RDOŚ w S. przedwcześnie uznał, że nie ma możliwości zastosowania wariantu polegającego na zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organ wyjaśnił, że restrykcja wynikająca z brzmienia art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji środowisku wymaga w pierwszej kolejności spełnienia warunku zgodności planowanej inwestycji z obowiązującym miejscowym planie. Zgodnie z doktryną oraz utrwalonym orzecznictwem sądów badanie zgodności przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest podstawowym kryterium oceny zamierzeń inwestycyjnych podmiotu ubiegającego się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 28 kwietnia 2012 r., sygn. akt: II SA/Po 942/09, wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt: II OSK 829/11). O ile jest to zgodne z wolą inwestora nie ma przeszkód, aby organ prowadził postępowanie, aż do momentu uzyskania ewentualnie zmienionego miejscowego planu. W analizowanym przypadku nie została podjęta procedura uchwalania zmiany miejscowego planu, wobec czego RDOŚ w S. zobligowany był orzec na podstawie aktualnie obowiązującego dla terenu planowanej inwestycji aktu prawa miejscowego.

Organ drugiej instancji wskazał, że w art. 72 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji środowisku wyszczególniono decyzje, których wydanie musi być poprzedzone uzyskaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W przedmiotowej sprawie wydanie decyzji środowiskowej nastąpiło przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, wobec czego nie można uznać, iż doszło do naruszenia ww. przepisu.

Odnosząc się do zarzutu, iż w zaskarżonej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zabrakło szczegółowych informacji technicznych na temat planowanej inwestycji, jak np. minimalna wysokość ułożenia przewodów nad nieruchomością skarżących, organ odwoławczy wskazał, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach powinna spełniać wymogi określone w art. 82 i 85 ust. 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji środowisku oraz art. 107 kpa. Organ odwoławczy uznał, iż zawiera ona wszystkie elementy wymienione w tych przepisach. Organ prowadzący postępowanie w uzasadnieniu decyzji omówił przesłanki, którymi kierował się przy jej wydawaniu, umotywował ocenę stanu faktycznego oraz wyjaśnił powiązanie między tą oceną a treścią rozstrzygnięcia. RDOŚ w S. zajął również stanowisko wobec zgromadzonego materiału dowodowego sprawy i uzasadnił w sposób jasny i zrozumiały, jakie kryteria przyjął dla ustalenia stanu faktycznego. Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji dokonał całościowej analizy oraz oceny zgromadzonych akt sprawy, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest wystarczające. Jakkolwiek zgodnie z art. 82 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji środowisku, charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, to jednak przepisy prawa nie nakładają na organ obowiązku uwzględniania w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszystkich szczegółowych informacji na temat planowanej inwestycji, w tym informacji w zakresie jej aspektów technicznych. Wymagane jest bowiem precyzyjne określenie zakresu planowanego przedsięwzięcia w związku z przeprowadzoną oceną oddziaływania na środowisko. Zdaniem organu drugiej instancji, RDOŚ w S. określił w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach warunki, których realizacja zapobiegnie wystąpieniu negatywnego oddziaływania na środowisko i zamieszkujące je organizmy oraz wskazał wyczerpująco zakres przedsięwzięcia. Szczegóły odnoszące się do technicznych aspektów wykonania planowanej linii elektroenergetycznej oraz sposobu ułożenia przewodów określi decyzja wykonawcza wydana z uwzględnieniem warunków określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - prawo budowlane (Dz. U z 2013 r. poz. 1409 ze zm.).

Ponadto Aanaliza raportu miała miejsce przy wydawaniu opinii przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. w zakresie warunków sanitarnych, higienicznych i zdrowotnych, a także decyzji RDOŚ w S. Uczestniczące w postępowaniu organy nie uczyniły tego bez weryfikacji dowodu w postaci raportu.

Zdaniem organu odwoławczego sytuacja, w której RDOŚ w S. przyznał słuszność argumentacji inwestora, czyli podmiotowi dysponującemu najszerszą wiedzą na temat planowanego przedsięwzięcia w związku z zamierzeniem jego realizacji, nie świadczy o braku obiektywizmu organu. Okoliczność, w której organ wykorzystał treść raportu i wyjaśnienia wnioskodawcy, nie świadczy o uchybieniu, bowiem raport o oddziaływaniu na środowisko jest jednym z dowodów w postępowaniu, a strony nie przedstawiły żadnych dowodów popartych wiedzą naukową i świadczących o tym, że ustalenia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach są wadliwe.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające w zakresie okoliczności, w jego ocenie nie wystarczająco udowodnionych na etapie postępowania pierwszej instancji. W jego wyniku, organ uzyskał informacje niezbędne do ustalenia pełnego stanu faktycznego i prawnego sprawy, tym samym uznał, że błędy popełnione podczas postępowania pierwszoinstancyjnego w zakresie zebrania materiału dowodowego i objaśnienia stronom w uzasadnieniu decyzji wszelkich okoliczności faktycznych i prawnych mających wpływ na wydane rozstrzygnięcie zostały przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska naprawione. Przedłożony przez inwestora raport wraz z uzupełnieniami dokonanymi na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego oraz odwoławczego zawiera wszystkie elementy określone w art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji środowisku i umożliwia pełną ocenę wyników przeprowadzonego postępowania dowodowego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 i 77 kpa przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. organ odwoławczy wyjaśniał, iż zgromadzony przez RDOŚ w S. materiał dowodowy sprawy pozwolił na wydanie pozytywnej opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia [...] lutego 2013 r., w zakresie wpływu na zdrowie i życie ludzi realizowanego przedsięwzięcia. Sprawa została przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wyjaśniona na tyle dokładnie, że opinia wydana przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. w oparciu o poczynione ustalenia, odpowiada prawu.

Za niesłuszny uznał organ odwoławczy zarzut naruszenia przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. art. 10 kpa, bowiem z dokumentacji sprawy wynika, iż obwieszczeniem z dnia [...] stycznia 2013 r., RDOŚ w S. zawiadomił strony postępowania m.in. o wystąpieniu do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. o opinię przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Powyższe zawiadomienie zostało obwieszczone w sposób zwyczajowo przyjęty przez okres 14 dni w siedzibie Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w S. oraz Urzędzie Miasta i Gminy G., zgodnie z art. 49 kpa. Ponadto w ww. zawiadomieniu strony zostały poinformowane o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy w siedzibie organu pierwszej instancji oraz składania do niej uwag i wniosków.

Odwołujący się E. R. i A. B. skorzystali z powyższego uprawnienia i pismem z dnia [...] lutego 2013 r. zgłosili stosowne uwagi, wystąpili z wnioskiem o powołanie biegłego z zakresu energetyki lub promieniowania elektromagnetycznego celem ustalenia wpływu tego promieniowania na zdrowie i życie ludzi. Powyższe świadczy, iż strony postępowania zapoznały się z treścią obwieszczenia RDOŚ w S. z dnia [...] stycznia 2013 r. i posiadały wiedzę na temat czynności podjętych przez organ prowadzący postępowanie, w tym o wystąpieniu do organu współdziałającego o zajęcie stanowiska w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych. Dysponując informacją o wystąpieniu do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. o opinię, strony miały zatem możliwość czynnego uczestniczenia w tym postępowaniu, w tym wglądu do akt sprawy. Doręczenie zaś opinii sanitarnej z dnia [...] lutego 2013 r., stanowi wystarczający dowód potwierdzający zakończenie prowadzonego postępowania wpadkowego.

W świetle art. 77 ust. 6 ustawy o udostępnianiu informacji środowisku organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej winien wydać opinię w terminie 30 dni od dnia otrzymania stosownych dokumentów. Strony miały zatem dostateczną ilość czasu, aby w przypadku szczególnego zainteresowania wynikiem postępowania wpadkowego złożyć ewentualne uwagi i wnioski bezpośrednio do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G.

Organ drugiej instancji zauważył, że strony nie wskazały, jak znacząco istotny wpływ na wynik sprawy miało podnoszone w odwołaniu niepowiadomienie ich - zakwestionowane wyżej przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska - o wszczęciu postępowania przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (wyrok NSA z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt: I OSK 575/10).

Dodatkowo, organ podkreślił, iż strony mają prawo wypowiadania się i składania uwag na każdym etapie trwania postępowania, niezależnie od wyznaczonych terminów, które stanowią jedynie informację o fazie postępowania - o czym powinien wiedzieć również pełnomocnik stron.

Mając na uwadze wnioski E. R. i A. B. złożone w odwołaniu, organ wskazał, iż katalog rozstrzygnięć możliwych do podjęcia przez organ odwoławczy został zawarty w art. 138 § 1 i 2 kpa. Z uwagi na to, że przepisy prawa nie pozwalają na uchylenie zaskarżonej decyzji i "oddalenie wniosku" lub zawieszenie postępowania, Generalny Dyrektorowi Ochrony Środowiska nie jest uprawniony do wydania decyzji o sentencji innej niż wyszczególnione w rzeczonym przepisie. Żądanie wydania decyzji kasatoryjnej, tj. uchylającej skarżoną decyzję i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, nie może zostać uwzględnione. Decyzja kasatoryjna stanowi wyjątek wśród potencjalnych rozstrzygnięć organu odwoławczego określonych w art. 138 kpa i tym samym nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Stosownie do art. 138 § 2 kpa, decyzja kasatoryjna zapaść może wyłącznie, gdy w postępowaniu pierwszoinstancyjnym doszło do naruszenia przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Ponadto organ rozpoznający odwołanie zobligowany jest do wykazania braku możliwości zastosowania dodatkowego postępowania uzupełniającego na zasadzie określonej w art. 136 kpa. Powinnością organu odwoławczego co do zasady jest bowiem merytoryczne rozpatrywanie sprawy.

Organ odwoławczy wskazał, że w toku prowadzonego postępowania odwoławczego podjął się, w ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego, zgodnie z art. 136 kpa, wyjaśnienia okoliczności determinujących rozstrzygnięcie, a niewystarczająco udowodnionych przez organ pierwszej instancji. Zdaniem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w oparciu o tak uzupełniony materiał dowodowy możliwe było jednoznaczne określenie stanu faktycznego i prawnego, uprawniającego organ drugiej instancji do orzekania co do meritum.

Organ drugiej instancji nie znalazł podstaw do uchylenia w trybie art. 142 kpa "postanowienia" Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia [...] lutego 2013 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia w celu przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego i dopuszczenia dowodu z opinii biegłego w zakresu energetyki. Organ współdziałający wyraził opinię sanitarną pismem, to jednak pismo to zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 124 kpa, wymagane do zakwalifikowania go jako postanowienie. Możliwość kwestionowania opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. dostępna jest dopiero w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji i organ odwoławczy poddał je ocenie i kontroli. Organ odwoławczy nie dostrzegł w stanowisku Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. nieprawidłowości mogących mieć wpływ na wynik sprawy.

Skargę na powyższą decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 9 maja 2014 r. w imieniu E. R. i A. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie profesjonalny pełnomocnik.

Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucił jej naruszenie:

1/ art. 107 § 1 i art. 138 kpa poprzez niezamieszczenie w sentencji decyzji rozstrzygnięcia dotyczącego odwołania skarżących,

2/ art. 77 § 1 kpa poprzez zaniechanie przeprowadzenia dodatkowych dowodów zakresie oddziaływania promieniowania elektromagnetycznego na zdrowie i życie ludzi,

3/ art. 10 kpa poprzez uznanie, że nie istnieje potrzeba przekazania sprawy ponownie do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. w celu przeprowadzenia postępowania i dopuszczenia dowodu dotyczącego wpływu promieniowania elektromagnetycznego na zdrowie i życie ludzi,

4/ art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz § 4 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia [...] grudnia 2003 r. w sprawie uchwalenia zmiany w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy G. obejmującej obszar trasy napowietrznej linii energetycznej 110kV od [...],

5/ art. 139 kpa poprzez naruszenie zasady reformationis in peius w pkt 13 sentencji decyzji.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących wskazał, że zaskarżona decyzja nie zawiera rozstrzygnięcia dotyczącego złożonego odwołania. Wprawdzie z treści uzasadnienia można domyślać się, że organ nie podzielił argumentów odwołania, jednak przepisy kpa jednoznacznie określają elementy decyzji administracyjnej.

Zdaniem skarżących zakaz lokalizacji budynków przeznaczonych na stały pobyt ludzi należy interpretować w ten sposób, że nie jest możliwa realizacja linii elektroenergetycznej nad istniejącą zabudową, która powstała przed budową linii elektroenergetycznej. Autorzy raportu oddziaływania na środowisko nie zauważyli istniejącej sprzeczności projektowanej inwestycji z aktem prawa miejscowego jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zwrócili również uwagę, że "Studium zagospodarowania przestrzennego przewiduje w załączniku graficznym zmianę przebiegu planowanej linii elektroenergetycznej z uwagi na kolizję z istniejącą zabudową.

Zdaniem skarżących przepisy wykonawcze Prawa budowlanego również zabraniają lokalizacji zabudowy pod liniami średniego i wysokiego napięcia. W takiej sytuacji organ powinien przeprowadzić wyczerpujące postępowanie dowodowe, w tym również dopuścić dowód z opinii biegłego na okoliczność wpływu promieniowania elektromagnetycznego na zdrowie i życie ludzi.

Nadto, jak wskazali skarżący obowiązkiem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego było przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie oddziaływania planowanej inwestycji na zdrowie i życie i dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu energetyki. Postępowanie przed Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym było przeprowadzone z naruszeniem podstawowych zasad określonych w art. 10 kpa.

Skarżący podnieśli również, że zaskarżona decyzja narusza art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku bowiem legalne wybudowanie budynku mieszkalnego na działce [...] oznacza, że istnieje niemożność realizowania przez [...] Sp. z o.o. inwestycji przebiegającej przez nieruchomość skarżących.

Końcowo skarżąc wskazali, że Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w zaskarżonej decyzji naruszył art. 139 kpa poprzez uchylenie punktu II.7. Organ przekroczył swoje kompetencje ponieważ nie zostały spełnione warunki, kiedy organ może orzekać na niekorzyść strony odwołującej się.

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpatrując niniejszą sprawę, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa w stopniu skutkującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Podstawą prawną do wydania zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 71 ust. 1, ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.). Stosownie do tego przepisu decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.

Postępowanie w sprawie wydania decyzji środowiskowej wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia, o czym stanowi art. 74 ust. 1 powyższej ustawy.

W toku postępowania organ pozyskał uzgodnienie warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w G., który w dniu [...] lutego 2013 r. wydał pozytywną opinię, a także uzyskał postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. z dnia [...] września 2012 r. o obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowej inwestycji oraz określające kształt raportu.

Raport sporządzony w niniejszej sprawie wraz aneksami był uzupełniany. Podkreślić jednak należy, że raport opisuje jedynie główne cechy charakterystyczne dla przedsięwzięcia i zawiera informacje wymagane, możliwe do przedstawienia na obecnym etapie realizacji inwestycji. W tym miejscu należy zacytować pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2010 r. sygn.akt II OSK 1848/10, że z punktu widzenia proceduralnego ocena oddziaływania na środowisko, która przeprowadzona jest w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej ma charakter postępowania dowodowego i dokumenty tam gromadzone są dowodami w sprawie (art. 75 § 1 kpa). Raport oceny oddziaływania na środowisko ma spełniać wymogi określone w art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji i jeżeli je spełnia to podlega ocenie jako dowód. Decyzja środowiskowa jest pierwszym etapem realizowanego przedsięwzięcia, następnym jest decyzja o pozwoleniu na budowę, decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, decyzje związane z określeniem dopuszczalności oddziaływań na środowisko, w szczególności np. pozwolenia emisyjne czy dopuszczalności hałasu.

Zasadnie organy uznały, że raport dotyczący oceny środowiska jest wiarygodny, sporządzony został przez szeroki zespół specjalistów z różnych dziedzin wiedzy, który w sposób wnikliwy i w szerokim zakresie zbadał czy przedmiotowa inwestycja nie wpłynie niekorzystnie na środowisko. Na obecnym etapie postępowania incydentalnego (dowodowego) raport oraz zgromadzone dokumenty w sprawie dają podstawę do wydania inwestorowi decyzji środowiskowej. Organy w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie administracyjne, zgodnie podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego wyrażonymi w przepisach art. 7 kpa - zasadą ustalenia prawdy obiektywnej, art. 77 § 1 kpa - zasadą zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, dokonując jego oceny stosownie do art. 80 kpa. Ponadto organy zapewniły udział stron w postępowaniu oraz udział społeczeństwa, ustosunkowały się tez do złożonych wniosków i uwag, w toku postępowania i przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji.

Zatem skoro w ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik spraw, to tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia jej wadliwości i uchylenia.

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz § 4 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia [...] grudnia 2003 r. w sprawie uchwalenia zmiany w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy G. obejmującej obszar trasy napowietrznej linii energetycznej 110kV od [...]. Zgodnie z powyższym przepisem właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Jest podstawowym kryterium oceny zamierzeń strony ubiegającej się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jeżeli plan miejscowy nie przewiduje przeznaczenia terenu pod określone przedsięwzięcie, to organ ma obowiązek, wobec braku zgodności przedsięwzięcia z planem wydać decyzję odmowną, bez dalszego badania rzeczywistego wpływu planowanej działalności na środowisko. Przedmiotowa inwestycja będzie realizowana na terenie objętym obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przyjętym uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia [...] grudnia 2003 r. w sprawie uchwalenia zmiany w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy G. obejmującej obszar trasy napowietrznej linii energetycznej 110 kV od [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2004 r. Nr [...], poz. [...] ze zm.). Powyższa uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] w dniu [...] stycznia 2004 r., a weszła w życie po upływie 14 dni od jej ogłoszenia, tj. dnia [...] stycznia 2004 r. Zgodnie z § 4 pkt 1 miejscowego planu w granicach terenów funkcjonalnych zdefiniowanych na rysunku planu symbolami m.in. RP/EE oznaczających zgodnie z § 2 planu tereny upraw polowych oraz napowietrznych linii energetycznych, obowiązuje zakaz lokalizacji obiektów przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Teren działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...], ujętej w miejscowym planie, oznaczony został w pasie 10 m od linii po obu stronach jako RP/EE, w pozostałym zaś jako RP, oznaczający w myśl § 2 planu tereny upraw polowych.

Nie może odnieść zamierzonego skutku powoływanie się przez skarżących na zapisy Studium zagospodarowania przestrzennego, które zostało uchwalone uchwałą NR [...] Rady Miejskiej w G. z dnia [...] lutego 2008 r. i zdaniem skarżących przewiduje w załączniku graficznym zmianę przebiegu planowanej linii elektroenergetycznej z uwagi na kolizję z istniejąca zabudową ponieważ zgodnie z art. 9 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym studium nie jest aktem prawa miejscowego. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy jest aktem określającym perspektywiczną politykę przestrzenną całego obszaru gminy, ustala lokalne zasady zagospodarowania przestrzennego. Studium nie ma charakteru normatywnego, nie stanowi prawa miejscowego i bezpośrednio nie kształtuje sytuacji prawnej obywateli i innych podmiotów oprócz organów administracji publicznej.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu, zarzuty i obawy strony skarżącej co do projektowanej inwestycji nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, a zwłaszcza w sporządzonym w sprawie raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w którym dokonano wszechstronnej i szczegółowej analizy wpływu planowanej inwestycji na zamieszkujących w sąsiedztwie ludzi oraz otaczające środowisko. W tej sytuacji, wobec braku podstaw do stwierdzenia, iż w przypadku spełnienia przez inwestora określonych warunków zostaną naruszone wymagania zdrowotne, higieniczne i środowiskowe organy środowiskowe zasadnie wydały decyzję ustalającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację planowanej inwestycji.

W polskim systemie prawnym, nie ustanowiono zasady prymatu ochrony środowiska nad innymi względami. Ramy uwzględniania kwestii ochrony środowiska wyznacza zasada zrównoważonego rozwoju (art. 5 Konstytucji RP.). W myśl tej zasady wyrażonej w art. 3 pkt 13 w zw. z pkt 50 ustawy Prawo ochrony środowiska organ administracji orzekający w sprawie powinien mieć na uwadze także uwarunkowania związane z rozwojem społeczno-gospodarczym.

Reasumując należy stwierdzić, iż każda inwestycja, negatywnie wpływa na środowisko oraz będzie budziła sprzeciw określonej grupy mieszkańców. Dlatego rolą organów powołanych do ochrony środowiska naturalnego jest wypośrodkowanie zysków i strat z nowej inwestycji. W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie odniosły się szczegółowo do podnoszonych w odwołaniu zarzutów, oparły swoje rozstrzygnięcie o specjalistyczną wiedzę. Również przedstawiony kilkutomowy, wielokrotnie uzupełniany Raport oddziaływania na środowisko został sporządzony w sposób rzetelny i prawidłowy.

Niezasadny jest również zawarty w skardze zarzut, że organ odwoławczy pogorszył sytuację prawną skarżących dopuszczając się w ten sposób naruszenia art. 139 kpa, statuującego zakaz reformationis in peius. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. "Niekorzyść", o której mowa w art. 139 kpa, to obiektywne pogorszenie sytuacji prawnej strony odwołującej się wskutek wydania decyzji przez organ odwoławczy. Zdaniem Sądu rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji nie można uznać jako orzeczenie na niekorzyść strony odwołującej bowiem kwestia konieczności przeprowadzenia czynności sprawdzających wielkość zwisów i stan przewodów, odległości przewodów od ziemi, drzew, obiektów, budynku mieszkalnego, zasadniczych wymiarów, stanu i jakości elementów linii nie jest przedmiotem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i wykracza poza przedmiot prowadzonego postępowania.

Mając na względzie zasadę szybkości postępowania i obowiązek organów do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie naruszył prawa w stopniu dającym podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Treść załatwienia sprawy wyrażona w osnowie kwestionowanej decyzji stanowi oczywiste zaprzeczenie normie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 kpa, która legła u podstaw jej podjęcia, na tyle wyraźne, że nie budzi to żadnych wątpliwości interpretacyjnych, że organ wydając decyzję uczynił to niezgodnie z treścią tej normy prawnej. Jednak, mimo że treść rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji nie koresponduje z treścią przepisu prawa będącego podstawą tegoż rozstrzygnięcia, to Sąd stwierdził, że naruszenie to pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, bowiem wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji miałoby tylko tę "wartość", że przesunęłoby w czasie załatwienie sprawy. Przedłużenie postępowania nie byłoby przy tym ceną żadnych istotnych, z punktu widzenia ochrony porządku prawnego, wartości. W takiej sytuacji uwzględnienie skargi byłoby jedynie wytknięciem organowi administracji błędu, który nie doprowadziłby do negatywnych skutków, gdyż mimo tego wydano decyzję zgodną z prawem.

Analiza akt postępowania administracyjnego i wydana w tej sprawie decyzja wskazuje, że organy administracji publicznej prowadząc postępowanie w sposób właściwy zastosowały przepisy procedury administracyjnej, jak również przepisy prawa materialnego.

Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.