Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 528/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 253 ust. 2, art. 235 ust. 2, art. 105 par. 1 w zw. z art. 252 .
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 157 par. 2 i 3, art. 105 par. 1.
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2010 r. sprawy ze skarg D. M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz N. V. & W. C. z siedzibą w Sofii, Bułgaria na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji znaku towarowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2009 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz każdego ze skarżących: D. M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz N. V. & W. C. z siedzibą w Sofii, Bułgaria kwotę po 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Urząd Patentowy RP utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2009 r. umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 1992 r. o rejestracji znaku towarowego Sophia [...]

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym.

W dniu 26 września 2007 r. do Urzędu Patentowego wpłynął wniosek D. M. Sp. z o.o. (dalej jako wnioskodawca) o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] czerwca 1992 r. o rejestracji znaku towarowego Sophia nr [...]. Wnioskodawca wskazał, że zajmuje się sprowadzaniem do Polski win z terytorium Bułgarii, wśród których znajdują się między innymi wina oznaczone znakiem towarowym Sophia. Współpracujące z wnioskodawcą firmy otrzymały pismo wzywające do zaprzestania naruszeń znaku towarowego SOPHIA [...] oraz do wycofania z rynku polskiego win opatrzonych zastrzeżonym znakiem towarowym. Wnioskodawca wywodził swój interes prawny do złożenia przedmiotowego wniosku z zasady swobody działalności gospodarczej (art. 20 Konstytucji RP) i art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Powołał się też na naruszenie przez uprawnionego do znaku Sophia [...] prawa do wolnego wykonywania działalności gospodarczej, poprzez żądanie zaprzestania dystrybuowania towarów oznaczonych spornym znakiem i wskazał, że konieczność wycofania z obrotu win oznaczonych znakiem Sophia godzi w jego sytuację finansową i jest ograniczeniem wolności wykonywania działalności gospodarczej. Wnioskodawca wskazywał też na wydanie kwestionowanej decyzji o rejestracji znaku towarowego Sophia z rażącym naruszeniem prawa przez skierowanie decyzji do bliżej nieokreślonego podmiotu V., na istnienie którego brak potwierdzenia w aktach sprawy.

W dniu 27 grudnia 2007 r. do Urzędu Patentowego wpłynął drugi wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji znaku Sophia [...]. Wniosek ten złożyła N. V.& W. C.(dalej: wnioskodawczyni, Izba) - bułgarska osoba prawna zrzeszająca producentów oraz przetwórców winogron, wina i produktów wytwarzanych z winogron i wina. Swój interes prawny do występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wywodziła z faktu bycia uprawnioną na terytorium Bułgarii do identycznego znaku Sophia. Wnioskodawczyni w twierdziła też, że pozostawienie w mocy znaku [...] ogranicza jej możliwość realizacji jej ustawowych obowiązków zakresie ochrony wspólnych interesów winiarni bułgarskich, znak ten narusza bowiem prawa nabyte tychże winiarni oraz samej wnioskodawczyni w zakresie prawa do klienteli oraz renomy produktu – wina oznaczonego znakiem Sophia. O interesie prawnym Izby miał też stanowić fakt uzależnienia zakończenia postępowania w sprawie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy [...] od losu prawnego znaku [...] stanowiącego przeszkodę rejestracyjną dla znaku Izby.

Urząd Patentowy RP postanowił rozpoznać oba wnioski w jednym postępowaniu.

Pismem z dnia 19 marca 2008r. Urząd Patentowy RP powołując art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 252 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. nr 119 poz. 1117 ze zm., dalej powoływanej jako p.w.p.) zawiadomił pełnomocnika D. Spółki z o.o. o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 1992r. o rejestracji znaku towarowego Sophia.

Uprawniony do znaku towarowego SOPHIA [...] D. Sp. z o.o. w odpowiedzi na oba wnioski o stwierdzenie nieważności podniósł brak interesu prawnego wnioskodawców, a także zarzucił im działanie w złej wierze. Wskazywał na całkowitą bezpodstawność wniosków, powołał się też na niemożliwość stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na nieodwracalne skutki prawne przez nią wywołane, a mianowicie wielokrotny obrót prawem z rejestracji.

Urząd Patentowy decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. umorzył postępowanie.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 253 ust. 2 p.w.p. możliwość zastosowania procedury przewidzianej w k.p.a. do decyzji o udzieleniu prawa ochronnego istnieje tylko w przypadku, w którym podstawą wniosku o stwierdzenie nieważności są okoliczności, które nie mogą być przedmiotem postępowania o unieważnienie prawa ochronnego. W postępowaniu spornym na podstawie przepisu art. 164 p.w.p. mogą być natomiast unieważniane prawa ochronne, jeżeli nie zostały spełnione ustawowe warunki do ich uzyskania. Ustawowe warunki, o których mowa w tym przepisie, to nic innego jak przesłanki rejestracyjne wymienione w przepisach art. 120, art. 122, art. 129-132 p.w.p. (art. 4, art. 6-9 ustawy o znakach towarowych). Naruszenie innych przepisów należy uznać za nienadające się do skutecznego podniesienia w postępowaniu spornym. Dotyczy to szczególnie sytuacji naruszenia przepisów postępowania. Ścisła interpretacja sformułowania "ustawowe warunki do uzyskania prawa ochronnego" jest konieczna z dwóch przyczyn. Po pierwsze, postępowanie o unieważnienie prawa ochronnego (czy prawa z rejestracji) jest trybem wzruszenia decyzji ostatecznej. Instytucja ta stanowi wyjątek od przewidzianej w art. 16 kpa zasady trwałości decyzji administracyjnej. Postępowanie to nie może być więc podstawą do wzruszania decyzji z powodu każdej wadliwości. Po drugie, skutki postępowania o unieważnienie prawa ochronnego są inne niż postępowań w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, czy wznowienia postępowania. Wady natury procesowej nie oznaczają, że zgłoszony znak towarowy nie nadaje się do rejestracji. Nawet poważne uchybienia proceduralne, które nie przekładają się jednocześnie na naruszenie przepisów art. 120, art. 122, art. 129 - 132 p.w.p. nie mogą być więc podstawą unieważnienia prawa ochronnego. W drodze tego postępowania nie ma bowiem prawnych możliwości do "naprawienia" błędów postępowania rejestrowego i jednocześnie udzielenia prawa ochronnego. Urząd Patentowy RP orzekając merytorycznie w tym trybie może jedynie orzec unieważnienie prawa ochronnego lub oddalić wniosek w tym przedmiocie. Postępowanie to ma zatem stosunkowo wąski zakres badawczy. Unieważnienie prawa ochronnego zamyka drogę do uzyskania prawa ochronnego na konkretny, zgłoszony znak. Dlatego katalog podstaw prawnych do wydania takiej decyzji musi pokrywać się z katalogiem podstaw do odmowy udzielenia prawa ochronnego. Inne uchybienia mogą być natomiast podnoszone w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji lub w postępowaniu po wznowieniu postępowania (kwalifikowane wadliwości). Te postępowania pozwalają bowiem rozstrzygnąć sprawy co do istoty, bądź bezpośrednio (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i wznowienie postępowania) lub pośrednio (stwierdzenie nieważności decyzji).

Zdaniem organu procedura stwierdzenia nieważności decyzji przewidziana w k.p.a. może być wykorzystywana w stosunku do decyzji o rejestracji znaków towarowych. W niektórych sytuacjach jest to jedyna droga, aby wyeliminować z obrotu decyzję rażąco wadliwą. W przedmiotowej sprawie przedstawione zarzuty mają charakter procesowy. W związku z powyższym nie mogą być one podniesione w postępowaniu o unieważnianie prawa ochronnego.

Organ podnosił, że przedmiotu tego właśnie postępowania. Stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji znaku towarowego ma bowiem dużo węższy przedmiot niż wynika z samego brzmienia art. 156 § 1 k.p.a. Nigdy przedmiotem tego postępowania nie może być rażące naruszenie przepisów decydujących o merytorycznej prawidłowości rejestracji znaku. Dlatego też dużo węższy może być zakres podmiotów, które są rzeczywiście bezpośrednio zainteresowane w wydaniu rozstrzygnięcia w tej sprawie. W ocenie Urzędu podmioty, które mają interes prawny w tym, aby dany znak towarowy nie był chroniony tj. aby wydana została decyzja o odmowie udzielenia prawa ochronnego lub prawo ochronne było unieważnione nie mają automatycznie interesu w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji. Jeżeli bowiem decyzja została wydana z naruszeniem przepisów odnoszących się do zdolności rejestrowej oznaczeń, to zgodnie z art. 28 k.p.a. oraz utrwalonym orzecznictwem interes prawny we wzruszeniu tej decyzji mają konkurenci uprawnionego do znaku, o ile rejestracja ogranicza im swobodę prowadzenia przez nich działalności gospodarczej. Odbywa się to jednak w postępowaniu o unieważnienie prawa ochronnego - tam konkurenci mogą bronić swoich interesów.

Zdaniem Urzędu Patentowego RP w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z powodu wadliwości pozamerytorycznych interes prawny ma w zasadzie podmiot, na rzecz którego prawo ochronne zostało udzielone, jego następcy prawni oraz inne podmioty, o ile decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji bezpośrednio ich dotyka np. jeżeli decyzja została wydana na rzecz podmiotu nie będącego stroną - to interes prawny ma ten podmiot. Postępowanie to ma bowiem charakter kasacyjny i nie prowadzi do utraty praw do znaku przez dotychczasowego uprawnionego. Sytuacja ta umożliwia tylko późniejsze "poprawienie" decyzji z wadliwości formalnych. Z tych przyczyn zdaniem Urzędu art. 20 Konstytucji i art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie mogą być podstawą interesu prawnego stron. Podobnie, fakt zgłoszenia późniejszego znaku podobnego do już zarejestrowanego nie jest źródłem interesu w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Podmioty, które w w/w przepisach upatrują swój interes prawny w rzeczywistości, mają interes jedynie w tym, aby znak trwale wyeliminować z obrotu - do tego natomiast przedmiotowe postępowanie nie prowadzi. Wspomniane podmioty zdaniem Urzędu nie mają natomiast interesu w "poprawieniu" decyzji zawierającej wadliwość nie odnoszącą się do braku zdolności rejestracyjnej oznaczeń. Brak jest bowiem normy prawa materialnego, z której wnioskujący mogliby wywodzić takie uprawnienie.

Organ wskazywał, że D. M. Sp. z o.o. w zakresie wykazania swojego interesu powołuje się na sprowadzanie win oznaczonych znakiem Sophia do Polski. Ponadto wnioskodawca powołuje się na wysyłane przez uprawnionego do znaku Sophia listy ostrzegawcze wzywające do zaprzestania naruszeń znaku towarowego przez kontrahentów wnioskującego. Zdaniem Urzędu nie sposób uznać, iż takie okoliczności świadczą o interesie prawnym w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji. Po pierwsze, brak jest cechy bezpośredniości interesu w sytuacji, w której listy kierowane były do innych pomiotów niż wnioskodawca Po drugie, przy uwzględnieniu wąskiego zakresu wad, które mogą być podnoszone w tym postępowaniu i których naprawienie nigdy nie prowadzić będzie do odmowy rejestracji znaku, należy dojść do wniosku, że powołane wyżej okoliczności nie mają z przedmiotowym postępowaniem żadnego związku.

Podobnie zdaniem organu przedstawia się ocena interesu prawnego drugiego wnioskującego w tej sprawie. Fakt, iż rejestracja znaku towarowego Sophia na rzecz polskiego przedsiębiorcy, który odkupił znak do pierwotnie uprawnionego, bułgarskiego V. utrudnia Izbie i zrzeszonym w niej podmiotom wejście na polski rynek z towarami opatrywanymi znakiem Sophia, nie czyni ją legitymowaną w postępowaniu, którego celem nie jest eliminacja znaku towarowego z obrotu. Jakaby nie była ocena wadliwości decyzji, następcy prawni zgłaszającego znak V. nie stracą pierwszeństwa do przedmiotowego znaku. Konsekwencją tego jest fakt, iż przedmiotowe postępowanie nie ma wpływu na los prawny zgłoszenia znaku Sophia [...] dokonanego przez Izbę.

Przedstawiając powyższe wywody Urząd Patentowy RP stanął na stanowisku, że brak interesu prawnego wnioskodawców skutkować powinien odmową wszczęcia postępowania. Jeżeli natomiast okoliczność ta została podniesiona dopiero na późniejszym etapie postępowania postępowanie należy umorzyć.

Zdaniem organu za takim stanowiskiem wielokrotnie opowiadało się orzecznictwo wskazujące, że przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, co zostanie ujawnione dopiero w toczącym się postępowaniu.

Ostatecznie organ podkreślił, że w niniejszej sprawie jeden z wnioskodawców jest stroną postępowania o unieważnianie prawa z rejestracji na znak Sophia, drugi powołuje się natomiast na analogiczne okoliczności uzasadniające jego interes prawny. Urząd wstępnie pozytywnie ocenił więc legitymację wnioskodawców do złożenia wniosku w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji znaku Sophia. Po dogłębnej analizie sprawy oraz po ocenie stanowisk zarówno wnioskodawców, jak i uprawnionego Urząd uznał, że wstępna ocena legitymacji procesowej była niewystarczająca wobec czego umorzył postępowanie w sprawie.

Wnioskodawcy nie zgadzając się ze stanowiskiem organu złożyli wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazywali na błędną ocenę ich interesu prawnego.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Urząd Patentowy RP utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Urząd ponownie wskazał, że możliwość zastosowania procedury przewidzianej w przepisach art. 156 i n. k.p.a. do decyzji o udzieleniu prawa z rejestracji istnieje tylko w przypadku, w którym podstawą wniosku o stwierdzenie nieważności są okoliczności, które nie mogą być przedmiotem postępowania o unieważnienie prawa z rejestracji.

Urząd wskazywał, że właściwie został również ustalony krąg podmiotów uprawionych do wszczęcia tego postępowania. Zakres podmiotowy postępowania jest wyznaczony przez jego przedmiot. Przepisy art. 156 i n. k.p.a. mają natomiast ograniczone zastosowanie do decyzji wydawanych przez Urząd w zakresie udzielania praw wyłącznych. Decyzje te mogą mieć bowiem dwa rodzaje błędów. Pierwsze odnoszące się do zdolności rejestracyjnej znaków, drugie dotyczące kwestii pozamerytorycznych. Pierwsze wadliwości mogą być podnoszone w postępowaniu o unieważnienie prawa ochronnego na podstawie p.w.p., drugie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie u.p.w.p. w związku z k.p.a. O ile interes konkurentów we wzruszaniu decyzji udzielających prawa z rejestracji z naruszeniem zakazów ustawowych jest niewątpliwy - to wykluczone jest uznanie ich interesu we wzruszaniu decyzji o rejestracji znaków posiadających zdolność rejestrową.

Organ podkreślał, że inny jest krąg podmiotów, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji opartej tylko na podstawie przepisów k.p.a., a inny w postępowaniu opartym na przepisach u.p.w.p. w zw. z k.p.a. Podstawową przyczyną takiego rozróżnienia jest bardzo wąski zakres przedmiotowy postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji znaku towarowego.

W ocenie Urzędu Patentowego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oparte na przepisach u.p.w.p. w zw. z k.p.a. może dotyczyć jedynie takich wadliwości decyzji, które nie dotyczą naruszenia praw osób trzech. Chodzi tu o różne wadliwości proceduralne, które jednak nie przełożyły się na wydanie decyzji błędnej merytorycznie (czyli udzielającej prawo ochronne na znak wyłączony od monopolizacji). Gdyby bowiem wady postępowania przełożyły się na rejestrację znaku, który narusza prawa osób trzech to zgodnie z przepisem art. 253 ust. 2 u.p.w.p. nie mogłyby być one podnoszone w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, a jedynie w postępowaniu o unieważnienie prawa.

Odnosząc się do wniosku D. M. Sp. z o.o. organ wskazał, że wolność konstytucyjna może być źródłem interesu prawnego jedynie w postępowaniu, które nakłada na stronę obowiązki lub pozbawia ją praw bez ustawowej podstawy prawnej. Jeżeli jednak jakieś ograniczenia wolności wprowadzone są w formie ustawy ze względu na okoliczności przewidziane w przepisach art. 22 i art. 31 ust. 3 Konstytucji to nie ma możliwości powoływania się na prawo/wolność w celu uniknięcia tych ograniczeń. Do tego natomiast sprowadza się argumentacja pełnomocnika wnioskodawcy. Swoboda działalności gospodarczej może być źródłem interesu prawego w postępowaniu o unieważnienie prawa z rejestracji z tej przyczyny, że jeżeli prawo zostało udzielone z naruszeniem ustawowych przesłanek zdolności rejestrowej, to jest ono bezpodstawnym ograniczeniem wolności działalności gospodarczej konkurentów uprawnionego.

Urząd Patentowy RP podkreślał, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji powoływane mogą być tylko wadliwości decyzji inne niż udzielenie prawa z rejestracji w sposób ograniczający cudze prawa. Oznacza to, że naruszanie praw, czy wolności osób trzecich przez ustanowienie monopolu do znaku na rzecz jednego podmiotu nie może być źródłem interesu prawego w tym postępowaniu. Jeżeli bowiem prawo zostało udzielone z naruszeniem ustawowych przesłanek rejestrowych (wprowadzonych do ustawy w celu ochrony rynku i konkurentów) to należy dochodzić swoich praw w postępowaniu spornym o unieważnienie prawa wyłącznego. Jeżeli natomiast udzielono prawo wyłączne w zakresie przewidzianym w ustawie tj. jeżeli oznaczenie spełnia przesłanki rejestrowe z przepisów art. 4, art. 6-9 ustawy o znakach towarowych, to automatycznie w tym zakresie wyłączona jest wolność gospodarcza innych podmiotów. Jednostka nie może natomiast powoływać się na nieprzysługującą jej wolność jako źródło jej interesu prawnego w postępowaniu.

Odnosząc się do argumentów pełnomocnika wnioskodawców jakoby nie było jeszcze przesądzone, czy w wyniku ponownego postępowania uprawniony nie straci pierwszeństwa organ wskazał, że argumenty te nie są trafne. W skutek tego konkretnego postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji uprawiony nie traci bowiem pierwszeństwa. Skutki innych postępowań nie mogą być natomiast brane pod uwagę przy ocenie posiadania przez wnioskodawców interesu w tej konkretnej sprawie.

Za absurdalne uznał organ argumenty D. M. powołujące jako źródło jej interesu prawnego postępowanie przed sądem powszechnym, w którym to postępowaniu uprawiony do znaku dochodzi roszczeń związanych z naruszeniem jego praw wyłącznych. Po pierwsze, wnioskodawca zgodnie ze swoim oświadczeniem jest interwenientem ubocznym w tym postępowaniu - nie jest to źródło interesu o charakterze materialnoprawnym, tylko procesowym. Po drugie, interwenient uboczny swoim udziałem w postępowaniu cywilnym zabezpiecza swoje przyszłe, spodziewane zobowiązania, które jeszcze nie powstały – czyli brak aktualności i konkretyzacji rzekomego interesu. Po trzecie wreszcie, nie do zaakceptowania jest pogląd, że źródłem interesu w pozbawieniu innego podmiotu jego prawa, może być fakt, iż wnioskodawca narusza te prawa od lat i chce to dalej robić.

Podobnie Urząd nie uznał za słuszne poszukiwanie przez D. M. interesu prawnego w tym postępowaniu w fakcie wysyłania przez uprawnionego do znaku Sophia listów ostrzegawczych wzywających do zaprzestania naruszeń przedmiotowego znaku przez kontrahentów wnioskującego. Po pierwsze, brak jest bowiem cechy bezpośredniości interesu w sytuacji, w której listy kierowane były do innych pomiotów niż wnioskodawca. Po drugie, przy uwzględnieniu wąskiego zakresu wad, które mogą być podnoszone w tym postępowaniu i których naprawienie nigdy nie prowadzić będzie do odmowy rejestracji znaku, należy dojść do wniosku, że nawet jeżeli listy wysyłane byłyby do D. M. to nie miałby one z przedmiotowym postępowaniem żadnego związku.

W ocenie organu powyższe uwagi dotyczące braku możliwości powoływania się na swobodę działalności gospodarczej w przedmiotowym postępowaniu w pełni odnoszą się również do powoływanego przez N. V.& W. C. źródła jej interesu. Ponadto UP RP podkreślał, że prawa do znaków towarowych mają zakres terytorialny. Fakt, iż wnioskodawca jest uprawiony do znaku Sophia w Bułgarii nie ma znaczenia dla postępowania w Polsce. Niezależnie od tego, prawo bułgarskie ma późniejsze pierwszeństwo niż znak Sophia [...]. Ponadto, Izba która jest organizacją, która w swojej statutowej działalności ma ochronę interesów winiarni bułgarskich może być co najwyższej rozpatrywana w kategorii organizacji społecznej z przepisu art. 31 k.p.a., a nie strony w myśl przepisu art. 28 k.p.a. Wreszcie, skoro uprawniony do znaku Sophia w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji nie straci pierwszeństwa do znaku, to postępowanie to nie ma wpływu na los prawny zgłoszenia znaku Sophia [...] dokonanego przez Izbę.

Za bezzasadny uznał organ zarzut dotyczący naruszenia art. 10 k.p.a. Po pierwsze, Urząd zapewnił bowiem dostęp każdej ze stron postępowania do zebranych w sprawie materiałów. Wszystkie nadsyłane przez uprawionego pisma procesowe przesyłane były pełnomocnikowi wnioskodawców. Urząd nie przesyłał natomiast jednemu wnioskodawcy pism przesyłanych przez drugiego. Było to po pierwsze dlatego, że wnioskodawcy mają wspólnego pełnomocnika, który zna treść wszelkiej korespondencji. Po drugie, pisma nadsyłane przez obu wnioskodawców były identyczne merytorycznie.

Urząd Patentowy ponownie wskazał, że brak interesu prawnego wnioskodawców skutkować powinien odmową wszczęcia postępowania. Jeżeli natomiast okoliczność ta została podniesiona dopiero na późniejszym etapie, postępowanie należy umorzyć.

W niniejszej sprawie jeden z wnioskodawców jest stroną postępowania o unieważnianie prawa z rejestracji na znak Sophia, drugi powołuje się natomiast na analogiczne okoliczności uzasadniające jego interes prawny. Urząd wstępnie pozytywnie ocenił więc legitymację wnioskodawców do złożenia wniosku w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji znaku Sophia. Po dogłębnej analizie sprawy oraz po ocenie stanowisk zarówno wnioskodawców jak i uprawnionego Urząd uznał, iż wstępna ocena legitymacji procesowej była nie wystarczająca.

Skargi na powyższą decyzję Urzędu Patentowego RP złożyły: D.M. Sp. z o.o. oraz N. V. & W. C.. Skargi te w przeważającej części były tożsame w treści.

Obydwie skargi żądały uchylenia w całości decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 2010 r. utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2009 r. umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 1992 r. o rejestracji znaku towarowego Sophia [...], oraz zasądzenia na rzecz skarżących kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 28 kpa - poprzez błędne przyjęcie, iż wnioskodawcy nie mieli interesu prawnego we wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji znaku towarowego Sophia [...]; oraz naruszenie art. 105 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.

W obszernym uzasadnieniu skarg wskazywano, że te same przesłanki mogą stanowić o istnieniu interesu prawnego zarówno we wszczęciu postępowania o unieważnienie prawa ochronnego, jak również postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji udzielającej takiego prawa.

Wnioski o stwierdzenie nieważności oparte były o przesłankę rażącego naruszenia prawa poprzez skierowanie decyzji z dnia [...] czerwca 1992 r. do bliżej nieokreślonego podmiotu, a zatem w przypadku jego pozytywnego rozpatrzenia postępowanie przeniesione zostałoby na etap rozpatrywania wniosku o rejestrację znaku i nie jest przesądzone czy to postępowanie zakończy się decyzją o rejestracji tego oznaczenia. Zdaniem skarżących nie należy wykluczyć sytuacji, że wnioskodawca (czy też jego następcy prawni) nie uzupełniłby braków wniosku skutkiem czego nie można byłoby wydać decyzji o rejestracji znaku. Tym bardziej w sytuacji, gdy tak naprawdę nie istnieją dowody na to, czy podmiot na rzecz którego został zgłoszony znak towarowy w ogóle istniał czy istnieje. W takiej sytuacji nie można byłoby w ogóle wydać decyzji o rejestracji znaku, nie byłoby bowiem podmiotu na rzecz którego taka decyzja mogłoby zostać wydana.

Za niedopuszczalne zdaniem skarżących, należy zatem uznać przyjmowanie a priori przez Urząd Patentowy założenia, iż w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania wyda decyzję tej samej treści co decyzja z dnia [...] czerwca 1992 r.

Skutkiem bezprawnego przyjęcia, iż skarżącemu nie przysługuje interes prawny do wszczęcia postępowania o stwierdzanie nieważności decyzji było błędne uznanie postępowania za bezprzedmiotowe, co skutkowało niewłaściwym zastosowaniem art. 105 k.p.a.

N. V & W.C podnosiła też, że za nieuprawnione należy uznać przyjęcie przez Urząd, iż postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji znaku SOPHIA [...] nie będzie miało wpływu na los prawny dokonanego przez skarżącą zgłoszenia znaku towarowego Sophia [...].

W odpowiedzi na skargi organ przywołując argumenty jak w zaskarżonej decyzji wniósł o ich oddalenie jako bezzasadnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Badając skargi wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że skargi zasługują na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca naruszają bowiem przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. skutkuje ich uchyleniem.

Zgodnie z art. 252 p.w.p. w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania przed Urzędem Patentowym stosuje się, z zastrzeżeniem art. 253, odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 253 ust. 2 p.w.p. przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego o wznowieniu postępowania i stwierdzeniu nieważności decyzji nie stosuje się, jeżeli okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania bądź stwierdzenie nieważności decyzji mogą być podniesione w sporze o unieważnienie udzielonego patentu, dodatkowego prawa ochronnego, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji.

Przepis ten jest przepisem szczególnym w stosunku do k.p.a., bowiem uregulowano w nim odmiennie niż w k.p.a. możliwość uruchomienia niektórych nadzwyczajnych środków procesowych dla obalenia ostatecznych decyzji Urzędu Patentowego. Przepis ten wyłączył możliwość stosowania przepisów k.p.a. o wznowieniu postępowania i stwierdzeniu nieważności decyzji jeżeli okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania bądź stwierdzenie nieważności decyzji mogą być podniesione w sporze o unieważnienie udzielonego patentu, dodatkowego prawa ochronnego, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji.

Przepis art.235 ust.2 p.w.p. nie stoi na przeszkodzie dla skorzystania przez stronę z możliwości wskazywanych w art.156 § 1k.p.a., ale tylko w zakresie którego nie obejmuje. Takie unormowanie wymaga wnikliwej oceny na gruncie obu ustaw co do możliwości uruchomienia nadzwyczajnego środka procesowego jakim jest stwierdzenie nieważności decyzji.

W niniejszej sprawie przedmiotem oceny jest decyzja utrzymująca w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji znaku towarowego. Zarówno w decyzji z dnia [...] lipca 2009r., jak i w decyzji z dnia [...] stycznia 2010r. organ jako podstawę prawną decyzji wskazał art.105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p.

Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

W uzasadnieniu wyroku SN z dnia 9 listopada 1995 r., III ARN 50/95, OSNAPiUS 1996, nr 11, poz. 150, sformułowano fundamentalną tezę, że ze względu na ustrojową zasadę prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania w postępowaniu administracyjnym i prawa do rozstrzygnięcia sprawy decyzją, art. 105 § 1 k.p.a. przewidujący tzw. obiektywną bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego nie może być interpretowany rozszerzająco. Powyższy przepis ma bowiem zastosowanie tylko w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania.

Teza ta była wielokrotnie potwierdzana również w orzecznictwie NSA.

Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem szczególnym, które zostało odrębnie uregulowane w k.p.a.

Zgodnie z art.157 § 2 i 3 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. Zgodnie z art. 158 § 1 k.p.a. rozstrzygnięcie w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji.

Zatem zgodnie z tą regulacją postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalenie, czy składający wniosek jest stroną, następuje w fazie wszczęcia postępowania. Ustalenie, że żądanie zostało złożone przez jednostkę nie będącą stroną tego postępowania jest podstawą do podjęcia decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.). Organ zdaje się podzielać powyższy pogląd gdyż, w obydwu decyzjach dokonał oceny interesu prawnego wnioskodawców, a następnie wskazał, że brak interesu prawnego wnioskodawców skutkować powinien odmową wszczęcia postępowania. Następnie organ wskazał, że jeżeli okoliczność ta została podniesiona dopiero na późniejszym etapie, postępowanie należy umorzyć.

W ocenie Sądu taka ocena przesłanki umorzenia niniejszego postępowania nie jest prawidłowa.

Podkreślić należy, że w przedmiotowej sprawie nie zostało wydane postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie (organ nie przedstawił Sądowi takiego postanowienia). Organ jedynie pismem z dnia 19 marca 2008r., skierowanym tylko do pełnomocnika D. Spółki z o.o. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 1992r. na wniosek D. M. Spółki z o.o. i N. V & W. C..

W ocenie Sądu organ prawidłowo podjął czynności zmierzające do ustalenia, czy składający wnioski są stronami postępowania. Ten etap postępowania zgodnie z regulacją zawartą w art.157 k.p.a. może zostać zakończony wydaniem decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji lub wszczęciem postępowania w sprawie nieważności decyzji, które z kolei może zakończyć się wydaniem decyzji merytorycznej w sprawie nieważności decyzji.

Oczywiście postępowanie to może również zakończyć się wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania jeżeli zajdą przesłanki z art.105 k.p.a.

W niniejszej sprawie organ postawił znak równości między decyzją o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji i decyzją o umorzeniu postępowania, z przyczyn które jak sam podał uzasadniają odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 § 3 k.p.a.

W ocenie Sądu właśnie ze względu na szczególne uregulowanie zawarte w art. 157 § 3 k.p.a. rozstrzygnięcie organu w postaci umorzenia postępowania nie jest prawidłowe. Wnioski skarżących nie straciły swej aktualności i nie zostały rozstrzygnięte, co do istoty, przez co postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe. Dodatkowo już tylko wskazać można, iż cały wywód organu zawarty w uzasadnieniu przedmiotowych decyzji, jak też wywody zawarte w obydwu skargach wskazują właśnie, iż postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe.

Dlatego też umorzenie postępowania w niniejszej sprawie z powodu jego bezprzedmiotowości stanowi naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. oraz narusza interes skarżących.

Wobec powyższego odnoszenie się do pozostałych zarzutów skarg na tym etapie postępowania byłoby przedwczesne.

Rozpoznając ponownie sprawę niniejszą organ podejmie ostateczne rozstrzygnięcie stosownie do poczynionych wyżej przez Sąd ustaleń i ocen.

W ocenie Sądu wskazane wyżej naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na podstawie art. 152 p.p.s.a.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art.200 p.p.s.a.