Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 495/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2008-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 128, art. 240 § 1 pkt 5, art, 243 § 2, art. 245 § 1 pkt 2, art. 247 § 1pkt 3, art. 262
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek, Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Starszy inspektor Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi B.R., prowadzącej działalność gospodarczą jako "A." na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 14 lutego 2002 r. w Oddziale Celnym w L., objęto procedurą dopuszczenia do obrotu według dokumentu SAD nr [...], sprowadzony z Holandii przez "A" – B. R. samochód osobowy marki F., taryfikowany do kodu PCN 8703 23 909. Do obliczenia cła zastosowano obniżoną stawkę celną (0%), ponieważ pochodzenie samochodu zostało udokumentowane deklaracją o jego unijnym pochodzeniu, sporządzoną na rachunku dokumentującym kupno z dnia 11 lutego 2002 r.

Z uwagi na wątpliwości co do autentyczności deklaracji o pochodzeniu, została ona przesłana do weryfikacji przez władze celne Holandii. Pismem z dnia 28 czerwca 2004 r. holenderskie władze celne poinformowały, że wprawdzie samochód odpowiada warunkom pochodzenia określonym w Protokole Nr 4 UE, jednak dane dotyczące sprzedającego znajdujące się na rachunku, są fałszywe.

W tych okolicznościach Naczelnik Urzędu Celnego w L., po wszczęciu postępowania – decyzją nr [...] z dnia [...] października 2004 r. uznał zgłoszenie celne SAD za nieprawidłowe w części dotyczącej stawki celnej, kwoty długu celnego oraz kwot podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług, obliczył cło z zastosowaniem autonomicznej stawki celnej oraz określił kwotę podatków.

Decyzja powyższa stała się ostateczna.

Pismem z dnia 14 listopada 2004 r., które wpłynęło do Dyrektora Izby Celnej w B. w dniu 16 listopada 2004 r., strona wniosła o uchylenie w/w decyzji ostatecznej. Do pisma załączyła świadectwo przewozowe EUR.1 z dnia 10 listopada 2004 r., wystawione retrospektywnie.

Naczelnik Urzędu Celnego w L. decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. wydaną m.in. na podstawie art. 2651 Kodeksu celnego odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia 19 października 2004 r. – uznając, że przedmiotowe świadectwo przewozowe nie spełniało wymogów art. 18 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego.

Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie.

Dyrektor Izby Celnej w B., po uzupełnieniu materiału dowodowego, decyzją z dnia 24 lutego 2006 . utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy stwierdził m.in., że wprawdzie strona dołączyła świadectwo przewozowe EUR.1 , jednak organ I instancji prawidłowo uznał, że nie stanowi ono prawidłowego dokumentu, uprawniającego do zastosowania obniżonej stawki celnej. Próba weryfikacji przedmiotowego świadectwa przewozowego w postępowaniu odwoławczym okazała się bezskuteczna, bowiem holenderskie władze celne nie przesłały wyników weryfikacji, mimo wystosowania monitu.

Skargę sądową na powyższą decyzję złożyła B. R.

Wyrokiem z dnia 26 października 2006 r. sygn. III SA/Lu 166/06, Wojewódzki Sad Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia 30 grudnia 2004 r.

Po wydaniu powyższego wyroku, na wezwanie Naczelnika Urzędu Celnego w L., strona w piśmie z dnia 28 lutego 2007 r. (k.122) wskazała, że wznowienie postępowania jest możliwe na podstawie art. 241 § 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Naczelnik Urzędu Celnego w L. postanowieniem z dnia 7 marca 2007 r. (k.124) wznowił na żądanie strony, na podstawie art. 216 § 1, art. 241 § 1 i art. 243 § 1 w związku z art. .240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją ostateczną z dnia [...] października 2004 r.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 623), art. 207, art. 245 § 1 pkt 3 lit.a/ Ordynacji podatkowej, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), art. 13, art. 16 pkt 1 lit.a/ i b/, art. 18 , art. 21 , art. 31, art. 32 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z drugiej strony (załącznik do Dz. U. z 1997 r. Nr 104, poz. 662 ze zm.), odmówił uchylenia swojej decyzji ostatecznej z dnia 19 października 2004 r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł m.in., że świadectwo przewozowe EUR.1 z dnia 10 listopada 2004 r. nie stanowi prawidłowego dowodu pochodzenia.

Z pisma holenderskich władz celnych z dnia 7 lipca 2006 r. wynika m.in., że "(...) eksporterzy podani w tych świadectwa (...) nie występują pod adresami jak podano w świadectwach (...) świadectwa te nie są ważne. Konkluzja jest następująca – w momencie wydawania świadectw holenderskie władze celne musiały zostać wprowadzone w błąd (...)".

Przesłanką wznowienia postępowania na wniosek strony z dnia 14 listopada 2004 r. było przedłożenie nowego dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji, nieznanego organowi, który wydał decyzję, tj. świadectwa przewozowego EUR.1 z dnia 10 listopada 2004 r. Ze względu jednak na negatywny wynik weryfikacji tego dowodu, nie jest możliwe uchylenie ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia 19 października 2004 r.

O możliwości zastosowania obniżonych stawek celnych, przesądza rzeczywiste pochodzenie z kraju, z którym wiążą Polskę umowy o strefach wolnego handlu.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła B. R.

Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...], Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu tej decyzji organ II instancji nie podzielił zarzutów odwołania. Stwierdził, że wbrew twierdzeniom strony wznowienie postępowania nastąpiło nie z urzędu, lecz na wniosek strony.

Dołączone do wniosku z dnia 14 listopada 2004 r. świadectwo przewozowe EUR.1 wystawione retrospektywnie w trybie art. 18 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego, spełnia przesłanki dowodu pochodzenia.

Prawidłowość materialna dowodu dotyczy jego rzetelności, w tym autentyczności oraz wiarygodności treści dokumentu ze stanem faktycznym. Postanowienia Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego przewidują metody badania prawidłowości materialnej dowodu pochodzenia w przepisie art. 32.

Jak wynika z treści wniosku weryfikacyjnego, powodem przeprowadzenia oceny materialnej świadectwa przewozowego EUR.1 były wcześniejsze negatywne wyniki weryfikacji innego preferencyjnego dowodu pochodzenia wystawionego na ten sam towar.

Zasady nabywania preferencyjnego, unijnego pochodzenia zostały określone w przepisach art. 2-6 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego. Spełnienie tych zasad, a tym samym uzyskanie owego pochodzenia zostaje potwierdzone świadectwem przewozowym EUR.1 lub deklaracją na fakturze (art. 16 Protokołu nr 4).

Wprawdzie strona przedłożyła dowód poświadczający preferencyjne pochodzenie samochodu, jednakże organy celne odmówiły mocy dowodowej, z uwagi na przeprowadzenie skutecznego kontrdowodu w postaci wyników weryfikacji.

Zakres przedmiotowy odpowiedzi weryfikacyjnej został określony w art. 32 ust. 5 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego, tj. "(...) wyniki te muszą być takie, żeby umożliwiły wyraźne ustalenie:

- czy dokumenty są autentyczne;

- czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące ze Wspólnoty (...) i czy spełniają inne wymogi niniejszego Protokołu.

Treść pisma weryfikacyjnego czyni zadość przesłankom określonym w tym przepisie. Zagraniczne władze celne jednoznacznie odniosły się do autentyczności dokumentu, która nie została zakwestionowana oraz do jego treści. W piśmie weryfikacyjnym stwierdzono wyraźnie, że "(...) świadectwa te nie są ważne". Ponadto, niezależnie od powyższego, istotnym dowodem jest również samo świadectwo przewozowe EUR.1, które na drugiej stronie – w polu 14 zawiera miejsce na odznaczenie wyniku weryfikacji. Jak wynika z otrzymanego dokumentu (druga część świadectwa przewozowego EUR.1) został zaznaczony kwadrat informujący: "przeprowadzona weryfikacja wykazała, że niniejsze świadectwo nie spełnia wymogów co do rzetelności".

Powyższa informacja została potwierdzona podpisem i pieczęcią holenderskich władz celnych.

W niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 32 pkt 6 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego, zgodnie z którym, jeżeli brak jest odpowiedzi w ciągu dziesięciu miesięcy od dnia złożenia wniosku o dokonanie weryfikacji dowodu pochodzenia, albo jeżeli odpowiedź nie zawiera wystarczających informacji do ustalenia autentyczności weryfikowanych dokumentów lub rzeczywistego pochodzenia produktów i nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności, to władze celne wnioskujące o weryfikację odmawiają wszelkich preferencji. W przedmiotowej sprawie odpowiedź holenderskiej administracji celnej, jest zgodna z postanowieniami Protokołu nr 4 Układu Europejskiego. Uzyskane wyniki weryfikacji zawierają jednoznaczną i wyraźną informację, że kontrolowany dowód pochodzenia nie może stanowić podstawy do zastosowania preferencji celnych.

Skargę sądową na powyższą decyzję złożyła B. R., zarzucając:

1/ naruszenie art. 13, art. 16, art. 21, art. 31 i art. 32 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej stron (załącznik do Dz.U. z 1997 r. Nr 104, poz. 662 ze zm.) - poprzez błędną wykładnię tych przepisów, co polegało na przyjęciu stanowiska, że skoro dane odnośnie sprzedającego okazały się nieprawdziwe, zatem deklaracja o pochodzeniu została wystawiona nieprawnie, a przedmiotowy towar nie może korzystać z preferencji przewidzianymi postanowieniami Protokołu nr 4, które to stanowisko należy uznać za błędne i sprzeczne z treścią i istotą w/w aktu prawnego, który stanowi jedynie pomocniczy akt prawny, służący przede wszystkim ustalaniu pochodzenia towarów , zaś istotą przysługiwania importerowi obniżonej stawki celnej (0%) jest zakup i import do Polski towaru pochodzącego z krajów Unii Europejskiej, co w niniejszej sprawie wystąpiło, z uwagi na udowodniony zakup przez skarżącą samochodu w Holandii, przy czym krajem pochodzenia pojazdu jest również państwo członkowskie.;

2/ naruszenie art. 25, art. 26, art. 36 i art. 39 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 623) poprzez ich zastosowanie – w sytuacji, gdy w/w przepisy mają zastosowanie do przepisów prawa materialnego, a nie procesowego, co powoduje, że zastosowane być powinny przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego;

3/ naruszenie art. 207 i art. 210 Ordynacji podatkowej poprzez wszczęcie postępowania z urzędu i wydanie decyzji, pomimo braku podstaw prawnych do jej wydania;

4/ naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez brak prawidłowego i wystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego, co polegało m.in. na:

- niewystarczającym wskazaniu podstawy prawnej i niewyjaśnieniu, co organ celny rozumie pod pojęciami "prawidłowości formalnej" i "prawidłowości materialnej" dokumentu potwierdzającego preferencyjne pochodzenie pojazdu,

- zastosowanie jako podstawy prawnej – art. 13, art. 65 § 4 pkt 2 lit. b/ i c/, art. 83, art. 85 § 1, art. 209, art. 222 § 1 i § 4, art. 231 § 1 pkt 1, art. 242 § 2, art. 262 Kodeksu celnego, która to ustawa i w/w przepisy zostały powołane w podstawie prawnej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L., poprzedzających obecnie zaskarżoną decyzję w sytuacji, kiedy w niniejszej sprawie w/w ustawa nie ma zastosowania,

- brak wykazania, jakie przepisy upoważniają organ celny do wymagania od importera łącznego spełnienia trzech warunków aby skorzystać z preferencyjnej stawki celnej, tj.:

1/ zgłoszenie towaru z państw członkowskich Unii Europejskiej,

2/ bezpośredni przywóz towarów z obszaru Unii Europejskiej do Polski,

3/ przedłożenie prawidłowego dokumentu potwierdzającego status pochodzenia towarów, tj. świadectwa przewozowego EUR.1 lub deklaracji o pochodzeniu towaru,

- nie usunięcie sprzeczności logicznej w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, tj. jednoczesnym wymaganiu od importera spełnienia łącznie w/w trzech warunków aby skorzystać z preferencyjnej stawki celnej i własnym stwierdzeniu, że o możliwości zastosowania obniżonych stawek celnych przesądza jego rzeczywiste pochodzenie, które w niniejszej sprawie zostało ponad wszelką możliwość udowodnione, a przy tym powoływanie się przez organ II instancji, że wyniki weryfikacji muszą być takie, żeby umożliwiały ustalenie, czy deklaracja eksportera na fakturze odnosi się do omawianych produktów i czy produkty te mogą w rzeczywistości kwalifikować się do zastosowania działań preferencyjnych, z czego wynika, że postępowanie jest już bezprzedmiotowe w obliczu udowodnienia przez skarżącego pochodzenia importowanego pojazdu;

5/ naruszenie art. 2, art. 7 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do Państwa i prawa przez Państwo stanowionego oraz zasady działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa i naruszenie zasady ustawowej regulacji danin publicznych.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie lub stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a nadto decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia 19 października 2004 r.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Oceniając grupę zarzutów wyszczególnionych w pkt 1 skargi, a odnoszących się do decyzji ostatecznej stwierdzić należy, że są chybione.

Postępowanie wszczęte na skutek wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną ma na celu ewentualne wzruszenie owej decyzji, o ile zostanie wykazana jedna z przesłanek wymienionych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Tego rodzaju postępowanie nadzwyczajne nie może jednak stanowić kontynuacji postępowania zakończonego decyzją ostateczną.

Ramy postępowania wznowieniowego, wszczętego na wniosek strony wyznacza podstawa wznowienia wskazana przez stronę i zawarta w postanowieniu o wszczęciu postępowania.

W przedmiotowej sprawie przesłanką wznowienia był art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Skoro w przedmiotowej sprawie przesłankę wznowienia stanowił art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, to w postępowaniu wznowieniowym nie jest dopuszczalna weryfikacja dowodów ocenionych przez organ w uzasadnieniu decyzji ostatecznej. Weryfikacja jest możliwa przez organ odwoławczy, wyłącznie na skutek wniesienia odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej w "zwykłym" postępowaniu instancyjnym, a następnie przez sąd administracyjny – w przypadku złożenia skargi na ostateczną decyzję organu odwoławczego. Taka weryfikacja byłaby dopuszczalna również w przypadku wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej.

Przyjęcie przeciwnego poglądu naruszałoby przepis art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej oraz zasadę wynikającą z art. 128 Ordynacji podatkowej. Z tych względów, za chybione należy uznać zarzuty, które odnoszą się do dokonanej przez Naczelnika Urzędu Celnego w L. w uzasadnieniu decyzji ostatecznej z dnia 19 października 2004r. – oceny mocy dowodowej deklaracji złożonej na rachunku z dnia 11 lutego 2002 r. oraz pisma weryfikacyjnego holenderskich władz celnych dnia 28 czerwca 2004 r.

Nie są trafne zarzuty wymienione w pkt 2 skargi. Przypomnieć należy, że poprzednio wydane decyzje organów obu instancji były przedmiotem kontroli sądowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawomocnym wyrokiem z dnia 26 października 2006 r. sygn. akt III SA/Lu 166/06 uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lutego 2006 r. [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...].

Tego rodzaju orzeczenie oznacza, że wyeliminowano z obrotu prawnego określone akty administracyjne, zaś sprawa powróciła do punktu wyjściowego, tj. do pisma strony z dnia 14 listopada 2004 r. (k. 49 akt administracyjnych) żądającego wszczęcia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] października 2004 r. Nr [...].

W uzasadnieniu w/w wyroku sąd podzielił stanowisko organów decyzyjnych w tym zakresie, że skoro dług celny powstał przed akcesją Polski do Unii Europejskiej, to zastosowanie powinny mieć co do zasady – przepisy prawa materialnego jak i proceduralne, obowiązujące od dnia 30 kwietnia 2004 r.

Sąd stwierdził również, że w sprawie wymiaru należności publicznoprawnych z tytułu importu przedmiotowego samochódu, została wydana ostateczna decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia 19 października 2004r.

Decyzje ostateczne wydane przez organy celne mogą być wzruszone jedynie w trybie nadzwyczajnym, tj. po wdrożeniu postępowania wznowieniowego, o stwierdzenie nieważności, bądź o uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej (przepisy rozdziału 17 i 18 działu IV Ordynacji podatkowej, w zw. z art. 262 kodeksu oraz art. 2651 kodeksu celnego).

Sąd w uzasadnieniu w/w wyroku zalecił organom, aby wezwały stronę do wskazania w jakim trybie żąda wszczęcia postępowania, bowiem jej wniosek z dnia 14 listopada 2004 r. nie jest jednoznaczny. W konkluzji sąd wypowiedział się, że po sprecyzowaniu owego wniosku należy wydać stosowne rozstrzygnięcie, kierując się właściwą regulacją normatywną.

W myśl art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. – ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Chybione są zarzuty sprecyzowane w pkt 2, 3 i 4 skargi – z przyczyn, o których była już mowa przy ocenie grupy zarzutów wymienionych w pkt 1 skargi Dotyczą one bowiem decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] października 2004 r., od której strona nie wniosła odwołania, a zatem będącej decyzją ostateczną.

Co się zaś tyczy zasadności wszczęcia postępowania wznowieniowego, to owo postępowanie zostało wszczęte na wyraźny wniosek strony (por. postanowienie z dnia 7 maca 2007 r. – k. 124 akt administracyjnych).

W tych okolicznościach nie ma wątpliwości, że ramy postępowania wyznaczał wniosek strony zmierzający do wzruszenia decyzji ostatecznej w trybie przepisów wznowienowych.

Jako przesłankę wznowienia – strona wskazała informację o unijnym pochodzeniu importowanego samochodu. Informacja ta potwierdzona została w świadectwie przewozowym EUR.1 Nr BA 1444403 z dnia 10 listopada 2004 r. , wystawionym retrospektywnie.

Postanowienie o wszczęciu postępowania (art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej) było jedynie aktem procesowym otwierającym postępowanie wznowieniowe.

Stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła i jakie z niej wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej), mogły być wyłącznie rezultatem przeprowadzonego postępowania i musiały być zawarte w jednej z decyzji , przewidzianych w art. 245 § 1 Ordynacji podatkowej.

W myśl art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej – przesłankę wznowienia stanowi wyjście na jaw, istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej, nieznanych organowi, który wydał decyzję. W analizowanym przepisie ustawodawca zawarł trzy warunki, które muszą być spełnione, aby można skutecznie doprowadzić do wzruszenia decyzji ostatecznej.

Po pierwsze - "nowe okoliczności faktyczne", czy też " nowe dowody" mogą stanowić podstawę wznowienia jedynie wówczas, gdy są dla sprawy istotne, a zatem mające w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji ostatecznej w zasadniczych kwestiach. \

Przez nową okoliczność "istotną dla sprawy" należy rozumieć tylko taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.

Po drugie - "nowe okoliczności faktyczne" lub "nowe dowody" muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej.

Ustawodawca w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej posłużył się zwykłą alternatywą, a nie koniunkcją - używając słów: "nowe okoliczności faktyczne" lub "nowe dowody".

W świetle utrwalonego orzecznictwa nie może budzić wątpliwości, że wznowienie postępowania powinno nastąpić nie tylko z uwagi na wyjście na jaw nowych dowodów, ale również nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. Ujawnienie tych okoliczności może być efektem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia dowodów) po wydaniu decyzji ostatecznej (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 13 stycznia 2000 r., sygn. III RN 125/99 – Prok. i Pr. 2000/5/36; z dnia 6 marca 2002 r. , sygn. akt III RN 75/01 – ONSP 2002/17/401; wyroki z dnia 21 maja 2002 r.: sygn. III RN 69/01, III RN 70/01, III RN 72/01, II RN 73/01 i III RN 74/01 – OSNP 2003/6/140; wyrok z dnia 20 września 2002 r. , sygn. III RN 151/01 – M/Pod. 2002/10/02.

Po trzecie - "nowe okoliczności faktyczne" lub "nowe dowody" muszą mieć dla organu cechy nowości.

W kontekście przedstawionych rozważań uznać trzeba, że dokument dołączony przez stronę do wniosku o wszczęcie postępowania – świadectwo przewozowe EUR.1 wystawione retrospektywnie, nie może być uznany za nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji ostatecznej, bowiem decyzja ostateczna nosi datę 19 października 2004 r., zaś holenderskie władze celne wystawiły ów dokument w dniu 10 listopada 2004 r.

Rozstrzygnąć zatem należy, czy informacja wynikająca z tego dokumentu stanowi okoliczność faktyczną, noszącą znamiona nowości dla organu decyzyjnego.

Z przedmiotowego dokumentu wynika, że importowany samochód marki F. ma preferencyjne pochodzenie z Unii Europejskiej.

Identyczna informacja, świadcząca o unijnym pochodzeniu owego samochodu zawarta była w deklaracji eksportera znajdującej się na rachunku z dnia 11 lutego 2002 r., potwierdzającym zakup pojazdu. Co więcej – w wyniku weryfikacji tego ostatniego dokumentu, holenderskie władze celne w piśmie z dnia 28 czerwca 2004 r. potwierdziły, że samochód wyprodukowano w UE.

Skoro okoliczność faktyczna zawarta w treści świadectwa przewozowego EUR1.1 z dnia 10 listopada 2004 r. , znana była Naczelnikowi Urzędu Celnego w L. w dacie wydania decyzji ostatecznej z dnia 19 października 2004 r., przeto nie posiada ona znamion nowości w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

W tych okolicznościach, ewentualne wzruszenie ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia 19 października 2004 r. można by rozpatrywać na płaszczyźnie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej . Skoro jednak nie wszczęto postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, bezprzedmiotowe jest dywagowanie w tej kwestii.

Obrót towarowy Polski z państwami Unii Europejskiej regulowała do dnia 30 kwietnia 2004r. umowa międzynarodowa – Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami członkowskimi z drugiej strony (Dz. U. z 1994 r. Nr 11, poz. 38 ze zm.), zwana dalej Układem Europejskim, która wygasła z dniem 1 maja 2004 r. (akcesja),

Zgodnie z art. 13 ust. 1 Protokołu 4 Układu Europejskiego (Dz.U. z 1997 r. Nr 104, poz. 662) - preferencyjne traktowanie przewidziane w Umowie dotyczy tylko produktów, spełniających wymogi tego Protokołu (...).

Stosownie do art. 16 ust. 1 Protokołu 4 – produkty pochodzące ze Wspólnoty korzystają w imporcie do Polski z postanowień Umowy (chodzi m.in. o określone przywileje związane ze stosowaniem obniżonej stawki celnej – 0%), pod warunkiem przedłożenia świadectwa przewozowego EUR.1 lub deklaracji na fakturze.

W myśl art. 32 ust. 1 i 2 Protokołu 4 – w sytuacji, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości m.in. co do autentyczności dokumentów wystawionych przez eksportera albo co do statusu pochodzenia sprawdzanych produktów, zwracają świadectwo przewozowe i fakturę, albo inne dokumenty z wnioskiem o ich weryfikację. Wyniki weryfikacji dokonane przez władze celne kraju importu muszą być takie, aby umożliwiały wyraźne ustalenia czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące ze Wspólnoty (...) i czy spełniają inne wymogi (por. art. 32 ust. 5 Protokołu 4),

W świetle przytoczonych przepisów, nie może budzić wątpliwości, że prawnie skutecznym dowodem pochodzenia określonego towaru może być wyłącznie świadectwo przewozowe EUR.1 lub deklaracja na fakturze. Dowodów powyższych nie mogą zastąpić albo uzupełnić inne dowody.

Ich moc dowodowa może być obalona wyłącznie w drodze negatywnej weryfikacji dokonanej przez władze celne kraju eksportu. Przy czym istotne jest, że wyniki weryfikacji dowodów pochodzenia nie podlegają postępowaniu sprawdzającemu wdrożonemu przez władze celne kraju importu, gdyż są dla nich wiążące (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 września 1998r. sygn. I SA/Łd 777/97 – Por.Gosp.1999/1/40 i z dnia 21 kwietnia 2004 r. sygn. GSK 56/04).

Skład orzekający podziela nurt orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle którego – negatywna weryfikacja dowodu pochodzenia i brak innego, prawidłowo wystawionego dowodu pochodzenia, powoduje w myśl art. 16 ust. 1 Protokołu 4, że importowany towar nie podlega preferencyjnemu traktowaniu w imporcie do Polski, a w konsekwencji – nie zachodzą przesłanki zastosowania obniżonej stawki celnej. Bez znaczenia w tej sytuacji jest, że przedmiotowy towar pochodził z kraju Unii Europejskiej, skoro nie zostały spełnione pozostałe wymogi Protokołu (por. wyroki: z dnia 29 sierpnia 2006 r. sygn. I GSK 1148/06; z dnia 22 listopada 2006 r., sygn. I GSK 48/06; z dnia 26 lipca 2006 r., sygn. I GSK 2823/05).

Mimo akcesji Polski do Unii Europejskiej, jedynie możliwym sposobem weryfikacji dowodów pochodzenia wystawionych przed dniem przystąpienia jest procedura przewidziana w cyt. wcześniej przepisach Protokołu 4 Układu Europejskiego, na podstawie ust. 6 Załącznika IV Część 5 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia (...) (Dz.U.UE.L/03/236/17), mimo że sam układ stowarzyszeniowy utracił swoją moc (z dniem 1 maja 2004 r.).

Przepisy w/w Aktu nie przewidują możliwości wystawiania po dniu 1 maja 2004 r. dowodów pochodzenia przewidzianych Protokołem 4 Układu Europejskiego. Dopuszczalne jest natomiast wystawienie dowolnego dowodu potwierdzającego wspólnotowy status, o którym mowa w art. 314 c oraz art. 315 rozporządzenia (EWG) nr 2454/93 (ust. 1b Części 5 Załącznika IV).

W kontekście przytoczonych przepisów, rozważenia wymaga kwestia mocy dowodowej świadectwa EUR.1 Nr BA 1444403 wystawionego retrospektywnie w dniu 10 listopada 2004 r., a zatem w okresie poakcesyjnym.

Problem ten dostrzegły holenderskie władze celne. W piśmie z dnia 7 lipca 2006 r. (tłumaczenie – k.101 akt administracyjnych) władze holenderskie stwierdziły, że eksporterom, którzy wystąpili o wystawienie świadectw EUR.1 ( w tym A. w B.) umożliwiono wydawanie dokumentów T2L jako dowodów na status wspólnotowy. Podmioty wskazane w świadectwach EUR.1 nie były możliwe do zidentyfikowania. Mimo, że pojazdy są pochodzenia UE, świadectwa nie są ważne, gdyż w momencie wydawania świadectw holenderskie służby celne musiały być wprowadzone w błąd.

Skoro strona nie dysponowała ważnym dowodem pochodzenia przedmiotowego pojazdu, nie mogła skorzystać z możliwości zastosowania obniżonej stawki celnej.

Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] kwietnia 2007r., mimo częściowo błędnego uzasadnienia, została wydana w zgodzie z art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Prawidłowo, po wznowieniu postępowania – organ I instancji odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia 19 października 2004 r., przy czym wadliwie przywołał jako podstawę rozstrzygnięcia – art. 245 § 1 pkt 3 lit.a/ Ordynacji podatkowej, podczas gdy taką podstawę powinien stanowić art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

Skoro jednak zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna zapadły bez naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, przeto skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.