Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 910/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit a i c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 78 ust. 2 pkt 1, art. 140mb pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 450
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
article: art. 15zzzzzn(2)
journal: Dz.U. 2021 poz 2095
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 10 stycznia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędziowie WSA Szymon Widłak (spr.) Asesor sądowy WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 stycznia 2023 roku sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu w przewidzianym terminie I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 28 marca 2022 r., [...] nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 387,- (trzysta osiemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawy jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (zwanego dalej "SKO" lub "organem"), z 28 lipca 2022 r. nr [...], wydana po rozpoznaniu odwołania A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. (zwanej dalej "stroną" lub "skarżącą"), od decyzji Prezydenta Miasta P. z 28 marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym.

W dniu 31 maja 2021 r. strona zbyła pojazd marki [...] o nr rejestracyjnym [...] O powyższym organ został zawiadomiony w dniu 3 sierpnia 2021 r.

Prezydent Miasta P., decyzją z 28 marca 2022 r. nr [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. zwanej "K.p.a."), art. 78 ust. 2 pkt 1, art.140n ust. 1 oraz art. 140mb ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450 ze zm. zwanej "P.r.d."), nałożył karę pieniężną w wysokości 600 zł za naruszenie obowiązku zawiadomienia ww. organu, w przewidzianym terminie, o zbyciu przedmiotowego pojazdu.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji, powołując się na przepisy art. 78 ust. 2 pkt 1 i art 140 mb pkt 2 P.r.d. wskazał, że strona przekroczyła 30-dniowy termin do zawiadomienia o zbyciu pojazdu o 34 dni, co stanowiło okoliczność bezsporną. W związku z niedopełnieniem przez stronę wskazanego obowiązku zaistniała przesłanka do nałożenia kary pieniężnej. Organ uwzględnił, że strona jest spółką prawa handlowego, prowadzi działalność gospodarczą, a zatem jako przedsiębiorca powinna być świadoma obowiązków wynikających z powszechnie obowiązującego prawa, a w szczególności przepisów dotyczących jej przeważającej działalności. W ocenie organu 30-dniowy termin, przy braku nadmiernego skomplikowania wymaganej czynności, przy dochowaniu wymaganej staranności, pozwala na wywiązanie się z nałożonego obowiązku zawiadomienia organu o zbyciu pojazdu. Zdaniem organu, nie zostały również spełnione przesłanki z art. 189f § 1 K.p.a. do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Waga naruszenia nie jest bowiem znikoma, zważywszy na czas jego trwania (34 dni), powtarzalność naruszeń (kolejne naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu/nabyciu pojazdu w danym roku kalendarzowym), a także z uwagi na fakt, że naruszenia prawa dopuścił się profesjonalny podmiot prowadzący działalność gospodarczą w przedmiocie hurtowej i detalicznej sprzedaży samochodów. Nadto organ podkreślił, że omawiana administracyjna kara pieniężna ma istotne znaczenie z punktu widzenia skutecznej implementacji unormowań unijnych w zakresie ochrony środowiska naturalnego i ochrony zdrowia. W związku z powyższym organ uznał za zasadne nałożenie na stronę kary pieniężnej w kwocie 600 zł.

W skardze wniesionej do Sądu skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych zarzucając naruszenie następujących przepisów, które miało istotny wpływa na wynik sprawy tj:

- art. 7 K.p.a., art. 8 § 1 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 189a § 1 K.p.a. w zw. z art. 189f § 1-3 K.p.a. poprzez uchybienie regułom procedury przez zaniechanie wyjaśnienia okoliczności mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy i w konsekwencji uznanie, że w sprawie nie zachodzą podstawy do odstąpienia od wymierzenia skarżącej kary administracyjnej,

- art. 189a K.p.a. w zw. z art. 189f § 1-3 K.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia przesłanek, o których mowa w ww. przepisie pomimo, że w sprawie zachodziły podstawy do odstąpienia od wymierzenia skarżącej kary administracyjnej.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. W piśmie z 9 listopada 2022 r. strona skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2022 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. dalej P.p.s.a.), zgodnie z którego treścią sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Organ nie sprzeciwił się w 14-dniowym terminie rozpoznaniu sprawy w ww. trybie. W związku z powyższym zaszły przesłanki przewidziane w cytowanym przepisie do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

Odnosząc się do meritum to Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji uznał, iż zachodzą podstawy do uchylenia decyzji organu II instancji, jak również poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P. nakładającej na stronę karę pieniężną w kwocie 600 zł.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 140mb pkt 2 P.r.d., zgodnie z którego treścią kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Wskazany przepis art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., nakłada na właściciela pojazdu zarejestrowanego obowiązek zawiadomienia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu w terminie nieprzekraczającym 30 dni.

Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny był bezsporny. Skarżąca przyznała, że obowiązek zawiadomienia o zbyciu pojazdu nie został dopełniony w terminie, z przyczyn od strony niezależnych, a wynikających z panującej w kraju sytuacji związanej z pandemią koronawirusa. Wskazała, że przez cały 2021 r. w spółce występował problem z absencją pracowników związaną z zakażeniami koronawirusem, kwarantannami oraz pracą zdalną. Powyższe powodowało opóźnienia w przepływie dokumentów pomiędzy pracownikami spółki, a w konsekwencji spowodowało dopuszczenie się przez skarżącą przekroczeń terminu przewidzianego w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. Skarżąca wskazała także, że nie bez znaczenia dla niezachowania ww. terminu był fakt często zmieniających się przepisów w trakcie trwania pandemii. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pominął przepisy ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 zwanej "ustawą COVID-19"). W szczególności pominięto przepis art.15zzzzzn˛ ustawy COVID-19, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju – organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. Zgodnie z przepisem art. 15zzzzzn˛ ust. 2 ustawy COVID-19 w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. W myśl natomiast art. 15zzzzzn˛ ust. 3 ustawy COVID-19 w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 K.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.

Powyższa regulacja odnosi się do zdarzeń, które nastąpiły w okresie obowiązywania epidemii COVID-19. Stan epidemii został ogłoszony 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2020, poz. 491 ze zm.) i trwał do 16 maja 2022 r., w związku z jego odwołaniem, na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2022 r. poz. 1027).

Powyższy przepis znajduje zastosowanie również w przypadku uchybienia terminowi przewidzianemu w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., który jest terminem zawitym, w przypadku niezachowania którego, następują ujemne skutki dla strony, w postaci nałożenia kary pieniężnej przewidzianej w art. 140mb pkt 2 P.r.d. Stwierdzając zatem uchybienie przez skarżącą 30-dniowego terminu dotyczącego zgłoszenia zbycia pojazdu, które miało miejsce 31 maja 2021 r. – organ powinien w pierwszej kolejności zawiadomić stronę o tym uchybieniu i wyznaczyć jej 30 - dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Spełnienie wyżej wskazanego obowiązku miało istotne znaczenie, zważywszy na argumentację skarżącej dotyczącą okoliczności, które także powinny być przedmiotem rozważań organu tj. problemy strony związane z absencją pracowników, często zmieniające się przepisy w trakcie trwania pandemii. Powyższe działania nie zostały jednak przez organ podjęte, przez co doszło do istotnego naruszenia art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 9 K.p.a. Wskazane powyżej zaniechanie organu, nie tylko stanowi uchybienie spoczywającego na nim obowiązku należytego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (art. 9 zd. 1 K.p.a.), ale również jest to naruszenie obowiązku prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 K.p.a.). Ewentualne przywrócenie wskazanego terminu spowoduje bowiem, że skarżącej nie będzie można przypisać naruszenia art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d.

Wobec powyższego przedwczesne byłoby odnoszenie się przez Sąd do zarzutów skargi.

Dopiero jednoznaczne wykazanie, że skarżąca co do zasady powinna ponieść odpowiedzialność z art. 140mb pkt 2 P.r.d., co nie nastąpiło w kontrolowanej sprawie, pozwoli na dalsze rozważenie kwestii merytorycznych. Konieczne zatem pozostaje, zgodnie z art. 15zzzzzn˛ ust. 2 ustawy COVID-19, otwarcie skarżącej terminu do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu z art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. i w przypadku złożenia takiego wniosku rozstrzygnięcie w sprawie przywrócenia terminu.

Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji zastosuje się do oceny prawnej zawartej w niniejszym uzasadnieniu i wynikającej z niej wskazań do dalszego postępowania.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi w kwocie 100 zł oraz koszty zastępstwa procesowego pełnomocnika strony skarżącej w kwocie 270 zł wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku zgodnie z art. 200 P.p.s.a. oraz z art. 205 § 1 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015 r. poz. 1800).