Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3079/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: ART 7 ART 9 ART 77 PAR 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa, sędzia del. SO Aleksandra Westra, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2018 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz J. P. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2017 r., nr [...], Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], o odmowie udzielenia J. P. zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący:

W dniu [...] kwietnia 2016 r. J. P. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej celem wykonywania pracy.

Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, Wojewoda [...] odmówił udzielenia cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia stwierdzając, że pomimo prawidłowo doręczonego wezwania, do akt sprawy nie załączono dokumentów potwierdzających spełnienie przez aplikującego warunków określonych w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. a i b oraz art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, tj. posiadania ubezpieczenia zdrowotnego w rozumieniu przepisów o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym lub potwierdzenia pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, posiadania źródła stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu oraz posiadania zapewnionego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania. Organ I instancji stwierdził brak podstaw do udzielenia J. P. zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Od powyższego rozstrzygnięcia w ustawowym terminie strona złożyła odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.

W uzasadnieniu przedmiotowego odwołania podniesiono m.in., iż cudzoziemiec ma prawo załączyć do akt sprawy niezbędną dokumentację na każdym etapie postępowania. Dnia [...] czerwca 2016 r. strona poprosiła o przedłużenie postępowania w sprawie. Wojewoda [...] nie przychylił się do prośby, przy czym nie zarzucił cudzoziemcowi niczego, co byłoby negatywną przesłanką do udzielenia mu wnioskowanego zezwolenia, oprócz braku dokumentacji.

Po analizie materiału dowodowego organ II Instancji stwierdził, że w chwili złożenia przedmiotowego wniosku J. P. przebywał na terytorium Polski na podstawie udzielonego przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] maja 2015 r. zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z terminem ważności do dnia [...] maja 2016 r.. Przedmiotowe zezwolenie zostało udzielone na podstawie art. 114 ust. 1 w związku z 98, art. 104 i art. 118 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach.

W celu potwierdzenia okoliczności uzasadniających pobyt J. P. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, do przedmiotowego wniosku oraz w toku postępowania prowadzonego przez organ I instancji dołączono następujące dokumenty:

- wydaną w dniu [...] grudnia 2015 r. przez Urząd Pracy [...] informację o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi w oparciu o rejestry bezrobotnych i poszukujących pracy lub o negatywnym wyniku rekrutacji organizowanej dla pracodawcy, w której stwierdzono, iż brak jest możliwości pozyskania pracowników dla [...] Sp. z o.o. w organizacji z siedzibą w W. na stanowisko przedstawiciela handlowego w wymiarze pełnego etatu, za wynagrodzeniem w wysokości 2.000 zł brutto miesięcznie,

- kserokopię decyzji Wojewodę [...] z dnia [...] maja 2015 r., nr [...], udzielającej J. P. zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z terminem ważności do dnia [...] maja 2016 r., w celu wykonywania pracy na rzecz [...] W. K. w O. na stanowisku kontrolera na podstawie umowy o pracę w wymiarze 1/2 etatu za wynagrodzeniem niższym niż 1.500 zł brutto miesięcznie.

W toku prowadzonego przez organ I instancji postępowania, pomimo wystosowanego przez Wojewodę [...] w dniu [...] kwietnia 2016 r. wezwania, nie dołączono do akt sprawy żadnych innych dokumentów umożliwiających wydanie decyzji zgodnej z żądaniem strony.

Z uwagi na powyższe, po dokonaniu analizy całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, organ I instancji uznał za zasadne stwierdzenie, iż J. P. wypełnił obligatoryjne przesłanki określone w art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, przemawiające za odmową udzielenia wnioskowanego zezwolenia.

Zgodnie z art. 98 ustawy o cudzoziemcach, zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi udziela się albo - w przypadkach, o których mowa w art. 160, art. 181 i art. 187 - można udzielić na jego wniosek, jeżeli spełnia wymogi określone ze względu na deklarowany cel pobytu, a okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie uzasadniają jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące (ust. 1). Zezwolenia na pobyt czasowy udziela się na okres niezbędny do realizacji celu pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nie dłuższy jednak niż 3 lata (ust. 2).

Stosownie do treści art. 114 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, zezwolenia na pobyt czasowy i pracę udziela się, gdy celem pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest wykonywanie pracy oraz spełnione są łącznie następujące warunki:

1) cudzoziemiec posiada:

a) ubezpieczenie zdrowotne w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

b) źródło stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu;

2) cudzoziemiec ma zapewnione na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsce zamieszkania;

3) podmiot powierzający wykonywanie pracy nie ma możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych na lokalnym rynku pracy;

4) wysokość wynagrodzenia, która jest określona w posiadanej przez cudzoziemca umowie z podmiotem powierzającym wykonywanie pracy, będącej podstawą wykonywania pracy, zawartej w formie pisemnej, nie jest niższa niż wysokość wynagrodzenia pracowników wykonujących w tym samym wymiarze czasu pracy pracę porównywalnego rodzaju lub na porównywalnym stanowisku.

Art. 125 ww. ustawy stanowi, iż do ustalenia, czy podmiot powierzający wykonywanie pracy nie ma możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych na lokalnym rynku pracy, stosuje się przepisy art. 88c ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (ust. 1). O udzielenie informacji, o której mowa w art. 88c ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, występuje podmiot powierzający wykonywanie pracy (ust. 2). Informację tę cudzoziemiec dołącza do wniosku o udzielenie lub zmianę zezwolenia na pobyt czasowy i pracę (ust. 3).

Zgodnie z art. 114 ust. 2 ww. ustawy wysokość miesięcznego dochodu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b, powinna być wyższa niż wysokość dochodu uprawniającego do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej określonych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 930 z późn. zm.) w odniesieniu do cudzoziemca oraz każdego członka rodziny pozostającego na jego utrzymaniu.

Natomiast zgodnie z treścią art. 8 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, w związku z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. poz. 1058), prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a i 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 634 zł i 514 zł dla osoby w rodzinie.

Art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach stanowi, iż udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy odmawia się cudzoziemcowi, gdy nie spełnia on wymogów udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na deklarowany cel pobytu lub okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, nie uzasadniają jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące.

W związku z podniesionymi we wniosku oraz w odwołaniu okolicznościami pobytu zainteresowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców zgodnie z art. 77 § 1 kpa uznał za zasadne dokonanie ponownej analizy całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 kpa wynikają dla organu administracji między innymi obowiązki określenia z urzędu, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Przepis art. 77 § 1 kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do ustalenia prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Dokładne ustalenie stanu faktycznego możliwe jest tylko na podstawie wszystkich istotnych dowodów i poprzez wyjaśnienie wszystkich nasuwających się w sprawie wątpliwości. Organ zaznaczył, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, iż ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki prawne. Oznacza to, że obowiązek poszukiwania dowodów ciąży nie tylko na organie administracji, ale obarcza on także stronę, która w swym dobrze rozumianym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Zatem inicjatywa dowodowa musi być w tym zakresie przejawiana nie tylko przez organ, ale przede wszystkim przez stronę postępowania.

Z uwagi na upływ czasu, w celu potwierdzenia treści przedmiotowego wniosku i odwołania oraz okoliczności uzasadniających pobyt wnioskodawcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r., organ II instancji, wezwał pełnomocnika cudzoziemca do nadesłania w terminie 7 dni od daty otrzymania tego pisma oryginału lub potwierdzonej urzędowo za zgodność z oryginałem kserokopii aktualnych dokumentów potwierdzających posiadanie przez cudzoziemca ubezpieczenia zdrowotnego w rozumieniu przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dokumentów dotyczących wykonywania przez zainteresowanego pracy (tj. umowy o pracę, której warunki są zgodne z treścią informacji starosty z dnia [...] grudnia 2015 r.) oraz dokumentu potwierdzającego, że J. P. ma zapewnione na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsce zamieszkania.

W dniu [...] sierpnia 2017 r., pełnomocnik strony złożyła do organu II instancji następujące dokumenty:

- umowę o pracę zawartą w dniu [...] sierpnia 2017 r. przez zainteresowanego ze Spółką [...] na stanowisku przedstawiciela handlowego w wymiarze pełnego etatu za wynagrodzeniem w wysokości 2.000 zł brutto miesięcznie ze wskazaniem w jej treści, że "praca będzie wykonywana pod warunkiem legalnego pobytu w Polsce uprawniającego do wykonywania pracy",

- oświadczenie właściciela mieszkania o wynajmie z dnia [...] sierpnia 2017 r., w którego treści W. L. stwierdziła, że jest właścicielką nieruchomości przy ul. [...] m. [...] w W. oraz że wynajmuje mieszkanie panu S. B., obywatelowi [...], legitymującemu się paszportem nr [...] - do dnia [...] grudnia 2017 r..

Po dokonaniu ponownej analizy całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ stwierdził, iż w obecnym stanie faktycznym nie ma możliwości wydania w przedmiotowej sprawie pozytywnego rozstrzygnięcia z uwagi na fakt, iż J. P. nie udokumentował spełnienia przez niego określonych przez ustawę o cudzoziemcach wymogów koniecznych do udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, tj. posiadania:

- źródła stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu (przesłanka z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b),

- zapewnionego miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (przesłanka z art. 114 ust. 1 pkt 2), przy czym organ odwoławczy wziął po uwagę fakt, iż w dniu [...] sierpnia 2017 r., w odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] sierpnia 2017 r. pełnomocnik strony dostarczyła oświadczenie właściciela mieszkania o wynajmie z dnia [...] sierpnia 2017 r., to jednak dotyczyło ono zupełnie innej, niż jej mocodawca osoby, tj. pana S. B.,

- umowy z podmiotem powierzającym wykonywanie pracy, będącej podstawą wykonywania pracy, zawartej w formie pisemnej (przesłanka z art. 114 ust. 1 pkt 4).

Odnosząc się do zawartej w dniu [...] sierpnia 2017 r. pana J. P. umowy o pracę ze Spółką [...] pod warunkiem zawieszającym (albowiem w pkt 5 omawianej umowy znajduje się zapis "praca będzie wykonywana pod warunkiem legalnego pobytu w Polsce uprawniającego do wykonywania pracy"), organ wskazał, iż umowa o pracę nie może być zawierana z zastrzeżeniem warunku. Przepisy Kodeksu pracy nie regulują kwestii zawierania umów o pracę z zastrzeżeniem warunku. W tym zakresie zastosowanie ma art. 300 kp, zgodnie z którym w sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy. Na podstawie tego przepisu zastrzeżenie warunku zawieszającego nawiązanie stosunku pracy zostało uznane za niedopuszczalne przez Sąd Najwyższy, który w jednym ze swych wyroków stwierdził m.in., że czynność prawna w postaci zawarcia umowy o pracę zalicza się do grupy nieznoszących żadnego zakresu niepewności co do wywołania przez nie skutku w zakresie nawiązania stosunku pracy, dlatego zastrzeżenie warunku zawieszającego w umowie o pracę należy uznać za sprzeczne z właściwością tej czynności prawnej, co pociąga za sobą jej nieważność. Nakazuje to przyjąć, że umowa o pracę zawarta pod jakimkolwiek warunkiem zawieszającym, w tym warunkiem uzyskania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę cudzoziemca na terytorium RP, jako czynność prawna bezwzględnie nieważna nie może stanowić podstawy wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Dotyczy to zarówno ogólnie sformułowanego warunku zawieszającego (wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę), jak i określenia daty nawiązania stosunku pracy w zależności od daty wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Jednocześnie wskazano, iż posiadanie przez cudzoziemca umowy zawartej w formie pisemnej z podmiotem powierzającym mu wykonywanie pracy jest jednym z niezbędnych warunków do udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, co wynika z treści art. 114 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Wobec powyższego w sytuacji, gdy cudzoziemiec nie jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium RP, a jednocześnie w celu uzyskania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP musi on posiadać ważną umowę stanowiącą podstawę wykonywania przez niego pracy, zasadne jest zawarcie przez niego umowy o pracę, która będzie określać termin rozpoczęcia wykonywania pracy nie od momentu jej zawarcia, ale od dnia, w którym przewidywane jest zakończenie postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. W przypadku, gdyby zakończenie postępowania uległo przesunięciu w czasie, możliwe jest wówczas aneksowanie umowy o pracę i zmiana określonego wcześniej terminu rozpoczęcia wykonywania pracy.

Reasumując organ uznał, że umowa o pracę cudzoziemca, zawarta przez niego w dniu [...] sierpnia 2017 r. ze Spółką [...] - jako zawierająca ww. zastrzeżenie, zawarte w jej punkcie 5 - pozostaje bezwzględnie nieważna i jako taka nie może wywołać żadnych skutków prawnych, a zatem nie może również stanowić podstawy wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

Ponadto organ podniósł, iż w jasny sposób zakomunikował stronie treść żądania w zakresie przedstawienia odpowiedniej dokumentacji, a strona nie odpowiedziała na to wezwanie zgodnie z żądaniem organu. W tej sytuacji przedłużenie postępowania prowadziłoby do wystosowania przez organ ponownego wezwania o tożsamej treści, wbrew ekonomice prowadzonego postępowania.

W związku z powyższymi ustaleniami organ stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki z art. 100 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 114 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Stwierdzenie, iż wobec cudzoziemca zachodzi ww. przesłanka obliguje organ rozpatrujący sprawę do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji. Z uwagi na kategoryczne sformułowanie użyte w dyspozycji normy zawartej w art. 100 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy ("udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy odmawia się cudzoziemcowi, gdy (...)"), podjęcie przedmiotowego rozstrzygnięcia było obligatoryjne. Wobec powyższego wynikająca z art. 7 kpa zasada, iż sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny uwzględniając słuszny interes strony - doznaje istotnego ograniczenia. Zastosowanie tej zasady nie może bowiem prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego. Pogląd taki opiera się na założeniu, że zasada powyższa ma zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji opartych na zasadzie uznania administracyjnego, podczas gdy w niniejszym postępowaniu o treści rozstrzygnięcia wprost rozstrzyga przepis prawa materialnego.

Organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia przez organ I instancji przepisów prawa proceduralnego czy materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy i uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Ponadto, w jego ocenie, materiał dowodowy sprawy był zebrany w stopniu wystarczającym do rozstrzygnięcia kwestii udzielenia J. P. wnioskowanego zezwolenia.

W toku postępowania prowadzonego zarówno przez organ I, jak i II instancji pełnomocnik wnioskodawcy był informowany o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do niego. Ponadto, w ocenie organu odwoławczego brak było przesłanek do zastosowania w przedmiotowym postępowaniu art. 138 § 2 kpa, ponieważ materiał dowodowy sprawy został zebrany w stopniu wystarczającym na rozstrzygnięcie kwestii zasadności udzielenia wnioskowanego zezwolenia, zaś ewentualne przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji nie wpłynęłoby na jej rozstrzygnięcie.

W związku z powyższymi ustaleniami, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji Wojewody [...] na korzyść strony i orzekł o utrzymaniu jej w mocy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję J. P. zaskarżył ją w całości, zarzucając jej:

1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci obrazy art. 7, art. 9, art. 10 § 1 i 2 oraz art. 77 § 1 kpa, poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu strony i niewyjaśnienie wszystkich nasuwających się w sprawie wątpliwości, w szczególności niepoinformowania go, bądź wezwania do wyjaśnienia faktu załączenia do materiału dowodowego dokumentu zawierającego oświadczenie właściciela mieszkania o wynajmie z dnia [...] sierpnia 2017 r. zawierającego jednoznacznie błędne informacje oraz do wyjaśnienia zapisu w umowie o pracę, który według organu skutkował nieważnością całej umowy (treść wskazanych dokumentów ostatecznie zadecydowała o rozstrzygnięciu organu) biorąc pod uwagę to, iż organy administracji publicznej są obowiązane zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, jak również zobligowane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz dodatkowo organy te powinny czuwać nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w związku z tym powinny udzielać stronom niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, a w konsekwencji powyższego, także poprzez podjęcie decyzji na podstawie materiału dowodowego, który nie wyjaśniał wszystkich istotnych okoliczności, zatem nie był wyczerpujący dla wydania rozstrzygnięcia;

2) naruszenie przepisu art. 65 kc, poprzez nieuwzględnienie okoliczności, w jakich zawarta została umowa o pracę między nim a Spółką [...] oraz niezbadanie zgodnego zamiaru stron tej umowy przy wykładni zapisów w niej zawartych.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia, które miało istotny wpływ na wynik postępowania oraz o zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej "ppsa"), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym, w myśl art. 134 ppsa, sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 9 i art. 77 § 1 kpa, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W prowadzonym przez organ postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 7 kpa, obowiązuje zasada prawdy obiektywnej, obligująca organ do dokładnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. Wyrazem tej zasady są wynikające z treści art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 kpa obowiązki nałożone na organ, a zatem zgromadzenie wyczerpującego materiału dowodowego i jego obiektywna, wszechstronna ocena, obejmująca rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a następnie rzetelne uzasadnienie m.in. dokonanej oceny dowodów i stanowiska organu.

Z kolei art. 9 kpa wyraża zasadę informowania stron oraz czuwania nad tym, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. Stosowanie tej zasady powinno sprzyjać zarówno prowadzeniu postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (jak stanowi art. 8 kpa), jak i realizacji wskazanej wyżej zasady prawdy obiektywnej.

W ocenie Sądu, rozpatrując niniejszą sprawę na skutek wniesionego odwołania organ odwoławczy naruszył powyższe zasady, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Zadaniem organu odwoławczego jest ocena materiału dowodowego dotycząca stanu faktycznego ustalonego w czasie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, uzupełnionego o nowe okoliczności faktyczne, pominięte przez ten organ, jak i te okoliczności faktyczne, które po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji uległy zmianie. Tylko w sytuacji, gdy organ odwoławczy w toku prowadzonego postępowania uznaje, że organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a w szczególności nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego, winien wydać decyzję kasacyjną. Może natomiast przeprowadzić postępowanie uzupełniające, o jakim mowa w art. 136 kpa, gdyż takie uprawnienia wynika bezpośrednio z treści tego przepisu.

Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiło uznanie, że umowa o pracę zawarta przez cudzoziemca jest nieważna ze względu na zawarty w niej zapis, z którego wynika, że "praca będzie wykonywana pod warunkiem legalnego pobytu w Polsce uprawniającego do wykonywania pracy". Organ zinterpretował to sformułowanie jako warunek, skutkujący w jego ocenie nieważnością tej umowy.

Zdaniem Sądu, powyższe stanowisko jest błędne. Pomimo użycia wyrażenia "pod warunkiem", w świetle brzmienia całej umowy – nie zawiera ona warunku w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego (art. 89-94 kc), niedopuszczalnego w świetle zasad prawa pracy. Zapis ten jest jedynie powtórzeniem swoistego warunku określonego przez ustawodawcę w art. 87 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017 r. poz. 1065 ze zm.). Przepis ten stanowi, że cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli posiada zezwolenie na pobyt stały w Rzeczypospolitej Polskiej. Jak z tego wynika, umowa zawarta przez J. P. ze Spółką [...] nie zawiera żadnego warunku, który skutkowałby jej nieważnością.

Drugą przesłanką, która legła u podstaw wydania skarżącemu decyzji odmownej, było ustalenie, że cudzoziemiec nie ma zapewnionego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsce zamieszkania, gdyż z oświadczenia właścicielki mieszkania – W. L. o wynajmie z dnia [...] sierpnia 2017 r. wynika, że jest właścicielką nieruchomości przy ul. [...] m. [...] w W. oraz że wynajmuje mieszkanie S. B..

Również powyższa okoliczność nie powinna skutkować odmową wydania decyzji zgodnej z wnioskiem, zwłaszcza w świetle dokumentu załączonego do skargi, tj. kolejnego oświadczenia W. L. z dnia [...] sierpnia 2017 r., z którego wynika, że jest właścicielką nieruchomości przy ul. [...] m. [...] w W. oraz że wynajmuje to mieszkanie J. P..

Zauważyć w tym miejscu należy, że obydwa oświadczenia W. L., tj. ostatnie, jak i dotyczące S. B. – nie wykluczają się wzajemnie, bowiem w jednym lokalu mieszkalnym mogą zamieszkiwać obydwie wskazane w tych oświadczeniach osoby.

Ponadto uszło uwadze organu, że S. B. był jedynym udziałowcem i prezesem zarządu Spółki [...], tj. przyszłego pracodawcy skarżącego. Wynika to z zawartej w aktach administracyjnych informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców, dotyczącej tej Spółki. Może to oznaczać, że J. P. był uprawniony do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu w związku z zatrudnieniem, które miał podjąć, czego jednak organ nie zbadał.

Skoro Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców miał wątpliwości co do kwestii zapewnionego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania cudzoziemca, to winien należycie i wyczerpująco poinformować stronę o tym, jako o okoliczności faktycznej, która ma wpływ na ustalenie jej praw będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz podjąć czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Nie czyniąc zadość powyższym obowiązkom, organ uchybił też obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Organ odwoławczy dopuścił się zatem oczywistego naruszenia przepisów procesowych, tj. art. 7, art. 9 i art. 77 § 1 kpa. Organ ten nie dołożył wszelkich starań w celu pełnego ustalenia stanu faktycznego celem rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i błędnie przeanalizował jego aspekty, odnosząc się do elementów zawartych w odwołaniu.

Rozpoznając ponownie odwołanie, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców weźmie pod uwagę, że kwestionowana przez niego umowa o pracę zawarta przez skarżącego nie jest nieważna, a nadto uwzględni załączone do skargi oświadczenie W. L. z dnia [...] sierpnia 2017 r..

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji.