Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 758/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 217 poz 1427
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.
article: art. 15b
journal: Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
article: art. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1741
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego - tekst jedn.
article: par. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 74
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 4 stycznia 2012 r. w sprawie nadania lub zmiany numeru PESEL

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Iwona Kosińska Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2015 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej jako "k.p.a."), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w formie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz Miasta G. , po rozpoznaniu wniosku M. F. , przyznał jej świadczenie w formie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka J. F. urodzonego w dniu [...]r., w kwocie 1.000 zł.

Postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w P., [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich orzekł o przysposobieniu małoletniego J. G. B. urodzonego [...]r. przez męża matki – D. B. i nakazał Urzędowi Stanu Cywilnego dla W. sporządzenie nowego aktu urodzenia.

Wnioskiem z dnia [...] r. M. B. (dawniej F.) wystąpiła o ustalenie prawa do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka – J. G. B. urodzonego w dniu [...]r.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz Miasta G. odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu wskazał, że z dokumentów znajdujących się w posiadaniu Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. wynika, że decyzją z dnia [...] r. nr [...] przyznano wnioskodawczyni świadczenie w postaci urodzenia się dziecka J. F. (obecnie B.), a tym samym brak jest podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia.

Odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta G. z dnia [...] r. wniosła M. B.. Wskazała, że wobec przysposobienia dziecka przez D. B. został wydany nowy akt urodzenia i nadany nowy nr PESEL. W związku z powyższym w świetle prawa "powstało nowe dziecko". Wskazała, że z treści art. 15b ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych nie wynika jednoznacznie, czy otrzymanie becikowego siedem lat temu uniemożliwia otrzymanie teraz becikowego na zupełnie nowe dziecko, o nowym akcie urodzenia, numerze PESEL. Wskazała, że poinformowano ją, że nie ma różnicy, który z rodziców dziecka przysposobionego złoży wniosek o ww. zapomogę. Wskazała, że w wyroku z dnia 17 grudnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1521/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że w takiej sytuacji becikowe może być przyznane, zwłaszcza, że po zmianie nazwiska dziecka nie można stwierdzić, czy było już wcześniej pobrane przedmiotowe świadczenie przez biologicznego rodzica. Podniosła, że na dziecko o numerze PESEL podanym we wniosku nie było nigdy wypłacone świadczenie.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w formie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka. Kolegium przywołując treść art. 15b ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazało, że z materiału dowodowego wynika, że wnioskowane świadczenie zostało już przyznane wnioskodawczyni. Kolegium przeanalizowało, zarówno sytuację rodzinną wnioskodawczyni dotyczącą zawarcia przez nią małżeństwa najpierw z G. F., a następnie z D. B., jak również kwestię urodzenia i przysposobienia J. B. (dawniej F.). Odnosząc się do podniesionych argumentów Kolegium stwierdziło, że powołany przez wnioskodawczynię wyrok nie znajduje zastosowania, albowiem dotyczył innego stanu faktycznego.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. B.. Wskazała, że nie jest prawdą, że jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka została wypłacona. Wskazała, że zapomoga na J. F. została wypłacona M. F. (obecnie B.) i G. F. Dziecko to zostało przysposobione [...] r. przez męża D. B. otrzymując nowy nr PESEL i na dziecko to nie została wypłacona zapomoga.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślenia wymaga, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

Należy zauważyć, że podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia był przepis art. 15b ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 114, dalej jako ustawa o świadczeniach rodzinnych") stanowiący, że z tytułu urodzenia się żywego dziecka przyznaje się jednorazową zapomogę w wysokości 1000 zł na jedno dziecko. Zapomoga ta przysługuje matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1.922,00 zł (ust. 2 art. 15b). Wniosek o wypłatę jednorazowej zapomogi składa się w terminie 12 miesięcy od dnia narodzin dziecka, a w przypadku gdy wniosek dotyczy dziecka objętego opieką prawną, opieką faktyczną albo dziecka przysposobionego - w terminie 12 miesięcy od dnia objęcia dziecka opieką albo przysposobienia nie później niż do ukończenia przez dziecko 18. roku życia. Wniosek złożony po terminie organ właściwy pozostawia bez rozpoznania (art. 15 b ust. 3). Z art. 15b ust. 5 wynika, że zapomoga, o której mowa w ust. 1, przysługuje, jeżeli kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu, przy czym powyższego nie stosuje się do osób będących prawnymi lub faktycznymi opiekunami dziecka, a także do osób, które przysposobiły dziecko, co wynika z treści ust. 7 tego artykułu.

Powyższe oznacza, że wydanie nowego aktu urodzenia i nadanie nowego nr PESEL nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy. Z przepisu art. 15b ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że kluczowymi przesłankami są urodzenie dziecka oraz bycie matką lub ojcem, opiekunem prawnym albo opiekunem faktycznym dziecka. Gdyby intencją ustawodawcy było nadanie uprawnień do jednorazowej zapomogi w przypadku wydania nowego akt urodzenia lub nadania nowego nr PESEL bez wątpienia uregulowałby to w sposób właściwy. Jednocześnie wyjaśnić trzeba, że wydanie nowego aktu stanu cywilnego dotyczącego urodzenia dziecka nie oznacza, że akt ten dotyczy nowego dziecka, albowiem zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego "Stanem cywilnym jest sytuacja prawna osoby wyrażona przez cechy indywidualizujące osobę, kształtowana przez zdarzenia naturalne, czynności prawne lub orzeczenia sądów, lub decyzje organów, stwierdzona w akcie stanu cywilnego". Jednocześnie rejestracji stanu cywilnego dokonuje się w rejestrze stanu cywilnego w formie aktów stanu cywilnego (art. 2 ust. 2 ustawy o aktach stanu cywilnego). Tym samym przez fakt przysposobienia przez D. B. stwierdzonego postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] r. sygn. akt [...] doszło do nowego ukształtowania sytuacji prawnej J. B., która wymagała odzwierciedlenia w akcie urodzenia poprzez ujawnienie w nim tegoż faktu. Z kolei ta sytuacja wymagała nadania nowego nr PESEL (art. 20 ust. 1 ustawy o aktach stanu cywilnego). Również wymaga wyjaśnienia, że nr PESEL stanowi numer nadawany w ramach prowadzonego w Powszechnym Elektronicznym Systemie Ewidencji Ludności stanowiącym rejestr mający na celu prowadzenie ewidencji ludności polegającej na rejestracji określonych w ustawie podstawowych danych identyfikujących tożsamość oraz status administracyjnoprawny osób fizycznych. Powyższe wynika z treści art. 2 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015 r., poz. 388). Z treści § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 4 stycznia 2012 r. w sprawie nadania lub zmiany numeru PESEL (Dz.U. z 2012 r., poz. 74) wynika bowiem konieczność sporządzenia nowego aktu urodzenia w wyniku przysposobienia albo obalenia domniemania ojcostwa męża matki skutkującego nadaniem nowego numeru PESEL i usunięciem z rejestru PESEL oraz z rejestrów mieszkańców prowadzonych przez organy gmin właściwe ze względu na aktualne lub poprzednie miejsca zameldowania na pobyt stały lub czasowy danych przysposobionego albo osoby, której dotyczy obalenie domniemania ojcostwa męża matki, zamieszczonych w tych rejestrach przed przysposobieniem albo przed obaleniem domniemania ojcostwa męża matki. Chodzi bowiem o ujawnienie w ww. ewidencji prawidłowych i zgodnych z rzeczywistym stanem danych. Jednocześnie żaden z powyższych przepisów nie wskazuje, by nadanie nowego nr PESEL - w wyniku zmiany w oparciu o § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia - oznaczała pojawienie się "nowego dziecka" tak jak to twierdzi skarżąca.

Oceniając zatem legalność wydanych decyzji w kontekście ww. przepisów wskazać należy, że na podstawie decyzji z dnia [...] r. nr [...] Burmistrza Miasta G. zostało przyznane M. F. (uprzednio S., następnie B.) świadczenie w formie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka J. F. urodzonego w dniu [...]r., w kwocie 1.000 zł. W aktach sprawy znajduje się odpis skrócony aktu urodzenia nr [...] z dnia [...] r. J. F. ur. [...]r. syna M. S. i G. A. F. Bezsporną okolicznością jest, że postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w P., [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich orzekł o przysposobieniu małoletniego J. G. B. przez męża matki – D. B. i nakazał Urzędowi Stanu Cywilnego dla W. sporządzenie nowego aktu urodzenia. W wyniku wydania tego postanowienia został sporządzony nowy akt urodzenia J. G. B. ur. [...]r. syna M. S. i D. B. .

Zestawiając zatem powyższy stan faktyczny z treścią wskazanych na wstępie przepisów należy stwierdzić, że organy w sposób prawidłowy zastosowały te przepisy, w szczególności art. 15b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Należy podkreślić, że w niniejszej sprawie przysposobienie nastąpiło jedynie przez jednego rodzica, tj. męża skarżącej – D. B. , z którym zawarła związek małżeński [...] r. w G., co wynika wprost z ww. dokumentów. Skarżąca zarówno w pierwszym z aktów urodzenia, jak i wydanym po przysposobieniu, figuruje jako matka dziecka, a zatem nie zmienił się jej status prawny w zakresie rodzicielstwa, czy przysposobienia w odniesieniu do J. B. Powyższe oznacza, że jej uprawnienie do otrzymania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka zostało zrealizowane na podstawie decyzji Burmistrza Miasta G. z dnia [...] r. nr [...]. Należy bowiem podkreślić, że to D. B., nie zaś skarżąca, był osobą przysposobiająca. Przypomnieć wypada, że z treści art. 121 § 1 k.r.o. wynika, że przez przysposobienie powstaje między przysposabiającym a przysposobionym taki stosunek, jak między rodzicami a dziećmi, co oznacza, że tylko w tym zakresie powstaje nowy stosunek prawny nie mający wpływu na uprawnienie drugiego małżonka, który zgodnie z art. 116 k.r.o. wyraził zgodę na przysposobienie.

Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowej wykładni przez organy art. 15b ustawy o świadczeniach rodzinnych w kontekście wyroku Sądu z dnia 17 grudnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1521/10 należy stwierdzić, że po pierwsze wyrok ten dotyczył sytuacji, w której przysposobienie dziecka nastąpiło przez oboje rodziców, nie zaś jak w niniejszej sprawie tylko przez jednego z rodziców. Po drugie wykładnia dokonana w tym wyroku wyraźnie wskazuje, że uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem jest matka lub ojciec dziecka i opiekun prawny albo opiekun faktyczny dziecka. W wyroku tym wskazano bowiem wyraźnie: "Mając jednak na uwadze intencje ustawodawcy wynikające z uzasadnienia do projektu ustawy zmieniającej z dnia 24 maja 2007 r. (Dz. U. z 2007 r. Nr 109, poz. 747), że zmiana ma polegać na rozszerzeniu zakresu podmiotowego osób uprawnionych do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka, należy zdaniem Sądu z punktu widzenia logiki prawnej przyjąć, taką interpretację przepisu art. 15b pkt 2, że przecinek zastosowany w zdaniu: "jednorazowa zapomoga przysługuje matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka", oznacza koniunkcję, która odnosi się do członów "matka lub ojciec" - "opiekun prawny albo opiekun faktyczny". Ponadto w wyroku tym zwracając uwagę na sytuację osób przysposobiających dziecko przypomniano, że intencją ustawodawcy była taka zmiana powyższego przepisu, by w przypadku oddania dziecka do adopcji prawo do tej zapomogi przysługiwało zarówno biologicznemu rodzicowi, jak i opiekunowi przysposabiającemu dziecko, albowiem wynika to z treści opinii prawnej z dnia 19 kwietnia 2007 r. dotyczącej wprowadzenia poprawki do powyższego przepisu. Powyższy wyrok nie ma zatem zastosowania do sytuacji skarżącej, która jako matka biologiczna dziecka otrzymała jednorazową zapomogę z tytułu urodzenia dziecka J. B. (wcześniej F.).

Odnosząc się do stwierdzenia, że nie ma znaczenia, które z rodziców złoży wniosek należy wskazać, że dotyczy to sytuacji złożenia wniosku przez jedno z biologicznych rodziców, albo z rodziców przysposobiających dziecko w sytuacji całkowitego przysposobienia tj. przez oboje z małżonków.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.