Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 757/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Inne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Sędziowie: sędzia NSA: J. Zdzienicka - Wiśniewska /spr./ NSA: M. Gorzeń As. WSA K. Retyk Protokolant: Jarosław Skopczyński po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Zakładów "A" Spółki Akcyjnej w L. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 29 marca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie odsetek wyrównawczych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w [...] z dnia 24 lutego 2000 r., nr [...] i zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 78,30 zł (siedemdziesiąt osiem złotych trzydzieści groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania, II. powyższe decyzje nie mogą być wykonane.


UZASADNIENIE

W dniu 13.07.1999 r. w Urzędzie Celnym w [...] dokonano zgłoszenia celnego dotyczącego objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towaru ([...]) sprowadzonego ze [...] przez Zakłady "A" S.A. z L.

Do zgłoszenia celnego importer przedstawił m.in. fakturę nr [...] z dnia 23 VI 1999 r. opiewającą na kwotę 12.811397 USD, w której cenę jednostkową podano za kilogram towaru. Powyższe zgłoszenie celne zostało przyjęte jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 64 § 1 i 2 Kodeksu celnego.

Pismem z dnia 08.02.2000 r. strona wystąpiła do Urzędu Celnego z wnioskiem o zmianę wartości celnej towaru, bowiem w wyniku błędnego wystawienia faktury przez eksportera - firmę "B", polegającym na określeniu ceny jednostkowej za 1 kilogram zamiast za 1 funt, wartość celna uległa zaniżeniu. Z wyjaśnienia eksportera załączonego do wniosku wynika, iż na fakturze w pozycji pierwszej cena jednostkowa została podana jako 0,67 USD/kg zamiast 0,67 USD/funt, natomiast w pozycji drugiej 0,80 USD/kg zamiast 0,80 USD/funt. W związku z powyższym eksporter wystawił dwie noty obciążeniowe z dnia 12.11.1999 r.

Dyrektor Urzędu Celnego decyzją z dnia 24.02.2000 r. uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe i zgodnie z wnioskiem strony ustalił wartość celną przedmiotowego towaru oraz dokonał określenia wysokości długu celnego. Jednocześnie organ pierwszej instancji obciążył stronę obowiązkiem zapłaty odsetek wyrównawczych od kwoty stanowiącej niedobór cła.

Od powyższej decyzji strona odwołała się pismem z dnia 08.03.2000 r., wnosząc o jej uchylenie w zakresie odsetek wyrównawczych i umorzenie w tej części postępowania. Strona zarzuciła naruszenie prawa poprzez niewłaściwe zastosowanie § 1 pkt 3 ppkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 20.11.1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania i wymierzenie odsetek wyrównawczych z pominięciem okoliczności określonych w ww. przepisie wyłączających stosowanie odsetek wyrównawczych.

Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 29 III 2001 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z art. 222 § 4 Kodeksu celnego w przypadku, gdy przesunięcie daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z długu celnego powoduje uzyskanie korzyści finansowej, organ celny pobiera odsetki wyrównawcze.

Zgodnie z § 5 wypadki i warunki pobierania odsetek wyrównawczych, a także sposób ich naliczania określa Minister Finansów w drodze rozporządzenia.

W myśl § 1 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20.11.1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania, wydanego na podstawie art. 222 § 5 Kodeksu celnego organ celny pobiera odsetki wyrównawcze, gdy kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, z wyjątkiem gdy:

1) dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania.

2) kwota odsetek wyrównawczych, naliczonych w odniesieniu do towarów objętych tym samym zgłoszeniem celnym, nie przekracza równowartości 20 ECU.

Przepis § 2 powyższego rozporządzenia stanowi, iż odsetki wyrównawcze, o których mowa w § 1 ust. 3 pobiera się od kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą należną a kwotą pobraną.

Odsetki wyrównawcze pobiera się za okres od dnia powstania długu celnego do dnia zapłaty należnej kwoty (§2 ust. 3 rozporządzenia).

W przedmiotowej sprawie przyjęcie w dniu 30.09.1999 r. zgłoszenia celnego spowodowało z mocy prawa objęcie importowanego towaru wnioskowaną procedurą i określenie kwoty wynikającej z długu celnego, która jednak z powodu załączenia przez stronę nieprawidłowych dokumentów oraz nieprawidłowego wypełnienia dokumentu [...] była zaniżona w stosunku do należnej.

Strona w odwołaniu twierdzi, iż zaniżenie kwoty długu celnego nie wynikało z jej zaniedbania lub świadomego działania tylko nastąpiło na skutek mylnego podania przez eksportera ceny jednostkowej na fakturze. Strona natomiast nie ma odrębnie zawartego kontraktu z eksporterem - firmą "C" z [...], a realizacja dostaw z tej firmy odbywa się poprzez wskazanie dostawcy odpowiedniego surowca do produkcji przez firmę "C" z USA, z którą strona ma zawarty kontrakt. Bezpośrednia kontrola cen jednostkowych przez Zakłady "A" jest ograniczona, bowiem produkt finalny, do którego produkcji firma używa surowca z firmy "B" w całości trafia na rynek amerykański poprzez firmę "C". Na poparcie swoich twierdzeń strona załączyła umowę dostawy z dnia 09.08.1999 r. zawartą z firmą "C" z [...].

Fakt błędnego wystawienia faktury przez eksportera oraz brak bezpośredniego kontaktu strony z eksporterem towaru nie zwalnia z odpowiedzialności za nieprawidłowe wypełnienie dokumentu [...] (art. 64 § 2 i 65 § 2 Kodeksu celnego).

Powyższe potwierdza zaniedbanie strony, która importując towar powinna mieć świadomość, za jaką cenę dokonuje transakcji z kontrahentem zagranicznym.

Nie załączenie do zgłoszenia celnego faktury określającej prawidłową wartość celną sprowadzonego towaru oraz błędne wypełnienie dokumentu [...] było wynikiem zaniedbania, zatem zasadne było obciążenie obowiązkiem zapłaty odsetek wyrównawczych.

Odsetki wyrównawcze pobiera się za okres od dnia powstania długu celnego do dnia zapłaty należnej kwoty. Istotne przy tym również jest to, iż decyzja określająca kwotę należną długu celnego jest decyzją deklaratoryjną (określającą zobowiązanie), a nie konstytutywną (ustalającą zobowiązanie). O zaistniałym błędzie spowodowanym wpisaniem w fakturze załączonej do zgłoszenia celnego nieprawidłowych cen jednostkowych eksporter poinformował stronę pismem z dnia 09.11.1999 r., a następnie w dniu 11.11.1999 r. wystawił notę korygującą nr [...]. Skoro importer wiedział wcześniej o pomyłce w swojej deklaracji (zgłoszeniu celnym), mógł uiścić należną kwotę długu celnego jeszcze przed wydaniem decyzji, w której kwotę tę określono.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Zakłady "A" Spółka Akcyjna w L. wniosła o uchylenie decyzji organu I i II instancji w części dotyczącej odsetek wyrównawczych, zarzucając nieuwzględnienie, że wraz z odwołaniem przedłożono kontrakt z firmą "B", zestawienie zrealizowanych transakcji eksportowych oraz dowody opłaty należności celnych. Skarżąca otrzymała od firmy "C" bezpośrednie wskazanie, że ma kupić włókna w firmie "B" w [...] z przeznaczeniem do wykonania kontraktu. Faktycznie towar ten ma charakter materiału do przerobu.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że zgodnie z § 2 powołanego przepisu w sprawach tych stosuje się dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych decyzji z prawem.

W niniejszej sprawie strona zarzuciła w odwołaniu naruszenie § 1 pkt 3 ppkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 20 listopada 1997 r. przez nieuwzględnienie specyfiki kontraktu zawartego przez nią w dniu 9 sierpnia 1999 r. z "C" [...]Spółką [...]. Strona wywiodła, że umowa ta upoważnia "C" z [...] do wskazywania dostawcy surowca, zaś skarżący nie zawiera oddzielnych umów z dostawcą. Bezpośrednia kontrola cen jednostkowych przez skarżącą jest ograniczona, bowiem produkt finalny, do którego produkcji użyto spornego towaru z firmy "B" w całości trafia na rynek amerykański poprzez firmę "C", dokonującą również kalkulacji produktu. Odnosząc się do tego zarzutu organ II instancji powołał art. 64 § 2 i 65 § 2 Kodeksu celnego i stwierdził jedynie, że fakt błędnego wystawienia faktury przez eksportera oraz brak bezpośredniego kontaktu strony z eksporterem towaru nie zwalnia strony z odpowiedzialności za nieprawidłowe wypełnienie dokumentu [...].

W istocie organ pominął, że spór w sprawie nie dotyczy kwestionowania przez stronę nieprawidłowości wypełnienie tego dokumentu. Strona składając wniosek o dokonanie kontroli zgłoszenia celnego ze względu na błędne wystawienie faktury przez eksportera - firmę "B"przyznała popełnienie błędu. Strona nie kwestionuje również odpowiedzialności za ten błąd w zakresie należnego cła. Nie zawsze jednak odpowiedzialność strony składającej nieprawidłowe zgłoszenie celne skutkuje obowiązkiem pobrania przez organ celny odsetek wyrównawczych. Wyżej powołany przepis § 1 ust. 2 pkt 3 ppkt 1 normuje sytuację wyjątkową uzasadniającą odstąpienie od reguły pobierania odsetek. Jeżeli powstanie dług celny, co w niniejszej sprawie nie jest podważane, organ nie pobiera odsetek wyrównawczych jeżeli dłużnik wykaże, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Działanie strony zgodnie z zawartym kontraktem, podjęcie niezwłocznie działań w celu dokonania kontroli zgłoszenia celnego, uzyskanie potwierdzenia od wystawcy faktury, że błąd został przez niego spowodowany, brak bezpośredniego kontraktu z dostawcą z uwagi na negocjowanie cen przez kontrahenta umowy dostawy stanowią istotne okoliczności odnoszące się bezpośrednio do braku zaniedbania dłużnika. Rzeczą organu jest ustalenie, po ocenie całego zebranego w sprawie materiału, czy podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było okolicznościami szczególnymi, które nie wynikały z zaniedbania lub świadomego działania dłużnika. Szczególne okoliczności nie mogą być spowodowane zaniedbaniem, to znaczy sytuacją gdy dłużnik nie dochował należytej staranności w celu prawidłowego zgłoszenia celnego, nie mogą też być spowodowane świadomym działaniem dłużnika. Dokumenty złożone w sprawie w celu wykazania zaistnienia wyjątkowych okoliczności uzasadniających niepobieranie od strony odsetek wyrównawczych nie zostały poddane ocenie organu II instancji.

W szczególności pominięty został pkt 8 umowy z dnia 9 lipca 1999 r. oraz dołączona do wniosku o kontrolę zgłoszenia celnego dokumentacja dotycząca korespondencji z dostawcą surowca. Ponownie rozpoznając sprawę organ dokona również oceny dokumentów dołączonych do skargi dotyczących trybu dostawy surowców.

Z tych względów uznając skargę za uzasadnioną Sąd na mocy art 145 § 1 ust. la i c oraz art. 209 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w punkcie I wyroku .

Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono jak w punkcie II wyroku, albowiem rodzaj zaskarżonej decyzji uzasadnia stwierdzenie, że nie może być ona wykonana.