Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 882/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Cudzoziemcy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 12 § 1 w zw. z art. 35 § 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki (sprawozdawca), Asesor WSA Marta Pająkiewicz - Kremis, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 lipca 2022 r. sprawy ze skargi T. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] października 2021 r. [...] w przedmiocie uznania za nienależnie pobrane świadczenia wychowawcze i zobowiązania do ich zwrotu uchyla w całości zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przez T. Ł. (dalej jako: "strona", "skarżący"), jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. (dalej jako: "Kolegium") z dnia 7 października 2021 r., [...], utrzymująca w mocy, wydaną z upoważnienia Wójta Gminy M., decyzję Referenta ds. świadczeń w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w M. (dalej jako: "organ I instancji") z dnia 19 sierpnia 2021 r., nr [...], o uznaniu za nienależnie pobrane części świadczeń wychowawczych wypłaconych stronie na K. i P. Ł. od sierpnia 2020 r. do maja 2021 r. w łącznej kwocie 5 000 zł i o obowiązku zwrotu tej kwoty.

Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym:

Z akt sprawy wynika, że – po rozpoznaniu wniosku strony z dnia 7 lipca 2019 r. - organ I instancji poinformował ją o przyznaniu świadczenia wychowawczego na syna K. Ł. (po 500 zł miesięcznie, w okresie od 1 lipca 2019 r. do 31 maja 2021 r.) oraz na córkę P. Ł. (po 500 zł miesięcznie, w okresie od 1 października 2019 r. do 31 maja 2021 r.).

Następnie, powołaną wyżej decyzją organu I instancji, uznano za nienależnie pobrane część świadczeń wychowawczych wypłaconych na syna i córkę (od sierpnia 2020 r. do maja 2021 r.) w łącznej kwocie 5 000 zł i orzeczono o obowiązku zwrotu tej kwoty wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Jako podstawę faktyczną organ I instancji wskazał przedstawione przez stronę dokumenty: wyrok Sądu Okręgowego w J. z dnia 30 lipca 2020 r., którym sąd rozwiązał małżeństwo strony z A. Ł. i orzekł o opiece naprzemiennej rodziców nad K. Ł. i P. Ł. w systemie tydzień na tydzień oraz postanowienie Sądu Okręgowego w J. z dnia 6 lipca 2021 r. stwierdzające, z dniem 7 sierpnia 2020 r., prawomocność ww. wyroku z dnia 30 lipca 2020 r.

W uzasadnieniu prawnym decyzji organ I instancji przywołał m. in. art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 5 ust. 1 i ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r., poz. 2407 ze zm. – dalej jako: "u.p.p.w.d."). Wyjaśnił, że fakt sprawowania naprzemiennej opieki nad dziećmi spowodował w spornym okresie brak uprawnienia strony do świadczenia w pełnej wysokości (po 500 zł na każde dziecko), ale w kwocie po 250 zł na każde dziecko. Uznał przy tym za niemające wpływu na wynik sprawy przedłożone przez stronę, w dniu 13 sierpnia 2021 r., wyjaśnienia. W piśmie dowodziła ona, że od momentu ustalenia opieki naprzemiennej nad dziećmi pobierała całość świadczenia, ale każdego miesiąca, regularnie połowa kwoty była przekazywana byłej żonie oraz załączone do nich dokumenty. Do pisma załączyła oświadczenie A. Ł. z dnia 2 czerwca 2021 r. oraz wydruki przelewów bankowych.

W odwołaniu strona zarzuciła decyzji organ I instancji błąd w ustaleniach faktycznych polegający m. in. na przyjęciu, że pobrane przez nią świadczenie było nienależne, w sytuacji, gdy od momentu orzeczenia rozwodu i opieki naprzemiennej razem z byłą żoną ustaliła, w ramach opracowanego wspólnie rodzicielskiego planu wychowawczego, że świadczenia wychowawcze, które było wypłacane na konto strony, do końca ustalonego okresu, będą dzielone po równo pomiędzy rodziców i przeznaczane na częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dzieci. Strona wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w przedmiocie zwrotu pobranego świadczenia wychowawczego.

Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Odnosząc się do podstaw uznania części świadczeń wychowawczych wypłaconych stronie za nienależnie pobranych, powołując się na art. 4 ust. 1 i 2 pkt 1 oraz art. 5 ust. 1 i ust. 2a u.p.p.w.d. wskazało, że ojcu przysługuje świadczenie wychowawcze w kwocie 500 zł miesięcznie na częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Jednakże w myśl art. 5 ust. 2a u.p.p.w.d. gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego.

Kolegium dostrzegło, że w dacie, gdy strona występowała o świadczenie wychowawcze pozostawała w związku małżeńskim. Sytuacja rodzina zmieniła się jednak gdy w dniu 7 sierpnia 2020 r. uprawomocnił się wyrok rozwodowy poddający dzieci opiece naprzemiennej obydwojga rodziców. Była to istotna okoliczność dla oceny uprawnień strony do dalszego pobierania (od sierpnia 2020 r.) świadczenia wychowawczego na oboje dzieci w pełnej wysokości, tj. po 500 zł miesięcznie na każde z nich. Jako niesporne Kolegium uznało także to, że strona połowę otrzymanych świadczeń wychowawczych przekazywała przelewem bankowym na rachunek żony oraz, że nie poinformowała organ wypłacający świadczenia o rozwiązaniu małżeństwa i o ustanowieniu opieki naprzemiennej.

Kolegium stwierdziło, że powyższe skutkowało bezprawnym pobraniem świadczenia w pełnej wysokości i przesądziło o konieczności uznania kwoty 5 000 zł za kwotę nienależnie pobraną, wyliczoną za okres od 1 sierpnia 2020 r. do 31 maja 2021 r., czyli za czas, w którym świadczenie w zawyżonej, pełnej kwocie zostało już wypłacone.

Kolegium dowodziło, że z treści art. 25 ust. 1 u.p.p.w.d. wynika, że osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu. Zważyło, że poczynione w sprawie ustalenia faktyczne wypełniają dyspozycję normy z art. 25 ust. 2 pkt 6 u.p.p.w.d., gdyż świadczenie w części kwoty 250 zł miesięcznie na każde z dzieci zostało wypłacone stronie pomimo braku do tego podstawy. Dodało, że powołany art. 25 u.p.p.w.d. stanowi podstawę do wydawania decyzji administracyjnych o uznaniu świadczeń za nienależne oraz decyzji o zwrocie nienależnych świadczeń.

Końcowo Kolegium argumentowało, że powoływanie się przez stronę na to, że przeznaczyła otrzymane nienależnie świadczenie na potrzeby dzieci nie mogło mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, ponieważ nie jest to z woli ustawodawcy przesłanka badana przy ustalaniu faktu pobrania świadczenia nienależnie. Również powoływanie się przez stronę na ustalenia z matką dzieci odnośnie do wskazania, kto z nich miałby mieć prawo do świadczenia, nie mogło być - zdaniem Kolegium - skuteczne, gdyż takie ustalenia nie mogą zmieniać norm prawnych wynikających z przepisów ustawy.

W skardze na decyzję Kolegium skarżący podniósł, że organy nie zbadały należycie, czy przedmiotowe świadczenie w rzeczywistości zostało nienależnie pobrane w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 6 u.p.p.w.d. Wskazał ponownie na okoliczności podnoszone wcześniej w toku postępowania administracyjnego, w tym w odwołaniu. Skarżący wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji i uzasadnił swoje stanowisko w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodniesione w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Ponadto podkreślić należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Aktami sprawy w rozumieniu art. 133 § 1 są zarówno akta sądowe, jak i przedstawione sądowi administracyjnemu akta administracyjne.

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w sposób określony w powołanych przepisach, co uzasadnia ich uchylenie w całości.

W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie, organy obu instancji skupiły się wyłącznie na wykazaniu, że skarżący nie był uprawniony do pobrania świadczenia wychowawczego na małoletnie dzieci, w okresie od 1 sierpnia 2020 r. do 31 maja 2021 r., w pełnej kwocie, po 500 zł na każde z nich, ale tylko jego połowy (po 250 zł na każde z nich). Była to konsekwencja niespornego ustalenia, że na mocy wyroku Sądu Okręgowego w J. z dnia 30 lipca 2020 r., który stał się prawomocny z dniem 7 sierpnia 2020 r., rozwiązano małżeństwo T. Ł. z A. Ł., a wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi: K. Ł. i P. Ł. pozostawiono obojgu rodzicom naprzemiennie w systemie tydzień na tydzień.

Kluczową i sporną kwestią jest jednak to, czy w realiach rozpoznawanej sprawy wypłacone skarżącemu świadczenie wychowawcze w okresie od 1 sierpnia 2020 r. do 31 maja 2021 r., w części przekraczającej należną mu połowę, było nienależnie pobranym w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 6 u.p.p.w.d.

Materialnoprawną podstawę skarżonej decyzji stanowił art. 25 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 6 u.p.p.w.d. stanowiący, że osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu, przy czym "nienależnie pobrane świadczenie" (w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2019 r.) to - m. in. - świadczenie wychowawcze wypłacone mimo braku prawa do tego świadczenia. Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 2a u.p.p.w.d., w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego.

Należy zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych (ukształtowanym na tle przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, zachowującym aktualność także na gruncie u.p.p.w.d.) podkreśla się, że skoro racjonalny ustawodawca posłużył się pojęciem "nienależnie pobranego świadczenia", które odnosi się do cechy czynności ("pobrania"), a nie cechy świadczenia ("nienależnego"), to trzeba rozróżnić pojęcie "nienależnego świadczenia" od "świadczenia nienależnie pobranego". Przyjmuje się więc, że "nienależne świadczenie" jest pojęciem obiektywnym, występującym wówczas, gdy świadczenie zostaje wypłacone bez podstawy prawnej lub gdy podstawa taka odpadła. Podczas gdy "świadczenie nienależnie pobrane" to świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania). Przepis art. 25 ust. 1 u.p.p.w.d., analogicznie jak art. 30 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wprowadza pojęcie "świadczenia nienależnie pobranego", co oznacza, że obowiązek zwrotu takiego świadczenia obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze, wiedząc, że mu się ono nie należy. O świadczeniu nienależnie pobranym można mówić wówczas, gdy nie tylko doszło do jego wypłaty mimo braku podstaw ustawowych do takiego działania, ale przy zaistnieniu świadomości osoby, która świadczenie pobiera, że świadczenie jej nie przysługuje. Taka jest generalna reguła wykładni pojęcia świadczenia nienależnie pobranego. Skoro jest to zasada ogólna, to przez jej pryzmat należy rozważać każdą z ustalonych przez organ podstaw uznania świadczenia za nienależnie pobrane. Nawet ustalenie przez organ, że wypłacone świadczenie, w świetle dowodów ujawnionych po jego przyznaniu, okazało się świadczeniem nienależnym, nie przesądza jeszcze o tym, że było ono "nienależnie pobranym" i można orzec obowiązek jego zwrotu wraz z odsetkami na podstawie art. 30 ustawy o świadczeniach rodzinnych, czy art. 25 u.p.p.w.d. W postępowaniu w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia organ jest zobowiązany zatem ustalić, czy nieuprawnione pobranie świadczenia nastąpiło z "winy" strony i w konsekwencji, że świadczenie to miało charakter nienależnego (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 20 kwietnia 2022 r., IV SA/Wr 491/21 i przywołane w nim wyroki sądów administracyjnych, publik. CBOSA).

Powyższą interpretację potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku

z dnia 19 października 2021 r., I OSK 540/21 (także NSA w wyroku z dnia 12 maja 2022 r., I OSK 1929/21, wszystkie opublikowane w CBOSA). NSA - uwzględniając treść przepisu art. 25 ust. 2 u.p.p.w.d. obowiązującą od 1 lipca 2019 r. - wskazał, że przesłanka wynikająca z art. 25 ust. 2 pkt 6 u.p.p.w.d. ma charakter nieostry, a jednocześnie nie ma charakteru jednorodnego, który pozwalałby na automatyczne przyjęcie, że w każdej sytuacji zakwalifikowanej przez organ jako podpadającej pod ten przepis, nie będzie on odnosił się do elementu subiektywnego, czyli stanu świadomości (woli) osoby pobierającej świadczenie wychowawcze co do tego, że to świadczenie nie powinno zostać przyznane lub że zaistniały okoliczności powodujące ustanie prawa do tego świadczenia. W tej sytuacji za uprawnione uznał NSA sięganie do interpretacji wypracowanej na kanwie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz korzystanie z dorobku orzeczniczego sądów administracyjnych w tym przedmiocie na użytek interpretacji określenia świadczenia nienależnie pobranego w oparciu o przepisy art. 25 ust. 2 u.p.p.w.d. Nie ma - zdaniem NSA - żadnych podstaw, aby przy analogicznych definicjach użytych w odrębnych ustawach, normujących różne formy pomocy państwa rodzinie, stosować odmienne reguły interpretacyjne tożsamych pojęć, dodając, iż jednolite postępowanie organów ustalających prawo do wspomnianych świadczeń sprzyja zachowaniu ładu w przestrzeni prawnej. Ponadto NSA zasadnie zwrócił uwagę na konieczność uwzględnienia - w sprawie dotyczącej uznania świadczenia wychowawczego za nienależne - celu regulacji, jakim jest udzielenie przez państwo pomocy rodzicom (opiekunom) w wychowaniu dzieci w formie częściowego pokrycia wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (świadczenie wychowawcze). Mając powyższe na uwadze NSA podkreśliło, że co prawda przepisy u.p.p.w.d. w interesie wszystkich świadczeniobiorców muszą być interpretowane ściśle, to jednak nie może to oznaczać tego, że ich wykładnia i stosowanie mają być dokonywane w sposób automatyczny, restrykcyjny, czy wręcz formalistyczny.

W opinii Sądu przy wykładni art. 25 ust. 2 pkt 6 u.p.p.w.d. należy wziąć pod uwagę podstawowy cel u.p.p.w.d. – wyrażony już w samym jej tytule, a także w art. 4 ust. 1 u.p.p.w.d. - jakim jest zapewnienie przez państwo realnej pomocy w wychowywaniu dziecka, w postaci faktycznego dostarczenia środków dla częściowego pokrycia wydatków związanych z jego wychowywaniem, w tym z opieką nad dzieckiem i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że chociaż świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi (faktycznemu albo prawnemu), to w istocie świadczenie to służy dziecku.

W aktach administracyjnych załączonych do sprawy znajdują się dokumenty, które uprawniały orzekające w sprawie organy administracji publicznej do dokonania prawidłowej oceny sprawy w tym zakresie w świetle przedstawionych reguł wykładni art. 25 ust. 2 pkt 6 u.p.p.w.d.

Znajdują się w nich zgodne oświadczenia matki i ojca małoletnich dzieci (k. 22, 23 i 25 akt adm.), w których potwierdzili, że zasady pobierania świadczenia w pełnej wysokości przez ojca, a następnie przekazywania jego połowy na rachunek bankowy matki dzieci, w okresie od sierpnia 2020 r. do maja 2021 r., było wynikiem wspólnych ustaleń rodziców w ramach opracowanego wspólnie rodzicielskiego planu wychowawczego. Matka małoletnich dzieci potwierdziła, że otrzymywała od byłego męża, co miesiąc, kwotę 500 zł i, że środki te zostały przeznaczone na częściowe pokrycie wydatków związanych z zaspokojeniem potrzeby życiowych dzieci w związku ze sprawowaniem nad nimi opieki naprzemiennej.

Organy dysponowały także, złożonymi przez stronę do akt administracyjnych, wydrukami przelewów bankowych. Na wydrukach przelewów bankowych wpisano jako: odbiorcę – "A. Ł.", tytuł przelewu – "500+", kwotę – "500 zł". Wynika z nich, że od momentu ustalenia opieki naprzemiennej nad dziećmi skarżący choć pobierał całość świadczenia, to każdego miesiąca, regularnie połowę jego kwoty (500 zł) przekazywał byłej żonie, przelewem na jej konto bankowe, z wpisanym tytułem przelewu "500+" (k. 12-21 akt adm.).

Organy obu instancji odnosząc się do powyższych niespornych ustaleń ograniczyły się do stwierdzenia, że: oświadczenie matki dzieci, porozumienie rodziców co do podziału kwoty wypłaconego świadczenia i jego przeznaczenie na potrzeby dzieci nie ma znaczenia w sprawie. Wskazały, że nie mogą one zmieniać norm prawnych wynikających z przepisów ustawy.

Istotnie oświadczenie matki, wspólne ustalenia rodziców w ramach planu wychowawczego co do podziału wypłaconej kwoty świadczenia wychowawczego i przeznaczenie jej połowy na potrzeby dzieci, nie modyfikuje treści przepisów. Jednak przy ocenie, czy dane świadczenie zostało pobrane nienależnie, organy administracji publicznej są zobowiązane do uwzględnienia celu na jaki została przeznaczona sporna kwota świadczenia. Tylko poczynienie takich ustaleń uprawnia do oceny, czy świadczenie było nienależnie pobrane w rozumieniu przepisu art. 25 ust. 2 pkt 6 u.p.p.w.d. Ma to swoje konsekwencje w stwierdzeniu, że w sytuacji ustalenia przez organ przeznaczenia spornej kwoty świadczenia wychowawczego na "pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem" małoletnich dzieci uzasadniałoby to dalsze ustalenie w postaci braku zaistnienia przesłanki mającej stanowić podstawę do uznania tej spornej kwoty za świadczenie nienależnie pobrane. Skoro bowiem świadczenie zostało spożytkowane na zaspokojenie potrzeb dzieci, na które zostało przyznane, to żądanie zwrotu byłoby nie do pogodzenia z ratio legis przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

Nie pozostaje bez znaczenia także fakt, że świadczenie za sporny okres nie może już zostać przyznane na rzecz matki małoletnich dzieci, która z wnioskiem takim nie występowała gdyż akceptowała wypłacanie świadczeń ojcu dzieci do pełnej wysokości. Wskazała ona bowiem, że działał on w tym zakresie w porozumieniu z nią. Uznanie zatem w okolicznościach niniejszej sprawie, że wypłata części tego świadczenia była nienależna skarżącemu w rezultacie oznaczałoby faktyczne pozbawienie dzieci wsparcia finansowego, o którym mowa w przepisach ustawy, co naruszałoby zasadę uwzględnienia dobra rodziny zawartą w art. 71 ust. 1 zd. 1 Konstytucji RP (podobnie WSA w Warszawie w wyroku z dnia 12 stycznia 2022 r., I SA/Wa 2096/21 i przywołane w nim wyroki sądów administracyjnych, publik. CBOSA).

Powyższe okoliczności mają zatem – w świetle przedstawionych reguł wykładni art. 25 ust. 2 pkt 6 u.p.p.w.d. - istotny wpływ na ocenę, czy wypłacone skarżącemu świadczenia były w spornej kwocie nienależne pobrane i czy jako takie podlegają zwrotowi.

Organy nie wzięły pod uwagę, że świadczenie wychowawcze od sierpnia 2020 r. było przekazywane w całości skarżącemu za porozumieniem rodziców dzieci. Za porozumieniem rodziców połowa świadczenia była następnie przekazywana przez ojca dzieci na konto bankowe byłej żony wykonującej opiekę naprzemienną w systemie tydzień na tydzień. Kwota ta – wg. jej oświadczenia - była wydatkowana na pokrycie potrzeb małoletnich, czyli zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.p.w.d. Organy nie sprostały zatem obowiązkowi dokonania oceny, czy połowa środków wypłaconych w ramach świadczenia wychowawczego skarżącemu została wykorzystana zgodnie z ich przeznaczeniem, stosownie do celu wskazanego w art. 4 ust. 1 u.p.p.w.d. mimo, że dysponowały materiałem dowodowym w tym zakresie. Tym samym naruszyły przepisy art. 7, art. 77, i 80 K.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik kontrolowanej sprawy. Orzekające w sprawie organy naruszyły również prawo materialne (art. 25 ust. 2 pkt 6 u.p.p.w.d.), w sposób rzutujący na wynik sprawy, co czyni zaskarżone rozstrzygnięcie co najmniej przedwczesnym. Przedstawione powyżej okoliczności, wynikające z zebranego materiału dowodowego, ocenić trzeba niewątpliwie jako przyczyny wyłączające możliwość uznania świadczenia wychowawczego, w spornej kwocie 5 000 zł, za "nienależnie pobrane" w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 6 u.p.p.w.d.

Przyjęta przez organy obu instancji wykładnia wskazanego przepisu, z pominięciem opisanych w rozważaniu Sądu dalszych reguł interpretacyjnych, legła u podstaw uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją aktu.

Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji publicznej obowiązane będą do oceny okoliczności sprawy, z uwzględnieniem wykładni przepisu przedstawionej przez Sąd. W celu ustalenia, w jaki sposób skarżący dysponował spornymi świadczeniami wychowawczymi, na jaki cel zostały one przeznaczone, organ weźmie pod uwagę m. in. zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci ww. oświadczeń matki i ojca dzieci, a także wydruki przelewów bankowych oraz wezwie skarżącego do przedstawienia treści rodzicielskiego planu wychowawczego ustalonego przez małżonków.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c),

w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 ww. ustawy.