Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 875/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 5
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Teza: Zachowanie przez organ kompetencji do wniesienia sprzeciwu w terminie 30 dni od daty skutecznego, tj. niewadliwego zgłoszenia wymaga wysłania i doręczenia inwestorowi postanowienia wydanego na podstawie art. 30 ust. 2 zd. 3 Prawa budowlanego przed upływem terminu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 zd. 2 Prawa budowlanego.

TEZY

Zachowanie przez organ kompetencji do wniesienia sprzeciwu w terminie 30 dni od daty skutecznego, tj. niewadliwego zgłoszenia wymaga wysłania i doręczenia inwestorowi postanowienia wydanego na podstawie art. 30 ust. 2 zd. 3 Prawa budowlanego przed upływem terminu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 zd. 2 Prawa budowlanego.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), , Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi J. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. Komandytowej z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2012r., II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej J. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. Komandytowej z siedzibą w W. kwotę 800 zł (osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Starosta [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. na podstawie art. 30 ust. 5,

art. 80 ust. 1 pkt. 1 art. 81 ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo

budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623, ze zm.), zw. dalej Prawem

budowlanym oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania

administracyjnego (Dz. U z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zw. dalej k.p.a., wniósł

sprzeciw wobec zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych, zgłoszonych przez

inwestora "[...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" spółka komandytowa

w W., zw. dalej Spółką, dotyczących wykonania robót budowlanych

polegających na montażu reklamy dwutablicowej na działce nr ew. [...] w

miejscowości A. gm. J.

Organ wyjaśnił, iż po analizie zgłoszenia z dnia 21 grudnia 2011 r., dot.

zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na montażu reklamy

dwutablicowej nałożono na inwestora, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r.

obowiązek uzupełnienia zgłoszenia w terminie do dnia 18 stycznia 2012 r. o korektę i

uzupełnienie danych w oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania

nieruchomością na cele budowlane; oznaczenie i zwymiarowanie przedmiotowej

reklamy na załączniku mapowym; czytelne szkice przedmiotowej reklamy wraz z jej

wymiarami; wysokością i masą a także sposobem jej posadowienia oraz odniesienie

się do kwestii podświetlenia przedmiotowej reklamy. Z dołączonego do dokumentacji

szkicu stanowiącego załącznik nr 6 wynikało iż, przedmiotowa reklama jest budowlą,

na którą inwestor powinien uzyskać pozwolenie na budowę. Organ wskazał, iż

inwestor nie uzupełnił zgłoszenia w wyznaczonym terminie, stąd też działając na

podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego wniósł sprzeciw.

Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. po rozpatrzeniu

odwołania Spółki, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...]

stycznia 2012 r. Organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do brzmienia art. 29 ust. 2

pkt 6 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót

budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z

wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu

przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam

świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w

rozumieniu przepisów o ruchu drogowym.

W świetle art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego rodzaj wymaganych przy

zgłoszeniu dokumentów zdeterminowany jest charakterem konkretnej inwestycji i

dlatego ustawodawca wyposażył organy administracji architektoniczno-budowlanej

orzekające w tych sprawach w prawo dokonania indywidualnej oceny zakresu

dokumentacji niezbędnej do skutecznego zgłoszenia wykonania robót budowlanych.

W zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót

budowlanych, a także termin ich rozpoczęcia, dołączając także oświadczenie o

posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz

wymagane przepisami odrębnymi pozwolenia, uzgodnienia i opinie. Jeżeli będą

wymagały tego okoliczności, konieczne może okazać się dołączenie również

odpowiednich szkiców lub rysunków.

Organ administracji architektoniczno-budowlanej, po przyjęciu zgłoszenia,

może stwierdzić konieczność uzupełnienia ewentualnych braków dokumentacji.

Wydaje wówczas w trybie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego postanowienie

nakładające na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia brakujących dokumentów w

określonym terminie. Ocena konieczności przedstawienia niektórych dokumentów

pozostawiona jest organowi, gdyż wskazane przepisy wprowadzają element uznania

administracyjnego.

W ocenie organu wymaga rozważenia interpretacja art. 30 ust. 5 Prawa

budowlanego oraz wyjaśnienia uregulowanej w tym przepisie instytucji sprzeciwu od

zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych. Zgodnie z treścią tego

przepisu do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30

dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji

sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich

rozpoczęcia. Przyjmuje się w orzecznictwie i piśmiennictwie, że początkowym dniem

biegu trzydziestodniowego terminu jest dzień następny po dniu, w którym dokonano

zgłoszenia, bądź - w przypadku nałożenia obowiązku uzupełnienia zgłoszenia - dzień

następny po dniu, w którym zgłoszenie zostało uzupełnione, albo dzień następny po

bezskutecznym upływie terminu wskazanego w postanowieniu nakładającym

obowiązek uzupełnienia zgłoszenia.

W przedmiotowej sprawie podstawą do wniesienia przez organ I instancji

sprzeciwu było nieuzupełnienie przez inwestora w wyznaczonym terminie zgłoszenia.

Ponadto inwestor wnosząc odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia [...]

stycznia 2012 r. mógł dokonać pełnego uzupełnienia braków czego jednak nie

uczynił.

Organ odwoławczy wskazał, iż postanowienie z dnia [...] stycznia 2012 r.

inwestor odebrał w dniu 24 stycznia 2012 r. Natomiast odbiór zaskarżonej decyzji

Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. pokwitował w dniu 26 stycznia 2012 r.

W sytuacji, gdy inwestor odebrał postanowienie dotyczące obowiązku uzupełnienia

zgłoszenia po terminie wskazanym do jego uzupełnienia i z przyczyn oczywistych nie

mógł dokonać uzupełnienia braków w terminie, w świetle obowiązujących przepisów

jedynym rozstrzygnięciem podjętym przez organ I instancji mogła być decyzja

wnosząca sprzeciw w sprawie zgłoszenia wydana na podstawie art. 30 ust. 5 Prawa

budowlanego.

Stwierdzenie organu I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że

przedmiotowa inwestycja jest budowlą, na którą inwestor powinien uzyskać

pozwolenie na budowę, nie może stanowić podstawy do uchylenia tego

rozstrzygnięcia. Zaskarżona decyzja została podjęta na podstawie art. 30 ust. 5

Prawa budowlanego, tj. w sytuacji, gdy inwestor nie uzupełnił zgłoszenia w

wyznaczonym terminie. Natomiast dokonanie oceny kwalifikacji zamierzenia

inwestycyjnego może nastąpić po przedłożeniu kompletnego zgłoszenia.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję

Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r. złożyła [...] "Spółka z

ograniczoną odpowiedzialnością" Spółka Komandytowa wnosząc o jej uchylenie oraz

decyzji ją poprzedzającej, zarzucając

- naruszenie prawa materialnego, które to miało wpływ na wynik sprawy tj. art.

30 ust. 2 w zw. z ust. 5 Prawa budowlanego poprzez niewłaściwe zastosowanie i

interpretację;

- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik

sprawy, w szczególności:

- art. 54 § 1 ust. 5 w zw. z art. 57 oraz art. 9 k.p.a. poprzez błędne wyznaczenie

przez organ pierwszej instancji terminu na uzupełnienie zgłoszenia;

- art. 107 § 1 k.p.a. poprzez błędne oznaczenie przez organ pierwszej instancji strony

postępowania;

- art. 109 w zw. z 113 § 3 w zw. z 126 oraz art. 9 k.p.a., poprzez niedoręczenie

skarżącemu przez organ pierwszej instancji postanowienia z dnia [...] lutego 2012 r.;

- art. 7, 8, 9 kpa w związku z art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez

nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji;

W skardze podniesiono, iż zarówno decyzja Wojewody [...] jak i

decyzja Starosty [...] są sprzeczne z przepisami prawa. Wojewoda

[...], ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 30 ust. 2 w związku z art.

30 ust. 5 Prawa budowlanego, dokonał niewłaściwej interpretacji przepisów prawa.

Organ wskazał, powołując się na pogląd nieznajdujący poparcia w dominującym

orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego,

że dla zachowania terminu na wniesienie w drodze decyzji sprzeciwu nie jest

konieczne jej doręczenie inwestorowi w terminie 30 dni, a jedynie nadanie takiej

decyzji w polskiej placówce pocztowej przed upływem tego terminu.

Organ drugiej instancji, dokonując analizy sprawy, nie wziął pod uwagę, iż

decyzja Starosty [...] nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Została

doręczona pełnomocnikowi strony w dniu 25 stycznia 2012 r. tj. 35 dnia od dnia

dokonania zgłoszenia. Ponadto, w tym samym terminie inwestorowi zostało

skutecznie doręczone postanowienie z dnia [...] stycznia 2012 r. wzywające do

uzupełnienie braków zgłoszenia.

Starosta [...], wskutek przekroczenia ustawowego terminu 30 dni,

całkowicie utracił kompetencję do wniesienia sprzeciwu. Natomiast postanowienie

wzywające do uzupełnienia braków zgłoszenia, nie mogło wywołać negatywnych

skutków dla sytuacji prawnej inwestora. O ostatnim decyduje w szczególności

doręczenie zgłoszenia po terminie przewidzianym przez art. 30 ust. 5 Prawa

budowlanego, po drugie brak możliwości uzupełnienia przez inwestora zgłoszenia, z

uwagi na upływ określonego w postanowieniu terminu. Upływ terminu materialnego

określonego w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, spowodował wygaśnięcia

uprawnienia organu do wniesienia sprzeciwu.

Skarżąca podała, iż w świetle uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądów

Administracyjnego z dnia 15 października 2008 r., sygn. akt II GPS 4/08, termin 30

dniowy jest terminem do doręczenia sprzeciwu zainteresowanemu. Termin do

zgłoszenia sprzeciwu obejmuje, bowiem także termin doręczenia decyzji. Decyzja

administracyjna jako akt zewnętrzny zawierający władcze rozstrzygnięcie organu

musi być zakomunikowane stronie. Dopóki nie zostanie zakomunikowane stronie,

dopóty jest aktem niewywierającym żadnych skutków. Termin określony w przepisie

art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego jest terminem prawa materialnego, nie zaś

procesowego. Jego upływ wywołuje skutki w sferze prawa materialnego. Między

innymi z tego też względu nie może mieć do niego zastosowania art. 57 § 5 kpa,

będący normą procesową.

Zgodnie z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego organ może wezwać inwestora do

uzupełnienia zgłoszenia. Wezwanie to musi być jednak uzasadnione w stanie faktycznym konkretnej sprawy, przy czym organ nie może w sposób zupełnie

dowolnie kształtować ani zakresu uzupełnienia ani sposobu jego dokonania. W

szczególności wezwanie musi odpowiadać ogólnym regułom prawa budowlanego

oraz przepisom prawa procesowego, przewidzianych przez ustawodawcę w tym

względzie. Wzajemne powiązanie normy art. 30 ust. 2 oraz art. 30 ust. 5 Prawa

budowlanego wskazuje, iż wezwanie do uzupełnienia zgłoszenia musi zostać

doręczone skarżącemu nie później niż w terminie 30 dni od dnia jego dokonania.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy postanowienie wzywające do

uzupełnienia braków (w którym organ w sposób nieprawidłowy określił jego termin)

zostało doręczone pełnomocnikowi inwestora w 35 dniu od dnia dokonanego

zgłoszenia, przy czym w tym samym dniu została również doręczona decyzja

sprzeciwu organu I instancji. Doręczenie decyzji pełnomocnikowi inwestora wywołało

skutki prawne, wiążące się z koniecznością jej zaskarżenia, co inwestor uczynił.

Organ I instancji wzywając inwestora do uzupełnienia zgłoszenia powinien w

sposób właściwy wyznaczyć termin na uczynienie zadość temu obowiązkowi.

Tymczasem organ sprecyzował termin poprzez wskazanie konkretnej daty tj. 18

stycznia 2012 r., samo postanowienie, zostało doręczone pełnomocnikowi inwestora

w dniu 25 stycznia 2012 r. Nie ulega wątpliwości, iż uczynienie zadość temu

obowiązkowi, obiektywnie nie było możliwe.

W skardze wyjaśniono ponadto, iż inwestorem, jest "[...] Spółka z

ograniczoną odpowiedzialnością" Spółka komandytowa, natomiast nie jest nim [...] Spółka z. o.o. Tymczasem zarówno samo postanowienie z dnia [...] stycznia 2012

r. wzywające do uzupełnienia braków jaki i skarżona decyzja zostały wydane w

stosunku do [...] sp. z. o.o. Naruszenia tego nie sanuje ponadto wydanie przez

organ I instancji na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. postanowienia z dnia [...] lutego

2012 r., które do daty wystąpienia ze skargą nie zostało doręczone skarżącemu.

Wojewoda [...] błędnie uznał, iż wydanie decyzji przez Starostę [...]

poprzez oznaczenie adresata jako [...] sp. z. o. o. nie stanowiło naruszenia

zasad postępowania.

Skarżąca Spółka zarzuciła, iż do dnia wystąpienia z niniejszą skargą organ I

instancji nie doręczył skarżącemu postanowienia z dnia [...] lutego 2012 r.

uniemożliwiając tym samym, zaskarżenie rozstrzygnięcia mającego istotne

znaczenie w niniejszej sprawie.

Zdaniem strony skarżącej decyzja Wojewody [...] narusza zasady

proceduralne wyrażone w art. 107 § 3 k.p.a. ustalające wymogi, którym powinno odpowiadać sporządzone przez organ uzasadnienie decyzji. Rozstrzygnięcie jest

sprzeczne z podstawowymi zasadami wyrażonymi w art. 7, 8 i 9 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów

administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują

wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem

zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji

decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia

obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd

stwierdza, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu chociaż nie wszystkie zarzuty

wymienione w skardze okazały się trafne.

Sąd administracyjny przystępując do kontroli zaskarżonego aktu

administracyjnego obejmuje tą kontrolą zarówno sam akt jak i poprzedzające go

czynności organu oceniając w pierwszej kolejności ewentualne wady i uchybienia o

charakterze proceduralnym, gdyż dopiero stwierdzenie, że w toku postępowania do

naruszeń takich nie doszło daje podstawę do przejścia do ocen o charakterze

materialnoprawnym.

Z tego też powodu, mając na uwadze podniesione w skardze okoliczności, Sąd

Wojewódzki był zobowiązany rozważyć na wstępie, czy podstawa, na której oparto

zaskarżony sprzeciw, tj. niewypełnienie obowiązków nałożonych na inwestora

postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. była zgodna z prawem.

Składając zgłoszenie, inwestor ma obowiązek dopełnienia warunków

formalnych określonych w prawie, a jego zamiar, nieobjęty obowiązkiem uzyskania

pozwolenia na budowę, musi pozostawać w zgodzie z przepisami prawa oraz planem

zagospodarowania przestrzennego, o ile taki obowiązuje na terenie objętym

zgłoszeniem. Spełnienie wszystkich warunków określonych w art. 30 ust. 2, 3 i 4, jak

i wymagań formalnych, jakim powinny odpowiadać pisma oraz złożenie zgłoszenia

organowi właściwemu, powoduje skuteczność zgłoszenia z datą jego wpływu do

siedziby tego właściwego organu. Od dnia następnego biegnie 30-dniowy termin, w

którym inwestor musi powstrzymywać się z wykorzystaniem prawa do wykonania

robót objętych zgłoszeniem. Jest to też czas, w którym organ posiada kompetencję

do zakwestionowania tego zamiaru przez wniesienie sprzeciwu, w trzech

przypadkach wymienionych w art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego. W tym samym

terminie i trybie może wydać też decyzję nakładającą obowiązek uzyskania

pozwolenia na wykonanie robót objętych zgłoszeniem, jeżeli zachodzą warunki

określone w art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego.

Zgłoszenie jest w istocie oświadczeniem woli co do zamiaru wykorzystania

własności nieruchomości (lub prawa zależnego) przez zabudowę lub wykonanie

robót budowlanych niewymagających władczego rozstrzygnięcia organu administracji

publicznej w formie decyzji administracyjnej. Por. wyrok Naczelnego Sądu

Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2010 r. ,sygn. akt II OSK 1294/09

Z kolei organowi administracji publicznej została przypisana kompetencja do

oceny tego oświadczenia i stwierdzenia jego zgodności z wymaganiami prawa

(formalnymi i materialnymi). Organ ten zobowiązany jest, zgodnie z zasadą

oficjalności, do podjęcia działań z urzędu, a zatem do wniesienia sprzeciwu w

przypadku dostrzeżenia, że przepis prawa został naruszony.

W sprawie będącej przedmiotem kontroli Sądu Wojewódzkiego okoliczność

związana z datą doręczenia sprzeciwu wyprzedzają jednak inne naruszenia

proceduralne, które prowadziły do uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji.

Warunkiem umożliwiającym dokonanie przez organ architektoniczno-budowlany

oceny prawidłowości zgłoszenia jest niewadliwość formalna i materialna zgłoszenia, z

tego względu organ ma obowiązek nakazać inwestorowi w drodze postanowienia, po

myśli art. 30 ust. 2 zd. 3 Prawa budowlanego, uzupełnienie brakujących dokumentów.

Wadliwość formalna takiego oświadczenia powoduje, iż nie może ono

wywołać zamierzonego skutku, chyba że zostanie naprawione w terminie

zakreślonym przez organ. Jak wynika z wyżej przywołanego przepisu, przedmiotem

postanowienia może być jedynie nałożenie obowiązku do uzupełnienia brakujących

dokumentów w tym dokumenty, które zdaniem organu powinny być do zgłoszenia

dołączone, bo takie wymaganie stawia przepis prawa. Nałożenie postanowieniem

obowiązku uzupełnienia zgłoszenia, wbrew temu co twierdzi organ, nie jest kwestią

uznania, lecz musi wynikać nie tylko z właściwie uzasadnionej potrzeby, ale także z

obowiązujących przepisów prawa. Żądanie dodatkowych szkiców, dokumentów

uzgodnień itd. powinny zatem znajdować oparcie w okolicznościach sprawy i

odpowiednich przepisach.

W kontrolowanej sprawie, wprawdzie organ nie powołał odpowiednich

przepisów, niemniej uznać trzeba, że był uzasadniony nakaz zawarty w

postanowieniu, aby inwestor uzupełnił dane w oświadczeniu o posiadanym prawie do

dysponowania nieruchomością, a także oznaczenie, zwymiarowanie, czy sposób

posadowienia reklamy na gruncie, gdyż wymagania takie wynikają z dyspozycji art.

30 ust. 2, zd. 1 i 2 w zw. z art. 29 ust 2 pkt 6 Prawa budowlanego, a ich celem jest

umożliwienie oceny, czy urządzenie reklamowe mieści się w kategorii obiektów

budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę.

Analiza akt sprawy wykazuje ponadto, że merytorycznie zasadne postanowienie z dnia [...] stycznia 2012 r. nakładające na inwestora obowiązek uzupełnienia braków

dostrzeżonych przez organ w zgłoszeniu i wyznaczające termin do usunięcia tych

braków do dnia 18 stycznia 2012 r. zostało wysłane w dniu 10 stycznia 2012 r.,

doręczone zaś pełnomocnikowi inwestora w dniu 24 stycznia 2012 r. Nie okazał się

zatem realny wyznaczony przez organ termin, który nie uwzględniał ewentualności

doręczenia tego postanowienia z opóźnieniem na czas podwójnej jego awizacji. W

rezultacie inwestor nie mógł, nie ze swojej winy, wypełnić nałożonego nakazu. Z tego

też powodu bezpodstawne było wniesienie sprzeciwu z tej przyczyny, iż inwestor

niewykonał nałożonego na niego obowiązku w zakreślonym przez organ terminie.

W ocenie Sądu nie ma podstaw do przyjęcia, że w przypadku wydania

postanowienia na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego nakładającego na

inwestora obowiązek uzupełnienia niezbędnych dokumentów będzie miał

zastosowanie termin, o którym mowa w art. 57 ust. 5 pkt 2 k.p.a., ponieważ

orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wywodząc możliwość

zastosowania tego terminu do doręczenia sprzeciwu łączy go ściśle ze specyfiką

instytucji "wniesienia", a nie doręczenia sprzeciwu. Nie ma jednak przesłanek, aby

rozumowanie takie zastosować do doręczenia postanowienia o uzupełnieniu

brakujących dokumentów. Wobec powyższego organ może wyprowadzać skutki

prawne opisane w art. 30 ust. 2 zd.3 Prawa budowlanego nie z faktu wysłania

postanowienia, lecz z faktu niewykonania nałożonego obowiązku.

Zgodzić się trzeba z poglądem zawartym skardze, że termin określony w art. 30

ust. 5 zd. 2 Prawa budowlanego ma charakter terminu prawa materialnego, takiego

zaś terminu nie można ani skrócić, ani przedłużyć czynnościami procesowymi. Dlatego

też trudno akceptować poglądy o jego przerwaniu, czy wchłonięciu przez termin

wskazany w postanowieniu. W orzecznictwie sądowym dominuje pogląd, że termin na

wniesienie sprzeciwu należy liczyć od następnego dnia po bezskutecznym upływie

terminu wyznaczonego w postanowieniu, lub też od następnego dnia po wypełnieniu

nakazu zawartego w postanowieniu, jeżeli nakaz ten zostanie zrealizowany przed

terminem wskazanym w postanowieniu. Pogląd ten w pełni należy podzielić, ponieważ,

jak wcześniej powiedziano, dopiero kompletne zgłoszenie i milczenie organu daje

inwestorowi po upływie 30 dniowego terminu podstawę do realizacji zgłoszonego

zamiaru.

Warunkiem wniesienia sprzeciwu jest doręczenie postanowienia, o którym mowa

w art. 30 ust. 2 zd. 3 Prawa budowlanego w takim terminie, aby po pierwsze

zachowany został przez organ termin, a zatem i kompetencja do wniesienia

sprzeciwu, po drugie aby wykonanie nakazu w wyznaczonym terminie było możliwe.

Kompetencję do wniesienia sprzeciwu organ zachowuje do ostatniego dnia

30-dniowego terminu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 zd. 2 Prawa budowlanego.

Kwestią odrębną jest natomiast termin, w którym organ sprzeciw doręczy inwestorowi

i jakie konsekwencje w sferze uprawnień inwestora do realizacji zamierzenia

budowlanego wynikają z tej okoliczności.

Zachowanie przez organ kompetencji do wniesienia sprzeciwu w terminie 30 dni

od daty skutecznego, tj. niewadliwego zgłoszenia wymaga wysłania i doręczenia

inwestorowi postanowienia wydanego na podstawie art. 30 ust. 2 zd. 3 Prawa

budowlanego przed upływem terminu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 zd.2 Prawa

budowlanego.

W kontrolowanej sprawie organ wysłał postanowienie, które dotarło do adresata

zarówno po upływie 30 dniowego terminu prawa materialnego, w którym musiał się

powstrzymywać od realizacji zamiaru budowlanego, a także po upływie terminu

procesowego wyznaczonego na uzupełnienie brakujących dokumentów. Zgodnie zaś

z treścią art. 110 w zw. z art. 126 k.p.a. postanowienie nie tylko wiąże organ, ale także

dla adresata jest źródłem zawartego tam nakazu. Adresat aktu administracyjnego musi

mieć świadomość, że taki akt został w stosunku do niego wydany, co będzie możliwe

tylko w momencie skutecznego doręczenia decyzji. Nie można zakładać, że strona

zobowiązana jest do zastosowania się do nakazów wynikających z aktu

administracyjnego, skoro taki akt nie wszedł do porządku prawnego. Por. Wyrok

Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK

1333/11, Lex 1120589.

Ponieważ z postanowienia niedoręczonego stronie przed wyznaczonym w nim

terminie na wykonanie nałożonego obowiązku nie można wyprowadzić negatywnych

dla strony okoliczności, również wydanie na tej podstawie sprzeciwu okazało się

sprzeczne z prawem, gdyż wniesiono go w oparciu o postanowienie, którego w dacie

wydania sprzeciwu nie było w obrocie prawnym, z tego też powodu uchyleniu

podlegała zarówno zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzje.

Kwestia doręczenia (łącznie z postanowieniem) sprzeciwu po upływie 30

dniowego terminu nie miała w tym przypadku już znaczenia dla oceny skuteczności

tego sprzeciwu, gdyż wada polegająca na wniesieniu tego sprzeciwu w oparciu o

niedoręczone wcześniej postanowienie, czyli z naruszeniem art. 30 ust. 2 zd. 3 Prawa

budowlanego w zw. z art. 110, czyniła sprzeciw nieskutecznym.

Nie miało natomiast istotnego znaczenia naruszenie przepisów procedury

administracyjnej polegające na użyciu w treści postanowienia i decyzji niepełnej

nazwy Spółki w takim znaczeniu, że właściwy adresat nie otrzymał decyzji

rozstrzygającej o jego obowiązkach i uprawnieniach. Nie tylko dotarła ona bowiem do

adresata, umożliwiając wnoszenie środków procesowych, lecz też została

sprostowana w trybie art. 113 § 1 k.p.a.

Skoro sprzeciw okazał się nieskuteczny, a kompetencja do jego wniesienia już

ustała, brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania w sprawie

nałożenia sprzeciwu. Organ ponownie rozpatrując sprawę weźmie zatem pod uwagę

powyższe rozważania Sądu.

Nie mniej dodać na marginesie należy, że niedostrzeżenie przez organ

naruszenia prawa i niewniesienie sprzeciwu lub też wniesienie sprzeciwu

nieskutecznego nie zapewnia jeszcze inwestorowi takiej ochrony jak uzyskanie

pozwolenia na budowę, gdyż jak powiedziano wcześniej zgłoszenie zamiaru

budowlanego uprawnia do jego realizacji, tylko pod warunkiem, iż nie narusza on

obowiązującego prawa. Zgłaszający realizację zamiaru budowlanego nie może też

korzystać ze swojego prawa do zabudowy w sytuacji, kiedy złożył wadliwe

oświadczenie co do sposobu korzystania z tego prawa.

W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30

sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z

2012 r. .poz. 270, t.j.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. W pkt II wyroku orzeczono na

podstawie art. 152 ww. ustawy. Koszty zasądzono na podstawie art. 200 p.p.s.a.