Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1227/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 135, art. 106 par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 10 par. 1, art. 73 par. 1, art. 74
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 29, art. 19, art. 21, art. 16
journal: Dz.U. 2012 poz 1230
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak, Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung, Danuta Kania (spr.), Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2014 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] marca 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. z 2012 r., poz. 1230), odmówił przyjęcia K. S. na aplikację sędziowską oraz na aplikację prokuratorską.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że K. S. ukończył aplikację ogólną zajmując [...] pozycję na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Ponadto wskazał, że o przyjęciu na aplikację sędziowską lub prokuratorską decyduje miejsce kandydata na liście klasyfikacyjnej, przy uwzględnieniu limitów miejsc na tych aplikacjach wyznaczanych przez Ministra Sprawiedliwości. Mając na względzie, iż limit miejsc na obu aplikacjach uległ wyczerpaniu po przyjęciu osób umieszczonych wyżej na liście klasyfikacyjnej aplikantów, Dyrektor Krajowej Szkoły, odmówił przyjęcia K. S. na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską.

W odwołaniu od powyższej decyzji K. S. zarzucił, iż:

1) decyzja została wydana w oparciu o zajętą przez niego [...] pozycję na liście klasyfikacyjnej i przypisanie mu liczby punktów w ilości [...] punktów, stanowiącą konsekwencję:

a) wadliwie ocenionej pracy sprawdzianowej z dnia [...] października 2012 r. (przedmiot egzaminu: wyrok sądu II instancji wraz z uzasadnieniem w sprawie cywilnej), wskutek czego niesłusznie odjęto mu 0,5 punktu,

b) wadliwie ocenionej pracy sprawdzianowej z dnia [...] listopada 2012 r. (przedmiot egzaminu: postanowienie wydane w postępowaniu nieprocesowym), wskutek czego niesłusznie odjęto mu 0,5 punktu,

c) wadliwie ocenionej pracy sprawdzianowej z dnia [...] czerwca 2012 r. (przedmiot egzaminu: postanowienie wydane w postępowaniu wykonawczym/penitencjarnym) z uwagi na fakt przyjęcia przez komisję egzaminacyjną a priori jedynego słusznego rozstrzygnięcia, bez względu na zastosowaną przez odwołującego się argumentację prawną, wskutek czego odjęto mu niesłusznie 0,5 - 1,0 punktu,

2) podczas sprawdzianu w dniu [...] października 2012 r. komisja egzaminacyjna dokonała oceny jego pracy sprawdzianowej wbrew własnemu stanowisku wyrażonemu na seminarium przedegzaminacyjnym, co uzasadnia zarzut nienależytego poinformowania skarżącego o okolicznościach mających wpływ na wynik egzaminu;

3) przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie zapewniono odwołującemu należytego dostępu do ocen prac egzaminacyjnych oraz samych prac sprawdzianowych poprzez odmowę sporządzenia kopii ww. dokumentów, udostępniając je jedynie do wglądu w budynku Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w [...], co narusza dyspozycję art. 10 § 1 i art. 73 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej powoływanej jako: "K.p.a.".

Wskazując na powyższe zarzuty odwołujący wniósł o dokonanie weryfikacji ocen ww. sprawdzianów z dnia [...] czerwca 2012 r., z dnia [...] listopada 2012 r. oraz z dnia [...] października 2012 r. i zmiany przypisanej mu liczby punktów, a tym samym miejsca na liście klasyfikacyjnej na aplikacje specjalistyczne i przyjęcie go na aplikację sędziowską.

Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości, na podstawie art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia

2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. z 2012 r., poz. 1230) w zw. z art. 104 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w sprawie odmowy przyjęcia K. S. na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską.

W uzasadnieniu ww. decyzji organ odwoławczy przedstawił procedurę rekrutacyjną na aplikację, prowadzoną przez KSSiP, powołując przy tym stosowne przepisy ww. ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury oraz przepisy rozporządzenia z dnia 6 października 2011 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej (Dz. U. Nr 217, poz. 1292).

Organ wskazał, iż zgodnie z art. 29 ust. 4 w zw. z art. 29 ust. 1 i 2 ww. ustawy, odwołanie przysługuje od decyzji Dyrektora KSSiP w sprawie przyjęcia na aplikację sędziowską i prokuratorską. Oznacza to, że w zakresie kompetencji odwoławczych Ministra Sprawiedliwości leży ocena prawidłowości postępowania kończącego się wydaniem decyzji o przyjęciu albo odmowie przyjęcia na aplikację sędziowską lub prokuratorską.

W przedmiotowej sprawie podstawą wydania decyzji o odmowie przyjęcia K. S. na aplikację prokuratorską oraz na aplikację sędziowską był brak spełnienia przesłanki związanej z umieszczeniem na liście klasyfikacyjnej na pozycji w granicach limitu określonego zarządzeniami Ministra Sprawiedliwości nr [...] i nr [...] z dnia [...] października 2012 r., w zakresie obu aplikacji - 100 miejsc na aplikacji sędziowskiej i 50 miejsc na aplikacji prokuratorskiej.

Zgodnie ze znajdującym się w dołączonych aktach przebiegu aplikacji ogólnej K. S. arkuszem oceny łącznej z przebiegu wszystkich praktyk, wystawionej przez patrona koordynatora, ocena ta w przypadku odwołującego wyniosła [...]. Ze sprawdzianów odwołujący uzyskał [...] punktów. Suma punktów ze wszystkich sprawdzianów i praktyk wyniosła [...] punktów, co stanowiło podstawę umieszczenia odwołującego na [...] pozycji listy klasyfikacyjnej.

Minister Sprawiedliwości badając niniejszą sprawę nie stwierdził, aby przy wyliczaniu punktów Dyrektor KSSiP popełnił błędy rachunkowe, natomiast oceny ze sprawdzianów i praktyk mieszczą się w ustawowej skali i są zgodne z kryteriami ocen sporządzonymi przez komisję sprawdzianową, o której mowa w § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 października 2011 r.

Odnosząc się do zarzutów K. S. o nieprawidłowych ocenach wystawionych przez komisję egzaminacyjną ze sprawdzianów przeprowadzanych w dniach: [...] czerwca 2012 r., [...] października 2012 r. oraz [...] listopada 2012 r., organ odwoławczy stwierdził, iż nie zasługują one na uwzględnienie.

Podniósł, iż przygotowanie egzaminu konkursowego i jego przeprowadzenie było zgodne z obowiązującymi przepisami. Wskazał również, że zagwarantowana niezależność komisji egzaminacyjnej nie pozwala Ministrowi Sprawiedliwości na merytoryczną ocenę sposobu dokonywania oceny prac konkursowych. Oznacza to, że w toku postępowania odwoławczego mogą być poprawiane błędy rachunkowe oraz weryfikowana zgodność formalna ocen wystawionych przez komisję egzaminacyjną oraz ocen wystawionych przez patronów oraz patrona koordynatora. Minister kontroluje także błędy w decyzji Dyrektora KSSiP np. w kwestii błędnego ustalenia, że kandydat nie zostaje przyjęty na aplikację sędziowską lub prokuratorską mimo wysokiej pozycji na liście klasyfikacyjnej, ale nie ma, podobnie jak Dyrektor, uprawnień do merytorycznego podważania ocen ze sprawdzianów wystawionych przez komisję egzaminacyjną lub ocen wystawionych przez patronów za praktyki.

Dodatkowo organ odwoławczy podniósł, iż K. S. w trakcie odbywania aplikacji ogólnej w pismach kierowanych do Dyrektora KSSiP wskazywał na nieprawidłowość ocen ze sprawdzianów. W sprawach tych każdorazowo zwracano się do członków komisji sprawdzianowych o zajęcie stanowiska w zakresie wskazywanych zarzutów. W każdym takim przypadku przewodniczący komisji sprawdzianowych wykluczyli możliwość zaistnienia błędów czy uchybień przy wystawianiu ocen ze sprawdzianów wiedzy napisanych przez skarżącego.

W świetle powyższego, zdaniem organu odwoławczego, brak jest podstaw do zmiany liczby punktów K. S. ustalonych przez Dyrektora KSSiP na opublikowanej liście klasyfikacyjnej.

Końcowo organ podał, iż zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 pkt 11 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, Dyrektor KSSiP może wydawać zarządzenia i polecenia porządkowe. Korzystając z tego uprawnienia zarządzeniem z dnia [...] listopada 2010 r. Dyrektor KSSiP określił, że aplikant może zapoznawać się ze swoją pracą pisemną, bez możliwości uzyskania jej kopii (§ 34 i 35). Z akt administracyjnych wynika, że aplikantowi umożliwiono zapoznanie się ze sprawdzianami w sekretariacie Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. Zatem niezasadny jest zarzut naruszenia dyspozycji art. 10 § 1 i art. 73 § 1 K.p.a.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję K. S. zarzucił:

1) obrazę przepisów prawa procesowego mającą istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 16 ust. 1 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury oraz art. 7, art. 15, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 października 2011 r. poprzez przyjęcie, że Minister Sprawiedliwości nie jest uprawniony do merytorycznego badania zarzutów skarżącego w przedmiocie ocen ze sprawdzianów przeprowadzonych w ramach aplikacji ogólnej, uprawnień tych nie posiada również Dyrektor KSSiP, ani komisja egzaminacyjna powołana do oceny danego sprawdzianu, a w konsekwencji nierozpoznanie przez Ministra Sprawiedliwości zarzutów skarżącego w zakresie prawidłowości funkcjonowania komisji egzaminacyjnych i niezweryfikowanie podniesionych przez skarżącego uchybień, podczas gdy obowiązujące w tym zakresie przepisy kontrolę taką nakazują, a pozbawienie aplikanta prawa do kwestionowania ustaleń, twierdzeń i formalnej sfery funkcjonowania komisji egzaminacyjnych zatwierdza stan sprzeczny z zasadami przeprowadzania sprawdzianu wiedzy i umiejętności, a przez to kontrolę instancyjną czyni kontrolą pozorną,

2) obrazę przepisów prawa procesowego mającą istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez wydanie decyzji przez Ministra Sprawiedliwości oraz Dyrektora KSSiP bez uprzedniego przeprowadzenia właściwego postępowania dowodowego, tj. bez zapoznania się z treścią prac egzaminacyjnych skarżącego mimo ich kluczowego znaczenia dla treści ww. decyzji oraz mimo zarzucanej sprzeczności ze stanowiskami komisji egzaminacyjnych, podczas gdy obowiązujące w tym zakresie przepisy nakładają na organy administracji obowiązek podjęcia wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, jak również wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego,

3) obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 2, art. 32 ust. 1 oraz art. 65 ust. 1 Konstytucji RP polegającą na zaakceptowaniu przez Ministra Sprawiedliwości nierównego traktowania aplikantów rocznika III aplikacji ogólnej i utrzymanie w mocy decyzji Dyrektora KSSiP odmawiającej przyjęcia skarżącego na aplikacje specjalistyczne, opartej na wadliwych ocenach sprawdzianowych aplikanta, podczas gdy prace pozostałych aplikantów aplikacji ogólnej, zakwalifikowanych na aplikacje specjalistyczne, oceniono prawidłowo zarówno pod względem merytorycznym, jak i formalnym, pozwalając im na kontynuację szkolenia, nie zamykając drogi do możliwości wykonywania wybranego zawodu,

4) obrazę przepisów prawa procesowego mającą istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 10 § 1 oraz art. 73 § 1 K.p.a. polegającą na tym, że przed wydaniem decyzji nie zapewniono aplikantowi należytego dostępu do ocen prac egzaminacyjnych oraz samych prac sprawdzianowych poprzez odmowę sporządzenia przez skarżącego kopii ww. dokumentów, udostępniając je jedynie do wglądu w budynku KSSiP, podczas gdy treść art. 73 § 1 K.p.a. daje stronie prawo do wykonania kopii akt sprawy.

Na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu:

- z prac sprawdzianowych z dnia [...] października 2012 r., [...] listopada 2012 r., [...] czerwca 2012 r. wraz z uzasadnieniem oceny egzaminatorów oraz wyjaśnieniami przewodniczących komisji egzaminacyjnych na okoliczności powodu obniżenia ocen prac sprawdzianowych,

- wszystkich prac sprawdzianowych osób, które otrzymały 4-5 pkt na okoliczność równego traktowania aplikantów.

W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora KSSiP z dnia [...] marca 2013 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W motywach skargi skarżący przedstawił obszerną argumentację na poparcie stanowiska, iż prezentowane przez Ministra Sprawiedliwości rozumienie postępowania odwoławczego od decyzji Dyrektora KSSiP o przyjęciu bądź odmowie przyjęcia na aplikację, prowadzi do nadania całemu trybowi odwoławczemu fikcyjnego charakteru.

Nadto zauważył, że organy orzekające nie zapoznały się ani z treścią uzasadnienia wadliwych ocen komisji sprawdzianowych ani z rzeczywistym brzmieniem prac sprawdzianowych. Przedstawił również obszerną argumentację odnośnie wadliwości dokonanej przez egzaminatorów oceny wymienionych powyżej prac sprawdzianowych oraz niezasadnego obniżenia punktacji.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości podtrzymał argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wskazał dodatkowo, iż wbrew zarzutom skargi zapoznał się z pracami pisemnymi aplikanta oraz arkuszami ocen wystawionymi przez komisje sprawdzianowe, które znajdowały się w III części akt osobowych aplikanta.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Polega ona na kontroli legalności, tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c P.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 K.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Zgodnie z art. 135 P.p.s.a sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

W ocenie Sądu, skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów, zasługuje na uwzględnienie.

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, jaki jest zakres badania przedmiotu sprawy przez organ, który orzeka w trybie art. 29 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury.

Wskazówka dotycząca powyższej problematyki została zawarta przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 lutego 2013 r., wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 2396/12 (publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl), gdzie Sąd II instancji dokonał dogłębnej analizy prawnej przepisów w zakresie uprawnień Ministra Sprawiedliwości w rozpatrywaniu odwołań kwestionujących prawidłowość wystawienia oceny w systemie punktowym przez członków komisji za pracę pisemną kandydata na aplikację ogólną.

W uzasadnieniu powyższego wyroku NSA stwierdził m.in., iż "(...) w dokumentach nazwanych "kryteriami oceny pracy pisemnej" dość dokładnie wymieniono elementy jakie powinna zawierać praca oraz przewidywany za nie limit punktów (np. 0-2) w ramach ich ogólnej liczby (25). Sporządzone przez oceniających pisemne uzasadnienia ocen, o których mowa w § 18 ust. 1 rozporządzenia (...) zostały przygotowane w oparciu o kryteria opracowane przez zespół konkursowy. Analiza "kryteriów oceny pracy pisemnej" wskazuje więc, że w ramach drugiego etapu konkursu kandydaci sporządzali pracę pisemną, w której pewne jej elementy podlegały oznaczonej obligatoryjnej punktacji i to niezależnie od uznania oceniającego. Tak zwany margines swobody oceniającego zależny od jego wiedzy, doświadczenia, indywidualnych wymagań mógł przejawiać się w przyjętych przez zespół konkursowy granicach. W rozpatrywanej przez Sąd I instancji sprawie organy uznały, że w ogóle nie mogą kwestionować, kontrolować i sprawdzać pracy konkursowej i prawidłowości przyznanej punktacji z uwagi na niezależność powołanej komisji konkursowej i ograniczone w tym zakresie kompetencje Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury oraz Ministra. Sąd I instancji przyjął, że Dyrektor Szkoły ma zgodnie z § 9 rozporządzenia w odniesieniu do komisji zapewnić jedynie jej obsługę administracyjną i techniczną. Jest to stanowisko błędne, wyraz "jedynie" nie pojawia się w tym przepisie, a analiza przepisów ustawy i rozporządzenia nie wskazuje, aby rola Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w stosunku do komisji sprowadzała się wyłącznie do wymienionych w tym przepisie czynności.

Z art. 19 ustawy wynika, że to Dyrektor na podstawie listy kwalifikacyjnej ustala listę kandydatów zakwalifikowanych na aplikację, a następnie w oparciu o art. 23 ust. 1 wydaje decyzję w sprawie przyjęcia kandydata z listy. (...) przepisy art. 15 ust. 2 pkt 8 i 11 uprawniają, a w ocenie Sądu również zobowiązują organ do dokonania ustaleń w zakresie prawidłowości ustalenia wyników konkursu.

Zagwarantowanie kandydatowi w ustawie (art. 21 ust. 2) prawa do wniesienia odwołania do Ministra, a następnie skargi do sądu powinno umożliwiać kwestionowanie przyznanej punktacji. (...) w przeciwnym wypadku prawo do odwołania byłoby iluzoryczne. Ostatecznie nie można wykluczyć, że członek komisji wskutek zwyczajnej omyłki błędnie ustali punktację. Opracowane przez zespół konkursowy "kryteria oceny pracy pisemnej" oraz sporządzane przez oceniających pisemne uzasadnienia ocen mają na celu przede wszystkim umożliwienie Dyrektorowi Krajowej Szkoły oraz Ministrowi Sprawiedliwości prawidłowe ustalenie stanu faktycznego dla potrzeb wydania rozstrzygnięcia w zakresie miejsca kandydata na liście i przyjęcia na aplikację. W ramach tych ustaleń mieści się również prawidłowość wystawienia oceny w systemie punktowym przez członka komisji za pracę pisemną kandydata sporządzoną w ramach drugiego etapu konkursu".

Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, iż nie ma podstaw do takiego ograniczania kompetencji odwoławczej Ministra Sprawiedliwości, że uniemożliwia mu to skontrolowanie oceny pracy pisemnej kandydata przez członka komisji w zakresie przyjętych kryteriów oceny. Przeciwny pogląd prowadzi do naruszenia art. 16 ust. 1 powołanej ustawy.

W nawiązaniu do zasad konstytucyjnych Naczelny Sąd Administracyjny przywołał wyrok z dnia 2 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 1461/11 (publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym wskazano, iż: "Jedną z zasad przyjętych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jest zasada dwuinstancyjności, ustanowiona w art. 78, który stanowi, że "Każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa". Realizacją tej zasady jest regulacja w art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury prawa odwołania: "Od decyzji, o której mowa w art. 1, przysługuje odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, w terminie 14 dni od dnia jego wniesienia". Minister Sprawiedliwości ma rozpoznać odwołanie, co wyznacza obowiązek szczegółowego rozpoznania zarzutów wywiedzionych w odwołaniu. Dla wyznaczenia granic odwołania podstawowe znaczenie ma art. 16 ust. 1 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, który stanowi, że "Minister Sprawiedliwości sprawuje nadzór merytoryczny nad aplikacjami: ogólną, sędziowską i prokuratorską". Ta kompetencja do sprawowania nadzoru merytorycznego ma znaczenie prawne dla rozpoznania odwołania przez rozważenie stawianych zarzutów merytorycznych. Nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawnym jest interpretacja przepisów prawa prowadząca do fikcji prawa odwołania. Fikcja rozpoznania odwołania to przytoczenie przepisów prawa i stwierdzenie braku kompetencji do merytorycznego rozpoznania odwołania (...). O ile Minister Sprawiedliwości nie jest właściwy do zmiany oceny, to podjęcie wyjaśnienia przez członków komisji prawidłowości przez ustosunkowanie się do zarzutów w odwołaniu daje podstawy do rozpoznania odwołania. Zarówno z przepisów ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, jak i z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 29 kwietnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków (...) nie ma podstaw prawnych do wyprowadzenia ograniczeń co do kontroli zasadności przyjętej oceny przez członków komisji konkursowej".

Argumentację przywołaną w ww. rozstrzygnięciu tutejszy Sąd w pełni podziela i traktuje jak własną. To, że w cytowanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny odnosił się do decyzji wydawanych w przedmiocie przyjęć na aplikację ogólną, nie sprawia, by argumentacja w nim przedstawiona nie mogła zostać uwzględniona przy badaniu decyzji w przedmiocie przyjęć na aplikacje tematyczne (art. 29 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury). Tryb wydawania rozstrzygnięć przez organy w zakresie obydwu ww. rodzajów aplikacji, jest bowiem tożsamy.

W świetle powyższego, uznać należało, że organy nie ustaliły w sposób prawidłowy stanu faktycznego. Nie zbadały bowiem poprawności merytorycznej wystawienia aplikantowi ocen ze sprawdzianów. Oczywistym jest, że obowiązkowi temu nie czyni zadość - niepoparte jakąkolwiek argumentacją - stwierdzenie Ministra Sprawiedliwości zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż oceny ze sprawdzianów i praktyk "są zgodne z kryteriami ocen sporządzonymi przez komisję". Stanowisko to nie zostało poprzedzone dokonaniem jakiejkolwiek analizy merytorycznej i weryfikacji zasadności przyjętych ocen.

Nadto, Minister Sprawiedliwości nie rozpatrzył odwołania skarżącego w pełnym zakresie zarzutów przedstawionych we wniesionym od decyzji organu I instancji środku zaskarżenia. Tym samym, nie tylko naruszył wskazane powyżej przepisy prawa materialnego, ale również nie zrealizował dyspozycji art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Z tego powodu zaskarżona decyzja nie może ostać się w obrocie prawnym.

Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje argumentacja Ministra Sprawiedliwości, iż wobec zarzutów skarżącego odnośnie nieprawidłowej oceny sprawdzianów i zaniżenia punktacji (pisma: z [...] grudnia 2012 r. oraz z [...] stycznia i [...] lutego 2013 r.), Dyrektor KSSiP każdorazowo zwracał się do członków komisji sprawdzianowych o zajęcie stanowiska w sprawie. Zważywszy, iż obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości wniesienia środka zaskarżenia od oceny sprawdzianu do komisji sprawdzianowej, wyjaśnienia członków komisji złożone w opisanym trybie nie mają wiążącego charakteru i nie mogą zastąpić merytorycznej oceny zasadności przyjętej punktacji, której winien dokonać organ wydając rozstrzygnięcie w trybie art. 29 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Wyjaśnienia te, poddane stosownej analizie i ocenie przez organ ponownie rozpatrujący sprawę, mogą być jednak niezbędne dla prawidłowego rozpatrzenia zarzutów formułowanych przez skarżącego.

W ocenie Sądu uzasadniony jest zarzut naruszenia art. 10 § 1 w zw. z art. 73 § 1 K.p.a. poprzez odmowę sporządzenia przez skarżącego kopii ocen jego prac sprawdzianowych. Dokumenty te stanowią akta sprawy administracyjnej i podlegają zasadzie udostępniania akt wyrażonej w art. 73 § 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. W sytuacji zatem, gdy nie występują wyłączenia przewidziane w art. 74 K.p.a., na organie spoczywa obowiązek zapewnienia stronie realizacji jej uprawnień wynikających z ww. przepisu, stanowiącego jeden ze standardów sprawiedliwego postępowania administracyjnego.

Końcowo Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Biorąc pod uwagę stanowisko Sądu odnośnie konieczności ponownego przeprowadzenia postępowania przez orzekające w sprawie organy, brak było podstaw do uwzględnienia - na obecnym etapie - wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodów z dokumentów wymienionych w skardze.

Ponownie rozpoznając sprawę organy będą więc zobligowane do usunięcia ww. uchybień.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na mocy art. 152 P.p.s.a. jak w pkt 2 sentencji wyroku.