Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1324/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 97 §1 pkt 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anita Wielopolska Sędziowie: sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej również: "Kolegium" lub "SKO") z [...] marca 2018 r. znak: [...] (dalej: "zaskarżone postanowienie"). Postanowieniem tym Kolegium, po rozpoznaniu zażalenia H. M. (dalej: "skarżąca"), utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy C. (dalej: "Wójt") z [...] stycznia 2018 r. (znak: [...]) zawieszające z urzędu wznowione postępowanie w sprawie wydania A. i J. P. zezwolenia na usunięcie drzew rosnących na działce nr [...] położonej we wsi A. zakończone ostateczną decyzją Wójta Gminy C. nr [...] z [...] marca 2013 r.

II. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.

II.1. Wójt Gminy C. decyzją nr [...] z [...] marca 2013 r. udzielił zezwolenia A. i J. P. na usunięcie drzew rosnących na działce nr [...] położonej we wsi A. Decyzja ta została wydana na wniosek A. i J. P. motywowany uschnięciem drzew i krzewów na skutek podtopienia terenu i częściowo zalania wodą w okresie wiosenno-letnim w 2011 r. Do wniosku załączono wypis z ewidencji gruntów i budynków potwierdzający, że A. i J. P. są właścicielami w/w działki oraz mapę określającą usytuowanie drzew i krzewów wyłącznie w granicach działki ew. nr [...].

II.2. Wnioskiem z 15 maja 2014 r. H. M. wystąpiła o stwierdzenie nieważności wskazanej wyżej decyzji Wójta z [...] marca 2013 r. Zdaniem skarżącej, rzeczona decyzja Wójta dotyczyła m.in. drzew rosnących na terenie znajdującym się w jej posiadaniu, o stwierdzenie zasiedzenia którego wystąpiła do właściwego sądu powszechnego. Sąd Rejonowy w N. prowadzi postępowanie z wniosku H. M. o zasiedzenie nieruchomości - pasa gruntu między nieruchomościami przy ul. [...] i [...] w A., gm. C. (sygn. akt [...]).

II.3. Postanowieniem z [...] września 2014 r. (znak: [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zawiesiło postępowanie w sprawie z wniosku H. M. o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Wójta nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania cywilnego z wniosku H. M. o zasiedzenie nieruchomości - pasa gruntu między nieruchomościami przy ul. [...] i [...] w A., gm. C., tj. terenu, na którym rosną drzewa objęte decyzją ostateczną Wójta Gminy C. nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła H. M., wskazując, że zawieszenie jest niecelowe i bezpodstawne. SKO postanowieniem z [...] lipca 2015 r. (znak: KOA [...]) utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania nadzorczego. Prawomocnym wyrokiem z 16 marca 2016 r. (IV SA/Wa 3154/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H. M. na wskazane wyżej postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lipca 2015 r. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano, że SKO w sposób prawidłowy i zgodny z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uznało, że od wyniku sprawy o zasiedzenie zależy ustalenie czy kwestionowana decyzja zezwalająca na wycięcie drzew została wydana za zgodą właściciela. Prawomocnym wyrokiem z 23 października 2017 r. (IV SA/Wa 1561/17) WSA w Warszawie oddalił skargę H. M. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem WSA w Warszawie z 16 marca 2016 r. (IV SA/Wa 3154/15).

II.4. W dniu 7 listopada 2017 r. do Wójta wpłynął wniosek H. M. o wznowienie postępowania zakończonego powołaną wyżej decyzją Wójta z [...] marca 2013 r., m. in. z uwagi na pozbawienie jej czynnego udziału w tym postępowaniu. Wójt Gminy C. postanowieniem z [...] grudnia 2017 r. (znak: [...]) wznowił postępowanie.

II.5. Wójt, wskazanym na wstępie postanowieniem [...] stycznia 2018 r. zawiesił z urzędu wznowione postępowanie w sprawie zakończonej decyzją Wójta Gminy C. nr [...] z [...] marca 2013 r. do czasu zakończenia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności wspomnianej decyzji Wójta. Zażalenie na to postanowienie wniosła skarżąca.

II.6. Kolegium wydając zaskarżone postanowienie powołało mi.n. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i wskazało, że zastosowanie trybu stwierdzenia nieważności decyzji powoduje następstwa prawne dalej idące niż zastosowanie trybu wznowienia postępowania, należy dać priorytet pierwszemu z nich. Ponadto, istnieje spór o granice prawa własności obejmujący teren, na którym zlokalizowane były drzewa objęte decyzją Wójta z [...] marca 2013 r.

III.1. Skargę na postanowienie SKO wniosła H. M., zarzucając m. in. naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zdaniem skarżącej, zawieszenie postępowania było nieuzasadnione, a nadto zostało wydane z pobudek pozamerytorycznych (m. in. jest to odwet SKO za skargi na bezczynność złożone przez skarżącą w innych sprawach).

III.2. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

IV.1. Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).

IV.2. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

IV.3. W realiach niniejszej sprawy orzekające w sprawie organy trafnie przyjęły, że uprzednie wszczęcie postępowania nadzorczego na wniosek skarżącej (tj. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta z [...] marca 2013 r. zezwalającej na wycinkę drzew i krzewów), uzasadnia zawieszenie postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego wspomnianą decyzją Wójta. Należy zauważyć, że w kodeksie postępowania administracyjnego nie ma przepisów, które wprost regulowałyby skutki prawne zbiegu tych dwóch trybów nadzwyczajnych (tj. postępowania wznowieniowego i nieważnościowego) weryfikacji decyzji na drodze administracyjnej. Nie ma także przepisu, który zabraniałby wszcząć postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy wcześniej zostało wznowione postępowanie zakończone tą decyzją, a także przepisu, który zabraniałby wszcząć postępowanie w sprawie wznowienia postepowania w sytuacji, gdy wcześniej zostało wszczęte postepowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tego samego aktu administracyjnego (taka właśnie sytuacja zaistniała na gruncie niniejszej sprawy). Trzeba mieć na uwadze, że system weryfikacji decyzji na drodze administracyjnej oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności, tzn. poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie. Uruchomienie trybu wznowieniowego i trybu stwierdzenia nieważności decyzji powoduje odmienne następstwa dla weryfikowanej decyzji i sprawy administracyjnej. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzja zapadła, było dotknięte co najmniej jedną z kwalifikowanych wadliwości procesowych wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a. Stwierdzenie nieważności jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami materialnoprawnymi, a zatem wadami wyliczonymi w art. 156 § 1 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji oznacza, że weryfikowana decyzja jest dotknięta ciężką wadliwością od chwili jej wydania (skutek ex tunc). Skoro zastosowanie trybu stwierdzenia nieważności decyzji powoduje następstwa prawne dalej idące niż zastosowanie trybu wznowienia postępowania, należy dać priorytet pierwszemu z nich. Pogląd ten jest już utrwalony w orzecznictwie (por. np. wyrok NSA z 17 kwietnia 2018 r., II FSK 983/16; wyrok NSA z 30 marca 2017 r., II OSK 1752/15; wyrok NSA z 3 grudnia 2015 r., II OSK 2011/15; wyrok NSA z 21 listopada 2012 r., II OSK 1318/11, CBOSA). Stąd też uprzednie wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności uzasadniało zawieszenie postępowania o wznowienie postępowania zakończonego tą samą decyzją administracyjną Zasadnie również przyjęło Kolegium w zaskarżonym postanowieniu, że skoro spór o granice prawa własności (w części obejmującej teren, na którym rosły drzewa i krzewy objęte decyzją Wójta zezwalająca na wycinkę), to postępowanie przed sądem powszechnym mające rozstrzygnąć ten spór cywilny jest również zagadnieniem wstępnym względem postępowania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wójta z [...] marca 2013 r. Pogląd co do traktowania tego sporu jako zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. został wyrażony również w powołanym wyżej prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z 16 marca 2016 r. (IV SA/Wa 3154/15) dotyczącym zawieszenia postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta zezwalającej na wycinkę (zob. też art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby).

IV.4. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.