Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1053/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 9, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

19 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant sekr. sąd. Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2013 r. ze skargi S. Z., B. Z.i M. F. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy ujawnienia w operacie ewidencji gruntów budynków danych dotyczących działki nr 104. uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 1053/12

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...]r., znak [...] orzekającą o odmowie ujawnienia w operacie ewidencji gruntów i budynków danych dotyczących działki nr [...]położonej na terenie A., uregulowanej w księdze wieczystej Rep. Hip. 1[...] – obecnie obręb U.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:

W dniu 10 marca 2008 r. S. Z. B. Z. oraz M. F. wystąpili do Starosty [...] z wnioskiem o ujawnienie w operacie ewidencji gruntów danych dotyczących działki nr [...] położonej na terenie A. KW nr [...].

Postanowieniem z dnia [...] r. Starosta [...] przekazał w/ w wniosek Wójtowi Gminy Z. jako organowi właściwemu w sprawie.

Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy Z. odmówił aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu U. gmina Z. dotyczącej działki nr [...] uregulowanej w księdze wieczystej Rep. Hip. [...].

Wskutek wniesionego odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Wyrokiem z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 142/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu skargi S. Z., B. Z. oraz M. F. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Z. z dnia [...] r. W uzasadnieniu Sąd zobowiązał organ administracji do wyjaśnienia rzeczywistej treści żądania skarżących zawartego we wniosku z dnia 10 marca 2008 r. oraz do wnikliwego i starannego uzasadnienia właściwości Wójta Gminy Z. do wydania decyzji w I instancji.

Postanowieniem z dnia [...] r. ,nr [...] wydanym na podstawie art. 65 k.p.a. Wójt Gminy Z. przekazał Staroście [...], jako organowi właściwemu do załatwienia sprawy, wniosek skarżących z dnia 10 marca 2008 r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta [...] decyzją z dnia [...] r. odmówił ujawnienia w operacie ewidencji gruntów i budynków danych dotyczących działki nr [...] położonej na terenie A., uregulowanej w księdze wieczystej Rep. Hip. [...] – obecnie obręb U. Uzasadniając organ wskazał, iż w toku prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, iż w Sądzie Rejonowym w Z. V Wydział Ksiąg Wieczystych , prowadzona jest księga hipoteczna " A. Nr 1" [...], gdzie w dziale II jako właściciel do działki nr [...] wpisana jest A. M. K.. Do zbioru dowodów tej księgi załączony jest plan mierniczego przysięgłego – inż. F. z dnia 11 grudnia 1933 r. Na podstawie przedłożonego do akt sprawy postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. z dnia [...] r., sygn. akt [...] stwierdzono, że spadkobiercami A. M. K. są B. Z., S. Z. oraz M. F., po 1/3 części każde z nich.

Starosta podniósł, iż przedmiotowa działka nr [...] od momentu założenia ewidencji gruntów dla obrębu U. (tj. od 1967 r. ) wchodziła w skład kompleksu leśnego, oznaczonego obecnie w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni 73,5851 ha. Działka ta znajduje się we władaniu Skarbu Państwa w zarządzie B. Obecny przebieg granic działki nr [...] potwierdza mapa prawna do celów sądowych, wykonana przez geodetę uprawnionego P. P. i zaewidencjonowana w Starostwie Powiatowym w Z. za nr [...] w dniu 21 lutego 2006 r.

Organ wskazał, że zarówno wnioskodawcy, jak i spadkodawca – A. M. K. nigdy nie figurowali w ewidencji gruntów i budynków jako właściciele działki nr [...].

Powołując przepis § 44 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków organ I instancji podniósł, iż do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności , tj. zgodnie z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. W ocenie organu przedstawiona przez strony mapa z księgi wieczystej Rep. Hip. [...] nie wskazywała jednoznacznie położenia działki nr [...] , pozwalającego na ustalenie przebiegu dawnej granicy. Z powyższych względów na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo Geodezyjne i Kartograficzne organ wezwał wnioskodawców do przedłożenia odpowiedniego opracowania geodezyjnego umożliwiającego dokonania aktualizacji operatu gruntów i budynków. W myśl § 46 ust. 2 powołanego wcześniej rozporządzenia wprowadzanie zmian do rejestru następuje wyłącznie na podstawie określonych dokumentów tj. prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych , aktów normatywnych, opracowań geodezyjno-kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierającego wykazy zmian ewidencyjnych. W niniejszej sprawie, pomimo wezwania wnioskodawcy nie przedłożyli żadnych opracowań geodezyjnych pozwalających na uwzględnienie wniosku.

W odwołaniu od powyższej decyzji B. Z., S. Z. oraz M. F. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i nakazanie Staroście [...] doprowadzenie do zgodności zapisów w operacie z dokumentami pochodzącymi z księgi hipotecznej [...]. Uzasadniając podnieśli, iż po raz kolejny wyjaśniają, że złożony przez nich w dniu 10 marca 2008 r. wniosek dotyczył doprowadzenia do zgodności zapisu operatu z przedwojennymi dokumentami znajdującymi się w księdze hipotecznej [...]. Nie dotyczył natomiast ujawnienia w operacie danych działki nr [...]. W ocenie odwołujących organ winien naprawić własnym sumptem przyjęty do zasobów geodezyjnych materiał, który zawierał liczne błędy i uchybienia powstałe w trakcie jego sporządzania. Bez znaczenia pozostaje zdaniem odwołujących, że działka nr [...] wchodzi w skład kompleksu leśnego. Skoro biegły w 2006 r. określał przebieg granic , między innymi dla w/ w działki, to jego obowiązkiem było odwzorowanie tej działki w takiej postaci i w takim obrazie w jakim funkcjonowała ona na mocy decyzji władzy od lat 30 tych. Nie dostrzeżenie powyższego uchybienia przez Starostę skutkuje w ocenie strony obowiązkiem Starosty do odwzorowania podziału na własny koszt. Natomiast wzywanie wnioskodawców do realizacji obowiązku wynikającego z art. 22 ust. 3 ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne (przedłożenia odpowiedniego opracowania geodezyjnego umożliwiającego dokonania aktualizacji operatu gruntów i budynków) stanowi próbę przeniesienia odpowiedzialności za własne uchybienia na stronę.

Decyzją z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Mając na uwadze stan faktyczny sprawy organ odwoławczy stwierdził, że skarżący nie oczekują działań w trybie art. 22 ust. 3 ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne, lecz wnoszą o dokonanie zmiany polegającej na ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków danych ewidencyjnych dotyczących działki nr [...]. Żądanie to zdaniem organu odwoławczego, w świetle obowiązujących przepisów jest możliwe jedynie poprzez wprowadzenie stosownych zmian w aktualnie obowiązującej bazie danych ewidencyjnych w trybie aktualizacji.

Jako podstawę wniosku o ujawnienie w operacie ewidencji gruntów i budynków

danych ewidencyjnych działki nr [...] skarżący wskazali księgę hipoteczną "A." nr [...], postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po A.

M. K. oraz plan sporządzony w 1933 r. przez mierniczego przysięgłego

F. Organ odwoławczy powołując przepisy ustawy Prawo geodezyjne i

kartograficzne oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i

Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

wskazał, że zmiany danych zwartych w ewidencji gruntów i budynków wprowadza się

z urzędu na podstawie zmian wynikających z:

1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji

administracyjnych, aktów normatywnych,

2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego

3) zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych,

4) dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej,

5) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów. (§ 46 ust. 2 rozporządzenia).

Przebieg działek ewidencyjnych wykazuje się a podstawie dokumentacji geodezyjnej sporządzonej w stosownych postępowaniach (§ 36 rozporządzenia). Przebieg linii granicznych działek ewidencyjnych określany jest za pomocą współrzędnych punktów granicznych tych działek w obowiązującym układzie odniesienia (§ 61).

Natomiast jak wynika z treści art. 2 ust. 1 i ust. 10, art. 3, art. 11, art. 42 i art. 43 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne do zasobu geodezyjnego i kartograficznego mogą być przyjęte opracowania powstałe w wyniku prac geodezyjnych i kartograficznych wykonanych w oparciu o osnowę geodezyjną przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą w zakresie geodezji i kartografii i legitymujące się stosownymi uprawnieniami zawodowymi. Organ odwoławczy wskazał, że przedstawiony przez wnioskodawców plan mierniczego przysięgłego F. nie w/w warunków i nie może stanowić podstawy do wykonania postulowanej zmiany w ewidencji. Organ zauważył, że sporządzenie mapy poprzedza wykonanie prac polowych, których wyniki są skompletowane przez wykonawcę w operacie technicznym, który zawiera między innymi szkice z pomiaru oraz stosowne obliczenia. W przedmiotowej sprawie brak jest stosownego operatu, zatem brak jest podstaw do uznania, że pomiar wskazany w przedłożonym planie został wykonany z dokładnością zgodną z aktualnymi standardami technicznymi. Zatem złożony plan może zostać potraktowany jedynie jako obraz terenu, przedstawiający w sposób graficzny przebieg granic i układ działek nie pozwalający na ich ujawnienie w obecnie obowiązującej ewidencji gruntów i budynków. Plan ten nie wskazuje z wymaganą dokładnością położenia działki nr [...] umożliwiającą jej wyniesienie w terenie oraz ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków obrębu U. Dlatego też aby możliwym było dokonanie aktualizacji operatu ewidencji wnioskodawcy muszą przedstawić odpowiednie opracowanie geodezyjne. Organ wskazał ponadto, że żaden przepis obowiązującego prawa nie nakłada na starostę obowiązku przeprowadzenia pomiarów geodezyjnych na wniosek osób zainteresowanych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi B. Z., S. Z. oraz M. F. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. Uzasadniając skarżący wskazali, że z woli władz w roku 1967 powstała działka o nr [...] w skład której weszły działki o różnych powierzchniach, stanowiące własność różnych osób. Taki stan trwał do dnia 21 lutego 2006 r., tj. do momentu zarejestrowania w Starostwie Powiatowym w Z. mapę sporządzoną na zlecenie B. W ocenie skarżących rejestracja w/w mapy zawiera szereg uchybień prawnych. Wskazali, że dokonany podział nie został zatwierdzony decyzjami właściwego organu. Starosta przyjmując i rejestrując opracowanie w roku 2006 dokonał faktycznego scalenia działki nr [...] nie informując o powyższym właścicieli – spadkobierców i nie wydał w tym zakresie decyzji administracyjnej. Skarżący wskazali ponadto, że w kwestii zasiedzenia przez Skarb Państwa B. działek o nr [...], [...], [...], [...], [...] wnieśli o wznowienie postępowania. Sąd Rejonowy w Z. postanowieniem z dnia [...] r., sygn. akt [...] wznowił postępowanie w tym zakresie. Natomiast co do działki o nr [...] , w której wchodzi działka nr [...], Sąd Okręgowy w Łodzi wyrokiem z dnia 9 września 2010 r., III Ca 806/10 oddalił wniosek Skarbu Państwa B. o jej zasiedzenie. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła Prokuratoria Generalna, jednakże Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi.

W ocenie skarżących zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca decyzja organu I instancji nadal nie rozstrzyga zasadności żądania z dnia 10 marca 2008 r., na co zwracał uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 10 maja 2010 r., III SA/Łd 142/10. Ponadto w ocenie skarżących zaskarżona decyzja nie zawiera żadnej wskazanej ustawowo podstawy prawnej, czym narusza prawo i daje podstawy do stwierdzenia, że nie odnosi się do wniosku z dnia 10 marca 2008 r.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz.U. 2012. 270 ) - dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art.134 § 1 p.p.s.a.

Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 142/10 uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r. oraz poprzedzająca ją decyzję Wójta Gminy Z. z dnia [...] r. wydane w sprawie wszczętej wnioskiem skarżących z dnia 10 marca 2008 r.

Rozpoznając skargę, w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania , tj. art. 7, art. 9 , art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) – dalej k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu na wstępie niniejszych rozważań podkreślenia wymaga, iż w polskim systemie prawnym, kwestie związane z nieruchomościami regulują dwie odrębne ustawy: ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001r., nr 124, poz. 1361 z późń. zm.) oraz ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.).

Wymienione wyżej ustawy regulują kwestie związane z nieruchomościami w zależności od celu, któremu mają służyć.

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece wskazuje w art. 1 jako cel prowadzenia jako cel prowadzenia ksiąg wieczystych – ustalenie stanu prawnego nieruchomości, przy czym – zgodnie z art. 3 tej ustawy domniemywa się, że prawo ujawnione w księdze wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, a prawo wykreślone nie istnieje. Księgi wieczyste prowadzone są przez sądy rejonowe (art. 23 zdanie pierwsze ustawy) należące do pionu sądownictwa powszechnego (a nie administracyjnego). Zgodnie z art. 25 ust. 1 tej ustawy, księga wieczysta zawiera cztery działy, z których: pierwszy obejmuje oznaczenie nieruchomości oraz wpisy praw związanych z jej własnością, drugi obejmuje wpisy dotyczące własności i użytkowania wieczystego, trzeci przeznaczony jest na wpisy dotyczące ograniczonych praw rzeczowych, z wyjątkiem hipotek, na wpisy ograniczeń w rozporządzaniu nieruchomością lub użytkowaniem wieczystym oraz na wpisy innych praw i roszczeń, z wyjątkiem roszczeń dotyczących hipotek, a czwarty przeznaczony jest na wpisy dotyczące hipotek. Wynika z tego, że w dziale III księgi wieczystej dokonuje się wpisów dotyczących ograniczonych praw rzeczowych, w tym służebności gruntowych, np. służebności drogi koniecznej obciążającej nieruchomość dla której prowadzona jest księga wieczysta. Należy dodać, że na podstawie tej ustawy zostało wydane Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbioru dokumentów (Dz. U. Nr 102, poz. 1122 z późn. zm.), które szczegółowo reguluje kwestie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbioru dokumentów.

Z kolei druga ustawa - z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne reguluje zgodnie z art. 1 sprawy reguluje ona sprawy dotyczące: 1) geodezji i kartografii; 2) krajowego systemu informacji o terenie; 3) ewidencji gruntów i budynków; 4) inwentaryzacji i ewidencji sieci uzbrojenia terenu; 5) rozgraniczania nieruchomości; 6) państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego; 7) uprawnień do wykonywania prac geodezyjnych i kartograficznych; 8) numeracji porządkowej nieruchomości w miejscowościach. Art. 20 ust. 1 stanowi, że ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące m.in. gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1); budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych (art. 20 ust. 1 pkt 2), przy czym celem tej ewidencji nie jest ustalenie stanu prawnego nieruchomości (jak w przypadku ksiąg wieczystych), a ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych), czy wytworzonych w toku postępowania ewidencyjnego w związku z obowiązkiem utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję dokumentami i materiałami źródłowymi. Inaczej mówiąc ewidencja gruntów i budynków ma charakter wyłącznie rejestrowy i spełnia funkcje informacyjno-techniczne. Nie rozstrzyga kwestii uprawnień do gruntu, budynku czy lokalu, nie tworzy zmian lecz rejestruje stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Deklaratoryjny charakter ewidencji oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości wynikający z dokumentów (por. wyrok NSA z 19 października 2011 r., I OSK 1764/10; wyrok NSA z 12 lipca 2012 r., I OSK 1004/11; wyrok WSA w Łodzi z dnia 14 marca 2012 r., III SA/Łd 24/12; wyrok WSA w Łodzi z dnia 11 lipca 2012 r., III SA/Łd 411/12; wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 stycznia 2013 r., III SA/Kr 398/12 – www.cbios.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie, podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r. Nr 38 poz. 454).

Jak wynika z treści pism składanych w toku postępowania administracyjnego ( w szczególności z dnia 10 marca 2008 r., 14 kwietnia 2008 r.,18 czerwca 2008 r. i 15 października 2008 r.) intencją skarżących nie było zgłoszenie zmian danych ewidencyjnych dotyczących przedmiotowej działki, lecz doprowadzenie do zgodności w operacie ewidencyjnym z dokumentami przedwojennych właścicieli. Oczekiwanym przez skarżących następstwem przeprowadzonego postępowania administracyjnego było dokonanie przez organ ewidencyjny podziału działki o nr ewidencyjnym [...], co doprowadziłoby do wydzielenia z jej obszaru działki nr [...], o powierzchni 4672 m2, położonej na terenie A. (obecnie obręb U.), uregulowanej w księdze wieczystej Rep. Hip. [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Z. V Wydział Ksiąg Wieczystych, stanowiącej własność spadkodawczyni skarżących A. M. K..

W ocenie Sądu powyższy spór dotyczy zatem prawa własności nieruchomości, regulowanego przepisami prawa cywilnego i podlega rozpoznaniu przez sądy powszechne. Nie podlega natomiast rozpoznaniu w trybie przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, bowiem jak już wcześniej wskazano poprzez żądanie wprowadzenia zmiany w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. Zakres przedmiotowy niniejszego postępowania nie mieści się w katalogu spraw określonych w art. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Tymczasem organy administracji, pomimo wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 142/10, nie wyjaśniły intencji skarżących co do zakresu ich żądania zawartego we wniosku z dnia 10 marca 2008 r. Powołując jako podstawę prawną orzeczenia przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisy w/ w rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. odmówiły ujawnienia w operacie ewidencji gruntów i budynków danych dotyczących działki nr [...] położonej na terenie A. KW nr [...].

Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej. Wynika z niej obowiązek ustalenia treści żądania strony w przypadku wszczęcia postępowania administracyjnego na jej wniosek. Organ związany jest tym żądaniem i nie może z urzędu zmienić jego kwalifikacji. Żądanie to wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania, a jego treść pozwala na wyznaczenie stosownej normy prawa materialnego lub normy prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania dowodowego. Organ winien więc z urzędu podjąć czynności zmierzające do wyjaśnienia treści rzeczywistego żądania wnioskodawcy, w przypadku gdy budzi ono jakiekolwiek wątpliwości ( v. B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. C.H. Beck. Warszawa 2005 r. str. 68-69). Organ wydając decyzję w przedmiocie rozbieżnym z żądaniem strony naruszył przepisy art. 7, 9 i 77 § 1 k.p.a., a w konsekwencji uchylił się od rozpoznania sprawy w zakresie określonym przez wnioskodawców.

Sąd stwierdził ponadto, że organy administracji wbrew zaleceniom Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zawartym w wyroku z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 142/10 nie wyjaśnił w sposób wnikliwy i staranny, co do kwestii właściwości Wójta Gminy Z. do wydania decyzji w sprawie. Jedynym odniesieniem się do powyższej kwestii jest powołanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji postanowienia Wójta Gminy Z. z dnia [...] r. o przekazaniu Staroście [...], na podstawie art. 65 k.p.a., jako właściwemu do załatwienia sprawy wniosku skarżących z dnia 10 marca 2008 r. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Wójt Gminy Z. powołując się na wyrok z dnia 20 maja 2010 r. wskazał, że skoro sprawa z wniosku skarżących nie jest sprawą z zakresu spraw przekazanych mu do prowadzenia na podstawie porozumienia z dnia 31 grudnia 1990 r. , to nie jest organem właściwym do przedmiotowego wniosku.

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę zawarta w wyroku z dnia 20 maja 2010 r. ocena prawna nie przesądza o braku właściwości Wójta Gminy Z. do występowania w sprawie jako organ I instancji. Uzasadniając w/w orzeczenie Sąd wskazał, że wyjaśnienia organu odwoławczego w tym zakresie są zbyt lakoniczne i zalecił staranne uzasadnienie właściwość Wójta Gminy Z. do wydania decyzji w sprawie. Tym bardziej, że właściwość ta była kwestionowana przez strony postępowania.

Stwierdzić należy, że ze znajdującego się w aktach sprawy porozumienia z dnia 31 grudnia 1990 r. zawartego pomiędzy kierownikiem Urzędu Rejonowego w Z. a Zarządem Gminy Z., § 1. II .6, zawartym na podstawie art. 8 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz.U. Nr 16 poz. 95) i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej administracji ogólnej (Dz.U. Nr 21poz. 123) wynika, że organom Gminy Z. powierzono prowadzenie zadań wynikających z ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 34 poz. 198) w tym wydawanie decyzji w pierwszej instancji w sprawach określonych min. w art. 5 pkt 23 ustawy w części dotyczącej ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne w zakresie: prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz gleboznawczej klasyfikacji gruntów (art. 22); sporządzanie zbiorczych danych objętych ewidencją gruntów i budynków (art. 25 ust. 2); dokonywanie rozgraniczeń nieruchomości (art. 29-34). Skoro zawarte porozumienie z dnia 31 grudnia 1990 r. nadal pozostaje w obiegu prawnym to można domniemywać, iż powierzone nim sprawy z zakresu ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, nadal pozostają w gestii Wójta Gminy Z. , jako organu I instancji. Kwestię tę nakazał wyjaśnić w sposób wnikliwy i wyczerpujący Sąd w powołanym powyżej uzasadnieniu wyroku z dnia 20 maja 2010 r.

Organ administracji rozpoznając sprawę ponownie weźmie pod uwagę ocenę prawną wyrażoną przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku. W szczególności rozważy, czy w niniejszej sprawie, z uwagi na charakter żądania skarżących zawartego we wniosku wszczynającym postępowanie, jak również zakres przedmiotowy określony w art. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, nie występuje przesłanka bezprzedmiotowości postępowania.

Rozważy ponadto ponownie, mając na uwadze zawarte w dniu 31 grudnia 1990 r. porozumienie, kwestie właściwości organu I instancji.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

Sąd odstąpił od orzekania o kosztach sądowych na podstawie art. 210 § 1 p.p.s.a.

e.o.