Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2104/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13 ust. 3, art. 13k ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 4
journal: Dz.U. 2011 nr 43 poz 224
law: Ustawa z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Dariusz Zalewski Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2015 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (nazywany dalej "GITD") decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 zwanej dalej k.p.a.), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 zwanej dalej u.d.p.) oraz załącznika nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1263 ze zm.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez R. K. ( dalej jako "skarżący") działającego przez profesjonalnego pełnomocnika, utrzymał w mocy decyzję GITD z dnia [...] grudnia 2013 r., o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000 złotych.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przez skarżącego przejazdu w dniu [...] grudnia 2013 r. po drodze krajowej nr [...] na odcinku skrzyżowanie z drogą wojewódzką nr [...] - granica miasta P. wymienionej w załączniku nr 2 pkt 8 lit. a do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1263 ze zm.), bez uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp.

Strona reprezentowana przez pełnomocnika złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pełnomocnik strony zarzucił zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie art. 10 kpa poprzez prowadzenie postępowania bez zapewnienia stronie (cudzoziemcowi, który nie posługuje się językiem polskim) czynnego udziału w toczącym się postępowaniu;

2. naruszenie art. 7 kpa poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do okoliczności sprawy;

3. nałożenie kary pieniężnej bez wykazania, że droga, po której poruszał się skarżący, była oznaczona znakiem T-34.

We wniosku pełnomocnik skarżącego wskazał, że w dniu [...] grudnia 2013 r. skarżący, będący obywatelem R., został zatrzymany do kontroli przez Inspekcję Transportu Drogowego. Podniósł, że inspektorzy nie zapewnili skarżącemu możliwości aktywnego udziału w postępowaniu, gdyż sami nie władali językiem [...] ani też nie zapewnili udziału tłumacza. Pełnomocnik przywołał pogląd w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym: " brak odpowiedniej informacji o płatnym odcinku drogi uniemożliwia użytkownikom drogi zorientowanie się na jakiej drodze się znajduje i dokonania odpowiedniego wyboru pomiędzy drogą płatną, a alternatywną drogą bezpłatną. Korzystającego w takiej sytuacji z drogi płatnej, nieoznaczonej tabliczką E-34 nie można obciążać odpowiedzialnością za nieuiszczenie opłaty i wymierzać karę pieniężną ".

W konkluzji pełnomocnik strony wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz uchylenie zaskarżonej decyzji.

GITD, po rozpatrzeniu wniosku Strony, decyzją z dnia [...] kwietnia 2014r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2013r. o nałożeniu kary pieniężnej.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] grudnia 2013 r. w miejscowości P. na drodze krajowej nr [...] na odcinku skrzyżowanie z drogą wojewódzką nr [...] - granica miasta P. inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli mobilnej zespół pojazdów składający się z samochodu osobowego marki [...] o nr rej. [...] i przyczepy ciężarowej marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem samochodowym kierował obywatel R. Pan R. K. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 tony, co zostało ustalone na podstawie okazanego przez kierowcę do kontroli dowodu rejestracyjnego samochodu oraz danych umieszczonych na tabliczce znamionowej przyczepy.

Przedmiotem kontroli było sprawdzenie prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej w systemie elektronicznego poboru opłat za przejazd po drogach krajowych pojazdów samochodowych. Kontroli dokonano przy użyciu przyrządów automatycznie ujawniających i rejestrujących informacje o naruszeniu obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej zainstalowanych na oznakowanym pojeździe służbowym Inspekcji Transportu Drogowego. Weryfikacja dokonana przez ww. przyrządy oraz oględziny pojazdu wykazały brak urządzenia do naliczania i uiszczania opłaty elektronicznej, co skutkowało przejazdem ww. zespołem pojazdów w dniu [...] grudnia 2013 r. po drodze krajowej nr [...] na odcinku skrzyżowanie z drogą wojewódzką nr [...] - granica miasta P. bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Mając na uwadze powyższe stwierdzono jednoznacznie, iż kontrolowany kierowca Pan R. K. poruszał się w dniu [...] grudnia 2013 r. po drodze krajowej nr [...] na odcinku skrzyżowanie z drogą wojewódzką nr [...] - granica miasta P. bez uiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej. W kontrolowanym pojeździe kierowca nie posiadał zamontowanego urządzenia viaBox służącego do poboru opłaty elektronicznej, zatem opłata elektroniczna nie była pobierana.

Odcinek drogi krajowej nr [...], po którym ustalono poruszanie się kontrolowanego zespołu pojazdów w dniu [...] grudnia 2013 r., został wyszczególniony w załączniku nr 2 pkt 8 lit. a do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.

W toku postępowania Główny Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia [...] lutego 2014 r. zwrócił się do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (oddział w P.) w celu uzyskania informacji dotyczącej oznakowania drogi krajowej nr [...] na odcinku skrzyżowanie z drogą wojewódzką nr [...] - granica miasta P. tabliczkami informacyjnymi T-34. W dniu [...] lutego 2014 r. do siedziby organu orzekającego w sprawie wpłynęło pismo oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w P., w którym wskazano, że w dniu [...] września 2011 r. został zatwierdzony projekt stałej organizacji ruchu, o którym mowa w § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz. U. z 2003 r., Nr 177, poz. 1729). W dniu [...] października 2012 r. do ww. projektu wprowadzony został projekt uzupełniający w związku z koniecznością uszczelnienia systemu elektronicznego poboru opłat. Natomiast w dniu [...] października 2012 r. miał miejsce rzeczywisty termin wprowadzenia stałej organizacji ruchu. Oddział GDDKiA w P. poinformował, że w dniu [...] października 2012 r. została przeprowadzona kontrola, o której mowa w § 12 ust. 3 ww. rozporządzenia. Ponadto oddział GDDKiA w P. wskazał, że zgodnie z § 12 ust. 5 ww. rozporządzenia kontrole były wykonywane w dniach: [...] i [...] października 2011r. i [...] listopada 2011 r., [...] i [...] maja 2012 r., [...] czerwca 2012 r., [...], [...] i [...] października 2012r., [...] i [...] marca 2013 r., [...] października 2013 r. oraz [...] i [...] listopada 2013 r. (dowód: pismo oddziału GDDKiA w P. - w aktach sprawy). Powyższe ustalenia wykazały, że droga była prawidłowo oznaczona tabliczkami informacyjnymi T-34.

Pismem nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił pełnomocnika strony o nowym materiale dowodowym i poinformował, że strona przed wydaniem decyzji ma prawo do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań. Przedmiotowe zawiadomienie zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu [...] marca 2014 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru - w aktach sprawy), jednak w wyznaczonym terminie skarżący nie wypowiedział się co do zebranego materiału ani nie zgłosił żadnych żądań, co spowodowało wydanie decyzji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy.

Organ po ponownym rozpatrzeniu sprawy stwierdził, że dokonane ustalenia wskazują jednoznacznie, że skarżący poruszał się po ww. drodze bez uiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej. Zarzut dotyczący naruszenia art. 10 kpa poprzez prowadzenie postępowania bez zapewnienia stronie (cudzoziemcowi, który nie posługuje się językiem polskim) czynnego udziału w toczącym się postępowaniu jest bezzasadny. Strona miała możliwość czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym, a przed wydaniem decyzji do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Strona brała bezpośredni udział w przeprowadzonej kontroli i miała zapewnioną możliwość zgłaszania uwag do protokołu kontroli. Podczas kontroli drogowej strona nie domagała się zapewnienia jej obecności tłumacza. Nie wskazywała na trudności co do porozumienia się z kontrolującymi. Nie żądała umożliwienia jej kontaktu z inną osobą, np. z pełnomocnikiem. Podkreślono, iż osoby dokonujące kontroli przeprowadziły w sposób prawidłowy postępowanie wyjaśniające. Po zatrzymaniu kierującego do kontroli zebrano istotny w sprawie materiał dowodowy. Stwierdzono brak urządzenia viaBox w pojeździe skutkujący niewniesieniem opłaty elektronicznej za kontrolowany przejazd, co potwierdza dokumentacja fotograficzna pojazdu oraz protokół z oględzin pojazdu. Został więc naruszony przez skarżącego obowiązek określony w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, zatem słusznie została nałożona kara pieniężna za naruszenie tego obowiązku. W ocenie organu nie został naruszony art. 10 § 1 kpa. Zgodnie art. 35 § 2 kpa niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. W niniejszej sprawie inspektorzy wzięli pod uwagę stwierdzone w sposób niebudzący wątpliwości naruszenie w postaci nieuiszczenia opłaty za sporny przejazd drogą płatną. Strona nie złożyła przy tym takich wniosków ani nie przedstawiła istotnych dowodów, które mogłyby w jakikolwiek sposób wpłynąć na ostateczne rozstrzygnięcie. Organ prawidłowo zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy (mając na względzie słuszny interes społeczny i interes strony) i na jego podstawie wydał właściwą decyzję administracyjną.

Pełnomocnik skarżącego podnosił we wniosku, że inspektorzy nie zapewnili skarżącemu możliwości aktywnego udziału w postępowaniu, gdyż sami nie władali językiem [...] ani też nie zapewnili udziału tłumacza. Odnosząc się do tego zarzutu, organ przywołał art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224 ze zm.), zgodnie z którym język polski jest językiem urzędowym; 1) konstytucyjnych organów państwa, 2) organów jednostek samorządu terytorialnego i podległych im instytucji w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne, 3) terenowych organów administracji publicznej, 4) instytucji powołanych do realizacji określonych zadań publicznych, 5) organów, instytucji i urzędów podległych organom wymienionym w pkt 1 i pkt 3, powołanych w celu realizacji zadań tych organów, a także organów państwowych osób prawnych w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne, 6) organów samorządu innego niż samorząd terytorialny oraz organów organizacji społecznych, zawodowych, spółdzielczych i innych podmiotów wykonujących zadania publiczne. W oparciu o art. 4 ustawy o języku polskim organ, który wydaje decyzje administracyjne, nie ma obowiązku zapewniania podmiotom zagranicznym tłumacza. Taki obowiązek nie wynika także z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zarzut pełnomocnika skarżącego w postaci niezapewnienia tłumacza podczas kontroli drogowej nie zasługuje zatem na uwzględnienie. Organ prowadzący postępowanie nie miał takiego obowiązku w świetle obecnych przepisów.

Pełnomocnik skarżącego zarzucił nałożenie kary pieniężnej bez ustalenia, czy droga krajowa, po której poruszał się skarżący, była oznakowana tabliczkami informacyjnymi T-34. Organ ponownie rozpoznając sprawę stwierdził, iż o zaliczeniu do kategorii drogi krajowej, za którą pobiera się opłatę elektroniczną, rozstrzygają przepisy ustawy o drogach publicznych i rozporządzeń wykonawczych, nie zaś znak drogowy. Obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej wynika z samego prawa i jego powstanie nie jest powiązane bezpośrednio z oznakowaniem drogi. Skarżący przed rozpoczęciem przejazdu winien wybrać odpowiednią trasę, tak aby nie narazić się na sankcje finansowe. Tak więc skarżący nie może skutecznie zwolnić się od obowiązku uiszczenia kary pieniężnej, podnosząc, że płatny odcinek drogi krajowej nie był właściwie oznakowany.

W niniejszej sprawie jednak sytuacja taka nie miała miejsca bowiem z ustaleń poczynionych przez organ (informacje uzyskane od Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad) wynika, że droga była należycie oznakowana tabliczkami informacyjnymi T-34. W dniu realizowanego przejazdu, ti. w dniu [...] grudnia 2013 r., na płatnym odcinku drogi krajowej nr [...] były umieszczone tabliczki T-34 informujące o konieczności dokonania opłaty elektronicznej za wykonywany przejazd. Oddział Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w P. w piśmie, które wpłynęło do siedziby organu w dniu [...] lutego 2014 r. potwierdził tę okoliczność.

W tej sytuacji Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał, że nałożenie kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł był całkowicie zasadne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję z dnia [...] kwietnia 2014r. skarżący (działający przez profesjonalnego pełnomocnika) wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 10 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżący nie mógł wziąć udziału w postępowaniu z powodu nieznajomości języka polskiego, przez co nie mógł wypowiedzieć się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę GITD, wnosząc o jej oddalenie podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna.

Obowiązek ponoszenia opłaty elektronicznej wynika z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., zgodnie z którym "Korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony (...)". Według art. 13 ha ust. 1 u.d.p., "Opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, zwana dalej "opłatą elektroniczną", jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6", to jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Z art. 13 ha ust. 3 ustawy o drogach publicznych jak i przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 13 ha ust. 6 tej ustawy wynika, że powyższa opłata elektroniczna pobierana jest za przejazd po płatnych drogach krajowych lub ich odcinkach pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony.

Pobór opłaty elektronicznej odbywa się przy wykorzystanie urządzenia viaBOX instalowanego w pojazdach samochodowych. Za przejazd po drodze, za który pobiera się opłatę elektroniczną, bez jej uiszczenia, jak i za naruszenie, któregokolwiek obowiązku związanego ze stosowaniem urządzenia viaBOX ustawodawca, w art. 13k ust. 1 i ust. 2 u.d.p., przewidział odrębne kary pieniężne. Słusznie zatem uznał Główny Inspektor Transportu Drogowego, że skoro skarżący dokonał przejazdu po drodze, za który pobiera się opłatę elektroniczną, bez jej uiszczenia konieczne było nałożenie określonej przez ustawodawcę kary pieniężnej.

Zdaniem Sądu dokonanie przez skarżącego przejazdu bez wniesienia opłaty elektronicznej nie budzi wątpliwości. Okoliczność ta nie jest również kwestionowana przez skarżącego.

Jedynym zarzutem podnoszonym w skardze jest okoliczność, że skarżący nie mógł wziąć czynnego udziału w postępowaniu z powodu nieznajomości języka polskiego, przez co nie mógł wypowiedzieć się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Zarzut ten nie zasługuje jednak na uwzględnienie.

Jak słusznie wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224 ze zm.), stanowi, że na terenie RP język polski jest językiem urzędowym; 1) konstytucyjnych organów państwa, 2) organów jednostek samorządu terytorialnego i podległych im instytucji w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne, 3) terenowych organów administracji publicznej, 4) instytucji powołanych do realizacji określonych zadań publicznych, 5) organów, instytucji i urzędów podległych organom wymienionym w pkt 1 i pkt 3, powołanych w celu realizacji zadań tych organów, a także organów państwowych osób prawnych w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne, 6) organów samorządu innego niż samorząd terytorialny oraz organów organizacji społecznych, zawodowych, spółdzielczych i innych podmiotów wykonujących zadania publiczne. W oparciu o art. 4 ustawy o języku polskim organ, który wydaje decyzje administracyjne, nie ma obowiązku zapewniania podmiotom zagranicznym tłumacza. Taki obowiązek nie wynika także z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zarzut pełnomocnika skarżącego w postaci niezapewnienia tłumacza podczas kontroli drogowej nie zasługuje zatem na uwzględnienie. Organ prowadzący postępowanie nie miał takiego obowiązku w świetle obecnych przepisów.

W tym miejscu należy także podkreślić, że w postępowaniu wywołanym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący miał profesjonalnego pełnomocnika władającego językiem polskim.

Mógł zatem choćby na tym etapie postępowania składać wszelkie dowody i wnioski, czego jednak nie uczynił.

Sąd stwierdza, że ustalony stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości - w toku postępowania zbadano wszystkie istotne okoliczności niniejszej sprawy.

Reasumując, w ocenie Sądu organ administracji nie naruszył przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.