Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 239/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Koszty postępowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 205 par. 2, art. 206
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Marek Kołaczek, , , po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M.Sp. z o.o. z siedzibą w O. na postanowienie zawarte w pkt II wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 4 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Op 77/18 w zakresie kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w O. z dnia 27 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2016 r. postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 4 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Op 77/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił zaskarżone przez M. Sp. z o.o. z siedzibą w O. (dalej: "skarżąca" lub "Spółka") postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w O. z 27 grudnia 2017 r. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w O. z 30 października 2017 r. w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2016 r. Natomiast w pkt. II sentencji wyroku Sąd I instancji zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w O. na rzecz skarżącej Spółki kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadniać orzeczenie o kosztach postępowania Sąd I instancji wyjaśnił, że jego podstawę stanowiły przepisy art. 200, art. 205 § 2 i art. 206 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 poz. 1369 ze zm., dalej ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) oraz § 14 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. Z 2015 r. poz. 1800 ze zm., dalej rozporządzenie). WSA w Opolu wyjaśnił jednocześnie, że na zasądzoną kwotę 340 zł składa się zwrot uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w osobie adwokata w wysokości 240 zł.

Korzystając z prawa do tzw. miarkowania kosztów zastępstwa procesowego Sąd I instancji wskazał, że pełnomocnik występował w kilkunastu sprawach ze skarg tej samej skarżącej, zawisłych przed WSA w Opolu i są to sprawy o tożsamym stanie faktycznym i stanie prawnym, gdyż dotyczą przedłożenia kolejnych terminów zwrotu różnicy. Biorąc pod uwagę rzeczywisty nakład pracy pełnomocnika i jego wkład w przyczynienie się do wyjaśnienia sprawy, zasadne w ocenie Sądu I instancji, było przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia w wysokości 50 % stawki przewidzianej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, wynoszącej 480 zł.

W złożonym zażaleniu na postanowienie zawarte w pkt. II wyroku, skarżąca wskazała, że doszło do naruszenia § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia w zw. z art. 200 i 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niewłaściwe zastosowanie i zasądzenie kosztów postępowania w niewłaściwej wysokości, a także naruszenie art. 206 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieuzasadnione miarkowanie kosztów w niniejszej sprawie. W związku z powyższym skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, zawartego w pkt II. sentencji wyroku poprzez zasądzenie na jej rzecz kwoty 580 zł. Jednocześnie skarżąca wniosła o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania zażaleniowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w razie uwzględnienia skargi przez Sąd I instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W art. 205 § 1 i § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustawodawca wskazał, które koszty poniesione przez stronę działającą samodzielnie lub reprezentowaną przez nieprofesjonalnego pełnomocnika, a także reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika są z mocy prawa uznane za niezbędne. Stosownie do treści art. 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zawierającego odesłanie do stosowania odrębnych przepisów w zakresie ustalania wysokości przysługujących stronie należności, do określania stawek opłat za czynności radców prawnych stosuje się przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

Wyjątek od opisanej zasady uregulowany jest w art. 206 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zgodnie, z którym sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części. Ustalenie czy w sprawie zachodzi uzasadniony przypadek zależy od oceny sądu. Stosując art. 206 - ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd działa w sposób uznaniowy. Ocena ta musi jednak uwzględniać wszystkie okoliczności, które mogą mieć wpływ na jej podjęcie.

Warunkiem prawidłowego zastosowania przez sąd I instancji art. 206 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest wskazanie, dlaczego Sąd uznał, że zachodzi przypadek uzasadniający zasądzenie jedynie części kosztów. Intencją ustawodawcy było pozostawienie do uznania sądu, czy ma zastosować ten przepis oraz w jakiej części należy odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej w przypadku uwzględnienia jej skargi, jednakże w razie miarkowania tych kosztów obowiązkiem sądu jest precyzyjne uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 8/11).

Naczelny Sąd Administracyjny oddalając zażalenia stwierdza, że wbrew jego wywodom Sąd I instancji odstępując od zasądzenia na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania w części dotyczącej kosztów zastępstwa nie naruszył art. 206 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, iż w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z uzasadnionym przypadkiem w rozumieniu art. 206 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Stanowisko dopuszczające dostosowanie wynagrodzenia pełnomocnika do stopnia zindywidualizowania sprawy i koniecznego nakładu pracy znajduje oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 czerwca 2016 r., sygn. akt I OZ 544/16, z 1 lipca 2016 r., sygn. akt II GZ 668/16), wskazującym, że wielość analogicznych spraw, prowadzonych przez tego samego pełnomocnika daje podstawę do miarkowania wynagrodzenia pełnomocnika na podstawie art. 206 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem za chybiony należy uznać zarzut, że tożsamy przedmiot spraw nie może być uzasadnionym powodem odstąpienia od zasądzenia pełnego zwrotu kosztów postępowania w części dotyczącej wynagrodzenia pełnomocnika.

Uzasadnionym powodem miarkowania kosztów zastępstwa procesowego była okoliczność, że Sąd ten rozpoznawał kilkanaście spraw o tożsamym stanie faktycznym i prawnym, w których występował ten sam pełnomocnik. Skargi sporządzone w tej sprawie były powieleniem skarg poprzednich i ich zarzuty miały taką samą treść. Ponadto – jak wynikało z uzasadnienia wyroku – Sąd I instancji uchylił zaskarżone postanowienie z uwagi na stanowisko zajęte w wyroku składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 kwietnia 2018 r., sygn. akt I FSK 255/17, tj. z innych powodów aniżeli te, które zostały podniesione w skardze do Sądu I instancji.

Zważywszy na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Odnosząc się z kolei do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem art. 203 i 204 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcie Sądu I instancji.