Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2885/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 198
law: Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - tekst jedn.
article: art. 71b ust. 3 i 5a
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2017 r. sprawy ze skargi Powiatu [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 rok oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi Powiatu J. (dalej także: "Skarżący" lub "Strona") jest decyzja Ministra Finansów (dalej także: "Minister" lub "Organ") z (...) sierpnia 2016 r. nr (...) utrzymująca decyzję własną z (...) grudnia 2014 r. zobowiązującą Powiat J. do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 w wysokości 1.703.257,21 zł.

Kontrolowane rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych:

Pismem Ministra Edukacji Narodowej z (...) listopada 2014 r. Minister Finansów został poinformowany o uzyskaniu przez Skarżącą nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 w wysokości 1.703.257,21 zł. Minister Edukacji Narodowej wyjaśnił, że w wyniku błędnych danych wykazanych w systemie informacji oświatowej przez Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno – Wychowawczego w J., prowadzonego przez Powiat J., liczba uczniów przeliczeniowych została zawyżona o 390,2620 uczniów. Ustalenia tego dokonano na podstawie wyników kontroli w zakresie prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi obejmującymi część oświatową subwencji ogólnej, w tym wykonywania obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę jej naliczania na rok 2010, przeprowadzonej w Powiecie J. przez Urząd Kontroli Skarbowej we W.

Minister Finansów pismem z (...) listopada 2014 r., na podstawie art. 61 § 4 k.p.a. powiadomił Skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010. Po przeprowadzeniu - z czynnym udziałem Strony - postępowania administracyjnego, Minister Finansów (...) grudnia 2014 r. wydał decyzję nr (...), którą zobowiązał Powiat J. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010.

Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Powiat J. zarzucił kwestionowanej decyzji naruszenie przepisów art. 7, art. 8, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto Strona wskazała, że Minister Finansów nie odniósł się do kwestii poruszonych w piśmie Powiatu J. z 6 listopada 2014 r. dotyczących sposobu wyliczenia kwoty nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej oraz przedstawionych wyjaśnień dotyczących 44 uczniów Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w J.. Dodatkowo Powiat J. wskazał, że na etapie postępowania kontrolnego, (...) sierpnia 2014 r., przedłożył w Urzędzie Kontroli Skarbowej we W. dowody dotyczące uczniów o numerze ewidencyjnym P81 i Z138 w postaci sprostowań orzeczeń wydanych przez zespół orzekający działający w poradni psychologiczno-pedagogicznej, które nie zostały rozpatrzone przez Urząd Kontroli Skarbowej, a także co do których Minister Finansów nie odniósł się w zaskarżonej decyzji. Ponadto Powiat J. zarzucił, że w przyjętej przez Urząd Kontroli Skarbowej metodzie wyliczenia kwoty części oświatowej subwencji ogólnej należnej do zwrotu przez Stronę nie zastosowano współczynnika korygującego Di (0,9653758392).

Ministerstwo Edukacji Narodowej ustosunkowało się do wniosku Powiatu J. o ponowne rozpatrzenie sprawy zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010. Wskazało, że sposób kalkulacji kwoty części oświatowej subwencji ogólnej należnej do zwrotu przez Powiat zawartej w wyniku kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej we W. jest prawidłowy i uwzględnia wskaźnik korygujący Di w wysokości 0,9723006714 zgodnie z metryczką zawierającą dane kalkulacyjne przyjęte do obliczenia części oświatowej subwencji ogólnej na 2010 r. dla Powiatu J.. Ponadto Ministerstwo Edukacji Narodowej wyjaśniło, że z opisów 42 orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego przedstawionych przez Powiat J. nie wynika zasadność zakwalifikowania uczniów je posiadających do wagi P5. Ponadto 2 uczniów zakwalifikowano do wagi P5, pomimo braku ważnego na dzień 30 września 2009 r. orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.

Strona odniosła się do takiego stanowiska Ministerstwa Edukacji Narodowej. Jej zdaniem Ministerstwo Edukacji Narodowej nie zapoznało się wnikliwie z przedstawionymi przez Powiat 42 orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego, a wobec 17 orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego wydanych przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz ośrodkach, zastosowało definicję niepełnosprawności wprowadzoną do prawa oświatowego ww. rozporządzeniem, co zauważalne jest w odniesieniu do orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego posiadanego przez ucznia o numerze ewidencyjnym(...). Ponadto w odniesieniu do uczniów o numerze ewidencyjnym (...) i (...), którzy na dzień 30 września 2009 r. nie posiadali aktualnych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego wydane z uwagi na niepełnosprawność sprzężoną, Powiat J. wskazał, iż zostali oni wykazani w systemie informacji oświatowej na dzień 30 września 2009 r. na podstawie orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego wydanych z uwagi na niepełnosprawność sprzężoną z poprzedniego etapu edukacyjnego, bowiem niewykazanie ww. uczniów oznaczałoby brak przyznania środków finansowych na ich specjalną organizację nauki oraz metody pracy. Dodatkowo Strona odniosła się do kwestii odpowiedzialności za dane wprowadzone do systemu informacji oświatowej określone w ustawie z dnia 19 lutego 2004 r o systemie informacji oświatowej. Powiat J. ówcześnie odstąpił natomiast od zarzutu błędnego sposobu wyliczenia nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 zawartej w wyniku kontroli z dnia (...) sierpnia 2014 r.

W odpowiedzi na te argumenty, Ministerstwo Edukacji Narodowej zaznaczyło, iż analiza 44 orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego załączonych do wniosku Powiatu J. o ponowne rozpatrzenie sprawy, uwzględniała treść całego orzeczenia (diagnoza, zalecenia, uzasadnienia), tj. z uwzględnieniem stanowiska Ministerstwa Edukacji Narodowej, na które powołuje się Powiat. Ministerstwo Edukacji Narodowej podtrzymało swoje wcześniejsze stanowisko, że z treści orzeczeń nie wynika zasadność zakwalifikowania uczniów do wagi P5 (niepełnosprawność sprzężona).

Następnie do Ministerstwa Finansów wpłynęło pismo Strony z 29 czerwca 2015 r, w którym powołując się na ustalenia dotyczące Powiatu Z., wniesiono o odniesienie się m.in. do możliwości sprostowania wydanych w 2009 r. orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego. Ponadto Powiat J. stanął na stanowisku, że w obowiązującym w 2009 r. stanie prawnym brak potwierdzenia, jakoby to jednostka samorządu terytorialnego odpowiadała za zgodność danych w bazach SIO szkół ze stanem faktycznym. Powiat J. załączył do prowadzonego postępowania administracyjnego kopie dokumentów z postępowania kontrolnego przeprowadzonego przez Urząd Kontroli Skarbowej we W. zaznaczając, iż w przedmiotowej sprawie szczególnie istotne są postanowienia o sprostowaniu nr (...) oraz nr (...) z 25 sierpnia 2014 r.

Minister Edukacji Narodowej odnosząc się do wskazanych postanowień o sprostowaniu wydanych przez Powiatowe Centrum Poradnictwa Psychologicznopedagogicznego uznał, że nie można uznać ich ważności i tym samym nie można było wykazać posiadających orzeczenia jako uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi.

W tej sytuacji pełnomocnik Powiatu J. złożył wniosek o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej oraz przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego i przesłuchania świadka. Minister Finansów postanowieniem z dnia (...) czerwca 2016 r. nie uwzględnił wniosków dowodowych oraz wniosku o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej.

Minister Finansów, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, zaskarżonym obecnie rozstrzygnięciem z (...) sierpnia 2016 r. nr (...) utrzymał decyzję własną z (...) grudnia 2014 r. zobowiązującą Powiat J. do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010. Uznał jej prawidłowość tak pod względem faktycznym, jak i prawnym. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia wskazał m. in. art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 198), dalej: "u.d.j.s.t.". W uzasadnieniu decyzji szczegółowo odniósł się do przedstawionych przez Stronę zarzutów.

Powiat J. nie zgadzając się z decyzją złożył na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wniósł o uchylenie decyzji oraz o uchylenie decyzji poprzedzającej z (...) grudnia 2014 r. Skarżący sformułował zarzuty:

I. naruszenia przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 84 § 1 w związku z art. 75 § 1 oraz art. 7 k.p.a. poprzez dokonanie przez Organ arbitralnej oceny treści orzeczeń wydanych na podstawie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2001 r. w sprawie orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży oraz wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, a także szczegółowych zasad kierowania do kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania, stanowiących podstawę do kwalifikowania przez Powiat J. wybranych uczniów do kategorii P5 wg Algorytmu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2010 stanowiącego Załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2010, podczas gdy orzeczenia te powinny były być przedmiotem analizy z udziałem biegłych, bowiem ich prawidłowa ocena wymagała sięgnięcia do wiedzy specjalnej z zakresu medycyny oraz innych właściwych dziedzin, czego Organ zaniechał, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do samodzielnego wyciągnięcia przez Organ błędnych wniosków o pobraniu subwencji w nadmiernej wysokości;

b) art. 84 § 1 w związku z art. 75 § 1, art. 7, art. 8, art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez odgórne określenie kwoty nienależnie uzyskanej przez Powiat J. części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r., podczas gdy zasada pogłębiania zaufania stron postępowania do organów Państwa oraz zasada wyjaśniania zasadności przesłanek, którymi kierował się Organ przy załatwianiu sprawy wymaga dokładnego przedstawienia przez organ metodologii wyliczenia kwoty, o której zwrocie orzeka, przy czym owa metodologia winna być opracowana przez obiektywnego, posiadającego wiadomości specjalne w tym zakresie biegłego, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem doprowadziło to do wyciągnięcia przez Organ samodzielnych, błędnych wniosków nie dających się zweryfikować na podstawie samej tylko analizy uzasadnienia zaskarżonej decyzji;

c) art. 89 w związku z art. 8 oraz 11 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie w toku postępowania rozprawy administracyjnej z udziałem biegłych, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem doprowadziło do przedłużenia i utrudnienia postępowania, nieosiągnięcia w jego ramach celu wychowawczego oraz samodzielnego wyciągnięcia przez Organ błędnych wniosków o pobraniu subwencji w nadmiernej wysokości;

d) art. 76 § 1 w związku z art. 113 § 3 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie dokumentu urzędowego sporządzonego w przepisanej formie, przez powołany do tego organ i w zakresie jego działania, co doprowadziło do odmówienia mocy dowodowej postanowieniom o sprostowaniu nr 1/2014 i nr 4/2014 wydanym przez Powiatowe Centrum Poradnictwa (...) w J. w sytuacji, gdy brak było podstaw do nieuwzględnienia treści tych postanowień, albowiem nigdy nie zostały one skutecznie zaskarżone, a co za tym idzie wyeliminowane z obrotu prawnego, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem spowodowało błędne, sprzeczne z treścią przedmiotowych postanowień, ustalenie stanu faktycznego sprawy;

II. naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 37 ust. 5 w związku z art. 36 ust. 8 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego ("u.d.j.s.t.") poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji orzeczenie o zwrocie części oświatowej subwencji ogólnej pomimo upływu 5 lat od końca roku budżetowego, za który sporządzono sprawozdanie z wykonania budżetu jednostek samorządu terytorialnego, zawierające dane stanowiące podstawę do wyliczenia subwencji, tj. od końca 2009 r., a zatem w warunkach przedawnienia orzekania o zwrocie części oświatowej subwencji ogólnej;

b) art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. w związku z Załącznikiem - Algorytmem podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2010 - do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2010 a także w związku z art. 71 b ust. 3 ustawy o systemie oświaty ("u.s.o."), jak również w związku z § 7 ust. 1 oraz ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2001 r. w sprawie orzekania o potrzebie kształcenia specjalnej lub indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży oraz wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, a także szczegółowych zasad kierowania do kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieuprawnionym przyjęciu, że orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydane na podstawie wskazanego rozporządzenia nie mogły stanowić podstawy do zakwalifikowania danego ucznia do kategorii P5 wg Algorytmu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2010 wtedy, gdy nie wskazywały wprost na niepełnosprawność sprzężoną, podczas gdy nie istniał wówczas obowiązek powoływania się w orzeczeniu na niepełnosprawność sprzężoną, a kompleksowa analiza całości treści orzeczenia mogła i powinna była stanowić podstawę do kwalifikowania danych uczniów do kategorii P5, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, że ustalona dla Powiatu J. część oświatowa subwencji ogólnej za 2010 r. jest wyższa od należnej oraz do orzeczenia o zwrocie części oświatowej subwencji ogólnej pomimo tego, że przesłanki w tym zakresie nie były spełnione.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) dalej: "p.p.s.a." sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa - art.145 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art.134 § 1 p.p.s.a. sąd nie jest przy tym związany zarzutami skargi.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakreślonych tymi przepisami granicach, Sąd stwierdza, że kontrolowana decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem przeprowadzonej w sprawie kontroli sądowej była prawidłowość decyzji Ministra Finansów nakładającej na Stronę obowiązek zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 u.d.j.s.t. w przypadku, gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji:

1) zmniejsza o odpowiednią kwotę część oświatową subwencji ogólnej w zakresie subwencji na rok budżetowy oraz potrąca z kolejnej raty nienależnie otrzymaną kwotę, wynikającą ze zmniejszenia tej części subwencji, a jeżeli nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od jednej raty - wstrzymuje przekazywanie rat, bądź gdy nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od kwoty pozostałej do przekazania do końca roku budżetowego - wstrzymuje przekazywanie rat i zobowiązuje do zwrotu pozostałej części nienależnej kwoty części subwencji;

2) zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy.

Sąd w pełni podziela ustalenia faktyczne dokonane przez Ministra Finansów, jako mające oparcie w zebranym materiale dowodowym oraz wskazujące na nieprawidłowe naliczenie części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. Stanowiły one wystarczającą podstawę do zastosowania wobec Skarżącej art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t.

Nie zasługuje przy tym na uwzględnienie zarzut naruszenia przez Organ art. 84 § 1 w związku z art. 75 § 1 oraz k.p.a. poprzez dokonanie przez organ arbitralnej oceny treści orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego wydanych na podstawie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 12 lutego 2001 r. w sprawie orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży oraz wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, a także szczegółowych zasad kierowania do kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania, stanowiących podstawę do kwalifikowania przez Powiat J. wybranych uczniów do wagi P5 zgodnie z algorytmem podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2010 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2010. Zdaniem Skarżącego naruszenie wskazanych przepisów polegało na braku weryfikacji orzeczeń z udziałem biegłych, posiadających wiadomości specjalne z zakresu medycyny oraz innych właściwych dziedzin, co doprowadziło do samodzielnego wyciągnięcia przez Organ błędnych wniosków o pobraniu subwencji w nadmiernej wysokości. W tym kontekście należy zaznaczyć, że przedmiotem prowadzonego przez Ministra Finansów postępowania był zwrot nienależnie otrzymanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010. Badaniu i ocenie podlegało uzyskanie przez Powiat J. kwoty części oświatowej subwencji ogólnej zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2010 (Dz. U. Nr 222, poz. 1756). W szczególności badaniu podlegało czy dzieci, które zostały uwzględnione przy kalkulacji kwoty części oświatowej subwencji ogólnej dla Powiatu J. na rok 2010 przy wagach P2, P4, i P5, posiadały, co istotne - według stanu na dzień 30 września 2009 r. - orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradni specjalistycznych, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, ze zm.) wydane z uwagi na niepełnosprawności wymienione w opisach ww. wag. Zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty kształcenie specjalne organizowane jest na podstawie orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego wydanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradniach specjalistycznych. W myśl art. 71b ust. 5a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, jeżeli orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego zaleca kształcenie dziecka odpowiednio w przedszkolu specjalnym albo w przedszkolu, szkole podstawowej lub gimnazjum ogólnodostępnym lub integracyjnym, odpowiednią formę kształcenia, na wniosek rodziców zapewnia jednostka samorządu terytorialnego właściwa ze względu na miejsce zamieszkania. W związku z tym, że dokumentem uprawniającym do objęcia ucznia (wychowanka) kształceniem specjalnym, jak i uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej przy dodatkowej wadze jest orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, dowodami w przedmiotowej sprawie mogą być jedynie orzeczenia wydane przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym poradnie specjalistyczne, o których mowa w przepisach dotyczących podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010. Co istotne, orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego uczniowie powinni posiadać w dniu 30 września 2009 r. Część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2010 została bowiem naliczona dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego na podstawie danych o liczbie uczniów, w tym uczniów posiadających orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznych, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, wykazanych przez szkoły i placówki w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2009 r. Podstawę prawną wykazywania danych w systemie informacji oświatowej stanowiły przepisy ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. Nr 49, poz. 463, ze zm.) oraz - wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 10 ust. 1 tej ustawy - rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych w bazach danych oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmioty prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych oświatowych oraz wzorów wydruków zestawień zbiorczych (Dz. U. nr 277, poz. 2746, ze zm.). Ponadto, sposób i zasady wykazywania danych w systemie informacji oświatowej opisano w "Instrukcji wprowadzania i przekazywania danych w systemie informacji oświatowej przy użyciu programu SIO wersja 3.7 (30 września 2009 r.)". Załączone do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy orzeczenia o potrzebie kształcenie specjalnego zostały przeanalizowane przez Ministra Edukacji Narodowej w dodatkowym postępowaniu wyjaśniającym. Należy podkreślić, że Minister Edukacji Narodowej, zgodnie z ustawą z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (tekst jednolity Dz.U. z 2016, poz. 542 ze zm.) jest właściwy w zakresie oświaty i wychowania. Minister Edukacji Narodowej po dokonanej analizie przedstawił swoje wyjaśnienia w zakresie przedmiotowych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego w kontekście wykazania w systemie informacji oświatowe; uczniów je posiadających jako uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi. Minister Edukacji Narodowej, biorąc pod uwagę zakres zadań oświato wychowawczych realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego, dokonał podziału części oświatowe subwencji ogólnej na rok 2010 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólne dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2010 (art. 28 ust. 5 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego). Część oświatowa subwencji ogólnej na rok 2010 została ustalona na podstawie danych uzyskanych z systemu informacji oświatowe; według stanu na dzień 30 września 2009 r. i na dzień 10 października 2009 r. zamieszczanych przez dyrektorów placówek oświatowych prowadzące/dotujące szkoły i placówki oświatowe.

W tej sytuacji Minister Finansów zasadnie odmówił przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych na okoliczność prawidłowego kwalifikowania uczniów w zakresie ich niepełnosprawności. Sąd uznaje za nieuprawnione żądanie powołanie biegłych do oceny orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, skoro orzeczenia te zostały wydane przez specjalnie do tego powołany na podstawie przepisów prawa zespół orzekający. Skład zespołu określały przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2001 r. w sprawie orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży oraz wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka a także szczegółowych zasad kierowania do kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania (Dz. U. nr 13, poz. 114, ze zm.). Stosownie do przepisu § 3 ust. 2 rozporządzenia w skład zespołu wchodzili: dyrektor poradni lub upoważniona przez niego osoba - jako przewodniczący zespołu, psycholog - opracowujący diagnozę psychologiczną, pedagog - opracowujący diagnozę pedagogiczną, logopeda - opracowujący diagnozę logopedyczną, lekarz - opracowujący diagnozę lekarską, a także inni specjaliści, w tym spoza poradni, jeżeli ich udział w pracach zespołu był niezbędny - opracowujący diagnozę w zakresie posiadanej specjalności Z kolei zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 wrześnie 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz. U. nr 173, poz. 1072). W skład zespołu wchodzili: dyrektor poradni lub upoważniona przez niego osoba - jako przewodniczący zespołu, psycholog, lekarz. W skład zespołu mogli wchodzić inni specjaliści, jeżeli ich udział w pracach zespołu był niezbędny (§ 4 ust. 2 i ust. 3 ww. rozporządzenia). Dodatkowo należy podkreślić, że to dyrektorzy szkół/placówek oświatowych wprowadzali dane do systemu informacji oświatowej stosownie do zasad i wskazówek określonych w Instrukcji wprowadzania i przekazywania danych w systemie informacji oświatowej przy użyciu programu SIO wersja 3.9., obowiązującej na dzień 30 września 2009 r. Zapisy instrukcji jasno wskazywał; jak należy wprowadzić poprawnie dane w odniesieniu do uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, co wskazał w zaskarżonej decyzji Minister Finansów.

W tej sytuacji zarzut naruszenia art. 84 § 1 w związku z art. 75 § 1 oraz art. 7 k.p.a. Sąd uznał za bezzasadny.

Nie można również zgodzić się z tym, że Minister Finansów naruszył art. 84 § 1 w związku z art. 75 § 1, art. 7, art. 8, art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez odgórne określenie kwoty nienależnie uzyskanej przez Powiat J. części oświatowe subwencji ogólnej za 2010 r., podczas gdy zasada pogłębiania zaufania stron postępowania do organów Państwa oraz zasada wyjaśniania zasadności przesłanek, którymi kierował się Organ przy załatwianiu sprawy wymaga dokładnego przedstawienia przez organ metodologii wyliczenia kwoty, o której zwrocie orzeka, przy czym owa metodologia winna być opracowana przez obiektywnego, posiadającego wiadomości specjalne w tym zakresie biegłego. Zdaniem Skarżącego powyższe naruszenie przepisów postępowania doprowadziło do wyciągnięcia przez Organ samodzielnych, błędnych wniosków niedających się zweryfikować na podstawie samej tylko analizy uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Zasada prawdy obiektywnej określona w art. 7 k.p.a. wskazuje, iż w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Wskazana zasada ogólna odnosi się nie tylko do sposobu prowadzenia postępowania administracyjnego, lecz jest także wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, gdyż organy administracji publicznej mają obowiązek uwzględniania jej przy "załatwieniu sprawy". Organ administracji publicznej ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Powyższa zasada została skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Zdaniem Sądu Minister Finansów przed wydaniem zaskarżonej decyzji zgromadził materiał dowodowy niezbędny do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zostały ustalone w oparciu o przekazany przez Urząd Kontroli Skarbowej we W. wynik kontroli z (...) sierpnia 2014 r. nr (...) w zakresie prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi obejmującymi część oświatową subwencji ogólnej, w tym wykonywania obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę jej naliczenia na 2010 r. oraz na podstawie wyjaśnień Ministerstwa Edukacji Narodowej. Urząd Kontroli Skarbowej we W. dokonał ustalenia liczby uczniów w placówkach prowadzonych/dotowanych przez Powiat J. według stanu na dzień 30 września 2009 r. w wyniku przeprowadzonej kontroli w ramach swoich kompetencji określonych w przepisach ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 720, ze zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy do zadań Urzędów Kontroli Skarbowej należy kontrola zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi. Pismo z 4 listopada 2014 r., w którym Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało Ministra Finansów o uzyskaniu przez Powiat J. kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 w wysokości wyższej od należnej, zostało sporządzone na podstawie analizy danych uzyskanych w wyniku przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej we W. kontroli, a także analizy danych statystycznych wykazanych przez placówki oświatowe prowadzone przez Powiat J.. W dodatkowym postępowaniu wyjaśniającym Minister Finansów uzyskał wyjaśnienia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie zwrotu przez Powiat części oświatowej subwencji ogólnej. Co istotne to do Ministra Edukacji Narodowej należy m.in. gromadzenie i przetwarzanie danych niezbędnych do podziału części oświatowej subwencji ogólnej oraz wyliczania kwot tej części subwencji dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego, w tym dla Powiatu J.. Dane dotyczące zawyżonej liczby uczniów przy poszczególnych wagach Minister Finansów zasadnie ustalił na podstawie znajdującego się w aktach sprawy wyniku kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej we W. oraz wyjaśnień Ministerstwa Edukacji Narodowej. Liczba uczniów błędnie wykazanych w sprawozdaniu systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2009 r. została ustalona przez Urząd Kontroli Skarbowej we W. w oparciu o badane dokumenty. W wyniku kontroli zostali wymienieni uczniowie, których na dzień 30 września 2009 r. szkoła wykazała w systemie informacji oświatowej na podstawie orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, których treść nie uprawniała do wykazania ich jako uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi oraz uczniowie, którzy na dzień 30 września 2009 r. - nie posiadali orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego wydanych ze względu na niepełnosprawność ucznia. Dokumenty, na podstawie których Minister Finansów dokonał ustaleń stanu faktycznego zostały sporządzone przez organ kontroli skarbowej i organy administracji publicznej w zakresie ich działania. Zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Sąd stoi na stanowisku, że dane te są wiarygodne i wystarczające do wyliczenia podlegającej zwrotowi części oświatowej subwencji ogólnej zgodnie z algorytmem określonym w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2010.

Sąd stwierdza także, że Minister Finansów zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wydał zaskarżoną decyzję na podstawie całego materiału dowodowego, który w sposób wyczerpujący został zgromadzony w przedmiotowej sprawie. Wyjaśnił przesłanki, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy oraz wskazał dowody, na podstawie których ustalił stan faktyczny sprawy. Ponadto Minister Finansów wskazał i wyjaśnił podstawę prawną podjętej decyzji. Minister Finansów w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podał, ilu uczniów zostało nieprawidłowo wykazanych na dzień 30 września 2009 r. oraz jakim wagom algorytmu zostali oni przyporządkowani w celu wyliczenia w 2010 części oświatowej subwencji ogólnej.

Metodologia wyliczenia części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010 została przy tym określona w przepisach prawa powszechnie obowiązującego (rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2010). Na podstawie ww. metodologii nienależna kwota została wyliczona przez Ministra Finansów i potwierdzona przez Ministerstwo Edukacji Narodowej na potrzeby tej konkretnej sprawy. Zarzutu braku przedstawienia dokonanych przez organ wyliczeń należy uznać przy tym za bezzasadny. Wysokość należnej subwencji została obliczona na podstawie danych źródłowych przedstawionych przez samego Skarżącego. Powiat J. jako organ prowadzący placówki oświatowe posiadał informację o danych, które stanowiły podstawę do naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010. Dane te - zgodnie z przepisami ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej - placówki przekazały do Starosty J.. Ustawa o systemie informacji oświatowej nakładała bowiem na jednostki samorządu terytorialnego prowadzenie bazy danych oświatowych obejmujących zbiory danych z baz danych oświatowych szkól prowadzonych przez te jednostki. Zatem wszystkie dane stanowiące podstawę do wyliczenia nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej znajdują się w również u Skarżącego. Zadaniem Ministra Edukacji Narodowej jest gromadzenie i przetwarzanie danych przekazanych od jednostek samorządu terytorialnego, niezbędnych do podziału części oświatowej subwencji ogólnej oraz wyliczanie kwot tej części subwencji dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego. Powiat zna dobrze zasady przyznawania subwencji, ponieważ przedstawia przygotowane przez placówki oświatowe dane niezbędne do wyliczenia subwencji.

Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 8 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Minister Finansów przeprowadził postępowanie zgodnie z określonymi prawem wymogami i w efekcie wydał decyzję. To, że nie satysfakcjonuje ona Skarżącego nie jest jeszcze równoznaczne z przeprowadzeniem postępowania w sposób, który nie wzbudza zaufania obywateli do organów administracji publicznej.

Sąd wskazuje także, że Minister Finansów w postanowieniu z (...) czerwca 2016 r. odmawiającym m.in. dopuszczenia dowodu w postaci opinii biegłego w zakresie rachunkowości na okoliczność prawidłowości wyliczenia kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010, przekonująco wyjaśnił, że wyliczenia w tym zakresie dla jednostek samorządu terytorialnego na 2010, w tym dla Powiatu J., dokonał Minister Edukacji Narodowej na podstawie danych z systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2009 r. i na dzień 10 października 2009 r. Wobec tego przedmiotem wnioskowanych dowodów nie mogło być prawidłowe obliczanie tej kwoty subwencji przez Powiat J..

Zgodnie z ustawą o dochodach jednostek samorządu terytorialnego kwotę nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej ustala minister właściwy do spraw finansów publicznych. Na niego ustawa nakłada obowiązek ustalenia tej kwoty nienależnej. Dokumenty zgromadzone w aktach sprawy były wystarczające do ustalenia przez organ kwoty nienależnie uzyskanej przez Powiat J. części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010.

Tym samym Sąd stwierdza, że Minister Finansów nie naruszył art. 84 § 1 w związku z art. 75 § 1, art. 7, art. 8, art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a.

Za bezzasadny należy też uznać zarzut naruszenia art. 89 w związku z art. 8 oraz 11 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenia w toku postępowania rozprawy administracyjnej z udziałem biegłych, co w konsekwencji miało mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem doprowadziło do przedłużenia i utrudnienia postępowania, nieosiągnięcia w jego ramach celu wychowawczego oraz samodzielnego wyciągnięcia przez Organ błędnych wniosków o pobraniu subwencji w nadmiernej wysokości. Minister Finansów mając na uwadze przepis art. 89 k.p.a. prawidłowo rozważył, czy wniosek Powiatu J. o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej w przedmiotowym postępowaniu powinien zostać uwzględniony, co przedstawił w postanowieniu z (...) czerwca 2016 r. Wniosek o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej Minister Finansów przeanalizował pod kątem przesłanek określonych w art. 89 k.p.a., tj. przesłanki: zapewnienia przyspieszenia lub uproszczenia postępowania, zapewnienia osiągnięcia celu wychowawczego, wymogu przepisu prawa, potrzeby uzgodnienia interesów stron, potrzeby wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Organ odmawiając uwzględnienia wniosku o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej zasadnie wskazał, że przeprowadzenie rozprawy administracyjnej w przedmiotowej sprawie nie przyczyni się do uproszczenia niniejszego postępowania, tj. uczynienia go prostszym, mniej skomplikowanym, bardziej zrozumiałym lub skrócenia czasu jego trwania (przyśpieszenia postępowania). Minister prawidłowo przy tym wskazał, że zgromadził materiał dowody będący podstawą ustalenia stanu faktycznego sprawy (m.in. orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego oraz wynik kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia (...) sierpnia 2014 r.). Ponadto zaznaczył, że w kategoriach realnych jedynie potencjalna możliwość wystąpienia tej przesłanki nie jest okolicznością wystarczającą do przeprowadzenia rozprawy. Przekonująco wyjaśnił, że przeprowadzenie rozprawy administracyjnej nie wpłynie na osiągnięcie celu wychowawczego, bowiem nie przyczyni się do zapewnienia szybkości w reagowaniu na sytuacje naruszeń prawa przez jednostki samorządu terytorialnego w zakresie nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej. Podkreślił, że nieprawidłowości w powyższym zakresie odnoszą się do sytuacji z lat ubiegłych, a ich wykazanie może nastąpić jedynie w przypadku kontroli przeprowadzonej przez organy państwa do tego powołane w drodze ustawy. Dodatkowo organ odnosząc się do wniosku o przesłuchanie świadka na okoliczność prawidłowego obliczenia przez Powiat J. kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010 podkreślił, że wyliczenie kwot części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na 2010, w tym dla Powiatu J., dokonał Minister Edukacji Narodowej na podstawie danych z systemu informacji oświatowej. Skoro powiaty nie ustalają wysokości części oświatowej subwencji ogólnej, przekazują jedynie dane niezbędne do jej ustalenia, tym samym przedmiotem wnioskowanych dowodów nie mogło być prawidłowe obliczanie tej kwoty subwencji przez Powiat J.. Minister Finansów ponadto wskazał, że dowodami w przedmiotowej sprawie mogą być jedynie orzeczenia wydane przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym poradnie specjalistyczne, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.

W tej sytuacji Sąd stwierdza, że Minister Finansów nie naruszył art. 89 w związku z art. 8 oraz 11 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie w toku postępowania rozprawy administracyjnej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 76 § 1 w związku z art. 113 § 3 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie dokumentu urzędowego sporządzonego w przepisanej formie, przez powołany do tego organ i w zakresie jego działania, co doprowadziło do odmówienia mocy dowodowej postanowieniom o sprostowaniu nr (...) i nr (...) wydanym w 2014 r. przez Powiatowe Centrum Poradnictwa (...) w J.w sytuacji, w której gdy brak było podstaw do nieuwzględnienia treści tych postanowień albowiem nigdy nie zostały one skutecznie zaskarżone, a co za tym idzie wyeliminowane z obrotu prawnego, co spowodowało błędne, sprzeczne z treścią przedmiotowych postanowień, ustalenie stanu faktycznego sprawy, należy uznać go za nietrafiony.

W prowadzonym postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji badaniu również 2 orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, co do których w 2014 r. Powiatowe Centrum (...) w J. wydało postanowienia o sprostowaniu. Ustalono, że pierwotne orzeczenia zostały wydane zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz. U. Nr 173 poz. 1072), wobec tego zgodnie z § 17 ww. rozporządzenia wskazano, że od orzeczenia wydanego przez zespół, wnioskodawca (rodzic/opiekun prawny) mógł wnieść odwołanie do kuratora oświaty, za pośrednictwem tego zespołu, w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia. W sytuacji w której, zespół uznał zasadność takiego odwołania w całości, uchylał zaskarżone orzeczenie i wydawał nowe, od którego ponownie wnioskodawcy służyło odwołanie. Przedmiotowe orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego podlegały również analizie w zakresie wykazanych w nich dysfunkcji uczniów je posiadających. Minister Finansów zauważył, że definicja legalna niepełnosprawności sprzężonej, określona w art. 3 pkt 18 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, obowiązywała w trakcie wydawania przedmiotowych orzeczeń. Dodatkowo należy wskazać, że zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych obowiązane były i są do stosowania określeń rodzajów niepełnosprawności zawartych w przepisach ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty i rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy. Należy zauważyć, że orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego stanowiło podstawę dla dyrektora placówki oświatowej do zorganizowania dla ucznia je posiadającego kształcenia specjalnego stosownie do zaleceń zawartych w tym orzeczeniu. Ponadto orzeczenie to uprawniało dyrektora placówki oświatowej do ujęcia na jego podstawie ucznia w odpowiedniej tabeli w systemie informacji oświatowej, co istotne według stanu nadzień 30 września 2009 r. zgodnie z rodzajem niepełnosprawności określonym w tym orzeczeniu.

Ponadto Minister Finansów mając na uwadze przepis prawa będące podstawą wydania przez poradnię postanowień o sprostowaniu, tj. art. 113 § 1 k.p.a., zasadnie zauważył, że sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji, tu orzeczenia, i to nawet wówczas, gdy zaistniały rozbieżności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a uzasadnieniem wyrażającym wolę organu. Sprostowaniu nie podlegają wady (błędy i omyłki) istotne m.in. w zakresie konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. W tej formie nie jest zatem możliwe takie ingerowanie w treść decyzji administracyjnej, które - co do zasady - mogłoby przyczynić się do zmiany jej rozstrzygnięcia merytorycznego. Sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji czy ponownego rozstrzygnięcia w sposób odmienny od pierwotnego. Najistotniejsze jest jednak to, że orzeczenia powinny były wskazywać potrzebę kształcenia specjalnego na dzień 30 września 2010 r., co w sprawie bezspornie nie miało miejsca. W tej sytuacji Sąd nie stwierdza mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia art. 76 § 1 w związku z art. 1 § 3 k.p.a. i także ten zarzut uznano za bezzasadny.

Nie zasługuje wreszcie na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 37 ust. 5 w związku z art. 36 ust. 8 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji orzeczenie o zwrocie części oświatowej subwencji ogólnej pomimo upływu 5 lat od końca roku budżetowego, za który sporządzono sprawozdanie z wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego, zawierające stanowiące podstawę do wyliczenia subwencji, tj. od końca 2009 r., a zatem w warunkach przedawnienia orzekania o zwrocie części oświatowej subwencji ogólnej.

Należy zauważyć, art. 38 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w zdaniu 1 stanowi, że o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, do nienależnie otrzymanych przez jednostki samorządu terytorialnego kwot części subwencji ogólnej stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. W związku z tym w sprawie m.in. przedawnienia, miałyby zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej tylko wtedy, gdyby ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego nie regulowała tej kwestii. Rzecz jednak w tym, że w kwestii tej przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa nie mają zastosowania, bowiem zgodnie z art. 37 ust. 5 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytoria do decyzji o zwrocie nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej przepis art. 36 ust. 8 stosuje się odpowiednio. Przepis ten z kolei stanowi, że decyzja o zwrocie nienależnej części oświatowej subwencji ogólnej nie może być wydana po upływie 5 lat, licząc od roku budżetowego, za który sporządzono sprawozdanie z wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego, zawierające dane stanowiące podstawę do wyliczenia subwencji. Ponadto należy zauważyć, że przedawnienie rozpoczęło swój bieg od 31 grudnia 2009 r. (koniec roku budżetowego, tj. roku kalendarzowego), zatem biorąc pod uwagę 5 lat, powinno się zakończyć przed dniem 31 grudnia 2014 r. Decyzja Ministra Finansów zobowiązująca Powiat J.do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. - wydana została (...) grudnia 2014 r., a doręczona Stronie (...) grudnia 2014r., a więc przed upływem biegu przedawnienia. Fakt prowadzenia przez Ministra postępowania na podstawie wniosku o ponowne rozpatrzenie i wydania decyzji (...) sierpnia 2016 r. utrzymującej w mocy decyzję z dnia (...) grudnia 2014 r. nie powoduje przedawnienia zobowiązania ustalonego na podstawie decyzji z (...) grudnia 2014 r., skoro decyzja została doręczona Stronie przed upływem biegu przedawnienia. Wskazać jednak należy, że okres przedawnienia prawa do wydania decyzji w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego dotyczy tylko decyzji organu pierwszej instancji. Decyzja drugoinstancyjna i to zarówno utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, jak i uchylająca ją i ustalająca zobowiązanie w kwocie niższej niż wskazana w decyzji organu drugiej instancji może być wydana również po upływie terminu przedawnienia prawa do wydania decyzji (por. Ordynacja podatkowa, Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastałski. J. Zubrzycki, Warszawa, 2012. Str. 379, podobnie : Ordynacja podatkowa Komentarz praktyczny, B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska, Gdańsk 2015, str. 364, Ordynacja podatkowa Komentarz S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Warszawa 2015 str. 450). Podsumowując wskazać należy, że w realiach niniejszej sprawy decyzja ustalająca wysokość podlegającej zwrotowi części oświatowej subwencji ogólnej wydana została przed upływem terminu przedawnienia prawa do jej wydania.

W tej sytuacji Minister Finansów nie naruszył 37 ust. 5 w związku z art. 36 ust. 8 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego wydając decyzję przed końcem przedawnienia prawa do orzekania w tej materii.

Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w związku z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2010, a także w związku z art. 71 b ust. 3 ustawy o systemie oświaty, jak również w związku z § 7 ust. 1 oraz ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2001 r. w sprawie orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży oraz wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, a także szczegółowych zasad kierowania do kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieuprawnionym przyjęciu, że orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydane na podstawie wskazanego rozporządzenia nie mogły stanowić podstawy do zakwalifikowania danego ucznia do wagi P5 wtedy, gdy nie wskazywały wprost na niepełnosprawność sprzężoną, podczas gdy nie istniał wówczas obowiązek powoływania się w orzeczeniu na niepełnosprawność sprzężoną, a kompleksowa analiza całości treści orzeczenia mogła i powinna była stanowić podstawę do kwalifikowania danych uczniów do wagi P5, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, że ustalona dla Powiatu J. część oświatowa subwencji ogólnej za 2010 r. jest wyższa od należnej oraz do orzeczenia o zwrocie części oświatowej subwencji ogólnej pomimo tego, że przesłanki w tym zakresie nie były spełnione.

Odnosząc się do tak formułowanego zarzutu, Sad wskazuje, że Minister Finansów w zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że zgodnie ze wzorem orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2001 r. w sprawie orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży oraz wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, a także szczegółowych zasad kierowania do kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania (Dz.U. Nr 13, poz. 114, ze zm.) - w orzeczeniu należało wskazać z uwagi na jaki rodzaj zaburzeń i odchyleń rozwojowych dziecka, wymagających stosowania specjalne; organizacji nauki i metod pracy, orzeka się o potrzebie kształcenia specjalnego. Terminologia użyta w ww. rozporządzeniu i we wzorze orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego była zgodna terminologią obowiązującą wówczas w przepisach ustawy z dnia 7 września 1991 r systemie oświaty. W myśl art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty orzeczenie o potrzebie- kształcenia specjalnego określało zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem zaburzeń i odchyleń rozwojowych, a dopiero w 2003 r. pojęcie "rodzaj zaburzeń i odchyleń rozwojowych" zostało zastąpione pojęciem "rodzaje niepełnosprawności" - ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie niektórych innych ustaw. (Dz. U. Nr 137, poz. 1304). Ponadto Minister Finansów zasadnie wskazał, że od 2008 roku kwestia orzeczeń wydawanych na podstawie art. 71 b ust. 3 ustawy o systemie oświaty regulowało rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno - pedagogicznych (Dz.U. Nr 173, poz. 1072). Zgodnie ze wzorem zawartym w załączniku nr 1 do wskazanego rozporządzenia, orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego są wydawane na podstawie art. 71b ust. 3 powoływanej wyżej ustawy o systemie oświaty, a poza sentencją do obligatoryjnych elementów orzeczenia należą: diagnoza, zalecenia i uzasadnienie. Według tego wzoru w sentencji orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, powinno być zawarte sformułowanie "Zespół Orzekający (...) orzeka o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na (należy wskazać rodzaj niepełnosprawności dziecka, w tym stopień upośledzenia umysłowego, lub niedostosowanie społeczne, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, w przypadku niepełnosprawności sprzężonej należy wskazać współwystępujące niepełnosprawności)". Zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych obowiązane były i są do stosowania określeń rodzajów niepełnosprawności zawartych w przepisach ustawy z dnia 7 września 1991 o systemie oświaty i rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy. Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz w ośrodkach (Dz. U. Nr 19, poz. 166), przedszkola specjalne, oddziały specjalne w szkołach ogólnodostępnych szkoły specjalne oraz oddziały specjalne w szkołach ogólnodostępnych organizowano dla dzieci i młodzieży: niesłyszących, słabo słyszących, niewidomych, słabo widzących, z niepełnosprawnością ruchową, z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym, z autyzmem, ze sprzężonymi niepełnosprawnościami, z chorobami przewlekłymi, z zaburzeniami psychicznymi, niedostosowanych społecznie, zagrożonych niedostosowaniem społecznym, zagrożonych uzależnieniem i z zaburzeniami zachowania. Dodatkowo przepis § 1 ust. 2 załącznika nr 4 ("Ramowy statut specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego do rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 lutego 1994 r. w sprawie rodzajów i zasad działania publicznych placówek opiekuńczo-wychowawczych i resocjalizacyjnych oraz ramowych statutów tych placówek (Dz. U. Nr 41, poz. 156, ze zm) określał, że specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze mogły być tworzone w szczególności dla dzieci i młodzieży:

1) upośledzonych umysłowo,

2) niesłyszących,

3) słabosłyszących,

4) niewidomych,

5) słabowidzących,

6) przewlekle chorych,

7) niepełnosprawnych ruchowo

7a) z autyzmem,

8) zagrożonych niedostosowaniem społecznym, zagrożonych uzależnieniem, z zaburzeniami zachowania,

9) niepełnosprawnych, wymienionych w pkt 2-8, upośledzonych umysłowo (z zaburzeniami sprzężonymi).

Ponadto do 31 sierpnia 2006 r. z mocy prawa mogły funkcjonować specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze dla dzieci i młodzieży zagrożonych niedostosowaniem społecznym (zagrożonych uzależnieniem, z zaburzeniami zachowania). Zmiana w tym zakresie nastąpiła na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 marca 2005 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach (Dz.U. Nr 52, poz. 467, ze zm.). Stosownie do przepisu § 24 ww. rozporządzenia specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze były prowadzone w szczególności dla dzieci i młodzieży:

1) niesłyszących i słabosłyszących;

2) niewidomych i słabowidzących;

3) z niepełnosprawnością ruchową;

4) z autyzmem;

5) ze sprzężonymi niepełnosprawnościami;

6) z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, umiarkowanym lub znacznym.

Zasadnie przy tym Minister Finansów podkreślił, że Ministerstwo Edukacji Narodowej w Komunikacie z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wykazywania w systemie informacji oświatowej uczniów i wychowanków z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego w tym z niepełnosprawnościami sprzężonymi wyjaśniło pojęcie "niepełnosprawności sprzężonej", której definicja legalna została wprowadzona do prawa oświatowego od dnia 22 kwietnia 2009 r. Zgodnie z art. 3 pkt 18 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, przez niepełnosprawności sprzężone należy rozumieć występowanie u dziecka niesłyszącego lub słabowidzącego, niewidomego lub słabowidzącego, z niepełnosprawnością ruchową, upośledzeniem umysłowym albo z autyzmem co najmniej jeszcze jednej z wymienionych niepełnosprawności. Również Instrukcja wprowadzania i przekazywania danych w systemie informacji oświatowej przy użyciu programu SIO wersja 3.9., obowiązująca na dzień 30 września 2009 r., określająca zasady i wytyczne dotyczące wprowadzania danych do systemu informacji oświatowej wskazywała, iż "kategorie uczniów, dla których organizuje się kształcenie specjalne, wymienione w tabelach NP1, NP2, NP2a, NP3 i NP4, są zgodnie z kategoriami określonymi w § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz w ośrodkach (Dz. U. Nr 19, poz. 166). W rozporządzeniu rozróżnia się dwie kategorie uczniów/dzieci wymagających stosowania w procesie kształcenia specjalnej organizacji nauki i metod pracy dydaktycznej, objętych kształceniem specjalnym: niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie. Kształcenie specjalne organizuje się dla uczniów niepełnosprawnych, wymienionych w § 2 ust. ; pkt 1-8 przywołanego rozporządzenia:

1) niesłyszących

2) słabo słyszących,

3) niewidomych,

4) słabo widzących,

5) z niepełnosprawnością ruchową,

6) z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim,

7) z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym,

8) z autyzmem,

posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, wydane przez publiczną poradnie psychologiczno-pedagogiczną.

W przypadku, gdy w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego poradnia wskaże występowanie u ucznia co najmniej dwóch z wyżej wymienionych niepełnosprawności, mówimy o występowaniu u niego niepełnosprawności sprzężonej, zdefiniowanej w art. 3 pkt 18 ustawy o systemie oświaty."

W przypadku orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego wydanych przed wprowadzeniem definicji niepełnosprawności sprzężonej do prawa oświatowego (dnia 22 kwietnia 2009 r.), uwzględniono treść całego orzeczenia, tj. diagnozę, zalecenia, uzasadnienie, przy przypisaniu ucznia według stanu na dzień 30 września 2009 r. posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego do wagi P5.

W tej sytuacji Minister Finansów prawidłowo uznał, że na dzień 30 września 2009 r. przepisy prawe oświatowego określały rodzaje dysfunkcji stanowiących podstawę do obejmowania uczniów kształceniem specjalnym, w tym także przepisy te określały pojęcie niepełnosprawności sprzężonej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt. V SA/Wa 2734/15). Definicja "niepełnosprawności sprzężonej" rozumiana jako występowanie u dziecka niesłyszącego lub słabosłyszącego, niewidomego łub słabowidzącego. z niepełnosprawnością ruchową, z upośledzeniem umysłowym albo z autyzmem co najmniej jeszcze jednej z wymienionych niepełnosprawności, została wprowadzona do ustawy o systemu oświaty ustawą z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. Nr 56 poz. 458). Ustawa ta weszła w życie od dnie 22 kwietnia 2009 r. i w art. 3 pkt 18 zmienianej ustawy zawarła ww. definicję legalne niepełnosprawności sprzężonej. Wymienione w powyższym przepisie niepełnosprawność; pokrywają się z niepełnosprawnościami wskazanymi w § 2 ust. 1 pkt 1-8 rozporządzenie z 18 stycznia 2005 r. Zatem od tej daty, Strona nie powinna mieć – o ile wcześniej miała - jakichkolwiek wątpliwości, co należało rozumieć przez ten termin. Wejście w życie tego przepisu dawało Skarżącej możliwość prawidłowego wykazywania przez szkoły i placówki w systemie informacji oświatowej danych o uczniach objętych kształceniem specjalnym z uwagi na niepełnosprawności sprzężone, które stanowiło podstawę do kalkulacji kwoty części oświatowej subwencji ogólnej dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego.

Tym samym Organ nie naruszył art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w związku z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2010, a także w związku z art. 71 b ust. 3 ustawy o systemie oświaty, jak również w związku z § 7 ust. 1 oraz ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2001 r. w sprawie orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży oraz wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, a także szczegółowych zasad kierowania do kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania poprzez uznanie, że uczniowie posiadający przedmiotowe orzeczenia zostali nieprawidłowo przeliczeni wagą P5.

Sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadne. Nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postepowania mogącego mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.

Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.