Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SAB/Wr 193/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i d, pkt 4
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 476 par. 1, art. 93 par. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 89 poz 555
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
article: art. 149 par. 1 i par. 2, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.) Protokolant specjalista Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w wydziale IV na rozprawie w dniu 14 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi K. H. na bezczynność Prezesa Sądu [...] we W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Prezesa Sądu [...] we W. do rozpoznania wniosku skarżącej K. H. z dnia [...]r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi zobowiązanemu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że bezczynność Prezesa Sądu [...] we W. w rozpoznaniu wniosku K. H. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. odstępuje od orzeczenia o wymierzeniu Prezesowi Sądu [...] we W. grzywny; IV. zasądza od Prezesa Sądu [...] we W. na rzecz skarżącej K. H. kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

K. H. skarżąca), pismem z dnia 7 sierpnia 2013 r. skierowanym do Prezesa Sądu [...] we W. (Prezes Sądu [...]) wniosła o udzielenie informacji publicznej poprzez podanie czy Prezes Sądu zarządził rozpoznanie sprawy o sygn. akt II K 837/01 w postępowaniu odwoławczym w składzie jednego sędziego. W postępowaniu odwoławczym powyższa sprawa była rozpoznana pod sygnaturą akt IV Ka 7/04. W piśmie tym wniosła również o przesłanie odpisu tego zarządzenia.

W odpowiedzi na to pismo Wiceprezes Sądu działający z upoważnienia Prezes Sądu [...] (Wiceprezes Sądu), pismem z dnia [..] r., nr [...], stwierdził że żądana informacja nie podlega udostępnieniu w drodze ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. nr 112, poz. 1198 ze zm.); dalej ustawy o dostępie do informacji publicznej. W piśmie tym Prezes wskazał, że w sprawie IV Ka 7/04 skarżąca była stroną postępowania i w związku z tym jej wniosek nie podlega rozpoznaniu w drodze powołanej ustawy, gdyż zgodnie z art. 156 § 1 i 2 kpk oraz § 51 ust. 1 Rozporządzenia Ministra sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. - Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. z 2007 r. nr 38, poz. 249 ze zm., dalej Regulamin urzędowania sądów powszechnych) stronom postępowania udostępnia się akta sprawy sądowej, a także na wniosek wydaje się odpłatnie z akt sprawy kserokopie dokumentów.

W związku z powyższym w piśmie tym Wiceprezes Sądu poinformował skarżącą, że jej wniosek z dnia 7 sierpnia 2013 r. zostanie przekazany do rozpoznania VI Wydziałowi Wizytacyjnemu Sądu [...] w trybie wnioskowania o nadesłanie odpisu zarządzenia z akt sprawy.

Następnie skarżąca pismem z dnia 6 września 2013 r. zwróciła się do Prezesa Sądu [...] o wskazanie podstawy prawnej, z której wynika że strona nie może uzyskać informacji publicznej o zarządzeniach Prezesa tego Sądu wydanych w konkretnej sprawie. Dodatkowo wniosła o wskazanie przepisu stanowiącego, że zarządzenia Prezesa Sądu [...] w sprawie wyznaczania składu sądu do rozpoznania sprawy nie są informacją publiczną i podlegają wspomnianej ustawie.

W nawiązaniu do tego pisma Wiceprezes Sądu [...] pismem z dnia 17 września 2013 r. poinformował skarżącą, że podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia 20 sierpnia 2013 r. Ponownie podkreślił, że wniosek skarżącej nie podlega udostępnieniu w trybie przepisów omawianej ustawy, gdyż stronom postępowania sądowego udostępnia się akta sprawy sądowej, a także na wniosek wydaje się odpłatnie kserokopie dokumentów.

Dodatkowo wskazał, że w orzecznictwie przyjmuje się, że w sytuacji gdy strona ma zapewniony dostęp do żądanych informacji w innym trybie, wyłączone jest stosowanie trybu określonego w przepisach omawianej ustawy – zgodnie z art. 1 ust. 2 tej ustawy (wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 października 2008 r. sygn. akt II SAB/Wa 50/08, Lex nr 519831). W tej sytuacji poinformowano skarżącą o właściwym trybie dochodzenia żądania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 października 2008 r. sygn. akt II SAB/Wa 119/06, Lex nr 299597).

W odpowiedzi na to pismo skarżąca pismem z dnia 23 września 2009 r. wskazała, że z powołanych wyżej wyroków wcale nie wynika jednoznacznie, że nie może otrzymać zarządzenia Prezesa Sądu [...] w sprawie wyznaczenia jednoosobowego składu do rozpoznania sprawy IV Ka 7/04 przez IV Wydział Karny [...].

Jednocześnie podkreśliła, że w aktach sprawy brak jest zarządzenia Prezesa w sprawie składu sądu, do którego wyznaczenia Prezes jest zobowiązany przez kpk.

Dodała, że według wskazanych wyroków oraz przepisów ustawy stosowne zarządzenie powinna otrzymać niezwłocznie.

W związku z tym wniosła o niezwłoczne przesłanie żądanego zarządzenia Prezesa wyznaczającego jednoosobowy skład sądu do rozpoznania apelacji w sprawie IV Ka 7/04.

Następnie skarżąca pismem z dnia 26 września 2013 r. poinformowała Prezesa Sądu [...], że w dniu 17 września 2013 r. otrzymała pismo podpisane przez Wiceprezesa tego Sądu o numerze [....] wraz z załącznikiem, tj. kartą 168 z akt sprawy IV Ka 7/04.

W piśmie tym podniosła, że według posiadanej wiedzy nie jest to zarządzenie Prezesa Sądu [...], o którym mowa w art. 476 § 1 kpk w brzmieniu obowiązującym w 2004 r. Z pieczątki wynika, że jest to podpis Przewodniczącego IV Wydziału Karnego [...], który wyznaczył sam siebie do rozpoznania apelacji.

W piśmie tym wniosła więc o niezwłoczne przesłanie odpisu, kserokopii zarządzenia, o którym mowa w art. 476 § 1 kpk. Równocześnie wskazała, że poszerza wniosek o udzielenie informacji publicznej na piśmie poprzez podanie czy Prezes Sądu [...] wydał zarządzenie i że na mocy art. 93 § 2 i art. 476 § 1 kpk Przewodniczący IV Wydziału mógł wyznaczyć rozpoznanie sprawy w składzie jednego sędziego w roku 2004 lub wcześniej.

Podała, że pieczątka na przesłanej kserokopii jest praktycznie nieczytelna.

Wniosła również o przesłanie odpisu zarządzenia Prezesa Sądu [...] upoważniającego Przewodniczego IV Wydziału Karnego [...] do wyznaczania jednoosobowych składów sędziowskich do rozpoznania apelacji.

Wiceprezes Sądu [...], pismem z dnia 26 września 2013 r., wskazał że - w nawiązaniu do pisma skarżącej z dnia 23 września 2013 r. dotyczącego niezwłocznego przesłania zarządzenia Prezesa Sądu [...] wyznaczającego jednoosobowy skład sądu do rozpoznania apelacji w sprawie IV Ka 7/04 – podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w pismach z dnia 20 sierpnia 2013 r. i z dnia 17 września 2013 r.

Dodatkowo poinformował, że w pozostałym zakresie wniosek skarżącej sprowadza się do interpretacji prawa, co zdecydowanie nie mieści się w definicji informacji publicznej. Wnioskowanie dokonania przez organ wykładni prawa nie jest bowiem informacją publiczną. Interpretacja prawa w odróżnieniu od informacji o obowiązującym prawie, zdecydowanie wykracza poza zakres określony w powołanej ustawie.

Wiceprezes Sądu [...], kolejnym pismem z dnia 4 października 2013 r., sporządzonym w nawiązaniu do pisma skarżącej z dnia 26 września 2013 r. o niezwłoczne przesłanie odpisu, kserokopii zarządzenia, o którym mowa w art. 476 § 1 zdanie 2 kpk, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w pismach z dnia 20 sierpnia 2013 r., z dnia 17 września 2013 r. i z dnia 26 września 2013 r. Ponownie stwierdził, że w pozostałym zakresie wniosek skarżącej sprowadza się do interpretacji prawa, co zdecydowanie nie mieści się w definicji informacji publicznej.

Następnie skarżąca pismem opatrzonym datą 26 września 2013 r., które wpłynęło do Sądu [...] 14 października 2013 r., w nawiązaniu do pisma Prezesa z dnia 26 września 2013 r. poprosiła o podanie czy otrzyma odrębną odpowiedź w sprawie poszerzonego w dniu 26 września 2013 r. wniosku. Jeżeli nie wysłano jeszcze stosownej informacji to wnosi o niezwłoczne udzielenie informacji publicznej na piśmie poprzez podanie czy Prezes Sądu wydał zarządzenie i czy na mocy art. 93 § 2 i art. 476 § 1 kpk Przewodniczący wspomnianego IV Wydziału mógł wyznaczyć rozpoznanie sprawy w składzie jednego sędziego w 2004 r. i w latach ubiegłych.

W piśmie tym wskazała także, że jeżeli Prezes Sądu [..] wydał wyżej wymienione zarządzenie lub zarządzenia to prosi o przesłanie odpisu zarządzenia Prezesa upoważniającego Przewodniczącego IV Wydziału Karnego [...] do wyznaczania jednoosobowych składów sędziowskich do rozpoznawania apelacji.

Wiceprezes Sądu [...] pismem z dnia 23 października 2013 r. sporządzonym w odpowiedzi na żądania zawarte w powyższym piśmie, poinformował skarżącą, że podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w pismach z dnia 20 sierpnia 2013 r. , z dnia 17 września 2013 r., z dnia 26 września 2013 r. i z dnia 4 października 2013 r.

Ponownie przy tym poinformował skarżącą, że w pozostałym zakresie jej wniosek sprowadza się do interpretacji prawa, co zdecydowanie nie mieści się w definicji informacji publicznej. Wnioskowanie dokonania przez organ wykładni prawa nie jest bowiem informacją publiczną. Interpretacja prawa w odróżnieniu od informacji o obowiązującym prawie, zdecydowanie wykracza poza zakres określony w powołanej ustawie.

Pismem z dnia 16 października 2013 r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Prezesa Sądu [...] w sprawie oznaczonej numerem [...].

W uzasadnieniu podała, że 7 sierpnia 2013 r. wystąpiła do Prezesa Sądu [...] z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej poprzez podanie czy Prezes zarządził rozpoznanie sprawy o sygn. akt II K 837/01 w postępowaniu odwoławczym w składzie jednego sędziego. Po otrzymaniu pisma z dnia 17 września 2013 r., nr [...] podpisanego przez Wiceprezes Sądu [...] z załączoną kserokopią zarządzenia z dnia 25 lutego 2004 r. o wyznaczeniu rozprawy głównej podpisanego (według posiadanej wiedzy) przez Przewodniczącego IV Wydziału Karnego [...] – poszerzyła wniosek pismem z dnia 23 września 2013 r. z prośbą o podanie informacji publicznej czy Prezes Sądu wydał zarządzenie lub zarządzenia w roku 2004 lub wcześniej upoważniające wspomnianego Przewodniczącego Wydziału do wyznaczania jednoosobowych składów do rozpoznawania apelacji.

Ponieważ Prezes Sądu nie udzielił informacji, o którą wnioskowała, złożenie skargi na bezczynność uznała za niezbędne.

W związku z powyższym wniosła o uwzględnienie skargi i nakazanie Prezesowi Sądu niezwłocznego podjęcia stosownej czynności oraz nałożenie na Prezesa kary grzywny.

W odpowiedz na skargę Prezes Sądu [...] wniósł o jej oddalenie.

W jej uzasadnieniu podał, że skarżącą poinformowano w piśmie z dnia 20 sierpnia 201 r. oraz w kolejnych pismach z dnia 17 września 2913 r., 26 września 2013 r. i 4 października 2013 r., że żądana przez nią informacja publiczna nie podlega udostępnieniu w drodze powołanej ustawy, gdyż zgodnie z art. 156 § 1 i § 2 kpk oraz § 51 ust. 1 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych stronom postępowania udostępnia się akta sprawy sądowej, a także na wniosek wydaje się odpłatnie z akt sprawy kserokopie dokumentów.

W związku z powyższym wniosek skarżącej z dnia 7 sierpnia 2013 r. został przekazany do rozpoznania VI Wydziałowi Wizytacyjnemu Sądu [...] w trybie wnioskowania o nadesłanie odpisu zarządzenia z akt sprawy, o czym skarżącą poinformowano pismem z dnia 20 sierpnia 2013 r.

Jednocześnie żądana przez skarżącą informacja publiczna w zakresie udostępnienia informacji czy "na mocy art. 93 § 2 i art. 476 § 1 kpk Przewodniczący IV Wydziału Karnego [....] mógł wyznaczyć rozpoznanie sprawy w składzie jednego sędziego w roku 2004 lub wcześniej" sprowadza się do interpretacji prawa, co nie mieści się w definicji informacji publicznej i wykracza poza zakres określony w ustawie.

Po otrzymaniu powyższej odpowiedzi na skargę skarżąca, pismem z dnia 18 listopada 2013 r., poinformowała że pismem z dnia 26 września 2013 r., złożonym w biurze podawczym Sądu [...] tego samego dnia, w pkt II poszerzyła wniosek o udzielenie informacji publicznej na piśmie poprzez podanie czy Prezes Sądu [...] wydał zarządzenie i że na mocy art. 93 § 2 i art. 476 § 1 kpk Przewodniczący IV Wydziału mógł wyznaczyć rozpoznanie sprawy w składzie jednego sędziego w roku 2004 lub wcześniej.

Jeżeli Przewodniczący Wydziału wydał takie zarządzenie to prosiła o przesłanie odpisu zarządzenia Prezesa Sądu [...] upoważniające wspomnianego Przewodniczącego Wydziału do wyznaczania jednoosobowych składów do rozpoznawania apelacji.

Podała, że Prezes Sądu w ogóle nie zamierza poinformować jej czy wydał zarządzenie, o którego udostępnienie wnosiła. Prezes mógł np. poinformować ją o wydaniu lub niewydaniu stosownego zarządzenia lub zarządzeń, ewentualnie wezwać do opłaty za sporządzoną kserokopię, czy odmówić wydania kserokopii zarządzenia.

Dodała, że Prezes Sądu nie chce udzielić jej żądanej informacji i zmienia treść jej wniosku.

W piśmie tym wniosła dodatkowo o zasądzenie na jej rzecz poniesionych kosztów postępowania oraz wskazała, że wnosi o nakazanie Prezesowi Sądu udzielenia informacji czy zostało wydane zarządzenie, o którego udostępnienie wnosiła. Wniosek o zasądzenie kosztów postępowania skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika adw. A. K. , powtórzyła na rozprawie w dniu 14 stycznia 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

W świetle przepisów art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne powołane zostały do rozpoznawania m. in. skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Przedmiotem niniejszej skargi jest bezczynność Prezesa Sądu [..] polegająca na nieudostępnieniu informacji publicznej, określonej we wniosku skarżącej z dnia 26 września 2013 r., obejmującej pisemną informację czy Prezes tego Sądu wydał zarządzenie upoważniające Przewodniczącego IV Wydziału Karnego [...] do rozpoznania sprawy w składzie jednego sędziego w roku 2004 i wcześniej na podstawie art. 476 § 1 kpk i art. 93 § 2 kpk. W piśmie tym skarżąca wniosła również o przesłanie zarządzenia Prezesa Sądu upoważniającego Przewodniczącego IV Wydziału do wyznaczania jednoosobowych składów sędziowskich do rozpoznawania apelacji – w sytuacji gdy zarządzenie to zostało wydane.

W omawianym piśmie skarżąca wyjaśniła, że formułując powyższe żądanie poszerza jednocześnie żądanie zawarte w pierwotnym wniosku z dnia 7 sierpnia 2013 r. o udzielenie informacji publicznej czy Prezes Sądu [...] zarządził rozpoznanie sprawy o sygn. akt IV Ka 7/04 w postępowaniu odwoławczym w składzie jednego sędziego. W tym pierwotnym wniosku wniosła również o przesłanie odpisu zarządzenia, jeżeli zostało ono wydane.

Poszerzone w ten sposób żądanie podtrzymała również w kolejnym piśmie, opatrzonym datą 26 września 2013 r. (k-17 akt administracyjnych), które wpłynęło do Sądu [...]w dniu 14 października 2013 r., w skardze na bezczynność Prezesa tego Sądu wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i w piśmie z dnia 18 listopada 2013 r. nadesłanym po otrzymaniu odpowiedzi na skargę sporządzonej przez Wiceprezesa Sądu [..], działającego z upoważnienia Prezesa.

Bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy nie wydaje on w terminach ustawowych decyzji, postanowień lub innych aktów albo nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracji zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo podjęcia określonych czynności.

Prawo do uzyskiwania informacji zagwarantowane jest w Konstytucji RP. W myśl jej art. 61 ust. 1 prawo to obejmuje uzyskiwanie informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne i o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2 tego przepisu). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względów na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3 tego przepisu).

Zasady i tryb udzielania informacji publicznej określa cytowana ustawa o dostępie do informacji publicznej.

Zgodnie z art. 1 tej ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną.

Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy).

Na mocy art. 173 Konstytucji sądom przyznano przymiot władzy publicznej, zaś stosownie do art. 21 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2003 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych organem sądu okręgowego jest prezes tego sądu. Jest to zatem w świetle powołanej wyżej ustawy o dostępie do informacji publicznej, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia. Ponadto stosownie do § 32 ust. 1 pkt 7 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych czynności prezesa sądu w zakresie działalności administracyjnej sądu obejmują w szczególności udzielanie informacji na wnioski kierowane do sądu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Z kolei przepis art. 6 ust. 1 tej ustawy określa przykładowy katalog informacji publicznych podlegających udostępnieniu. Obejmuje on m. in. informacje o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych, sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych, sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania, prowadzonych rejestrach, ewidencjach, archiwach oraz sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych, o danych publicznych, w tym treści aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, stanowiskach w sprawach publicznych zajętych przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych, treści innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej.

W orzecznictwie przyjęto, że informację publiczną stanowi każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne lecz odnosząca się do tych podmiotów (np. wyrok NSA z dnia 20 października 2002 r. sygn. akt II SA 1956/02, LEX nr 78062).

Zgodnie z aktualnie obowiązującym art. 476 § 1 kpk, na który powołała się skarżąca w powyższym wniosku z dnia 26 września 2013 r., sprawy w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje jednoosobowo; sędzia ma prawa i obowiązki przewodniczącego. Przepisu art. 28 § 3 nie stosuje się. Z § 2 tego unormowania wynika zaś, że prezes sądu okręgowego może zarządzić rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym w składzie jednego sędziego.

Natomiast w okresie wskazanym w powyższym wniosku z dnia 26 września 2013 r., czyli w 2004 r. i wcześniej, przepis ten miał brzmienie: sąd rozpoznaje sprawę jednoosobowo. Prezes sądu rejonowego może zarządzić rozpoznanie sprawy w składzie jednego sędziego i dwóch ławników, jeżeli jest to uzasadnione jej okolicznościami. Prezes sądu okręgowego może zarządzić rozpoznanie sprawy jednoosobowo, jeżeli była rozpoznawana w pierwszej instancji w takim składzie. W myśl § 2 tego przepisu jeżeli sąd rozpoznaje sprawę jednoosobowo, sędzia ma prawa i obowiązki przewodniczącego.

Powołany dodatkowo przepis art. 93 § 2 kpk stanowi zaś, że w kwestiach nie wymagających postanowienia prezesa sądu, przewodniczący wydziału, przewodniczący składu orzekającego albo upoważniony sędzia wydają zarządzenia.

Z treści przytoczonego wyżej przepisu art. 476 § 1 kpk zdanie trzecie wynika, że prezes sądu okręgowego może wydać zarządzenie dotyczące rozpoznania sprawy zawisłej przed tym sądem w składzie jednoosobowym wówczas, gdy sprawa była rozpoznana w pierwszej instancji w takim składzie.

Niewątpliwie zarządzenie prezesa sądu okręgowego podjęte na podstawie tego przepisu ma walor informacji publicznej podlegającej udostępnieniu. Dotyczy ono bowiem informacji publicznej o podmiotach wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, określonej w art. 6 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, tj. informacji wskazanej w pkt 2 lit "c", czyli informacji o przedmiocie działalności i kompetencjach podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 1 tej ustawy oraz informacji wskazanej w pkt 2 lit "d", czyli informacji o organach i osobach sprawujących w nich funkcję i ich kompetencjach.

Zarządzenie to jest podejmowane przez osobę pełniącą funkcję publiczną, a zatem jest również dokumentem urzędowym, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit "a" ustawy, stanowiącym informację publiczną, który został zdefiniowany w ust. 2 tego przepisu, zgodnie z którym dokumentem urzędowym jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu Karnego w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy.

W świetle powyższego również upoważnienie, którego udostępnienia żądała skarżąca w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, we wniosku z dnia 26 września 2013 r., obejmujące upoważnienie Prezesa Sądu [...] do wydawania przez Przewodniczącego Wydziału zarządzeń wskazanych w art. 476 § 1 kpk, stanowi - jeżeli zostało wydane - informację publiczną, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit "d" powołanej ustawy, dotyczącą organów i osób sprawujących funkcję w podmiotach wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 1 tej ustawy i ich kompetencjach.

Powołany wyżej art. 93 § 2 kpk pozwala bowiem na przyjęcie, że podmioty w nim wymienione mogą się nawzajem zastępować w wykonywaniu kompetencji polegającej na wydawaniu zarządzeń w określonych kwestiach (post. SN z dnia 15 kwietnia 2010 r. III KZ 31/10, OSNwSK 2001/1/800). W sytuacji zatem, gdy określony przepis przyznaje kompetencje do wydania zarządzenia prezesowi sądu, jego uprawnienia mogą realizować także przewodniczący wydziału lub upoważniony sędzia (S. Steinborn, Komentarz do art. 93 kpk, LEX).

Również pytanie skarżącej zawarte w powyższym wniosku odnoszące się do tego czy Prezes Sądu wydał zarządzenie na podstawie art. 476 § 1 kpk i czy mógł upoważnić do jego wydania Przewodniczącego Wydziału dotyczy informacji publicznej określonej w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit "d" ustawy.

Nie można zatem podzielić zapatrywania wyrażonego w sprawie, że żądanie skarżącej w zakresie tego czy "na mocy art. 93 § 2 i art. 476 § 1 kpk Przewodniczący IV Wydziału Karnego [...] mógł wyznaczyć rozpoznanie sprawy w składzie jednego sędziego w roku 2004 lub wcześniej sprowadza się do interpretacji prawa i nie mieści się w definicji informacji publicznej. Wniosek w tym zakresie dotyczył kompetencji Przewodniczącego Wydziału, a więc informacji publicznej, określonej w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit "d" ustawy o dostępie do informacji publicznej obejmującej kompetencje osób pełniących funkcję w podmiotach wskazanych w art 4 ust. 1 ustawy.

Ponadto z treści przepisów ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, w wersji obowiązującej w dniu 25 lutego 2004 r. (gdyż tego dnia wydane zostało zarządzenie Przewodniczącego Wydziału o rozpoznaniu sprawy w składzie jednoosobowym w sprawie o sygn. akt IV 7/04, co wynika z pisma Zastępcy Przewodniczącego IV Wydziału z dnia 19 sierpnia 2013 r. skierowanego do Wieceprezesa Sądu [...], stanowiącego kartę nr 5 akt administracyjnych - uwaga Sądu), m. in z art. 22 § 1, określającego kompetencje prezesa sądu, wynika że prezes jest zwierzchnikiem służbowym sędziów (pkt 4) oraz że prezes pełni również inne czynności (niż wymienione w pkt 1 i 2) przewidziane w ustawie oraz w przepisach odrębnych (pkt 3).

Niezasadne jest również stanowisko, że wniosek skarżącej powinien zostać rozpoznany na podstawie art. 156 § 1 i § 2 kpk oraz § 51 ust. 1 Regulaminu urzędowania sadów powszechnych z uwagi na to, że była ona stroną postępowania sądowego o sygnaturze akt IV Ka 7/04, zaś stronom postępowania sądowego udostępnia się akta sprawy sądowej, a także na wniosek wydaje się odpłatnie z akt sprawy kserokopie dokumentów.

Regulamin urzędowania sądów powszechnych jest rozporządzeniem wykonawczym do art. 41 § 1 ustawy o ustroju sądów powszechnych. Przepisy tego Regulaminu nie mają zatem charakteru rangi ustawy i nie mogą tym samym zawierać jako akt podstawowy przepisów innych ustaw określających zasady odmienne i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt IV SAB/Gl 69/11, LEX nr 1101381).

Odnośnie zaś regulacji wskazanej w art. 156 § 1 i § 2 kp podkreślić należy, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej mają również zastosowanie do dokumentów zawierających informację publiczną znajdujących się w aktach prawomocnie zakończonego postępowania sądowego (S. Steinborn, Komentarz do art. 156 kpk, LEX). Wiceprezes Sądu Okręgowego w piśmie z dnia 20 sierpnia 2013 r. wskazał zaś, że skarżąca była stroną postępowania sądowego o sygnaturze akt IV Ka 7/04.

Dostęp do akt postępowania sądowego obejmuje w zasadzie dostęp do poszczególnych dokumentów, w tym więc również do zarządzeń Prezesa Sądu określonych w art. 476 § 1 kpk.

Wniosek o udzielenie informacji czy Przewodniczący Wydziału został upoważniony przez Prezesa Sądu [..] do wydawania takich zarządzeń wraz z żądaniem o wydanie takiego upoważnienia dotyczy informacji, która ma walor informacji publicznej, określonej w art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Ponadto w orzecznictwie przyjęto, że wniosek kierowany do sądu, jak również inne znajdujące się w aktach sprawy sądowej dokumenty, bez wątpienia mieszczą się w pojęciu stanu przyjmowania, załatwiania lub rozstrzygania spraw, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3 lit "e" ustawy o dostępie do informacji publicznej, określającym otwarty katalog informacji publicznej podlegającej udostępnieniu (por. wyrok WSA Warszawie z dnia 25 maja 2004 r., sygn. akt II SA/Wa 58/04 i wyrok WSA w Poznaniu z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt IV SAB/Po 53/10).

Zatem zarządzenia podejmowane na podstawie art. 93 § 2 kpk i art 476 § 1 kpk stanowią również informację publiczną określoną w art. w art. 6 ust. 1 pkt 3 lit "e" ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Warto dodać, że z orzecznictwa sądów wynika, że treść orzeczenia sądu (dotyczy - sprawy karnej – uzupełnienie składu orzekającego) nie tylko stanowi, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, informację o sprawach publicznych, ale stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit "a" będąc rodzajem informacji o treści i postaci dokumentów urzędowych, podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach w niej określonych (wyrok WSA w Poznaniu z 2 grudnia 2010 r., sygn. akt IV SAB/Po 53/10, LEX nr 759123).

Składając zatem powyższy wniosek o udostępnienie informacji publicznej skarżąca realizowała zagwarantowane jej na mocy art. 61 ust. 1 Konstytucji prawo dostępu do takiej informacji obejmujące informację o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne.

Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu jedynie ze względu na przesłanki określone w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej tzn. ze względu na ochronę informacji niejawnych i innych tajemnic ustawowo chronionych (państwowa, służbowa, skarbowa, statystyczna) oraz prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.

Przy rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 26 września 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej, Prezes Sądu [...] powinien więc w pierwszej kolejności ustalić czy znajdują się w nich informacje nie podlegające udostępnieniu tzn. zawierające dane, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2.

Dopiero po dokonaniu tych ustaleń należy podjąć czynności zmierzające do udostępnienia informacji o których mowa w art. 10 ustawy o dostępie do informacji publicznej lub wydać decyzję odmawiającą do niej dostępu lub decyzję umarzającą postępowanie (art . 16 ust. 1 tej ustawy).

Z tych względów, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd zobowiązał Prezesa Sądu [...] do załatwienia wniosku skarżącej o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia zobowiązanemu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt I sentencji).

W ocenie Sądu stwierdzona bezczynność Prezesa Sądu [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa albowiem podmiot zobowiązany reagował na żądanie skarżącej choć w sposób przez nią nieakceptowany. Potwierdzają to wymienione pisma Wiceprezesa Sądu kierowane do skarżącej. Ponadto zachowanie organu nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych ustawą o dostępie do informacji publicznej. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a, orzekł jak w pkt II sentencji wyroku.

W tej sytuacji Sąd odstąpił od orzeczenia o wymierzeniu Prezesowi Sądu [...] grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku).

Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania (pkt IV sentencji wyroku) zostało oparte na podstawie art. 200 i art 220 § 1 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).