Wyrok NSA, sygn. akt FSK 275/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1 pkt 28
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 31 stycznia 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Krzymień, Sędziowie NSA Włodzimierz Kubiak (spr.), Krystyna Nowak, Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2005 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Jadwigi i Mariana R. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu z dnia 2 października 2003 r. sygn. akt I SA/Wr 1244/02 w sprawie ze skargi Jadwigi i Mariana R. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 20 marca 2002 r. (...) w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu sprzedaży nieruchomości 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od Jadwigi i Mariana R. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w W. kwotę 7.200 (siedem tysięcy dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 2 października 2003 r. I SA/Wr 1244/02 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu oddalił skargę Jadwigi i Mariana R. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 20 marca 2002 r. (...) w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu sprzedaży nieruchomości.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podał, że skarżący w dniu 25 maja 2001 r. sprzedali Spółdzielni Mieszkaniowej "I." w W. niezabudowaną nieruchomość w postaci działki gruntu nr 3/8 o powierzchni 48,4412 ha, położonej w W. przy ul. K. Sprzedaż nastąpiła przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym małżonkowie R. nabyli przedmiotową nieruchomość. W dniu 8 czerwca 2001 r. skarżący wystąpili między innymi o zwolnienie części przychodu uzyskanego z wymienionej transakcji, ponieważ sprzedany grunt nadal pozostaje gruntem rolnym. Wniosek swój skarżący umotywowali treścią art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 2000 nr 14 poz. 176 ze zm./.

Organy podatkowe obu instancji nie uwzględniły argumentów skarżących i uznały, że z chwilą sprzedaży nieruchomość utraciła charakter gruntu rolnego, gdyż została ona zbyta z przeznaczeniem na cele inwestycji budowlanej. Nie ma zatem zastosowania w sprawie przedmiotowe zwolnienie podatkowe wynikające z powołanego wyżej przepisu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W skardze Jadwiga i Marian R. zarzucili zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej w W. naruszenie art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez przyjęcie, że samo nabycie przedmiotowej nieruchomości przez spółdzielnię mieszkaniową stanowi wystarczającą podstawę do przyjęcia, iż doszło do utraty charakteru rolnego nieruchomości. Tymczasem, jak stwierdzili skarżący, może to nastąpić dopiero w przyszłości. W chwili sprzedaży nieruchomość ta nie utraciła charakteru rolnego. Skarżący podnieśli, że nabywca nieruchomości, Spółdzielnia Mieszkaniowa "I." w W. nie tylko nie podjął czynności zmierzających do zmiany jej przeznaczenia lecz niezwłocznie ją sprzedał innemu podmiotowi, to jest Bankowemu Funduszowi Nieruchomościowemu "A." Sp. z o.o. w Warszawie. W uzasadnieniu skargi powołano się na dwa wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach o I SA/Gd 2152/96 i III SA 1015/95, z których wynika, że przeznaczenie gruntu na inne cele niż rolnicze musi zostać potwierdzone czynnościami natury administracyjnej w postaci na przykład decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej.

W zaskarżonym wyroku Sąd powołał się na treść aktu notarialnego z dnia 25 maja 2001 r., na mocy którego skarżący zbyli opisaną nieruchomość na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "I." w W. W par. 1 pkt 4 tego aktu skarżący złożyli oświadczenie, że dla tej nieruchomości wszczęta została przez Gminę W. procedura mająca na celu sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zmieniającego przeznaczenie nieruchomości z obecnej funkcji rolnej na funkcję pod budownictwo mieszkaniowe. Zdaniem Sądu skarżący zdawali sobie sprawę, że zbywany grunt zmienia w związku ze sprzedażą swoje przeznaczenie. Nie będzie już użytkowany rolniczo lecz powstaną na nim budynki mieszkalne. W innym bowiem celu spółdzielnia mieszkaniowa tej nieruchomości nie nabyłaby. W ocenie Sądu potwierdza to dodatkowo protokół oględzin nieruchomości z dnia 1 sierpnia 2001 r., sporządzony przy udziale skarżących i przedstawicieli Spółdzielni Mieszkaniowej "I.". Wynika z niego, że przedmiotowa nieruchomość stanowi nieużytek rolny zarośnięty dziką roślinnością. Nie weszła zatem ona po sprzedaży w skład gospodarstwa rolnego i nie była użytkowana rolniczo. Sąd wskazał na pismo wymienionej Spółdzielni z dnia 25 czerwca 2001 r., w którym stwierdza ona, że nie prowadzi działalności rolniczej a nieruchomość nabyła dla docelowej realizacji inwestycji mieszkaniowej i uczestniczy w staraniach o sprawne sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podobnej treści oświadczenie złożył zarząd Spółdzielni w piśmie z dnia 1 sierpnia 2001 r.

Zdaniem Sądu nie może przedstawionej oceny zmienić okoliczność, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "I." sprzedała opisaną nieruchomość w dniu nabycia wskazanemu Funduszowi. Z umowy sprzedaży wynika bowiem, że Spółdzielnia zobowiązała się w terminie do dwóch lat nieruchomość tę odkupić, a przez ten czas "w mieniu" Funduszu wykonywać "prace uszlachetniające na nieruchomości", zgodnie z harmonogramem stanowiącym załącznik nr 1 do umowy, to jest w szczególności uzyskać decyzję o warunkach zagospodarowania terenu, prowadzić prace projektowe dotyczące zamierzonej inwestycji itp.

Sąd uznał, że w omówionych okolicznościach organy zasadnie przyjęły, że w związku ze sprzedażą opisanej nieruchomości utraciła ona charakter rolny w rozumieniu przepisu art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W skardze kasacyjnej Jadwiga i Marian R. wnieśli o zmianę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 2 października 2003 r. I SA/Wr 1244/02 i uchylenie decyzji Izby Skarbowej w W. z dnia 20 marca 2002 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędu Skarbowego W.-Ś. z dnia 14 grudnia 2001 r. Skarżący wnieśli o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 12.200 zł.

Skarżący zarzucili zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez błędną jego wykładnię, w szczególności poprzez przyjęcie, że użyte w tym przepisie wyrażenie "utrata charakteru rolnego gruntu" jest równoznaczna z wyrażeniem w umowie sprzedaży gruntu takiego właśnie zamiaru przez strony transakcji. Zarzucili nadto o pominięcie przez Sąd art. 46 i 53 Kodeksu cywilnego oraz art. 2, art. 7 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, które precyzują ich zdaniem na czym polega charakter rolny gruntów i kiedy następuje jego utrata.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod uwagę z urzędu nieważność postępowania. Tak określone uprawnienia Sądu powodują, że jest on związany zarzutami zawartymi w skardze kasacyjnej a nadto jest pozbawiony możliwości dokonywania własnych ustaleń w zakresie ewentualnych innych niż podane w skardze kasacyjnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia.

Przedstawiony zakres kontroli kasacyjnej orzeczeń sądów administracyjnych pierwszej instancji prowadzi do wniosku, że podstawowym zadaniem autora skargi kasacyjnej jest jej zredagowanie w sposób zgodny z wymogami formalnymi oraz przedstawienie w niej zasadnych zarzutów naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Nie spełnienia wymienionych warunków pozbawia Naczelny Sąd Administracyjny prawnej możliwości dokonania merytorycznej oceny zgłoszonych w skardze kasacyjnej zarzutów. Zdaniem Sądu taka sytuacja zaistniała w rozpoznanej sprawie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że podstawy kasacyjne mają postać sformalizowaną i są jednoznacznie określone w przepisie art. 174 Prawa o postępowania przed sądami administracyjnymi. Jak chodzi o naruszenie prawa materialnego to ustawodawca przewiduje taką podstawę w postaci błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania tego prawa. Nie ma natomiast wśród nich zarzutu pominięcia treści przepisów prawa materialnego, jak to przywołuje się w skardze kasacyjnej. Taki zarzut jako niedopuszczony przez wymienioną wyżej normę ustawową, nie mógł być zatem przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Odnosząc się z kolei do naruszenia art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stwierdzić trzeba, że również i ten zarzut nie mógł być przedmiotem merytorycznej kontroli Sądu, z innych jednak przyczyn niż omówiony wyżej. Z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że przedmiotem rozważań i rozstrzygnięcia Sądu był w istocie materiał dowodowy zgromadzony w sprawie oraz jego ocena prowadząca w rezultacie do wniosku, że organy podatkowe w sprawie niniejszej prawa nie naruszyły. W oparciu o ocenę tego materiału dowodowego Sąd dokonał dopiero kontroli prawidłowości zastosowania w sprawie wymienionego wyżej przepisu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, stwierdzając, że w związku ze sprzedażą opisana nieruchomość utraciła dotychczasowy charakter rolny w rozumieniu wskazanego art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Aby więc wykazać, że w zaskarżonym wyroku dokonano błędnej wykładni prawa materialnego należało w skardze w pierwszej kolejności podnieść zarzut naruszenia przepisów postępowania sądowego regulujących zasady gromadzenia materiału dowodowego w sprawie podatkowej oraz jego oceny. W skardze kasacyjnej w sprawie niniejszej takiego zarzutu jednak nie zgłoszono, co oznacza, że skarżący nie zakwestionowali wymienionych kwestii procesowych i w ten sposób pozbawili się możliwości oceny przez Sąd zarzutu naruszenia prawa materialnego.

Mając zatem powyższe ustalenia na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Dlatego też na podstawie o przepisu art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga kasacyjna została oddalona.

O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w W. orzeczono po myśli art. 204 pkt 1 cytowanej ustawy.