Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1113/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk - Marciniak WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2014 r. sprawy ze skargi E. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzają ją decyzję Prezydenta Miasta [...] [...] z [...] sierpnia 2013 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 24 lipca 2013 r. E. Z. (zwana dalej: skarżąca) zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] [...] (zwanego dalej: MOPS) o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia na rzecz podjęcia opieki nad matką D. D... Do wniosku skarżąca załączyła oświadczenie, zgodnie z którym od [...] kwietnia 1976 r. pozostaje w związku małżeńskim ze Z. Z., jednak małżonkowie nie prowadzili wspólnego gospodarstwa, gdyż nie mieszkali razem, mają różne adresy zameldowania i nie interesują się sobą, w konsekwencji wnioskodawczyni nie wpisała go do wniosku.

Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. MOPS na podstawie art. 24a. ust. 1 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych wezwał skarżącą do poprawienia wniosku oraz przedstawienia dokumentów określających wysokość dochodów nie podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, dochodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych z wyszczególnieniem wysokości dochodu, podatku należnego, składki na ubezpieczenie społeczne oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne za [...] rok męża skarżącej – Z. Z.. Organ wskazał, że dokumenty należy dostarczyć w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania oraz pouczył, że niezastosowanie się do wezwania skutkować będzie pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia.

Odpowiadając na powyższe wezwanie, w piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r., skarżąca oświadczyła, że nie ma możliwości dostarczenia zaświadczenia o dochodach i składkach zdrowotnych męża, ponieważ nie wie, gdzie mąż przebywa i nie ma z nim kontaktu.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] Działający z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] [...] Dyrektor MOPS, na podstawie art. 3 pkt. 16, art. 16a ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku oświadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r. Nr 139 poz. 992 z późn.zm) oraz § 2 pkt 5 lit. a, lit. b, lit. c i lit. d, rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2013 r., poz.3), § 1 ust. 1 pkt. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 959) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku skarżącej z dnia [...] lipca 2013 r. odmówił przyznania skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia na rzecz podjęcia opieki nad matką D. D..

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ opisał stan faktyczny w sprawie i wskazał, że zgodnie z § 2 pkt. 5 lit. a - d rozporządzenia z dnia 3 stycznia 2013 r. do wniosku o zasiłek rodzinny należy dołączyć zaświadczenia z urzędu skarbowego albo oświadczenia członków rodziny o dochodzie podlegającym opodatkowaniu, oświadczenia członków rodziny rozliczających się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym, oświadczenia członków rodziny o dochodzie niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, zaświadczenia albo oświadczenia członków rodziny zawierające informację o wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Organ podniósł, że w dniu [...] sierpnia 2013 r. przeprowadzono wywiad, na postawie, którego ustalono, że faktycznie skarżąca sprawuje opiekę nad matką, która jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym (ustalonym w dniu 26 czerwca 2012 r.). Nadto ostatnio skarżąca prowadziła działalność gospodarczą w okresie od [...] stycznia 2000 r. do [...] maja 2012 r., a następnie od [...] czerwca 2012 r. do [...] grudnia 2012 r. pozostawała w rejestrze osób bezrobotnych w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] [...]. Kolejno organ powołał się na art. 16 a ust. 2 oraz art. 3 pkt 2 i pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych i skonstatował, że uznano, iż skarżąca spełnia warunek rezygnacji z zatrudnienia, jednak ponieważ jest mężatką, a nie przedstawiła dokumentów określających wysokość dochodów osiągniętych przez męża w [...] roku, organ nie jest w stanie ustalić wysokości dochodu rodziny skarżącej osiągniętego w roku [...]. W związku z tym odmówiono przyznania skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego za okres od [...] lipca 2013 r. do [...] października 2013 r.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła skarżąca wnosząc o jej uchylenie i merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy. Skarżąca zarzuciła, że jej sytuacja rodzinna nie zmieniła się od momentu otrzymania po raz pierwszy wnioskowanego zasiłku. Skarżąca nie mieszka z mężem już od ponad dwudziestu lat, małżonkowie nie są także razem zameldowani. Skarżąca argumentowała, że kiedy wnioskowała skutecznie o zasiłek po raz pierwszy i świadczenie to jej przyznano (na początku roku) nie były od niej wymagane żadne szczegółowe dane dotyczące zarobków męża. Od lat bowiem małżonkowie nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Skarżąca wskazała także, że aby uzyskać świadczenie celowo zrezygnowała z prowadzenia własnej działalności – zlikwidowała tę działalność, aby opiekować się chorą matką. Skarżąca wskazała, iż obliczyła sobie, że jest w stanie się dzięki temu zasiłkowi utrzymać, jednocześnie będąc cały czas przy chorej matce. Przez pół roku zasiłek był skarżącej udzielany, co utwierdziło ją w przekonaniu, że dokonała właściwego wyboru. Obecnie skarżąca znalazła się w niezwykle trudnej sytuacji, ponieważ zlikwidowała działalność gospodarczą oraz została pozbawiona zasiłku specjalnego. Takie działanie, w ocenie skarżącej, narusza konstytucyjną zasadę zaufania obywatela do państwa.

Decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ opisał stan faktyczny w sprawie, przywołał regulację art. 16 a ustawy o świadczeniach rodzinnych i stwierdził, że w wyniku przeprowadzonego postępowania przed organem I instancji ustalono, że warunki przyznania świadczenia, określony w przywołanym przepisie zostały spełnione, albowiem matka odwołującej się legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i wymaga stałej opieki z uwagi na znacznie ograniczoną możliwość samodzielnej egzystencji. Nadto uznano, iż wnioskodawczyni jest jedyną osoba mogącą taką opiekę sprawować. Został również spełniony warunek rezygnacji przez skarżącą z zatrudnienia lub innej pacy zarobkowej. Odwołując się kolejno do art. 16a ust. 2 oraz art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ podniósł, że skoro skarżąca pozostaje w związku małżeńskim, to winna (w celu weryfikacji przez organ przesłanki z art. 16a ust. 2) przedłożyć stosowne dokumenty obrazujące osiągnięty przez małżonka dochód w 2011 r., albowiem Ośrodek nie ma możliwości ustalenia tego we własnym zakresie.

W skardze na powyższą decyzję zarzuciła naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji. Skarżąca uzasadniając zrzuty wskazał, że w roku wcześniejszym, ze względu na coraz większe problemy zdrowotne matki i związaną z nimi konieczność ciągłej opieki nad nią, po uzyskaniu porad w tej materii, zdecydowała się zrezygnować z prowadzenia własnej działalności na rzecz opieki nad matką. Skarżąca podkreśliła, że ze względów finansowych jak i ewentualnej możliwości poprawy zdrowia matki lepszą formą byłoby dla niej zawieszenie działalności gospodarczej, jednak musiała tę działalność całkowicie zlikwidować. Na skutek tego zostało jej odebrane podstawowe źródło dochodu. Po uzyskaniu po raz pierwszy specjalnego zasiłku opiekuńczego na okres 6 miesięcy skarżąca wniosła – w tym samym trybie – o zasiłek na dalszy okres, jednak wydano decyzję odmowną, ze względu na brak wykazania dochodów męża. Skarżąca akcentowała, że gdy pierwszy raz składała wniosek, dokumenty dotyczące jej męża nie były w ogóle konieczne. Skarżąca wskazała, że z mężem nie mieszka już od ponad dwudziestu lat i przez ten czas utrzymują relację ze względu na dzieci, jednak tylko na odległość. Mimo faktycznej separacji, małżonkowie nigdy nie wnieśli o jej orzeczenie przez sąd. Zatem sytuacja rodzinna skarżącej nie zmieniła się od momentu otrzymania po raz pierwszy wnioskowanego zasiłku. Skarżąca wskazała także, że małżonkowie nie mają wspólnego miejsca zameldowania, nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, zaś obecnie ich dzieci są już dorosłe i skarżąca nie ma kontaktu z mężem. Jednocześnie skarżąca przypuszcza, że w razie wykazania dochodów męża prawdopodobnie straci zupełnie zasiłek opiekuńczy na matkę. Odmowa przyznania jej tego świadczenia spowodowała, że znalazła się ona w niezwykle trudnej sytuacji. Nie mam bowiem możliwości szybkiego powrotu do poprzedniego źródła dochodu – działalności gospodarczej – co byłoby znacznie utrudnione, a jednocześnie została pozbawiona specjalnego zasiłku opiekuńczego. W ocenie skarżącej takie działanie organów narusza konstytucyjną zasadę ochrony praw nabytych oraz zasadę zaufania obywatela do państwa.

W odpowiedz na skargę organ wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć ze względów częściowo odmiennych, aniżeli wskazane w skardze.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach. Zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej: Ppsa), sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc stwierdzenie istnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek skutkuje wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 135 Ppsa Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, jak i decyzją ją poprzedzającej, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością ich uchylenia.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 – 4, 4a, 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. (Dz.U. z 2006 Nr 139 poz. 992 z późn. zm., zwanej dalej: Uśr) ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek małżonków, jednego z małżonków, rodziców, jednego z rodziców, opiekuna faktycznego dziecka, opiekuna prawnego dziecka, osoby uczącej się, pełnoletniej osoby niepełnosprawnej lub innej osoby upoważnionej do reprezentowania dziecka lub pełnoletniej osoby niepełnosprawnej, a także osób, na których, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, ciąży obowiązek alimentacyjny. Wniosek składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby, o której mowa w ust. 1 i powinien on zawierać dane dotyczące: osoby występującej o przyznanie świadczeń rodzinnych, w tym: imię, nazwisko, datę urodzenia, numer PESEL, a w razie gdy nie nadano numeru PESEL - numer dokumentu potwierdzającego tożsamość; dzieci pozostających na utrzymaniu osoby, o której mowa w ust. 1, w tym: imię, nazwisko, numer PESEL, datę urodzenia, stan cywilny. Do wniosku należy dołączyć odpowiednio: zaświadczenia o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, każdego członka rodziny, wydane przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego, zawierające informacje o wysokości: dochodu, składek na ubezpieczenia społeczne odliczonych od dochodu, należnego podatku; zaświadczenia dokumentujące wysokość innych dochodów; oświadczenie o deklarowanych dochodach osiąganych przez osoby podlegające przepisom o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz inne zaświadczenia lub oświadczenia oraz dowody niezbędne do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, w tym w szczególności orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności, prawomocny wyrok sądu rodzinnego orzekający rozwód lub separację, zaświadczenie lub oświadczenie o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne. W przypadku gdy w stosunku do osoby ubiegającej się o świadczenia rodzinne wystąpią wątpliwości dotyczące okoliczności, o których mowa w art. 3 pkt 17a (dot. w szczególności stanu cywilnego wnioskodawcy), organ właściwy może przeprowadzić wywiad. Sposób i tryb postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz wzory dokumentów określa rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. z 2013r. poz. 3). W zakresie istotnym dla niniejszej sprawy należy wskazać na § 7 pkt 1 i 2 tego rozporządzenia, zgodnie z którym wzór wniosku o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego jest określony w załączniku nr 17 do rozporządzenia i do wniosku tego należy dołączyć odpowiednio dokumenty, o których mowa w § 2 ust. 2 pkt 5 (dokumenty stwierdzające wysokość dochodu rodziny) i 7 (karta pobytu) oraz orzeczenie o niepełnosprawności lub o znacznym stopniu niepełnosprawności; zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w § 3 pkt 4 ( zaświadczenie placówki zapewniającej całodobową opiekę); oraz inne dokumenty, w tym oświadczenia, niezbędne do ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego.

W § 2 ust. 2 pkt 5 ustawodawca wskazuje na:

a) zaświadczenia z urzędu skarbowego albo oświadczenia członków rodziny o dochodzie podlegającym opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy; wzory zaświadczenia i oświadczenia są określone odpowiednio w załącznikach nr 4 i 5 do rozporządzenia,

b) oświadczenia członków rodziny rozliczających się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne o dochodzie osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy; wzór oświadczenia jest określony w załączniku nr 6 do rozporządzenia,

c) oświadczenia członków rodziny o dochodzie niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy; wzór oświadczenia jest określony w załączniku nr 7 do rozporządzenia,

d) zaświadczenia albo oświadczenia członków rodziny zawierające informację o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy; wzór oświadczenia jest określony w załączniku nr 8 do rozporządzenia,

i ten przepis organ I instancji (omyłkowo wskazując na § 2 pkt 5 lit. a-d) uczynił podstawą prawną wydanej decyzji.

Wreszcie wskazać należy, iż zgodnie z art. 24a ust. 1-3 Uśr w przypadku złożenia nieprawidłowo wypełnionego wniosku podmiot realizujący świadczenia wzywa pisemnie osobę ubiegającą się o świadczenia do poprawienia lub uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia (ust. 1). W przypadku gdy osoba złoży wniosek bez wymaganych dokumentów, podmiot realizujący świadczenia przyjmuje wniosek i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni i nie dłuższy niż 30 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia (ust. 2). W przypadku gdy przyczyną niedostarczenia wymaganego dokumentu przez osobę składającą wniosek jest niewydanie dokumentu przez właściwą instytucję w ustawowo określonym, w odrębnych przepisach, terminie oraz osoba może to udokumentować, świadczenia przysługują począwszy od miesiąca, w którym wniosek został złożony (ust. 3).

Na tle powyższego wskazać należy, że w niniejszej sprawie organ I instancji prawidłowo wezwał skarżącą - pismem z dnia [...] lipca 2013 r. na podstawie art. 24a ust. 1 i ust. 2 do poprawienia wniosku oraz przedstawienia wskazanych dokumentów dotyczących roku [...] i męża skarżącej i prawidłowo pouczył stronę o rygorze pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia, choć jednocześnie wyznaczył stronie nieprawidłowo termin 7 dni na dostarczenie dokumentów (zgodnie z art. 24 a Uśr winno to być 14 dni).

Z tego względu niezrozumiałym jest dlaczego, wobec uznania, że skarżąca braków nie uzupełniła, organ I instancji orzekł merytorycznie (odmawiając przyznania świadczenia) zamiast – zgodnie z własnym pouczeniem – pozostawić wniosek bez rozpoznania.

Należy wskazać, że w przypadku nieuzupełnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego o wymagane dokumenty żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego jest bezskuteczne, nie dochodzi więc w ogóle do wszczęcia postępowania. Nie jest w takim przypadku możliwe wydanie jakiejkolwiek decyzji - pozytywnej czy negatywnej. Przed złożeniem przez stronę kompletnego pod względem formalnym wniosku o świadczenie rodzinne postępowanie administracyjne się nie toczy, wniosek nie jest rozpatrywany i w przypadku nieuzupełnienia w dalszym ciągu rozpatrywany być nie może. Wniosek taki pozostawia się bez rozpoznania - co jest czynnością materialno-techniczną. Strona nie pozostaje jednak w takiej sytuacji pozbawiona możliwości działania, bowiem przysługuje jej zażalenie do organu wyższego stopnia w trybie art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego, a następnie w razie nieuwzględnienia zażalenia skarga na bezczynność organu do sądu administracyjnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 39/12, LEX nr 1162873; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Bk 146/11, LEX nr 818621). Podkreślenia wymaga, że przepisy Uśr, czy też przepisy wykonawcze do tej ustawy milczą na temat formy, w jakiej ma być dokonana czynność procesowa pozostawienia wniosku osoby ubiegającej sie o świadczenie bez rozpatrzenia, dokonywana na podstawie art. 24a ust. 2 Uśr. Tym samym należy przyjąć, że brak jest podstaw prawnych do rozstrzygania przez organ o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia w procesowej formie decyzji administracyjnej czy postanowienia. W przypadku nieuzupełnienia wniosku zgodnie z wezwaniem, organ pozostawia wniosek bez rozpatrzenia. Nie jest w takim wypadku możliwe wydanie jakiejkolwiek decyzji - pozytywnej czy negatywnej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 11 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Ol 210/13, LEX nr 1316827).

Z tego też względu za wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy należy uznać rozstrzygnięcia tak organu I instancji, jak i organu odwoławczego, który utrzymał w mocy nieprawidłowe rozstrzygnięcie organu I instancji. W konsekwencji, w zw. z art. 135 Ppsa koniecznym stało się uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzji ją poprzedzającej.

Jednocześnie sąd zwraca uwagę, że przy załatwianiu spraw z zakresu objętego ustawą o świadczeniach rodzinnych przestrzeganie podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest szczególnie ważne. Przepis art. 24a Uśr niewątpliwie mający na celu zmobilizowanie wnioskodawców do przedstawiania organowi kompletu dokumentacji pozwalającej na prawidłowe rozstrzygnięcie, nie może być interpretowany w oderwaniu od podstawowych zasad postępowania administracyjnego, określonych w art. 8 i art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 1298/07, LEX nr 497576). Zgodnie z tymi przepisami organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

W niniejszej sprawie organy zasadom tym uchybiły i (nieprawidłowo) odmówiły skarżącej prawa do świadczenia, pozostawiając ją w poczuciu, że w jednej sprawie (uprzednio przyznano stronie specjalny zasiłek opiekuńczy) dochody jej męża nie miały znaczenia dla sprawy, w drugiej (niniejszej), pomimo braku zmiany okoliczności faktycznych, przesądziły one o odmowie przyznania świadczenia. Organ w szczególności nie wyjaśnił stronie, że w sytuacji, gdy nie została orzeczona separacja, ani nie zapadł wyrok rozwodowy dotyczący małżeństwa skarżącej i jej męża, małżonek jej jest nadal, w świetle prawa, traktowany jako członek jej rodziny. Nie wskazał również, że winna wystąpić do właściwego urzędu skarbowego o stosowne zaświadczenia, nawet gdyby miała się to spotkać z odmową (w kontekście ewentualnie art. 24a ust. 3 Uśr).

Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji uwzględni powyższe uwagi, oceny prawne i wytyczne, zgodnie z art. 153 Ppsa, mając na uwadze treść art. 24a ust. 1 Uśr oraz art. 8 i 9 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W opisanych okolicznościach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1lit c w zw. z art. 135 Ppsa, orzeczono jak w sentencji.