Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 508/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2009-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono akt nadzoru
Powołane przepisy: article: art. 148, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 171
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 87, art. 98 ust. 3
journal: Dz.U. 1990 nr 16 poz 95
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym
article: art. 52 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1974 nr 24 poz 141
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
article: art. 5 ust. 2 i 6, art. 2 pkt 6, art. 4 pkt 6
journal: Dz.U. 1997 nr 106 poz 679
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne.
journal: Dz.U. 2004 nr 173 poz 1807
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej
article: art. 38
journal: Dz.U. 1991 nr 95 poz 425
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 października 2009r. sprawy ze skargi Gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia dotyczącego odwołania ze stanowiska dyrektora szkoły I. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze; II. stwierdza, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Zarządzeniem nr [...] z dnia [...] Wójt Gminy M. odwołał z dniem 30 maja 2009r. S.M. ze stanowiska dyrektora Szkoły Podstawowej w T., wskazując, iż następuje to ze skutkami wynikającymi z art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy. W podstawie prawnej powołano art. 5 ust. 2 i 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (Dz. U. z 2006r. nr 216, poz. 1584 ze zm.), zwanej dalej ustawą. W piśmie przewodnim z tego samego dnia Wójt Gminy M. poinformował stronę, iż niniejsze odwołanie jest równoznaczne z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy. Jako powód odwołania wskazano prowadzenie działalności gospodarczej w okresie pełnienia funkcji dyrektora.

Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] znak: [...] Wojewoda stwierdził nieważność powyższego zarządzenia w oparciu o art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 ze zm.), zwanej dalej u.s.g.

W uzasadnieniu wskazano, iż odwołanie w powyższym trybie S.M. ze stanowiska dyrektora szkoły podstawowej jest sprzeczne z prawem i nie może być równoznaczne z tym, iż przestaje być automatycznie nauczycielem danej szkoły. Jak wynika bowiem z art. 10 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006r. nr 97, poz. 674 ze zm.) stosunek pracy z nauczycielem nawiązuje się na podstawie umowy o pracę lub mianowania. Natomiast powierzenie stanowiska dyrektora szkoły, choć powoduje konsekwencje w zakresie stosunku pracy nauczyciela zajmującego stanowisko kierownicze, jest czynnością stricte administracyjną (uchwała SN z dnia 16 grudnia 1996r., OPS 6/96, OSNA 1997,

nr 2, poz. 48). Tym samym odwołanie ze stanowiska dyrektora nie jest rozwiązaniem stosunku pracy i powoduje jedynie pozbawienie tego stanowiska,

a nie ustanie zatrudnienia na stanowisku nauczyciela (wyrok SN z dnia 6 grudnia 2005r., III PK 96/05).

Ponadto organ nadzoru ustalił, iż S. M. złożył w dniu 28 maja 2009r. Wójtowi pismo o rezygnacji z pełnienia funkcji dyrektora szkoły z trzymiesięcznym wypowiedzeniem. W tym zakresie wskazano na wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z dnia 19 marca 2003r., sygn. akt SA/Rz 1725/02, zgodnie z którym złożenie rezygnacji ze stanowiska dyrektora szkoły nie pozwala organowi prowadzącemu szkołę na odwołanie dyrektora szkoły z innych powodów niż rezygnacja.

Mając na uwadze, iż zakwestionowane zarządzenie nie zostało wydane na podstawie art. 38 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r. nr 256, poz. 2572 ze zm.), gdy jedyną powołaną podstawą prawną były przepisy o ograniczeniu działalności gospodarczej oraz jednocześnie bezpodstawnie pozbawiono w nim Dyrektora Szkoły w T. stanowiska nauczyciela, Wojewoda stwierdził nieważność przedmiotowego zarządzenia.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze wniosła Gmina M., domagając się jego uchylenia. Skarżąca wskazała, iż stosownie do art. 91 ust. 1 u.s.g. przedmiotem rozstrzygnięcia nadzorczego mogła być wyłącznie treść zakwestionowanego zarządzenia, to jest odwołanie S.M. z funkcji dyrektora szkoły bez wypowiedzenia, z jego winy. Tym samym rozważania Wojewody dotyczące kwestii stosunku pracy z nauczycielem nie znajdują podstawy prawnej do ich rozstrzygania w trybie postępowania nadzorczego – mającego charakter wyłącznie administracyjny. Ich treść świadczy o tym, że Wojewoda przejął na siebie funkcje sądowe. Sprawy ze stosunków pracy z nauczycielami rozstrzygają bowiem sądy pracy. Jednocześnie organ nadzoru, zastępując sąd, popada w sprzeczność z powołaną uchwałą SN, iż kwestia odwołania czy powierzenia stanowiska dyrektora szkoły jest czynnością stricte administracyjną. Odnosząc się do powołanego przez Wojewodę wyroku NSA strona skarżąca wskazała, iż orzeczenie to nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, która dotyczy zupełnie odmiennego stanu faktycznego. Ponadto organ nadzoru błędnie argumentuje, że przepisy ustawy o systemie oświaty (art. 38) mają pierwszeństwo przed przepisami stanowiącymi o skutkach naruszania zakazów prowadzenia działalności gospodarczej przez kierownika jednostki organizacyjnej gminy. Z powyższego przepisu dyrektor szkoły mógłby skorzystać jedynie w sytuacji, gdyby składanie rezygnacji za trzymiesięcznym wypowiedzeniem dokonywało się przed podjęciem działalności gospodarczej, a nie po okresie długotrwałego, zatajonego jej wykonywania przez dyrektora. Strona skarżąca wyraziła pogląd, iż przepisy o odwoływaniu kierowników jednostek organizacyjnych gminy zawarte w przepisach o ograniczeniu działalności przez osoby pełniące funkcje publiczne stanowią lex specialis w stosunku do art. 38 ustawy o systemie oświaty, ponieważ w odmiennym przypadku ustawa antykorupcyjna stanowiłaby dla nauczycieli sztuczny twór prawny, a tak nie jest, gdyż ustawa ta w art. 5 ust. 6 przewiduje odrębny tryb postępowania. Utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia nadzorczego oznaczałoby w praktyce, że dyrektor szkoły – pomimo ustawowego zakazu – może zaryzykować prowadzenie działalności gospodarczej dopóty, dopóki ten fakt nie wyjdzie na jaw, a gdy tak się stanie, dyrektor, korzystając z art. 38 ustawy o systemie oświaty, złoży rezygnację za trzymiesięcznym wypowiedzeniem i dalej w okresie wypowiedzenia kontynuuje działalność gospodarczą. Przyjęcie takiego poglądu oznaczałoby, iż art. 5 ust. 2 i 6 ustawy o ograniczeniu działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne staje się martwą literą prawa. Skarżąca podniosła także, iż wójt wyrażając zgodę na odwołanie dyrektora szkoły po upływie dokonanego przez tegoż dyrektora trzymiesięcznego wypowiedzenia – składanego przed upływem roku szkolnego – ryzykowałby brakiem odpowiedzialności za wyrażenie takiej zgody

jako organ prowadzący szkołę. Pozostawienie szkoły w rękach dyrektora zaangażowanego w działalność gospodarczą, któremu wypowiedzenie kończyłoby się z końcem wakacji byłoby przyzwoleniem nie dającym gwarancji, że szkoła będzie przygotowana organizacyjnie do rozpoczęcia zajęć z dniem 1 września, zwłaszcza, iż w szkole nie było utworzone stanowisko wicedyrektora.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewoda powołał się dodatkowo na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1996r., I OPS 6/96, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 lutego 2007r., IV SA/Gl 378/06 oraz uchwałę TK z dnia 27 września 1994r., W 10/93. Jako niezasadne oceniono stanowisko strony skarżącej, iż dyrektor winien złożyć rezygnację ze stanowiska przed podjęciem działalności gospodarczej. Przepisy cyt. ustawy antykorupcyjnej z dnia 21 sierpnia 1997r. dotyczą bowiem już prowadzonej działalności, a nie osób zamierzających ją podjąć. Ponadto organ wskazał na brak uzyskania opinii kuratora oświaty, odwołując się w tym zakresie do stanowiska zaprezentowanego przez WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 5 lutego 2008r., II SA/Bk 789/07. Odnosząc się do zarzutu o przejęciu roli sądu Wojewoda wskazał, iż nie przywraca dyrektora do pracy, ale zapobiega łamaniu prawa w każdej jego postaci.

W piśmie procesowym z dnia 5.10.2009r. skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko podnosząc jednocześnie, iż pomimo, że ustawa z dnia 21 sierpnia 1997r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne nie zawiera wymogu uzyskiwania opinii kuratora oświaty przy odwoływaniu dyrektora szkoły, to kurator otrzymał informacje o przyczynie odwołania dyrektora i w dniu 29.05.2009r. wydał pozytywną opinię w tym zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 171 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz.U. nr 78, poz. 483 ze zm.) działalność samorządu terytorialnego podlega nadzorowi z punktu widzenia legalności. Kompetencje nadzorcze wojewody są określone w przepisach ustaw ustrojowych: w przypadku gminy - w ustawie z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 ze zm.), zwanej dalej u.s.g.

W myśl przepisu art. 87 tej ustawy organy nadzoru mogą wkraczać w działalność gminną tylko w przypadkach określonych ustawą.

Nadzór nad wykonywaniem zadań gminy jest sprawowany na podstawie kryterium zgodności z prawem. Oznacza to, że tylko sprzeczność z prawem może prowadzić do wydawania rozstrzygnięć nadzorczych stwierdzających nieważność uchwał lub zarządzeń organów gminy. Rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody musi wskazywać konkretny przepis naruszony uchwałą organu gminy, a naruszenie prawa nie może być wyprowadzane w drodze analogii, czy też oceny racjonalności rozwiązań prawnych (por. w tym zakresie wyrok WSA z 14 stycznia 2004r., III SA/Łd 1518/03, ONSA i WSA 2004/1/21).

Przede wszystkim należy stwierdzić, iż zostały spełnione wymogi formalne od spełnienia których zależy skuteczne wniesienie skargi do Sądu, albowiem skarga została wniesiona w przewidzianym prawem terminie i poprzedzona była zarządzeniem o którym mowa w art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym.

Przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] stwierdzające nieważność Zarządzenia nr [...]z dnia [...] Wójta Gminy w przedmiocie odwołania z dniem 30 maja 2009r. dyrektora Szkoły Podstawowej w T.

Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego Sąd stwierdził, że narusza ono prawo materialne w sposób mający wpływ na wynik rozstrzygnięcia

z następujących powodów.

Zarządzeniem nr [...] z dnia [...] Wójt Gminy odwołał z dniem 30 maja 2009r. S.M. ze stanowiska dyrektora Szkoły Podstawowej w T., wskazując, iż następuje to ze skutkami wynikającymi z art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy. W podstawie prawnej powołano art. 5 ust. 2 i 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (Dz. U. z 2006r. nr 216, poz. 1584 ze zm.).

Wojewoda, stwierdzając nieważność powyższego zarządzenia podał, iż narusza ono prawo, bowiem:

1/ na podstawie art. 38 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r. nr 256, poz. 2572 ze zm.) można odwołać daną osobę z funkcji dyrektora szkoły, ale nie oznacza to, iż przestaje ona być nauczycielem. Odwołanie przeto, S.M. ze stanowiska dyrektora szkoły podstawowej jest sprzeczne z prawem i nie może być równoznaczne z tym, iż przestaje być automatycznie nauczycielem danej szkoły. Jak wynika bowiem z art. 10 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006r. nr 97, poz. 674 ze zm.) stosunek pracy z nauczycielem nawiązuje się na podstawie umowy o pracę lub mianowania. Natomiast powierzenie stanowiska dyrektora szkoły, choć powoduje konsekwencje w zakresie stosunku pracy nauczyciela zajmującego stanowisko kierownicze, jest czynnością stricte administracyjną. Tym samym odwołanie ze stanowiska dyrektora nie jest rozwiązaniem stosunku pracy i powoduje jedynie pozbawienie tego stanowiska, a nie ustanie zatrudnienia na stanowisku nauczyciela;

2/ skoro dyrektor złożył wypowiedzenie to odwołanie winno nastąpić z tej przyczyny, wobec czego nie można odwoływać dyrektora w oparciu o inną podstawę (organ nie może z innej przyczyny odwołać dyrektora – pierwszeństwo odwołania w związku ze złożeniem rezygnacji);

3/ Wójt nie powołał art. 38 ustawy o systemie oświaty, lecz tylko ustawę z dnia 21 sierpnia 1997r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (Dz. U. z 2006r. nr 216, poz. 1584 ze zm.).

W ocenie Sądu stanowisko Wojewody nie jest zasadne z następujących powodów.

Po pierwsze. Zadaniem organu nadzoru z punktu widzenia kompetencji nadzorczych określonych w cyt. na wstępie przepisach jest zbadanie pod względem zgodności z prawem aktu administracyjnego - zarządzenia Wójta Gminy M. o odwołaniu S.M. z funkcji dyrektora szkoły. Trzeba zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, iż treść uzasadnienia rozstrzygnięcia nadzorczego wskazuje, że organ nadzoru dokonał de facto oceny czynności Wójta dokonywanych po podjęciu przedmiotowego zarządzenia. Innymi słowy Wojewoda dokonał oceny czynności z zakresu prawa pracy podejmowanych w następstwie (na skutek) wydania zarządzenia, które to kompetencje przynależą sądowi pracy, a nie Wojewodzie. Wymaga bowiem podkreślenia, iż wbrew twierdzeniom Wojewody zarządzenie Wójta w żadnej jego części nie obejmuje postanowienia (stwierdzenia) o rozwiązaniu stosunku pracy z nauczycielem, a dotyczy wyłącznie odwołania z funkcji dyrektora szkoły. Istotnie, z przedstawionych sądowi akt wynika, iż w następstwie wydanego zarządzenia Wójt w piśmie przewodnim poinformował stronę, iż odwołanie jest równoznaczne z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy, a jako powód odwołania wskazano prowadzenie działalności gospodarczej w okresie pełnienia funkcji dyrektora. Tym niemniej jednak, zdaniem Sądu, ocena tych czynności (dokonywanych po wydaniu zarządzenia o odwołaniu dyrektora) i ich skutki dla odwołanego dyrektora w sferze stosunku pracy jest kompetencją przynależną sądowi pracy, a nie organowi nadzoru w zakresie jego uprawnień kontrolnych.

Trzeba wskazać, iż akt powierzenia nauczycielowi stanowiska dyrektora szkoły jak i odwołanie z tego stanowiska mają charakter administracyjnoprawny, nie są natomiast czynnościami prawa pracy. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 16.12.1996r. (ONSA 1997/2/48), powierzenie stanowiska dyrektora szkoły jak i jego odwołanie należy traktować jako władczą wypowiedź organu administracji w sprawie należącej do zakresu zadań publicznych. Zakwalifikowanie tego aktu do kategorii aktów administracyjnoprawnych wskazuje tym samym na tryb i zakres kontroli tego aktu. Akt administracyjny wywołujący dodatkowo pewne skutki w sferze regulowanej prawem pracy ( w stosunku pracy) nie przestaje być aktem administracyjnym. Nie można mu z tego powodu przypisywać podwójnego charakteru: aktu administracyjnego i równocześnie aktu prawa pracy. O takiej dwoistości możemy mówić tylko w odniesieniu do jego skutków.

Na gruncie sprawy niniejszej, jak już wskazano na wstępie, zakres kontroli organu nadzoru w stosunku do zarządzenia Wójta wyznacza art. 171 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 87 u.s.g., co oznacza, iż zadaniem organu nadzoru było dokonanie kontroli legalności zarządzenia Wójta, a w szczególności odniesienia się do powołanej podstawy prawnej zarządzenia w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy. Oceny tej w treści uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia nie sposób jest wprost się dopatrzyć. W szczególności Wojewoda nie wskazuje wprost czy w stanie faktycznym sprawy powołana podstawa prawna zarządzenia mogła mieć czy też nie zastosowanie, a przede wszystkim brak jest jakichkolwiek ustaleń, czy dyrektor szkoły prowadził działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy z 2.07.2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. nr 173, poz. 1807), a jeśli tak to czy naruszył zakaz określony ustawą oraz czy działania organu prowadzącego szkołę były zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Ustaleń w tym zakresie jak też oceny działań organu prowadzącego szkołę Wojewoda nie przeprowadził.

W konsekwencji powyższych okoliczności trzeba jednoznacznie stwierdzić, iż rozważania Wojewody nie obejmujące powyższych kwestii, a ograniczające się do ogólnych wywodów w zakresie stosunku pracy nauczyciela, któremu powierzono stanowisko kierownicze w szkole naruszają w/cyt. zasady nadzoru nad działalnością gminną.

Po drugie. Nie do zaakceptowania, na gruncie obowiązujących przepisów, jest stanowisko organu nadzoru (wprost niewyartykułowane w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego, ale dające odczytać się z jego treści ), iż zarządzenie Wójta narusza prawo dlatego, iż nie wskazuje art. 38 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r. nr 256, poz. 2572 ze zm.), jako podstawy odwołania dyrektora szkoły. Zdaje się, iż Wojewoda uważa, iż tylko ten przepis (ewentualnie w powiązaniu z ustawą antykorupcyjną) daje wyłączną podstawę do odwołania dyrektora szkoły. Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić z następujących powodów.

Zarządzenie wójta o odwołaniu dyrektora szkoły zostało podjęte w oparciu o art. 5 ust. 2 i 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (Dz. U. z 2006r. nr 216, poz. 1584 ze zm.). Wymaga wskazania, iż przepis art. 2 pkt 6 tej ustawy określa podmiotowe ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej przez m.in. kierowników jednostek organizacyjnych gminy. Nie może budzić wątpliwości, iż szkoła podstawowa jest jednostką organizacyjną gminy skoro w myśl art. 5 ust 5 ustawy o systemie oświaty zakładanie i prowadzenie publicznych szkół podstawowych należy do obowiązkowych zadań własnych gminy. Tym samym dyrektor szkoły podstawowej jako kierownik gminnej jednostki organizacyjnej podlega ograniczeniom wynikającym z ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne z mocy jej art. 2 pkt 6.

W tym miejscu trzeba podkreślić, iż dopiero od 1.01.2003r. mocą ustawy z 23.11.2002r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( dz. U. nr 214 poz. 1806 ze zm.) do grona funkcjonariuszy gminnych objętych zakresem podmiotowym ustawy dodano kierowników jednostek organizacyjnych gminy. Osoby te, na podstawie art. 4 pk. 6 ustawy antykorupcyjnej w okresie zajmowania stanowisk lub pełnienia funkcji, o których mowa w tych przepisach, nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności(...).

Ustawodawca w art. 5 ustawy wprowadza swoiste sankcje za naruszenie zakazów, o których mowa w jej art. 4 , stanowiąc, iż jeżeli zakazy o których mowa w art. 4 narusza osoba, o której mowa w art. 2 pkt 6-6b, z wyłączeniem wójta, właściwy organ z zastrzeżeniem ust. 3-5, odwołuje ją albo rozwiązuje z nią umowę o pracę, najpóźniej po upływie miesiąca od dnia, w którym uzyskał informacje o przyczynie odwołania albo rozwiązania umowy o pracę. Z kolei zgodnie z postanowieniami art. 5 ust. 6 ustawy odwołanie i rozwiązanie umowy o prace w trybie określonym w ust. 2-5 jest równoznaczne z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy. Takie brzmienie tych przepisów oznacza, iż ustawa antykorupcyjna ( wskazane powyższej regulacje) stanowi akt szczególny w stosunku do wszelkich ustaw regulujących sytuację prawną tych osób. Skoro zatem powołane wyżej przepisy wprowadzają samoistną i kategoryczną sankcję za naruszenie przez kierowników gminnej jednostki organizacyjnej ograniczeń w niej zawartych to, brak podstaw do przyjęcia, by spod działania tej ustawy wyłączyć dyrektorów szkół podstawowych z tą tylko argumentacją, iż odwołanie dyrektora szkoły może nastąpić wyłącznie w oparciu o art. 38 ustawy o systemie oświaty.

Zgodnie z art. 38 ust 1 tej ustawy organ który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce:

1/ odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie:

a/ złożenia przez nauczyciela rezygnacji, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem,

b/ ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 34a ust.2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli - bez wypowiedzenia,

c/ złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o jakim mowa w art. 34 ust. 2a;

2/ w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 7, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego – ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.

Przyjęcie, iż wyłącznie art. 38 ustawy o systemie oświaty ( lub w powiązaniu z przepisem ustawy antykorupcyjnej) stanowi podstawę do odwołania dyrektora szkoły doprowadziłoby do sytuacji, w której przepis art. 5 ust 2 i 6 ustawy byłby przepisem martwym. Tymczasem, zdaniem Sądu, przepis ten przewiduje odrębny od ustanowionego przez art. 38 ustawy o systemie oświaty tryb odwołania dyrektora szkoły. Przepis ten nie przewiduje również odpowiedniego stosowania art. 38 ustawy o systemie oświaty. Nie można nie podnieść i tej okoliczności, iż zamknięty katalog przyczyn odwołania dyrektora szkoły określony w art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty nie obejmuje swym zakresem sytuacji o jakiej mowa w art. 4 i 5 ust. 2 ustawy antykorupcyjnej. Z kolei przyjęcie stanowiska, iż naruszenie przez dyrektora szkoły zakazów objętych ustawą antykorupcyjną stanowi przyczynę odwołania o jakiej mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty jest nie do zaaprobowania z uwagi na kategoryczne brzmienie art. 5 ust. 2 i 6 ustawy antykorupcyjnej. O ile bowiem w sytuacjach o jakich mowa w art. 38 ust.1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty organ może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego, to w art. 5 ust. 2 ustawy antykorupcyjnej ustawodawca zawarł nakaz odwołania kierownika gminnej jednostki organizacyjnej.

Po trzecie. Przyjęcie stanowiska iż w sytuacji złożonej przez dyrektora szkoły rezygnacji (wypowiedzenia) organ prowadzący obowiązany jest odwołać dyrektora z funkcji w trybie art. 38 ustawy o systemie oświaty i z tego też względu nie "może odwołać z innej podstawy " byłoby, w ocenie Sądu, równoznaczne ze stwierdzeniem, iż odwołany dyrektor mógłby w okresie wypowiedzenia prowadzić działalność gospodarczą – mimo zakazu przewidzianego ustawą, a zatem wbrew jej ratio legis . Trzeba podkreślić, iż przepisy ustawy antykorupcyjnej nie przewidują wyłączenia( jak też i ograniczenia) jej stosowania w sytuacji złożenia przez kierownika gminnej jednostki organizacyjnej rezygnacji z pełnionej funkcji. W tym zakresie nie odsyłają również do innych ustaw (np. przepisów ustawy o systemie oświaty).

Reasumując, Sąd w wyniku kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdził, że narusza ono granice dozwolonej ingerencji nadzorczej wyznaczonej przepisami prawa, a mianowicie art. 171 Konstytucji RP i art. 87 u.s.g.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, stwierdzając naruszenie prawa przez Wojewodę, na podstawie art. 148 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt I i II sentencji wyroku.