Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 306/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 16 par. 2, art. 254 par. 1, art. 260
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 kwietnia 2012 r. sygn. akt III SA/Gd 321/11 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi A. P. w przedmiocie wymierzenia kary grzywny Rektorowi Politechniki Gdańskiej z powodu niewykonania wyroku postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 6 stycznia 2012 r. (data stempla pocztowego), złożonym na urzędowym formularzy PPF, skarżący A. P. zwrócił się o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej oraz ustanowienie radcy prawnego celem sporządzenia środka zaskarżenia od zapadłego w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 października 2011 r.

Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz załączonego odpisu decyzji w przedmiocie utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych wynika, że prowadzi on samodzielnie gospodarstwo domowe, nie posiada nieruchomości, przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 /trzy tysiące/ euro, ani zasobów pieniężnych, za wyjątkiem związanych z bieżącym utrzymaniem. Skarżący oświadczył, że jest współwłaścicielem samochodu Ford Sierra, rok produkcji – 1989 r., którego wartość określił na ok. 800,00 /osiemset/ złotych. Z dniem 2 grudnia 2011 r. skarżący utracił prawo do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. Aktualnie utrzymuje się z prac dorywczych i tymczasowych. W rubryce 10 wniosku, w której należało podać tytuł oraz wysokość dochodów brutto, wnioskodawca wpisał "nie dotyczy", a pozostałą jej część zakreślił. Zarządzeniem z dnia 13 stycznia 2012 r. Sąd wezwał skarżącego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270), do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, które obrazowałyby jego rzeczywisty stan majątkowy i możliwości płatnicze. W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał odpis zeznania podatkowego za 2011 r., w którym zadeklarował dochód w wysokości 6.069,90 /sześć tysięcy sześćdziesiąt dziewięć 90/100/ złotych, wyciągi z dwóch rachunków bankowych zawierające historię operacji od 1 listopada 2011 r. do 9 lutego 2012 r. Wynikało z nich m.in., że wnioskodawca pobierał zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 435,69 /czterysta trzydzieści pięć 69/100) złotych miesięcznie, a w styczniu 2012 r. otrzymał wynagrodzenie za pracę w kwocie 460,88 /czterysta sześćdziesiąt 88/100/ złotych. Poniesione przez niego w tym okresie wydatki związane z opłaceniem czesnego za studia na Politechnice Warszawskiej, wydaniem indeksu i legitymacji studenckiej oraz korzystaniem z domu studenckiego, wyniosły ogółem 2.128,00 /dwa tysiące sto dwadzieścia osiem/ złotych. W dodatkowych oświadczeniach z dnia 15 lutego 2012 r. skarżący podał, że opłata za studia wynosi 3.100,00 /trzy tysiące sto/ złotych i została rozłożona na raty. Źródłami jego dochodów są prace dorywcze zlecane jednorazowo na podstawie umów ustnych, a także umów zlecenia i o dzieło, z których wynagrodzenie niekiedy przekazywane jest na rachunek bankowy. Jednocześnie wskazał, że nadal posiada status bezrobotnego i nie korzysta z jakiejkolwiek formy pomocy społecznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że przesłane przez skarżącego dodatkowe dokumenty i oświadczenia, nie dają możliwości dokonania pełnej oceny zasadności wniosku. Skarżący nie nadesłał m.in. dokumentów umożliwiających ustalenie aktualnych źródeł jego utrzymania oraz dokładnej wysokości osiąganych dochodów. Sąd stwierdził, że przedstawione przez skarżącego wyciągi bankowe nie obrazują w pełni jego sytuacji finansowej, gdyż jak sam stwierdził – otrzymywane przez niego wynagrodzenie jedynie sporadycznie przekazywane jest w formie przelewu na rachunek bankowy. Ponadto, w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy skarżący nie sprecyzował łącznej wysokości otrzymywanych wynagrodzeń, zaś w oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu (rubryka 10) wskazywał, że nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów.

Sąd wskazał, że wątpliwości, których – pomimo odpowiedzi na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów źródłowych – skarżący nie wyjaśnił, stanowią istotną przeszkodę w przyznaniu mu prawa pomocy.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, zaskarżając je w całości. W głównych motywach uzasadnienia zażalenia skarżący wywodził, że o przyznaniu prawa pomocy nie może decydować Sąd I instancji w składzie jednoosobowym, na posiedzeniu niejawnym. W ocenie skarżącego nieuprawnioną jest sytuacja, w której sędzia, któremu skarżący stawia zarzut wadliwego oddalenia skargi, jednocześnie orzeka w przedmiocie wniosku skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy.

Na tych podstawach skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Skarżący w zażaleniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 kwietnia 2012 r. sygn. akt III SA/Gd 321/11, którym odmówiono mu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, stawia zarzuty dotyczące składu Sądu, który to postanowienie wydał. Skarżący nie wskazuje na nieprawidłowości co do ustaleń faktycznych i rozstrzygnięcia prawnego Sądu I instancji, zawartych w zaskarżonym postanowieniu.

Zgodnie z art. 254 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270) "Rozpoznawanie wniosków o przyznanie prawa pomocy należy do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w którym sprawa ma się toczyć lub już się toczy". Art. 260 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że "W razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie". Art. 16 §2 ww. ustawy wskazuje, że " Sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym orzeka w składzie jednego sędziego, chyba że ustawa stanowi inaczej".

Jak wynika z powyższych przepisów, możliwość orzekania przez Sąd I instancji w składzie jednoosobowym na posiedzeniu niejawnym w przedmiocie prawa pomocy, wynika jednoznacznie z przepisów powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kwestia ta jest precyzyjnie uregulowana w ustawie procesowej, a wyniki wykładni językowej wspomnianych przepisów są na tyle jasne, nie wywołujące wątpliwości, że rezultaty tej wykładni należy zaakceptować. Skarżący podaje w wątpliwość bezstronność składu Sądu I instancji, który rozstrzygał w przedmiocie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy wskazując, że rozpoznający ten wniosek sędzia, zasiadał w składzie Sądu rozpoznającego skargę skarżącego. Skład Sądu I instancji był prawidłowy z punktu widzenia przywołanych powyżej przepisów odnoszących się do składu Sądu rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy. Jakkolwiek skarżący może wystąpić do Sądu o wyłączenie sędziego, jeżeli w jego ocenie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. Kwestia ta nie jest jednak przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego zażalenie na postanowienie Sądu I instancji w przedmiocie prawa pomocy. Z punktu widzenia ww. przepisów, regulujących skład Sądu I instancji rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, postanowienie Sądu I instancji jest w pełni prawidłowe.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 §2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.