Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1124/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono postanowienie organu II i I instancji
Umorzono postępowanie administracyjne

SENTENCJA

Dnia 14 września 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: WSA Tadeusz Kiełkowski WSA Joanna Człowiekowska po rozpoznaniu w dniu 14 września 2021 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] M. S. sprawy ze skargi P. N. jako następcy prawnego zmarłej A. N. na postanowienie Nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 24 lipca 2020 roku, znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji i umarza postępowanie administracyjne w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym; II. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz P. N. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem Nr [...] Znak: [...] z dnia 24 lipca 2020r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa w związku z art. 18 oraz art. 23 § 1 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. póz. 1438 z późn. zm.) po rozpatrzeniu zażalenia A. N. z dnia 20 marca 2020 r. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. B. nr [...] z dnia 11 marca 2020 r., znak: [...], którym odmówiono A. N. przywrócenia terminu do złożenia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego z dnia 10.05.2019 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Rozstrzygnięcie te zapadły w zakresie sprawy egzekucyjnej dotyczącej nałożenia decyzją z dnia 19 marca 2015 r., znak: [...], PINB w S. B. na [...]. P. N. dokonania rozbiórki obiektu składowego (wiaty) stanowiącego dwukondygnacyjną budowlę o konstrukcji drewnianej, osadzonego na fundamencie betonowym, o dachu jednospadowym krytym blachą, posiadającego wymiary 7 mx 12 m (powierzchniazabudowy 84 m2) wybudowanego na dziaice o nr ewid. [...], położonej w G. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Obiekt składowy został oznaczony na szkicu będącym załącznikiem do niniejszej decyzji kolorem czerwonym i numerem 35. Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji MWINB wydał decyzję nr [...] z dnia 21 stycznia 2016 r, znak: [...], w której uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wskazania [...] P. N. jako osoby zobowiązanej do wykonania obowiązku rozbiórki i w tym zakresie orzekł o nałożeniu obowiązku rozbiórki na A. N., a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2016 r, sygn. akt: II SA/Kr 405/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie skargi na tą decyzję oddalił, a wyrokiem z dnia 15 maja 2018 r., sygn. akt: II OSK 89/17, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Kontrola przeprowadzona w dniu 13 listopada 2018 r. wykazała, że obowiązek wynikający z w/w decyzji nie został wykonany.

W piśmie z dnia 29 maja 2019 r. A. N. zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 10 maja 2019 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tych zarzutów. Po rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu, w którym jako przyczynę uchybienia terminu A. N. podała, że z odpisem tytułu wykonawczego zapoznała się w dniu 22 maja 2019 r., otrzymując pismo z rąk syna — P. N., wg organów jeżeli przyjąć, że przyczyną uchybienia przez A. N. terminu do zgłoszenia zarzutów było niezapoznanie się z treścią odpisu tytułu wykonawczego, to uznać należy, że przyczyna ta ustała w dniu 22 maja 2019 r. Podanie A. N., w części zawierające zarzuty a w części zawierające wniosek o przywrócenie terminu do zgłoszenia tych zarzutów, nadane zostało w polskiej placówce pocztowej w dniu 29 maja 2019 r., czyli w terminie 7 dni licząc od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, czyli od dnia 22 maja 2019 r. Zaznaczono jednak, że przesyłka zawierająca odpis tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 10 maja 2019 r., zaadresowana do A. N., doręczona została w dniu 16 maja 2019 r., a 7-dniowy termin do zgłoszenia przez zobowiązaną zarzutów upływał z dniem 23 maja 2019 r. Zatem po zapoznaniu się z treścią w/w odpisu tytułu wykonawczego, co nastąpiło —jak wskazuje zobowiązana - w dniu 22 maja 2019 r., A. N. miała jeszcze dwa dni (wliczając dzień zapoznania się z treścią odpisu) na to, aby w terminie ustawowym zgłosić zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 10 maja 2019 r. We wniosku o przywrócenie terminu A. N. nie podała żadnej okoliczności, która w okresie od 22 maja 2019 r. do 23 maja 2019 r. stanowiłaby przyczynę uchybienia terminu. Zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a. zainteresowany, wnosząc o przywrócenie terminu, powinien uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu tego terminu. Aby przywrócenie terminu było możliwe, zainteresowany musi powołać się na takie przeszkody, które uprawdopodabniają jego brak winy w uchybieniu terminu i które trwały przez cały okres biegu terminu zakreślonego w ustawie dla danej czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 marca 2012 r. (sygn. akt: VII SA/Wa 2015/11, LEX nr 1139821) stwierdził, że strona powinna zatem uprawdopodobnić, że mimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia. Przeszkoda ta musi istnieć przez cały czas biegu terminu przypisanego dla dokonania danej czynności. W prośbie o przywrócenie terminu zainteresowany powinien wykazać, że mimo całej staranności nie udało mu się zachować terminu. Wiąże się to z takimi sytuacjami, kiedy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W przedmiotowej sprawie A. N., nie uprawdopodobniła swojego braku winy w uchybieniu terminu do zgłoszenia zarzutów. A. N. wyjaśniła jedynie, że zapoznała się z odpisem tytułu wykonawczego w dniu 22 maja 2019 r., ale jednocześnie nie wskazała żadnej okoliczności, która stanowiłaby przeszkodę do zgłoszenia zarzutów w okresie od 22 maja 2019 r. do 23 maja 2019 r., kiedy termin ustawowy jeszcze biegł. Wobec przytoczonych powyżej okoliczności uznać należy, że podnoszona przez zobowiązaną, P. A. N., argumentacja nie wskazuje na zaistnienie niemożliwej do usunięcia przeszkody w dopełnieniu przez nią w określonym terminie czynności procesowej. W przedmiotowej sprawie zainteresowany nie spełnił zatem jednej z wymienionych w art. 58 K.p.a. przesłanek przywrócenia terminu.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, podtrzymano argumentację zawartą we wniosku o przywrócenie terminu, zarzucając nadto naruszenie:

- art. 58 k.p.a. poprzez uznanie, iż skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia, podczas gdy wskazała ona stan faktyczny będący podstawą złożenia wniosku o przywrócenie terminu,

- art. 42 oraz 43 k. p. a. poprzez uznanie, że pismo zostało doręczone adresatowi w dacie odbioru widniejącej na potwierdzeniu odbioru, podczas gdy koniecznym jest zobowiązanie się odbiorcy do doręczenia pisma adresatowi w myśl wskazanych norm prawnych i wobec czego nie doszło do jego skutecznego doręczenia korespondencji w zgodzie z procedurą administracyjną.

- art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędne przyjęcie, iż zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zostały złożone z uchybieniem terminu do ich wniesienia.

- art. 33 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak możliwości wykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym z uwagi na niesprecyzowanie zakresu obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego.

Podkreślono, iż T. R. nie zamieszkuje z A. N. pod adresem [...]. Tym samym adnotacja na treści pokwitowania jest nieadekwatna do stanu faktycznego. Nie było również skarżącej wiadomym, iż bezpośrednim odbiorcą pisma była T. R.. Zatem pismo nie zostało doręczone zgodnie z treścią art. 42 oraz 43 k.p.a. Pismo odebrała osoba postronna, nie będąca domownikiem, sąsiadem ani dozorcą, która nie złożyła oświadczenia o zobowiązaniu się do doręczenia pisma adresatowi w myśl wskazanych norm prawnych, wobec czego nie doszło do jego skutecznego doręczenia w zgodzie z procedurą administracyjną. Podano, iż o ile w treści pokwitowania brak jest określonych danych, albo dane te budzą wątpliwości, jako wewnętrznie lub wzajemnie sprzeczne, takie pokwitowanie nie może zostać uznane za dowód skutecznego doręczenia adresatowi pisma. Nie stwarza ono domniemania skuteczności doręczenia. Stan powyższy zachodzi zwłaszcza wtedy, gdy odbiór pisma został potwierdzony nie przez adresata, lecz inną osobę. W takiej sytuacji nie ma również znaczenia, czy osoba, która potwierdziła odbiór pisma, należy do kręgu podmiotów wymienionych w art. 43 k.p.a. zdanie pierwsze albo czy podejmując przesyłkę działała jako pełnomocnik na podstawie uzyskanego upoważnienia do odbioru korespondencji. Skuteczność doręczenia dyskwalifikują już same wady tkwiące w treści pokwitowania. Nie istnieją zaś podstawy, by poza sytuacjami wskazanymi wprost w przepisach powszechnie obowiązujących prowadzić postępowanie dowodowe na okoliczność, że doszło do doręczenia pisma adresatowi w inny sposób, niż jej oddanie bezpośrednio tej osobie. Prawidłowe pokwitowanie (potwierdzenie) odbioru przesyłki stwarza jedynie domniemanie doręczenia, które może być jednak obalone przeciwdowodem. Dokument doręczenia nie jest wyłącznym dowodem okoliczności w nim zawartych i także w razie wątpliwości samego organu, czy okoliczności zawarte w dowodzie doręczenia odpowiadają rzeczywistości, konieczne jest podjęcie z urzędu właściwych czynności sprawdzających i przeprowadzenie wszelkich potrzebnych dowodów (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 stycznia 2013 roku, II SA/Kr 1506/12).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu aktów administracyjnych z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt. 3 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Z okoliczności faktycznych sprawy wynika bowiem jednoznacznie, że organ błędnie uznał, że w sprawie doszło do doręczenia zastępczego w dniu 16 maja 2019 roku, a co za tym idzie, że wnosząc zarzuty w dniu 29 maja 2019 roku, skarżąca uchybiła 7 dniowemu terminowi do ich wniesienia.

Zgodnie z art. 43 k.p.a., z doręczeniem zastępczym mamy do czynienia w sytuacji, jeśli w przypadku nieobecności adresata, doręczyciel doręczy przesyłkę za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi i o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadomi adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.

Z dowodu doręczenia tytułu wykonawczego (k. 13 akt administracyjnych I instancji) wynika natomiast, że doręczyciel próbował doręczyć pismo skarżącej w dniu 15 maja 2019 roku. Ponieważ w tym dniu nie zastał skarżącej, umieścił w oddawczej skrzynce pocztowej zawiadomienie (tzw. awizo) o pozostawieniu pisma w Urzędzie Pocztowym Filia M. P. wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia w/w zawiadomienia.

Nie doszło zatem wtedy do doręczenia zastępczego o jakim stanowi art. 43 k.p.a., lecz doręczyciel postąpił zgodnie z art. 44 k.p.a. Przesyłka została natomiast wydana następnego dnia w Urzędzie Pocztowym osobie o nazwisku T. R., którą pracownik wydający pismo określił jako dorosłego domownika. Pomijając już kwestię, że według skarżącej, która aktualnie nie żyje, T. R. nie była dorosłym domownikiem, a organ nic przeciwnego nie ustalił, to jednak aby uznać, że doszło do doręczenia zastępczego w rozumieniu art. 43 k.p.a., to winno być ono dokonane w miejscu zamieszkania nieobecnego adresata. W urzędzie pocztowym, po tzw. awizowaniu, przesyłka winna być natomiast wydana adresatowi lub pełnomocnikowi. Wydanie przesyłki osobie nieuprawnionej - a tak było w przedmiotowej sprawie - należy ocenić jako nieprawidłowe i nieskuteczne. Ponieważ jednak w konsekwencji przesyłka dotarła do skarżącej jako adresata, dzień kiedy ją uzyskała, można uznać jako dzień doręczenia. Z treści pism skarżącej wynika, że było to 22 maja 2019 roku, czyli 6 dni po wydaniu pisma w Urzędzie Pocztowym osobie nieuprawnionej, a z okoliczności sprawy nie wynika, aby twierdzenia nieżyjącej skarżącej można było kwestionować. W tym stanie rzeczy, skoro doręczenia dokonano 22 maja 2019 roku, a zarzuty zostały wniesione 29 maja 2019 roku, to zostały one wniesione w terminie. Wniosek skarżącej o przywrócenie terminu był zatem od początku bezprzedmiotowy, a organ winien był merytorycznie rozpoznać wniesione zarzuty, co będzie jego obowiązkiem przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. oraz art. 145 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając zwrot uiszczonego wpisu.