Wyrok Sądu Najwyższego, sygn. akt III RN 193/01
Sąd Najwyższy
Data orzeczenia: 2002-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Powołane przepisy: article: art. 23 ust. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312
law: Obwieszczenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 16 maja 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo celne.
article: poz. 737
journal: Dz.U. 1995 nr 15 poz. 1
Teza: Pisma dyrektora do spraw taryf i handlu Rady Współpracy Celnej w Brukseli nie mają wiążącego charakteru w rozumieniu Konwencji o utworzeniu Rady Współpracy Celnej sprządzonej w Brukseli dnia 15 grudnia 1950 r. /Dz.U. 1978 nr 11 poz. 43/.

TEZY

Pisma dyrektora do spraw taryf i handlu Rady Współpracy Celnej w Brukseli nie mają wiążącego charakteru w rozumieniu Konwencji o utworzeniu Rady Współpracy Celnej sprządzonej w Brukseli dnia 15 grudnia 1950 r. /Dz.U. 1978 nr 11 poz. 43/.


SENTENCJA

Sąd Najwyższy przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Ryszarda Walczaka w sprawie ze skargi "K." Sp. z o.o. w Sz. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie w przedmiocie wymiaru cła, po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Sz. z dnia 7 lutego 2001 r. SA/Sz 1846/99 - oddala rewizję nadzwyczajną.


UZASADNIENIE

Dyrektor Urzędu Celnego w Sz. decyzją zawartą (...) z dnia 28 maja 1996 r. dopuścił do obrotu na polskim obszarze celnym zgłoszony do odprawy celnej przez importera - "K." Spółkę z o. o. w Sz. towar określony jako "płyty parkietowe do podług mozaikowych", dokonując równocześnie zmiany kodu taryfy przedmiotowego towaru przez zakwalifikowanie go według kodu PCN 4411 29 00 0 zamiast podanego w zgłoszeniu kodu PCN 4418 30 10 0. W wyniku odwołania importera. Prezes Głównego Urzędu Ceł w Warszawie decyzją z dnia 15 listopada 1996 r. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Z kolei, decyzją z dnia 9 kwietnia 1997 r. Dyrektor Urzędu Celnego w Sz., w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, raz jeszcze dokonał wymiaru cła od importowanego towaru kwalifikując go wedle kodu PCN 4411 29 00 0. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia 20 września 1999 r. Jednakże w wyniku skargi importera - "K." Spółkę z o. o. w Sz. Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Sz. wyrokiem z dnia 7 lutego 2001 r. /SA/Sz 1846/99/ uchylił decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia 20 września 1999 r. i poprzedzającą ją decyzję Dyrektor Urzędu Celnego w Sz. z dnia 9 kwietnia 1997 r. W uzasadnieniu powyższego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w szczególności, iż: po pierwsze -"niesporne jest. że będące przedmiotem importu panele, to gotowe do układania podłóg mozaikowych płytki parkietowe wyprodukowane z płyt pilśniowych drewnopochodnych (...)"; lecz jakkolwiek "(...) płyty pilśniowe, przed ich przetworzeniem w płytki parkietowe, zalicza się niewątpliwie do pozycji 4411 taryfy celnej (...)", to jednak "(...) zgodnie z uwagą 3 do działu 44 wyroby z płyt pilśniowych i podobnych należy klasyfikować do pozycji od nr 4414 do 4421";

zatem, "skoro norma prawna zawarta w uwadze 3 do działu 44 taryfy celnej nakazuje stosowanie pozycji od nr 4414 do 4421 w odniesieniu do wyrobów z płyt pilśniowych, to wskazana przez importera pozycja 4418 jest właściwa jako zgodna z normatywną treścią uwagi 3 do działu 44. Wskazany kod PCN 4418 30 00 właściwy dla płyt parkietowych do podług mozaikowych "jest odpowiedni"; po drugie - "Opinia Światowej Organizacji Celnej z 2 lutego 1998 r., na którą powołuje się Prezes GUC nie ma znaczenia w sprawie. Pomijając związanie organów celnych taka opinią. (...) jest ona (...) nieprzekonywująca głównie dlatego, że dokonuje taryfikacji płyt panelowych z pominięciem normy prawnej zawartej w uwadze 3 do działu 44 taryfy celnej."

Minister Sprawiedliwości pismem z dnia 19 czerwca 2001 r. (...) wniósł rewizję nadzwyczajną od powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Sz. z dnia 7 lutego 2001 r. /SA/Sz 1846/99/, zarzucając temu wyrokowi rażące naruszenie art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm. - powoływanej nadal jako: ustawa o NSA/ w związku z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm. - powoływanej nadal jako: Prawo celne/ oraz par. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 151 poz. 737 - powoływanego nadal jako: rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie ceł/, a także art. 80 Kpa oraz na podstawie art. 57 ust. 2 ustawy o NSA wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi. W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej podniesiono w Szczególności, że: po pierwsze - przyjęta w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku klasyfikacja importowanego towaru wedle kodu taryfy celnej "PCN 4418 30 10 0 jest niezgodna z Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej, a w szczególności z Regułą Nr 1, zgodnie z którą (...) dla celów prawnych taryfikację towarów należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów, o ile nie są sprzeczne z treścią powyższych pozycji i uwag." Uwaga 3 do działu 44 Taryfy celnej (...) w sposób ogólny określa klasyfikację towarów w pozycjach 4414 do 4421. Natomiast szczegółowo zakres poszczególnych pozycji określa ich brzmienie. Kod 4418 30 10 0 - którego zastosowania domagała się strona - zgodnie z brzmieniem obejmuje: "płyty parkietowe do podług mozaikowych" z pozycji 4418, która to pozycja jest właściwa dla: "drewnianych wyrobów stolarskich i ciesielskich dla budownictwa, w tym komórkowych płyt drewnianych, połączonych płyt parkietowych, dachówek i gontów". (...) Natomiast będące przedmiotem importu w niniejszej sprawie panele, są /co wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym faktur handlowych, prospektów zawierających sporne płyty, próbek towaru, opinii Instytutu Technologii Drewna, opisu procesu produkcyjnego załączonego przez stronę, wyjaśnień eksportera towaru oraz charakterystyki technicznej płyt/ obrobioną mechanicznie i pokrytą powierzchniowo płytą pilśniową. Nie są natomiast ani wyrobem stolarskim ani ciesielskim. Nie można ich również zaliczyć do połączonych płyt parkietowych oraz płyt do podłóg mozaikowych"; w rezultacie należy przyjąć, iż "taryfikacja spornych płyt parkietowych wynika bezpośrednio z brzmienia kodu PCN 4411 29 00 0, a więc jest zgodna z treścią wspomnianej wyżej reguły nr 1 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej"; ponadto, po drugie - "za błędne i sprzeczne z dotychczasowym orzecznictwem trzeba uznać także stwierdzenie NSA, że opinia Światowej Organizacji Celnej nie ma znaczenia w tej sprawie".

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

1. Wedle stanu prawnego obowiązującego w dacie dokonania zgłoszenia do odprawy celnej towaru w rozpoznawanej sprawie, cło wymierzane było według "stanu towaru i jego wartości celnej w dniu dokonania zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących" /art. 23 ust. 1 Prawa celnego/. Równocześnie, w załączniku nr 1 do obowiązującego wówczas rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 151 poz. 737 ze zm. - powoływanego nadal jako: rozporządzenie w sprawie ceł/, wydanego na podstawie art. 4 ust. 5 Prawa celnego, ustanowione zostały stawki celne na towary przywożone z zagranicy w wysokości określonej w zamieszczonej tam taryfie celnej /par. 1 rozporządzenia w sprawie ceł/. W Sekcji IX. wymienionej taryfy celnej /zatytułowanej "drewno i wyroby z drewna; węgiel drzewny; korek i wyroby z korka; wyroby ze słomy, z esparato i innych materiałów do wyplatania;

wyroby koszykarskie i wyroby z wikliny"/, na wstępnie Działu 44. /obejmującego "drewno i wyroby z drewna; węgiel drzewny"/ pośród uwag obowiązujących przy stosowaniu tej części taryfy celnej pomieszczona została w szczególności także "uwaga 3.", stanowiąca, że: "Pozycje od nr 4414 do 4421 dotyczą wyrobów z płyt wiórowych, płyt pilśniowych i podobnych, z drewna warstwowego lub utwardzonego, a także podobnych wyrobów z drewna". Wynika stąd w sposób jednoznaczny, że pozycja taryfy celnej objęta kodem PCN 4418 /"Drewniane wyroby stolarskie i ciesielskie dla budownictwa, w tym komórkowe płyty drewniane, połączone płyty parkietowe, dachówki i gonty/, w ramach której wymienione zostały płyty parkietowe do podłóg mozaikowych" /oznaczone kodem PCN 4418 30 10 0/, zgodnie z treścią przytoczonej wyżej "uwagi 3.", dotyczy również "wyrobów z płyt wiórowych, płyt pilśniowych i podobnych" w postaci "płyt parkietowych do podłóg mozaikowych". Oznacza to. że - wbrew podniesionemu w uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej zarzutowi naruszenia art. 80 Kpa w związku z art. 59 ustawy o NSA - w danym wypadku o prawidłowym zastosowaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny kodu taryfy celnej przesądziła okoliczność, iż przedmiotem zgłoszenia celnego nie były "płyty pilśniowe" - objęte kodem PCN 4411, lecz "wyroby z płyt pilśniowych" /obrobione mechanicznie i pokryte powierzchniowo płyty przygotowane do podłóg mozaikowych/, które - zgodnie z wyraźną dyrektywą interpretacyjną sformułowaną w przytoczonej wyżej uwadze 3. do "Działu 44." taryfy celnej - objęte były kodem PCN 4418. Trafnie podniósł to również Naczelny Sąd Administracyjny wywodząc w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że: "wskazana przez importera pozycja 4418 jest właściwa jako zgodna z normatywną treścią uwagi 3. do działu 44. Wskazany kod PCN 4418 30 10 0 właściwy dla "płyt

parkietowych do podłóg mozaikowych" jest odpowiedni. Natomiast zastosowany przez organy celne kod PCN 44 11 29 00 0 nie jest właściwy, gdyż dotyczy płyt pilśniowych, a nie wyrobów z takich płyt".

2. Nie zasługuje również na uwzględnienie - sformułowany w rewizji nadzwyczajnej w sposób ogólny i lakoniczny zarazem - zarzut dotyczący zawartego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzenia, że: "Opinia Światowej Organizacji Celnej z 2 lutego 1998 r., na którą powołuje się Prezes GUC nie ma znaczenia w sprawie". Należy mieć bowiem na uwadze to. że: po pierwsze - w myśl postanowień ratyfikowanej przez Polskę "Konwencji o utworzeniu Rady Współpracy Celnej". która sporządzona została w Brukseli dnia 15 grudnia 1950 r. /Dz.U. 1978 nr 11 poz. 43/, udzielanie zaleceń w celu zapewnienia jednolitości w interpretacji i stosowaniu konwencji zawartych w wyniku działalności Rady Współpracy Celnej. jak też konwencji w sprawie nomenklatury przy klasyfikacji towarów w taryfach celnych i konwencji w sprawie wartości celnej towarów należy do kompetencji Rady Współpracy Celnej /art. III w związku z art. 1/, która podejmuje decyzje w tych sprawach większością dwóch trzecich głosów członków obecnych i uprawnionych do głosowania, lecz nie może podjąć decyzji w żadnej sprawie, jeżeli więcej niż połowa członków uprawnionych do głosowania w danej sprawie jest nieobecna /art. VIII/; po drugie - tymczasem w powołanym fragmencie uzasadnienia zaskarżonego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny nie nawiązuje do treści oficjalnego stanowiska wyrażającego prawnie wiążącą "opinię" lub "zalecenie" Światowej Organizacji Celnej w kwestii jednolitej interpretacji i stosowania taryfy celnej, lecz wyłącznie do treści znajdującego się w aktach rozpoznawanej sprawy administracyjnej pisma, które /w ramach wymiany korespondencji urzędowej/ Dyrektor ds. Taryf i Handlu Rady Współpracy Celnej w Brukseli w dniu 2 lutego 1998 r. skierował do Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie w odpowiedzi na jego "prośbę o poradę dotyczącą klasyfikacji: DTC-I-4010-48/97/3286/AB z 19 listopada 1997 r.", a w szczególności w sprawie "klasyfikacji paneli podłogowych" /opisanych w tym piśmie jako: "panele z płyty pilśniowej, łączonej na wpust i pióro na brzegach i końcach, pokrytej na spodzie papierem. Powierzchnia paneli pokryta jest najwyraźniej plastikiem z nadrukiem imitującym parkiet"/; po trzecie - w konkluzji krótkiego wywodu wspomnianego wyżej pisma z dnia 2 lutego 1998 r. Dyrektor ds. Taryf i Handlu Rady Współpracy Celnej w Brukseli wyraził wprawdzie osobistą opinię, ujętą zresztą w trybie warunkowym, wedle której: "Ponieważ przedmiotowe panele nie są wymienione w żadnej innej pozycji działu 44, zgodziłbym się z Panem, aby zaklasyfikować je pod pozycją 44.11 poz. 4411.19", jednakże niezależnie od tego, że nie miała ona charakteru oficjalnej i wiążącej interpretacji obowiązującej taryfy celnej, to ponadto pozostawała ona w jaskrawej sprzeczności z wyraźnymi postanowieniami obowiązującej taryfy celnej, wedle której tego typu "panele z płyty pilśniowej, łączonej na wpust i pióro na brzegach i końcach, pokrytej na spodzie papierem" /pokryte plastikiem z nadrukiem imitującym parkiet/, a więc będące "wyrobem z płyt pilśniowych", powinny zostać zakwalifikowane do pozycji kodu PCN 4418 30 10 0 obejmującej także "pilśniowe płyty parkietowe do podłóg mozaikowych" /zgodnie z uwagą 3. do Działu 44. taryfy celnej stanowiącej załącznik nr 1 do rozporządzenia w sprawie ceł/.

3. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 236 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. /Dz.U. nr 78 poz. 483/ oraz art. 393[12] Kpc w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 43 poz. 189 ze zm./ orzekł jak w sentencji.