Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 956/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-12-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.33 pkt 4, art. 1a pkt 20, art.27c
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi M. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Z akt egzekucyjnych wynika, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanych, małżonków M. i L. N., na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 3 grudnia 2008 r. nr SM I/2263/08 i nr SM I/2265/08, obejmujących podatek dochodowy od osób fizycznych za 2002 r., w kwotach odpowiednio 278.802,60 zł i 29.748,90 zł wraz z odsetkami za zwłokę.

Organ egzekucyjny dokonał zawiadomieniami z dnia 3 grudnia 2008 r. zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych Skarżących i zajęcia świadczeń emerytalno- rentowych.

Pismem z dnia 17 grudnia 2008 r. M. N. wniósł zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 pkt 1 i pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) dalej u.p.e.a. Podał, że doręczone w dniu 10 grudnia 2008 r. tytuły wykonawcze z dnia 3 grudnia 2008 r. nr SM I/2263/08 i SM I/2265/08 zawierają wyłącznie dwie strony, tj. 1 i 2, co świadczy o nie wypełnieniu przez organ egzekucyjny stron 5 i 6. W związku z tym stwierdził, że wystąpił błąd co do osoby zobowiązanego oraz naruszenie art. 27 c u.p.e.a., gdyż jeśli zobowiązanym jest małżeństwo, to tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił uznania zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

W zażaleniu Skarżący zarzucił organowi egzekucyjnemu, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów: art. 34 § 1 i 4 w związku z art. 33 pkt 4 i 10 u.p.e.a.; art. 24, art. 124 oraz art. 8 i art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku art. 18 u.p.e.a..

Skarżący wniósł o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego i uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych.

W uzasadnieniu podniósł, że w tytule wykonawczym, który otrzymał (kartki 1/2), wpisano tylko jego imię i nazwisko, zaznaczono w poz. 9, iż zobowiązanym jest małżeństwo, ale nie wypełniono pozycji 8. Spowodowało to wątpliwość co do osoby zobowiązanego. Oświadczył, że jego żona nie otrzymała tytułu wykonawczego (zwrotne potwierdzenie odbioru zostało podpisane tylko przez niego), nie umocowała go też do działania w jej imieniu w ramach postępowania administracyjnego.

Wskazał, iż w przedmiotowej sprawie z powodu wystawienia tytułów niezgodnie z art. 27 organ egzekucyjny nie miał podstaw do wszczęcia egzekucji. Zarzucił też naruszenie art. 80 § 3 tej ustawy, bowiem organ egzekucyjny nie zawiadomił jednocześnie banków oraz zobowiązanych o dokonaniu zajęć wierzytelności - bankom doręczono zawiadomienia w dniu 3 grudnia 2008 r., zaś zobowiązanym – 11 grudnia 2008 r.,

W związku z tym zdaniem Skarżącego postępowanie egzekucyjne było prowadzone z naruszeniem zasady praworządności (art. 7 Konstytucji RP), zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 Kpa) oraz zasady przekonywania (art. 11 Kpa). Podniósł, iż organ nie pozwolił na dobrowolne wykonanie decyzji wymiarowej z dnia [...] listopada 2008 r., bowiem wystawił tytuły wykonawcze trzeciego dnia roboczego po doręczeniu tej decyzji. Uniemożliwiło to również skorzystanie z takich uprawnień, jak wnoszenie o wstrzymanie wykonania decyzji, odroczenie terminu płatności, czy rozłożenie na raty spłaty zaległości.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2007 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu wyjaśnił, iż z akt sprawy wynika, że znajdujące się w nich tytuły wykonawcze zostały wystawione zgodnie z wymogami art. 27 § 1 pkt 2 i art. 27c u.p.e.a. oraz według wzoru określonego w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.).

Wbrew twierdzeniom Skarżącego tytuły wykonawcze zawierają prawidłowo sporządzoną klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej (art. 27 pkt 10), gdyż wszystkie pozycje w części G zostały właściwie wypełnione, a w poz. 66 znajduje się pieczęć nagłówkowa organu egzekucyjnego: Naczelnik Urzędu Skarbowego w S..

Podkreślił, iż tytuły wykonawcze zawierają pozostałe niezbędne elementy wymienione w art. 27 u.p.e.a. W związku z tym brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu złożonego na podstawie art. 33 pkt 10 u.p.e.a.

Organ wyjaśnił, iż podstawą zarzutu mogą być wyłącznie okoliczności wymienione w art. 33. W przepisie tym nie wskazuje się naruszenia art. 26 § 1 u.p.e.a. jako powodu zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Natomiast kwestia naruszenia art. 26 § 1 u.p.e.a. poprzez niewypełnienie tytułów według wzoru określonego w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Do sporządzenia tytułów użyto kartek 1/2, 3/4 z druku o symbolu TYT-1 wystawianego na jedną dochodzona należność pieniężną - tzw. tytuł "jednopozycyjny" (wzór stanowiący załącznik nr 4 do w/w rozporządzenia ) oraz kartek 5/6 z druku o symbolu TYT -1A (wzór stanowiący załącznik nr 6 do w/w rozporządzenia), które różnią się od kartek 5/6 we wzorze TYT-1 jedynie numeracją pozycji.

Ponadto zgodnie z § 5 ust. 4 Rozporządzenia egzemplarz tytułu wykonawczego przeznaczony dla zobowiązanego sporządza się według wzoru stanowiącego odpowiednio załącznik nr 4-7 do rozporządzenia, z tym, że na górze pierwszej strony wpisuje się wyrażenie "egzemplarz przeznaczony dla zobowiązanego", a także pomija się strony 3 i 4 tych wzorów. Załączone przez Zobowiązanego do zażalenia kopie odpisów tytułów wykonawczych (strony 1/2) spełniają wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Finansów.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze M. N. wniósł o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. oraz poprzedzającego do postanowienia organu I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie: art. 27 w związku z art. 1a pkt 20 i art. 27c u.p.e.a. poprzez wszczęcie egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego błędnie wskazującego zobowiązanego; art. 26 w związku z art. 27 u.p.e.a. poprzez wszczęcie egzekucji administracyjnej, na podstawie tytułu wykonawczego, który nie spełniał wymogów formalnych i nie został wypełniony według ustalonego wzoru określonego w załączniku nr 4 do rozporządzenia Ministra Finansów, a także poprzez nieprawidłowe skierowanie tytułu do egzekucji administracyjnej; art. 7, art. 8 i art. 11 oraz art. 124 § 2 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., poprzez pominięcie uzasadnienia faktycznego i prawnego w odniesieniu do uznania, iż sporne tytuły wykonawcze zostały wystawione zgodnie z art. 27 i art. 27c u.p.e.a., zostały skutecznie doręczone zobowiązanym; art. 124, art. 136 w związku z art. 144 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków i zarzutów wniesionych pismem z dnia 13 marca 2009 r.; art. 6 u.p.e.a. w związku z art. 8 i art. 11 K.p.a. poprzez wszczęcie egzekucji administracyjnej w sytuacji, gdy podatnik nie uchylał się od wykonania obowiązku o charakterze pieniężnym; art. 59 w związku z art. 27 i art. 27c u.p.e.a oraz art, 34 § 4 u.p.e.a. poprzez nie umorzenie postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy nastąpił błąd co do osoby zobowiązanego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi.

Stosownie do dyspozycji art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie - art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.

W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. oraz postanowienie jej poprzedzające wydane zostało bez naruszenia przepisów wskazanych w skardze.

Przedmiotem skargi, a tym samym przedmiotem sądowej kontroli legalności, jest w niniejszej sprawie postanowienie organu egzekucyjnego wydane w sprawie zgłoszonych zarzutów na podstawie art. 33 pkt 4 u.p.e.a.

Zgodnie z art. 33 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

Zdaniem Skarżącego prowadzone wobec niego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 3 grudnia 2008 r. postępowanie egzekucyjne winno zostać umorzone z uwagi na błędne oznaczenie w tych tytułach osoby zobowiązanego.

Wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 1 a pkt 20 u.p.e.a. zobowiązanym jest m.in. osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, co oznacza, że zobowiązanym w rozumieniu wskazanego przepisu jest podatnik. W niniejszej sprawie podatnikiem był M. N. i L. N.. Prawdą jest co podnosi Skarżący, że w przedmiotowych tytułach wykonawczych w rubrykach oznaczonych nr 10 gdzie wpisywane jest imię i nazwisko zobowiązanego organ wpisał jedynie jego imię i nazwisko, zaś nie wpisał imienia i nazwiska jego żony, która również była osobą zobowiązaną. Jednakże podkreślić należy, że działanie organu w tym zakresie było w pełni prawidłowe. Z analizy akt sprawy wynika, że znajdujące się w nich tytuły wykonawcze zostały wystawione zgodnie z wymogami art. 27 § 1 pkt 2 i art. 27c u.p.e.a oraz według wzoru określonego w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. Zgodnie z tymi przepisami formularz tytułu wykonawczego w jego punkcie 10 zawiera informację, iż jeżeli zobowiązanymi są małżonkowie to wystarczy, aby zostało wpisane imię i nazwisko jednego małżonka. Powyższe oznacza, że słusznie organ nie uznał zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego.

Nadmienić należy, iż w części N (dane identyfikacyjne współmałżonka) organ wypełnił poz. 336-347 wpisując dane identyfikacyjne i adres współmałżonka, tj. L. N.. Wprawdzie w tytule nr SM 1/2263/08 w poz. 337 organ wpisał tylko nazwisko żony Skarżącego: N., bez podania imienia: L., lecz powyższe w ocenie Sądu nie stanowi istotnego uchybienia, bowiem organ wpisał w sposób prawidłowy Numer Identyfikacji Podatkowej L. N. co należało uznać za wystarczające do jednoznacznego określenia osoby, na której ciąży obowiązek określony decyzją z dnia [...] listopada 2008 r.

W tej sytuacji nie można zgodzić się ze Skarżącym, że wystąpił błąd co do osoby zobowiązanego, bowiem tytuły wykonawcze z dnia 3 grudnia 2008 r. wystawione zostały na oboje małżonków, M. i L. N..

Zatem kwestię błędu co do osoby zobowiązanego, wymienioną w art. 33 pkt 4 u.p.e.a., uznać należy za bezpodstawną.

Ponadto zgodnie z § 5 ust. 4 w/w rozporządzenia egzemplarz tytułu wykonawczego przeznaczony dla zobowiązanego sporządza się według wzoru stanowiącego odpowiednio załącznik nr 4-7 do rozporządzenia, z tym że na górze pierwszej strony wpisuje się: "egzemplarz przeznaczony dla zobowiązanego", a także pomija się strony 3 i 4 tych wzorów. Załączone przez Skarżącego do zażalenia kopie odpisów tytułów wykonawczych (strony 1/2) spełniają wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Finansów.

W objaśnieniach znajdujących się na stronie 5 tytułu zawarto polecenie dołączenia do tytułu wykonawczego kartek 5/6 wówczas, gdy zobowiązanym jest małżeństwo. Zgodnie z powyższym znajdujące się w aktach sprawy tytuły wykonawcze zawierają te strony. Powoływanie się przez Skarżącego na brak tych stron w doręczonych mu egzemplarzach nie pozwala jednak na uznanie zarzutu, iż w ten sposób naruszono art. 27 pkt 2 u.p.e.a. Bowiem z prawidłowo wypełnionych stron (1/2) tytułów wynika bowiem, że osobą zobowiązaną, o jakiej mowa w art. 1a pkt 20, jest M. N. (wybrany dowolnie przez organ egzekucyjny małżonek), a dochodzona należność obciąża małżonków zgodnie z decyzją, na podstawie której tytuły wystawiono.

Odnosząc się do zarzutu skargi naruszenia przez organ art. 27 § 1 pkt 2 w związku z art. 1a pkt 20 oraz art. 27c u.p.e.a., należy uznać go również za bezzasadny z powodów wskazanych powyżej, tj. braku błędu co do osoby zobowiązanej. Podkreślić też należy, że nie doszło do naruszenia art. 27 §1 pkt 10 u.p.e.a. z powodu braku wypełnienia rubryki 66 w tytułach wykonawczych, gdyż pozycja ta w obu tytułach jest wypełniona prawidłowo. Z tytułów wykonawczych znajdujących się w aktach administracyjnych wynika jednoznacznie, że w rubryce 66 gdzie jest miejsce na pieczęć nagłówkową znajduje się pieczęć Naczelnika Urzędu Skarbowego w S..

Odnośnie prawidłowości doręczenia tytułów wykonawczych prawidłowo Dyrektor Izby Skarbowej w W. uznał, iż w świetle art. 34 u.p.e.a. brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości doręczenia tytułów wykonawczych.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.