Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2558/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 35a, art. 61 ust. 1, ust. 2 pkt 1, art. 64 ust. 2, ust. 3, art. 64a-64g, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, art. 140ab ust. 1 pkt 3, ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 128
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
article: art. 77 par. 1 i par. 4, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z "(...)" października 2017 r. nr "(...)", na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej: "K.p.a."), art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2017r., poz. 953), art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, ust. 2, art. 64d, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, art. 140ab ust. 1 pkt 3, łit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 128, dalej: "P.r.d."), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1440, dalej: "u.d.p.".), § 3 ust. 1 pkt. 11 oraz § 5 ust. 1 pkt. 3 lit. b) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania "(...)" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w "(...)" (dalej: "Strona", "Skarżący"), utrzymał w mocy decyzję "(...)"Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z "(...)" lipca 2017 r.

Powyższą decyzją, nr "(...)", wydaną na podstawie art. 64 ust. 1 i ust. 2, art. 140aa ust. 1 – 3 oraz art. 140ab ust. 1 i ust. 2 P.r.d., i art. 104 § 1 K.p.a., organ I instancji nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 15.000 zł.

GITD wskazał w zaskarżonej decyzji, że "(...)"maja 2017 r. w miejscowości "(...)"na drodze krajowej nr "(...)" zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika siodłowego marki S. o nr. rej. "(...)" wraz z trzyosiową naczepą marki B. o nr, rej, "(...)". Pojazdem członowym kierował P.B., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem popiołu paleniskowego w ilości około 34,5 t (ładunek podzielny) w imieniu Strony, na trasie "(...)". Przebieg kontroli utrwalono protokołem z "(...)" maja 2017 r. nr "(...)".

Organ wyjaśnił, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton. Natomiast zgodnie z § 5 ust. 1 pkt. 3 lit. b) dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać w przypadku grupy osi składającej się z trzech osi nienapędowych pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości (d) między osiami składowymi większej niż 1,30 m i nie większej niż 1,40 m (1,30 < d ≤ 1,40) - 24 tony.

Dodał, że w obowiązującym na dzień kontroli, rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. poz. 802). droga, na której zatrzymanomdo kontroli przedmiotowy pojazd, została zaliczona do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

GITD wyjaśnił następnie, że w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu, stwierdzono:

- nacisk pojedynczej osi napędowej - 12,05 t (po odjęciu błędu w wysokości 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 2,05 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 20,5%),

- nacisk potrójnej osi nienapędowej - 26,55 t (po odjęciu błędu w wysokości 2% zaokrąglonych do 0.1 t w górę) - przekroczenie o 2,55 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o ok. 10,63%),

- rzeczywistą masę całkowitą pojazdu 45,35 t - przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 5,35 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o ok, 13,38%).

Nie stwierdzono przekroczenia innych parametrów kontrolowanego pojazdu.

Organ uznał, że w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należy nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie do lp. 7 załącznika nr 1 do P.r.d., jest wydawane na przejazd pojazdu po wyznaczonej trasie wskazanej w zezwoleniu: a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI, b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. Stwierdził, że stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c P.r.d., karę pieniężną, w niniejszej sprawie, ustala się w wysokości 15000 zł.

GITD wskazał następnie, że miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku wrażenia pojazdów z 3 kwietnia 2017 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C o nr fabrycznych "(...)" i "(...)". Waga nr "(...)" w dniu kontroli legitymowała się ważnym świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w "(...)"z datą ważności do 31 maja 2017 r. Natomiast waga o nr "(...)" w dniu kontroli legitymowała się ważnym świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w "(...)"z datą ważności do 31 sierpnia 2017 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.

Odnosząc się do zarzutów odwołania GITD wskazał, że Strona nie przedstawiła jakiegokolwiek dowodu świadczącego o tym, że to nie ona wykonywała w dniu "(...)" maja 2017 r. w miejscowości "(...)" (drodze krajowej nr "(...)") przejazd drogowy z ładunkiem popiołu paleniskowego w ilości około 34,5 t. Natomiast decyzja "(...)"Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nr "(...)", na którą powołuje się Strona dotyczy innego przejazdu.

Organ odwoławczy wyjaśnił również, że odjęcie błędu pomiaru w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę wynika z § 29 pkt 7 obecnie obowiązującego zarządzenia nr 28/2014 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego i, że procedura ta jest stosowana wyłącznie w przypadku korzyści strony. W rozpatrywanej sprawie odjęcie błędu pomiaru od uzyskanego w trakcie kontroli wyniku ważenia nie wpływało na kwalifikację wymaganego zezwolenia i wysokość kary.

Organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 P.r.d., a Strona nie dostarczyła także takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności.

W skardze z 16 listopada 2017 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję GITD z "(...)" października 2017 r., Skarżący zaskarżając decyzję w całości, wniósł o jej uchylenie w całości oraz poprzedzającej ją decyzję I instancji, a także o zasądzenie od organu na Jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) art. 7 i art. 77 § 1 i § 4 K.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania i wszechstronnego rozpoznania materiału dowodowego polegający na bezpodstawnym pominięciu przez organ okoliczności dotyczących wykonywania przejazdu przez podmiot inny niż Skarżący, a to wskutek braku wzięcia przez organ pod uwagę znanej mu z urzędu okoliczności podnoszonej przez Skarżącego w postępowaniu prowadzonym przez organ pod znakiem: "(...)", iż przejazd wykonywała spółka "(...)" sp. z o.o., na którą Skarżący przedstawił w ww. postępowaniu dowody, a to wskutek bezzasadnego uznania przez organ, że ww. sprawa dotyczy innego przejazdu, podczas gdy ww. sprawa dotyczy tego samego przejazdu,

2) art. 140aa ust. 3 pkt 1 P.r.d., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wobec Skarżącego, a to wskutek bezpodstawnego uznania, że kontrolowany przejazd wykonywał Skarżący.

Skarżący w uzasadnieniu skargi podniósł, że organ całkowicie błędnie przyjął, że Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na to, że przejazd był wykonywany przez "(...)" sp. z o.o. Skarżący dodał, że we wniesionym odwołaniu wskazał, że pojazd został wynajęty na rzecz "(...)" sp. z o.o., wskazując na stosowne dowody znajdujące się już w posiadaniu organu (organ posiadał o nich wiedzę z urzędu), w aktach sprawy prowadzonej pod znakiem "(...)". Dowodami tymi były m.in. złożone w ww. postępowaniu dokumenty księgowe.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja I instancji, nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.

Przedmiotowa sprawa dotyczy odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony był ładunek podzielny w postaci popiołu paleniskowego. Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd wynika z art. 140aa ust. 3 pkt 1 P.r.d., zgodnie z którym karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Jak wynika natomiast z art. 140aa ust. 1 P.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Pojazdem nienormatywnym jest, w świetle definicji art. 2 pkt 35a P.r.d., pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

W niniejszej sprawie kara pieniężna została wymierzona Skarżącemu za przejazd nienormatywnym pojazdem po drodze krajowej nr "(...)", na odcinku, na którym zgodnie z Lp. 65 załącznika nr 1 do, obowiązującego w dniu kontroli drogowej, rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t, droga ta została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

W wyniku ważenia pojazdu dokonanego w trakcie kontroli, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej o 2,05 t, czyli o 20,5 % dopuszczalnej normy, przy nacisku tej osi 12,05 t. Stwierdzono również przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 5,35 t. przy rzeczywistej masie całkowitej 45,35 t, co stanowiło przekroczenie o ok. 13,38 % dopuszczalnej normy. Ustalenia odnoszące się do nacisku potrójnej osi nienapędowej, nie mają znaczenia w sprawie.

Przy tego rodzaju naruszeniu, gdy przejazd pojazdem nienormatywnym związany jest z przewozem ładunku podzielnego, naruszony został art. 64 ust. 2 P.r.d., zgodnie z którym zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Dodać należy, że zgodnie z art. 2 pkt 35b P.r.d., ładunkiem podzielnym jest ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody, mógł być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. W zakresie tej definicji mieści się przewożony przedmiotowym pojazdem popiół paleniskowy.

W konsekwencji naruszenia zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, określonego w art. 64 ust. 2 P.r.d., w świetle art. 140ab ust. 2 P.r.d., za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Ustawodawca nie przewidział odrębnej kary za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków podzielnych, lecz uregulował konstrukcję prawną polegającą na zastosowaniu kary jak za przejazd bez zezwolenia, bez sprecyzowania konkretnej kategorii zezwolenia. Z art. 64 ust. 3, art. 64a-64g oraz z załącznika nr 1 do P.r.d. wynika, że ustawodawca przewidział siedem kategorii zezwoleń, natomiast w art. 140ab ust. 1 pkt 1-3 P.r.d., uregulował wysokość kary pieniężnej za brak każdego z zezwoleń. Wyjaśnienia wymaga, że w niniejszej sprawie nie mogły mieć zastosowania zezwolenia kategorii I i kategorii II, ponieważ zezwolenie kategorii I nie ma zastosowania do dróg krajowych, natomiast zezwolenie kategorii II, jak stanowi art. 64b ust. 1 tej ustawy, jest wydawane na przejazd nienormatywnego pojazdu wolnobieżnego, ciągnika rolniczego albo zespołu pojazdów składającego się z pojazdu wolnobieżnego lub ciągnika rolniczego i przyczepy specjalnej.

Organ I instancji, nałożył na Skarżącego, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 140ab ust. 2 P.r.d., karę pieniężną, jak za przejazd bez zezwolenia kategorii VII. Zgodnie z lp. 7 załącznika nr 1 do P.r.d., zezwolenie kategorii VII dotyczy pojazdów nienormatywnych o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI oraz o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. W niniejszej sprawie zostały stwierdzone naruszenie dotyczące nacisku pojedynczej osi napędowej przekraczające tą wartość. Jak wynika z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c P.r.d., karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości, za brak zezwolenia kategorii VII, 15.000 zł, w pozostałych przypadkach, tj., gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 20%. Stwierdzony w wyniku kontroli drogowej nacisk pojedynczej osi przekroczył dopuszczalną wartość o więcej niż 20%, organ I instancji zatem, zdaniem Sądu, prawidłowo nałożył na Skarżącego, karę pieniężną w wysokości 15.000 zł, z czym zgodził się organ II instancji.

Należy zauważyć, że Skarżący w świetle brzmienia art. 61 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 P.r.d., był obowiązany przestrzegać norm, z których wynika, że ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu oraz ładunek umieszcza się na pojeździe w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Powyższa norma prawna przekłada się na obowiązki podmiotu wykonującego przejazd, w ten sposób, że podmiot ten przed wyjazdem na drogę publiczną powinien znać rzeczywiste parametry pojazdu, aby mieć gwarancję, iż nie zostały one przekroczone względem wymogów prawnych. W ocenie Sądu zatem, nie ulega wątpliwości, że nie mieści się w granicach dochowania należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, przez podmiot zawodowo zajmujący się przewozem towarów, dokonanie przewozu towarów bez znajomości rzeczywistych parametrów wagowych pojazdu wraz z ładunkiem, których w niniejszej sprawie kierowca nie znał w związku z brakiem wagi na miejscu załadunku.

W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że kierowca rozpoczął przejazd pojazdem, nie znając wartości nacisków jego osi na drogę jak i rzeczywistej masy całkowitej, co jest okolicznością przesądzającą o braku dołożenia należytej staranności przez podmiot zawodowo zajmujący się przewozem towarów w ramach prowadzonej działalności gospodarczej oraz o niemożności zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 1 P.r.d.

Przekroczenie zarówno dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej, jak i dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego przesądziło natomiast o niemożności zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 P.r.d., zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

Kontrolując zaskarżoną decyzję oraz decyzję I instancji, Sąd doszedł do wniosku, że organy Inspekcji Transportu Drogowego rozstrzygające w niniejszej sprawie nie naruszyły przepisów prawa materialnego w tym art. 140aa ust. 3 pkt 1 P.r.d. Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7 i art. 77 § 1 i § 4 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd uznał za całkowicie niewiarygodną argumentację Skarżącego, podnoszoną również w odwołaniu od decyzji I instancji, że sporny w niniejszej sprawie przejazd był wykonywany przez inny podmiot, któremu Skarżący wynajął zatrzymany do kontroli pojazd członowy i wobec którego toczy się odrębne postępowanie. Skarżący w postępowaniu administracyjnym nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających tę okoliczność, a kierowca zeznał w charakterze świadka, że przewóz był dokonywany na rzecz i zlecenie Skarżącego. GITD natomiast zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i w odpowiedzi na skargę wskazał, że postępowanie, na które powołuje się Skarżący, dotyczy zupełnie innego przewozu od objętego niniejszym postępowaniem, co potwierdził również pełnomocnik organu na rozprawie przed Sądem. Skarżący natomiast w skardze nie sprecyzował jakie to dokumenty księgowe są w posiadaniu organu, a które potwierdzają przedmiotową okoliczność. Również pełnomocnik Skarżącego na rozprawie nie sprecyzował o jakie dokumenty księgowe chodzi. Sąd stwierdza wobec tego, że stanowisko Skarżącego nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowy.

Zdaniem Sądu, organy obu instancji zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy oraz wyjaśniły dokładnie stan faktyczny sprawy. Argumentacja oraz ocena materiału dowodowego dokonana przez organy mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji I instancji, spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a. Organy obu instancji dokonały prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego do przepisów prawa materialnego.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja I instancji, odpowiadają prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), oddalił skargę.