Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 3/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 1, art. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 237 par. 1 pkt 2 i pkt 3
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: Art. 178, art. 190 ust. 3, ust. 4
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Bożenna Blitek spr. Sędziowie : WSA Dorota Dąbek WSA Halina Jakubiec Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2009 r. sprawy ze skargi J. Ś. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 15 października 2008 r . Nr : [...] w przedmiocie zmiany decyzji o nie stwierdzeniu choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji


UZASADNIENIE

W dniu 10 lipca 2006r. Powiatowy Inspektor Sanitarny wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia u J. Ś. choroby zawodowej.

W dniu [...] 2006r. Ośrodek Medycyny Pracy wydał orzeczenie lekarskie nr [...], znak [...], w którym stwierdził brak podstaw do rozpoznania u J. Ś. zawodowej przewlekłej choroby narządu głosu, spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat. Uzasadniając swoje stanowisko Ośrodek Medycyny Pracy wyjaśnił, iż zgodnie z wykazem chorób zawodowych do przewlekłych chorób narządu głosu spowodowanych nadmiernym wysiłkiem głosowym zalicza się: guzki głosowe twarde, wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych oraz niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. U pacjentki badaniem laryngologicznym i stroboskopowym nie stwierdzono jednak takich zmian chorobowych w obrębie narządu głosu. Stwierdzono jedynie przewlekły prosty stan zapalny błony śluzowej krtani. Taka choroba nie jest wymieniona w punkcie 15 wykazu chorób zawodowych z roku 2002 u osób narażonych na nadmierny wysiłek głosowy. Ośrodek Medycyny Pracy wskazał również, iż wykonano także próbę zmęczeniową głosu polegającą na głośnym czytaniu przez okres 30 minut tekstu pisanego, w warunkach hałasu-szumu dousznego o natężeniu do 80 dB dozowanego przez słuchawki audiometryczne. U J. Ś. próba wypadła ujemnie, to znaczy nie nastąpiło pogorszenie głosu, a w badaniu stroboskopowym wykonanym po jej zakończeniu nie stwierdzono pogorszenia wyniku w porównaniu z badaniem stroboskopowym wykonanym przed próbą. Brak zatem, zdaniem jednostki orzeczniczej, podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Równocześnie Ośrodek Medycyny Pracy zalecił przeprowadzenie badania kontrolnego w następnym roku.

W dniu [...] 2007r. Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję nr [...], znak [...] o braku podstaw do stwierdzenia u J. Ś. choroby zawodowej - przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat - wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż J. Ś. w okresie swojej pracy zawodowej trwającej nadal od 16 sierpnia 1961r. była narażona na nadmierny wysiłek głosowy prowadząc zajęcia dydaktyczne jako nauczyciel, w następujących placówkach:

Szkoła Podstawowa, od 16.08.1961r. do 18.10.1970r.;

Zespół Szkół [...], od 18.10.1970r. do 31.08.2000r.;

Liceum Ogólnokształcące Dla Dorosłych, od 01.09.2000r. do nadal.

Powiatowy Inspektor Sanitarny wskazał ponadto, iż Ośrodek Medycyny Pracy badaniem laryngologicznym i stroboskopowym nie stwierdził u J. Ś. takich zmian chorobowych w obrębie narządu głosu, które zgodnie z wykazem chorób zawodowych mogłyby być spowodowane przez nadmierny wysiłek głosowy. Stwierdził jedynie przewlekły, prosty stan zapalny błony śluzowej krtani, a taka choroba nie jest wymieniona w pkt 15 wykazu chorób zawodowych z roku 2002 u osób narażonych na nadmierny wysiłek głosowy. Na tej podstawie wydał orzeczenie lekarskie Nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu, spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat (poz. 15), z adnotacją ,,badanie kontrolne w tut. Ośrodku za rok". Z informacji dostarczonych przez Ośrodek Medycyny Pracy wynika, iż J. Ś. nie odwołała się od wydanego orzeczenia lekarskiego do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w terminie przewidzianym w w/w rozporządzeniu.

Powiatowy Inspektor Sanitarny stwierdził, iż powyższe fakty nie spełniają wymagań § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...), zgodnie z którym stwierdzenie choroby zawodowej może nastąpić w oparciu o wykaz chorób zawodowych oraz ustalenie narażenia zawodowego, przy ocenie którego to narażenia uwzględnia się sposób wykonywania pracy oraz określenie stopnia obciążenia odpowiednich narządów zgodnie z ust. 3 pkt 4 omawianego paragrafu.

W dniu 11 kwietnia 2008r. do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej wpłynęło orzeczenie lekarskie z dnia [...] 2008r., nr [...], znak [...], w którym Ośrodek Medycyny Pracy stwierdził brak podstaw do rozpoznania u J. Ś. zawodowej przewlekłej choroby narządu głosu, spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat. W uzasadnieniu orzeczenia Ośrodek Medycyny Pracy wyjaśnił, iż w badaniu laryngologiczno-foniatrycznym i videostroboskopowym w obrębie narządu głosu przeprowadzonym u J. Ś. w dniu [...] stycznia 2008r. stwierdzono: drgania fałdów głosowych dość regularne, amplituda drgań zmniejszona, zwarcie fonacyjne prawidłowe, w laryngostroboskopii lupowej fałdy głosowe były matowe, nieco pogrubiałe, zwłaszcza prawy fałd, symetrycznie ruchome, głos matowy, średnie położenie głosu 190 Hz, czas fonacji 10 s. W badaniu stwierdzono również przewlekły prosty stan zapalny błony śluzowej krtani. Ponadto w badaniu videostroboskopowym nie ujawniono obecności zmian w obrębie strun głosowych, wymienionych w punkcie 15 wykazu chorób zawodowych, zaś zmiany w zakresie błony śluzowej krtani (przewlekły prosty stan zapalny) nie są wymienione jako schorzenie zawodowe dla pracowników narażonych na nadmierny wysiłek głosowy.

Z kolei w dniu 23 czerwca 2008r. wpłynęło do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej orzeczenie lekarskie wydane przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w dniu [...] 2008r., nr [...], w którym również stwierdzono brak podstaw do rozpoznania przewlekłej choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym (punkt 15 wg rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r.). W uzasadnieniu orzeczenia Instytut wskazał, iż J. Ś. od 1961r. nadal pracuje w zawodzie nauczyciela w pełnym wymiarze godzin. W latach 1970-2000 pracowała w Zespole Szkół [...]. W latach 1985-1991 była zastępcą dyrektora tej szkoły. W 1991r. przeszła na emeryturę i dodatkowo pracuje w Liceum Ogólnokształcącym dla Dorosłych. W wywiadzie pacjentka podała, że od około 1989r. po większym wysiłku głosowym występują u niej okresy bezgłosu oraz (od około 1993r.) zaburzenia emisji głosu w postaci chrypki. W trakcie przeprowadzonej diagnostyki stwierdzono u badanej cechy przewlekłego prostego nieżytu błony śluzowej gardła i krtani. W badaniu stroboskopowym stwierdzono drgania fałdów głosowych jednakowe, jednoczasowe, amplitudę drgań prawidłową, przesunięcie brzeżne zachowane oraz prawidłowe zwarcie fonacyjne. W przeprowadzonym badaniu nie uwidoczniono zatem zmian chorobowych będących skutkiem nadmiernego wysiłku głosowego, tj. guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych oraz niedowładu mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością głośni i utrwaloną dysfonią. Brak jest zatem, zdaniem Instytutu, podstaw do rozpoznania u J. Ś. choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym podczas pracy w zawodzie nauczyciela (zgodnie z punktem 15 wykazu chorób zawodowych).

Decyzją z dnia [...] 2008r., nr [...], znak [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny odmówił zmiany swojej decyzji z dnia [...] 2007r., nr [...]. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż z orzeczeń Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] 2008r., nr [...] i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z dnia [...] 2008r., nr [...] wynika, że przeprowadzone przez te instytucje badania nie zmieniają stanu faktycznego po poprzednio wydanym orzeczeniu o braku podstaw do stwierdzenia u J. Ś. choroby zawodowej. Tym samym z posiadanej przez organ dokumentacji nie wynika, aby istniały podstawy do zmiany postępowania określone w art. 154 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Od powyższej decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego J. Ś. wniosła odwołanie domagając się jej uchylenia. W swoim piśmie z dnia 15 lipca 2008r. stwierdziła, iż występuje u niej choroba zawodowa, co jej zdaniem potwierdzają badania przeprowadzone w Gabinecie Foniatrycznym Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej A, a także karta chorobowa lekarza otolaryngologa z Przychodni przy ul. [...] w K., w której stwierdzono istnienie u niej choroby zawodowej, schorzenia strun głosowych. J. Ś. uważa, że chorobę zawodową spowodowała u niej wieloletnia praca w szkole w bardzo licznych klasach i dużych salach lekcyjnych. Odwołująca się oświadczyła, iż ma ciągłą chrypkę i zaniki głosu po mówieniu.

Pismem z dnia 12 sierpnia 2008r. Wojewódzki Inspektor Sanitarny zwrócił się do J. Ś. o nadesłanie dokumentacji medycznej, o której pisze w swoim odwołaniu.

W dniu 22 sierpnia 2008r. J. Ś. dostarczyła do Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej żądaną dokumentację medyczną.

Decyzją z dnia 15 października 2008r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2008r., nr [...], znak [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji organ II instancji podniósł, iż J. Ś. była badana przez Ośrodek Medycyny Pracy, który w dniu [...] 2006r. wydał orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu, spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat. J. Ś. badana była ponownie przez Ośrodek Medycyny Pracy, który w dniu [...] 2008r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). W trybie odwoławczym J. Ś. została skierowana na badania do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego. W dniu [...] 2008r. tenże Instytut wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu. Obie jednostki orzecznicze rozpoznały u badanej prosty przewlekły nieżyt błony śluzowej gardła i krtani. Takie samo schorzenie rozpoznano u badanej w 2007r. w Ośrodku Medycyny Pracy. Prosty przewlekły nieżyt błony śluzowej gardła i krtani nie figuruje w obowiązującym wykazie chorób zawodowych, zatem Powiatowy Inspektor Sanitarny z powodu braku nowych przesłanek mogących wpłynąć na zmianę treści decyzji z dnia [...] 2007r., wydał w dniu [...] 2008r. decyzję o odmowie zmiany w/w decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Odnosząc się z kolei do argumentów podniesionych przez J. Ś. w odwołaniu organ II instancji stwierdził, że przedstawiona dokumentacja pochodzi z lat 2000-2006, natomiast badania lekarskie wykonane przez właściwe w sprawach chorób zawodowych jednostki orzecznicze zostały przeprowadzone w okresie późniejszym tj. w latach 2007 i 2008 i dowodzą jednoznacznie braku podstaw do rozpoznania u badanej choroby zawodowej narządu głosu. Wobec powyższego Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie znalazł podstaw do zmiany decyzji organu I instancji.

Z powyższą decyzją nie zgodziła się J. Ś. i w dniu 24 listopada 2008r. wniosła na nią skargę domagając się jej uchylenia. Zdaniem skarżącej, występuje u niej choroba zawodowa będąca efektem 46 lat pracy w zawodzie nauczyciela w trudnych warunkach i przy licznych klasach (często ponad 40 osób) - co wymagało dużego wysiłku głosowego. Ze względu na częstą chrypkę i coraz częstsze zanikanie głosu skarżąca przeszła w 1991r. na wcześniejszą emeryturę, aby oszczędzić głos. Skarżąca stwierdziła, że na występowanie u niej choroby zawodowej wskazują badania komputerowe foniatryczne przeprowadzone w Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej A i jej historia choroby, a także rozpoznanie lekarza - specjalisty otolaryngologa foniatry (dokumentacja ta została dołączona do skargi). Skarżąca podniosła, że ta dokumentacja była znana organom administracyjnym od samego początku toczącego się w niniejszej sprawie postępowania. Skarżąca uważa, że dowodzenie przez organ inspekcji sanitarnej, że badania te są starsze niż badania w Ośrodku Medycyny Pracy i w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego jest bezpodstawne, bowiem jej choroba jest trwała i nie da się jej uleczyć. Można ją co najwyżej zahamować, jednak u skarżącej ona ciągle postępuje.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Zdaniem organu, bezspornym w sprawie jest fakt, że skarżąca od 1961r. pracowała w zawodzie nauczyciela w narażeniu na nadmierny wysiłek głosowy. Jednak zdaniem organu, sam fakt pracy w narażeniu na czynniki potencjalnie szkodliwe, przy braku rozpoznania klinicznego choroby figurującej w wykazie chorób zawodowych, przez upoważnioną do rozpoznawania chorób zawodowych jednostkę służby zdrowia nie daje podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu, że organy administracyjne znały wyniki badania foniatrycznego skarżącej od początku postępowania, organ II instancji stwierdził, iż z przeważającym prawdopodobieństwem zmiany przedstawione w tym badaniu nie miały charakteru utrwalonego bowiem późniejsze badania w Ośrodku Medycyny Pracy i w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego nie wykazały zmian dających podstawę do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny podniósł również, iż w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 2007r. Powiatowy Inspektor Sanitarny zawarł informację, że skarżąca nie odwołała się od wydanego orzeczenia lekarskiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] 2006r. Wezwanie do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i złożenia końcowego oświadczenia pozostało bez odpowiedzi. Od decyzji z dnia [...] 2007r. skarżąca nie wniosła odwołania. Natomiast z treści orzeczeń Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] 2008r. i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z dnia [...] 2008r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wynika, że przeprowadzone w tych jednostkach badania nie zmieniają stanu faktycznego po poprzednio wydanym orzeczeniu lekarskim o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Wobec czego decyzją z dnia [...] 2008r. Powiatowy Inspektor Sanitarny nie znalazł podstaw do zmiany decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 154, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W sprawie niniejszej podstawowe znaczenie dla jej rozstrzygnięcia ma fakt, że organy obu instancji, zarówno prowadząc postępowanie, jak i wydając decyzje w sprawie skarżącej stosowały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), wydanego na podstawie art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008r. w sprawie o sygn. akt P 23/07 (Dz. U. z 2008r. Nr 116, poz. 740) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że zarówno art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. - Kodeks pracy (w zakresie, w jakim nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia), jak i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach - są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że żaden z przepisów Kodeksu pracy nie zawiera jakichkolwiek wytycznych dotyczących treści aktu wykonawczego oraz że takich wytycznych nie można zrekonstruować również z treści innej ustawy. Konsekwencją sformułowania takiego wniosku jest uznanie przez Trybunał niezgodności art. 237 § 1 pkt 2 i 3 K.p. z art. 92 ust. 1 Konstytucji, przez to, że zawarte w nim upoważnienie do wydania rozporządzenia nie określa wytycznych dotyczących treści tego aktu. Powoduje to skutki także w stosunku do ściśle powiązanego z nim rozporządzenia Rady Ministrów, które - jako oparte na niekonstytucyjnej delegacji ustawowej - jest również niezgodne z Konstytucją.

Wynika z powyższego, że postępowanie w sprawie dotyczącej skarżącej prowadzone było w oparciu o przepisy prawa, które Trybunał Konstytucyjny uznał za niekonstytucyjne.

Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny orzekł, że w/w przepisy tracą moc obowiązującą z upływem dwunastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, które nastąpiło w dniu 2 lipca 2008r. Trybunał postanowił odroczyć utratę mocy obowiązującej zaskarżonych przepisów uznając, iż wyznaczony przez Trybunał termin odroczenia powinien być wystarczający dla wprowadzenia w życie regulacji zgodnej z Konstytucją.

W niniejszej sprawie powstaje zatem pytanie jakie skutki wywołało tego rodzaju rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego w niniejszej sprawie.

Z chwilą orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny o niekonstytucyjności przepisów prawnych stanowiących podstawę prawną zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, obalone zostało domniemanie konstytucyjności tych przepisów. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie nie ma logicznych przesłanek uzasadniających zakończenie tego postępowania na podstawie niekonstytucyjnych przepisów, a następnie wznawianie postępowania zakończonego w ten sposób. Wydaje się, że obowiązywania aktu nie powinno się utożsamiać z obowiązkiem jego stosowania (por. J. Trzciński, Glosa do wyroku TK P 10/07, ZNSA 2008, nr 1), a stosowanie przez sąd przepisu, który orzeczeniem TK, ostatecznym i powszechnie obowiązującym, został uznany za niezgodny z Konstytucją nawet gdy TK odroczył utratę jego mocy obowiązującej, kłóciłoby się z logiką stosowania prawa. Argumentem przemawiającym za wstecznym działaniem orzeczenia Trybunału jest więc funkcjonalność prawa - dysfunkcjonalne byłoby domaganie się stosowania prawa, co do którego Trybunał stwierdził sprzeczność z Konstytucją po to tylko, aby po utracie jego mocy obowiązującej wznawiać postępowanie na podstawie procedur, o których mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji.

Przyjąć zatem należy obowiązywanie w Konstytucji tzw. supernormy intertemporalnej przełamującej ogólne zasady prawa międzyczasowego. Zgodnie z nią przepis uznany przez Trybunał za niekonstytucyjny nie powinien być stosowany w przyszłości, nawet jeśli za jego stosowaniem przemawiałyby ogólne reguły prawa międzyczasowego (por. K. Gonera, E. Łętowska, "Wieloaspektowość następstw stwierdzania niekonstytucyjności", PiP 2008, z. 5, s. 31-32). W przypadku derogacji przepisu dokonanej przez TK nie ma więc zastosowania zasada tempus regit actum, ze względu na pozbawienie tego przepisu domniemania jego konstytucyjności. Za niestosowaniem niekonstytucyjnego przepisu przemawiają także argumenty dotyczące ochrony praw jednostki oraz ekonomiki procesowej. Trudno bowiem byłoby uznać za zgodne z zasadą ekonomiki procesowej zawieszenie postępowania przed sądem i oczekiwanie na wykonanie wyroku TK przez ustawodawcę, skoro to wykonanie może trwać bardzo długo. A zatem należy przyjąć, że w odniesieniu do sądów administracyjnych skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niekonstytucyjność przepisów będących podstawą prawną zaskarżonej decyzji w sprawie, może być uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarówno zatem w takich przypadkach, gdy na skutek orzeczenia TK przepis traci moc z chwilą ogłoszenia orzeczenia TK, jak i w tych przypadkach, gdy Trybunał korzystając z możliwości przewidzianej w art. 190 ust. 3 zd. 1 Konstytucji określa inny termin utraty mocy obowiązującej przepisu, sądy administracyjne mają prawo odmówić zastosowania tych przepisów. Pogląd taki jest zgodny z wyrażanym w nowszym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok NSA z 21 czerwca 2007r., l OSK 1030/06; także wyrok NSA z 23 lutego 2006r, II OSK 1403/05, NSA z 31 stycznia 2008r., II OSK 1599/07).

Wobec spraw będących w toku sąd administracyjny ma zatem możliwość dokonania oceny rozpatrywanej sprawy z punktu widzenia ochrony praw jednostki i uniknięcia sytuacji, kiedy sąd orzekałby według niekonstytucyjnych przepisów tylko po to, by następnie strona wniosła o wznowienie postępowania. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie Sąd rozważając znaczenie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego odraczającego datę utraty mocy obowiązującej przepisów stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji, wziął pod uwagę przedmiot regulacji objętej niekonstytucyjnym przepisem, przyczyny naruszenia i znaczenie wartości konstytucyjnych naruszonych takim przepisem, powody dla których TK odroczył termin utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów oraz okoliczności rozpoznawanej przez sąd sprawy i konsekwencje stosowania lub odmowy stosowania niekonstytucyjnego przepisu. Mając na uwadze wszystkie wymienione okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie należy uwzględnić orzeczenie Trybunału i odmówić stosowania niekonstytucyjnych przepisów, pomimo odroczenia terminu utraty ich mocy obowiązującej. Odsyłanie bowiem w niniejszej sprawie na drogę wznowienia postępowania byłoby sprzeczne z regułami demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, naruszeniem prawa do szybkiego załatwienia sprawy stanowiącego podstawowy standard europejski prawa do dobrej administracji, a na drodze sądowej - prawa do szybkiego procesu.

Należy również zwrócić uwagę na fakt, że organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, czym naruszyły przepisy art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca wskazała na dokumentację medyczną, która w jej mniemaniu stwierdza istnienie u niej choroby zawodowej. Organ I instancji stwierdził jednak, że "Odwołanie Pani J. Ś. nie wnosi do sprawy nowych faktów, ponieważ Powiatowy Inspektor Sanitarny nie dysponuje dokumentami lekarskimi, dotyczącymi przebiegu choroby, a wymienionymi przez Panią J. Ś. w odwołaniu." (pismo z dnia 29 lipca 2008r., k. 34 akt administracyjnych). Dopiero organ II instancji zwrócił się do skarżącej o nadesłanie w/w dokumentacji medycznej. Nie mniej jednak dalsze działania organu II instancji należy uznać za nieprawidłowe. Organ II instancji powinien był przesłać tą dokumentację do Ośrodka Medycyny Pracy i do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, aby umożliwić im ustosunkowanie się do niej i ustalenie, czy wpłynie ona na zmianę wydanych przez te jednostki orzeczeń lekarskich. Organ II instancji jednak tego nie uczynił.

W aktach administracyjnych sprawy brakuje również szeregu dokumentów, m.in. zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie zmiany decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2007r. nr [...], skierowania skarżącej na badania do Ośrodka Medycyny Pracy w 2008r. i wniosku o przeprowadzenie ponownego badania w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, a także dowodów doręczenia skarżącej orzeczeń lekarskich.

Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji publicznej będą zobowiązane rozstrzygnąć sprawę na podstawie przepisów w sprawie chorób zawodowych obowiązujących w dacie orzekania. W chwili obecnej podstawę taką stanowią przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). Organy administracyjne winny również umożliwić lekarzom-orzecznikom zapoznanie się z całą dokumentacją medyczną skarżącej. Ponadto organy powinny udokumentować w aktach nie tylko fakt doręczenia stronie decyzji administracyjnych, ale również orzeczeń lekarskich.

Mając powyższe na względzie - Sąd w sprawie niniejszej, mając na uwadze przede wszystkim treść art. 178 Konstytucji RP oraz art. 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, odmówił zastosowania niezgodnych z Konstytucją przepisów aktu rangi podustawowej - rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, a przeto - uchylił decyzje organów obu instancji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.