Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 932/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13
journal: Dz.U. 2007 nr 120 poz 818
law: Ustawa z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 105
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 326 poz 13
law: Dyrektywa Rady 2005/85/WE  z dnia 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania  statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant - Urszula Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2009 r. sprawy ze skargi I. Z. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy 1. oddala skargę 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata R. M. - Kancelaria Adwokacka, ul. [...],[...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 292, 80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym: tytułem opłaty kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 22 % podatku od towarów i usług kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy).


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez I. Z. – obywatela B. podającego narodowość p., jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców z [...] kwietnia 2009 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] kwietnia 2008 r. o umorzeniu postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy w R.

Zaskarżona decyzja została wydana w sprawie wszczętej [...] wnioskiem skarżącego o nadanie statusu uchodźcy, w następującym stanie faktycznym:

Po raz pierwszy cudzoziemiec złożył wniosek w ww. przedmiocie w dniu [...] kwietnia 2004 r. W uzasadnieniu wniosku wskazał na okoliczności związane z jego pracą w [...], w której to miał konflikt ze swoim przełożonym. Podał, że do [...] gazety napisał artykuł o s. w regionie. Artykuł ten przedrukowała gazeta o. i wówczas zaczęły się jego problemy. Przetrzymywano go w pomieszczeniu razem z przestępcami. Poprosił o zwolnienie z m., wtedy powiedziano mu, że będzie miał problemy z z. Tak też się stało. Kiedy zwolnił się z pracy miał wieczne problemy z ludźmi, z którymi wcześniej pracował. Z danych zawartych w omawianym wniosku wynika, iż cudzoziemiec od urodzenia mieszkał na terytorium [...]. W latach [...] pracował w organach m. Nie zadeklarował przynależności do z., r., s., e. Oświadczył, że nigdy nie był zatrzymywany, aresztowany ani skazany wyrokiem sądu. Z wpisów zawartych w okazanym przez niego paszporcie wynika, że [...] przekraczał granicę z [...] do [...]. Podczas wywiadu statusowego cudzoziemiec oświadczył, że w organach m. pracował do [...]. Miał problemy z przełożonymi polegające na tym, że często nie chciał wypełniać ich poleceń. Chciał walczyć z p. Jest prostym człowiekiem, nie chciał robić czegoś wbrew sobie. W końcu zwolnił się. Te problemy pozostały. Straszyli go s., wszczęciem sprawy sądowej. Każdemu mogli to zrobić, kto pracował w tych [...], bo na każdego mieli coś, co jest niezgodne z prawem. Zapytany o konkretne fakty [...] w stosunku do swojej osoby oświadczył, że kiedy był jeszcze pracownikiem m. został zamknięty w celi [...]. W [...]. został pobity przez n., a w [...]. był bezpodstawnie zatrzymany przez [...] Wśród innych przyczyn ubiegania się o status uchodźcy cudzoziemiec wymienił również trudne warunki w [...]. Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców po rozpatrzeniu tego wniosku decyzją z [...] października 2004 r. odmówił skarżącemu nadania statusu uchodźcy oraz nakazał opuszczenie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Rada do Spraw Uchodźców decyzją z [...] stycznia 2005 r. utrzymała ww. rozstrzygnięcie w mocy. Od tej decyzji cudzoziemiec nie wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w wyniku czego decyzja ta stała się prawomocna.

Kolejne wnioski o status uchodźcy skarżący złożył w dniu [...] kwietnia 2005 r., [...] lipca 2005 r., [...] grudnia 2005 r., [...] lipca 2006 r., [...] września 2006 r., [...] stycznia 2007 r. W sprawach wszczętych tymi wnioskami organ I instancji wydał decyzje o umorzeniu postępowania i w większości tych spraw Rada do Spraw Uchodźców utrzymała te rozstrzygnięcia w mocy (tylko w jednym przypadku nie rozpatrzyła odwołania, albowiem stwierdziła uchybienie terminu do jego wniesienia). Organy orzekające uznały, iż w sprawach tych zachodzi przypadek bezprzedmiotowości. Przedmiotem postępowań wszczętych tymi - ww. wnioskami jest bowiem sprawa tożsama ze sprawą zakończoną ostateczną decyzją Rady do Spraw Uchodźców z [...] stycznia 2005 r.

W dniu [...] sierpnia 2007 r. cudzoziemiec złożył kolejny – już [...] wniosek o nadanie statusu uchodźcy, który to zainicjował niniejsze postępowanie. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że był prześladowany ze strony p.. Grozili mu, że może znaleźć się w w. lub w z. Nie może wrócić z rodziną ani na [...] ani do [...], albowiem tam panuje bezprawie. Na koniec zwrócił się o udzielenie mu zgody na pobyt tolerowany.

Po rozpatrzeniu tego wniosku, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] kwietnia 2008 r. na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.). umorzył postępowanie. W uzasadnieniu decyzji organ orzekający po pierwsze stwierdził, że wszystkie okoliczności zadeklarowane przez cudzoziemca w drugim wniosku o nadanie statusu uchodźcy zostały już zbadane w poprzednich postępowaniach, gdyż strona powoływała się w nowym postępowaniu na te same okoliczności faktyczne. Zaznaczył przy tym, iż obie sprawy dotyczą tej samej osoby, jak i tego samego przedmiotu, tj. podstawy prawnej i podstawy faktycznej. Następnie zwrócił uwagę, że w sprawie wnioskodawcy została już wydana przez Radę do Spraw Uchodźców w dniu [...] stycznia 2005 r. (zamiast: [...] stycznia 2005 r.), decyzja, która jest decyzją ostateczną w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a. i jako taka ma walor rzeczy osądzonej. W konsekwencji organ uznał, iż w niniejszej sprawie zachodzi przypadek bezprzedmiotowości. Kolejna decyzja odmawiająca bądź nadająca status uchodźcy stronie tego postępowania byłaby bowiem obarczona wadą prawną, powodującą wycofanie jej z obrotu prawnego. Organ miał tu na względzie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

W odwołaniu od tej decyzji cudzoziemiec zwrócił się o jej uchylenie, zarzucając naruszenie art. 78 k.p.a. poprzez odmowę uwzględnienia wniosków dowodowych i art. 105 § 1 k.p.a. poprzez uznanie bezprzedmiotowości postępowania. Nadto wskazał, że w jego ocenie spełnia on warunki do nadania mu statusu uchodźcy na podstawie art. 13 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia cudzoziemiec podniósł, iż organ orzekający pominął zgłoszone przez niego nowe okoliczności oraz pozostałe informacje, które tylko w części są rozwinięciem faktów przedstawionych we wcześniejszych postępowaniach. Wskazał, że w Polsce mieszka od [...] lat, wraz z [...] oraz [...] dzieci. Syn urodził się w [...] r. w [...] i nie zna innego kraju. Wskazał też, że niedawno dowiedział się, iż ma [...] korzenie. Aktualnie próbuje za pośrednictwem dalszej rodziny zarówno w [...] jak i na [...] dotrzeć do dokumentów, które potwierdziłyby jego pochodzenie. Następnie zauważył, że w jego sprawie doszło do umorzenia postępowania, choć nie zachodziła bezprzedmiotowość tego postępowania. Zarzucił przy tym organowi brak dokładnego zbadania podnoszonych przez niego okoliczności faktycznych.

Argumenty podniesione w odwołaniu cudzoziemiec uzupełnił w piśmie procesowym z [...] marca 2009 r. - złożonym w odpowiedzi na pismo organu odwoławczego z [...] marca 2009 r. informujące o możliwości wypowiedzenia się w sprawie w trybie art. 10 § 1 k.p.a. W piśmie tym cudzoziemiec ponownie stwierdził, iż spełnia warunku do nadania mu statusu uchodźcy. Ponownie też wskazał na swoje [...] korzenie. Okoliczność tę mają potwierdzać dokumenty, które uzyskał on z archiwów urzędów [...]. Nadto podał, że zgodnie z informacjami przekazywanymi mu przez jego matkę i pozostałą rodzinę z [...], ostatnio nasiliły się wizyty [...]. F. tamtejszej [...] dociekliwie wypytują, gdzie przebywa z [...] i kiedy wróci. Następnie cudzoziemiec zaznaczył, iż informacje o rzekomej "[...]" na [...] nie mają nic wspólnego z rzeczywistością, a represje nie tylko nie osłabły, ale przybrały nowe oblicze. W ostatnim czasie miały miejsce liczne brutalne [...] protestów ulicznych, pobicia i katowania na k., coraz częstsze zwolnienia z pracy za działalność [...],[...],[...],[...] na wrogów władzy, konfiskaty, [...] i [...]. W tych warunkach cudzoziemiec stwierdził, iż uzasadnione są jego obawy o bezpieczeństwo jego i jego rodziny. Ma bowiem świadomość tego, że jako [...], który [...],[...] i naraził [...]. W chwili obecnej z pewnością nie dopuszczą oni do tego, by mógł normalnie żyć ze swoją rodziną i pracować na [...]. Do omawianego pisma cudzoziemiec załączył zaświadczenie o ukończeniu kursu [...] przez jego [...]. Na koniec wniósł o wskazanie terminu, w którym będzie mógł przejrzeć i zapoznać się z aktami sprawy.

Po rozpatrzeniu tego odwołania Rada do Spraw Uchodźców decyzją z [...] kwietnia 2009 r. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Rada wskazała, że odwołanie jest bezzasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Uznała, iż organ I instancji słusznie stwierdził, że zachodzi tożsamość pomiędzy sprawą zakończoną decyzją ostateczną i sprawą niniejszą. Obie sprawy dotyczą tej samej osoby i tego samego przedmiotu tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Podkreśliła, iż wnioskodawca w kolejnym wniosku nie podał żadnych nowych faktów w sprawie, a powołał się na te same okoliczności, które zostały wnikliwie zbadane przez organy orzekające I i II instancji w poprzednim postępowaniu. W konsekwencji Rada za chybione uznała zarzuty odwołania, w tym dotyczący naruszenia art. 105 § 1 k.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Rady do Spraw Uchodźców z [...] kwietnia 2009 r. skarżący – I. Z. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

-prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w spawie art. 13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP oraz

-prawa procesowego, tj. art. 73 k.p.a. poprzez uniemożliwienie przejrzenia akt; art. 75 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie wszystkich koniecznych dowodów; art. 78 k.p.a. poprzez błędną odmowę uwzględnienia wniesionych wniosków dowodowych; art. 105 k.p.a. poprzez nieprawidłowe uznanie, że postępowanie było bezprzedmiotowe oraz art. 86 k.p.a. poprzez nie zastosowanie środka dowodowego w postaci przesłuchania stron na okoliczność wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał swoje argumenty przedstawione już na etapie postępowania odwoławczego. Podniósł przede wszystkim, iż nie zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego. W jego ocenie postępowanie w niniejszej sprawie nie było bowiem bezprzedmiotowe, a przepis art. 105 k.p.a. został zastosowany przez organy błędnie. I dalej podał, że przedmiotowy w sprawie wniosek nie został w jego ocenie dokładnie przeanalizowany - w kontekście wskazanych przez niego nowych okoliczności. Przy czym przyznał, że niektóre okoliczności zostały przez niego przytoczone ponownie, jednakże -jak zaznaczył- zostało to spowodowane tym, że organ nie odniósł się do nich w uprzednio wydanych decyzjach. Następnie skarżący wskazał, że w nowym wniosku wyraźnie powołał się na to, że dostaje od swojej rodziny na [...] nowe sygnały świadczące o tym, iż w. wciąż się nim interesuje. [...] przedstawia go jako [...] i [...] . Zaznaczył przy tym, iż obecnie obawia się nie tylko o siebie, ale także o swoje [...]. Obawia się, że podstępem zabiorą mu [...], a jest to prawdopodobne z uwagi na nowy [...], na mocy którego rodzicom, którzy źle się [...]. Zauważył, że okoliczności te nie były przedmiotem postępowania zakończonego prawomocną decyzją z [...] stycznia 2005 r. W dalszej części uzasadnienia skargi skarżący rozwinął podniesione na wstępie pozostałe zarzuty procesowe, w tym związany z uniemożliwieniem mu przejrzenia akt sprawy, o co zwrócił się w piśmie z [...] marca 2009 r. Rozszerzył też zarzut naruszenia prawa materialnego. Wywiódł w tym zakresie, że spełnia wszelkie przesłanki do pozytywnego załatwienia jego wniosku. Przebywa poza krajem swojego pochodzenia, a ze względu na swoje przekonania [...] obawia się [...]. Zauważył, że w kraju jego pochodzenia aparat władzy prześladuje osoby i ich rodziny, które mu się sprzeciwiają. Dlatego nie może skorzystać z ochrony swojego państwa. Z tego też powodu zwrócił się do władz polskich o udzielenie mu takiej ochrony.

W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, Rada do Spraw Uchodźców podtrzymała swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Rady do Spraw Uchodźców w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2006 r., Nr 234, poz. 1695 ze zm. z 20 lipca 2007 r., Dz. U. Nr 120, poz. 818), Sąd uznał, iż decyzja ta jest prawidłowa, tj. nie narusza prawa.

W szczególności zaznaczyć trzeba, iż skarżona decyzja wydana została w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącego z [...] sierpnia 2007 r. o nadanie statusu uchodźcy, złożonym na urzędowym formularzu. Powyższy wniosek skarżącego spełniał wymogi formalne i nie budził żadnych wątpliwości co do zakresu zgłoszonego w nim żądania. Tym samym złożony wniosek wymagał merytorycznego rozpatrzenia w trybie zwykłym zgodnie z ww. ustawą oraz z uwzględnieniem przepisów Dyrektywy Rady 2005/85/WE z dnia 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich (Dz. Urz. UE L.05.326.13).

Z uwagi jednak na to, iż powyższy wnioskiem skarżącego był już kolejnym – bo [...] wnioskiem złożonym przez tego cudzoziemca o nadanie statusu uchodźcy, a sprawa z pierwszego wniosku zakończona została decyzją ostateczną, należało w pierwszej kolejności ustalić, czy sprawa wszczęta tym wnioskiem jest tożsama (czy też nie) ze sprawą zakończoną decyzją Rady do Spraw Uchodźców z [...] stycznia 2005 r., a wobec tego, czy w ogóle możliwe jest wydanie w tej sprawie decyzji co do istoty, z uwagi na zasadę res iudicata.

W tym miejscu przypomnieć należy, iż w postępowaniu administracyjnym niedopuszczalne jest ponowne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji merytorycznej, jeśli wcześniej sprawa tożsama pod względem podmiotowym, przedmiotowym, dotycząca tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym została rozstrzygnięta decyzją ostateczną i decyzja ta nie została następnie uchylona, czy też zmieniona w sposób prawem przewidziany. Zgodnie bowiem z treścią art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

W wyroku z 23 grudnia 2008 r. (sygn. akt II OSK 1419/07), w sprawie o podobnym stanie faktycznym, Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, iż istotne znaczenie dla kontynuowania postępowania ma to, czy sprawa administracyjna ma charakter "otwarty" w tym znaczeniu, że nie została dotąd rozstrzygnięta orzeczeniem ostatecznym. W tym samym wyroku NSA przypominał, że na obowiązywanie zakazu ponownego orzekania w tej samej sprawie (res iudicata) zasadnicze znaczenie ma ustalenie tożsamości spraw administracyjnych rozstrzygniętych z jednej strony wcześniejszą decyzją ostateczną i z drugiej strony – wyznaczonej zakresem sformułowanego przez stronę nowego żądania.

W orzecznictwie i literaturze przedmiotu zgodny jest pogląd co do tego, że tożsamość spraw administracyjnych zachodzi w przypadku, gdy występują w nich te same podmioty, dotyczą one tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy.

Dodać też trzeba, że stosownie do treści art. 16 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Ww. przepis statuuje ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnej ostatecznej, której wzruszenie jest dopuszczalne tylko w granicach wyznaczonych przepisami k.p.a.

Kierując się powyższym Sąd zauważa, iż postępowanie administracyjne wszczęte na skutek pierwszego wniosku skarżącego zostało zakończone rozstrzygającą co do istoty sprawy decyzją Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z [...] października 2004 r., utrzymaną w mocy decyzją Rady do Spraw Uchodźców z [...] stycznia 2005 r., której nie zaskarżono do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a zatem stała się ona prawomocna.

Sąd zauważa także, że złożony przez skarżącego [...] w kolejności wniosek o nadanie statusu uchodźcy nie wskazuje okoliczności innych niż wymienione już wcześniej w pierwotnym wniosku. Nie zawiera żadnych innych danych, oprócz tych, które zostały już ocenione w pierwszym postępowaniu administracyjnym, w dwóch instancjach. W sposób bezsporny zostało to wykazane w uzasadnieniu decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] kwietnia 2008 r. Organ I instancji przytoczył w swojej decyzji oświadczenia skarżącego złożone w tym postępowaniu oraz w poprzednim (tj. pierwszym) - tak we wniosku, jak również do protokołu przesłuchania. Z oświadczeń tych wynika, iż w obu złożonych wnioskach skarżący podnosił zbieżne ze sobą okoliczności związane z jego pracą [...].

Skarżący sam przyznaje, iż niektóre okoliczności były już przez niego podnoszone, jednakże domaga się ich uwzględnienia wobec nieodniesienia się do nich we wcześniejszym postępowaniu i wydanej w jego wyniku decyzji. Mając to na uwadze Sąd zauważa i podkreśla, iż złożenie kolejnego wniosku w trybie zwykłym nie może służyć niejako uzupełnieniu wcześniej prowadzonego postępowania administracyjnego (w tym samym zakresie), a właściwie weryfikacji wydanej w jego wyniku i pozostającej w obrocie prawnym decyzji ostatecznej (podjętej również w tym trybie). Do wzruszenia takiej decyzji przepisy procesowe przewidują tryby nadzwyczajne. Bez wzruszenia takiego orzeczenia nie jest zaś możliwa ponowna ocena tych samych okoliczności faktycznych. Warto w tym miejscu wskazać na wyrok z 19 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 2247/98 (przywołany również przez Radę w odpowiedzi na skargę), w którym to Naczelny Sąd Administracyjny zawarł tezę, że dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe nawet wtedy, gdy forma wydanego orzeczenia kończącego sprawę jest wadliwa. Dopiero bowiem eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym (w ramach którego weryfikować można m.in. poprawność formy rozstrzygnięcia kończącego postępowanie oraz zarzuty będące pochodną tej kwestii) takiego rozstrzygnięcia otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy.

Nadto, zaznaczyć należy, iż dodatkowo skarżący wywodzi w sprawie, że wiele się zmieniło od czasu wydania w stosunku do niego decyzji ostatecznej z [...] stycznia 2005 r. do dnia złożenia przez niego kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Jednakże, w ocenie Sądu, skarżący podnosząc powyższe - nie wskazuje na te zmiany, nie podaje żadnych nowych, dotychczas nie podnoszonych okoliczności mogących mieć wpływ na wynik sprawy.

W tym miejscu Sąd zauważa, iż tak z wniosku skarżącego, jak również z treści odwołania oraz pisma procesowego z [...] marca 2009 r. wynika, iż powody ubiegania się przez niego o nadanie statusu uchodźcy nie uległy zmianie, nadal związane są z tym, że jako osoba pracująca w [...] sprzeciwił się swojemu przełożonemu i naraził w ten sposób [...]. W odwołaniu wyjaśnił, że władze jego państwa oczekują szczególnego posłuszeństwa i zaangażowania w "[...]" od obywateli pracujących w [...]. Będąc [...] poznał wewnętrzne procedury pracy [...], które niewiele miały wspólnego z poszanowaniem praw człowieka. Kiedy zaczął się im sprzeciwiać i nagłaśniać je w prasie, zaczęły się jego problemy z [...].

Jak wynika z akt administracyjnych, okoliczności przytoczone powyżej były już przedmiotem oceny organów orzekających w obu instancjach w postępowaniu zainicjowanym pierwotnym wnioskiem skarżącego o nadanie statusu uchodźcy. Nie mogły tym samym podlegać ponownej ocenie organów orzekających w sprawie.

W konsekwencji, dostrzegając powyższe Sąd stwierdza, iż okoliczności przywołane jako uzasadnienie kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy były przedmiotem analizy we wcześniejszym postępowaniu administracyjnym i świadczą o tożsamości obu tych spraw. Tożsamość osoby, podstawy prawnej i okoliczności przedstawionych przez skarżącego są tu -zdaniem Sądu- bezsporne. Dlatego też Sąd podziela stanowisko Rady do Spraw Uchodźców zawarte w skarżonej decyzji. Wobec tożsamości sprawy niniejszej ze sprawą zakończoną prawomocną decyzją Rady do Spraw Uchodźców z [...] stycznia 2005 r., organ administracji wydając decyzję merytoryczną dopuściłby się rażącego naruszenia prawa. Tym samym kontrolowana sprawa nie mogła zakończyć się orzeczeniem rozstrzygającym co do istoty.

Zasadne w tej sytuacji było zastosowanie przez organy orzekające art. 105 § 1 k.p.a. zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

Sąd nie dopatrzył się w tym zakresie żadnych nieprawidłowości ze strony organów obu instancji. Przepis art. 105 § 1 k.p.a. został prawidłowo zastosowany w zaistniałym w sprawie stanie faktycznym, a obie decyzje wydane w kontrolowanym postępowaniu zawierają uzasadnienia spełniające wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie doparzył się też innych uchybień ze strony organów orzekających, w tym dotyczących naruszenia art. 7, czy art. 77 § 1 k.p.a. Sprawa, zdaniem Sądu, została przeanalizowana w stopniu wystarczającym do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania.

Tak dokonanej oceny Sądu nie zmieniają zarzuty podniesione w skardze dotyczące tak naruszenia prawa materialnego jak i norm procesowych.

Odnosząc się do argumentów skarżącego Sąd przede wszystkim wyjaśnia, iż z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania (powyżej wykazaną), niemożliwe było merytoryczne procedowanie w zakresie nadania statusu uchodźcy skarżącemu, a tym samym zastosowanie art. 13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP.

Sąd wyjaśnia także, iż całkowicie chybiony w jego ocenie jest zarzut naruszenia art. 73 k.p.a. Przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ odwoławczy pouczył skarżącego o przysługujących mu uprawnieniach przed wydaniem decyzji. Skarżący z przysługujących mu uprawnień skorzystał w ten sposób, iż złożył dodatkowe wyjaśnienia w sprawie, które zawarł w piśmie procesowym z [...] marca 2009 r. Nic też nie stało na przeszkodzie, aby skarżący w tym samym czasie zapoznał się z aktami sprawy.

Nieuzasadnione w ocenie Sądu są również pozostałe zarzuty procesowe skargi dotyczące naruszenia art. 75, art. 78 i art. 86 k.p.a. W tym zakresie zaznaczyć w szczególności trzeba, iż na żadnym etapie kontrolowanego postępowania skarżący nie przedstawił wyraźnych wniosków dowodowych. Natomiast jego twierdzenia, oświadczenia zawarte w złożonych pismach zostały w odpowiedni sposób przez organy orzekające ocenione i dały w efekcie podstawę do przyjęcia, iż postępowanie to jest tożsame ze sprawa zakończoną decyzją ostateczną z [...] stycznia 2005 r. W tym zaś stanie faktycznym organy orzekające w sprawie nie miały podstaw prawnych do ponownego prowadzenia pełnego postępowania dowodowego. Jednocześnie Sąd wyjaśnia, iż podnoszone przez skarżącego okoliczności związane z jego zamieszkiwaniem na terytorium Polski od [...], czy też powzięciem wiedzy na temat ewentualnego [...] pochodzenia oraz ukończeniem przez jego [...] kursu [...] – nie mogły mieć żadnego wpływu na rozstrzygnięcie w kontrolowanym postępowaniu.

Na koniec zaznaczenia również wymaga, iż przepisy obowiązujące w dacie wydania skarżonego rozstrzygnięcia, w tym także ww. Dyrektywy Rady 2005/85/WE, nie wprowadzały zakazu składania przez cudzoziemca kolejnych wniosków o nadanie statusu uchodźcy. Jednakże rozpatrzenie takiego kolejnego wniosku musiało być zgodne z obowiązującymi regułami procesowymi. W ww. Dyrektywie przewidziano zaś, iż kolejny wniosek najpierw podlega wstępnemu badaniu i winien zawierać nowe elementy, aby mógł być dalej rozpatrywany. Wnioskodawca musi zaś wykazać, że bez własnej winy w trakcie uprzedniej procedury nie był w stanie uzyskać wiedzy (tj. nowych elementów lub informacji odnoszących się do rozpatrzenia możliwości uzyskania przez niego statusu uchodźcy na mocy dyrektywy 2004/83/WE lub innych powodów, dla których procedura musi zostać ponownie wszczęta), którą tym razem przedstawia (art. 32 ww. Dyrektywy). Wydając skarżoną decyzję Rada, jak wynika z jej uzasadnienia, miała na względzie powyższe regulacje prawne. W świetle okoliczności przedstawionych przez skarżącego nie dawały one jednak podstaw do merytorycznego rozpatrzenia jego żądania. Stąd umorzenie postępowania wszczętego tym żądaniem było jak najbardziej uzasadnione.

Konkludując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się uchybień w postępowaniu i rozstrzygnięciach organów administracji, które mogłyby doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji i z powyższych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Z uwagi na to, iż w sprawie skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, a koszty tej pomocy nie zostały uiszczone, w pkt. 2 sentencji wyroku Sąd orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).