Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 107/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Umorzono postępowanie co do zobowiązania organu do wydania aktu
Zasądzono od organu sumę pieniężną z art. 149 § 2 p.p.s.a
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 8 § 1, art. 12 § 1, art. 35 § 2, art. 35 § 3, art. 36 § 3, art. 36 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 149 § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 11 grudnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 grudnia 2019 roku sprawy ze skargi małoletniego O. K. działającego przez przedstawiciela ustawowego H. M. na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy I. Umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji o udzielnie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium [...] II. Stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności postępowania w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] lutego 2018 roku, III. Stwierdza, że zaistniała bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, IV. Przyznaje małoletniemu skarżącemu od Wojewody sumę pieniężną w wysokości [...] ([...]) złotych, V. W pozostałej części skargę oddala, VI. Zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wpłynęła skarga O. K. działającego przez przedstawiciela ustawowego H. M. zarzucająca Wojewodzie bezczynność w zakresie rozpoznania wniosku O. K. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w [...].

Skarga została złożona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Wnioskiem z dnia [...] lutego 2018 r., złożonym tego samego dnia, H. M., działając jako przedstawiciel ustawowy O. K., wystąpiła o udzielenie synowi zezwolenia na pobyt czasowy w [...]. Wraz z wypełnionym formularzem (k. 28 akt administracyjnych) przedłożyła potwierdzenie opłaty skarbowej (k. 16 akt administracyjnych), opłaty za wydruk karty pobytu (k. 15 akt administracyjnych), oświadczenie o wydaniu karty pobytu bez zameldowania (k. 13), kopię wyciągu z paszportu dziecka (k. 14 akt administracyjnych), odpis zupełny aktu urodzenia (k. 10 akt administracyjnych), inne dokumenty w języku ukraińskim (k. 8 akt administracyjnych), pełnomocnictwo dla R. J. wraz z opłatą skarbową (k. 11 i 12 akt administracyjnych), umowę zlecenia dotyczącą zatrudnienia H. M. na stanowisku pomocnika operatora maszyn (k. 4 akt administracyjnych) oraz O. M. na stanowisku pracownika pomocniczego (k. 3 akt administracyjnych), druk ZUS P ZCNA dotyczący ojczyma O. K. O. M. (k. 2 akt administracyjnych) i wreszcie umowę najmu lokalu mieszkalnego, w której po stronie najemców występują O. M., M. H., K. K. oraz O. K. (k. 5 akt administracyjnych).

Z akt administracyjnych wynika, że bezpośrednio po wpłynięciu wniosku zweryfikowano jego kompletność (k. 30 akt administracyjnych).

Pismem z dnia [...] lutego 2018 r., Wojewoda zawiadomił R. J. (pełnomocnik składającego wniosek), że zostało wszczęte postępowanie w sprawie pozwolenia na pobyt czasowy, a decyzja zostanie podjęta do [...] sierpnia 2018 r. (k. 31 akt administracyjnych).

Następnie z akt wynika, że organ nie podjął żadnych czynności, jedynie [...] marca 2019 r., poinformował pełnomocnik O. K., że decyzja w sprawie zostanie pojęta do [...] października 2019 r. (k. 32 akt administracyjnych).

Pismem z dnia [...] lipca 2019 r. pełnomocnik O. K. (na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez H. M.) złożyła ponaglenie za pośrednictwem Wojewody do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (k. 37 akt administracyjnych). W ponagleniu, poza przywołaniem podstaw prawnych określających terminy załatwiania sprawy zgodnie z ustawą z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., zwanej dalej: Kpa), wskazano, że brak pozwolenia czasowego powoduje duże utrudnienie dla zainteresowanego, gdyż nie może on ani odbywać ani planować żadnych podróży (brak wizy).

Przekazując akta sprawy Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców Wojewoda wyjaśnił, że opóźnienie w załatwieniu sprawy jest spowodowane ograniczeniami kadrowymi, częstą rotacją pracowników, którzy muszą załatwić tysiące spraw z wniosków cudzoziemców.

Pismem z dnia [...] lipca 2019 r. Wojewoda wezwał H. M. do uzupełnienia wniosku o informację dot. miesięcznych dochodów osoby ubezpieczonej za okres od stycznia do czerwca 2019 r. wskazując, że dotyczy to matki i ojczyma oraz do przedłożenia do wglądu tłumaczenia przysięgłego aktu urodzenia Małoletniego. Odpowiedzi na wezwanie H. M. udzieliła przy piśmie z dnia [...] lipca 2019 r. informując, że z uwagi na przewlekłość postępowania organu konieczne jest dostarczenie nowych aktualnych dokumentów, podczas, gdy przy składaniu wniosku aktualne na ów dzień dokumenty zostały złożone.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r., Wojewoda wezwał H. M. do uzupełnienia wniosku o dokument potwierdzający posiadanie źródła stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na utrzymanie 5 osobowej rodziny (minimum [...] zł netto na miesiąc) (k. 64 akt administracyjnych).

W międzyczasie pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. H. M., działając jako przedstawiciel ustawowy O. K., złożyła opisaną na wstępie skargę na bezczynność Wojewody, domagając się wydania przez organ żądanej decyzji, stwierdzenia bezczynności organu (art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej dalej: Ppsa) stwierdzenia bezczynności z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a Ppsa), orzeczenia o istnieniu obowiązku organu wydania małoletniemu O. K. zezwolenia na pobyt czasowy (art. 149 § 1b Ppsa), przyznania od organu na rzecz małoletniego O. K. sumy pieniężnej w wysokości połowy dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim (art. 149 § 1, art. 154 § 2 i art. 154 § 6 Ppsa) i wreszcie zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania obejmujących koszty sądowe w kwocie [...]zł i opłatę skarbową od pełnomocnictwa (art. 200 Ppsa).

W skardze wysunięto pod adresem organu zarzuty naruszenia art. 6, art. 8 § 1, art. 12 § 1, art. 35 § 2, art. 35 § 3, art. 36 § 3, art. 36 § 1 Kpa.

W motywach zaskarżenia uwypuklono przede wszystkim, że zakreślenie przez Wojewodę terminu załatwienia sprawy nastąpiło w sposób nieuzasadniony – termin ten wynosi bowiem 21 miesięcy i nie znajduje umocowania w art. 35 § 3 Kpa. W odniesieniu z kolei do żądania przyznania od organu na rzecz małoletniego O. K. sumy pieniężnej zaznaczono, że jest ono uzasadnione chociażby faktem, że przez 19 miesięcy nieusprawiedliwionego oczekiwania na zezwolenie na pobyt czasowy matka dziecka nie mogła korzystać z programu 500+, przez co utraciła [...] zł.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że ze strony rodziny przedstawicielki ustawowej małoletniego O. K. wpłynęły wnioski dotyczące małoletniego, jej drugiego syna K. K. oraz męża H. M. – O. M.. Organ wyjaśnił, że należyte rozpoznanie spraw rodziny wymaga uwzględnienia wymogu z art. 188 ust. 4 w zw. z art. 114 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tekst jednolity Dz. U. z 2018, poz. 2094 ze zm., zwanej dalej: ustawa), a więc wysokość miesięcznego dochodu – stabilnego i regularnego wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania – powinna być wyższa niż wysokość dochodu uprawniającego do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej określonych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1508 i 1693), w odniesieniu do cudzoziemca oraz każdego członka rodziny pozostającego na jego utrzymaniu.

Wojewoda podkreślił, że pismem z dnia [...] lipca 2019 r. wezwał H. M. o uzupełnienie wniosku dotyczącego syna. Z przedłożonych wraz z pismem z dnia [...] lipca 2019 r. dokumentów wynika jednak, że H. M. i O. M. posiadają syna V. M. urodzonego [...] stycznia 2019 r. Urodzenia tego ostatniego okazało się nowa okolicznością nieznaną wcześniej Wojewodzie. Mając to na uwadze wystosowano do H. M. kolejne wezwanie o uzupełnienie wymaganych dokumentów oraz jednocześnie wyznaczono termin rozpoznania sprawy na [...] października 2019 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zawiera usprawiedliwione podstawy.

Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny skargi podkreślić należy H. M., działająca jako przedstawiciel ustawowy O. K., wyczerpała, stosownie do art. 52 § 1 Ppsa, przysługujące jej środki zaskarżenia na etapie administracyjnym. Skarżąca przed wniesieniem skargi złożyła ponaglenie, o którym mowa w art. 37 § 1 Kpa (k. 37 akt administracyjnych).

Zgodnie z art. 149 § 1 Ppsa sąd, uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a Ppsa, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wobec tego w niniejszym postępowaniu kluczowym obowiązkiem Sądu było zbadanie, czy zarzucana w skardze bezczynność Wojewody rzeczywiście zaistniała – tak w dacie wniesienia skargi, jak i w dacie wyrokowania – a jeśli tak, to czy miała ona charakter rażący.

W ocenie Sądu bez najmniejszych wątpliwości można stwierdzić, że Wojewoda na dzień wniesienia skargi dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącej H. M. działającej jako przedstawiciel ustawowy małoletniego O. K..

Jak przedstawiono w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia, wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy małoletniego złożono [...] lutego 2018 r., a do dnia wniesienia skargi nie został on rozpatrzony w formie decyzji administracyjnej (dopiero po wniesieniu skargi, decyzją z dnia [...] listopada 2019 organ udzielił małoletniemu zezwolenia na pobyt - k. 67 akt sądowych).

Analiza akt sprawy wskazuje, że w okresie od [...] lutego 2018 r. do [...] sierpnia 2019 r. (pierwsze merytoryczne wezwanie w sprawie [...] dotyczącej O. K. to pismo z dnia [...] sierpnia 2019 r. na k. 64 akt administracyjnych) Wojewoda nie podjął jakiejkolwiek urzędowo utrwalonej czynności zmierzającej do wydania rozstrzygnięcia sprawy. Jedyne co uczyniono, to dwukrotnie: pismami z dnia [...] lutego 2018 r., oraz z dnia [...] marca 2019 r., na podstawie art. 36 § 1 Kpa przedłużano terminy do załatwienia sprawy, co zresztą uczyniono na wstępnie z naruszeniem art. 35 § 3 Kpa, gdyż terminy określano "awansem" na od razu na [...] sierpnia 2018 r. i [...] października 2019 r.

W tym miejscu Sąd wskazuje, że do terminu rozpoznania sprawy w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy stosuje się reguły określone w Kpa. Przepis art. 35 § 3 Kpa stanowi, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

Sąd podziela stanowisko, iż swojej bezczynności organ nie może tłumaczyć trudnościami kadrowymi, brakiem etatów, czy też dużą ilością wniosków. Zauważyć należy, iż trudności organizacyjne wskazane przez Wojewodę nie mają charakteru nagłego, wynikającego z niespodziewanych i bardzo trudnych do przewidzenia i przezwyciężenia okoliczności powodujących paraliż lub utrudnienia w funkcjonowaniu instytucji państwowych. Obowiązkiem organów państwowych jest takie zorganizowanie pracy, a także przeznaczenie takich sił i środków, by sprawnie realizować nałożone na nie zadania. Sąd ma świadomość, że istniejący, a niedopuszczalny stan rzeczy, nie jest zapewne zawiniony przez poszczególnych pracowników organu, lecz jest skutkiem braku adekwatnego wzmocnienia komórek organizacyjnych zajmujących się rozpatrywaniem wniosków cudzoziemców o udzielenie im prawa pobytu na terytorium [...]. To zadanie ciąży na Wojewodzie, a ewentualnie także na organach decydujących o wysokości budżetu [...] Urzędu Wojewódzkiego. Strona postępowania administracyjnego nie może jednak ponosić negatywnych konsekwencji zaniechań organów państwowych.

Skarga była zatem usprawiedliwiona, bowiem organ do dnia wniesienia skargi nie rozpoznał wniosku małoletniego O. K. zastępowanego przez przedstawiciela ustawowego H. M..

Zgodnie z utrwalonym już stanowiskiem orzeczniczym, wydanie przez organ decyzji po wniesieniu przez stronę do Sądu skargi na bezczynność, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 Ppsa, że w zakresie rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 pkt 3 Ppsa (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, ONSA i WSA 2013, Nr 1, poz. 7,). Mając powyższe na uwadze Sąd w punkcie 1 wyroku orzekł o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji, w oparciu o treść art. 161 § 1 pkt 3 Ppsa w zw. z art. 54 § 3 tej ustawy.

W tym miejscu konieczne jest jednak uzupełnienie powyższego wywodu. Sąd zaznacza, że zestawienie przepisów Kpa o terminach załatwiania spraw (art. 35 i nast. Kpa) oraz przepisów Ppsa o orzekaniu w sprawach ze skarg na przewlekłość ujawnia pewne mankamenty regulacji prawnej.

Otóż zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 Kpa bezczynnością jest stan, gdy "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 [Kpa]". Sąd zwraca uwagę na ten przepis, gdyż nie można nie dostrzegać, że Wojewoda kolejnymi dwoma pismami informował H. M. o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. To z kolei – oceniając to z pozycji formalnej – nakazywałoby przyjąć, że organ nie był w dacie wniesienia skargi w stanie bezczynności. Takie spostrzeżenie zostanie jednak zweryfikowane, gdy dokona się dokładnej analizy akt sprawy.

Pierwsze zawiadomienie wystosowane na podstawie art. 36 § 1 Kpa zawarte zostało w piśmie z dnia [...] lutego 2018 r., wskazywało na termin załatwienia sprawy do [...] sierpnia 2018 r.. Terminu tego nie dochowano, a nawet go rażąco naruszono, gdyż dopiero po upływie 6 i pół miesiąca wystosowano kolejne zawiadomienie w trybie art. 36 § 1 Kpa (pismo z dnia [...] marca 2019 r.).

Od [...] września 2018 r. Wojewoda niewątpliwie więc pozostawał bezczynny w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 Kpa i naraził się na zarzut w tym zakresie. W ocenie Sądu przyjąć należy, że od zarzutu popadnięcia w taki kilkumiesięczny stan bezczynności organ nie może się uchylić wystosowując kolejne zawiadomienia o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy.

Innymi słowy, nawet jeżeli przed wniesieniem skargi organ już będący w stanie bezczynności wystosuje zawiadomienie z art. 36 § 1 Kpa, to zawiadomienie takie nie niweczy zarzutu bezczynności wywiedzionego na podstawie art. 149 § 1 Ppsa.

Stwierdzenie, iż organ dopuścił się bezczynności (o czym orzeczono w pokt II wyroku) wymaga również dokonania oceny, czy bezczynność miała charakter rażący (art. 149 § 1a Ppsa).

Przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a Ppsa, jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań oraz bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w Kpa przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej. Zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania, podejmowanych czynności i jego zakończenia, uwarunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy uzasadniają ustalenie, że organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa w zakresie sposobu prowadzenia postępowania. Na gruncie badanej sprawy taka sytuacja zachodzi, ponieważ nawet bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty.

Sąd jeszcze raz podkreśla, że już w sam dzień złożenia wniosku organ wyznaczył termin załatwienia sprawy w sposób niczym (znajdującym umocowanie w przepisach prawa) nie usprawiedliwiony, bowiem poinformował przedstawicielkę ustawową wnioskodawcy, że sprawę załatwi w terminie blisko 7 miesięcy (do [...] sierpnia 2018 r.). Również tego bardzo długiego terminu organ nie dochował, a co więcej, zaniedbał reguł terminowego informowania strony o przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy. Jeżeli Wojewoda zakładał, że nie rozpozna sprawy w terminie wyznaczonym do dnia [...] sierpnia 2018 r., to powinien przed tym terminem powiadomić o tym wnioskodawcę. Tymczasem licząc do końca sierpnia 2018 r., dopiero po 6 i pół miesiącach ponownie powiadomił stronę o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy – skądinąd za kolejne 7 i pół miesiąca, bowiem do [...] października 2019 r.

W chwili wniesienia skargi sprawa z wniosku małoletniego O. K. pozostawała nierozpoznana, a przy tym w celu jej rozpoznania do tej daty nie podjęto żadnej czynności (ani jednej). Dopiero dzień po odnotowaniu wpływu skargi do Wydziału Spraw Cudzoziemców [...] Urzędu Wojewódzkiego (to jest [...] sierpnia 2019 r., zob. pieczęć na skardze – k. 3 akt sądowych) pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. wystosowano do H. M. wezwanie do uzupełnienie wniosku o dokumenty potwierdzające sytuację dochodową, a następnie wydano pozytywną decyzję. Wezwanie z dnia [...] lipca 2019 r. dotyczyło z kolei dokumentów, w których posiadaniu organ był w dniu złożenia wniosku.

Powyższe wskazuje, że w sprawie O. K. działania zostały podjęte przez organ de facto dopiero wskutek skargi do sądu administracyjnego. Zresztą Sąd odnotowuje – co trafnie dostrzega skarżąca w skardze – że uzupełnienie wniosku o dokumenty określone w art. 188 ust. 4 w zw. z art. 114 ust. 2 ustawy stało się konieczne między innymi dlatego, że właśnie w przedłużającym się okresie rozpoznawania sprawy zmienił się stan osobowy rodziny, w której żyje O. K.. Wbrew sugestiom płynącym z odpowiedzi na skargę nie można więc usprawiedliwiać przedłużającego się czasu rozpoznania sprawy komplikacjami związanymi ze zmianą składu osobowego rodziny, gdyż do zmian tych doszło po wielu miesiącach od daty złożenia wniosku, po tym jak organ popadł już w stan bezczynności. Organ musi się liczyć z faktem, że gdy sprawa zalega przez kilkanaście miesięcy, to pomiędzy złożeniem wniosku a jego rozpoznaniem może dojść do zmian stanu faktycznego, co prowadzi do kolejnych komplikacji.

Sąd zaznacza też, że sprawę rozpoznano z wielomiesięcznym uchybieniem terminu.

W ocenie Sądu sytuacja, w której strona czeka przez tak długi okres bezowocnie na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Organ nie może także w nieskończoność powoływać się na kłopoty kadrowe i zmiany organizacyjne. Właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy bowiem do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki. Z uwagi na powyższe Sąd orzekł jak w punkcie III sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1a Ppsa.

W realiach tej konkretnej sprawy Sąd uznał także za zasadne uwzględnić, na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 Ppsa, żądanie skarżącego małoletniego O. K. zastępowanego przez przedstawiciela ustawowego H. M. o przyznanie na jego rzecz od organu sumy pieniężnej, aczkolwiek w niższej niż żądana wysokości – pkt IV sentencji wyroku.

Rozpoznając złożony wniosek w tym zakresie, Sąd wziął pod uwagę, że wprowadzając możliwość przyznania sumy pieniężnej wzorowano się na rozwiązaniu przyjętym w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843, ze zm.). Ustawodawca przyjął, że oprócz roli rekompensacyjnej, groźba zasądzenia wynagrodzenia będzie wzmacniała gwarancje terminowego załatwienia sprawy przez organy (projekt ustawy Sejmu RP VIII Kadencji, druk 1633, www.sejm.gov.pl). W kontekście wspomnianej roli rekompensacyjnej w skardze wskazano na konkretne okoliczności, które przemawiałyby za zasadnością złożonego wniosku. Jest faktem, że matka małoletniego O. K. H. M. przez przedłużający się okres rozpoznania wniosku doznaje ograniczenia w możliwości ubiegania się o świadczenie z ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2134 ze zm.). Wojewoda ma oczywiście rację przyjmując, że formalnie świadczenie przysługuje rodzicowi dziecka, a nie dziecku, jednak byłby zaprzeczeniem idei ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, gdyby przyjmować, że świadczenie wychowawcze nie ma znaczenia dla dziecka, bowiem przysługuje rodzicowi. Świadczenie tzw. 500+ służy wsparciu w wychowywaniu dzieci, a wiec także – a nawet przede wszystkim – służy dobru dzieci.

Kolejna kwestia istotna z punktu widzenia sprawy, to fakt, że przedłużający się czas rozpoznania sprawy powoduje, iż także małoletni wnioskodawca (wraz z rodziną) doznaje ograniczenia w możliwości podróżowania. Dolegliwości tej w ocenie Sądu nie umniejsza fakt, że jest to okoliczność powszechnie przywoływana przez cudzoziemców domagających się rozpoznania ich wniosków.

Sąd nie podzielił jednak żądania H. M. co do wysokości, która powinna być przyznana na podstawie art. 149 § 2 Ppsa (połowy dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim). W ocenie Sądu kwota przysługująca skarżącemu w sytuacji stwierdzenia bezczynności nie ma charakteru odszkodowawczego i nie służy pełnej rekompensacie wszelkich oczekiwanych, hipotetycznych korzyści jakie skarżący uzyskałby, gdyby jego sprawę rozpoznano terminie. Jej rolą jest swoiste zadośćuczynienie za opieszałość organów państwa.

Zdaniem Sądu okoliczności sprawy usprawiedliwiały przyznanie na rzecz małoletniego O. K. kwoty [...]zł. Sąd miał też na uwadze, iż konieczność wypłaty sumy pieniężnej, o której mowa w art.149 § 2 Ppsa posłuży zwalczaniu bezczynności i przewlekłości organu, gdyż go zdyscyplinuje stanowiąc sankcję za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania, pełniąc funkcję prewencyjną. Przyznawanie takich świadczeń stronom przez sądy, ewentualnie wymierzanie grzywien, ma na celu wymuszenie na organach podjęcie skutecznych działań zapewniających prawidłową realizację ich zadań.

Skargę oddalono w pozostałym zakresie (punkt V wyroku), a konkretnie w zakresie w jakim małoletni O. K., zastępowany przez H. M., domagał się orzeczenia przez Sąd o istnieniu obowiązku Wojewody udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy. Po pierwsze wskazać należy, że uprawnienie do uzyskania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1b Ppsa przysługuje, "jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego". W niniejszej sprawie Sąd nie dysponował wystarczającą dokumentacją sprawy administracyjnej, gdyż dopiero na etapie postępowania sądowego, równolegle z nim, organ uzupełniał materiał sprawy o dane dochodowe rodziny skarżącego. Okoliczności stanu faktycznego i prawnego nie rysowały się więc tak przejrzyście, aby Sąd mógł wskazywać organowi jakiekolwiek merytoryczne kierunki załatwienia sprawy. Po drugie, także charakter sprawy, która powinna być załatwiona w pierwszej kolejności przez organ administracji (a nie sąd) w drodze decyzji, nie przemawia za tym, by stosować art. 149 § 1b Ppsa. Wreszcie – przed wydaniem niniejszego wyroku organ wydał już decyzję.

O zwrocie kosztów Sąd postanowił w punkcie VI wyroku na mocy art. 200 Ppsa, a na zasądzoną kwotę złożyła się kwota wpłaconego wpisu od skargi (druk wpłaty – zob. k. 2 akt sądowych).

Wyrok zapadł w postępowaniu uproszczonym poza rozprawą na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 Ppsa.