Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 704/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2013-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 4, art. 33 ust. 1 i 10, art. 87 ust. 2 i 3, art. 92c
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi R. Cz. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej w Białymstoku decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] czerwca 2012 r. o nałożeniu na R. Cz., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] R. Cz., kary pieniężnej w wysokości 8000 zł. U podstaw rozstrzygnięcia organu legły następujące ustalenia.

W dniu 17.03.2012r. na drodze krajowej nr 8 w miejscowości B. funkcjonariusze Izby Celnej w B. dokonali kontroli dokumentów związanych z wykonywaniem przewozu drogowego środkiem transportowym marki RENAULT o numerze rejestracyjnym [...]. W trakcie kontroli ustalono, że pojazdem przewożony jest towar w postaci 5 szt. hederów do kombajnów (części do maszyny rolniczej do kombajnu) z Finlandii do Polski. Kierowca pojazdu nie posiadał wymaganego zaświadczenia na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na potrzeby własne. Z przeprowadzonych czynności kontrolnych sporządzono w dniu 17.03.2012r. protokół kontroli nr [...], w którym stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. W protokole jako wykonującego kontrolowany przewóz drogowy wskazano przedsiębiorstwo P.H.L B. Cz.[...].’

W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego w S. pismem z dnia 23.03.2012r. zawiadomił przedsiębiorstwo P.H.U. B. Cz. [...], o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wykonywania w dniu 17.03.2012r. przewozu drogowego środkiem transportowym marki RENAULT o numerze rejestracyjnym [...]. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że kontrolowany w dniu 17.03.2012r. przewóz drogowy wykonywało na potrzeby własne przedsiębiorstwo [...] R. Cz., [...]. Mając na względzie powyższe Naczelnik Urzędu Celnego w S. umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w stosunku do przedsiębiorstwa P.H.U. [...] B. Cz., [...]. Natomiast pismem z dnia 23.03.2012r. zawiadomił przedsiębiorstwo [...] R. Cz., [...], o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wykonywania w dniu 17.03.2012 r. przewozu drogowego środkiem transportowym marki RENAULT o numerze rejestracyjnym [...]. Jednocześnie Naczelnik Urzędu Celnego w S. postanowieniem nr [...] z dnia [...].04.2012r. włączył do prowadzonego postępowania materiał dowodowy w postaci akt gromadzonych w sprawie nr [...].

Po przeprowadzonym postępowaniu w dniu 05.06.2012r. została wydana decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w S. nr [...] nakładająca na Przedsiębiorstwo [...] R. Cz., [...] karę pieniężną w wysokości 8.000.00 zł z tytułu wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Pismem z dnia 18.06.2012r. strona złożyła odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. nr [...] z dnia [...].06.2012r., w którym zaskarżając przedmiotową decyzję wniosła ojej odwołanie i odstąpienie od nałożonej kary. Odwołujący się zarzuca zaskarżonej decyzji niezgodne z prawem przyjęcie stanu faktycznego, a także oparcie jej tylko i wyłącznie na pobieżnie zgromadzonych dowodach, bez uzyskania wyjaśnień strony odnoszących się do istoty sprawy. Strona podkreśla nieadekwatność nałożonej kary do popełnionego czynu i wskazuje, iż spełniła wszystkie warunki wymagane od przedsiębiorcy wykonującego przewóz na potrzeby własne.

Odwołujący się wyjaśnił, że wykonywany przez niego przewóz nie był zaplanowany, sytuacja ta była wyjątkowa, zdarzyła się przypadkowo i nie sądził, że w tym przypadku niezbędne jest zaświadczenie. Przedsiębiorca informuje, iż przewozy zawsze odbywały się na terytorium kraju i uważał, że ten przewóz też tak powinien zostać zakwalifikowany. Odwołujący się podniósł również, że stosowne zaświadczenie dotyczące krajowego przewozu na potrzeby własne posiadał i sądził, że dokument ten w zupełności wystarczy i umożliwi mu przewóz hederów z Finlandii do Polski. Przedsiębiorca zaznaczył także, że gdyby był świadomy ciążącego na nim obowiązku z pewnością postarałby się o stosowne zaświadczenie. Zdaniem odwołującego się spowodowane przez niego naruszenie było przeoczeniem, ponadto przy nakładaniu kary powinny być brane okoliczności łagodzące, gdyż każdy przypadek jest indywidualny, a tak wysoka kara z pewnością wpływa na kondycję firmy i niestety nic wzbudza zaufania do instytucji państwowych.

Utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 4 pkt 6a ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym, przewóz drogowy oznacza transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str.l), zwanego dalej ,.rozporządzeniem (WE) nr 561/2006".

Natomiast zgodnie z art. 4 lit a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, "przewóz drogowy" oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez. używanym do przewozu osób lub rzeczy.

Zgodnie z treścią art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - oznacza każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Stosownie do treści art. 4 pkt 5 ww. ustawy niezarobkowy krajowy przewóz drogo wy jest to przewóz na potrzeby własne wykonywany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, natomiast zgodnie z art. 4 pkt 6 niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy jest to przewóz na potrzeby własne wykonywany z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej;

Art. 33 ust. 1 przedmiotowej ustawy stanowi, że przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.

Na podstawie art. 33 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym zaświadczenie na krajowy niezarobkowy przewóz drogowy uprawnia do wykonywania przewozów wyłącznie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i stosownie do art. 33 ust. 8 wydawane jest przez starostę właściwego dla siedziby przedsiębiorcy na czas nieokreślony.

Natomiast zgodnie z art. art. 33 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym zaświadczenie na międzynarodowy niezarobkowy przewóz drogowy uprawnia do wykonywania przewozów z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Zaświadczenie to uprawnia również do wykonywania niezarobkowcgo przewozu drogowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z rodzajem przewozów w nim określonych. Stosownie do art. 33 ust. 8 zaświadczenie to wydaje Główny Inspektor Transportu Drogowego na okres do 5 lat.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców.

Natomiast zgodnie z treścią art. 87 ust. 2 ww. ustawy podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, oprócz odpowiednich dokumentów wymaganych przy takim przewozie, określonych w ust. l, wypis z zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 10 - zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.

W myśl art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym do kontroli dokumentów, o których mowa wyżej, uprawniony jest organ celny.

Stosownie do art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podmiot wykonujący przewóz, drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie.

Natomiast zgodnie z art. 92a ust. 6 ww. ustawy wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. l, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.

W myśl art. 93 ust. 1 przedmiotowej ustawy karę pieniężną, o której mowa w art. 92a ust. 1, nakłada, w drodze decyzji administracyjnej, właściwy ze względu na miejsce wykonywanej kontroli organ, którego pracownicy lub funkcjonariusze stwierdzili naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, z zastrzeżeniem ust. 4-6.

Na podstawie Ip. 1.3. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia podlega karze pieniężnej w wysokości 8.000 zł.

Zdaniem organu odwoławczego zostały spełnione warunki do uznania kontrolowanego w dniu 17.03.2012r. przewozu wykonywanego środkiem transportowym marki RENAULT o numerze rejestracyjnym [...] jako przewozu wykonywanego przez przedsiębiorstwo [...] R. Cz., [...], na potrzeby własne w myśl art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym. Kontrolowany pojazd samochodowy był bowiem prowadzony przez kierowcę, który w dniu kontroli był pracownikiem przedsiębiorcy wykonującego przewóz, przedsiębiorca legitymował się tytułem prawnym do dysponowania pojazdem samochodowym, przewożony towar był własnością przedsiębiorcy i był to przewóz drogowy wykonywany pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej przedsiębiorcy. Pojazd wykonywał przewóz z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej, ponieważ towar przewożony był z Finlandii do Polski.

Zatem zgodnie z powołanymi przepisami w rozpatrywanej sprawie wykonywany był międzynarodowy niezarobkowy przewóz drogowy międzynarodowy przewóz na potrzeby własne, a kierowca kontrolowanego pojazdu był obowiązany mieć przy sobie i okazać na żądanie uprawnionego organu kontroli wypis z zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej - wypis z zaświadczenia na międzynarodowy niezarobkowy przewóz drogowy uprawniającego do wykonania przewozu z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. W trakcie kontroli kierowca pojazdu nie posiadał i nie okazał wymaganego zaświadczenia. Również w trakcie prowadzonego postępowania strona nie przedłożyła i nie okazała wymaganego, ważnego na dzień przeprowadzonej kontroli, zaświadczenia.

W związku z powyższym bezspornym w rozpatrywanej sprawie jest to, iż w dniu 17.03.2012 r. wykonywany był przewóz na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Zdarzenie, jakie legło u podstaw wydanego rozstrzygnięcia - tj. wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia.- zostało w sposób nie budzący wątpliwości udokumentowane.

Naczelnik Urzędu Celnego w S. zebrał w sposób wyczerpujący i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz ustalił stan faktyczny w świetle przepisów prawa materialnego mającego zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Strona odwołująca się czynnie uczestniczyła w prowadzonym postępowaniu składając kilkukrotnie pisemne wyjaśnienia. Decyzja Naczelnika Urzędu Celnego nakładająca karę pieniężną wydana została na podstawie zebranego materiału dowodowego, a podstawą do obciążenia przedsiębiorcy karą pieniężną były udowodnione w toku postępowania naruszenia. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w B. w rozpatrywanej sprawie zaskarżona decyzja nr [...] z dnia [...].06.2012r. została wydana zgodnie z literą prawa. W uzasadnieniu decyzji organ celny pierwszej instancji opisał wyczerpująco zarówno stan faktyczny w sprawie jak i powołał konkretne artykuły obowiązujących aktów prawnych jako podstawy prawne, które stały się przesłanką do jej wydania, a podstawą do obciążenia przedsiębiorcy karą pieniężną było udowodnione naruszenie przepisów. Zatem podniesione zarzuty nie są zasadne i nie znajdują odzwierciedlenia w zgromadzonym w rozpatrywanej sprawie materiale dowodowym. W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny i prawny został w sposób należyty ustalony i wyjaśniony i dawał podstawę do wydania zgodnej z prawem decyzji. To, że odwołujący się ma odmienny pogląd co do kwalifikacji zdarzenia stanowiącego podstawę przyjętego stanu faktycznego i nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie nie jest wystarczającym argumentem dla uznania słuszności jego zarzutów.

Odnosząc się do nieadekwatności nałożonej kary do popełnionego czynu organ odwoławczy wyjaśnił, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym szczegółowo określa zasady podejmowania i wykonywania przewozów drogowych. Celem ustawy o transporcie drogowym było uporządkowanie i ujednolicenie zasad wykonywania tego przewozu i określenie nadzoru nad jego wykonywaniem. Organ stwierdził, że przepisy ustawy o transporcie drogowym nie przewidują żadnych odstępstw od obowiązku posiadania przez przedsiębiorcę wymaganego zaświadczenia. Przepis art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym, konstytuuje regułę, zgodnie z którą przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane wyłącznie po uzyskaniu stosownego zaświadczenia. Dokumentem tym organ administracji publicznej zaświadcza, że dany przedsiębiorca zgłosił wykonywanie przewozów drogowych jako działalności pomocniczej do prowadzonej działalności gospodarczej. Obowiązek uzyskania zaświadczenia dotyczy zatem sytuacji, gdy przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą o określonym profilu i aby wykonywać ten podstawowy rodzaj działalności gospodarczej prowadzi również przewozy drogowe.

Z dniem 1 stycznia 2012r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 244, póz. 1454). W załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym określone zostały naruszenia, za które w drodze postępowania administracyjnego nakładana jest kara pieniężna na podmiot wykonujący przewóz drogowy oraz wysokości kar za poszczególne naruszenia. Ze względu na fakt, iż w ustawie o transporcie drogowym rozszerzono odpowiedzialność kierowcy oraz wprowadzono odpowiedzialność innych osób fizycznych, część czynów, za które do tej pory odpowiadał przewoźnik nie została uwzględniona w tym załączniku. W przypadku większości ujętych w tym załączniku naruszeń zmniejszono wysokość kary o około 50% uwzględniając przy tym ich wagę. Z tego ostatniego powodu za niektóre naruszenia, te szczególnie godzące w zasady uczciwej konkurencji, pozostawiono dotychczasową wysokość kary, a w kilku przypadkach wysokość kary została podniesiona. Te ostatnie przypadki dotyczą m.in. wykonywania przewozów na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia.

Organ wyjaśnił, że wysokość kary pieniężnej z tytułu wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia nie ma charakteru uznaniowego. Jej wysokość jest dokładnie określona w ustawie z dnia 6 września 200Ir. o transporcie drogowym i Dyrektor Izby Celnej w B. nic ma możliwości jej zmniejszenia. Zgodnie z Lp. 1.3. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia podlega karze pieniężnej w wysokości 8.000 zł.

W kwestii rodzaju odpowiedzialności przedsiębiorcy na podstawie ustawy o transporcie drogowym Trybunał Konstytucyjny wypowiedział się również w wyroku z dnia 31 rnarca 2008r. sygn. akt SK 75/06 (Z.U. 30/2A/2008). W powyższym wyroku Trybunał wskazał, że sankcje administracyjne - stosowane automatycznie, z mocy ustawy - mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne (wyrok z 24 stycznia 2006r., sygn. SK 52/04, OTK ZU nr l/A/2006, póz. 6). Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Proces wymierzania kar pieniężnych należy zatem rozstrzygać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. W zależności od rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej ustawodawca obciąża przedsiębiorcę różnorakimi obowiązkami. Nie są one zaś wymogami nadzwyczajnymi, którym przedsiębiorca nie mógłby sprostać, bowiem wynikają ze specyfiki prowadzonej działalności gospodarczej. Przedsiębiorca powinien wykazać się dbałością o osiągnięcie zamierzonego celu.

Organ wskazał ponadto, kierując się wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego, iż istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Kara ta nic jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej.

Zatem wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia jest przejawem tzw. deliktu administracyjnego, dla bytu którego nie jest konieczna wina po stronie sprawcy. Dla penalizowania takiego zachowania wystarczające jest stwierdzenie faktu nic posiadania wymaganego zaświadczenia, zaś taki stan rzeczy w odniesieniu do odwołującego się został stwierdzony.

Dyrektor Izby Celnej w B. stwierdził również, iż w rozpoznawanym przypadku nie zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie przepisu art. 92c ustawy o transporcie drogowym, ponieważ okoliczności sprawy i dowody nic wskazały, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, stwierdzone naruszenie przepisów nie było także następstwem zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewóz nie mógł przewidzieć. Zwolniony bowiem będzie z odpowiedzialności przedsiębiorca, jeśli stwierdzone zostanie, że dołożył należytej staranności (uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać) organizując przewóz, jedynie wskutek jakichś nadzwyczajnych okoliczności lub zdarzeń doszło do naruszenia. Przy czym jako okoliczności i zdarzenia nie do przewidzenia należy rozumieć takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, a ich wystąpienie bądź zaistnienie nic jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy dołożeniu ze strony przedsiębiorcy należytej staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Po analizie zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego. Zadaniem Dyrektor Izby Celnej w B. w rozpoznawanym przypadku nie zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie przepisu art. 92c ustawy o transporcie drogowym, ponieważ stwierdzone naruszenie przepisów nie było następstwem zdarzeń lub okoliczności, których wykonujący przewóz nie mógł przewidzieć. Przedsiębiorstwo [...] R. Cz. funkcjonujące od 1999 roku na rynku handlu maszynami rolniczymi, które są sprowadzane praktycznie z całej Europy, winno znać i przestrzegać obowiązujące przepisy prawa, jak również wiedzieć, iż międzynarodowy przewóz drogowy na potrzeby własne może być wykonywany jedynie po uzyskaniu zaświadczenia na międzynarodowy niezarobkowy przewóz drogowy. Profesjonalny uczestnik obrotu gospodarczego, którym niewątpliwie jest odwołujący się, winien znać ciążące na nim obowiązki. Od podmiotów prowadzących działalność gospodarczą wymaga się należytej staranności przy prowadzeniu tej działalności. W tym miejscu należy zauważyć, że z akt sprawy wynika, iż odwołujący się do dnia 28 października 2010r. posiadał licencję na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Stronie nie były zatem całkowicie obce realia przewozów drogowych wykonywanych z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej.

W świetle oświadczeń strony co do przyczyny stwierdzonego przez organ celny naruszenia przepisów nie można przyjąć, że nie miała ona wpływu na powstanie lego naruszenia ani też, że naruszenie nastąpiło w wyniku zdarzeń lub okoliczności, których nic mogła przewidzieć gdyby dochowała należytej staranności.

W skardze na powyższą decyzję R. Cz. podniósł, że nałożona kara nie jest adekwatna do popełnionego czynu. Wskazał, że wykonany przewóz nie był zaplanowany, sytuacja była wyjątkowa i zdarzyła się przypadkowo. Skarżący podkreślił, iż nie wiedział że do takiego przewozu potrzebne jest jakiekolwiek zaświadczenie. Wartość przewożonego towaru wielokrotnie przekroczyła kwotę nałożonej kary. Do skargi skarżący dołączył zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne międzynarodowe. z dnia 18.07.2012 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Po przeprowadzeniu sądowej kontroli w niniejszej sprawie, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem przepisów prawa.

Zgodnie z art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym niezarobkowy przewóz rzeczy (przewóz na potrzeby własne) to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników; b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi; c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin; d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Z dokonanych przez organy ustaleń faktycznych bezspornie wynika, że wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli, przewóz miał charakter międzynarodowego niezarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Przedmiotem przewozu były hedery.

W myśl art. 33 ust. 1 ustawy przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.

W trakcie kontroli kierowca nie okazał na żądanie kontrolującego zaświadczenia na międzynarodowy niezarobkowy przewóz drogowy rzeczy, co zostało ujęte w protokole z przeprowadzonej kontroli. Protokół ten został podpisany przez kierowcę bez żadnych uwag, co oznacza, że kontrolowany zgodził się z jego zapisami. Ponadto sam skarżący nie kwestionuje okoliczności, że takim zaświadczeniem w dniu kontroli nie dysponował. Zasadnie zatem przyjęto, że w dniu kontroli przewóz wykonywany był bez stosownego zaświadczenia.

Przepis art. 87 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym nakazuje, aby podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kontrolowany miał przy sobie i okazywał na żądanie uprawnionego organu kontroli, oprócz odpowiednich dokumentów wymaganych przy takim przewozie, określonych w ust. 1, wypis zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 10, czyli zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Obowiązek wyposażenia kierowcy w niezbędne dokumenty, m. in. w wypis zaświadczenia, spoczywa na wykonującym przewozy na potrzeby własne, czyli w niniejszej sprawie na skarżącym (art. 87 ust. 3 ustawy). Zebrany przez organy materiał dowodowy potwierdza, że kontrolowany kierowca w czasie kontroli nie posiadał stosownego wypisu zaświadczenia. Nie wyposażając kierowcy w stosowne dokumenty skarżący naruszył więc art. 87 ust. 2 i 3 ustawy.

W świetle panującego w orzecznictwie stanowiska kierowca powinien być wyposażony przez przedsiębiorcę w stosowne zaświadczenie przed rozpoczęciem przewozu drogowego. Zaświadczenie to kierowca jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli. Późniejsze, już po rozpoczęciu kontroli, a tym bardziej po jej zakończeniu, dostarczenie dokumentu, o którym mowa, jest bezskuteczne (por. wyrok NSA z dnia 11 października 2007r., sygn. akt I OSK 1417/06, Lex nr 420622).

W przedmiotowej sprawie zaświadczenie z dnia 18 sierpnia 2012r. zostało wydane i dostarczone sądowi na etapie złożenia skargi. Więc słusznie uznano, że transport wykonywany był bez wymaganego prawem zaświadczenia, a tym samym z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z lp. 1.3 załącznika nr 3 do ustawy, naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia podlega karze pieniężnej w wysokości 8 000 zł. W sprawie nie było tez podstaw do miarkowania kary, bowiem stawka za w/w naruszenie została określona w sposób sztywny.

Zasadnie też Dyrektor Izby Celnej w B. stwierdził, iż w rozpoznawanym przypadku nie zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie przepisu art. 92c ustawy o transporcie drogowym, ponieważ okoliczności sprawy i dowody nic wskazały, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, stwierdzone naruszenie przepisów nie było także następstwem zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewóz nie mógł przewidzieć. Zwolniony bowiem będzie z odpowiedzialności przedsiębiorca, jeśli stwierdzone zostanie, że dołożył należytej staranności (uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać) organizując przewóz, jedynie wskutek jakichś nadzwyczajnych okoliczności lub zdarzeń doszło do naruszenia. Przedsiębiorstwo [...] R. Cz. funkcjonujące od 1999 roku na rynku handlu maszynami rolniczymi, które są sprowadzane praktycznie z całej Europy, winno znać i przestrzegać obowiązujące przepisy prawa, jak również wiedzieć, iż międzynarodowy przewóz drogowy na potrzeby własne może być wykonywany jedynie po uzyskaniu zaświadczenia na międzynarodowy niezarobkowy przewóz drogowy. Rację ma organ, że profesjonalny uczestnik obrotu gospodarczego, którym jest skarżący, winien znać ciążące na nim obowiązki. Od podmiotów prowadzących działalność gospodarczą wymaga się należytej staranności przy prowadzeniu tej działalności.

Wobec powyższego Sąd nie dopatrzył się naruszeń przez organy przepisów prawa, które przemawiałyby za wyeliminowaniem zapadłych w sprawie decyzji z obrotu prawnego.

W tym stanie rzeczy, Sąd z powołaniem się na przepis art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.