Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 2060/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-02-28 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Powołane przepisy: article: art. 260 w zw. z art. 245 par. 1 i par. 3 oraz art. 246 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Sędzia WSA Barbara Brandys – Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postaci doradcy podatkowego postanawia: ustanowić doradcę podatkowego dla skarżącego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...] r. skarżący wystąpił o ustanowienie fachowego pełnomocnika w postaci doradcy podatkowego podając zarazem nazwisko proponowanego pełnomocnika. Wniosek ten uzasadnił niemożnością podjęcia jakichkolwiek kosztów postępowania związanych ze sprawą. W złożonym na wezwanie referendarza sądowego formularzu PPF sprecyzował, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i studiującym synem. Działalność gospodarcza wnioskodawcy przynosi straty, jedynym dochodem rodziny są dochody z działalności gospodarczej jego żony wynoszące średnio 1.628,81 zł. Ponieważ prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza przynosi straty, jedynym źródłem utrzymania całej rodziny są dochody żony wynoszące średnio 1.628,81 zł. Tymczasem niezbędne wydatki, których wysokość udokumentowano przy piśmie z dnia [...] r., obejmują opłaty za telefon (87,68 zł), CANAL+ Cyfrowy (106,30 zł), UPC (59,99 zł), energię elektryczną (79,75 zł), gaz (143,54 zł) oraz czynsz (367,27 zł). Z uwagi na to, że nie jest w stanie ich ponosić ciążą na nim zaległości w płatnościach z tytułu rozliczenia wody w kwocie 1.817,61 zł, które łącznie z zadłużeniem czynszowym i odsetkami wynoszą 2.610,37 zł. Ponadto posiada debet na koncie w wysokości 127,98 zł, a bank wypowiedział mu zawartą umowę. Podobnie stan rachunków bankowych prowadzonych w Banku "A" wykazuje saldo zerowe, a zadeklarowana w ramach prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej podstawa opodatkowania za ostatnie trzy miesiące wynosiła: 232,00 zł, 181,00 zł i 472,00 zł, podczas gdy poniesione koszty uzyskania przychodu obejmowały następujące kwoty: 929,84 zł, 224,43 zł i 875,38 zł. Wprawdzie w ubiegłym roku podatkowym wypracował przychód w kwocie 400.407,33 zł, niemniej jednak w związku z poniesionymi kosztami jego uzyskania w wysokości 403.185,23 zł poniósł stratę wynoszącą 2.777,90 zł. Jedynie jego żona w ramach prowadzonej działalności osiągnęła przychód rzędu 710.078,33 zł, który po potrąceniu kosztów jego uzyskania w kwocie 671.119,22 zł przyniósł dochód wielkości 38.959,11 zł. Jak wynika z przedłożonego do akt materiału źródłowego prowadzone przez B. C. przedsiębiorstwo [...] wykazało w okresie ostatnich trzech miesięcy następujące podstawy opodatkowania: 32.411,00 zł, 26.202,00 zł i 25.728,00 zł. Natomiast wyliczony od początku roku łączny przychód z prowadzonej przez nią działalności wyniósł 311.038,13 zł i po potrąceniu kosztów jego uzyskania w wysokości 296.378,85 zł przyniósł łączny dochód w kwocie 14.659,28 zł.

Dodatkowo w piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżący poinformował, iż wystąpił do Urzędu Skarbowego oraz ZUS o wystawienie stosownych zaświadczeń wskazujących na wysokość posiadanego zadłużenia, a nadto do Banku "A", celem zobrazowania wielkości zajęć oraz środków wypłaconych na jego rzecz w okresie ostatnich trzech miesięcy. Ponieważ zobowiązał się do ich niezwłocznego nadesłania, zarządzeniem z dnia [...] r. referendarz sądowy wstrzymał się z rozpoznaniem złożonego wniosku.

Postanowieniem z 31 stycznia 2011 r. referendarz sądowy odmówił prawa pomocy. Postanowienie to zostało zaskarżone sprzeciwem datowanym na dzień [...] r. W sprzeciwie skarżący wyjaśnił, że nie mógł przedłożyć dokumentów z Urzędu Skarbowego w B. oraz z SUS w S. a nadto z Banku "A", z uwagi na terminy, w jakich je otrzymał. Do sprzeciwu dołączył następujące dokumenty

-zaświadczenie z Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. stwierdzające zadłużenie z tytułu podatku od towarów i usług na łączną kwotę 2.346.468,41 zł

-zaświadczenie z Banku "A" z dnia [...] r. zawierające wykaz tytułów egzekucyjnych obciążających prowadzone w tym banku rachunki skarżącego i jego małżonki, z którego wynika fakt obciążenia tego rachunku tytułami wykonawczymi na łączną kwotę 3.115.645,48 zł, z czego spłacono zaledwie odsetki od niektórych zadłużeń

-zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. stwierdzające zadłużenie z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych oraz Fundusz Pracy i FGŚP w łącznej kwocie 70.784,60 zł bez odsetek za zwłokę.

Sąd zważył co następuje.

Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie natomiast z 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 tejże ustawy strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.

Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy).

Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje - stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy).

Stosując przytoczony przepis w rozpatrywanej sprawie, należy mieć przy tym na względzie, iż skarżącemu przyznano już prawo pomocy w zakresie częściowym, jako że postanowieniem z dnia 21 października 2010 r. zwolniono go od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków). Tym samym zadośćuczynienie jego obecnemu wnioskowi o ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu w praktyce oznaczałoby, że niejako na "raty", w dwóch etapach przyznano by mu prawo pomocy w zakresie całkowitym, na które – w myśl art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a. – składają się oba analizowane dobrodziejstwa procesowe. To z kolei skłania do uwzględnienia podczas oceny obecnego wniosku surowszych kryteriów wynikających z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. (vide: postanowienie WSA w Warszawie z dnia 16 lipca 2010 r. sygn. akt III SA/Wa 1523/09 niepubl.). Według niego przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

W związku z dołączeniem do sprzeciwu wspomnianych wyżej zaświadczeń zasadny jest wniosek, że skarżący spełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt ustawy, przemawiające za przyznaniem mu doradcy podatkowego. Kwota pozostających do spłacenia należności publicznoprawnych znacznie przewyższa przychody z prowadzonych przez niego i małżonkę działalności gospodarczych. Tym samym, jakkolwiek na obecnym etapie postępowania brak jest konieczności posiadania przez skarżącego fachowego pełnomocnika, jednak okoliczność ta jest bez znaczenia w świetle wspomnianego wyżej art. 246 § 1 pkt 1 ustawy, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny (vide postanowienie z 20 listopada 2008 r., sygn. akt I FZ 431/08). Skoro zatem skarżący zamierza powierzyć prowadzenie sprawy przed sądem doradcy podatkowemu i nie byłby w stanie pokryć wynagrodzenia owego pełnomocnika bez uszczerbku dla ciążących na nim należności publicznoprawnych a w konsekwencji także kosztów utrzymania siebie i swojej rodziny zasadne jest dofinansowane w tym zakresie przez Skarb Państwa, tym bardziej, że przed tutejszym Sądem toczą się [...] sprawy ze skargi A. C. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K., co wiązałoby się z wyższym wynagrodzeniem pełnomocnika.

W tym stanie sprawy, działając na podstawie art. 260 w zw. z art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd postanowił jak w sentencji.