Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 370/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit a, art 135
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art.7, art. 77
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 7, art. 25 ust. 1, ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2134
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędzia WSA Janina Guść, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2019 r. sprawy ze skargi E. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 13 marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia 22 stycznia 2019 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 22 stycznia 2019 r. nr [...] Burmistrz, działając na podstawie art. 104 k.p.a. w związku z art. 1, art. 2, art. 4, art. 5, art. 7, art. 8, art. 10 ust. 1 i ust. 2, art. 13 ust. 16, art. 18 ust. 6, art. 20 ust. 1, art. 25, art. 28 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2018 r., poz. 2134 ze zm. – dalej zwanej "ustawą":

1. uznał za nienależne świadczenia wychowawcze wypłacone E.T. na dziecko I. P. w wysokości 4.500 zł na podstawie decyzji z dnia 25 września 2017 r. za okres od [...] do [...].

2. zobowiązał stronę do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego w powyższej kwocie wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie

W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia 12 października 2017 r. stronie przyznano świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko I.P. na okres od [...] do [...] w wysokości 500 zł miesięcznie. Na dzień wydania tej decyzji strona spełniała kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczenia wychowawczego, gdyż dochód na osobę w rodzinie wyniósł 597,61 zł.

Wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 20 ust. 1 ustawy oraz stosownemu pouczeniu strona nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku niezwłocznego powiadomienia organu o fakcie podjęcia przez nią zatrudnienia w okresie od [...] w firmie "A" sp. z o.o. w K.. Fakt ten wyszedł na jaw w sierpniu 2018 r. podczas składania przez stronę wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i świadczenia wychowawczego na nowy okres świadczeniowy 2018/2019. W związku z uzyskaniem tego dochodu należało ponownie przeliczyć dochód rodziny strony i zweryfikować prawo do świadczeń wychowawczych.

Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom (...), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł. Dochód stosownie do art. 2 pkt 1 ustawy - oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Stosownie do art. 2 pkt 4 ustawy dochodem rodziny - jest suma dochodów członków rodziny.

W przypadku rodziny strony dochodem utraconym jest utrata dochodu w łącznej wysokości 17.238,59 zł. za rok 2016 r., w związku z końcem zatrudnienia z dniem [...] w "B" w S.

Po ponownym przeliczeniu dochodu rodziny strony ustalono, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie od stycznia 2018 r. (w związku z uzyskaniem pracy od [...] wyniósł 836,26 zł przekraczając kryterium dochodowe o 36,26 zł na osobę w rodzinie. Przy tych wyliczeniach nie uwzględniono dochodu utraconego strony za 2016 r. (17.238,59 zł) natomiast uwzględniono dochód uzyskany po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy z tytułu podjęcia zatrudnienia, tj. [...] - 1.672,53 zł. Ten dochód podzielono przez liczbę członków rodziny (2 osoby), co dało kwotę 836,26 zł miesięcznie w przeliczeniu na osobę w rodzinie.

W tych okolicznościach świadczenie wychowawcze wypłacone za okres od 1 stycznia 2018 r. do 30 września 2018 r. w łącznej kwocie 4.500 zł należało uznać za nienależnie pobrane.

Zgodnie z art. 25 ust. 9 ustawy kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy.

Po rozpatrzeniu odwołania strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 13 marca 2019 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że w sierpniu 2018 r. podczas składania przez stronę wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i świadczenia wychowawczego organ pierwszej instancji powziął informację o podjęciu zatrudnienia przez stronę w firmie "A" sp. z o.o. w K. od dnia [...] Z zaświadczenia z dnia 11 października 2018 r. wynika, że jest zatrudniona od dnia [...] do dnia [...] Wynagrodzenie za pierwszy pełny miesiąc, tj. grudzień 2017 r. wynosiło 1.672,53 zł.

O fakcie uzyskania wynagrodzenia i podjęcia pracy strona nie poinformowała wcześniej ośrodka przyznającego jej świadczenie. W związku z uzyskaniem dochodu, należało ponownie przeliczyć dochód rodziny strony i zweryfikować prawo do świadczeń wychowawczych od stycznia 2018 r.

W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okresie na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego (art. 7 ust. 3 ustawy). Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 6 ustawy w przypadku, gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczenia wychowawczego, świadczenie nie przysługuje od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu.

Po ponownym przeliczeniu dochodu rodziny strony z uwzględnieniem dochodu uzyskanego, dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie od miesiąca stycznia 2018 r. wyniósł 836,26 zł przekraczając kryterium dochodowe o 36,26 zł.

W art. 7 ust. 1 - 3 a ustawy przewidziano sytuacje zmian w strukturze dochodów rodziny, które powinny być uwzględnione w celu ustalenia dochodu zbliżonego do dochodu faktycznie uzyskiwanego. Zmiany te mogą polegać zarówno na utracie dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki ustalane jest prawo do świadczenia lub po tym roku, w efekcie czego przy ustalaniu dochodu nie uwzględnia się dochodu utraconego ( ust. 1), jak też na uzyskaniu dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego (ust. 2) oraz po roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego (ust. 3), skutkującego odpowiednim jego zaliczeniem.

W związku z tym organ pierwszej instancji trafnie uznał, że w sprawie wystąpiła sytuacja związana z uzyskaniem dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki było ustalane prawo do świadczenia. Okoliczność ta - uzyskanie dochodu w miesiącu grudniu 2017 r. w kwocie 1.672,53 zł netto i jego doliczenie - spowodowało przekroczenie kryterium dochodowego uprawniającego do dalszego pobierania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko (800 zł.), a zatem doszło do nienależnego jego pobierania.

W rozpoznawanym przypadku mamy do czynienia z przesłanką z art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy stanowiącą, że za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze uważa się świadczenie wychowawcze wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczenia wychowawczego albo wstrzymanie wypłaty świadczenia wychowawczego, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie była pouczona o braku prawa do jego pobierania.

Z akt sprawy wynika, że strona została pouczona o konieczności informowania o każdej zmianie sytuacji dochodowej. Niepoinformowanie organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie świadczenia wychowawczego o zmianach, o których mowa powyżej, może skutkować uznaniem pobranego świadczenia wychowawczego za nienależne, a w konsekwencji - koniecznością jego zwrotu.

E.T. zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku podkreślając swoją bardzo trudną sytuację materialną.

W uzasadnieniu wskazała, że organy orzekające w sprawie uwzględniły jej dochód osiągnięty w grudniu 2017 r., jednak wypłata obejmowała jednorazową premię. Uważa, że została skrzywdzona, ponieważ nie wiedziała, że będzie musiała zwracać przyznane świadczenia i to za 9 miesięcy. Do dochodu nie powinno wliczać się jednorazowej premii otrzymanej w grudniu 2017 r. Pokreśliła, że sama wychowuje córkę i jest jej bardzo ciężko się utrzymać. W jej ocenie postępowanie organów narusza art. 32 Konstytucji RP. Przekroczenie kryterium dochodowego było nieznaczne, zupełnie bez znaczenia w stosunku do kosztów utrzymania dziecka.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 1302 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") stanowi z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na uwadze wyżej wskazane kryterium kontroli Sąd uznał, że skarga jest zasadna.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 5 ust.3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz. U. z 2017r. poz. 1751 ze zm.) zwanej dalej ustawą, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2019r. prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko uzależnione było od spełnienia kryterium dochodowego wynoszącego 800 zł. miesięcznie na osobę w rodzinie.

Przepis art. 25 ust. 1 ustawy stanowi, że osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu. Przepis art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy, który był podstawą prawną zaskarżonej decyzji stanowi zaś, że za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze uważa się świadczenie wychowawcze wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczenia wychowawczego albo wstrzymanie wypłaty świadczenia wychowawczego, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie była pouczona o braku prawa do jego pobierania.

Z przepisu art. 20 ust. 1 ustawy wynika zaś obowiązek osoby otrzymującej świadczenie wychowawcze niezwłocznego poinformowania organu właściwego wypłacającego to świadczenie, w przypadku wystąpienia zmian mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego.

Podstawą rozstrzygnięcia dokonanego przez organy administracji w niniejszej sprawie było przyjęcie, że z dniem 27 listopada 2017r. nastąpiła utrata dochodu przez skarżącą wskutek rozwiązania stosunku pracy łączącego ją ze spółką "B", oraz ustalenie, że skarżąca uzyskała w grudniu 2017r. dochód w wysokości 1672,53 zł. netto, co po zastosowaniu art. 7 ust. 3 ustawy spowodowało uznanie, że w dwuosobowej rodzinie skarżącej doszło do przekroczenia kryterium dochodowego.

Okolicznością bezsporną w sprawie było to, że skarżąca nie poinformowała organu właściwego o zmianie pracodawcy. Istota sprawy sprowadza się jednak do tego czy ustalenia dotyczące "uzyskania dochodu" przez skarżącą zostały dokonane prawidłowo oraz, czy trafnie uznano, że ustalone okoliczności miały wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego. Dopiero bowiem stwierdzenie, że ewentualna zmiana sytuacji dochodowej skarżącej prowadziłaby do utraty przez nią prawa do świadczenia wychowawczego skutkowałoby uznaniem pobranych świadczeń za nienależne.

Przepis art. 7 ust. 1 ustawy stanowi, że w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego.

Pojęcie dochodu utraconego zostało unormowane w art. 2 pkt 19 ustawy. Przepis ten stanowi, że utratą dochodu jest utrata spowodowana

a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego,

b) utratą zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,

c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej,

e) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584, z późn. zm.),

f) utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

g) utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych,

h) utratą świadczenia rodzicielskiego,

i) utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników,

j) utratą stypendium doktoranckiego określonego w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572, z późn. zm.).

Interpretując powyższe unormowanie należy mieć na względzie, że celem szeregu przepisów zawartych w ustawie jest ustalenie dochodów osoby ubiegającej się o pomoc państwa oraz jej rodziny wprawdzie w oparciu o dane z roku kalendarzowego poprzedzającego okres, na jaki ustalane jest prawo, jednakże w sposób jak najbardziej odzwierciedlający aktualny poziom dochodu takiej osoby oraz członków jej rodziny, uwzględniający dynamikę zmian w tej sferze (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 11 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Ol 217/17). Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2018 r. sygn. I OSK 1728/17 przepisy określające przesłanki warunkujące uzyskanie prawa do świadczenia wychowawczego powinny być wykładane w sposób pozwalający realizować ustawowy cel tego świadczenia, tj. częściowe zaspokajanie potrzeb finansowych związanych z wychowaniem i opieką dziecka, a zatem zaspokajanie tych potrzeb w zakresie adekwatnym do aktualnej sytuacji finansowej osoby ubiegającej się o tego rodzaju świadczenie.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażano już stanowisko, iż przepis art. 2 pkt 19 ustawy nie może być wykładany literalnie. W kontekście problemu zmniejszenia wynagrodzenia nie mającego charakteru utraty zatrudnienia przyjęto, że wykładni art. 2 pkt 19 lit. c ustawy nie można ograniczać wyłącznie do sytuacji, w której stosunek pracy ustał. Prowadziłoby to bowiem do nieuzasadnionego zawężenia kręgu potencjalnych beneficjentów przewidzianego w tej ustawie świadczenia, co byłoby nie tylko sprzeczne z intencją ustawodawcy wyrażoną w art. 4 ust. 1 ustawy, lecz również z zasadą równości wynikającą z art. 32 Konstytucji RP. Stanowisko takie ugruntowane jest w orzecznictwie (por. m.in. wyrok NSA z dnia 5 października 2017 r. sygn. I OSK 817/17, wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2018 r. sygn. I OSK 378/18, wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2018 r. sygn. I OSK 1728/17).

Jak słusznie wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 kwietnia 2017 r. sygn. II SA/Po 106/17 wprowadzenie do ustawy pojęć dochodu utraconego i uzyskanego służy urealnieniu dochodu rodziny/wnioskodawcy w dacie przyznawania świadczeń. Ustawodawca bowiem przy ustalaniu kryterium dochodowego jako bazę traktuje rok poprzedzający rok świadczeniowy (art. 2 pkt 2 ustawy). Z uwagi jednak na możliwą dynamikę sytuacji dochodowej w rodzinach niezbędne jest ustalenie, czy na dzień orzekania przez organy nie doszło do takich istotnych zmian, które nakazują zastosowanie instytucji dochodu utraconego i uzyskanego. Celem szeregu unormowań zawartych w ustawie, zwłaszcza w art. 7 jest ustalenie dochodu osoby ubiegającej się o pomoc państwa oraz jej rodziny wprawdzie w oparciu o dane z roku kalendarzowego poprzedzającego okres na jaki ustalane jest prawo, jednakże w sposób jak najbardziej odzwierciedlający aktualny poziom dochodu takiej osoby oraz członków jej rodziny.

W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2018 r. sygn. I OSK 378/18 wskazano, że o "utracie dochodu" należy mówić zarówno w sytuacji, gdy określona osoba przestała uzyskiwać jakikolwiek dochód, jak i w sytuacji, gdy jej dotychczasowy dochód uległ częściowemu zmniejszeniu. Zdarzenia wymienione w katalogu określonym w punktach a-j przepisu art. 2 pkt 19 ustawy to zatem zdarzenia wpływające w ten właśnie sposób na dochody określonej osoby. Tak też należy wykładać istotne w realiach niniejszej sprawy przesłanki "utraty zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" jako zdarzenia powodujących utratę dochodu. Utrata zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest zatem zdarzeniem powodującym, że określona osoba przestaje uzyskiwać jakikolwiek dochód, bądź też powodującym, że jej dotychczasowy dochód ulega częściowemu zmniejszeniu, to nie sposób wiązać tego pojęcia wyłącznie z całkowitym ustaniem prawnego stosunku zatrudnienia. W pojęciu tym będą mieściły się wszelkie zmiany związane z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową określonej osoby wpływające na zmniejszenie jej dochodów. Powyższe rozumienie omawianych przepisów - wynikające z ich wykładni językowej i systemowej wewnętrznej - znajduje również potwierdzenie w wykładni celowościowej. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 ustawy, określa ona warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia", a według jej art. 4 ust. 1: "Celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych". Nie powinno budzić wątpliwości, że przepisy określające przesłanki warunkujące uzyskanie prawa do świadczenia wychowawczego powinny być wykładane w sposób pozwalający realizować ustawowy cel tego świadczenia, tj. częściowe zaspokajanie potrzeb finansowych związanych z wychowaniem i opieką dziecka, a zatem zaspokajanie tych potrzeb w zakresie adekwatnym do aktualnej sytuacji finansowej osoby ubiegającej się o tego rodzaju świadczenie. Aktualna sytuacja finansowa determinowana jest nie tylko nawiązaniem lub rozwiązaniem stosunku pracy bądź podjęciem lub zakończeniem zatrudnienia w inny sposób, lecz również wszelkimi zmianami związanymi z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową określonej osoby wpływającymi na zmniejszenie jej dochodów.

Zatem nie stanowiłaby utraty dochodu, jako okoliczności istotnej z punktu widzenia prawa do świadczenia wychowawczego, zmiana pracodawcy, o ile nie doszłoby w związku z tym do żadnej zmiany w zakresie uzyskiwanych dochodów.

Materiał zgromadzony w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy nie daje natomiast możliwości, by ocenić, czy do takiej zmiany wysokości dochodów faktycznie doszło. Nie ma bowiem informacji o dochodach uzyskiwanych przez skarżącą w spółce "B" w 2017r. - przed rozwiązaniem stosunku pracy. Zatem nie można stwierdzić, czy faktycznie doszło do utraty dochodu wskutek utraty zatrudnienia w tej spółce i podjęciu pracy u innego pracodawcy.

Należy także w tym miejscu przywołać treść art. 7 ust. 3 ustawy zgodnie z którym w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego.

Organy administracji obu instancji przyjęły, że kwotą, o którą należy "powiększyć" dochód uzyskiwany przez skarżącą jest jej dochód (wynagrodzenie za pracę) za grudzień 2017r. wraz z nagrodą roczną w wysokości 200 zł. Z wyliczeń organu wynika, że to właśnie ta nagroda przesądziła o przekroczeniu przez skarżąco kryterium dochodowego, gdyż wartość tego przekroczenia to 72,53 zł. (na dwie osoby).

Organy administracji, stosując powołany powyżej przepis, nie dostrzegły jednak, że warunkiem uznania dochodu za "uzyskany" w rozumieniu ustawy jest, by uzyskiwany był w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Chodzi zatem nie o jednorazowy dochód, lecz dochód "uzyskiwany", co oznacza zachowanie określonej ciągłości (kontynuacji). Ponadto przepis art. 7 ust. 3 ustawy mówi o "powiększeniu dochodu o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu", a zatem gdyby osiągniecie dochodu nastąpiło w grudniu, to dopiero dochód uzyskany w styczniu mógłby mieć jakiekolwiek znaczenie dla prawa do świadczenia wychowawczego (przy zachowaniu ciągłości uzyskiwania dochodu).

Pomijając powyższe aspekty stosowania przepisu art. 7 ust. 3 ustawy organy administracji odpuściły się jego naruszenia przez błędną wykładnię, co miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Z akt nie wynika także w jakim konkretnie miesiącu doszło faktycznie do uzyskania dochodu. Jak niejednokrotnie wskazywano bowiem w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym spraw z zakresu świadczeń rodzinnych oraz z zakresu pomocy społecznej uzyskanie dochodu następuje dopiero wtedy, gdy określona kwota zostanie wypłacona. Wynika to bowiem z celu i istoty tych instytucji prawnych. Zatem, jeśli wynagrodzenie za miesiąc grudzień byłoby wypłacone dopiero w styczniu następnego roku, to uzyskanie dochodu nastąpiłoby tym samym w miesiącu styczniu. Nie dokonano w sprawie jakichkolwiek ustaleń co do tego, kiedy faktycznie doszło do wypłaty wynagrodzenia należnego skarżącej za grudzień, poprzestając na zaświadczeniu od pracodawcy, które nie określa daty wypłaty kwoty wynagrodzenia, skutkującego, zdaniem organów, utratą prawa do świadczenia wychowawczego. Z tego również powodu, niezależnie od niewykazania kontynuacji w zakresie uzyskiwania podwyższonych dochodów przez skarżącą w kolejnych miesiącach, uznać należało, że zgromadzony materiał nie pozwalał na wydanie zaskarżonej decyzji. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały zatem z naruszeniem art. 7 oraz 77 §1 k.p.a., skoro nie zgromadzono pełnego materiału dowodowego niezbędnego dla rozstrzygnięcia sprawy.

Rzeczą organów administracji rozpoznających sprawę ponownie powinno być zbadanie czy istotnie doszło do utraty i uzyskania dochodu w rozumieniu przepisów ustawy. W tym celu konieczne jest ustalenie dochodów uzyskiwanych przez skarżącą z tytułu zatrudnienia w spółce "B" i porównanie ich z dochodami uzyskiwanymi w spółce "A". Przy czym istotna jest wysokość wynagrodzenia uzyskiwanego w ciągłości z tytułu pracy w tej spółce, a nie wysokość jednorazowego, okazjonalnego świadczenia o charakterze nagrody przyznanego za miesiąc grudzień.

Organy administracji związane pozostaną z mocy art. 153 p.p.s.a. oceną prawną dotyczącą wykładni prawa materialnego przedstawioną powyżej.

W tym stanie sprawy uznać należało, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, a zatem podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a.