Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 2679/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie: WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Asesor WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Arkadiusz Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2004 r. sprawy ze skargi R. T. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dotacji do importowanych jałowic hodowlanych 1 stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] 2 zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego R. T. kwotę 1972 zł (jeden tysiąc dziewięćset siedemdziesiąt dwa) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zgodnie z § 19 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 21 lipca 1995 r. w sprawie wysokości stawek dotacji dla rolnictwa oraz szczegółowych zasad i trybu ich udzielania w 1995 r. (Dz.U. Nr 93, poz. 464), Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej mógł przyznawać podmiotom gospodarczym dotację na pokrycie części kosztów nabycia z importu rozpłodników, zarodków, nasienia buhajów, knurów, tryków i kozłów, żeńskiego materiału hodowlanego oraz matek pszczelich, niezbędnych do realizacji programów hodowlanych. Stosownie do § 24 pkt 9 powyższego rozporządzenia dotacje wypłacane były na wniosek podmiotu gospodarczego, przy czym w przypadku importu - po uprzednim uzyskaniu zgody Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej na ten import.

R. T. w dniu [...] sierpnia 1995 r. zawarł kontrakt z firmą [...] z [...] na zakup 50 sztuk jałowic i krów hodowlanych rasy [...]. Następnie pismem z dnia [...] września 1995r. wystąpił do Ministerstwa Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na import oraz określenie warunków zootechnicznych i weterynaryjnych importu. W odpowiedzi na powyższy wniosek Departament Produkcji Rolniczej Ministerstwa pismem z dnia [...] października 1995r. poinformował stronę, że Ministerstwo wyraża zgodę na import 50 jałowic i krów hodowlanych na warunkach zootechnicznych określonych w załączonej do wniosku fakturze. Pan R. T. dokonał zakupu jałowic w dniu [...] listopada 1995r., a następnie pismem z dnia [...] grudnia 1995r. zwrócił się do Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej o przyznanie i wypłacenie dotacji do importowanych jałowic hodowlanych rasy [...].

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 1999r. odmówił stronie przyznania dotacji do importowanych jałowic hodowlanych rasy [...], argumentując, że wnioskodawca nie otrzymał zgody Ministra na import zwierząt, o której mowa w § 24 pkt 9 powołanego wyżej rozporządzenia oraz, że wniosek złożony został pod koniec grudnia 1995r., kiedy Minister rozdysponował już kwotę dotacji przeznaczoną na dofinansowanie importu zwierząt hodowlanych w 1995r. Powyższą decyzję Minister utrzymał w mocy decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2000r.

Na powyższe decyzje strona złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd wyrokiem z dnia 29 stycznia 2002 r., sygn. akt II SA 2731/00, uchylił obydwie decyzje Ministra argumentując, iż pismo Departamentu Produkcji Rolniczej Ministerstwa Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] października 1995r. było zgodą Ministra w rozumieniu § 24 pkt 9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 21 lipca 1995r. w sprawie wysokości stawek dotacji dla rolnictwa oraz szczegółowych zasad i trybu ich udzielania w 1995r. (Dz.U. Nr 93, poz. 464). Ponadto w wyroku Sąd sformułował wytyczne i określił zasady, jakimi powinien się kierować organ przy załatwianiu przedmiotowej sprawy.

W wyniku uchylenia ww. decyzji przez NSA, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał w dniu [...] maja 2002r. decyzję nr [...], w której ponownie odmówił stronie udzielenia dotacji do importowanych jałowic hodowlanych rasy [...], uzasadniając, że nie ma możliwości wypłaty dotacji należnej za 1995r. ze środków przeznaczonych na wspieranie postępu biologicznego w produkcji zwierzęcej w 2002 roku gdyż środki te są przyznawane na zadania wykonane w danym roku budżetowym.

Strona nie zgadzając się z rozstrzygnięciem zwróciła się do Ministra z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2002r. utrzymał w mocy decyzję Nr [...] z dnia [...] maja 2002r.

Na powyższą decyzję strona wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skargi stwierdził, że dokonał wszystkich niezbędnych uzgodnień i czynności mających na celu uzyskanie dotacji, co potwierdził powołany wyżej wyrok NSA. Minister Rolnictwa nie rozstrzygnął wniosku o udzielenie dotacji we właściwym czasie, trudno bowiem uznać za takowe wydanie pierwszej decyzji w końcu 1999r. na wniosek złożony w 1995r. W ten sposób faktycznie Minister Rolnictwa uniemożliwił stronie otrzymanie należnej dotacji. W związku z tym skarżący wniósł o zrefundowanie jego strat w trybie art. 92 ustawy z dnia 26 listopada 1998r. o finansach publicznych (Dz.U Nr 155, poz. 1014). Ponadto w stanowisku skarżącego na odpowiedź Ministra na skargę wniósł on o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, że w bieżącym roku nie miał możliwości wypłacenia dotacji za 1995r., gdyż nie posiadał środków finansowych, które mogłyby być przeznaczone na taki cel. Środki finansowe przeznaczone na wypłatę dotacji dla rolnictwa na rok 1995 zostały ściśle określone w art. 21 ustawy budżetowej z dnia 30 grudnia 1994r. (Dz.U. z 1995r. Nr 27, poz. 141 z późn. zm.) i wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem. Natomiast ani przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 kwietnia 2000r. w sprawie wysokości stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa oraz szczegółowych zasad i trybu ich udzielania oraz rozliczania tych dotacji (Dz. U. Nr 35 , poz. 401 z późn. zm.), ani też rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 maja 2002r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa (Dz. U. Nr 65, poz. 4613), w ramach środków budżetowych określonych w art. 24 ustawy budżetowej na 2002r. z dnia 14 marca 2002r. (Dz. U. Nr 30, poz. 275) nie dają możliwości wypłaty dotacji za 1995r.

Przywołany zaś przez skarżącego art. 92 ustawy o finansach publicznych z dnia 26 listopada 1998r. (Dz.U. Nr 155, poz. 1014) nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie, ponieważ strona skarżąca nie legitymuje się żadnym tytułem egzekucyjnym ani wyrokiem sądu, na podstawie którego mogłaby uzyskać środki, o których mowa w art. 92 pkt 7 tej ustawy. Błędne jest twierdzenie skarżącego, że wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2002r. "mimo iż nie stanowi tytułu egzekucyjnego, wyraźnie określa prawo R. T. do otrzymania dotacji." W świetle powyższego argumentacja strony podniesiona w skardze jest nieuzasadniona.

Ponadto należy zaznaczyć, że uchylenie decyzji administracyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny także nie daje stronie podstawy do dochodzenia odszkodowania od organu, którego decyzje zostały uchylone. Zgodnie z art. 60 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368, z późn. zm.) stronie, która poniosła szkodę służy odszkodowanie od organu, który wydał decyzję w przypadku gdy Sąd w orzeczeniu uchyli zaskarżoną decyzję, a organ rozpatrując sprawę ponownie umorzy postępowanie. Stosuje się wówczas odpowiednio art. 160 Kodeksu postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie nie wystąpił jednak wyżej opisany przypadek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W świetle art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 240, poz. 2052) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie powołanych wyżej przepisów.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie był związany wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2002r., sygn. akt II SA 2731/00, w którym NSA uznał, iż pismo Departamentu Produkcji Rolniczej Ministerstwa Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] października 1995r. było zgodą Ministra w rozumieniu § 24 pkt 9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 21 lipca 1995r. w sprawie wysokości stawek dotacji dla rolnictwa oraz szczegółowych zasad i trybu ich udzielania w 1995r. (Dz. U. Nr 93, poz. 464). Wyrokiem tym był związany również Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

W tej sytuacji kolejne dwie decyzje Ministra wydane w sprawie już po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia [...] maja 2002r., nr [...], oraz z dnia [...] lipca 2002 r., Nr [...], nie kwestionujące zobowiązania Ministra, lecz jedynie tłumaczą że później wydane, kolejne przepisy o dotacjach dla rolnictwa nie dawały możliwości wypłaty dotacji za 1995r., zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.).

Postępowanie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w rozpatrywanej sprawie nie mieści się w standardach demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP).

Zgodnie z art. 287 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyrok stwierdzający nieważność aktu (decyzji) umożliwi stronie, która poniosła szkodę, dochodzenie odszkodowania od organu, który wydał decyzję, przy odpowiednim zastosowaniu przepisów art. 160 K.p.a.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 pkt 2 ustawy - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.