Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 283/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 34 pkt. 5 złącznika nr 1
journal: Dz.U. 2015 poz 761
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz  właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.
article: art. 141 § 4, art. 153
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie NSA Małgorzata Pocztarek del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 268/17 w sprawie ze skargi P. P. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 268/17 na skutek skargi P. P. uchylił orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej.

W uzasadnieniu Sąd przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. (dalej jako: "CWKL", "Komisja II instancji") orzeczeniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., działając na podstawie § 3 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013), dalej: "rozporządzenie MON z dnia 24 sierpnia 2012 r.", a także § 7 pkt 1 i § 23 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 761), dalej: "rozporządzenie MON z dnia 3 czerwca 2015 r.", utrzymała w mocy: (1) orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (dalej jako: "RWKL", "Komisja I instancji") z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w sprawie zdolności szer. rez. P. P. do pełnienia zawodowej służby wojskowej - kategoria N - Zał. 1 Grupa I - niezdolny do zawodowej służby wojskowej oraz (2) orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w sprawie zdolności szer. rez. P. P. do pełnienia zawodowej służby wojskowej - kategoria N - Zał. 1 Grupa I - niezdolny do zawodowej służby wojskowej w Żandarmerii Wojskowej.

Powyższe orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

RWKL, działając na skierowanie Wojskowego Komendanta Uzupełnień w [...], przeprowadziła wobec szer. rez. P. P. postępowanie orzecznicze i w dniu [...] lipca 2016 r. wydała orzeczenie nr [...] stwierdzające niezdolność wymienionego do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz orzeczenie nr [...] stwierdzające niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej w Żandarmerii Wojskowej (kategoria N) rozpoznając w pkt 8 orzeczeń chorobę [...] pod postacią [...] aktualnie nieupośledzającą sprawności ustroju - § 34 pkt 5 (Załącznik nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015 r.).

W odwołaniu od powyższych orzeczeń P. P. podniósł, iż cyt.: "Lekarz badający przeprowadził badanie w sposób lakoniczny, pobieżny i czynił aluzje w stosunku do mojej osoby, między innymi wskazując, że jestem zdrajcą, ponieważ chcę opuścić służby policyjne na rzecz służb wojskowych ŻW. Osobista niechęć lekarza badającego w stosunku do mnie została potwierdzona w wydanych orzeczeniach nr [...] nr [...]". Skarżący wskazał również, że wydane orzeczenia nie odnoszą się do stanu obecnego a jedynie określają jego stan zdrowia na przyszłość.

Skarżący zauważył, iż służba w Żandarmerii Wojskowej nie będzie odbiegać do wykonywanej przez niego obecnie służby w Wydziale Kryminalnym w Zespole Dochodzeniowo-Śledczym Komendy Powiatowej Policji w [...], różnica będzie polegać na realizowaniu zadań w oparciu o część wojskową kodeku karnego.

Skarżący zaznaczył również, że pozytywnie przeszedł wszystkie testy do Żandarmerii Wojskowej, tj. sprawnościowe, psychologiczne i językowe, o czym poinformował lekarza badającego, a co w konsekwencji spowodowało niechęć lekarza do jego osoby.

Do odwołania skarżący załączył orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. (wydane w związku z koniecznością przeprowadzenia badań okresowych) stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku asystent Zespołu Dochodzeniowo-Śledczego KPP w [...].

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] września 2016 r. uchyliła zaskarżone orzeczenia RWKL nr [...] i nr [...] z dnia 15 lipca 2016 r. zalecając ponowne rozpatrzenie sprawy przez Komisję I instancji i wydanie nowych orzeczeń zgodnie ze stanem faktycznym i obowiązującymi przepisami.

W uzasadnieniu CWKL wskazała, że w procesie orzeczniczym podczas konsultacji okulistycznej brał udział lekarz, który następnie wystąpił w składzie orzeczniczym zaskarżonego orzeczenia RWKL jako przewodniczący zespołu. Istnieje zatem potrzeba ponownego wydania orzeczenia w prawidłowym składzie orzeczniczym. Jednocześnie, wobec zarzutów skarżącego, że badanie ortopedyczne było wykonane w sposób lakoniczny i pobieżny, a lekarz je wykonujący czynił wobec badanego osobiste aluzje, CWKL stwierdziła potrzebę ponownego rozpatrzenia sprawy poprzez przeprowadzenie konsultacji [...] - wykonanej przez innego lekarza [...] z ponowną oceną RTG [...] i tomografii komputerowej.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy RWKL orzeczeniem nr [...] z dnia [...] października 2016 r. stwierdziła niezdolność szer. rez. P. P. do pełnienia zawodowej służby wojskowej, zaś orzeczeniem nr [...] z dnia [...] października 2016 r. stwierdziła niezdolność wymienionego do pełnienia zawodowej służby wojskowej w Żandarmerii Wojskowej (kategoria N) rozpoznając w pkt 8 orzeczeń:

1) chorobę [...] pod postacią [...] w obrazie CT - § 34 pkt 5,

2) przebyte [...], (podejrzenie uszkodzenia [...]) - § 62 pkt 2, § 34 pkt 5,

3) przebyte [...] - § 5 pkt 1, § 63 pkt 1 (w zast.).

W uzasadnieniu Komisja wskazała, że rozpoznanie dokonane zostało w oparciu o badania CT [...] z dnia [...] listopada 2010 r., CT [...] z dnia [...] lipca 2016 r., orzeczenie WKL MSWiA w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. oraz dokumentację leczenia ambulatoryjnego. W badaniu CT [...] z dnia [...] lipca 2016 r. stwierdzono [...]. Dowodzi to istnienia [...] ogólnie nazywanych [...]. Konsultujący w trakcie obecnego procesu orzeczniczego lekarze: neurolog i ortopeda - nie stwierdzili w chwili badania [...] ani upośledzenia funkcjonowania ustroju. Aktualnie nie obserwuje się u orzekanego objawów klinicznych związanych z występowaniem wyżej wymienionych ułomności, jednak badanie CT [...] potwierdza [...], co skutkuje przyjęciem kwalifikacji do § 34 pkt 5 (kategoria N). Jednocześnie dokumentacja medyczna dołączona do orzeczenia WKL MSWiA w [...] z dnia [...] lutego 2011., wykazuje zmiany [...]oraz okresowy [...], co wymaga zastosowania § 62 pkt 1 i § 34 pkt 5 (kategoria N).

W odwołaniu od ww. orzeczeń P. P. wniósł o ich uchylenie zarzucając, iż RWKL oparła się na nieaktualnej dokumentacji medycznej (sprzed 6 lat) i nie uwzględniła aktualnych badań ortopedycznych i neurologicznych, których wyniki nie budzą zastrzeżeń co do jego stanu zdrowia. Skarżący wskazał, iż w dniu [...] września 2016 r. został powtórnie przebadany neurologicznie i ortopedycznie w Szpitalu Wojskowym w [...]. Po przeprowadzonych badaniach został poinformowany przez badających lekarzy, że jest zdrowy i nie ma żadnych przeciwwskazań do pełnienia służby w Żandarmerii Wojskowej. W trakcie badań udostępnił dokumentację opisową z RTG [...] i tomografii komputerowej, wraz z płytą CT [...]. Nadto, że został przebadany neurologicznie w dniu [...] lipca 2016 r. w Szpitalu Wojskowym w [...], gdzie po analizie RTG [...] nie stwierdzono żadnych zastrzeżeń odnośnie jego stanu zdrowia. Dodatkowo prywatnie poddał się badaniom ortopedycznym, które nie potwierdziły rozpoznanych schorzeń.

Skarżący zaznaczył, że w 2010 r. uczestniczył w drobnej kolizji drogowej, o której nie poinformował w trakcie badania ze względu na znaczny upływ czasu od tego zdarzenia oraz brak jakichkolwiek dolegliwości z tym związanych. Od daty zakończonego leczenia po tym zdarzeniu kilkakrotnie stawał na badaniach okresowych, zaś lekarz badający nie miał żadnych zastrzeżeń odnośnie jego stanu zdrowia.

CWKL nie znalazła podstaw do uwzględnienia odwołania. Motywując powołane na wstępie rozstrzygnięcie z dnia [...] grudnia 2016 r. wskazała, że RWKL przeprowadziła stosowne konsultacje specjalistyczne i badania diagnostyczne, tj. badania RTG [...]. Ponadto z archiwum zakładowego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej MSWiA w [...] uzyskano dokumentację medyczno-orzeczniczą z lat 2010-2011 wraz z orzeczeniem WKL MSWiA w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. W orzeczeniu tym rozpoznano u P. P. przebyte [...] oraz [...] i orzeczono [...]% uszczerbku na zdrowiu. W dołączonym do orzeczenia badaniu TK [...] z dnia [...] listopada 2010 r. stwierdzono m. in. [...], a także [...]. W dokumentacji orzeczniczej znajduje się również badanie TK [...] z dnia [...] lipca 2016 r., z którego wynika, iż [...].

Zdaniem CWKL, na podstawie ww. dokumentacji orzeczniczej RWKL ustaliła rozpoznanie prawidłowo, zasadnie stosując powołane wyżej przepisy rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015 r. Zmiany [...]stanowią o uogólnionej chorobie [...]. Aktualne, dodatkowo przeprowadzone konsultacje: ortopedyczna i neurologiczna z dnia [...] września 2016r. potwierdzają, że schorzenia zdiagnozowane na podstawie RTG, CT [...] nieupośledzają sprawności ruchowej. Choroba [...] bez upośledzenia sprawności ustroju kwalifikowana jest według § 34 pkt 5 i w tej grupie kandydatów skutkuje kategorią zdrowia N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej i Żandarmerii Wojskowej.

Dalej CWKL wskazała, że zgodnie z piśmiennictwem medycznym choroba [...] jest schorzeniem pojawiającym się z wiekiem i polega na tworzeniu się [...] w wyniku dekompensacji procesów degeneracyjnych i syntezy na poziomie komórkowym i tkankowym. W zależności od przyczyny schorzenie dzieli się na pierwotne (idiopatyczne) o nieznanej przyczynie oraz wtórne (pourazowe lub związane z chorobami ogólnoustrojowymi lub czynnikami środowiskowymi). W chorobie [...] wyróżnia się trzy rodzaje zmian: zmiany [...]; zmiany [...];[...] ([...],[...]). Każdy z ww. rodzajów zmian prowadzi do [...] i [...].

U orzekanego występują zmiany zwyrodnieniowe pod postacią [...]oraz [...]. W konsekwencji wieloletniej służby wojskowej z występującym w tej służbie narażeniem na wzmożony wysiłek fizyczny, nienormowany czas pracy, zmienne warunki pogodowe, będzie dochodzić do progresji zmian z występowaniem objawów chorobowych. Stąd ustawodawca w tej grupie orzekanych przewidział wyłącznie kategorię N.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie CWKL z dnia [...] grudnia 2016 r. P. P. zarzucił:

1) naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania poprzez nierozstrzygnięcie istoty sprawy przez Komisję II instancji i oparcie się jedynie na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia Komisji I instancji,

2) naruszenie § 23 pkt 2 rozporządzania MON z dnia 3 czerwca 2015 r. poprzez nieprzeprowadzenie ponownych badań lekarskich i badań specjalistycznych, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu zdrowia skarżącego, pomimo zaistnienia przesłanek określonych w tym przepisie.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o:

1) uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia CWKL i poprzedzających je orzeczeń RWKL w [...],

2) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

W motywach skargi skarżący podniósł, iż CWKL bez przeprowadzenia jakichkolwiek badań w sposób bezkrytyczny przyjęła, że skarżący cierpi na chorobę [...] - co skutkuje kategorią zdrowia N. Skarżący jako policjant przechodzi badania, w tym badania okresowe, które nie potwierdzały ww. schorzenia. Ponadto z załączonych do akt dokumentów nie wynika, że u skarżącego rozpoznano chorobą [...]. Komisja II instancji posłużyła się definicją choroby [...] nie podając źródeł tejże definicji. Dodatkowo pominęła aktualne badania ortopedyczne skarżącego.

Skarżący wskazał, że CWKL naruszyła § 23 pkt 2 rozporządzania MON z dnia 3 czerwca 2015 r. poprzez nieprzeprowadzenie ponownych badań lekarskich i badań specjalistycznych, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu zdrowia skarżącego.

Nadto, zdaniem skarżącego, CWKL naruszyła zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, bowiem uniemożliwiła skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego. Skarżący sygnalizował konieczność wykonania dodatkowych badań specjalistycznych i konsultacji, jednakże Komisja II instancji nie odniosła się w żaden sposób do podnoszonych kwestii.

W odpowiedzi na skargę CWKL wniosła o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Uchylając zaskarżone orzeczenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. utrzymujące w mocy orzeczenia: Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] nr [...] z dnia [...] października 2016 r. w sprawie zdolności szer. rez. P. P. do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz nr [...] z dnia [...] października 2016 r. w sprawie zdolności wymienionego do pełnienia zawodowej służby wojskowej w Żandarmerii Wojskowej - narusza prawo w stopniu kwalifikującym do eliminacji z obrotu prawnego.

Zaznaczenia wymaga, że wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach, w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych w przepisach orzeczeniami), które poddane są mocy obowiązującej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast przepisy rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w K.p.a. Jednak w sprawach nieuregulowanych w rozporządzeniu, zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu. Rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się zatem w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału orzekanego w tym postępowaniu.

Podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez wojskowe komisje lekarskie stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r. poz. 761).

Stosownie do § 19 ust. 1 ww. rozporządzenia, orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej powinno zawierać w szczególności: (1) rozpoznanie, (2) ustalenie kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia służby wojskowej, a w razie stwierdzenia chorób i ułomności – określenie ich związku lub braku związku z zawodową służbą wojskową. Wzór orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej jest określony w załączniku 5 do rozporządzenia (ust. 5).

Wojskowe komisje lekarskie orzekają na podstawie dokumentów, o których mowa w § 9 i po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i skompletowaniu dokumentów (§ 17 i § 18 ust. 1 rozporządzenia). Od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej wydanego w pierwszej instancji służy stronie odwołanie do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. za pośrednictwem komisji, która wydała orzeczenie, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia (§ 22 ust. 1). CWKL rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Jednakże, w razie potrzeby, może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów (§ 23 ust. 2).

Mając powyższe na uwadze, Sąd podniósł, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o zdolności do zawodowej służby wojskowej obejmuje sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia badanego oraz ocenę, czy dokonana kwalifikacja zdolności do zawodowej służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Sąd nie jest natomiast uprawniony do oceny dokonanego przez komisję rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń lub ułomności prowadzących do ustalenia kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej. Ustalony na podstawie ww. dokumentów i badań stan faktyczny sprawy winien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia właściwej komisji lekarskiej.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd stwierdził, że orzekająca w I instancji RWKL w [...] była właściwa miejscowo i rzeczowo do orzekania w sprawie - stosownie do § 5 pkt 3 i § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012r. poz. 1013) oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2015 r. Zgodnie z dyspozycją § 20 ust. 1 ww. rozporządzenia, Komisja orzekała w składzie trzech lekarzy przy uwzględnieniu wytycznych zawartych w orzeczeniu CWKL nr [...] z dnia [...] września 2016 r. Zaznaczyć należy, że w ww. orzeczeniu CWKL zaleciła Komisji I instancji ponowne rozpatrzenie sprawy poprzez przeprowadzenie ponownej konsultacji ortopedycznej z ponowną oceną RTG [...] i tomografii komputerowej.

W następstwie powyższego Komisja I instancji rozpoznała u skarżącego: (1) chorobę [...] pod postacią [...] w obrazie CT - § 34 pkt 5, (2) przebyte [...] z okresowym [...], (podejrzenie uszkodzenia [...] w obrazie CT i RTG u osoby ze [...]) - § 62 pkt 2, § 34 pkt 5, (3) przebyte [...] z [...] - § 5 pkt 1, § 63 pkt 1 (w zast.). Stwierdziła, że rozpoznanie z pkt 1 i 2 powoduje niezdolność do zawodowej służby wojskowej (w Żandarmerii Wojskowej).

W § 34 pkt 5 Załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015r. w dacie orzekania przez CWKL wskazana została choroba [...] nieupośledzająca sprawności ustroju lub nieznacznie upośledzająca sprawność ustroju (grupa I, kategoria N). Z kolei dyspozycja § 62 pkt 2 Załącznika nr 1 rozporządzenia wskazuje przewlekłe zespoły bólowe korzeniowe, korzeniowo-nerwowe, splotów nerwowych, nerwobóle i zapalenie pojedynczych lub licznych nerwów z częstymi zaostrzeniami i utrwalonymi objawami ubytkowymi znacznie upośledzającymi sprawność ustroju (grupa I, kategoria N). Zgodnie z objaśnieniami szczegółowymi, do § 62 pkt 2 kwalifikować należy osoby z niedowładami lub porażeniami lub zaburzeniami funkcji zwieraczy.

Orzekając w sprawie Komisja I instancji wzięła pod uwagę dokumentację archiwalną (badanie CT [...] skarżącego z dnia [...] listopada 2010 r. i orzeczenie WKL MSWiA w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r.) oraz badanie CT [...] z dnia [...] lipca 2016 r., a więc sprzed daty wydania orzeczenia kasacyjnego CWKL nr [...] z dnia [...] września 2016 r. W badaniu tym stwierdzono "{...]".

Jednocześnie Komisja I instancji wskazała, że konsultujący w czasie obecnego procesu orzeczniczego lekarze - neurolog i ortopeda - nie stwierdzili w chwili badania [...] ani upośledzenia sprawności funkcjonowania ustroju. Konsultacje te, jak wynika z akt sprawy, zostały przeprowadzone w dniu [...] października 2016 r., a więc na obecnym etapie orzeczniczym, przy czym ich treść - w istocie nieczytelna - nie została przytoczona w uzasadnieniu orzeczenia Komisji I instancji. Kwestia ta pozostaje bardzo istotna dla oceny niniejszej sprawy w sytuacji, gdy w świetle wytycznych CWKL zawartych w orzeczeniu nr [...] z dnia [...] września 2016 r., wynik aktualnej konsultacji neurologicznej i ortopedycznej powinien mieć kluczowe znaczenie dla podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie zdolności skarżącego do pełnienia zawodowej służby wojskowej (w Żandarmerii Wojskowej).

W odwołaniu skarżący zarzucił, iż Komisja I instancji wydała orzeczenie w oparciu o niekatulaną dokumentację medyczną (sprzed 6 lat) i nie uwzględniła obecnych wyników konsultacji neurologicznej i ortopedycznej. Skarżący wskazał, iż konsultujący go w dniu [...] października 2016 r. lekarze poinformowali go, że jest zdrowy. Nie stwierdzili przy tym żadnych przeciwwskazań do pełnienia służby w Żandarmerii Wojskowej. W związku z powyższym skarżący wniósł do CWKL o wyznaczenie innej RWKL do wydania orzeczenia w przedmiotowej sprawie w celu zapewnienia obiektywizmu i rzetelności w postępowaniu.

W tym stanie rzeczy obowiązkiem CWKL było wnikliwe, wszechstronne rozpatrzenie sprawy i ustalenie w sposób niebudzący wątpliwości, że w przypadku skarżącego prawidłowa jest kwalifikacja do § 34 pkt 5 i § 62 pkt 2 (kat. N) Załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy Komisja I instancji oparła się zasadniczo na dokumentacji archiwalnej oraz na badaniu CT [...] z dnia [...] lipca 2016 r. (gdzie we wnioskach wskazano: " [...] w granicach normy"), nie zaś na wynikach konsultacji przeprowadzonych w obecnym procesie orzeczniczym - stosownie do wytycznych CWKL.

Podkreślić należy, że CWKL - jako organ wyższego stopnia w stosunku go RWKL - zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania ma obowiązek ponownego, wszechstronnego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie oraz obowiązek ustosunkowania się do wszelkich zarzutów i wniosków strony zawartych w odwołaniu. Co do zasady CWKL orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, jednak w razie potrzeby CWKL może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów - o czym stanowi § 23 ust. 2 rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015 r. Wprawdzie uprawnienie CWKL do uzupełnienia dokumentacji i przeprowadzenia dodatkowych badań pozostawione jest do jej uznania, w zależności od stwierdzonej w tym zakresie potrzeby, jednak w przypadku nieskorzystania z ww. uprawnienia CWKL powinna w uzasadnieniu swojego orzeczenia podać, z jakich powodów uznaje dokumentację za wystarczającą, a dodatkowe badania za zbędne.

W niniejszej sprawie CWKL nie skorzystała z uprawnienia przewidzianego w § 23 ust. 2 ww. rozporządzenia, nie wyjaśniła też w sposób przekonujący z jakich względów uznała, że zgromadzona w sprawie dokumentacja medyczna - zważywszy na wytyczne zawarte w orzeczeniu z dnia [...] września 2016 r. oraz na działania podjęte przez Komisję I instancji - jest wystarczająca do orzeczenia o niezdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej (w Żandarmerii Wojskowej). CWKL stwierdziła jedynie, że postawione przez RWKL rozpoznanie stanowi o "uogólnionej chorobie [...]" (§ 34 pkt 5) odsyłając do piśmiennictwa medycznego w zakresie definicji tej choroby bez podania źródeł. Wskazała, że u skarżącego występują [...]. Oceny tej dokonała w oparciu o badania archiwalne (2010 - 2011 r.) oraz badanie z dnia [...] lipca 2016 r., gdzie stwierdzono "[...] w granicach normy". Podzielając stanowisko Komisji I instancji odnośnie kategorii N, CWKL odniosła się do kwestii hipotetycznej progresji [...], a nie aktualnego stanu zdrowia skarżącego, marginalizując w istocie aktualne konsultacje: ortopedyczną i neurologiczną.

Tym samym Komisja II instancji nie wyjaśniła w sposób nie budzący wątpliwości, czy kwalifikacja rozpoznania do § 34 pkt 5 (kat. N) dokonana została w sposób prawidłowy. Nie odniosła się też do dokonanej przez Komisję I instancji kwalifikacji rozpoznania do § 62 pkt 2 (kat. N) oraz objaśnień szczegółowych do tego punktu.

W tym stanie rzeczy uzasadniony jest zarzut skargi dotyczący naruszenia dwuinstancyjności postępowania poprzez ponowne, wnikliwe rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie. Stan faktyczny sprawy nie został bowiem wyjaśniony w sposób niebudzący wątpliwości co do prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia. Tym samym istnieją podstawy do uznania, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego orzeczenia.

Rozpoznając sprawę ponownie CWKL podejmie działania w celu pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez dokonanie jednoznacznych ustaleń odnośnie stanu zdrowia skarżącego. Zważy, iż w świetle ustaleń poczynionych przez Komisję I instancji istnieją przesłanki do uzupełnienia materiału dowodowego w oparciu o § 23 pkt 2 rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2015 r. poprzez przeprowadzenie dodatkowych badań specjalistycznych (ortopedycznych i neurologicznych) skarżącego w celu wyeliminowania wszelkich wątpliwości co do podjętego rozstrzygnięcia. CWKL weźmie również pod uwagę, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym w związku z wejściem w życie rozporządzenia MON z dnia 30 grudnia 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2017 r., poz. 163) rozpoznanie określone w § 34 pkt 5 uzyskało kwalifikację (Z/N) stosownie do objaśnień szczegółowych.

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. wniosła od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W skardze kasacyjnej zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

- naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 34 pkt 5 załącznika nr 1 zatytułowanego "Wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz służby poza granicami państwa, a także o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach sił zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych" do przywołanego wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawa – w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. (nr [...] z [...] grudnia 2016 r.) poprzez przyjęcie, że ustalenia dokonane przez wojskowe komisje lekarskie nie wypełniają przesłanek wskazanego przepisu, a tym samym nie pozwalają na podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej;

- naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, to jest art. 141 § 4 w związku z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zawarcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku rozstrzygnięcia, którego nie ma w sentencji orzeczenia, a uchybie to ma istotny wpływ na wynik sprawy, to jest wskazanie sposobu załatwienia sprawy – wydanie przez wojskową komisję lekarską orzeczenia na podstawie przepisów nieobowiązujących w dacie podjęcia uchylonego orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W..

Z uwagi na stawiane zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał zaskarżone orzeczenie oraz zasadzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako "P.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania z przyczyn określonych w art. 183 § 2 powołanej ustawy, które w niniejszej sprawie nie występują.

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie posiada usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia.

W skardze kasacyjnej zawarto zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz naruszenia prawa materialnego. W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11, LEX nr 1217424; wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08, LEX nr 596025; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 402/13, LEX nr 1488113, publ. CBOSA).

Zarzut naruszenia art. 141 § 4 w związku z art. 153 P.p.s.a. nie zasługuje na uwzględnienie. Naruszenia powyższych przepisów Centralna Wojskowa Komisja Lekarska upatrywała w zawarciu we wskazaniach co do dalszego postępowania konieczności uwzględnienia rozporządzenia MON z dnia 30 grudnia 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2017 r., poz. 163), w którym rozpoznanie określone w § 34 pkt 5 uzyskało kwalifikację (Z/N) stosownie do objaśnień szczegółowych.

Odnosząc się do tego zarzutu skargi kasacyjnej należy wyjaśnić, że zasada ogólna dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 K.p.a.), mającej walor zasady konstytucyjnej (art. 78 Konstytucji RP), nakłada na organ wyższego stopnia obowiązek powtórnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy w jej całokształcie – a nie tylko ograniczenia się do kontroli prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. W przypadku zmiany stanu prawnego, która następuje między wydaniem decyzji organu pierwszej instancji, a rozpatrzeniem odwołania przez organ odwoławczy, zasada dwuinstancyjności, zobowiązuje organ odwoławczy do rozpatrzenia sprawy i wydania rozstrzygnięcia z uwzględnieniem nowych bądź znowelizowanych przepisów. Jedną bowiem z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, jest działanie organów na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a.), a więc organy zawsze zobowiązane są uwzględnić zmianę stanu prawnego, jaka następuje w toku postępowania i orzekać na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji. Należy wskazać, że nie oznacza to, iż w każdym przypadku organy orzekają na podstawie przepisów nowych czy znowelizowanych, bowiem odmienny sposób stosowania przepisów może wynikać z odpowiednich norm intertemporalnych. Nie ulega jednak wątpliwości, że w niniejszej sprawie tego rodzaju szczególne normy nie zostały przez ustawodawcę wprowadzone w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 grudnia 2016 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2017 r., poz. 163).

Podkreślić należy, a czego nie zauważa skarżąca kasacyjnie, że uwzględnienie przez Sąd pierwszej instancji skargi powoduje, że sprawa wraca ponownie do postępowania administracyjnego, a decyzje tracą walor ostatecznych. Oznacza to, że zgodnie z zasadą bezpośredniego działania nowego prawa, organ odwoławczy będzie miał obowiązek uwzględnić nowy stan prawny. Powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego jest zgodne z poglądami zawartymi w powołanych w skardze kasacyjnej orzeczeniach: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 541/09 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 czerwca 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 517/09.

Z uwagi na sposób sformułowania zarzutu kasacyjnego dotyczącego naruszenia naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 34 pkt 5 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 761) wskazać należy, że jak stanowi przepis art. 174 pkt 1 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, może przejawiać się w dwóch różnych formach tj. w postaci błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu określonego przepisu. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091). Niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137).

Skarżąca kasacyjnie stawiając zarzut naruszenia prawa materialnego wskazała na błędną wykładnię § 34 pkt 5 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. Nie wyjaśniła jednak na czym polega wadliwość wykładni dokonanej prze Sąd pierwszej instancji ani jaka powinna być jej zdaniem prawidłowa wykładnia wskazanego wyżej przepisu. Natomiast uzasadniając powyższy zarzut wskazała, że wbrew twierdzeniom Sądu zawartym w uzasadnieniu wyroku ustalenia dokonane przez wojskowe komisje lekarskie wypełniają przesłanki wskazanego przepisu i pozwalają na podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Skoro skarżąca kasacyjnie nie podważyła okoliczności faktycznych sprawy, a okoliczności te kwestionuje w ramach zarzutów naruszenia prawa materialnego, to w konsekwencji podniesiony w tym zakresie zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię nie jest zasadny.

Należy wskazać, że ze stanu faktycznego sprawy, nie podważonego skutecznie przez stronę wynika, że Komisja I instancji orzekała na postawie dokumentacji archiwalnej (badanie CT [...] skarżącego z dnia [...] listopada 2010 r. i orzeczenie WKL MSWiA w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r.) oraz badania CT [...] z dnia [...] lipca 2016 r., a więc sprzed daty wydania orzeczenia kasacyjnego CWKL nr [...] z dnia [...] września 2016 r. Ponadto, co słusznie podkreślił Sąd pierwszej instancji, treść konsultacji neurologicznej i ortopedycznej przeprowadzonych na obecnym etapie orzeczniczym jest nieczytelna i nie została przytoczona w orzeczeniu Komisji I instancji.

Z uwagi na powyższe, a także z uwagi na odwołanie się CWKL do kwestii hipotetycznej progresji [...], a nie aktualnego stanu zdrowia skarżącego, zasadne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że Komisja II instancji nie wyjaśniła w sposób nie budzący wątpliwości, czy kwalifikacja rozpoznania do § 34 pkt 5 (kat. N) dokonana została w sposób prawidłowy. Tym samym istnieją podstawy o uznania, że doszło do naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.