Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 900/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: Art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c"
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Par. 6 ust. 1 i 3, par. 8 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
article: Art. 7, art. 75, art. 77 par. 1, art. 80, art. 84 par. 1, art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 235, art. 237 par. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2012 r. sprawy ze skargi S. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 20 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją nr [...] z dnia [...] 2010r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 i 2 kpa, art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy, przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006r. Nr 122, poz. 851 ze zm.), nie stwierdził u S. L. choroby zawodowej obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo - nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonych w ww. rozporządzeniu Rady Ministrów.

W uzasadnieniu organ I instancji podał, że S. L. zatrudniony był:

– od 6 października 1966r. do 17 lutego 1970r. w Zakładach Produkcji [...] "W", w tym od 1966r. do 1967r. i od 1969r. do 1970r. na stanowisku robotnik transportowy przy obsłudze wózka widłowego i od 1967r. do 1969r. na stanowisku zalewacz, wybijacz – zakres wykonywanych czynności to obsługa wózka widłowego, zalewanie form, wybijanie odlewów z form młotkiem - na tych stanowiskach nie przeprowadzano pomiarów hałasu w związku z powyższym nie można wykluczyć pracy w ekspozycji lub narażeniu na hałas;

– od 5 czerwca 1970r. do 31 lipca 1970r. i od 11 sierpnia 1970r. do 30 czerwca 1974r. w Hucie [...] (aktualnie [...] S.A. Oddział w K, ul. [...]) na stanowisku sortowacz, pakowacz - zakres wykonywanych prac to przewożenie blachy na stanowiska do pakowania, sortowanie blachy na agregatach oraz pakowanie i załadunek blachy na środki transportu - pomiary hałasu przeprowadzone w 1984r. wykazały 90-92 dB, praca wykonywana w narażeniu na hałas;

– od 15 sierpnia 1974r. do 15 marca 1975r. w Przedsiębiorstwie [...], ul. [...] na stanowisku pomocnik maszynisty spycharki - zakład zlikwidowany, brak możliwości przeprowadzenia oceny narażenia zawodowego, a tym samym nie można wykluczyć pracy w ekspozycji i narażeniu na hałas;

– od 21 marca 1975r. do 30 czerwca 1978r. w Przedsiębiorstwie [...] "D" na stanowisku maszynista spycharki - zakład zlikwidowany, zakres wykonywanych czynności to obsługa spycharki w czasie równania terenu, gruntowanie placu, przemieszczanie ziemi na budowach prowadzonych na terenie całego kraju - brak możliwości przeprowadzenia oceny narażenia zawodowego, a tym samym nie można wykluczyć pracy w ekspozycji i narażeniu na hałas;

– od 20 lipca 1978r. do 23 lutego 2004r. w Przedsiębiorstwie "C" S.A. na stanowisku zbrojarz -betoniarz, cieśla, zbrojarz - zakres wykonywanych prac to obsługa piły tarczowej, obsługa szlifierki kątowej, nożyc mechanicznych, wiertarki, montaż elementów metalowych i drewnianych, praca wykonywana w terenie, na budowach prowadzonych w kraju i za granicą - pomiary natężenia dźwięku przeprowadzone w 2000r. na stanowisku obsługi piły tarczowej, szlifierki i nożyc mechanicznych nie wykazały przekroczeń dopuszczalnej normy, jednakże prace wykonywane przy obsłudze elektronarzędzi nie wykluczają prawdopodobieństwa wystąpienia ekspozycji lub narażenia na hałas, ze względu na brak pomiarów.

Organ I instancji wskazał, że Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, uzasadniając, że przeprowadzona diagnostyka audiologiczna, obejmująca próby lokalizacji, audiometrię tonalną, wykazała obustronny niedosłuch odbiorczy o lokalizacji pozaślimakowej. Stwierdzone podwyższenie progu słuchu w audiometrii tonalnej obliczone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 1, 2 i 3 kHz wynosi dla UP-73 dB i dla UL-88 dB. Lokalizacja niedosłuchu pozaślimakowa nie jest charakterystyczna dla pohałasowego uszkodzenia narządu słuchu i nie daje podstaw do rozpoznania choroby zawodowej poz. 21. S. L. odwołał się od wydanego orzeczenia lekarskiego, lecz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej w oparciu o przeprowadzone badania otoskopowe, diagnostykę audiologiczną obejmującą audiometrię tonalną, próby lokalizacyjne, audiometrię impendencyjną i badanie potencjałów słuchowych wywołanych z pnia mózgu. Zdiagnozował obustronny niedosłuch odbiorczy o lokalizacji ślimakowej wyrażony podwyższeniem progu słuchu, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz wynoszących dla UP-70 dB, dla UL-80 dB. Wykonana trzykrotna audiometria tonalna wykazała ubytki słuchu obustronne o typie zaburzeń odbioru. Wielkość rezerwy ślimakowej wykluczała obecność komponenty przewodzeniowej niedosłuchu. Rozpatrywanie zawodowej etiologii tego schorzenia może być dokonane do 2 lat od ustania narażenia na hałas (S. L. nie pracuje od 2004r.). Wskazano, że w przedstawionej dokumentacji medycznej brak jest obiektywnych danych dotyczących stanu narządu słuchu w okresie aktywności zawodowej, wobec powyższego nie znaleziono podstaw do przyjęcia związku przyczynowo - skutkowego stwierdzonego niedosłuchu z warunkami pracy zawodowej, a tym samym do rozpoznania zawodowego obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, a więc nie zostały spełnione kryteria do rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w poz. 21 ww. rozporządzenia.

Organ I instancji podał też, że w związku z rozbieżnościami zawartymi w ww. orzeczeniach zwrócił się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego o weryfikację rozbieżności zawartych w orzeczeniach i zajęcie stanowiska w sprawie. Jednostki orzecznicze podtrzymały swoje stanowisko. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy poinformował, na jakiej podstawie rozpoznał pozaślimakową lokalizację niedosłuchu, natomiast Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego przeprowadził szeroką diagnostykę audiologiczną, uwzględniając wyniki badań audiometrycznych i wskazał na ślimakową lokalizację uszkodzenia narządu słuchu. Organ I instancji w dniu 1 czerwca 2009r. powiadomił strony o zakończeniu postępowania w sprawie choroby zawodowej S. L. i możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie. 9 czerwca 2009r. S. L. zapoznał się ze zgromadzoną dokumentacją w sprawie choroby zawodowej i oświadczył, że w trakcie zatrudnienia w "C" S.A. wykonywał prace z zastosowaniem urządzeń, które emitowały hałas. W związku z powyższym została przeprowadzona uzupełniająca ocena narażenia zawodowego potwierdzająca wykonywanie prac z zastosowaniem elektronarzędzi emitujących hałas. Ponadto S. L. poinformował, że w roku 2006r. był badany w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy pismem z dnia 6 lipca 2009r. wyjaśnił, że przedmiotowe badanie zostało wykonane w 2007r., zatem oświadczenie S. L. nie wnosi żadnych, nowych faktów w sprawie, ponieważ w świetle obowiązujących przepisów możliwość rozpatrywania zawodowej etiologii tego schorzenia może być dokonana do 2 lat od ustania ekspozycji na hałas.

Organ I instancji wskazał, że przedmiotowe postępowanie w sprawie choroby zawodowej zostało wszczęte 8 kwietnia 2008r., a zatem wówczas, gdy obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. W oparciu o powyższe rozporządzenie wydane zostały także orzeczenia lekarskie nr [...] i nr [...]. Następnie z dniem 3 2009r., zaczęło obowiązywać rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych, albowiem rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008r. uznane zostało za niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie odroczono utratę mocy obowiązującej rozporządzenia do dnia upływu 12 miesięcy od daty ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, tj. do dnia 2 lipca 2009r. (Dz. U. z 2008r. Nr 116, poz. 740). W związku z tymi okolicznościami organ I instancji, zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych w dniu 23 września 2009r. zwrócił się o weryfikację orzeczenia lekarskiego z dnia 17 marca 2008r nr [...] wydanego przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy oraz orzeczenia lekarskiego nr [...] wydanego przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w dniu 1 października 2009r. przesłał zweryfikowane orzeczenie lekarskie nr [...], w uzasadnieniu podając, że nie znalazł podstaw do przyjęcia związku przyczynowo - skutkowego stwierdzonego niedosłuchu z warunkami pracy zawodowej, jednocześnie podając, że na stan narządu słuchu mogły mieć wpływ działania inne niż hałas - pozazawodowy, samoistne czynniki ototoksyczne (zmiany miażdżycowe w naczyniach krwionośnych), wahania ciśnienia tętniczego, zaburzenia gospodarki lipidowej ustroju, zmiany zwyrodnieniowe i dyskopatyczne kręgosłupa szyjnego sprzyjające zaburzeniom krążenia krwi w naczyniach zaopatrujących m.in. narząd słuchu. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy przesłał orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 23 listopada 2009r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej w uzasadnieniu, podając, że po przeprowadzeniu ponownej analizy dokumentacji medycznej, uwzględniając kryteria diagnostyczno - orzecznicze zamieszczone w aktualnie obowiązującym wykazie chorób zawodowych, nie można potwierdzić, że niedosłuch spełniający kryteria choroby zawodowej wystąpił w okresie do 2 lat od zakończenia pracy zawodowej, zatem uznać należy, iż na obecny stan narządu słuchu wpłynęły schorzenia ogólnoustrojowe.

Organ I instancji ponownie powiadomił strony o zakończeniu postępowania w sprawie choroby zawodowej i związanej z tym możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie. W dniu 21 grudnia 2009r. S. L. zapoznał się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie choroby zawodowej i poinformował, że w dniu 23 listopada 2009r. wniósł odwołanie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy i w dniu 19 października 2009r. do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy pismem z dnia 4 stycznia 2010r. poinformował, że S. L. nie zgodził się z treścią orzeczenia weryfikującego [...] i wnioskował o badanie w jednostce badawczo - rozwojowej II stopnia i poprosił o zajęcie stanowiska w tej sprawie Powiatowego Inspektora Sanitarnego, który poinformował Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy, iż organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie posiada kompetencji do rozpoznawania choroby zawodowej. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy pismem z dnia 22 lutego 2010r. uznał, iż nie jest uzasadnione ponowne badanie w trybie § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. o chorobach zawodowych, ponieważ S. L. wykorzystał już ten tryb w prowadzonym postępowaniu diagnostyczno - orzeczniczym. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z kolei, że w związku z pismami S. L. z dnia 19 października 2009r. i 10 stycznia 2010r. nie ma podstaw do przeprowadzenia ponownego badania słuchu, gdyż w przypadku S. L. powodem nieuznania zawodowej etiologii niedosłuchu był m.in. brak potwierdzenia narażenia na hałas ponadnormatywny w okresie zatrudnienia w "C" S.A., a także brak potwierdzenia uszkodzenia słuchu w stopniu uzasadniającym rozpoznanie choroby zawodowej w okresie dwóch lat od zakończenia narażenia zawodowego.

W ocenie organu I instancji zebrany materiał dowodowy, a w szczególności orzeczenia lekarskie nr [...] i orzeczenie weryfikujące [...] wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy, jak również orzeczenie lekarskie nr [...] i orzeczenie weryfikujące nr [...] wydane przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego nie dały podstaw do wydania decyzji o stwierdzeniu u S. L. choroby zawodowej. We wspomnianych orzeczeniach lekarskich nie stwierdzono zmian upoważniających do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu.

Od powyższej decyzji S. L. złożył odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, wskazując na rozbieżności w orzeczeniach lekarskich Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy i Instytutem Medycyny Pacy i Zdrowia Środowiskowego. Odwołujący się zarzucił, że nie zostało wzięte pod uwagę, że w okresie pracy zawodowej, a więc w latach 1966-2004, pracował w narażeniu na hałas i drgania mechaniczne.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 20 czerwca 2011r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 5 pkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz § 8 ust. 1 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania oraz zgromadzony materiał dowodowy i wskazał, że pismem z dnia 19 października 2010r. zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z prośbą o analizę dołączonej przez S. L. dokumentacji lekarskiej dotyczącej badań słuchu z lat 2006 i 2008, która nie była znana Instytutowi w dniu wydania orzeczenia lekarskiego. Pismem z 7 stycznia 2011r. Instytut poinformował, iż przedstawiona przez S. L. w trakcie prowadzonego postępowania dokumentacja medyczna z 2006r. spełnia kryteria rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu, eliminując jeden z powodów nierozpoznania choroby zawodowej, czyli brak w przedstawionej dokumentacji medycznej pacjenta obiektywnych danych dotyczących stanu narządu słuchu w okresie aktywności zawodowej i do dwóch lat od jej zakończenia. Jednakże z uwagi na brak jednoznacznej opinii o narażeniu na działanie ponadnormatywnego hałasu w czasie pracy zawodowej, brak jest podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii choroby S. L. Ponadto organ odwoławczy zwrócił się do organu I instancji o uzupełnienie postępowania w zakresie oceny narażenia zawodowego w taki sposób, aby można było jednoznacznie potwierdzić, czy na stanowisku pracy S. L. były wykonywane pomiary środowiskowe i czy występowało narażenie na hałas, który stwarzał możliwość powstania choroby zawodowej. PPIS przesłał pismo z dnia 2 marca 2011r., informując, iż S. L. zatrudniony w okresie od 20 lipca 1978r. do 23 lutego 2004r. na stanowisku zbrojarz - betoniarz, cieśla, zbrojarz w C S.A., nie był narażony na ponadnormatywny hałas, co mają potwierdzać pomiary natężenia dźwięku przeprowadzone na terenie budowy Sanktuarium, które nie wykazały przekroczeń dopuszczalnych norm. Do pisma załączono kserokopie ww. pomiarów środowiskowych. S. L. stwierdził iż, czas ekspozycji na hałas podany w wynikach pomiarów hałasu z 2000r. został zaniżony i nie ujęto przy pomiarach wszystkich urządzeń będącymi źródłem hałasu, jakimi pracował na swoim stanowisku pracy. Organ odwoławczy zwrócił się do odwołującego się o podanie danych osobowych świadków lub przedstawienie innych dokumentów mogących potwierdzić informacje zawarte w powyższym oświadczeniu. W odpowiedzi S. L. poinformował, iż nie pamięta nazwisk osób, z którymi pracował na budowie Sanktuarium oraz nie przedstawił żadnych innych dowodów mogących potwierdzić swoje oświadczenie z dnia 23 marca 2011r.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu i w trakcie prowadzonego postępowania, organ odwoławczy wyjaśnił, iż stwierdzony ubytek słuchu u S. L. w IMPiZŚ obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2,3 kHz wynoszący dla UP-70 dB, dla UL-80 dB spełnia kryteria rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu, jednakże brak jest potwierdzonego narażenia na działanie ponadnormatywnego hałasu w czasie pracy zawodowej. Natomiast ocena narażenia zawodowego przeprowadzona przez PPIS, nie potwierdziła narażenia S. L. na hałas kwalifikujący warunki pracy jako szkodliwe dla zdrowia pracownika. W prowadzonym postępowaniu korzystano z wyników pomiarów hałasu z 2000r. na stanowisku cieśla - zbrojarz w zakładzie "C" S.A. na terenie budowy Sanktuarium, które wykazały poziom ekspozycji wynoszący 72 dB(A), co również nie potwierdza narażenia na hałas mogący być przyczyną ubytku słuchu. Brak pomiarów z wcześniejszego okresu zatrudnienia w powyższym zakładzie nie wyklucza narażenia na hałas, jednakże zgodnie ze zgromadzoną dokumentacją ubytek słuchu spełniający kryteria choroby zawodowej był stwierdzony dopiero w 2006r., zaś zgodnie z wykazem chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r., chorobę zawodową narządu słuchu można rozpoznać pod warunkiem wystąpienia w okresie do 2 lat od zakończenia narażenia zawodowego na hałas udokumentowanych objawów chorobowych spełniających warunki określone w punkcie 21 wykazu powyższego rozporządzenia. Dlatego też z uwagi na brak dowodów, mogących potwierdzić narażenie S. L. na hałas mogący być przyczyną uszkodzenia słuchu w okresie 2 lat do udokumentowanych objawów uszkodzenia słuchu, brak było podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii choroby. Z tych powodów organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany decyzji organu I instancji.

Skargę na decyzję WIS wniósł S. L., zarzucając, że organy administracji przy wydawaniu swoich rozstrzygnięć nie wzięły pod uwagę wszystkich źródeł hałasu i drgań mechanicznych, z jakimi stykał się podczas swej pracy zawodowej. Zarzucił też, że badania natężenia hałasu przeprowadzone w 2000r. nie były prawidłowe.

W odpowiedzi na skargę WIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa.

Przedmiotowa skarga skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji ze względów przedstawionych poniżej.

Na wstępie wyjaśnić trzeba, że choroba zawodowa jest pojęciem prawnym zdefiniowanym w art. 235¹ Kodeksu pracy. Zgodnie z tym przepisem za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Zatem o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zachowanie dwóch wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Jednocześnie art. 235² Kodeksu pracy stanowi, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Choroba zawodowa jest więc pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Choroby zawodowe zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych.

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 Kodeksu pracy, Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych, którego postanowienia weszły w życie w dniu 3 lipca 2009r. i obowiązywały w chwili wydawania przez organy obydwu instancji kontrolowanych decyzji. Zgodnie z § 6 ust. 1 tego rozporządzenia orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania wydaje lekarz spełniający określone w § 5 ust. 1 rozporządzenia wymogi, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.

Jednocześnie § 6 ust. 3 rozporządzenia stanowi, iż ocenę narażenia zawodowego przeprowadza:

1) w związku z podejrzeniem choroby zawodowej - lekarz, który sprawuje profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, którego dotyczy podejrzenie;

2) w toku ustalania rozpoznania choroby zawodowej - lekarz zatrudniony w jednostce orzeczniczej, o której mowa w § 5 ust. 2 i 3;

3) w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny.

Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). Jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (§ 8 ust. 2 rozporządzenia).

Zaznaczyć trzeba, że orzeczenia lekarskie, o których mowa w § 5 i 6 rozporządzenia, stanowią dowód w rozumieniu art. 75 kpa w związku z art. 84 § 1 kpa, podlegający ocenie organu administracji właściwego do stwierdzenia choroby zawodowej. Okoliczność, że organ administracji nie może we własnym zakresie, bez uzyskania orzeczenia lekarskiego, dokonać rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, nie zwalnia organu od oceny tego orzeczenia stosownie do art. 77 § 1 i art. 80 kpa nakazującymi w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Należy również pamiętać, że zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten wyraża jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, zasadę prawdy obiektywnej. Zasada ta oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością.

Odnosząc powyższe zasady do kontrolowanego postępowania, Sąd stwierdził, że nie zostały w tym postępowaniu wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności. Z akt administracyjnych (k. 70 akt adm. II instancji) wynika bowiem, że skarżący w piśmie opatrzonym datą 4 października 2010r. zawiadomił organ odwoławczy o tym, że w 2006r. i 2008r. zostały wykonane badania słuchu skarżącego, o wynikach których nie wiedział organ orzekający w I instancji. Przedstawiony przez skarżącego audiogram z 2006r. został poddany ocenie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, który stwierdził, że "spełnia on kryteria rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu i eliminuje jeden z powodów nierozpoznania choroby zawodowej" (k. 75 akt adm. II instancji). Ponadto Instytut zwrócił uwagę na brak jednoznacznej opinii o narażeniu skarżącego na działanie hałasu ponadnormatywnego w czasie pracy zawodowej. Organ odwoławczy podjął kroki w celu ustalenia, czy w czasie pracy na terenie budowy Sanktuarium skarżący był narażony na działanie ponadnormatywnego hałasu. Jednakże cały ciężar dowodzenia przerzucił na skarżącego i w sytuacji, gdy skarżący nie był w stanie podać danych osobowych świadków ani przedstawić innych dokumentów potwierdzających informacje podane przez skarżącego w oświadczeniu z dnia 23 marca 2011r., organ odwoławczy wyciągnął z tego negatywne konsekwencje procesowe wobec skarżącego, uznając, że nie wykazał on tego, że był narażony na działanie ponadnormatywnego hałasu. W ocenie Sądu takie działanie organu odwoławczego nie było uzasadnione, ponieważ skarżący nie był jedynym źródłem, na podstawie którego można było ustalić tą okoliczność. Należy bowiem pamiętać, że stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa to na organie administracji spoczywa obowiązek zgromadzenia wszystkich dowodów koniecznych do podjęcia rozstrzygnięcia. Oczywiście strona jest zobowiązana do współdziałania z organem, zwłaszcza, jeżeli to ona dysponuje danymi dowodami. W kontrolowanym postępowaniu skarżący nie posiadał danych świadków ani dodatkowych dokumentów żądanych przez organ, lecz nie pozbawiało to organu odwoławczego możliwości ustalenia tego, czy skarżący w miejscu pracy był narażony na ponadnormatywny hałas. Koniecznym krokiem było zwrócenie się do ostatniego pracodawcy skarżącego, czyli "C" S.A., o ustalenie na podstawie posiadanej dokumentacji pracowniczej danych osób pracujących przy budowie Sanktuarium razem ze skarżącym. Organ odwoławczy powinien też zwrócić się do podanie, czy w miejscu pracy skarżącego były wykonywane badania natężenia hałasu bardziej aktualne niż te z 2000r. Organ odwoławczy nie poczynił tych ustaleń, co należy uznać za naruszenie przepisów postępowania (art. 7 i art. 77 § 1 kpa), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić trzeba, że "C" S.A. jest podmiotem nadal istniejącym i uzyskanie od niego wskazanych wyżej informacji nie powinno nastręczać organowi odwoławczemu szczególnych trudności. Brak ustalenia tych okoliczności sprawiał, że organ odwoławczy orzekał w przedmiocie stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej bez posiadania wszystkich koniecznych danych.

Dlatego też przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ odwoławczy zobowiązany będzie do uzupełnienia wytkniętych braków w materiale dowodowym, a następnie dokonanie oceny całości zgromadzonego materiału. Następnie, wydając rozstrzygnięcie, organ powinien uwzględnić treść art. 138 § 2 kpa, czyli ocenić, czy posiadanym materiał dowodowy daje podstawę do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, czy też konieczne jest przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ppsa.