Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 967/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 88, art. 94 ust. 1, art. 95 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie: Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędzia WSA Ewa Alberciak Protokolant: Asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z dnia [...] , nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 268; dalej: k.p.a.) oraz art. 94 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.; dalej: u.p.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z [...] r. Nr [...] o odmowie D.S. przyznania pomocy finansowej.

W uzasadnieniu wskazał, że D.S. jest emerytem Policji od 10 listopada 2011 r. Wnioskiem z 19 kwietnia 2013 r. zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w Ł. o przyznanie pomocy finansowej na zakup spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego Nr [...] w Ł., przy ul. A. 3A o powierzchni użytkowej 37,40 m2.

Decyzją z [...] r. Komendant Miejski Policji w Ł. odmówił przyznania pomocy finansowej na wskazany cel.

Po rozpoznaniu odwołania od tej decyzji Komendant Wojewódzki Policji, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazał przede wszystkim na uregulowania zawarte w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz. 667 ze zm.; dalej: ustawa emerytalna). Przewiduje ona dwa uprawnienia związane z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych emerytów i rencistów Policji. Pierwsze uprawnienie zostało określone w art. 29 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy emerytalnej. W myśl tego przepisu funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego (prawo do uzyskania i użytkowania lokalu na podstawie decyzji administracyjnej) będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Drugie uprawnienie wynika z art. 30 ustawy emerytalnej. Zgodnie z tym przepisem emerytom i rencistom policyjnym przysługuje pomoc w budownictwie mieszkaniowym na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy. Ustawowe prawo policjanta do lokalu mieszkalnego określa z kolei art. 88 u.p., zgodnie z którym policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej z uwzględnieniem członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Art. 94 ust. 1 u.p. stanowi, że policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji mieszkaniowej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Jednak o nabyciu prawa do pomocy finansowej nie decyduje wyłącznie art. 94 ust. 1 u.p. Jak argumentował organ, pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego nie jest świadczeniem pieniężnym należnym każdemu funkcjonariuszowi, ale tylko tym, którzy mają niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Stąd też prawo do pomocy finansowej przysługuje tylko policjantowi posiadającemu prawo do uzyskania w drodze decyzji administracyjnej przydziału lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 u.p.

Warunek przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu lub domu należy zatem wiązać z taką sytuacją, w której policjant (emeryt Policji) spełniałby warunki do uzyskania lokalu mieszkalnego zgodnie z zasadami określonymi w art. 88 do art. 90 u.p. Organ zaznaczył, że równocześnie nie może zachodzić żadna z przesłanek, o których mowa w art. 95 ust. 1 pkt 1–4 ustawy, albowiem wystąpienie którejkolwiek z nich powoduje, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie można przydzielić.

Wskazał, że taką przesłanką negatywną jest zbycie przez policjanta lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego, lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość albo domu, o którym mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 96 ust. 3 u.p.

Organ podniósł też, że kwestie pomocy finansowej reguluje rozporządzenie MSWiA z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz.U. Nr 131, poz. 1468 ze zmianami; dalej: rozporządzenie MSWiA), ale akt ten nie normuje przesłanek nabycia prawa do pomocy finansowej, gdyż te są zawarte w ustawie o Policji. Rozporządzenie reguluje natomiast szczegółowe zasady przyznawania, cofania oraz zwracania pomocy finansowej, stąd też możliwość nabycia prawa do pomocy finansowej należy oceniać wyłącznie na podstawie art. 94 w zw. z art. 88, art. 89, art. 95 u.p.

Organ wskazał, że w rozpoznawanej sprawie w 1999 r. D.S. wraz z żoną A.S., na prawach wspólności ustawowej nabyli w ½ części zabudowaną nieruchomość położoną w Ł., przy ul. B. 5.

W dniu 14 grudnia 2005 r. Sąd Okręgowy w Ł. rozwiązał związek małżeński A.S. i D.S. oraz dokonał podziału majątku wspólnego stron przyznając A.S. udział wynoszący ½ nieruchomości wymienionej wyżej, bez obowiązku wzajemnych spłat.

Organ wywodził, że rozstrzygnięcie zawarte w wyroku Sądu mogło nastąpić tylko na podstawie art. 58 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z którym na zgodny wniosek stron sąd może, w wyroku orzekającym rozwód, orzec również o podziale wspólnego mieszkania albo o przyznaniu mieszkania jednemu z małżonków, jeżeli drugi małżonek wyraża na jego opuszczenie bez dostarczenia lokalu zamiennego i pomieszczenia zastępczego, o ile podział bądź jego przyznanie jednemu z małżonków jest możliwe. W związku z powyższym organ skonstatował, że D.S. musiał wyrazić zgodę na opuszczenie dotychczas zajmowanego lokalu mieszkalnego. Tym samym spełniona została przesłanka, o której mowa w art. 95 ust. 1 pkt 4 u.p. (zbycie udziału w lokalu mieszkalnym, zaspokajającym potrzeby mieszkaniowe policjanta), powodująca niemożność przydzielenia lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a w konsekwencji niemożność nabycia prawa do pomocy finansowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi D.S. wskazał, że nie zgadza się z decyzją o odmowie przyznania pomocy finansowej na zakupiony lokal. Argumentował, że zgodnie z ustawą o Policji policjantowi przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego. W ocenie skarżącego organ niezasadnie powoływał się na art. 95 u.p. i twierdził, że sposób rozwiązania małżeństwa miał wpływ na uzyskanie pomocy finansowej. Podniósł, że przez cały czas pracy w policji i po przejściu na emeryturę nie otrzymał mieszkania na podstawie decyzji administracyjnej. Podkreślił, że gdyby starał się o mieszanie na podstawie decyzji administracyjnej nie mógłby otrzymać w ten sposób mieszkania, gdyż zgodnie z art. 95 ust. 1 pkt 4 u.p. zbył prawo do domu jednorodzinnego. Skarżący stwierdził, że albo otrzymuje się mieszkanie w wyniku decyzji administracyjnej albo pomoc finansową. Posiadanie ½ nieruchomości przy ul. B. 5 nie uprawniało do ubiegania się o pomoc finansową i nie odpowiadało zapisowi z art. 95 ust.1 pkt, 4 u.p. Wskazując na art. 94 u.p. skarżący podniósł, że jeżeli nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje mu pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość. Zaznaczył, że w chwili obecnej jest właścicielem mieszkania w Ł. przy ul. A. 3A m. 20, które spełnia wymogi przewidziane w rozporządzeniu MSWiA.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie 14 listopada 2013 r. skarżący, popierając skargę wyjaśnił, że wcześniej nie ubiegał się o pomoc finansową na zakup lokalu mieszkalnego, ani też lokalu takiego nie otrzymał.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z dnia 14 marca 2012 r., poz. 270; dalej "p.p.s.a."), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

(1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

(2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

(3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji.

Przeprowadzona w niniejszej sprawie przez Sąd, według wskazanych powyżej zasad kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a.).

W myśl art. 88 ust. 1 u.p., policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Jest to prawo do lokalu o określonej powierzchni, uwzględniającej normy zaludnienia lokali mieszkalnych, określone na podstawie art. 97 ust. 1 u.p., w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej oraz ministrem właściwym do spraw finansów publicznych. Ustawodawca rozróżnia różne formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji, którymi są: przydział policjantowi lokalu mieszkalnego (art. 88 ust. 1 u.p.), przyznanie policjantowi równoważnika pieniężnego za brak lokalu, jeżeli policjant lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej (art. 92 ust. 1 u.p.), przyznanie policjantowi pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1 u.p.).

Zgodzić się należy z organem odwoławczy, że pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego nie jest świadczeniem pieniężnym należnym każdemu funkcjonariuszowi, ale tylko tym, którzy mają niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Jest zatem formą zaspakajania potrzeb mieszkaniowych policjantów funkcjonującą obok podstawowej formy jaką jest prawo do lokalu mieszkalnego. Stąd też prawo do pomocy finansowej przysługuje tylko policjantowi posiadającemu prawo do uzyskania w drodze decyzji administracyjnej przydziału lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 u.p. Warunek przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu lub domu należy zatem wiązać z taką sytuacją, w której policjant (emeryt Policji) spełniałby warunki do uzyskania lokalu mieszkalnego zgodnie z zasadami określonymi w art. 88–90 u.p. Równocześnie nie może zachodzić żadna z przesłanek, o których mowa w art. 95 ust. 1 pkt 1–4 u.p., albowiem wystąpienie którejkolwiek z nich powoduje, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie można przydzielić.

W świetle postanowień art. 95 ust. 1 u.p., lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi: (1) w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 94; (2) posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy; (3) którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2; (4) w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo dom, o którym mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 96 ust. 3.

Uprawnienia emerytalne funkcjonariuszy Policji reguluje ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2013 r. poz. 667 ze zm.). Zgodnie z art. 29 ust. 1 tej ustawy, funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego (prawo do uzyskania i użytkowania lokalu na podstawie decyzji administracyjnej) będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Drugie uprawnienie wynika z art. 30 ww. ustawy, zgodnie z którym emerytom i rencistom policyjnym przysługuje pomoc w budownictwie mieszkaniowym na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy.

W niniejszej sprawie poza sporem jest, że wyrokiem z 14 grudnia 2005 r., sygn. akt [...], Sąd Okręgowy w Ł. rozwiązał związek małżeński A.S. i D.S. oraz dokonał podziału majątku wspólnego stron, między innymi przyznając A.S. udział (½) w zabudowanej nieruchomości położonej w Ł., przy ul. B. 5. Następnie skarżący wnioskiem z 19 kwietnia 2013 r. zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w Ł. o przyznanie pomocy finansowej na zakup spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego Nr [...] w Ł., przy ul. A. 3A o powierzchni użytkowej 37,40 m2, które nabył 10 stycznia 2013 r. Oświadczył też, że wcześniej nie ubiegał się o pomoc finansową na zakup lokalu mieszkalnego, ani lokalu takiego nie otrzymał.

Komendant Wojewódzki Policji w Ł. przyjął w tak ustalonym stanie faktycznym, że skarżący wypełnił przesłankę negatywną, określoną w art. 95 ust. 1 pkt 4 u.p. (to jest dokonał zbycia lokalu mieszkalnego), uniemożliwiającą przydział lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Zdaniem organu z grupy osób uprawnionych zostały wyłączone te osoby, które miały zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, ale zbyły posiadane przez siebie prawo do domu, czy lokalu mieszkalnego, w tym – utraciły lokal mieszkalny w wyniku podziału majątku małżeńskiego w wyroku rozwodowym. Tym samym, zdaniem organu, wnioskodawca utracił również prawo do otrzymania pomocy finansowej na zakup spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Prawo takie przysługiwało bowiem tylko tym osobom, którym przysługiwało również prawo do lokalu mieszkalnego na podstawie art. 88 ust. 1 u.p.

Ze stanowiskiem tym nie sposób się zgodzić.

Nie ulega wątpliwości, że w rozpatrywanej sprawie w konsekwencji wyroku rozwodowego, którym rozstrzygnięto o podziale majątku dorobkowego małżonków S., nastąpiła zmiana w zakresie stosunków własnościowych rzeczy, objętych małżeńską wspólnością ustawową. Posiadany dotąd przez skarżącego udział w zabudowanej nieruchomości, który (czego strona nie kwestionuje) zaspokajał jego potrzeby mieszkaniowe, został przez niego definitywnie utracony. Utrata udziału w tej nieruchomości nastąpiła jednak – wbrew temu, co przyjmuje organ administracji – niezależnie od woli skarżącego. Sytuacja kiedy sąd dokonuje podziału majątku jest zasadniczo odmienna od sytuacji, kiedy to właściciel swobodnie dysponuje tym majątkiem w drodze czynności cywilnoprawnej. Taki zaś, cywilnoprawny charakter przypisać należy pojęciu "zbycie" użytemu przez ustawodawcę w art. 95 ust. 1 pkt 4 u.p. Przepis ten, co zostało już powiedziane, wyklucza możliwość przyznania policjantowi prawa do lokalu mieszkalnego, a w konsekwencji także prawa do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu, w sytuacji gdy policjant (emerytowany policjant) dokona zbycia własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo dom. Ustawa o Policji nie definiuje pojęcia "zbycia", użytego w cytowanym art. 95 ust. 1 pkt 4 u.p. W języku potocznym terminy "zbyć" i "zbywać", oznaczają: sprzedać (sprzedawać), odstąpić (odstępować) coś za pieniądze, pozbyć się czegoś przez sprzedaż, jak na przykład: zbyć ziemię, posesję, zbyć coś na licytacji, zbywać akcje, wierzytelności (Uniwersalny słownik języka polskiego, pod red. prof. Stanisława Dubisza, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006). Przez to pojęcie należy zatem, w kontekście art. 95 ust. 1 pkt 4 u.p., rozumieć takie sytuacje prawne i faktyczne, które prowadzą do "wyzbycia się" przez policjanta uprawnienia do korzystania z lokalu, w sposób zależny od jego woli.

W analizowanym przypadku mamy do czynienia z sytuacją zgoła odmienną, kiedy to skarżący, w konsekwencji orzeczonego rozwodu, traci prawo do nieruchomości, na terenie której dotąd zamieszkiwał. Rozstrzygniecie sądu w tym zakresie ma charakter suwerenny i jest jedynie następstwem orzeczenia rozwodu. Jeżeli nawet małżonkowie godzą się na rozwód i nie ma miedzy nimi konfliktu co do sposobu podziału majątku wspólnego, to podział tego majątku jest, z punktu widzenia prawa rodzinnego, jedynie prostą konsekwencją rozwiązania małżeństwa, nie zaś celem, który przyświeca byłym małżonkom. W przypadku wydania orzeczenia przez sąd, nie może być mowy o zbyciu majątku dorobkowego przez osoby, których orzeczenie to w sposób bezpośredni dotyczy. Wyrok jest wyrazem woli sądu, nie zaś stron postępowania.

Zauważyć należy, że w podobnych sprawach sądy administracyjne wypowiadały się już odnośnie do rozumienia pojęcia "zbycie", użytego w art. 95 ust. 1 pkt 4 u.p. (por. wyroki WSA z 23 listopada 2006 r., II SA/Wa 1471/06 oraz z 27 sierpnia 2013 r., IV SA/Gl 1166/12; dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W powołanych wyrokach również eksponowano element woli właściciela, jaki immanentnie zawarty jest w terminie "zbycie". Elementu takiego nie sposób odnaleźć w orzeczeniu sądowym, którego przedmiotem jest podział majątku dorobkowego małżonków. Na marginesie, w obu ww. orzeczeniach sądy zetknęły się ze stanami faktycznymi, w których ocenie podlegały ugody, których treścią był podział majątku dokonany przez byłych małżonków. Sądy przyjmowały również wówczas, że podział majątku dokonywany po rozwodzie nie może być zrównany ze zbyciem majątku. W przypadku, kiedy to, w konsekwencji orzeczonego rozwodu i na skutek ustania wspólności majątkowej, nastąpiło zniesienie wspólności tego majątku, sytuacja jest jeszcze bardziej jednoznaczna.

Również w doktrynie podkreśla się odrębność czynności prawnych i orzeczeń sądowych, przy czym przejawowi woli przypisuje się rolę czynnika decydującego dla klasyfikacji zdarzenia prawnego. Czynnością prawną jest zatem takie działanie, którego nieodłącznym i istotnym elementem jest oświadczenie woli podmiotu stosunku prawnego. Od woli podmiotu zależy nie tylko to czy zdarzenie prawne nastąpi, ale także czy wywoła ono skutki prawne. Z kolei realizacja obowiązku wydania aktu władczego przez uprawniony organ władzy publicznej (np. sąd), nie odpowiada wymaganiu pozostawania w związku z wolą osoby działającej (por. Z. Banaszczyk w: System prawa prywatnego. Prawo cywilne – część ogólna, tom I, Warszawa 2007, str. 884 i 887). Ponadto czynności procesowe (w tym najważniejsza: orzeczenie sądowe) różnią się od czynności prawnych nie tylko sposobem ich dokonywania, ale przede wszystkim różnymi skutkami prawnymi odnoszącymi się do sfery stosunków publicznoprawnych, do jakich należą stosunki procesowe (por. Z. Radwański w: System ..., tom II, Warszawa 2002, str. 29).

W niniejszej sprawie podział został dokonany przez sąd, a zatem wola stron nie miała tu zasadniczego znaczenia. D.S. w wyniku postępowania rozwodowego prowadzonego przed Sądem, utracił dotychczas zajmowaną zabudowaną nieruchomość, która wcześniej zaspokajała jego potrzeby mieszkaniowe. Z treści wyroku rozwodowego wynika wprost, że utracił ten lokal w wyniku podziału wspólnego majątku dokonanego przez sąd. Nie dokonał zatem bycia wspomnianej nieruchomości, ale utracił ją na skutek orzeczenia sądowego. Tym samym nie została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 95 ust. 1 pkt 4 u.p. uniemożliwiająca przydzielenie lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a w konsekwencji – skarżący nie utracił możności nabycia prawa do pomocy finansowej na nabycie lokalu. Przyjęta przez organ wykładnia przepisów prawa materialnego znajdujących zastosowanie w sprawie, to jest: art. 94 ust. 1 w zw. art. 88 i art. 95 ust. 1 pkt 4 u.p., była zatem nieprawidłowa.

Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy będzie zobowiązany wziąć pod uwagę powyższą ocenę prawną, celem wydania nowej, zgodnej z przepisami prawa, decyzji.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 oraz na podstawie art. 152 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz rozstrzygnął w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji.

bg