Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 31/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-03-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit.c, art. 200 w zw. z art. 205 par 1, 134, art. 119 pkt 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 61a, art. 138 par 1 w zw. z art. 156 par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1 par 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2107
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska,, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 marca 2019 r. sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej B. S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

B. S. w dniu [...] r. wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2, art. 157 § 1 oraz art. 159 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a." z wnioskiem, w którym domagała się:

1) stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza C. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych w obrębach geodezyjnych: P. , P. , M., Ł. , B. , T. , w gminie C. wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą -FW T., z uwagi na okoliczność, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa, polegającym na:

a) zaniechaniu łącznego rozpoznania, w jednym terminie odwołań wniesionych przez kilku odwołujących się i nierozpatrzeniu odwołań w jednej decyzji ( naruszenie art. 138 § 1k.p.a.)

b) zaniechaniu oznaczenia w decyzji stron postępowania, przez co decyzja została pozbawiona obligatoryjnego składnika warunkującego jej prawidłowość (naruszenie art. 107 §1 pkt. 3) k.p.a.);

2) wstrzymania wykonania decyzji z uwagi na wysokie prawdopodobieństwo, że decyzja dotknięta jest wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. (tj. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, opisanym bliżej w pkt. 1) i uzasadnieniu niniejszego wniosku), co zostało także dostrzeżone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie i znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu wyroku tego Sądu z dnia 5 lipca 2018r. sygn. akt. II Sa/Sz 421/18, wydanym w wyniku rozpoznania skargi wnioskodawczym na decyzję SKO w K., w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Wstrzymanie wykonania decyzji jest nadto konieczne dla potrzeb zabezpieczenia prawidłowości przebiegu toczących się jeszcze postępowań sądowych w sprawach ze skargi na decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oraz na decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w prawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oraz dla uniknięcia dalszych niedających odwrócić się błędów proceduralnych.

W uzasadnieniu wniosku B. S. podniosła, że decyzja SKO w K. z dnia [...]. nie była procedowana z udziałem wnioskodawczyni jako strony postępowania, która- wobec skutków prawnych uchybień w postępowaniu odwoławczym- ma interes prawny w stwierdzeniu nieważności tej decyzji.

Uzasadniając legitymację do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności Kolegium z [...] r., powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazała, że stroną w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest nie tylko strona postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, zakończonego wydaniem kwestionowanego rozstrzygnięcia, ale również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tego rozstrzygnięcia.

Wnioskodawczym podkreśliła, że odwołała się od decyzji Burmistrza C. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia[...], jednak nie została przez Kolegium uznana za stronę postępowania w sprawie zakończonej decyzją z [...] r. będącej przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności. Kolegium odrębną decyzją z [...]. rozpoznało odwołanie wnioskodawczyni w ten sposób, że umorzyło postępowanie odwoławcze.

W ocenie B. S. ma ona niewątpliwie interes prawny w złożeniu przedmiotowego wniosku, jako, że decyzja Kolegium z dnia [...]. winna obejmować także rozstrzygnięcie w stosunku do wnioskodawczyni. Wobec błędów proceduralnych SKO, które rozpoznawało środki odwoławcze od decyzji środowiskowej w różnym czasie i odrębnymi decyzjami, wnioskodawczyni została pozbawiona możliwości obrony swoich praw i skutecznego zaskarżenia nieprawidłowo wydanych względem niej rozstrzygnięć w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Przyczyną tego była decyzja SKO z dnia [...]., która stała się ostateczna i prawomocna zanim rozpoznano środki odwoławcze wnioskodawczyni (nie dostrzeżono tu, że stabilność decyzji rozpatrującej merytorycznie sprawę, zależy od uprawomocnienia się rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania odwoławczego). Procedowanie takie narusza art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a przywrócenie skarżącej gwarantowanych środków do rozpoznania jej sprawy możliwe jest w przypadku wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, której stwierdzenia nieważności żąda.

Okoliczność, że decyzja Kolegium z dnia [...] r. została poddana kontroli legalności przez sądy administracyjne i stała się prawomocna w toku instancji, spowodowała, że wnioskodawczyni na skutek popełnionego przez Kolegium błędu proceduralnego nie miała możliwości dowieść, iż jest stroną postępowania. Decyzje o umorzeniu postępowania odwoławczego, pomimo ich uchylenia przez sąd administracyjny, pozostały bez wpływu na definitywne ustalenie statusu wnioskodawczyni w postępowaniu zwykłym.

Dodatkowo wnioskodawczyni podniosła, że dla celów ustalenia kręgu stron w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej należy wziąć pod uwagę art. 4 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 20 maja 2016r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz.U. z 2016r., poz. 961 ze zm.) w zw. z art. 5 ust. 1 tej ustawy, w odniesieniu do wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu, z którego wnioskodawczym wywodzi interes prawny. W ustawie o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych nie zawarto przepisów intertemporalnych odnoszących się do decyzji środowiskowych, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 3 sierpnia 2017 r. II SA/Sz 493/17 stwierdził, że "Analiza przepisów art. 13 ust. 3 w związku z art. 15 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 961) nie daje podstawy do przyjęcia, że przepisy ustawy stosuje się tylko do spraw w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań, które zostały wszczęte po dniu wejścia w życie ustawy".

Wnioskodawczyni stwierdziła również, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że jakkolwiek w postępowaniu o stwierdzenie nieważności organ dokonuje oceny legalności decyzji w aspekcie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie jej wydania, to jednak kwestie interesu prawnego należy badać na podstawie przepisów obowiązujących w dacie złożenia wniosku i orzekania przez organ nadzoru. Wynika to z faktu, że interes prawny musi być nie tylko indywidualny i konkretny, ale również aktualny. Aktualność interesu prawnego oznacza, że nadaje się on do urzeczywistnienia w danej sytuacji faktycznej i prawnej i wiąże się z realnością, co oznacza że powinien on istnieć w dacie stosowania norm. O interesie prawnym osobistym, własnym i indywidualnym można mówić, gdy przypisać go można do zindywidualizowanego podmiotu w tym znaczeniu, że akt prawny skierowany do danej osoby musi wpływać na jej sytuację prawną.

W dalszej kolejności, uzasadniając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji oraz wstrzymanie jej wykonania B. S. podniosła, że odwołania od decyzji Burmistrza C. z dnia [...]. Nr [...] w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia [...] wniosło Stowarzyszenie [...] oraz osoby fizyczne. Kolegium miało tego świadomość, czemu dało wyraz w odwołaniu stwierdzając, iż odwołania zostały rozpatrzone odrębnie, w różnym czasie. Decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze została wydana [...]., zaś decyzja utrzymująca w mocy decyzję środowiskową [...].

W ocenie wnioskodawczyni, procedowanie takie kwalifikuje do uznania, iż decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Na poparcie zawartych we wniosku twierdzeń wnioskodawczyni powołała szereg orzeczeń sądów administracyjnych oraz poglądy doktryny.

Wnioskodawczyni wskazała nadto, że twierdzenie osoby wnoszącej odwołanie, iż decyzja organu I instancji dotyczy jego interesu prawnego, podlega weryfikacji w toku postępowania odwoławczego. Innymi słowy, ustalenie interesu prawnego odwołującego się może nastąpić dopiero w toku postępowania odwoławczego, a to winno toczyć się jednocześnie względem wszystkich odwołujących i zakończyć się wydaniem jednej decyzji. Jeżeli w toku tak prowadzonego postępowania okazałoby się, że po stronie któregoś z wnoszących odwołanie istnieją przesłanki do wydania decyzji o umorzeniu postępowania, rozstrzygnięcie to również winno nastąpić łącznie z merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy w jednej decyzji, rozstrzygającej jednocześnie wszystkie wniesione odwołania. Przepis art. 138 k.p.a. mówi bowiem o wydaniu jednej, a nie kilku decyzji. Dla wnioskodawczym niezrozumiałe jest nieuwzględnienie jej, jako strony postępowania odwoławczego, skoro w postępowaniu przed organem I instancji była za taką stronę uznawana i doręczane były jej jako stronie postępowania pisma jak choćby wezwanie do stawiennictwa na rozprawę administracyjną wzywające także do złożenia wyjaśnień, dokumentów i innych dowodów.

B. S. podniosła również, że Stowarzyszenie [...] nie znalazło się w kręgu adresatów decyzji z dnia [...]. umarzającej postępowanie odwoławcze od decyzji Burmistrza C. z dnia [...]., choć z uwagi na cel, w jakim brało udział w postępowaniu powinno, jako strona, być powiadomione o wniesieniu odwołania przez osoby fizyczne i uczestniczyć w tym postępowaniu, a co za tym idzie mieć możliwość wypowiedzenia się, co jednak nie zostało zagwarantowane, a decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze względem osób fizycznych była procedowana odrębnie i nie została Stowarzyszeniu będącemu stroną postępowania doręczona. Powyższe uznać należy za rażące naruszenie prawa i zasady łącznego rozpoznania wszystkich odwołań w jednym terminie i wydania w ich przedmiocie jednego rozstrzygnięcia. Sposób w jaki organ procedował w postępowaniu odwoławczym, odrębnie rozpoznając odwołania doprowadził do niedopuszczalnej sytuacji w której niemożliwe stało się definitywne ustalenie statusu wnioskodawczym w postępowaniu, a stan taki winien postać naprawiony w postępowaniu nadzwyczajnym.

Wnioskodawczyni podniosła nadto, że wydając decyzję objętą przedmiotowym wnioskiem, organ zaniechał również oznaczenia w decyzji stron postępowania pozbawiając decyzję obligatoryjnego składnika warunkującego jej prawidłowość, co uznawane jest za rażące naruszenie prawa skutkujące nieważnością decyzji. Za nieprawidłowe i niewystarczające uznała jedynie odnotowanie w części informacyjnej (pod pouczeniem o dopuszczalności wniesienia skargi) "5.pozostałe strony postępowania przez obwieszczenie na podstawie art. 49 k.p.a.". Nie jest wiadome jakie to pozostałe strony, jakie podmioty były stronami postępowania, adresatem (podmiotem) praw i obowiązków wynikających z decyzji). Co więcej, za nieprawidłowe również uznała jedynie odnotowanie w części informacyjnej, że decyzję otrzymuje Stowarzyszenie [...] P. . Podobnie w odniesieniu do adw. J. K., nie wskazano, czyim jest pełnomocnikiem. Taki stan rzeczy doprowadził do sytuacji, iż nie jest wiadome, które osoby były stronami w postępowaniu odwoławczym.

Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, na skutek wniesionego odwołania [...] w P. , wniosła również M. D..

Wnioskodawczyni domagała się stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] r. w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia wydanej na skutek odwołania Stowarzyszenia [...]" w P. od decyzji Burmistrza C. z [...] r. Nr [...] w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych w obrębach geodezyjnych [...], [...], M. , Ł., B., T., w gminie C. wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą - FW "T." oraz - na podstawie art. 159 § 1 k.p.a. wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji, gdyż zachodzi prawdopodobieństwo, iż jest ona dotknięta wadą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W uzasadnieniu wniosku zarzucała, że decyzja, której stwierdzenia nieważności się domaga, została wydana z rażącym naruszeniem prawa ponieważ organ odwoławczy zakończył postępowanie rozpatrując wyłącznie odwołanie Stowarzyszenia [...]" i pomijając, iż odwołanie złożyły inne strony postępowania.

Wnioskodawczyni przytoczyła wyrok WSA w Szczecinie z dnia 5 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 421/18 oraz innych sądów administracyjnych wskazujące na wadliwość postępowania, w którym kilka wniesionych odwołań od decyzji zostało rozpatrzonych w odrębnych decyzjach.

Stwierdziła również, że organ jest poglądami Sądu wyrażonymi w ww. wyroku związany na podstawie art. 153 p.p.s.a. i z tego powodu wniosek o stwierdzenie nieważności jest związany. Prawdopodobieństwo stwierdzenia nieważności decyzji uzasadnia wniosek o wstrzymanie jej wykonania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...]., nr [...], na podstawie art. 61a k.p.a., po rozpatrzeniu wniosków: B. S. z dnia [...]. i M. D. z dnia 26 września 2018r., odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...]., nr [...]) utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza C. z dnia [...]., Nr [...] ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu 7 elektrowni wiatrowych w obrębach geodezyjnych: [...], [...], [...], Ł., B., T. w gminie C. wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą -FW T..

W uzasadnieniu postanowienia Kolegium podniosło, że na mocy art. 1 pkt 11 ustawy z dnia 3 grudnia 2010r. (Dz.U. z 2011 r. Nr 6, poz.18) zmieniającej m.in. Kodeks postępowania administracyjnego, dodano art. 61a, w którym ustawodawca wskazuje dwie sytuacje uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania. Unormowanie zawarte w tym przepisie wskazuje przyczyny podmiotowe i przedmiotowe, które uniemożliwiają w ogóle procedowanie w sprawie i załatwienie wniosku w procesowej formie decyzji administracyjnej. Pierwsza z nich ma miejsce, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną tego postępowania. Natomiast druga występuje, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organ z innych uzasadnionych przyczyn, przy czym przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Do takich przyczyn należą sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie. Aby organ mógł odmówić wszczęcia postępowania na podstawie przepisu art. 61 a §1 k.p.a., wystarczające jest ziszczenie się choćby jednego z wyżej przedstawionych warunków.

W ocenie Kolegium w rozpatrywanej sprawie taka uzasadniona przyczyna, o której mowa w art. 61a k.p.a. wystąpiła, bowiem sprawa dotycząca wniosku o stwierdzenie nieważności wydanej w dniu [...]. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza C. z dnia [...] r. korzysta z powagi rzeczy osądzonej. Okoliczność występowania w obrocie prawnym decyzji ostatecznej rozstrzygającej sprawę z odwołania Stowarzyszenia w sprawie decyzji ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu 7 elektrowni wiatrowych, zamyka drogę do prowadzenia postępowania w sprawie nieważności, mającego za przedmiot tę samą decyzję administracyjną.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozstrzygając w 2012 r. sprawę z odwołań złożonych przez Stowarzyszenie [...]" z siedzibą w P. decyzję organu I instancji z dnia [...] r. utrzymało w mocy. Bezspornym jest także to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, rozstrzygając w dniu 25 stycznia 2013r. sprawę ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w P. na decyzję Kolegium z dnia [...].,- wyrokiem z dnia 25 stycznia 2013r. sygn. akt II SA/Sz 510/12 oddalił skargę ww. Stowarzyszenia. Uzasadniając wyrok Sąd stwierdził, że wydając zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie naruszyło przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Wyrokiem z dnia 25 lutego 2015r. sygn. akt II OSK 1642/13, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę ze skargi kasacyjnej Stowarzyszenia- oddalił skargę kasacyjną. Zasadnym jest w tym miejscu przypomnienie, że rolą sądów administracyjnych jest orzekanie co do zgodności z prawem zapadłych w postępowaniach administracyjnych rozstrzygnięć (art. 3 §1 p.p.s.a.). W związku z tym sąd administracyjny ocenia prawidłowość przeprowadzonego przez organy postępowania dowodowego i wniosków jakie zostały sformułowane w oparciu o to postępowanie dowodowe. Z kolei rolą NSA jest skontrolowanie wyroku sądu I instancji w zakresie prawidłowości dokonanej przez ten sąd kontroli działalności organów administracji publicznej a zatem, czy sąd właściwie uznał, że postępowanie organów nie było obarczone jakąś wadliwością proceduralną czy też organy te w oparciu o ustalony w sprawie stan faktyczny zastosowały właściwe przepisy oraz dokonały prawidłowej wykładni tych przepisów prawa. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygający sprawę z urzędu bierze pod uwagę także nieważność postępowania.

Kolegium podkreśliło, że niepodważalnym w sprawie jest to, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu – zgodnie z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie oceną prawną w rozumieniu cytowanego przepisu oznacza, że organ - bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach - nie może formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się orzeczeniu Sądu w pełnym zakresie. Tak więc ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten organ, tylekroć będzie on związany oceną prawną wyrażoną we wcześniejszym orzeczeniu sądu.

Na uwagę zasługuje uzasadnienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 lipca 2018r. sygn. akt II SA/Sz 421/18, w którym Sąd stwierdził, iż postępowanie w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, prowadzone na wniosek inwestora, dotyczącego budowy 7 elektrowni wiatrowych FW T. " w obrębach geodezyjnych: [...], [...], [...], Ł., B., T. w gminie C. wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą, o mocy max. 3 MW każda i wysokości wieży do 150 m z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą, zlokalizowanych na terenie gminy C. zostało zakończone. Postępowanie odwoławcze w sprawie decyzji Burmistrza C. z dnia [...] r. Nr [...], zostało już zakończone poprzez rozpatrzenie odwołania Stowarzyszenia [...]", decyzją Kolegium z dnia [...].

Legalność decyzji Kolegium z dnia [...].w została zbadana w postępowaniu sądowym przez sądy obu instancji. Decyzją Kolegium z dnia [...]. zostało ostatecznie i prawomocnie zakończona sprawa w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla opisanego na wstępie zamierzenia, a decyzja ta korzysta z powagi rzeczy osądzonej.

W związku zatem z istnieniem od początku negatywnej przesłanki przedmiotowej, tj. gdy postępowanie od początku było bezprzedmiotowe - zasadna jest odmowa wszczęcia postępowania. W tej sytuacji Kolegium nie badało, czy wniosek złożony został przez osoby będące stronami postępowania.

Nie zgadzając się z ww. postanowieniem Kolegium B. S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucała:

1) art. 45 ust. 1, art. 78, art. 176, art. 184 Konstytucji RP poprzez niezastosowanie tych przepisów, przez co po raz kolejny naruszono prawo skarżącej do gwarantowanych Konstytucją środków prawnych, w sytuacji, gdy rozpoznanie jej sprawy możliwe jest jedynie w przypadku wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, której stwierdzenia nieważności żąda, jako, że uprzednio, wskutek wadliwego procedowania organu odwoławczego (polegającego na rozpatrywaniu odrębnymi decyzjami odwołań wniesionych przez kilku odwołujących się, w tym skarżącą) nie brała udziału w postępowaniach dotyczących decyzji SKO w K. z dnia [...]. nr [...], w odniesieniu do której w zaskarżanym postanowieniu SKO powołuje się na powagę rzeczy osądzonej, a co za tym idzie- skarżąca nie miała wpływu na wynik tych spraw, ani możności kwestionowania decyzji SKO w K. z dnia [...].,której stwierdzenia nieważności żąda. Co więcej, wskutek wcześniejszego zakończenia procedowania dot. decyzji SKO w K. z dnia [...]. niemożliwe staje się procedowanie spraw z odwołania skarżącej i zrealizowanie praw skarżącej przewidzianych w art. 45 ust. 1, art. 78, art. 176, art. 184 Konstytucji RP;

2) art. 61a k.p.a. w zw. z art. 170, art. 171 ustawy p.p.s.a., poprzez błędną interpretację ww. przepisów, w tym nieprawidłową wykładnię pojęcia instytucji powagi rzeczy osądzonej wyrokiem sądu administracyjnego, tj. dokonaną z pominięciem elementu granic podmiotowych powagi rzeczy osądzonej (tożsamości podmiotowej stron postępowania), w tym tego, iż powaga rzeczy osądzonej nie pozbawia osoby, która nie brała udziału w postępowaniu, prawa do sądowej kontroli legalności decyzji wynikającego z art. 78, art 176 i art. 184 Konstytucji RP, nadto dokonaną przy nieprawidłowej wykładni pojęcia granic przedmiotowych powagi rzeczy osądzonej- z pominięciem, iż dla uznania granic przedmiotowych, podnoszone przez skarżącą okoliczności stanowiące przesłankę nieważnościową powinny być objęte przedmiotem rozstrzygnięcia wyroku oddalającego skargę na decyzję z dnia [...]. (chodzi zatem o rzeczywisty zakres rozstrzygnięcia, a nie potencjalne możliwości orzecznicze, którymi dysponował sąd administracyjny w momencie wyrokowania), co skutkowało niewłaściwym zastosowaniem przepisu art. 61a k.p.a., wobec błędnego przyjęcia, że względem skarżącej zachodzi okoliczność związania prawomocnym wyrokiem sądu (decyzja korzysta z powagi rzeczy osądzonej) przez, co nie jest możliwe wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji;

3) art. 156 § 1 k.p.a, poprzez jego błędną wykładnię pomijającą, iż stwierdzenie nieważności decyzji może dotyczyć zarówno decyzji ostatecznych, jak i nieostatecznych, przez co m.in. SKO w K. błędnie uznało, iż zachodzi negatywna przesłanka przedmiotowa stanowiąca podstawę do odmowy wszczęcie postępowania na zasadzie art. 61a k.p.a.;

4) art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia sprawy w odniesieniu do przyjętej przez SKO w K. tezy, iż decyzja korzysta z powagi rzeczy osądzonej, w tym zaniechanie w trakcie wstępnego badania należytego ustalenia, tożsamości podmiotowej stron postępowania, jak i tego, czy oddalenie skargi nastąpiło przy uwzględnieniu okoliczności odpowiadających wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia, co w konsekwencji m.in. doprowadziło do błędnego zastosowania art. 61a k.p.a.

5) art. 61a k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy brak było przesłanek do wydania postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, jako bezprzedmiotowego, w szczególności nie było podstaw do uznania powagi rzeczy osądzonej względem skarżącej, jako, że skarżąca nie była stroną postępowań sądowych na które powołuje się SKO (decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami), nie sposób zatem zgodzić się ze stwierdzeniem istnienia od początku negatywnej przesłanki przedmiotowej, która uzasadniałaby zastosowanie przepisu art. 61a k.p.a.

W oparciu o sformułowane wyżej zarzuty wniosła o:

1. uchylenie zaskarżanego postanowienia w całości,

2. rozpoznanie sprawy na rozprawie,

3. przeprowadzenie dowodu z dokumentów:

-znajdujących się w aktach sprawy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie sygn. akt. II SA/Sz 510/12, na okoliczność, iż skarżąca nie była stroną w postępowaniu ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję SKO w K. z dnia [...]. znak: [...]

-znajdujących się w aktach sprawy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie sygn. akt. II SA/Sz 421/18, na okoliczność złożenia przez skarżącą odwołania decyzję Burmistrza C. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych w obrębach geodezyjnych: [...], [...], [...], Ł., B., T., w gminie C. wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą -FW T. oraz na okoliczność odrębnie toczącego się postępowania odwoławczego, a dalej sądowo administracyjnego z odwołania skarżącej, w tym stwierdzenia w uzasadnieniu wyroku Sądu z 5 lipca 2018r., II SA/Sz 421/18 braku możliwości prawnej dokonania oceny, czy skarżącej przysługuje status strony postępowania.

4. zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium z dnia [...] r. wyczerpująco opisała swój interes prawny w złożeniu tego wniosku, uzasadniający legitymację do jego złożenia oraz przesłanki stanowiące podstawę do stwierdzenie nieważności decyzji. Podała, że jej działka oddalona jest od planowanej lokalizacji wież o około 700 m, a co za tym idzie -w przypadku realizacji inwestycji i wybudowania turbin wiatrowych, skarżąca nie dostanie pozwolenia na budowę, czy przebudowę budynków mieszkalnych, z uwagi na obostrzenia przewidziane w art. 4 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Skarżąca nie zgadza się z zaskarżonym rozstrzygnięciem, wskazując, że powaga rzeczy osądzonej skierowana jest do stron postępowania sądowoadministracyjnego, a skarżąca- choć złożyła odwołanie od decyzji środowiskowej, nie była stroną postępowań sądowych dot. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dn. [...] r. utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza C. z dnia [...]. w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia.

Skarzaca podniosła nadto, że zaskarżonym postanowieniem została pozbawiona gwarantowanych jej Konstytucją RP środków w postaci prawa do sprawiedliwego rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oraz zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w I instancji. Uprzednio, wskutek błędnego procedowania organu odwoławczego (polegającego na zaniechaniu łącznego rozpoznania, w jednym terminie odwołań wniesionych przez kilku odwołujących się, w tym przez skarżącą i rozpatrzeniu odwołań odrębnymi decyzjami) skarżąca nie brała udziału w postępowaniach sądowych dotyczących decyzji Kolegium z dnia [...]., co do której organ powołuje się na powagę rzeczy osądzonej. W związku z tym, skarżąca nie miała wpływu na wynik tych spraw, ani możności kwestionowania decyzji z dnia [...].,co do której żąda stwierdzenia nieważności. Wskutek powyższych naruszeń, wobec wcześniejszego zakończenia się postępowania z odwołania [...], w istocie odmówiono skarżącej prawa do rozpatrzenia wniesionych środków zaskarżenia od decyzji umarzających względem niej postępowanie odwoławcze od decyzji środowiskowej, co miało miejsce z powołaniem się na argumentację, iż skutki uchybień w postępowaniu odwoławczym, toczącym się wobec decyzji Burmistrza C. z dnia [...] r., doprowadziły do umorzenia postępowania odwoławczego wobec skarżącej i braku możliwości prawnej dokonania oceny, czy skarżącej przysługuje status strony postępowania.

Podsumowując, skarżąca podkreśliła, że wobec błędów proceduralnych SKO w K., które to rozpoznawało środki odwoławcze od decyzji środowiskowej w różnym czasie i odrębnymi decyzjami, skarżąca została pozbawiona możliwości obrony swoich praw i skutecznego zaskarżania nieprawidłowo wydanych względem niej rozstrzygnięć w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego, a to z uwagi, iż decyzja SKO z dnia [...] r. stała się ostateczna i prawomocna zanim rozpoznano środki odwoławcze skarżącej (nie dostrzeżono tu, że stabilność decyzji rozpatrującej merytorycznie sprawę, zależy od uprawomocnienia się rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania odwoławczego). Procedowanie takie narusza art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.

W przedmiotowym stanie rzeczy doszło do sytuacji, w której mimo złożenia przez skarżącą odwołania od decyzji środowiskowej, pozbawiono skarżącą prawa do zweryfikowania, czy przysługuje jej status strony postępowania odwoławczego, a obecnie Kolegium odmawia wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji utrzymującej w mocy decyzję środowiskową, naruszając tym samym podstawowe gwarancje Konstytucyjne przewidziane w art. 45 ust. 1, art. 78, art. 176, art. 184 Konstytucji RP.

Przywrócenie skarżącej gwarantowanych środków do rozpoznania jej sprawy możliwe jest jedynie w przypadku wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, której stwierdzenia nieważności żąda. Co przy tym istotne, powaga osądzonej skierowana jest do stron postępowania sądowoadministracyjnego, a skarżąca nie była stroną postępowania w zakresie decyzji, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności, przez co- w jej ocenie, powołanie się przez Kolegium na powagę rzeczy osądzonej jako podstawy odmowy wszczęcia postępowania jest w tym wypadku błędne.

Skarżąca uzasadniając zarzut wadliwego zastosowania art. 61a k.p.a. wskazała na pominięcie elementu granic podmiotowych powagi rzeczy osądzonej (tożsamości podmiotowej stron postępowania), w tym tego, iż powaga rzeczy osądzonej nie pozbawia osoby, która nie brała udziału w postępowaniu, prawa do sądowej kontroli legalności decyzji wynikającego z art. 78, art. 176 i art. 184 Konstytucji RP, nadto przy nieprawidłowej wykładni pojęcia granic przedmiotowych powagi rzeczy osądzonej- z pominięciem, iż dla uznania granic przedmiotowych, podnoszone przez skarżącą okoliczności stanowiące przesłankę nieważnościową powinny być objęte przedmiotem rozstrzygnięcia wyroku oddalającego skargę na decyzję z dnia [...]. (chodzi zatem o rzeczywisty zakres rozstrzygnięcia, a nie potencjalne możliwości orzecznicze, którymi dysponował sąd administracyjny w momencie wyrokowania), co skutkowało niewłaściwym zastosowaniem przepisu art. 61a k.p.a., wobec błędnego przyjęcia, że względem skarżącej zachodzi okoliczność związania prawomocnym wyrokiem sądu (decyzja korzysta z powagi rzeczy osądzonej) przez, co nie jest możliwe wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Pominięto przy tym, że skarżąca wskutek rozpatrzenia jej odwołania odrębna decyzją z dnia [...]. nie brała udziału w postępowaniach dotyczących decyzji SKO w K. z dnia [...]. i nie była stroną postępowań sądowych w sprawie tejże decyzji.

3) naruszenie art. 156 § 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię pomijającą, iż stwierdzenie nieważności decyzji może dotyczyć zarówno decyzji ostatecznych, jak i nieostatecznych, przez co m.in. SKO w K. błędnie uznało, iż zachodzi negatywna przesłanka przedmiotowa stanowiąca podstawę do odmowy wszczęcie postępowania na zasadzie art. 61a k.p.a.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. skarżąca podniosła, że Kolegium zaniechało dokładnego wyjaśnienia sprawy w odniesieniu do przyjętej przez ten organ tezy, iż decyzja korzysta z powagi rzeczy osądzonej, w tym zaniechanie w trakcie wstępnego badania należytego ustalenia, tożsamości podmiotowej stron postępowania, jak i tego, czy oddalenie skargi nastąpiło przy uwzględnieniu okoliczności odpowiadających wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia, co w konsekwencji m.in. doprowadziło do błędnego zastosowania art. 61 a k.p.a.

Skarżąca podkreśliła również, że podnoszone przez nią we wniosku złożonym w dniu 18 września 2018r. okoliczności, stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, nie były podnoszone w skardze Stowarzyszenia [...] na decyzję SKO w K. z dnia [...].

Zarzucając błędne zastosowanie przez organ art. 61a k.p.a. skarżąca wskazała, że brak było przesłanek do wydania postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jako bezprzedmiotowego, w szczególności nie było podstaw do uznania rei iudicatae względem skarżącej, jako, że skarżąca nie była stroną postępowań sądowych, toczących się pod sygn. II SA/Sz 510/12 i II OSK 1642/13, na które powołuje się Kolegium. Podkreśliła, że decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Nie sposób zatem zgodzić się ze stwierdzeniem istnienia od początku negatywnej przesłanki przedmiotowej, która uzasadniałaby zastosowanie przepisu art. 61a k.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

W tak określonym zakresie kognicji, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 p.p.s.a.- zarzutami i wnioskami skargi, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie wydane w sprawie narusza prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Na wstępie, odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o przeprowadzenie rozprawy Sąd zwraca uwagę na przepis art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym prawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowi postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji tego organu. W obecnym stanie prawnym skierowanie sprawy na rozprawę nie może być automatycznym efektem złożenia wniosku w tym przedmiocie. Dlatego też mimo, że skarżąca wniosła o przeprowadzenie rozprawy, to uwzględniając treść art. 122 p.p.s.a. powyższy wniosek nie wiązał Sądu, co oznacza, iż możliwym było skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne, co niewątpliwie przyspieszyło rozpoznanie sprawy.

Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., stanowiące przedmiot oceny legalności przez sąd administracyjny, odmawiające – na podstawie art. 61a k.p.a.- wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji tego organu z dnia [...] r., utrzymującej w mocy decyzje Burmistrza C. z dnia [...] r. w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych w obrębach geodezyjnych: [...], [...], [...], Ł., B., T., w gminie C. wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą -FW T., zostało wydane na skutek wniosku złożonego przez skarżącą w dniu 17 września 2018 r.

Powołany wyżej przepis w § 1 stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Powołanego przepis wskazuje, że wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego. jest zatem możliwe przy zaistnieniu przeszkód o charakterze podmiotowym lub przedmiotowym. Jednocześnie z art. 61a § 1 k.p.a. wynika obowiązek organu w zakresie przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku pod względem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie podania. Samo złożenie żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie powoduje automatycznie skutku jego wszczęcia.

Ustawodawca w przepisie, na którym organ oparł zaskarżone postanowienie wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, tj. nie ma legitymacji materialnej w rozumieniu art. 28 k.p.a. do złożenia wniosku. Natomiast drugą przesłanką jest zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Jednakże w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że jako "uzasadnione przyczyny" uniemożliwiające wszczęcie postępowania należy traktować takie sytuacje, które w sposób oczywisty, proceduralno – prawny stanowią przeszkodę wszczęcia postępowania. Winny to być takie okoliczności, które już na wstępnym etapie przesądzają, że postępowanie nie mogłoby zakończyć się wydaniem decyzji merytorycznej. Takimi uzasadnionymi przyczynami są sytuacje, np. gdy bez głębszych dociekań widoczne jest, że wniosek nie pochodzi od strony, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo zapadło już rozstrzygnięcie, gdy sprawa w ogóle nie podlega załatwieniu przez organ w drodze decyzji administracyjnej – ma charakter cywilnoprawny, czy też gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.

W przedmiotowej sprawie powodem wydania rozstrzygnięcia o wskazanej treści było przyjęcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że powodem odmowy wszczęcia postępowania była "inna uzasadniona przyczyna", tj. okoliczność, że decyzja, której stwierdzenia nieważności domaga się skarżąca korzysta z powagi rzeczy osadzonej, albowiem występowanie w obrocie prawnym decyzji ostatecznej rozstrzygającej sprawę z odwołania Stowarzyszenia [...] w P. zamyka drogę do prowadzenia postępowania w sprawie nieważności, mającego za przedmiot tę sama decyzję administracyjną ( decyzje SKO w K. z dnia [...] r.). Kolegium podniosło również, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn.. akt II SA/Sz 510/12 oddalił skargę Stowarzyszenia, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 lutego 2015 r. sygn.akt II OSK 1642/13 oddalił skargę kasacyjną potwierdzając w ten sposób legalność wydanej decyzji.

Kolegium – w ocenie Sądu- odmawiając wszczęcia postępowania nieważnościowego zbyt pochopnie oceniło wniosek skarżącej w stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] r. tym bardziej, że zarzuty podnoszone przez skarżącą w pierwszej kolejności odnosiły się do kwestii proceduralnych, tj. rozpoznania przez Kolegium odwołania skarżącej od decyzji Burmistrza C. z dnia [...] r. inną decyzją aniżeli ta, którą organ rozpoznał odwołanie od tej samej decyzji organu I instancji Stowarzyszenia L. w P. . W przekonaniu skarżącej taki sposób rozpoznania odwołań od tej samej decyzji w sposób rażąco narusza prawo i stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji SKO z dnia [...] r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ze stanowiskiem skarżącej nie sposób się nie zgodzić.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w wyroku z dnia 5 lipca 2018 r. sygn. akt 421/18 podkreślił, że podstawową zasadą postępowania administracyjnego, określoną w art. 138 § 1 k.p.a. jest to, że wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji przez dwie lub więcej stron postępowania administracyjnego, nakłada na organ odwoławczy obowiązek ich łącznego rozpatrzenia w jednym terminie. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy zasadę tę naruszył rozpoznając oddzielną decyzją odwołanie Stowarzyszenia [...]" (decyzja z dnia [...] r.) i oddzielną odwołania skarżącej oraz B. M. i B. D. (decyzja z dnia [...] r.). Merytoryczne rozpoznanie tylko odwołania Stowarzyszenia spowodowało definitywne zakończenie postępowania odwoławczego, co w konsekwencji doprowadziło do braku możliwości prawnej dokonania oceny, czy skarżącej oraz dwóm pozostałym osobom, w stosunku do których postępowanie odwoławcze zostało umorzone, przysługuje status strony postępowania. Jakkolwiek decyzje umarzające postępowanie odwoławcze ze względu na brak po stronie skarżącej oraz B. M. i B. D. zostały poddane kontroli sadowoadministracyjnej (wyroki WSA w Szczecinie z dnia 28.11.2012 r., II SA/Sz 511,512,513/12, z dnia 31.07.2014, II SA/Sz 606/13), a decyzje Kolegium zostały uchylone, to jednak orzeczenia te pozostały bez wpływu na definitywne ustalenie statusu skarżącej w postępowaniu zwykłym.

Innymi słowy, Kolegium rozstrzygając odwołania Stowarzyszenia oraz m.in. skarżącej odrębnymi decyzjami w istocie, nawet wobec korzystnych dla skarżącej wyroków WSA w Szczecinie, pozbawił skarżącą dowiedzenia jej statusu w postępowaniu zwykłym i zamknął drogę do rozpoznania jej zarzutów merytorycznych dotyczących decyzji środowiskowej.

Podkreślenia wymaga, że wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium z dnia [...] r. oparty jest na zarzutach proceduralnych i chociażby z tego powodu oparcie postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania jest chybione.

W wyrokach z dnia 1 kwietnia 2005 r. OSK 1230/04, z dnia 31 sierpnia 2010 r. II OSK 1198/09 oraz z dnia 27 października 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny zaprezentował stanowisko, że decyzja organu odwoławczego, która została wydana z pominięciem zasady łącznego rozpatrzenia odwołań wniesionych przez dwie lub więcej stron postępowania administracyjnego, dotknięta jest wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako wydana bez podstawy prawnej.

Podsumowując, w ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania przepisu art. 61a § k.p.a. albowiem przy tak sformułowanych zarzutach wniosku wydanie postanowienia w oparciu o ten przepis oznacza, że organ administracji nie będzie prowadził postępowania zmierzającego do wyjaśnienia istoty sprawy. Taka ocena wniosku skarżącej, mając na uwadze okoliczności tej sprawy, jest nieprawidłowa.

Podkreślić ponownie należy, że kategoryczne sformułowanie przepisu art. 138 k.p.a., nie pozwala organowi odwoławczemu wydać kilku decyzji, po rozpoznaniu kilku odwołań, lecz wprost wskazuje, że organ "wydaje decyzję". Oznacza to, że w sytuacji wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji przez wiele podmiotów, obowiązkiem tego organu jest ich łączne rozpoznanie w jednym terminie i wydanie jednej decyzji, w której organ powinien rozstrzygnąć o wszystkich odwołaniach. Organ odwoławczy może więc zawrzeć w jednej decyzji różne rozstrzygnięcia w stosunku do jednego lub kilku odwołujących się. Warunkiem zgodności z prawem takiej decyzji jest to, aby rozstrzygnięcia te nie pozostawały ze sobą w sprzeczności. Dopuszczalna jest zatem sytuacja, w której organ II instancji jedną decyzją umorzy postępowanie odwoławcze w stosunku do tych odwołujących się, którzy nie posiadają interesu prawnego, dającego im legitymację do udziału w postępowaniu w charakterze strony oraz w wyniku rozpoznaniu odwołań pozostałych osób utrzyma decyzję organu I instancji w mocy, uznając, że jest ona zgodna z prawem. Nie oznacza to jednak, że odwołujący nie mogą kwestionować legalności decyzji umarzającej wobec nich postępowanie i powoływać okoliczności, które doprowadzą do przyznania im statusu strony postępowania, a co za tym idzie- czynnego uczestniczenia w postępowaniu odwoławczym, w tym zgłaszania własnych zarzutów.

Ponownie rozpoznając sprawę, Kolegium powinno uwzględnić dokonaną w wyroku wykładnię art. 61 a k.p.a. a następnie dokonać analizy wniosku inicjującego postępowanie pod kątem podniesionych w nim zarzutów i wszcząć postępowanie zmierzające do oceny decyzji tego organu z dnia [...] r. z punktu widzenia naruszenia przepisu art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 tej ustawy. Status skarżącej jako strony postępowania nieważnościowego - zdaniem Sądu- nie budzi wątpliwości.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. W pkt II Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 powołanej wyżej ustawy.