Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 762/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2009-12-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67 ust. 1; art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
article: art. 73 par 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1 art. 858
law: Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska,, Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi C. P. P. – T.P. Spółka z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu należności celnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. znak [...], na podstawie przepisu art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997r. ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 8 poz. 60 z 2005r. ze zm./ oraz art. 67 ust. 1 i art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004r. prawo celne /Dz.U. Nr 68 poz. 622 ze zm./, art. 235 lit. a, art. 236 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnoty Kodeks Celny (WKC) (Dz.Urz.WE L 302 z 19.11.1992r. ze zm. wydanie polskie Dz.U.UE-rozd.2.t.4 str. 3007 ze zm.), art. 858, art. 878 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92, Dyrektor Izby Celnej w Sz. po rozpatrzeniu odwołania C.[...] Spółka z o.o. z siedzibą w T. , od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Sz. z dnia [...]r. udzielającej zwrotu cła (typ 1R1) określonego decyzją z [...]r. w kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami obliczonymi od w/w kwoty od dnia 1 kwietnia 2005r., zaskarżoną decyzją organu pierwszej instancji utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu 25 czerwca 2004r. przedstawiciel Spółki C.[...] złożył zgłoszenie celne, wnioskując o dopuszczenie do obrotu towaru w postaci grysu kukurydzianego objętego procedurą składu celnego. Zgłoszenie zostało zarejestrowane i organ celny wezwał importera do przedstawienia dowodu, iż w stosunku do zgłoszonego towaru nie ubiegano się o refundację wywozową w kraju eksportera. Z uwagi na wniosek importera o zwolnienie towaru i warunek organu celnego zabezpieczenia kwoty mogącego powstać długu celnego, w dniu 8 lipca 2004r. Spółka wpłaciła na konto Izby Celnej w Sz. kwotę [...] zł, z której na poczet należności podatkowych zaksięgowano kwotę [...] zł, pozostałość przyjmując na poczet zabezpieczenia.

Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego określił i zaksięgował kwotę wynikającą z długu celnego 7 kwietnia 2005r. zaliczając kwotę [...] zł na poczet należności podatkowych a kwotą [...] zł na poczet należności celnych.

W dalszym postępowaniu, Dyrektor Izby Celnej w Sz. decyzją z dnia [...] roku uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Sz. z dnia [...]r. i umorzył postępowanie organu I instancji wszczęte w związku ze zgłoszeniem Spółki z 25 czerwca 2004r.

W uzasadnieniu tej decyzji organ drugiej instancji stwierdził, że nałożenie na Spółkę obowiązków w zakresie ceł i opłat celnych było nieuzasadnione.

W dniu 3 kwietnia 2009r. Spółka złożyła w Urzędzie Celnym w Sz. wniosek o zwrot należności celnych wymierzonych decyzją z dnia [...]r.

Decyzją z dnia [...] r. organ celny pierwszej instancji zarządził zwrot cła w kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami obliczonymi od dnia 1 kwietnia 2005r., tj. od dnia powiadomienia dłużników o kwocie długu celnego.

Pismem z dnia 01 czerwca 2009r. pełnomocnik Spółki wniósł odwołanie, żądając jej zmiany w części dotyczącej ustalenia terminu, od którego zostały naliczone odsetki, tj od dnia 08.07.2004r. ( dzień wpłaty należności na konto Izby Celnej w Sz.), a nie od dnia 01.04.2005r. i zarzucił decyzji :

- naruszenie art. 78 w związku z art. 73 § 1 pkt 1, 2 i 3 Ordynacji podatkowej przez brak obliczenia odsetek od nadpłaty od dnia zapłaty nienależnego zobowiązania oraz naruszenie art. 236 Wspólnotowego Kodeksu Celnego przez brak naliczenia odsetek od daty otrzymania nienależnej wpłaty.

W uzasadnieniu odwołania wskazał, że organ celny uzależnił zwolnienie towaru, przed zakończeniem weryfikacji zgłoszenia, od złożenia zabezpieczenia kwoty należności celno -podatkowych. Spółka była zmuszony do złożenia zabezpieczenia mimo, iż nie zgadzała się z organem celnym, że na towarze ciążą należności. Należności wpłacono w dniu 08.07.2004 i to od tej daty należne są odsetki, a nie jak twierdzi organ od daty powiadomienia dłużnika o kwocie długu celnego. Zdaniem Spółki nie może ona ponosić kary za błędne działania organu celnego, polegające na prowadzeniu postępowania weryfikacyjnego przez 10 miesięcy oraz przyjęcie zabezpieczenia w sytuacji, gdy towar był wolny od cła i innych opłat.

Rozpatrując odwołanie, Dyrektor Izby Celne w Sz. przywołał treść art. 236 i 241 wspólnotowego kodeksu celnego i wywiódł, że generalną zasadą jest brak po stronie organu celnego obowiązku wypłaty odsetek, w przypadku dokonania przez niego zwrotu należności celnych przywozowych lub wywozowych. Wprowadzone odstępstwo od tej zasady odsyła do przepisów krajowych jest nim przepis art. 67 ust. 1 prawa celnego , który stanowi, że od zwracanych należności organ celny płaci odsetki, gdy niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. W takim przypadku odsetki oblicza się od dnia zapłaty należności podlegających zwrotowi oraz według zasad i w wysokości określonej w odrębnych przepisach, dotyczących pobierania odsetek za zwłokę od należności podatkowych.

W przedmiotowej sprawie zwrotowi podlegają należności celne określone przez organ celny decyzją z dnia [...]r., która to następnie decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. została wyeliminowana z obiegu prawnego, a postępowanie związane z przyjęciem zgłoszenia z dnia 25.06.2004r. zostało umorzone.

Wskazując na fakt, że rozporządzenie nr 1972/2003, zostało przekazane do dystrybucji w Polsce w dniu 15.09.2005r. nałożenie na Spółkę obowiązków wynikających z ww. rozporządzenia w odniesieniu do towarów objętych zgłoszeniem celnym w czerwcu 2004r. było błędem organu, dlatego też w sprawie należne są odsetki. Dalej organ odwoławczy wskazał, że kwestią wymagająca ustalenia jest określenie początku biegu terminu naliczenia odsetek. Z treści art.67 ust. 1 wynika, iż odsetki oblicza się od dnia zapłaty należności podlegających zwrotowi. W przedmiotowej sprawie Strona złożyła w dniu 08.07.2004r. zabezpieczenie w formie gotówkowej, które w dniu 07.04.2005r. przerachowano na pokrycie należności celno – podatkowych. Organ celny I instancji przyjął korzystniejszą dla Strony datę naliczenia odsetek, tj. 01.04.2005r. dzień doręczenia decyzji z dnia [...]r. określającej kwotę długu celnego, a nie datę 07.04.2005r., tj. dzień przerachowania zabezpieczenia na pokrycie należności celno- podatkowych.

Kwota [...] PLN od dnia wpłaty, tj. 08.07.2004r. do dnia doręczenia decyzji, tj.01.04.2005r. stanowiła zabezpieczenie mogącego powstać długu celnego, a stosownie do treści art.858 Rozporządzenia Wykonawczego, złożenie zabezpieczenia w gotówce nie daje prawa do wypłacenia przez organy celne odsetek.

Dyrektor Izby Celnej uznał, że organ celny pierwszej instancji działał zgodnie z prawem i zasadnie uznał, iż należności celne należy zwrócić z odsetkami od dnia 01.04.2005r.

Organ celny nie podzielił stanowiska Spółki, że odsetki należne są od dnia 08.07.2004r, tj. od dnia wpłaty na konto sum depozytowych. Fakt ten został potwierdzony przez wystawienie potwierdzenia złożenia zabezpieczenia, co oznacza, że kwota [...] PLN od dnia 08.07.2004r. do dnia doręczenia decyzji z [...]r. stanowiła zabezpieczenie należności celnych i podatkowych.

Organ odwoławczy nie podzielił trafności zarzutu odwołania, że uzależnienie zwolnienia towaru od złożenia zabezpieczenia nie ma podstawy prawnej. Cytując przepis art. 74 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego i art. 248 ust. 1 Rozporządzenia Wykonawczego, organ odwoławczy wskazał, że stanowią one podstawę podjęcia zabezpieczenia zapłaty kwoty długu celnego i taka sytuacja, powstanie długu celnego wskutek złożenia zgłoszenia celnego miała miejsce. Spółka miała możliwość wyboru albo złożenia zabezpieczenia (co miało miejsce w sprawie) albo zażądać zaksięgowania należności, której mogły w ostateczności podlegać towary.

Dalej, wskazując na przepis art. 858 Rozporządzenia Wykonawczego, organ odwoławczy stwierdził, że uniemożliwia on wypłacanie odsetek od zwracanego zabezpieczenia. Uznał, że organ celny prowadząc postępowanie zakończone decyzją z dnia [...]r. naruszył przepis art. 139 § 1 ordynacji podatkowej, ale jest to przepis instrukcyjny i czas prowadzenia postępowania nie ma wpływu na końcowe rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy zapłaty odsetek od zwracanego zabezpieczenia.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów art. 78 i art. 73 § 1 pkt 1,2 i 3 ordynacji podatkowej, Dyrektor Izby Celnej wskazując na treść przepisu art. 73 ust. 1 prawa celnego wywiódł, że przepisy art. 12 i działu IV ordynacji podatkowej postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego.

Oznacza to, że przepisy prawa celnego i regulacje unijne w zakresie określonych w nich kwestii, mają pierwszeństwo przed stosowaniem przepisów ordynacji podatkowej. Skoro zasady dotyczące zwrotu należności celnych zostały uregulowane w przepisach art. 236 Wspólnotowego Kodeksu Celnego i w art. 67 prawa celnego, wskazane w odwołaniu przepisy ordynacji podatkowej dotyczące zwrotu nadpłaty nie mają zastosowania.

Organ odwoławczy uznając, że organ pierwszej instancji prawidłowo rozpoznał sprawę i zasądził zwrot należności celnych wraz z odsetkami od dnia doręczenia decyzji określającej kwotę długu celnego, zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Pełnomocnik Spółki zarzucając rażące naruszenie przepisów : art. 139 ordynacji podatkowej przez prowadzenie postępowania przez okres 5 lat, przez rozpoznanie sprawy po raz pierwszy po upływie 8 miesięcy od daty złożenia zgłoszenia celnego, rozpoznawanie odwołania przez prawie rok, merytoryczne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy po uchyleniu decyzji przez Sąd Administracyjny przez okres ponad 3 miesięcy ; art. 120 i 121 § 1 w związku z art. 210 § 1 pkt 6 ordynacji podatkowej przez podanie oczywiście nieprawdziwych danych w uzasadnieniu skarżonej decyzji, że dopiero w dniu 3 kwietnia 2009r., Spółka złożyła wniosek o zwrot należności celnych podczas gdy faktycznie, wniosek o zwrot cła został złożony w dniu 2 lipca 2004r. co organ odwoławczy przyznał w uzasadnieniu decyzji z dnia 31 marca 2009r. ; art. 67 ust. 1 prawa celnego przez błędne przyjęcie, iż odsetki należą się dopiero od daty wydania oczywiście błędnej decyzji, nie zaś od daty wpłaty należności, jak faktycznie być powinno, mimo złożenia przez Spółkę wniosku o zwrot cła 2 lipca 2004r. i oczywistych błędów organów celnych przy obliczaniu należności celnych; naruszenie przepisu art. 73 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej w związku z powołanym przepisem art. 67 ust. 1 prawa celnego oraz przepisów art. 120 w zw. z art. 121 § 1 i w zw. z art. 122 ordynacji podatkowej przez oczywiście błędne prowadzenie postępowania w sprawie ustalenia wymiaru cła przez okres ponad 5 lat.

Wskazując nas powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zarządzenie na rzecz Spółki kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi, Spółka wskazała na bezzasadne prowadzenie postępowania celnego przez okres ponad 5 lat w sytuacji, gdy złożone zgłoszenie celne było prawidłowe.

Dalej wskazując na zawinienie organu celnego w nieprawidłowym obliczeniu cła, Pełnomocnik Spółki wywiódł, że skoro wniosek o zwrot cła Spółka złożyła w lipcu 2004r., to, zgodnie z przepisem art. 139 ordynacji podatkowej, jego zwrot winien nastąpić najpóźniej w sierpniu 2004r. na podstawie art. 67 prawa celnego w sprawie nadpłaty cła stosuje się przepisy dotyczące nadpłaty podatku, w tym przepis art. 73 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej, czego organ celny nie uczynił.

Autor skargi wskazał również na ustabilizowane orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie oprocentowania zwracanej nadpłaty. (wyrok NSA z 23 stycznia 2003r. sygnatura SA/Bd 86/2000). Argumentując a contrario, powołując oceny zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2008r. sygnatura III SA/Wa 438/08 autor skargi wywiódł, że skoro w razie rejestracji zgłoszenia celnego i zwiększenia podatku od importu, odsetki od zaległości podatkowych naliczane będą od następnego dnia po powstaniu długu celnego, na takiej samej zasadzie odsetki od nadpłaty cła są należne stronie od następnego dnia po powstaniu długu celnego.

W odpowiedzi na skargę, wskazując na argumenty przytoczone w uzasadnieniu decyzji i wskazując niezaradność zarzutów skargi, Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Przy niekwestionowanym stanie faktycznym sporne jest, czy organ celny zwracając należności celne niewłaściwie ustalone przez organ celny, płaci odsetki naliczane od dnia zapłaty należności celnych (przerachowania zabezpieczenia na poczet długu celnego) czy od dnia wpłaty przyszłych należności na konto sum depozytowych organu celnego.

W sprawie nie jest kwestionowane, że Dyrektor Izby Celnej w Sz., decyzją z [...]r. uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie wszczęte w związku z przyjęciem zgłoszenia celnego z 25 czerwca 2004r., Spółka pismem z dnia 30 marca 2009r. wystąpiła do Dyrektora Izby Celnej w Sz. o zwrot nienależnie uiszczonych należności celnych wraz z odsetkami liczonymi od dnia pobrania tych kwot przez organ celny.

Przepisem regulującym wypłatę odsetek od zwracanych należności celnych jest przepis art. 67 ust. 1 ustawy prawo celne który stanowi, że od zwracanych należności organ celny płaci odsetki, gdy niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. W takim przypadku odsetki oblicza się od dnia zapłaty należności podlegających zwrotowi oraz według zasad i w wysokości określonej w odrębnych przepisach, dotyczących pobierania odsetek za zwłokę od należności podatkowych.

Cytowany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady obowiązującej w Wspólnotowym Kodeksie Celnym (art. 241) który wprowadził zasadę braku po stronie organu celnego obowiązku wypłaty odsetek.

Należy podkreślić, że art. 67 ust. 1 prawa celnego, kładzie nacisk, że odsetki od zwracanych należności naliczane są jedynie wówczas, gdy ich błędne naliczenie obciąża jedynie organ celny i odsetki są naliczane od dnia zapłaty należności podlegających zwrotowi.

W sprawie nie budzą wątpliwości ustalenia, że organ I instancji zwalniając 12 lipca 2004r. towar do wolnego obrotu przyjął jako zabezpieczenie zapłaty należność celnych wpłatę [...] zł /patrz – potwierdzenie złożenia zabezpieczenia k. 29 akt administracyjnych/ oraz, że organ celny zarachował to zabezpieczenie na poczet należności celnych określonych decyzją z [...]r., w dniu 7 kwietnia 2007r. Tak więc, zapłata należności celnych nastąpiła po ich określeniu decyzją organu I instancji.

Uznając zatem, że zapłata należności celnych nastąpiła przez przeksięgowanie przyjętego zabezpieczenia w formie wpłaty gotówkowej, zgodnie z przepisem art. 67 ust. 1 prawa celnego, zasadnym jest zdaniem Sądu przyjęcie, że w przypadku tak zapłaconych należności, które następnie podlegają zwrotowi, naliczenie odsetek winno obejmować okres od przerachowania do dnia zwrotu.

Dokonując zaskarżoną decyzją ustalenia okresu, oprocentowania zwracanych należności, organ zasadnie wskazał, że okres ten, w stanie faktycznym sprawy nie obejmuje okresu, kiedy wpłata gotówkowa z 8 lipca 2004r. jako zabezpieczenie zapłaty należności celnych pozostawała na koncie depozytowym organu.

Zdaniem Sądu w sprawie nie mamy do czynienia ze zwrotem zabezpieczenia, a ze zwrotem niewłaściwie ustalonej kwoty należności celnych. Fakt przyjęcia zabezpieczenia zapłaty należności, przy zwolnieniu towaru do obrotu nie zmienia tej oceny, że zwracane są należności celne.

Uznanie, że w stanie faktycznym sprawy, do okresu, za który należy naliczyć odsetki należy zaliczyć również okres, kiedy wpłata z 8.07.2004r. stanowiła zabezpieczenie jest zgodnie z przepisem art. 858 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 nieuprawnione, skoro złożenie zabezpieczenia w gotówce nie daje prawa do wypłacenia przez organ celny odsetek.

Dlatego, mając powyższe na uwadze, Sąd uznał że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa.

Ustosunkowując się do zarzutów skargi, które sprowadzają się do zarzutu prowadzenia postępowania w sposób przewlekły, co miało miejsce w sprawie, to skarżący nie wykazał, by takie postępowanie organów celnych miało istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie przepisów postępowania stanowiłoby podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd nie znalazł podstaw by uznać przewlekłość postępowania za uchybienie wskazanym w skardze przepisom, które miałoby wpływ na wynik postępowania. Dlatego te zarzuty uznał za niezasadne.

Nie znalazł Sąd również podstaw by podzielić trafność zarzutów skargi dotyczących naruszenie przepisu art. 67 ust. 1 prawa celnego i art. 73 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej w zakresie błędnego ustalenia terminu, od którego należy liczyć odsetki od zwracanej należności.

Odnośnie art. 67 ust. 1 prawa celnego Sąd dokonał jego wykładni wyżej.

Natomiast przepis art. 73 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej w sprawie nie ma zastosowania. Ustawa prawo celne w rozdziale 4 Dług celny nie zawiera przepisu, który odwołuje się do regulacji w ordynacji podatkowej w kwestiach w tym rozdziale uregulowanych.

Przepis art. 73 ust. 1 prawa celnego, (Rozdział 6. Postępowanie w sprawach celnych) stanowi, że do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednie przepisy art. 12 oraz rozdziału IV ustawy z dnia 29.08.1997r. ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego.

Jeśli zatem, zwrot niewłaściwie ustalonej kwoty należności celnych ma regulację w przepisach prawa celnego i żaden przepis tej ustawy nie przywołuje w tym zakresie możliwości stosowania w kwestii przepisów ordynacji podatkowej w zakresie nadpłaty, zarzut naruszenia jej przepisów przez organ celny jest bezpodstawny.

Uznając zatem, że skarga jest niezasadna, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ skargę oddalił.