Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 770/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 231
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1348
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, , po rozpoznaniu w dniu 6 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia adwokata L. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 maja 2012 r. sygn. akt I SA/Wr 340/12 w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w sprawie ze skargi A.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 30 maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 21 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 250 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. 2012 r., poz. 270– zwanej dalej: ,,p.p.s.a.") oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.– zwanego dalej: ,,rozporządzeniem’’) przyznał L. A. kwotę 516,60 zł, w tym podatek od towarów i usług obliczony według stawki 23% tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w sprawie ze skargi A. D., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W., z dnia 30 maja 2011 r. nr [...].

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, iż w związku z kontrolą sądowoadministracyjną decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W., w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn A.D., przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w osobie L.A., który sporządził i wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 05 września 2011 r., dot. odrzucenia skargi oraz reprezentował A. D., w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, pod sygn. akt I SA/Wr 340/12 . Przed wydaniem wyroku pełnomocnik A. D., złożył do protokołu wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje, w tym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w kwocie 2. 100 zł plus 23% VAT oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone ani w całości ani w części.

Rozstrzygając o kosztach nieopłaconej pomocy udzielonej z urzędu, Sąd uznał, iż nie ma podstaw prawnych do powiększenia wynagrodzenia dla pełnomocnika działającego z urzędu z uwagi na fakt, że przedmiotem zaskarżenia w sprawie w której skarżący świadczył pomoc prawną z urzędu była decyzja odmawiająca umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn, a nie należność pieniężna ani decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego, przez co stawka minimalna wynagrodzenia adwokata świadczącego pomoc prawną z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym w pierwszej instancji winna być wyliczona w oparciu o § 18 ust. 1 pkt. 1 lit c Rozporządzenia MS. Natomiast do wynagrodzenia skarżącego w związku ze sporządzeniem skargi kasacyjnej znajduje zastosowanie § 18 ust. 1 pkt. 2 lit b Rozporządzenia MS. Ponadto Sąd wskazał, że zastosowanie w sprawie stawki wynagrodzenia, niezależnej od wartości przedmiotu zaskarżenia, znajduje uzasadnienie również w fakcie określania w sprawie kwoty wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł na podstawie przepisu rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r., w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w którym wysokości tej opłaty sądowej prawodawca nie powiązał z kwotą zobowiązania podatkowego. Zadaniem Sądu przyjęty sposób obliczenia wynagrodzenia pełnomocnika procesowego z urzędu winien odpowiadać zasadom określania wysokości innych niż to wynagrodzenie kosztów postępowania sądowego- w tym wpisu sądowego od skargi.

W zażaleniu na ww. postanowienie w przedmiocie zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu skarżący L. A., wniósł o jego zmianę w tym zakresie i orzeczenie zgodnie z treścią § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia MS, a nie- jak uczynił to Sąd pierwszej instancji- na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia. Zdaniem autora zażalenia, spór w rozpatrywanej sprawie dotyczył w istocie wysokości podatku od nabycia spadku, ponieważ jest to należność pieniężna ustalana przez władze skarbowe o której zwolnienie ubiegał się A. D.. Dlatego stawka powinna zostać ustalona na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a powołanego rozporządzenia MS, gdyż sprawa dotyczyła należności pieniężnej jaką jest danina której domaga się strona przeciwna odmawiając zwolnienia podatkowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Przepis art. 250 p.p.s.a., reguluje kwestie związane z wynagradzaniem zawodowych pełnomocników ustanowionych w ramach przyznanego prawa pomocy (art. 244 p.p.s.a.) poprzez wprowadzenie zewnętrznego odesłania do odrębnych przepisów. Przepisy, o których mowa w tym artykule, znajdują się w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości, z dnia 28 września 2002 r.: w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.) Ze wskazanego wyżej rozporządzenia wynika, że przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia oraz zwrotu niezbędnych, udokumentowanych wydatków za zastępstwo prawne wykonywane w ramach prawa pomocy następuje na jego wniosek, a koszty należnego wynagrodzenia adwokata, reprezentującego stronę w tym postępowaniu, są nie wyższe, niż stawki opłat określone w nadmienionym rozporządzeniu MS.

Stosownie do § 18 ust. 1 tego rozporządzenia stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi pierwszej instancji:

a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna- stawkę obliczoną na podstawie § 6;

b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego- 600 zł;

c) w innej sprawie- 240 zł.

Wysokość opłat za czynności adwokackie zależy zatem od przedmiotu zaskarżenia w danej sprawie. Stawki wskazane w § 6 rozporządzenia MS mają zastosowanie w sprawach, których przedmiotem jest należność pieniężna. W orzecznictwie sądów administracyjnych (na tle art. 231 p.p.s.a.) zwrócono uwagę, że przedmiotem zaskarżenia w sprawach sądowoadministracyjnych nie są nigdy należności pieniężne, ale akty i czynności albo bezczynność organów wymienionych w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a., które mają być poddane kontroli z punktu widzenia zgodności z prawem. Używane przez ustawodawcę określenie przedmiotu zaskarżenia jako należności pieniężnej należy zatem traktować jako pewien skrót myślowy odnoszący się do sprawy, w których przedmiotem zaskarżenia są akty lub czynności kreujące określoną należność pieniężną bądź stwierdzające jej istnienie (por. przykładowo postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 stycznia 2009 r., II OZ 38/09, opubl. w Lex pod nr 551902). Między aktem będącym przedmiotem zaskarżenia a należnością pieniężną musi przy tym istnieć bezpośredni związek, polegający na tym, że obowiązek zapłaty określonej kwoty pieniężnej wynika wprost z tego aktu (tak w uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., II FPS 2/09, opubl. w ONSA i WSA z 2010 r., nr 1, poz.3).

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W., w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn. Związek między treścią tego aktu, a należnością pieniężną był zatem tylko związkiem pośrednim, bowiem przedmiotem sporu oraz zaskarżenia w sprawie nie jest ani należność pieniężna a stricto decyzja odmawiająca umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn.

W związku z powyższym należy stwierdzić, iż przedmiotem zaskarżenia w ramach postępowania objętego przedmiotową pomocą prawną nie była należność pieniężna w rozumieniu powołanego przez skarżącego § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia MS, a tym samym wskazany artykuł nie może mieć zastosowania do określenia wysokości opłaty za czynności adwokackie w niniejszej sprawie. Wysokość tych opłat należało określić na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia (tj. w wysokości 240 zł).

Takie też wynagrodzenie (wynikające z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia MS) uwzględnił Sąd pierwszej instancji, rozstrzygając o kosztach postępowania.

Uwzględnił w nich łączne wynagrodzenie adwokata w kwocie 516, 60 zł i wpis sądowy ustalony na kwotę 500 zł od którego strona skarżąca została zwolniona, a który to został ustalony na podstawie § 2 ust. 3 pkt 12) rozporządzenia Rady Ministrów.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

-----------------------

4