Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 264/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 i art. 8
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
article: art. 3 ust. 1-3 i art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 80 poz 903
law: Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - tekst jedn.
article: art. 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska Sędziowie NSA Janina Antosiewicz (spr.) Jerzy Krupiński Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. N., B. B. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2006 r. sygn. akt I SA 2501/03 w sprawie ze skargi M. N., B. B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. solidarnie na rzecz M. N. i B. B. K. kwotę 380 (trzysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 2 marca 2006 r. sygn. akt I SA 2501/03, oddalił skargę M. N. i B. B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] umarzającą postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył ustalony stan faktyczny, treść wydanych decyzji oraz ocenę ich legalności stwierdzając, co następuje.

Orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy z [...] listopada 1955 r. odmówiono przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej, położonej przy ówczesnej ul. [...] – obecnie [...].

Decyzją z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło nieważność orzeczenia z [...] listopada 1955 r. W uzasadnieniu decyzji SKO stwierdziło, że nieruchomość położona w [...] znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Zgodnie z art. 7 ust. 1 i ust. 2 pow. dekretu, dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni, uprawnieni byli w terminie sześciu miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę do złożenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego (dawniej prawa własności czasowej) z czynszem symbolicznym. W stosunku do nieruchomości w [...], wniosek taki został złożony po terminie. Decyzją administracyjną z dnia [...] października 1948 r. znak: L.dz. [...], przywrócono byłym właścicielom przedmiotowej nieruchomości termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu. Przepisy planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia, pozwalały na jego dalsze wykorzystywanie przez dotychczasowych właścicieli.

Organ uznał, iż odmowa oddania gruntu w użytkowanie wieczyste nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa.

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpili M. N., B. B. K., "[...]" Spółka z o.o., jako właściciele lokali w budynku i jednocześnie użytkownicy wieczyści ułamkowych części gruntu w [...] stwierdzając, że prawa wnioskodawców jako spadkobierców byłych właścicieli nieruchomości są wątpliwe, wniosek "dekretowy" został złożony z uchybieniem sześciomiesięcznego terminu, a termin ten nie mógł być przywrócony. Podnosili, że sześciomiesięczny termin do złożenia wniosku o przyznanie dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną, określony postanowieniem art. 7 ust. 1 dekretu ma charakter terminu prawnomaterialnego i jest terminem zawitym. Nie dostrzegło tego SKO wydając decyzję z dnia [...], czym rażąco naruszyło art. 6 i art. 7 k.p.a.

Umarzając postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., SKO w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniosło, że odwołanie od decyzji administracyjnej, a zatem również wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, może skutecznie złożyć strona. Pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 k.p.a., a następnie przepisy tego kodeksu, może być wprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku obywateli. Zdaniem organu mieć interes w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązujący, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, tj. stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracyjnego. W takim wypadku obywatelowi nie przysługują atrybuty strony w postępowaniu administracyjnym (wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r. sygn. akt I SA 1748/84). Organ wskazał, że postępowanie dotyczy stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego, w którym Skarb Państwa, po rozpoznaniu wniosku dawnych właścicieli nieruchomości, rozporządził własnością gruntu w ten sposób, że odmówił ustanowienia na nim prawa własności czasowej. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, właściciele lokali i użytkownicy wieczyści części nieruchomości nie są w postępowaniu takim stronami w rozumieniu art. 28 k.p.a. (wyroki NSA z dnia 1 kwietnia 2003 r., sygn. akt I SA 289/02 i z dnia 13 maja 2003 r. sygn. akt I SA 1702/01). Decyzja organu pierwszej instancji dotyczy zatem stosunków własnościowych między gminą, a spadkobiercami byłych właścicieli nieruchomości przy [...], nie dotyczy zatem interesu prawnego właściciela lokalu w budynku na wskazanym gruncie i użytkownika wieczystego ułamkowej części tego gruntu. Skoro zatem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został wniesiony przez osobę, która nie jest stroną w sprawie, postępowanie odwoławcze winno zostać umorzone.

Skargę na decyzję z dnia [...] nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wnieśli M. N., B. B. K. i "[...]" Spółka z o.o. w W.

Skarga "[...]" Spółka z o.o. w W. została prawomocnie odrzucona postanowieniem z dnia 15 grudnia 2004 r.

Skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, iż rażąco narusza art. 28 k.p.a. Wniosek o przyznanie praw do nieruchomości ul. [...] (obecnie [...]) został złożony po terminie. Skarżący powołali się na utrwalone orzecznictwo sądowe, zgodnie z którym (uchwałą 5 sędziów NSA z 1996 r. opubl. ONSA 1997/2/56) do terminu przewidzianego w art. 7 ust. 1 dekretu z 28 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy nie mają zastosowania przepisy postępowania administracyjnego dotyczące przywrócenia terminu. Tym samym decyzja z dnia [...] października 1948 r. o przywróceniu terminu zawitego, na którą się powołuje Kolegium w decyzji z dnia [...] uznając tym, że wniosek dekretowy został złożony w terminie i były właściciel mógł skutecznie ubiegać się o prawa do nieruchomości, jest obarczona wadą wynikającą z art. 156 § 1 pkt 2 i SKO winno z urzędu (art. 157 § 2 k.p.a.) wszcząć stosowne postępowanie w celu wyeliminowania z obiegu prawnego decyzji z dnia [...] października 1948 r. obarczonej wadą nieważności.

Uznanie, że właściciele lokali w budynku położonym na przedmiotowym gruncie i użytkownicy wieczyści gruntu nie mają przymiotu strony, rażąco narusza przepisy art. 28 k.p.a. i art. 139 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał ją za nieuzasadnioną. Sąd powołał się na przepis art. 157 § 2 k.p.a., zgodnie z którym stwierdzenia nieważności może skutecznie domagać się strona, a więc stosownie do art. 28 k.p.a. tylko taka osoba, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy decyzja.

Sąd powołując się na utrwalone orzecznictwo stwierdził, iż stroną podstępowania nadzorczego jest nie tylko strona postępowania zwykłego, zakończonego kwestionowaną decyzją, lecz także każdy podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy to postępowanie.

Interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a. nie zależy od indywidualnego przekonania, że zachodzi związek między postępowaniem, a sytuacją zainteresowanego, lecz ma charakter obiektywny i musi wynikać z ustawowego źródła.

Zdaniem Sądu, rozważenia w pierwszej kolejności wymaga kwestia posiadania legitymacji procesowej przez skarżących w niniejszej sprawie. W myśl art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest podmiot, który żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej dotyczy interesu prawnego aktualnego właściciela tej nieruchomości oraz byłego właściciela, którego legitymacja procesowa wywodzi się z art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Decyzja zapadła w sprawie niniejszej, dotyczy zatem stosunków własnościowych jedynie między tymi podmiotami. W żadnym wypadku nie może ona rozstrzygać o wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji o sprzedaży najemcom lokali mieszkalnych wraz z oddaniem ułamkowej części gruntu w użytkowanie wieczyste (uchwała składu 5 sędziów NSA z 9 listopada 1998 r. OPK 4-7/98; ONSA 1999, nr 1, poz. 13). Oznacza to, że skarżący nie mają legitymacji procesowej w postępowaniu administracyjnym w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie z dnia [...] listopada 1955 r., odmawiającego dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy [...].

Sąd powołał się nadto na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2000 r. w sprawie I CKN 729/99, w którym stwierdzono, iż "każdy ze współwłaścicieli ma idealną część nie podzielonej rzeczy, czyli rachunkowy ułamek tej rzeczy. Udział jest prawem, które należy wyłącznie do współwłaściciela. Dlatego też może nim rozporządzać bez zgody pozostałych współwłaścicieli".

Sąd stwierdził, iż prawna kategoria interesu prawnego, na której jest oparta legitymacja procesowa także w postępowaniu sądowoadministracyjnym, należy do prawa materialnego. W przepisach tego prawa – musi być norma lub normy prawne, przewidujące w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwość wydania decyzji administracyjnej.

Sąd pierwszej instancji podzielił pogląd organu, iż właściciele lokali nie mają interesu prawnego do występowania w charakterze stron w postępowaniu administracyjnym w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji, odmawiającej dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej.

Skoro skarga została wniesiona przez podmioty nieuprawnione do jej wniesienia, to Sąd uznał się za zwolniony od zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze, a skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej ustawą P.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M. N. i B. B. K., reprezentowani przez adwokata J. Z. opierając ją o obie podstawy z art. 174 pkt 1 ustawy P.p.s.a. i zarzucili:

– obrazę prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 pkt a/ ustawy P.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 1, 2, 3 oraz art. 4 ust. 1 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali oraz ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy o własności lokali (Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 oraz Dz. U. Nr 106, poz. 682 i z 2000 r. Nr 12, poz. 136 i Nr 29, poz. 355) oraz art. 28 k.p.a.;

– naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy – art. 145 § 1 pkt c/ ustawy P.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a., a ponadto obrazę art. 141 § 4 tej ustawy.

Skarga kasacyjna domaga się na mocy art. 188 ustawy P.p.s.a. uchylenia zaskarżonego wyroku i zaskarżonej decyzji SKO z [...], ew. na podstawie art. 185 § 1 tej ustawy uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż Sąd pierwszej instancji pominął przepis prawa materialnego, uzasadniający interes prawny skarżących. Jest nim art. 3 ust. 1, 2 i 3 ustawy o własności lokali.

Z art. 3 ust. 1 wynika, że skarżącym przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokali, z ust. 2 wynika zaś, że nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Art. 3 ust. 3 określa jaką część nieruchomości wspólnej stanowi udział właściciela lokalu wyodrębnionego.

Z powołanych przepisów wynika, że właściciele lokali są współwłaścicielami części nieruchomości, co do której Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stwierdziło nieważność o odmowie przyznania b. właścicielom własności czasowej. Orzeczenie SKO dotyczy więc nieruchomości, której w pewnej części współwłaścicielami są skarżący. Orzeczenie dotyczące nieruchomości w części wspólnej dotyczy więc bezpośrednio skarżących jako współwłaścicieli, a więc jako współwłaściciele mają oni interes prawny, wynikający z współwłasności przedmiotowej nieruchomości w odniesieniu do wszelkich decyzji dotyczących ich praw do części nieruchomości.

Skarżący podkreśla, że stwierdzenie nieważności odmowy przyznania własności czasowej b. właścicielom dotyczy całej nieruchomości, a więc również tej części, której właściciele lokali są współwłaścicielami.

Z art. 4 ust. 1 ustawy o własności lokali wynika, że b. właściciele nieruchomości i właściciele lokali mają te same prawa co do nieruchomości wspólnej. Oznacza to, że właściciele lokali co do części wspólnej mają taki sam interes prawny jak b. właściciele w doniesieniu do wspólnej części nieruchomości. Tak więc interes prawny właścicieli lokali wyodrębnionych, jak wynika z art. 4 ust. 1 jest taki sam jak b. właścicieli nieruchomości. Autor skargi kasacyjnej powołuje się na wyrok NSA z 1 kwietnia 2003 r. sygn. akt I SA 289/02 (znajdujący się w aktach sprawy), który wprawdzie nie uznał Wspólnoty Mieszkaniowej za stronę w postępowaniu dotyczącym nieważności decyzji o przyznaniu własności czasowej, ale tylko dlatego, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził nieważność decyzji odmawiającej przyznania własności czasowej z wyłączeniem sprzedanych lokali oraz udziałów przypadających właścicielom lokali w budynku w przedmiotowej nieruchomości, a także gruntu oddanego im w użytkowanie wieczyste, w tej części uznając, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności, a stwierdził jedynie, że w tym zakresie decyzja o odmowie własności czasowej została wydana z naruszeniem prawa. Oznacza to a contrario, że Sąd w tym wyroku uznał, iż stwierdzenie nieważności całej decyzji o odmowie przyznania własności czasowej byłoby podstawą do przyznania właścicielom lokali prawa strony.

Skarga kasacyjna powołuje się nadto na stanowisko prezentowane w opracowaniu Danieli Kozłowskiej i Eugeniusza Mzyka, Grunty Warszawskie, Zielona Góra 2000, s. 113, gdzie stwierdza się, że w orzecznictwie NSA jednolicie przyjmuje się w tego rodzaju przypadkach, że stroną postępowania jest także właściciel wykupionego lokalu i że sprawa ta nie budzi wątpliwości.

Tak więc w zaskarżonym wyroku WSA zastosowało błędną wykładnię art. 3 ust. 1, 2, 3 oraz art. 4 ust. 1 ustawy o własności lokali oraz art. 28 k.p.a., a tym samym naruszono art. 145 § 1 ust. 1 pkt a/ P.p.s.a., bo w związku z błędną wykładnią prawa materialnego nie zastosowano tego przepisu. Pojęcie strony jest pojęciem materialnym, tak zresztą przyjmuje WSA w zaskarżonym wyroku i dlatego mowa jest o art. 145 § 1 ust. 1 lit. a/ P.p.s.a. Wobec tego jednak, że art. 28 k.p.a. mieści się w k.p.a., podniesiono również naruszenie art. 145 § 1 pkt c/ P.p.s.a. uznając z ostrożności procesowej, że należy i w tym zakresie podnieść ten zarzut. Nie ulega wątpliwości, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.

Naruszony został także przepis art. 141 § 4 ustawy P.p.s.a., ponieważ WSA w zaskarżonym wyroku nie ustosunkował się w ogóle do art. 3 i 4 ustawy o własności lokali jako podstawy prawnej uznania właścicieli lokali za stronę.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.

Rozpoznając sprawę stosownie do art. 183 § 1 ustawy P.p.s.a. w granicach skargi kasacyjnej, Sąd odwoławczy uznał za zasadne zawarte w niej zarzuty naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Sporządzona w tej sprawie skarga kasacyjna odpowiada ustawowym wymaganiom, o których mowa w art. 176 ustawy, a drobne usterki polegające na błędnym określeniu w powołanych przepisach postępowania oznaczenia ustępu zamiast punktu, lub punktu zamiast oznaczenia literowego, Sąd uznał za nieistotne i będące wynikiem pomyłki.

Prawidłowo natomiast skarga kasacyjna zarzuca naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów prawa materialnego, przytoczonych w skardze kasacyjnej, w tym także przepisu art. 28 k.p.a. przez błędną wykładnie prowadzącą do wniosku, iż właściciele lokali, będący równocześnie użytkownikami wieczystymi ułamkowej części gruntu nie mają przymiotu strony w postępowaniu nadzorczym, dotyczącym odmowy ustanowienia prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej.

Powołując się na przepis art. 28 k.p.a. Sąd pierwszej instancji wywodzi, iż stroną postępowania administracyjnego jest podmiot, który żąda czynności ze względu na interes prawny, a przedmiotowa sprawa dotyczy interesu prawnego aktualnego właściciela tej nieruchomości oraz byłego właściciela, którego legitymacja procesowa wywodzi się z art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

Eliminując właścicieli lokali mieszkalnych, jako strony postępowania administracyjnego (a w dalszej konsekwencji także sądowoadministracyjnego), Sąd nie dostrzegł, iż obowiązujące prawo w ustawie z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) przewiduje, iż samodzielne lokale mieszkalne mogą stanowić odrębną własność. W razie wyodrębnienia własności lokali, właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokali (art. 3 ust. 1). W myśl art. 3 ust. 2 nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właściciel.

Skarżący wskutek nabycia własności lokali stali się współwłaścicielami części budynku i urządzeń oraz w określonej części ułamkowej użytkownikami wieczystymi gruntu nieruchomości warszawskiej, co do której wydano decyzję w postępowaniu nadzorczym.

Nieuprawnionym jest więc wniosek Sądu o braku normy prawnej, świadczącej o istnieniu interesu prawnego właścicieli lokali i użytkowników wieczystych gruntu.

Błędnie Sąd zinterpretował także brak interesu prawnego na gruncie art. 7 ust. 1 dekretu ograniczając przymiot strony tylko do aktualnego właściciela tej nieruchomości i dawnych właścicieli gruntów warszawskich, wyłączając jednakże skarżących jako nabywców lokali.

Wyjaśniając legitymację prawną na gruncie dekretu z 28 października 1945 r. należy uwzględnić, iż dekret ten w art. 1 uwłaszczając gruntami warszawskimi gminę m. st. Warszawy w art. 5 pozostawiał budynki jako własność dotychczasowych właścicieli. Mieli ono prawo, jak również ich następcy prawni, do zgłoszenia w określonym terminie wniosku o przyznanie im na tym gruncie prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy – za opłatę symboliczną (art. 7).

Nieprzyznanie tych praw miało z mocy art. 8 dekretu ten skutek, że wszystkie budynki położone na gruncie przechodziły na własność gminy. Skutek prawny ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], działający ex tunc, oprócz usunięcia z obrotu orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy z 30 listopada 1955 r. polegał na tym, iż na własność gminy m. st. Warszawy (a później Skarbu Państwa) nie przeszedł budynek położony w [...].

Stan prawny ukształtowany decyzją nadzorczą był więc taki, iż postępowanie dotyczyło interesu prawnego następców dawnych właścicieli nieruchomości w., właścicieli sprzedanych lokali samodzielnych, stanowiących odrębne nieruchomości oraz miasta stołecznego Warszawy, jako właściciela gruntu oraz lokali dotychczas niesprzedanych.

Sytuację tę – jak trafnie podnosi skarga kasacyjna – reguluje przepis art. 4 ust. 1 ustawy o własności lokali stanowiąc, iż dotychczasowemu właścicielowi nieruchomości przysługują co do niewyodrębnionych lokali oraz co do nieruchomości wspólnej takie same uprawnienia, jakie przysługują właścicielom lokali wyodrębnionych.

Błąd interpretacyjny Sądu w tej sprawie polegał także na tym, że obowiązujące prawo na podstawie art. 140 § 1 k.c. w równym stopniu chroni interesy dawnych właścicieli nieruchomości warszawskich i ich następców, dochodzących w postępowaniu administracyjnym roszczeń dekretowych jak i osób, które w późniejszym czasie nabyły od Skarbu Państwa lub Gminy własność nieruchomości. Pozbawienie legitymacji prawnej właścicieli samodzielnych lokali, oprócz naruszenia wskazanych norm prawa materialnego, godziłoby w konstytucyjną zasadę równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP) oraz zasadę ochrony własności (art. 64 ust. 1).

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżony wyrok naruszał przepisy prawa materialnego, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny nie skorzystał z możliwości jaką stwarza art. 188 ustawy P.p.s.a. gdyż zasadnie skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 141 § 4 tej ustawy P.p.s.a. przez pominięcie w uzasadnieniu wyroku wyjaśnienie podstawy prawnej przyjętego orzeczenia, co doprowadziło do wydania błędnego orzeczenia.

Ponadto – czego skarga kasacyjna już nie podniosła – jako następstwo wcześniej opisanych błędów, Sąd z naruszeniem przepisów postępowania przyjął, iż brak legitymacji skarżących zwalnia go od zbadania zgodności zarzutów podniesionych w skardze.

Wobec powyższego na podstawie art. 185 § 1 ustawy P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji zasądzając zwrot kosztów w oparciu o przepis art. 203 pkt 1 ustawy P.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), uznając zasądzoną kwotę za współmierną do udziału pełnomocnika w sprawie oraz uwzględniającą wysokość uiszczonych przez stronę opłat sądowych.