Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 391/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.145 par 1 punkt 1 lit.c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie WSA Mariusz Kotulski AWSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2008 r. sprawy ze skargi R.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [....] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego R.K. kwotę 10 zł ( słownie: dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] ., znak [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. , na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 oraz art. 54 ust 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm., zwanej dalej Prawem budowlanym z 1974 r.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity, Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126, zwanym dalej Prawem budowlanym z 1994 r.), nakazał R. K. rozbiórkę samowolnie wybudowanego kompleksu obiektów produkcyjnych, a to: [...] obiektów socjalnych, [...] hal produkcyjnych i węzła betoniarskiego wchodzących w skład Zakładu Betoniarsko-Brukarskiego A. , zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w miejscowości C.

W wyniku wniesionego odwołania R.K. decyzją z dnia [...]., znak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie - k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję organu l instancji.

Wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2002 r., sygn. akt: II SA/Kr 2740/00, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, po rozpoznaniu skargi R. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...], znak [...], uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że choć w sprawie dwukrotnie przeprowadzono oględziny nieruchomości skarżącego, to nie poczyniono ustaleń miarodajnych dla rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu dokonana ocena zebranego materiału nie mieści się w granicach dozwolonej swobody. Z uwagi zaś na charakter obiektów, oraz twierdzenia strony co do czasu ich wzniesienia i zakresu udzielonych pozwoleń budowlanych, konieczna była szczególna dokładność w utrwalaniu materiału sprawy i dogłębna jego analiza.

Sąd podniósł, że z planu zagospodarowania działki stanowiącego załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] 1982 r. wynika, że usytuowanie projektowanego wówczas budynku pieczarkarni (w głębi działki, w znacznej odległości od budynku mieszkalnego) z całą pewnością nie odpowiada lokalizacji któregokolwiek obiektu istniejącego zakładu betoniarskiego. Bez wątpliwości więc twierdzenie skarżącego, jakoby obiekt zakładu był wzniesiony na podstawie tego pozwolenia na budowę jest, w ocenie Sądu, gołosłowne. "Inaczej jednak rzecz może się mieć z pozwoleniem z dnia [...] 1986 r. Organ odwoławczy poddał ocenie oryginalną dokumentację, bez dostatecznego jednak uzasadnienia, ewentualnie pełnienia materiału, dokonał jej weryfikacji z niekorzyścią dla strony, prawdą jest, że znajdujący się w aktach wniosek R. K. z [...] nie ma prezentaty organu, jest to jednak zbyt mało, aby stwierdzić, że wniosek ten nie był wówczas złożony i że to nie jego złożenie spowodowało wszczęcie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Jeśli zaś - jak zdaje się uważać organ - wniosek ten został celowo dołączony później, to niewytłumaczalne byłoby opatrzenie go taką akurat, a nie wcześniejszą datą. Zauważyć trzeba, że wniosek nie dotyczył tylko budowy wiaty, ale i rozbudowy domu i brzmiał ; " proszę o wydanie mi zezwolenia na budowę wiaty do produkcji materiałów budowlanych i rozbudowę domu". Jako załącznik do decyzji z dnia [...] 1986 r. zezwalającej na "rozbudowę budynku mieszkalnego o część usługową i wiaty na usługi" przedstawiono projekt, w którego części tekstowej wymieniono 2 przedmioty budowy :

1. Budynek typowy wiaty na gotowe wyroby elementów betonowych,

2. Rozbudowa istniejącego budynku mieszkalnego o pomieszczenia magazynowe, socjalne, salę domu weselnego i garaż z warsztatem. Na planie zagospodarowania działki, tak jak stwierdza to organ, naniesiono poprawki czarnym długopisem. Rzecz w tym, że poprawki te - to nie tylko proste dorysowanie obiektu, ale też liczne wymiary. Podpis zaś przy nich złożony zdaje się w zupełności odpowiadać charakterem podpisowi projektanta umieszczonemu na pierwszej karcie projektu."

Nie ma więc, zdaniem Sądu, wbrew kategorycznemu stwierdzeniu organu, wystarczających danych, do stwierdzenia, że decyzja nie dotyczy tak zmienionego planu zagospodarowania działki wraz z opisanym na nim obiektem wiaty. Znajdujące się obecnie na działce obiekty zostały szczegółowo opisane, nie porównano jednak równie szczegółowo ich usytuowania, wielkości, konstrukcji z obiema wersjami projektu wiaty widocznymi na planie zagospodarowania działki, oraz z typowym projektem wiaty wskazywanym - jak można przypuszczać przez numer katalogowy -przez skarżącego. Sąd podkreślił, że nawet przybliżonemu porównaniu nie może służyć szkic z oględzin, na którym nie naniesiono wszystkich odległości ( zwłaszcza od budynku mieszkalnego i od granic) i nie opisano dokładnie wszystkich części obiektu. Zdaniem Sądu dopiero zaś wyżej opisane, dokładne porównanie stanowiłoby punkt wyjścia dla oceny czy jeden z istniejących obiektów /lub jego część/ został wzniesiony na podstawie pozwolenia z [...] 1986 r., a dalej czy jest użytkowany zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem.

Sąd wskazał także, że w decyzji organu l instancji przedmiot rozbiórki określono jako: "[...] hale produkcyjne, [...] obiekty socjalne i węzeł betoniarski wchodzące w skład Zakładu Betoniarsko - Brukarskiego A. " zlokalizowanego na działce nr [...]..." Zdaniem Sądu proste porównanie powyższego zapisu z opisem obiektów zawartym w uzasadnieniu decyzji narzuca wniosek, że brak precyzji określeniu przedmiotu decyzji w samym jej rozstrzygnięciu nastręczyć poważne problemy przy jej przymusowym wykonaniu. Uwaga ta dotyczy wszystkich wymienionych obiektów, szczególnie jednak " węzła betoniarskiego". Kwestia zresztą tej części obiektu wymaga szerszego omówienia.

Sąd wskazał, że organ administracji pierwotnie ustaliwszy, na podstawie oświadczeń R. K. , że węzeł został wzniesiony w 1996 r., decyzją z dnia [...]r. nr [...], na podstawie art. 48 Prawa budowlanego z 7 lipca 1994 r., nakazał jego rozbiórkę określając jej przedmiot jako "ciąg technologiczny węzła betoniarskiego składającego się z przesiewarki piasku, betoniarki [...], silosu i zasypnika kruszywa oraz trzech silosów na cement do obsługi zakładu betoniarskiego". Decyzja ta została decyzją organu odwoławczego z dnia [....] uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Oprócz jednak sugestii łącznego rozpatrzenia sprawy całego kompleksu, w uzasadnieniu wskazano na wątpliwości dotyczące daty wzniesienia obiektu, czy też jego części, a przede wszystkim na konieczność wyjaśnienia, czy przesiewarkę do piasku i betoniarkę można traktować jak obiekty budowlane.

W ocenie Sądu żadnych z tych wątpliwości organ nie wyjaśnił, a w decyzji użył tak ogólnego, nie opisującego specyfiki obiektu podlegającego rozbiórce określenia, że w istocie nie wiadomo co pod tym określeniem się kryje i czy rzeczywiście jest to obiekt budowlany. Dodał, że z cytowanych przez organ ( ale w żaden sposób nie ocenionych i nie skonfrontowanych z rzeczywistym stanem) wypowiedzi skarżącego zdaje się wynikać, że na posesji są (albo były) zlokalizowane [...] węzły, a w protokole oględzin sporządzonym przez Inspektora Ochrony Środowiska B.D. mowa jest nawet o [...] węzłach. Co więcej także i data - .budowy węzła w istocie przez organ ustalona nie została. Ustalenia takiego, bowiem nie mogą zastąpić cytaty z niejasnych i sprzecznych ze sobą wypowiedzi inwestora.

Sąd zwrócił także uwagę, że do skargi dołączona została kopia decyzji organu l instancji datowana na [...]., znak: [...]. Rok w dacie decyzji, zdaniem Sądu, zdaje się być wynikiem oczywistej omyłki. Wszelkie dane wskazują na to, że decyzję podjęto [...]. Jej rozstrzygnięcie bowiem polega na umorzeniu, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowania w sprawie samowolnie wybudowanego ciągu technologicznego węzła betoniarskiego zlokalizowanego na działce położonej w miejscowości C. , a uzasadnianie odnosi się do decyzji o rozbiórce tego obiektu z dnia [...] ., oraz uchylającej ją decyzji organu II instancji z dnia [...] W postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją istnienia tej decyzji nie dostrzeżono i nie ustalono, czy stała się ostateczna, oraz czy i jakie procesowe znaczenie mogła mieć dla rozstrzygnięcia sprawy w części dotyczącej rozbiórki węzła.

Sąd wskazał, że zasadniczym powodem rozstrzygnięcia organu było ustalenie, że wzniesienie obiektów na działce skarżącego sprzeczne było z przeznaczeniem terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Materiały sprawy nie pozwalają jednak, w ocenie Sądu, na pewną weryfikację tego twierdzenia. Na znajdującym się w aktach graficznym wyrysie z planu brak jest oznaczenia i usytuowania działki skarżącego, nie jest więc możliwe stwierdzenie, czy działka ta leży na oznakowanych kolorami terenach. Nie wiadomo też, czy znajdująca się w aktach decyzja wójta z dnia [...] odmawiająca ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji "zakład betoniarski z przyłączami . na działce nr [...]" i odnosząca się do przeznaczenia terenu w planie zagospodarowania, jest ostateczna.

Sąd podniósł również, że obecni na sali rozpraw skarżący i niektórzy zainteresowani podali jeszcze inne daty realizacji inwestycji. Daty te organ w toku postępowania ustalił na podstawie przekazywanych podczas oględzin oświadczeń stron o rozbieżnych lub niejasnych treściach, nie wykorzystując pełnej gamy środków dowodowych regulowanych przepisami k.p.a.

Po uchyleniu decyzji organów nadzoru budowlanego obu instancji, organ l instancji - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. -podjął czynności wyjaśniające (w tym przeprowadził oględziny w dniu [...] 2002 r. i rozprawę administracyjną), a następnie w dniu [...] , znak: [...], wydał, na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. decyzję nakazując R. K. dokonać rozbiórki samowolnie wybudowanych obiektów: hali produkcyjnej (zlokalizowanej od [...] działki), o konstrukcji murowanej, przykrytej stropodachem, dwóch fundamentów betonowych na których posadowiono betoniarki, demontaż dwóch stalowych silosów na cement wraz z rozbiórką fundamentów, na których je posadowiono.

W jej uzasadnieniu organ l instancji wskazał, że podczas oględzin w dniu [...] 2002 r. ustalił, że działka nr [...], stanowi własność R. K. i zabudowana jest budynkiem mieszkalnym wraz z dobudowanym do nie go obiektem użytkowanym na dom weselny oraz obiektami zakłady betoniarskiego. W skład zakładu wchodzą [...] hale, w których odbywa się produkcja i magazynowanie gotowych wyrobów - drobnowymiarowych elementów betonowych oraz [...] węzły betoniarskie. [...] hale są ze sobą powiązane [...].

Hala skrajna zlokalizowana od zachodniej strony działki posiada jedną kondygnację i wymiary zewnętrzne [...] m. Ściany murowane z pustaka betonowego grubości [...] cm. Dach (stropodach), dwuspadowy wykonany na prefabrykowanych płytach żelbetowych podpartych na środku rozpiętości podciągiem stalowym.

Druga hala przylegająca na całej długości do hali skrajnej została powiązana z nią komunikacyjnie poprzez niezabudowaną przestrzeń sklepioną podciągiem żelbetowym. Organ skorygował swoje wcześniejsze ustalenia i biorąc pod uwagę powiązania konstrukcyjne i stwierdził, że obiekt ten tworzy całość ze znajdującymi się od strony północnej pomieszczeniami socjalnymi i rozdzielnią elektryczną, które to pomieszczenia uprzednio kwalifikowano jako dwa odrębne budynki socjalne. Obiekt o długości zewnętrznej [...] i szerokości [...] m w części południowej (na długości [...] m) posiada [...] kondygnację, natomiast część północna (na długości [...] m) w której zlokalizowane są pomieszczenia socjalne i techniczne posiada [...] kondygnacje z których pierwsza połączona jest komunikacyjnie w poziomie parteru z częścią produkcyjną a w poziomie piętra posiada odrębne wejście z poziomu ulicy P. .

Obiekt natomiast o konstrukcji murowanej z pustaka betonowego (ściany grubości [...] cm) w części jednokondygnacyjnej posiada poddasze użytkowe i dach o konstrukcji drewnianej, dwuspadowy, kryty eternitem falistym. Nad pozostałą częścią obiektu wykonany jest dach o konstrukcji drewnianej, jednospadowy, kryty eternitem. Przy czym naroże północno - wschodnie budynku nie posiada dachu, który to fragment dachu zdemontowano w trakcie likwidacji istniejącego w poziomie parteru węzła betoniarskiego. Pomiędzy skrajną halą produkcyjną a zachodnią granicą działki (w odległości około [...] m od granicy działki i w odległości około [...]m od krawędzi jezdni), zlokalizowane są urządzenia wchodzące w skład węzłów betoniarskich. Są to dwa silosy na cement o pój. [...] i [...] ton, które ustawiono w poziomie ulicy na fundamentach betonowych oraz na murze oporowym, dwa stalowe zasypniki kruszywa ustawione na słupach stalowych i murze oporowym, a także dwie betoniarki, zlokalizowane w poziomie parteru hali (około [...] m poniżej poziomu terenu ulicy. Jedna z betoniarek posadowiona została na fundamencie betonowym, a druga na słupach stalowych, zabetonowanych w gruncie.

Organ l instancji podniósł, że uczestniczący w oględzinach R.K. , pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań oświadczył, że "Istniejące silosy na cement posiadają pojemność [...] i [...] ton. Używany jest tylko silos [...] tonowy, natomiast silos [...] tonowy jest nie użytkowany z uwagi na uszkodzenia całego węzła betoniarskiego, który ten silos obsługiwał. Obecnie produkcja betonu odbywa się jedynie z użyciem jednego węzła betoniarskiego. Węzły betoniarskie zostały zamontowane w końcu lat 80 tych, początek lat 90 tych, dokładnej daty nie pamięta. Produkcję w zakładzie prowadzę. Od chwili powstania węzłów betoniarskich, poza koniecznymi remontami nie wykonywałem przy nich żadnych robót budowlanych."

Z kolei strona skarżąca P.T. oświadczył, że R.K. mówiąc o terminach budowy węzłów betoniarskich, dokonał pomyłki, która przeczy jego wcześniejszym oświadczeniom, a mianowicie ten węzeł od strony zachodniej wybudowany został w [...] r., natomiast silosy na cement usytuowane zaistniały we [...] r. Do [...] r. produkcja betonu odbywała się w zdemontowanym obecnie wężle betoniarskim.

Organ l instancji wskazał, że powyższe oświadczenie P.T. w części dotyczącej okresu powstania węzłów betoniarskich potwierdził uczestniczący w oględzinach T.D. Rozbieżności występujące w oświadczeniach stron oraz zmiana zeznań przez R.K. w stosunku do zeznań składanych w 1999 r. spowodowały, że w dniu [...] 2002 r. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w O. przeprowadził rozprawę administracyjną w której wzięli udział, poza zainteresowanymi stronami świadkowie powołani przez R K.

W dalszej części uzasadnienia decyzji organ l instancji wskazał, że w trakcie przeprowadzonej rozprawy wszyscy jej uczestnicy zgodnie zeznali, że obydwie hale wybudowano etapami w latach [...] strony skarżące nie kwestionowały również zeznań R.K. , że pierwsza hala zlokalizowana od strony wschodniej (od strony budynku mieszkalnego) wybudowana została w latach [...].

Organ podkreślił, że istotnym dla sprawy pozostaje oświadczenie K.K. , który przesłuchany w charakterze świadka zeznał: "Do [...] roku pracowałem w Urzędzie Gminy B. na stanowisku inspektora ds. budowlanych w zakres moich obowiązków wchodziło między" innymi przygotowanie" decyzji o pozwoleniu na budowę. Z tego co pamiętam Pan R.K. uzyskiwał dwukrotnie pozwolenia na budowę obejmujące budowę budynku mieszkalnego oraz następnie rozbudowę budynku mieszkalnego oraz budowę., wiaty wg .projektu typowego (wiata na narzędzia). Powyższe decyzje podpisywałem osobiście z upoważnienia Naczelnika Gminy B.. Na terenie nieruchomości R. K. w ramach kontroli byłem kilkakrotnie, przy czym ostatnia kontrola miała miejsce w latach [...]. Wówczas to "hala produkcyjna od strony budynku mieszkalnego już istniała. Nie zwracałem wtedy uwagi czy w budynku prowadzono produkcję wyrobów betonowych. W trakcie mojej pracy w Urzędzie Gminy nie praktykowano kontroli obiektów w chwili zgłoszenia zakończenia budowy. Poprawka naniesiona na planie zagospodarowania wykonana została przez projektanta za moją zgodą i w mojej obecności".

Z kolei przesłuchany w charakterze świadka R.G. zeznał: "W latach [...] byłem kierownikiem Zespołu Usług Projektowych przy Urzędzie Miasta w O. . W roku [...] Pan R.K. zamówił w Zespole opracowanie dokumentacji związanej z przystosowaniem budynku mieszkalnego w C. a następie w [...] zamówił projekt dobudowy do budynku mieszkalnego pomieszczeń związanych ż działalnością gospodarczą. Okazane poprawki na planie zagospodarowania oraz podpis autorstwa projektanta wykonującego opracowanie - Pana E. P. i -obecnie nie. żyje. Przy czym poprawka została naniesiona już po opracowaniu i przekazaniu dokumentacji inwestorowi".

Powyższe zeznania spowodowały zweryfikowanie uprzedniego stanowiska Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w O. w stosunku do hali produkcyjnej zlokalizowanej od strony wschodniej (od strony budynku mieszkalnego). Powiatowy Inspektor uznał, że lokalizacja oraz wymiary zewnętrzne tego obiektu odpowiadają lokalizacji naniesionej przez projektanta i zaakceptowanej przez upoważnionego przedstawiciela Urzędu Gminy, zawartej w planie zagospodarowania będącym załącznikiem do udzielonego pozwolenia na budowę z dnia [...] 1986 r. znak: [...]

Osobną kwestią pozostaje sposób użytkowania tego obiektu gdyż zgodnie z postanowieniami wyżej cytowanej decyzji przedmiotowy obiekt stanowić miał wiatę na usługi. Biorąc jednak pod uwagę, że we wniosku z dnia [...]1986 r. R.K. zwrócił się do Urzędu Gminy B. o udzielenie pozwolenia na budowę wiaty do produkcji materiałów budowlanych organ stwierdził, ze należy dokonać weryfikacji na korzyść inwestora. Niedopatrzenie popełnione przez urzędnika Gminy, a więc organu wydającego pozwolenie na budowę, nie może bowiem działać na szkodę inwestora. Dlatego tez Powiatowy Inspektor uznał, że obiekt hali zlokalizowanej od strony budynku mieszkalnego o wym. zewn. [...] wybudowano zgodnie z warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę. Odnosząc się do drugiego obiektu produkcyjnego o wymiarach [...] m., zlokalizowanego od zachodniej granicy działki uznał, przyjmując zgodne zeznania stron i świadków biorących udział w przeprowadzonej rozprawie administracyjnej, że obiekt ten został dobudowany do uprzednio wzniesionej hali. Dobudowa ta miała miejsce w latach [...] r. Organ podniósł, że w trakcie całego prowadzonego postępowania wyjaśniającego inwestor nie przedłożył żadnych miarodajnych dokumentów mogących potwierdzić legalność budowy tej hali, a jego wcześniejsze twierdzenia, że wszystkie obiekty zostały wybudowane w oparciu o pozwolenie na budowę pieczarkarni nie znalazły potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i okazały się gołosłownymi.

Dlatego też Powiatowy Inspektor uznał, że obiekt ten został wybudowany samowolnie bez wymagane go pozwolenia na budowę.

W kwestii okresu budowy węzłów betoniarskich organ wskazał, że zarówno w trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego jak również w trakcie przeprowadzonej rozprawy administracyjnej wystąpiły rozbieżności dotyczące okresu ich powstania. W trakcie postępowania wyjaśniającego prowadzonego w [...] r. R.K. utrzymywał, że jeden z [...] węzłów zlokalizowanych od strony granicy zachodniej powstał w 1996 r. Obecnie zarówno w trakcie oględzin [...] 2002 r., jak również w zeznaniu złożonym w trakcie przeprowadzonej rozprawy administracyjnej inwestor zmienił swoje wcześniejsze stanowisko i oświadczył: "istniejące silosy na cement posiadają pojemność [...] i [...] ton. Użytkowany jest tylko silos [...] tonowy, natomiast [...] tonowy jest nie użytkowany z uwagi na uszkodzenie całego węzła betoniarskiego, który ten silos obsługiwał. Obecnie produkcja betonu odbywa się z użyciem jednego węzła betoniarskiego. Węzły betoniarskie zostały zamontowane w końcu lat 80 -tych - początek 90. Dokładnej daty nie pamięta. Również pozostałe urządzenia węzłów betoniarskich tj. zasypniki i mury oporowe zostały wybudowane w tym samym okresie czasu Od chwili powstania węzłów betoniarskich, "poza" koniecznymi remontami nie wykonywałem żadnych robót budowlanych".

Organ podniósł, że istnienie jednego z dwóch węzłów betoniarskich od strony zachodniej przed 1995 r. potwierdził A.J. , powołany przez R.K. ,. A.J. zeznał bowiem: "W okresie od [...] do [...] r. byłem wspólnikiem Pana R.K. i wspólnie prowadziliśmy produkcję w zakładzie betoniarskim. Wówczas to istniały już obydwie połączone ze sobą hale produkcyjne. Przy czym w części niższej (tj. od strony zachodniej) prowadzone były roboty wykończeniowe typu instalacje elektryczne oraz pokrycie dachu. Węzeł betoniarski zlokalizowany pomiędzy halą produkcyjną a zachodnią granicą działki był zamontowany w latach [...] w trakcie trwania spółki. Odnośnie stanu obecnego nie jest w stanie udzielić odpowiedzi z uwagi na kilkuletnią nieobecność na terenie zakładu."

Dodatkowo na zadane przez P.T. pytanie A.J. oświadczył: "w skład węzła betoniarskiego wchodziły przenośnik taśmowy, bęben obrotowy i podajnik kubełkowy. Z kolei kolejny świadek M.S. zeznał: "w drugiej połowie [...] r. przez okres 3 miesięcy byłem wspólnie z Panem R.K. oraz A.J. wspólnikiem w "Spółce B" zajmującej się produkcją wyrobów betonowych oraz wykonawstwem. Ostatni raz na terenie zakładu byłem w miesiącu [...] bieżącego roku. Oświadczam, że obiekty hal produkcyjnych są w takim samym stanie jak w chwili gdy byłem wspólnikiem. W [...] roku istniały [...] węzły betoniarskie. Przy czym jeden zlokalizowany pomiędzy budynkiem mieszkalnym a halą produkcyjną obecnie nie istnieje. Natomiast drugi zlokalizowany był od strony zachodniej hali i istnieje do dzisiaj. W skład tego węzła wchodziły: przesiewarka piasku, silos na cement, podajnik do kruszywa i betoniarka [...]. Odnośnie zbiorników na cement to nie umiem powiedzieć czy były to obecnie istniejące silosy."

Natomiast świadek powołany przez strony skarżące K.D. zeznała: "Budowa obiektów zakładu betoniarskiego prowadzona była pod koniec lat 80-tych. Jako pierwsza wybudowana była hala od strony budynku mieszkalnego Pana K. i w niej prowadzona była produkcja, a obsługiwał ją węzeł betoniarski, który obecnie nie istnieje. Druga hala" (...) "wybudowana została kilka lat później w pierwszej dekadzie lat 90-tych i uruchomiono w niej również produkcję elementów betonowych. W latach [...] wykonano od strony zachodniej (od strony z moją działką) [...] węzeł betoniarski. Natomiast pierwszy węzeł istniał od chwili wybudowania tej hali. ,W skład [...] węzła wykonanego w latach [...] weszły dwa silosy na cement, podajnik do betonu, przesiewarka piasku oraz betoniarka".

Mając na uwadze powyższe zeznania organ uznał, że bezspornym pozostaje fakt, .iż,, jeden z dwóch obecnie istniejących od strony zachodniej węzłów betoniarskich został wykonany w pierwszej dekadzie lat 90 tych. Natomiast zeznania stron i świadków w kwestii okresu budowy drugiego węzła betoniarskiego są rozbieżne. Nie mniej jednak, zdaniem organu można przyjąć, że został on wykonany w połowie lat 90 tych., tj., w okresie zmiany przepisów Prawa budowlanego z 1994 r., które weszły w życie z dniem 1 stycznia 1995 r.

Co do zdefiniowania, w świetle Prawa budowlanego, urządzeń wchodzących w skład tychże węzłów organ wskazał, że zarówno przepisy Prawa budowlanego z1974 r. jak i obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. w art. 1 określają przedmiot ich regulacji zgodnie z którym "Ustawa - prawo budowlane, zwana dalej "ustawą", normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach". Zbieżne w obu ustawach są również pojęcia co do definicji obiektu budowlanego, które każą rozumieć przez obiekt budowlany między innymi: budowlę stanowiącą całość techniczno użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Rozbieżności występujące w dokładnym określeniu przez strony okresu budowy drugiego węzła betoniarskiego, na co składa się również znaczny upływ czasu spowodowały, że Powiatowy Inspektor jako bardziej prawdopodobną uznał datę jego powstania przed [...]. pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r. W świetle przepisów art. 28 powyższej ustawy roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można było rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę .

Podniósł, że również obecnie obowiązujące przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. w sposób zbieżny z poprzednimi regulują kwestię powstania węzłów betoniarskich. Zgodnie z art. 3 pkt 3 tej ustawy przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany nie będącym budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, most y estakady, tunele, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje) , ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających, się na całość użytkową.

Ponadto regulacjom zawartym w obecnie obowiązujących przepisach podlegałyby również same silosy na cement. Bowiem zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt. 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt. 1 ppkt d zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa naziemnych silosów na materiały sypkie o pojemności do 30 m3 i wysokości nie większej niż 4,50 m. W świetle powyższego z ogólnie opisanych urządzeń wchodzących w skład szeroko rozumianych węzłów budowlanych regulacjom przepisów - Prawa budowlanego podlegać będą, zdaniem Powiatowego Inspektora, jedynie [...] stalowe silosy na cement oraz fundamenty na których posadowiono silosy i betoniarki. Dlatego też , uwzględniając powyższe ustalenia, organ l instancji stwierdził, że obiekty budowlane wymienione w sentencji niniejszej decyzji t j . hala produkcyjna, [...] silosy stalowe oraz fundamenty pod silosy i betoniarki (zlokalizowane od strony zachodniej granicy działki), wybudowano samowolnie, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przy czym mając na uwadze okoliczność wybudowania i użytkowania obiektów przed dniem 1 stycznia 1995 r. niniejsza sprawa zgodnie z przepisem art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. została rozpatrzona w oparciu o przepisy obowiązujące w chwili budowy t j . przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. oraz przepisy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 62) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki.

W końcowym fragmencie uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. stwierdził, że inwestor poprzez zaniechanie uzyskania pozwolenia na budowę przedmiotowych obiektów naruszył przepis art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., w myśl, którego "roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę".

Wskazał, że podstawę materialnoprawną niniejszego rozstrzygnięcia stanowi art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Przepis art. 37 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. stanowi, że obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy terenowy organ administracji państwowej stwierdzi, że znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę.

Dla zaistnienia, zatem sankcji przewidzianej tym przepisem niezbędne jest zaistnienie przesłanek, o których w nim mowa. W ocenie Powiatowego Inspektora niepodważalnym pozostaje fakt, że przedmiotowe obiekty wybudowane zostały samowolnie, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę z jednoczesnym naruszeniem przepisów o planowaniu przestrzennym. Zgodnie z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy B. , zatwierdzonym uchwałą nr [...] z dnia [...]r. działka, nr ewid. [...] położona przy ul. [...] w C. od strony drogi gminnej leży na terenach budownictwa zagrodowego i jednorodzinnego oznaczonych symbolem [...] zaś pozostała część leży na terenach upraw polowych i ogrodniczych oznaczonych symbolem [...] Powiatowy Inspektor wspomniał, że już w trakcie prowadzonego w 1999 r. postępowania wyjaśniającego uzyskał z Urzędu Gminy B. informację, że lokalizacja zakładu betoniarskiego jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy B. . Zgodnie z ustaleniami tegoż planu zatwierdzonego uchwałą nr [...] B. z dnia [...] r. działka nr ewid. [...] położona we wsi C. znajduje się na terenach oznaczonych symbolem [...] - oraz symbolem [...]-.

Organ l instancji przyznał, że R.K. wystąpił w dniu [...] 2000 r. do Urzędu Gminy w B. z wnioskiem o udzielenie warunków zabudowy, dla inwestycji polegającej na budowie zakładu betoniarskiego z przyłączem elektrycznym i wodociągowym na działce nr [...] w C. , to jednak ostateczną decyzją Wójta B. z dnia [...] znak: [...], odmówiono ustalenia tych warunków.

Wskazał także, że zgodnie z ustaleniami Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. produkcja prowadzona w Zakładzie Betoniarsko-Brukarskim "A. " powoduje znaczne przekroczenie obowiązujących norm hałasu określonych w rozporządzeniu Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 13 maja 1998 r. w sprawie ochrony środowiska przed hałasem (Dz. U. Nr 66, poz. 436). Ponadto Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził, że Zakład stanowi również źródło innych uciążliwości dla środowiska a w szczególności: emisję niezorganizowaną ze składowisk surowców, nielegalne wydobycie piasku oraz wibracje od urządzeń technologicznych.

Wobec powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. orzekł jak w sentencji decyzji,

W wyniku rozpatrzenia odwołania R.K. decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy decyzję organu l instancji.

W jej uzasadnieniu organ II instancji odwołał się do ustaleń organu l instancji. Kwitując to stwierdzeniem: "w związku z powyższym zasadnie organ l instancji nakazał dokonać R.K. rozbiórki w/w obiektów." W dalszej części wskazał, że odnosząc się do zarzutów odwołania w kwestii dotyczącej zmiany przeznaczenia obiektów na prowadzenie agroturystyki. Wynika z informacji udzielonych w Starostwie, że wniosek ten został pozostawiony bez rozpoznania wskutek nie uzupełnienia żądanych dokumentów. Odnośnie nie prowadzenia produkcji organ II instancji wskazał, że podczas oględzin stwierdzono, że na terenie zakładu zgromadzone były gotowe prefabrykaty oraz materiały jak piasek i kruszywo.

W skardze do sądu administracyjnego na tę decyzję R.K. wskazał okoliczności związane z długotrwałością postępowania w tej sprawie oraz, że toczy się postępowanie prokuratorskie. Podniósł, że podczas rozprawy K.K. uznał, że uzyskał decyzję o pozwoleniu na budowę hal. Pyta zatem, czy te zezwolenia zostały mu wydane przez inny urząd, przy innym planie zagospodarowania przestrzennego. Twierdzenie, że nie przedłożył miarodajnych dokumentów na legalność budowy jest, w jego ocenie, tendencyjne i nieprawdziwe. Wskazał, że dokumenty przy zaginięciu jego dokumentów, zatajone te w urzędzie gminy. Wszystko to winno być sprawdzone. Nikt nie wskazał mu przepisu prawnego, że na budowę węzłów betoniarskich jest potrzebne pozwolenie na budowę. Długotrwałość postępowania zmusiła go do zaprzestania produkcji. Twierdzenie, że został zobowiązany do dostarczenia dokumentów w związku z jego wnioskiem o wydanie decyzji na zmianę przeznaczenia obiektów jest absurdalne. Po pierwsze nie został do tego zobowiązany, po drugie wstrzymał realizację projektu, między innymi wskutek otrzymania decyzji o rozbiórce. Decyzja organu II instancji jest więc, jego zdaniem, krzywdząca.

W odpowiedzi na tę skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, ale nie z przyczyn w niej podniesionych.

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne powołane są bowiem do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w tym w zakresie - legalności decyzji administracyjnych ( art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, dlatego też kontroli legalności dokonują również z urzędu. Przeprowadzona przez Sąd kontrola w tym zakresie wykazała, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji są niezgodne z prawem.

Rozstrzygnięcie decyzji administracyjnej jest jej najważniejszym elementem. Musi być ono tak zredagowane, aby bez cienia wątpliwości można było stwierdzić, który to z obiektów budowlanych podlega nakazowi rozbiórki, co wiąże się aspektami wykonalności decyzji.

W niniejszym przypadku organy obu instancji orzekły między innymi o rozbiórce hali produkcyjnej, jak dodały, zlokalizowanej od strony zachodniej działki o konstrukcji murowanej, przykrytej stropodachem. Takie rozstrzygnięcie organu zasadzało się na ustaleniach, że to hala od strony zachodniej, jak określiły organy, została w świetle ich stanowiska zrealizowana bez pozwolenia na budowę. Druga z nich natomiast od strony wschodniej, zdaniem organów została wybudowana na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] r. Konfrontując to z planem zagospodarowania działki, stanowiącego załącznik do tej decyzji oraz ze szkicem sytuacyjnym do protokołu z oględzin z dnia [...] 2002 r., mając na uwadze kierunki świata, nasuwają się wątpliwości, który to z obiektów jest halą produkcyjną od strony wschodniej, a który to jest halą od strony zachodniej. Jeżeli organy przyjęły, że na podstawie pozwolenia na budowę z [...] 1986 r. została wybudowana hala od strony wschodniej, to stwierdzając, że wymiary zewnętrzne tego obiektu odpowiadają lokalizacji naniesionej przez projektanta i zaakceptowanej przez upoważnionego przedstawiciela Urzędu Gminy, zawartej w planie zagospodarowania, będącym załącznikiem do wspomnianej już decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] 1986 r., same sobie przeczą. Jest bowiem zupełnie odwrotnie, Na planie tym, trzymając się określeń organu od strony zachodniej działki czarnym długopisem wykreślono obrys obiektu, który to swym położeniem odpowiada skrajnej hali od strony zachodniej, objętej nakazem rozbiórki przez organy orzekające w niniejszej sprawie, a nie hali od strony wschodniej. Organy orzekające obu instancji nie dokonały zatem właściwych ustaleń. Nie wyjaśniły więc tych wszystkich istotnych okoliczności, mających decydujące znaczenie dla treści rozstrzygnięcia, jak każą postanowienia artykułów 7 i 77 § 1 k.p.a. Nie stworzyły zatem rzeczywistego obrazy niniejszej sprawy administracyjnej. Ponadto, w żaden sposób, pomimo wskazania przez sąd administracyjny w wyroku z dnia 9 kwietnia 2002 r. wyraźnego kierunku i sposobu działań organów nadzoru budowlanego, nie można przyjąć, że dokonały one oceny tych dowodów, które zgromadziły w sprawie, zgodnie z wymogami, jakie w tym względzie stawia art. 80 k.p.a. W kwestii bowiem okresu realizacji poszczególnych elementów wchodzących w skład węzła betoniarskiego w materiale tym przewijają się różne daty. Jako bezsporne organy przyjęły wybudowanie węzła betoniarskiego od strony zachodniej w latach 90 tych. Nie wyjaśniły jednakże, co pozwalało im na takie stwierdzenie. Nie wywiodły organy z jakich powodów oświadczenia osób na które się powołały dają im taką podstawę. Nie może być zaakceptowane stanowisko organów, w odniesieniu do drugiego węzła betoniarskiego, że "można przyjąć" jego wybudowanie w połowie lat dziewięćdziesiątych, w sytuacji, gdy same organy wcześniej piszą o rozbieżnościach w datach jego realizacji. Tego rodzaju kwestie muszą być dokładnie wyjaśnione, gdyż rzutuje to na zastosowanie odpowiednich przepisów Prawa budowlanego.

Artykuł 80 k.p.a. wymaga oceny całokształtu materiału dowodowego, w szczególności wymaga on, aby organy administracji dokonały oceny znaczenia i wartości poszczególnych dowodów dla toczącej się sprawy. Takiej oceny w niniejszej sprawie zabrakło. Organy ograniczyły się jedynie do przytoczenia treści oświadczeń poszczególnych osób kwitując je zdaniami, że mając je na uwadze "bezspornym pozostaje", lub "można przyjąć" określone wskazane w nich okoliczności.

Istotnie organ może określonym dowodom odmówić wiary, ale dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej oceny, czego w tym przypadku żaden z organów nie uczynił.

Zdaniem Sądu narusza to reguły i normy procesowe odnoszące się do środków dowodowych, a co za tym idzie stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, co bezsprzecznie może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zwrócić uwagę należy, jeszcze na jeden aspekt związany z odwołaniem R .K. . Otóż organ odwoławczy w uzasadnieniu swoje decyzji wskazał, że w odwołaniu wniósł on" o wstrzymanie nakazu rozbiórki hali byłego Zakładu Betoniarsko - Brukarskiego A. . Napisał organ, że poinformował on, że nie jest prowadzona działalność w tym zakładzie, a istniejące hale po zakładzie zamierza przystosować na prowadzenie agroturystyki.

Stwierdzić należy, że te wszystkie wyżej wskazane kwestie zawarte są w piśmie R.K. z dnia [...] 2002 r., gdy tymczasem w aktach sprawy znajduje się pismo zatytułowane "odwołanie" z daty [...] 2002 r. gdzie R.K. wskazał, że w związku z nieuwzględnieniem zeznań podanych przez niego świadków, własną interpretacją podanych przez nich faktów, pomyłkami w podawanych przez nich datach, oparciem się na nieaktualnych faktach, przede wszystkim dotyczących ukrycia przez pracowników Urzędu Gminy w B. wydanego mu zezwolenia na budowę obiektów, które są przedmiotem decyzji, nie uznaniu zeznań byłego pracownika tego urzędu, co do naniesienia poprawek na projekcie jak i ich inwentaryzowania po zakończeniu ich budowy, decyzja jest dla niego krzywdząca, a nawet bezprawna, jak napisał. Z uwagi na rażące, w jego ocenie, naruszenia proceduralne wniósł zatem to odwołanie.

Organ odwoławczy nie wyjaśnił zatem zasadniczej kwestii, która ma wpływ na treść rozstrzygnięcia, mianowicie, które z tych pism jest odwołaniem od decyzji organu l instancji, mając na względzie zasadę skargowości i czy zostało ono wniesione z zachowaniem ustawowego terminu. W przeciwnym bowiem razie przy ustaleniu jego niedochowania, organ odwoławczy nie mógłby skorzystać z kompetencji danej mu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. lecz zobligowany byłby zastosować art. 134 k.p.a. stwierdzając wniesienie odwołania z uchybieniem terminu.

W tym stanie rzeczy, wskutek naruszenia przepisów postępowania administracyjnego - artykułów 7, 77 § 1, 80 k.p.a. a także art. 138 § 1 pakt 1 i 134 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.), orzekł jak w punkcie l sentencji wyroku uchylając zaskarżoną decyzję.

Treść artykułu 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) obligowała Sąd do orzeczenia jak w punkcie II sentencji wyroku.

O kosztach, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, orzekł natomiast na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.), jak w punkcie III sentencji wyroku.