Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1579/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Elżbieta Kremer WSA Tadeusz Wołek (spr.) Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2005 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 20 maja 2003 r Nr [...] w przedmiocie wymeldowania uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji


UZASADNIENIE

W dniu [...].02.2003 r. H. K. złożyła w Urzędzie Miasta [...] dokument, który zatytułowała "Podanie" zwracając się w nim o wymeldowanie synowej R. K. z budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu zawartego w pierwszym zdaniu żądania podniosła, że dom został przez nią wybudowany, syn otrzymał część domu w drodze darowizny i R. K. miała w nim być zameldowana czasowo. Na skutek nie udzielenia wnioskodawczyni informacji i podsunięcia niewłaściwych dokumentów do podpisu została jednak zameldowana na pobyt stały. Odbywało się to w pośpiechu przed terminem porodu, nadto wnioskodawczyni była pewna, że R. K. nie może być zameldowana na stałe, ponieważ dom nie miał podział geodezyjnego i nie jest własnością synowej.

Wnioskodawczyni zgłosiła się w Urzędzie Miasta ponieważ R.K. niewłaściwie się do niej odnosiła i wtedy okazało się, że została zameldowana na stałe. Od tego czasu synowa zwraca się do niej wulgarnie i nawet toczyła się sprawa w sądzie o pobicie. Wnioskodawczyni boi się przebywać w domu, synowa znęca się nad nią fizycznie i psychicznie, grozi samobójstwem, nie opłaca należności, nie sprząta. Dlatego też "anuluje swój podpis pod meldunkiem"R. K. w przedmiotowym budynku prosząc o jej wymeldowanie.

W toku postępowania w dniu [...] marca 2003 r. odbyła się rozprawa administracyjna podczas której wnioskodawczyni wyjaśniła, że budynek stanowi współwłasność w % jej syna S. i w 1/4 wnioskodawczyni oraz, że toczy się przed sadem postępowanie o zniesienie współwłasności. Przyznała, że R. K. zamieszkuje w przedmiotowym lokalu obejmującym część segmentu przy ul. [...] w [...] natomiast czy ma tam swoje rzeczy osobiste _ tego nie wie, ponieważ tam nie zagląda. Wnosi o wymeldowanie synowej, ponieważ dochodzi z jej strony do rękoczynów, na co przedłożyła opinie lekarskie.

Z kolei R. K. wyjaśniła podczas tej rozprawy, że mieszkanie stanowi majątek odrębny męża jednak mieszka tam wraz z mężem i synem, posiada swoje rzeczy osobiste, ubrania, meble i nie ma zamiaru opuszczać mieszkania. Dlatego też nie wyraża zgody na wymeldowanie.

Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] marca 2003 r. znak [...] odmówił wymeldowania R. K. z pobytu stałego przy ulicy [...] w [...] wskazując, że skoro R. K. mieszka w przedmiotowym lokalu nie została spełniona podstawowa przesłanka z art.15 ust.1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - nie nastąpiło opuszczenie lokalu.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła H. K. wskazując na okoliczności identyczne jak w pierwotnym wniosku. W szczególności podniosła, że starając się o wyjaśnienie okoliczności zameldowania synowej na pobyt stały złożyła w Urzędzie pismo, na które do dziś nie uzyskała odpowiedzi ani żadnej decyzji. Do odwołania załączyła kopię swojego pisma do Urzędu Miasta [...] z daty [...].12.1998 r,. w którym wnosi o "sprostowanie "zameldowania w dniu [...] października 1998 r. R. K., która jej zdaniem została zameldowana pomyłkowo na stałe chociaż powinna być zameldowana czasowo na 2 lata, na co wnioskodawczyni przy zameldowaniu wyraziła zgodę. Wnioskodawczyni dowiedziała się o zameldowaniu synowej na stałe i dlatego prosi o rozpatrzenie sprawy.

Wojewoda [...] decyzją z dnia 20 maja 2003 r. [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję stwierdzając, że w toku postępowania przed organem I instancji zostało ustalone, iż R. K. mieszka w przedmiotowym lokalu, co wynika z twierdzeń zarówno H. K. jak i R. K. natomiast inne kwestie prawne nie mogą mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem rozstrzyganie sporów cywilnoprawnych należy do kompetencji sądów powszechnych.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie na powyższą decyzję Wojewody [...] złożyła H. K. wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy i sprawdzenie czy urzędu posługiwały się wiarygodnymi dokumentami stwierdzając fakty. Uzupełniając skargę podniosła, że zaskarżona decyzja rozstrzyga sprawę zameldowania na pobyt stały natomiast R. K. powinna być zameldowana na pobyt czasowy i przy meldunku został popełniony błąd.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji wskazując, że R. K. przebywa w przedmiotowym lokalu gdzie jest zameldowana na pobyt stały, posiada w nim swoje rzeczy osobiste i tam jest jej centrum życiowe.

Przed rozprawą w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym skarżąca nadesłała pismo, w którym oświadczyła, że kilkakrotnie zwracała się do Urzędu Miasta [...] o uchylenie czynności technicznej, czyli sprostowanie meldunku R. K. z dnia [...] października 1998 r., która została zameldowana na pobyt stały, chociaż powinna być zameldowana czasowo. Z uwagi na pobierane leki, słaby wzrok podpisała dokumenty wypełnione przez synową i popełniony został błąd, o czym dowiedziała się dopiero w listopadzie 1998 r. Dom w czasie meldunku był jeszcze w budowie , nie posiadał podziału geodezyjnego a ponadto byli jeszcze inni współwłaściciele i nie mogła zarządzać nim sama.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, zgodnie z art.97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r.Nr 153, poz. 1271 ze zm.)podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, (Dz.U.z 2002 r.Nr 153,poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zgodnie z art. 3 § 1 i art. 134 § 1 tej ustawy Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi.

Skardze wniesionej przez H. K. nie można odmówić trafności, lecz nie w pełni z przyczyn w niej wskazanych.

Zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną między innymi w art. 63, 65, 128 k.p.a., jest jego odformalizowanie, tak, aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony bez zbędnego formalizmu. Nie można jednak przyjąć, że jeżeli żądanie jest zredagowane niezręcznie i mało zrozumiale, to organ administracji publicznej jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania. Jest to niedopuszczalne chociażby dlatego, że mogłoby to doprowadzić do niedopuszczalnej zmiany żądania, wbrew intencji osoby wnoszącej podanie(wyrok NSA z 4.04.2002 r. I S.A. 2188/00). Dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w rozumieniu art.7 k.p.a. obejmuje również ustalenie przez organ administracji treści rzeczywistego żądania strony(wyrok NSA z 7.04.1992 r. IV SA 1378/91)

Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, ponieważ organ pierwszej instancji zamiast wyjaśnić przedmiot i zakres żądania, wbrew stanowisku skarżącej H. K. uznał, że domaga się ona z powołaniem się na przepisy ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wy meldowania synowej R. K.. W niewątpliwie niezręcznie sformułowanym wniosku w którym jak słusznie zauważył organ drugiej instancji przedstawiane były także zdarzenia do których rozstrzygania właściwe są sądy powszechne, nie wskazana została żadna z przesłanek do wymeldowania z art.15 ust.2 w/w ustawy natomiast kwestionowana była czynność zameldowania. Oczywiście bezsporne w tej sytuacji okoliczności o faktycznym zamieszkiwaniu R. K. w przedmiotowym lokalu zostały potwierdzone przez organ pierwszej instancji w toku prowadzonego postępowania.

W ten sam sposób postąpił organ drugiej instancji nie podejmując jakichkolwiek starań w kierunku wyjaśnienia żądania, chociaż skarżąca w odwołaniu zgłaszała w tym zakresie zarzuty i wskazywała, że Prezydent Miasta [...] odmawiając wymeldowania nie odniósł się do podnoszonych przez skarżącą okoliczności dotyczących czynności zameldowania.

W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego H. K. ponowiła swój zarzut, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja nie odnosiła się do błędów popełnionych przy czynności materialne technicznej zameldowania. Sprecyzowania swojego wniosku skarżąca dokonała w piśmie skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w którym wprost stwierdziła, że domagała się uchylenia czynności technicznej zameldowania na pobyt stały R. K. dokonanej w dniu [...] października 1998 r.

O tym, jaki charakter i zakres żądania ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym, decyduje ostateczne strona, a nie organ, do którego pismo zostało skierowane. W razie wątpliwości organ, mając na względzie postanowienia art. 7-9 k.p.a., powinien zwrócić się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska niezależnie od tego czy tak sprecyzowane żądanie strony wskazuje na istnienie przesłanek uzasadniających jego uwzględnienie. Organy obu instancji tego nie uczyniły, naruszając tym samym przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też powinny przeprowadzić postępowanie w zakresie wyżej wskazanym.

Z tych względów Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - orzekł jak w sentencji wyroku.