Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2732/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Mienie zabużańskie
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 195
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi  granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędzia del. WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 130/19 w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 11 kwietnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (I SA/Wa 130/19) oddalił skargę J. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] listopada 2018 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Decyzją tą, w wyniku wniesionego przez skarżącą odwołania, Minister, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił decyzję Wojewody Śląskiego z [...] września 2018 r. o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez L. C. (wówczas M.) nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w [...] i umorzył postępowanie w sprawie. Jak wynika z akt sprawy, ww. decyzje organów wydane zostały w wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącej z 3 czerwca 2014 r. złożonego na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2014 r., poz. 195), określanej też dalej jako "ustawa zmieniająca". W odrębnym postępowaniu administracyjnym rozpatrywany był również wniosek skarżącej złożony w trybie art. 2 ust. 1 powołanej ustawy. Artykuł 2 stanowił: "1.Osoby, którym odmówiono potwierdzenia prawa do rekompensaty z powodu niespełnienia wymogu zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, mogą złożyć wniosek o wznowienie postępowania. Przepisy dotyczące wznowienia postępowania, o którym mowa w art. 145a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 oraz z 2014 r. poz. 183), stosuje się odpowiednio, z tym że termin na zgłoszenie żądania wznowienia postępowania wynosi 6 miesięcy i biegnie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Przepisów art. 146 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.) nie stosuje się. 2. W terminie określonym w ust. 1 osoby, które nie złożyły wniosku w terminie, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, mogą wystąpić o potwierdzenie prawa do rekompensaty, jeżeli wykażą, że na ocenę spełnienia przez nie wymogu zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mają wpływ zmiany dokonane niniejszą ustawą." Jak wyjaśnił organ w uzasadnieniu decyzji, powyższa regulacja została wprowadzona w wykonaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 23 października 2012 r. o sygn. akt SK 11/12 (Dz. U. z 2012 r., poz. 1195), w którym orzeczono, że art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) w zakresie w jakim uzależnia prawo do rekompensaty od zamieszkiwania 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. W toku postępowania organ ustalił, że w odniesieniu do skarżącej została wydana przez Wojewodę Śląskiego decyzja z [...] lipca 2012 r., którą odmówiono potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez L. C. (wówczas M.) nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej ([...]) z uwagi na niezłożenie wniosku w ustawowym terminie tj. do [...] grudnia 2008 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Ministra Skarbu Państwa z [...] września 2012 r., a wobec jej niezaskarżenia do sądu administracyjnego stała się prawomocna. W tych okolicznościach, organ odwoławczy uznał, że merytoryczne rozpatrzenie sprawy byłoby obarczone wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. i z tego względu umorzył postępowanie prowadzone w odniesieniu do wniosku skarżącej złożonego w trybie art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej.

W skardze na powyższą decyzję, skarżąca zarzuciła m. in. naruszenie art. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej poprzez przyjęcie, że wniosek złożony w tym trybie jest wnioskiem złożonym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną.

Oddalając skargę – na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm), określanej dalej jako "P.p.s.a." – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że organ odwoławczy zasadnie uchylił rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, albowiem było ono prowadzone w sprawie rozstrzygniętej już decyzją ostateczną. Okoliczność ta, w ocenie Sądu, uprawniała Ministra do przyjęcia bezprzedmiotowości postępowania, o której mowa w art. 105 § 1 K.p.a. Sąd stwierdził, że w sprawie nie znajdował zastosowania wyżej cytowany art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej z 12 grudnia 2013 r., gdyż skarżąca w dniu 27 czerwca 2011 r. złożyła wniosek w sprawie załatwiony odmownie z uwagi na przekroczenie ustawowego terminu do jego złożenia. Jak wyjaśnił, wprowadzona ustawą zmieniającą regulacja dotyczyła natomiast osób, które w ogóle nie złożyły wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty w terminie do dnia 31 grudnia 2008 r. i wymagała wykazania że na ocenę spełnienia przez nie wymogu zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mają wpływ zmiany dokonane ustawą zmieniającą. W okolicznościach sprawy zatem, ponowne rozpatrzenie sprawy co do jej istoty stanowiłoby naruszenie zasady res iudicata. Inna byłaby sytuacja, jak dalej argumentował Sąd, gdyby przyczyną wydania decyzji odmownej było niespełnienie wymogu zamieszkiwania przez właściciela nieruchomości pozostawionej w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z treścią przepisu art. 2 ustawy zabużańskiej sprzed nowelizacji. Wówczas jednak strona mogłaby zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej złożyć wniosek o wznowienie postępowania i jak wynika z akt sprawy skarżąca taki wniosek złożyła. Słusznie zatem, jak stwierdził Sąd, organ odwoławczy przyjął zaistnienie w sprawie przesłanki do umorzenia postępowania, co powoduje, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i brak jest podstaw do jej uchylenia.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżąca zarzuciła:

I) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

- art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. art. 151 P.p.s.a. polegające na uznaniu zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji jako odpowiadającej przepisom prawa, mimo że przedmiotowa decyzja naruszała następujące przepisy kodeksu postępowania administracyjnego: art. 6, art. 7 i art. 77 § 1, 81 oraz 8, 10 § 1 art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 oraz art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej,

- art. 134 § 1 P.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art, 141 § 4 P.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi, mimo iż decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji naruszała następujące przepisy kodeksu postępowania administracyjnego: art, 6, art. 7 i art. 77 § 1 oraz 8, 10 § 1, 81, art. 107 § 3 art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 3,

- art. 134 § 1 P.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi, mimo iż decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji naruszała przepisy prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej,

- art. 134 § 1 P.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi, mimo iż decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji naruszała przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, a mianowicie: art. 10 § 1,

- art. 141 § 4 P.p.s.a w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. przez pominięcie w uzasadnieniu odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze.

II) naruszenie prawa materialnego:

- art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i brak przyjęcia, iż złożenie wniosku, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez skarżącą po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wypełnia przesłanek opisanych w powołanym przepisie tj. osoby, która nie złożyła "wniosku w terminie, o którym mowa wart. 5 ust.1 ustawy zmienianej w art. 1",

- art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r, o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnym! granicami Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, że samo złożenie wniosku, o którym mowa w art, 5 ust, 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez skarżącą po dniu 31 grudnia 2008 r. uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie wniosku złożonego w trybie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej

W oparciu o tak skonstruowane podstawy skargi kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania ewentualnie o uchylenie wyroku i rozpoznanie skargi przez uchylenie decyzji organów obu instancji. Skarżąca zażądała zasądzenia na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, a także zrzekła się rozprawy. Ponadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentu tj. z ostatecznej i prawomocnej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] sierpnia 2017 r. na okoliczność, jak wskazała, że wniosek strony nie mógł zostać rozpoznany w trybie wznowienia postępowania – art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości z uwagi na złożenie wniosku, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez skarżącą po dniu 31 grudnia 2008 r.

W uzasadnieniu sformułowanych na wstępie skargi kasacyjnej podstaw, skarżąca stwierdziła, że rzeczywiście pierwszy wniosek w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty złożyła po dniu 31 grudnia 2008 r. a dokładnie 27 czerwca 2011 r. W związku z powyższym, jak wywodziła, miał do niej zastosowanie art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej, co wynika już z jego literalnego brzmienia. Przepis ten bowiem ma zastosowanie do osoby, która nie złożyła "wniosku w terminie, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1" a więc tak do osób, które w ogóle nie złożyły wniosku w sprawie, jak i złożyły go po terminie i z tego względu ich roszczenie wygasło. Wobec tego, że wniosek skarżącej o rekompensatę z 27 czerwca 2011 r. nie mógł odnieść żadnego skutku to jest ona osobą, która nie złożyła wniosku w ustawowym terminie. Na potwierdzenie powyższego skarżąca odwołała się do uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej, w którym wskazano, że "ustawodawca nie może powoływać się na to, że obywatele uchybili terminowi zawitemu, jeśli dopiero po jego upływie i do tego w reakcji na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego zostaje wyeliminowana poważna wada ustawy przesądzająca o przysługiwaniu owym osobom określonych roszczeń. W tym kontekście zresztą zasadne staje się także przywołanie zasady ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa". Skarżąca wywodziła ponadto, że gdyby zaaprobować wykładnię przepisu dokonaną przez Sąd pierwszej instancji to każdy wniosek skarżącej złożony w trybie ustawy zmieniającej byłby nieskuteczny gdyż złożenie wniosku po 31 grudnia 2008 r. uniemożliwiłoby: 1) zastosowanie trybu z art. 2 ust. 1 i to nie z uwagi na kryterium domicylu a przekroczenia ustawowych terminów, 2) zastosowanie trybu z art. 2 ust. 2 z uwagi na samo zainicjowanie postępowania o rekompensatę nawet nieskuteczne z uwagi na przekroczenia ustawowych terminów, a nie taki był cel ustawy zmieniającej, która miała "zapewnić dostosowanie systemu prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2012 r. (sygn. akt SK 11/12), stwierdzającego niezgodność art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418, z późn. zm. dalej jako: ustawa rekompensacyjna) z Konstytucją" oraz umożliwić realizację prawa do rekompensaty szerokiemu gronu osób. Co więcej, jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej "W projekcie zaproponowano również przepis przejściowy, którego celem jest stworzenie zainteresowanym osobom możliwości wznowienia postępowania (art. 2 ust 1). Naturalnie odnosić się to będzie tylko do tych osób, których sprawy zostały rozstrzygnięte negatywnie ze względu na niekonstytucyjny warunek domicylu".

Skarżąca argumentowała, że wskazane wyżej okoliczności miały dalej idące konsekwencje, ponieważ doprowadziły do naruszenia przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na uznaniu zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji jako odpowiadającej przepisom prawa, mimo że przedmiotowa decyzja naruszała wskazane przepisy kodeksu postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego, w szczególności art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Doszło również w ocenie skarżącej, czego nie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, do naruszenie wyrażonej w art. 8 kpa zasady zaufania do organów państwa. Jak trafnie się przyjmuje w orzecznictwie sądów administracyjnych: "Rolą organów administracji publicznej nie jest bowiem poszukiwanie przyczyn umożliwiających negatywne rozpoznanie podania strony, ale prowadzenie postępowania I dokonywania interpretacji zgłaszanych przez strony postulatów i żądań w sposób, który będzie umożliwiał w pełni realizację ich uprawnień ustanowionych w normach prawa materialnego i zgodny będzie z rzeczywistą intencją strony. Na gruncie procedury administracyjnej powszechnie akceptowane jest wszak istnienie zasady rozstrzygania wszelkich wątpliwości na korzyść jednostki. Tylko tak ukierunkowane działania organów mogą prowadzić do pełnej realizacji gwarancji procesowych stron i stanowią wyraz respektowania przez organy uregulowanych w Kodeksie zasad ogólnych postępowania, w tym zasady prawdy obiektywnej (art. 7 KPA) czy zasady pogłębiania zaufania od organów władzy publicznej (art. 8 KPA), (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego siedziba w Warszawie z 3 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1800/11). Co charakterystyczne orzeczenie to zostało wydane w sprawie dotyczącej mienia zabużańskiego. Pomijając już nawet powyższą okoliczność podnieść trzeba, iż postawa organu, który odmawia uchylenia decyzji ostatecznej w innej sprawie twierdząc, że art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości, nie ma zastosowania, gdyż wniosek o rekompensatę został złożony po dniu 31 grudnia 2008 r. a następnie na podstawie tej okoliczności uniemożliwia stronie merytoryczne rozpoznanie wniosku w trybie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości, świadczy o niezrealizowaniu celów tego postępowania, a tym samym nowelizacji ustawy rekompensacyjnej wskazanej w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie należy zaznaczyć, że w rozpoznawanej sprawie istotne dla wyniku sprawy były podstawy materialnoprawne zgłoszone w oparciu o art. 174 pkt 1 P.p.s.a. Zarzuty proceduralne, jak wynika z przytoczonego wyżej uzasadnienia skargi kasacyjnej, zgłoszone zostały wyłącznie jako konsekwencja uchybień materialnoprawnych. W inny sposób nie zostały też uargumentowane przez skarżącą. Jeżeli chodzi natomiast o podstawy materialnoprawne to te są chybione, co wynika już z samej treści zarzutów i ich uzasadnienia. Powołany w podstawach materialnoprawnych skargi kasacyjnej art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej jako błędnie wyłożony i niewłaściwie zastosowany przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji, nie był w ogóle w rozpoznawanej sprawie poddany tym zabiegom ani ze strony organów, ani Sądu. Przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji była bowiem decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wydana w rozpatrzeniu wniosku skarżącej złożonego w trybie art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, a kwestią sporną było rozumienie zawartego w tym przepisie zwrotu "osoby, które nie złożyły wniosku w terminie". Skarżąca twierdziła bowiem, że wobec tego, że pierwotny wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty złożyła po terminie wskazanym w art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. tj. po 31 grudnia 2008 r. i z tego względu został on rozpoznany negatywnie (decyzją Wojewody Śląskiego z [...] lipca 2012 r. utrzymaną w mocy decyzją Ministra Skarbu Państwa z [...] września 2012 r.), to należy do kategorii podmiotów objętych dyspozycją art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej. Przepis ten zresztą został wyraźnie powołany w podstawach prawnych decyzji, która była przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji. Wskazany w zarzutach skargi kasacyjnej art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej odnoszący się do "osób, którym odmówiono potwierdzenia prawa do rekompensaty z powodu niespełnienia wymogu zamieszkiwania (...)", a umożliwiający wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją był natomiast podstawą rozstrzygnięcia Ministra w sprawie zakończonej jego decyzją z [...] sierpnia 2017 r., której kopię załączono do skargi kasacyjnej. Jak wynika bowiem ze stanu faktycznego sprawy, skarżąca zainicjowała przed organem zarówno sprawę o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] września 2012 r. w trybie art. 2 ust. 1 (zastrzeżonym dla osób, którym odmówiono potwierdzenia prawa do rekompensaty z powodu niespełnienia przesłanki domicylu) , jak i sprawę w trybie art. 2 ust. 2 (przewidzianym dla osób które nie złożyły wniosku w terminie). W rozpoznaniu pierwszego z wniosków wydana została decyzja ostateczna z dnia [...] sierpnia 2017 r., która nie była przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji w niniejszej sprawie. W rozpoznaniu drugiego zaś – zaskarżona w rozpoznawanej sprawie decyzja, w której przyjęto, że skarżąca nie jest w rozumieniu art. 2 ust. 2 "osobą, która nie złożyła wniosku w terminie", albowiem przepis ten odnosi się wyłącznie do osób, które takiego wniosku nie złożyły w ogóle, a nie że złożyły go po terminie i z tego względu odmówiono im potwierdzenia prawa do rekompensaty. I wprawdzie uzasadnienie zarzutu nawiązuje do argumentacji Sądu, ale w żadnym miejscu nie powołuje jako naruszonego w tej sprawie przepisu art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej. Wyjaśnić trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny z uwagi na treść art. 183 § 1 P.p.s.a. jest związany zarzutami skargi kasacyjnej, a związanie to powoduje, że przedmiotem jego wypowiedzi i analizy mogą być tylko te przepisy, które zostały powołane w podstawach skargi kasacyjnej. Podstawy te bowiem wyznaczają granice sprawy przed sądem drugiej instancji. W rozpoznawanej sprawie powołany art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej nie mógł zostać naruszony, albowiem kontrolowana przez Sąd pierwszej instancji decyzja nie została wydana w trybie wznowienia postępowania, o którym mowa w tym przepisie.

W nawiązaniu natomiast do argumentacji skargi kasacyjnej i załączonej do niej decyzji ostatecznej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] sierpnia 2017 r. na okoliczność, że skarżąca nie została objęta ani dyspozycją art. 2 ust. 1, ani dyspozycją art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, to należy wyjaśnić, że ustawa zmieniająca nie dotyczyła wszystkich kategorii podmiotów uprawnionych do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej tj. zarówno tych, którzy złożyli wniosek i którym odmówiono potwierdzenia, jak i tych, którzy takiego wniosku nigdy nie składali, lecz wyłącznie tych, którzy mogli skorzystać z dobrodziejstwa wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 23 października 2012 r. sygn. akt SK 11/12., co wyraźnie wynika chociażby z tych fragmentów uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej, które przywołała skarżąca. Artykuł 2 ust. 1 ustawy zmieniającej odnosi się zatem do tej kategorii osób, którym odmówiono potwierdzenia prawa do rekompensaty ze względu na niekonstytucyjny warunek domicylu, zaś art. 2 ust. 2 ma zastosowanie do tej kategorii osób, które nie występowały z wnioskiem o potwierdzenie prawa do rekompensaty ze względu na przekonanie, że nie spełniają warunku domicylu uznanego następnie za niekonstytucyjny. Przepis zawarty w ustępie drugim nie może zatem być odczytywany tylko w jego fragmencie odnoszącym się do zwrotu "osoby, które nie złożyły wniosku w terminie", lecz całościowo jako ten, który umożliwia złożenie wniosku, bez względu na termin przewidziany w art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. "pod warunkiem wykazania, że na ocenę spełnienia przez nie wymogu zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej maja wpływ zmiany dokonane niniejszą ustawą". Z powyższego wynika, że osoby, które wystąpiły z wnioskiem o potwierdzenie prawa do rekompensaty i którym odmówiono tego potwierdzenia z innych przyczyn aniżeli "niespełnienie wymogu zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej" nie są objęte treścią art. 2 ustawy zmieniającej, albowiem nie ich też dotyczył ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 23 października 2012 r. Powyższe rozumienie omawianej regulacji w żaden sposób nie uchybia zasadzie wyrażonej w art. 8 K.p.a. Zasada ta bowiem nie nakłada na organy obowiązku uwzględniania każdego żądania strony, lecz tylko tego, którego źródłem jest przepis prawa materialnego.

Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, także z przyczyn branych pod uwagę z urzędu (art. 183 § 2 P.p.s.a. i art. 189 P.p.s.a.), orzeczono o jej oddaleniu stosownie do art. 184 P.p.s.a.

Wobec tego, że skarżąca zrzekła się rozprawy, a organ nie zażądał jej przeprowadzenia, wydanie wyroku nastąpiło na posiedzeniu niejawnym (art. 182 § 2 P.p.s.a.).