Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 432/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 31 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędziowie sędzia WSA Ewa Machlejd, sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r., znak [...]; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Stowarzyszenia [...] w K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r. znak: [...], wydane po rozpatrzeniu wniosku skarżącego Stowarzyszenia o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r. znak: [...] odmawiającym wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Orzeczeniem tym, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] września 2014 r. znak jw.

W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, iż postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia z urzędu, na wniosek Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r., znak: [...], uchylającej w całości decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] grudnia 2013 r., Nr [...], znak: [...] (wnoszącą sprzeciw wobec zgłoszenia P. Sp. z o. o. zamiaru wykonania robot budowlanych, polegających na rozstawieniu przyczepy mobilnej służącej do zamontowania masztu stacji bazowej wraz z wykonaniem zasilania na działce nr ewid. [...], obręb [...] K.) i umarzającej postępowanie w sprawie ww. zgłoszenia przed organem I instancji. W stosunku do ww. postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r. Stowarzyszenie [...] złożyło zarówno osobiście jak również przez pełnomocnika wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek został wniesiony w terminie. Po ponownym przeanalizowaniu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że argumenty podnoszone we wniosku nie dają podstaw do zmiany zaskarżonego rozstrzygnięcia.

I dalej, organ wskazał, że zgodnie z brzmieniem przepisów art. 31 § 1 pkt 1 oraz art. 31 § 2 k.p.a., organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania lub dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji oraz gdy przemawia za tym interes społeczny.

Podał, iż do statutowych celów skarżącego Stowarzyszenia zalicza się m. in. ochrona środowiska, popularyzacja ekologicznego stylu życia, podnoszenie jakości życia oraz wspieranie działań prozdrowotnych (§ 5 Statutu Stowarzyszenia [...]). Wskazane cele statutowe Stowarzyszenia [...] mogą uzasadniać ewentualne wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r., znak: [...]. Jednakże zdaniem organu, Stowarzyszenie [...] (nadal) nie wykazało interesu społecznego przemawiającego za wszczęciem postępowania w sprawie.

Organ podał, iż organizacja społeczna występująca wobec organu administracji publicznej z żądaniem realizacji uprawnień przyznanych jej przez art. 31 k.p.a. powinna wykazać związek przedmiotu postępowania dotyczącego innej osoby ze swoimi celami statutowymi oraz skonkretyzować interes społeczny przemawiający za wszczęciem postępowania w sprawie lub dopuszczeniem organizacji do toczącego się postępowania. Takiej konkretyzacji w ocenie organu orzekającego organizacja społeczna nie przedstawiła.

Organ podniósł, że Stowarzyszenie [...] żądając wszczęcia postępowania nadzwyczajnego winno przedłożyć dowody wskazujące na istniejące zagrożenia dotyczące np. środowiska, zdrowia ludzi itp. Konieczne jest bowiem wykazanie, że mamy do czynienia z konkretnym niepożądanym wpływem danego obiektu na ważne wartości, których ochrona należy do celów statutowych danej organizacji. Za dowód na okoliczność wystąpienia powyższych negatywnych skutków nie można z całą pewnością uznać kopii wycinków prasowych. Artykuły prasowe w żaden sposób nie mogą zastąpić opinii i badań przeprowadzonych przez osoby posiadające specjalistyczną wiedzę w wymaganym zakresie. Także Rezolucja z dnia [...] stycznia 2012 r., Nr [...] oraz Rezolucja z dnia [...] października 2014 r., Nr [...] nie stanowią dowodu na powyższe okoliczności, a są jedynie wyrazem zaniepokojenia i protestów mieszkańców, związanych z lokalizacją nowych stacji bazowych telefonii komórkowej na terenie miasta Krakowa. Nie można także uznać za miarodajne i wiarygodne zdjęcia urządzenia wskazującego na pomiar pola elektromagnetycznego. Z powyższego zdjęcia nie wynika bowiem przez kogo, w jakich okolicznościach, miejscu, czasie, w jakiej odległości oraz od jakiego obiektu został wykonany pomiar. Niemniej, nawet gdyby przyjąć wiarygodność powyższego pomiaru, to i tak nie przekracza on poziomu określonego w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. z 2003, Nr 192, poz. 1883).

Organ zaznaczył jednocześnie, że cechą postępowania administracyjnego jest jego dwupodmiotowość (strona oraz organ administracji publicznej). Dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym podmiotu (organizacji społecznej), który nie jest stroną, stanowi wyłom od tej zasady. Z powyższego wynika, że organizacja społeczna winna wykazać, że należy wszcząć postępowanie administracyjne w sprawie innej osoby, stosownie do art. 31 § 1 k.p.a.

W skardze na to postanowienie skarżące Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie art. 31 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wniosło o uchylenie obu postanowień wydanych w sprawie i zasądzenie kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi wskazało, że nie można zgodzić się z oceną organu w sprawie wskazującą na to, iż za wszczęciem postępowania (zgodnie z żądaniem Stowarzyszenia sformułowanym w piśmie z dnia 8 lipca 2014 r.), nie przemawia interes społeczny.

GINB w zaskarżonym postanowieniu podał, że Stowarzyszenie nie przedstawiło we wniosku szczegółowej argumentacji wskazującej, iż za wszczęciem postępowania przemawia interes społeczny, powołując się "jedynie" na potencjalne zagrożenie dotyczące promieniowania elektromagnetycznego. Podniesiono w skardze w tym kontekście, że organ zupełnie pominął fakt, iż wniosek Stowarzyszenia został podyktowany troską o ochronę życia i zdrowia ludzi, dla których nie jest obojętne promieniowanie elektromagnetyczne. Nieprzypadkowo ustawodawca określa dopuszczalne parametry tego promieniowania, mając świadomość, że ich przekroczenie negatywnie wpływa na ustrój człowieka i jego zdrowie.

Zauważono też, że jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych pojęcie interesu społecznego we wszczęciu postępowania administracyjnego nie powinno być ograniczane tylko do interesu samej organizacji społecznej, lecz powinno służyć ochronie wartości wspólnych dla większej liczby podmiotów. Wartościami tymi mogą być przykładowo ochrona życia i zdrowia mieszkańców, poprawa warunków bezpieczeństwa na danym terenie (v. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt: IV SA/Po 469/13, Lex nr 1391051]. Taka sytuacja, a więc zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi miało być przedmiotem wnioskowanego postępowania administracyjnego.

Podniesiono dalej, że aktualne przepisy prawa powszechnie obowiązującego do ochrony zasobów środowiska zaliczają między innymi ochronę przed polami elektromagnetycznymi. Zgodnie z art. 121 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r., poz. 1232 ze zm.), ochrona przed polami elektromagnetycznymi polega na zapewnieniu jak najlepszego stanu środowiska poprzez utrzymanie poziomów pól elektromagnetycznych poniżej dopuszczalnych lub co najmniej na tych poziomach oraz zmniejszanie poziomów pól elektromagnetycznych co najmniej do dopuszczalnych, gdy nie są one dotrzymane. Oczywistym jest zatem (jak wskazano), że ochrona środowiska obejmuje swym zakresem działanie stacji bazowych telefonii komórkowej, których z kolei budowa wymaga dochowania warunków wynikających z przepisów Prawa ochrony środowiska, czego przejawem jest np. art. 30 ust. 5a lub art. 32 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Ustawodawca tym samym przesądził o tym, że promieniowanie elektromagnetyczne nie jest obojętne dla środowiska i zdrowia ludzi, poprzez wprowadzenie regulacji, z których wynika potrzeba ochrony przed tego typu immisjami. Gdyby promieniowanie było obojętne dla środowiska i zdrowia ludzi istnienie takich regulacji byłoby bezcelowe. Wskazano jednocześnie, że inwestycje związane z emisją pól elektromagnetycznych w świetle przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397) zaliczane są do przedsięwzięć mogących zawsze albo potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli osiągną progi określone w tych przepisach. Oddziaływanie takiego pola samo w sobie może negatywnie oddziaływać na środowisko i nie są wymagane żadne badania, aby stwierdzić istnienie takiego oddziaływania, negatywnego choćby jedynie potencjalnie. Problem negatywnego wpływu pola elektromagnetycznego na zdrowie ludzi został również zauważony przez tak szanowaną instytucję jak Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), która w oświadczeniu z dnia 31 maja 2011 r. podała, że urządzenia emitujące promieniowanie elektromagnetyczne mogą wywoływać choroby nowotworowe. Nieprzypadkowo również sam ustawodawca ustanawia przepisy ochronne mające na celu ograniczenie oddziaływania promieniowania na zdrowie ludzi.

Następnie stwierdzono, że zgormadzone w toku postępowania administracyjnego zdjęcia obrazujące usytuowanie stacji bazowej, której dotyczy decyzja Wojewody [...] pokazują, iż została ona zlokalizowana w stosunkowo niewielkiej odległości od budynku szkoły podstawowej, będącej ze swej natury miejscem ciągłego przebywania dzieci. Co więcej, z załączonej do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy mapy wynika również odległość działki nr [...], na której ustawiona została przyczepa wraz ze stacją od sąsiednich działek budowlanych (np. [...],[...],[...],[...],[...],[...]), będących miejscami dostępnymi dla ludzi, a także działek już zabudowanych (np. [...]). Powyższe uzasadnia, że spełniona została druga przesłanka z art. 31 § 1 k.p.a., uzasadniająca żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego z inicjatywy organizacji społecznej jaką jest interes społeczny.

Zauważono przy tym, że wniosek Stowarzyszenia złożony w sprawie został podyktowany troską o ochronę środowiska, a także ochronę życia i zdrowia ludzi.

Wskazano nadto na okoliczności faktyczne świadczące o społecznym charakterze działań Stowarzyszenia. Inwestor w nocy z 28 na 29 maja 2014 r. wjechał na B., od strony cmentarza zjeżdżając w dół na dz. [...] obr. [...] po łąkach należących do Uniwersytetu [...]. Stowarzyszenie [...] zostało o tym zdarzeniu poinformowane mailowo przez sąsiada tej inwestycji, P. J. w dniu 29 maja 2014 r. oraz zostało poproszone o pomoc. Korespondencja elektroniczna została załączona do akt postępowania administracyjnego. Wieczorem, tego samego dnia, o godz. 20.00 w sąsiedztwie tej inwestycji odbyło się zebranie z udziałem mieszkańców - bezpośrednich sąsiadów, Radnego Dzielnicy VII J. M. i członków Stowarzyszenia [...]: B. G.-C. (wiceprezes), B. I., W. K.-O. oraz T. O. (wiceprezes). Lista z tego zebrania została załączona do akt. Stowarzyszenie po dokonaniu stosownych ustaleń w trakcie zebrania podejmowało dalsze czynności w sprawie. Za pośrednictwem Radnego Miasta K. P. Ś. Przewodniczącego Komisji [...] udało się ustalić, że przedmiotowa inwestycja została wykonana bez pozwolenia na budowę. Dnia 2 czerwca 2014 r. z przedstawicielami mieszkańców oraz członkami Stowarzyszenia [...] odbyło się spotkanie u z-cy dyr. Wydziału Architektury Urzędu Miasta K. T. P., który potwierdził brak pozwolenia na budowę, ale zaznaczył, że Wojewoda [...] uchylił decyzję w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia robót budowlanych. Zaraz po tym spotkaniu wnioskodawca wystąpił do organu I instancji o przeprowadzenie pilnej kontroli inwestycji na działce nr [...] obr. [...], a także o pilnie wstrzymanie prac budowlanych. W sprawie tej wnioskodawca otrzymał odpowiedź z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...]. Dnia 3 czerwca 2014 r. okoliczni mieszkańcy zebrani przy działce, na której odbywały się cały czas prace budowlane polegające na budowie masztu wraz z antenami nadawczymi, wraz z przedstawicielami Stowarzyszenia [...], zgłosili ok. godz. 11 powyższe zdarzenie na Policję. Na miejsce przyjechała Policja i przeprowadziła czynności kontrolne i spisała osoby odpowiedzialne za prowadzone prace budowlane. Jak wynika z powyższego, Stowarzyszenie [...] pojawiło się w sprawie z inicjatywy społeczności lokalnej i na jej wyraźną prośbę, brało udział czynny w spotkaniach, wizji lokalnej oraz analizowało dokumenty, na podstawie których podejmowano decyzje administracyjne.

W uzasadnieniu skargi wskazano także na to, iż stacja bazowa posadowiona na działce nr [...] obr. [...] K. przy ul. [...] w K. leży na terenie [...] Parku Krajobrazowego chronionego przepisami szczegółowymi w zakresie ochrony przyrody i ochrony środowiska oraz rozporządzeniem nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego. Obszar [...] Parku Krajobrazowego jest obszarem pod szczególną ochroną, gdzie obowiązują maksymalne wysokość zabudowy mieszkaniowej i usługowej w terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz strefy ochrony konserwatorskiej, tj. bardzo wartościowe przedpola widokowe, istotne dla odbioru dalekich widoków i panoram oraz widoków na Las W., klasztor oo. k. i fort "S.", "łąki k." po obu stronach al. W., zespól fortu "K.", tereny otwarte powyżej zabudowy B.. W związku z tym, na terenie osiedla B. obowiązują (również samych mieszkańców) ograniczenie dotyczące wysokości zabudowy i nasadzeń wysoką zielenią z uwagi na obowiązek zachowania wysokich wartości krajobrazu i zachowania miejsc widokowych oraz wewnętrznych i zewnętrznych powiązań widokowych, ze szczególnym uwzględnieniem osi klasztor oo. k. na B. - opactwo oo. b. w T. Ograniczenia te powinny dotyczyć wszystkich podejmujących inwestycje na terenie [...] Parku Krajobrazowego, a organ administracyjny zgodnie z art. 7 i 8 k.p.a. powinien stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz swoimi działaniami pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli.

Przypomniano także, że tego rodzaju inwestycja jak budowa stacji bazowej wymaga każdorazowo rozstrzygnięcia, czy nie jest inwestycją znacząco oddziaływująco na środowisko.

W końcu, podkreślono, że organizacja społeczna nie ma obowiązku udowadniana przesłanek wynikających z art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a., lecz wystarczające jest ich uprawdopodobnienia, co w niniejszym piśmie zostało uczynione ponad wszelką wątpliwość. Poza tym wskazano, że jak słusznie stwierdza Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skoro podstawą działalności organizacji społecznej z założenia jest interes publiczny, zaś organizacja zgłaszając żądanie udziału w postępowaniu administracyjnym zmierza do realizacji zadań mających znaczenie dla interesu ogólnospołecznego, to dopiero ustalenie przez organ okoliczności wyłączających istnienie interesu społecznego organizacji w powyższym znaczeniu uprawnia do wydania postanowienia odmownego na podstawie art. 31 § 2 k.p.a. Z nieokreślonego charakteru kategorii interesu społecznego wynika, że wykluczone jest domaganie się od organizacji udowodnienia tej przesłanki (wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt: VII SA/Wa 1762/12, Lex nr 1326846).

Z uwagi na powyższe stwierdzono w skardze, iż zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 31 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Sąd w całości podzielił zarzuty, które zostały w niej podniesione. W konsekwencji uznał, iż tak zaskarżone, jak i poprzedzające go postanowienie jest błędne, albowiem w orzeczeniach tych błędnie wywiedziono, iż przesłanka z art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a. w sprawie nie wystąpiła.

Przed rozwinięciem powyżej oceny przypomnieć należy, iż Sąd kontrolował w niniejszej sprawie postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r., utrzymujące w mocy postanowienie własne tego organu z dnia [...] września 2014 r. o odmowie wszczęcia z urzędu, z wniosku Stowarzyszenia, postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.

Podstawę prawną tych rozstrzygnięć stanowił tym samym ww. przepis art. 31 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania lub dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. W niniejszej sprawie organ przyjął, że Stowarzyszenie nie spełniło jednej z dwóch przesłanek wynikających z ww. przepisu, które to muszą zostać spełnione łącznie, aby możliwe było pozytywne załatwienie wniosku, w tym przypadku: o wszczęcie postępowania. Organ uznał bowiem, że wystąpienie Stowarzyszenia mieści się w jego celach statutowych, niemniej Stowarzyszenie nie wykazało, aby za uwzględnieniem jego żądania przemawiał interes społeczny.

W ocenie Sądu, stanowisko organu co do kwestii spornej w sprawie, związanej z zaistnieniem drugiej z ww. przesłanek, o których mowa w art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a. nie zasługuje na akceptację.

Przy czym co do zasady Sąd zgadza się z organem, iż treść art. 31 § 1 k.p.a. uzależnia możliwość wszczęcia postępowania z urzędu, z wniosku organizacji społecznej od spełnienia kumulatywnie dwóch przesłanek: a) jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji oraz b) przemawia za tym interes społeczny. Spełnienie powyższych warunków podlega ocenie właściwego organu administracji, a nie spełnienie chociażby jednego z nich powoduje, że organ administracji winien odmówić organizacji uwzględnienia jej żądania. O ile pierwsza przesłanka wymieniona w ww. przepisie nie budzi wątpliwości i nie powoduje trudności w postępowaniu w zakresie jej ustalenia, o tyle druga, oparta na pojęciu "interesu społecznego", wymaga każdorazowo indywidualnej oceny. Kryterium "interesu społecznego" stanowi bowiem kryterium niedookreślone, którego treść zmienia się w czasie w zależności od wartości uznawanych w społeczeństwie. Bezspornym natomiast pozostaje, iż udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym nie może służyć wyłącznie partykularnym interesom samej organizacji społecznej, jak również nie może prowadzić do naruszenia sfery prywatności stron postępowania poprzez nadmierne poszerzenie kręgu jego uczestników (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarza. Wyd. 11 C. H. Beck, Warszawa 2011, s. 214).

Sąd podziela też stanowisko organu, iż to organizacja społeczna występując z żądaniem w oparciu o art. 31 § 1 k.p.a. powinna (stosownie do okoliczności sprawy - z własnej inicjatywy lub na żądanie organu administracji publicznej) wykazać łączne wystąpienie przesłanek uregulowanych w tym przepisie. Organizacja ubiegająca się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu winna zatem m. in. wykazać - konkretnie i szczegółowo - interes społeczny w tym postępowaniu, uzasadnić potrzebę ochrony obiektywnie istniejącego interesu społecznego, a także wskazać jak realnie jest w stanie bronić interesu społecznego. Organizacja społeczna powinna też wykazać, jakie posiada "kwalifikacje" do występowania w danej, konkretnej sprawie. Musi bowiem istnieć merytoryczne powiązanie między przedmiotem sprawy a osiągnięciami, specjalizacją działania, a nie tylko celami statutowymi tej organizacji. Sąd zgadza się więc co do zasady z organem, iż za uwzględnieniem żądania organizacji społecznej, interes społeczny przemawiał będzie tylko wtedy, gdy będzie ona dysponowała wiedzą merytoryczną w kwestiach objętych swoimi celami statutowymi, ale i rozeznaniem w sprawie, w której ma zamiar uczestniczyć. Warto przy tym zauważyć, iż w wyroku z dnia 19 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 663/11 (Lex nr 1217445), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "(...) nie jest dopuszczalna taka wykładnia art. 31 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organ administracji publicznej byłby niejako automatycznie zobligowany do uwzględnienia żądania organizacji społecznej z tych tylko powodów, że jest ona formalnie organizacją społeczną, której żądanie jest uzasadnione celami statutowymi, bez badania czy przemawia za tym interes społeczny. Taka wykładnia art. 31 § 1 k.p.a. byłaby sprzeczna z ratio legis tego przepisu, gdyż zawężałaby zakres kompetencji organu określony w § 2 tego przepisu. (...) Nie można w związku z powyższym podzielić poglądu, iż "skoro podstawą działalności organizacji społecznej z założenia jest interes publiczny, zaś organizacja zgłaszając żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zmierza do realizacji zadań mających znaczenie dla interesu ogólnospołecznego, o czym przekonuje ścisły związek celów statutowych tej organizacji z przedmiotem postępowania, to dopiero ustalenie przez organ okoliczności wyłączających istnienie interesu społecznego organizacji w powyższym znaczeniu uprawnia do wydania postanowienia odmownego na podstawie art. 31 § 2 k.p.a."". Stanowisko to Sąd orzekając w sprawie w pełni podziela.

Reasumując, Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w wydanych w sprawie postanowieniach, iż żądając wszczęcia postępowania na podstawie art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a. organizacja społeczna winna wykazać, że przemawia za tym również interes społeczny. Obowiązkowi temu odpowiada jednak obowiązek ciążący na organie. Sąd zauważa bowiem i podkreśla, iż otrzymując wniosek organizacji społecznej sformułowany w oparciu o ww. przepis, organ administracji publicznej ma obowiązek ocenić argumentację przywołaną przez organizację w kontekście wskazanej przesłanki. Obowiązek ten wynika nie tylko z zasad ogólnych Kodeksu, ale także z przepisu art. 31 § 2 Kodeksu.

W niniejszej sprawie organ odniósł się wprawdzie do argumentacji Stowarzyszenia w kontekście przesłanki interesu społecznego, niemniej dokonał wadliwej jej oceny. Wadliwie bowiem przyjął, że Stowarzyszenie nie wykazało interesu społecznego, o którym mowa ww. przepisie.

Wskazać w tym miejscu należy, iż Stowarzyszenie [...] z siedzibą w K. w piśmie z dnia 8 lipca 2014 r. wniosło o wszczęcie z urzędu, ww. trybie art. 31 Kodeksu, postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r. znak: [...] dotyczącej robót budowlanych określonych przez inwestora – P. Sp. z o.o. w W. jako rozstawienie przyczepy mobilnej służącej do zamontowania masztu stacji bazowej telefonii komórkowej wraz z wykonaniem zasilania na działce nr [...] obr. [...] K. w K.. Mocą tej decyzji uchylono decyzję organu I instancji wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia dotyczącego ww. robót i umorzono postępowania w sprawie uznając, że przedmiot zgłoszenia nie podlega reglamentacji prawa budowlanego. Wnosząc jak wyżej Stowarzyszenie wskazało na wydanie tej decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Podniosło, że sprawa dotyczy budowy stacji bazowej telefonii komórkowej składającej się z masztu anteny z antenami nadawczo-odbiorczymi o wysokości ok. 18 m przymocowanego do podłogi przyczepy samochodowej, wraz z przyłączem energetycznym. Wskazało, że stacje bazowe telefonii komórkowej są źródłem promieniowania elektromagnetycznego wpływającego zarówno na stan środowiska, jak i na zdrowie ludzi. Podlegają one przepisom ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, a ich budowa – przepisom Prawa budowlanego, te zaś w tym przypadku nie zostały uwzględnione i zachowane. Wskazało następnie w sposób obszerny przede wszystkim na to, iż inwestycja została zrealizowana bez wymaganego przepisami Prawa budowlanego pozwolenia na budowę. Zakwestionowało w efekcie ocenę merytoryczną Wojewody zawartą w tym zakresie w kwestionowanej decyzji. Do żądania dołączyło zdjęcia spornej inwestycji podnosząc, że wynika z nich, iż doszło do jednoczesnego ustawienia mobilnej przyczepy i montażu na niej stacji bazowej telefonii komórkowej. Podnosząc powyższe Stowarzyszenie wskazało jednocześnie, że jego celem jest m. in. ochrona środowiska i popularyzacja ekologicznego stylu życia, podnoszenie jakości życia oraz wspieranie działań prozdrowotnych. Wskazało w tej kwestii na § 5 statutu, którego odpis załączyło do wniosku. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (złożonym przez Stowarzyszenie i odrębnym pismem przez pełnomocnika Stowarzyszenia), ww. kwestie zostały podtrzymane i rozszerzone o dodatkowe okoliczności. I tak, wskazano na istniejący problem związany z nielegalnie realizowanymi stacjami bazowymi telefonii komórkowej w K. oraz działania podejmowane w związku z tym przez Stowarzyszenie, które m. in. we wrześniu 2010 r. podjęło próbę negocjacji z operatorami telefonii komórkowej, dotyczącą przeniesienia stacji bazowych. Dołączono do akt na tym etapie kolejne zdjęcia inwestycji, Rezolucje Rady Miasta K. dotyczącą lokalizacji, budowy i funkcjonowania stacji bazowych telefonii komórkowych oraz wycinki prasowe odnoszące się do przedmiotowego w sprawie masztu. Załączono także kopie dokumentów wskazujących na to, iż Stowarzyszenie wniosło do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o zajęcie się sprawą. Z kopii postanowienia tego organu z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] (również złożonego do akt sprawy), wynika, że organ ten odmówił wszczęcia postępowania w sprawie budowy bez wymaganego pozwolenia na budowę budowli w postaci stacji bazowej telefonii komórkowej na terenie działki nr [...], obr. [...] K. przy ul. O. w K. wraz z przyłączem energetycznym, a powodem wydania takiego rozstrzygnięcia (w związku z wnioskiem Stowarzyszenia), była pozostająca w obrocie prawnym, kwestionowana w niniejszej sprawie decyzja Wojewody [...]. Na tym etapie postępowania, Stowarzyszenie podkreśliło także raz jeszcze, że ochrona środowiska obejmuje swym zakresem działanie stacji bazowych telefonii komórkowej, których z kolei budowa wymaga dochowania warunków wynikających z przepisów Prawa ochrony środowiska, czego przejawem jest np. art. 30 ust. 5a lub art. 32 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Ustawodawca tym samym przesądził o tym, że promieniowanie elektromagnetyczne nie jest obojętne dla środowiska, poprzez wprowadzenie regulacji, z których wynika potrzeba ochrony przed tego typu immisjami. Stowarzyszenie wskazało nadto na to, że w świetle przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r., Nr 213, poz. 1397), inwestycje związane z emisją pól elektromagnetycznych zaliczane są do przedsięwzięć mogących zawsze albo potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli osiągną progi określone w tych przepisach.

W ocenie Sądu, już choćby te pokrótce przedstawione okoliczności i argumenty podnoszone przez Stowarzyszenie w sprawie, wskazują na wystąpienie obu przesłanek unormowanych w art. 31 § 1 k.p.a.

Przy czym, nie ma sporu co do tego, iż Stowarzyszenie wystąpiło z żądaniem w sprawie uzasadnionej celami statutowymi tej organizacji. Przedmiot postępowania (którego istota dotyczy realizacji stacji bazowej telefonii komórkowej, potencjalnie mogącej negatywnie oddziaływać na środowisko i komfort życia mieszkańców) wkracza bowiem w zakres działania tej organizacji.

Zdaniem Sądu, nie powinno być także żadnych wątpliwości, iż za uwzględnieniem żądania skarżącej przemawia w sprawie interes społeczny. W tym zakresie Stowarzyszenie w sposób wystarczający wykazało, iż działa w interesie mieszkańców jednego z osiedli w K.. Wykazało się znajomością tej konkretnej sprawy, jak i znajomością problemów prawnych z nią związanych wywodząc, iż tego rodzaju inwestycja winna być zrealizowana z poszanowaniem przepisów w zakresie ochrony środowiska i na podstawie pozwolenia na budowę oraz, że pozostawanie w obrocie prawnym kwestionowanej decyzji stoi na przeszkodzie wszczęcia postępowania przez nadzór budowlany (celem sprawdzenia prawidłowości wykonania spornej budowli). Wykazało w efekcie - konkretnie i szczegółowo - interes społeczny w tym postępowaniu, w tym zaś zakresie - merytoryczne powiązanie między przedmiotem sprawy a specjalizacją działania (podnosząc m. in., iż Stowarzyszenie zajmuje się nielegalnie stawianymi stacjami bazowymi telefonii komórkowej i podejmuje w tej materii konkretne działania w ramach swoich celów statutowych). Wykazało przy tym w sposób wystarczający konieczność zbadania ważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r. znak: [...] wskazując na wątpliwości natury prawnej związane z jej wydaniem.

Stąd też Sąd nie mógł podzielić oceny organu przedstawionej w tej materii w wydanych w sprawie postanowieniach, i uznał, iż orzeczenia te zapadły z naruszeniem art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez dokonanie wadliwej oceny w kontekście uregulowanej w tym przepisie przesłanki interesu społecznego.

W ocenie Sądu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekając w sprawie przede wszystkim błędnie przyjął, że organizacja społeczna występując z żądaniem w trybie art. 31 § 1 Kodeksu winna udowodnić istnienie zagrożenia dotyczącego środowiska, zdrowia ludzi, tj. takich wartości, których ochrona należy do celów statutowych danej organizacji. Choć organ na wstępie wydanych orzeczeń wskazał na prawidłową wykładnię ww. przepisu, to jednak stosując tę regulację zastosował zbyt rygorystyczne kryteria oceny wystąpienia interesu społecznego. Nie dostrzegł tym samym, iż ww. przepis art. 31 nie wymaga od organizacji społecznej przedstawienia dowodów wskazujących na potrzebę interwencji organu i wszczęcia postępowania z urzędu we wskazanym trybie. Nie dostrzegł w konsekwencji, że na tym etapie organ zajmuje się jedynie ustaleniem istnienia dwóch przesłanek wymienionych w tym przepisie, a żadna z nich nie dotyczy wskazanej kwestii i nie obliguje organizacji społecznej do dostarczania dowodów odnoszących się już do zagadnień merytorycznych istotnych w danej sprawy.

Z tych też przyczyn Sąd uznał skargę za całkowicie zasadną podzielając zarzut naruszenia prawa w niej podniesiony.

Orzekając ponownie w sprawie organ winien uwzględnić powyższe uwagi Sądu, winien zatem uwzględnić żądanie skarżącego Stowarzyszenia. Winien także wziąć pod uwagę, że uwzględnienie żądania organizacji społecznej na podstawie art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a. przesądza o prawach tej organizacji w postępowaniu. Innymi słowy, wszczęcie postępowania na wniosek organizacji społecznej stanowi jednocześnie o dopuszczeniu organizacji do udziału w tym postępowaniu (bez względu na to, czy zapadnie osobne rozstrzygnięcie tej treści, czy też nie).

W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.

O kosztach Sąd orzekł na zasadzie art. 200 ww. ustawy.