Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 827/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2009-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 148 par. 1 i 2, art. 149 par. 3, art. 145 par. 1 pkt 4, art. 150 par. 1, art. 145a, art. 147, art. 61 par. 1, art. 63 par. 1, art. 7, art. 8, art. 9, art. 64 par. 2, art. 66 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 października 2008 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie warunków zabudowy 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia 31 marca 2008 r., nr [...], 2/ zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego L. R. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 13 lutego 2006 roku, nr [...], Prezydent Miasta ustalił dla inwestora – A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w R. (dalej jako – A Spółka z o. o.) warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z infrastrukturą techniczną na działce oznaczonej nr [...], położnej w G. przy ul. H. [...]. Decyzja została doręczona, uznanemu za stronę tego postępowania – L. R. w dniu 21 lutego 2006 roku.

W dniu 20 kwietnia 2006 roku Prezydent Miasta zawiadomił strony postępowania, w tym L. R., o wszczęciu postępowania z wniosku A Spółki z o. o. o ustalenie warunków zabudowy terenu działek nr [...] i [...], położonych w G. przy ul. H. [...], wskazując w zawiadomieniu, że zamierzeniem inwestora jest rozbiórka istniejącej na działce nr [...] zabudowy oraz budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z infrastrukturą techniczną.

Decyzją z dnia 18 maja 2006 roku, nr [...], Prezydent Miasta, wobec cofnięcia wniosku przez inwestora, umorzył postępowanie w sprawie warunków zabudowy terenu działek nr [...] i [...], położonych w G. przy ul. H. [...], dla inwestycji obejmującej budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z infrastrukturą techniczną. Decyzję tę doręczono, uznanemu za stronę tego postępowania, L. R.

Decyzją z dnia 8 czerwca 2006 roku, nr [...], Prezydent Miasta ustalił dla inwestora A Spółki z o. o. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z infrastrukturą techniczną na działce oznaczonej nr [...], położnej w G. przy ul. H. [...]. W tym postępowaniu L. R. nie został uznany za stronę i ww. decyzja nie została mu doręczona.

Pismem z dnia 18 grudnia 2007 roku L. R. zwrócił się do Urzędu Miasta m. in. o udzielenie informacji czy inwestor A Spółka z o. o. wystąpił ponownie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji zlokalizowanej na działkach nr [...] i [...], położonych przy ul. H. [...] w G.; czy taka decyzja została wydana, a jeżeli tak - dlaczego nie powiadomiono o tym zainteresowanych osób trzecich.

W odpowiedzi na ww. pismo poinformowano L. R. o wydaniu opisanych wyżej decyzji z dnia 13 lutego 2006 roku oraz z dnia 8 czerwca 2006 roku, wskazując jednocześnie, że dla obu przedmiotowych działek inwestor posiada ostateczne decyzje o pozwoleniu na budowę.

W kolejnym piśmie z dnia 14 stycznia 2008 roku L. R. domagał się wyjaśnienia, na jakiej podstawie toczyło się postępowanie administracyjne mające na celu wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, skoro inwestor A Spółka z o. o. wycofał wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla działek nr [...] i [...], położonych przy ul. H. [...] w G., co skutkowało umorzeniem postępowania wyżej opisaną decyzją z dnia 18 maja 2006 roku.

W odpowiedzi na powyższe pismo wyjaśniono L. R., że nie toczyło się ponowne postępowanie o ustalenie warunków zabudowy łącznie dla działek nr [...] i [...] przy ul. H. [...] w G.

Po otrzymaniu powyższych wyjaśnień L. R. skierował do Prezydenta Miasta pismo z dnia 4 lutego 2008 roku, w którym stwierdził, iż domaga się "wznowienia postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie decyzji warunków zabudowy kompleksu budynków położonych na działkach nr [...] i [...] przy ul. H. [...] w G." W uzasadnieniu podania stwierdził, że zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm. - dalej jako ustawa - Prawo budowlane) dwie odrębne decyzje stają się bezprzedmiotowe w chwili kiedy inwestor, w związku z poszerzeniem zakresu budowy, jest obowiązany przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu dla całego zamierzenia budowlanego. Wskazał, że budowane na działkach nr [...] i [...] obiekty budowlane mają szereg cech wspólnych charakterystycznych dla zwartej, kompleksowej zabudowy. Wyjaśnił także, iż inwestor - mając na uwadze powyższe uwarunkowania, wystąpił z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy terenu działek nr [...] i [...] łącznie dla inwestycji obejmującej budowę kompleksu budynków mieszkalnych wielorodzinnych. W dniu 18 maja 2006 r. inwestor wycofał swój wniosek, co w ocenie L. R. było jednoznaczne z całkowitą rezygnacją z zamierzonego przedsięwzięcia. W ocenie wnioskodawcy inwestor w ten sposób pozbawił go wpływu na dalszy ciąg postępowania administracyjnego, które zostało umorzone i nie powinno być dalej kontynuowane. Wskazał nadto, iż opisane powyżej postępowanie inwestora spowodowało, że decyzja ustalająca warunki zabudowy dla działki nr [...] jest nieważna. Ponadto L. R. wskazał na wady i nieprawidłowości, którymi dotknięta jest budowa przedmiotowych obiektów budowlanych.

Prezydent Miasta potraktował opisane powyżej pismo L. R. jako wniosek o wznowienie dwóch postępowań administracyjnych - w sprawie zakończonej decyzją z dnia 13 lutego 2006 roku ustalającą warunki zabudowy dla działki nr [...] przy ul. H. [...] w G. oraz w sprawie zakończonej decyzją z dnia 8 czerwca 2006 roku ustalającą warunki zabudowy dla działki nr [...] przy ul. H. [...] w G.

Decyzją z dnia 31 marca 2008 roku, nr [...], Prezydent Miasta odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją własną z dnia 8 czerwca 2006 roku o warunkach zabudowy dla działki nr [...] przy ul. H. [...] w G.

Decyzją z tej samej daty, nr [...], wydaną na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako k.p.a.), Prezydent Miasta odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją własną z dnia 13 lutego 2006 roku o warunkach zabudowy dla działki nr [...] przy ul. H. [...] w G. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji stwierdził, że L. R. był stroną postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy działki nr [...]. Decyzja, której - zdaniem organu - dotyczyło podanie o wznowienie postępowania, została doręczona L. R. w dniu 21 lutego 2006 roku. L. R. nie skorzystał z prawa jej zaskarżenia. Organ pierwszej instancji stwierdził nadto, że decyzja ta stała się ostateczna w dniu 14 marca 2006 roku, zaś L. R. z podaniem o wznowienie postępowania wystąpił w dniu 7 lutego 2006 roku, a zatem uchybił terminowi do złożenia tego podania wynikającemu z art. 148 k.p.a. (jeden miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji).

W odwołaniu od powyższej decyzji L. R. powtórzył argumentację zawartą w piśmie z dnia 4 lutego 2008 roku.

Decyzją z dnia 20 października 2008 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 148 § 1 i art. 149 § 3 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało na treść art. 148 § 1 k.p.a. i stwierdziło, że L. R. dowiedział się o treści decyzji z dnia 13 lutego 2006 roku w dniu 21 lutego 2006 roku. Kolegium stwierdziło także, iż część okoliczności podanych przez L. R. we wniosku o wznowienie postępowania dotyczy postępowania budowlanego oraz samej realizacji inwestycji, a w tym zakresie Kolegium nie jest organem właściwym, albowiem w sprawach budowlanych właściwe są organy administracji architektoniczno-budowlanej. Odnośnie podniesionych przez odwołującego się we wniosku o wznowienie postępowania okoliczności związanych z ustaleniem warunków zabudowy Kolegium stwierdziło, iż L. R., wnosząc podanie o wznowienie postępowania w dniu 7 lutego 2008 roku, z powołaniem się na okoliczności dotyczące treści decyzji doręczonej mu 21 lutego 2006 roku, uchybił terminowi określonemu w art. 148 § 1 k.p.a., w związku z czym odmowa wznowienia postępowania była uzasadniona.

W skardze na powyższą decyzję Kolegium L. R. stwierdził, że złożone przez niego "odwołanie nie dotyczyło wydanej decyzji Prezydenta Miasta nr [...] z dnia 13 lutego 2006 roku". W związku z tym nie można przyjąć, że termin jednego miesiąca na wniesienie tego pisma upłynął mu z dniem 21 marca 2006 roku. Skarżący wyjaśnił, iż jego "odwołanie" dotyczyło:

▪ wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy terenu działek nr [...] i [...] położonych przy ul. H. [...] w G. z dnia 20 kwietnia 2006 roku, nr [...],

▪ umorzenia postępowania administracyjnego na wniosek inwestora z dnia 18 maja 2006 roku, nr [...],

▪ ustalenia czy wszystkie wydane decyzje uprawnionych organów administracyjnych po umorzeniu postępowania umożliwiające budowę kompleksu budynków zgodnie z zamierzeniem inwestora nie naruszają obowiązującego prawa budowlanego.

W ocenie skarżącego "ustalenie przez organ I instancji zasadności wniesienia (...) odwołania w ustawowym terminie tj. po wydaniu decyzji umarzającej postępowanie administracyjne (...) jest bezprzedmiotowe", ponieważ po tym terminie skarżący nie otrzymywał już żadnych pism "wnoszących nowe ustalenia w tej sprawie".

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 9 kwietnia 2009 roku skarżący wniósł o zwrot kosztów postępowania.

Na rozprawie w dniu 25 czerwca 2009 roku skarżący podtrzymał skargę oraz oświadczył, że jego pismo z dnia 4 lutego 2008 roku nie stanowiło wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o warunkach zabudowy z dnia 13 lutego 2006 roku. Stwierdził, że chciał aby organy wyjaśniły mu czy pozostawanie w obrocie prawnym decyzji o umorzeniu postępowania z dnia 18 maja 2006 roku pozwala na kontynuowanie budowy na podstawie warunków zabudowy z dnia 13 lutego 2006 roku oraz uzyskanie odrębnej decyzji o warunkach zabudowy dla działki nr [...] w późniejszym terminie. Wyjaśnił także, iż pisma z dnia 4 lutego 2008 roku organy nie uznały za wniosek o wznowienie postępowania umorzonego, dotyczącego warunków zabudowy, które miały zostać ustalone łącznie dla działek nr [...] i [...].

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269).

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 października 2008 roku, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 31 marca 2008 roku, o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją tego organu z dnia 13 lutego 2006 roku o warunkach zabudowy dla działki nr [...] przy ul. H. [...] w G.

Rozstrzygnięcie organu odwoławczego oparte zostało na treści art. 148 § 1

i art. 149 § 3 k.p.a., a rozstrzygnięcie organu I instancji na treści art. 149 § 3 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 150 § 1 k.p.a. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcia organy obu instancji wskazały, iż L. R. był stroną postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy działki nr [...], otrzymał decyzję wydaną w tej sprawie w dniu 21 lutego 2006 roku, a z podaniem o wznowienie postępowania wystąpił w dniu 7 lutego 2008 roku. Uchybił zatem terminowi do złożenia tego podania wynikającemu z art. 148 k.p.a.

Wydając zaskarżone w niniejszej sprawie decyzje organy obu instancji przyjęły, iż pismo L. R. z dnia 4 lutego 2008 roku zawiera żądanie wznowienia dwóch postępowań administracyjnych - w sprawie zakończonej decyzją z dnia 13 lutego 2006 roku ustalającą warunki zabudowy dla działki nr [...] przy ul. H. [...] w G. (przedmiot niniejszego postępowania) oraz w sprawie zakończonej decyzją z dnia 8 czerwca 2006 roku ustalającą warunki zabudowy dla działki nr [...] przy ul. H. [...] w G. (ten wniosek został załatwiony w odrębnym postępowaniu).

W ocenie Sądu treść powyższego pisma skarżącego nie pozwalała przyjąć - bez uzyskania od strony dodatkowych wyjaśnień, iż L. R. wniósł o wznowienie właśnie tych dwóch postępowań.

Z akt administracyjnych niniejszej sprawy oraz dokumentów złożonych przez skarżącego jako załączniki do skargi wynika, iż w przedmiocie warunków zabudowy dla działek nr [...] i [...], położnych w G. przy ul. H. [...], toczyły się trzy postępowania administracyjne:

▪ postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji, która miała zostać zlokalizowana na działce oznaczonej nr [...], położnej w G. przy ul. H. [...], zakończone decyzją z dnia 13 lutego 2006 roku, ustalającą warunki zabudowy;

▪ postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji, która miała zostać zlokalizowana na działkach oznaczonych nr [...] i [...], położnych w G. przy ul. H. [...], zakończone decyzją z dnia 18 maja 2006 roku o umorzeniu postępowania;

▪ postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji, która miała zostać zlokalizowana na działce oznaczonej nr [...], położnej w G. przy ul. H. [...], zakończone decyzją z dnia 8 czerwca 2006 roku, ustalającą warunki zabudowy.

W swoim piśmie z dnia 4 lutego 2008 roku skarżący wskazał, iż dotyczy ono wydania "decyzji o warunkach zabudowy dla nieruchomości położonych przy ul. H. [...] i [...] w G." Stwierdził w nim także, iż żąda "wznowienia postępowania administracyjnego poprzedzającego wydania decyzji warunków zabudowy kompleksu budynków położonych na działkach nr [...] i [...] przy ul. H. [...] w G." Jak wyjaśnił bowiem skarżący, uważa on, że umorzenie postępowania decyzją z dnia 18 maja 2006 roku w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy dla obu działek spowodowało, iż w późniejszym okresie nie mogło się toczyć żadne inne postępowanie dotyczące ustalenia warunków zabudowy dla tych działek, a decyzja z dnia 13 lutego 2006 roku - ustalająca warunki zabudowy dla działki nr [...], jest nieważna.

W tym miejscu zauważyć należy, iż z opisanych powyżej postępowań administracyjnych jedynie postępowanie zakończone decyzją z dnia 18 maja 2006 roku o umorzeniu postępowania dotyczyło obu działek nr [...] i [...] (nieruchomości położonych przy ul. H. [...] i [...] w G.). W ocenie Sądu zatem, po zapoznaniu się z treścią pisma skarżącego z dnia 4 lutego 2008 roku, organ I instancji winien był poinformować skarżącego, iż w przedmiocie warunków zabudowy dotyczących działek nr [...] i [...] toczyły się trzy postępowania opisane powyżej oraz wezwać skarżącego do sprecyzowania żądań zawartych w tym piśmie poprzez wyraźne wskazanie, którego z tych trzech postępowań wznowienia się domaga. Organ winien był także wyjaśnić na jakiej przesłance wznowienie postępowania, wskazanej w art. 145 § 1 k.p.a. i art. 145a k.p.a., skarżący opiera swój wniosek. Nie powinno bowiem budzić żadnych wątpliwości stwierdzenie, iż niezbędnym elementem każdego pisma stanowiącego wniosek strony dotyczący wszczęcia postępowania nadzwyczajnego (wznowieniowego) pozostaje informacja jakiego postępowania, tj. zakończonego jaką decyzją, ono dotyczy. Jeżeli zatem istnieją wątpliwości w jakiej sprawie strona wnosi o wznowienie postępowania - organ, przed nadaniem pismu biegu, winien je wyjaśnić. Powinien także zbadać na jakich przesłankach strona wniosek ten opiera.

Zgodnie z treścią art. 145 § 1 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,

4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,

7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),

8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Dodatkowo, z art. 145a § 1 k.p.a. wynika, iż można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.

Art. 147 k.p.a. stanowi zaś, iż wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej

w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz w art. 145a k.p.a. następuje tylko na żądanie strony. Jak słusznie wskazują przy tym komentatorzy G. Łaszczyca, A. Marzysz i A. Matan w komentarzu do tego przepisu zawartym w "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz." (Tom II. Komentarz do art. 104-269, LEX, 2007, wyd. II): "Regulacja zawarta w omawianym przepisie nawiązuje do rozwiązań przyjętych w art. 61 § 1 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania może nastąpić z urzędu lub na wniosek strony. Jedynie w wypadkach określonych w art. 145 § 1 pkt 4 i art. 145a k.p.a., postępowanie może być wszczęte wyłącznie na wniosek strony. Poza wymienionymi ograniczeniami, zasady wszczęcia postępowania w tej sprawie nie odbiegają od ogólnych zasad wszczęcia postępowania w postępowaniu zwykłym. W szczególności odnosi się to do wymogów formalnych podania zdefiniowanych w art. 63 § 1 k.p.a., z tym że strona, określając przedmiot żądania, musi wskazać co najmniej jedną przesłankę uzasadniającą wznowienie postępowania, wskazaną w art. 145 § 1 i 145a k.p.a. W razie jakichkolwiek wątpliwości w tej sprawie, a także, gdy strona wskaże kilka różnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznej, organ administracyjny winien zwrócić się do strony, by sprecyzowała swoje żądanie, a także by uzupełniła podanie o inne niezbędne, wymagane prawem elementy. Należy zaznaczyć, że wola strony dotycząca zarówno przesłanek, jak i trybu wzruszenia decyzji, nie może być dorozumiana. Ponadto organ administracyjny jest związany wolą strony wyrażoną w podaniu, zatem winien jej udzielać niezbędnej pomocy, mającej na celu właściwe sprecyzowanie zakresu i treści jej żądania." Dopiero w przypadku gdy strona, pomimo pouczeń organu, nadal nie wskazuje żadnej z podstaw wznowienia, zawartych w art. 145 § 1 k.p.a. lub 145a k.p.a., można wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2005 r., sygn. VII SA/Wa 948/05, Baza Orzeczeń LEX nr 190883).

Skarżący we wniosku o wznowienie postępowania powinien zatem wskazać jedną z przyczyn wznowienia postępowania zawartych w art. 145 § 1 k.p.a. i 145a k.p.a. Brak dokładnego określenia, którego postępowania wznowienia się domaga, oraz podstaw przewidzianych w art. 145 § 1 i 145a § 1 k.p.a., stanowił braki pisma wymagające uzupełnienia. Podjęcie decyzji bez tych wyjaśnień spowodowało, iż organy potraktowały pismo skarżącego z dnia 4 lutego 2008 roku jako wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia 13 lutego 2006 roku, w której skarżący - jak twierdzi w skardze - nie chciał wznowienia postępowania.

Nieuzupełnienie braków wniosku spowodowało nadto, iż organy, podejmując rozstrzygnięcia w sprawie, oparły się na różnych ustaleniach i przepisach. Organ I instancji przyjął, iż podstawę żądania wznowienia postępowania stanowi

art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu)

i w związku z tym liczył termin do złożenia wniosku zgodnie z treścią art. 148 § 2 k.p.a., czyli od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Organ przyjął takie założenie, mimo że skarżący w swoim piśmie nie oświadczył, że w sprawie zakończonej decyzją z dnia 13 lutego 2006 roku, ustalającą warunki zabudowy dla działki nr [...], został pozbawiony możliwości udziału w postępowaniu. Odnośnie tej decyzji skarżący stwierdził jedynie, iż jest ona nieważna, ponieważ po niej toczyło się postępowanie zakończone decyzją z dnia 18 maja 2006 roku. O pozbawieniu możliwości wpływu na bieg postępowania wskazywał jedynie w kontekście postępowania toczącego się po wydaniu decyzji z dnia 18 maja 2006 roku. Organ II instancji wprawdzie również stwierdził, iż termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania powinien zostać liczony od daty doręczenia skarżącemu decyzji z dnia 13 lutego 2006 roku, oparł się w tej kwestii jednak jedynie na treści art. 148 § 1 k.p.a. stanowiącego, iż podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Organ uznał bowiem, iż skarżący, jako okoliczności stanowiące podstawę wznowienia, wskazuje okoliczności związane z ustaleniem warunków zabudowy dotyczące treści samej decyzji. W ocenie Sądu to stanowisko organu II instancji jest błędne. W piśmie skarżącego z dnia 4 lutego 2008 roku brak było bowiem twierdzeń, które można by było zakwalifikować jednoznacznie jako okoliczności, które strona traktuje jako stanowiące podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 13 lutego 2006 roku. Jeżeli organ uznał przy tym, iż strona jedynie polemizuje z treścią decyzji, a nie wskazuje podstaw wznowienia postępowania zawartych w art. 145 § 1 k.p.a. i art. 145a § 1 k.p.a., to również w tym przypadku miał obowiązek - jak to już wskazano powyżej, zobowiązać ją do ich wskazania. Takie działanie organu spowodowałoby uniknięcie nieporozumień dotyczących zakresu żądań skarżącego i ich podstaw.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie - jak to już wskazywano powyżej - istniały uzasadnione wątpliwości co do tego, jakie postępowanie chce wznowić skarżący i na jakich podstawach jego żądanie jest oparte. Co za tym idzie organ I instancji, po otrzymaniu pisma skarżącego z dnia 4 lutego 2008 roku, winien był zwrócić się do skarżącego o wyjaśnienie jakiej sprawy dotyczy jego żądanie, zakończonej którą z trzech opisanych powyżej decyzji, oraz na jakich podstawach skarżący ten wniosek opiera. Organ winien był przy tym pouczając skarżącego o treści art. 145 § 1 k.p.a.

i art. 145a § 1 k.p.a. oraz poinformować go jakie postępowania toczyły się w sprawie działek nr [...] i [...]. Dopiero bowiem po takim doprecyzowaniu treści pisma skarżącego z dnia 4 lutego 2008 roku organ mógł jednoznacznie stwierdzić, jakie postępowanie chce skarżący wznowić i z jakich przyczyn, a co za tym idzie ustalić czy żądanie skarżącego zgłoszone jest w terminie określonym w art. 148 k.p.a.

Zaakcentować w tym miejscu należy, iż niewątpliwie istotną zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 63 i art. 65 k.p.a. jest jego odformalizowanie, tak, aby sprawa mogła być rozpatrzona zgodnie z intencją i interesem strony. Nie można jednak przyjmować, że jeżeli żądanie strony jest w ocenie organu zredagowane niezręcznie i mało zrozumiale, to organ ten jest uprawniony do samodzielnego sprecyzowania czy też zmieniania treści tego żądania. Taka sytuacja jest niedopuszczalna, chociażby dlatego, że mogłoby to doprowadzić do zmiany żądania wbrew intencji osoby wnoszącej podanie. Z taką też sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, ponieważ organ pierwszej instancji zamiast wyjaśnić przedmiot i zakres żądania, przy udziale skarżącego, zmienił - jak wynika ze skargi - wbrew intencji strony jej żądanie, uznając za nią, że ta domaga się wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją o warunkach zabudowy z dnia 13 lutego 2006 roku. Ocenę tę zaakceptował organ II instancji.

Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a. w toku postępowania organ administracji publicznej stoi na straży praworządności i podejmuje wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z przepisu art. 9 k.p.a. wynika zaś, iż organ administracji publicznej jest obowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organ czuwa nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udziela im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Obowiązek informowania stron ciąży na organach administracji zwłaszcza w sprawach, których okoliczności dają podstawę do wniosku, że strona pierwszy raz zetknęła się z takimi problemami faktycznymi i prawnymi nie mając przygotowania pozwalającego na ich rozeznanie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 1984 roku, sygn. III SA 729/84, ONSA z 1984 roku, nr 2, poz. 117). Art. 8 k.p.a. stanowi nadto, iż organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawna obywateli.

Z powołanych powyżej przepisów wynika obowiązek dokładnego wyjaśnienia treści żądania strony. Dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy obejmuje bowiem również ustalenie przez organy administracji publicznej treści rzeczywistych żądań (żądania) strony. Również obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa, wymaga wyjaśnienia rzeczywistej woli strony, jeśli charakter wniesionego pisma budzi wątpliwości. W ocenie Sądu - jak to wykazano powyżej, taka sytuacja niewątpliwie miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Wbrew wskazanym zasadom i treści przepisu

art. 64 § 2 k.p.a., stanowiącego, że "jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięci tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania", organ pierwszej instancji nie wystąpił do wnioskodawcy o sprecyzowanie żądania i nie wyjaśnił jego rzeczywistej woli. Powołany przepis stanowi normę nakazu obligującą organ właściwy do załatwienia wniesionego podania do określonego i konkretnego, wskazanego w nim zachowania, tj. do działania wyrażającego się w wezwaniu wnoszącego podanie do usunięcia braków we wskazanym terminie (tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 24 stycznia 2008 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 379/07, dostępnym w Internecie: https://cbois.nsa.gov.pl; por. także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 czerwca 2004 r., sygn. akt.

II SA/Lu 1201/03, OSP 2004/3/64).

Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż organy obu instancji, wydając decyzje w niniejszej sprawie, nie sprostały wyżej wskazanym wymogom, naruszając w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przepisy art. 7 i art. 9 k.p.a., a także art. 147 w zw. z art. 63 § 2 i art. 64 § 2 k.p.a. oraz art. 148 k.p.a., ponieważ po otrzymaniu pisma skarżącego z dnia 4 lutego 2008 roku, którego treść nie pozwalała jednoznacznie ustalić jakie postępowanie chce wznowić skarżący i z jakich przyczyn, nie zażądały stosownych wyjaśnień i uzupełnień od strony, przedwcześnie przyjmując, iż pismo złożone przez skarżącego stanowi wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia 13 lutego 2006 roku, wniesione z uchybieniem terminu wskazanego

w art. 148 k.p.a.

Sąd uchylił decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).

O kosztach postępowania, w postaci uiszczonego przez skarżącego wpisu od skargi w kwocie 200 zł, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zasądzając ich zwrot od organu II instancji na rzecz skarżącego.

Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ I instancji winien wnikliwie przeanalizować treść pisma L. R. z dnia 4 lutego 2008 roku w celu ustalenia czego w istocie domaga się skarżący. Organ winien mieć przy tym na uwadze twierdzenia skarżącego zawarte w skardze wniesionej do Sądu oraz oświadczenie skarżącego złożone na rozprawie w dniu 25 czerwca 2009 roku, z których wynika, iż w piśmie tym skarżący nie domaga się wznowienia postępowania zakończonego decyzją o warunkach zabudowy z dnia 13 lutego 2006 roku. Organ winien również, jeżeli nadal będzie miał wątpliwości dotyczące tego czego w istocie domaga się strona, należycie i wyczerpującego pouczyć ją w trybie art. 9 k.p.a. o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków oraz - w zależności od powziętych wątpliwości - zażądać stosownych wyjaśnień i uzupełnień. Jeżeli po otrzymaniu tych wyjaśnień organ uzna, że podanie skarżącego dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, zgodnie z treścią art. 66 § 1 k.p.a., uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości. Równocześnie zawiadomi skarżącego, w drodze postanowienia, na które służyć będzie stronie zażalenie, że w sprawach innych powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu.