Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 73/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 4,15 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

POSTANOWIENIE Dnia 5 lipca 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędzia del. Dorota Apostolidis (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Bydgoszczy o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Wójtem Gminy Izabelin a Prezydentem Miasta Bydgoszczy w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Ł.N. w sprawie udzielenia pomocy finansowej na odzież, żywność oraz czynsz postanawia: wskazać prezydenta Miasta Bydgoszczy jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Kierownik Rejonowego Ośrodka Pomocy Społecznej S. w B., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Bydgoszcz wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, na podstawie art. 19, art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2016r., poz.23 , z późn.zm., dalej jako k.p.a.), zaistniałego między Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej w I., działającym z upoważnienia Wójta Gminy Izabelin., a Rejonowym Ośrodkiem Pomocy Społecznej S. działającym z upoważnienia Prezydenta Miasta Bydgoszcz, w sprawie [...], w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Pana Ł.N. o pomoc na zakup żywności, odzieży oraz w opłacie czynszu.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w I. uznał się niewłaściwym w sprawie rozpatrzenia wniosku Ł.N., z dnia [...] sierpnia 2016r. o udzielenie pomocy na zakup odzieży i żywności oraz opłatę czynszu i przekazał powyższy wniosek do rozpatrzenia przez Rejonowy Ośrodek Pomocy Społecznej S. w B. Organ podał, że ubiegający się o pomoc oraz wspólnie z nim gospodarująca żona – E.N. posiadają ostatnie miejsce zameldowania w B. przy ulicy W. [...].

Kierownik ROPS S. w B. nie podzielając stanowiska Kierownika GOPS w I. wskazał w piśmie z dnia [...]sierpnia 2016r. (znak [...]), że przekazanie sprawy nastąpiło z obrazą art 101 § 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2016 r. poz. 930 z późn. zm., dalej jako u.p.s.), bowiem zgodnie z ww. przepisem właściwą miejscowo gminą do załatwienia wniosku jest gmina zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Natomiast zgodnie z art. 101 §2 gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby jest właściwa miejscowo tylko w przypadku osób bezdomnych, do których Państwo N. nie należą. Wnioskodawca podał, że Kierownik GOPS w I. ponownie przesyłając (w dniu [...] września 2016r.), do rozpatrzenia ww. wniosek, czynność tę uzasadnił bezdomnością wnioskodawcy, za którą w jego ocenie przemawia nieposiadanie przez Państwa N. na terenie gminy Izabelin żadnej własności, niepodejmowanie przez nich zatrudnienia, nieponoszenie kosztów związanych z opłatami za media. Organ wskazał, że ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia "miejsca zamieszkania", należy zatem odnieść się w tej kwestii do regulacji zawartej w art. 25 k.c., który za miejsce zamieszkania osoby fizycznej uznaje miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.

Z akt sprawy wynika, że Państwo N. nie są zameldowani na stałe w mieście B., (pan N. wymeldował się w 2010 r., jego żona w 2005r.). Natomiast na podstawie pisemnej umowy z dnia [...]lipca 2016r. wynajmują oni na czas nieokreślony lokal mieszkalny, położony w gminie I., H. ulica W. [...]. Powyższe świadczy w ocenie Kierownika ROPS S. w b., że nie są osobami bezdomnymi w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, gdyż zgodnie z art. 6 pkt 8 cytowanej ustawy za osobę bezdomną należy uznać osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym - w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminnym i niezameldowaną na pobyt stały - w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Ponadto ww. nie utrzymują więzi z miastem B., a do nowego miejsca przeprowadzili się z zamiarem znalezienia zatrudnienia. Powyższe należy więc utożsamiać z tym, iż to w gminie I. koncentrują wszelkie swoje życiowe interesy i łączą z tym miejscem swoją przyszłość. W związku z tym Kierownik ROPS S. w B. uznał, że zamiar przebywania Państwa N. na terenie gminy I. i jednoczesne w niej przebywanie, czyni z niej miejsce zamieszkania wnoszących o wsparcie. Mając powyższe na względzie wniósł o rozpatrzenie sporu kompetencyjnego i wskazanie organu właściwego do załatwienia przedmiotowej sprawy.

W odpowiedzi na powyższy wniosek Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w I. poinformował, że dokumenty przedmiotowej sprawy, dotyczącej pomocy dla Państwa N. tj. wywiad wraz z wnioskiem o pomoc oraz dokumentacja, zostały przesłane dnia [...] września 2016r do Rejonowego Ośrodka Pomocy Społecznej S. w B., a Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w I. jest w posiadaniu jedynie kopii tychże dokumentów. Jednocześnie wskazano, że Państwo N. przebywali na terenie gminy Izabelin od dnia [...]lipca 2016r do dnia [...]września 2016r, trudno więc uznać, że byli mieszkańcami ww. gminy. Zainteresowani nigdy nie oświadczyli, że przybyli tutaj z zamiarem stałego pobytu, nie podjęli tu również stałego zatrudnienia, nie figurowali w bazie danych ewidencji ludności ani Poradni POZ w I., nie ponosili kosztów związanych z odbiorem odpadów i innych mediów oraz nie odbierali wysyłanej za potwierdzeniem odbioru korespondencji z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w I. Ponadto wskazano, że z informacji uzyskanych drogą urzędową wiadomo Ośrodkowi Pomocy Społecznej w I., że Pan Ł.N. i Pani E.N. od dnia [...]września 2016 r. nie przebywają na terenie gminy I., w tym również pod ww. adresem, gdyż została rozwiązana z nimi umowa najmu i nie jest Ośrodkowi znane ich obecne miejsce pobytu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

Spór o właściwość ma miejsce wtedy gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów administracji publicznej zachodzi w odniesieniu do rozpoznania i rozstrzygnięcia tej samej sprawy, którą się zajmują lub odmawiają zajęcia co najmniej dwa organy. A zatem wtedy, gdy w postępowaniu przed organami chodzi o rozstrzygniecie sprawy tożsamej strony (stron), dotyczącej tego samego podmiotu, przy zastosowaniu tej samej podstawy prawnej. Spór o właściwość może powstać tylko w ramach konkretnej sprawy administracyjnej, która jest już przedmiotem prowadzonego postępowania, albo w której odmówiono nadania biegu postępowaniu. Przez spór, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa ograny administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny), albo każdy z organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny). Spór może powstać w sprawie z zakresu administracji publicznej, załatwianej przez organ administracji (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Wyd II, str. 32).

Mając na uwadze powyższe rozważania, należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie, na tle konkretnej sprawy z zakresu administracji publicznej, powstał negatywny spór kompetencyjny pomiędzy Prezydentem Miasta Bydgoszcz a Wójtem Gminy Izabelin.

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej - art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.

Spór zainicjowany wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie, miał charakter negatywnego sporu o właściwość.

Właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej, zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W przypadku osoby bezdomnej, właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały (art. 101 ust. 2 u.p.s.).

Art. 6 pkt 8 u.p.s. określa, że osoba bezdomna to osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowana na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania.

Ł.N. i E.N. spełniają pierwsze dwa warunki opisane w art. 6 pkt 8 u.p.s., ponieważ nie są zameldowany na pobyt stały oraz nie przebywają w gminie Izabelin Harnówek, ulica Wesoła 6., bowiem umowa najmu została z nimi rozwiązana i nie jest znane ich obecne miejsce pobytu.

W niniejszej sprawie ma zatem zastosowanie art. 101 ust. 2 u.p.s., a dla wskazania organu właściwego do załatwienia przedmiotowego wniosku istotne jest ustalenie ostatniego miejsca zameldowania wnioskodawcy na pobyt stały. Bez znaczenia pozostaje fakt, że wcześniej Państwo N. przebywali w Izabelinie przy ulicy Wesołej 6, jeżeli ostatnim miejscem ich zameldowania była Bydgoszcz, ulica Wojska Polskiego 2 B/4. Dlatego też, właściwy do rozpatrzenia wniosku w sprawie przyznania świadczeń z pomocy społecznej jest Prezydent Miasta Bydgoszczy.

Z tego względu, na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 4 p.p.s.a. oraz art.193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.