Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 58/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-05-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 33 ust. 5, art. 35 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 maja 2016 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Wojewody z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia (...) nr (...) znak: (...), II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę (...) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Decyzją nr (...) z dnia (...) sierpnia 2015 r., znak: (...), Prezydent Miasta P. odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na terenie nieruchomości położonej w P. przy ul. (...), działka nr ew. (...), ark. (...), ob. G.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż (...) maja 2004 r. do Urzędu Miasta Poznania wpłynął wniosek A. H. o wydanie pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji. Postępowanie na wniosek Inwestora postanowieniem z dnia (...) lipca 2004 r. zostało zawieszone. Pismem z dnia (...) czerwca 2007 r. wnioskodawca wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania, a następnie pismem z dnia (...) czerwca 2012 r. wraz z M. J. wnieśli o udzielenie informacji o przebiegu sprawy. Postanowieniem z dnia (...) lipca 2012 r. organ podjął zawieszone postępowanie oraz postanowieniem z tego samego dnia nałożył na wnioskodawcę obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedstawionej dokumentacji. Inwestor został zobowiązany do przedłożenia:

1. klauzuli ostateczności na decyzji nr (...) z dnia (...) maja 2003 r. znak: (...) o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu;

2. aktu notarialnego dla służebności gruntowej prowadzenia mediów (wszystkie przyłącza) oraz dla zgody na budowę miejsc parkingowych wraz z dojazdem na terenie działek nr (...), nr (...). ark. (...), ob. G.;

3. objęcie wnioskiem działek o nr ew. (...),(...) w związku z planowaną realizacją parkingu wraz z dojazdem;

4. uzupełnienie numerów geodezyjnych działki i arkusza oraz danych aktu notarialnego na oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dotyczącym działki o nr ew. (...);

5. poprawnie wypełnionego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, złożonego dla działek o nr ew. (...),(...), ark. (...), ob. (...);

6. ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy dla realizacji inwestycji obejmującej budowę miejsc parkingowych wraz z dojazdem dla działek o nr ew. (...),(...), ark. (...), ob. (...);

7. opinii Wydziału Ochrony Środowiska o możliwości wycinki drzew i krzewów usytuowanych na terenie inwestycji;

8. aktualnych warunków technicznych przyłączenia gestorów sieci infrastruktury technicznej;

9. w projekcie budowlanym:

- nie wykazano, że nowa zabudowa jest nie wyższa niż istniejąca w sąsiedztwie (zgodnie z pkt, 1.4 ww. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu);

- zaprojektowany budynek o wysokości 5 kondygnacji (decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu dopuszcza max. 4 kondygnacje + poddasze użytkowe);

- określenie głębokości balkonów i daszka na wejściem na rzutach;

- uzupełnienie o opis do planu zagospodarowania;

- ponumerowanie stron w projekcie budowlanym;

- zapewnienie dostępności dla osób niepełnosprawnych;

- charakterystyki energetycznej obiektu;

- informacji BIOZ;

- oryginalnej mapy zasadniczej dla celów projektowych;

- sprawdzenie projektu oraz załączenie uprawnień sprawdzających, ich zaświadczeń o przynależności do izb branżowych i zaświadczeń z art. 20 Prawa budowlanego;

- uzupełnienie o aktualne zaświadczenia projektantów o przynależności do izb branżowych oraz zaświadczenia z art. 20 Prawa budowlanego;

- załączenie analizy nasłonecznienia i przesłaniania w stosunku do budynku projektowanego oraz budynków istniejących w sąsiedztwie;

- przedstawienie rozwiązania umocnienia gruntu wyniesionego w stosunku do budynku projektowanego oraz budynków istniejących w sąsiedztwie;

- uzupełnienie o opis dotyczący ochrony p.poż. budynku;

- aktualnego uzgodnienia rzeczoznawców;

- projektu oświetlenia elektrycznego dla projektowanej drogi dojazdowej do parkingu oraz na działkach o nr ew. (...), (...), ark. (...), ob. (...);

10. na planie zagospodarowania:

- zwymiarowanie szerokości istniejącej i projektowanej drogi dojazdowej do parkingu oraz miejsc postojowych, a także ich właściwa lokalizacja:

- w legendzie: oznaczenie wjazdu/wejścia do budynku oraz miejsc postojowych;

- oznaczenie niwelety aktualnej i projektowanej;

- wrysowanie nadwieszeń - balkonów i ich odległości od granicy działki o nr ew. (...), ark. (...), obr. (...) przy ul. (...).

Pismem z dnia (...) sierpnia 2012 r. inwestor ponownie wniósł o zawieszenie niniejszego postępowania, co organ uczynił postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2012 r. Następnie pismem z dnia (...) sierpnia 2015 r. A. H. wniósł o podjęcie postępowania oraz odniósł się do treści postanowienia z dnia (...) lipca 2012 r., przedkładając część żądanej dokumentacji. Organ I instancji postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2015 r. podjął zawieszone postępowanie i mając na uwadze, że wnioskodawca jedynie częściowo uzupełnił dokumentację konieczną do udzielenia pozwolenia na budowę, w tym nie przedłożył czterech egzemplarzy projektu budowlanego oraz dokumentów dotyczących służebności na działkach nr (...) i (...), decyzją wydaną w dniu (...) sierpnia 2015 r. odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę.

Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie złożył A. H. Skarżący zarzucił, iż postępowanie było prowadzone z naruszeniem przepisów o terminach załatwiania spraw, a w końcowym etapie, gdy organ na skutek jego interwencji podjął czynności, zostało szybko zakończone, co potwierdza złą wolę organu administracji. Skarżący podniósł, iż zmiany ustawy Prawo budowlane, jakie nastąpiły od daty złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę, nie odnoszą się do jego wniosku. Dokumentacja projektowa, jaką złożył w 2004 roku, była kompletna, dla projektowanej inwestycji załączył również aktualne opinie i uzgodnienia gestorów poszczególnych mediów infrastruktury technicznej. W rozwinięciu odwołania skarżący w piśmie z dnia (...) października 2015 r. podniósł, iż żądana przez organ I instancji analiza nasłonecznienia była w aktach, natomiast obowiązek przedłożenia aktów notarialnych o ustanowieniu służebności z gestorami sieci infrastruktury był na tym etapie niewykonalny, bowiem służebności mogą zostać ustanowione dopiero po ich wybudowaniu. Podniósł ponadto, że część dokumentacji była na M. J., co organ pominął, choć jest ona współwłaścicielem nieruchomości objętej wnioskiem.

M. J. skierowanym do Wojewody pismem z dnia (...) października 2015 r., popierając zarzuty zawarte w odwołaniu A. H. zarzuciła organowi I instancji, że pozbawił ją udziału w sprawie.

Wojewoda decyzją z dnia (...) listopada 2015 r. Nr (...), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta P. nr (...) z dnia (...) sierpnia 2015 r., znak: (...).

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wyjaśnił, iż zgodnie z art. 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) - dalej Prawo budowlane, każdy ma prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Inwestor, aby uzyskać pozwolenie na budowę, musi spełnić obydwa warunki łącznie. Na podstawie art. 3 pkt. 11 Prawa budowlanego poprzez prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonania robót budowlanych. Powyższe nie uległo zmianie od dnia złożenia przedmiotowego wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę do dnia dzisiejszego. Organ administracji architektoniczno- budowlanej odmawiając bądź wydając pozwolenie na budowę określonej inwestycji, winien kierować się ściśle określonymi w przepisach prawa wytycznymi. To przepisy prawa materialnego stanowią podstawę wydania konkretnej decyzji.

Organ następnie przytoczył przepis art. 35 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w niniejszej sprawie - biorąc pod uwagę jego zmiany od 31 maja 2004 r. Wskazano, iż stosownie do art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w art. 35 ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Takie postanowienie wydane zostało w dniu 24 lipca 2012 r.

Wojewoda wskazał, że Prezydent Miasta w uzasadnieniu swojej decyzji wyjaśnił, że inwestor nie wywiązał się w pełnym zakresie z obowiązków określonych w postanowieniu, w tym nie złożył czterech egzemplarzy projektu budowlanego, opracowanych zgodnie z dyspozycją art. 33 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego. Ponadto inwestor nie przedstawił stosownych dokumentów dotyczących służebności dla działek nr ew. (...), (...), ark. (...), ob. (...).

Wojewoda wyjaśnił, iż jak wynika z materiału dowodowego na działkach o nr ew. (...) i (...) mają zostać wykonane przyłącza oraz miejsca postojowe. Część miejsc postojowych zgodnie z pismem Inwestora z dnia (...) sierpnia 2015 r. ma zostać wykonana na działce o nr ew. (...) przy ul. (...). W związku z powyższym Inwestor był zobowiązany do złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością co do tychże dwóch działek, a zatem nie wypełnił punktu 5 postanowienia. Tym samym działki te powinny zostać także uwzględnione we wniosku pozwolenia na budowę – zatem inwestor nie wykonał punktu 3 postanowienia.

Wojewoda podzielił natomiast stanowisko inwestora, iż na etapie wydania pozwolenia na budowę nie musiał przedstawiać aktu notarialnego dla służebności gruntowej prowadzenia mediów - przyłączy.

W kwestii wykonania zobowiązania co do miejsc postojowych Wojewoda zauważył, że decyzja o warunkach zabudowy nr (...) z dnia (...) maja 2003 r. w punkcie 1.9. wskazuje, że miejsca postojowe powinny być zlokalizowane na terenie zajmowanym przez projektowaną zabudowę mieszkaniowej lub na działkach sąsiednich, za zgodą (potwierdzoną notarialnie) właścicieli tych działek. Dla obiektów wielofunkcyjnych wymagana jest sumaryczna liczba miejsc postojowych. Parkowanie należy przewidzieć na działce inwestora W konsekwencji Inwestor był zobowiązany do przedstawienia aktu notarialnego zawartego z właścicielem działki o nr ew. (...), w którym wyrażona byłaby jego zgoda na wykonanie tychże miejsc postojowym na danej działce. Organ wyjaśnił, iż akt notarialny nr (...) załączony do projektu budowlanego takiej zgody nie przedstawia.

Wojewoda wyjaśnił, iż wnioskodawca przedstawił jedynie aktualne oświadczenie/warunki przyłączenia do sieci gazowej danego obiektu. Nie załączono jednakże warunków technicznych podłączenia do sieci wodociągowej, kanalizacji sanitarnej i deszczowej oraz do sieci elektroenergetycznej, bowiem przedłożone warunki techniczne od tychże gestorów straciły swoją ważność. Stosownie do art. 34 ust. 3 pkt. 3 Prawa budowlanego projekt budowlany powinien zawierać stosownie do potrzeb oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody, ciepła i gazu, odbioru ścieków oraz o warunkach przyłączenia obiektu do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych oraz dróg lądowych. Konieczność załączenia tychże dokumentów została wyeliminowana ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane i innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 443). Jednakże, jak wynika z art. 6 ww. ustawy zmieniającej, do spraw wszczętych przed dniem wejścia zmian w życie stosuje się przepisy dotychczasowe, co powoduje obowiązek przedstawienia aktualnych warunków technicznych podłączenia do sieci. W konsekwencji Wojewoda stwierdził, że wnioskodawca nie spełnił obowiązku z punktu 8 postanowienia.

Organ I instancji zobowiązał Inwestor aby wykazał, że projektowana zabudowa nie jest wyższa niż ta istniejąca w jego sąsiedztwie. Zdaniem Wojewody Inwestor nie odniósł się w swoich pismach do tejże kwestii, a z załączonego projektu budowlanego nie wynika, jakoby sąsiednie budynki były niższe od planowanego. Konieczność przedstawienia, czy projektowany budynek nie jest wyższy od zabudowy sąsiedniej wynika z zapisu punktu 1.4 załączonej decyzji Prezydenta Miasta nr (...) z dnia (...) maja 2003 r., znak: (...), ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji.

Decyzja o warunkach zabudowy w punkcie II.8 nakazuje, aby na realizację sieci infrastruktury technicznej (łącznie z drogami) poza granicami inwestycji konieczne będzie uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu przed uzyskaniem pozwolenia na budowę obiektu kubaturowego. Wnioskodawca planuje wykonanie m.in. miejsc postojowych na działce o nr ew. (...), które to miejsca postojowe należy uznać jako element infrastruktury technicznej. W konsekwencji Prezydent Miasta słusznie nakazał przedstawienie decyzji o warunkach zabudowy co do tychże miejsc postojowych (postanowienie punkt 6).

Wojewoda w dalszej kolejności wyjaśnił, iż od dnia (...) maja 2004 r., czyli od dnia złożenia wniosku pozwolenia na budowę, projektant i osoba sprawdzająca projekt zgodnie z art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego mają obowiązek dołączenia do projektu budowlanego oświadczenia o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Projektanci jak i sprawdzający byli zobowiązali załączyć ww. oświadczenie do projektu budowlanego. W załączonym projekcie budowlanym brak ww. oświadczenia projektantów i sprawdzających czy to branży architektonicznej czy też konstrukcyjnej. W konsekwencji Inwestor nie wypełnił jednego z obowiązków wskazanych w punkcie 9 postanowienia.

Zdaniem Wojewody w badanym przypadku w kwestii projektu budowlanego zastosowanie ma Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 03 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2003 r. nr 120, poz. 1133 ze zm.). Wynika to z dyspozycji §14 Rozporządzenia Ministra Transportu. Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r. poz. 462 - ze zm.), zgodnie z którym do spraw wszczętych przed wejściem w życie Rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. stosuje się przepisy dotychczasowe. Stosownie do § 5 ww. Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 03 lipca 2003 r., wszystkie strony i arkusze stanowiące części projektu budowlanego oraz załączniki do projektu powinny być opatrzone numeracją. Części projektu budowlanego odrębnie oprawione oraz załączniki powinny mieć numerację zgodną ze spisem zawartości tego projektu. Po analizie załączonych projektów budowlanych należy stwierdzić, że projekt budowlany budynku mieszkalnego wielorodzinnego autorstwa m.in. mgr inż. A. S. oraz Projekt budowlany część elektryczna, nie zostały opatrzone odpowiednią numeracją. Tym samym Wnioskodawca nie spełnił jednego z obowiązków punktu 9 postanowienia.

Zdaniem Wojewody analizowany projekt budowlany nie spełnia również wymogów określonych w § 8 ust. 2 ww. Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 03 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, bowiem nie posiada części opisowej projektu zagospodarowania terenu spełniającej powyższe wymogi. W projekcie budowlanym przedstawiono jedynie bilans powierzchni działki oraz zestawienie kubatury i powierzchni użytkowych całkowitych, czyli jedynie informacje wymienione w ww. punkcie 1 i 4. Inwestor nie wypełnił zatem obowiązku przedstawionego w punkcie 9 postanowienia (uzupełnienie o opis do planu zagospodarowania). Nie zawarto również pozostałych wymaganych informacji, dot. np. projektowanego zagospodarowania działki lub terenu, w tym urządzeń budowlanych związanych z obiektami budowlanymi, układu komunikacyjnego, sieci uzbrojenia terenu z przeciwpożarowym zaopatrzeniem wodnym, ukształtowania terenu i zieleni w zakresie niezbędnym do uzupełnienia części rysunkowej projektu zagospodarowania działki lub terenu, czy też danych informujących, czy działka lub teren, na którym jest projektowany obiekt budowlany, są wpisane do rejestru zabytków oraz czy podlegają ochronie na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W załączonym projekcie budowlanym brak jest opisu dotyczącego warunków ochrony przeciwpożarowej, co narusza § 11 pkt 11 ww. rozporządzenia. Wnioskodawca nie zastosował się do kolejnego z obowiązków nałożonego w punkcie 9 postanowienia.

W postanowieniu z dnia (...) lipca 2012 r. Prezydent Miasta nakazał zwymiarowanie szerokości miejsc postojowych, a czego nie dokonano, co narusza § 8 ust. 3 pkt 2 ww. rozporządzenia. Organ wyjaśnił, iż zwymiarowanie miejsc postojowych jest konieczne do zbadania spełnienia wymagań dotyczących miejsc postojowych, a ustalonych w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i usytuowanie. Brak ten powoduje, że organ nie może ocenić prawidłowości zaprojektowania tychże miejsc postojowych.

W załączonym projekcie budowlanym brak jest charakterystyki energetycznej obiektu, czym nie wypełniono jednego z nałożonych w punkcie 9 postanowienia obowiązków i co narusza art. 34 ust. 3 pkt 2 Prawa budowanego.

Kończąc Wojewoda podzielił stanowisko skarżącego, iż trwające ponad 11 lat postępowanie prowadzone było z naruszeniem przepisów co do szybkości załatwienia sprawy. Naruszenie to jednak nie ma znaczenia na wynik przeprowadzonego postępowania, a organ odwoławczy nie jest władny do badania przyczyn tak długiego rozpatrywania sprawy. Wojewoda zwrócił jednakże uwagę, że postępowanie organu I instancji było dwukrotnie zawieszane na wyraźny wniosek Inwestora, co miało decydujący wpływ na jego długość. Ponadto fakt rozpatrywania sprawy przez Prezydenta Miasta przez tak długi okres nie miał wpływu na zakres wypełnienia obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia (...) lipca 2012 r. Powyżej opisane braki Wnioskodawca byłby zobowiązany także wypełnić już w początkowym okresie postępowania. Natomiast kwestia utraty ważności warunków technicznych wydanych przez gestorów sieci wynikała z faktu, że postępowanie było zawieszone na wniosek Inwestora. Wojewoda wyjaśnił, że stosownie do podstawowych obowiązków inwestora należy m.in. zapewnienie opracowania projektu budowlanego. Zgodnie z art. 20 Prawa budowlanego do obowiązków projektanta należy m.in. opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z ustaleniami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wymaganiami ustawy, przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. W tym do przepisów tych należy rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Organ administracji architektoniczno- budowlanej nakłada ewentualny obowiązek uzupełnienia projektu budowlanego nie na projektanta, a na inwestora. Odnosząc się do pisma inwestora oraz M. J., Wojewoda wyjaśnił, że decyzja Prezydenta Miasta, jak i inne pisma tegoż organu były wysyłane Pani M. J. na adres: ul. (...). Takie adresowanie przesyłek było uzasadnione, bowiem na pismach z dnia (...) lipca 2007 r., (...) czerwca 2012 r,, (...) sierpnia 2012 r. skierowanych przez Panią M. J. do Urzędu Miasta i przez nią podpisanych jako adres do korespondencji widnieje właśnie: ul. (...). Zatem organ postępował zgodnie z wskazaniem strony postępowania. Jak wynika z wniosku pozwolenia na budowę, zawiadomienia o wszczęciu postępowania inwestorem w niniejszym przypadku jest A. H., natomiast M. J. nie występowała o wydanie pozwolenia na budowę.

Wojewoda ponadto wyjaśnił, że inwestor może złożyć ponownie wniosek pozwolenia na budowę załączając kompletną dokumentację. W ponownym postępowaniu może dojść także do zmiany inwestora. Organ podkreślił, że długi okres rozpatrywania sprawy nie wpłynął na konieczność uzupełnienia braków i ich zakres, bowiem ewentualna zmiana przepisów prawa budowlanego nie miała wpływu na rozpatrywaną sprawę, np. ze względu na przepisy przejściowe w niniejszej sprawie należy brać pod uwagę Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 03 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego.

Organ przyznał rację skarżącemu, że nie był zobowiązany do przedstawienia opinii Wydziału Ochrony Środowiska o możliwości wycinki drzew i krzewów, bowiem nie zobowiązują go do tego żadne przepisy prawa.

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że Prezydent Miasta słusznie na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego odmówił pozwolenia na budowę, bowiem Inwestor m.in. nie przedłożył wraz z wnioskiem projektu budowlanego, który można uznać za kompletny oraz nie przedstawił stosownego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością.

Skargi na powyższą decyzję Wojewody wniosła M. J. oraz A. H. Sprawa ze skargi M. J. została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Po 57/16. Postanowieniem z dnia 3 marca 2016 r. skarga ta została prawomocnie przez Sąd odrzucona.

Skarga A. H. zarejestrowana została pod sygn. akt II SA/Po 58/16 i jest przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego.

Skarżący A. H. żądając uchylenia wydanych w sprawie decyzji powtórzył zarzuty i argumentację przytoczoną na etapie postępowania odwoławczego. Skarżący podkreślił, że z winy organu I instancji dokumentacja, którą załączył do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę zdezaktualizowała się. Ponadto, został wezwany do wykonania szeregu obowiązków, choć w części brak było dla nich umocowania w obowiązujących przepisach prawa. Organy ponadto nie zauważyły, że niektóre dokumenty, jak analiza nasłonecznienia oraz niwelata terenu są zawarte w dokumentacji.

Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalanie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie sądowoadministracyjnej przeprowadzonej w dniu 4 maja 2016 r. skarżący podtrzymał skargę i jej zarzuty. Wyjaśnił, iż w Urzędzie był bardzo źle traktowany, wielokrotnie w trakcie wizyt natrafiał na opór urzędników, z czym nie mógł sobie poradzić.

Uczestniczka postępowania M. J. poparła skargę. Do akt złożyła pismo procesowe z dnia 4 maja 2016 r. w którym podniosła, że skarżący ma problemy zdrowotne i zapewne z tej przyczyny korespondencja, w tym wezwanie do uzupełnienia dokumentów, nie były jej przekazywane. Stan zdrowia skarżącego niewątpliwie miał również wpływ na to, że nie wykonał obowiązków, jakie nałożył na niego organ I instancji. Podniosła, że do jej zadań w związku z planowaną inwestycją na działce, której jest współwłaścicielem, należało zgromadzenie dokumentacji projektowej. Gdyby zajęła się tą sprawą osobiście, braki z pewnością zostałyby uzupełnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje.

Skarga jest zasadna, lecz zasadniczo z innych przyczyn, aniżeli w niej podniesiono.

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest jedynie sprawdzenie, czy zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy jej podejmowaniu nie zostały naruszone w sposób istotny przepisy postępowania administracyjnego. Natomiast stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną.

Dokonując tak rozumianej oceny sprawy, Sąd dopatrzył się naruszenia przez organu administracji przepisów prawa, skutkujących koniecznością uchylenia decyzji wydanych w rozpatrzeniu wniosku skarżącego o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na terenie nieruchomości położonej w P. przy ul. (...), działka nr ew. (...), ark. (...), ob. (...).

W niniejszym postępowaniu kontroli sądu poddane zostało rozstrzygnięcie odmawiające zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Na wstępie zaznaczyć należy, iż decyzja organu I instancji wydana została w dniu (...) sierpnia 2015 r., w rozpatrzeniu wniosku skarżącego inwestora, który złożony został w 2004 roku, a którego dokumentacja projektowa nie została uzupełniona. Decyzja organu I instancji wydana została zatem po upływie 11 lat od wszczęcia postępowania. Jednocześnie wskazać należy, iż okoliczność tak długo prowadzonego postepowania nie ma żadnego znaczenia dla rozpatrzenia przedmiotowej sprawy przez Sąd. Tym niemniej należy zauważyć, iż na długotrwałość postępowania wpływ miały niewątpliwie dwa wnioski inwestora o jego zawieszenie. Upływ czasu pomiędzy złożeniem wniosku a zakończeniem postępowania miał natomiast znaczenie, bowiem na przestrzeni tych lat ustawa Prawo budowlane była wielokrotnie nowelizowana, a ponadto część dokumentacji załączonej do projektu zdezaktualizowała się i przez to wymagała uzupełnienia. Mając to na uwadze nie można jednakże podzielić stanowiska skarżącego, iż organ nie uwzględnił przepisów obowiązujących w dacie złożenia wniosku o zatwierdzenie projektu na budowę i udzielenia pozwolenia na budowę, przez co skarżący zobowiązany został do wykonania obowiązków, które wynikały z przepisów, które weszły w życie już po wszczęciu postępowania w sprawie. Odnosząc się do tej argumentacji Sąd wskazuje, iż konieczność uzupełnienia dokumentacji załączonej do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego w pierwszej kolejności wynikała w tym przypadku z braku spełnienia warunków określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 03 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2003 r. nr 120, poz. 1133 ze zm.), które obowiązywało już w dacie opracowywania projektu oraz złożenia przedmiotowego wniosku i zasadniczo do czasu jego uchylenia (co miało miejsce w 2012 r.) nie było nowelizowane. Organ I instancji postanowieniem wydanym w dniu (...) lipca 2012 r., na podstawie art. 33 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, mając na uwadze m.in. treść tego aktu zobowiązał inwestora do wykonania szeregu obowiązków, w tym ponumerowania dokumentacji projektowej oraz przedłożenia czterech egzemplarzy projektu, co jest zgodne z § 5 ww. Rozporządzenia oraz art. 33 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. W tym miejscu zaznaczyć należy, iż określony w tym przepisie ustawy obowiązek załączenia do wniosku 4 egzemplarzy projektu budowlanego obowiązuje od 11 lipca 2003 r.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:

1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6;

4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

3. W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.

Z powyższej regulacji zatem wynika, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, organ budowlany zobowiązany jest sprawdzić, czy spełnione zostały wymogi zawarte w art. 35 ust. 1 ustawy. W przypadku natomiast stwierdzenia naruszeń w zakresie określonym w ust. 1 organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Podkreślić należy, że postanowienie wydane na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy jest niezaskarżalne, co oznacza, że może być kwestionowane wyłącznie w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę lub odmowy udzielenia pozwolenia. Obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości może być realizowany przez inwestora w każdej formie, która powoduje eliminację naruszeń wymogów określonych w art. 35 ust. 1 ustawy, w tym także poprzez wskazanie organowi, że naruszenie tych wymogów nie występuje. Jedynie w sytuacji, gdy inwestor nie reaguje na wydane postanowienie (wezwanie) w żaden sposób, organ zobowiązany jest wydać decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę, bowiem nakaz taki dla organu sformułowany jest w sposób kategoryczny i organ nie ma on możliwości działania uznaniowego.

Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W związku z powyższym należy stwierdzić, że zarzuty kierowane pod adresem inwestora w postanowieniu powinny zostać sformułowane w sposób jasny i niebudzący wątpliwości. Obowiązkiem organu jest ponadto wskazanie podstawy prawnej każdej wskazanej w postanowieniu nieprawidłowości. Wskazanie przepisów, których zachowanie będzie warunkowało zgodność projektu z zobowiązującymi w tym zakresie przepisami, ułatwi bowiem inwestorowi doprowadzenie projektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że organ I instancji postanowieniem z dnia (...) lipca 2012 r. wezwał inwestora do doprowadzenia projektu budowlanego do zgodności poprzez przedłożenie dokumentacji wskazanej w tym postanowieniu, nie podając podstawy prawnej dla tak licznych nałożonych na inwestora obowiązków. Następnie, na ponowny wniosek inwestora, organ postępowanie w sprawie zawiesił. Po upływie ponad dwóch lat inwestor przedłożył część żądanej dokumentacji. W tych okolicznościach organ uznał, że skoro inwestor nie wykonał nałożonych na niego obowiązków, to sprawę, po uprzednim podjęciu postępowania, można zakończyć wydając decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę.

Należy jednakże mieć na uwadze, że wnosząc odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej skarżący zakwestionował postanowienie z dnia (...) lipca 2012 r. co do części nałożonych na niego obowiązków. Skarżący m.in. podniósł, iż w dokumentacji projektowej jest żądana od niego analiza nasłonecznienia, żądanie od niego opinii o możliwości usunięcia drzew z działki nie miało umocowania w obowiązujących przepisach, a ponadto, że przedwczesne było żądanie przedłożenia aktów notarialnych ustanowienia służebności dla infrastruktury technicznej jaką zamierza przeprowadzić przez nieruchomości nie stanowiących jego własności, bowiem takie służebności mogą zostać ustanowione dopiero po zrealizowaniu inwestycji. Z pism w aktach sprawy wynika ponadto, że inwestor ma problemy z uzyskaniem wymaganych ponownych opinii i uzgodnień. Wojewoda Wielkopolski, aczkolwiek w większości podzielił te zarzuty, to jednak uznał, iż skoro inwestor nie zastosował się do pozostałych żądań, to należało utrzymać w mocy decyzję organu I instancji.

W opinii Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę w świetle wskazanych przez skarżącego nieprawidłowości w działaniu organu I instancji, obowiązkiem Wojewody było uchylenie decyzji Prezydenta Miasta z wskazaniem powtórzenia etapu wezwania inwestora do uzupełnienia wniosku w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego. Należy bowiem stwierdzić, że organ drugiej instancji w swojej ocenie kwestionowanego przez skarżącego postępowania administracyjnego pominął problem stosowania przez organy zasady informowania stron (art. 9 k.p.a.) jaki i zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). W opinii Sądu w sytuacji, gdy inwestor został zobowiązany do przedłożenia tak wielu dokumentów i wyjaśnień, jakie zostały wymienione w postanowieniu z dnia (...) lipca 2012 r., obowiązek informowania i wyjaśniania stronie przez organ prowadzący postępowanie administracyjne całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy winien być rozumiany tak szeroko, jak to tylko możliwe. Zważywszy, że część tych obowiązków okazała się zbędna, a co więcej – nie miała umocowania w obowiązujących przepisach prawa, inwestor powinien mieć pewność co do swojej sytuacji faktycznej i prawnej, a taką pewność dałoby wyłącznie uchylenie postanowienia o nałożeniu obowiązków w części przez niego zakwestionowanej. W realiach przedmiotowej sprawy oznaczało to konieczność powtórzenia tego etapu postępowania dowodowego przez organ I instancji, czego w tym przypadku nie uczyniono, lecz wydano rozstrzygnięcia ostatecznie kończące sprawę – Wojewoda Wielkopolski utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Takiego działania Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę nie może zaakceptować. Nie można bowiem wykluczyć, że skarżący nie mogąc wypełnić tych właśnie obowiązków uznał, że wątpliwości co do zakresu jego obowiązków uda się wyjaśnić po podjęciu zawieszonego postępowania. Tymczasem organ I instancji w dniu (...) sierpnia 2015 r. podjął postępowanie i już dwa dni później wydał decyzję je kończącą.

Oceniając zakres obowiązków nałożonych na skarżącego inwestora Sąd ponadto zakwestionował zobowiązanie skarżącego do wykazania, że nowa zabudowa jest nie wyższa niż istniejąca w sąsiedztwie. Nakładając ten obowiązek organ wskazał, iż wynika on z pkt. 1.4 ww. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu. Nie oceniono natomiast, czy nałożenie takiego obowiązku jest zgodne z zasadami ogólnymi postępowania, w myśl których obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy (art. 7 i 77 k.p.a.). W okolicznościach rozpatrywanej sprawy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji wydana została w 2003 r., od której to daty stan faktyczny na obszarze analizowanym na potrzeby tamtego postępowania niewątpliwie uległ zmianie. W opinii Sądu, oceniając po 13 latach, czy projekt budowlany jest zgodny z zapisami decyzji o warunkach zabudowy, organ architektoniczno-budowlany zobowiązany był przeprowadzić w tym zakresie postępowanie wyjaśniające, w ramach którego w pierwszej kolejności należało przejrzeć dokumentację projektową jaką organ ten dysponuje w swoich zasobach archiwalnych. Nie można bowiem oczekiwać, aby inwestor robił w tej kwestii pomiary w terenie. Zatem przerzucenie na inwestora obowiązku wykazania, że nowa zabudowa jest nie wyższa niż istniejąca w sąsiedztwie, uznać należało za arbitralne działanie organu administracji, a sam obowiązek za niewykonalny.

Natomiast wszystkie pozostałe naruszenia, jakie posiada przedstawiony przez inwestora projekt budowlany wraz z dokumentacją, zostały w sposób prawidłowo szczegółowo wskazane w zaskarżonej decyzji Wojewody.

W tym stanie rzeczy, mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1c ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

W ponownie prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym organ pierwszej instancji powinien zatem ponownie przeanalizować zebrany w sprawie materiał dowodowy, a następnie, w pierwszej kolejności, uzyskać stanowisko inwestora co do zamiaru podtrzymania wniosku o wydanie pozwolenia na budowę. W przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie, wzywając ponownie inwestora do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, organ zobligowany jest precyzyjnie określić wszystkie zarzuty wobec przedłożonej dokumentacji. Podkreślenia wymaga, że organ administracji publicznej obowiązany jest do uwzględnienia stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu orzekania (na dzień wydania decyzji kończącej postępowanie). Inwestor powinien zatem dołożyć wszelkich starań aby przedłożona przez niego dokumentacja była aktualna na dzień orzekania organu (zawierała aktualne opinie, uzgodnienia, pozwolenia oraz zapewnienia dostaw i warunki przyłączenia do właściwego dostawcy mediów).

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.