Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 13/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi J. V. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania J. V., na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu 27 czerwca 1949 r. do Zarządu Miejskiego w W. wpłynęło podanie S. R. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej.

Prezydent W. orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] stycznia 1950 r., nr [...] odmówił przywrócenia terminu na złożenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] hip. nr [...]. Następnie Prezydent W. orzeczeniem z dnia [...] maja 1950 r. nr [...] odmówił dotychczasowemu właścicielowi przyznania prawa własności czasowej do ww. gruntu. Na skutek wniesionego odwołania Ministerstwo Gospodarki Komunalnej decyzją z dnia [...] maja 1951 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone orzeczenie.

Pismem z dnia 20 września 2010 r., pełnomocnik J. V. wniósł o uregulowanie stanu prawnego nieruchomości poprzez wydanie decyzji oddającej grunt w użytkowanie wieczyste. Następnie w piśmie złożonym w dniu 9 listopada 2010 r. pełnomocnik strony wniósł o rozpoznanie wniosku złożonego przez ojca J. V. w trybie art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 115 poz. 741) – dalej jako u.g.n. W kolejnym wystąpieniu złożonym w dniu 23 lutego 2011 r., pełnomocnik strony stwierdził, że wniosek dekretowy z dnia [...] czerwca 1949 r., nie został rozpoznany. Pełnomocnik zauważył, że żadne z orzeczeń dekretowych nie odnoszą się do wniosku z dnia 2 czerwca 1949 r. Osoba, która podpisała pismo o przywrócenie terminu do złożenia wniosku z dnia 3 maja 1950 r., nie miała żadnych pełnomocnictw od ówczesnego Prezydenta W. Objęcie nieruchomości nie mogło nastąpić 16 sierpnia 1948 r., bowiem ogłoszenie podpisała osoba nieuprawniona. Tym samym objęcie nieruchomości nastąpiło 19 czerwca 1950 r. po uprzednim zawiadomieniu S. R. pismem z dnia 12 czerwca 1950 r., a zatem wniosek został złożony w terminie. Dlatego też zdaniem strony istnieje podstawa do rozpoznania wniosku o zwrot budynku i przyznanie użytkowania wieczystego w trybie art. 214 u.g.n.

Prezydent W. powołując się na treść przepisu art. 41 ust. 1 Rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r., o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. nr 36, poz. 341) wskazał, że w przedmiotowej sprawie S. R. składając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku dekretowego załączył do swego podania wniosek o przyznanie własności czasowej. Jednak wniosek ten nie może być aktualnie rozpoznawany w odrębnym postępowaniu nie został bowiem przywrócony termin na jego złożenie. W ocenie organu oznacza to, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w oparciu o treść art. 214 u.g.n. Skoro zatem sprawa o której rozpoznanie wnosi wnioskodawczyni została uprzednio zakończona ostateczną decyzją administracyjną, brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku J. V. Procedowanie w tej sprawie byłoby naruszeniem zasady res iudicata oraz art. 16 k.p.a. i stanowiłaby podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe Prezydent W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie z wniosku J. V. o rozpoznanie w trybie art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami wniosku z dnia 27 czerwca 194 r., o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] hip. nr [...].

Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wniosła J. V. zarzucając brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału, a przede wszystkim błędne ustalenie, że wniosek dekretowy z dnia [...] czerwca 1949 r., został rozpoznany.

W toku postępowania odwoławczego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że podanie opatrzone datą 2 czerwca 1949 r. zostało złożone w dniu 27 czerwca 1949 r., i dotyczyło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej. Do podania dołączone były załączniki: wniosek o ustanowienie prawa własności czasowej opatrzony datą 2 czerwca 1949 r., świadectwo Sądu Okręgowego w W. nr [...] oraz upoważnienie A. R. dla S. R. do działania w jej imieniu w sprawie o ustanowienie prawa własności czasowej z dnia [...] maja 1949 r. Zarówno orzeczenie z dnia [...] stycznia 1950 r., jak i orzeczenie z dnia [...] maja 1950 r. zostały skierowane do S. R. Ponadto orzeczenie z dnia [...] stycznia 1950 r. zawiera informację, że zostało wydane w wyniku rozpatrzenia wniosku z dnia [...] czerwca 1949 r. Od orzeczenia z dnia [...] maja 1950 r. S. R. wniósł odwołanie w którym wyjaśnił, że w swoich podaniach wskazał dlaczego nie został złożony wniosek z jego strony "na tymczasowe prawo użytkowania domu przy ul.[...]". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że w piśmie skierowanym do Ministerstwa Budownictwa przez Prezydium Rady Narodowej w W. wyjaśniono, że wobec nie złożenia w przepisanym terminie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej i nieuwzględnienia takiego wniosku Prezydium Rady Narodowej W. odmówiło dotychczasowemu właścicielowi przyznania prawa własności czasowej. W ocenie organu odwoławczego z przedstawionych dokumentów wynika zatem, że podanie z dnia [...] czerwca 1949 r. o przywrócenie terminu, oraz podanie o przyznanie prawa własności czasowej zostały rozpoznane. Natomiast zakres podmiotowy postępowania wyznaczonego podaniami złożonymi przez S. R. odpowiada granicom rozstrzygnięć zwartych w orzeczeniu administracyjnym z dnia [...] stycznia 1950 r. i z dnia [...] maja 1950 r. Zatem w ocenie organu brak jest podstaw do załatwiania ww. wniosków w trybie przepisu art. 214 u.g.n. o co wnioskował pełnomocnik J. V. w podaniu złożonym 23 lutego 2011 r. Wskazując na treść przepisu art. 105 § 1 k.p.a. kolegium uznało, że decyzja organu pierwszej instancji odpowiada prawu.

Mając na uwadze powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego.

Na powyższą decyzję J. V. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia. Wydanemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:

- art. 214 u.g.n. w związku z przepisami uchwały nr 11 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r., w sprawie oddania niektórych terenów na obszarze m. st. Warszawy w wieczyste użytkowanie (M.P. nr 6, poz.18) poprzez pominięcie nierozpoznanego wniosku z 2 czerwca 1949 r., o ustanowienie własności czasowej,

- art. 75 ust. 1 i 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 marca 1928 r., o postępowaniu administracyjnym oraz art. 54 ust. 3 ustawy z dnia 16 sierpnia 1938 r., o samorządzie gminy m. st. Warszawy poprzez uznanie, że orzeczenie administracyjne z 31 maja 1959 r., spełnia wymogi określone przepisami wobec braku określenia osoby wydającej to orzeczenie oraz brak pełnomocnictwa Prezydenta W. do jego wydania,

- art. 105 § 1 k.p.a. poprzez brak podstaw do uznania postępowania za bezprzedmiotowe w sytuacji istnienia nierozpoznanego wniosku dekretowego z dnia 2 czerwca 1949 r.,

- art. 6, 8 7 w związku z art. 77 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału, a przede wszystkim błędne ustalenie, że wniosek dekretowy z 2 czerwca 1949 r., został rozpoznany wbrew zapisom orzeczenia administracyjnego z 31 maja 1950 r., oraz uznanie, że odpowiedź organu na wniesione odwołanie może uzupełnić orzeczenie administracyjne.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że w jej ocenie do dnia dzisiejszego wniosek dekretowy nie został rozpoznany. Bezpodstawne, jej zdaniem, jest uznanie, że rozpoznanie podania o przywrócenie terminu do złożenia wniosku dekretowego było uzależnione od jednoczesnego rozpoznania spóźnionego wniosku, bowiem są to dwa odrębne postępowania. Powodem odmowy zwrotu nieruchomości było nie złożenie wniosku dekretowego, co wynika z uzasadnienia orzeczenia administracyjnego z [...] maja 1950 r., utrzymanie w mocy tego orzeczenia przez Ministerstwo Gospodarki Komunalnej nie zmieniło tej okoliczności, żadna z tych decyzji nie odnosiła się do wniosku z 2 czerwca 1949 r. Skarżąca podkreśliła, że gdyby to orzeczenie odnosiło się do wniosku dekretowego z 2 czerwca 1949 r., to rozstrzygnięcie powinno być inne - odmowa z uwagi na złożenie wniosku po terminie. J. V. wskazała również, że skoro wniosek z 2 czerwca 1949 r., nie został rozpoznany w trybie dekretu [...] to powinien być rozpoznany na podstawie późniejszych przepisów uchwały nr 11 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r. w sprawie oddania niektórych terenów na obszarze m. st. Warszawy w wieczyste użytkowanie na podstawie art. 214 u.g.n. Tymczasem kolegium pominęło tę kwestię uznając postępowanie za bezprzedmiotowe mimo istnienia nierozpoznanego wniosku z [...] czerwca 1949 r. Skarżąca zaznaczyła również, że organ nie udowodnił, kto podpisał się pod orzeczeniem i czy miał prawo do działania w imieniu Miasta.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. Kolegium podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz.270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowo - administracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Przy czym kontrola sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej, a - jak wspomniano wyżej - ocenia ten akt pod względem legalności. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako ustawa p. p. s. a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że oceniając zaskarżoną decyzję czy akt prawny pod względem jej zgodności z prawem, sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie kontroli sądu podlegało zastosowanie przez organy pierwszej i drugiej instancji trybu przewidzianego w przepisie art. 105 § 1 k.p.a. Innymi słowy sąd rozważał, czy w omawianym stanie faktycznym i prawnym sprawy Prezydent W. był władny do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego (a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. do utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji) wobec uznania, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w trybie art. 214 u.g.n.

Wskazać należy, że przepis art. 105 § 1 k.p.a. odnosi się do tzw. bezwarunkowej bezprzedmiotowości postępowania. W takiej sytuacji organ ma obowiązek umorzenia postępowania, przy czym w doktrynie uważa się, że aby umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. organ musi stwierdzić brak jakiegokolwiek elementu stosunku materialnoprawnego. W związku z czym nie jest możliwe wydanie decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty. Natomiast w orzecznictwie podkreśla się, że sformułowanie z art. 105 § 1 k.p.a. "postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe" obejmuje sytuacje, gdy żądanie strony, jest nieaktualne, lub wygasło z mocy prawa. O bezprzedmiotowości postępowania w sprawie można zatem mówić, gdy zachodzi brak jego strony lub brak przedmiotu, czyli brak jest podstaw prawnych i faktycznych do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, z dnia 17 stycznia 2012 r. sygn. akt III SA/Łd 1096/11).

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy sąd uznał, że okoliczności niniejszej sprawy wskazują na zasadność zastosowania powyższego trybu. Zauważyć należy, że wniosek, który wszczynał postępowanie zawierał w sobie żądanie rozpoznania w trybie art. 214 u.g.n. wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej przy ulicy [...] hip. nr [...]. Z akt własnościowych dla przedmiotowej nieruchomości wynika, że wnioskiem z dnia 2 czerwca 1949 r., S. R. dotychczasowy właściciel przedmiotowej nieruchomości zwrócił się do Zarządu Miejskiego W., Wydziału Polityki Budowlanej o przyznanie mu prawa własności czasowej do nieruchomości. Niezależnie od powyższego wnioskiem również z dnia 2 czerwca 1949 r., ww. zwrócił się do tego samego organu o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości. Prezydent W. orzeczeniem z dnia [...] stycznia 1950 r., nr [...] odmówił przywrócenia terminu na złożenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...]. Następnie orzeczeniem z dnia [...] maja 1950 r. nr [...] odmówił dotychczasowemu właścicielowi przyznania prawa własności czasowej do ww. gruntu. Na skutek wniesionego odwołania Ministerstwo Gospodarki Komunalnej decyzją z dnia [...] maja 1951 r., nr [..] utrzymało w mocy zaskarżone orzeczenie.

Nie ulega zatem wątpliwości, że odnośnie przedmiotowej nieruchomości wydane zostały orzeczenia w trybie przepisów dekretu [...]. Jak wyjaśnił pracownik Urzędu W. w skierowanym do pełnomocnika skarżącej piśmie z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] powyższe orzeczenia pozostają w obrocie prawnym i nie zostały dotychczas wyeliminowane. Nie można zatem zgodzić się z argumentacją skarżącego, że do dnia dzisiejszego nie został rozpoznany wniosek dekretowy z dnia [...] czerwca 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej. Wniosek ów został rozpoznany odmownie z uwagi na nie złożenie w ustawowym terminie przez dotychczasowego właściciela wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, co wynika wyraźnie z treści uzasadnienia orzeczenia z dnia [...] maja 1950 r.

Skoro zatem sprawa, której dotyczy wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie art. 214 u.g.n. została uprzednio zakończona ostatecznymi decyzjami z dnia [...] stycznia 1950 r., z dnia [...] maja 1950 r. i utrzymującą ją w mocy decyzją z dnia [...] maja 1951 r., to zgodzić należy się z organem pierwszej i drugiej instancji, że brak jest podstaw i możliwości prawnych do rozpoznania kolejnego wniosku o przyznanie prawa własności czasowej w trybie art. 214 u.g.n. Tym bardziej, że wnioski te są tożsame jeśli chodzi o zakres i przedmiot postępowania.

W związku z powyższym Prezydent W. i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. prawidłowo zastosowały tryb z art. 105 § 1 k.p.a.

Wobec zatem uznania, że organy orzekające w sprawie nie naruszyły prawa wniesiona skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.