Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 72/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Anna Stępień, Sędziowie: Sędzia WSA: Joanna Sekunda-Lenczewska, Asesor WSA: Arkadiusz Blewązka (spr.), Protokolant asystentka sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy R. Nr [...] z dnia [...]; 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomoc- nienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...], z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez E. K., od decyzji Nr [...], z dnia [...] wydanej przez Wójta Gminy R. o zatwierdzeniu z urzędu projektu podziału nieruchomości położonej w obrębie R. gmina R., oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], o powierzchni 0,4934 ha, na podstawie przepisu art. 138 par. l pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm.), oraz przepisów art. 95 pkt 6 i art. 97 ust. 3 pkt l ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 roku, Nr 46, poz. 543 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż decyzją Nr [...], z dnia [...] Wójt Gminy R., działając z urzędu, zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w obrębie R. gmina R., oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], o powierzchni 0,4934 ha na dwie dziatki: nr [...] o powierzchni 0,4277 ha i nr [...] o powierzchni 0,0657 ha – jako pas drogowy autostrady A – 1. Organ podniósł, iż podział nieruchomości został dokonany w celu wydzielenia gruntu pod pas drogowy autostrady A – 1 w liniach rozgraniczających. Działka nr [...] położona we wsi R. stanowi własność pani E. K..

Odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. złożyła E. K. podnosząc, że podział nieruchomości w świetle budowanej w przyszłości autostrady pozbawia całość działki walorów leśnych i rekreacyjnych oraz będzie pomniejszał znacznie realną wartość nieruchomości. Odwołująca się wniosła o rozważenie możliwości nabycia działki jako całości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. rozpatrując wniesione odwołanie podniosła, iż zgodnie z treścią art. 97 ust. l ustawy o gospodarce nieruchomościami; podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Podziału nieruchomości można także dokonać z urzędu, jeżeli:

1) jest on niezbędny do realizacji celów publicznych,

2) nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste.

Dalej organ odwoławczy podniósł, iż celem publicznym w rozumieniu ustawy jest również wydzielanie gruntów pod drogi publiczne – art. 6 pkt l ustawy. Do dróg publicznych, stosownie do treści art. 2 pkt l ustawy z dnia 21 marca 1985 roku – o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 roku, Nr 71, poz. 838 ze zm.) zalicza się drogi krajowe. Drogi krajowe zaś to między innymi autostrady i drogi ekspresowe oraz drogi leżące w ich ciągach do czasu wybudowania autostrad i dróg ekspresowych (art. 5 ust. l pkt l ustawy o drogach publicznych). W tej sytuacji organ wskazał, iż bezspornym jest, że w przedmiotowej sprawie możliwym było wszczęcie z urzędu postępowania o podział nieruchomości.

Dalej organ podniósł, iż zgodnie z treścią przepisu art. 93 ust. l ustawy o gospodarce nieruchomościami, podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi. Od zasady tej ustawa o gospodarce nieruchomościami przewiduje wyjątki. Podział nieruchomości bez względu na ustalenia planu miejscowego jest możliwy także w wypadkach, gdy podział następuje ze względu na konkretne sytuacje faktyczne i prawne. Sytuacje te wymienia przepis art. 95 tejże ustawy. Zdaniem organu odwoławczego generalnie chodzi o wypadki, w których zachodzi potrzeba dokonania podziału w celu dostosowania stanu prawnego i faktycznego w obrębie nieruchomości do sytuacji wynikłej z mocy samego prawa albo z aktu administracyjnego bądź czynności prawnej. Cel jaki zostanie osiągnięty przez podział nieruchomości uzasadnia odstępstwo od wymagania oparcia decyzji o podziale na ustaleniach zawartych w planie miejscowym. W takich przypadkach nie będą miały także zastosowania rozwiązania zastępcze przewidziane w przepisie art. 94 ustawy zobowiązujące do wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Stosownie do treści przepisu art. 95 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami niezależnie od ustaleń planu miejscowego podział nieruchomości może nastąpić w celu wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej.

Organ odwoławczy wskazał, iż nieruchomości objęte decyzją lokalizacyjną, w rozumieniu tego przepisu to nieruchomości znajdujące się na przestrzeni zamkniętej liniami rozgraniczającymi teren autostrady, które to linie określa wspomniana decyzja (zgodnie z art. 22 ust. l pkt 2 ustawy o autostradach płatnych i Krajowym Funduszu Drogowym). O lokalizacji autostrady przesądza decyzja o ustaleniu lokalizacji autostrady, która uwzględnia niektóre elementy zagospodarowania przestrzennego, a mianowicie: warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska i ochrony dóbr kultury, także linie rozgraniczające teren oraz wymagania dotyczące interesów osób trzecich w związku z lokalizacją autostrady. W przedmiotowej sprawie podział nieruchomości będącej własnością odwołującej się został dokonany na podstawie decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] o ustaleniu lokalizacji autostrady A-1 przez teren województwa [...] na odcinkach:

- od granicy gminy G. z gminą P. przez gminy G., S. i miasto S. węzła "S. I" wraz z elementami tego węzła oraz fragmentem autostrady A-2 na odcinku w rejonie tego węzła, gminę N. do węzła "B."

- od węzła "R." do granicy gminy R. z gminą, T..

Powyższa decyzja Wojewody [...] została utrzymana w mocy decyzją Ministra Infrastruktury nr [...] z dnia [...].

Konkludując organ odwoławczy wskazał, iż podział nieruchomości niezbędnej na cele budowy autostrady dokonywany jest w nawiązaniu do decyzji o lokalizacji autostrady.

Dalej organ odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, iż jeżeli część nieruchomości pozostała w wyniku podziału nieruchomości niezbędnej pod budowę autostrady nie nadaje się do racjonalnego zagospodarowania, właściciel nieruchomości podlegającej podziałowi ma prawo żądać od Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad wykupienia od niego tej pozostałej części nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż nie jest więc organem właściwym do rozpatrzenia wniosku odwołującej się w przedmiocie nabycia całości nieruchomości.

W dniu 21 grudnia 2004 roku skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wywiodła E. K. wnosząc o jej "unieważnienie". Skarżąca podniosła, iż ta decyzja nie jest zgodna z prawem własności, które nie pozwala na podział nieruchomości bez zgody właściciela. Ponadto w miejscowym planie zagospodarowanie przestrzennego nie ma wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie wywodząc tak jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 3 par. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (w skrócie: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 par. 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się w zaskarżonej decyzji oraz w decyzji ją poprzedzającej takich uchybień, które nie pozwalają na ich pozostawienie w obrocie prawnym

Organy administracji ferujące rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie prawidłowo doszły do przekonania, iż podział nieruchomości należącej do strony skarżącej winien zostać dokonany w nawiązaniu do decyzji o lokalizacji autostrady A – 1. W przedmiotowej sprawie ową decyzją, na której należało oprzeć podział nieruchomości skarżącej jest decyzja Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] o ustaleniu lokalizacji autostrady A-1 przez teren województwa [...] na odcinkach:

- od granicy gminy G. z gminą P. przez gminy G., S. i miasto S. węzła "S. I" wraz z elementami tego węzła oraz fragmentem autostrady A-2 na odcinku w rejonie tego węzła, gminę N. do węzła "B."

- od węzła "R." do granicy gminy R. z gminą, T.. Powyższa decyzja Wojewody [...] została utrzymana w mocy decyzją Ministra Infrastruktury nr [...] z dnia [...].

Pomimo tego, iż organy administracji wskazały na powyższe decyzje jako na podstawy do wydania decyzji o podziale nieruchomości, to jednak w aktach sprawy brak jest map ewidencji gruntów z wyznaczonymi liniami rozgraniczającymi lokalizowany odcinek autostrady. Owe mapy stanowiły integralną część decyzji lokalizacyjnych autostradę A – 1 i jedynie w oparciu o ich treść możliwe jest ustalenie rzeczywistego przebiegu linii rozgraniczających autostradę. Tym samym, ustalenia dokonane przez organy administracji przy ferowaniu decyzji o podziale przedmiotowej nieruchomości, bez analizy zapisów map ewidencji gruntów stanowiących integralną część decyzji lokalizującej autostradę uznać wypada za zupełnie dowolne. Ponadto brak owych map w aktach sprawy uniemożliwia sądowi jakąkolwiek kontrolę legalności zaskarżonej decyzji.

Konkludując podnieść należy, iż brak w aktach administracyjnych map ewidencji gruntów stanowiących załącznik do decyzji o lokalizacji autostrady musi prowadzić do wniosku, iż organy administracji ferujące decyzje w niniejszej sprawie nie dokonały wszechstronnego zgromadzenia materiału dowodowego. Tym samym nie przeprowadziły w sposób rzetelny postępowania wyjaśniającego, a co za tym idzie nie mogły w sposób wszechstronny rozpatrzyć materiału dowodowego. Tym samym wskazać należy, iż w czasie postępowania administracyjnego organy dopuścił się naruszenia przepisów art. 7, art. 77 par. 1, i art. 80 k.p.a. Nie można bowiem powiedzieć, iż w toku tegoż postępowania organy stosując się do kodeksowej zasady prawdy obiektywnej w sposób wyczerpujący zgromadziły i rozpatrzyły materiał dowodowy w celu zweryfikowanie okoliczności uzasadniających dokonanie podziału nieruchomości.

Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku uchylając zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą.

Jednocześnie z uwagi na uchylenie zaskarżonej decyzji konieczne stało się stwierdzenie, iż decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku (art. 152 p.p.s.a.).