Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 384/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-08-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 22, art. 17 ust. 1 i 1b,
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
article: art. 3 § 2,  art. 134 § 1, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

[...] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 sierpnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 4 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 04 maja 2022 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "SKO" lub "organ II instancji"), po rozpoznaniu odwołania A. S., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. z 18 marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Powyższe rozstrzygnięcie nastąpiło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Pismem z 31 stycznia 2022 r. A. S. (dalej też jako "Skarżąca"), wniosła do Wójta Gminy P. (dalej jako "Wójt" lub "organ I instancji") o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką: M. S.

(ur. [...].1935 r.).

M. S. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania

o Niepełnosprawności w G. z 07 maja 2019 r. ([...]). Powyższe orzeczenie zostało wydane na stałe, ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 02 kwietnia 2019 r. i zarazem nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność M. S..

Jak wynika z decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. . z 24 marca 2014 r., znak: [...] (k. [...] akt adm.), Skarżąca jest osobą uprawnioną do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

Wójt decyzją z 18 marca 2022 r. nr [...], odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Organ uzasadniając powyższą decyzję stwierdził, iż nie został spełniony warunek zawarty w art. 17 ust. 1b u.ś.r., ponieważ z posiadanego przez organ orzeczenia Powiatowego Zespół do Spraw Orzekania

o Niepełnosprawności w G. z 07 maja 2019 r. (k. [...] akt adm.) wynika, że nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność M. S.. W rozumieniu art. 17ust. 1b u.ś.r. niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powinna powstać nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

W odwołaniu od tej decyzji A. S., która zarzuciwszy naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez nieuwzględnienie okoliczności, iż wskutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego

z 21 października 2014 r.,sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytujności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, co determinuje naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP

- wniosła o jej uchylenie w całości oraz w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Utrzymując w mocy decyzję Wójta z 18 marca 2022 r.– przywołaną na wstępie decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławcze z 04 maja 2022 r.

nr [...], SKO nie podzieliło stanowiska organu I instancji odnośnie zasadności zastosowania w kontrolowanej sprawie przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., wyrażając pogląd, że przepis ten od momentu wejścia w życie wyroku TK o sygn. akt K 38/13 nie może być stosowany w jego dotychczasowym brzmieniu. W rezultacie nie jest więc dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Pomimo tego – jak dalej wyjaśniło SKO w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe. Albowiem samo sprawowanie opieki nad niepełnosprawną matką jest niewystarczające do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Konieczne jest też rozważenie, czy w przypadku Skarżącej istnieje związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad matką. W tym kontekście SKO przywołało treść art. 17 ust. 1 u.ś.r. zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje (1) matce albo ojcu, (2) opiekunowi faktycznemu dziecka, (3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, (4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem

o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. SKO zauważyło, że w związku z przesłankami "rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności", organ

I instancji podniósł, iż Skarżąca jest osobą uprawnioną do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, a renta ta przysługuje na stałe. Ponadto A. S. oświadczyła, pod rygorem odpowiedzialności karnej, że byłaby zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w sytuacji, gdyby jej matka nie wymagałaby sprawowania nad nią opieki. Zdaniem SKO, jeśli chodzi o ocenę przesłanki wyrażonej w art. 17 ust. 1 u.ś.r, to pośród okoliczności sprawy nie ma okoliczności świadczących o tym, że A. S. nie jest w stanie podjąć zatrudnienia. W ocenie SKO ani jej wiek

(ur. [...] 1964 r.) ani stan zdrowia nie stoją temu na przeszkodzie, oczywiście

z uwzględnieniem jej częściowej niezdolności do pracy. Należy zauważyć, że wolę podejmowania zatrudnienia Skarżąca wyrażała jedynie w swoim piśmie, które wpłynęło do organu I instancji w dniu 18 lutego 2022 r. SKO podkreśla, że nie ma żadnych materiałów, które odzwierciedlałyby zachowania Skarżącej, związane z nią zdarzenia, świadczące, że rzeczywiście w okresie począwszy od [...] marca 2013 r. chciała podjąć dodatkowe zatrudnienie lub inną pracę zarobkową. Jednocześnie SKO podkreśliło, że przywołane pismo nie jest jednoznaczne w swej treści - nie wynika z niego jednoznacznie, że A. S. miała wolę podjęcia dodatkowego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w okresie do ustalenia wobec M. S. "znacznego stopnia niepełnosprawności". Skarżąca oświadczyła bowiem, że "Nie podejmuję prac

o charakterze stałym, a nawet prac dorywczych od czasu, gdy zachorowała moja matka czyli od co najmniej 5-6 lat", z czego wnosić należy, że jeszcze przed ustaleniem wobec M. S. znacznego stopnia niepełnosprawności nie czyniła starań w celu podjęcia dodatkowego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. To zaniechanie obejmuje długi przedział czasowy, od ustalenie dla strony prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, do ustalenia wobec M. S. "znacznego stopnia niepełnosprawności". Zdaniem SKO, takie okoliczności sprawy nie wyczerpują warunku w rozumieniu art.17 ust. 1 u.ś.r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję SKO z 04 maja 2022 r., A. S., reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika r.pr. P. P. – zarzucił naruszenie:

1) prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy oświadczeniach rodzinnych przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez Skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

2) obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego w stopniu koniecznym do rozstrzygnięcia sprawy w aspekcie podstawy materialnoprawnej;

3) przepisów procedury administracyjnej, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zgromadzenia i zbadania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów

- wniosła o:

i) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej jej decyzji Wójta Gminy P. w całości;

ii) zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Skarżącej koszty zastępstwa procesowego według norm przepisanych

W uzasadnieniu skargi jej autor umotywował podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Jednocześnie SKO wniosło o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a."). Wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym został zgłoszony przez organ.

Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 04 maja 2022 r. ([...]) – utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy P. z 18 marca 2022 r. ([...]) w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego – Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa, które

w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności tej decyzji, względnie stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa. Materialnoprawną podstawę obu ww. decyzji stanowiły przepisy ustawy

z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 615; w skrócie "u.ś.r.").

Organ I instancji jako jedną z podstaw odmowy przyznania Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wskazał przesłankę negatywną z art. 17 ust. 1b u.ś.r.

W myśl tego przepisu świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Sąd podziela ocenę prawną wyrażoną przez SKO, a rozwiniętą m.in. w wyroku WSA w Poznaniu z 03 lutego 2022 r., IV SA/Po 955/21 – o niemożności upatrywania

w treści art. 17 ust. 1b u.ś.r. bezwzględnej przeszkody do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej – organ II instancji trafnie powołał się na wyrok

z 21 października 2014 r. o sygn. K 38/13 (OTK-A 2014, nr 9, poz. 104), w którym Trybunał Konstytucyjny orzekł m.in., że przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest niezgodny

z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. W świetle tego orzeczenia organy administracji publicznej nie powinny brać pod uwagę tego, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki została stwierdzona dopiero w dorosłym życiu (po upływie okresów wskazanych w art. 17 ust. 1b u.ś.r.). Sąd w niniejszym składzie akceptuje, obecnie praktycznie jednolitą linię orzeczniczą sądów administracyjnych, pojmujących konsekwencje prawne zakresowej niekonstytucyjności ww. przepisu jako niemożność upatrywania w treści tego przepisu przeszkody dla przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego opiekunowi dorosłej osoby niepełnosprawnej, której niepełnosprawność stwierdzona została po ukończeniu 18. czy 25. roku życia. Zróżnicowanie wiekowe wprowadzone

w art. 17 ust. 1b u.ś.r. godziło w normatywnie określoną zasadę równości obywateli wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP). Honorowanie przepisu w dotychczasowym brzmieniu byłoby nie do pogodzenia z modelem i funkcją ochrony praw jednostki, realizowaną przez sądy administracyjne, którym przyznaje się kompetencje do bezpośredniego stosowania Konstytucji RP w przypadku usunięcia z porządku prawnego fragmentu przepisu. Zasygnalizowanie w uzasadnieniu wyroku TK potrzeby działań legislacyjnych ma charakter postulatywny, a nie normatywny (wiąże sentencja wyroku). Jeśli sądy administracyjne, kierując się sugestią Trybunału Konstytucyjnego zawartą w punkcie uzasadnienia jego wyroku, stosowałyby przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. w dotychczasowym brzmieniu, a ustawodawca nadal nie wykonywałby zaleceń TK –

co notabene ma miejsce po dziś dzień – jednostki, których prawa zostały naruszone treścią przepisu, zostałyby pozbawione efektywnej ochrony (por. wyrok WSA

z 05.02.2020 r., II SA/Gl 1373/19, CBOSA).

Stanowisko sądów administracyjnych w powyższej kwestii jest, jak to już wyżej wskazano, jednolite. Dlatego organ I instancji, interpretując przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. w kontekście analizowanego wyroku TK o sygn. K 38/13, powinien był mieć na względzie także i ten pogląd prawny wyrażony w orzecznictwie trybunalskim, zgodnie

z którym: "Jednym z rudymentów zasady zaufania obywatela do państwa

i stanowionego przez nie prawa jest to, że obywatel może zakładać, że treści obowiązującego prawa są dokładnie takie, jak to zostało ustalone w orzecznictwie przez sądy" (zob. wyrok TK z 15.12.2008 r., P 57/07, OTK-A 2008, nr 10, poz. 178; tak też: uchwała NSA z 15.06.2011 r., I OPS 1/11, ONSAiWSA 2011, nr 5, poz. 95).

Stąd niezasadnie organ I instancji powołał jako podstawę odmowy przyznania Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego art. 17 ust. 1b u.ś.r.

Sąd podziela również stanowisko SKO, że mimo wadliwości ocen prawnych wyrażonych przez organ I instancji, w kontrolowanej sprawie istniały jednak podstawy uzasadniające orzeczoną przez ten organ odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego z tych podstaw jest brak wymaganego – w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. – związku przyczynowego (funkcjonalno-czasowego) pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem przez Skarżącą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

a sprawowaniem przez nią opieki nad niepełnosprawną matką.

Zgodnie z art. 17 ust.1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia

9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego

1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny,

z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej

w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem

o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem

o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Przy czym świadczenie pielęgnacyjne, w myśl art. 17 ust. 1a u.ś.r., przysługuje osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu

z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: (1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; (2) nie ma innych osób spokrewnionych

w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; (3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Mając na względzie zawartą w art. 3 pkt 22 u.ś.r. definicję pojęcia "zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej" stwierdzić można, że chodzi o rezygnację z wykonywania pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywania pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Chodzi więc o to, że osoby zdolne do pracy z uwagi na konieczność sprawowania osobistej i bezpośredniej opieki zmuszone są zaprzestać swej aktywności zawodowej przez rezygnację albo niepodejmowanie takiego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Wykładnia art. 17 ust. 1 u.ś.r. prowadzi do wniosku, że zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna musi być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, głównie leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Osoby te decydując się na sprawowanie opieki pozbawiają się możliwości uzyskiwania jakichkolwiek dochodów związanych z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową, stąd w takiej sytuacji mogą liczyć na wsparcie ze strony Państwa. Świadczenie pielęgnacyjne przynajmniej częściowo ma na celu zrekompensowanie utraty dochodów wskutek zaprzestania lub niepodejmowania aktywności zawodowej (por. m.in. wyrok NSA z 28.03.2014 r., I OSK 64/14; wyrok NSA z 06.04.2017 r., I OSK 2950/17, CBOSA).

Zgodzić się trzeba także z poglądem, że istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest pomoc osobom zdolnym do pracy, ale rezygnującym z niej po to, aby opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny. Sprawowanie opieki jest zatem wyłącznym powodem rezygnacji z zatrudnienia; rezygnacja zaś z zatrudnienia oznacza, że podjęcie zatrudnienia było możliwe, gdyż osoba rezygnująca była zdolna do pracy (por. wyrok NSA z 28.08.2019 r., I OSK 940/19, CBOSA).

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela bowiem w tym zakresie, co do zasady, pogląd wyrażony m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2020 r. (I OSK 1334/20, CBOSA), zgodnie z którym celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, by opiekować się osobą niepełnosprawną. Świadczenie pielęgnacyjne ma zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć osoba pielęgnująca. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest więc częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną (por. A. Kawecka, K. Małysa-Sulińska, J. Sapeta

[w:] Ustawa o świadczeniach rodzinnych. Komentarz, pod red. K. Małysy-Sulińskiej, Warszawa 2015, uw. do art. 17,).

Uwzględniając treść uzasadnienia decyzji organu odwoławczego istota sporu dotyczy zasadności odmowy przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego

z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką sprawowaną nad matką, z tej przyczyny, że nie istnieje związek przyczynowo skutkowy pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem przez A. S. zatrudnienia,

a sprawowaniem przez nią opieki nad matką. W przedmiotowym zakresie Sąd podzielił stanowisko SKO.

Skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia i pracy zawodowej przed chorobą matki

i ustaleniem stopnia jej znacznej niepełnosprawności. Jak sama Skarżąca wskazała

w oświadczeniu z [...] lutego 2022 r. (k. [...] akt adm.) "Nie podejmuję prac

o charakterze stałym, a nawet prac dorywczych od czasu gdy zachorowała moja matka czyli od co najmniej 5-6 lat." Z kolei ustalony stopień niepełnosprawności matki Skarżącej datuje się od 02 kwietnia 2019 r.

Jak wskazał NSA w wyroku z 24 kwietnia 2022 r., I OSK 1333/21, Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, dotyczące świadczenia pielęgnacyjnego, nakładają na organ obowiązek wydania decyzji o charakterze związanym – przyznanie świadczenia może nastąpić wyłącznie po spełnieniu przesłanek wynikających

z przepisów prawa. Jeżeli nie ma bezpośredniego związku między niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaną przez taką osobę opieką to w konsekwencji nie zostaje spełniona pozytywna przesłanka przyznania prawa doświadczenia pielęgnacyjnego.

Podkreślić także trzeba, że Skarżąca, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, na żadnym etapie postępowania administracyjnego (jak i w skardze) nie wykazała, iż nie podejmowała zatrudnienia w związku ze sprawowaną opieką nad matką. Dokonując analizy akt sprawy Sąd nie dostrzegł żadnego związku pomiędzy sprawowaniem opieki, a faktem, że Skarżąca nie pracuje. Oznacza to, że w tym przypadku brak jest bezpośredniego i ścisłego związku pomiędzy sprawowaną opieką, a niepodejmowaniem zatrudnienia, co łącznie w świetle przywołanego art. 17 ust. 1 u.ś.r. stanowi przeszkodę w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego.

Mając na względzie powyższe ustalenie, Sąd w niniejszym składzie stwierdził, że orzeczona przez organy obu instancji odmowa przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia odpowiada prawu.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.