Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 3783/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komisja Lekarska
Treść wyniku: Oddalono skargę w części
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 1 i ust. 2, art. 32 ust. 1 i ust. 2, art. 33 ust. 2 pkt 1,art. 34
journal: Dz.U. 2020 poz 398
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Michał Sułkowski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 maja 2022 r. sprawy ze skargi M.T. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w Warszawie z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do służby, związku schorzenia ze służbą oraz inwalidztwa 1. oddala skargę w zakresie ustalenia zdolności do służby; 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

Komendant Miejski Policji w [...] (dalej "Komendant") [...] sierpnia 2020 r. skierował M. T. do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (dalej "RKL") celem ustalenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby.

Do skierowania dołączono opis stanowiska, charakteru i warunków służby M. T. i wyciąg z przebiegu służby funkcjonariusza wg akt osobowych, a także inne dokumenty dotyczące stanu zdrowia funkcjonariusza.

RKL w piśmie z 9 września 2020 r. zwróciła się do skarżącego o zgłoszenie się na badanie w dniu 7 grudnia 2020 r. Poinformowała zarazem m.in. o możliwości zapoznania się z całością akt sprawy (w tym wynikami badań i konsultacji specjalistycznych zleconych przez RKL), a także o możliwości wypowiedzenia się co do dokumentacji.

W toku postępowania, 1 września 2020 r. oraz 7 i 9 grudnia 2020 r. dołączono do akt sprawy dokumentację dotycząca stanu zdrowia skarżącego. Znalazły się w niej m.in. karta informacyjna leczenia szpitalnego skarżącego w Oddziale [...] Samodzielnego Wojewódzkiego Publicznego Zespołu Zakładów Psychiatrycznych Opieki Zdrowotnej w [...] w okresie od [...] lutego 2020 r. do [...] lipca 2020 r. [rozpoznanie: F61

– Zaburzenia osobowości mieszane i inne, (F41.2) – Zaburzenia depresyjne i lękowe mieszane, (F43.1) – Zaburzenia stresowe pourazowe], opis postępu choroby i leczenia obejmujący okres od [...] lutego 2020 r. do [...] lipca 2020 r., ocena psychologiczna z 24 marca 2020 r. (wnioski: Mieszane zaburzenia osobowości (F61.0), zaświadczenie psychologa, psychotraumatologa M. M. z 27 listopada 2020 r., w którym stwierdzono m.in., że "w wywiadzie pan M. T. spełnia kryteria diagnostyczne Zaburzenia Stresowego Pourazowego wg ICD-10 – F43.1".

Do akt postępowania przed RKL dołączono także dokumentację dotyczącą przebiegu służby skarżącego w Policji, w szczególności protokół powypadkowy z [...] września 2016 r., z którego wynika, że podczas interwencji doszło do zadrapania skarżącego w okolicach twarzoczaszki i przedramienia, notatki urzędowe z 12 grudnia 2016 r. i z 22 sierpnia 2018 r., sporządzone przez M. T. z interwencji podjętych podczas zdarzeń drogowych, raport skarżącego z 30 lipca 2018 r. opisujący okoliczności zatrzymania agresywnego mężczyzny, sporządzoną przez skarżącego listę zdarzeń, podczas których wykonywał czynności służbowe, jak również orzeczenie RKL z [...] września 2019 r. wydane w celu ustalenia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza doznanego wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby (przebyty uraz przeciążeniowy kręgosłupa szyjnego z naciągnięciem struktur mięśniowo-więzadłowych i nawracającym bólem szyjno-potylicznym) i orzeczenie RKL z [...] sierpnia 2020 r. wydane w celu ustalenia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza doznanego wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby (skręcenie stawu łokciowego lewego z dystensją aparatu więzadłowego).

7 grudnia 2020 r. RKL skierowała skarżącego na konsultację psychiatryczną w celach orzeczniczych.

Konsultująca skarżącego psychiatra (E. P.) 10 grudnia 2020 r. postawiła diagnozę: "zaburzenia osobowości mieszane" oraz "zaburzenia depresyjne i lękowe mieszane" (karta 55 akt sprawy).

11 grudnia 2020 r. RKL dokonała analizy dokumentacji w celu wydania orzeczenia (karta 49 akt sprawy).

Również 11 grudnia 2020 r. RKL przeprowadziła badanie skarżącego, z którego sporządzono protokół (karta 47 akt sprawy).

Orzeczeniem z [...] grudnia 2020 r. nr [...]rozpoznała u skarżącego (część A, pkt 11 orzeczenia): 1. "zaburzenia osobowości mieszane", powołując się na § 90 pkt 1 kol. 5 (lit. C) rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (dalej "rozporządzenie") oraz 2. "zaburzenia depresyjno-lękowe mieszane", powołując się na § 86 pkt 2 kol. 5 (lit. B) rozporządzenia.

RKL ustaliła (część A, pkt 12 orzeczenia) kategorię zdolności do służby "C"

-"Trwale niezdolny do służby w Policji".

W części A pkt 10 RKL odwołała się do dokumentacji z Samodzielnego Wojewódzkiego Publicznego Zespołu Zakładów Psychiatrycznej Opieki Zdrowotnej w [...] oraz konsultacji przeprowadzonej przez psychiatrę E. P.

W części F orzeczenia ("Szczegółowe uzasadnienie orzeczenia") RKL wywiodła, że na podstawie badania własnego, analizy dokumentacji medycznej, w tym psychiatrycznej oraz opinii konsultanta psychiatry stwierdza, że aktualny stan zdrowia badanego całkowicie wyklucza jego zdolność do służby, co przy zachowanej zdolności do pracy daje podstawę do orzeczenia trzeciej grupy inwalidzkiej. Dodała, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą w Policji, ponieważ schorzenie wymienione w pkt 1 rozporządzenia, będące jego podstawą nie spełnia kryteriów określonych w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej.

M. T., reprezentowany przez adwokata, wniósł odwołanie od orzeczenia RKL z [...] grudnia 2020 r. do Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (dalej "CKL"). Zarzucił, że RKL dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oparła się wyłącznie na badaniu lekarza psychiatry E. P., pomijając kompletnie rozpoznanie stwierdzone u badanego podczas pobytu w Samodzielnym Wojewódzkim Publicznym Zespole Zakładów Psychiatrycznej Opieki Zdrowotnej w [...]. Skarżący wskazał, że z karty informacyjnej leczenia szpitalnego wynika, iż w trakcie pobytu w szpitalu rozpoznano u niego zaburzenia depresyjne i lękowe mieszane oraz zaburzenia stresowe pourazowe. Dodał, że diagnozę zespołu stresu pourazowego potwierdzają również badania przeprowadzone przez psychologa M. M., u której badany kontynuuje terapię. W tej sytuacji, zdaniem skarżącego, trudno się zgodzić z nieuwzględnieniem w rozpoznaniu zespołu strasu pourazowego.

M. T. podniósł także, że RKL nie wzięła pod uwagę, iż przy przyjęciu do służby, jak również w jej trakcie, nie stwierdzono u niego zaburzeń psychicznych. Zdaniem skarżącego, zaburzenia stwierdzone przez RKL – wbrew jej twierdzeniom

– pojawiły się w związku ze służbą. Nie istniały przed podjęciem służby. W dokumentacji medycznej brak jest informacji, by stan zdrowia związany z pojawieniem się strasu pourazowego był spowodowany wydarzeniem sprzed podjęcia służby. To w trakcie służby skarżący miał do czynienia z silnym narażeniem na sytuacje stresowe, traumatyczne.

M. T. wniósł także o przeprowadzenie dowodów z dokumentacji medycznej, tj. 1) karty informacyjnej leczenia szpitalnego oraz 2) zaświadczenia z 27 listopada 2020 r. wystawionego przez psycholog M. M.

W piśmie z 9 kwietnia 2021 r., w ślad za złożonym odwołaniem, skarżący wniósł przeprowadzenie dowodu z: 1. pełnej dokumentacji medycznej dotyczącej hospitalizacji w Samodzielnym Wojewódzkim Publicznym Zespole Zakładów Psychiatrycznej Opieki Zdrowotnej w [...] w okresie od [...] lutego 2020 r. do [...] lipca 2020 r. na okoliczność ustalenia stanu zdrowia badanego, przyczyn i stopnia niezdolności do pracy oraz możliwości samodzielnej egzystencji; 2. karty medycznych czynności ratunkowych z 26 marca 2021 r.; 3. karty informacyjnej dotyczącej leczenia szpitalnego skarżącego w okresie od [...] marca 2021 r. do [...] kwietnia 2021 r.

CKL w piśmie z 19 kwietnia 2021 r. zawiadomiła pełnomocnika skarżącego o konsultacji specjalistycznej, której termin wyznaczyła na 5 maja 2021 r. W piśmie pouczono także o możliwości zapoznania się z całością akt sprawy (w tym wynikami badań i konsultacji specjalistycznych zleconych przez komisję lekarską) oraz o możliwości wypowiedzenia się co do dokumentacji zgormadzonej w sprawie.

Opis badania psychiatrycznego przeprowadzonego 5 maja 2021 r. przez specjalistę psychiatrę G. W. znajduje się na kartach 10 – 13 akt sprawy. Wynika z niego, że po wstępnym postawieniu diagnozy: 1. "zaburzenia depresyjne i lękowe mieszane" i 2) "osobowość nieprawidłowa(?)", psychiatra zwróciła się o skierowanie skarżącego na badanie psychologiczne. CKL skierowała skarżącego na takie badanie. Konsultujący skarżącego psycholog (karta 15 akt sprawy) wskazał m.in. na obecność zaburzeń mieszanych osobowości. 2 lipca 2021 r., po zapoznaniu się z treścią badania psychologicznego, lekarz psychiatra podtrzymała rozpoznanie (karta 14 akt sprawy): 1. "zaburzenia depresyjne i lękowe mieszane", 2. "zaburzenia osobowości mieszane". Stwierdziła ponadto, że nie zgadza się z rozpoznaniem PTSD ponieważ, orzekany nie znalazł się podczas służby w obliczu bezpośredniego zagrożenia życia. W ocenie psychiatry, trudne i zdaniem funkcjonariusza traumatyczne zdarzenia, nie dotyczyły bezpośrednio jego osoby, lecz były zawiązane z obsługiwaniem zdarzeń, co wynika z zadań służbowych. Spełniają zatem kryteria zaburzeń adaptacyjnych w obliczu uczestniczenia w nieszczęściach innych osób, co przy cechach zaburzonej osobowości ma prawo skutkować objawami konwersyjnymi z somatyzacją, opisanymi przez psychologa.

CKL orzeczeniem z [...] lipca 2021 r. nr [...] utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie RKL z [...] grudnia 2020 r.

W uzasadnieniu orzeczenia stwierdziła, że po zapoznaniu się z całością zgromadzonej dokumentacji orzeczniczej skierowała M. T. na konsultację psychiatryczną, która odbyła się 5 maja 2021 r. (w obecności pełnomocnika skarżącego). CKL wywiodła dalej, że konsultująca specjalista psychiatra po zebraniu wywiadu, zbadaniu orzekanego oraz analizie dokumentacji z leczenia psychiatrycznego, rozpoznała "zaburzenia depresyjne i lękowe mieszane" i skierowała na badanie psychologiczne w celu oceny osobowości w związku z rozpoznaniem w karcie informacyjnej. Badanie psychologiczne odbyło się w Pracowni Badań Psychologicznych MSWiA w [...] 23 czerwca 2021 r. Jak zauważyła CKL, po zapoznaniu się z treścią konsultacji psychologicznej, psychiatra podtrzymała postawione rozpoznanie (F41.2 według ICD), potwierdziła też obecność zaburzeń mieszanych osobowości. Nie zgodziła się natomiast z rozpoznaniem PTSD, ponieważ orzekany nie znalazł się podczas służby w obliczu bezpośredniego zagrożenia własnego życia. Trudne – jego zdaniem traumatyczne – zdarzenia nie dotyczyły bezpośrednio jego osoby, lecz były związane z realizacją zadań służbowych. Spełniają zatem kryteria zaburzeń adaptacyjnych w obliczu uczestniczenia w nieszczęściach innych osób, co przy zaburzonej osobowości ma prawo skutkować objawami konwersyjnymi z somatyzacją, opisanymi przez psychologa.

CKL, uwzględniając powyższe okoliczności, stwierdziła, że istnieją podstawy do utrzymania w mocy zaskarżonego orzeczenia organu pierwszej instancji.

M. T., reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżył orzeczenie CKL z [...] lipca 2021 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżając orzeczenie w całości, zarzucił naruszenie:

1. art. 7 w zw. z art. 80 K.p.a. przez przeprowadzenie oceny materiału dowodowego w sposób dowolny, a nie swobodny, sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia zawodowego, polegający na przyjęciu za wiążące jedynie wyników badania psychologicznego przeprowadzonego w Pracowni Badań Psychologicznych MSWiA w [...] w dniu 23 czerwca 2021 r., a pominięciu środków dowodowych wskazujących na zdiagnozowane u skarżącego PTSD (zespołu stresu pourazowego);

2. art. 10 § 1 K.p.a. poprzez wydanie skarżonego orzeczenia bez umożliwienia skarżącemu zapoznania się i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów i zgłoszonych żądań przed wydaniem skarżonego orzeczenia;

3. art. 10 § 1 w zw. z art. 81 K.p.a. poprzez uznanie za udowodnione okoliczności, co do której skarżący nie mógł się wypowiedzieć, tj. wyniku badania psychologicznego z dnia 23 czerwca 2021 r., które odbyło się w Pracowni Badań Psychologicznych MSWiA w [...];

4. art. 20 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (dalej "ustawa zaopatrzeniowa") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że inwalidztwo skarżącego nie pozostaje w związku ze służbą w Policji, podczas gdy prawidłowa ocena stanu faktycznego sprawy powinna skutkować uznaniem tegoż schorzenia jako powstałego w związku ze służbą w Policji.

Podnosząc powyższe zarzuty, M. T. wniósł o:

1. uchylenie skarżonego orzeczenia w całości;

2. zobowiązanie organu do przedłożenia wszelkiej dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy;

3. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przewidzianych;

4. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu psychiatrii na okoliczność ustalenia stanu zdrowia skarżącego, przyczyn i stopnia niezdolności do pracy oraz możliwości samodzielnej egzystencji badanego;

5. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia lekarskiego z 22 września 2021 r. na okoliczność stanu zdrowia skarżącego.

W uzasadnieniu skargi, odwołując się do dokumentacji z leczenia w Samodzielnym Wojewódzkim Publicznym Zespole Zakładów Psychiatrycznej Opieki Zdrowotnej w [...] oraz opinii psycholog M. M., skarżący wywiódł, że postawiona diagnoza jednoznacznie wskazuje, iż występuje u niego zespół stresu pourazowego (PTSD).

W ocenie M. T., materiał dowodowy sprawy przemawia wyraźnie za orzeczeniem u niego zespołu stresu pourazowego, który znajduje się w wykazie chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby w Policji, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej.

Co za tym idzie, jak wywiódł skarżący, jego inwalidztwo bez wątpienia pozostaje w związku z pełnioną przez niego służbą w Policji.

M. T. podniósł także, że przed wydaniem orzeczenia nie miał dostępu do zebranego materiału dowodowego, co samo w sobie stanowi rażące naruszenie art. 10 K.p.a.

W konkluzji skarżący stwierdził, że błędy, jakich dopuścił się organ przełożyły się na ustalenie nieprawidłowego stanu faktycznego sprawy, co z kolei doprowadziło do uznania, iż jego inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą. Tymczasem, zaburzenia stresowe pourazowe powstały wskutek wydarzeń bezpośrednio związanych ze służbą w Policji i musi być traktowane jako inwalidztwo powstałe w związku ze służbą.

CKL wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując w odpowiedzi na skargę stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Zaznaczyła, że uzasadnienie skargi stanowi polemikę z zakwalifikowaniem schorzeń skarżącego. Podniosła, że komisje lekarskie muszą orzekać zgodnie z wiedzą medyczną i obowiązującymi przepisami. Podkreśliła, że subiektywne odczucia skarżącego na temat jego stanu zdrowia, z punktu widzenia orzeczniczego, nie mają istotnego wpływu na ustalenie kategorii zdolności do służby. W konkluzji CKL stwierdziła, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a zatem nie ma podstaw do uwzględniania skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

M. T. w całości zaskarżył orzeczenie CKL z [...] lipca 2021 r. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu skargi w znacznej części koncentruje się natomiast na wykazaniu, że komisje lekarskie błędnie uznały, iż inwalidztwo skarżącego nie pozostaje w związku ze służbą w Policji. W zarzucie oznaczonym nr 4 skarżący wprost odwołuje się do art. 20 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723 ze zm.), które regulują kwestie związku inwalidztwa ze służbą. W uzasadnieniu skargi (na stronie 4) powołuje się z kolei na rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. poz. 1046 ze zm.), wydane w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 20 ust. 4 powołanej ustawy zaopatrzeniowej.

Wobec powyższego, w pierwszym rzędzie należy stwierdzić, że w części dotyczącej inwalidztwa, związku stwierdzonych schorzeń ze służbą i zdolności do pracy skarga podlegała odrzuceniu (punkt drugi sentencji) na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej powoływana jako "P.p.s.a."). W tym bowiem zakresie sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Wyjaśniając podstawę prawną rozstrzygnięcia Sądu w powyższym zakresie, należy zauważyć, że orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie grupy. Pierwsza obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby, jak i samej zdolności do służby. Orzeczenia komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby lub o zwolnieniu z tej służby (zob. np. art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - Dz. U. z 2021 r. poz. 1882 ze zm.). Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż mają one charakter decyzji rozstrzygających o istocie sprawy

- zdolność do służby.

Drugą grupę stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą dla celów odszkodowawczych lub rentowych, albo zaopatrzenia emerytalnego. Te orzeczenia poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego. Orzeczenia z tej grupy mają wyłącznie charakter orzeczeń wstępnych, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, ponieważ sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (zob. też postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 1 marca 2019 r. sygn. akt I OSK 334/19, z 26 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 394/15, z 15 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 782/14, z 29 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 667/08; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 93/10 – niepublikowane: dostępne: https://orzeczenia.nsa.gov.pl; postanowienie składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 listopada 2000 r. sygn. akt OSA 1/00 – ONSA z 2001 r. nr 2, poz. 47; uchwała Sądu Najwyższego z 23 stycznia 1996 r. sygn. akt III AZP 36/95 – OSNP z 1996 r. nr 13, poz. 177; uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 stycznia 1998 r. sygn. akt OPS 8/97 - ONSA z 1998 r. nr 2 poz. 39; prawomocne postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 września 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1116/17, z 19 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 108/17 – niepublikowane: dostępne: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Uznając natomiast za dopuszczalną skargę na orzeczenie CKL z [...] lipca 2021 r. w zakresie dotyczącym określenia zdolności do służby w Policji, Sąd stwierdził, że skarga w tej części nie podlegała uwzględnieniu.

Sąd administracyjny, kontrolując orzeczenie komisji lekarskiej, nie ocenia kwestii medycznych (zob. też np. prawomocne wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z 28 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1365/17, z 14 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 654/14 – niepublikowane; dostępne: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie jest więc uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania prowadzącego do ustalenia kategorii zdolności funkcjonariusza do służby. Co za tym idzie, Sąd nie może badać prawidłowości samej diagnozy.

Kontrola orzeczenia komisji lekarskiej przez sąd administracyjny sprowadza się natomiast do badania tego aktu pod względem formalnym. Sąd zobowiązany jest więc ocenić zgodność zaskarżonego orzeczenia przede wszystkim z wymogami zawartymi w ustawie z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 398 ze zm. – stan prawny na dzień wydania zaskarżonego orzeczenia; dalej powoływana jako "u.k.l."), a także w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. poz. 2035 ze zm.; dalej powoływane jako "rozporządzenie"). W zakresie nieuregulowanym w u.k.l., sąd bada też zgodność orzeczenia z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 4 u.k.l.).

Mając to na uwadze, należy zauważyć, że wedle art. 6 ust. 1 u.k.l., zdolność fizyczną i psychiczną funkcjonariusza do pełnienia służby w Policji ustala się przez zaliczenie go do jednej z następujących kategorii zdolności do służby: 1) kategoria A

– "zdolny do służby", która oznacza, że jego stan zdrowia nie budzi żadnych zastrzeżeń albo że stwierdzone choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do pełnienia służby; 2) kategoria B – "zdolny do służby z ograniczeniem", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które zmniejszają jego sprawność fizyczną lub psychiczną, mogąc mieć wpływ na jego zdolność do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku; 3) kategoria C – "niezdolny do służby", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które uniemożliwiają pełnienie służby.

Stosownie do treści art. 6 ust. 2 u.k.l., orzeczenie o zdolności fizycznej i psychicznej do służby, oprócz jednej z kategorii zdolności do służby wymienionych w ust. 1, zawiera jedno z następujących określeń: 1) "zdolny do służby", jeżeli nie stwierdzono żadnych chorób lub ułomności stanowiących przeciwwskazanie do pełnienia służby; 2) "trwale niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku", jeżeli stwierdzono choroby lub ułomności, które zmniejszają zdolność fizyczną lub psychiczną do służby i nie pozwalają na pełnienie służby na zajmowanym stanowisku, jednak te choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do dalszego pełnienia służby na innym stanowisku; w takim przypadku komisja lekarska określa, jakie warunki służby są przeciwwskazane dla badanego; 3) "czasowo niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku", jeżeli stwierdzono choroby lub ułomności, które czasowo zmniejszają zdolność fizyczną lub psychiczną do służby, ale mogą rokować poprawę stanu zdrowia i odzyskanie pełnej sprawności i zdolności do służby na zajmowanym stanowisku; 4) "zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku", jeżeli stwierdzono pewne choroby lub ułomności, które zmniejszają wprawdzie zdolność fizyczną lub psychiczną, ale nie stanowią przeszkody do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku; 5) "trwale niezdolny do służby", jeżeli stwierdzono choroby lub ułomności, które nie pozwalają na pełnienie służby.

RKL orzeczeniem z [...] grudnia 2020 r., które zostało utrzymane w mocy zaskarżonym orzeczeniem CKL z [...] lipca 2021 r., zaliczyła M. T. do kategorii

C – trwale niezdolny do służby w Policji.

Zaliczenie skarżącego do wskazanej kategorii zdolności do służby było konsekwencją rozpoznania u niego na podstawie oceny stanu zdrowia "zaburzeń osobowości mieszanych".

Jak bowiem wynika z art. 33 ust. 3 pkt 1 u.k.l., w przypadku ustalania zdolności fizycznej lub psychicznej do służby, rejonowe komisje lekarskie orzekają, posługując się wykazem chorób i ułomności, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia osoby badanej. Wykaz ten stanowi załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. poz. 2035 – stan prawny na dzień wydania zaskarżonego orzeczenia; dalej powoływane jako "rozporządzenie"), które wydano na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 8 ust. 3 u.k.l. Zgodnie ze wskazaną w orzeczeniu RKL jednostką klasyfikacyjną [§ 90 pkt 1 kol. 5 (lit. C)], rozpoznanie zaburzenia osobowości upośledzającego zdolności adaptacyjne powoduje zaliczenie funkcjonariusza do kategorii C.

Jak wynika z art. 33 ust. 1 u.k.l., rejonowa komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia.

Stosownie do treści art. 32 ust. 1 u.k.l., rejonowa komisja lekarska przeprowadza badanie lekarskie funkcjonariusza Policji i sporządza protokół badania komisji lekarskiej, który zawiera wyszczególnienie wszystkich chorób i ułomności, także tych, które nie obniżają zdolności do służby. Przepis art. 31 ust. 1 u.k.l., zobowiązuje rejonową komisję lekarską do wyznaczenia terminu badania lekarskiego i zawiadomienia o tym podmiotu kierującego do komisji lekarskiej oraz osoby skierowanej do komisji lekarskiej.

Przepis art. 32 ust. 2 u.k.l. daje komisji lekarskiej możliwość skierowania osoby badanej na badanie specjalistyczne, psychologiczne oraz zlecenia wykonania badań dodatkowych w wyznaczonym terminie.

Zgodnie z art. 34 u.k.l., rejonowa komisja lekarska, zaliczając funkcjonariusza Policji do jednej z kategorii zdolności do służby, bierze pod uwagę charakter i warunki służby na zajmowanym przez funkcjonariusza stanowisku oraz kryteria zdrowotne.

W myśl art. 38 ust. 1 u.k.l., rejonowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i zebraniu niezbędnych dokumentów, w tym dokumentacji medycznej.

Jak wynika z akt sprawy, RKL w piśmie z 9 września 2020 r. zwróciła się do M. T. o zgłoszenie się na badanie w dniu 7 grudnia 2020 r. Jednocześnie poinformowała skarżącego o możliwości zapoznania się z całością akt sprawy (w tym wynikami badań i konsultacji specjalistycznych zleconych przez RKL), a także o możliwości wypowiedzenia się co do dokumentacji.

7 grudnia 2020 r., korzystając z uprawnienia przewidzianego w 32 ust. 2 u.k.l., RKL skierowała skarżącego na badanie specjalistyczne przez lekarza psychiatrę. Badanie to zostało przeprowadzone 10 grudnia 2020 r., a lekarz psychiatra zdiagnozował u skarżącego "zaburzenia osobowości mieszane" oraz "zaburzenia depresyjne i lękowe mieszane".

11 grudnia 2020 r, zgodnie z art. 32 ust. 1 r.k.l., RKL przeprowadziła badanie skarżącego, z którego sporządzono protokół znajdujący się w aktach sprawy. W protokole uwzględniono, że skarżący był hospitalizowany w okresie od [...] lutego 2020 r. do [...] lipca 2020 r. w Oddziale [...] Szpitala Psychiatrycznego w [...].

Również 11 grudnia 2020 r. dokonano analizy zgromadzonej w sprawie dokumentacji, w której znalazły się m.in. dokumenty wymienione w części sprawozdawczej uzasadnienia, w tym karta informacyjna leczenia szpitalnego w Oddziale [...] Samodzielnego Wojewódzkiego Publicznego Zespołu Zakładów Psychiatrycznej Opieki Zdrowotnej w [...] w okresie od [...] litego 2020 r. do [...] lipca 2020 r. oraz zaświadczenie psychologa, psychotraumatologa M. M. z 27 listopada 2020 r.

Z uzasadnienia orzeczenia z [...] grudnia 2020 r. wynika, że RKL wydała je na podstawie badania własnego, analizy dokumentacji medycznej, w tym psychiatrycznej oraz opinii konsultanta psychiatry.

W świetle powyższego nie ma podstaw do stwierdzenia, że orzeczenie organu pierwszej instancji wydano z naruszeniem prawa. RKL dopełniła wszystkich obowiązków spoczywających na niej mocą powołanych przepisów u.k.l. Umożliwiła skarżącemu zapoznanie się z aktami sprawy i wypowiedzenie się co do zgromadzonej dokumentacji. Przeprowadziła wymagane badanie funkcjonariusza i skorzystała z możliwości zlecenia dodatkowego badania specjalistycznego, a oceny stanu zdrowia dokonała zgodnie z art. 33 ust. 1 u.k.l., tj. na podstawie badania lekarskiego, wyniku zleconego badania specjalistycznego, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji skarżącego w podmiocie leczniczym oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny i protokołu powypadkowego, które znajdują się w aktach sprawy. Wydając orzeczenie wzięła zatem pod uwagę warunki zdrowotne. Uwzględniła też charakter i warunki służby opisane w dołączonym do wniosku Komendanta z 24 sierpnia 2020 r. opisie stanowiska, charakteru i warunków służby.

Okoliczność, że RKL nie uwzględniła rozpoznania (F43.1) – Zaburzenia stresowe pourazowe z karty leczenia szpitalnego oraz zaświadczenia psychologa z 27 listopada 2020 r. w żadnym razie nie dyskwalifikuje orzeczenia z [...] grudnia 2020 r., jako prawidłowego – ze względu na rozpoznane zaburzeń osobowości mieszanych zaklasyfikowanych zgodnie z § 90 pkt 1 kol. 5 (lit. C) wykazu chorób i ułomności stanowiącego załącznik do rozporządzenia – rozstrzygnięcia o zaliczeniu skarżącego do kategorii C – trwale niezdolny do służby w Policji.

Należy przy tym zaznaczyć, że wskazane w orzeczeniu rozpoznanie zostało wymienione w karcie informacyjnej leczenia szpitalnego w okresie od [...] lutego 2020 r. do [...] lipca 2020 r., a także w dołączonej do odwołania karcie informacyjnej leczenia szpitalnego w okresie od [...] marca 2021 r. do [...] kwietnia 2021 r. i nie było przez skarżącego kwestionowane. Ponadto trzeba nadmienić, że psycholog w swojej ocenie może zgłosić podejrzenie stanu chorobowego, a nie w sposób jednoznaczny stawiać rozpoznanie kliniczne. Osobą upoważnioną do postawienia rozpoznania klinicznego jest wyłącznie lekarz.

Orzeczenie z [...] grudnia 2020 r., zgodnie z art. 39 ust. 1 u.k.l., zawiera rozpoznanie lekarskie w języku polskim według terminologii klinicznej z powołaniem na odpowiednie jednostki klasyfikacyjne wykazu chorób i ułomności stanowiącego załącznik do rozporządzenia. Jego treść jest zgodna ze wzorem orzeczenia komisji lekarskiej, stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie określenia wzoru orzeczenia komisji lekarskiej oraz wzoru rejestru orzeczeń (Dz. U. poz. 1893).

Mając powyższe na uwadze, należało stwierdzić, że orzeczenie organu pierwszej instancji nie narusza prawa. CKL nie miała zatem podstaw do jego uchylenia na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 lub pkt 3 u.k.l.

CKL, stosując odpowiednio art. 32 ust. 2 u.k.l. (art. 47 ust. 3 u.k.l.), skierowała M. T. zarówno na badanie psychiatryczne, które odbyło się 5 maja 2021 r., jak i na badanie psychologiczne, które odbyło się 23 czerwca 2021 r. Zarówno z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, jak i ze znajdujących się w aktach sprawy opisów badania przez lekarza psychiatrę i przez psychologa jednoznacznie wynika, że podniesione w odwołaniu z 8 lutego 2021 r. kwestie dotyczące nieuwzględnienia w orzeczeniu RKL z [...] grudnia 2020 r. rozpoznania zespołu stresu pourazowego były przedmiotem oceny w postępowaniu odwoławczym. Konsultująca skarżącego lekarz psychiatra po postawieniu 5 maja 2021 r. wstępnej diagnozy "zaburzenia depresyjne i lękowe mieszane" oraz "osobowość nieprawidłowa(?)" zwróciła się o przeprowadzenie badania psychologicznego. Po zapoznaniu się z jego wynikami podtrzymała rozpoznanie "zaburzenia depresyjne i lękowe mieszane" oraz rozpoznała "zaburzenia osobowości mieszane". W opisie diagnozy (przywołanym w części sprawozdawczej uzasadnienia) wyjaśniła także, z jakich powodów nie zgadza się z rozpoznaniem zespołu stresu pourazowego. Diagnoza postawiona przez lekarza psychiatrę została podtrzymana przez Centralną Komisję Lekarską. Z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia wynika, że zostało ono podjęte, po pierwsze po zapoznaniu się z całością dokumentacji orzeczniczej, a po drugie po zapoznaniu się z wynikami przeprowadzonej w toku postępowania odwoławczego konsultacji psychiatrycznej i badania psychologicznego.

W opisanych okolicznościach Sąd nie znalazł podstaw, by stwierdzić, że orzeczenie CKL z [...] lipca 2021 r. narusza prawo. Organ odwoławczy, prawidłowo – na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 u.k.l. - utrzymał w mocy orzeczenie RKL z [...] lipca 2021 r. o zaliczeniu skarżącego do kategorii C – trwale niezdolny do służby w Policji.

CKL, podobnie, jak RKL pouczyła M. T. (reprezentowanego w postępowaniu odwoławczym przez pełnomocnika będącego adwokatem) o możliwości zapoznania się z całością akt sprawy (w tym wynikami badań i konsultacji specjalistycznych zleconych przez komisję lekarską) oraz o możliwości wypowiedzenia się co do dokumentacji zgormadzonej w sprawie. Pełnomocnik skarżącego był obecny podczas konsultacji psychiatrycznej skarżącego w dniu 5 maja 2021 r. Także na badanie psychologiczne skarżący stawił się z pełnomocnikiem. Postawione w skardze zarzuty naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. oraz art. 10 § 1 w zw. z art. 81 K.p.a. należało zatem uznać za niezasadne.

Zarówno CKL, jak i RKL, dopełniły obowiązków wynikających z art. 7 i art. 80 K.p.a. Podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wzięły pod uwagę całość zgromadzonej dokumentacji medycznej, a także dotyczącej stanowiska, charakteru i warunków służby skarżącego. Postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z powołanymi wyżej przepisami u.k.l. Prawidłowo ustalono stan faktyczny, a wnioski zawarte w uzasadnieniach wydanych orzeczeń mają odzwierciedlenie w obszernej dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy. W postępowaniu odwoławczym przeanalizowano materiał dowodowy zgromadzony przez RKL. CKL poddała analizie kwestie podniesione w odwołaniu od orzeczenia organu pierwszej instancji, po czym dokonała prawidłowej kwalifikacji rozpoznanego schorzenia.

Ponieważ w skardze zawarto wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu psychiatrii, należy wyjaśnić, że przeprowadzenie takiego dowodu w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest niedopuszczalne, ponieważ przepisy P.p.s.a. umożliwia wyłącznie - i to w ograniczonym zakresie - przeprowadzenie dowodów z dokumentów. Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 P.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

W sprawie nie wystąpiły też wątpliwości, których wyjaśnianiu mogłoby służyć zaświadczenie z 22 września 2021 r., którego odpis dołączono do skargi. Zaświadczenie to wystawiono po zakończeniu postępowania przed CKL, zawiera ono to samo rozpoznanie, które wskazano w znajdującej się w aktach sprawy karcie informacyjnej leczenia szpitalnego w okresie od [...] lutego 2020 r. do [...] lipca 2020 r. i w żaden sposób nie wpływa na prawidłowość zaliczenia skarżącego do kategorii C zdolności do służby (trwale niezdolny do służby w Policji).

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji.