Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1161/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.  37
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2013 r. sprawy ze skargi G. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego skargę oddala


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]marca 2013r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania G. Z., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...].12.2012r., znak: [...], umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie budowy linii energetycznej 110 kV, przebiegającej przez działki o nr ew. [...],[...],[...] w miejscowości [...], gmina [...].

Postępowanie administracyjne wszczęte zostało na wniosek G. Z., właściciela działek nr ew. [...],[...],[...],[...] w miejscowości [...], który zażądał likwidacji linii energetycznych przebiegających przez jego działki.

Zdaniem G. Z. napowietrzna linia elektryczna słupowa 110kV wybudowana została samowolnie w latach sześćdziesiątych.

Organ I instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego analizując zebrany materiał dowodowy w sprawie budowy linii elektroenergetycznej 110kV a w szczególności zeznania świadków złożonych na rozprawie administracyjnej oraz dokumentację dostarczoną przez aktualnego użytkownika sieci [...] S.A. ustalił, że linię wybudowano w okresie; jesień 1967r. - wiosna 1968r. Linię wybudowano na podstawie decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] stycznia 1967r. zezwalającej Zakładom Energetycznym Okręgu [...] Przedsiębiorstwu Państwowemu Sieci Najwyższych Napięć w [...] na budowę napowietrznej linii elektrycznej słupowej 110kV na odcinku [...] - [...]. Wydanie decyzji zezwalającej na .budowę linii zostało poprzedzone akceptacją trasy linii napowietrznej 110kV na odcinku [...] -[...] przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] w dniu [...].07.1966r.

Linia przebiegała przez grunty należące do poprzedniego właściciela T. Z.. W decyzji zezwalającej na budowę linii na liście właścicieli gruntów, przez które przebiega linia znajduje się nazwisko T. Z.. Również na szkicu sytuacyjnym przekazanym przez [...] S.A. pokazany jest przebieg trasy linii przez wieś [...], w tym grunty T. Z..

Organ nadzoru budowlanego uznał za wiarygodne wyjaśnienie [...] S.A. z dnia 26.11.2012r. odnoszące się do lokalizacji spornej linii, iż dokumentacja projektowa opracowywana w tamtym okresie, zarówno z uwagi na przepisy budowlane, jak również skromne zasoby kartograficzne ośrodków geodezyjnych na terenach przede wszystkim rolniczych nie pozwalały na precyzyjne projektowanie przebiegu linii. Projektowany przebieg linii został naniesiony na podkładach mapowych w skali 1:25000 (zapis w akceptacji trasy linii przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dn. [...].07.1966r.). Dlatego też nie można stwierdzić odstępstw od decyzji o pozwoleniu na budowę.

W ocenie organu odwoławczego organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy a umorzenie postępowania było zasadne.

Zdaniem organu odwoławczego przedmiotowa linia energetyczna 110 kV została wybudowana w latach 1967-1968r. na podstawie decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...].01.1967r. zezwalającej Zakładom Energetycznym Okręgu [...] Przedsiębiorstwu Państwowemu Budowy Sieci Najwyższych Napięć w [...] na budowę napowietrznej linii elektrycznej słupowej 110 kV na odcinku [...]-[...]zgodnie z planem sytuacyjnym trasy linii, zezwoleniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury w [...] z dnia [...].07.1966r. nr [...] przez grunty położone w granicach gruntów miasta [...] należące do poszczególnych osób.

W związku z powyższym stwierdził, że przedmiotowa linia energetyczna została wybudowana legalnie. Biorąc pod uwagę, że linia była wybudowana w latach sześćdziesiątych organ odwoławczy uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zaszły jednakże podstawy do zastosowania art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. (tj. orzeczenia o przymusowej rozbiórce przedmiotowej inwestycji), jak też art. 40 w/w ustawy (tj. wydania nakazu wykonania określonych zmian lub przeróbek z uwagi na niezgodność wykonanych prac z przepisami), gdyż sporna linia energetyczna nie powstała w warunkach samowoli budowlanej. Ponadto stwierdził, że sporna inwestycja nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Nie stwierdzono również naruszenia innych przepisów ustawy Prawo budowlane, w związku z czym postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć.

Odnosząc się do argumentacji G. Z. zawartej w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania przedstawiciele [...] S.A. przedłożyli szereg dokumentów m.in. pismo akceptujące trasę linii z dnia [...].07.1966r., decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...]z dnia [...].01.1967r. zezwalającej Zakładom Energetycznym Okręgu [...] Przedsiębiorstwu Państwowemu Budowy Sieci Najwyższych Napięć w [...] na budowę napowietrznej linii elektrycznej słupowej 110 kV na odcinku [...]-[...], pismo Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...].10.1967r. dot. akceptacji trasy linii napowietrznej 110 kV [...]-[...], protokół z odbioru przedmiotowej linii z dnia 26.06.1969r. Dokumenty te świadczą i potwierdzają jednoznacznie, iż przedmiotowa linia była projektowana, powstała oraz została oddana do użytkowania w latach 60 - tych XX w.

W ocenie organu odwoławczego PINB w [...], prowadząc postępowanie dopełnił wszelkich starań by wyjaśnić rzeczywisty stan faktyczny sprawy. Wskazać w tym miejscu należy, odpowiadając na argumenty zawarte w odwołaniu, że organ powiatowy w celu wyjaśnienia podnoszonych przez skarżącego zarzutów przeprowadził dokładne postępowanie wyjaśniające, tj. przeprowadził oględziny oraz rozprawę administracyjną z udziałem stron i świadków, występował o stosowne dokumenty do właściwych podmiotów, a także kilkakrotnie zwracał się o zajęcie stanowiska w sprawie przez [...] S.A., a o każdej podejmowanej czynności informował strony postępowania. W związku z czym nie można stwierdzić, aby doszło do naruszenia przez PINB w [...] art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 75, 77 Kpa. Organ odwoławczy wyjaśnił także, że w zaskarżonej decyzji organu powiatowego nie zachodzą przesłanki wskazujące na naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a., decyzja bowiem zawiera wszelkie niezbędne elementy przewidziane w § 1 oraz prawidłowe uzasadnienie faktyczne jak i prawne.

Jednocześnie wskazał, że w decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...].01.1967r. na liście właścicieli, przez działki których ma przebiegać budowa napowietrznej linii elektrycznej słupowej 110 kV na odcinku [...]-[...] zgodnie z planem sytuacyjnym trasy linii, znajduje się nazwisko T. Z., a więc poprzedniego właściciela działek o nr ew. [...],[...],[...],[...]w miejscowości [...], gmina [...], który wyraził zgodę na jej budowę oraz nie zgłaszał zastrzeżeń co do usytuowania w/w linii.

Odnosząc się zaś do lokalizacji spornej linii i wyjaśnień [...] S.A. w tym zakresie, iż dokumentacja projektowa opracowywana w tamtym czasie nie pozwalała na precyzyjne określenie przebiegu linii energetycznych, zauważył, że zgodnie z obowiązującymi w chwili budowy przepisami ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974r. Nr 38, poz. 229) w rozdziale 8 o utrzymaniu obiektów budowlanych właściciel nie był zobligowany do przechowywania przez okres istnienia obiektu dokumentów związanych z jego realizacją. Wskazać trzeba, że obecnie obowiązujące przepisy nakładają na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek przechowywania przez okres istnienia obiektu określonych dokumentów, w tym pozwolenia na budowę.

Organ odwoławczy podniósł również, że osoba zainteresowana w wykazaniu samowolnej budowy jak i samowolnej zmiany usytuowania inwestycji może dowodzić tego faktu wszelkimi możliwymi środkami dowodowymi zgodnie z art. 75 i nast. Kpa. W przedmiotowej sprawie nie przedstawiono dowodów stwierdzających zarówno samowolną budowę linii energetycznej 110 kV, przebiegającej przez działki o nr ew. [...],[...].[...],[...]w miejscowości [...], gmina [...] jak i samowolną zmianę jej lokalizacji. W ocenie organu ciężar udowodnienia pewnych kwestii spoczywa nie tylko na organie ale również na podmiocie, który wywodzi z tych okoliczności określone skutki.

W skardze skierowanej do Sądu strona skarżąca zaskarżonej decyzj izarzuciła naruszenie art. 10 w zw. z 140 kpa poprzez niezawiadomienie strony o możliwości zapoznania się z materiałem przed wydaniem decyzji, skutkujące pozbawieniem strony prawa czynnego udziału w postępowaniu, stanowiące rażące naruszenie prawa, art. 7, 77 § 1, 75 § 1, art. 80, 107 § 3 w zw. z art. 140 kpa polegające na:

• ustaleniu stanu faktycznego w oparciu o lakoniczny protokół z oględzin sporządzony przez organ I instancji, naruszający ponadto przepis art. 68 § 2 kpa z uwagi na brak podpisu pełnomocnika skarżącego, uczestniczącego w czynności oraz brak wpisu odnośnie ewentualnej przeszkody w złożeniu podpisu,

• ustaleniu stanu faktycznego na podstawie protokołu z rozprawy przeprowadzonej przez organ I instancji, z pominięciem pełnomocnika skarżącego,

• braku ustaleń, czy roboty budowlane wykonane są zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę,

• bezpodstawnym ustaleniu, niemającym oparcia w dokumentach zebranych w postępowaniu, że na przedmiotową budowę wydano pozwolenie na użytkowanie,

• niedopuszczeniu z urzędu dowodu w postaci dokumentacji z przeprowadzanych remontów i konserwacji linii, na okoliczność stanu technicznego,

• niedopuszczeniu z urzędu dowodu z książki obiektu budowlanego na okoliczność stanu technicznego

• nieustaleniu przesłanek z art. 37 ust. 1 ustawy prawo budowlane z dnia 24.10.1974r. w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy prawo budowlane z 07.07.1994r.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzj i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium legalności, a więc zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje więc jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły i w związku z tym skarga nie mogła zostać uwzględniona.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie budowy linii energetycznej 110 kV, przebiegającej przez działki o nr ew. [...],[...],[...] w miejscowości [...], gmina [...].

Z uwagi na zakończenie spornej budowy przed dniem 1 stycznia 1995 r., zasadnie organy orzekające w sprawie uznały, że zarzut wszczynający postępowanie administracyjne o samowoli budowlanej winien być rozpatrywany w trybie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., a to z uwagi na normę intertemporalną, zawartą w art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z powołanym art. 103 ust. 2, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, a więc przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Ustalenia co do czasu realizacji przedmiotowych linii znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy oraz w zeznaniach świadków, złożonych w postępowaniu w pierwszej instancji. Również strona skarżąca nie kwestionuje ustalonego w toku postępowania czasu realizacji inwestycji, domaga się natomiast rozbiórki linii napowietrznej 110 kV przebiegającej przez działki o nr ew. [...],[...],[...] w miejscowości [...], gmina [...] jako inwestycji wybudowanej w warunkach samowoli budowlanej. Poza sporem jest również fakt usytuowania linii napowietrznej na w/w działkach należących do strony skarżącej.

Stosownie do treści art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. -Prawo budowlane, stanowiącego podstawę prawną rozstrzygnięć podjętych w niniejszej sprawie, obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Z treści przytoczonego przepisu wynika, że warunkiem zastosowania przez organ administracji instytucji przymusowej rozbiórki obiektu, przewidzianej w tym artykule, jest równoczesne wystąpienie dwóch przesłanek: braku zgodności obiektu budowlanego lub jego części z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy oraz powodowanego przez ten obiekt niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Organy I i II instancji zasadnie przyjęły, iż w związku z faktem, że linia elektroenergetyczna 110 Kv posadowiona została na podstawie decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] stycznia 1967 roku, nie można uznać jej za samowolę budowlaną, a konsekwencji nakazanie jej rozbiórki jest nieuzasadnione.

W toku postępowania, na podstawie dowodów z dokumentów, ustalono, iż sporna linia 100 kV posadowiona została w latach 1967 — 1968, na podstawie decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] stycznia 1967 roku zezwalającej Zakładom Energetycznym Okręgu [...] Przedsiębiorstwu Państwowemu Biurowi Budowy Sieci Najwyższych Napięć w [...] na budowę napowietrznej linii elektrycznej słupowej 110 Kv na odcinku [...]—[...], zgodnie z zezwoleniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury w [...] z dnia [...] lipca 1966 roku. Decyzja ta była ostateczna, w związku z czym linię uznać należy za wybudowaną legalnie. W konsekwencji stwierdzono, iż linia elektroenergetyczna 100 kV przebiegająca przez nieruchomość Skarżącego nie może zostać uznana za samowolę budowlaną a więc nakazanie jej rozbiórki nie jest uzasadnione.

W kontekście zebranego materiału dowodowego, w tym dokumentacji technicznej, decyzji z lokalizacji szczegółowej nr 186/69 i protokołu odbioru robót - nie można zarzucić wadliwości w ustaleniu organów nadzoru budowlanego, iż inwestor nie dopuścił się żadnej samowoli budowlanej , a roboty budowlane wykonał zgodnie z dokumentacja techniczną, co leżało u podstaw umorzenia postępowania prowadzonego na podstawie art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. Skoro inwestor nie dopuścił się samowoli budowlanej - brak było podstawy prawnej do nakazania rozbiórki, czego domagają się skarżący.

Odnosząc się do zarzutów Skarżącego co do naruszenie art. 7, 77 § 1, 75 § 1, art. 80, 107 § 3 k.p.a oraz nie zbadania przez organ II instancji stanu technicznego linii i stwarzanego rzekomo przez nią zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, wskazać należy, iż zarzuty te również są chybione. Zdaniem Sądu, organ II instancji uznał dowód z oględzin przeprowadzonych w toku postępowania pierwszoinstancyjnego i wnioski z niego płynące za wystarczające w tej mierze. Słusznie organ II instancji przyjął, iż sam fakt posadowienia na nieruchomości linii elektroenergetycznej nie powoduje konsekwencji w postaci zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Dla wykazania takiego faktu należałoby udowodnić, że linia ta wybudowana została niezgodnie z wiedzą techniczną lub też, że jest uszkodzona czy też eksploatowana w nieprawidłowy sposób. W niniejszej sprawie okoliczności takie nie zachodzą, a z całą pewnością takich okoliczności Skarżący w toku postępowania nie wykazał.

Również w ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie dopełnił wszelkich starań by wyjaśnić rzeczywisty stan faktyczny sprawy. Wskazać w tym miejscu należy, że organ powiatowy w celu wyjaśnienia podnoszonych przez skarżącego zarzutów przeprowadził postępowanie wyjaśniające, tj. przeprowadził oględziny oraz rozprawę administracyjną z udziałem stron i świadków, występował o stosowne dokumenty do właściwych podmiotów, a także kilkakrotnie zwracał się o zajęcie stanowiska w sprawie przez [...] S.A., a o każdej podejmowanej czynności informował strony postępowania. W związku z czym nie można stwierdzić, aby doszło do istotnego mającego wpływ na wynik sprawy ,naruszenia przez PINB w [...] art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 75, 77 Kpa. Zasadnie organ odwoławczy wyjaśnił stronie odwołującej się, że w zaskarżonej decyzji organu powiatowego nie zachodzą przesłanki wskazujące na naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a., decyzja organu I instancji bowiem zawiera wszelkie niezbędne elementy przewidziane w § 1 oraz prawidłowe uzasadnienie faktyczne jak i prawne. Również decyzja organu II instancji w sposób jasny i nie budzący wątpliwości wyjasnia przesłanki braku możliwości zastosowania art. 37 Prawa budowlanego z 1974r.

Podnieść także należy, że ocena zgromadzonego materiału w sprawie nie była dowolna, a zastosowanie i wykładnia przepisów rozporządzenia były prawidłowe.

Nie można zatem uznać za naruszenie zasad sporządzania decyzji I instancji, jeżeli jej uzasadnienie powołując się na wyniki oględzin i ustaleń organu opiera na nich rozstrzygnięcie. Natomiast w decyzji II instancji, która rozstrzyga sprawę wywołaną odwołaniem, organ szczegółowo wyjaśnia te kwestie które podnoszone są w odwołaniu. Organ odniósł się do najistotniejszych kwestii, dlatego zdaniem Sądu, obowiązek rozpoznania odwołania i sporządzenia uzasadnienia decyzji został wykonany przez odniesienie się do zarzutów odwołania, nie można zatem zarzucić, że organ administracji nie działał w tym zakresie prawidłowo.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu skargę należało oddalić.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji