Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 861/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2018-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 89 ust. 1 pkt 2, art. 14 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 471
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Asesor WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2018r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania K.M. od decyzji Naczelnika Urzędu Celno – Skarbowego z [...] wymierzającej karę pieniężną w wysokości 24.000 zł za urządzanie gry na automatach poza kasynem, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.), dalej "O.p.", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w wyniku kontroli przeprowadzonej 30 stycznia 2013 r. przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w lokalu o nazwie Bar G., należącym do K.M. ul. P. w S. ustalono, że w lokalu eksploatowane były urządzenia do gier: APEX nr HFP 1926 i APEX nr HFD 01749, służące przypuszczalnie do rozgrywania gier na automatach w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 471 ze zmianami), dalej "u.g.h.".

W wyniku przeprowadzonego eksperymentu kontrolnego na ujawnionych urządzeniach ustalono, że urządzenia te mogą stanowić automaty do gry. Kontrolującym nie przedstawiono koncesji na prowadzenie kasyna gry, ani zezwolenia na urządzanie gier na automatach w salonach gier lub gier na automatach o niskich wygranych, o którym mowa w art. 129 ust. 1 u.g.h. Ujawnione urządzenia poddano eksperymentowi kontrolnemu polegającemu na bezpośrednim odtworzeniu przebiegu dostępnych na nich gier. W trakcie czynności wykazano, że prowadzone gry mają charakter losowy, gdyż gracz nie ma wpływu na to, w jakich konfiguracjach zatrzymają się symbole wyświetlane na elektronicznych bębnach oraz urządzane gry mają charakter komercyjny, ponieważ warunkiem koniecznym do rozpoczęcia gry jest dokonanie wpłaty środków pieniężnych.

Organ stwierdził, że jako dowód do akt została włączona opinia wydana przez biegłego sądowego z dziedziny ochrony znaków towarowych, informatyki, przestępczości internetowej. W trakcie prowadzonego badania obu urządzeń do gier, biegły jednoznacznie stwierdził, że urządzenia te realizują wygrane rzeczowe w postaci punktów. W urządzeniach brak jest mechanizmu dokonującego wypłaty pieniędzy. Czas gry w żaden sposób nie jest uzależniony od zręczności gracza, a jedynie zależny jest od wpłaconej sumy pieniędzy. Na urządzeniu istnieje możliwość rozpoczęcia nowej gry (zmiana gry) poprzez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej (innej) grze. Oba badane urządzenia nie posiadają systemu do automatycznego wypłacania wygranych tzw. hoperów. Badanie wnętrza automatów pozwoliło na ustalenie, że automat do wypłat z obu urządzeń został wymontowany/odinstalowany. Ponadto uzyskane również w toku postępowania przygotowawczego dowody z przesłuchania świadków (włączone do niniejszego postępowania) potwierdzają, iż ujawnione w przedmiotowym lokalu automaty do gier umożliwiają gry hazardowe w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. Reasumując Dyrektor podkreślił, że oprócz ustaleń kontroli, jak również dowodów z przesłuchania świadków, a więc dowodów potwierdzających, komercyjny charakter i element losowości gier prowadzonych na ujawnionych automatach również fakty te potwierdza opinia sporządzona przez biegłego sądowego.

Dalej Dyrektor podniósł, że odpowiedzialność z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. ponosić może jedynie "urządzający", przy czym określenie to nie posiada legalnej definicji w ustawie. Ustalenie zakresu tego pojęcia winno nastąpić zatem w oparciu o znaczenie nadane temu określeniu w języku polskim tj. w oparciu o Wielki słownik języka polskiego, zgodnie z którym czasownik urządzać oznacza "wykonując różne czynności zapewniać określony przebieg lub charakter czegoś". W ocenie organu za urządzanie gry należy rozumieć realizowanie czynności, które w swoim efekcie doprowadziły do tego, że gra hazardowa faktycznie się odbywa. Przy czym realizowanie nawet jednej z wielu czynności prowadzących finalnie do tego, że gra hazardowa miała miejsce, wystarczającym jest do uznania osoby realizującej tę czynność za urządzającego grę. Urządzanie gry na automatach stanowi bowiem ciąg pewnych czynności, z których każda przyczynia się bezpośrednio i w takim samym stopniu do tego, że gra w ogóle się odbywa. Do czynności tych niewątpliwie należą czynności związane z organizacją (zapewnianiem warunków) samej gry na automatach, takie jak wyposażenie lokalu w automaty do gier, zakup lub wynajem lokalu, w którym prowadzona jest gra, stworzenie zasad i systemu danej gry, określenie wygranych itp. Do czynności tych należą także te związane z nadzorem i zapewnieniem ciągłości przebiegu samej gry hazardowej, w tym bieżąca obsługa automatów (zapewnianie graczom wypłat wygranych, czy ich realizowanie, zapewnianie odpowiednich warunków, aby gra w ogóle mogła być prowadzona).

Organ odwoławczy stwierdził, że za osobę urządzającą nielegalną grę na automatach uznać należy K.M. która realizowała bieżącą obsługę ujawnionych automatów do gier, zapewniając w ten sposób "należyty" przebieg nielegalnych gier hazardowych. Zawarła ona bowiem z firmą [...] Sp. z o.o. w W., umowę o wspólnym przedsięwzięciu podpisaną w S.1 maja 2011 r. oraz aneksy do umowy z 1 kwietnia 2012 r. i z 2 maja 2012 r. Ze znajdującej się w aktach postępowania umowy wynika, że jej przedmiotem było ustalenie zasad prowadzenia wspólnego przedsięwzięcia oraz osiągania przez strony dochodów w zakresie poszerzenia oferty dla klientów Partnera I (K. M.) przy pomocy wspólnej eksploatacji urządzeń do gier rozrywkowych (zręcznościowych) Partnera II ([...] Sp. z o.o.) wymienionych w załączniku nr 1 do umowy, w lokalu użytkowym Partnera I. Dochody ze wspólnej eksploatacji urządzeń do gier rozrywkowych w ramach realizacji wspólnego przedsięwzięcia zostały określone wg ustalonych zasad: kwoty wpłat klientów dokonanych do urządzeń do gier rozrywkowych będą stanowiły przychód strony. Natomiast strona z tytułu wspólnej eksploatacji urządzeń, zobowiązana była wypłacać [...] Sp. z o.o. miesięczną opłatę ryczałtową, ustaloną w wysokości brutto, początkowo 1.500 zł za jedno urządzenie za każdy miesiąc trwania umowy, następnie 1.100 zł i końcowo ponownie 1.500 zł. Zgodnie z umową strona zobowiązana była do sprawowania stałej opieki nad ustawionymi w lokalu urządzeniami, do dbania o ich czystość, właściwe eksponowanie i atrakcyjny wygląd oraz do informowania niezwłocznie [...] Sp. z o.o. lub jego uprawnionego serwisanta o wszystkich stwierdzonych usterkach, uszkodzeniach i nieprawidłowościach. O urządzaniu nielegalnej gry hazardowej na przedmiotowych automatach przez stronę świadczy również to, iż strona miała zostawione klucze do tych maszyn, za pomocą których wyciągała pieniądze. Robiła to co dwa, trzy dni. Wypłacała ona także wygrane klientom baru z pieniędzy, które wyciągnęła z maszyn. Wypłat dokonywała na podstawie wyświetlonych na monitorze automatu punktów (100 punktów kredytowych odpowiadało kwocie 10 zł). Fakt wypłaty wygranej potwierdził również świadek, klient lokalu.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. poprzez błędną wykładnię pojęcia "urządzającego gry", Dyrektor Izby podniósł, że strona zawarła z dysponentem urządzeń umowę o wspólnym przedsięwzięciu i partycypowała w zyskach, jakie automaty przynosiły. Strona również dysponowała kluczami serwisowymi, za pomocą których otwierała oba automaty i wyciągała z nich pieniądze, które następnie służyły do wypłaty wygranych. Oznacza to, że strona odgrywała aktywną rolę w procesie urządzania gier. Zatem nie można zgodzić się z argumentacją skarżącej, że jej rola sprowadzała się jedynie do udostępnienia powierzchni lokalu pod eksploatację automatów innemu podmiotowi. Rola skarżącej nie polegała jedynie na oddaniu lokalu do władania (czynność cywilnoprawna), a na aktywnym urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję K. M., domagając się uchylenia decyzji organu I oraz II instancji, zarzuciła naruszenie: art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h poprzez błędną wykładnię pojęcia urządzającego gry jako obejmującego również podmiot, którego czynności sprowadzały się wyłącznie do wynajęcia powierzchni lokalu podmiotowi eksploatującemu automaty do gier, bez dokonywania, zgodnie z materiałem zebranym w sprawie, żadnych innych czynności, a tym samym niezasadne objęcie skarżącego zakresem podmiotowym normy z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h. i niezasadne nałożenie na skarżącą kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.

W uzasadnieniu wnoszący skargę podał, że czynność udostępnienia powierzchni lokalu pod eksploatację automatów innemu podmiotowi nie jest traktowana jako urządzanie gier, jest to po prostu czynność cywilnoprawna – oddanie lokalu do władania - zwykle w najem. Zdaniem autora skargi istotny argument przeciwko kwalifikacji wynajmującego jako urządzającego gry zawarty jest w art. 35 pkt 6 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji – gdzie jednoznacznie wskazano, że wniosek o koncesję na kasyno gry powinien zawierać "odpis dokumentów wskazujących na prawo do władania budynkiem (lokalem) lub umowy zobowiązującej do oddania we władanie budynku (lokalu), w którym będą urządzane gry". Nie ma zatem w przepisach u.g.h. tożsamości pomiędzy urządzaniem gier, a zawarciem umowy zobowiązaniowej oddającej prawo do korzystania z lokalu. Co więcej "urządzanie gier" ma charakter wyraźnie następczy względem uzyskania prawa do powierzchni, na której dopiero gry mają być urządzane. Tym bardziej nie sposób przyjąć, aby późniejszy czynsz dzierżawy uzyskiwany przez podmiot oddający lokal (powierzchnię lokalu) do używania miał być kwalifikowany jako "urządzanie gier", skoro to ostatnie ma wyraźnie "czynny", "aktywny" charakter, w przeciwieństwie do uzyskiwania czynszu dzierżawy przez podmiot do niego uprawniony.

Dalej autor skargi podał, że żaden przepis u.g.h. nie dotyczy zawarcia umowy polegającej na oddaniu lokalu do władania innemu podmiotowi jako czynności "urządzania gier", żaden też przepis nie daje podstaw do przyjęcia aby regulacje prawne normujące "urządzanie gier na automatach" odnosiły się do czynności zawarcia czy też wykonywania takiej umowy. W szczególności rozdział 2 u.g.h. zatytułowany jako "Warunki urządzania gier" w sposób wyraźny nie odnosi się do podmiotów udostępniających tylko powierzchnię lokalu pod tego rodzaju działalność gospodarczą. Przykładowo art. 15a ust. 1 u.g.h. ustawowo statuujący koszt rejestracji gości jako obciążające "urządzającego gry" albo przepis z art. 20 ust. 1 u.g.h. zobowiązujący "urządzającego gry" do wystawienia imiennego zaświadczenia o wygranej, czy też regulacja z art. 23a ust. 5 u.g.h.

Nadto udostępnienie osobom trzecim lokalu do korzystania oraz dbałość o jego bezpieczeństwo stanowią nierozerwalne elementy związane z istotą prowadzenia przedsiębiorstwa, Nie sposób więc przyjąć, że takie zachowanie skarżącej wskazuje na aktywność lub udział w urządzaniu gier, skoro lokal funkcjonowałby w ten sposób niezależnie od zainstalowanych w nim automatów.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie obowiązującego do 31 marca 2017 r. art. 89 u.g.h., który to 1 kwietnia 2017 r. został zmieniony przez art. 1 pkt 67 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017r. poz. 88) - zmieniającej ustawę z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. Wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy orzekał zatem już po dokonanej zmianie art. 89 u.g.h. - nie odnosząc się jednak w uzasadnieniu decyzji do nowego stanu prawnego. Z kolei w ustawie nowelizującej z 15 grudnia 2016 r. ustawodawca nie zamieścił przepisów przejściowych, które odnosiłyby się do spraw, o których mowa w art.89 u.g.h. wszczętych, tak jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie przed 1 kwietnia 2017 r. W sytuacjach, kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w kwestii przepisów przejściowych, należy przyjąć, że nowa ustawa ma z pewnością zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, jak i do tych, które miały miejsce wcześniej jednak trwają dalej - po wejściu w życie nowej ustawy (zob. wyrok WSA w Szczecinie z 16 listopada 2017 r., II SA/Sz 808/17, dostępny na stronie internetowej: nsa.gov.pl).

Taka sytuacja nie zaistniała jednak w rozpoznawanej sprawie. Stwierdzone naruszenie przepisów u.g.h. zakończyło się bowiem w dniu kontroli, tj. 30 stycznia 2013 r. Przyjęcie więc stanowiska, że mają w tej sprawie zastosowanie przepisy art. 89 u.g.h., które weszły w życie od 1 kwietnia 2017 r., prowadziłoby do naruszenia zasady lex retro non agit. Zakaz działania prawa wstecz stanowi jeden z elementów konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego.

Mając na względzie powyższe stwierdzić zatem należy, że prawidłowo organ odwoławczy zastosował w sprawie art. 89 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli, tj. 30 stycznia 2013 r., a nie po jego zmianie tj. 1 kwietnia 2017 r. Dodatkowo jedynie zauważyć należy, że zastosowanie tych przepisów w nowym brzmieniu spowodowałoby niekorzystne skutki z punktu widzenia skarżącego, bowiem kara pieniężna przewidziana w zmienionym przepisie wymierzana wobec urządzającego gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia w przypadku gier na automatach wynosi 100 tys. zł od każdego automatu. Porównując zatem sankcje wynikające z art. 89 u.g.h. w dawnym i nowym brzmieniu nie budzi wątpliwości, że na gruncie dotychczasowych przepisów sankcja za urządzanie gier wbrew przepisom ustawy, poza kasynem gry, jest łagodniejsza w stosunku do sankcji przewidzianej znowelizowanym przepisem.

Przechodząc dalej podnieść należy, że zgodnie z art. 89 ust. 1 u.g.h., karze pieniężnej podlega: urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry (pkt 1); urządzający gry na automatach poza kasynem gry (pkt 2); uczestnik w grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia (pkt 3). Stosownie z kolei do postanowień art. 89 ust. 2 u.g.h., wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa: w ust. 1 pkt 1 - wynosi 100 % przychodu uzyskanego z urządzanej gry (pkt 1); w ust. 1 pkt 2 - wynosi 12.000 zł od każdego automatu (pkt 2); w ust. 1 pkt 3 - wynosi 100 % uzyskanej wygranej (pkt 3). W myśl art. 91 powołanej ustawy, do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.). Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.g.h., działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. W świetle zaś art. 14 ust. 1 u.g.h. urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry.

W ocenie Sądu zakres podejmowanych przez skarżącą czynności wskazuje na to, że zasadne było uznanie jej za "urządzającego gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Przeprowadzony w trybie art. 32 ust. 2 pkt 3 i art. 52 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej eksperyment kontrolny polegający na bezpośrednim odtworzeniu przebiegu gry na będących przedmiotem niniejszego postępowania urządzeniach doprowadził do ustalenia, że są to automaty do gier, które mają charakter losowy, ponieważ gracz nie ma wpływu na to, w jakich konfiguracjach zatrzymają się symbole wyświetlane na elektronicznych bębnach oraz charakter komercyjny, ponieważ automat wypłaca środki pieniężne z uzyskanych wygranych. Ustalenia te zostały również potwierdzone przez biegłego sądowego z dziedziny ochrony znaków towarowych, informatyki, przestępczości internetowej w niezakwestionowanej przez skarżącą opinii oraz przez przesłuchanych świadków.

Bezsporne w sprawie jest, że przedmiotowe automaty zostały ujawnione poza kasynem gry, zdefiniowanym w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a u.g.h., skarżący nie uzyskał koncesji na prowadzenie kasyna, a zakwestionowane automaty do gier nie zostały zarejestrowane. Oznacza to pominięcie wymogów, o których mowa w art. 6 ust. 1 i art. 23a ust. 1 u.g.h. i przesądza o wypełnieniu znamienia "poza kasynem" przewidzianego w stwierdzonym w sprawie delikcie administracyjnym, o jakim mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.

Idąc dalej podkreślić należy, że ustawa o grach hazardowych nie zawiera legalnej definicji "urządzającego gry", jednak znaczenie tego określenia można wywieść z wykładni funkcjonalnej. Niewątpliwie założeniem ustawodawcy było poddanie kontroli Państwa i znaczące ograniczenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach, poprzez sprowadzenie urządzania niektórych z tych gier (gier cylindrycznych, gier w karty, w tym turniejów gry pokera, gier w kości oraz gier na automatach) jedynie do wyznaczonych miejsc w postaci kasyn gry, co znalazło wyraz w treści art. 14 ust. 1 u.g.h. Działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach została poddana reglamentacji prawnej i może być prowadzona wyłącznie na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry (art. 6 ust. 1). Sposoby przeciwdziałania wszelkim praktykom mającym na celu łamanie zasad i warunków prowadzenia tego typu działalności, przewidział ustawodawca m.in. w art. 89 ust. 1 i 2 poprzez nałożenie kar administracyjnych na osoby urządzające gry hazardowe w sposób nielegalny. Celem takiego rozwiązania było także zniechęcenie wszystkich podmiotów zainteresowanych uzyskiwaniem zysków z hazardu do podejmowania działalności w tym zakresie w sposób sprzeczny z prawem. Uzasadnieniem dla wprowadzenia ingerencji Państwa w rynek gier hazardowych była troska o zdrowie obywateli, zwłaszcza wobec realnego zagrożenia uzależnieniem od hazardu, generującego duże koszty zarówno ekonomiczne jak i społeczne. W uzasadnieniu projektu ustawy czytamy, że problem uzależnienia od hazardu dotyka w takim samym stopniu osoby dorosłe, jak i niepełnoletnie, a problemy osobiste będące następstwem hazardu przynoszą uszczerbek na zdrowiu psychicznym (depresje), skutkują wyalienowaniem społecznym uzależnionych osób, współuzależnieniem bliskich oraz kosztami finansowymi (zadłużeniem, bankructwem, utratą dochodów). Dlatego Państwo nie może pozostać obojętne wobec zagrożeń wypływających z dostępności hazardu i ryzyka uzależnienia od niego swoich obywateli. Ustawodawca ocenił, że zagrożenie to jest na tyle wysokie, że koniecznym stało się podjęcie radykalnych działań i zastosowanie ograniczeń dotyczących tej branży. Wyrazem sformułowanego w ten sposób zamiaru jest szereg rozwiązań, które znalazły się w ustawie o grach hazardowych, a poza wymienionymi już przepisami art. 14 ust. 1 i art. 6 ust. 1 zawierają je także m.in: art. 15 (ograniczenie liczby kasyn gry), art. 15a (rejestracja gości), art. 51b (obowiązek audiowizyjnego systemu kontroli gier służącego kontroli przebiegu i prowadzenia gry), art. 27 (wstęp do ośrodków gier i do punktów przyjmowania zakładów wzajemnych oraz uczestnictwo w grach dozwolone są jedynie dla osób, które ukończyły 18 lat), art. 29 (zakaz reklamy i promocji gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych oraz na automatach), art. 29a (zakaz urządzania gier hazardowych przez Internet), art. 30 (zakaz urządzania w kasynach gry pokera), czy wreszcie art. 89 ust. 1 u.g.h. ustanawiający kary pieniężne dla urządzającego nielegalne gry hazardowe i dla uczestnika takich gier.

Jak powiedziano już wyżej, ustawa nie zawiera wprawdzie legalnej definicji "urządzającego gry hazardowe", jednak posługuje się tym określeniem w wielu przepisach, z których można wywnioskować zakres treściowy tego pojęcia. I tak, już z art. 3 ("urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie") wynika wprost, że ustawodawca w zamierzony sposób odróżnił "urządzanie" od "prowadzenia działalności" w zakresie gier hazardowych. Także w art. 27 ust. 3 obowiązek umieszczenia w miejscu urządzania gier, w widocznym miejscu, informacji o zakazie uczestniczenia w grach osób, które nie ukończyły 18 roku życia, skierowany został do "podmiotów urządzających i prowadzących działalność w zakresie gier hazardowych". Natomiast o podmiocie urządzającym mowa jest np. w art. 14, art. 15a (rejestracja gości na koszt podmiotu urządzającego), art. 19 ust. 3 (w zakresie zasad wypłat wygranych), w art. 20 ust. 1, 3 – 6 (dotyczącym zasad wystawiania przez podmiot urządzający zaświadczeń o uzyskanej wygranej), czy w art. 22 ust. 3 (dotyczącym obowiązku utrzymania automatów). Jednocześnie art. 28 ust. 1 u.g.h. stanowi, że podmiot prowadzący działalność w zakresie gier hazardowych nie może powierzyć innemu podmiotowi wykonywania czynności związanych z urządzaniem tych gier, z zastrzeżeniem ust. 2-5 (dotyczących gier liczbowych, loterii pieniężnych lub zakładów wzajemnych). Jeśli chodzi zatem o działania legalne, a więc podejmowane w granicach prawa, ustawodawca założył, że w przypadku gier hazardowych, w tym gier na automatach, z jakimi mamy do czynienia w sprawie, jedynie podmiot posiadający koncesję na prowadzenie działalności na podstawie art. 6 ust. 1, może przedsięwziąć czynności polegające na "urządzaniu" tych gier. Na podstawie przytoczonych już wyżej przepisów można zatem sformułować tezę, że urządzanie gier hazardowych to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności: zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiającym ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze. Jak powiedziano wyżej, założeniem prawodawcy było skumulowanie tych wszystkich działań w rękach jednego podmiotu, posiadającego koncesję na prowadzenie kasyna gry. Rzecz jednak w tym, że istota deliktu z art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.h. polega właśnie na tym, że gry hazardowe prowadzone i urządzane są wbrew prawu, a zatem w warunkach, które – jak wskazuje praktyka - dla zrealizowania określonego zamierzenia, wymagają zaangażowania i współdziałania więcej niż jednego podmiotu.

Nawiązując przy tym do treści skargi podkreślić należy, że nawet samo wynajęcie powierzchni lokalu na rzecz spółki dysponującej automatami do gier hazardowych nie powoduje jeszcze uznania, że wynajmujący jest "urządzającym gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. W ocenie Sądu, okolicznością przesądzającą o przypisaniu skarżącej cechy urządzającego gry na automatach w stanie faktycznym niniejszej sprawy, jest zakres przedsięwziętych przez nią czynności i wykazana aktywność znacznie przewyższająca tę, która zazwyczaj wynika z umowy najmu, której istotą jest oddanie lokalu do używania najemcy, na czas oznaczony lub nieoznaczony, w zamian za wynagrodzenie.

Należy bowiem zauważyć, że skarżąca zawarła 1 maja 2011 r. ze Spółką [...] umowę o wspólnym przedsięwzięciu. Z umowy tej nie wynikało, że eksploatacją automatów zajmować się miała wyłącznie powyższa Spółka, a wręcz przeciwnie; to obie strony tej umowy miały wspólnie eksploatować urządzenia do gier rozrywkowych (zręcznościowych) należących do [...]. Ponadto dochody od opisanego wspólnego przedsięwzięcia zostały ustalone w ten sposób, że kwoty wpłat klientów dokonanych do urządzeń do gier rozrywkowych będą stanowiły przychód skarżącej, która następnie z tytułu wspólnej eksploatacji urządzeń, zobowiązana była wypłacać [...] miesięczną opłatę ryczałtową. Niewątpliwie więc skarżąca przyjęła na siebie cześć ryzyka działalności polegającej na urządzaniu gier, gdyż jej wynagrodzenie stanowiła nadwyżka od wpłat klientów dokonanych do zainstalowanych w lokalu automatów, która pozostawała po uiszczeniu przez nią opłaty ryczałtowej Spółce. W ten sposób skarżąca nie działała wyłącznie jako osoba udostępniająca lokal i otrzymująca stały czynsz niezależny od przychodów osiąganych z automatów, ale była zainteresowany, aby te były jak najwyższe, gdyż wtedy również ona osiągała wyższe przychody. W konsekwencji skarżąca ponosząc ryzyko ekonomiczne związane z procesem urządzania gier stała się również osobą urządzającą gry.

Ponadto skarżąca zgodnie z omawianą umową zobowiązana była do sprawowania stałej opieki nad ustawionymi w lokalu urządzeniami, do dbania o ich czystość, właściwe eksponowanie i atrakcyjny wygląd oraz do informowania niezwłocznie [...] Sp. z o.o. lub jego uprawnionego serwisanta o wszystkich stwierdzonych usterkach, uszkodzeniach i nieprawidłowościach. Ewidentnie zatem skarżąca poprzez zorganizowanie warunków umożliwiających korzystanie z ujawnionych urządzeń i sprawowanie nad nimi nadzoru oraz przyjęcie na siebie części ryzyka działalności polegającej na urządzaniu gier, stała się podmiotem urządzającym gry hazardowe poza kasynem, podlegającym karze pieniężnej stosownie do art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h

Niezależnie od powyższego strona dysponowała również kluczami serwisowymi, za pomocą których otwierała oba automaty i wyciągała z nich pieniądze, które następnie służyły do wypłaty wygranych. Wypłat dokonywała na podstawie wyświetlonych na monitorze automatu punktów (100 punktów kredytowych odpowiadało kwocie 10 zł). Zatem skarżąca odgrywała aktywną rolę w procesie urządzania gier, niewątpliwie wychodzącą poza oddanie lokalu do władania w ramach umowy najmu.

Z uwagi na powyższe skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić w oparciu o art. 151 P.p.s.a.