Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 781/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: *Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Jolanta Sikorska (spraw.) Sędziowie NSA - Bogumiła Skrzypczak NSA - Andrzej Wawrzyniak Protokolant Agnieszka Figura po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2004 r. przy udziale --- sprawy ze skargi J. C. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił J. C. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBoWiD we W. decyzją z dnia [...]r. z tytułu "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej" od [...]r. do [...]r.

W uzasadnieniu podał, że J. C. otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej" od [...]r. do [...]r. na postawie zaświadczenia WUSW w T. z dnia [...]r., z którego wynika, że będąc funkcjonariuszem Milicji Obywatelskiej w w/w okresie brał udział w walkach z bandami reakcyjnego podziemia.

Zgodnie zaś z art. 25 ust. 2 pkt 2 powołanej wyżej ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały uprawnienia na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Według art. 1 ust. 1 pkt 6 owej ustawy: "za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu".

Milicja Obywatelska nie była państwową służbą zmilitaryzowaną w związku z czym jakiekolwiek zadania wykonywane w jej szeregach nie mogą być uznane za działalność kombatancką lub równorzędną z kombatancką.

Mając powyższe na uwadze orzekł jak w rozstrzygnięciu decyzji.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. C. podał, że decyzja zaskarżonej treści jest dla niego krzywdząca. Odbywał służbę w MO w czasach bardzo niebezpiecznych. W czasie tej służby brał udział w walkach z niedobitkami żołnierzy hitlerowskich w lasach toruńskich. Brał również udział w boju w J. przeciwko żołnierzom radzieckim, którzy porwali dziesięć kobiet do rosyjskiego transportu. W czasie tego boju został ranny. Dodał, że praca w Milicji była bardzo stresująca, co źle wpłynęło na jego zdrowie.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 127 § 3 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]r.

W uzasadnieniu wskazał, że J. C. otrzymał uprawnienia kombatanckie przyznane przez ZBoWiD wyłącznie z tytułu "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej" od [...]r. do [...]r., co ustalono na postawie zaświadczenia WUSW w T. z dnia [...]r., z którego wynika, że pełniąc służbę w organach MO w okresie od [...]r. do [...]r. brał udział w walkach z bandami i reakcyjnym podziemiem.

W ocenie organu decyzja podjęta w sprawie w dniu [...]r. została podjęta w sposób prawidłowy. Wyjaśnił, że termin "zmilitaryzowane służby państwowe" określa te służby państwowe, które podlegają Ministerstwu Obrony Narodowej. Natomiast Milicja Obywatelska została powołana dekretem PKWN z 7.10.1944r. o Milicji Obywatelskiej (Dz.U. RP Nr 7, poz.33), jako prawnopubliczna formacja służby Bezpieczeństwa Publicznego, a nie Ministerstwa Obrony Narodowej i do jej zadań należała ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego. Podległość MO była rozpatrywana również dwukrotnie przez Sąd Najwyższy w uchwale SN z 07.05.1992r., sygn. akt II UZP 7/91/Z oraz z 15.04.1999r. sygn. akt V SA 1986/98/. Z powyższego wynika, że nie jest możliwe uzyskanie uprawnień kombatanckich z tytułu walki z bandami i oddziałami UPA podczas służby w organach MO, gdyż uprawnienia z tytułu działalności w MO nie są działalnością kombatancką lub równorzędną z kombatancką wymienioną w art. l ust.2 i art.2 cyt. ustawy. W tej sytuacji przyjąć należy, że odwołujący się otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej na mocy poprzednio obowiązujących przepisów w ramach służby w MO. W myśl art.25 ust.2 pkt 2 obecnie obowiązującej ustawy o kombatantach pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które otrzymały je wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej. Mając powyższe na uwadze orzekł jak w zaskarżonej decyzji.

W skardze na powyższą decyzję J. C. podtrzymał zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd zważył co następuje.

Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) mającej zastosowanie do rozpoznania niniejszej sprawy w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje zgodność decyzji z prawem materialnym oraz z przepisami postępowania administracyjnego. Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 powołanej ustawy).

Takie wady i uchybienia, zdaniem Sądu, nie występują w niniejszej sprawie. Skarga zatem nie mogła być uwzględniona.

Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.).

Na mocy art. 25 ust. 1 owej ustawy wprowadzony został tryb weryfikacji uprawnień kombatanckich uzyskanych na podstawie przepisów dotychczasowych.

W myśl przepisu art. 25 ust. 1 powołanej ustawy osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują te uprawnienia, z zastrzeżeniem ust. 2. Zgodnie zaś z treścią ust. 2 pkt 2 owego przepisu prawa pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały uprawnienia na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.

W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji prawidłowo powołano ten właśnie przepis prawa jako podstawę weryfikacji uprawnień kombatanckich przyznanych J. C. przez ZW ZBoWiD we W. Z akt sprawy wynika, że J. C. otrzymał uprawnienia kombatanckie przyznane przez ZW ZBoWiD we W. decyzją z dnia [...]r. z tytułu "walk zbrojnych o utrwalenie władzy ludowej" w okresie od [...]r. do [...]r. Uprawnienia te przyznane zostały przez ZBoWiD na podstawie zaświadczenia WUSW w T. z dnia [...]r. o udziale skarżącego w wyżej wymienionym okresie w walkach z bandami podczas służby w organach Milicji Obywatelskiej. W toku postępowania weryfikacyjnego skarżący nie twierdził, ze ma do niego zastosowanie zdanie drugie powołanego przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 omawianej ustawy.

Wskazany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przepis prawa w pełni dawał podstawę do pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBoWiD we W.

Wskazać należy, że zgodnie z uchwałą Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2000r., sygn. akt OPS 5/00 (ONSA 2001, Nr 1, poz. 3): "Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.)". W uzasadnieniu owej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że art. 1 ust. 1 ustawy o kombatantach wiąże status kombatanta z działalnością w składzie formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. Według dekretu PKWN z dnia 7 października 1944r. o Milicji Obywatelskiej (Dz. U. Nr 7, poz. 33) do zakresu działania Milicji należała ochrona bezpieczeństwa, spokoju i porządku publicznego, dochodzenie i ściganie przestępstw oraz wykonywanie zleceń władz administracyjnych, sądów i prokuratury w zakresie prawem przewidzianym. Z powyższego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że nawet walka w ramach służby w MO z oddziałami UPA oraz grupami Wehrwolfu nie daje podstawy do zachowania uprawnień kombatanckich przyznanych na podstawie przepisów dotychczasowych.

W toku postępowania weryfikacyjnego skarżący nawet nie twierdził, że działając w ramach MO brał udział w walce z oddziałami UPA oraz grupami Wehrwolfu. Dodać należy, że postępowanie o pobawienie uprawnień kombatanckich jest nowym postępowaniem administracyjnym, którego przedmiot i zakres określają przepisy art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W postępowaniu tym organ orzekający nie jest uprawniony do kwestionowania zasadności decyzji o przyznaniu uprawnień kombatanckich. Uprawnienia organu w tym postępowaniu sprowadzają się wyłącznie do wyjaśnienia, czy zachodzą okoliczności wymienione w ustawie, których skutkiem jest pozbawienie uprawnień kombatanckich (por. wyrok NSA z dnia 3.03.1999r., ONSA 2000 r., Nr 1, poz. 33).

Bez znaczenia także w sprawie pozostają podnoszone w zarówno w skardze, jak i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy okoliczności dotyczące przebiegu służby skarżącego w organach MO, jak również jego sytuacja życiowa.

W świetle powyższego decyzje zaskarżonej treści uznać należy za prawidłowe. W niczym bowiem nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego będącego podstawą ich podjęcia, jak i przepisów procedury administracyjnej.

W tej sytuacji skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.