Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1156/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 129 a, ust. 2 pkt 4,
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 41 ust 4, 5 i 6, art. 4 pkt 25, art. 13g, art. 50 pkt 3,
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par 1, art. 107 par 3,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2011 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1 i 1b pkt 1, art. 40c, art. 41 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm., dalej nazywaną "u.d.p.") oraz lp. 6 pkt 9 lit. d) i e), lp. 9 pkt 15 lit. b) załącznika nr 2 do w/w ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] (nazywanego dalej "skarżącym") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...], dotyczącej nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 12.420 (dwanaście tysięcy czterysta dwadzieścia) złotych, utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu [...] września 2009 r. ok. godziny 9 min. 15 na ul. [...] w W., zatrzymano do kontroli drogowej pojazd marki Man o nr rej. [...], którym kierował L. P..

Pojazd został zważony przy ul. [...]. Pomiaru kontrolowanego pojazdu dokonano przenośną wagą do pomiarów dynamicznych typu VLM o nr fabrycznych 018 z miernikiem SMR-109 nr fabryczny 815, posiadającą świadectwo legalizacji ponownej wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w G., ważnej do dnia 30 kwietnia 2011 r.

Pojazd został zważony jednokrotnie. Kierowca zrezygnował z możliwości powtórnego ważenia pojazdu.

Dopuszczalna masa całkowita w kontrolowanym pojeździe wynosiła 32 tony.

Po dokonaniu ważenia pojazdu stwierdzono, iż masa całkowita pojazdu po odjęciu możliwych błędów ważenia wyniosła 36,960 kg. Kierowca nie okazał do kontroli zezwolenia na przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym. Na tej podstawie stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o wartość 4.960 kg.

W wyniku przeprowadzonego ważenia ustalono również przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t. dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m o sumie nacisków osi powyżej 16,5 t do 17,5 t – 1740 zł – co stanowiło naruszenie z lp. 6 pkt 9 lit. d) załącznika nr 2 do u.d.p. oraz przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 i mniejszej niż 1,8 m o sumie nacisków osi za każde rozpoczęte przekroczenie o 1,0 powyżej 17,5 t dodatkowo – 1440 zł – co stanowiło naruszenie z lp. 6 pkt 9 lit. e) załącznika nr 2 do u.d.p.

Stwierdzone naruszenia zostały utrwalone w protokole kontroli z dnia [...] września 2009 r. Nr [...]. Kierowca odmówił podpisania protokołu.

Pismem z dnia [...] września 2009 r. skarżący został zawiadomiony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszeń zawartych w protokole kontroli z dnia [...] września 2009 r.

Pismem z dnia [...] października 2009 r. skarżący złożył wyjaśnienia dotyczące stwierdzonych podczas kontroli naruszeń przekroczenia dopuszczalnych nacisków i masy całkowitej pojazdu.

Skarżący podkreślił, że zatrzymania pojazdu dokonano na terenie budowy, co potwierdzał protokół zdawczo-odbiorczy z dnia [...] lipca 2009 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2009 r. Na podstawie wspomnianych dokumentów teren budowy został przekazany na pod inwestycję polegającą na przebudowie ul. [...] w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...] w W..

Skarżący zauważył, że w dniu kontroli i podczas zatrzymania poruszał się wyłącznie po terenie budowy, przewożąc materiały sypkie bez wyjeżdżania na drogę publiczną. Ul. [...] została zamknięta dla ruchu pojazdów, które nie wykonywały prac na rzecz inwestycji. Powyższa okoliczność, w ocenie strony, wykluczała zakwalifikowanie ul. [...] do kategorii dróg publicznych.

Z informacji udzielonych przez [...] Inwestycje z dnia [...] marca 2010 r. wynikało, że ul. [...] na odcinku od skrzyżowania z ul. A. do ul. B. w dniu [...] września 2009 r. nie była wyłączona z ruchu.

Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w kwocie 12.420 złotych.

Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji wskazał art. 13g ust. 1 i 2 oraz ust. 3 u.d.p. w związku z lp. 6 pkt 9 lit. d) i e) oraz lp. 9 pkt 15 lit. b) załącznika Nr 2 do u.d.p., § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 32 poz. 262) i art. 104 § 1 k.p.a., art. 64 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, art. 7, 8, 9, 10, 75 § 1, 77 § 1, 80 k.p.a.

Pismem z dnia [...] marca 2010 r. oraz pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. skarżący wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji, wnosząc o umorzenie postępowania.

Decyzji organu I instancji skarżący zarzucił:

- naruszenie art. 129a ustawy – Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 4 tej ustawy oraz w zw. z art. 50 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz art. 40c ust. 1 u.d.p. poprzez błędne uznanie, że inspektorzy mieli prawo zatrzymać pojazd skarżącego, zaś w trakcie kontroli byli zobowiązani podać dopuszczalne naciski na osie na drogach, na których odbywa się przebudowa drogi, tj. placach budów. Celem prac było podwyższenie parametrów technicznych i eksploatacyjnych istniejącej już drogi,

- naruszenie art. 7 i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 13g ust. 1b pkt 2 u.d.p., skutkiem którego pełną odpowiedzialnością za stwierdzone naruszenia obciążono skarżącego.

Skarżący podkreślił, że zatrzymania pojazdu dokonano na placu budowy, na terenie którego przebudowywano ul. [...] w W.. Inwestycja polegała na podwyższeniu parametrów technicznych drogi (art. 4 pkt 18 u.d.p.), który to fakt potwierdziły protokoły zdawczo-odbiorcze z dnia [...] lipca 2009 r. i z dnia [...] sierpnia 2009 r. Droga była przedmiotem użyczenia z dnia [...] października 2008 r. zawartej pomiędzy Zarządem Dróg i Utrzymania Miasta W. z [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W.. Zdaniem skarżącego, droga znajdująca się w przebudowie, będąca de facto placem budowy nie mogła być drogą publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Zaś przewóz nie był wykonywany na potrzeby własne skarżącego lecz w związku z prowadzoną budową.

Zatrzymanie pojazdu nastąpiło zatem wbrew przepisom art. 50 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego są uprawnieni wyłącznie do kontroli ruchu drogowego w zakresie transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 1 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

Niecelowe było powoływanie się przez organ na przepisy art. 40c u.d.p. oraz art. 129a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, gdyż pierwszy z wymienionych przepisów dotyczy dróg publicznych, z których może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie. Drugi z przepisów odnosi się do sposobu kontroli ruchu drogowego i podmiotów wykonujących transport.

Skoro miejsce zatrzymania pojazdu do kontroli stanowiło teren budowy, to utraciło ono status drogi publicznej na okres trwania jej przebudowy. Innymi słowy, na czas trwania przebudowy droga utraciła status drogi publicznej przez co należy rozumieć jej dostępność dla każdego użytkownika.

Skarżący wskazał na pominięcie przez organ I instancji okoliczności, że załadunku nie dokonał skarżący lecz pracownik generalnego wykonawcy inwestycji. W tym zakresie organ nie przeprowadził wymaganych ustaleń, o których mowa w art. 13g ust. 1b pkt 2 u.d.p. Organ pominął również fakt, że na terenie budowy nie ma odpowiedniej wagi.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania uznał, iż nie zasługuje ono na uwzględnienie.

Organ odwoławczy wskazał, że pojazd został zważony przy pomocy wagi przenośnej do pomiarów dynamicznych typu VLM o nr fabrycznym 018. Waga w chwili ważenia legitymowała się ważnym świadectwem legalizacji ponownej wydanej przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w G. z terminem ważności do dnia 30 kwietnia 2011 r.

W wyniku ważenia kontrolowanego pojazdu oraz jego pomiarów dokonanych na stanowisku ważenia pojazdów legitymującym się protokołem z pomiaru pochylenia terenu z dnia 26 czerwca 2009 r. stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk 24,01 t na podwójnej osi napędowej - przekroczenie o 9,51 t;

- masa całkowita pojazdu 36,96 t – przekroczenie o 4,96 t.,

- przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Organ odwoławczy podał, że wysokość kar za przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdów oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, określona jest w załączniku nr 2 do ustawy o drogach publicznych. Kary te wynoszą odpowiednio:

1) lp. 6: za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t,

- pkt 9 dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 i mniejszej niż 1,8 o sumie nacisków:

- lit. d) powyżej 16,5 t do 17,5 t: 1740 zł,

- lit. e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 1,0 t powyżej 17,5 t dodatkowo: 1440 zł,

2) lp. 9 pkt 15: za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej czteroosiowego pojazdu samochodowego z dwoma osiami kierowanymi, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w opony bliźniacze i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w opony bliźniacze a maksymalny nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 t:

- lit. b) powyżej 32 t do 37 t: 600 zł

W rozpatrywanej sprawie kara wyniosła zatem:

- za przekroczenie nacisku na podwójnej osi: 11.820 zł (1740+7x 1440)

- za przekroczenie masy pojazdu: 600 zł

Razem: 12.420 zł.

Odnosząc się do argumentów skarżącego podanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, Główny Inspektor Transportu Drogowego nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia. Powołując się na art. 64 ust 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, organ odwoławczy podkreślił, że już sam ruch pojazdu nienormatywnego po danej drodze publicznej wymaga zezwolenia. Podmiot wykonujący przejazd przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom. Dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów, odpowiadającego wymogom określonym w art. 61 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, tak by nie były przekraczane normy wymagane przepisami o drogach publicznych, leży w interesie podmiotu wykonującego przejazd. Powołując się na treść uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2007r. sygn. akt VI SA/Wa 2273/06, organ podkreślił, że przedsiębiorca wykonujący profesjonalnie działalność gospodarczą powinien dokonywać załadunku danego materiału, biorąc pod uwagę jego właściwości, w ten sposób aby nie przekraczać dopuszczalnych norm nacisków na osie oraz dopuszczalnej masy całkowitej. W jego interesie leży również przygotowanie ładunku do przewozu poprzez jego odpowiednie rozłożenie i zabezpieczenie tak, aby ruch pojazdu nie powodował jego przesunięć. Jest to istotne nie tylko ze względu na wykazanie normatywności podczas kontroli drogowej, ale także ze względu na bezpieczeństwo w ruchu drogowym prowadzącego pojazd i innych użytkowników dróg publicznych.

Nie kto inny bowiem, ale właśnie podmiot wykonujący przejazd jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenia tych regulacji.

Organ odwoławczy nie zgodził się ze stwierdzeniem strony jakoby zatrzymania pojazdu dokonano na terenie budowy, poza drogą publiczną. Organ zauważył, że kierowca nie wniósł do protokołu kontroli żadnej uwagi na tę okoliczność dlatego zasadnie przyjęto, że zatrzymania dokonano na ul. [...] w W.. Organ przytoczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 731/10, w którym Sąd stanął na stanowisku, że protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń, gdyż sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia, protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia.

Za bezpodstawny, organ uznał zarzut, iż osoby kontrolujące nie miały uprawnień do zatrzymania pojazdu z uwagi na niewykonywanie transportu drogowego. Organ odwołał się do materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, z którego wynikało, że podczas kontroli kierowca okazał wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy oraz dokument przewozowy 12 metrów sześciennych ziemi. Na podstawie powyższych dokumentów można bezspornie ustalić wykonywanie transportu drogowego, co oznacza, że inspektorzy mieli pełne prawo do zatrzymania i kontroli pojazdu.

Jako bezpodstawne organ odwoławczy uznał stanowisko strony, iż na przebudowywanym odcinku drogi nie obowiązywały dotychczasowe normy dotyczące dmc pojazdu oraz nacisków osi. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające jednoznacznie wykazało, iż w dniu kontroli odcinek drogi wojewódzkiej nr 395, po której poruszał się pojazd nie był wyłączony z ruchu. Strona poruszała się po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym (co wykazały wyniki pomiarów).

Główny Inspektor Transportu Drogowego zauważył, iż co do zasady wszystkie drogi publiczne mają dopuszczalny nacisk pojedynczej osi do 8 t. Wyjątek stanowią odcinki dróg krajowych oraz wojewódzkich, które zostały zaliczone do kategorii dróg o podwyższonych dopuszczalnych naciskach osi na podstawie odpowiednich rozporządzeń Ministra Infrastruktury. Stosownie do art. 41 ust. 4 i 5 u.d.p., wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. (Dz. U. Nr 219, poz. 1860 i poz. 1861). Droga wojewódzka nr 395 nie została w tych rozporządzeniach uwzględniona. Także nowe rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. (Dz. U. Nr 138, poz. 932 i poz. 933), nie uwzględniły drogi wojewódzkiej nr 395 jako jednej z dróg o podwyższonych normach dopuszczalnego nacisku na pojedynczą oś.

W świetle powyższego argumenty skarżącego nie korelują w żaden sposób z obowiązującym stanem prawnym.

Organ odwoławczy, wskazując na treść art. 13g ust. 1b pkt 1 u.d.p., zauważył równocześnie, że ustawa o drogach publicznych nie przewiduje możliwości uchylenia się od odpowiedzialności za naruszenie dopuszczalnych nacisków na osie, czy też przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, w przypadku podmiotu wykonującego przejazd.

Załadowca odpowiada zaś za powstałe naruszenia jedynie w przypadku, gdy w chwili kontroli dowody jednoznacznie wskazują, iż miał on wpływ lub przyczynił się do powstania naruszenia.

W tym stanie rzeczy, podmiot wykonujący przejazd nie może uwolnić się od odpowiedzialności nawet w przypadku wykazania, iż załadowca przyczynił się do powstania naruszeń.

Główny Inspektor Transportu Drogowego przyznał, że początkowo decyzję organu I instancji skierowano bezpośrednio do strony postępowania z pominięciem pełnomocnika jednak ostatecznie naprawiono stwierdzone uchybienie, przesyłając decyzję również do pełnomocnika, zapewniając mu prawo zapoznania się z treścią decyzji oraz możliwość wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Z tych względów, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2006 r., wnosząc o jej uchylenie.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:

- naruszenie przepisów materialnych - art. 129a ustawy - Prawo o ruchu drogowym w zw. art. 129 ust. 2 pkt 4 tej ustawy i w zw. z art. 50 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 40c ust. 1 u.d.p. – poprzez uznanie, że inspektorzy mieli podstawy prawne do zatrzymania pojazdu skarżącego i brak podania informacji o dopuszczalnych naciskach na osie na drogach, które stanowią plac budowy, na której odbywała się przebudowa drogi, celem podwyższenia jej parametrów technicznych i eksploatacyjnych– art. 4 pkt 18 u.d.p., a w konsekwencji zastosowanie bezzasadnych i nieodpowiednich kar pieniężnych,

- naruszenie przepisów postępowania - art. 7 i 8 k.p.a. w zw. z art. 13g ust. 1b pkt 2 u.d.p. poprzez zaniechanie jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie, co spowodowało wyłączną odpowiedzialność skarżącego. Doszło do naruszenia zasady wszechstronnego rozważenia sprawy i ustalenia faktycznej odpowiedzialności podmiotowej;

- naruszenie przepisów postępowania - art. 7, art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 1 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i niedokładne przeprowadzenie postępowania dowodowego, co skutkowało podjęciem nietrafnej decyzji.

W uzasadnieniu skargi strona podała, że w momencie zatrzymania pojazdu do kontroli na ul. [...] w W., skarżący nie wykonywał krajowego ani międzynarodowego transportu drogowego w rozumieniu art. 4 pkt 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym (nazywanej dalej "u.t.d."). Skarżący wykonywał zadania budowlane. Tym samym, inspektorzy, którzy dokonali zatrzymania nie mieli uprawnień wymaganych przez przepisy art. 50 ust. 3 u.t.d. W piśmie strony z dnia [...] października 2009 r. skarżący wyjaśnił, że zatrzymania pojazdu dokonano na terenie przebudowywanej ul. [...] w W., w celu podwyższenia jej parametrów technicznych (art. 4 pkt 18 u.d.p.). Stąd, przepisy ustawy o drogach publicznych dotyczące dotychczasowej dopuszczalności nacisków na przebudowywanej drodze musiały mieć tutaj ograniczone zastosowanie. O fakcie uznania terenu za teren budowy świadczą protokoły zdawczo - odbiorcze z dnia [...] lipca 2009 r. i z dnia [...] sierpnia 2009 r. wraz z planami inwestycji. Podstawą zaś samych protokołów były umowy użyczenia pomiędzy Zarządem Dróg i Utrzymania Miasta w W. a [...] Sp. z o.o. Wskazane dokumenty, zdaniem skarżącego, dowodzą, że na terenie prowadzone były prace remontowe i dotychczasowe parametry techniczne tej drogi nie były na niej obowiązujące albowiem ulegała ona przekształceniom, jak na każdej budowie i to przekształceniom, które zgodnie z brzmieniem ustawy prowadzą do podwyższenia parametrów technicznych i eksploatacyjnych istniejącej drogi. Inspektorzy nie mieli więc uprawnień do kontrolowania pojazdów należących do firm związanych z remontem drogi przy przyjęciu i stosowaniu parametrów dotychczasowych.

W tym znaczeniu, sporna droga nie była drogą publiczną albowiem znajdowała się ona w przebudowie, która była wykonywana przez firmę H. Sp. z o.o.- [...] w W., stanowiąc plac budowy. Co więcej, inspektorzy nie podali, jakie są dopuszczalne naciski na osie na drogach tego rodzaju tj. na placach budowy przebudowywanej drogi publicznej (i to pomimo zgłaszanych uwag w tym kierunku w piśmie skarżącego), posiłkując się jedynie dotychczasowymi wartościami dopuszczalnymi przed przebudową dla drogi wojewódzkiej nr [...], tj. ul. [...] w W.. Obecnie dopuszczalny nacisk na wyremontowanej drodze (przebudowanej) przy udziale m.in. skarżącego jest wyższy.

Skarżący wskazał również, że Główny Inspektor Transportu Drogowego zmarginalizował okoliczność, że załadunek został dokonany przez pracowników generalnego wykonawcy inwestycji, nie przez skarżącego. Nie zostały przeprowadzone stosowne ustalenia, o których mowa w art. 13g ust. 1b pkt 2 u.d.p. Skarżący był jedynie podwykonawcą, a jego praca polegała na rozwożeniu m.in. piachu, ziemi z jednego miejsca budowy na drugie. Nie miał żadnego wpływu na ilość ładowanego towaru przez pracowników generalnego wykonawcy. Pomimo zgłaszanych uwag, Główny Inspektor Transportu Drogowego nie dokonał stosownych ustaleń, ignorując regulacje art. 13g ust. 1b u.d.p.

Skarżący zarzucił również, że organ odwoławczy nie wziął pod uwagę faktu, że nie było żadnych możliwości zważenia pojazdu przez skarżącego. Automatyczne przerzucanie zatem odpowiedzialności wyłącznie na podmiot, który przewozi ładunek jest nieporozumieniem, skoro załadunku dokonuje ktoś inny, a całość transportu to linia zaledwie kilkuset metrów z jednego miejsca budowy na drugie i to w miejscu, na którym przestają obowiązywać parametry techniczne drogi na skutek jej przebudowy.

Skarżący zarzucił organowi I instancji niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i niedokładne przeprowadzenie postępowania dowodowego, co skutkowało podjęciem nietrafnych decyzji i naruszeniem art. 7, art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. a także art. 107 § 1 k.p.a. Skarżący podniósł, iż powoływał się wielokrotnie na dowody, które nie zostały przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego rozpatrzone, w tym dokumentów wskazujących na przebudowę ulicy Bardzkiej, protokoły zdawczo - odbiorcze z dnia [...] lipca 2007 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2009r. wraz z załączonymi do nich planami sytuacyjnymi oraz oświadczeniem kierownika wykonywanych robót "Przebudowy ulicy [...] na odcinku od ul. P. do wiaduktu [...] oraz [...] w W." potwierdzające fakt przebudowy ul. [...] oraz uczestnictwo skarżącego w przebudowie.

W ocenie skarżącego, organ odwoławczy zobowiązany był rozszerzyć granice postępowania dowodowego o wskazane okoliczności faktyczne pominięte przez organ I instancji. Tymczasem ograniczył się do konstatacji, iż zatrzymania pojazdu nie dokonano na terenie budowy, a kierowca nie wniósł na tę okoliczność żadnej uwagi do protokołu kontroli. Pominięto jednocześnie fakt, iż w protokole oraz w załączniku do niego widnieją dwukrotnie adnotacje inspektora przeprowadzającego kontrolę, z których wynika, że kierowca odmówił podpisania tego dokumentu. Omawiany zarzut jest tym bardziej uzasadniony, iż to przecież nie skarżący, a [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego rozpatrujący sprawę na wcześniejszym jej etapie - w piśmie z dnia [...] lutego 2010 r. skierowanym do skarżącego - stwierdził, że przedmiotowa sprawa ma charakter szczególnie skomplikowany. Konsekwencją niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy było niepełne uzasadnienie zaskarżanej decyzji, w szczególności poprzez wskazanie przyczyn, z powodu których przedstawionym przez skarżącego dowodom organ odwoławczy odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zwarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, opubl. Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., nazywanej dalej "p.p.s.a.").

Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów należy stwierdzić, że skarga nie jest uzasadniona, gdyż w trakcie przeprowadzonego postępowania nie doszło do istotnego naruszenia procedury administracyjnej, w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., które mogłoby uzasadniać uchylenie zaskarżonej decyzji. Nie stwierdzono również naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. przepisów ustawy o drogach publicznych i ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

Sąd nie stwierdził, aby w trakcie postępowania administracyjnego organy administracji uchybiły zasadom jego prowadzenia wymienionym w kodeksie postępowania administracyjnego, w tym zasadzie określonej w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej, stojąc na straży praworządności, podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Dowodem potwierdzającym aktywność organu w celu wyjaśnienia okoliczności sprawy było pismo z dnia [...] listopada 2009 r. skierowane do Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta, a następnie pismo z dnia [...] grudnia 2009 r. skierowane do Zarządu [...] Inwestycji o tożsamej treści, którymi organ I instancji zwrócił się o udzielenie informacji, czy odcinek ul. [...] pomiędzy ul. A. a ul. B. w dniu [...] września 2009 r. był wyłączony z ruchu.

Dopiero po uzyskaniu wyjaśnień udzielonych przez [...] Sp. z o.o. (pismo z dnia [...] marca 2010 r.) organ wydał decyzję z dnia [...] marca 2010r.

Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2011 r., która utrzymała w całości decyzję organu I instancji, którą nałożono na skarżącego karę pieniężną za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległościach między osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m, za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.

Zgodnie z art. 1 u.d.p. drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie przepisów ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniem i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Ustawodawca dokonując podziału dróg publicznych ze względu na ich funkcję w sieci drogowej wymienił drogi wojewódzkie, z których, w świetle art. 1 u.d.p., może korzystać każdy z ograniczeniami określonymi w przepisach szczególnych. Do tego rodzaju przepisów należy bez wątpienia Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. (Dz. U. z 2005 Nr 219, poz. 1861) w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, zmienione Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. (Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 933) w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t oraz przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym mówiące o konieczności uzyskania stosownego zezwolenia uprawniającego do ruchu pojazdu, którego naciski osi wraz z załadunkiem są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych.

Skarżący przedsiębiorca w dniu kontroli poruszał się po drodze wojewódzkiej, która, wbrew twierdzeniu strony, nie była wyłączona z ruchu (v. pismo spółki [...] Sp. z o.o. z dnia [...] marca 2010 r.). Zatem, pojazd poruszający się po niej powinien spełniać warunki określone we wskazanych powyżej przepisach. Bez znaczenia pozostaje cel prowadzonej przebudowy (podwyższenie parametrów technicznych i eksploatacyjnych istniejącej drogi) oraz fakt, że po jej zakończeniu po drodze będą mogły poruszać się pojazdy o zwiększonym dopuszczalnym nacisku osi, albowiem istotne były naruszenia stwierdzone w momencie kontroli, a ta, jak wskazano powyżej, odbyła się na drodze, do której odnosiły się wymagania określone w obowiązujących w tamtej chwili przepisach ustawowych oraz rozporządzeniach Ministra Infrastruktury.

W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdził, że skarżący dopuścił się naruszenia w postaci: przekroczenia nacisku na podwójnej osi napędowej o 9,51 t, łączny pomierzony nacisk na podwójną oś napędową po odjęciu możliwych błędów pomiaru wyniósł 24,01 t, naruszenia w postaci braku zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym (kierowca nie okazał w trakcie kontroli wymaganego zezwolenia) oraz przekroczenia o 4,96 t masy pojazdu przy masie całkowitej pojazdu 36,96 t.

Konsekwencją stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej, nacisków osi, wymiary lub przejazdu pojazdu bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym jest nałożenie przez inspektora Inspekcji Transportu Drogowego kary pieniężnej (art. 40c u.d.p.).

W myśl art. 41 ust. 4 i 5 w/w. ustawy, wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. (odpowiednio: Dz. U. Nr 219, poz. 1860 i poz. 1861), zmienionymi rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. (odpowiednio: Dz. U. Nr 138, poz. 932 i poz. 933).

W związku z tym, że droga wojewódzka nr [...], po której odbywał się przejazd pojazdu, nie została w podanych rozporządzeniach uwzględniona, zastosowanie znalazł art. 41 ust. 6 u.d.p., zgodnie z którym drogi inne niż określone na podstawie ust. 4 i 5 stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

Skontrolowany pojazd nie spełniał więc parametrów pozwalających na poruszanie się po wspomnianej drodze wojewódzkiej bez zezwolenia, gdyż ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia (art. 64 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym). Zgodnie z art. 4 pkt 25 u.d.p., pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach niniejszej ustawy, albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym, z wyłączeniem autobusów w zakresie nacisków osi.

Za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym, zgodnie z art. 13g u.d.p., wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej, w wysokości określonej w załączniku nr 2 do tej ustawy. Z powyższych unormowań wynika, iż w przypadku stwierdzenia podczas kontroli drogowej, że pojazd jest nienormatywny, służby kontrolujące mają obowiązek nałożyć karę pieniężną, a jej wysokość, odnoszona do wielkości stwierdzonego przekroczenia, jest ściśle określona. Kara ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy. Zadaniem organu jest zbadanie w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, czy strona faktycznie naruszyła zakazany określone w ustawie.

Skarżący jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą od 1997 r. w zakresie usług transportowych na obszarze całego kraju. Uprawnione więc jest założenie, że jako profesjonalista powinien mieć wiedzę odnośnie drogi, po której będzie wykonywał przejazd.

Obowiązkiem wykonującego przewóz było przestrzeganie przepisów prawnych, zaś uprawnieniem inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, wynikającym z art. 50 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji przez organ I instancji) była kontrola ruchu drogowego w zakresie transportu, o którym mowa w art. 1, na zasadach określonych w przepisach działu V ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.

Prawo do kontroli wynika z art. 129a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego kontrolują ruch drogowy w stosunku do kierujących pojazdami, którzy wykonują transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne. Kontroli podlegają przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne. W rozpatrywanej sprawie kierowca okazał wypis Nr [...] z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy udzielonej na rzecz przedsiębiorcy prowadzącego działalność pod nazwą: [...] G. M. oraz dokument przewozy potwierdzający, że w dniu [...] września 2009 r. przedsiębiorca wykonywał przewóz ładunku 12 m3 ziemi z ul. S.. Inspektorom przysługują uprawnienia polegające m. in. na sprawdzeniu stanu technicznego, wyposażenia, ładunku, wymiarów, masy lub nacisku osi pojazdu znajdującego się na drodze (art. 129 ust. 2 pkt 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym).

Mając na uwadze fakt, że przewóz był wykonywany przez przedsiębiorcę po drodze publicznej, do której stosuje się przepisy ustawy o drogach publicznych oraz ustawy – Prawo o ruchu drogowym, postępowanie organów kontrolnych należało uznać za uprawnione i zasadne.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.