Wyrok NSA, sygn. akt V SA 1077/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312
law: Obwieszczenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 16 maja 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo celne.
Teza: Obowiązek uiszczenia należności celnych z tytułu opłat licencyjnych powstaje wcześniej, przed wystawieniem faktury, z chwilą zawarcia umowy dystrybucyjnej, której jest konsekwencją.

TEZY

Obowiązek uiszczenia należności celnych z tytułu opłat licencyjnych powstaje wcześniej, przed wystawieniem faktury, z chwilą zawarcia umowy dystrybucyjnej, której jest konsekwencją.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy ze skargi S.-P. Sp. z o.o. w W. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 31 marca 1998 r. (...) w przedmiocie wymiaru cła - skargę oddala.


UZASADNIENIE

Prezes Głównego Urzędu Ceł, po rozpatrzeniu odwołania S.-P. Sp. z o.o. w W., od decyzji dyrektora Urzędu Celnego w W. z dnia 26 marca 1997 r. (...) wydanej w wyniku wznowionego postępowania celnego w sprawie zakończonej decyzją celną zawartą w JDA SAD (...) z dnia 30 marca 1995 r., decyzją z dnia 31 marca 1998 r. (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu swojego stanowiska Prezes GUC podał co następuje.

Na podstawie decyzji dyrektora UC w W. zawartej w JDA SAD z dnia 30 marca 1995 r. (...) dopuszczono do obrotu na polskim obszarze celnym towar /płyty kompaktowe/ importowany z Niemiec. Odprawy celnej dokonano na podstawie załączonych do wniosku o wszczęcie postępowania dokumentów tj. faktury (...) z dnia 27 marca 1995 r. i deklaracji wartości celnej.

W wyniku kontroli postimportowej przeprowadzonej w firmie S.-P. przez funkcjonariuszy celnych ustalono, że nastąpiło zaniżenie wartości importowanych towarów, spowodowane nieuwzględnieniem przez importera przy odprawie celnej opłat poniesionych na rzecz kontrahenta zagranicznego. Świadczyła o tym ujawniona, dodatkowa faktura dotycząca opłat uiszczonych przez polską firmę na rzecz niemieckiej firmy SPV GmbH /(...) z dnia 21 stycznia 1996 r. za I półrocze 1995 r./ oraz umowa o obustronnej współpracy dealerskiej w zakresie produkcji, dystrybucji i sprzedaży materiałów audiowizualnych zawarta w dniu 2 stycznia 1992 r. pomiędzy SPV GmbH a polską firmą S.-P.

Ustalono że ujawniona faktura dotyczy opłat licencyjnych, określa ich wysokość i precyzuje czas, za jaki należności zostały uiszczone, ponadto zawiera pieczęcie bankowe potwierdzające płatność na rzecz osoby zagranicznej. Deklarując wartość celną importowanego towaru strona nie uwzględniła w niej kosztów jakie miała ponieść z tytułu ww. opłat licencyjnych zgodnie z zawartą umową z dnia 2 stycznia 1992 r.

W związku z tym, w wyniku wyjścia na jaw nowych okoliczności faktycznych, dyrektor UC w W. wznowił postępowanie w niniejszej sprawie, a następnie decyzją z dnia 26 marca 1997 r. (...) uchylił decyzję zawartą w dokumencie SAD w części dotyczącej ustalenia wartości celnej importowanego towaru i wymiaru cła i ponownie określił jego wartość oraz ustalił wymiar należności celnych.

Decyzję tę Prezes GUC utrzymał w mocy mając w szczególności na względzie następujące okoliczności.

W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że wartość importowanego towaru została zaniżona, ponieważ do wartości celnej towaru nie wliczono kosztów związanych z poniesionymi przez stronę dodatkowymi kosztami dotyczącymi opłat licencyjnych.

Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 4 Prawa celnego, wartością celną towaru jest cena zapłacona lub należna za towar celny /wartość transakcyjna/ wraz z kosztami w niej nie ujętymi, a faktycznie poniesionymi przez kupującego, m.in. należnościami i opłatami licencyjnymi, które kupujący musiał zapłacić jako warunek sprzedaży towaru.

Przepis art. 25 ust. 1 pkt 4 Prawa celnego nie precyzuje, że opłaty te kupujący musiał ponieść przed dokonaniem odprawy celnej.

Ujawniona w czasie kontroli faktura została wystawiona po dokonaniu odprawy celnej. Jest jednak sprawą oczywistą, że obowiązek uiszczenia należności z tytułu opłat licencyjnych powstał wcześniej, bowiem wystawiona faktura jest konsekwencją zapisu zawartego w umowie z dnia 2 stycznia 1992 r. z dostawcą towaru. Obowiązek ten istniał więc w dniu dokonywania odprawy celnej. Mimo to, strona składając wniosek o wszczęciu postępowania celnego i deklarując wartość importowanego towaru nie załączyła pełnej dokumentacji dotyczącej zakupu zgłoszonego do odprawy celnej towaru.

W sytuacji, gdy importer w chwili wszczęcia postępowania celnego nie zna faktycznych kosztów związanych z towarem, to powinien o tym fakcie poinformować organ celny, nie zaś przedstawić nierzetelne dowody.

Równocześnie z powołanej wyżej umowy wynika, że warunkiem sprzedaży płyt kompaktowych jest umieszczenie informacji o pochodzeniu licencji, prawo kontrolowania przez licencjodawcę ksiąg rachunkowych importera, a nadto postanowiono, że następstwem rozwiązania umowy, na mocy której udzielono licencji na dystrybucję i sprzedaż, będzie utrata przez importera prawa do zakupu zapisów i produktów firmy SPV GmbH.

Na decyzję Prezesa GUC S.-P. Sp. z o.o. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, żądają jej uchylenia z następujących powodów.

Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 35 par. 1, art. 107 par. 3, art. 7, art. 10, art. 77 Kpa, a ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędna interpretacje i stosowania art. 23 ust. 1 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy prawo celne.

Zdaniem skarżącej prawidłową interpretacją wartości celnej partii towaru to suma faktycznych kosztów i zobowiązań związanych z jej importem w chwili przekroczenia granicy, w tym transportu, licencji wymagalnych w tym momencie.

W przypadku skarżącej zakupowane kasety były kopiowane w kraju, a płyty kompaktowe w różnych miejscach za granicą. Część płyt tłoczona była za pośrednictwem S. GmbH przy użyciu ich form wtryskowych - przy niewielkich nakładach płyt pozwalało to unikać inwestycji na przygotowanie form wtryskowych do produkcji płyt.

Opłaty za prawa do kopiowania były ponoszone jako stały procent od sprzedaży nośników na podstawie półrocznych zestawień sprzedaży według tytułów, bez związku z jakimikolwiek konkretnymi partiami nośników i miejscami ich wytworzenia. Widać więc, że te opłaty nie mogły być deklarowane w związku z jakąkolwiek konkretną partią tłoczonych za granicą płyt - ich powstanie i wielkość zależały od użytku jaki zrobiono z tych nośników, cen sprzedaży itp.

W żadnym razie ich powstanie na podstawie zestawień sprzedaży i późniejsza ich wymagalność nie stanowi warunku sprzedaży usług tłoczenia określonych partii płyt czy kaset, bo w chwili importu te zobowiązania po prostu nie istnieją.

Tak więc zadaniem skarżącej licencje płacone na podstawie ogólnych umów o sprzedaży praw do eksploatacji katalogów muzycznych /czy jakichkolwiek innych praw do używania informacji np. programów, know-how, patentów itp./ muszą być traktowane jako osobny przedmiot obrotu.

Nie jest też prawdą twierdzi skarżąca, że wyliczona opłata z tytułu licencji odnosi się do towarów, co do których wzruszono ostateczne decyzje, jak też nie uwzględniono, że istnieje możliwość zwrotu nie sprzedanej partii towaru za granicę i zwrotu cła zgodnie z art. 20 Prawa celnego.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd Administracyjny powołany jest do kontroli zaskarżonej decyzji pod względem legalności, to znaczy zgodności z przepisami postępowania administracyjnego oraz przepisami prawa materialnego, na podstawie których została wydana. Badając zaskarżoną decyzję w takim zakresie, sąd nie stwierdził aby została ona wydana z naruszeniem prawa.

Zgodnie z art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczna wznawia się postępowania, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

Na tej podstawie wznawia się postępowanie, gdy spełnione zostaną łącznie trzy przesłanki:

- ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe. Pod tym pojęciem należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć wpływ na zmianę decyzji w kwestiach zasadniczych;

- nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej;

- okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Ta przesłanka jest związana z przyjętą w Kodeksie postępowania administracyjnego zasadą swobodnej oceny dowodów /art. 80/.

Dyrektor Urzędu Celnego w W. prawidłowo ustalił, że wskazane wyżej przesłanki wznowienia zaistniały w sprawie.

Po wydaniu przez organ I instancji decyzji ostatecznej zawartej w JDA SAD z dnia 30 marca 1995 r. o dopuszczeniu przedmiotowego towaru do obrotu na polskim obszarze celnym i wymiarze cła, wyszły na jaw w wyniku kontroli przeprowadzone w firmie S.-P. Sp. z o.o. w W. nowe okoliczności w postaci ujawnienia faktury dodatkowej z dnia 12 stycznia 1996 r. na podstawie której uiszczono opłatę licencyjną związaną z importowanym towarem.

Ponieważ faktura ta odnosiła się do importowanego towaru, o czym dyrektor Urzędu Celnego w W. powziął wiadomość już po wydaniu decyzji ostatecznej o dopuszczeniu przedmiotowego towaru do obrotu i wymiarze cła, istniała podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, a następnie wydania decyzji z dnia 26 marca 1997 r. uchylającej decyzję zawartą w JDA SAD z dnia 30 marca 1995 r.

Odprawa celna w niniejszej sprawie miała miejsce w dniu 30 marca 1995 r. W związku z tym zasadnie powołany w skarżonej decyzji art. 25 ust. 1 pkt 4 ustawy prawo celne, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji celnej, jako podstawę ustalenia wartości przedmiotowego towaru. Zgodnie z tym przepisem "wartością celną towaru jest cena zapłacona lub należna za towar celny /wartość transakcyjna/ wraz z kosztami w niej nie ujętymi, a faktycznie poniesionymi przez kupującego: m.in. należnościami i opłatami licencyjnymi, które kupujący musiał zapłacić jako warunek sprzedaży towaru".

Sąd podzielił stanowisko organów celnych, że dopuszczony do obrotu towar obciążony był kosztem opłat licencyjnych o czym świadczy ujawniona w toku kontroli faktura (...) z dnia 12 stycznia 1996 r. opłacona na rzecz dostawcy towaru oraz umowa zawarta w dniu 2 stycznia 1992 r. pomiędzy eksporterem, tj. niemiecką firmą SPV GmbH a importerem tj. skarżącą firmą S.-P.

Umowa o współpracy dealerskiej w zakresie produkcji i sprzedaży materiałów audiowizualnych zawarta w dniu 2 stycznia 1992 r. pomiędzy S. GmbH z H. a polską firmą skarżącą S.-P. przewiduje zapłatę licencjodawcy 10 procent honorarium liczone od 100 procent ceny, po której licencjobiorca sprzedaje towar detaliście i to bez względu na to czy towar zostanie sprzedany w detalu.

Sąd podzielił pogląd organów celnych, że obowiązek uiszczenia należności celnych z tytułu opłat licencyjnych powstał wcześniej, przed wystawieniem ujawnionej faktury, był bowiem konsekwencją umowy zawartej w dniu 2 stycznia 1992 r.

Obowiązek zapłaty należności licencyjnych istniał więc w dniu dokonywania odprawy celnej i w związku z tym obowiązkiem importera było poinformować o tym fakcie organ celny dokonujący odprawy zgłoszonego towaru.

Odnośnie zarzutów strony skarżącej co do prawidłowości wyliczenia należności licencyjnych od importowanego towaru objętego przedmiotowym zgłoszeniem celnym, to sąd uznał argumentację organów celnych, że należność ta, wyliczona została w proporcji do liczby płyt kompaktowych objętych zgłoszeniem celnym.

Za podstawę wyliczenia opłaty licencyjnej przyjęto 2,13 DEM za 1 szt. płyty kompaktowej oraz 865 płyt dopuszczonych do obrotu na podstawie zgłoszenia celnego SAD (...) z dnia 30 marca 1995 r., co było zgodnie z wyliczeniami przedstawionymi przez stronę skarżącą.

Sąd uznał, że ujawniona faktura za należności licencyjne oraz umowa z dnia 2 stycznia 1992 r. stanowiły postawę do wznowienia postępowania i wydania decyzji dotyczącej ponownego określenia wartości celnej i wymiaru cła od sprowadzonego przez stronę skarżącą towaru.

Mając na względzie powyższe okoliczności, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, orzeczono o oddaleniu skargi.