Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 282/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Renata Czeluśniak Protokolant: Anna Pałasz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2012 r. sprawy ze skargi P.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 23 grudnia 2011 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego P.B. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W związku z pismem S.U. z dnia 10 maja 2010 r. przeprowadzone zostało postępowanie wyjaśniające w sprawie wykonywanych robót budowlanych przy budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr ewid. 1 w miejscowości S.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. , na podstawie art. 105 K.p.a., umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie rozbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego w miejscowości S. na działce nr ewid. 1.

W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 26 maja 2011 r. przeprowadzono kontrolę, która wykazała iż na działce nr ewid. 1 w miejscowości S. zlokalizowany jest budynek mieszkalny o wymiarach zewnętrznych 13,6 m x 8,8 m, z dobudowanym gankiem od strony południowej o wymiarach 2,1 m x 3,4 m oraz dobudowanym gankiem od strony północnej o wymiarach 5,7 m x 2,4 m. Od strony północnej wykonane jest zadaszenie oparte na dwóch słupach drewnianych o przekroju 14cm x 14cm. Odległość budynku od istniejącego ogrodzenia od strony zachodniej wynosi 4 m odległość od naroża budynku S.U. wynosi 5,6 m. Budynek kryty jest dachem dwuspadowym o spadku dachu w kierunku północno - południowym, spadki dachu na obydwu gankach w kierunku wschodnio -zachodnim. Zadaszenie od strony północnej ze spadkiem w kierunku północnym. Pokrycie dachu wykonane jest z blachy trapezowej, budynek jest w całości orynnowany. W dachu budynku znajdują się cztery okna dachowe (dwa od strony południowej, oraz dwa od strony północnej). Wypust dachu poza lico ściany od strony zachodniej wynosi około 20 cm, wysokość budynku mierzona do kalenicy, wynosi około 8,3 m.

Podano, że w trakcie kontroli inwestor przedłożył do wglądu zgłoszenie robót budowlanych złożone do Starostwa Powiatowego w B. w dniu 17 lutego 2011 r. Zgłoszenie obejmowało wymianę pokrycia dachu, oraz stolarki okiennej bez zmiany kształtu i wyglądu budynku. P.B. przedłożył również 18 sztuk zdjęć obrazujących budynek mieszkalny przez wykonaniem robót budowlanych, z których wynika że nie uległa zmianie konstrukcja dachu, ani też kształt i wielkość budynku. W trakcie przeprowadzonej kontroli P.B. oświadczył, że remont 'rozpoczął początkiem maja 2011 roku. Podczas wymiany pokrycia dachu okazało się, że konstrukcja dachu jest zbutwiała, w związku z czym zmuszony został do wymiany całej konstrukcji dachu bez zmiany jego kształtu. Wierzchnia warstwa cegły uległa zniszczeniu i celem przymocowania i zabezpieczenia dachu konieczne było wykonanie belki żelbetowej, do której zostały przymocowane następnie nowe krokwie. Dachówka została wymieniona na blachę trapezowa. Celem zabezpieczenia ściany szczytowej budynku wypuszczony został dach. Celem naświetlenia strychu wykonane zostały okna dachowe.

Na podstawie skróconego wypisu ze skorowidza działek otrzymanego ze Starostwa Powiatowego w B. ustalono strony postępowania. Właścicielem działki nr ewid. 1 w miejscowości S. jest P.B. natomiast działki nr ewid. 2 S.U.

Według informacji uzyskanej od Wójta Gminy S. pismem z dnia 7 czerwca 2011r. znak [...] ustalono, że działka nr 1 w S. objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy S. l Etap - uchwała Nr [...] Rady Gminy w S. z dnia 29 grudnia 2006 r. (Dz. Urz. Woj. [...] i uchwałą

zmieniającą- Nr [...]Rady Gminy w S. j z dnia 12 listopada 2010 r

(Dz. Urz. Woj.[...] )). Działka ta znajduje się w terenach oznaczonych na planie symbolem planu: 14-S.2MN1 - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w terenach zainwestowanych.

Z mapy do celów opiniodawczych wynika, że budynek mieszkalny położony na działce nr ewid. 1 w S. nie jest usytuowany w granicy z działką nr ewid. 2 należącą do S.U.

Wyjaśniono, że poruszana przez S.U. , kwestia nieuregulowanej granicy (braku rozgraniczenia), nie należy do kompetencji organu, a do właściwości sądów powszechnych.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wstrzymał P.B. roboty budowlane polegające na samowolnej rozbudowie dachu budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. 1 w miejscowości S. , wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz nałożył na inwestora P.B. obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od daty otrzymania ww. postanowienia inwentaryzacji architektonicznej wykonanych robót budowlanych wraz z oceną techniczną wykonanych robót.

W dniu 11 lipca 2011 r. wpłynęło pismo P.B. wraz z inwentaryzacją budowlaną dachu na budynku mieszkalnym i oceną stanu technicznego wykonanych robót sporządzoną przez J.C. posiadającego uprawnienia nr [...] i[...] . Z przedłożonej oceny technicznej wynikało, że konstrukcja więźby dachowej, jej mocowanie wykonane jest zgodnie ze sztuką budowlaną i normami, jest w dobrym stanie technicznym, nie ma widocznych śladów ugięć, inne elementy takie jak obróbki, rynny i rury spustowe są w dobrym stanie technicznym - brak widocznych uszkodzeń, oderwań. Więźba dachowa jak i cały budynek nie stwarza zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Ponadto niebezpieczeństwem groziłoby pozostawienie poprzedniego stanu technicznego więźby lub niezmienianie jej podczas zmiany pokrycia dachowego.

Pismem z dnia 18 lipca 2011 r. poinformowano strony zgodnie z art. 10 K.p.a. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów w sprawie. W dniu 22 lipca 2011 r. z aktami zapoznała się S.U. i wniosła swoje uwagi do zgromadzonego materiału dowodowego.

Podano, że postępowanie administracyjne prowadzone było w trybie art. 50 - 51 Prawa budowlanego, które nakłada na organ obowiązek nakazania - w drodze decyzji: zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

Jednakże z uwagi na fakt, że przedłożona ocena wykazała, że konstrukcja więźby dachowej wykonana jest zgodnie ze sztuką budowlaną i nie stwarza zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, oraz nie wymaga wykonania żadnych robót budowlanych, prowadzone przez organ postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego w miejscowości S. na działce nr ewid. 1 stało się bezprzedmiotowe.

Podkreślono, że postępowanie naprawcze, doprowadzające obiekt do stanu zgodnego z prawem nie jest tożsame z doprowadzeniem obiektu do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę.

Odwołanie w ustawowym terminie od powyżej decyzji wniosła S.U. . Podniosła, że decyzja jest błędna, gdyż nieprawdą jest, że wstrzymanie robót budowlanych nastąpiło w ich trakcie, a już po ich zakończeniu. Podnosząc poddasze o ok. 60 cm uzyskano pomieszczenie do ewentualnego zamieszkania Wstawiono 4 okna dachowe rzekomo dla oświetlenia poddasza. Odwołująca podniosła, że wszystkie prace wykonane zostały bez wymaganego prawem zezwolenia i jej zgody. Nadmieniła, że składała do organu sprzeciw wobec wypuszczenia dachu na spornej działce poniżej 1 m w stronę jej działki, który został przez organ pominięty. Podał również, że inwestor wiedział o złym stanie więźby dachowej przed rozpoczęciem prac i świadomie naruszył przepisy prawa budowlanego.

Decyzją z dnia [..]grudnia 2011 r. i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. znak:[...] , na podstawie art. 138 § 2 i 104 K.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, póz. 1623 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania S.U. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak: [...] którą umorzono "postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego w miejscowości S. na działce nr ewid. 1 uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji.

Organ odwoławczy, dokonał oceny prawidłowości postępowania administracyjnego organu l instancji i wydanej decyzji w oparciu o akta sprawy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. znak:[...]

Podał, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest legalność robót budowlanych przeprowadzonych przy budynku mieszkalnym położonym na nieruchomości składającej się z działki nr 1 w S . Jak wynika z ustaleń organu l instancji inwestorem obiektu jest P..B. , będący jednocześnie właścicielem przedmiotowej nieruchomości.

Organ podał, że analiza przekazanych wraz z odwołaniem akt sprawy organu l. instancji wskazuje, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził postępowanie naprawcze w celu likwidacji skutków stwierdzonej samowoli budowlanej w oparciu o tryb przewidziany w przepisach art. 50-51 Prawa budowlanego. Prowadząc to postępowanie, wstrzymując prowadzone roboty budowlane, a następnie oceniając na podstawie przedłożonej przez inwestora dokumentacji, uznał Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, że roboty budowlane zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i nie stanowią zagrożenia. Organ l instancji stwierdził nadto, że nie są wymagane żadne dodatkowe roboty budowlane w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Tym samym przyjął, że stan faktyczny sprawy uprawniał co do zasady do umorzenia postępowania z uwagi na stwierdzony brak podstaw do władczej ingerencji organu nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie. Wnikliwa analiza akt sprawy, oparta na powtórnym rozważeniu ustalonego w sprawie stanu faktycznego, doprowadziła organ odwoławczy do przekonania, że stanowisko organu l. instancji jest nieprawidłowe.

Jak wynika z materiału dowodowego inwestor legitymował się zgłoszeniem zamiaru wykonania robót budowlanych dokonanym w dniu 17 lutego 2011 r. przed właściwym organem administracji architektoniczne - budowlanej. Zakresem planowanej inwestycji objął "wymianę pokrycia dachu i stolarki okiennej bez zmiany kształtu i wyglądu budynku".

Czynności dowodowe przeprowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego doprowadziły do ustaleń, że zakres wykonanych przez inwestora robót wykraczał znacznie poza ramy określone we wzmiankowanym wyżej zgłoszeniu. W realiach niniejszej sprawy pozostaje bezsporne - jako udokumentowane licznym materiałem zdjęciowym (porównawczym) złożonym przez obie strony postępowania, jak i przez sam organ - że roboty budowlane stanowiły w istocie odbudowę i nadbudowę, tj. budowę, o której mowa w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego.

Z ustaleń poczynionych w trakcie kontroli jak również z analizy materiału zdjęciowego wynika, że roboty budowlane polegały na całkowitym rozebraniu konstrukcji dachu łącznie z pokryciem, następnie ułożeniu na ścianach warstw cegieł, wykonaniu żelbetowego wieńca, wreszcie wykonaniu nowej konstrukcji dachu łącznie z pokryciem z blachy. W tym stanie rzeczy, w ocenie organu odwoławczego, pozostaje oczywistym, że przy prowadzeniu tego zakresu robót doszło do zmiany elementów konstrukcyjnych obiektu. Budowa (czy nadbudowa) części ścian oraz wymiana konstrukcji więźby dachowej i wykonanie nowego pokrycia dachu nad istniejącym budynkiem stanowią względnie samodzielną, odrębną część budynku. W wyniku tych prac nastąpiła zmiana parametrów użytkowych i technicznych istniejącego obiektu budowlanego, obejmujących takie parametry jak kubatura i wysokość.

W tych okolicznościach sprawy, bacząc na wyniki przeprowadzonych przez organ l. instancji dowodów uznano, że zrealizowane roboty budowlane nie ograniczały się do wyszczególnionych w zgłoszeniu dokonanym przez inwestora. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane (w tym obejmujące odbudowę i nadbudowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego) można rozpocząć wyłącznie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od zasady legitymowania się przez inwestora pozwoleniem na budowę zostały wyliczone w sposób wyczerpujący w art. 29-31 powołanej ustawy.

Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowa inwestycja, jako nie wymieniona w katalogu owych wyjątków, wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Oczywistym jest również, że roboty te powinny być prowadzone zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Tymczasem, inwestor nie legitymuje się decyzją o pozwoleniu na budowę, zaś dokonane zgłoszenie obejmowało wyłącznie wymianę pokrycia dachowego z pominięciem istoty dokonanych zmian w budynku. Dokonane zgłoszenie jako dotyczące innego (węższego) zakresu robót nie może być uznane jako właściwe umocowanie (zezwolenie) do prowadzenia spornej inwestycji. Wykonanie innych robót stanowiących budowę, nadto innych niż objęte zgłoszeniem faktycznie oznacza realizację innego zamierzenia budowlanego, nieobjętego zgłoszeniem.

Podniesiono, że w stosunku do inwestycji wymagającej pozwolenia na budowę realizowanej bez uzyskania takiego pozwolenia, zastosowanie winny znaleźć tryb postępowania i przepisy prawa materialnego zawarte w art. 48 Prawa budowlanego, a nie przyjęty przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego tryb art. 50-51 tej ustawy. Zauważono, że wprawdzie zarówno art. 48 jak i art. 50-51 Prawa budowlanego dotyczą samowoli budowlanej, lecz o zróżnicowanym charakterze. W przypadku art. 48 chodzi o całkowite zignorowanie przez inwestora władczych uprawnień organów budowlanych do oceny w zakresie zgodności z prawem zamierzenia inwestycyjnego oraz udzielenia formalnej zgody na jego realizację, natomiast w przypadkach określonych w przepisach art. 50 i 51 Prawa budowlanego chodzi jedynie o samowolne odstępstwo od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, bądź samowolne roboty budowlane inne niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 powołanej ustawy.

Wyjaśniono również, że Prawo budowlane nie przewiduje możliwości wdrożenia postępowania naprawczego w odniesieniu do robót budowlanych zrealizowanych niezgodnie z dokonanym przez inwestora zgłoszeniem. Odnosi się to zwłaszcza do przypadku, gdy wykonane roboty w rzeczywistości wymagałby legitymowania się pozwoleniem na budowę. Odmienna interpretacja prowadziłaby bowiem do przypadków obejścia prawa w postaci realizacji inwestycji wymagającej pozwolenia na budowę pod pozorem realizacji robót stanowiących budowę wyłącznie na podstawie zgłoszenia.

W tym stanie rzeczy, wobec dokonania przez organ l. instancji niewłaściwej oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego i w konsekwencji błędnego doboru podlegającej zastosowaniu normy prawnej z zakresu likwidacji skutków samowoli budowlanej, zaskarżona decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego narusza przepisy Prawa budowlanego. Zaskarżona decyzja musiała ulec uchyleniu i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji zgodnie z treścią art. 138 § 2 (w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r. - nadanym ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2011 r. Nr 6, póz. 187).

Stwierdzone powyżej uchybienia w zakresie zastosowania niewłaściwych przepisów prawa materialnego pod ustalony w sprawie stan faktyczny sprawy skutkują koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazaniem sprawy Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego do ponownego rozpatrzenia w celu rozpoznania sprawy w oparciu o dyspozycje właściwej normy prawnej w celu oceny skutków prawnych stwierdzonej samowoli budowlanej. Przeciwko dokonaniu przez organ odwoławczy odmiennej oceny prawnej i w konsekwencji wydania orzeczenia reformatoryjnego przemawia bowiem nie tylko znaczny zakres pozostałych do przeprowadzenia czynności postępowania dowodowego, ale przede wszystkim zasada ogólna dwuinstancyjności postępowania wyrażona w art. 15 K.p.a. Merytoryczne orzekanie w takiej sytuacji na podstawie innej normy prawnej prowadziłoby do pozbawienia stron postępowania istotnej gwarancji procesowej w postaci prawa do dwukrotnego rozpatrywania co do istoty tożsamej sprawy administracyjnej, co w sposób istotny wpływałoby na jej rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy uchylając zaskarżoną decyzję nie może bowiem rozstrzygać w oparciu o inny przepis prawa materialnego, niż wcześniej organ pierwszej instancji w uchylonej decyzji. W przeciwnym razie uległby zmianie przedmiot postępowania administracyjnego i decyzja tak wydana, naruszałaby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 K.p.a.).

W sprawie uwag zawartych w odwołaniu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nadmienił, że ponowne postępowanie przed organem l. instancji, wyjaśnił podnoszone kwestie, a strony postępowania będą mogły w każdym stadium postępowania brać czynny udział i mieć możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Z decyzją powyższą nie zgodził się P.B. , który skargą złożoną w dniu 26 stycznia 2012 r. do sądu administracyjnego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Skarżący zarzucił naruszenie art. 129 K.p.a. poprzez rozpatrzenie odwołania osoby, która nie jest stroną postępowania. Podniósł, że S.U. jest właścicielką nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, a postępowanie prowadzone było z urzędu.

Zakwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i nieprawidłowe zinterpretowanie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Ustalenia i ocena dokonana przez pracowników organu l. instancji oparte zostały na analizie wykonanych robót podczas kontroli przeprowadzonej na terenie budowy. Jest rzeczą oczywistą, że w protokołach z wizji zapisana jest ta część ostrzeżeń pracownika, która w jego ocenie jest istotna.

Skarżący wyjaśnił, że złożone w starostwie zgłoszenie zamiaru wykonania remontu opisane jako "wymiana pokrycia dachu i stolarki okiennej bez zmiany kształtu dachu i wyglądu budynku" to ogólnikowy opis zakresu prac, bowiem jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych sama wymiana pokrycia dachu jest w praktyce administracyjnej uważana za "bieżącą konserwację budynku". Znając treść art. 61 Prawa budowlanego, skarżący wykonał remont budynku w taki sposób, aby zapewnić swojej rodzinie bezpieczne użytkowanie domu mieszkalnego.

Nadto wyjaśnił, że wykonane prace nie spowodowały nadbudowy jego budynku, nie zmieniły jego parametrów użytkowych, nie wpłynęły na powiększenie jego kubatury.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji nie widząc podstaw do jego zmiany z powodu argumentacji zawartej w treści skargi.

Podkreślił, że przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ma na celu wyjaśnienie i rozważenie całokształtu okoliczności rozpatrywanej przez organy administracyjne sprawy. Organy administracyjne mają bowiem obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań zmierzających do wyjaśnienia sprawy. Obowiązek ten wynika z art. 7 K.p.a. i znajduje szczegółowe uzupełnienie w treści art. 77 K.p.a., który nakazuje zbieranie i rozpatrywanie całego materiału dowodowego.

Odnosząc się do twierdzeń skarżącego i przedłożonej dokumentacji podniesiono, że w ponownie prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym stronie przysługiwać będzie prawo czynnego w nim udziału, w tym prawo składania wyjaśnień i przedkładania dowodów na ich poparcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1270 z póżn. zm.) zwaną dalej w skrócie "P.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i 3 ustawy P.p.s.a). W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 P.p.s.a.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ale nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zostały uwzględnione przez Sąd na tym etapie rozpoznawania sprawy.

Podstawową kwestią, która winna być wyjaśniona przez organ odwoławczy w tej sprawie, a nie została w żaden sposób w istocie zbadania, to ustalenie prawidłowego kręgu stron postępowania. Nie ulega wątpliwości, że w tym postępowaniu stroną jest inwestor, będący zarazem właścicielem działki nr 1 położonej w miejscowości S. – P.B.

Właścicielem sąsiedniej działki nr 2 est S.U.

Organ l. instancji zawiadomieniem z dnia 30 maja 2011 r. zawiadomił strony, że zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie rozbiórki budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr 1 w miejscowości S. (akta administracyjne sprawy, tom l, [...] Tak ustalonymi stronami tego postępowania byli P.B. i S.U. . Odwołanie od decyzji organu l. instancji wniosła S.U.

Stosownie do art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie zaś z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor, właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się na obszarze oddziaływania obiektu. Art. 29 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a. i może mieć zastosowanie wyłącznie w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Natomiast postępowanie w sprawie legalizacji samowoli budowlanej w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, jak i postępowania rozbiórkowe prowadzone w trybie art. 48 lub 49 Prawa budowlanego nie są takimi szczególnymi postępowaniami do którego odnosi się art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, a zatem przymiot strony winien być określony zgodnie z art. 28 K.p.a. (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 616/08, opub. w LEX nr 558407; Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 9 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Wr 519/10, opub. w LEX nr 994083; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 18 października 2007 r., sygn. akt II SA/Op 503/06, opub. w LEX nr 394427).

Z akt sprawy wynika, że działka nr 1 w miejscowości S. graniczy z działkami nr 2 i 3 , a także z działką drogową (akta administracyjne sprawy, tom[...] ). Okoliczność, że dana osoba jest właścicielem sąsiedniej nieruchomości nie jest wystarczającą podstawą do przyznania jej statusu strony w postępowaniach regulowanych art. 48-51 Prawa budowlanego i to niezależnie od tego, czy będzie to tryb rozbiórki z art. 48 Prawa budowlanego, czy też tryb nakładania obowiązków z art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego.

Ustalając krąg stron organ administracyjny winien ustalić, czy dana osoba ma przymiot strony z uwagi na jej interes prawny lub obowiązek, którego dotyczy dane postępowanie.

Ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy szkicu usytuowania budynku na działce nr 1 wynika, że budynek ten już po przeprowadzeniu prac budowlanych, znajduje się w odległości ponad 4 metrów od granicy z działką nr 2 a licząc tą odległość od skraju okapu dachu, wynosi ona 4 metry od granicy z działką nr 2 Odległość tego budynku od budynku na działce nr 2 wynosi 5,6 metra. Te odległości potwierdzają usytuowania budynków wynikające z mapy zasadniczej znajdującej się na karcie nr [...] akt administracyjnych, z której wynika, że budynek nr [...] znajduje się w odległości ok. 4 metrów od granicy z działką (mapa o skali 1:2000) i w odległości nawet ponad 6 metrów od budynku nr [...] (na działce nr 2 . Nie ulega przy tym najmniejszej wątpliwości, i nikt tego nie kwestionuje w tej sprawie, że w wyniku prowadzonych prac budowlanych nie nastąpiła jakakolwiek zmiana powierzchni budynku poprzez jego rozbudowę w którymkolwiek kierunku. Posadowienie budynku na działce nr 1 było analogiczne przed, jak po wykonaniu prac budowlanych. Również odległość okien dachowych od granicy z działką nr 2 jest większa niż 4 metry (akta administracyjne sprawy,[...]).

Jak już wskazano, stroną w postępowaniach prowadzonych na podstawie art. 48-51 Prawa budowlanego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy takie postępowanie. Niewątpliwie taką stroną będzie inwestor, właściciel terenu (użytkownik wieczysty) terenu, na którym wzniesiony został obiekt budowlany oraz zarządca. Zagospodarowanie bowiem danego obszaru obiektem budowlanym istotnie wkracza w zakres wykonywanych praw właścicielskich i już z tego powodu właściciel (użytkownik wieczysty) ma przymiot strony w takich postępowaniach. Nie każdy właściciel nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której zrealizowano dane prace budowlane będzie miał automatycznie status strony postępowania w sprawie tych prac. Przepisem, który może być podstawą do wykazania interesu prawnego w toczącym się postępowaniu przez właściciela sąsiedniej nieruchomości może być art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, póz. 1623 z późn. zm.), zgodnie z którym obiekt budowlany winien być projektowany i budowany w taki •sposób, aby zapewnione było poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich.

Właściciel sąsiedniej nieruchomości może mieć interes prawny w tym, by uczestniczyć w postępowaniach prowadzonych w trybie art. 48-51 Prawa budowlanego, jeśli inwestycja lub zakres wykonanych prac budowlanych może wpływać na możliwość zabudowy jego działki. Tym samym stroną jest również inna osoba będąca właścicielem sąsiedniej nieruchomości, w stosunku do której zostały naruszone przepisy techniczne usytuowania bądź realizowania przedmiotowego obiektu budowlanego. Jednymi z podstawowych warunków technicznych, jakim mają odpowiadać budynki, są warunki określone przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, póz. 690 z późn. zm.). Zgodnie z § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia, co do zasady budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 metry w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy lub 3 metry w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.

Zgodnie zaś z § 12 ust. 5 ww. rozporządzenia odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 1,5 metra do okapu, gzymsu, balkonu lub daszku nad wejściem, a także do takich części budynku jak galeria, taras, schody zewnętrzne, pochylnia lub rampa lub 4 metry do zwróconego w stronę tej granicy otworu okiennego umieszczonego w dachu lub połaci dachowej.

Z akt sprawy wynika, że ww. odległości zostały zachowane, a więc wykonane przez P.B. roboty budowlane objęte tą sprawą nie ingerują w możliwość zabudowy działki S.U. Sam zaś fakt twierdzenia przez odwołująca się (S.U. ) wysunięcia o 30 cm więźby dachowej nie pozwala na uznanie, że naruszono wymogi § 12 ust. 5 pkt 1 ww. rozporządzenia a to dlatego, że nadal pozostaje odległość 4 metrów od tego "wysunięcia" więźby dachowej do granicy z działką nr 2 . Również usytuowanie okien dachowych spełnia przesłankę odległości wynikającą z powołanego już § 12 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia.

Kwestia ewentualnej zgody na sytuowanie obiektów przy granicy z działkami sąsiednimi (bezpośrednio przy granicy działki budowlanej bądź w odległości mniejszej niż 3 metry od granicy lecz nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy) miała prawne znaczenie do dnia 15 maja 1999 r. Wówczas bowiem opublikowany został wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 1999 r., sygn. akt P. 9/98 (Dz. U. z 1999 r. Nr 44, póz. 434), mocą którego stwierdzono, że § 12 ust. 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, póz. 140), jest niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego przez to, że regulując materię zastrzeżoną dla ustawy wykracza poza granice upoważnienia do wydania rozporządzenia. Właśnie ów § 12 ust. 7 powołanego wyżej rozporządzenia z 1994 r. przewidywał dopuszczalność wyrażenia zgody na odstępstwa od odległości obiektu budowlanego od granicy z działką sąsiednią. Począwszy od tej daty (15 maja 1999 r.) nie jest wymagana żadna zgoda sąsiada na realizację inwestycji i to nawet, gdyby taka inwestycja była lokalizowana przy granicy z działką. Nie oznacza to samowoli samego inwestora, odrębne przepisy przewidują w takim przypadku tok postępowania, które jednak w tej sprawie nie miały zastosowania.

W akt tej sprawy nie wynika, aby miały miejsce naruszenia odległości co do wykonanych przez skarżącego prac budowlanych wobec przebiegu granicy z działką S.U. .

Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja narusza przepisy procesowe w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania odwoławczego. Naruszenie tych przepisów polegało na tym, że organy obu instancji przyjęły bez żadnego wyjaśnienia, że stroną tego postępowania jest także S.U. . To zaś spowodowało, że odwołanie wniesione przez S.U. zostało rozpoznane jako wniesione przez stronę. Brak wyjaśnienia okoliczności przyznania statusu strony S.U. naruszył art. 28 K.p.a. co trafnie podniósł skarżący.

W związku z powyższym Sąd uchylił zaskarżoną decyzja organu II. instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. ponownie prowadząc postępowanie organ II. instancji winien w pierwszej kolejności ustalić, czy odwołującej S.U. przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu, mając na uwadze pogląd przyjęty w tym wyroku. Ustalenie tej okoliczności powinno skutkować wydaniem decyzji, której treść będzie zależała od uznania odwołującej za stronę.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.