Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1224/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 154, art. 169 ust. 1 pkt 1, ust. 2, ust. 4
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
article: art. 190
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant spec. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2018 r. sprawy ze skargi J. S.A. z siedzibą w Z. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz J. S.A. z siedzibą w Z. kwotę 1617 zł (tysiąc sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "UP") decyzją z "(...)" października 2014 r. nr "(...)", wydaną na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 6 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2013 r., poz. 1410, dalej: "P.w.p.") oraz art. 98 K.p.c. w związku z art. 252 P.w.p., po rozpoznaniu wniosku "(...)"Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w "(...)" (dalej: "Wnioskodawca") o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "(...)" "(...)" udzielonego na rzecz "(...)"S.A. z siedzibą w "(...)" (dalej: "Uprawniony, "Skarżący"), stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy "(...)" "(...)" z dniem "(...)" października 2006 r., przyznał Wnioskodawcy od Uprawnionego kwotę 1.900 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji UP wskazał, że Wnioskodawca złożył 12 grudnia 2013 r. wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "(...)", udzielonego Uprawnionemu decyzją z "(...)" października 2001 r. Wnioskodawca podniósł, że sporny znak nie był używany w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 P.w.p. we wszystkich klasach towarowych, tj. 32, 39 i 42.

UP, po przytoczeniu treść art. 315 ust. 1 i ust. 2, art. 255 ust. 1 pkt 3 P.w.p. podniósł, że obowiązujące przepisy wiążą możliwość stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy z obowiązkiem wykazania interesu prawnego w żądaniu wygaśnięcia prawa ochronnego, co wynika z art. 169 ust. 2 P.w.p, przy czym w postępowaniu spornym znajduje zastosowanie art. 28 K.p.a. Stwierdził, że Wnioskodawca ma interes prawny w domaganiu się stwierdzenia wygaśnięcia przedmiotowego prawa ochronnego z tego względu, że Uprawniony skierował do niego wezwanie w którym zakwestionował posługiwanie się i zakres praw Wnioskodawcy do oznaczenia "(...)", a następnie wytoczył powództwo przed Sądem Okręgowym w "(...)"opierając swoje roszczenia na spornym znaku towarowym. W ocenie UP, okoliczności powyższe uzasadniają interes prawny Wnioskodawcy w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa na sporny znak towarowy, gdyż Uprawniony powołując się na sporne prawo ochronne ogranicza swobodę działalności gospodarczej Wnioskodawcy, ukonstytuowanej w art. 20 i art. 22 Konstytucji RP oraz art. 6 ustawy o swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej.

Zdaniem UP znak towarowy "(...)" "(...)" nie był używany w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 P.w.p. - w całym swoim zakresie. Organ wskazał, że sporne prawo ochronne zostało udzielone decyzją UP z "(...)" października 2001 r., tym samym obowiązek używania spornego znaku rozpoczynał się po dniu wydania w/w decyzji, a więc "(...)" października 2001 r., zaś upływał "(...)" października 2006 r.

Organ dokładnie opisał sporny, znak słowno – graficzny i wyjaśnił, że aby można było mówić o używaniu spornego znaku towarowego musiałby być on stosowany w identycznej lub bardzo zbliżonej formie, która nie zmieniłaby jego odróżniającego charakteru. Nadto używanie znaku musi mieć miejsce na obszarze Polski, musi mieć niedwuznaczny charakter, jak również musi być rzeczywiste oraz powinno dotyczyć zarejestrowanego znaku dla towarów i usług objętych ochroną. Tym samym by można było mówić o używaniu spornego znaku towarowego, znak ten musiałby być używany nie tylko we wskazanym okresie i formie, ale przede wszystkim dla towarów, dla których został przeznaczony, tj. "aperitify bezalkoholowe, ekstrakty owocowe bezalkoholowe, esencje do produkcji napojów, koktajle bezalkoholowe, lemoniady, moszcz z winogron, napoje bezalkoholowe, napoje serwatkowe, nektary owocowe, pastylki do napojów musujących, piwo, produkty do wytwarzania wody gazowanej, produkty do wytwarzania wody mineralnej, soki owocowe, soki warzywne, syropy do lemoniad, syropy do napojów, woda gazowana, woda mineralna, woda selcerska, woda sodowa, woda stołowa, woda litowa".

UP uznał, że żaden dowód (zdjęcia, faktury etc,) nie przedstawiał ani jednego z powyższych towarów z naniesionym znakiem spornym.

Organ też uznał, że przedłożony materiał dowodowy w żaden sposób nie świadczy o jednoznaczności i realność używania znaku spornego dla usług, tj. "usługi organizowania podróży, usługi organizowania wycieczek, usługi turystyczne i zwiedzania, usługi dystrybucji wody, usługi dystrybucji wody gazowanej, mineralnej, sodowej, stołowej, usługi wynajmowanie pojazdów, wynajmowanie przyczep, wynajmowanie samochodów, wynajmowanie garaży, usługi zaopatrywania w wodę; usługi w zakresie barów szybkiej obsługi, domy turystyczne, domy wypoczynkowe, usługi fizykoterapii, usługi fryzjerskie, usługi kawiarniane i restauracyjne, usługi kempingowe, usługi w zakresie salonu kosmetycznego, usługi sanatoryjne, usługi stomatologiczne, usługi wynajmowania sal posiedzeń, usługi masażu leczniczego, usługi w zakresie pomocy medycznej".

W zakresie pozostałych usług, tj. "usługi rezerwacji miejsc podróży, usługi rezerwowania miejsc na wycieczki, usługi rezerwacji miejsc w hotelach, usługi rezerwowania noclegów, usługi wynajmowania noclegów, usługi w zakresie prowadzenia obozów wakacyjnych, usługi prowadzenia pensjonatów, usługi prowadzenia obozów wypoczynkowych, usługi rezerwacji kwater, usługi rezerwacji pensjonatów, usługi rezerwacji hotelowej", UP po szczegółowej analizie materiału dowodowego również uznał, że materiał dowodowy nie świadczy o jednoznacznym i realnym używaniu znaku towarowego spornego dla tych usług. Organ odmówił wiarygodności (na okoliczność używania w powyższej postaci spornego znaku w okresie 18.10.2001-18.10.2006 w zakresie wszystkich towarów i usług) zgromadzonym w aktach sprawy dowodom z uwagi na fakt, iż dowody: "pismo Sądu Rejonowego" (k. "(...)", T 1), "Akt Notarialny" (k. "(...)", T 1) z roku 1991, "Postanowienia Sądu" (k. "(...)"), "Sprawozdanie" (k. "(...)"), "Sprawozdanie opisowe za 1993 r." (k. "(...)"), "Sprawozdanie opisowe za 1994 r." (k. "(...)"), "Sprawozdanie opisowe za 1996 r." (k. "(...)"), nie obejmują rozpoznawanego okresu, tj. "(...)".2001-"(...)".2006, oraz nie przedstawiają spornego znaku towarowego.

Zdaniem UP, z tego ostatniego powodu także pozostały materiał dowodowy (już z rozpoznawanego okresu) nie może stanowić wiarygodnego dowodu na używanie znaku towarowego "(...)"w sposób rzeczywisty dla towarów i usług, dla których został zarejestrowany. Dowód – "Sprawozdanie opisowe za 2011 r." (k. "(...)"), nie przedstawia spornego znaku towarowego, a jedynie stanowi o funkcjonowaniu "(...)"S.A. w "(...)". Organ wyjaśnił, że samo funkcjonowanie przedsiębiorstwa o częściowo analogicznej nazwie ze znakiem towarowym, nie może świadczyć o używaniu konkretnego oznaczenia nakładanego na konkretny towar (usługę), gdyż ustawodawca racjonalnie przewidział osobny tryb ochrony dla znaków towarowych, a osobny dla firm przedsiębiorców. Jakkolwiek obie płaszczyzny (firma i znak towarowy) w pewien sposób się przenikają, to jednak nie pokrywają się ze sobą i używanie znaku firmy nie może samo w sobie świadczyć o używaniu znaku towarowego, i odwrotnie, używanie znaku towarowego nie może świadczyć o korzystaniu z firmy.

Zdaniem UP, dowód – "zdjęcie" (k. "(...)", T 1) nie przedstawia spornego znaku towarowego, a jedynie pewną "wariację na jego temat", niemniej jednak jest to odmienny znak towarowy, gdyż wszystkie litery pisane są dużą czcionką w odmiennym kolorze. Odmienne jest także ułożenie elementu graficznego względem napisu, jego rozmiar, a także brak niebieskiego tła. Zdjęcie to nie zawiera daty pewnej, a więc nie może być wiarygodne w zakresie lat 2001-2006. Ostatecznie zdjęcie to jest naniesione na budynek (najprawdopodobniej hotel), podczas gdy sporny znak towarowy został przeznaczony do oznaczania (nanoszenia) nie tylko konkretnych towarów (np. wody mineralne).

Organ wskazał następnie, że wydruk z "Internet archive" (k. "(...)"Tl), mimo iż przedstawiają część elementów graficznych znaku towarowego to, zdaniem UP, nie można uznać by był to ten sam sporny znak. Uznać można natomiast, że wydruki te przedstawiają znak sporny w niezmieniającej jego charakteru formie. Mimo tego ostatniego to dowody te nie są wystarczające by uznać, iż sporny znak był używany w sposób rzeczywisty na terenie kraju dla towarów i usług, dla których został przeznaczony, gdyż mogą świadczyć co najwyżej o reklamie hotelu. Hotel ten był poza tym oznaczony odmiennym znakiem (k. "(...)" Tl) Czerwono białym napisem "(...)"", co jednoznacznie wskazuje, że nawet jeśli były realizowane usługi hotelarskie, to były realizowane pod innym oznaczeniem. Poza powyższym, UP podniósł, że w świetle utrwalonego stanowiska orzecznictwa same wydruki z Internetu nie poparte innymi dowodami nie mogą świadczyć o rzeczywistym używaniu znaku.

UP dodał, że dowód "decyzje Starosty "(...)"" (k. "(...)") nie przedstawia znaku towarowego, a jedynie świadczy o zatwierdzeniu projektu budowlanego.

W ocenie organu, za używaniem spornego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów i usług, dla których znak został przeznaczony, nie mogą być także pozostałe dowody, tj.: faktury VAT (k. "(...)"), gdyż nie obejmują rozpoznawanego okresu "(...)".2001-"(...)".2006 r., faktury VAT (k. "(...)","(...)" ), gdyż świadczą jedynie o zakupie towarów przez Uprawnionego, a więc wskazują, że był on odbiorcą towarów, a nie ich sygnatariuszem, faktury VAT (k. "(...)"), gdyż nie zawierają znaku towarowego spornego. Oceny tej nie zmienia nawet okoliczność zawarcia nazwy przedsiębiorstwa, gdyż jak wskazano powyżej sam hotel był oznaczony innym znakiem towarowym niż sporny.

Zdaniem organu, pozostałe wydruki z Internetu (k. "(...)", T2) nie zawierają znaku spornego oraz nie wskazują na towary i usługi, dla których zarejestrowano sporny znak oraz pozostałe dowody (k. "(...)"T2) świadczą jedynie o funkcjonowaniu "(...)"S.A.

W konsekwencji UP uznał, że żądanie Wnioskodawcy o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "(...)" "(...)" jest zasadne. W związku z tym, iż sporny znak towarowy nie był używany w sposób rzeczywisty i poważny na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w okresie pięciu lat po wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, UP stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy "(...)" r.

W skardze z "(...)" maja 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na decyzję UP z "(...)"października 2014 r., Skarżący wniósł o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 169 ust. 1 pkt. 1 P.w.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu istnienia interesu prawego Wnioskodawcy w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia w odniesieniu do wszystkich towarów i usług objętych prawem ochronnym na znak towarowy nr "(...)" w sytuacji, gdy materiał dowodowy nie dawał podstaw do takiej konkluzji oraz na błędnym uznaniu, iż materiał dowodowy nie pozwalał na uznanie rzeczywistego używania znaku towarowego nr "(...)", co doprowadziło organ do wadliwej decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia wskazanego prawa ochronnego,

2) art. 169 ust 4 pkt 1 P.w.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu, iż znak towarowy nr "(...)" nie był używany w formie nie zmieniającej jego odróżniającego charakteru,

3) art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., polegające na naruszeniu zasady praworządności i pominięciu szeregu istotnych okoliczności sprawy mających wpływ na rozstrzygnięcie decyzji, zwłaszcza poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego, co doprowadziło organ do wydania zaskarżonej decyzji oraz polegające na pominięciu przez UP zarzutu braku wykazania przez Wnioskodawcę interesu prawnego w odniesieniu do wskazanych przez Skarżącego towarów i usług,

4) art. 107 § 3 K.p.a., polegające na braku prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji oraz nie odniesienia się do argumentów Skarżącego prezentowanych w toku postępowania, jak też prezentowania w uzasadnieniu tez sprzecznych z końcowymi wnioskami decyzji.

W uzasadnieniu skargi Skarżący rozwinął i szczegółowo uzasadnił podniesione zarzuty.

Skarżący, powołując się na orzecznictwo NSA (wyrok z 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GSK 709/08) stwierdził, że interes prawny musi być obiektywnie uzasadniony przede wszystkim poprzez wskazanie zbieżności pomiędzy zakresem towarów i/lub usług świadczonych przez wnioskodawcę a zakresem towarów i/lub usług objętych prawem ochronnym na znak towarowy podlegający stwierdzeniu wygaśnięcia. Zdaniem Skarżącego, UP prowadząc sprawę w postępowaniu administracyjnym nie zbadał zakresu prowadzonej działalności gospodarczej przez Wnioskodawcę i czy w całości pokrywa się z zakresem towarów i usług objętych prawem ochronnym nr "(...)" oraz nie zbadał w jakim zakresie sam Wnioskodawca uzasadnia swój interes prawny.

Ponadto, w ocenie Skarżącego, materiał dowodowy wykazywał, zgodnie z interesem prawnym Wnioskodawcy, w głównej mierze używanie znaku towarowego słowno- graficznego "(...)"w obrocie gospodarczym w odniesieniu do usług związanych z prowadzeniem hoteli i pensjonatów oraz usług dodatkowych związanych ze wskazanymi usługami. Używanie znaku towarowego dla oferowanych usług przejawia się w tym, że posługiwanie się nim odbywa się w korespondencji handlowej i dokumentach, broszurach reklamowych i materiałach pomocniczych, a także na budynkach, w których świadczone są usługi (por. M. Trzebiatowski, opt. cit, str. 233-234). Istotny przy tym jest charakter danych usług.

Skarżący dodał, że UP pominął podnoszone przez Skarżącego w toku postępowania spornego okoliczności, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia w głównej mierze z usługami o charakterze okazjonalnym, sezonowym, które oferowane są przez wiele podmiotów o podobnym charakterze jak strony sporu. Typowymi zatem formami używania znaków towarowych dla tych usług i towarów są: umieszczanie reklam i ofert w Internecie, prowadzenie swojej strony internetowej z ofertą usług podstawowych i dodatkowych, posługiwanie się znakiem w kontaktach handlowych z partnerami handlowymi, którzy mają w założeniu lub mogą dotrzeć do klientów finalnych oraz umieszczenie wizerunku znaku na budynku lub frontach budowli. W taki sposób uprawniony używał znaku towarowego nr "(...)" w okresie po udzieleniu nań prawa ochronnego.

Zdaniem Skarżącego, nie jest możliwe prześledzenie przesłanek jakimi kierował się organ uznając, iż materiał dowodowy przedstawiający sporny znak towarowy nie dowodzi rzeczywistego używania tego znaku towarowego, co najmniej w odniesieniu do usług z klasy 42 i części usług z klasy 39.

Wątpliwości Skarżącego budzi również okoliczność, czy UP, rozpoznając sprawę prawidłowo dokonał oceny graficznej formy znaku towarowego nr "(...)". Graficzna bowiem forma zamieszczona w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie odpowiada tej, która jest rzeczywiście zarejestrowana. Wadliwości ta, zdaniem Skarżącego, mogła mieć również wpływ na podjęcie wadliwej decyzji w sprawie, gdyż uzasadnia błędne ustalenie stanu faktycznego dotyczącego zakresu spornego prawa wyłącznego.

Skarżący wskazał, że przedłożył wydruki ze stron internetowych "(...)" ofert na organizację konferencji, szkoleń i wczasów w ośrodku "(...)"w "(...)"w latach 2003-2001 i że oferty te są konkretne, gdyż zawierają konkretne terminy ze wskazaniem cen oraz zakresem usług dodatkowych świadczonych również pod tym znakiem towarowym np. organizacja wycieczek czy usługi restauracyjne. Zdaniem Skarżącego, całkowicie pozbawione uzasadnienia są twierdzenia organu, iż wydruki ze storn internetowych świadczą jedynie o reklamie hotelu. Inne dowody złożone do akt sprawy w postaci faktur za zakup różnych towarów potwierdzają, iż w dyskutowanym okresie ośrodek wczasowy "(...)"w "(...)"funkcjonował w sposób realny i konkretny.

Nie jest zrozumiałe dla Skarżącego, na jakiej podstawie organ ustalił, że ośrodek oznaczany był znakiem biało-czerwonym, gdyż z żadnego dowodu złożonego do akt sprawy taki stan faktyczny nie wynika. Jest to zatem dowolne i błędne ustalenie przez organ faktu mającego istotne znaczenie dla sprawy.

Zdaniem Skarżącego, chybione są również wywody organu dotyczące zdjęcia ośrodka wczasowego "(...)", na którego fasadzie zamieszczony został sporny znak towarowy. Skarżący uznał je za sprzeczne, gdyż jego zdaniem UP z jednej strony stwierdził, że znak ten był tam używany w formie odmiennej od tej objętej rejestracją, a jednocześnie organ stwierdził, że używanie znaku towarowego w formie ujawnionej na zdjęciu należy uznać za używanie znaku towarowego w formie zarejestrowanej, gdyż zmiany w formie używanej znaku towarowego nr "(...)" nie zmieniają charakteru odróżniającego tego znaku. Nadto, zdaniem Skarżącego, organ pominął fakt złożenia oświadczenia przez informatyka dotyczące daty wykonania złożonego zdjęcia.

Skarżący dodał, że niewątpliwie niewielka odmienność usytuowania elementu graficznego na fasadzie ośrodka wczasowego w porównaniu z jego usytuowaniem w znaku towarowym nie powoduje zmiany charakteru odróżniającego znaku towarowego nr "(...)".

W odpowiedzi na skargę UP wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 grudnia 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 1566/15, po rozpoznaniu skargi uchylił zaskarżoną decyzję UP z "(...)" października 2014 r., stwierdzając, że organ naruszył przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy a mianowicie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Sąd I instancji stwierdził, że interes prawny Wnioskodawcy nie został dostatecznie przez organ uzasadniony w odniesieniu do wszystkich klas, w których, zdaniem Wnioskodawcy, sporny znak nie był używany. WSA stwierdził, że jak wynika z akt sprawy, we wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy Wnioskodawca wskazywał jedynie, że prowadzi działalność w zakresie prowadzenia hotelu w "(...)", który nazwał "(...)". Nie przedstawił natomiast uzasadnienia swojego interesu prawnego w zakresie innych usług i towarów objętych spornym prawem ochronnym. W tym zakresie Sąd I instancji nie podzielił stanowiska organu, że Wnioskodawca posiada interes w żądaniu wygaszenia prawa ochronnego we wszystkich trzech wskazanych klasach. UP nie zbadał bowiem zakresu prowadzonej działalności gospodarczej przez Wnioskodawcę i czy w całości pokrywa się z zakresem towarów i usług objętych prawem ochronnym nr "(...)"oraz nie zbadał, w jakim zakresie Wnioskodawca uzasadnia swój interes prawny.

Z powyższym stanowiskiem WSA w Warszawie nie zgodził się Naczelny Sąd Administracyjny, uchylając wyrok WSA w Warszawie wyrokiem z 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 2335/16 i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. NSA stwierdził, że UP prawidłowo zinterpretował i zastosował art. 169 ust. 2 w zw. z art. 169 ust. 1 pkt 1 P.w.p. uznając, że Wnioskodawca posiada interes prawny w żądaniu wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy. W związku z czym, NSA zobowiązał WSA przy ponownym rozpoznaniu sprawy do wzięcia pod uwagę wywodów poczynionych przez NSA dotyczących wykładni art. 169 ust. 2 P.w.p., a następnie dokonania kontroli zaskarżonej decyzji UP, co do zasadności stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy - zgodnie z żądaniem Wnioskodawcy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.

Zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 1 P.w.p., prawo ochronne na znak towarowy wygasa również na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania. Jak wynika natomiast z art. 169 ust. 2 P.w.p., w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, Urząd Patentowy wydaje decyzję stwierdzającą wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy w przypadkach, o których mowa w ust. 1, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny.

Organ uznał, że Wnioskodawca ma interes prawny w domaganiu się stwierdzenia wygaśnięcia przedmiotowego prawa ochronnego z tego względu, że Uprawniony skierował do niego wezwanie, w którym zakwestionował posługiwanie się i zakres praw Wnioskodawcy do oznaczenia "(...)", a następnie wytoczył powództwo przed Sądem Okręgowym w "(...)", opierając swoje roszczenia na spornym znaku towarowym. Z powyższym stanowiskiem zgodził się Naczelny Sąd Administracyjny w wiążącym w niniejszej sprawie wyroku z 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 2335/16. Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a.") sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Związanie dokonaną przez NSA wykładnią oznacza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie, jak i konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku. Wykładnia prawa, o której mowa w omawianym przepisie, obejmuje zarówno przepisy prawa materialnego, jak i procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyżej wyroku przesądził zatem w wiążący sposób kwestię interesu prawnego Wnioskodawcy w niniejszej sprawie stwierdzając, że jak wynika z orzecznictwa NSA dla wykazania interesu prawnego, o jakim mowa w art. 169 ust. 2 P.w.p., w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy z powodu jego nieużywania (art. 169 ust. 1 pkt 1 P.w.p.) wystarczy wskazanie przez wnioskodawcę na własne prawo oraz wskazanie na takie wspólne elementy w oznaczeniach, które czynią przekonanie wnioskodawcy o ich kolizyjności obiektywnie usprawiedliwionym, tj. świadczą o tym, że przekonanie to nie jest oczywiście bezzasadne (por. wyroki NSA: z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 309/07; z dnia 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GSK 708/08, CBOSA). UP nie był zatem zobligowany do rozważania kwestii interesu prawnego Wnioskodawcy dla każdej z klas towarowych, dla których sporny znak został zarejestrowany, tj. dla klasy 32, 39 i 42 klasyfikacji nicejskiej. Przeprowadzenie takich rozważań nie wynika z treści art. 169 ust. 2 P.w.p., w przeciwieństwie do treści art. 171 P.w.p., który reguluje instytucję wygaśnięcia w części prawa ochronnego na znak towarowy. W konsekwencji, w przypadku stwierdzenia wygaśnięcia w całości prawa ochronnego na znak towarowy - jak w rozpoznawanej sprawie - przyczyna wygaśnięcia prawa z art. 169 ust. 1 pkt 1 P.w.p. musi dotyczyć wszystkich klas towarów, dla których został on zarejestrowany. NSA uznał, że Wnioskodawca wykazał swój interes prawny w żądaniu wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy, bowiem posługuje się oznaczeniem "(...)"w funkcji znaku towarowego prowadząc w "(...)"hotel o nazwie "(...)"" co najmniej od 1996 r. Oznaczenie to nawiązuje do jego położenia geograficznego, a mianowicie do jego lokalizacji w bezpośrednim sąsiedztwie potoku o tej samej nazwie. Uprawniony natomiast skierował do niego wezwanie, w którym kwestionował posługiwanie się i zakres praw Wnioskodawcy do oznaczenia "(...)", a następnie wytoczył przeciwko niemu powództwo do Sądu Okręgowego w "(...)", opierając swoje roszczenie na spornym znaku. Oznaczenie "(...)" stanowi element prawa do nazwy Wnioskodawcy, pod którą prowadzi on działalność gospodarczą, a zatem element indywidualizujący prowadzone przez niego przedsiębiorstwo w obrocie. Prawo do tej nazwy stanowi dobro osobiste Wnioskodawcy, a w konsekwencji dochodzi do kolizji prawa Uprawnionego do zarejestrowanego znaku towarowego i prawa Wnioskodawcy do nazwy (firmy) jako dobra osobistego.

Przechodząc, zgodnie ze wskazaniem NSA, do kontroli zaskarżonej decyzji UP, co do zasadności stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy, należy wskazać, że UP uznał, że żaden z przedstawionych przez Uprawnionego dowodów, nie świadczy o rzeczywistym używaniu spornego znaku "(...)"dla towarów i usług do których został przeznaczony w okresie, od "(...)" 2001 r., do "(...)"2006 r.

UP prawidłowo określił okres, w którym Uprawniony powinien wykazać używanie spornego znaku towarowego. Ponieważ sporne prawo ochronne zostało udzielone decyzją UP z "(...)" października 2001 r., tym samym obowiązek używania spornego znaku rozpoczynał się po dniu wydania w/w decyzji, a więc "(...)"2001 r. i upływał "(...)"2006 r. UP, prawidłowo zatem uznał, że nie mogą stanowić dowodu na używanie przez Uprawnionego spornego znaku towarowego w powyższym okresie, dowody przedstawione przez Uprawnionego, nie dotyczące tego okresu.

Odnośnie używania znaku towarowego należy wskazać, iż otwarty katalog czynności używania znaku towarowego został zamieszczony w art. 154 P.w.p., zgodnie z którym używanie znaku towarowego polega w szczególności na: 1) umieszczaniu tego znaku na towarach objętych prawem ochronnym lub ich opakowaniach, oferowaniu i wprowadzaniu tych towarów do obrotu, ich imporcie lub eksporcie oraz składowaniu w celu oferowania i wprowadzania do obrotu, a także oferowaniu lub świadczeniu usług pod tym znakiem; 2) umieszczaniu znaku na dokumentach związanych z wprowadzaniem towarów do obrotu lub związanych ze świadczeniem usług; 3) posługiwaniu się nim w celu reklamy.

Zgodnie natomiast z art. 169 ust. 4 P.w.p., przez używanie znaku, w rozumieniu ust. 1, rozumie się również używanie znaku: 1) różniącego się od znaku, na który udzielono prawa ochronnego, w elementach, które nie zmieniają jego odróżniającego charakteru; 2) przez umieszczanie znaku na towarach lub ich opakowaniach wyłącznie dla celów eksportu; 3) przez osobę trzecią za zgodą uprawnionego; 4) przez osobę upoważnioną do używania znaku wspólnego albo znaku wspólnego gwarancyjnego. W świetle ust. 5, tego artykułu, nie uważa się za używanie znaku w sposób rzeczywisty używania znaku w reklamie towaru, który nie jest dostępny na rynku krajowym ani nie jest w kraju wytwarzany na potrzeby eksportu.

W orzecznictwa oraz doktrynie podkreśla się, że znak towarowy jest rzeczywiście używany, jeżeli: 1) używanie ma charakter poważny, a nie jedynie symboliczny; 2) używanie ma charakter zewnętrzny, nakierowany na odbiorców towarów (usług), a nie tylko realizowany wewnątrz przedsiębiorstwa lub związku przedsiębiorstw; 3) znak jest używany w funkcji znaku towarowego w celu oznaczania pochodzenia towarów (usług) z określonego przedsiębiorstwa; 4) znak jest używany w odniesieniu do zarejestrowanych towarów (usług); 5) znak jest używany w postaci zarejestrowanej lub nieznacznie zmienionej (jedynie w takim zakresie, by zmiany nie wpływały na charakter odróżniający znaku); 6) znak jest używany na określonym terytorium objętym zakresem prawa wyłącznego do znaku.

Sporny znak towarowy został udzielony na towary i usługi z klasy 32, 39 i 42 klasyfikacji nicejskiej.

Analiza materiału dowodowego potwierdza prawidłowość stanowiska UP, że żaden dowód przedstawiony przez Uprawnionego nie potwierdza używania spornego znaku towarowego do oznaczania towarów: "aperitify bezalkoholowe, ekstrakty owocowe bezalkoholowe, esencje do produkcji napojów, koktajle bezalkoholowe, lemoniady, moszcz z winogron, napoje bezalkoholowe, napoje serwatkowe, nektary owocowe, pastylki do napojów musujących, piwo, produkty do wytwarzania wody gazowanej, produkty do wytwarzania wody mineralnej, soki owocowe, soki warzywne, syropy do lemoniad, syropy do napojów, woda gazowana, woda mineralna, woda selcerska, woda sodowa, woda stołowa, woda litowa", jak również usług: "usługi organizowania podróży, usługi organizowania wycieczek, usługi turystyczne i zwiedzania, usługi dystrybucji wody, usługi dystrybucji wody gazowanej, mineralnej, sodowej, stołowej, usługi wynajmowanie pojazdów, wynajmowanie przyczep, wynajmowanie samochodów, wynajmowanie garaży, usługi zaopatrywania w wodę; usługi w zakresie barów szybkiej obsługi, domy turystyczne, domy wypoczynkowe, usługi fizykoterapii, usługi fryzjerskie, usługi kawiarniane i restauracyjne, usługi kempingowe, usługi w zakresie salonu kosmetycznego, usługi sanatoryjne, usługi stomatologiczne, usługi wynajmowania sal posiedzeń, usługi masażu leczniczego, usługi w zakresie pomocy medycznej".

UP poddał bliższej analizie materiał dowodowy pod względem używania spornego znaku towarowego w analizowanym okresie do oznaczania następujących usług: "usługi rezerwacji miejsc podróży, usługi rezerwowania miejsc na wycieczki, usługi rezerwacji miejsc w hotelach, usługi rezerwowania noclegów, usługi wynajmowania noclegów, usługi w zakresie prowadzenia obozów wakacyjnych, usługi prowadzenia pensjonatów, usługi prowadzenia obozów wypoczynkowych, usługi rezerwacji kwater, usługi rezerwacji pensjonatów, usługi rezerwacji hotelowej".

W powyższym zakresie, zdaniem Sądu, UP nie dość wnikliwej analizie poddał materiał dowodowy w postaci wydruków z "Internet archive", znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy na stronach od "(...)" do "(...)", przedstawiający hotelarską ofertę usługową świadczoną przez Uprawnionego w 2005 r. i w 2006 r. Oferta obejmuje ceny pokoi w związku z sympozjami, szkoleniami, naradami, konferencjami, wyjazdami integracyjnymi. W lewym górnym rogu strony zawierającej ofertę znajduje się znak towarowy, w nieznacznie odmiennym układzie graficznym od spornego znaku towarowego, elementy słowne bowiem "(...)" znajdują się obok graficznego elementu w postaci zarysu torów zjazdowych skoczni narciarskiej, a nie pod nim, a ponadto znak zawiera dodatkowo słowa "(...)". UP uznał jednak, z czym Sąd się całkowicie zgadza, że na wydrukach tych przedstawiony jest znak sporny w niezmieniającej jego charakteru formie.

UP stwierdził, że "(...) dowody te nie są wystarczające by uznać, iż sporny znak był używany w sposób rzeczywisty na terenie kraju dla towarów i usług dla których został przeznaczony, gdyż mogą świadczyć co najwyżej o reklamie hotelu." Tymczasem, Sąd zauważa, że nie wszystkie z omawianych wydruków zawierają jedynie reklamę hotelu ponieważ, jak wskazano powyżej, część wydruków np. wydruk na stronie "(...)" i "(...)" zawiera hotelarską ofertę usługową świadczoną przez Uprawnionego. W ocenie Sądu organ nie wyjaśnił dlaczego oznaczenie w opisany powyżej sposób świadczonych przez Skarżącego usług hotelarskich, nie dowodzi poważnego, nakierowanego do zewnętrznego odbiorcę, używania znaku, wprawdzie w postaci nieznacznie zmienionej jednak nie wpływającej na charakter odróżniający znaku, w jego podstawowej funkcji tj. oznaczenia pochodzenia od Skarżącego usług rezerwacji miejsc podróży, rezerwowania miejsc na wycieczki, rezerwacji miejsc w hotelach, rezerwowania noclegów, wynajmowania noclegów, prowadzenia obozów wakacyjnych, prowadzenia pensjonatów, prowadzenia obozów wypoczynkowych, rezerwacji kwater, rezerwacji pensjonatów, rezerwacji hotelowej.

Należy w tym miejscu podkreślić specyfikę usługowych znaków towarowych, która związana jest z brakiem możliwości bezpośredniego naniesienia ich na objętą ochroną znaku świadczoną usługę. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 117/14: "Zważywszy, że specyficzny towar jakim jest usługa oznacza w uproszczeniu oznaczone działanie, a nie jego rezultat, to nałożenie znaku towarowego na taki "towar" jest utrudnione i często czyni oczywistym jego używanie poprzez oznaczenie wykonującego usługę przedsiębiorstwa i jego pracowników, a także wystawianych w związku z wykonywaną usługą faktur i innych dokumentów."

UP, oceniając omawiane wydruki dodał, że: "(...) w świetle utrwalonego stanowiska orzecznictwa same wydruki z Internetu nie poparte innymi dowodami nie mogą świadczyć o rzeczywistym używaniu znaku." Organ jednak nie połączył dowodów z omawianych wydruków z innymi dowodami przedstawionymi przez Skarżącego, potwierdzającymi prowadzoną przez Skarżącego usługową działalność hotelarską w analizowanym okresie, w tym szereg faktur wystawionych przez "(...)", którego następcą prawnym jest Skarżący, z 2003 r., znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy na stronach od "(...)" do "(...)" oraz z lat 2004 – 2006 znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy na stronach od "(...)" do "(...)", potwierdzających zapłatęm.in. za "pobyt", "zaliczki na pobyt", "opłatę za hotel", "nocleg".

Z powyższych względów Sąd uznał, że wydając zaskarżoną decyzję UP naruszył przepisy postępowania art. 7, art. 77 § 1 art. 80 K.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ uznając, że omawiane wydruki z "Internet archive", zawierające sporny znak towarowy w nieznacznie zmienionej postaci, jednak nie niwelującej jego odróżniającego charakteru, świadczą co najwyżej o reklamie hotelu, a nie o świadczonych przez Skarżącego usługach i nie uwzględniając innych przedstawionych przez Skarżącego dowodów potwierdzających świadczone przez Skarżącego usługi w analizowanym okresie, wykroczył poza granice swobodnej oceny dowodów, dokonując dowolnej ich oceny. Mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ mogło doprowadzić do błędnych ustaleń faktycznych, że omówiony powyżej materiał dowodowy nie świadczy o jednoznacznym i realnym używaniu znaku towarowego spornego dla oznaczania usług rezerwacji miejsc podróży, rezerwowania miejsc na wycieczki, rezerwacji miejsc w hotelach, rezerwowania noclegów, wynajmowania noclegów, prowadzenia obozów wakacyjnych, prowadzenia pensjonatów, prowadzenia obozów wypoczynkowych, rezerwacji kwater, rezerwacji pensjonatów, rezerwacji hotelowej.

UP, rozpatrując ponownie sprawę, jeszcze raz przeanalizuje wnikliwie omówiony przez Sąd materiał dowodowy, pod kątem ewentualnego używania spornego znaku towarowego do oznaczania ww. usług w analizowanym okresie, uwzględniając, że powyższe wydruki ze spornym znakiem towarowym, zawierają nie tylko materiał reklamujący hotel, ale i usługi świadczone przez Skarżącego, potwierdzone również przez inne dowody oraz specyfikę usługowych znaków towarowych, związaną z brakiem możliwości bezpośredniego naniesienia ich na objętą ochroną znaku świadczoną usługę.

Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a.