Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 159/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 3 ust 2 pkt 1, art 11 ust 2
journal: Dz.U. 2004 nr 174 poz 1809
law: Rozporządzenie Rady Ministtrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.
article: art.7 w zw. a art.77. art 107  par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Anna Świątek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 maja 2011 r. sprawy ze skargi B.T. obecnie L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości na 2009 rok oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną w postępowaniu odwoławczym utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu polickiego i miasta S. z dnia [...] r. nr [...] , przyznającą B. T. płatność rolnośrodowiskową na rok 2009 w łącznej wysokości [...] zł.

Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, iż w dniu [..] roku do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu polickiego i miasta S. wpłynął wniosek B. T. o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na 2009 r.

W treści wniosku do przyznania płatności w ramach pakietu:

PO1 - Utrzymanie łąk ekstensywnych, wariantu PO1b - Półnaturalne łąki dwukośne zgłoszonych zostało pięć działek rolnych o łącznej powierzchni [...] ha,

S02 - Rolnictwo ekologiczne, wariantu S02a02 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) zadeklarowana została jedna działka rolna o powierzchni [...] ha,

S02 - Rolnictwo ekologiczne, wariantu S02b02 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) zadeklarowanych zostało pięć działek rolnych o łącznej powierzchni [...] ha,

K02 - Tworzenie stref buforowych, wariantu K02a02 - 5. metrowe strefy buforowe i miedze śródpolne na glebach słabych, zadeklarowane zostały strefy buforowe i miedze śródpolne o łącznej długości [...] metrów, położone na działkach rolnych B i C oraz

K02 - Tworzenie stref buforowych, wariantu K02b02 - 5. metrowe strefy buforowe i miedze śródpolne na glebach słabych, zadeklarowane zostały strefy buforowe i miedze śródpolne o łącznej długości [...] metrów, położone na działkach rolnych A, D i F.

W dniach 5 sierpnia i 24 listopada 2009 roku w gospodarstwie B. T. odbyła się kontrola w zakresie wymogów wzajemnej zgodności, podczas której dla działek użytkowanych rolniczo, nie stwierdzono nieprawidłowości.

W dniu [...] roku w gospodarstwie wnioskodawczyni przeprowadzono kontrolę na miejscu. Zasadniczym celem powyższej kontroli była weryfikacja prawidłowości wypełnienia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz płatności z tytułu gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Z uwagi jednak na fakt, iż poddane kontroli działki rolne zgłoszone zostały we wniosku o przyznanie płatności za realizację programu rolnośrodowiskowego, raport dołączono także do akt prowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego albowiem treść zawartych w nim ustaleń ma wpływ na wielkość przyznanych Producentowi płatności rolnośrodowiskowych.

Odnośnie działki rolnej A stwierdzono, iż powierzchnia działki zgłoszona we wniosku odpowiada powierzchni działki stwierdzonej podczas kontroli i wynosi [...] ha. Działki B i C oznaczono kodem nieprawidłowości DR 18 (na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej).Działce D nadano kod nieprawidłowości DR 25 ( brak możliwości identyfikacji granic działki rolnej, ponieważ jest ona położona na znacznie większym obszarze od zadeklarowanej powierzchni). Na działce rolnej E i E1 nie stwierdzono deklarowanej uprawy. Stwierdzona uprawa należy w całości do innej grupy upraw niż deklarowana.( DR6, DR 7). W odniesieniu do działki F stwierdzono, iż zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej.

Pismem z dnia [...] roku organ I instancji zawiadomił B.T. o wielkości powierzchni referencyjnej zadeklarowanej we wniosku działki ewidencyjnej [...] ( działki C) ustalonej w oparciu o system geograficznej informacji.

T. R. Sp. z o.o. sporządziło i przekazało Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku 2009. Jak wskazał organ, wykaz dotyczył producenta B. T., w którym wskazano powierzchnię [...] ha dla upraw rolniczych (z zakończonym okresem przestawiania) oraz [...] ha dla trwałych użytków zielonych (z ukończonym okresem przestawiania).

W dniu [...] roku do Biura Powiatowego ARiMR, wpłynęło oświadczenie, w którym pełnomocnik Strony oświadczył, iż stwierdzona w kontroli na miejscu powierzchnia działki F została zaniżona, a działki B i C, w odniesieniu do których inspektorzy terenowi zastosowali kod nieprawidłowości DR18, są użytkowane od 2007 roku, z określonym terminem na wykonanie zabiegu koszenia do dnia 31 października danego roku. Odnośnie działki E, poinformowano o znajdującej się na gruncie uprawie mieszanki traw z koniczyną.

W dniu [...] roku do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęły dokumenty (oświadczenie osoby wykonującej koszenie gruntów, zaświadczenie odbiorcy siana, fotografie) potwierdzające użytkowanie działek rolnych B i C.

Pismem z dnia 24 czerwca 2010 roku, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w związku z prośbą Producenta o przeprowadzenie ponownej kontroli, zwrócił się do Biura Kontroli na Miejscu Z. Oddziału ARiMR o przeprowadzenie ponownej weryfikacji deklarowanych działek rolnych w terenie.

W wyniku ponownej, szczegółowej analizy raportu z kontroli wykonanej w dniu [...] roku i ustalenia szeregu nieprawidłowości w dokumentacji pokontrolnej, Biuro Kontroli na Miejscu Z. Oddziału Regionalnego ARiMR, w dniu [...] roku przeprowadziło ponowną inspekcję terenową w zakresie weryfikacji działek rolnych, dla których nieprawidłowości w raporcie zostały stwierdzone. Kontroli poddano więc działki rolne o identyfikatorach B, C, D i E/E1.

Działaniom kontrolnym nie zostały poddane działki o identyfikatorach A i F, odnośnie których, podczas ponownej weryfikacji raportu z dnia 11 sierpnia 2009 roku ustalono, iż kontrola przeprowadzona została prawidłowo i w żaden sposób nie odbiegała od wyników kontroli tych działek przeprowadzonej w 2008 roku, w związku z deklaracją złożoną we wniosku na 2008 rok. Odnośnie działek B, C i E/E1 ustalenia kontroli z dnia 30 lipca 2010 roku, znacząco różniły się od wyników inspekcji z dnia 11 sierpnia 2009 roku. W odniesieniu do działki B ustalono, iż działka rolna jest uprawiana, w dniu kontroli częściowo skoszona, pomiar nie był możliwy z powodu wysokiego poziomu wód gruntowych, działka częściowo zalana ( DR 27). Działkę C oznaczono kodem nieprawidłowości DR 27 co oznacza , iż działka rolna nie została skontrolowana ze względu na wystąpienie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. Działkę D oznaczono kodem DR 25, działka użytkowana z innym beneficjentem, brak możliwości rozdzielenia upraw. Na działkach E/E1 stwierdzono mieszankę wieloletnich traw z motylkowymi drobnonasiennymi, uprawa nie jest równomiernie rozmieszczona na działce. Większą ilość koniczyny inspektorzy stwierdzili w miejscach bardziej wilgotnych.

Przyjmując wyniki przeprowadzonych w dniach 30 lipca 2010 roku i 11 sierpnia 2009 roku (w zakresie kontroli działek rolnych A i F) kontroli na miejscu za obowiązujące, organ I instancji wydał decyzję nr [...] z dnia 4 października 2010 roku o przyznaniu B. T. płatności w tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości. Decyzją tą organ przyznał płatność za realizację wariantu:

K02b02 w kwocie [...] zł za strefę buforową długości [...] mb,

K02a02 w kwocie [...] zł za strefę buforową długości [...] mb,

S02a02 na obszarze Natura 2000 w kwocie [...] zł za powierzchnię [...] ha,

S02b02 na obszarze Natura 2000 w kwocie [...] zł za powierzchnię [...] ha oraz PO1b na obszarze Natura 2000 w kwocie [...] zł za powierzchnię [...] ha.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż na poziom przyznanych płatności wpływ miały ustalenia kontroli na miejscu, w szczególności dla działki rolnej F z zadeklarowanym wariantem S02W2, PO1b i K02b02, dla której powierzchnia stwierdzona była mniejsza od deklarowanej ([...] ha) i wynosiła [...] ha. Nadto, w decyzji wyjaśniono, iż z uwagi na ustalony stopień nieprawidłowości rzędu [...] ha, który w przeliczeniu procentowym wyniósł 2,55 % powierzchni stwierdzonej, przyznaną płatność za realizację wariantów S02W2, PO1b obliczono zgodnie z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr [...] z dnia [...] r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania wzajemnej współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, ze zm.), w którym stwierdza się, iż wówczas gdy różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do płatności a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub [...] ha, lecz nie więcej niż 20% powierzchni stwierdzonej, kwota jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotność wykrytej różnicy.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, B. T. pismem z dnia [...] r. wniosła odwołanie, w którym Skarżąca po raz kolejny wnioskowała o rzetelne przeprowadzenie kontroli działki F.

Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, uzasadniając swoje stanowisko podjęte w sprawie wskazał, że nie dopatrzył się w postępowaniu organu I instancji błędów lub naruszeń prawa, które skutkować powinny rewizją wydanej w sprawie decyzji. Powierzchnia zadeklarowana przez Producenta we wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt w ramach wariantów S02b02 i PO1b wynosiła [...] ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w wyniku przeprowadzonej kontroli na miejscu (po pomniejszeniu powierzchni działki F o [...] ha) wynosiła [...] ha.

W ocenie organu odwoławczego, kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia miały ustalenia dokonane w czasie inspekcji terenowej, która odbyła się w dniu 11 sierpnia 2009 roku- dla działki A i F oraz ponowna weryfikacja w terenie dla pozostałych działek rolnych, która miała miejsce w dniu 30 lipca 2010 roku. Kontrole te prowadzone były zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, bowiem na podstawie przepisów rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania wzajemnej współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, ze zm.). Zgodnie z art. 30 przywołanego aktu, powierzchnia określona została za pomocą wszelkich środków spełniających minimalną jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. Tolerancja pomiaru - w przypadku działki A i F - została dodatkowo określona przy uwzględnieniu 1,25 -metrowej strefy buforowej okalającej obwód działki rolnej, przy czym jej maksymalna wartość w odniesieniu do każdej działki rolnej nie może przekroczyć bezwzględnej wartości l,00ha. W przepisie tym przewidziano również możliwość uwzględnienia całkowitej powierzchni działki rolnej pod warunkiem, iż jest ona w pełni użytkowana zgodnie z normami przyjętymi w danym Państwie Członkowskim lub regionie. W innym przypadku brana jest pod uwagę powierzchnia faktycznie użytkowana.

Organ odwoławczy wyjaśnił dalej, iż w kontroli zgłoszonych we wniosku gruntów wykorzystano urządzenia pomiarowe typu GPS, przy pomocy, których inspektorzy terenowi określili wszelkie konieczne dane odnośnie powierzchni działki, w tym: powierzchnię zmierzoną działki, jej obwód czy szerokość strefy buforowej mające wpływ na przyjętą tolerancję pomiaru.

Organ odwoławczy podkreślił, iż po zakończeniu kontroli w terenie, trwał proces weryfikacji pracy inspektorów terenowych, przeprowadzona została kontrola formalna jakości wykonanych pomiarów w wyniku której, w związku z ustalonymi wówczas nieprawidłowościami w dokumentacji pokontrolnej dotyczącej działek B, C, D i E/E1 - ponownej weryfikacji w terenie poddano wskazane działki rolne, a sporządzona z tej kontroli dokumentacja nie budzi w żaden sposób wątpliwości organu co do prawidłowości przeprowadzonych czynności kontrolnych. Zastrzeżeń do wyników kontroli organ odwoławczy nie odnalazł również w odniesieniu do wyników kontroli działki F, dla której - w dniu kontroli 11 sierpnia 2009 roku - ustalono powierzchnię stwierdzoną ([...] ha) mniejszą od deklarowanej ([...] ha). Organ odwoławczy wskazał, iż ze szkicu pomiaru działki sporządzonego na materiale graficznym z powierzchni działki użytkowanej rolniczo wyłączono obszary nieużytkowane, porośnięte drzewami i krzewami (dowód: zdjęcie nr 18, 19, 20 czy 24) w żaden sposób nie kwalifikujące się do przyznania płatności za realizację przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Powtórna analiza raportu z dnia 11 sierpnia 2009 roku, wykonana w Biurze Kontroli na Miejscu w Z. Oddziale Regionalnym ARiMR, podczas której ponownie zweryfikowano ustalenia inspektorów terenowych, w tym szkic pomiaru działki i dokumentację fotograficzną obszarów wyłączonych, nie potwierdziła zasadności ponownej kontroli tych gruntów, o którą wnioskowała Strona w swym piśmie z dnia 18 stycznia 2010 roku, a organ II instancji stanowisko takie uznał za słuszne i wyniki kontroli działki F z dnia 11 sierpnia 2009 roku za obowiązujące.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S, pełnomocnik strony wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego ARiMR i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

-art. 7 Kpa w zw. z art. 77 Kpa poprzez pominięcie w ocenie stanu faktycznego znajdujących się w Biurze Powiatowym ARiMR informacji i danych dotyczących przedmiotowych gruntów, a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, jedynie na podstawie nieprawidłowych wyników kontroli, iż na gruntach objętych wnioskiem z dnia 14 maja 2009 r. o oznaczeniu F na powierzchni [...] ha nie była prowadzona działalność rolnicza, a co za tym idzie nałożono na tą działkę kod DR 13+, a w konsekwencji wyłączono ww. powierzchnię z płatności, co skutkowało ich pomniejszeniem o 2,65 % w stosunku do wniosku,

-art. 7 Kpa w zw. z art. 77 Kpa poprzez zaniechanie wykonania wniosków dowodowych wnioskowanych przez Skarżącą w zakresie ponownej kontroli pomiarów działki F, pomimo poważnych zastrzeżeń co do większości ustaleń protokołu z 11 sierpnia 2009 r. oraz posiadania przez ARiMR informacji i oświadczeń o przyczynach niewykonania do chwili kontroli zabiegów agrotechnicznych, do których Skarżąca była zobowiązana,

art. 107 § 3 Kpa poprzez pominięcie w uzasadnieniu wyśnienia uznania za prawidłowe wyników kontroli na miejscu z dnia 11 sierpnia 2009 r. w zakresie działki F , a co za tym idzie odmowy przeprowadzenia ponownej kontroli.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, iż deklarowane grunty objęte są zarówno płatnościami w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jak również płatnościami w ramach programów rolnośrodowiskowych i ONW, przy czym warunki ich przyznawania w tym wypadku nie pokrywają się. Z planu rolnośrodowiskowego, którym objęte są przedmiotowe działki wynika, iż ostateczny termin ich koszenia upływa z końcem października każdego roku. Zdaniem skarżącej, nie sposób zatem opierać decyzji na podstawie kontroli przeprowadzonej w sierpniu i stwierdzającej, w chwili kontroli, brak wykoszenia czy brak użytkowania danego areału.

Nadto, skarżąca wskazała, iż kwestionowany protokół kontroli stanowił podstawę wydania przez ARiMR trzech decyzji w zakresie płatności za 2009 r., tj. płatności bezpośrednich do gruntów, ONW i rolnośrodowiskowych. Protokół kontroli jako wykonywany przez podmiot zewnętrzny na zlecenie ARiMR, poddawany jest weryfikacji bezpośrednio po jego sporządzeniu przez samą Agencję, co czyni z niego dokument Agencji, o ile nie stwierdzi ona nieprawidłowości, co do kwestionowanego protokołu takiego stwierdzenia Agencja w roku 2009 r. samodzielnie nie dokonała. Zmiana ustaleń protokołu w zakresie działek B, C, D i E/E1 nastąpiła dopiero na podstawie ponownej kontroli z dnia 30 lipca 2010 r. wykonanej na skutek odwołania Skarżącej od decyzji Kierownika Biura Powiatowego w S. z dnia [...] r. (nr[...] ) i złożenia wniosku o ponowną kontrolę dokonaną z uwzględnieniem składanych do Agencji wniosków dowodowych i oświadczeń. Ponowna kontrola formalna protokołu doprowadziła bowiem do ustalenia przez ARiMR szeregu nieprawidłowości w dokumentacji pokontrolnej jednakże jedynie w zakresie działek B, C, D, E/E1, choć jak wskazała skarżąca, organ w żaden sposób nie wyjaśnił w żadnej swojej decyzji jakie to były nieprawidłowości i dlaczego dotyczyły one niemal całego protokołu z wyjątkiem działki F. Brak stosownego wyjaśnienia stanowi zdaniem skarżącej naruszenie art. 107 § 3 Kpa, bowiem nie sposób dowiedzieć się dlaczego ARiMR zakwestionowała rzetelność protokołu w zakresie wszystkich działek z wyjątkiem działki F (przy czym na działce A nigdy nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości).

B. T. podniosła również, iż porównanie ustaleń protokołów z września 2008 i sierpnia 2009, w szczególności zaś rysunków obrazujących pomiary działki F, nasuwają poważne wątpliwości co do rzetelności pomiarów dokonanych w sierpniu 2009 r. Oba protokoły ustalają bowiem pomierzoną przez kontrolerów powierzchnię na [...] ha (pomiar niewątpliwie bardzo dokładny), zaś rysunki obrazujące ww. pomiary, a zwłaszcza powierzchnie wyłączone zdaniem kontrolujących z produkcji, znacząco różnią się od siebie. W ocenie skarżącej, trudno zatem zrozumieć i dowiedzieć się dlaczego, przy całej nierzetelności protokołu z sierpnia 2009 r. uznano tą jego część za prawidłową i rzetelną i oparto orzeczenie na jej treści, a także dlaczego pominięto żądania dotyczące ponownej kontroli celem weryfikacji nierzetelnego protokołu.

Zdaniem B. T., zaniechanie ponownej kontroli działki F, mimo jej żądań weryfikacji rzetelności ustaleń kontroli z sierpnia 2009 r. w tym zakresie i wskazywania nieprawidłowości jego ustaleń, w kontekście posiadanego przez Agencję materiału dowodowego i stwierdzenia nierzetelności pozostałych ustaleń (dotyczących działek B, C, D i E/E1 stanowiło naruszenie art. 77 i 7 Kpa.

W odpowiedzi na skargę odnosząc się do jej zarzutów Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności).Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Po przeprowadzonej sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem rozstrzygnięcie Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie narusza przepisów prawa.

Spór w rozpatrywanej sprawie dotyczy prawidłowości dokonanych przez organy administracji ustaleń, konsekwencją których było pomniejszenie skarżącej B.T. płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w 2009 r. z uwagi na stwierdzoną różnicę co do działki F pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku (deklaracji) a powierzchnią stwierdzoną. Co do stwierdzonych nieprawidłowości odnośnie działek B,C,D,E/E1 w zakresie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych organ w ostateczności uznał zgodność z wnioskiem skarżącej.

Podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 roku Nr 174, poz. 1809 ze zm.), wydane na podstawie art.3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o wspieraniu obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. nr 229, poz. 2273 ze zm.).

Stosownie do przepisu § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej co najmniej 1 ha użytków rolnych i zobowiąże się do realizowania wskazanych w tym przepisie wymagań. Zgodnie zaś z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu do działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności użytkowanych jako grunty orne, łąki lub pastwiska, a w przypadku pakietu, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 2, użytkowanych również jako sady. Dodatkowo z przepisu § 11 ust. 2 rozporządzenia wynika, że płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana na wniosek producenta rolnego, który – stosownie do § 3 ust. 3 rozporządzenia – składa corocznie na formularzu udostępnianym przez Agencję. Powyższe regulacje wskazują, że wnioskodawca deklarując do dopłat działki rolne zobowiązany jest do podania powierzchni działek faktycznie przez niego użytkowanych.

Źródłem danych związanych z działkami rolnymi jest wniosek strony o przyznanie płatności, a jednym z podstawowych sposobów zweryfikowania podanych danych jest przeprowadzanie kontroli administracyjnej, obejmującej weryfikację kwalifikujących się powierzchni oraz odpowiadających im uprawnień do płatności.

Regulacje dotyczące przeprowadzania kontroli co do płatności rolnych, w tym rolnośrodowiskowych, zostały określone w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE. L z 2004 r. Nr 141, poz. 18). Według reguł ogólnych zawartych w art. 23 ust. 1 rozporządzenia kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Z kolei art. 24 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że kontrole administracyjne opisane w art. 23 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 pozwalają na wykrycie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych, między innymi dzięki kontrolom krzyżowym.

Weryfikacja danych dokonywana przez Agencję, dotyczących powierzchni działek rolnych przeprowadzana jest na podstawie wszelkich dostępnych środków, co wynika z rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE L z dnia 31 stycznia 2009 r.).

Przytoczone regulacje wskazują, że dane dotyczące działek rolnych zawarte we wniosku Producenta winny być dokładne, rzetelne i aktualne. Nie może ulegać wątpliwości, że w przypadku stwierdzenia rozbieżności pomiędzy deklaracją rolnika a danymi uzyskanymi przez organy podczas kontroli na miejscu, organy weryfikujące uprawnienia do płatności winny zmierzać do ustalenia stanu rzeczywistego, co powinno nastąpić przy wykorzystaniu wszystkich dostępnych środków dowodowych.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że w dniu 11 sierpnia 2009 r. w gospodarstwie skarżącej przeprowadzono kontrolę na miejscu. W odniesieniu do działki rolnej F z zadeklarowanym wariantem SO2b02,PO1b organ stwierdził zawyżenie powierzchni użytkowanej rolniczo i opatrzył ją kodem nieprawidłowości DR 13+.

Z uwagi na ustalony stopień nieprawidłowości rzędu [...] ha, który w przeliczeniu procentowym wyniósł 2,55% powierzchni stwierdzonej, organ zasadnie pomniejszył skarżącej przyznaną płatność za realizację wariantów SO2b02, PO1b, zgodnie z art. 51 ust.1 rozporządzenia Komisji ( WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania wzajemnej współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/ 2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, ze zm.), w związku z art. 16 ust. 1, 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. Urz. UE L 368, z 23.12.2006, str. 74 ze zm.). Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w obliczeniach, uwzględniających przywołane rozwiązanie.

Zwrócić też należy uwagę, że przedmiotową kontrolę przeprowadzono zgodnie z obowiązującymi w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa procedurami w zakresie kontroli na miejscu, przy użyciu wyspecjalizowanego sprzętu GPS. Instrument GPS użyty do kontroli, spełnia wymagania norm krajowych i unijnych w zakresie wymaganej przepisami dokładności i wiarygodności kontroli powierzchni. Wobec tego, zdaniem Sądu w powyższym zakresie nie sposób zarzucić organom, że dokonały błędnych pomiarów działek uprawnionych do dopłat skoro posłużyły się jednym z podstawowych narzędzi wykorzystywanych przy kontroli, przewidziane przez obowiązujące przepisy prawa.

Nadto, protokoły z kontroli na miejscu są każdorazowo weryfikowane przez Biuro Kontroli na Miejscu w Oddziale Regionalnym ARiMR. W razie jakichkolwiek wątpliwości co do prawidłowości zapisów zamieszczonych w protokole, organy ARiMR przeprowadzają powtórną inspekcję terenową w celu potwierdzenia zapisów pierwotnego protokołu. I właśnie w niniejszej sprawie w odniesieniu do wyników kontroli dla działek rolnych B,C,D,E/E1 miała miejsce ponowna weryfikacja raportu wykazująca nieuzasadnione wątpliwości w tym co do użytkowania rolniczego działek B,C,D,E/E1 w odniesieniu do wyników poprzedniej kontroli i przeprowadzenie ponownej wizji terenową ww. działek rolnych w dniu 30 lipca 2010 r.

Jakkolwiek strona nie brała udziału we wszystkich kontrolach (co zgodne jest z art. 23 a ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004) to podkreślić trzeba, że w kontroli z dnia 5 sierpnia 2009 r. uczestniczył pełnomocnik strony- M. T. co poświadczył podpisem na protokole, kopia raportu z kontroli po korektach została przekazana przez organ pierwszej instancji pełnomocnikowi skarżącej (pismo z dnia 2 grudnia 2009 r.), kopia z kontroli z dnia 30 lipca 2010 r. została przesłana listem poleconym pełnomocnikowi strony M.T. pismem z dnia 25 sierpnia 2010 r., ponadto czynnie uczestniczyła w toczącym się postępowaniu, składała pisma, między innymi z dnia 13 stycznia 2010 r., 18 stycznia 2010 r., 19 stycznia 2010 r., 21 stycznia 2010 r., 24 czerwca 2010 r. które przyczyniło się między innymi do ponownej kontroli.

Odnośnie powoływanych przez skarżącą ustaleń protokołu z września 2008 r. w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreślana jest okoliczność, że szczególne znaczenie trzeba przypisywać wynikom kontroli na miejscu najbardziej zbliżonym czasowo do okresu, na który przyznawane są konkretne płatności. Z tego też powodu, organy administracji rolnej słusznie oparły swoje rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie na wynikach kontroli z 11 sierpnia 2009 r. ( odnośnie działki F) i 30 lipca 2010 r. ( odnośnie działki B,C,D,E/E1). Nie budzi wątpliwości, że ustalenia kontroli przeprowadzonych we wrześniu 2008 r. dla potrzeb wniosków dotyczących pomocy za te właśnie lata, mogą bowiem odbiegać od ustaleń kontroli z 2009 r., choćby ze względu na nieuchronne zmiany faktyczne w sposobie zagospodarowania poszczególnych działek w różnych latach. Jakkolwiek zatem nie może taki protokół stanowić podstawy rozstrzygania o płatnościach to bezspornie, jest źródłem informacji o sposobie gospodarowania w latach poprzednich i może, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, przyczynić się np. do podjęcia decyzji o ponownej weryfikacji wyników kontroli w sytuacji gdy kontrolujący w roku 2009 stwierdzają chwasty wieloletnie (a zatem istniejące w latach poprzednich) – na działkach B i C, co do których takich ustaleń nie poczyniono chociażby podczas kontroli co do płatności na 2008 r.

Za nieuzasadniony należy uznać zarzut skarżącej naruszenia art.107 § 3 kpa poprzez pominięcie w uzasadnieniu decyzji, wyjaśnienia uznania za prawidłowe wyników kontroli na miejscu z dnia 11 sierpnia 2009 r. w zakresie działki F (oraz A).Organ w zaskarżonej decyzji wskazał, iż powtórna analiza raportu z dnia 11 sierpnia 2009 r. wykonana w Biurze Kontroli na Miejscu w Z. Oddziale Regionalnym ARiMR, podczas której ponownie zweryfikowano ustalenia inspektorów terenowych, w tym szkic pomiaru działki, dokumentację fotograficzną obszarów wyłączonych ( drzewa, krzewy), porównanie tych wyników z wynikami kontroli przedmiotowych działek przeprowadzonej w 2008 r., a zatem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził zasadności ponownej kontroli tych gruntów, o co wnioskowała Strona i pozwolił na uznanie wyników kontroli z dnia 11 sierpnia 2009 r. w odniesieniu do działki F ( oraz A) za obowiązujące. Zdaniem Sądu, organy podjęły wszelkie niezbędne czynności zmierzające do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności wypełniły obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przywoływany przez skarżącą termin na wykonanie zabiegu koszenia, jak zasadnie organ wskazał, nie ma zastosowania gdyż nie dotyczy on części działki F silnie porośniętej drzewami i krzewami, wyłączonej z prawa do przyznania płatności a jedynie ekstensywnie użytkowanych łąk dwukośnych, zgłoszonych do przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Wykluczenie z płatności części powierzchni działki F, nastąpiło jedynie wobec stwierdzonych tam zadrzewień, zakrzewień i nieużytków, a nie ze względu na fakt ich niewykoszenia.

W ocenie Sądu, uzasadnienie decyzji nie budzi zastrzeżeń, bowiem wynika z niego podstawa faktyczna i prawna rozstrzygnięcia. Uzasadnienie decyzji ma na celu wykazanie prawidłowości procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowań prowadzących do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Powinny być one tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja spełnia powyższe kryteria.

Reasumując, w świetle powołanych okoliczności sprawy oraz mających w niej zastosowanie przepisów obowiązującego prawa, Sąd nie dopatrzył się podstaw aby stwierdzić niezgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sadu, skarżącej organy zapewniły prawo do udziału w postępowaniu i wypowiadania się na temat zgromadzonych dowodów. Jak wynika z akt sprawy B. T. była informowana o uprawnieniach wynikających z art. 10 kpa i z uprawnień tych korzystała. W ocenie Sądu, zatem organy obu instancji prowadząc przedmiotowe postępowanie działały zgodnie ze wszelkimi regulacjami prawa procesowego, realizując zasadę praworządności sformułowaną w art. 6 kpa. Podjęte zostały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, bowiem w sposób wyczerpujący zebrano i rozpatrzono całokształt dowodów, a następnie prawidłowo uzasadniono rozstrzygnięcia.

Nadto Sąd stwierdza, że nie było podstaw, w świetle art. 109 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do uwzględnienia zgłoszonego w dniu rozprawy wniosku pełnomocnika skarżącej o jej odroczenie do czasu wydania decyzji dotyczącej płatności bezpośrednich. Zgodnie z art. 109 ww. ustawy, rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnymi wydarzeniami lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności.

Należy zauważyć, że wbrew stanowisku skarżącej decyzja w sprawie płatności bezpośrednich rozstrzygała o tych płatnościach w oparciu o nie ten sam materiał co zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja ONW. Jak wynika to z zestawienia chociażby daty decyzji dot. płatności bezpośrednich tj. z dnia 11 stycznia 2010 r. z datami przeprowadzonych kontroli 5 sierpnia 2009r., 11 sierpnia 2009r., 24 listopad 2009r. i ostatnia 30 lipca 2010r. w której ponownie poddano kontroli działki B,C,D,E/E1 i uznano zgodność z wnioskiem skarżącej o przyznanie płatności. Zarzut zatem skarżącej, że organ dysponując takimi samymi ustaleniami raz uchyla decyzję (w sprawie płatności bezpośredniej), a w niniejszej sprawie utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji nie znajduje uzasadnienia. Z załączonej decyzji do skargi wynika, że uchylając decyzję z dnia 11 maja 2010 r. organ odwoławczy uznał zasadnym ponowne przeprowadzenie kontroli co do działek B, C, z uwagi na istotne różnice pomiędzy ustaleniami z kontroli za 2008 rok i 2009 r. a dotyczące zgłoszonych w tej samej postaci działek rolnych w tym co do warunków kwalifikowalności gruntów.

Końcowo Sąd wskazuje, że kontrola sądowa zaskarżonych aktów nie jest dokonywana z punktu widzenia słuszności lub celowości, lecz w aspekcie ich legalności. Jak już wyżej wywiedziono, stosując powyższe kryterium kontroli Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi zatem uznając zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa za niezasadne, na podstawie art. 151 p.p.s.a. – oddalił skargę.