Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 172/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-08-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 1 i ust. 3, art. 28 ust. 2, art. 121 ust. 1,
journal: Dz.U. 2004 nr 146 poz 1546
law: Ustawa z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych
article: art. 12 ust. 1, art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1 pkt 8
journal: Dz.U. 2000 nr 54 poz 654
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2005 nr 183 poz 1538
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędzia WSA (del.) Beata Cieloch (sprawozdawca), Protokolant Piotr Stępień, po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "A." sp. z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 13 października 2010 r. sygn. akt I SA/Op 539/10 w sprawie ze skargi "A." sp. z o.o. z siedzibą w K. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w K. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 19 maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od "A." sp. z o.o. z siedzibą w K. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. działającego z upoważnienia Ministra Finansów kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

I.1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt I SA/Op 539/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu,oddalił skargę A. spółki z o.o. w K. (dalej: Spółka ) na indywidualną interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w K. działającego z upoważnienia Ministra Finansów, z dnia 19 maja 2008 r., w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych.

I.2.Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan faktyczny, który przyjął za podstawę rozstrzygnięcia.

Wnioskodawca – Spółka z siedzibą na terytorium Polski w rozumieniu przepisu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.- dalej: u.p.d.o.p.) posiada udziały w innej spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, które zamierza wnieść do zamkniętego funduszu inwestycyjnego i w ten sposób pokryć cenę obejmowanych certyfikatów inwestycyjnych w tym funduszu. Po osiągnięciu założonego poziomu wzrostu wartości certyfikatów inwestycyjnych, zamierza zbyć te certyfikaty albo je umorzyć.

W związku z powyższym, Spółka zwróciła się z m.in. pytaniem (była to druga część pytania ujętego we wniosku, objęta przedmiotową interpretacją), w jaki sposób ustala się koszt uzyskania przychodów związany ze zbyciem lub umorzeniem certyfikatów inwestycyjnych na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Zdaniem wnioskodawcy, zgodnie z art. 7 ust. 2 oraz art. 128 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 146, poz. 1546 ze zm.- dalej w skrócie u.f.i.) wpłaty do funduszu inwestycyjnego mogą być wniesione (oprócz formy pieniężnej) papierami wartościowymi (w tym zdematerializowanymi) lub udziałami w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością.

W ocenie Spółki, wniesienie udziałów w zamian za wydanie certyfikatów inwestycyjnych nie jest ani umową sprzedaży ani zamiany wskutek braku ekwiwalentnego charakteru "świadczenia" funduszu inwestycyjnego polegającego na wydaniu certyfikatów inwestycyjnych, gdyż nie jest ono "ceną" za udziały albo akcje. Omawiana czynność nie stanowi również rodzaju aportu. Posiadanie certyfikatów inwestycyjnych nie daje uczestnikowi funduszu uprawnień podobnych do tych wynikających z aportu do spółki kapitałowej, a wobec tego przyjmuje swoistą dla ustawy o funduszach inwestycyjnych formę wpłaty do funduszu, nieuregulowaną bezpośrednio w przepisach innych ustaw. Ze względu na brak przepisów określających wprost moment i sposób ustalenia dochodu dla tej specyficznej czynności należy, zdaniem Spółki uznać, że wniesienie akcji lub udziałów do funduszu inwestycyjnego nie powoduje powstania obowiązku podatkowego w myśl przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Oznacza to, że nie powstaje przychód (i obowiązek podatkowy) w dacie opłacenia akcjami lub udziałami certyfikatów w funduszu inwestycyjnym.Wniosek taki zdaniem Spółki wynika z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. oraz z art. 16 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.p. Certyfikat inwestycyjny wydany przez zamknięty fundusz inwestycyjny stanowi tytuł uczestnictwa w funduszu kapitałowym (zgodnie z przepisem art. 16 ust. 7 f u.p.d.o.p. za fundusz kapitałowy uważa się m.in. fundusz inwestycyjny, o którym mowa w ustawie o funduszach inwestycyjnych). Certyfikat inwestycyjny jest również papierem wartościowym (za papiery wartościowe uważa się papiery wartościowe, o których mowa w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, gdzie znajduje się zapis, iż certyfikat inwestycyjny zalicza się do papierów wartościowych).

W świetle powyższego, zdaniem Spółki, biorąc pod uwagę, że certyfikaty inwestycyjne zostaną objęte w formie wniesienia do funduszu inwestycyjnego udziałów w spółce, koszt nabycia certyfikatów inwestycyjnych należy ustalić na podstawie wydatków faktycznie poniesionych na nabycie lub objęcie udziałów wniesionych do funduszu, którymi opłacono certyfikaty.

W konkluzji Spółka stwierdziła, że dopiero na dzień zbycia albo umorzenia certyfikatów inwestycyjnych objętych za udziały należy określić przychód podatkowy oraz ustalić koszt nabycia certyfikatów inwestycyjnych w wysokości historycznego kosztu nabycia akcji lub udziałów wniesionych do tego funduszu (w celu określenia ewentualnego dochodu z tego tytułu).

I.3.Dyrektor Izby Skarbowej w K. działający z upoważnienia Ministra Finansów, zarówno w interpretacji jak i w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa uznał stanowisko skarżącej Spółki za nieprawidłowe. Organ interpretacyjny powołując się na przepisy art. 3 ust.1, art. 7 ust. 1-2 i ust. 4 oraz art. 28 ust.2 i 128 ust. 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych uznał, że poprzez wniesienie papierów wartościowych lub udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością do funduszu inwestycyjnego, w zamian za jednostki uczestnictwa, dochodzi do ich zbycia na rzecz funduszu oraz do jednoczesnego nabycia innych papierów wartościowych – w tym przypadku certyfikatów inwestycyjnych. Dlatego skutki podatkowe tej transakcji należało ocenić w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych tj. zgodnie art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. przyjmując, że wszystkie poniesione wydatki, po wyłączeniu wydatków enumeratywnie wymienionych w przywołanym art. 16 ust. 1 tej ustawy, stanowić mogą koszty uzyskania przychodu, o ile pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z osiąganymi przychodami, w tym służą zachowaniu albo zabezpieczeniu funkcjonowania źródła przychodów. Kosztami uzyskania przychodów są zarówno koszty bezpośrednio, jak i pośrednio związane z uzyskiwanymi przychodami, dotyczące całokształtu działalności podatnika, związane z funkcjonowaniem firmy. Jednocześnie organ interpretacyjny zwrócił uwagę, że zgodnie z treścią art. 16 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.p. wynika , że do kosztów uzyskania przychodów, lecz dopiero z chwilą sprzedaży m.in. udziałów lub akcji zalicza się wszelkie, faktycznie poniesione przez podatnika koszty, które warunkują ich nabycie.

W związku z powyższym organ stwierdził, że w momencie zbycia certyfikatów inwestycyjnych, wydatki na ich nabycie będą stanowiły koszty uzyskania przychodów z tego tytułu w wysokości odpowiadającej wartości papierów wartościowych lub udziałów z dnia ich wniesienia do funduszu inwestycyjnego. A zatem stanowisko Spółki, iż koszt nabycia certyfikatów inwestycyjnych należy ustalić w wysokości historycznego kosztu nabycia akcji lub udziałów wniesionych do tego funduszu organ uznał za nieprawidłowe.

I.4.W skardze na powyższą interpretację skarżąca Spółka, wnosząc o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania, podtrzymała wszystkie dotychczasowe zarzuty oraz całość argumentacji prezentowanej przed organem.Zdaniem skarżącej naruszono: art. 15 ust. 1 pkt 1 oraz art. 16 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.p. poprzez nieprawidłowe określenie sposobu ustalenia kosztu uzyskania przychodu związanego ze zbyciem certyfikatów zamkniętego funduszu inwestycyjnego; art. 14c § 1 i art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (t.j.Dz.U.z 2005 r. Nr 8,poz.60 ze zm. – dalej Ordynacja podatkowa) poprzez: nieudzielenie odpowiedzi na pytanie dotyczące kosztu uzyskania przychodu w przypadku umorzenia certyfikatów w zamkniętym funduszu inwestycyjnym oraz brak wskazania sposobu określania kosztu uzyskania przychodu w momencie uzyskania przychodu, który zdaniem organu jest inny, niż wynika to stanowiska podatnika, także przedstawienie własnego stanowiska bez ustosunkowania się do argumentów strony. Zdaniem Spółki odpowiedź organu na pytanie dotyczące kosztu w momencie zbycia lub umorzenia certyfikatów jest niejasna i wieloznaczna. Swoją odpowiedź organ skwitował twierdzeniem: przy zbyciu certyfikatów kosztem są wydatki na ich nabycie w wysokości odpowiadającej wartości papierów wartościowych lub udziałów z dnia ich wniesienia do funduszu. Taką odpowiedź można interpretować trojako: po pierwsze: pod pojęciem wydatków na nabycie certyfikatów rozumie się faktyczną cenę nabycia wnoszonych udziałów, może to być także aktualna wartość rynkowa wnoszonych udziałów z dnia uzyskania certyfikatów, wreszcie mogłaby to być wartość nominalna wnoszonych udziałów. W ocenie strony jedyną możliwą do zaakceptowania wydaje się pierwsza propozycja, bo tylko ona odnosi się do ponoszonych wydatków. Byłoby to zgodne z stanowiskiem Spółki, ale w takiej sytuacji organ nie powinien uznać, w zaskarżonej interpretacji, stanowiska wnioskodawcy za nieprawidłowe.

I.5.W piśmie procesowym z dnia 8 grudnia 2008 r. skarżąca Spółka zarzuciła nadto, że interpretacja została wydana po upływie trzymiesięcznego terminu do jej wydania, zgodnie z rozumieniem art. 14 d Ordynacji podatkowej, przyjętym w uchwale NSA z dnia 4 listopada 2008 r. sygn. akt I FPS 2/08, co uzasadnia wniosek o uchylenie zaskarżonego aktu.

I.6. W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, Dyrektor Izby Skarbowej w K. zaprezentował stanowisko jak w udzielonej interpretacji i w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Nie zgodził się też z zarzutem wydania interpretacji po upływie trzymiesięcznego terminu.

I.7. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, powołując się na w/w uchwałę NSA z dnia 4. listopada 2008 r. I FPS 2/08, wyrokiem z dnia 11 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Op 361/08 zaskarżoną interpretację uchylił z uwagi na niedotrzymanie przez organ trzymiesięcznego terminu do jej wydania (w znaczeniu tożsamym z doręczeniem), co w myśl art. 14o Ordynacji podatkowej winno wywołać skutek tzw. milczącej interpretacji.

I.8.Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 sierpnia

2010 r., w sprawie sygn. akt II FSK 725/09, wyrok powyższy uchylił w całości, przekazując sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu do ponownego rozpoznania.

I.9.W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę Spółki.

Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu, że w momencie zbycia certyfikatów inwestycyjnych, wydatki na ich nabycie będą stanowiły koszty uzyskania przychodów z tego tytułu w wysokości odpowiadającej wartości papierów wartościowych lub udziałów z dnia ich wniesienia do funduszu inwestycyjnego.

Dalej Sąd stwierdził, że oczywistym jest, iż skoro skarżąca dokona wpłaty na certyfikaty inwestycyjne udziałami w spółkach z o.o., to wartość tych udziałów będzie wyceniana wg metody przyjętej przez fundusz dla wyceny aktywów netto, zgodnie z powołanym w zaskarżonej interpretacji art. 128 ust. 2 u.f.i.

Następnie Sąd nie podzielił pozostałych zarzutów skargi uznając, że niezasadne są jej zarzuty, iż odpowiedź organu interpretacyjnego jest wieloznaczna, a organ nie ustosunkował się do wskazanym we wniosku o udzielenie interpretacji, sposobu określenia kosztu podatkowego w momencie umorzenia certyfikatów, bowiem odniósł się wyłącznie do ustalenia kosztu uzyskania przychodów w przypadku zbycia certyfikatów.Z powołanego przez organ art. 16 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.p. wynika, że w pojęciu zbycia certyfikatów inwestycyjnych mieści się również ich wykup przez emitenta papierów wartościowych, odkupienie tytułów uczestnictwa lub jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych, a także umorzenie jednostek uczestnictwa, tytułów uczestnictwa oraz certyfikatów inwestycyjnych w funduszach kapitałowych.

Odnosząc się z kolei do podnoszonych w skardze twierdzeń, iż w wydanej interpretacji organ określając inny, niż uważała Spółka, moment powstania przychodu, winien również zająć stanowisko w kwestii kosztu uzyskania przychodów w tym momencie. Stanowisko to także Sąd uznał za nieuzasadnione, albowiem we wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji skarżąca Spółka pytała, co zresztą potwierdziła w skardze, o sposób ustalenia kosztu uzyskania przychodów związanego ze zbyciem lub umorzeniem certyfikatów inwestycyjnych.

W związku z tym Sąd zaakcentował, że organ dokonujący interpretacji nie ma obowiązku wyjścia poza granice przedstawionego mu pytania. Interpretacja podatkowa ma dokonać oceny stanowiska wnioskodawcy – nie zaś jego wątpliwości, nie ma też spełniać funkcji opinii prawnej wydawanej na potrzeby podatnika przez organ. Tym samym za bezzasadny Sąd uznał zarzut skargi o naruszeniu przez organ interpretacyjny przepisu art. 15 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.p. Nie podzielił także zarzutu naruszenia art. 121 § 1 Ordynacji podatkowejsformułowanego jako zarzut lakonicznego odniesienia się przez organ do przywoływanych przez skarżącą korzystnych dla niej postanowień interpretacyjnych z 2005 r. wydanych przez inne urzędy skarbowe.

II. Skarżąca Spółka nie zgodziła się z powyższym wyrokiem i wniosła skargę kasacyjną zaskarżając go w całości i zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: p.p.s.a.:

1. błędną wykładnię art. 16 ust.1 pkt 8 u.p.d.o.p. z uwagi na dokonanie błędnej wykładni art. 12 ust. 1 pkt 1u.p.d.o.p. w zw. z art.12ust.1 pkt 4a u.p.d.o.p., również w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 1 i pkt 2, art. 28 ust. 2 i art. 128 ust. 1 i 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych poprzez uznanie, że wartość udziałów/papierów wartościowych wnoszonych do zamkniętego funduszu inwestycyjnego może być uznana za wydatek na objęcie/ nabycie tych udziałów/papierów wartościowych w rozumieniu w/w przepisu.

2. błędną wykładnię art.16 ust.1 pkt 8 u.p.d.o.p. w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez dokonanie wykładni systemowej wskazanych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych prowadzącej do opodatkowania dochodu przed jego powstaniem lub nawet w sytuacji gdy dochód ten w ogóle nie wystąpi.

Mając powyższe na uwadze autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie wyroku w całości i rozpoznanie skargi co do istoty sprawy oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

III.W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ interpretacyjny wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

IV. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna wobec braku usprawiedliwionych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie.

Autor skargi kasacyjnej nie zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenia przepisów prawa procesowego. Należy tym samym uznać, że nie kwestionuje przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji zdarzenia przyszłego zawartego we wniosku o udzielenie interpretacji, który stanowił podstawę jego wyrokowania.

Na wstępie należy wskazać, że spór w przedmiotowej sprawie sprowadzał się do odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób ustala się koszt uzyskania przychodów związany ze zbyciem lub umorzeniem certyfikatów inwestycyjnych na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w sytuacji, gdy nabycie certyfikatów inwestycyjnych w zamkniętym funduszu inwestycyjnym nastąpiło w drodze wniesienia udziałów posiadanych w innej spółce z o.o.

Z uwagi na to, że dla powyższego rozstrzygnięcia istotne jest orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2012 r., w sprawie sygn. akt II FSK 54 /11, albowiem dotyczyło ono czynności poprzedzającej tj. rozstrzygnięcia, czy wniesienie udziałów / papierów wartościowych do funduszy inwestycyjnych jest zdarzeniem powodującym powstanie przychodu na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, dlatego przytoczenie istotnych motywów tego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest konieczne.

Naczelny Sąd Administracyjny w/w wyroku stwierdził m. in., że : " zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. przykładowym przychodem są otrzymane pieniądze, wartości pieniężne ,w tym różnice kursowe. Ustawodawca nie definiuje pojęcia wartości pieniężnych. Przyjmuje się (por. L.Błystak, H.Łysikowska w: Podatek dochodowy od osób prawnych, op. cit. s.196), że pod pojęciem tym rozumieć należy aktywa finansowe, stanowiące substytut pieniądza, a więc przede wszystkim papiery wartościowe, a także środki płatnicze (jak weksle, czeki, akredytywy, przekazy). Przez papiery wartościowe rozumieć należy, zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. Nr 183, poz. 1538) akcje, prawa poboru w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037, ze zm.), prawa do akcji, warranty subskrypcyjne, kwity depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne i inne zbywalne papiery wartościowe, w tym inkorporujące prawa majątkowe odpowiadające prawom wynikającym z akcji lub z zaciągnięcia długu, wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa polskiego lub obcego, inne zbywalne prawa majątkowe, które powstają w wyniku emisji, inkorporujące uprawnienie do nabycia lub objęcia papierów wartościowych lub wykonywane poprzez dokonanie rozliczenia pieniężnego (prawa pochodne). Wartościami pieniężnymi mogą być zatem zarówno akcje spółek handlowych, jak i certyfikaty inwestycyjne. Fakt zaliczenia certyfikatów inwestycyjnych do papierów wartościowych wynika zresztą także z art. 121 ust. 1 u.f.i. Zauważyć należy, iż w przypadku wniesienia do funduszu inwestycyjnego udziałów spółek kapitałowych przedmiotem opodatkowania nie będzie w istocie nabycie certyfikatu, ale zbycie akcji lub udziałów.Co do zasady w celu uzyskania certyfikatu (reprezentującego prawa majątkowe uczestników funduszu - art. 6 ust. 2 u.f.i.) należy dokonać wpłaty w formie pieniężnej (art. 7 ust. 1 u.f.i.). Do funduszu można jednak także wnieść papiery wartościowe (zdematerializowane i inne niż zdematerializowane) i udziały w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, przy czym wniesienie tych papierów i udziałów zrównane jest z wpłatą (art. 7 ust. 2 i ust. 3 u.f.i.). W przypadku wniesienia papierów wartościowych innych niż zdematerializowane i udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością osoba zapisująca się na certyfikaty przenosi, w drodze umowy, zgodnie z odrębnymi przepisami, prawa z tych papierów lub udziałów na towarzystwo funduszy inwestycyjnych (art. 28 ust. 2 u.f.i.). Dokonuje zatem ich zbycia (wszelkie prawa wspólnika z tytułu akcji czy udziału przechodzą na towarzystwo funduszy inwestycyjnych) i otrzymuje w zamian ekwiwalent w postaci certyfikatów. Certyfikaty te, będące papierami wartościowymi stanowią substrat pieniądza, a więc wartość pieniężną w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. Tym samym w momencie przeniesienia praw z akcji czy udziałów podatniczka otrzymuje przychód o określonej (dającej się wyrazić w pieniądzu) wartości ze zbycia akcji lub udziałów. Nie ma przy tym wątpliwości, że odpłatne zbycie akcji lub udziałów stanowi źródło przychodów. Wynika to choćby a contrario z art. 16 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.p., pozwalającego pomniejszyć przychód ze zbycia akcji lub udziałów w spółkach kapitałowych o koszty jego uzyskania, czyli koszty związane z objęciem lub nabyciem akcji czy udziałów w spółce (art. 16 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.p.). Ekwiwalentem w tym przypadku są otrzymane certyfikaty, reprezentujące prawa majątkowe uczestnika funduszu (art. 6 ust. 2 u.f.i.). Prawidłowa jest zatem wykładnia art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p., dokonana przez organ interpretujący i Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku, że otrzymane w wyniku wniesienia do funduszu inwestycyjnego wkładu certyfikaty inwestycyjne stanowią wartości pieniężne w rozumieniu tego przepisu. Zgodzić się także należy z poglądem, że źródłem przychodu w tym przypadku jest zbycie udziałów i akcji spółek kapitałowych (por. także poglądy wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2010 r., II FSK 1844/08 i z dnia 25 listopada 2009 r., II FSK 959/08, oba dostępne w bazie orzeczeń, www.orzeczenia.nsa.gov.pl)"

Naczelny Sąd Administracyjny ponadto stwierdził, że konsekwencją powyższego odróżnienia, prawidłowe jest przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji i organ interpretujący, dwóch zdarzeń powodujących przychód – z odpłatnego zbycia akcji i udziałów w spółkach kapitałowych i zbycia certyfikatów oraz wskazanie na koszty uzyskania przychodu odrębnie w przypadku każdego z przychodów, co wynika z treści art. 16 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.p. zarówno w odniesieniu do zbycia certyfikatów, jak i akcji i udziałów.

W związku z powyższym, przechodząc do merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, dotyczącej tylko sposobu ustalenia kosztów związanych ze zbyciem lub umorzeniem certyfikatów inwestycyjnych, trzeba wskazać, że nie zasługiwał na uwzględnienie przedstawiony w pkt 1 skargi kasacyjnej zarzut dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 16 ust.1 pkt 8 u.p.d.o.p. w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 1 tej ustawy w zw. z art.12ust.1 pkt 4a tej ustawy również w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 1 i pkt 2, art. 28 ust. 2 i art. 128 ust. 1 i 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych, poprzez uznanie, że wartość udziałów/papierów wartościowych wnoszonych do zamkniętego funduszu inwestycyjnego może być uznana za wydatek na objęcie/ nabycie tych udziałów/papierów wartościowych w rozumieniu w/w przepisu. Pomimo jednak nie powiązania powyżej wskazanych naruszeń przepisów prawa materialnego przez organ, z treścią art.145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny kierując się zasadą wyrażoną w uchwale Pełnego Składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/) odniesie się do wskazanych zarzutów, albowiem treść uzasadnienia skargi kasacyjnej pozwala na jednoznaczne określenie, jaką postać naruszenia prawa wnoszący skargę kasacyjną chciał powołać w jej zarzutach. Wadliwość zarzutu jest bowiem możliwa do usunięcia w drodze rozumowania poprzez analizę argumentacji zawartej w uzasadnieniu środka odwoławczego, co nie narusza ani autonomii strony postępowania kasacyjnego do stanowienia o formie i treści zarzutów podnoszonych w postępowaniu kasacyjnym, ani związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej na mocy art. 183 § 1 p.p.s.a.

Mając cytowane rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego na uwadze,za prawidłowe należało uznać stanowisko przedstawione przez organ interpretacyjny w zaskarżonej interpretacji, a następnie zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni bowiem podziela pogląd, iż w przedstawionym stanie faktycznym sprawy, w momencie zbycia certyfikatów inwestycyjnych, wydatki na ich nabycie będą stanowiły koszty uzyskania przychodów z tego tytułu w wysokości odpowiadającej wartości papierów wartościowych lub udziałów z dnia ich wniesienia do funduszu inwestycyjnego. A zatem stanowisko Spółki, że koszt nabycia certyfikatów inwestycyjnych należy ustalić w wysokości historycznego kosztu nabycia akcji lub udziałów wniesionych do tego funduszu należało uznać za nieprawidłowe.

Słusznie zatem Sąd pierwszej instancji, powołując się na treść art.7ust.1 i 2 , art.28 ust.2 i art.128 u.f.i. wskazał, że czynność wniesienia udziałów w spółce z o.o. w zamian za certyfikaty została scharakteryzowana w art.28 ust.2 u.f.i. stanowiącym, że w przypadku wpłat do funduszu inwestycyjnego, dokonywanych w innych niż zdematerializowane papierach wartościowych lub w udziałach w spółkach z o.o., osoba zapisująca się na certyfikaty inwestycyjne przenosi, w drodze umowy, zgodnie z odrębnymi przepisami, prawa z tych papierów lub udziałów na towarzystwo oraz składa u depozytariusza kopię tej umowy, a w przypadku papierów wartościowych, także te papiery lub, jeżeli papiery wartościowe nie mają formy dokumentu, dokument potwierdzający ich posiadanie wydany na podstawie właściwych przepisów. Istotne jest także, iż w takim przypadku art. 128 ust. 2 tego przepisu określa sposób wyceny nabywanych tą drogą przez fundusz udziałów w spółkach i papierów wartościowych stanowiąc, że udziały takie będą wyceniane według metody przyjętej przez fundusz dla wyceny aktywów netto.Zgodnie natomiast z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.Jednocześnie na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.p. wyłączone zostały z kosztów uzyskania przychodów wydatki na objęcie lub nabycie udziałów albo wkładów w spółdzielni, udziałów albo akcji w spółce oraz innych papierów wartościowych, a także wydatków na nabycie tytułów uczestnictwa lub jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych; wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych wkładów, udziałów, akcji oraz innych papierów wartościowych, w tym z tytułu wykupu przez emitenta papierów wartościowych, a także z odkupienia tytułów uczestnictwa lub jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych albo umorzenia jednostek uczestnictwa, tytułów uczestnictwa oraz certyfikatów inwestycyjnych w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 7e.

Reasumując, w świetle powyższych regulacji, za prawidłowe należało uznaćstanowisko Sądu pierwszej instancji, a zarzut dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego należało uznać za nieuzasadniony.

Kolejny zarzut przedstawiony w pkt 2 skargi kasacyjnej nie dotyczył rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie sądowoadministracyjnej ( dotyczył bowiem kwestii opodatkowania dochodu ), dlatego Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł się do niego merytorycznie odnieść.

Z tych też względów skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw należało oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a.O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 209p.p.s.a. w zw z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art.205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust.2 pkt 2 lit. b) w zw. z §14 ust.2 pkt 1 lit. c ) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz.1349 ze zm. ).