Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 267/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 89 ust. 1, 103 ust. 1, 104, 105, 108 ust. 3 u st. 4, 117 ust. 1, 255 ust. 4,
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
article: art. 6
journal: Dz.U. 2004 nr 173 poz 1807
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej
article: art. 20
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant referent Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2017 r. sprawy ze skargi Z.C. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: organ, UP RP) decyzją

z dnia [...] marca 2016 r., nr [...], działając na podstawie art. 102, art. 103

i art. 104 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej

(j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 1410; dalej jako "p.w.p.") oraz art. 98 k.p.c. w związku

z art. 256 ust. 2 p.w.p., po rozpoznaniu wniosku Z. C. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] Z. C. w [...] (dalej: wnioskodawca, skarżący) o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Siatka przeciwśnieżna z tworzywa sztucznego" nr [...] udzielonego na rzecz [...] S.A. z siedzibą

w [...] (dalej uprawniony), oddalił wniosek spółki i orzekł o kosztach postępowania.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie sprawy.

Skarżący w dniu [...] sierpnia 2011 r. wystąpił do UP RP z wnioskiem

o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Siatka przeciwśnieżna z tworzywa sztucznego" nr [...] udzielonego decyzją organu

z [...] października 2009 r. na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], z pierwszeństwem od [...] lipca 2008 r. Jako podstawę swojego żądania wskazał przepisy art. 102, art. 103, art. 104 p.w.p., podnosząc zarzut zarówno braku nowości, jak i brak indywidualnego charakteru spornego wzoru. Swój interes prawny uzasadnił faktem produkcji, oferowania i sprzedaży przed datą zgłoszenia spornego wzoru siatki przeciwśnieżnej z tworzywa sztucznego o cechach spornego wzoru. Podniósł, że istnienie spornej rejestracji prowadzi do ograniczenia jego wolności gospodarczej zagwarantowanej przez Konstytucję.

Na poparcie powyższych zarzutów skarżący przedłożył następujące materiały:

- 6 różnych referencji od rejonów i oddziałów Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych

i Autostrad (GDDKiA);

- 2 referencje od Zarządów Dróg Wojewódzkich;

- 1 referencję od Powiatowego Zarządu Dróg;

- 6 informacji i zawiadomień o wynikach postępowania przetargowego;

- 3 faktury VAT z 2006r. za sprzedaż siatki przeciwśnieżnej;

- 1 arkusz niedatowanych zdjęć siatek przeciwśnieżnych;

- opinię techniczną Instytutu Badawczego Dróg i Mostów z [...] listopada 2005 r. wraz z zaświadczeniem z [...] lipca 2011 r., że przedmiotem tej opinii była siatka pokazana na załączonym zdjęciu;

- oświadczenie Z. H., że przestawiona na załączonym zdjęciu siatka przeciwśnieżna będąca przedmiotem spornego wzoru jest mu znana od lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku, przy czym w latach 1982-2007 była ona produkowana w węgierskim przedsiębiorstwie "[...]" z siedziba w [...], Węgry, a ponadto w dniu [...] lutego 2008 r. zakupił partię takiej siatki od wnioskodawcy;

- pismo wnioskodawcy do GDDKiA wraz z przestawioną na załączonym zdjęciu siatką przeciwśnieżną będącą przedmiotem spornego wzoru oraz odpowiedzią GDDKiA potwierdzającą, iż taka siatka była przedmiotem jej zakupów przed [...] lipca 2007 r.;

- kopię strony tytułowej i strony 131 publikacji "utrzymanie dróg i ulic w okresie zimowym", R. Rozbicki, WKiŁ, Warszawa 1975 r.; oraz

- kopię strony tytułowej i strony 18 publikacji "WYTYCZNE ZIMOWEGO UTRZYMANIA DRÓG", GDDKiA, Warszawa 2006 r.

Uprawniony wniósł o oddalenie wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji spornego wzoru. Ustosunkowując się do przedłożonych materiałów wskazał,

że żaden dowód przedstawiony przez wnioskodawcę nie szkodzi nowości

i indywidualnemu charakterowi spornego wzoru przemysłowego. W szczególności, jak podał, przedłożone faktury nie ujawniają postaci przedmiotowej siatki, a pisma GDDKiA nie pozwalają na określenie dokładnych cech siatki, której dotyczą. Natomiast oświadczenie Z. H. nie ma, zdaniem uprawnionego, mocy dowodowej, zaś przedłożone zdjęcia siatki są niedatowane. Ponadto, uprawniony przedłożył wydruki internetowe przedstawiające siatki przeciwśnieżne oferowane przez różnych producentów, w tym również przez strony postępowania.

UP RP decyzją z [...] listopada 2012 r. unieważnił prawo z rejestracji ww. wzoru przemysłowego, wskazując w szczególności, że wzór ten nie spełniał wymogu indywidualnego charakteru, gdyż ogólne wrażenie jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez siatkę ujawnioną w publikacji "WYTYCZNE ZIMOWEGO UTRZYMANIA DRÓG", GDDKiA, Warszawa 2006 r., publicznie udostępnioną przed datą jego zgłoszenia do rejestracji, tj. [...] lipca 2008 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 lipca 2014 r. uchylił ww. decyzję organu. Sąd stanął na stanowisku, że przedmiotem porównania mogą być nie tylko cechy przedstawione na ilustracji wzoru, lecz należy się także posiłkować opisem "stanowiącym istotną część zgłoszenia patentowego, który zgodnie z art. 108 ust. 3 p.w.p. służy do wyjaśnienia ilustracji wzoru przemysłowego". Tym samym Sąd poddał w wątpliwość twierdzenie organu "jakie cechy istotne wzoru wskazane w opisie mogą być brane pod uwagę".

W ocenie Sądu, wspomniana publikacja opracowana przez GDDKiA stanowi jedyne wśród materiałów dowodowych przedstawionych przez wnioskodawcę wiarygodne potwierdzenie postaci siatki produkowanej i stosowanej przed datą zgłoszenia spornego wzoru przemysłowego, przy czym Sąd zgodził się

ze stanowiskiem uprawnionego, że "fragment siatki ujawniony na rys. 1

ww. publikacji nie posiada wskazanych przez Urząd cech, a w szczególności nie występują, nie ma też budowy sekcyjnej, a więc tego, co również stanowi istotną cechę spornego wzoru przemysłowego". Sąd uznał, że okoliczności tej organ nie przeanalizował, czym dopuścił się naruszenia art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 Kpa. Sąd zwrócił uwagę, że organ powinien przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe, np. dopuścić dowód

z przesłuchania jako świadków osób, które podpisały zaświadczenia z [...] lipca

2011 r. pochodzące z Instytutu Dróg i Mostów bądź też autora oświadczenia

z [...] maja 2012 r.

W wyniku uchylenia decyzji organu z [...] listopada 2012 r., sprawa została ponownie rozpoznana przez UP RP.

Na rozprawie w dniu [...] września 2015 r. strony podtrzymał swoje dotychczasowe stanowiska w sprawie. Organ postanowił przeprowadzić dowód

z przesłuchania w charakterze świadków L. R. (jako autora zaświadczenia z [...] lipca 2011 r.) oraz Z. H. (jako autora zaświadczenia

z dnia [...] maja 2012 r.). Ponadto wnioskodawca przedłożył do akt sprawy dwa oświadczenia z 2015 r. (Z. H. oraz P. C.) na okoliczność nabywania przez nich siatek przeciwśnieżnych.

Na rozprawie w dniu [...] grudnia 2015 r. strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska. Przesłuchano świadków, tj. L. R. oraz Z. H..

Na rozprawie w dniu [...] lutego 2016 r. wnioskodawca wskazał, że w jego ocenie, przesłuchani świadkowie potwierdzili okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem świadek L. R. potwierdził prawidłowość sporządzenia opinii Instytutu Dróg I Mostów, natomiast drugi świadek potwierdził, że firma, którą reprezentował bywała od wnioskodawcy siatki przed datą zgłoszenia spornego wzoru, a ponadto, że siatki miały cechy spornego wzoru. Z kolei uprawniony podniósł, że świadek L. R. zeznał, że nie widział siatki, której dotyczyła opinia Instytutu Badawczego Dróg i Mostów. W ocenie wnioskodawcy z zeznań świadków nie wynika wniosek, że siatki przedstawione i załączone do akt sprawy stanowią siatki, o których mowa w przedłożonym w toku sprawy oświadczeniu i opinii.

W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji organ podkreślił, że ocena prawna oraz wskazania poczynione przez Sąd w prawomocnym wyroku są wiążące dla Kolegium Orzekającego ponownie rozpatrującego niniejszą sprawę.

Organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie wnioskodawca jako konkurent uprawnionego, który wprowadza do obrotu siatki przeciwśnieżne z tworzywa sztucznego o cechach spornego wzoru ma interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji tego wzoru przemysłowego. Sporne prawo prowadzi bowiem do ograniczenia zagwarantowanej w art. 20 i 22 Konstytucji RP swobody działalności gospodarczej wnioskodawcy. W ramach wolności prowadzenia działalności gospodarczej zagwarantowanej w art. 20 Konstytucji RP i potwierdzonej w art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 173 poz. 1807 ze zm.) – wnioskodawcy przysługuje uprawnienie

do wprowadzania do obrotu różnorodnych rozwiązań technicznych i jako konkurent uprawnionego ma on prawo żądać ustalenia, czy sporne prawo zostało udzielone

z zachowaniem ustawowych warunków rejestracji.

UP RP stanął na stanowisku, że wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego nie zasługuje na uwzględnienie.

Organ, przywołując treść art. 102, art. 103 i art. 104 p.w.p., podał, że zobligowany był do dokonania oceny zarówno nowości, jak i indywidualnego charakteru spornego wzoru przy uwzględnieniu wskazań Sądu. Przyjął również, że jedynie siatka prezentowana w publikacji "WYTYCZNE ZIMOWEGO UTRZYMANIA DRÓG" może być przedmiotem dalszej analizy porównawczej z wzorem spornym prezentowanym na ilustracji (rys. 1 ww. publikacji).

UP RP uznał, że z zeznań świadka L. R. nie wynika okoliczność wcześniejszego ujawnienia wzoru siatki załączonej do zaświadczenia

z [...] lipca 2011 r., a będącej przedmiotem opinii Instytutu Badawczego Dróg

i Mostów z [...] listopada 2005 r. Jak podał organ, po pierwsze świadek zeznał, że nie wykonywał opinii osobiście, po drugie zeznał, iż "nie wie czy siatka będąca przedmiotem opinii wydanej przez Instytut Badawczy Dróg i Mostów znajdowała się w obrocie", bowiem "opinie sporządzane przez Instytut nie są podawane

do publicznej wiadomości. Stanowią one własność zamawiającego". Tym samym, jak podał organ, z zeznań tych jednoznacznie wynika, że siatka będąca przedmiotem opinii Instytutu, nie mogła zostać podana do publicznej wiadomości przez Instytut,

a także, że zeznający nie miał wiedzy, czy siatka była wprowadzana do obrotu (ujawniona) po dniu wydanie tej opinii, a przed dniem zgłoszenia wzoru spornego. Fakt, że jedynie siatka prezentowana w publikacji może być przedmiotem analizy porównawczej z wzorem spornym prezentowanym na ilustracji, jest następstwem okoliczności, że, już po wyroku Sądu, wnioskodawca przedłożył jedynie dwa kolejne oświadczenia ze zdjęciami i fragmentami siatek, które nie zostały wcześniej ujawnione. Zdaniem organu, powyższa konstatacja jest następstwem analizy materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy. Jak wskazał organ, również oświadczenie P. C. nie może świadczyć o wcześniejszym ujawnieniu siatki przeciwśnieżnej prezentowanej na zdjęciu załączonym do tego oświadczenia. Jednocześnie organ wyjaśnił, że nie mógł z urzędu podjąć inicjatywy dowodowej w zakresie wspomnianego oświadczenia. Dodał, że również pozostały materiał dowodowy nie świadczy o wcześniejszym ujawnieniu siatek przeciwśnieżnych. Podkreślił, że dokumenty załączone do akt sprawy, jako nie prezentujące postaci siatki przeciwśnieżnej, nie mogą świadczyć o ujawnieniu siatki posiadającej konkretną postać mogącą podlegać analizie z punktu widzenia braku nowości czy indywidualnego charakteru wzoru spornego. W ocenie organu, przedłożone przez wnioskodawcę zdjęcia siatek, z uwagi na brak ich datowania, nie mogą świadczyć o ich wcześniejszym ujawnieniu.

W zakresie oceny nowości wzoru przemysłowego UP RP stwierdził, że przeciwstawiona siatka przeciwśnieżna prezentowana w publikacji "WYTYCZNE ZIMOWEGO UTRZYMANIA DRÓG", nie jest identyczna w rozumieniu art. 103 p.w.p. z siatką przeciwśnieżną według spornego wzoru i zwrócił uwagę jej cechy szczególne i budowę, podzielając ocenę dokonaną w tym zakresie przez Sąd

w wyroku z 15 lipca 2014 r.

Co do oceny indywidualnego charakteru, organ wyjaśnił, że wobec brzmienia art. 104 p.w.p. konieczne jest wyjaśnienie pojęcia "zorientowanego użytkownika",

a także ustalenie "zakresu swobody twórczej" przy projektowaniu siatek przeciwśnieżnych. W niniejszej sprawie, organ uznał, że "zorientowanym użytkownikiem" siatek przeciwśnieżnych będą osoby odpowiedzialne za utrzymanie dróg i mostów w okresie zimowym, bez względu na rodzaj drogi. Zdaniem UP RP, "zorientowany użytkownik" siatki przeciwśnieżnej, przed wyborem właściwego produktu ogląda go uważnie, porównuje różne dostępne rodzaje produktu, bada ich wygląd i funkcjonalność, przy czym priorytetem przy wyborze produktu, mającego wybitnie funkcjonalny charakter, jest jego użytkowość tj. zdolność "zatrzymywania" nawiewów śniegowych na jezdnie. "Zorientowany użytkownik" ogląda próbki produktu z wierzchu, bierze je do ręki, patrzy z bliska, bada poszczególne elementy. Zorientowanym użytkownikiem siatek przeciwśnieżnych będzie osoba, która zamierza zabezpieczyć odcinki jezdni przed negatywnymi skutkami opadów (nawiewów) śnieżnych.

Jak podał organ, siatka przeciwśnieżna stanowi z założenia produkt mający wybitnie użytkowy charakter, tj. ochrona jezdni przed nawiewami śnieżnymi podczas sezonu zimowego. Musi zatem spełniać co najmniej cztery pożądane cechy,

a mianowicie, po pierwsze musi chronić jezdnie przed nawiewami śnieżnymi, a więc musi posiadać odpowiednią wysokość, jak i wytrzymałość, po drugie musi "przepuszczać" powietrze (stąd siatka), gdyż gdyby była pełna, bez oczek, stanowiłaby swoistego rodzaju "żagiel" i zostałaby stosunkowo szybko rozerwana lub wyrwana z ziemi razem z słupkami ją kotwiczącymi, po trzecie, z uwagi na okres użytkowania, musi być w miarę elastyczna, gdyż warunki zimowe (ujemne temperatury) powodują "twardnienie" materiału z niej wykonanego,

co w konsekwencji mogłoby utrudniać naprawianie zepsutych odcinków ochrony jezdni, po czwarte siatka winna być odporna na warunki atmosferyczne (w tym promieniowanie UV). W ocenie UP RP, najważniejszą cechą "designerską" siatki przeciwśnieżnej jako wzoru przemysłowego jest jednak układ oczek i jej "siatkowaty" charakter. W konsekwencji organ uznał, że zakres swobody twórczej przy projektowaniu siatek przeciwśnieżnych jest bardzo mały, gdyż projektant siatki może co najwyżej nieznacznie zmieniać ilość oczek i ich rodzaj w poszczególnych sekcjach. Wysokość siatki, materiał, siatkowy charakter muszą natomiast pozostać.

UP RP, odnosząc się do oceny wyrażonej przez Sąd w wyroku z 15 lipca

2014 r. co do braku podobieństwa siatki spornej z siatką prezentowaną w publikacji GDDKiA z 2006 r., stwierdził, że sporny wzór przemysłowy posiada indywidualny charakter, gdyż nie jest podobny do siatki przeciwstawionej prezentowanej na rys. 1 tej publikacji. Zdaniem organu, różnice między tymi wzorami sprowadzają się

do tego, że siatka przeciwstawiona nie ma modułowej budowy sekcyjnej, nie ma także dwóch nitek szerokiej i wąskiej. Co prawda, siatka przeciwstawiona, podobnie jak siatka według wzoru spornego, nie posiada węzłów, lecz w przeciwieństwie

do siatki według wzoru spornego, jej złącza nie wyglądają jakby powstały poprzez nakładanie się nitek jednych na drugie. UP RP zwrócił uwagą, że oczka siatki przeciwstawionej mają także nieregularny kształt, jednak jest to kształt inny aniżeli owalne oczka wzoru spornego. Różnicą, która wpływa na odmienne postrzeganie porównywanych wzorów, jest także to, że w siatce według wzoru spornego moduły stanowią zespoły oczek pojedynczych, podwójnych i poczwórnych oddzielonych między sobą wąską nitką i tworzących naprzemiennie szeregi oczek pojedynczych

i podwójnych oraz podwójnych i poczwórnych symetrycznie w dwóch kierunkach prostopadłych. Siatka przeciwstawiona takiej budowy nie posiada. Wobec powyższego organ uznał za niezasadny zarzut braku indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego "Siatka przeciwśnieżna z tworzywa sztucznego"

nr [...].

W skardze na powyższą decyzję UP RP skarżący postawił zarzuty naruszenia następujących przepisów, a mianowicie:

- art. 102 ust. 1 i art. 104 p.w.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że wzór przemysłowy pt.: "Siatka przeciwśnieżna z tworzywa sztucznego" nr [...] posiada indywidualny charakter;

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 Kpa., poprzez dowolne i błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy, zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zaniechanie rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w tej sprawie, co doprowadziło do wydania decyzji utwierdzającej objęcie ochroną przedmiotu, który nie spełnia przesłanek wzoru przemysłowego.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji UP RP z [...] marca 2016 r., zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący nie zgodził się z ustaleniami organu dotyczącymi zakresu swobody twórczej przy projektowaniu siatek przeciwśnieżnych, które to ustalenia, w jego ocenie, rzutowały później na ocenę indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego pt. "Siatka przeciwśnieżna z tworzywa sztucznego". W ocenie skarżącego, choć UP RP wskazał lub zacytował wiele założeń doktryny czy orzecznictwa dotyczących zorientowanego użytkownika,

z punktu widzenia którego ocenia się indywidualny charakter wzoru przemysłowego, to jednak niewłaściwie je zastosował i błędnie wytypował zorientowanego użytkownika siatek przeciwśnieżnych. W opinii skarżącego, UP RP niesłusznie założył, że taka osoba dokładnie przygląda się siatce, uważnie ją ogląda, bada jej wygląd i funkcjonalność oraz, iż taka osoba bada organoleptycznie próbki dostępnych siatek, dotyka ich, patrzy na nie z bliska czy porównuje poszczególne elementy. Podał, że podmioty odpowiedzialne za stan dróg to, zgodnie z art. 19 ustawy o drogach publicznych, w przypadku dróg krajowych – Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad; dróg wojewódzkich – zarząd województwa; dróg powiatowych – zarząd powiatu; dróg gminnych – wójt (ewentualnie burmistrz albo prezydent miasta) i stwierdził, że decyzje dotyczące zastosowania siatki przeciwśnieżnej podejmuje urzędnik, odpowiedzialny za zarządzanie drogami.

Skarżący uznał, że podmioty odpowiedzialne dokonują zakupu siatek przeciwśnieżnych w drodze przetargu. W takiej sytuacji, w większości przypadków czynnikiem decydującym o zakupie jest cena. Z pewnością, jak podał skarżący, również urzędnicy odpowiedzialni za przetarg nie przyglądają się uważnie i nie dotykają próbek siatek, oglądając je z każdej strony. W związku z powyższym, organ błędnie wskazał cechy zorientowanego użytkownika siatek przeciwśnieżnych, czyniąc z niego osobę ponadprzeciętnie uważną i kontemplującą najmniejsze różnice pomiędzy dostępnymi na rynku siatkami, podczas gdy w rzeczywistości jest to osoba zapoznana z różnymi modelami siatek raczej pobieżnie. W ocenie skarżącego, takie działanie organu rzutowało na ocenę indywidualnego charakteru siatki według wzoru przemysłowego pt.: "Siatka przeciwśnieżna z tworzywa sztucznego" nr [...],

w związku z czym UP RP uznał posiadanie przez ten wzór takiego charakteru.

W dalszej części uzasadnienia skargi skarżący rozwinął argumentację towarzyszącą postawionym zarzutom naruszenie przepisów prawa procesowego.

W odpowiedzi na skargę UP RP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").

Ponadto, co wymaga podkreślenia, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Wobec powyższego zarówno ponownie orzekający w sprawie Urząd Patentowy RP jak i oceniający tę decyzję sąd administracyjny związani są oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyroku z dnia 15 lipca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 184/13 na mocy którego uchylono decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 2012 r., którą to decyzja unieważniono przedmiotowy wzór przemysłowy. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że przedmiotem porównania mogą być nie tylko cechy przedstawione na ilustracji wzoru, lecz należy się także posiłkować opisem "stanowiącym istotną cześć zgłoszenia patentowego, który zgodnie z art. 108 ust. 3 p.w.p. służy do wyjaśnienia ilustracji wzoru przemysłowego", tym samym Sąd poddał w wątpliwość twierdzenie organu jakie cechy istotne wzoru wskazane w opisie mogą być brane pod uwagę". W dalszej części uzasadnienia wyroku WSA wskazał, że publikacja "WYTYCZNE ZIOMOWEGO URZYMANIA DRÓG" opracowana przez GDDKiA stanowi jedyne wśród materiałów dowodowych przedstawionych przez wnioskodawcę wiarygodne potwierdzenie postaci siatki produkowanej i stosowanej przed datą zgłoszenia spornego wzoru przemysłowego, przy czym Sąd zgodził się ze stanowiskiem uprawnionego, iż "fragment siatki ujawniony na rys. 1 ww. publikacji nie posiada wskazanych przez Urząd cech, a w szczególności nie występują zespół oczek pojedynczych, podwójnych i poczwórnych, nie ma też budowy sekcyjnej, a więc tego, co również stanowi istotną cechę spornego wzoru przemysłowego". Na zakończenie Sąd zwrócił uwagę, iż organ powinien przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe np.: dopuścić dowód z przesłuchania jako świadków osób, które podpisały zaświadczenie z dnia [...] lipca 2011 r. pochodzące z Instytutu Badawczego Dróg i Mostów bądź też autora oświadczenia z dnia [...] maja 2012 r.

W tym miejscu należy wyraźnie podkreślić, że artykuł 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Więcej, naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności). Wyrok NSA o sygn. akt I GSK 1591/11 (publ. LEX nr 1339558).

Niniejsze postępowanie zostało zainicjowanie wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego na wzór przemysłowy.

W świetle art. 89 ust. 1 w związku z art. 117 ust. 1 p.w.p. prawo z rejestracji wzoru przemysłowego może być unieważnione w całości lub części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeśli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania tego prawa.

Zgodnie natomiast z art. 255 ust. 4 p.w.p., Urząd Patentowy RP rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. Unieważnienie prawa wyłącznego służy skorygowaniu błędu popełnionego przy jego udzieleniu, polegającego na przyznaniu tego prawa mimo braku ustawowych warunków jego udzielenia.

Wystąpienie z wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy uzależnione jest od wykazania interesu prawnego wnioskodawcy (art. 164 p.w.p.). Tak więc w pierwszej kolejności w ocenie Sądu należy rozważyć, czy wnioskodawca miał interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa ochronnego na przedmiotowy znak towarowy.

Jak wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 października 2006 r., II GSK 163/06, podmiot ma interes prawny w postępowaniu, jeżeli pomiędzy jego sytuacją prawną, a przedmiotem postępowania istnieje - uzasadnione treścią normy prawa materialnego - realne, rzeczywiste powiązanie, czyniące go "zainteresowanym" tym postępowaniem i w konsekwencji uprawnionym do udziału w nim w charakterze strony.

W tym miejscu należy wskazać, że postępowanie w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór przemysłowy jest postępowaniem kontradyktoryjnym, Urząd nie prowadzi więc postępowania w celu zgromadzenia materiału dowodowego a jedynie ocenia materiał przedstawiony przez strony. I tak w ocenie Sądu wnioskodawca musi wykazać istnienie po jego stronie interesu prawnego w domaganiu się unieważnienia prawa ochronnego na wzór przemysłowy.

Przepisy ustawy Prawo własności przemysłowej nie posługują się własną definicją interesu prawnego i dlatego w postępowaniu spornym dotyczącym unieważnienia prawa ochronnego na wzór przemysłowy znajduje zastosowanie art. 28 k.p.a., według którego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Na gruncie rozpatrywanej sprawy wystąpienie z wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego na sporny wzór przemysłowy było uzależnione od wykazania interesu prawnego wnioskodawcy.

Interes prawny lub obowiązek, o których mowa w cyt. przepisie znajdować musi oparcie w konkretnej normie prawnej mogącej stanowić podstawę do ich sformułowania, dlatego też pojęcie strony, mimo że jest instytucją prawa procesowego, wyprowadzone może być wyłącznie z prawa materialnego (v. J. P. Tarno Naczelny Sąd Administracyjny, a wykładnia prawa administracyjnego; wyd. Difin; W-wa 1999 r.). Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia określonej potrzeby lub żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (wyrok NSA z 22 lutego 1984 r., sygn. akt I SA 1748/83). Zaznaczyć wypada, iż stanowiąca źródło interesu prawnego norma prawna nie musi przyznawać określonemu podmiotowi praw lub obowiązków, a wystarczy że stworzy takiemu podmiotowi ochronę w sformalizowanym postępowaniu i spowoduje, że będzie się on mógł domagać wydania orzeczenia administracyjnego. Wreszcie podkreślić należy, iż powołanie się na konkretny przepis nie przesądza jeszcze o istnieniu interesu prawnego osoby inicjującej postępowanie, bowiem niezbędne jest wykazanie, że w konkretnej sprawie interes prawny jest realny, indywidualny, własny i bezpośredni (tak samo - wyrok NSA z 23 października 2008 r., sygn. akt II GSK 385/08). Ocena, czy w danej sprawie konkretny podmiot posiada tak rozumiany interes prawny zależy od stanu faktycznego w jakim następuje domaganie się konkretyzacji sfery praw lub obowiązków tego podmiotu. Innymi słowy, interes prawny musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które będą uzasadniać zastosowanie przepisu prawa materialnego (J. Borkowski w J. Borkowski; B. Adamiak k.p.a., Komentarz, str. 229). Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 czerwca 2009 r. (sygn. akt II GSK 950/08) istnienie interesu prawnego podmiotu żądającego wszczęcia postępowania musi być ustalane na tle okoliczności faktycznych podnoszonych we wniosku oraz adekwatnych do tych okoliczności przepisów prawa materialnego.

Dodać także należy, iż interesem prawnym należy legitymować się w dacie stosowania normy prawa materialnego stanowiącej jego podstawę i tylko ten stan może być brany pod uwagę przy rozważaniu istnienia interesu prawnego.

Jak już wyżej zaznaczono, źródłem interesu prawnego jest konkretny przepis prawa materialnego, stwarzający określonej osobie możliwość uzyskania ochrony w postępowaniu administracyjnym. W orzecznictwie coraz częściej wskazuje się art. 20 Konstytucji i art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie dzielności gospodarczej jako przepisy, które w określonych okolicznościach, mogą stanowić podstawę do wyprowadzenia z nich interesu prawnego podmiotu ubiegającego się o unieważnienie prawa ochronnego z zakresu własności przemysłowej. Powoływanie się na te przepisy w celu uzyskania ochrony w postępowaniu administracyjnym wymaga jednak wykazania ich związku z konkretną sprawą (v. wyrok NSA z 20 listopada 2008 r. sygn. akt II GSK 503/08).

Zgodnie z art. 20 Konstytucji RP społeczna gospodarka rynkowa oparta na zasadzie wolności działalności gospodarczej stanowi podstawę ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej. Wolność działalności gospodarczej ma w świetle Konstytucji dwojaki charakter: jest jednocześnie zasadą ustrojową, lecz również podstawą do formułowania pewnych praw podmiotowych - prawa do własności, wyboru zawodu czy wolnej konkurencji. Jak stwierdził w wyroku z 29 kwietnia 2003 r. Trybunał Konstytucyjny, wolność działalności gospodarczej manifestować się może poprzez działania, które patrząc pod kątem ochrony konstytucyjnej, stanowią realizację innych wolności i praw poręczonych przez Konstytucję (OTK ZU 2003, Nr 4A, poz. 33).

Nie może być wątpliwości, że jedną ze swobód związanych z działalnością gospodarczą jest swoboda w zakresie konkurencji przy zachowaniu reguł wyznaczonych obowiązującymi przepisami np. przepisami dotyczącymi nieuczciwej konkurencji lub ochrony własności intelektualnej i przemysłowej (podobnie: M. Zdyb - Prawo działalności gospodarczej, komentarz do ustawy z 19 listopada 1999 r.; Zakamycze 2000 r.). Powyższe oznacza, że każdy przedsiębiorca prowadzić może swoją działalność gospodarczą w sposób swobodny, jednak z poszanowaniem zasad wynikających z obowiązującego prawa, w tym także z poszanowaniem praw i wartości istotnych z punktu widzenia innych podmiotów konkurujących na danym rynku.

Prawem istotnym z punktu widzenia działalności gospodarczej oraz konkurowania na rynku jest możność wyłącznego korzystania przez podmiot gospodarczy z udzielonego mu prawa ochronnego na wzór przemysłowy, stanowiący wyróżnik w obrocie towarów lub usług jednego przedsiębiorcy od towarów lub usług tego samego rodzaju innego przedsiębiorcy. Przedsiębiorca, który uzyskuje na podstawie ustawy Prawo własności przemysłowej prawo ochronne na wzór przemysłowy, ma wyłączne prawo dysponowania nim w sposób zarobkowy i zawodowy na obszarze Polski .Wynikająca z udzielonego prawa ochronnego możliwość nieskrępowanego wykorzystywania własnego wzór przemysłowy w prowadzonej działalności gospodarczej jest jednym z przejawów realizowania konstytucyjnej zasady swobody działalności gospodarczej. Stan faktyczny, w którym ze strony innego podmiotu gospodarczego - konkurenta na danym rynku, dochodzi do uniemożliwienia lub ograniczenia korzystania przez właściciela z posiadanego wyłącznego prawa ochronnego lub zagrożenia korzystania z tego prawa, daje ze względu na naruszone prawo swobody prowadzenia działalności gospodarczej, podstawę do domagania się ochrony m.in. w postępowaniu administracyjnym uniemożliwiającym dalsze naruszanie.

W ocenie Sądu, konkurent ma interes prawny w żądaniu unieważnienia prawa ochronnego na wzór przemysłowy, jeżeli dysponujący prawem ochronnym do takiego wzoru jakimkolwiek skierowanym na zewnątrz działaniem będzie domagał się zaprzestania jego używania lub będzie zaprzeczał posiadanemu prawu. Interes prawny stanowi przesłankę legitymującą żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawach z zakresu własności przemysłowej. W orzecznictwie sądowym nie budzi raczej wątpliwości teza, że źródłem interesu prawnego w sprawach własności przemysłowej mogą być nawet najbardziej ogólne normy prawne regulujące prawo do prowadzenia działalności gospodarczej tj. art. 20 i 22 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Legitymowanym do wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie cudzego wzoru przemysłowego będzie więc podmiot gospodarczy, któremu sporny wzór przeszkadza w działalności gospodarczej.

W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca jak słusznie zauważył Urząd Patentowy jest konkurentem uprawnionego do przedmiotowego wzoru przemysłowego, który wprowadza do obrotu siatki przeciwśnieżne z tworzywa sztucznego o cechach spornego wzoru ma więc interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego. W ramach wolności prowadzenia działalności gospodarczej zagwarantowanej w art. 20 Konstytucji RP - i potwierdzonej w art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) - wnioskodawcy przysługuje uprawnienie do wprowadzania do obrotu różnorodnych rozwiązań technicznych i jako konkurent uprawnionego ma on prawo żądać ustalenia, czy sporne prawo zostało udzielone z zachowaniem ustawowych warunków rejestracji. W tym miejscu należy podkreślicie, że w wyroku z dnia z dnia 15 lipca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 184/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny nie negował istnienia po stronie wnioskodawcy interesu prawnego.

Zgodnie z art. 102 ust 1 ustawy p.w.p. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację.

Wytworem jest każdy przedmiot wytworzony w sposób przemysłowy lub rzemieślniczy, obejmujący w szczególności opakowanie, symbole graficzne oraz kroje pisma typograficznego, z wyłączeniem programów komputerowych (ust. 2). Za wytwór uważa się także:

1) przedmiot składający się z wielu wymienialnych części składowych umożliwiających jego rozłożenie i ponowne złożenie (wytwór złożony);

2) część składową, jeżeli po jej włączeniu do wytworu złożonego pozostaje widoczna w trakcie jego zwykłego używania, przez które rozumie się każde używanie, z wyłączeniem konserwacji, obsługi lub naprawy;

3) część składową, jeżeli może być przedmiotem samodzielnego obrotu (ust. 3).

W przypadku wzoru stosowanego lub zawartego w części składowej wytworu złożonego, w rozumieniu ust. 3 pkt 1, ocena nowości i indywidualnego charakteru dotyczy tylko jego widocznych cech (ust. 4).

Z cytowanego przepisu wynika więc, że rejestracji jako wzór przemysłowy podlega postać wytworu (forma, wygląd). Należy w tym miejscu zaakcentować, że przepisy ustawy p.w.p. nie zawierają definicji "postaci wytworu". Natomiast art. 102 ust. 1 p.w.p. stanowi, iż "postać wytworu" nadana jest przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację. Zatem dobór cech wymienionych w ww. przepisie wskazuje na to, że ową "postać wytworu" utożsamiać można z jego wyglądem. Nie budzi wątpliwości Sądu, że we wzorze przemysłowym chroniony może być tylko aspekt zewnętrzny produktu. Dwie najważniejsze przesłanki zdolności rejestracyjnej zawarte w samej definicji wzoru a mianowicie "nowość" i jej "indywidualny charakter" decydują o posiadaniu przez wzór zdolności ochronnej. Treść tych przesłanek skonkretyzowano w kolejnych przepisach p.w.p. - art. 103 (nowość) i 104 (indywidualny charakter).

Sąd podziela pogląd prezentowany w doktrynie jak i w orzecznictwie, iż nowość wzoru mieści się w pojęciu indywidualnego charakteru. Brak nowości, to brak indywidualnego charakteru i odwrotnie. Jeżeli wzór ma indywidualny charakter, to jest nowy.

Przyjąć należy, że ocena nowości wzoru przemysłowego polega na przeprowadzeniu analizy porównawczej poszczególnych elementów rozwiązania przeciwstawionego oraz wzoru przemysłowego zarejestrowanego. W literaturze przyjmuje się, że porównanie należy zacząć od oceny istotności danej cechy dla ostatecznego wyglądu wzoru. Tylko zatem różnice cech istotnych pozwalają uznać, że porównywane wzory nie są identyczne (tak m.in. K. Szczepanowska-Kozłowska /w:/ Zdolność rejestracyjna wzoru w prawie Unii Europejskiej, "Przegląd Prawa Handlowego" marzec 2005, s. 47).

Wzór przemysłowy powinien być oceniany w takiej postaci, w jakiej ma rzeczywiście występować na rynku i w jakiej będzie możliwe wizualne zapoznanie się z nim, przy zachowaniu wszystkich właściwości wyrobu. Właściwości wzoru przemysłowego są postrzegane bowiem wzrokowo i łączą się z jego wyglądem. Ochroną wzoru przemysłowego nie są natomiast objęte ukryte we wnętrzu wytworu jego składniki czy elementy, które nie wpływają na wygląd postaci tego wytworu.

Prawna ochrona wzorów przemysłowych, tj. ich rejestracja, związana jest z funkcjonowaniem rynku w szerokim znaczeniu, obejmującym produkcję, wystawiennictwo i ścisły obrót, z relacjami jakie na tym rynku występują między przedsiębiorcami oraz pomiędzy nimi a potencjalnymi nabywcami - użytkownikami oglądającymi wytwory, w których wzory są zawarte. Ochrona wzoru przemysłowego dotyczy celów gospodarczych obejmując, jak to wynika z art. 105 ust. 3 p.w.p., wytwarzanie, oferowanie, wprowadzanie do obrotu, import, eksport, używanie wytworu, w którym wzór jest zawarty bądź zastosowany oraz jego składowanie dla takich celów.

W myśl art. 103 ust. 1 p.w.p. wzór przemysłowy uważa się za nowy, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, identyczny wzór nie został udostępniony publicznie przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób, z zastrzeżeniem ust. 2. Wzór uważa się za identyczny z udostępnionym publicznie także wówczas, gdy różni się od niego jedynie nieistotnymi szczegółami. Wzoru nie uważa się za udostępniony publicznie, w rozumieniu ust. 1, jeżeli nie mógł dotrzeć do wiadomości osób zajmujących się zawodowo dziedziną, której wzór dotyczy (ust. 2).Przepis ust. 1 nie wyłącza możliwości udzielenia prawa z rejestracji, jeżeli wzór przemysłowy został ujawniony osobie trzeciej, która w sposób wyraźny lub dorozumiany była zobowiązana do zachowania poufności; został ujawniony w ciągu 12 miesięcy przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, jeżeli ujawnienie nastąpiło przez twórcę, jego następcę prawnego lub - za zgodą uprawnionego - przez osobę trzecią, a także jeżeli ujawnienie nastąpiło w wyniku nadużycia popełnionego wobec twórcy lub jego następcy prawnego (ust. 3).

Drugą przesłankę zdolności rejestrowej wzoru przemysłowego stanowi jego indywidualny charakter, a stosownie do art. 104 p.w.p. wzór przemysłowy posiada tę cechę, gdy ogólne wrażenie jakie wywoła na zorientowanym użytkowniku, różni się od wrażenia, jakie wywołuje wzór wcześniej udostępniony publicznie. Co wymaga podkreślenia, z powołanej normy wynika, iż o indywidualnym charakterze wzoru przemysłowego nie decydują jego detale (cechy nieistotne), lecz te istotne cechy produktu, które decydują o innej, charakterystycznej całości. Można też powiedzieć, że o tym czy wzór przemysłowy posiada indywidualny charakter, decyduje postrzeganie (odbiór) określonego wytworu jako całości odróżniającej go poprzez właściwe mu wiodące cechy od innych wzorów. Dodać należy, że zgodnie z art. 108 ust. 3 i 4 p.w.p. jednym zgłoszeniem mogą być objęte odmiany wzoru przemysłowego, a więc postacie wytworu, które różnią się między sobą cechami nieistotnymi. Oznacza to, że ogólne wrażenie jakie wywołują odmiany wzoru przemysłowego na zorientowanym użytkowniku jest, mimo różnic co do cech nieistotnych, takie samo. Art. 104 w ust. 2 stanowi, że przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru.

W literaturze przyjmuje się, że "wyznacznikami swobody twórczej są z reguły charakter i przeznaczenie wytworu, do którego wzór się odnosi, a także lokalne lub krajowe reguły obyczajowe i kryteria estetyczne" (por. M. Późniak-Niedzielska, Prawo własności przemysłowej pod red. U. Promińskiej, Warszawa 2004, s. 169). Jak podkreśla M. Późniak-Niedzielska "...kryterium indywidualnego charakteru bierze pod uwagę stopień swobody twórcy. (...) Narzucone projektantom cele i względy funkcjonalne, techniczne, a nawet handlowe ograniczają możliwości tworzenia indywidualnego kształtu przedmiotu, które zależą przecież od funkcji określonego produktu." (Maria Późniak-Niedzielska, Ochrona wzorów przemysłowych, EPS styczeń 2007, s. 6). We wstępie do rozporządzenia Rady WE z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie wzorów wspólnotowych nr 6/2002 wskazano, że przy ocenie indywidualnego charakteru produktu należy brać pod uwagę "naturę" produktu oraz "dziedzinę przemysłu, do której należy".

Gdy wygląd produktu jest ściśle związany z jego cechami użytkowymi, zakres swobody twórczej jest mały. Tam zaś, gdzie są małe możliwości dokonania zmian, relatywnie małe różnice będą wymagane w celu ustalenia indywidualnego charakteru wzoru (por. J. Kępiński, Definicja wzoru przemysłowego oraz warunki jego ochrony [w:] PUG nr 9/2007, s. 29). W przypadku wzorów o małym zakresie swobody twórczej doktryna przyjmuje, że nawet stosunkowo małe różnice nie pozostaną niezauważone przez poinformowanego użytkownika (K. Szczepanowska-Kozłowska /w:/ Zdolność rejestracyjna wzoru w prawie Unii Europejskiej, s. 48). Zakres swobody twórczej jest zdeterminowany przez cechy funkcjonalne przedmiotu oraz przez wcześniejsze wzornictwo. Określenie "poinformowany" sugeruje, że nie będąc twórcą czy ekspertem technicznym, użytkownik zna różne wzory istniejące w danej branży, posiada pewien zakres wiedzy na temat elementów, z jakich wzory te zwykle się składają i z uwagi na swoje zainteresowanie danymi produktami wykazuje stosunkowo wysoki poziom uwagi przy ich używaniu. Należy w tym względzie przypomnieć, że przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru należy uwzględnić charakter produktu, do którego odnosi się wzór lub w którym się zawiera, w szczególności zaś sektor przemysłu, do którego należy.

Zatem, w świetle przepisów art. 102-104 p.w.p. dopuszczalna jest rejestracja wzoru przemysłowego, który stanowi kombinacje cech znanych już z wcześniejszych wzorów, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywiera ten wzór, różni się od wrażenia wywieranego przez porównywane wzory. W przepisach art. 102-104 p.w.p. chodzi bowiem o postać wytworu lub jego części, tj. o wygląd nadany przez określone cechy czy elementy postrzegane zmysłem wzroku i przez to wywołujący określone wrażenie ogólne podczas oglądania wytworu, w którym wzór został zastosowany lub jest zawarty, w takiej postaci, w jakiej występuje on na rynku podczas prezentacji i przed nabyciem wytworu. Elementy wytworu, które nie są widoczne lub ze względu na jego właściwości nie mogą być uwidocznione bez istotnej zmiany postaci wytworu w trakcie jego oglądania na rynku, nie mają znaczenia dla oceny nowości i indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego, a tym samym nie są objęte ochroną.

Zgodnie z art. 105 ust. 4 p.w.p. badanie, czy doszło do naruszenia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego wymaga całościowego porównania wzorów z punktu widzenia osoby używającej w sposób stały przedmiotów z danej grupy i zorientowanej w stanie ich wzornictwa wynikającym z zakresu swobody twórczej oraz dokonania oceny, czy ogólne wrażenie, jakie wywołuje na takiej osobie wzór zakwestionowany, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego przez wzór zarejestrowany.

Artykuł 105 ust. 4 i art. 104 ust. 2 p.w.p. wymagają wykazania przez wnioskującego, iż sporne używanie wynika z naśladowania wzoru.

Zgodnie z art. 107 ust.1 pkt 1 prawo z rejestracji wzoru przemysłowego nie obejmuje cech wytworu wynikających wyłącznie z jego funkcji technicznej.

W myśl art. 108 w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji zgłoszenie wzoru przemysłowego w celu uzyskania prawa z rejestracji powinno obejmować:

1) podanie zawierające co najmniej oznaczenie zgłaszającego, określenie przedmiotu zgłoszenia oraz wniosek o udzielenie prawa z rejestracji;

2) ilustrację wzoru przemysłowego;

3) opis wyjaśniający ilustrację wzoru przemysłowego.

2. Ilustrację wzoru przemysłowego stanowią w szczególności rysunki, fotografie lub próbki materiału włókienniczego.

3. Opis wyjaśniający ilustrację wzoru przemysłowego powinien przedstawiać wzór przemysłowy na tyle jasno i wyczerpująco, aby na podstawie ilustracji można było wzór odtworzyć w każdej przedstawionej w zgłoszeniu odmianie. W szczególności opis powinien zawierać określenie wzoru przemysłowego, ze wskazaniem przeznaczenia, określać figury ilustracji lub numery próbek zawierać ponumerowany wykaz odmian wzoru przemysłowego, jeżeli zgłoszenie obejmuje takie odmiany, oraz wskazywać na końcu te cechy postaciowe, które wyróżniają zgłoszony wzór od innych znanych już wzorów i stanowią podstawę do jego identyfikacji.

4. Jednym zgłoszeniem wzoru przemysłowego mogą być objęte odrębne postacie wytworu mające wspólne cechy istotne (odmiany wzoru przemysłowego).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wyraźnie jeszcze raz podkreślić, że postępowanie w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór przemysłowy jest postępowaniem kontradyktoryjnym co oznacza, że organ orzekając w sprawie jest związany żądaniem wnioskodawcy, na którym spoczywa ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek stanowiących w świetle powołanych przepisów podstawę do unieważnienia prawa z rejestracji. Według judykatury, rygor procedury administracyjnej obowiązującej w postępowaniu spornym oznacza, iż organ orzekając w sprawie, jest związany żądaniem wnioskodawcy, na którym spoczywa ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek stanowiących w świetle powołanych przepisów podstawę do unieważnienia prawa z rejestracji. Postępowanie ma charakter sporny, a więc cechuje się kontradyktoryjnością. Zatem spór toczy się między stronami i do nich należy zgłaszanie argumentów na poparcie swego stanowiska, a Urząd Patentowy RP jest związany zakresem żądania wnioskodawcy (zob. wyrok NSA z dnia 7 września 2011 r., II GSK 838/10, ONŚA WSA2013, nr 3, poz. 44; wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2007 r., II GSK 350/06, LEX nr 322819; wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2006 r., II GSK 320/05, LEX nr 193382; wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2006 r., VI SA/Wa 82/06, LEX nr 246149; wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 października 2005 r., VI SA/Wa 527/05, LEX nr 197319).

Skarżący jako podstawę swego żądania wskazał art. 102, 103, 104 p.w.p. tak więc przedmiotowemu rozwiązaniu zarzucono brak nowości i brak indywidualnego charakteru, co bezpośrednio wiąże się z koniecznością wykazania, że przed datą według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji dla przedmiotowego wzoru przemysłowego, identyczny wzór został udostępniony publicznie przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem wzoru przemysłowego jest siatka przeciwśnieżna z tworzywa sztucznego. Według opisu cechami istotnymi siatki przeciwśnieżnej według spornego wzoru przemysłowego jest to, że ma ona modułową budowę sekcyjną, przy czym w każdej sekcji są dwie nitki szerokie i jedna nitka wąska. Siatka nie posiada węzłów, a złącza nitek powstały w wyniku nakładania się nitek jednych na drugie. Oczka siatki mają nieregularny, owalny kształt. Moduły stanowią zespoły oczek pojedynczych, podwójnych i poczwórnych oddzielonych między sobą wąska nitką i tworzących naprzemiennie szeregi oczek pojedynczych i podwójnych oraz podwójnych i podwójnych symetrycznie w dwóch kierunkach prostopadłych".

Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że jedynym wśród materiałów dowodowych przedstawionych przez wnioskodawcę wiarygodnym potwierdzeniem postaci siatki produkowanej i stosowanej przed datą zgłoszenia spornego wzoru jest zdjęcie fragmentu siatki przedstawione na rysunku 1 w publikacji "Wytycznych Zimowego Utrzymania Dróg" K 67 a/a. Publikacja Wytyczne Zimowego Utrzymania Dróg stanowiąca Załącznik do Zarządzenia Nr 18 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad i pochodzi z czerwca 2006 r., a więc z przed daty rejestracji przedmiotowego wzoru przemysłowego i od czerwca 2006 r. siatka tam prezentowana mogła dotrzeć do wiadomości osób zajmujących się projektowaniem "siatek przeciwśnieżnych". Jak przesadził Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku o sygn. akt VI SA/Wa 184/13 przedmiotem dalszej analizy mogła być jedynie ta siatka.

W zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy dokonał porównania siatki przeciwśnieżnej wskazanej w "Wytycznych Zimowego Utrzymania Dróg,, z przedmiotowym wzorem przemysłowy i uznał za wskazaniami zawartymi w wyroku o sygn. akt VI SA/Wa 184/13 ("siatki ujawniony na rys. 1 ww. publikacji nie posiada wskazanych przez Urząd cech, a w szczególności nie występują zespół oczek pojedynczych, podwójnych i poczwórnych, nie ma też budowy sekcyjnej, a więc tego, co również stanowi istotną cechę spornego wzoru przemysłowego"), że przeciwstawiona siatka przeciwśnieżna prezentowana w publikacji "Wytyczne Zimowego Utrzymania Dróg", nie jest identyczna w rozumieniu art. 103 p.w.p. z siatką przeciwśnieżną według spornego wzoru. Tak więc zgromadzony w sprawie materiał dowodowy przedstawiony przez skarżącego nie wykazał braku nowości przedmiotowego wzoru przemysłowego.

W ocenie Sądu również analiza zarzutu dotyczącego naruszenia art. 104 p.w.p. została dokonana przez organ w sposób prawidłowy. Stosownie do treści art. 104 p.w.p. wzór przemysłowy posiada indywidualny charakter, gdy ogólne wrażenie jakie wywoła na zorientowanym użytkowniku, różni się od wrażenia, jakie wywołuje wzór wcześniej udostępniony publicznie. W ocenie Sądu organ prawidłowo przyjął, że zorientowanym użytkownik siatki przeciwśnieżnej to osoba zajmująca się utrzymaniem dróg, która przed wyborem ogląda siatkę uważnie, bada jej funkcjonalność i charakter użytkowy tj. zdolność zatrzymywania nawiewów śnieżnych na jezdnię. Prawidłowo też wskazał, że przy ocenie indywidualnego charakteru trzeba mieć na względzie zakres swobody twórczej projektanta. W tym miejscu Sąd podkreśla, że zakres swobody twórczej projektanta w odniesieniu do siatki przeciwśnieżnej jest ograniczony i uwarunkowany jej funkcjonalnym przeznaczeniem. Urząd Patentowy porównał przedmiotowy wzór przemysłowy i siatkę przeciwstawiona ujawniona na rys.1 w publikacji "Wytycznych Zimowego Utrzymania Dróg" K 67 a/a uznając za niezasadny zarzut braku indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego "Siatka przeciwśnieżna z tworzywa sztucznego" [...]. Stanowisko to Sąd orzekający w sprawie w pełni akceptuje. W ocenie Sadu siatka przeciwstawiona nie ma modułowej budowy sekcyjnej, czym charakteryzuje się wzór przemysłowy [...], co prawda obie siatki nie posiadają węzłów, jednak zdaniem Sądu ich struktura jest inna w siatce śnieżnej będącej przedmiotem niniejszego postępowania jej złącza wyglądają jakby powstały z nakładających się nitek, czego brak w siatce przeciwstawionej, oczka siatki będącej przedmiotem spornego wzoru przemysłowego są nieregularne jednak są to moduły poczwórne , podwójne i pojedyncze oddzielone od siebie wąska nitka i występujące w sposób naprzemienny tworząc szeregi oczek pojedynczych podwójnych i poczwórnych. Symetrycznie w dwóch kierunkach prostopadłych, czego brak w siatce przeciwstawionej. Reasumując niezasadny zarzut braku indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego "Siatka przeciwśnieżna z tworzywa sztucznego" [...].

Również pozostałe dowody znajdujące się w aktach [...] (zwłaszcza zeznania Świadków przesłuchanych zgodnie z wytycznymi WSA) nie świadczą o wcześniejszym ujawnieniu siatki o takich samych cechach. Świadek L. R. jednoznacznie zeznał, że "opinie sporządzane przez Instytut nie są podawane do publicznej wiadomości. Stanowią one własność zamawiającego, co oznacza, że sporny wzór przemysłowy "Siatka przeciwśnieżna z tworzywa sztucznego" [...]. nie mógł zostać podany do publicznej wiadomości przez Instytut. Świadek nie posiadał również wiedzy na okoliczność czy siatka była wprowadzana do obrotu (ujawniona) po dniu wydanie tej opinii, a przed dniem zgłoszenia wzoru spornego (s. 9 decyzji). Natomiast świadek Z. H. nie pamiętała ,czy siatki pochodzące od Z. C. posiadały cechy określone w opisie wzoru spornego jako istotne. Tak wiec jej zeznania nie wniosły nic do postępowania w przedmiocie unieważnienia spornego wzoru przemysłowego "Siatka przeciwśnieżna z tworzywa sztucznego" [...].

Odnosząc się do wniosków dowodowych strony skarżącej na wstępie należy wskazać, że Sąd dokonuje oceny zaskarżonej decyzji na datę jej wydania i bada materiał dowodowy zgromadzony w sprawie na tę datę, jedynie w wypadku niezbędności wyjaśnienia istotnych wątpliwości Sąd stosuje art. 106 § 3 p.p.s.a. tj. dopuszcza dowód uzupełniający z dokumentów.

Postępowanie o unieważnienie wzoru przemysłowego, jak już wielokrotnie wspomniano w niniejszym postępowaniu, jest postępowaniem spornym i to na skarżącej spoczywał obowiązek przedstawienia w toku tego postępowania organowi dowodów świadczących o braku nowości oraz indywidualnego charakteru przedmiotowego wzoru.

Przedstawienie tych dowodów na etapie postępowania sądowego jest co najmniej spóźnione z uwagi na fakt, że Sąd nie jest kolejną instancją oceniającą możliwość unieważnienia wzoru przemysłowego, a jedynie ocenia zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem.

Tak więc zarówno wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu z kopii fragmentu katalogu produkowanego przez uczestnika postępowania jak i protokół otwarcia strony internetowej winny być przedstawione przed organem a nie Sądem.

Na marginesie, Sąd wskazuje, że na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2017 r. odroczył rozprawę z uwagi na wydanie zarządzenia zobowiązującego skarżącą do przedłożenia stosownego katalogu, czego skarżąca nie uczyniła. Reasumując Sąd oddalił przedmiotowe wnioski dowodowe.

Biorąc powyższe pod rozwagę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.