Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1467/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżone rozstrzygnięcie
Powołane przepisy: article: art. 20 c ust. 2, 4, i 5, art. 20 zc
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: art. 6 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2014 poz 7
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw
article: art. 11 ust. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 41 poz 361
law: Ustawa z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy.
article: art. 39 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 594
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędzia del. WSA Iwona Bogucka Protokolant asystent sędziego Aleksander Jakubowski po rozpoznaniu w dniu 7 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zarządu Dzielnicy Wilanów Miasta Stołecznego Warszawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1289/14 w sprawie ze skargi M.K. i I.K. jako przedstawicieli ustawowych małoletniego J.K. na rozstrzygnięcie Zarządu Dzielnicy Wilanów Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 22 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia do przedszkola 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżone rozstrzygnięcie Zarządu Dzielnicy Wilanów Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 22 maja 2014 r. nr [...]; 2. zasądza od Miasta Stołecznego Warszawy na rzecz skarżących M.K. i I.K. jako przedstawicieli ustawowych małoletniego J.K. solidarnie kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. odstępuje od zasądzenia od M.K. i I.K. solidarnie jako przedstawicieli ustawowych małoletniego J.K. na rzecz Miasta Stołecznego Warszawy kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Na podstawie art. 20zc ust. 3, ust. 4 i ust 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz na podstawie harmonogramu dla kandydata do przedszkoli i oddziałów przedszkolnych, w dniu 9 maja 2014 r. została podana do publicznej wiadomości lista kandydatów przyjętych i nieprzyjętych do Przedszkola nr [...] w Warszawie przy ul. [...], oraz została podana najniższa liczba punktów, która uprawniała do przyjęcia. Wśród osób nieprzyjętych znalazł się m.in. J.K..

W dniu 14 maja 2014 r. I. i M. K. wnieśli o uzasadnienie odmowy przyjęcia dziecka, tj. syna J.K. do Przedszkola nr [...] położonego w Warszawie przy ul. [...].

W dniu 14 maja 2014 r. Komisja Rekrutacyjna do Przedszkola nr [...] w Warszawie, na podstawie art. 20zc ust. 7 ustawy o systemie oświaty, przesłała wnioskodawcom uzasadnienie odmowy przyjęcia ich syna J.K. do Przedszkola nr [...] w Warszawie. W uzasadnieniu odmowy podała, że w postępowaniu rekrutacyjnym na rok szkolny 2014/2015 wzięło udział 299 trzylatków (których rodzice wskazali ww. przedszkole na pierwszym miejscu) – na 75 miejsc. Minimalna ilość punktów, z jaką zostały przyjęte dzieci do przedszkola, wynosiła 20 punktów. Ponieważ liczba kandydatów do przedszkola była większa niż liczba wolnych miejsc, Komisja Rekrutacyjna – zgodnie z Regulaminem Rekrutacji do Przedszkola nr [...] w Warszawie (§ 3 ust. 13 pkt 4) – dokonała losowego wyboru wśród kandydatów, którzy uzyskali 20 punktów.

W dniu 21 maja 2014 I. i M.K. w imieniu syna wnieśli odwołanie od rozstrzygnięcia Komisji Rekrutacyjnej Przedszkola nr [...] w Warszawie do Burmistrza Dzielnicy Wilanów m. st. Warszawy za pośrednictwem Komisji Rekrutacyjnej Przedszkola nr [...] w Warszawie. W uzasadnieniu odwołania podali, że ich syn uczęszczał do żłobka, w którym się bardzo dobrze zaadoptował i dlatego ich zdaniem celowe byłoby, aby następnie uczęszczał do przedszkola. Podkreślili, że oboje są aktywni zawodowo. Wskazali, że pod koniec maja spodziewają się narodzin drugiego dziecka, co łączy się z wydatkami, oraz mniejszą ilością czasu, jaką będą mogli poświęcić synowi J. W tej sytuacji jest dla nich bardzo istotne zapewnienie mu opieki i możliwości wszechstronnego rozwoju w Przedszkolu Publicznym. Wskazali, że chociaż zgodna z Regulaminem, metoda losowego doboru na pewno jest krzywdząca dla wielu rodzin.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Zastępca Burmistrza Dzielnicy Wilanów Miasta Stołecznego Warszawy, rozstrzygnięciem z dnia 22 maja 2014 r., na podstawie art. 1 pkt 11 w zakresie art. 20zc ust. 9 ustawy z dnia 6 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 7), utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Komisji Rekrutacyjnej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że nie ma podstaw do uwzględnienia odwołania. Liczba kandydatów była wyższa niż ilość wolnych miejsc. Wszystkie czynności dokonane przez Komisję Rekrutacyjną odbywały się zgodnie z powołaną ustawą oraz Regulaminem Rekrutacji do Przedszkola nr [...], w tym także wybór losowy kandydatów, którzy uzyskali 20 punktów.

Powyższe rozstrzygnięcie stało się przedmiotem skargi I. i M. K. – przedstawicieli ustawowych małoletniego J.K. – do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wnieśli oni o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podali, że rozstrzygnięcie nie może się ostać z uwagi na to, że zawiera błąd – zamiast o "synu", traktuje o córce. Podważali ponadto argument dotyczący braku miejsc w żłobku, ponieważ komisja dysponowała miejscami w grupie 3-latków, które podlegały uzupełnieniu w procesie rekrutacji uzupełniającej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wskazał, że błąd, który znajduje się w rozstrzygnięciu, jest omyłką pisarską.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 stycznia 2015 r. w punkcie pierwszym stwierdził nieważność zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Sąd pierwszej instancji wskazał w uzasadnieniu, że skarga I. i M.K. – przedstawicieli ustawowych małoletniego J.K. – zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli podniesione w skardze. WSA w Warszawie zauważył, że od 18 stycznia 2014 r. na mocy ustawy z dnia 6 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 7) wprowadzono do ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) nowy rozdział 2a zatytułowany "Przyjmowanie do publicznych przedszkoli, publicznych innych form wychowania przedszkolnego, publicznych szkół i publicznych placówek", a w nim nowy rodzaj aktu administracyjnego – rozstrzygnięcie dyrektora przedszkola w sprawie nieprzyjęcia dziecka do przedszkola, od którego przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

Jak wskazał WSA w Warszawie, w rozpoznawanej sprawie skarżący ubiegali się o przyjęcie dziecka do nowoutworzonego przedszkola, tj. do takiego, w którym nie ma jeszcze dyrektora, mogącego wydać rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 20zc ust. 9 cytowanej ustawy. Ustawa zmieniająca z dnia 6 grudnia 2013 r. nie uregulowała wprost takiej sytuacji. Jednak w art. 20zf pkt 1 ustawy o systemie oświaty zawarto stwierdzenie, że w przypadku publicznych przedszkoli, publicznych szkół i publicznych placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego zadania i kompetencje określone m.in. w art. 20za ust. 1 – wykonuje odpowiednio rada gminy, rada powiatu, sejmik województwa. Stosownie zaś do art. 6 ust. 3 ustawy zmieniającej z dnia 6 grudnia 2013 r. w postępowaniu rekrutacyjnym na rok szkolny 2014/2015 do publicznego przedszkola lub publicznej innej formy wychowania przedszkolnego przepisy m.in. art. 20z-20ze ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się odpowiednio. Z tego w ocenie Sądu pierwszej instancji należało wywieść, że w przypadku nowoutworzonego przedszkola obowiązki związane z utworzeniem i przygotowaniem do prowadzenia przedszkola pełni organ prowadzący. Organem prowadzącym przedszkole publiczne jest jednostka samorządu terytorialnego (art. 3 pkt 5 ustawy o systemie oświaty). Natomiast do wydania decyzji administracyjnej w imieniu jednostki samorządu terytorialnego w myśl art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) właściwy jest wójt, burmistrz, prezydent. Stosownie zaś do art. 39 ust. 4 cytowanej ustawy, do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej rada gminy może upoważnić również organ wykonawczy jednostki pomocniczej oraz organy jednostek i podmiotów, o których mowa w art. 9 ust. 1. Z tego ostatniego przepisu nie wynika jednak w ocenie WSA w Warszawie, aby organom jednostek pomocniczych przysługiwała ex lege kompetencja do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, nawet gdy zadania obejmujące dane sprawy zostały przekazane jednostce pomocniczej do wykonywania. Czym innym jest w ocenie tego Sądu przekazanie zadań a czym innym kompetencji do wydawania indywidualnych aktów administracyjnych obejmujących sprawy wynikające z tych zadań.

Sąd pierwszej instancji zauważył, że w rozpoznawanej sprawie organem prowadzącym przedszkole jest Rada Miasta Stołecznego Warszawy, która na podstawie własnej uchwały nr XLVI/1422/2008 z dnia 18 grudnia 2008 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 220, poz. 9485 ze zm.) przekazała część kompetencji i zadań m. st. Warszawy dzielnicom m.st. Warszawy. Zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 1 tej uchwały w zakresie następujących jednostek organizacyjnych m.st. Warszawy nieposiadających osobowości prawnej, położonych na obszarze właściwej dzielnicy i niezaliczonych uchwałą Rady m.st. Warszawy do jednostek o znaczeniu ponaddzielnicowym: placówek oświaty i wychowania, jednostek organizacyjnych, których działalność statutowa dotyczy obsługi finansowej w zakresie oświaty, jednostek organizacyjnych pomocy społecznej oraz ośrodków sportu i rekreacji przekazuje się dzielnicom do wykonywania zadania i kompetencje polegające na prowadzeniu tych jednostek, za wyjątkiem ich tworzenia, likwidacji, reorganizacji w rozumieniu art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy o samorządzie gminnym oraz wyposażania ich w majątek. Natomiast Zarząd Dzielnicy Wilanów m.st. Warszawy wydał uchwałę z dnia 4 marca 2014 r. nr XLVI/1422/2008, którą upoważnił Zastępcę Burmistrza Dzielnicy Wilanów m. st. Warszawy Artura Buczyńskiego wykonywania czynności polegających na przygotowaniu nowoutworzonej placówki do rozpoczęcia z dniem 1 września 2014 r. działalności, w tym do dokonywania czynności niezbędnych w procesie rekrutacji.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji z cytowanej powyżej uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy wynika, że zostały przekazane Dzielnicy Wilanów m.st. Warszawy kompetencje dotyczące prowadzenia placówki, ale nie do wydawania indywidualnych rozstrzygnięć. Zatem organ wykonawczy Dzielnicy posiadał kompetencje do zorganizowania i przeprowadzenia rekrutacji do przedszkola, więc do wykonania tych zadań mógł upoważnić swojego pracownika. W tym też zakresie czynności podejmowane przez upoważnionego były ważne i oparte o właściwe umocowanie. Zupełnie inaczej przedstawiała się w ocenie Sądu natomiast kwestia kompetencji do wydania rozstrzygnięcia o odmowie przyjęcia dziecka do przedszkola. Zdaniem WSA w Warszawie rozstrzygnięcie to jest indywidualnym aktem administracyjnym, którego uchwała Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. nie obejmowała – nie znalazło się to zatem w powierzonych Dzielnicy kompetencjach i zadaniach. To z kolei oznaczało w opinii Sądu, że rozstrzygnięcie to mogło być wydane tylko przez organ prowadzący przedszkole lub przez pracownika upoważnionego bezpośrednio przez ten organ. Brak takiego upoważnienia dla zastępcy Burmistrza Dzielnicy Wilanów m. st. Warszawy do wydania rozstrzygnięcia z dnia 22 maja 2014 r. skutkowało w ocenie Sądu pierwszej instancji nieważnością tego aktu jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Zarząd Dzielnicy Wilanów m.st. Warszawy. Postawił w niej zarzuty naruszenia art. 11 ust. 3 ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy, § 8 ust. 1 pkt 1 uchwały z dnia 18 grudnia 2008 r. Rady Miasta Warszawy w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji, art. 39 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 3 pkt 5 ustawy o systemie oświaty. Miało do niego dojść przez błędne uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że zaskarżonego rozstrzygnięcia nie mógł wydać upoważniony członek Zarządu Dzielnicy m.st. Warszawy, gdy tymczasem prawo dopuszcza takie działanie. Wadliwe w konsekwencji stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia przez Sąd naruszało art. 145 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty profesjonalnie skonstruowanej skargi kasacyjnej okazały się trafne.

Uzasadniony okazał się zarzut postawiony przez skarżącego kasacyjnie, że upoważniony członek Zarządu Dzielnicy m.st. Warszawy miał kompetencję do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, a odmienna interpretacja Sądu pierwszej instancji naruszała art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. 2002 r. Nr 41, poz. 361 ze zm.), § 8 ust. 1 pkt 1 uchwały z dnia 18 grudnia 2008 r. nr XLVI/1422/2008 Rady Miasta Warszawy w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego 2008 r. Nr 220, poz. 9485 ze zm.), art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.). Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy, dzielnica działa na podstawie statutu dzielnicy nadanego przez Radę m.st. Warszawy i innych uchwał Rady m.st. Warszawy przekazujących dzielnicy zadania i kompetencje gminne i powiatowe, zadania zlecone gminie z zakresu administracji rządowej oraz zadania realizowane na podstawie porozumień zawartych pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego. Ustęp 3 tego przepisu stanowi, że w zakresie kompetencji, o których mowa w ust. 1, zarząd dzielnicy może upoważnić poszczególnych członków zarządu oraz innych pracowników Urzędu m.st. Warszawy, wykonujących pracę w danej dzielnicy, do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej w trybie przepisów o postępowaniu administracyjnym i postępowaniu podatkowym, w tym do wydawania decyzji. W myśl § 8 ust. 1 pkt 1 uchwały Rady Miasta Warszawy w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji – w zakresie następujących jednostek organizacyjnych m.st. Warszawy nieposiadających osobowości prawnej, położonych na obszarze właściwej dzielnicy i niezaliczonych uchwałą Rady m.st. Warszawy do jednostek o znaczeniu ponaddzielnicowym: placówek oświaty i wychowania, jednostek organizacyjnych, których działalność statutowa dotyczy obsługi finansowej w zakresie oświaty, jednostek organizacyjnych pomocy społecznej oraz ośrodków sportu i rekreacji – przekazuje się dzielnicom do wykonywania zadania i kompetencje polegające na prowadzeniu tych jednostek, za wyjątkiem ich tworzenia, likwidacji, reorganizacji w rozumieniu art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy o samorządzie gminnym oraz wyposażania ich w majątek. Stosownie do art. 39 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej wydaje wójt, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z przywołanych przepisów wynikała kompetencja do upoważnienia przez Zarząd Dzielnicy m.st. Warszawy zastępcy burmistrza dzielnicy do dokonywania rozstrzygnięć o odmowie przyjęcia dziecka do przedszkola. Organem prowadzącym przedszkole był w sprawie Zarząd Dzielnicy m.st. Warszawy, co nie było przedmiotem sporu. Pełnił on obowiązki dyrektora nowopowstałego, na mocy uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 29 sierpnia 2013 r. nr LXIII/1756/2013, przedszkola do czasu powołania jego dyrektora i rozpoczęcia przez to przedszkole działalności. Wskazać należy, że zarówno art. 11 ust. 1 i 3 ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy, jak i § 8 ust. 1 pkt 1 uchwały Rady Miasta Warszawy w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji, rozdzielają wyraźnie pojęcie zadań i kompetencji. W literaturze przyjmuje się generalnie, że zadania wyznaczają zakres działalności danego podmiotu, zaś kompetencje determinują zakres czynności jakie może podjąć ten podmiot w celu realizacji zadań (por. D. Mazurkiewicz, Pojęcie kompetencji w prawie administracyjnym, "Państwo i Prawo" 1988, nr 3, s. 75; R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 153-154; S. Gajewski, Struktura zadaniowo-kompetencyjna dzielnic metropolii stołecznej na przykładzie m.st. Warszawy, "Przegląd Prawa Publicznego" 2015, nr 5, s. 62-63). Potwierdza to zresztą lektura m.in. art. 11 ust. 3 ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy, który w odniesieniu do możliwości wydawania decyzji administracyjnych posługuje się już wyłącznie pojęciem kompetencji. Jakkolwiek zatem trafne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że same zadania nie mogą jeszcze stanowić podstawy do działania organu w formie władczego rozstrzygnięcia, o tyle taką legitymację dają niewątpliwie kompetencje. Paragraf 8 ust. 1 pkt 1 uchwały Rady Miasta Warszawy w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji zasadniczo przekazał dzielnicom do wykonywania zadania i – co należy podkreślić – kompetencje polegające na prowadzeniu jednostek oświatowych, za wyjątkiem ich tworzenia, likwidacji, reorganizacji w rozumieniu art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy o samorządzie gminnym oraz wyposażania ich w majątek. Przekazując dzielnicom nie tylko zadania, ale i kompetencje, Rada Miasta Stołecznego Warszawy przekazała zatem także moc do stosowania prawnie określonych form działania w przekazanej materii. Taką formą działania w świetle art. 20zc ust. 9 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst. jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) jest wskazane w tym przepisie "rozstrzygnięcie". Wydawanie tego typu rozstrzygnięć mieści się zaś w –określonym w § 8 ust. 1 pkt 1 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji – pojęciu "prowadzeniu placówek oświaty i wychowania". A zatem, wbrew ocenie Sądu pierwszej instancji, Zarząd Dzielnicy m.st. Warszawy posiadał kompetencję do wydania w sprawie rozstrzygnięcia na skutek wniesionego odwołania od rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej w przedmiocie przyjęcia do przedszkola.

Również możliwość upoważnienia przez Zarząd Dzielnicy m.st. Warszawy zastępcy burmistrza dzielnicy do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wynika to wprost z cytowanego wyżej art. 11 ust. 3 ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy, zgodnie z którym w zakresie przekazanej kompetencji zarząd dzielnicy może upoważnić poszczególnych członków zarządu oraz innych pracowników Urzędu m.st. Warszawy, wykonujących pracę w danej dzielnicy, do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej w trybie przepisów o postępowaniu administracyjnym i postępowaniu podatkowym, w tym do wydawania decyzji. Zaskarżone rozstrzygnięcie jest zaś formą prawną załatwienia indywidualnej sprawy z zakresu administracji publicznej w trybie swoistego postępowania administracyjnego.

Konkludując, usprawiedliwione były zarzuty skargi kasacyjnej, wskazujące, że – wbrew ocenie Sądu pierwszej instancji – zarząd dzielnicy był kompetentny w sprawie wydania rozstrzygnięcia na skutek wniesionego odwołania od rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej w przedmiocie przyjęcia do nowopowstałego przedszkola, jak również do upoważnienia członka zarządu dzielnicy do załatwiania tego typu spraw w formie rozstrzygnięcia wydawanego na podstawie art. 20zc ust. 9 ustawy o systemie oświaty.

Za uzasadniony w tej sytuacji należy też uznać zarzut naruszenia art. 145 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., albowiem nie można uznać – tak jak zrobił to Sąd pierwszej instancji – że brak upoważnienia dla Zastępcy Burmistrza Dzielnicy m. st. Warszawy do wydania rozstrzygnięcia z dnia 22 maja 2014 r. skutkował nieważnością tego aktu jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa. Analiza postępowania rekrutacyjnego na gruncie ustawy o systemie oświaty wskazuje bowiem, że wywołująca skutki ex tunc instytucja stwierdzenia nieważności decyzji z art. 156 k.p.a. nie znajdzie zastosowania do rozstrzygnięć wydawanych w tym postępowaniu z uwagi na ich istotę, a zatem Sąd pierwszej instancji nie mógł zastosować tego przepisu w związku z art. 145 § 2 p.p.s.a.

Z przedstawionych względów wyrok Sądu pierwszej instancji należało uchylić.

Uznając, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. rozpoznał skargę i uznał za niedopuszczalne – w świetle przepisów ustawy o systemie oświaty oraz uzgodnień z 5 marca 2014 r. – przyjęcie jako czynnika determinującego przyjęcie do przedszkola kryterium w postaci wyniku losowania.

Jak stanowi art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 7, dalej jako "ustawa nowelizująca"), w postępowaniu rekrutacyjnym na rok szkolny 2014/2015 do publicznego przedszkola lub publicznej innej formy wychowania przedszkolnego kryteria, o których mowa w art. 20c ust. 4 ustawy o systemie oświaty, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, określa dyrektor publicznego przedszkola albo osoba kierująca publiczną inną formą wychowania przedszkolnego, w uzgodnieniu z wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta), a kryterium dochodu na osobę w rodzinie kandydata, o którym mowa w art. 20c ust. 5 ustawy o systemie oświaty, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, może określić wójt (burmistrz, prezydent miasta). Liczbę punktów za kryteria określa dyrektor publicznego przedszkola albo osoba kierująca publiczną inną formą wychowania przedszkolnego, w uzgodnieniu z wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta). Spełnianie przez kandydata tych kryteriów jest potwierdzane odpowiednimi oświadczeniami. Przepisy art. 20c ust. 6, 9 i 10 ustawy o systemie oświaty, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, stosuje się odpowiednio. Przy tym zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy nowelizującej, w postępowaniu rekrutacyjnym na rok szkolny 2014/2015 do publicznego przedszkola lub publicznej innej formy wychowania przedszkolnego przepisy art. 20a ust. 1, 2, 4, 6 i 7, art. 20b, art. 20c ust. 1-3, 7 i 8, art. 20s, art. 20t ust. 1, 2 pkt 1, ust. 3, 5-10, art. 20v, art. 20w ust. 1 i 2, art. 20z-20ze ustawy o systemie oświaty, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, stosuje się odpowiednio.

Kluczowe znaczenie w sprawie ma w tym stanie rzeczy odpowiednio stosowany art. 20c ust. 4 ustawy o systemie oświaty. Zgodnie z nim, w przypadku równorzędnych wyników uzyskanych na pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego – a zatem w oparciu o kryteria ustawowe z art. 20c ust. 2 ustawy o systemie oświaty – lub jeżeli po zakończeniu tego etapu dane publiczne przedszkole albo dana publiczna inna forma wychowania przedszkolnego nadal dysponuje wolnymi miejscami, na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego są brane pod uwagę kryteria określone przez organ prowadzący, z uwzględnieniem zapewnienia jak najpełniejszej realizacji potrzeb dziecka i jego rodziny, zwłaszcza potrzeb rodziny, w której rodzice albo rodzic samotnie wychowujący kandydata muszą pogodzić obowiązki zawodowe z obowiązkami rodzinnymi, oraz lokalnych potrzeb społecznych. Organ prowadzący określa dokumenty niezbędne do potwierdzenia tych kryteriów. W myśl art. 20c ust. 6 ww. ustawy, organ prowadzący określa nie więcej niż 6 kryteriów, o których mowa w art. 20c ust. 4 i 5 ustawy o systemie oświaty, oraz przyznaje każdemu kryterium określoną liczbę punktów, przy czym każde kryterium może mieć różną wartość.

Kryteria i liczbę punktów za kryteria obowiązujące na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego określały w sprawie wspomniane wyżej uzgodnienia z dnia 5 marca 2014 r. Określono w nich pięć takich kryteriów. Pośród nich nie ma jednak kryterium wyników losowania, które zdeterminowało osnowę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skoro zatem kryterium tego nie wprowadza ani ustawa o systemie oświaty (zob. jej art. 20c ust. 2) ani uzgodnienia dokonane na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy nowelizującej, to tym samym należy wskazać, że brak było podstaw do zastosowania tego kryterium. Losowy wybór kandydatów do przedszkola przewiduje dopiero § 3 ust. 13 pkt 4 Regulaminu rekrutacji do Przedszkola nr [...] w Warszawie, który jednak nie znajduje oparcia w przepisach wyższego rzędu. Ustawa o systemie oświaty przewiduje bowiem postępowanie dwuetapowe (z wyjątkiem z art. 20c ust. 7 tej ustawy), przy tym stosowane w nich kryteria muszą wynikać z ustawy lub realizować jej wytyczne. Kryterium losowe nie uwzględnia wytycznej z art. 20c ust. 4 ustawy o systemie oświaty w postaci zapewnienia jak najpełniejszej realizacji potrzeb dziecka i jego rodziny, zwłaszcza potrzeb rodziny, w której rodzice albo rodzic samotnie wychowujący kandydata muszą pogodzić obowiązki zawodowe z obowiązkami rodzinnymi, oraz lokalnych potrzeb społecznych. Ideą ustawodawcy wypełniającego ustawą nowelizującą zalecenia zawarte w wyroku TK z dnia 8 stycznia 2013 r. (K 38/12) było tymczasem zapewnienie merytorycznych, weryfikowalnych podstaw przyjęcia kandydatów do szkół i przedszkoli. Do takich podstaw nie zalicza się kryterium losowe (tj. wyłącznie oparte na przypadku), którego nie zawarł ustawodawca w ustawie o systemie oświaty ani nie umożliwił jego wprowadzenia na podstawie art. 20c ust. 4 tej ustawy, o czym świadczą ujęte w tym przepisie wytyczne. Organy biorące udział w rekrutacji są zatem obowiązane tworzyć listę rankingową z rozróżnieniem wszystkich kandydatów wyłącznie w oparciu o kryteria ustawowe z art. 20c ust. 2 i ustalone na podstawie art. 20c ust. 4 ustawy o systemie oświaty, nie mogą zaś zwolnić się z tego obowiązku przez wprowadzenie kryterium wyniku losowania.

Skoro zatem organ wydał rozstrzygnięcie determinując je kryterium niezgodnym z ustawą i uzgodnieniem, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy nowelizującej, to tym samym rozstrzygnięcie to nie mogło ostać się w obrocie prawnym i wymagało wyeliminowania. Mając to na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 188 w zw. z art. 150 p.p.s.a. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie.

Wydając ponownie rozstrzygnięcie w sprawie, organ rozważy zasadność przyjęcia J.K. do Przedszkola nr [...] przy ul. [...] w Warszawie, stosując bezpośrednio wytyczne ustawowe określone w art. 20c ust. 4 ustawy o systemie oświaty dla drugiego etapu postępowania rekrutacyjnego, tj. zapewnienie jak najpełniejszej realizacji potrzeb dziecka i jego rodziny, zwłaszcza potrzeb rodziny, w której rodzice (albo rodzic samotnie wychowujący) kandydata muszą pogodzić obowiązki zawodowe z obowiązkami rodzinnymi, oraz lokalne potrzeby społeczne.