Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 576/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Siły zbrojne
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 65,  art. 148,  art. 150
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej, Adam Lipiński, Protokolant starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi P. B. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżone postanowienie w całości oraz postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w całości.


UZASADNIENIE

Minister Obrony Narodowej postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 268a K.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia P. B., utrzymał w mocy postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nr [...] z dnia [...] maja 2012 r.

Do wydania powyższych postanowień doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] odmówił wypłacenia P. B. odprawy mieszkaniowej, z uwagi na niespełnienie przesłanek wynikających z przepisu art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. a, b ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nr [...] z dnia [...] maja 2012 r.

P. B. złożył skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1294/12 skargę tę oddalił.

W dniu [...] sierpnia 2014 r. P. B. skierował do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, za pośrednictwem Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...], wniosek o wznowienie, na podstawie art. 145 K.p.a., postępowania w sprawie wypłaty odprawy mieszkaniowej w związku z nowymi okolicznościami i faktami ujawnionymi po uprawomocnieniu się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2012 r., które mogły w istotny sposób wpłynąć na brzmienie wyroku. Zdaniem wnioskodawcy organy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej zataiły w postępowaniu przed Sądem, iż decyzja o przydziale lokalu mieszkalnego wygasła jeszcze przed zakończeniem przez niego służby wojskowej, o czym dowiedział się dopiero po uprawomocnieniu się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie bezczynności Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...]. Wnioskodawca wskazał również na ewentualną zmianę kwestionowanej decyzji w trybie art. 161 K.p.a.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2014 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie wypłaty P. B. odprawy mieszkaniowej, z uwagi na niedochowanie przez stronę miesięcznego terminu do wniesienia przedmiotowego żądania.

Na powyższe postanowienie P. B. wniósł zażalenie do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, w którym podniósł uchybienia prowadzące do nieprawidłowego postępowania w jego sprawie mieszkaniowej i w sprawie wypłaty odprawy mieszkaniowej, w tym wprowadzenie w błąd co do terminu wygaśnięcia tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, który został przydzielony zainteresowanemu z racji pełnionej służby wojskowej.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2014 r. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył w całości postępowanie organu pierwszej instancji, wskazując, iż w rozpoznawanej sprawie organem, który wydał decyzję ostateczną w sprawie wypłaty odprawy mieszkaniowej na rzecz P. B. jest Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, który decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. o odmowie wypłaty na rzecz ww. odprawy mieszkaniowej.

W związku z powyższym rozstrzygnięciem Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] działając na podstawie art. 65 § 1 i art. 150 § 1 K.p.a. przesłał wniosek P. B. o wznowienie postępowania według właściwości do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej.

Pismem z dnia [...] października 2014 r. P. B. wystąpił do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z kolejnym wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie wypłaty odprawy mieszkaniowej w związku z uzyskaniem w dniu [...] września 2014 r. dowodów na przekroczenie uprawnień przez ww. organ Agencji oraz na oszustwo procesowe, jakiego dopuścił się Dyrektor i Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w trakcie procesu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1294/12.

Powyższy wniosek został również przekazany do rozpatrzenia przez Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej.

Wobec wątpliwości co do treści żądania wniosku, Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w dniu [...] listopada 2014 r. zwrócił się do wnioskodawcy o jego sprecyzowanie, poprzez wskazanie, o który tryb nadzwyczajny chodzi wnioskodawcy, czy z art. 145 K.p.a., czy z art. 161 K.p.a.

W piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. P. B. doprecyzował, iż wnosi o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 K.p.a. w związku z ujawnieniem po uprawomocnieniu się decyzji o odmowie wypłaty odprawy mieszkaniowej nowych okoliczności mających znaczenie dla sprawy, a szczegółowe uzasadnienie wniosku zawarł w piśmie z dnia [...] sierpnia 2014 r. Jednocześnie wyjaśnił, iż z uwagi na zły stan zdrowia nie potrafi podać dokładnego czasu uzyskania informacji o bezprawnych działaniach Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, przy czym podniósł jednocześnie, iż o powyższych naruszeniach uzyskał wiedzę dopiero w dniu [...] września 2014 r., tj. po otrzymaniu odpisów rozkazów mianujących go na stanowiska i stopnie wojskowe.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją tego organu nr [...] z dnia [...] maja 2012 r.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż wniosek o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie został złożony przez osobę uprawnioną, a z treści pism wnioskodawcy można domniemywać, że chodzi o przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. P. B. zarzucił bowiem, że po uprawomocnieniu się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2012 r. pojawiły się nowe fakty i dowody, które mogły w istotny sposób wpłynąć na brzmienie wyroku, gdyż Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] zataił termin wygaśnięcia tytułu prawnego do przydzielonego lokalu mieszkalnego. Ponadto, w piśmie z dnia [...] października 2014 r. wnioskodawca wskazał, że w dniu [...] września 2014 r. uzyskał dowody na przekroczenie uprawnień oraz oszustwo procesowe, jakiego dopuścił się Dyrektor i Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w trakcie procesu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w celu uzyskania korzystnego dla siebie wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1294/12.

Organ zaznaczył, iż dla oceny zachowania przez P. B. terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie istotne jest ustalenie, kiedy wnioskujący dowiedział się o istnieniu tych okoliczności. Zdaniem organu argumentacja P. B. dotycząca daty, w której dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania jest niespójna. Z jednej strony wymieniony we wniosku z dnia [...] sierpnia 2014 r. podniósł, iż dopiero po uprawomocnieniu się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie bezczynności Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] dowiedział się o zatajeniu faktów przez ten organ, które w istotny sposób mogły wpłynąć na treść wyroku w sprawie odprawy. W piśmie z dnia [...] października 2014 r. wskazał na datę uzyskania w dniu [...] września 2014 r. dowodów na przekroczenie uprawnień przez Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] oraz oszustwo procesowe w postępowaniu w sprawie odprawy mieszkaniowej. Z kolei w piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. stwierdził, iż nie potrafi podać dokładnej daty uzyskania informacji o bezprawnych działaniach Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] w sprawie odmowy wypłaty odprawy mieszkaniowej z uwagi na zły stan zdrowia.

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej analizując zgromadzoną dokumentację w kontekście poczynionych wyżej wywodów uznał, że P. B. o okolicznościach, na które się powołuje, dowiedział się po uprawomocnieniu się wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2061/13 w sprawie bezczynności Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...]. Przedmiotowy wyrok P. B. odebrał w dniu 28 stycznia 2014 r. i w związku z tym powinien w ciągu jednego miesiąca od tej daty wystąpić z wnioskiem wznowieniowym. Z tych względów Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej uznał wniosek P. B. z dnia [...] sierpnia 2014 r. za spóźniony. Ponadto organ zauważył, że o powyższej okoliczności strona dowiedziała się jeszcze we wcześniejszym terminie – z postanowienia Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. stwierdzającego bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...], które P. B. odebrał w dniu 24 stycznia 2013 r.

W odniesieniu do wskazywanej przez stronę w piśmie z dnia [...] października 2014 r. i z dnia [...] listopada 2014 r. przesłanki wznowieniowej i daty powzięcia informacji o tej okoliczności – uzyskania w dniu [...] września 2014 r. dowodów na przekroczenie uprawnień przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] oraz oszustwo procesowe, jakiego dopuścił się Dyrektor

i Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w celu uzyskania korzystnego dla siebie wyroku Sądu w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1294/12 – organ stwierdził, iż powyższe okoliczności nie znajdują oparcia w aktach sprawy.

Organ nie dał wiary twierdzeniu wnioskodawcy, iż o rozkazach i decyzjach mianujących go na stanowiska służbowe w trakcie zawodowej służby wojskowej dowiedział się dopiero w dniu [...] września 2014 r. z pisma Wojskowej Komendy Uzupełnień.

Mając na uwadze powyższe organ uznał, że nastąpiło wyraźne przekroczenie jednomiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a., na złożenie podania o wznowienie postępowania, co stanowi przyczynę odmowy wznowienia postępowania.

P. B. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej do Ministra Obrony Narodowej, zarzucając organowi pierwszej instancji rozpatrzenie tylko części złożonego wniosku oraz błędne włączenie do sprawy jego wniosku z dnia [...] października 2014 r.

Minister Obrony Narodowej w wyniku rozpoznania zażalenia postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 268a K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podzielił stanowisko Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, iż w rozpatrywanej sprawie nastąpiło przekroczenie terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a., co znajduje wyraźne uzasadnienie w zgormadzonym materialne dowodowym.

W ocenie organu odwoławczego nie można zgodzić się z twierdzeniem P. B., że o decyzjach wyznaczających go na stanowiska służbowe [...] w Wojskowym Instytucie [...] w [...] dowiedział się dopiero w dniu [...] września 2014 r. po otrzymaniu pisma z Wojskowej Komendy Uzupełnień [...]. Rozkazy personalne i decyzje w tym zakresie zostały mu bowiem doręczone zgodnie z obowiązującym prawem, ich odbiór pokwitował własnoręcznym podpisem – rozkaz personalny Dyrektora Departamentu [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. otrzymał w dniu 3 marca 2007 r., a decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. – w dniu 25 stycznia 2008 r., co potwierdził w złożonym zażaleniu. Okoliczności tej nie zmienia zaś podniesiony w zażaleniu fakt zniszczenia ich przez byłą żonę.

Nie budzi również wątpliwości, że zarzut bezprawnego działania Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] i zatajenia przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie faktu wygaśnięcia tytułu prawnego do przydzielonego mu z tytułu służby wojskowej lokalu mieszkalnego P. B. podnosił już w 2013 r., kierując wniosek o wypłatę odprawy mieszkaniowej datowany na dzień [...] maja 2013 r. Ponadto kwestia wygaśnięcia ww. tytułu prawnego została szczegółowo omówiona w postanowieniu Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., które strona otrzymała w dniu 24 stycznia 2013 r.

Pomimo to P. B. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. o odmowie wypłaty odprawy mieszkaniowej złożył dopiero w dniu [...] sierpnia 2014 r. – a zatem w sprawie nastąpiło znaczne przekroczenie jednomiesięcznego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania.

Złożenie podania o wznowienie postępowania po upływie terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a., stanowi przyczynę odmowy wznowienia postępowania. Tym samym brak jest podstaw do merytorycznego badania złożonego wniosku w zakresie określonym w art. 151 K.p.a.

Odnosząc się natomiast do zarzutu łącznego rozpatrzenia wniosków z dnia [...] sierpnia 2014 r. i z dnia [...] października 2014 r. organ zauważył, iż wbrew twierdzeniom P. B. wniosek datowany na dzień [...] października 2014 r. wiąże się z pierwotnym wnioskiem, gdyż dotyczy uzyskania dowodów wskazujących w ocenie strony na przekroczenie uprawnień oraz oszustwo procesowe organów Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w postępowaniu zakończonym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1294/12, a zatem okoliczności stanowiących podstawę wniosku z dnia [...] sierpnia 2014 r.

W ocenie organu odwoławczego bezzasadny jest również zarzut nierozpatrzenia wniosku o zmianę decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w trybie art. 161 K.p.a., gdyż w piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. wnioskodawca doprecyzował, iż prosi o rozpatrzenie jego wniosku w trybie art. 145 K.p.a., a podstawę z art. 161 K.p.a. podał tylko przez ostrożność i jedynie alternatywnie.

Ustosunkowując się z kolei do wniosku strony o wznowienie przedmiotowego postępowania administracyjnego z urzędu, organ podniósł, iż wznowienie postępowania z urzędu przez organ jest jego prawem. Oznacza to, że organ nie ma obowiązku wszczynać postępowania w każdej prawomocnie zakończonej sprawie, celem sprawdzenia, czy nie zachodzą podstawy do wznowienia postępowania. Ponadto, jeżeli wniosek o wznowienie postępowania jednoznacznie wskazuje na wznowienie postępowania z urzędu, to w tych warunkach organ nie ma obowiązku do wydawania orzeczenia w przedmiocie wniosku, w szczególności nie odmawia się wznowienia postępowania z urzędu.

W skardze na powyższe postanowienie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. B.wniósł o jego uchylenie oraz wznowienie postępowania w sprawie wypłaty odprawy mieszkaniowej, a także zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów sądowych oraz utraconego dochodu.

W uzasadnieniu skargi skarżący ponownie podniósł, iż po uprawomocnieniu się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1294/12 wyszło na jaw, że w trakcie postępowania w sprawie odprawy mieszkaniowej Dyrektor oraz Prezes WAM zeznali nieprawdę. Zataili bowiem znany im fakt wcześniejszego wygaśnięcia jego tytułu prawnego do lokalu i fałszywie twierdzili, że tytuł ten wygasł dopiero [...] lutego 2012 r.

Dopiero w sierpniu 2014 r. uzyskał wiedzę wystarczającą do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie wypłaty odprawy mieszkaniowej i w dniu [...] sierpnia 2014 r. złożył taki wniosek. Ponadto [...] września 2014 r. otrzymał z Wojskowej Komendy Uzupełnień odpisy dokumentów, dzięki którym uzyskał wiedzę na temat przekroczenia uprawnień przez K. D., który działając z upoważnienia Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] bezprawnie zezwolił G. B. na zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego. Te informacje były podstawą złożenia przez niego w dniu [...] października 2014 r. kolejnego wniosku o wznowienie postępowania w sprawie odprawy mieszkaniowej. Prezes WAM, niezgodnie z jego intencją połączył jednak te oba wnioski w jedną sprawę. Skarżący podkreślił, że składając pierwszy wniosek z dnia [...] sierpnia 2014 r. nie dysponował wiedzą, która była podstawą wniosku z dnia [...] października 2014 r. Za termin uzyskania informacji o okolicznościach będących podstawą wniosku z dnia [...] sierpnia 2014 r. o wznowienie postępowania należy według skarżącego przyjąć datę złożenia tego wniosku. Uzyskane przez niego wcześniej informacje nie mogły być podstawą złożenia takiego wniosku, gdyż były niepełne, niejednoznaczne lub nieprawdziwe. Nie mogła być na pewno podstawą takiego wniosku decyzja z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] . Informacje, które uzyskał we wrześniu 2014 r. z WKU kazały mu natomiast uznać K. D. występującego z upoważnienia Prezesa WAM za osobę nieuczciwą i działającą wbrew prawu na szkodę skarżącego i WAM. Podnoszona przez Prezesa WAM i Ministra kwestia posiadanej przez niego od kilku lat wiedzy na temat okresów obowiązywania kadencji na poszczególnych stanowiskach świadczy natomiast jedynie o niechęci urzędników do ustalenia prawdy i wznowienia postępowania. Niepamięć odległych zdarzeń i szczegółów jest bowiem zjawiskiem naturalnym dla człowieka. Prezes WAM podważając jego brak świadomości treści tych rozkazów nie wskazał natomiast żadnych argumentów świadczących o tym, że on taką świadomość posiadał. W ocenie skarżącego już sam wyrok uznający Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] winnym bezczynności powinien być podstawą do wznowienia postępowania z urzędu i zbadania zgodności działań Dyrektora z przepisami prawa. Także fakt wydania decyzji na podstawie fałszywych dowodów obliguje organ do wszczęcia postępowania z urzędu w oparciu o art. 145, art. 6, art. 7 i art. 8 K.p.a. Wznowienie takie nie jest po stronie organu dobrowolne i uzależnione od chęci urzędu. Wznowienie postępowania w sprawie odprawy jest konieczne ze względu na dobro społeczne oraz konieczność wyeliminowania niesprawiedliwej, opartej na fałszywych dowodach i wydanej pod wpływem przestępstwa decyzji. Skarżący zarzucił ponadto, że Minister w zaskarżonym postanowieniu nie odniósł się do jego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, który zawarł w zażaleniu od postanowienia Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM z dnia [...] września 2014 r. nr [...]. Minister w postanowieniu tym nie udzielił mu także odpowiedzi dotyczącej terminu wygaśnięcia jego tytułu prawnego do kwatery.

Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy doszło do przekroczenia jednomiesięcznego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a.

Ustosunkowując się do zarzutów skargi dotyczących łącznego rozpatrzenia wniosków z dnia [...] sierpnia 2014 r. i z dnia [...] października 2014 r., organ wskazał, iż wbrew twierdzeniom skarżącego wniosek datowany na dzień [...] października 2014 r. wiąże się z pierwotnym wnioskiem, gdyż dotyczy uzyskania dowodów wskazujących w ocenie strony na przekroczenie uprawnień oraz oszustwo procesowe organów Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w postępowaniu zakończonym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1294/12, a zatem okoliczności stanowiących podstawę wniosku z dnia [...] sierpnia 2014 r. Ponadto organy obu instancji w wydanych przez siebie rozstrzygnięciach oceniły kwestię zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania w zakresie wszystkich okoliczności stanowiących zdaniem wnioskodawcy podstawę złożonych przez niego wniosków.

Organ podkreślił też, iż – w świetle przepisów K.p.a. – jeżeli wniosek o wznowienie postępowania jednoznacznie wskazuje na wznowienie postępowania z urzędu, to w tych warunkach organ nie ma obowiązku wydawania orzeczenia w przedmiocie wniosku, w szczególności nie odmawia się wznowienia postępowania z urzędu.

Odnosząc się natomiast do zarzutu nierozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, organ zauważył, iż zgodnie z art. 58 § 2 K.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

P. B. ww. wniosek zawarł natomiast w zażaleniu na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] nr [...]z dnia [...] września 2014 r. Zażalenie to wniósł w dniu [...] września 2014 r. – czyli dopiero ok. miesiąc po złożeniu wniosku o wznowienie postępowania, a także po wydaniu ww. postanowienia w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, w którym organ Agencji wskazał na przekroczenie terminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, choć z nie wszystkimi jej zarzutami należy się zgodzić.

Na wstępie wskazać należy, że kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), sprowadza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się więc do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. dokonano prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji (tutaj postanowienia) sporządzonym zgodnie z art. 107 K.p.a., a więc w sposób przekonywujący. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przechodząc do oceny zasadności skargi w pierwszej kolejności należy wskazać, iż wydanie postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.) następuje, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu, określonego w art. 148 § 1 i § 2 K.p.a. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 K.p.a.). Przy czym organ administracji jest obowiązany z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2043 – Lex nr 1450858).

W tej sytuacji właściwe ustalenie daty powzięcia wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, jak i daty złożenia podania o wznowienie postępowania, mają fundamentalne znaczenie dla ustalenia zachowania terminu do wniesienia podania, o jakim mowa w art. 148 § 1 i 2 K.p.a.

W niniejszej sprawie organy orzekające przeanalizowały w dostateczny sposób całokształt okoliczności związanych z ustaleniem stanu faktycznego, tj. co do daty, kiedy strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania oraz daty wniesienia podania o wznowienie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w tym zakresie podziela ustalenia organów administracji publicznej oraz rozważania dotyczące zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania (dla każdego z wniosków: pierwotnego z dnia [...] sierpnia 2014 r. i uzupełniającego z dnia [...] października 2014 r. i [...] listopada 2014 r.), szczegółowo przedstawione w części historycznej wyroku, jak też stwierdza, iż organy w analizowanym przypadku wysnuły prawidłowe wnioski. Skarżący bowiem o powołanych przez siebie okolicznościach uzasadniających wznowienie postępowania dowiedział się najpóźniej 28 stycznia 2014 r. kiedy to otrzymał wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2061/13 w swej treści zawierający informację o wygaśnięciu decyzji przydziału lokalu przed zakończeniem przez skarżącego służby wojskowej. Wobec tego, jego podanie o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją wniesione w dniu [...] sierpnia 2014 r. było oczywiście spóźnione. Natomiast kolejne podania z dnia [...] października 2014 r. i [...] listopada 2014 r. nie mogły zostać zakwalifikowane przez organ jak odrębne wnioski z tej przyczyny, iż skarżący wskazywał w nich w istocie te same okoliczności co w podaniu z dnia [...] sierpnia 2014 r., powołując się jedynie na uzyskanie w dniu [...] sierpnia 2014 r. dokumenty (rozkazy i decyzje o mianowaniu skarżącego na stanowisko służbowe), które były mu jako stronie postępowania doręczone za pokwitowaniem w 2007 i 2008 r. i wobec tego już wówczas znane.

Niemniej zwrócić uwagę należy, iż skarżący o uchybieniu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania dowiedział się z doręczonego postanowienia Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z dnia [...] września 2014 r. Od tego postanowienia wniósł zażalenie, w którym zawarł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył w całości postępowanie organu pierwszej instancji, przyjmując, iż zaskarżone postanowienie wydał organ rzeczowo niewłaściwy. W związku z zapadłym rozstrzygnięciem Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, na podstawie art. 65 § 1 i art. 150 § 1 K.p.a. przesłał wniosek P. B. o wznowienie postępowania według właściwości do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej do rozpatrzenia. Zatem postępowanie powróciło do stadium początkowego. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniosek strony o wznowienie postępowania rozpoznał i wydał postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, lecz pominął przy tym skutecznie złożony przez stronę wniosek o przywrócenie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. To z kolei uchybienie bez wątpienia mogło mieć istotny wpływ na sposób załatwienia sprawy zainicjowanej wnioskiem strony o wznowienie postępowania. Innymi słowy, zaskarżone, jak i utrzymane nim w mocy postanowienie zostały wydane przedwcześnie przed rozpatrzeniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania.

Zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwa, uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Od negatywnych skutków uchybienia terminu strona może bronić się, wnosząc podanie o przywrócenie terminu (art. 58 § 1 K.p.a.). W wyroku z dnia 29 stycznia 1986 r., sygn. akt III SA 1263/85 NSA przyjął: "Jeżeli podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione po upływie miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a., organ administracji władny jest do wydania decyzji (obecnie postanowienia – dopisek własny) o odmowie wznowienia postępowania, o ile termin ten nie został przywrócony" – patrz B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydanie 8, Wydawnictwo C. H. Beck, str. 672).

Skoro zaskarżone postanowienie Ministra Obrony Narodowej oraz postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] grudnia 2014 r. zostały wydane z naruszeniem art. 149 § 3 w zw. z art. 58 § 1 – 2 i art. 59 § 1 K.p.a., to nie mogą ostać się w obrocie prawnym. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej ponownie rozpoznając wniosek skarżącego z dnia [...] sierpnia 2014 r. będzie obowiązany w pierwszej kolejności rozstrzygnąć o zasadności wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania wznowieniowego.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.