Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Agencji Rynku Rolnego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 141 § 4, art. 185 § 1, art. 203 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Ilona Szczepańska po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 739/14 w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji oraz odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Prezesa Agencji Rynku Rolnego na rzecz M. M. 440 (słownie: czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 25 września 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 739/14 (dalej wyrok z 25 września 2014 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. M. (dalej: producent, strona, skarżący) na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego (dalej: Prezes ARR) z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i odmowy udzielenia wsparcia finansowego w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC.

Zdaniem Sądu powyższy wyrok zapadł w następujących realiach stanu faktycznego i prawnego sprawy:

W dniu 29 czerwca 2011 r. M. M. - producent warzyw złożył w Oddziale Terenowym Agencji Rynku Rolnego w G.. (OT ARR) oświadczenie o niezbieraniu/zielonych plonach w związku z wystąpieniem kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC (dalej: oświadczenie) dotyczące przeprowadzenia w dniach 27.05.2011 r. - 17.06.2011 r., działania "niezbierania" na uprawie pomidorów (powierzchnia 6,22 ha) oraz "zielonego zbioru" na uprawie pomidorów (powierzchnia 6,22 ha). Organ pismem z dnia 30.06.2011 r. poinformował stronę, że złożone oświadczenia stanowią załącznik do wniosku o udzielenie wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC (dalej: wniosku). OT ARR w dniu 30.06.2011 r. przeprowadził kontrolę na miejscu u producenta warzyw, w wyniku której stwierdzono, że strona nie dokonywała "niezbierania" ani "zielonych zbiorów".

W dniu 11 lipca 2011 r. do OT ARR w G. wpłynął wniosek strony o udzielenie wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC tytułem dokonania "zielonych zbiorów" na powierzchni 6,22 ha upraw pomidorów. Do wniosku załączono Oświadczenie o "zielonych zbiorach" w związku z wystąpieniem kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC.

W dniu 13.07.2011 r. Strona złożyła korektę wniosku o udzielenie wsparcia wraz z pismem z dnia 12.07.2011 r., w którym wniosła o wycofanie oświadczenia dotyczącego działania "niezbieranie". Zadeklarowała, że przeprowadziła działania "zielone zbiory" w okresie od dnia 27.05.2011 r. do dnia 17.06.2011 r. poprzez kompostowanie pomidorów (powierzchnia uprawy 6,22 ha).

W dniach 14 - 15 lipca 2011 r. ARR przeprowadziła kontrolę na miejscu mającą na celu potwierdzenie danych zadeklarowanych we wniosku. W wyniku kontroli oraz na podstawie wyjaśnień udzielanych w trakcie kontroli przez A. K., stwierdzono m.in., że działanie "zielony zbiór" w szklarniach "Blok 3" oraz "Blok 4" miało miejsce w dniach 27.05. - 17.06.2011 r. i dotyczyło powierzchni wskazanej we wniosku, tj.6,22 ha. Ponadto stwierdzono, że z uprawy ze szklarni "Blok 3" oraz "Blok 4" zbierano nienadający się do sprzedaży produkt (niedojrzałe pomidory) i przeznaczono go na kompost. Dokonano oględzin kompostownika, na którym znajdowały się pomidory w różnych fazach rozkładu oraz resztki gałązek pomidorów.

Na podstawie rozmowy z A. B., świadkiem wskazanym w oświadczeniu, potwierdzono przeprowadzenie "zielonych zbiorów" na uprawie pomidorów.

Dyrektor OT ARR w G. decyzją z dnia [...] września 2011 r. przyznał M. M. wsparcie w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC w wysokości 837 054,15 zł do 6,22 ha powierzchni uprawy pomidorów w szklarniach, na której przeprowadzono działanie "zielony zbiór".

W dniach od 10 października 2012 r. do 30 listopada 2012 r. Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w Z. (WIJHARS) przeprowadził u beneficjenta kontrolę ex- post (nr ref. [...]) w wyniku której ustalono między innymi, że "Gospodarstwo Ogrodnicze M. M. " jest producentem rolnym osiągającym dochody z działów specjalnych produkcji rolnej i nie prowadzi ksiąg rachunkowych. Dochód z działów specjalnych produkcji rolnej jest ustalany przy zastosowaniu norm szacunkowych dochodu z określonej powierzchni upraw. Producent warzyw jest członkiem wstępnie uznanej Grupy Producentów [...].

Ustalono, że powierzchnia upraw pomidora podana przez producenta warzyw we "Wniosku o udzielenie wsparcia (...)" stanowiła powierzchnię deklarowaną w dokumencie "PIT 36", tj. 6,22 ha, natomiast nie była tożsama z ustaleniami z kontroli krzyżowej - krajowej o nr ref. 80/2012/b, przeprowadzonej w Grupie Producentów [...], gdzie powierzchnia uprawy pod osłonami została podzielona na powierzchnię upraw: pomidora – 6,17 ha i powierzchnię upraw ogórka - 0,05 ha.

Zatem powierzchnia upraw pomidora jest niejednoznaczna z informacją podaną we "Wniosku o udzielenie wsparcia (...)".

W okresie przeprowadzanego działania "zielony zbiór" M. M. Gospodarstwo Ogrodnicze sprzedał do Grupy Producentów [...] w R. łącznie 428 230,00 kg pomidorów szklarniowych. Ponadto określono, że w tym okresie kontrolowany podmiot sprzedał również 3 954,00 kg ogórka szklarniowego. Treść Oświadczenia z dnia 11.10.2012 r. wskazuje, że sprzedawane ogórki zostały zebrane z tzw. roślin wskaźnikowych, wykorzystywanych w uprawie pomidora, na których wcześniej widoczne są objawy chorobowe lub objawy niedoborów składników pokarmowych. Rośliny ogórka rozmieszczane są pojedynczo pomiędzy roślinami pomidora i nie stanowią wydzielonego obszaru produkcji.

W okresie "zielonych zbiorów" produkty nie były magazynowane w innym podmiocie za wyjątkiem magazynów należących do w/w Grupy. Produkty handlowe były magazynowane w okresie od 20.05.2011 r. do 17.06.2011 r., tj. w okresie poprzedzającym "zielony zbiór" oraz w okresie "zielonego zbioru".

Kontrolujący ustalili również, że okres magazynowania produktu określony w trakcie kontroli krzyżowej o nr ref [...] (tj. 20.05.2011 r. - 26.05.2011 r.) jest niejednoznaczny z ustaleniami w trakcie kontroli ex-post o nr ref. [...] (tj. 20.05.2011 r. - 17.06.2011 r.).

WIJHARS w protokole kontroli z dnia 30.11.2012 r. stwierdził brak możliwości oceny prawidłowości wypłaty środków w ramach mechanizmu WPR "Wyjątkowe środki wsparcia - producenci, którzy nie są członkami organizacji producentów - niezbieranie i zielone zbiory". Z uwagi na powyższe Agencja Rynku Rolnego zwróciła się do w/w służb kontrolnych pismem z dnia 6 maja 2012 r. m.in. o jednoznaczne określenie przez inspektorów WIJHARS w Z., czy w wyniku przeprowadzonej kontroli potwierdzono prawidłowość wypłaty środków z EFRG. W odpowiedzi na powyższe WIJHARS poinformował ARR, że inspektorzy jednoznacznie stwierdzają, że nie potwierdzają prawidłowości wypłat z funduszy EFRG (pismo z dnia 10 maja 2013 r.) ponieważ wykazała przypadki, które mogą świadczyć o możliwości zaistnienia nieprawidłowości finansowych.

W dniu [...] lipca 2013 r. Dyrektor OT ARR w G. postanowieniem wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] września 2011 r., na podstawie której organ I instancji udzielił producentowi M. M. wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC i w dniu [..] września 2013 r. wydał decyzję uchylającą decyzję nr [...] z dnia 6 września 2011 r. Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji Prezes ARR decyzją z dnia [...] listopada 2013r. uchylił orzeczenie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor OT ARR w G. w dniu [...] listopada 2013 r. wydał decyzję o uchyleniu decyzji z dnia [...] września 2011 r. w sprawie udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC i odmówił producentowi warzyw udzielenia wsparcia z tytułu przeprowadzenia "zielonego zbioru" na powierzchni 6,22 ha uprawy pomidora. Organ I instancji uznał, że producent warzyw nie dotrzymał warunków mechanizmu WPR "Wsparcie kryzysowe na rynkach owoców i warzyw" w zakresie działania "zielony zbiór" w rozumieniu przepisów prawa unijnego i krajowego.

Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji. Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Prezes Agencji Rynku Rolnego (Prezes ARR) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ podkreślił, że decyzja została wydana w trybie wznowieniowym, podstawą wznowienia było ujawnienie na podstawie protokołu WIJHARS z dnia 30.11.2012 r. nowych okoliczności faktycznych, tj. rozbieżności powierzchni uprawy pomidora poddanego działaniom kwalifikującym się do wsparcia oraz prowadzenie na tej samej powierzchni, w okresie "zielonych zbiorów", zbioru pomidorów w celach handlowych.

Organ wskazał, że istota sprawy sprowadza się do analizy i oceny, czy producent przeprowadzając działanie "zielony zbiór" w zakresie w jakim uzyskał wsparcie na podstawie decyzji z [...] września 2011 r. nie naruszył przepisów prawa regulujących mechanizm WPR " Wsparcie kryzysowe na rynku owoców i warzyw".

Organ wskazał, że aktem podstawowym w zakresie działania "zielony zbiór" jest rozporządzenie wykonawcze Komisji (WE) nr 585/2011 z dnia 17 czerwca 2011 r. ustanawiające tymczasowe nadzwyczajne środki wspierania sektora owoców i warzyw, które w art. 3 odsyła do stosowania przepisów m.in. rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw.

Przywołał definicję "zielonych zbiorów" sformułowaną w art. 84 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Komisji (WE) nr 543/2011 oraz stwierdził, że w art. 85 ust. 3 tego rozporządzenia ustanowiony został zakaz możliwości stosowania "zielonych zbiorów i "niezbierania" równocześnie. Wskazał również, że częściowy wcześniejszy zbiór z upraw poddanych następnie działaniu "zielony zbiór" był dopuszczalny i nie pozbawiał producenta możliwości ubiegania się o wsparcie (art.6 ust 2.rozporządzenia Komisji (WE) nr 585/2011)

Organ wskazał, że w § 1 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw (Dz. U. Nr 130, poz. 750, z późn. zm.) określono, że wsparcie jest udzielane, jeżeli zostały spełnione warunki określone w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (WE) nr 585/2011 i w przypadku realizacji działania "zielony zbiór" - przeprowadzono zabieg uprawowy polegający na wprowadzeniu do gleby niedojrzałych produktów na pochodzących z uprawy objętej tym działaniem albo przeznaczono kompost niedojrzałe produkty pochodzące z uprawy objętej tym działaniem.

Organ ustalił, że producent działanie "zielony zbiór" przeprowadził w okresie od 27.05.2011 r. do 17.06.2011 r., w szklarniach etapami, tj. z podziałem na kilka mniejszych obszarów. Zgodnie z wyjaśnieniami strony każdy etap obejmował przeprowadzenie czynności dodatkowej niezwiązanej z normalnymi metodami uprawy na wybranym obszarze, w taki sposób aby nie zniszczyć całego cyklu produkcji. Łączne zbiory nienadających się do sprzedaży produktów obejmowały jednorazowy zbiór zdrowych zielonych owoców.

Jednocześnie na podstawie oświadczenia producenta z dnia 11.10.2012 r. złożonego w trakcie kontroli ex-post nr ref. [...] ustalono, że w tym samym okresie strona przeprowadziła zbiory handlowe etapami, tj. z podziałem na kilka mniejszych obszarów, w sposób "skoordynowany" z działaniem "zielony zbiór", gdzie wraz z "zielonym zbiorem" dokonywane były zbiory pomidorów nadających się do sprzedaży (dojrzałych).

Powyższe stanowi w ocenie organu dowód na to, że w okresie przeprowadzenia działania "zielony zbiór" na powierzchni zgłoszonej do objęcia wsparciem (tj. 6,22 ha), dokonywano równocześnie zbioru owoców dojrzałych (handlowych). Oznacza to, że działanie zakwalifikowane pierwotnie jako "zielony zbiór" faktycznie działaniem takim w rozumieniu przepisów regulujących kryzysowe wsparcie nie było. Strona dokonując zbioru handlowego w trakcie działania "zielony zbiór" naruszyła bowiem przepisy prawa regulujące powyższe działanie, a w szczególności art. 84 ust. 1 lit. a) rozporządzenia wykonawczego Komisji nr 543/2011 oraz § 1 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. (Dz. U. Nr 130, poz. 750, z późn. zm.), gdyż w ramach przedmiotowego działania nie dokonała łącznych (całkowitych, pełnych) zbiorów nienadających się do sprzedaży produktów na zadeklarowanym we wniosku o udzielenie wsparcia obszarze, ale na uprawie objętej działaniem "zielony zbiór" w tym samym okresie prowadziła również zbiór handlowy. Zestawienie faktur VAT, zdaniem Prezesa ARR, w sposób niezbity obrazuje ciągły zakup i przyjęcie od M. M. do Grupy Producentów [...] w R. pomidorów w okresie dokonywania działania " zielony zbiór".

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ stwierdził, że są one bezzasadne, gdyż nie znajdują prawnego uregulowania. Z treści cytowanych przepisów wynika, że nie zakazują one dokonywania sprzedaży plonów zebranych przed dokonywaniem działań kwalifikujących się do wsparcia, czy też kontynuowania uprawy objętej działaniem "zielony zbiór" po dacie 30.06.2011 r., ale też nie przewidują możliwości jednoczesnego pozyskiwania z uprawy objętej działaniem "zielony zbiór" produktów o dojrzałości handlowej. Działanie "zielony zbiór" musiało być działaniem ściśle wyodrębnionym, dodatkowym i niezwiązanym z celem handlowym działaniem producenta.

Prezes ARR zauważył, że mechanizm WPR "Wsparcie kryzysowe na rynkach owoców i warzyw" zgodnie z art. 1 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 585/2011, zakreśla okres, za który można było udzielić wsparcia, tj. 26 maj 2011 r. - 30 czerwiec 2011 r. i jest to okres, w którym cykl produkcyjny warzyw został już rozpoczęty. Prawodawca unijny miał tego świadomość wprowadzając w art. 6 ust. 2 w/w rozporządzenia wyjątek polegający na wyłączeniu z obszaru kontroli wymogu sprawdzenia czy nie dokonano już częściowych zbiorów z obszaru objętego działaniem "zielony zbiór". Zatem została dopuszczona możliwość dokonywania częściowych zbiorów z uprawy objętej działaniem, ale przed rozpoczęciem "zielonego zbioru". Działanie "zielony zbiór" powinno zostać przeprowadzone w okresie zadeklarowanym we wniosku o udzielenie wsparcia w pełni na danym obszarze, a nie tylko jednorazowo w sposób "skoordynowany" ze zbiorem handlowym. Producent warzyw mając świadomość konieczności przeprowadzenia "zielonego zbioru" na plantacji miał możliwość, zgodnie z art. 6 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (WE) nr 585/2011, dokonać wcześniejszych zbiorów dojrzałych produktów i tym samym przygotować plantację do działania "zielony zbiór". Tymczasem producent dokonywał zbiorów handlowych w trakcie "zielonego zbioru", co już samo w sobie dyskwalifikowało możliwość otrzymania wsparcia. Okoliczności powyższe wyszły jednak na jaw dopiero w trakcie kontroli ex-post.

Prezes ARR wskazał, że w uzasadnieniu do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2011r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie realizacji przez ARR zadań związanych z ustanowieniem nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw (Dz. U. Nr 172, poz. 1026), ustawodawca wyjaśnił, dlaczego rodzaj dokonywanych działań na uprawach winien mieć wpływ na wysokość udzielonego wsparcia, stwierdzając, że "W zależności od tego czy poszkodowany producent podejmował działania dotyczące zielonych zbiorów czy niezbierania poziom utraconego dochodu był zróżnicowany. Po przeprowadzeniu działania niezbierania uprawy pozostały całkowicie zniszczone i z tej produkcji nie można było pozyskiwać już żadnych dochodów, natomiast w przypadku zastosowania działania "zielone zbiory" po 30 czerwca 2011 r., producenci mogli kontynuować produkcję i uzyskiwać z tego tytułu dochód". Argumentacja prawodawcy krajowego, w ocenie Prezesa ARR świadczy o tym, że producenci warzyw decydując się na przeprowadzenie działania "zielony zbiór" na uprawie przez okres jego trwania, nie mogli pozyskiwać dochodu tytułem sprzedaży produktów pochodzących z uprawy objętej działaniem "zielony zbiór". Zatem przystępując do tego działania producent warzyw powinien dostosować swoją plantację w taki sposób, aby mógł przeprowadzić na niej łączne zbiory niedojrzałych produktów na obszarze poddawanym działaniu "zielony zbiór". Dopiero po zakończeniu tego działania mógł dalej kontynuować produkcję i uzyskiwać z niej dochód. W przypadku producenta rolnego taka sytuacja jednak nie miała miejsca.

Zdaniem organu, istotną kwestią w niniejszej sprawie jest sposób przeprowadzenia przez stronę działania "zielony zbiór" w zadeklarowanym okresie, tj. 26.05.2011 r. - 17.06.2011 r. Jak zostało wskazane w oświadczeniu z dnia 11.10.2012r., w wyjaśnieniach oraz w odwołaniu od zaskarżonej decyzji, łączne zbiory nienadających się do sprzedaży produktów obejmowały jednorazowy zbiór zdrowych zielonych owoców i czynność tę przeprowadzono wraz ze zbiorem pomidorów dojrzałych. Świadczy to o tym, że producent warzyw nie dokonywał faktycznie "zielonego zbioru" w zadeklarowanym okresie, a dokonywał tylko jednorazowej czynności usunięcia z krzaków niedojrzałych owoców, którą przeprowadził w trakcie zbiorów dojrzałych owoców. W ocenie organu strona nie dokonała właściwego działania "zielony zbiór", tylko przeprowadziła zabieg agrotechniczny, tzw. regulację gron, polegającą na tym, że w nadmiernie rozbudowanych gronach (o nadmiernej liczbie owoców) część owoców (w stadium niedojrzałości) usuwa się celem uzyskania jednakowej wielkości pozostałych na gronach owoców.

Odnosząc się do podniesionego przez stronę w odwołaniu argumentu dotyczącego podstaw do wnioskowania przez organ I instancji, iż Strona prowadziła zbiór pomidorów dojrzałych w celach handlowych z faktu otrzymania od Strony informacji (przed wydaniem decyzji z dnia [...].09.2011r.) o wycofaniu oświadczenia dotyczącego działania polegającego na "niezbieraniu" – Prezes ARR stwierdził, że działanie "niezbieranie" sprowadzało się do likwidacji uprawy produktów dojrzałych, gdzie po jego zastosowaniu brak było możliwości pozyskiwania zbiorów handlowych. Natomiast działanie "zielony zbiór" dotyczyło produktów niedojrzałych. Zatem wycofanie przez wnioskodawcę oświadczenia dotyczącego działania "niezbieranie" nie mogło dostarczyć organowi I instancji argumentów do postawienia wniosku, iż producent warzyw prowadził zbiór produktów dojrzałych równolegle z zielonymi zbiorami. W aktach sprawy znajduje się adnotacja organu I instancji, że w dniu 11.07.2011 r. poinformowano telefonicznie wnioskodawcę o braku możliwości złożenia wniosku o udzielenie wsparcia dotyczącego niezbierania i zielonych zbiorów na tej samej powierzchni, co jest zgodne z treścią art. 85 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011. Zatem producent warzyw z innego powodu wycofał przedmiotowe oświadczenie.

Odnosząc się do poruszanych przez stronę kwestii wielkości sprzedaży pomidorów, która w okresie maj - czerwiec 2011 r. była większa niż w okresie maj - czerwiec 2010 r., organ II instancji zajął stanowisko, że powyższe stanowi dowód zaistnienia okoliczności wskazującej na fakt pozyskiwania produktów handlowych w okresie działania "zielony zbiór", pomimo złożenia przez stronę wyjaśnień, że wynik porównania sprzedaży, a nie produkcji nie jest miarodajny bowiem do sprzedaży przeznaczone są produkty nie tylko z bieżących zbiorów ale także z zapasów magazynowych. Wskazał, że sam fakt wyższej sprzedaży przemawia za uzyskaniem w 2011r. wyższych plonów w stosunku do 2010r. a pomidor jako produkt szybko psujący się nie nadaje się do dłuższego magazynowania i musi być sprzedany w krótkim odstępie czasu od zbiorów, co powoduje, że sprzedaż w tym przypadku jest odzwierciedleniem produkcji. Dalej organ odwoławczy zauważył, że jeżeli w zadeklarowanym okresie producent przeprowadziłby działanie "zielony zbiór" w sposób ciągły - to logicznym wydaje się, że powinien nastąpić zauważalny spadek plonów, a nie ich wzrost. W trakcie "zielonych zbiorów" i w okresie bezpośrednio po nich następującym nie powinno być bowiem dojrzałych owoców. Skoro zerwano niedojrzałe owoce - tym bardziej nie było fizycznej możliwości pozyskania dojrzałych owoców. Natomiast z materiału zgromadzonego w przedmiotowej sprawie wynika, że w trakcie działania "zielony zbiór" producent warzyw w sposób ciągły pozyskiwał dojrzałe owoce pomidorów.

Odnośnie do oceny powierzchni, na której producent warzyw przeprowadził działanie "zielony zbiór", organ II instancji podkreślił, że materiał dowodowy pozyskany w trakcie kontroli ex-post wskazuje na fakt, że producent uprawiał pomidory na powierzchni 6,17 ha i ogórki na powierzchni 0,05 ha. Organ odwoławczy nie zanegował sposobu wykorzystania roślin ogórka jako rośliny wskaźnikowej, natomiast stwierdził, że rośliny te faktycznie zajmowały część powierzchni, którą zgłoszono do wsparcia. Producent osiągał z tytułu sprzedaży ogórków dochód i potrafił oszacować powierzchnię, jaką zajmowały rośliny ogórka. Zatem zgłoszenie przez producenta powierzchni zajmowanej przez rośliny ogórków we wniosku o udzielenie wsparcia tytułem przeprowadzenia działania "zielony zbiór" na uprawie pomidorów nie może zostać uznane za prawidłowe.

M. M. złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucając naruszenie:

1. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że:

- nowe okoliczności faktyczne, nieznane wcześniej organowi, przyjęte za podstawę wydania postanowienia Dyrektora OT Agencji Rynku Rolnego w G. w sprawie wznowienia postępowania z dnia [...] lipca 2013 r., rzeczywiście wystąpiły (sprzeczność wniosku o udzielenie wsparcia i ustaleń kontroli krzyżowych - pkt 1 i 2 uzasadnienia postanowienia)

- lub miały charakter okoliczności istotnych w sprawie (wyniki analizy porównawczej sprzedaży w latach 2010 i 2011, ustalenie wielkości sprzedaży w roku 2011 - wskazane w pkt 3 i 4 postanowienia),

2. art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenię materiału zgromadzonego w sprawie i nieuprawnione uznanie, że:

- Strona nie przeprowadziła całkowitego "zielonego zbioru" i całkowitej denaturacji nienadających się do sprzedaży pomidorów zebranych w toku "zielonego zbioru",

- Strona dokonywała zielonego zbioru jednocześnie ze zbiorami pomidorów w celach handlowych z tej samej powierzchni w tym samym czasie, a beneficjent w sposób ciągły pozyskiwał dojrzałe pomidory,

- powierzchnia, na której Strona przeprowadziła zabieg "zielonych zbiorów" wynosiła 6,17 ha, podczas gdy w rzeczywistości powierzchnia ta wynosiła 6,22 ha,

3. art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania), art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., art. 151 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.

W opinii Strony zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni:

a. art. 85 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1580/2007 o ustanowieniu przepisów wykonawczych do rozporządzeń Rady (WE) nr 2200/96, (WE) nr 2201/96 i (WE) nr 1182/2007 w sektorze owoców i warzyw z dnia 21 grudnia 2007 r. i art. 84 ust. 1 lit. a rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw z dnia 7 czerwca 2011 r. poprzez uznanie, że definicja zielonych zbiorów obejmuje powtarzalne przeprowadzanie zabiegu zielonych zbiorów w danym okresie i brak możliwości dokonywania jakichkolwiek zbiorów pomidorów dojrzałych oraz ich sprzedaży w tym okresie, a nie jednorazowe przeprowadzenie tego zabiegu agrotechnicznego przy jednoczesnej dopuszczalności dokonywania zbiorów pomidorów dojrzałych pochodzących z innej części tej samej plantacji całościowo zgłoszonej do wsparcia oraz ich sprzedaży;

b. § 4 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw (Dz.U. nr 130, poz. 750) poprzez uznanie, że warunkiem przyznania wsparcia w ramach nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw jest powtarzalne przeprowadzanie zabiegu zielonych zbiorów w danym okresie, a nie jednorazowe przeprowadzenie tego zabiegu agrotechnicznego,

a także poprzez niewłaściwe zastosowanie § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów poprzez jego niezastosowanie, polegające na nieprzyznaniu Stronie wsparcia pomimo spełnienia przez Stronę przesłanek warunkujących jego uzyskanie.

W obszernym uzasadnieniu skargi jej autor rozwinął i uzasadnił przedstawione wyżej zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Rynku Rolnego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

W ocenie sądu I instancji przedstawionej w uzasadnieniu wyroku z 25 września 2014 r. skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

W pierwszej kolejności Sąd wyjaśnił zasadność wznowienia postępowania w sprawie.

Sąd I instancji zauważył, że jako nowe okoliczności wskazano w szczególności ujawnienie w wyniku kontroli różnicy między powierzchnią upraw pomidorów zawartą we wniosku z powierzchnią ujawnioną w wyniku kontroli oraz ustalenie, że w okresie od 27 maja 2011 r. do 17 czerwca 2011 r., tj. w okresie zielonych zbiorów M. M. wprowadził do magazynu i sprzedał Grupie Producentów [...] 439 957, 00 kg pomidorów.

W ocenie Sądu są to okoliczności nowe, nieznane wcześniej organowi i istotne dla sprawy, zatem wznowienie postępowania było w świetle przepisu art.145§1 pkt 5 k.p.a. uzasadnione, a zarzut naruszenia art.145 §1 pkt 5 i art.151§1 pkt 1 i 2 k.p.a. jest nieuprawniony.

Zdaniem Sądu, w okresie zielonych zbiorów równocześnie prowadzono zbiory handlowe nie tylko w wyodrębnionych sektorach, ale dokonując obu rodzajów zbiorów nawet z tych samych roślin. Potwierdza to również oświadczenie strony zawarte w jej wyjaśnieniu z dnia 6 sierpnia 2013 r. w którym skarżący stwierdził, że " (..) na sprzedaż przeznaczone zostały owoce dojrzałe, które zostały zebrane z roślin poddawanych zielonemu zbiorowi", co wskazuje na to, że zbiory handlowe przeprowadzone zostały równolegle ze zbieraniem zielonych pomidorów ( jak wyjaśnił pełnomocnik skarżącego A. K.zbiory handlowe prowadzone były w sposób skoordynowany z " zielonym zbiorem".

W celu ustalenia, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu należało dokonać oceny czy taki sposób przeprowadzenia zbiorów pomidorów odpowiada definicji "zielonych zbiorów" i czy uprawniał do udzielenia wsparcia na to działanie. Podstawowym aktem prawnym regulującym kwestie "zielonych zbiorów" jest rozporządzenie Wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz.U.UE.L.2011.157.1, dalej: rozporządzenie 543/2011).

W ocenie Sądu przyczyną odmowy przyznania skarżącemu wsparcia w związku z działaniem zielone zbiory było niespełnienie przez niego warunków niezbędnych do udzielenia tego wsparcia. Postępowanie skarżącego nie spełniało wymogów koniecznych do uznania ich za zielone zbiory w rozumieniu przywołanych wyżej przepisów.

Strona uważa, że w definicję zielonych zbiorów wpisuje się działanie polegające na podzieleniu plantacji na sektory i dokonywanie zielonych zbiorów oraz zbiorów handlowych, czyli pomidorów dojrzałych sukcesywnie i etapami, tj. na jednym obszarze wykonywane są zielone zbiory, na innym równocześnie zbiory handlowe.

Sąd podziela stanowisko organów orzekających, że działanie takie nie odpowiada definicji zielonych zbiorów, która wymaga aby zielony zbiór dotyczył łącznego czyli całkowitego zbioru niedojrzałych pomidorów na danym obszarze, czyli na całym obszarze zgłoszonym do pomocy.

Konieczność objęcia działaniem całego obszaru zgłoszonego potwierdza treść art.110 rozporządzenia 543/2011 dotyczącego kontroli, zgodnie z którym przed rozpoczęciem operacji zielonych zbiorów państwa członkowskie sprawdzają za pomocą kontroli na miejscu, czy dane produkty nie są uszkodzone i czy dany obszar był utrzymywany w dobrym stanie. Po przeprowadzeniu zielonych zbiorów państwa członkowskie sprawdzają, czy zostały one w pełni przeprowadzone na danym obszarze, a zebrany produkt został poddany denaturacji. Przepis wskazuje na kontrolę całego obszaru, a nie sukcesywną kontrolę jego wydzielonych sekcji.

Sąd I instancji zauważył, że prawidłowe jest stanowisko organu, iż producent przed przeprowadzeniem działania zielonych zbiorów powinien był do niego przygotować plantację, to jest dokonać wcześniejszych zbiorów pomidorów dojrzałych, co w przypadku zielonych zbiorów w okresie określonym w rozporządzeniu 585/2011 zostało prawnie dopuszczone.

W ocenie sądu I instancji nie odpowiada definicji działania "zielone zbiory" sukcesywne dokonywanie na wydzielonych powierzchniach zbioru zielonych pomidorów przy równoczesnym zbieraniu na innych powierzchniach, w ramach obszaru zgłoszonego, pomidorów w celach handlowych, Sąd podkreślił, że w rozpoznanej sprawie wystąpiła dodatkowa okoliczność wykluczająca uznanie przeprowadzonych zbiorów za odpowiadające definicji "zielonych zbiorów", a mianowicie równocześnie prowadzono zbiór owoców zielonych i owoców dojrzałych z tych samych rośli. Fakt ten wynika z cytowanego wyżej wyjaśnienia strony, która stwierdziła, że " (..) z pozostałej części roślin, do których nie rozpoczęto jeszcze zielonego zbioru, prowadzono zbiór dojrzałych owoców przeznaczonych na sprzedaż, ponadto na sprzedaż zostały przeznaczone owoce dojrzałe, które zostały zebrane z roślin poddanych zielonemu zbiorowi, z uwagi na fakt, że zielonemu zbiorowi mogły podlegać jedynie owoce niedojrzałe (..)".

Z wyżej przedstawionych przyczyn Sąd uznał, że działania skarżącego nie odpowiadały definicji "zielonych zbiorów", które to okoliczności zostały ujawnione dopiero po wydaniu decyzji o przyznaniu wsparcia, co uzasadniało wydanie (w trybie wznowieniowym) decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej wsparcie w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC i odmowę przyznania wsparcia w ramach tego działania.

Dodatkowo Sąd wyjaśniał, że podziela stanowisko skarżącego, iż operacja przeprowadzenia zielonych zbiorów oznacza czynność jednorazową. Musi to być jednak czynność jednorazowa, która doprowadzi do zebrania wszystkich zielonych pomidorów z danego obszaru. Jednak przyczyną odmowy przyznania wsparcia nie był fakt jednorazowego dokonania zielonych zbiorów, ale fakt równoległego zbierania pomidorów zielonych i dojrzałych na tym samym obszarze.

Sąd podkreśla, że trudności techniczne w spełnieniu wymaganych do przyznania wsparcia kryteriów, spowodowane np. wielkością plantacji nie mogą być podstawą do przyznania pomocy przy niespełnieniu wymaganych kryteriów.

Dlatego za nieuzasadnione Sąd uznał zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art.84 ust.1 lit. a) rozporządzenia 543/2011 i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r.

Sąd natomiast nie odniósł się do kwestii różnicy powierzchni zgłoszonej we wniosku o udzielenie wsparcia, wynikającej z przeznaczenia części powierzchni upraw pomidorów pod uprawę ogórków jako roślin wskaźnikowych, ponieważ okoliczności te, miałyby znaczenie w przypadku uznania, że skarżącemu wnioskowane wsparcie przysługuje i należałoby ustalać do jakiej powierzchni. Wobec niespełnienia przez skarżącego warunków definicji "zielonych zbiorów" i braku możliwości udzielenia wsparcia, wielkość zgłoszonej powierzchni upraw przestała mieć znaczenie.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych

Skarżący w ramach podstawy określonej w art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przez Sąd przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

a. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. Nr 267 ze zm.; dalej: k.p.a.), przejawiające się w tym, że Sąd I instancji w wyniku nieprawidłowego dokonania kontroli legalności działania organów oddalił

skargę, uznając za słuszne rozstrzygnięcie Prezesa ARR w zakresie

uznania, że skarżący:

- nie przeprowadził całkowitego i łącznego zielonego zbioru i całkowitej denaturacji nienadających się do sprzedaży pomidorów zebranych w toku zielonego zbioru,

- dokonywał zielonego zbioru jednocześnie ze zbiorami pomidorów w celach handlowych z tej samej powierzchni w tym samym czasie (z tych samych roślin) i w okresie zadeklarowanym we wniosku o przyznanie wsparcia pozyskiwał dojrzałe pomidory w sposób ciągły,

b. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. polegające na nieprawidłowym dokonaniu kontroli legalności działania organów administracji publicznej i uznaniu za prawidłowe przyjęcie przez organ administracyjny, że nowe okoliczności faktyczne, nieznane wcześniej organowi, przyjęte za podstawę wydania postanowienia Dyrektora OT Agencji Rynku Rolnego w G. nr [...] w sprawie wznowienia postępowania z dnia [...] lipca 2013 r., rzeczywiście wystąpiły (sprzeczność wniosku o udzielenie wsparcia i ustaleń kontroli krzyżowych - pkt 1 i 2 uzasadnienia postanowienia) lub miały charakter okoliczności istotnych w sprawie (wyniki analizy porównawczej sprzedaży w latach 2010 i 2011, ustalenie wielkości sprzedaży w roku 2011 -wskazane w pkt 3 i 4 postanowienia),

c. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. polegające na nieprawidłowym dokonaniu kontroli legalności działania organów administracji publicznej i zaakceptowaniu dokonanego przez organ uchylenia decyzji dotychczasowej (decyzji o udzieleniu wsparcia z dnia [...] września 2011 r.) pomimo braku wykazania i nie uzasadnienia przez organ, iż zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji dotychczasowej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy,

d. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a., polegające na nieprawidłowym dokonaniu kontroli legalności działania organów administracji publicznej i zaakceptowaniu przez Sąd faktu, że Organ bezpodstawnie tworzy i stosuje dodatkowe wymogi dla przyznania wsparcia, niewynikające z relewantnych w sprawie przepisów prawa, a mianowicie wymóg, aby na całym obszarze zgłoszonym do wsparcia zabieg zielonego zbioru został przeprowadzony jednocześnie, bez możliwości prowadzenia go etapami w odniesieniu do kolejnych sektorów plantacji

e. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8, art. 11 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. polegające na nieprawidłowym dokonaniu kontroli legalności działania organów administracji publicznej i zaakceptowaniu przez Sąd I instancji zaniedbań organu w zakresie uzasadniania dokonanego rozstrzygnięcia,

f. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na:

- przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym,

- nie odniesienie się do niektórych zarzutów skargi, w szczególności do zarzutu naruszenia przez Organ art. 80 k.p.a.,

- braku podstaw decydujących o nieuwzględnieniu części zarzutów podniesionych w skardze, w szczególności naruszenia przez Organ art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Na podstawie określonej w art. 174 pkt. 1 p.p.s.a zarzucił:

a. naruszenie przez Sąd przepisów prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że organ prawidłowo zinterpretował art. 85 ust.1 rozporządzenia (WE) nr 1580/2007 o ustanowieniu przepisów wykonawczych do rozporządzeń Rady (WE) nr 2200/96, (WE) nr 2203/56 i (WE) nr 1182/2007 w sektorze owoców i warzyw z dnia 21 grudnia 2007 r. ( Dz..UE L 2007.350.1, dalej jako: rozporządzenie nr 1580/2007) i art. 84 ust. 1 lit. a) rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011, poprzez uznanie, że definicja zielonych zbiorów obejmuje wyłącznie przeprowadzanie zabiegu zielonych zbiorów w tym samym czasie (w granicach zadeklarowanego okresu) w odniesieniu do całości plantacji zgłoszonej do wsparcia, niezależnie od jej powierzchni (brak możliwości podzielenia dużej plantacji na mniejsze sektory i prowadzenia zielonego zbioru kolejno w odniesieniu do każdego z nich),

b. naruszenie przez Sąd przepisów prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że Organ prawidłowo zinterpretował § 4 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia z dnia 21 czerwca 2011 r., poprzez uznanie, że warunkiem przyznania wsparcia w ramach nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw jest przeprowadzanie zabiegu zielonych zbiorów w tym samym czasie (w granicach zadeklarowanego okresu), w odniesieniu do całości plantacji zgłoszonej do wsparcia, niezależnie od jej powierzchni (brak możliwości podzielenia dużej plantacji na mniejsze sektory i prowadzenia zielonego zbioru kolejno w odniesieniu do każdego z nich),

c. naruszenie przez Sąd przepisów prawa materialnego, polegające na uznaniu, że organ prawidłowo nie zastosował przepisu § 4 ust.1 rozporządzenia z dnia 21 czerwca 2011r. i nie przyznał Skarżącemu wsparcia pomimo spełnienia przesłanek warunkujących uzyskanie wsparcia w ramach nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw w wysokości adekwatnej do powierzchni uprawy objętej zielonymi zbiorami.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, iż przesłankom wznowienia nie można przypisać charakteru okoliczności nowych i istotnych. Natomiast porównanie wielkości sprzedaży w okresie 2010 i 2011, jest niemiarodajne, bowiem w przypadku przeprowadzenia zielonego zbioru w sposób jednorazowy, z porównania wielkości sprzedaży nie można wywodzić o sposobie przeprowadzenia tego działania. Nadto, dokonanie działania zielonego zbioru etapami, kolejno w stosunku do mniejszych części tej plantacji nie jest okolicznością nową.

Argumentował, iż nie dokonywał jednoczesnego zbioru z tej samej rośliny pomidorów dojrzałych o przeznaczeniu handlowym oraz pomidorów niedojrzałych, a wniosek taki nie jest poparty żadnym dowodem. Ustalenia te zostały oparte na oświadczeniu przedstawiciela Skarżącego - A. K., bez uwzględnienia argumentacji przedstawionej w tej mierze przez Skarżącego. Skarżący natomiast wskazywał, iż działanie zielony zbiór, polegało na podzieleniu całego obszaru na mniejsze sekcje i przeprowadzaniu zielonego zbioru po kolei w odniesieniu do każdej z sekcji, a nie zbiorze zarówno dojrzałych jak i nie dojrzałych owoców z poszczególnych roślin.

Uzasadnienie wyroku, zdaniem Skarżącego nie spełnia wymogów określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd pominął bowiem zarzuty Skarżącego odnoszące się do ustalonego stanu faktycznego, wskazując jedynie, że zarzuty naruszenia art. 11, 80, 107 § 1 i 3 k.p.a. uznaje za nieuzasadnione.

W odniesieniu do zarzutów naruszenia prawa materialnego wskazał, iż przeprowadzenie zabiegu łącznego zbioru produktów na części plantacji, a następnie rotacyjne w pozostałych częściach oraz zbioru handlowego na częściach niepoddawanych aktualnie temu zabiegowi jest możliwe. Tak więc, w okresie zadeklarowanym, wskazanym łącznie, a nie z podziałem na krótsze odcinki, producent może jednocześnie wprowadzać do obrotu dojrzałe warzywa zebrane z tej części plantacji całościowo objętej mechanizmem, co do której zielony zbiór dopiero będzie prowadzony, albo został przeprowadzony już wcześniej, przy założeniu, że zielony zbiór przeprowadzony w stosunku do każdej z tych części miał charakter zbioru łącznego.

Wskazał również, iż art. 85 ust. 1 rozporządzenia nr 1580/2007 i art. 84 ust. 1 lit a rozporządzenia 543/2011 nie określa sposobu przeprowadzenia działania zielony zbiór, natomiast przeprowadzenie zbiorów handlowych przed przeprowadzeniem zielonych zbiorów było dopuszczalne zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia nr 585/2011.

Argumentował również, że sposób wskazania powierzchni i okresu w jakim działanie zielonego zbioru przeprowadzono, nie ma znaczenia dla sprawy. Niezależnie bowiem od tego, czy producent oświadczył, iż przeprowadził zielony zbiór w dłuższym okresie na całości plantacji, czy też wskazał krótsze okresy czasu z wyszczególnieniem mniejszych części plantacji, które po zsumowaniu byłyby równe okresowi i powierzchni wskazanym przy prowadzeniu zielnego zbioru w dłuższym okresie na całej plantacji, merytorycznie treść oświadczenia byłaby taka sama.

W piśmie złożonym w dniu 12 maja 2016 r. (na rozprawie - jako załącznik do protokołu) skarżący w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. wskazała nadto, że Sąd nie dokonał należytej kontroli zaskarżonej decyzji.

Zasadniczym dowodem w sprawie jego zdaniem uczyniono oświadczenie pełnomocnika skarżącego - A. K. Natomiast treść tego oświadczenia została sprecyzowana w terminie późniejszym. Z tego też względu nie mogło być ono uważane za miarodajny dowód w sprawie. Nie wyjaśniono zdaniem skarżącego, czy powyższe oświadczenie jest wyjaśnieniem skarżącego (strony) czy zeznaniami świadka, bądź też pełnomocnika skarżącego. Podnosił bowiem, że o ile oświadczenie to jest wyjaśnieniem Skarżącego (strony) to nie zostało on złożone przez skarżącego, a przez jego pełnomocnika, a więc osobę uprawnioną do składania oświadczeń woli a nie wiedzy. Natomiast o ile oświadczenie to należałoby uznać za zeznania świadka to dowód ten został przeprowadzony poza procedurą przewidzianą w przepisach k.p.a.

Zarzucił również brak rozważenia, czy rozbieżność co do powierzchni upraw pomidora jest okolicznością nową

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 it c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. wskazała, iż decyzja Dyrektora OT ARR z dnia [...] września 2011 r. o udzieleniu wsparcia w sektorze owoców i warzyw została podpisana przez pracownika ARR, R. G. Również postanowienie o wznowieniu postępowania, jak również decyzja z dnia [...] listopada 2013 r. o uchyleniu decyzji z dnia [...] września 2011r. podpisał ten sam pracownik. Natomiast Prezes ARR po rozpatrzeniu odwołania od decyzji organu I instancji utrzymał powyższą decyzję w mocy, mimo iż zdaniem Skarżącej została ona wydana z naruszeniem art. 8 i art. 24 § 1 pkt. 5 k.p.a., bowiem R. G. podlegał wyłączeniu od udziału w postępowaniu .

Wskazał również, iż Sąd dokonał błędnej wykładni przepisów art. 8 ust. 1 lit a) i ust. 2 oraz art. 85 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 543/2011, bowiem ich wykładnia wymaga uwzględnienia treści art. 110 ust. 1 i art. 121 tego rozporządzenia, w aspekcie braku podstaw do udzielenia wsparcia.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. wskazał, iż Sąd nie odniósł się do podstawy wznowienia jaką było ujawnienie rozbieżności między uprawą pomidora poddanego działaniom, oraz prowadzenia na tej samej powierzchni zbioru ogórków w okresie zielonych zbiorów. Nieistotną kwestią w związku z brzmieniem art. 84 rozporządzenia nr 543/2011 uznał to, czy zbiór ten dokonany będzie w ciągu jednego dnia czy kilku albo kilkunastu dni. Z treści oświadczenia wynika, iż działania te realizowano w ciągu 22 dni. W związku z tym nie można było wymagać dokonania przeprowadzenia zbioru w ciągu jednego dnia. Nadto, jeżeli zgodnie z art. 84 rozporządzenia nr 543/2011 zbiory były czynnościami jednorazowymi dodatkowymi niezwiązanymi z normalnymi metodami pracy, to producenci byli uprawnieni do dokonywania na obszarze objętym wsparciem zabiegów agrotechnicznych.

Tak więc jeżeli skarżący po dokonaniu zielonych zborów w okresie 22 dni, na poszczególnych obszarach przystąpił do np. zbiorów produktów które w międzyczasie powstały, ujawnienie tego faktu nie oznacza ujawnienia nowej okoliczności istotnej dla sprawy.

Wskazał również, że z uwagi na art. 110 ust. 1 i art. 121 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 543/2011 obowiązkiem Sądu było rozważenie, czy w sprawach dotyczących wsparcia dla sektora owoców i warzyw przepis art. 145 § 1 pkt 5 mógł mieć zastosowanie w tak szerokim zakresie w sytuacji, gdy w rozporządzeniu nr 543/2011, w art. 121 ust. 1 wskazano enumeratywnie przesłanki udzielonego wsparcia.

Skarżący wniósł również na podstawie art. 367 zd. 1 lit b) i zd. 3 TFUE o skierowanie pytania prejudycjalnego do TSUE o wykładnię przepisów art. 84 ust. 1 lit. 1) i ust. 2 oraz art. 85 ust. 1 i ust. 3 , art. 110 ust. 1 oraz a contrario arat. 121 ust. 2 lit b rozporządzenia nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011r. sprowadzające się do zakazu rozstrzygania wątpliwości prawnych w zakresie powinnego zachowania Skarżącgoj na jego niekorzyść, w sytuacji gdy wykładnia tych przepisów jest kwestią złożoną, wymagającą uwzględnienia treści art. 110 i art. 121 ust. 2 lit b) rozporządzenia nr 543/2011, celem ustalenia czy możliwe było przeprowadzenie zabiegu całkowitego zbioru niedojrzałych, nienadających się do sprzedaży produktów na części zgłoszonego obszaru plantacji, a następnie sukcesywnie w pozostałych częściach tej plantacji oraz zbioru handlowego na częściach niepoddawanych aktualnie temu zabiegowi i uzyskanie wsparcia do łącznej powierzchni całej plantacji, w sytuacji gdy prawodawca unijny wykluczył możliwość takiego działania tylko w przypadku działania polegającego na niezbieraniu (art. 121 ust. 2 lit b) rozporządzenia nr 543/2011.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes ARR wniósł o jej oddalenie, popierając argumentację zawartą w uzasadnieniu wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw do stwierdzenia nieważności w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Oceniając skargę kasacyjną przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jest uzasadniona

Skarżący oparł skargę kasacyjną na obydwu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a., zarzucając Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z takim sformułowaniem podstaw kasacyjnych rozpatrzenia w pierwszej kolejności wymagają zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydanego wyroku został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania.

Podkreślić należy, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową pozwalającą na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną w sytuacji, gdy postępowanie prowadzące do jej wydania było dotknięte wadą, określoną w art. 145 § 1 lub w sytuacji przewidzianej w art. 145a k.p.a.

Jest to instytucja procesowa stwarzająca prawne możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej już wydaniem decyzji ostatecznej.

Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia następuje w formie postanowienia będącego aktem procesowym wskazującym przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania i stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.).

Jedną z przesłanek wznowienia postępowania jest wyjście na jaw istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.).

Podkreślić należy, iż istotne dla sprawy będą tylko te dowody lub okoliczności faktyczne, których istnienie lub brak będzie bezpośrednio wpływać na treść rozstrzygnięcia w sprawie, a więc gdy wydano by w sprawie decyzję odmienną od dotychczasowej. Tak więc, nie każdy nowy dowód, czy nowy fakt będzie miał wpływ na treść rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 marca 2013, II SA/Łd 1120/12, LEX nr 1301222). Nadto, przyczyną wznowienia postępowania mogą być tylko okoliczności faktyczne i dowody nie znane organowi, który wydał decyzję.

Organ administracji państwowej, wznawiając więc postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zobowiązany jest więc wykazać, że nowe okoliczności i dowody są nowe i istotne dla sprawy, a nadto te nowe dowody i okoliczności istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi.

W postanowieniu z dnia [...] lipca 2013 r., wznawiającym postępowanie, organ wskazał na okoliczności, które legły u podstaw wznowienia postępowania. Organ wskazał na sprzeczne informacje dotyczące powierzchni upraw pomidorów, dokonywanie zbiorów pomidorów w celach handlowych oraz wyższej sprzedaży pomidorów w okresie maj, czerwiec roku 2010, w stosunku do okresu maj, czerwiec 2011 r., w okresie od dnia 27 maja 2011 r. do dnia 17 czerwca 2011 r.

W decyzji Dyrektora OT ARR z dnia [...] listopada 2013 r. jak i w decyzji Prezesa ARR z dnia [...] stycznia 2014 r. organy nie zawarły uzasadnienia przesłanek na podstawie których wznowiono postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] września 2011 r. , o udzieleniu wsparcia do upraw pomidorów. Organy ograniczyły się do wskazania okoliczności na podstawie których wznowiono postępowanie tj. różnicy co do powierzchni uprawy pomidorów, oraz dokonywania zbiorów pomidorów w okresie zielonych zbiorów z tej samej powierzchni, nie argumentując z jakich względów okoliczności te uznały za nowe i istotne, jak również czy okoliczności te istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi.

Należy podkreślić, iż tok rozumowania organu co do wznowienia postępowania, powinien zostać przedstawiony w uzasadnieniu decyzji w sposób spójny, logiczny i wyczerpujący, aby możliwe było dokonanie weryfikacji zajętego przez organ odwoławczy stanowiska. Uzasadnienie to stanowi też element decydujący o przekonaniu strony co do trafności rozstrzygnięcia. Zasada przekonywania, wyrażona w art. 11 k.p.a., zgodnie z którą organ jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, jakimi kierował się przy załatwieniu sprawy, pozostaje niezrealizowana gdy brak jest odniesienia się do wszystkich faktów istotnych dla danej sprawy. Zasada ta urzeczywistniana jest przy zastosowaniu art. 107 k.p.a., ustanawiającego - obok innych obligatoryjnych wymogów decyzji - również obowiązek organu zamieszczenia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego przepisu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Wskazane braki stanowią istotne naruszenie art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Staranność bowiem przekazywania adresatowi uzasadnienia własnych argumentów wykorzystanych przy formułowaniu treści decyzji jest istotnym elementem funkcji perswazyjnej uzasadnienia. Merytoryczna kontrola zaskarżonej decyzji przez Sąd może mieć bowiem miejsce wówczas, gdy ustalenia faktyczne i prawne dokonane przez organ rozpatrujący sprawę wyczerpują istotę sprawy, a uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. W przeciwnym razie zaskarżona decyzja wymyka się spod kontroli Sądu, gdyż uniemożliwione jest dokonanie oceny przez Sąd przesłanek, którymi kierował się organ, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie.

W tym stanie rzeczy uznać należało, iż zarzuty skarżącego co do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 , art. 11 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. polegające na nieprawidłowym dokonaniu kontroli legalności działania organów administracji publicznej i zaakceptowaniu przez Sąd zaniedbań organu w zakresie uzasadnienia przesłanek wznowienia postępowania, są uzasadnione.

Zasadne okazały się również zarzuty dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. polegające na nieprawidłowym dokonaniu kontroli legalności działania organów administracji publicznej i uznaniu za prawidłowe przyjęcie przez organ administracyjny, że nowe okoliczności faktyczne nieznane wcześniej organowi przyjęte za podstawę wydania postanowienia z dnia 27 maja 2013r. rzeczywiście wystąpiły i miały charakter okoliczności istotnych, oraz naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. polegające na braku uzasadnienia odnoszącego się do podstaw wznowienia postępowania.

Sąd I instancji, akceptując decyzję organu, w uzasadnieniu wydanego wyroku wskazał w odniesieniu do przesłanek wznowienia postępowania na nowe okoliczności z powodu których organ wznowił postępowanie, to jest na różnicę między powierzchnią pomidorów wskazaną we wniosku, a powierzchnią ujawnioną w wyniku kontroli oraz ustalenie, że w okresie od 27 maja 2011 r. do dnia 17 czerwca 2011 r. w okresie zielonych zbiorów skarżący wprowadził do magazynu i sprzedał Grupie Producentów [...] 439 957, 00 kg pomidorów. Ograniczył się przy tym do stwierdzenia, iż są to okoliczności nowe, nieznane wcześniej organowi i istotne dla sprawy.

Podkreślić więc należy, iż przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazuje jakie elementy powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Uzasadnienie powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze i ocenę ich wpływu na zgodność z prawem wydanego orzeczenia, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

Tak więc uzasadnienie odpowiadające treści art.141 § 4 p.p.s.a winno zawierać przesłanki którymi kierował się Sąd podejmując rozstrzygnięcie, tak aby można było prześledzić tok rozumowania sądu. Uzasadnienie wyroku, spełniające warunki określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. jest również niezbędne dla starannego sformułowania i wniesienia zarzutów skargi kasacyjnej, co umożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę zasadności przesłanek, na których oparto zaskarżone orzeczenie i w konsekwencji przeprowadzenie prawidłowej kontroli instancyjnej.

Natomiast uzasadnienie zaskarżonego wyroku, co do przesłanek wznowienia postępowania jest skrótowe i lakoniczne. Sąd I instancji nie odniósł się do wskazanych okoliczności, to jest rozbieżności między powierzchnią pomidorów wskazaną we wniosku z powierzchnią ujawnioną w wyniku kontroli, a także dokonywania zbiorów pomidorów w okresie zielonych zbiorów z tej samej powierzchni jako okoliczności nowych i istotnych dla sprawy, oraz tego czy okoliczności te istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi.

W tym kontekście zwrócić należy uwagę na to, iż we wniosku skarżący wskazał na obszar 6,22 ha jako obszar uprawy pomidorów co do których wnosił o wsparcie. W toku kontroli ujawniono, że powierzchnia uprawy pomidorów wynosiła 6,17 ha, natomiast pozostała powierzchnia była zajęta pod uprawę ogórka. Jak wskazuje natomiast oświadczenie skarżącego z dnia 11 października 2012 r. ogórki pochodziły z upraw wskaźnikowych (ogórków) wykorzystywanych w uprawie pomidora, na których wcześniej widoczne są objawy chorobowe lub objawy niedoborów składników pokarmowych. Istotnym jest to, że powierzchnia uprawy ogórków jako roślin wskaźnikowych nie zajmuje odrębnej powierzchni, bowiem sadzonki rozmieszczane są pojedynczo, między roślinami pomidora. Oznacza to, iż poprzez uprawę pojedynczych roślin ogórka nie zmniejsza się powierzchnia upraw pomidora, bowiem zajmuje on tę samą powierzchnię, a sadzonki ogórka wykorzystują niszę między sadzonkami pomidora. Okoliczności te wymagały więc rozważenia, czy była to okoliczność nowa i istotna w świetle art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a.

Zauważyć również należy, że przed wydaniem decyzji z dnia 6 września 2011 r., w przedmiocie udzielenia wsparcia w dniach 14 do 15 lipca ARR przeprowadziła kontrolę na miejscu mającą na celu sprawdzenie danych zadeklarowanych we wniosku. W wyniku tej kontroli, jak również na podstawie wyjaśnień A. K., stwierdzono działanie zielonego zbioru w szklarniach skarżącego, które miało miejsce w dniach 27 maja do 17 czerwca 2011r. i dotyczyło powierzchni wskazanej we wniosku. Jak wskazano w uzasadnieniu decyzji Dyrektora OT ARR z dnia [...] listopada 2013r., na podstawie wyjaśnień udzielanych przez A. K., działanie zielony zbiór dotyczyło obszaru 6,22 ha z uprawy ze szklarni Blok3 i Blok 4. Zbierano nienadający się do sprzedaży produkt w postaci niedojrzałych pomidorów i przeznaczono go na kompost. W toku kontroli dokonano również oględzin kompostownika, w którym znajdowały się pomidory w rożnym stanie rozkładu.

Wpływ tych okoliczności na zaistnienie przesłanek wznowienia postępowania wymagało również rozważenia, bowiem nie jest wykluczone, iż w toku oceny wpływu tych okoliczności na zasadność wznowienia postępowania okazać się może, iż brak jest podstaw do jego wznowienia. Podkreślić należy również, iż błędna kwalifikacja prawna znanych organowi okoliczności faktycznych jak też nieprawidłowa ocena dowodów nie uzasadnia wzruszenia decyzji w trybie wznowienia postępowania, a może być rozważana tylko w toku instancji, a gdy decyzja jest ostateczna – w trybie stwierdzenia jej nieważności.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał w związku z powyższym, iż przedwczesnym, w związku z brakiem rozważenia przesłanek wznowienia postępowania, jest ocena pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej odnoszących się do postępowania po wznowieniu postępowania. Ich ocena będzie aktualna po ewentualnym ustaleniu, iż wznowienie postępowania jest zasadne w świetle przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a.

Wobec powyższego Sąd I instancji, powinien dokonać rzetelnej oceny postępowania organu co do przesłanek wznowienia postępowania oraz zarzutów sformułowanych w skardze przez skarżącego w tym względzie oraz dokonać kontroli jej legalności. Wynik kontroli powinien znaleźć odzwierciedlenie w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu wyroku, zgodnie z wymogami art. 141 § 4 p.p.s.a.

Sąd I instancji nie odnosząc się do zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących wznowienia postępowania uniemożliwił Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu przeprowadzenie kontroli instancyjnej. Na podstawie pisemnych motywów wyroku nie można stwierdzić bowiem jakie przyczyny zdecydowały o zasadności wznowienia postępowania.

W konsekwencji nie zachodzi też konieczność ustosunkowania się do wniosku w zakresie przedstawienia TSUE pytania prejudycjalnego.

Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, uchylając zaskarżony wyrok i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz orzekając o kosztach na podstawie art. 203 pkt. 1 p.p.s.a.