Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1066/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-04-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1647
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 134 par. 1 p.p.s.a., art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a., art. 200 p.p.s.a.
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 , art. 107 par. 2 kpa, art. 138 par. 1 pk2 kpa, art. 156 kpa
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 15 ust. 2, art. 15 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego M. R. kwotę [...] złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Po przeprowadzeniu na wniosek M.R. postępowania administracyjnego Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego A.R.

z lokalu położonego przy [...].

Zaskarżoną przez A.R. decyzję Wojewoda uchylił w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...] Wojewoda wskazał na konieczność uzupełnienia przez organ gminy materiału dowodowego, co pozwoliłoby na rozstrzygnięcie faktu opuszczenia miejsca stałego zameldowania przez odwołującą się oraz nakazał zbadanie okoliczności i przyczyn tego opuszczenia.

Po uzupełnieniu materiału dowodowego i ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta w dniu [...] decyzją nr [...] po raz kolejny orzekł o wymeldowaniu A.R. z lokalu. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że faktycznie nie zamieszkuje ona w przedmiotowym lokalu [...]. Wyraża też zamiar powrotu do tego lokalu, lecz po wcześniejszym uzyskaniu korzystnego dla niej wyroku przywracającego jej naruszone posiadanie. Aktualnie jej centrum życiowe skoncentrowane jest w innym miejscu, a ona dąży jedynie do zachowania dotychczasowego zameldowania.

Od decyzji organu I instancji odwołała się A.R., działająca przez profesjonalnego pełnomocnika, wskazując iż naruszono przepisy prawa materialnego oraz procesowego, poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i uznanie, że spełnione zostały przesłanki dobrowolności i trwałości opuszczenia przez odwołującą się miejsca stałego zameldowania. W ocenie pełnomocnika nie wzięto pod uwagę zamiaru A.R. dalszego zamieszkiwania w tym lokalu oraz nagannych zachowań wnioskodawcy uniemożliwiających jej powrót do lokalu.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda uchylił w całości decyzję organu I instancji i orzekł o odmowie wymeldowania A.R. z pobytu stałego z lokalu położonego .

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że sprawy związane

z zameldowaniem oraz wymeldowaniem z miejsca pobytu stałego oraz czasowego reguluje ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Art. 15 ust. 2 tejże ustawy stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Z treści tego przepisu wynika, że jedyną przesłanką wymeldowania jest fakt opuszczenia miejsca pobytu osoby zameldowanej bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się niezależnie od tego, czy osoba utraciła uprawnienia do przebywania w danym lokalu. Przy czym ustawodawca nie dookreślił charakteru zawartego w tym przepisie pojęcia "opuszczenia" miejsca stałego pobytu, nie precyzując, czy też winno ono mieć jakiś kwalifikowany charakter, co do przyczyny, sposobu, czy też czasu jego trwania.

Pojęcie to, co zauważył też organ gminy, każdorazowo należy zatem odnieść do indywidualnej sytuacji, zwłaszcza, że wykładnię tego przepisu wypracowało orzecznictwo sądowoadministracyjne na tle stanów faktycznych, w których najczęściej strony powoływały się na fakt fizycznego uniemożliwiania im pobytu w miejscu zamieszkania wynikający z bezprawnych działań lub zachowań osób trzecich. Sądy wielokrotnie wskazywały, że przesłanka "opuszczenia" jest spełniona, jeśli opuszczenie to ma charakter dobrowolny i trwały.

Stosowanie prawa nie polega więc na schematycznym powielaniu pewnych reguł, bez wnikliwej oceny, czy stan faktyczny każdej indywidualnej sprawy odpowiada w pełni stosowanej normie prawnej.

Przy ustalaniu zaistnienia przesłanki wymeldowania należy brać także pod uwagę zamiar osoby opuszczającej miejsce pobytu stałego.

Z brzmienia art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wynika, że pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

Bezsporne jest zatem, zdaniem organu II instancji, że jeżeli osoba traci zamiar stałego przebywania pod oznaczonym adresem to zachodzą podstawy do jej wymeldowania bez względu na pozostałe okoliczności faktyczne. Jeżeli istnieją wątpliwości co do spełnienia przez daną osobę przesłanki opuszczenia lokalu lub gdy opuszczenie lokalu nastąpiło ale nie było dobrowolne albo gdy opuszczenie lokalu ma tylko charakter czasowy, to należy orzec o odmowie wymeldowania.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko pełnomocnika A.R., że rezygnacja z lokalu winna nastąpić w sposób wyraźny, przy jednoczesnej utracie zamiaru zamieszkiwania w tym lokalu. Zdaniem organu II instancji, powyższe może nastąpić zarówno poprzez złożenie stosownego oświadczenia, jak również przez odpowiednie zachowanie się, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby do zerwania wszelkich związków z dotychczasowym miejscem zamieszkania.

Uznać zatem należy, że do wydania decyzji o wymeldowaniu A.R. konieczne jest ustalenie, że opuściła ona przedmiotowy lokal w sposób trwały i dobrowolny.

Z wyjaśnień i pism złożonych przez M.R. jednoznacznie wynika, w ocenie Wojewody, że skarżąca na pewno nie mieszka w lokalu

od [...] kiedy to jego rodzice doglądający mieszkania stwierdzili, że w lokalu nie ma jej rzeczy oraz rzeczy ich syna. Zabrała wówczas także meble. Wnioskodawca potwierdził, że wymienił zamek w drzwiach, lecz dokonał tego po bezprawnej wymianie zamków przez A.R., która uniemożliwiła dostęp do mieszkania jego rodzicom. Nadmienił też, że udostępnił jej klucze do lokalu i nie utrudniał jej przebywania w nim.

Przesłuchana do protokołu w dniu [...] A.R. potwierdziła,

że nie mieszka w miejscu stałego zameldowania od [...]. Wskazała jednak na utrudnianie jej zamieszkiwania przez teściów, którzy wymieniali zamki w drzwiach, uniemożliwiając jej wejście do lokalu. Ponadto czuła się przez nich " ". Dlatego po trzeciej wymianie zamków w okresie 2 miesięcy opuściła mieszkanie.

O fakcie wymiany zamków informowała Policję, lecz nie podjęto interwencji informując ją, że to sprawy rodzinne. Według jej oświadczenia w mieszkaniu nadal są rzeczy osobiste jej i syna. Do [...] uczestniczyła też w kosztach utrzymania lokalu. Oświadczyła również, że raczej nie chce powrócić do lokalu, lecz nie dokona dobrowolnie wymeldowania.

Pełnomocnik skarżącej poinformował ponadto, że z uwagi na naganne zachowania wnioskodawcy wniosła ona [...] pozew o rozwód, a w Prokuraturze Rejonowej prowadzone jest postępowanie w sprawie jego wieloletniego znęcania się nad żoną i synem.

W odwołaniu od decyzji z dnia [...] oraz w pismach z dnia [...] i [...] A.R. potwierdziła wcześniejsze zeznania, że nadal nie mieszka w miejscu stałego zameldowania. Opisała sytuacje dotyczące kilkukrotnej wymiany zamków i szykanowania jej przez teściów, co zmusiło ją do opuszczenia mieszkania. Wskazała nadto, że usiłowała jeszcze zabrać część rzeczy oraz zwracała się o wydanie jej kluczy do lokalu, lecz jej działania były bezskuteczne. Od września nie próbowała już rozmawiać z teściami o powrocie do lokalu, nie ma też dostępu do skrzynki na listy. Nadmieniła również, że przebywając wraz z mężem w [...] została przez niego pobita i w tej sprawie Prokuratura prowadzi dochodzenie. W ocenie skarżącej, działania M.R. i jego rodziców są reakcją na ujawnienie przez nią faktu jego znęcania się nad rodziną. Zdecydowali się oni na wyrzucenie jej z domu, dokonali zaboru jej dokumentów, zabrali kluczyki od samochodu i zmierzają do pozbawienia jej opieki nad synem.

Zadeklarowała ona jednak zamiar powrotu do lokalu

i w związku z tym w dniu [...] złożyła przeciwko wnioskodawcy oraz jego rodzicom pozew o ochronę naruszonego posiadania. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że postępowanie to do chwili obecnej nie zakończyło się wydaniem orzeczenia przez Sąd.

Do akt sprawy przedłożono także kserokopie pism Prokuratury m.in. w sprawie

[...] dot. przedstawienia M.R. zarzutu znęcania się nad rodziną (od [...]) oraz informację o zarejestrowaniu w Prokuraturze postępowania dot. uprowadzenia małoletniego M. R. przez ojca dziecka.

Jednocześnie przedłożone zostało postanowienie Prokuratury Rejonowej ( ) o umorzeniu postępowania w sprawie zaboru mienia przez A.R. z uwagi na brak dowodów pozwalających rozstrzygnąć sprawę oraz sprzeczne zeznania stron postępowania.

Przesłuchani w charakterze świadków w dniu [...] E. i B.R. potwierdzili, że ich synowa nie mieszka w lokalu od [...] i lokal ten opuściła dobrowolnie, zabierając swoje rzeczy osobiste. Stanowczo zaprzeczyli też zarzutom, że to oni wymieniali zamki w drzwiach oraz utrudniali jej zamieszkiwanie w tym lokalu, bądź zabierali należące do niej dokumenty. Potwierdzili, że zamki wymienił ich syn, kiedy stwierdził, że A.R. go okradła. Wtedy ona ani M.R. już tam nie zamieszkiwali.

Przesłuchani do protokołu sąsiedzi, albo nie znają A.R. (zeznania M.B.), albo znają ją lecz nie widują od kilku miesięcy i nie posiadają wiedzy w jakich okolicznościach opuściła ona przedmiotowy lokal (zeznania E. K.). Natomiast świadek E. J. potwierdziła, że od [...] odwołującą się zamieszkiwała wraz z synem na, gdyż miała utrudniony dostęp do miejsca stałego zameldowania.

Postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ odwoławczy wykazało, że Prokuratura Rejonowa w dniu [...] zakończyła postępowanie [...] (obecnie [...]) przeciwko M.R., skierowaniem do Sądu Rejonowego aktu oskarżenia. Postępowanie sądowe nadal jest w toku.

Natomiast Komendant Komisariatu Policji pismem z dnia [...] poinformował, że od [...] nie odnotowano interwencji Policji w lokalu , nie odnotowano też prowadzenia niebieskiej karty dla A.R., ani jej syna M. Ponadto ustalono w Sądzie Rejonowym, że nie zostało wydane orzeczenie kończące postępowanie o przywrócenie posiadania A. R., wyznaczono natomiast termin kolejnej rozprawy na dzień [...].

Z zebranych przez organ I i II instancji dowodów wynika, że A.R. nie mieszka w miejscu stałego zameldowania od [...]. Nie ma ona też kluczy do tego mieszkania, a w lokalu wymieniono zamki.

Sprzeczne są ze sobą zeznania stron postępowania co do okoliczności

i przyczyn opuszczenia przez nią lokalu. Również zeznania świadków nie pozwalają bezspornie ustalić tych przesłanek, gdyż rodzice wnioskodawcy zaprzeczają jakoby oni lub ich syn utrudniali jej zamieszkiwanie, podczas gdy świadek E.J. potwierdza w tym względzie zeznania skarżącej. Zeznania pozostałych świadków nie wniosły natomiast do sprawy żadnych informacji.

Organ II instancji, odmiennie niż organ gminy, za bardzo istotną okoliczność jaka zaistniała w tej sprawie uznał działania jakie podjęła A.R. by do lokalu tego powrócić. Fakt złożenia wniosku o przywrócenie posiadania lokalu, w którym zarzuca mężowi i jego rodzicom zabór jej dokumentów, kluczyków do samochodu, wymianę zamków w drzwiach, co uniemożliwiło jej zamieszkiwanie pod tym adresem wskazuje, że do naruszenia takiego mogło dojść. Potwierdza to pośrednio brak zamiaru trwałego opuszczenia lokalu przez skarżącą, a jednocześnie wolę ponownego w nim zamieszkania, jeżeli tylko sąd wyda w tej sprawie pozytywne dla niej rozstrzygnięcie.

Ponadto zawiadomienie o popełnieniu przez M.R. czynu polegającego na znęcaniu się nad rodziną, może także potwierdzać, że jego zachowanie zmusiło skarżącą do czasowego opuszczenia miejsca stałego zameldowania. Zdaniem organu II instancji, A.R. przebywając poza miejscem stałego zameldowania dłużej niż 3 miesiące winna dokonać w tym miejscu zameldowania na pobyt czasowy, wykonując w ten sposób obowiązek meldunkowy. W trakcie przesłuchania w dniu [...] zeznała ona, że raczej nie chce powrócić do lokalu . Wskazuje to, że jej zamiar opuszczenia lokalu nie do końca był jeszcze sprecyzowany. Natomiast kolejne kroki jakie podjęła by móc do lokalu tego powrócić potwierdzają zamiar dalszego zamieszkiwania pod ww. adresem, który będzie mógł zostać jednak zrealizowany, dopiero po wydaniu pozytywnego dla niej rozstrzygnięcia Sądu i podjęciu działań zmierzających do wykonania orzeczenia.

W orzecznictwie Sądów Administracyjnych utrwalony został pogląd, że jeżeli osoba, która twierdzi, że nie z własnej woli przebywa poza lokalem, w którym jest zameldowana na pobyt stały, nie podjęła prawem przewidzianych działań aby powrócić do takiego lokalu to brak jest podstaw aby stwierdzić, że nie opuściła ona miejsca zameldowania w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Organ odwoławczy podzielił zatem stanowisko zaprezentowane przez pełnomocnika A.R. w odwołaniu, że dopiero nieskorzystanie przez osobę wymeldowaną z przysługujących jej środków prawnych pozwala na przyjęcie, że osoba opuściła dany lokal dobrowolnie. Jego mandantka środki takie podjęła i uczyniła to z zachowaniem wymaganych przez przepisy prawa terminów.

Organy administracji publicznej obowiązane są orzekać na podstawie faktów istniejących w dacie wydawania decyzji i na podstawie obowiązujących w tej dacie przepisów prawa.

Zdaniem organu odwoławczego aktualnie zgromadzony materiał dowodowy pozwalała uznać, że nie zostały spełnione wszystkie przesłanki, które pozwalają na orzeczenie o wymeldowaniu A.R..

Organ II instancji nie zgodził się z organem gminy, że fakt późniejszego wystąpienia z pozwem o przywrócenie naruszonego posiadania, w tym przypadku świadczy o tym, iż lokal ten przestał być miejscem, w którym skupia się jej centrum życiowe, a ona dąży jedynie do zachowania zameldowania. Taka ocena stanu faktycznego w sprawie jest zdecydowanie przedwczesna, gdyż będzie można to bezspornie ustalić, dopiero po zakończeniu spraw w postępowaniu cywilnym i karnym. Bowiem dopiero prawomocne, korzystne dla niej orzeczenia Sądów, mogą dać A.R. możliwość zgodnego z prawem powrotu do miejsca stałego zameldowania. Wówczas możliwa będzie ocena jej zamiaru zamieszkiwania w miejscu stałego zameldowania. Wskazanie w chwili obecnej, że dąży ona jedynie do zachowania zameldowania jest, zdaniem organu odwoławczego, nieuprawnione.

A.R. w toku całego postępowania podnosiła, że nie utraciła zamiaru powrotu do lokalu, a jednocześnie wykazała, że podjęła właściwe kroki by zamiar ten zrealizować. W ocenie organu II instancji brak możliwości bezspornego ustalenia okoliczności w jakich skarżąca opuściła lokal , ale przede wszystkim działania jakie podjęła by ponownie wejść w posiadanie tego mieszkania, wskazują na to, iż nie utraciła ona zamiaru powrotu do miejsca stałego zameldowania.

Analizując zatem powyższe fakty organ odwoławczy uznał, że istnieją okoliczności, które wykluczają stwierdzenie, iż A.R. spełniła przesłankę opuszczenia przedmiotowego lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Organ prowadzący postępowanie administracyjne w sprawach meldunkowych, może orzec o wymeldowaniu danej osoby dopiero wówczas, gdy nastąpiło faktyczne opuszczenie przez nią danego lokalu, co musi jednak zostać bezspornie wykazane

w trakcie postępowania dowodowego. Z uwagi na fakt, że w niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaistniała, biorąc powyższe pod uwagę orzeczono jak w sentencji decyzji.

Pismem z dnia 24 września 2014 r. M.R., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył skargę na ww. decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego .

Zaskarżonej decyzji zarzucono rażące naruszenie:

- art. 7, 77 § 1, 107 § 3 kpa poprzez nieuwzględnienie oraz niepodanie przyczyn nieuwzględnienia materiału dowodowego zawierającego oświadczenie

o dobrowolności opuszczenia mieszkania przez A.R.,

- art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie wyrażające się w nieprawidłowym przyjęciu przez Wojewodę, że nie zostały spełnione przesłanki o wymeldowania A.R.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje, postanowienia i akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających

z przepisów prawa w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów

z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwana dalej "P.p.s.a." rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania,

że skarga jest uzasadniona, bowiem Wojewoda wadliwie ustalił stan faktyczny sprawy poprzez niepełne uwzględnienie wszystkich jego okoliczności, co przełożyło się w rozpoznawanej sprawie na naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego.

Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia

10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r.,

Nr 139, poz. 993 ze zm. – zwana dalej "ustawą"). Stosownie do treści art. 15 ust. 1 powołanej wyżej ustawy osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Z kolei ust. 2 tego przepisu stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

W judykaturze, na kanwie przytoczonych wyżej przepisów, wykształcił się pogląd, w świetle którego obowiązek meldunkowy służy zarówno prawidłowemu wykonywaniu przez organa władzy publicznej ich funkcji, jak i ochronie interesów samych zainteresowanych meldunkiem oraz ochronie praw osób trzecich. W wyroku

z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 Trybunał Konstytucyjny wyeksponował rejestracyjny charakter meldunku i wskazał, że przedmiotem rejestru jest jedynie "przebywanie", a nie "uprawnienie" do lokalu, zaś ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego i nie jest formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Oznacza to, że decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego ma charakter ewidencyjny i potwierdza jedynie zaistniały stan faktyczny.

W świetle art. 15 ust. 2 ustawy jedyną zatem przesłanką warunkującą wymeldowanie z pobytu stałego jest ustalenie przez organ administracji publicznej faktycznego opuszczenia miejsca zameldowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca zameldowania w rozumieniu ww. przepisu jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne w tym znaczeniu, że nie może być wynikiem bezprawnego działania osób trzecich (vide: wyrok NSA z dnia 14.01.2011 r., sygn. akt II OSK 2006/09, wyrok NSA z dnia 13.08.2010 r., II OSK 1455/09, wyrok NSA z dnia 24.02.2012 r., II OSK 2311/10). Oznacza to, że organ prowadząc postępowanie w przedmiocie wymeldowania zobligowany jest ustalić pełny stan faktyczny sprawy, a stosownej oceny dokonać również pod kątem zamiaru zainteresowanej osoby oraz dobrowolności opuszczenia przez nią miejsca stałego pobytu.

Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni aprobuje te poglądy, zaznaczając jednakże, że każda sprawa wymaga przeprowadzenia indywidualnego podejścia do okoliczności związanych z opuszczeniem lokalu i działaniami podejmowanymi przez zainteresowanego po jego opuszczeniu.

Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Obowiązkiem organu jest zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Natomiast z art. 107 § 3 k.p.a. wynika, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że A.R., której wymeldowania domaga się M.R., nie zamieszkuje w lokalu pod adresem:[...]. Kwestia ta nie jest sporna. Natomiast sporna jest ocena, czy opuszczenie ww. lokalu przez A.R. nastąpiło dobrowolnie i ma charakter trwały. To na organie ciąży obowiązek rzetelnego przeprowadzenia postępowania dowodowego celem ustalenia czy spełnione zostały przesłanki opuszczenia przez stronę miejsca jej zameldowania. W okolicznościach sprawy ustalone przez organ II instancji przesłanki stanowiące o uchyleniu decyzji organu I instancji i orzeczeniu o odmowie wymeldowania A.R., w ocenie Sądu budzą wątpliwości.

Jak wynika z ustalonego przez organy stanu faktycznego A.R. nie mieszka w miejscu stałego zameldowania od [...]. Mieszkanie opuściła po trzeciej wymianie zamków przez teściów w okresie 2 miesięcy, czemu E. i R R. jednak zaprzeczyli, wskazując, że zamki wymienił ich syn i że nie utrudniali A.R. zamieszkiwania w ww. lokalu. O fakcie wymiany zamków A.R. zawiadomiła Policję, lecz nie podjęto interwencji informując ją, że to sprawy rodzinne. Według jej oświadczenia w mieszkaniu nadal są rzeczy osobiste jej i syna, tymczasem z wyjaśnień złożonych przez M.R. wynika, że już w dniu [...] jego rodzice potwierdzili, że w przedmiotowym lokalu nie ma rzeczy A.R. oraz ich syna, brak również mebli. Zeznania stron co do okoliczności i przyczyn opuszczenia spornego lokalu przez A.R. pozostają więc ze sobą w sprzeczności, zaś zeznania powołanych w sprawie świadków nie przyczyniły się do wyjaśnienia wskazanych wyżej wątpliwości. Wprawdzie, jak wskazał organ odwoławczy, świadek E.J. potwierdziła w tym względzie zeznania A.R., jednak, zdaniem Sądu, z treści jej oświadczenia złożonego do protokołu w dniu

[...] wynika jedynie, że o tym że A.R. ma utrudnione zamieszkiwanie w spornym lokalu, świadek E.J. dowiedziała się od rodziców strony.

A.R. oświadczyła również, że do [...] uczestniczyła w kosztach utrzymania lokalu, oraz że raczej nie chce do niego powrócić, lecz nie dokona dobrowolnie wymeldowania. W [...] wniosła pozew o rozwód, a w Prokuraturze Rejonowej prowadzone jest postępowanie w sprawie wieloletniego znęcania się przez M.R. nad żoną i synem. Z późniejszej deklaracji wynika również, że A.R. ma zamiar powrotu do lokalu i w związku z tym w dniu [...] złożyła przeciwko wnioskodawcy oraz jego rodzicom pozew o ochronę naruszonego posiadania. W tym miejscu wskazać należy, że z przeprowadzonego przez Sąd na rozprawie w dniu [...] dowodu z wyroku Sądu Rejonowego z [...] sygn. akt [...], który zapadł już po zakończeniu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, ww. powództwo zostało oddalone. Pismem z dnia 1 kwietnia 2015 r. A.R. wniosła apelację do Sądu Okręgowego od ww. wyroku Sądu Rejonowego.

Tak ustalony stan faktyczny stanowił dla organu pierwszej instancji podstawę do wydania decyzji o wymeldowaniu A.R. z pobytu stałego z adresu:[...]. Organ uznał, że centrum życiowe A.R. koncentruje się w innym miejscu, dlatego też nie jest możliwe dalsze utrzymywanie fikcyjnego meldunku.

Odmienne stanowisko zajął organ II instancji, który uznał, że ustalony stan faktyczny i prawny wskazuje, że A.R. nie opuściła w rozumieniu art. 15

ust. 2 ustawy swojego miejsca pobytu stałego. To zaś uzasadnia uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie o odmowie jej wymeldowania.

W ocenie Sądu takie stanowisko Wojewody ego nie jest słuszne. Przede wszystkim wskazać należy, że o opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić tylko wtedy, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Przy czym, rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany - poprzez zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu (wyrok WSA z dnia 25.04.2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2921/13).

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym przede wszystkim

z wyjaśnień złożonych przez A.R. do protokołu w dniu [...] bezsprzecznie wynika, że opuściła ona lokal w budynku pod adresem: [...] w sposób trwały, wykazując przy tym chęć przeniesienia swojego centrum życiowego w nowe miejsce i zaprzeczając chęci zamieszkania pod dotychczasowym adresem. Ww. strona skorzystała wprawdzie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do spornego lokalu, jednak do dnia dzisiejszego kwestia ta nie została prawomocnie rozstrzygnięta. Jak już wyżej wskazano, wyrokiem Sądu Rejonowego z [...] sygn. akt [...], który zapadł już po zakończeniu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, powództwo A.R. zostało oddalone. W ocenie Sądu, ewentualne, późniejsze przywrócenie przez sąd posiadania przedmiotowego lokalu powódce, stanowiłoby podstawę do ponownego zameldowania tej osoby w danym lokalu, o ile wyrazi ona chęć dalszego zamieszkiwania w nim.

Zauważyć należy, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Jeżeli zatem osoba zameldowana na pobyt stały została usunięta z lokalu nawet wbrew jej woli, czy też opuściła go w wyniku konfliktu rodzinnego, ale jednocześnie w innym lokalu faktycznie mieszka i koncentruje, w nim swoje sprawy życiowe, to w takiej sytuacji mamy do czynienia z dobrowolnym opuszczeniem lokalu, zaś odmowa wymeldowania w takim przypadku oznaczałaby w rzeczywistości utrzymywanie fikcji, podważającej tym samym sens i wiarygodność ewidencji ludności, co nie jest stanem pożądanym. Nadto długotrwała sytuacja, w której osoba zameldowana na pobyt stały w danym lokalu rzeczywiście w nim nie mieszka, przebywając w tym czasie w innym lokalu, nie wykazuje zamiaru przewidzianego w art. 6 ust. 1 ustawy, uzasadnia przyjęcie wniosku, że opuszczenie lokalu cechuje trwałość i w konsekwencji powinno prowadzić do wydania decyzji o wymeldowaniu.

W tych okolicznościach jako słuszny Sąd uznał zarzut skarżącego w zakresie naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy a także naruszenia przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim Wojewoda w zupełności pominął wyżej powołane wyjaśnienia A.R. na okoliczność dobrowolności i trwałości opuszczenia przez nią spornego lokalu przy ul.[...], wskazując jedynie, że jej zamiar opuszczenia ww. lokalu nie był do końca sprecyzowany. Organ odwoławczy w żaden sposób nie uzasadnił powodów z jakich odmówił wiarygodności temu dowodowi. W rezultacie przyjąć należy, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie przyczyn, z powodu których organ określonym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W ocenie Sądu organ drugiej instancji wadliwie zinterpretował normę prawną zawartą w art. 15 ust. 2 ustawy w kontekście ustalonego stanu faktycznego sprawy będącej przedmiotem rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest uzasadnienia faktycznego dla przyjętego rozstrzygnięcia o odmowie wymeldowania skarżącej z pobytu stałego, czym organ naruszył art. 7, art. 77 i przywołany wyżej art. 107 § 3 k.p.a.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ dokona oceny stanu faktycznego sprawy kierując się w tym względzie uwagami Sądu zawartymi

w uzasadnieniu niniejszego wyroku, a w zależności od wyników postępowania organ wyda stosowną decyzję.

Konsekwencją powyższych niedostatków postępowania w ocenie materiału dowodowego jest naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 15 ust. 2 ustawy, poprzez przyjęcie przez organ, że zaistniały przesłanki do wydania decyzji o odmowie wymeldowania A.R. z pobytu stałego. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 P.p.s.a.