Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 786/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 1974 nr 10 poz 64
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - tekst jednolity
article: art. 7,  art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c,  art. 152,  art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie WSA Maria Tarnowska Asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] spółka z o. o. w S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu i odszkodowaniu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz Przedsiębiorstwa [...] spółka z o. o. w S. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 786/08

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu wniosku Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] marca 1994 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydział Spraw Wewnętrznych w W. z dnia [...] listopada 1968 r., nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w S. przy

ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2, stanowiącej własność J. M. - utrzymał w mocy decyzję Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] marca 1994 r.

W toku postępowania ustalono następujący stan faktyczny.

Orzeczeniem z dnia [...] listopada 1968 r., nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydział Spraw Wewnętrznych w W. orzekło o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa, części nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2 stanowiącej własność J. M.

Pismem z dnia [...] czerwca 1992 r. J. M. wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] listopada 1968 r.

Po rozpatrzeniu tego wniosku Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa decyzją z dnia [...] grudnia 1992 r., nr [...] stwierdził nieważność orzeczenia o wywłaszczeniu i odszkodowaniu z dnia [...] listopada 1968 r.

Zdaniem organu nie było podstaw do wywłaszczenia nieruchomości, bowiem budowa składu węgla nie stanowiła celu użyteczności publicznej, ani też nie służyła celom obronności Państwa. A zatem wywłaszczenie mogło być dopuszczalne jedynie wówczas, gdy budowa składu [...] wynikałaby z zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych - co nie wynika z akt sprawy. Natomiast decyzja o lokalizacji szczegółowej nie jest wystarczającą podstawą do wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego w trybie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64).

Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyło Przedsiębiorstwo Handlu [...] w S.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 lutego 1994 r., sygn. akt IV SA 379/93 uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 1992 r.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd wskazał, że poczynione w postępowaniu administracyjnym ustalenia nie były wystarczające do stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa decyzją z dnia [...] marca 1994 r., nr [...] stwierdził nieważność orzeczenia o wywłaszczeniu z dnia [...] listopada 1968 r.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że budowa składu [...] na wywłaszczonym gruncie została zrealizowana przed wydaniem kwestionowanej decyzji z dnia [...] listopada

1968 r. Organ ustalił, że do czasu wydania decyzji z dnia [...] listopada 1968 r., skład [...] wybudowany w drugiej połowie lat dwudziestych był własnością osób fizycznych, a wnioskodawca wywłaszczenia - Przedsiębiorstwo [...] w W. był jego dzierżawcą. W związku z tym brak było podstaw do wydania decyzji o wywłaszczeniu. Natomiast fakt, że inwestycja została zrealizowana przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego powoduje, iż odpadł cel wydania decyzji o wywłaszczeniu.

Następnie Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa decyzją z dnia

[...] grudnia 1994 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] marca 1994 r.

Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Minister Przemysłu i Handlu.

Sąd wyrokiem z dnia 4 września 1996 r., sygn. IV SA 185/95 uchylił decyzję Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] grudnia 1994 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość była niezbędna dla realizacji celu o charakterze publicznym. Decydujące jednak znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma kwestia wyjaśnienia, czy w istocie inwestycja, na którą dokonano wywłaszczenia, została zrealizowana przed wydaniem orzeczenia wywłaszczeniowego. Konieczne więc jest ustalenie - jakie inwestycje oraz przez kogo zostały zrealizowane na przedmiotowej nieruchomości przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego w niniejszej sprawie. Należy też ustosunkować się do kwestii realizacji całości inwestycji uwzględniając fakt objęcia nią szeregu nieruchomości - ze szczególnym uwzględnieniem możliwości osiągnięcia celu określonego w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach trybie wywłaszczania nieruchomości. Sąd nakazał także uwzględnić okoliczność, iż wydzierżawienie przez właściciela nieruchomości - zainwestowanej obiektami nadającymi się do wykorzystania na w/w cel - nie stanowi przeszkody w orzeczeniu o wywłaszczeniu tej nieruchomości, jeżeli nabycie w drodze wywłaszczenia własności nieruchomości przez Państwo umożliwia pełniejsze osiągnięcie tego celu. Ponadto Sąd wskazał, że konieczne jest także dokonanie analizy decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w S. z dnia

[...] lipca 1967 r. o lokalizacji szczegółowej, w tym także dokonanie oceny sprawy zainwestowania przedmiotowej nieruchomości.

W związku z uchyleniem decyzji z dnia [...] grudnia 1994 r. pozostał do rozpatrzenia wniosek Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w S. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] marca 1994 r.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] września

1999 r., nr [...] uchylił w całości decyzję z dnia [...] marca 1994 r. i orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 1968 r. wydanej w przedmiocie wywłaszczenia.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że cel, dla którego przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona nie został zrealizowany przed wydaniem decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] listopada 1968 r. Stwierdził również, że wprawdzie przedmiotowa nieruchomość była faktycznie wykorzystywana na skład [...], zaś jej wywłaszczenia dokonano także na cel składu [...]. Jednakże zbieżność ta nie przesądza, aby cel wywłaszczenia został zrealizowany przed wywłaszczeniem. Przedmiotowa nieruchomość została wraz z kilkoma innymi, sąsiednimi nieruchomościami przeznaczona pod nowobudowany skład [...]. W związku z tym nie można utożsamiać uprzedniego zajęcia przedmiotowej nieruchomości na skład opałowy z realizacją celu wywłaszczenia. Poza tym objęcie większego terenu planowaną inwestycją świadczy o tym, że miała ona inny jakościowo charakter od wykorzystania nieruchomości przed jej wywłaszczeniem. W związku z tym organ stwierdził, iż nie ma podstaw do uznania, że wywłaszczenia dokonano w momencie kiedy inwestycja była już zrealizowana, co w konsekwencji oznacza, iż nie ma podstaw, że decyzję wywłaszczeniową wydano z rażącym naruszeniem prawa.

Decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 1999 r. została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez W. B., P. B. oraz D. B. - następców prawnych spadkobierców J. M.

W swojej skardze podnieśli zarzut nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych wskazanych w wyroku NSA z dnia 4 września 1996 r. Ich zdaniem organ nie ustalił - wbrew zaleceniom Sądu - jakie inwestycje i przez kogo zostały zrealizowane na przedmiotowej nieruchomości przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego w niniejszej sprawie. Nie dokonał też oceny decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w S. z dnia [...] lipca 1967 r. o lokalizacji szczegółowej.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA 2205/99, I SA 2265/99 uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 1999 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że w aktach sprawy brak jest dokumentów, na których organ nadzoru oparł swoje rozstrzygnięcie. Zdaniem Sądu, organ rozpoznał sprawę nie dysponując niezbędnymi dokumentami, w tym zwłaszcza decyzją Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w S. z [...] lipca 1967 r. o lokalizacji szczegółowej. Sąd stwierdził również, że w postępowaniu nadzorczym bez swojej winy nie brały udziału wszystkie uprawnione podmioty.

Po ponownym rozpoznaniu wniosku Minister Infrastruktury decyzją z dnia

[...] maja 2004 r. uchylił decyzję Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] marca 1994 r. stwierdzającą nieważność orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydział Spraw Wewnętrznych w W. z dnia [...] listopada 1968 r. w zakresie wywłaszczenia i w tej części orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydział Spraw Wewnętrznych w W. z dnia [...] listopada 1968 r. oraz utrzymał w mocy decyzję Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] marca 1994 r. w części dotyczącej ustalenia odszkodowania.

Minister stwierdził, że wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości dokonano na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r., Nr 18, poz. 94), zatem w aspekcie zgodności z przepisami przytoczonej ustawy należy ocenić zaskarżone orzeczenia.

Podniósł, że istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie ma ocena, czy spełnione zostały materialnoprawne przesłanki dopuszczalności wywłaszczenia, o których mowa w art. 3 ust. 1-2 powołanej ustawy.

Organ wskazał, że przedmiotową nieruchomość wywłaszczono ze względu na budowę składu [...], objętą decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...] lipca 1967 r. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. ubiegający się o wywłaszczenie zobowiązany był do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego wraz z załącznikami wskazanymi w ust. 3 wyżej wymienionego przepisu. Organ podkreślił, że do wniosku załączono wymagane przepisem dokumenty i wskazał, że zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 ustawy Okręgowe Przedsiębiorstwo [...] zwróciło się do J. M. o dobrowolne odstąpienie przedmiotowego gruntu za cenę ustaloną przez rzeczoznawcę. Pismem z dnia 2 października 1967 r. J. M. nie wyraziła zgody na zbycie działki za proponowaną cenę.

Organ zważył, że dniu 15 lutego 1968 r. odbyła się rozprawa wywłaszczeniowa, podczas której obecna była właścicielka działki nr [...] J. M.

W dniu [...] listopada 1968 r. zostało wydane orzeczenie o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] o pow. [...] m2, stanowiącej własność J. M. Odszkodowanie zostało ustalone przez uprawnionych rzeczoznawców zgodnie z obowiązującymi przepisami, w kwocie [...] zł. Wniosek J. M. zgłoszony na rozprawie wywłaszczeniowej w przedmiocie podwyższenia odszkodowania, nie został uwzględniony.

Zdaniem organu nadzoru bezspornym jest fakt, że cel, na który została wywłaszczona nieruchomość - budowa składu [...] stanowił cel użyteczności publicznej w rozumieniu art. 3 ustawy wywłaszczeniowej z dnia 12 marca 1958 r. Organ podkreślił, że cel dla którego nieruchomość została wywłaszczona nie był w dacie wywłaszczenia zrealizowany na przedmiotowej nieruchomości - co uniemożliwiałoby dokonanie wywłaszczenia. Organ powołał się na zeznania świadków złożone na rozprawie administracyjnej w dniu 8 czerwca 1994 r. i wskazał, że fakt, iż nieruchomość przed i po wywłaszczeniu była wykorzystywana na skład [...] nie przesądza, że cel wywłaszczenia został zrealizowany przed wywłaszczeniem.

Przedmiotowa nieruchomość wraz z innymi została wywłaszczona na cel nowobudowanego składu [...], natomiast niezbędność wywłaszczenia wynikała z potrzeby odpowiedniego przystosowania terenu do potrzeb składowania i rozprowadzania [...]. Nie można więc utożsamiać uprzedniego zajęcia działki gruntu nr [...] na skład [...]z realizacją celu wywłaszczenia.

W związku z powyższym, organ nadzoru stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zostało rażąco naruszone prawo, o którym mowa w art. 156 § 1 kpa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] listopada 1968 r..

W kwestii dotyczącej ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość organ wskazał, że zgodnie z art. 21 ustawy wywłaszczeniowej z dnia 12 marca 1958 r. ustalenie odszkodowania powinno nastąpić na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej biegłych. W rozprawie administracyjnej z dnia 15 lutego 1968 r. nie brał udziału biegły. W związku z powyższym ustalenie odszkodowania nastąpiło z naruszeniem art. 21 ustawy wywłaszczeniowej z dnia 12 marca 1958 r. Dlatego weryfikowana decyzja w części dotyczącej ustalenia odszkodowania, dotknięta jest wadą rażącego naruszenia prawa określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa obligującą organ nadzoru do stwierdzenia jej nieważności.

Na powyższą decyzję skargi w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli W. B., P. B., M. D. oraz D. B.

Skarżący zarzucili naruszenie art. 21 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 1 protokołu nr 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego - art. 6, 7, 8, 9, 10 § 1, 75 § 1, 77 § 1, 80, 89 § 2, 107 § 3 i 109 § 1 kpa. Naruszenie art. 156 ust. 1 kpa w zakresie nieuwzględnienia podstaw do stwierdzenia nieważności wadliwej decyzji o wywłaszczeniu, wynikającego z naruszenia art. 3 ust. 1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 11, art. 15 ust. 2 pkt 2, 4, 7, 8, ust. 3 pkt 1, art. 16 ust. 3 pkt 1, art. 20 ust. 2 i 3, art. 21, art. 22 ust. 1 pkt 1, 3, 5 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U. z 1961 r., Nr 18, poz. 94).

Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej uchylenia decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] marca 1994 r. w zakresie wywłaszczenia nieruchomości i odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z dnia

[...] listopada 1968 r. w zakresie dotyczącym wywłaszczenia.

Skarżący podkreślili, że w dniu 21 stycznia 1997 r. M. D. nabyła w dobrej wierze od P. B. udział [...] części we współwłasności działki

nr [...], korzystając z rękojmi wiary ksiąg publicznych i że obecnie są oni ujawnieni w księdze wieczystej i rejestrze gruntów jako właściciele.

Wskazali, że decyzja nie została doręczona wszystkim stronom postępowania oraz pełnomocnikowi W. B. - adwokatowi A. P. Podnieśli, że w przedmiotowej sprawie nie zostały wypełnione wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego z wyroku z dnia 4 września 1996 r., sygn. akt IV SA 185/95 - dotyczące realizacji inwestycji przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego i braku możliwości osiągnięcia celu określonego w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. oraz wskazali na sprzeczność przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości w świetle decyzji o lokalizacji szczegółowej z ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego z dnia 2 kwietnia 1968 r. Skarżący podkreślili, że błędnie został wskazany cel wywłaszczenia, bowiem nie "pod budowę składu [...]", lecz na punkt handlu [...] i [...]budowlanymi. Wniosek o wywłaszczenie wskazywał inny cel wywłaszczenia. Decyzja wywłaszczeniowa nie wskazuje, na który z celów określonych w art. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. ma być wywłaszczona nieruchomość.

Pełnomocnik skarżącego W. B. adwokat A. P. w piśmie z dnia 11 października 2004 r. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, bowiem decyzja nie została mu dostarczona zgodnie z przepisem art. 40 § 2 kpa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i powołał się na uzasadnienie zaskarżonej decyzji.

Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. w S. w piśmie procesowym z dnia 6 czerwca 2005 r. wniosło o oddalenie skargi.

Spółka wskazała, że zawarta w dniu 19 sierpnia 1993 r. umowa o odpłatnym korzystaniu z majątku zlikwidowanego Przedsiębiorstwa [...] w S. pomiędzy Ministrem Przemysłu i Handlu, a spółką pracowniczą pod nazwą Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. w związku z brakiem ostatecznego rozstrzygnięcia praw do przedmiotowej nieruchomości w § 16 pkt 5 zawarła upoważnienie Spółki do działania w imieniu Skarbu Państwa - Ministra Przemysłu i Handlu w sprawach dotyczących tej nieruchomości. Przedsiębiorstwo Sp. z o.o. w S. na mocy umowy kupna-sprzedaży, po spłaceniu całej należności wynikającej z umowy z dnia 19 sierpnia 1993 r. zakupiło całe przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 kc. Mocą zawartej umowy Skarb Państwa przeniósł na Spółkę prawo użytkowania wieczystego gruntu położonego w S. przy ul. [...], stanowiącego działkę nr [...] o pow. [...] m2 wraz z zabudowaniami. Fakt ten spowodował, iż Spółka stała się właścicielem działki gruntu jak i naniesień. W związku z tym nabywca przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 kc, to jest [...] Sp. z o.o. w S. wszedł w prawa zlikwidowanego [...] i [...] w S. i Ministra Przemysłu i Handlu w W.

Wyrokiem z dnia 13 lipca 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1125/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury z przyczyn proceduralnych.

Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie została doręczona pełnomocnikowi W. B. oraz stronie postępowania P. B.

Rozpoznając ponownie sprawę Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] marca 1994 r. stwierdzającą nieważność orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydział Spraw Wewnętrznych w W. z dnia [...] listopada 1968 r.

Minister stwierdził, że wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości na cel budowy składu [...] nie było wywłaszczeniem na cel użyteczności publicznej.

Ponadto ten sam cel został już wcześniej zrealizowany na podstawie umowy cywilno-prawnej i pozyskanie nieruchomości w drodze wywłaszczenia nie było niezbędne. Wobec tego Minister uznał, że wywłaszczenie w niniejszej sprawie było niedopuszczalne - bowiem rzeczywistym celem wywłaszczenia była zmiana tytułu prawnego do spornej nieruchomości i uniknięcie płacenia czynszu właścicielom. W związku z tym stwierdził, iż wywłaszczenie nieruchomości w drodze decyzji administracyjnej stanowiło rażące naruszenia prawa dające podstawę do stwierdzenia nieważności tejże decyzji - przy czym uznał, że nie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne uniemożliwiające stwierdzenie nieważności decyzji.

Poza tym przedmiotowa decyzja dotknięta jest wadą rażącego naruszenia prawa w części dotyczącej ustalenia i przyznania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość - wobec niedopełnienia obowiązku wynikającego z art. 21 ustawy wywłaszczeniowej z dnia 12 marca 1958 r. Stanowi on, że ustalenie odszkodowania powinno nastąpić na podstawie wyników rozprawy, po wysłuchaniu na niej biegłych. Natomiast z akt sprawy ewidentnie wynika, iż w rozprawie administracyjnej z dnia

15 lutego 1968 r. nie brał udziału biegły.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. w S. - wnosząc o jej uchylenie oraz o chylenie decyzji ją poprzedzającej z dnia [...] marca 1994 r.

Zarzucili im naruszenie art. 156 § 1 pkt. 2 kpa w związku z art.3 ust.1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r.

Nr 10, poz. 64) oraz naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - poprzez nie uwzględnienie przy orzekaniu oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia

4 września 1996 r. sygn. IV SA 185/95.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i powołał się na uzasadnienie zaskarżonej decyzji.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.

Natomiast w myśl art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazanie co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego jest wiążąca w sprawie, zarówno, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania.

Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2008 r. utrzymująca w mocy decyzję Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] marca 1994 r. stwierdzającą nieważność orzeczenia z dnia [...] listopada 1968 r. o wywłaszczeniu nieruchomości.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 września 1996 r., sygn. akt

IV SA 185/95 (drugi z kolei wyrok wydany w przedmiotowej sprawie) - uchylił decyzję Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] grudnia 1994 r. utrzymującą w mocy decyzję Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] marca 1994 r.

W uzasadnieniu wyroku przesądził, iż przedmiotowa nieruchomość była niezbędna dla realizacji celu o charakterze publicznym określonego w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości

(Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64). Wobec tego stwierdzenie w zaskarżonej decyzji, iż wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości na cel budowy składu [...] nie było wywłaszczeniem na cel użyteczności publicznej jest sprzeczne z wiążącą organ oceną prawną dokonaną przez Sąd.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd nakazał także uwzględnić okoliczność, iż wydzierżawienie przez właściciela nieruchomości - zainwestowanej obiektami nadającymi się do wykorzystania na cel określony w w/w w art. 3 ust. 1 - nie stanowi przeszkody w orzeczeniu o wywłaszczeniu tej nieruchomości, jeżeli nabycie w drodze wywłaszczenia własności nieruchomości przez Państwo umożliwia pełniejsze osiągnięcie tego celu. Tymczasem organ uznał, że skoro ten sam cel (posiadanie nieruchomości) został już wcześniej zrealizowany na podstawie umowy cywilno-prawnej, to pozyskanie nieruchomości w drodze wywłaszczenia nie było niezbędne, a nawet było wręcz niedopuszczalne i stanowi rażące naruszenia prawa. Również to stanowisko organu jest sprzeczne z poglądem Sądu, tym bardziej, że organ nie poczynił żadnych ustaleń na okoliczność, czy wywłaszczenie tej nieruchomości umożliwiło pełniejsze osiągnięcie celu określonego w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia

12 marca 1958 r.

Sąd stwierdził też, że należy koniecznie ustalić - jakie inwestycje oraz przez kogo zostały zrealizowane na przedmiotowej nieruchomości przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego oraz uznał za niezbędne dokonanie oceny sprawy zainwestowania tej nieruchomości w świetle decyzji z dnia [...] lipca 1967 r. o lokalizacji szczegółowej. Dodał, że należy także ustosunkować się do kwestii realizacji całości inwestycji uwzględniając fakt objęcia nią szeregu nieruchomości - ze szczególnym uwzględnieniem możliwości osiągnięcia celu określonego w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.

Organ nie dokonał ustaleń w tym zakresie - w związku z tym ma rację skarżąca spółka podnosząc zarzut, iż rozpoznając ponownie sprawę organ nie wykonał powyższych zaleceń Sądu.

Rozpoznając ponownie sprawę Minister Infrastruktury weźmie pod uwagę ocenę prawną i wskazania, co do dalszego postępowania, wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 września 1996 r., sygn. akr IV SA 185/95 - które wiążą w tej sprawie zarówno Sąd, jak i organ.

Organ dokona stosownych ustaleń - zgodnie ze wskazaniami Sądu, a w szczególności dokładnie wyjaśni, czy na przedmiotowej nieruchomości dokonano inwestycji, a jeżeli tak to jakich, kto je zrealizował i kiedy.

Następnie organ rozpatrzy całokształt zgromadzonego materiału dowodowego i dokona jego oceny zgodnie z zasadą dochodzenia prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 kpa. a także zasadą swobodnej oceny dowodów określoną w art. 80 kpa.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 152 art. 153 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.