Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 692/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono postanowienie II instancji , stwierdzono nieważność postanowienia I instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 par. 1 pkt 5, art.2 par.2, art.4 w zw z art. 26 par.1
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 27,art.187,art.195a
journal: Dz.U. 1997 nr 90 poz 557
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 692/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 czerwca 2011r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna (spr.), Sędziowie: WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk, WSA Inga Gołowska, Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2011r., sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Okręgowej, na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 17 lutego 2011r. nr [...], w przedmiocie zabezpieczenia na majątku, I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza nieważność postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 27 grudnia 2010r. nr [...]


UZASADNIENIE

I. Postępowanie przed organami administracyjnymi.

1. Postanowieniem z dnia 27 grudnia 2010r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowił nie przystąpić do wykonania zabezpieczenia i zwrócić postanowienie z dnia 24 listopada 2010r. V Ds. 140/09/Sp Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Katowicach (zwanego dalej "Prokuratorem") o zabezpieczeniu majątkowym na mieniu podejrzanego grążącej mu kary grzywny i przepadku korzyści uzyskanej z popełnienia przestępstwa poprzez zajęcie pieniędzy w kwocie 2 950 zł oraz 25 Euro.

2. W uzasadnieniu organ wskazał, że ww. postanowienie Prokuratora w części dotyczącej zabezpieczenia kary grzywny nie zostało opatrzone klauzulą wykonalności nadaną przez sąd powszechny, co uniemożliwiało przystąpienie do wykonania zabezpieczenia.

3. Zdaniem organu, zabezpieczenie w jednym postanowieniu prokuratorskim grążącej podejrzanemu kary grzywny (wymagającej nadania klauzuli wykonalności przez sąd powszechny) oraz grożącego przepadku uzyskanych korzyści (w tej części, zdaniem organu, orzeczenie nie wymagało nadania klauzuli wykonalności) dotyczyło zajęcia tej samej kwoty pieniędzy; brak więc było możliwości ustalenia w jakim zakresie postanowienie to stanowiło tytuł egzekucyjny, a w jakim nie było takim tytułem.

4. Jako podstawę konieczności nadania sądowej klauzuli wykonalności co do zabezpieczanej kary grzywny organ wskazał na art. 25 §1 i § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90 poz. 557 ze zm.) stanowiący, że egzekucję zasądzonych roszczeń cywilnych, orzeczonej grzywny, świadczenia pieniężnego, należności sądowych oraz zobowiązania określonego w art. 52 Kodeksu karnego prowadzi się według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli niniejsza ustawa nie stanowi inaczej (art.25§1k.k.w.), przy czym przepis § 1 stosuje się również do wykonania postanowień o zabezpieczeniu roszczeń cywilnych będących przedmiotem postępowania karnego oraz grzywny (art.25 §2 k.k.w.). Następnie organ powołał art. 26 k.k.w., stanowiący, że do tytułów egzekucyjnych mają zastosowanie przepisy art. 776-795 Kodeksu postępowania cywilnego. Zdaniem organu o konieczności nadania klauzuli wykonalności rozstrzygał również §214 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 marca 2010r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury (Dz. U. Nr 49 poz 296) stanowiący, że prokurator po wydaniu postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym występuje z wnioskiem do właściwego sądu o nadanie postanowieniu klauzuli wykonalności, o ile przepis szczególny tak stanowi. Na poparcie prawidłowości swojej tezy organ przytoczył fragment uzasadnienia wyroku NSA z dnia 24 czerwca 2009r. II GSK 1055/08.

5. Natomiast co do zabezpieczenia przepadku organ przyznawał, że w tej sprawie jego realizacja następować będzie w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a to na zasadzie art. 292§2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89 poz.555 ze zm.) oraz art.27 w zw. z art.187 kkw.

6. W wniesionym zażaleniu Prokurator zarzucił naruszenie art.2 §1 pkt 5 i art.2 §2 oraz art.4 w zw. z art.26 §1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. Nr 229 poz.1954 ) poprzez niewłaściwe zastosowanie art.27 k.k.w. i art.195a k.k.w. oraz §214 ww. Regulaminu wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury.

7. W uzasadnieniu Prokurator powołując się na uchwałę SN z dnia 20 grudnia 2007r. I KZP 35/07 wskazał, że postanowienie prokuratora o zabezpieczeniu majątkowym stanowi tytuł egzekucyjny, dodając, że podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy tj. tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności. O braku konieczności nadania klauzuli wykonalności przez sąd powszechny, zdaniem Prokuratora, świadczyły również poglądy doktryny (teza 10 do art.187 k.k.w. wyrażona w komentarzu do kodeksu karnego wykonawczego pod redakcją Z. H. i K.P.) zgodnie z którymi, klauzula wykonalności nadawana przez sąd była niezbędna wyłącznie do wszczęcia postępowania przez sądowy organ egzekucyjny.

8. W ocenie Prokuratora na postanowieniu została uczyniona wzmianka o jego wykonalności na podstawie art.462 k.p.k., a sam wybór trybu postępowania uzasadniony był treścią art.195a k.k.w, co potwierdziła uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 7 grudnia 2009r. II FPS 6/09.

9. Postanowieniem z dnia 17 lutego 2011r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

10. W uzasadnieniu organ drugiej instancji przyznał, że prokuratorskie postanowienie o zabezpieczeniu podlega wykonaniu w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Następnie powtórzona została argumentacja zawarta w postanowieniu pierwszoinstancyjnym, w szczególności organ podkreślił, że zgodnie z art. 743 §1 k.p.c. sąd nadaje postanowieniu o udzieleniu zabezpieczenia klauzulę wykonalności z urzędu. W opinii organu, zbieżna z tym przepisem była regulacja §214 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 marca 2010r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury stanowiącego, że prokurator po wydaniu postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym występuje z wnioskiem do właściwego sądu o nadanie postanowieniu klauzuli wykonalności. Powołany został ponownie również wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2009r. II GSK 1055/08.

II. Postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjny w Krakowie.

1. W wniesionej skardze Prokurator, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia pierwszej instancji, zarzucił naruszenie prawa materialnego w art.157 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art.195a k.k.w. poprzez przyjęcie, że brak sądowej klauzuli wykonalności na postanowieniu prokuratora w przedmiocie zabezpieczenia nie podlega wykonaniu przez organ administracyjny organ egzekucyjny.

2. W uzasadnieniu powtórzona została dotychczasowa argumentacja, przy czym Prokurator podkreślił, że zgodnie z powoływanym przez organy §214 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 marca 2010r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, prokurator po wydaniu postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym występuje z wnioskiem do właściwego sądu o nadanie postanowieniu klauzuli wykonalności, ale o ile przepis szczególny tak stanowi. Dodatkowo podkreślona została treść art.25 k.k.w., który przewidywał wykonywanie postanowień o zabezpieczeniu w oparciu o przepisy procedury cywilnej, ale tylko jeżeli kodeks karny wykonawczy nie stanowił inaczej. W ocenie Prokuratora, takimi szczególnymi przepisami były art.195a k.k.w. w zw. z art.187 k.k.w poddające wykonanie postanowień prokuratorskich wykonaniu w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

3. Dodatkowo Prokurator, odwołując się do argumentacji organów opartej na treści wyroku NSA z dnia 24 czerwca 2009r. II GSK 1055/08 przeciwstawił orzeczenie tegoż Sądu z dnia 8 czerwca 2010r. II FSK 1881/07, w którym sąd zaakceptował przystąpienie do wykonania prokuratorskiego postanowienia o zabezpieczeniu przez organ egzekucyjny, pomimo, że sąd powszechny odmówił nadania klauzuli wykonalności.

4. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi uzasadniając jak dotychczas.

5. Na rozprawie w dniu 3 czerwca 2011r. Prokurator wyjaśniała, że w praktyce organów egzekucyjnych na Śląsku nie żąda się od Prokuratora klauzuli sądowej. Natomiast pełnomocnik organu wyjaśniała, że praktyką Prokuratury krakowskiej jest występowanie o nadanie klauzuli przez sąd powszechny.

6. Na pytanie Sądu Prokurator wyjaśniała, że w sprawie nie wydano zarządzeń zabezpieczenia w trybie art.156 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a postanowienia zostały wydane przed skierowaniem aktu oskarżenia do sądu w Krakowie. Prokurator wyjaśniał, że zdaje sobie sprawę, iż brak klauzuli wykonalności i zarządzenia zabezpieczenia uniemożliwia zobowiązanemu zgłoszenie zarzutów; niemniej jednak ewentualne roszczenia w tym zakresie mogą być realizowane przed sądem karnym lub na drodze postępowania odszkodowawczego.

7. Pełnomocnik organu wyjaśniała, że najprawdopodobniej organ pierwszej instancji uznał się za właściwy w sprawie z uwagi na siedzibę sądu krakowskiego właściwego dla postępowania karnego. Przyznawał jednak, że akt oskarżenia wniesiony został po wydaniu postanowienia przez Prokuraturę Okręgową w Katowicach.

III. Rozważania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie

1. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie jej twierdzenia były zasadne.

2. Przedmiotem sporu w istocie był tok postępowania wierzyciela – prokuratora wydającego w postępowaniu przygotowawczym w trybie art. 291 kpk postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia na mieniu podejrzanego grożącej kary grzywny i przepadku korzyści uzyskanej z popełnienia przestępstwa i przekazującego powyższe postanowienie naczelnikowi urzędu skarbowego celem wykonania w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a następnie tok postępowania organu egzekucyjnego otrzymującego do wykonania przedmiotowe postanowienie.

3. Zdaniem organu, postanowienie takie powinno zostać zaopatrzone w klauzulę wykonalności nadaną przez sąd powszechny w części dotyczącej zabezpieczenia kary grzywny; natomiast zdaniem prokuratora postanowienie takie nie wymagało nadania takiej klauzuli, ani też nie wymagało zarządzenia zabezpieczenia.

4. Podkreślić przy tym należało, że organy zgodziły się ze stanowiskiem Prokuratora, że postanowienia zabezpieczające przepadek mienia oraz karę grzywny podlegają wykonaniu w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

5. W ocenie Sądu prawidłowa sekwencja czynności związanych z wykonaniem postanowienia prokuratora wydanego w postępowaniu przygotowawczym w przedmiocie zabezpieczenia grożącej kary grzywny oraz przepadku mienia przekazanego w trybie art.195a k.k.w (ewentualnie kumulatywnie z przepadkiem mienia orzeczonego innego zabezpieczenia wymienionego w tym przepisie) powinna przedstawiać się w poniższy sposób:

- postanowienie prokuratorskie o zabezpieczeniu grożącego przepadku oraz grzywny (o ile takie zabezpieczenie dokonano kumulatywnie w jednym postanowieniu), powinno zostać uzupełnione o zarządzenie zabezpieczenia (w całości tj. części dotyczącej zarówno przepadku jak i pozostałych środków) w trybie art. 155a i 156 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. poprzez dołączenie do postanowienia prokuratora sporządzonego przez niego zarządzenia zabezpieczenia na druku ZZ-1 zgodnie z załącznikiem nr 23 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137 poz. 1541 ze zm.),

- postanowienie prokuratorskie wraz z zarządzeniem zabezpieczenia (od którego przysługuje zobowiązanemu prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w terminie 7 dni na zasadzie art.156 §1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ), stanowiące tytuł wykonawczy, powinno zostać przesłane w trybie art.195a k.k.w. w zw. z art.187 k.k.w. naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu dla siedziby prokuratora orzekającego o zabezpieczeniu,

- właściwy w sprawie naczelnik urzędu skarbowego po otrzymaniu postanowienia prokuratorskiego w przedmiocie zabezpieczenia wraz z zarządzeniem zabezpieczenia proceduje w trybie art.157 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. na wstępie organ administracyjny sprawdza czy obowiązek, którego dotyczy zarządzenie zabezpieczenia, podlega zabezpieczeniu w trybie administracyjnym ( w praktyce najczęściej dotyczyć to będzie weryfikacji czy orzeczono kumulatywnie zabezpieczenie przepadku mienia i pozostałych, wymienionych w ww. art.195a k.k.w. środków) oraz czy zarządzenie zabezpieczenia zawiera treści określone w art. 156 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (na postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające dokonania zabezpieczenia przysługuje prokuratorowi zażalenie),

- dodatkowo organ egzekucyjny może uzależnić nadanie klauzuli o przyjęciu zarządzenia zabezpieczenia do wykonania (klauzulę taką umieszcza się na druku ZZ-1) od złożenia przez wierzyciela kaucji na zabezpieczenie roszczeń zobowiązanego o naprawienie szkód spowodowanych wskutek wykonania zarządzenia zabezpieczenia.

6. Sąd sformułował powyższe tezy biorąc pod uwagę przede wszystkim treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 7 grudnia 2009r. II FPS 6/09 (ONSAiWSA 2010/2/19, POP 2010/2/185), gdzie przyjęto, że przepis art. 195a § 1 k.k.w. może stanowić podstawę zlecenia wykonania zabezpieczenia administracyjnemu organowi egzekucyjnemu tylko wówczas, gdy jednym postanowieniem zabezpieczono grożący przepadek oraz inne wymienione w nim obowiązki, przy czym zabezpieczenie grożącego środka karnego przepadku, według przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, administracyjny organ egzekucyjny przeprowadza na podstawie art. 2 § 1 pkt 5 i art. 2 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 27 k.k.w.

7. Treść powyższej uchwały jest wiążąca dla orzekającego Sądu na zasadzie art. 269. § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a." Przepis ten stanowi bowiem, że jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. W praktyce oznacza to, że ogólna moc wiążąca uchwały powoduje, iż wiąże ona sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których miałby być stosowany interpretowany przepis. Sąd (w tym wojewódzki sąd administracyjny), który prezentowałby inny pogląd niż przedstawiony w uchwale NSA zobowiązany byłby do przedstawienia ponownie zagadnienia prawnego odpowiedniemu składowi (por. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2010 r. II FSK 732/09 oraz powołane tam poglądy doktryny tj. A. Skoczylas Działalność uchwałodawcza Naczelnego Sądu Administracyjnego Warszawa 2004, str. 221 i nast. oraz wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2010 r. I FSK 994/09 oraz przedstawione tam poglądy komentatorów A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie II, Zakamycze 2006, s. 48).

7. Przytaczając powyższą uchwałę (co do zasadności wykonywania postanowienia prokuratorskiego w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji właściwie nie było sporu miedzy stronami) Sąd kierował się również treścią uzasadnienia i motywami, które wpłynęły na końcowe rozstrzygnięcie uchwały.

8. W powyższej uchwale 7 grudnia 2009r. II FPS 6/09 NSA wskazał, że: "Kumulacja podstaw czy też powodów zabezpieczenia, przewidziana w hipotezie art. 195a § 1 K.k.w., nie jest przesłanką zastosowania administracyjnego albo cywilnego trybu zabezpieczenia w poszczególnych przypadkach objętych jej zakresem, ale wyłącznie regulacją na wypadek zbiegu kary i środków karnych, które uzasadniają różne tryby postępowania zabezpieczającego, w tym - odmienne organy wykonujące zabezpieczenie". Jeżeli więc, wywodził dalej NSA, jednym "...postanowieniem zabezpieczono grożący przepadek (...) do których adekwatne jest administracyjne postępowanie zabezpieczające, a następnie administracyjne postępowanie egzekucyjne (oba prowadzone przez administracyjny organ egzekucyjny) oraz zabezpieczono grożącą grzywnę (...) które zabezpieczane i wykonywane są według przepisów K.p.c., wydający to postanowienie, zamiast rozdzielać jego wykonanie na różne organy odmiennych postępowań prawnych, może na podstawie szczególnego uregulowania z art. 195a § 1 K.k.w. zlecić w całości jego wykonanie jednemu organowi, to jest urzędowi skarbowemu określonemu w art. 187 K.k.w. Jest on organem egzekucyjnym (...) świadczenia (...) których egzekucja w innych wypadkach byłaby prowadzona przez organ wskazany w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego".

9. W ocenie Sądu powyższa argumentacja świadczy o tym, że skoro administracyjnemu organowi egzekucyjnemu przekazano do wykonania w trybie art. 195a k.k.w. postanowienie o zabezpieczeniu to całość tego zabezpieczenia powinna odbywać się w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skoro właściwym organem egzekucyjnym jest organ administracyjny to bezzasadnym byłoby dzielenie postępowania w części dotyczącej nadania klauzuli wykonalności na procedurę cywilną i administracyjną.

10. Sąd wziął również pod uwagę, że wprowadzenie możliwości wykonywania przez administracyjne organy egzekucyjne orzeczeń dotyczących przepadku w trybie art.187 i 195a k.k.w. związane było z regulacją art. 3 pkt 7 i 12 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 111 poz.1061), które weszły w życie z dniem 1 lipca 2003 r. Jak wskazuje doktryna (Z. Hołda: Komentarz do art.187 kodeksu karnego wykonawczego [w:] Z. Hołda, K. Postulski, Kodeks karny wykonawczy. Komentarz, LEX / Arche, 2008): "U podstaw tej słusznej zmiany właściwości organów wykonujących środek karny przepadku (...) leży nie tylko uproszczenie zasad wykonywania wymienionych środków. Istotniejsze są z pewnością zasadnicze cele, którym służyć ma uchwalenie ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. Nie ulega wątpliwości, że administracyjne postępowanie egzekucyjne jest bardziej sprawne niż sądowe. Przekazanie zatem urzędom skarbowym całości wykonawstwa orzeczeń o przepadku (poza wspomnianymi na początku wyjątkami, które nie przeczą zasadzie) jest słuszne, jeżeli się zważy, że jednym ze wspomnianych celów jest szybkie i efektywne pozbawianie sprawców przede wszystkim nienależnych im korzyści uzyskanych z przestępstwa.".

11. Zdaniem Sądu, rozdzielanie więc procedowania na etapie nadawania klauzuli wykonalności pomiędzy sąd powszechny (stosujący procedurę cywilna), jak i prokuratora (wydającego zarządzenie zabezpieczenia) nie ma ani prawnego uzasadnienia (skoro organem egzekucyjnym jest organ administracyjny stosujący wyłącznie procedurę administracyjną na zasadzie szczególnego przepisu ww. art.195a k.k.w. w zw. z art.187 k.k.w.), ani też uzasadnienia celowościowego w świetle motywów jakimi kierował się ustawodawca nowelizując kodeks karny wykonawczy w zakresie ujednolicania organów administracyjnych.

12. Należy przy tym podkreślić, że z uzasadnienia wyroku NSA z dnia 8 czerwca 2010 r. II FSK 1881/07 zapadłego w sprawie, w której została wydana ww. uchwała NSA z dnia 7 grudnia 2009r. II FPS 6/09, wynika, że prokurator wydał zarządzenie zabezpieczenia. W dalszej części powołanego wyroku Sąd stwierdził, że: "Dodać można, że mnożenie oraz konkurencja postępowań (cywilnego i administracyjnego) w relacji do zabezpieczenia i wykonania tego samego środka karnego - przekazanego do egzekucji administracyjnej, nie stanowiłaby najbardziej efektywnego sposobu zwalczania i karania przestępczości, dla których to zasadniczych powodów, powoływaną nowelizacja z dnia 13 czerwca 2003 r., wprowadzone zostały do obowiązującego porządku prawnego (między innymi) rozważone powyżej unormowania art. 291 § 1 k.p.k. i art. 27 k.k.w., stanowiące o zabezpieczaniu i wykonaniu określonych środków karnych i kary grzywny.

13. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd przyjął, że zasadnym jest dołączanie do tytułu egzekucyjnego (jakim jest postanowienie prokuratora o zabezpieczeniu) zarządzenia zabezpieczenia co do całości środków karnych, co do których o zabezpieczeniu orzekł prokurator w trybie art.155a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tym samym Sąd nie podzielił poglądu, na który powołały się organy wskazujące na konieczność nadania sądowej klauzuli wykonalności, wyrażonego w wyroku NSA z dnia 24 czerwca 2009r. II GSK 1055/08 (wyrok ten zapadł przed kluczową dla sprawy ww. uchwałą NSA z dnia 7 grudnia 2009r. II FPS 6/09), uznając, że przede wszystkim wyrok ten dotyczy innego stanu faktycznego, gdzie istotę sporu stanowiła odpowiedź na pytanie, czy prokurator, występując do urzędu skarbowego o dokonanie zabezpieczenia majątkowego na podstawie wydanego przez siebie i opatrzonego przez sąd klauzulą wykonalności (podkreślenie Sądu) postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym, zobowiązany jest do złożenia zarządzenia zabezpieczenia, o którym mowa w art. 155a cyt. ustawy . W powołanym wyroku NSA nie zaakceptował dublowania się tożsamych instytucji, konkludując w końcowej części uzasadnienia że, opatrzone sądową klauzulą wykonalności postanowienie prokuratora o zabezpieczeniu majątkowym, które w swej warstwie treściowej odpowiada przepisom ww. art.156. podlega wykonaniu przez organ egzekucji administracyjnej bez prawa tego organu żądania od prokuratora wystawienia zarządzenia zabezpieczenia, o którym mowa w art. 155a § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

14. Jednocześnie Sąd uznał więc za niezasadne sugestie Prokuratora (podnoszone na etapie postępowania administracyjnego) o braku obowiązku zarządzenia zabezpieczenia. Należy bowiem zauważyć, że takie zarządzenie przewiduje środki zaskarżania (zarzuty), analogicznie jak postanowienie w przedmiocie klauzuli wykonalności (art.795§1 k.pc.) nadawanej przez sąd powszechny.

15. Zwolnienie Prokuratora z obowiązku uzyskiwania sądowej klauzuli wykonalności przy jednoczesnym zwolnieniu z obowiązku wydawania zarządzenia zabezpieczenia byłoby sprzeczne z art.155a i nast. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji znajdującymi zastosowanie na zasadzie art.195a k.k.w., a nadto naruszałoby art.78 Konstytucji stanowiący, że każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa.

16. Wprawdzie postanowienie prokuratorskie w przedmiocie zabezpieczenia podlega zażaleniu, niemniej jednak z uwagi na fakt, że przedmiotem tegoż postanowienia nie jest "zlecenie wykonania" organowi egzekucyjnemu w trybie art.195a kkw, Sąd uznał za zasadne i z tych względów, aby zarządzenie zabezpieczenia dotyczyło całości postanowienia prokuratorskiego. W ocenie Sądu nie doszłoby więc do dublowania środków zaskarżenia w tej samej sprawie.

17. Sąd wziął również pod uwagę treść art. 45 ust.1 Konstytucji stanowiący, że każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Stąd brak zaskarżalności skierowania do wykonania (w postaci zarządzenia zabezpieczenia) postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia w sposób sprzeczny z Konstytucja ograniczałby prawa i wolności osobiste zobowiązanego.

18. W ocenie Sądu, właściwym w sprawie egzekucyjnym organem administracyjnym jest jednak naczelnik urzędu skarbowego właściwy dla siedziby prokuratora wydającego postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia.

19. Z akt postępowania wynika, że ( w aktach znajduje się informacja o wniesieniu aktu oskarżenia do sądu znajdującego się we właściwości organu egzekucyjnego pierwszej instancji) najprawdopodobniej organy ustalając swoją właściwość kierowały się treścią art.187 k.k.w. (do którego stosowania odsyłał art.195a k.k.w.), stanowiącego, że Sąd bezzwłocznie po uprawomocnieniu się wyroku przesyła jego odpis lub wyciąg urzędowi skarbowemu, właściwemu ze względu na siedzibę sądu pierwszej instancji, przy czym przyjęły, że właściwość tę należy ustalać w oparciu o siedzibę sądu pierwszej instancji, do którego wpłynął akt oskarżenia.

20. Zdaniem Sądu, nieprawidłowym jest przyjęcie, że o właściwości organu egzekucyjnego wykonującego w trybie art.195a k.k.w. wydane w postępowaniu przygotowawczym postanowienie prokuratora o zabezpieczeniu decyduje właściwość siedziby sądu pierwszej instancji, do którego wniesiony zostanie akt oskarżenia. Wniesienie aktu oskarżenia jest bowiem czynnością, która następuje po wydaniu i zleceniu do wykonania postanowienia zabezpieczającego, nie może więc decydować o właściwości miejscowej organu egzekucyjnego. Zawsze bowiem określenie sądu, do którego wniesiony zostanie akt oskarżenia byłoby jedynie hipotetycznym założeniem, na etapie postępowania przygotowawczego. Właściwość organu egzekucyjnego powinna natomiast wynikać w sposób precyzyjny z dokumentów istniejących na etapie zlecenia do wykonania organowi egzekucyjnemu postanowienia zabezpieczającego i właściwość ta powinna być możliwa do ustalenia na podstawie tych dokumentów, a nie wstępnych (z istoty swojej) założeń prokuratora co do sposobu zakończenia postępowania przygotowawczego.

21. Nadto Sąd, przyjmując powyższy pogląd o właściwości organu egzekucyjnego, kierował się faktem, że postanowienie prokuratora kierowane do wykonania w trybie art.195a k.k.w. jest odpowiednikiem postanowienia sądu wydawanego w trybie art.187 k.k.w. Analogicznie, powinna być rozumiana właściwość miejscowa organu egzekucyjnego tzn. jako właściwość odpowiadająca siedzibie organu pierwszej instancji, który wydał postanowienie kierowane do wykonania w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

22. Sąd stwierdzając więc nieważność w trybie art.145 §1 pkt 2 p.p.s.a. postanowienia organu pierwszej instancji tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków –Śródmieście działał w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a., który to przepis stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

23. W pozostałym zakresie, Sąd uchylając w trybie art.145 §1 pkt 1 lit.a) p.p.s.a. zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej (który był organem właściwym ponieważ jego właściwość ustala się w oparciu o właściwość faktycznie działającego organu pierwszej instancji, nawet jeżeli ten był pierwotnie niewłaściwy w sprawie) przyjął, że organ ten naruszył przepisy prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art.27 k.k.w. i art.187 art.195a k.k.w. oraz §214 ww. Regulaminu wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, a także art.155a i 156 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak ich zastosowania w sprawie.

24. W świetle powyższych rozważań Sądu, rację miał więc Prokurator, że zgodnie z powoływanym przez organy §214 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 marca 2010r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, prokurator po wydaniu postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym występuje z wnioskiem do właściwego sądu o nadanie postanowieniu klauzuli wykonalności, ale o ile przepis szczególny tak stanowi. Podobnie art.25 k.k.w., przewiduje wykonywanie postanowień o zabezpieczeniu w oparciu o przepisy procedury cywilnej, ale tylko jeżeli kodeks karny wykonawczy nie stanowił inaczej. W ocenie Sądu takimi szczególnymi przepisami jest art.195a k.k.w. w zw. z art.187 k.k.w poddający wykonanie w całości (a więc i w części dotyczącej obowiązku wydania zarządzenia zabezpieczenia) postanowień prokuratorskich wykonaniu w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

25. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organy uwzględnią ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku.