Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3055/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.134 § 1, art.151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 184 ust.1 i 2, art. 207 ust.1 pkt 1 i 2, art.207 ust.8 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity
article: art.10 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Marek Krawczak, Protokolant - ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2016 r. sprawy ze skargi W. S. M. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju - działającego jako Instytucja Zarządzająca Programem Operacyjnym Kapitał Ludzki (dalej: IZ PO KL) - nr [...] z [...] maja 2015 r., którą utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (dalej także: organ I instancji) z [...] marca 2015 r. nr [...], określającą W. (dalej: skarżąca) kwotę 175.000,00 zł do zwrotu wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków do dnia zapłaty.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Na podstawie umowy nr [...] zawartej [...] stycznia 2011 r. z Instytucją Pośredniczącą (dalej: IP) skarżąca realizowała projekt: "[...]" o wartości 4.283.302,50 zł. Projekt miał być realizowany od [...] listopada 2010 r. do [...] października 2013 r. Celem głównym projektu było zwiększenie potencjału dydaktycznego uczelni i podniesienie jakości oferowanych usług edukacyjnych, ich dostosowanie do potrzeb rynku pracy i gospodarki opartej na wiedzy oraz umożliwienie osobom niepełnosprawnym pełnego korzystania z oferty dydaktycznej uczelni. W tym celu skarżąca przewidziała m.in.: adaptację platformy podjazdowej pod głównym wejściem do uczelni oraz zamontowanie specjalnej platformy podjazdowej dla wózków inwalidzkich. W dniu 8 kwietnia 2011 r. skarżąca zwróciła się z prośbą o dokonanie w projekcie zmian, polegających na zainstalowaniu w budynku uczelni przy ulicy [...] specjalnej windy do przewozu osób niepełnosprawnych w miejsce wcześniej przewidzianej platformy podjazdowej. Jednocześnie zawnioskowała o przesunięcie terminu wykonania usługi z l/ll kwartału 2011 r. na III kwartał 2011 r. Pismem z [...] kwietnia 2011 r. IP wyraziła zgodę na przedmiotowe zmiany. Zakup i montaż przedmiotowej windy był przedmiotem przeprowadzonej przez IP kontroli. Organ I instancji dokonał w dniach [...] listopada 2013 r. oraz [...] stycznia 2014 r. oględzin windy. W ich wyniku stwierdzono, iż do stycznia 2014 r. dźwig nie został oddany do użytkowania, nie nastąpił również odbiór windy przez Urząd Dozoru Technicznego. Sporządzona została również opinia eksperta budowlanego, który stwierdził, iż umowa pomiędzy beneficjentem a wykonawcą nie została rozliczona prawidłowo, wykonawca nie wywiązał się z warunków umowy w kwestii montażu dźwigu oraz wymaganej przepisami dokumentacji technicznej. Ekspert uznał iż montaż dźwigu w budynku, który jest nieoddany do użytku jest nieuzasadniony ekonomicznie, z uwagi na to, że nie mógł być eksploatowany.

Skarżąca do czasu zakończenia realizacji projektu, tj. do [...] października 2013 r. nie rozpoczęła eksploatacji windy. Ponadto, ponad rok po jego zakończeniu, tj. [...] grudnia 2014 r., kiedy miały miejsce kolejne oględziny windy, nie była ona nadal eksploatowana. Co więcej sam budynek, w którym została ona zamontowana, położony przy ulicy [...] w W., nie był wykorzystywany na cele związane z realizacją projektu, gdyż nie wydano pozwolenia na użytkowanie budynku. Co za tym idzie, nie odbywały się w nim zajęcia dla studentów.

Dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju opierając się na wynikach kontroli planowej projektu przeprowadzonej pomiędzy [...] a [...] listopada 2013 r., doszedł do przekonania, że doszło do wykorzystania środków przeznaczonych na sfinansowanie windy niezgodnie z procedurami i przeznaczeniem. Z tej przyczyny decyzją z [...] marca 2015 r. nr [...] określił W. kwotę 175.000,00 zł do zwrotu wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków do dnia zapłaty.

Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia wskazał art. 207 ust. 9 w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885, ze zm.) oraz art. 104 § 1 k.p.a.

Wyjaśnił, że skarżąca na podstawie § 3 pkt 4 umowy o dofinansowanie zobowiązana była do stosowania Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL (dalej: Wytyczne). Swoim działaniem naruszyła zapisy podrozdziału 3.1 Wytycznych, które w pkt 1 lit. a wskazują, iż wydatki są kwalifikowalne, o ile są niezbędne dla realizacji projektu, a więc mają bezpośredni związek z celami projektu. Uznał, że wydatki na zakup i montaż przedmiotowej windy - rozliczone we wnioskach o płatność - w wysokości 175.000,00 zł należało uznać za niekwalifikowalne. Dlatego [...] kwietnia 2014 r. wezwał skarżącą do zwrotu wskazanej kwoty. W. nie zgodziła się z ustaleniami zespołu kontrolującego i nie podpisała Informacji pokontrolnej, nie zastosowała się również do Zaleceń. Wyjaśniła, że opóźnienie przy oddaniu budynku do użytku, w którym zamontowano windę, wynika z potrzeby dostosowania zmian w projekcie budynku do zmiany przepisów dotyczących zabezpieczeń przeciwpożarowych, zaś przewidywany termin oddania budynku do użytku to [...] września 2015 r. Ponadto wskazała, iż przedmiotowa winda będzie wykorzystywana przez studentów niepełnosprawnych uczelni. Efekty realizowanego projektu zostały założone nie tylko na czas jego realizacji, ale również na kolejne lata. Dlatego nie zgodziła się z uznaniem wydatków za niekwalifikowalne. W związku z brakiem zwrotu środków przez skarżącą, organ I instancji [...] sierpnia 2014 r. wszczął postępowanie administracyjne, zakończone [...] marca 2015 r. wydaniem decyzji administracyjnej.

W odwołaniu skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko.

Obecnie kontrolowaną decyzją Minister Infrastruktury i Rozwoju - działając jako IZ PO KL - utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Jak podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 207 ust. 12 w zw. z ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p. Uznał zasadność decyzji organu I instancji zarówno pod względem faktycznym, jak i prawnym.

Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie "celem głównym projektu jest zwiększenie w okresie [...] potencjału dydaktycznego [...] poprzez wdrożenie Kompleksowego Programu Rozwoju Uczelni, którego celem jest podniesienie jakości oferowanych usług edukacyjnych i ich dostosowanie do potrzeb rynku pracy i gospodarki opartej na wiedzy oraz umożliwienie osobom niepełnosprawnym pełnego korzystania z oferty dydaktycznej uczelni". Jak wynika z treści wniosku, zakładany przez skarżącą cel należało zrealizować do [...] września 2013 r. Tym samym określone w nim zadania, w tym zakup i montaż windy, również powinny zostać ukończone do końca września 2013 r. Oznacza to, że winda powinna była zostać oddana do użytku studentom do końca realizacji projektu. Skarżąca nie zrealizowała określonego w zatwierdzonym wniosku o dofinansowanie celu projektu. IZ PO KL wskazała, że w związku z tym, że skarżąca w ramach realizacji projektu sfinansowała zakup i montaż windy, która nie była użytkowana w okresie jego realizacji i nie służyła celowi projektu, naruszyła jedną z podstawowych zasad kwalifikowania wydatków określoną w podrozdziale 3.1 Wytycznych. Wydatki poniesione na zakup i montaż dźwigu nie były niezbędne do realizacji projektu, gdyż winda nie była eksploatowana przez studentów uczelni oraz nie służyła celom projektu. W ocenie IZ PO KL wystąpiła przesłanka do uznania, iż doszło do naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 2 w zakresie procedur określonych w podrozdziale 3.1 pkt 1 lit. a Wytycznych. Ponadto zdaniem organu odwoławczego skarżąca naruszyła także pkt 1 lit. d, zgodnie z którym wydatki są kwalifikowalne, o ile "dotyczą towarów dostarczonych lub usług wykonanych", co oznacza, że winda powinna była zostać oddana do użytku do końca realizacji projektu. Jednocześnie IZ PO KL uznała, że skarżąca uchybiła także zapisom pkt 1 lit. f, który mówi, że wydatki "odnoszą się do okresu kwalifikowalności i są poniesione w tym okresie". Użytkowanie windy nie nastąpiło w okresie realizacji projektu, a więc wydatki poniesione na jej zakup i montaż nie odnoszą się do okresu kwalifikowalności, który jest tożsamy z okresem realizacji projektu.

IZ PO KL wskazała nadto, iż przedmiotowy projekt realizowany jest ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, którego główne cele opierają się na podejmowaniu wzmożonych inicjatyw zwiększających oraz poprawiających inwestycję w kapitał ludzki, w tym zwalczanie dyskryminacji oraz ułatwianie dostępu do rynku pracy dla osób znajdujących się w niekorzystnej sytuacji. Działania inwestycyjne są tylko uzupełnieniem realizacji podstawowych celów, które realizuje EFS. Sam fakt ustalenia limitów w ramach cross-financingu, świadczy o dodatkowości tego typu działań, które jednocześnie muszą być bezpośrednio powiązane z zadaniami realizowanymi w ramach projektu. Tak było w przypadku zakupu windy, która powinna była zostać oddana do użytku jak najszybciej, aby jeszcze w trakcie trwania projektu mogła służyć jak narzędzie wspomagające funkcjonowanie studentów niepełnosprawnych przy udziale w innych zadaniach przewidzianych w projekcie, jak również, realizując cel główny projektu, umożliwić tym osobom pełne korzystanie z oferty dydaktycznej uczelni. IZ PO KL zaznaczyła, że z sytuacją wykorzystania środków niezgodne z przeznaczeniem mamy do czynienia wówczas, gdy poniesione przez beneficjenta wydatki nie są związane bezpośrednio z realizacją projektu lub nie przyczyniają się do osiągnięcia celu określonego w umowie o dofinansowanie. Wskazał, że w doktrynie pojęcie wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem rozumiane jest wąsko. Polega w szczególności na zapłacie, ze środków pochodzących z dotacji, za inne zadania niż te, na które dotacja była udzielona. Zgodnie ze słownikowym rozumieniem termin "przeznaczyć" oznacza "określić z góry cel, któremu ma służyć dana rzecz, przekazać coś dla kogoś, na czyjś użytek, na czyjąś korzyść". "Przeznaczeniem" jest z kolei praktyczny cel, do którego coś jest przeznaczone, zakwalifikowanie, któremu dana rzecz służy, zastosowanie" (wyrok NSA II GSK 777/08 z 10 lutego 2009 r.). Wobec tego czynności podjęte przez beneficjenta w wyznaczonym terminie nie zmierzały do osiągnięcia praktycznego celu zgodnego z przeznaczeniem. Winda została zamontowana, jednak nie służyła celowi do jakiego miał zostać przeznaczona - ułatwieniu niepełnosprawnym studentom uczelni korzystania z budynku. W ocenie organu odwoławczego, skarżąca powinna była każdy wydatek w ramach projektu powiązać nie tylko ogólnie z przedsięwzięciem, ale wskazanym w umowie celem. Cel, polegający na dostosowaniu infrastruktury uczelni do potrzeb osób niepełnosprawnych, nie został spełniony. W ocenie IZ PO KL działaniem takim skarżąca naruszyła art. 207 ust. 1 pkt 1 u.f.p. poprzez wykorzystanie środków na zakup i montaż windy, która nie służyła swoim funkcjom.

Organ odwoławczy wskazał również , że skarżąca otrzymała dofinansowanie na realizację konkretnego projektu, zawartych w nim zadań i osiągnięcie wskazanych rezultatów. § 5 umowy o dofinansowanie określił, iż "okres realizacji projektu jest zgodny z okresem wskazanym we wniosku", a ten został zakreślony datą 30 września 2013 r. Do tej daty skarżąca powinna była osiągnąć założone rezultaty, w tym nie tylko zakupić i zamontować windę, ale również umożliwić korzystanie z niej niepełnosprawnym studentom uczelni. W swojej diagnozie sytuacji uczelni, skarżąca wskazała brak odpowiednich udogodnień dydaktyczno-infrastrukturalnych dla studentów niepełnosprawnych, co zamierzała zmienić w ramach projektu poprzez montaż windy. To, że być może w przyszłości winda będzie wykorzystywana przez osoby niepełnosprawne, nie ma wpływu na to, iż w ramach projektu środki zostały wykorzystane niezgodnie z procedurami i przeznaczeniem, na który zostały przyznane.

IZ PO KL wskazała także na § 14 ust. 2 umowy o dofinansowanie zgodnie z którym: beneficjent ma obowiązek zachowania zasady trwałości rezultatów projektu określonych we wniosku. Oznacza to obowiązek utrzymywania trwałości rezultatów określonych we wniosku o dofinansowanie. Organ odwoławczy zaznaczył, iż powinno było to nastąpić ze środków własnych beneficjenta, gdyż powyższy zapis umowy odnosi się do "zachowania" trwałości, a nie "sfinansowania" powyższego z projektu.

Odnosząc się do argumentów skarżącej w zakresie sposobu przeprowadzenia kontroli przez zespół kontrolujący IP, IZ PO KL stwierdziła, że nie widzi podstaw do uznania, iż organ I instancji w jakikolwiek sposób naruszył prawa strony w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego. Nawiązując do braku zgody organu I instancji na przeprowadzenie ponownych oględzin dźwigu w zaproponowanym przez skarżącą terminie, wskazała, że kolejne oględziny, nie miałyby żadnego wpływu na ustalenie stanu faktycznego. Postępowanie administracyjne prowadzone było już po zakończeniu realizacji projektu, a więc bez znaczenia pozostaje okolicznośc, w jakim stanie technicznym znajdowała się winda po [...] października 2013 r.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju (obecnie Ministra Rozwoju) W. w W. wniosła o jej uchylenie w całości.

Zarzuciła rozstrzygnięciu naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie W. czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, w szczególności poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wskazała, że Minister Infrastruktury i Rozwoju pismem z [...] kwietnia 2015 r. zawiadomił W. w W., że zebrany został materiał dowodowy umożliwiający wydanie decyzji oraz wskazał przewidywany termin załatwienia sprawy przez organ II instancji. W piśmie zawarto również informację, iż strona może zapoznać się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, uzupełnić go oraz wypowiedzieć się co do jego treści w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, tj. od 18 maja 2015 r. (dzień doręczenia). Tymczasem już trzy dni później, tj. 21 maja 2015 r. W. w W. została doręczona zaskarżona decyzja. Została ona przy tym wydana przed doręczeniem zawiadomieniem o możliwości zapoznania się z zgromadzonym materiałem dowodowym, uzupełnieniem go oraz wypowiedzeniem się co do jego treści pozbawiając skarżącego tej możliwości. Zdaniem skarżącej Minister Infrastruktury i Rozwoju tym samym rażąco naruszył przepis art. 10 §1 k.p.a. wydając decyzję bez dania stronie możliwości wypowiedzenia się przed jej wydaniem co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z kolei w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Ze wskazanych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, które miało wpływ na wynik sprawy, nie naruszyły również przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.

Za podstawę wyroku Sąd przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju - działającego jako Instytucja Zarządzająca Programem Operacyjnym Kapitał Ludzki w decyzji z [...] maja 2015 r. oraz w odpowiedzi na skargę (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż bezspornym jest fakt wydania przez organ decyzji w dacie poprzedzającej doręczenie skarżącej wskazanego w treści skargi zawiadomienia (na podstawie art. 10 § 1 k.p.a.) o zebraniu przez organ materiału dowodowego umożliwiającego wydanie decyzji wraz z informacją o możliwości zapoznania się z nim i podjęcia innych wymienionych czynności. Organ przedmiotowe zawiadomienie wysłał 28 kwietnia 2015 r., skarżąca odebrała je 18 maja 2015 r., zaś decyzję doręczoną stronie 21 maja 2015 r., wydano już [...] maja 2015 r. W ten sposób skarżąca niewątpliwie została pozbawiona możliwości skorzystania z uprawnień, jakie daje jej art. 10 § 1 k.p.a., a więc wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenie żądań. Jednak - jak już wskazano - nie każde uchybienie proceduralne wiąże się z obowiązkiem wyeliminowania obarczonego wadą aktu z obrotu prawnego poprzez wydanie wyroku kasatoryjnego. Kluczowym dla sprawy jest to, czy stwierdzone uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Jak bowiem wynika z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., podstawą do uchylenia decyzji lub postanowienia jest jedynie takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązkiem sądu uwzględniającego skargę na podstawie komentowanego przepisu jest więc nie tylko wskazanie przepisów proceduralnych, którym organ uchybił, ale również wykazanie prawdopodobieństwa oddziaływania naruszeń przepisów proceduralnych na wynik sprawy administracyjnej podejmowanej w zaskarżonym akcie przez organ (por. wyrok NSA z 11 stycznia 2006 r., sygn. akt II GSK 332/05; wyrok NSA z 6 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 801/07). W związku z tym, nie każde naruszenie przepisów postępowania powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Warunkiem zastosowania przez sąd dyspozycji tej normy prawnej jest spełnienie hipotezy normy zawartej w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w postaci stwierdzenia naruszenia przez organ administracji przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy.

W orzecznictwie zasadnie przy tym przyjmuje się, że zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże istnienie związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (por. przykładowo wyroki NSA z dnia 21 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1098/13, z dnia 18 maja 2006 r., sygn. II OSK 831/05). Co więcej, Sąd rozpoznający sprawę w pełni akceptuje wielokrotnie wyrażany już w judykaturze pogląd, zgodnie z którym zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony o zebranym materiale dowodowym i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane naruszenie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2572/12). Wskazane stanowisko Sąd uznaje przy tym za w pełni aktualne w realiach takich, jak w rozpoznawanej sprawie, w której strona została wprawdzie pouczona o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., ale pouczenie to dotarło do niej już po wydaniu decyzji, co realnie uniemożliwiło jej skorzystanie z tych uprawnień.

W niniejszej sprawie skarżąca w żaden sposób nie wykazała związku przyczynowego pomiędzy wadliwym zawiadomieniem jej (w rzeczywistości brakiem prawidłowego zawiadomienia) o prawie do złożenia oświadczenia końcowego a wynikiem sprawy. Co więcej, nie wskazała jakich konkretne czynności procesowych nie mogła była podjąć wskutek wadliwego zawiadomienia. W tej sytuacji zarzut skarżącej nie ma oparcia w faktycznym pozbawieniu jej możliwości działania. Ma charakter czysto formalny, w żaden sposób nie wykazano jego wpływu (nawet hipotetycznego) na wynik sprawy. Tym samym nie mógł doprowadzić do uchylenia kontrolowanej decyzji. Dzieje się tak tym bardziej, że Sąd nie stwierdził wystąpienia w sprawie jakichkolwiek innych uchybień procesowych mających wpływ na wynik rozstrzygnięcia. W szczególności organy administracji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, które znajdują pełne oparcie w treści dowodów zgromadzonych w aktach sprawy. Przedstawione wcześniej ustalenia Sąd przyjmuje za swoje. Postępowanie dowodowe było przy tym zupełne. Nie ma powodów, by przeprowadzać kolejne oględziny i ustalać po raz kolejńy użytkowanie windy po zakończeniu realizacji projektu.

Na podstawie umowy zawartej [...] stycznia 2011 r. skarżąca realizowała projekt: "[...]" o wartości 4.283.302,50 zł. Projekt miał być realizowany od [...] listopada 2010 r. do [...] października 2013 r. W ramach projektu, po dokonaniu na wniosek beneficjenta zmian, miał on obowiązek zainstalowania w budynku prowadzonej przez siebie uczelni windy do przewozu osób niepełnosprawnych. W dniach [...] listopada 2013 r. i [...] stycznia 2014 r. organ I instancji przeprowadził kontrolę, w tym dokonał oględzin instalacji windy. W ich wyniku stwierdzono, iż do stycznia 2014 r. dźwig nie został oddany do użytkowania, a ponadto nie nastąpiło oddanie do użytku budynku, w którym winda miała funkcjonować. Fakty te są bezsporne. Istotnym dla postępowania wnioskiem jest to, że do czasu zakończenia projektu, tj. do [...] października 2013 r., nie rozpoczęto eksploatacja windy. Nie była ona eksploatowana nawet ponad rok po zakończeniu projektu.

W trakcie postępowania administracyjnego skarżąca podnosiła, iż opóźnienie w realizacji inwestycji nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych oraz, że cele projektu będą osiągnięte, gdy winda zostanie oddana do użytku w przyszłości. Sąd stwierdza że stanowisko to nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Przedmiotem sporu była w istocie jedynie data, z którą winda powinna była zostać oddana do użytku. Tymczasem data ta wynika jednoznacznie z treści zatwierdzonego wniosku o dofinansowanie, w oparciu o który przyznano dofinansowanie. Cel główny projektu określono bowiem jako: "zwiększenie w okresie [...] potencjału dydaktycznego [...] poprzez wdrożenie Kompleksowego Programu Rozwoju Uczelni, którego celem jest podniesienie jakości oferowanych usług edukacyjnych i ich dostosowanie do potrzeb rynku pracy i gospodarki opartej na wiedzy oraz umożliwienie osobom niepełnosprawnym pełnego korzystania z oferty dydaktycznej uczelni". Fakt wskazania, iż zaistniały określone przyczyny opóźnienia, nie ma wpływu na ocenę, czy środki, jakie otrzymał beneficjent, zostały wykorzystane zgodnie z umową. To do obowiązków beneficjenta należało, w pierwszej kolejności - określenie realnego terminu wykonania projektu, a po wtóre - właściwe kontrolowanie wykonawców elementów projektu, tak, aby zostały wykonane we wskazanym terminie. Możliwe było także - na uzasadniony wniosek beneficjenta - wydłużenie okresu realizacji projektu. Skarżąca nie uczyniła zadość tym wymogom. Tym samym nie może skutecznie wykazywać bezpodstawności żądania zwrotu nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania.

W związku z tym, że skarżąca w ramach realizacji projektu sfinansowała zakup i montaż windy, która nie była użytkowana w czasie wykonania projektu i nie służyła jego celowi, naruszyła jedną z podstawowych zasad kwalifikowania wydatków, określoną w podrozdziale 3.1 Wytycznych pkt 1 lit. a, tj. wydatki poniesione na zakup i montaż dźwigu nie były niezbędne dla realizacji projektu, gdyż nie był on eksploatowany przez studentów uczelni oraz nie służył celom, do jakich został przeznaczony. Z kolei zgodnie z brzmieniem podrozdziału 3.1 pkt 1 lit. d Wytycznych wydatki uznać można za kwalifikowalne, o ile "dotyczą towarów dostarczonych lub usług wykonanych" co nie nastąpiło w czasie realizacji projektu. Wreszcie skarżąca uchybiła również pkt 1 lit. f. podrozdziału 3.1 Wytycznych, który stanowi, że wydatki "odnoszą się do okresu kwalifikowalności i są poniesione w tym okresie". Użytkowanie windy nie nastąpiło w okresie realizacji projektu, a więc wydatki poniesione na jej zakup i montaż nie odnoszą się do okresu kwalifikowalności, który jest tożsamy z okresem realizacji projektu. Jak zasadnie wyjaśnił organ niezasadne było przy tym zaakceptowanie stanowiska strony, utrzymującej że umowa zezwalał na sfinansowanie w ramach projektu montażu windy, wykorzystywanej dopiero po zakończeniu realizacji projektu. Przeczą temu § 5 i § 14.2 umowy o dofinansowanie.

Zwrot wskazanej kwoty wbrew stanowisku skarżącej nie był podyktowany jedynie formalizmem w działaniu organu, a wynikał z racjonalności i celowości dokonywanych wydatków. Zakup i montaż windy w żaden sposób nie przyczynił się do osiągnięcia celu projektu. Każdy wydatek czyniony w ramach projektu powinien być związany nie tylko ogólnie z przedsięwzięciem, ale przede wszystkim ze wskazanym w umowie celem, a cel polegający na dostosowaniu infrastruktury uczelni do potrzeb osób niepełnosprawnych, nie został spełniony. Zasadnie zatem organy stwierdziły, że działaniem takim skarżąca naruszyła art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o finansach publicznych, bowiem środki przeznaczone na realizację programów z udziałem środków europejskich zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem i z naruszeniem procedur, których mowa w art. 184 u.f.p. Procedury te wynikały przy tym m.in. z treści umowy o dofinansowanie i przywoływanych Wytycznych.

Zgodnie z treścią § 3 ust. 4 umowy o dofinansowanie przy wydatkowaniu środków przyznanych w ramach projektu Beneficjent zobowiązuje się stosować aktualnie obowiązującą treść Wytycznych, o których mowa w ust. 2 i § 1 pkt 7 umowy. Zgodnie z kolei z § 1 pkt ilekroć w umowie jest mowa o "wydatkach kwalifikowanych" należy przez to rozumieć wydatki kwalifikowane zgodnie z Wytycznymi w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, które zamieszczone są na stronie internetowej Instytucji Pośredniczącej: www.wnisw.gov.pl;.

W myśl § 13 ust. 1 i 2 umowy o dofinansowanie, jeżeli na podstawie wniosków o płatność lub czynności kontrolnych uprawnionych organów zostanie stwierdzone, że dofinansowanie jest przez Beneficjenta: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013r., poz. 885 ze zm.), 3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości Beneficjent zobowiązuje się do zwrotu całości lub części dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, które są naliczane zgodnie z art. 207 ust. 1 u.f.p.

Z kolei zgodnie z art. 184 ust. 1 i 2 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Natomiast przy wydatkowaniu środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 5 lit. c i d, a także środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z tych środków, stosuje się odpowiednio zasady rozliczania określone dla dotacji z budżetu państwa (art. 184 ust. 2 u.f.p.).

Zgodnie z art. 207 § 1 pkt 1 i 2 u.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem lub z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.

Natomiast art. 207 ust. 8 pkt 1 u.f.p. stanowi, że w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja określona, odpowiednio w ust. 9 lub 11, wzywa do zwrotu środków w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju albo ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego, albo ustawy o zasadach realizacji programów wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust. 2 (art. 207 ust. 9 pkt 1 u.f.p.).

W tym miejscu z urzędu należy wskazać, że organy prawidłowo zastosowały przywołane przepisy prawa materialnego i procedury. Stanowisko swoje przekonująco uzasadniły. Sad nie stwierdza przy tym, by dopuściły się uchybień skutkujących koniecznością uchylenia kontrolowanej decyzji. Zarzut podnoszony w skardze jest przy tym bezzasadny.

Tym samym na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.