Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 795/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16 par.1 kpa, art. 145 par. 1 pkt 4, art. 145a par. 1-2, art. 148 par. 1-2, art. 149 par. 3,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski /spr./ Sędziowie WSA Karol Pawlicki WSA Donata Starosta Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi D. T., M. S. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] lipca [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę o d d a l a s k a r g ę


UZASADNIENIE

sygn. IV SA/Po 795/10

U Z AS A D N I E N I E

Starosta K. (dalej Starosta) decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], znak [...] (dalej decyzja z [...] sierpnia 2009 r.), na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 148 § 2 oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa), zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia H. Rz. na budowę hotelu – pokoi gościnnych z usługą gastronomiczną w Kole przy ul. [...],[...],[...] (działki nr [...],[...],[...]; k. IV tomu 1 akt Starosty).

Wnioskiem z [...] lutego 2010 r. (wpływ do Starostwa [...] lutego 2010 r.) do Starosty K. wystąpili M. S. i D. T. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] sierpnia 2009 r., która wówczas była już decyzją ostateczną (k. 26 t. 2 akt Starosty).

Postanowieniem z [...] marca 2010 r. nr [...] (dalej postanowienie z [...] marca 2010 r.) Starosta K. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawiesił postępowanie w sprawie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z [...] sierpnia 2009 r., z uwagi na przekazanie akt sprawy Wojewodzie W. z wniesionym odwołaniem M. S. i D. T. od decyzji Starosty K. z [...] lutego 2010 r. znak [...] (dalej decyzja z [...] lutego 2010 r.), odmawiającej wznowienia na wniosek Stowarzyszenia S. O. w K. (dalej Stowarzyszenie) postępowania zakończonego ostateczną decyzją z [...] sierpnia 2009 r. Postanowienie to, po jego zaskarżeniu przez M. S. i D. T., Wojewoda W. uchylił postanowieniem z [...] kwietnia 2010 r. nr [...] i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w tym zakresie (k. 27, 34 t. 2 akt Starosty).

Po przeprowadzeniu postępowania wstępnego Starosta K. decyzją z [...] maja 2010 r. nr [...] (dalej decyzja z 17 maja 2010 r.), na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, odmówił wznowienia na wniosek M. S. i D. T. postępowania zakończonego ostateczną decyzją z [...] sierpnia 2009 r. Starosta wskazał, że pismem z dnia [...] listopada 2009 r. (wpływ do urzędu dnia 01 grudnia 2009 r.) Stowarzyszenie, którego Prezesem jest M. S. a Wiceprezesem D. T., wnoszą o wznowienie postępowania w sprawie wydanego pozwolenia na budowę. Dnia [...] grudnia 2009 r. M. S. i D. T. zapoznali się w siedzibie urzędu z aktami sprawy wydanego pozwolenia na budowę, jak i z samą decyzją, co do której nie wnieśli żadnych uwag. Organ swą decyzję uzasadnił faktem, że złożenie owego wniosku o wznowienie postępowania nastąpiło z uchybieniem terminu, o jakim mowa w art. 148 § 2 kpa (k. 36, 16-17 t. 2 akt Starosty).

Od powyższego rozstrzygnięcia odwołania z dnia [...] maja 2010 r. do Wojewody W. złożyli M. S. i D. T. (k. 90-92; 85-87 akt Wojewody).

Wojewoda W. decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ([j.t.] Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołań M. S. i D. T. od decyzji Starosty K. z [...] maja 2010 r. znak [...], odmawiającej wznowienia na wniosek M. S. i D. T. postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty K. z [...] sierpnia 2009 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą H. Rz. pozwolenia na budowę hotelu - pokoi gościnnych z usługą gastronomiczną w K. przy ul. [...],[...],[...] (działki nr [...],[...],[...]), uchylił decyzję Starosty K. z [...] maja 2010 r. w części dyspozytywnej, przywołującej podstawę prawną - art. 149 § 3 kpa, w związku z art. 145 § 1 pkt 4kpa i w to miejsce przywołał podstawę prawną tj. art. 149 § 3 kpa, w związku z art. 148 kpa; w pozostałej części decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda przedstawił przebieg zdarzeń procesowych. Nadto wskazał, że wznowienie postępowania administracyjnego jest trybem nadzwyczajnym, umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznej, a więc takiej decyzji, która na mocy art. 16 § 1 kpa jest objęta zasadą trwałości decyzji ostatecznych. Z tego względu wznowienie postępowania obwarowane jest szczególnymi wymogami formalnymi. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania przebiega w dwu fazach. Złożenie wniosku o wznowienie postępowania rozpoczyna fazę pierwszą - prowadzenie przez organ postępowania wstępnego. W tej fazie organ bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na ustawowych przesłankach wznowienia, określonych w art. 145 § 1 i 145a kpa, i czy został wniesiony z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 kpa. Zgodnie z art. 148 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Nie ma znaczenia, od kogo strona powzięła wiadomość o treści decyzji. Informacja ta może pochodzić zarówno od organu, który decyzję wydał, jak również z dowolnego innego źródła, aby tylko wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie (wyrok NSA z 6.X.2000 r., I SA 855/99). Strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem wymaganego terminu (wyrok NSA z 19.5.2000 r., I SA/Wr 1038/97, LEX nr 43046). Gdy organ oceni, że wniosek o wznowienie postępowania nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 i 145a kpa bądź nie zostały zachowane terminy do jego złożenia przewidziane w art. 148 kpa, wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania zgodnie z art. 149 § 3 kpa.

W niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z [...] sierpnia 2009 r. M. S. i D. T. złożyli [...] lutego 2010 r. (data wpływu do Starostwa P. w K). Wnioskodawcy wskazali, że Starosta niewłaściwie ustalił obszar oddziaływania przedmiotowego obiektu, co doprowadziło do nieuznania ich za strony postępowania i w konsekwencji pozbawienia ich możliwości udziału w pierwotnym postępowaniu. Zasadnicze znaczenie dla sprawy ma ustalenie w jakiej dacie M. S. i D. T. dowiedzieli się o decyzji Starosty z [...] sierpnia 2009 r. W aktach organu drugiej instancji znajduje się pismo z [...] marca 2010 r. Stowarzyszenia, reprezentowanego przez M. S. i D. T., w którym oświadczono, że Stowarzyszenie o ww. decyzji dowiedziało się [...] listopada 2009 r. Przy ustalaniu czy wnioskodawca zachował termin, o którym mowa w art. 148 kpa nie ma znaczenia, od kogo i w jakich okolicznościach strona powzięła wiadomość o treści decyzji. Strona może ją powziąć również w związku z pełnioną funkcją w Stowarzyszeniu. Nadto w aktach organu pierwszej instancji znajduje się protokół spisany [...] grudnia 2009 r. w siedzibie Starostwa w K., z treści którego wynika, że Odwołujący zapoznali się z aktami sprawy dotyczącej wniosku Stowarzyszenia o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z [...] sierpnia 2009 r. W świetle powyższego i zgromadzonego w sprawie materiału Wojewoda stwierdził, że Starosta trafnie ocenił, że złożenie [...] lutego 2010 r. wniosku o wznowienie postępowania nastąpiło z uchybieniem miesięcznego terminu, o jakim mowa w art. 148 § 2 kpa. Termin do złożenia wniosku na podstawie art. 145 §1 pkt 4 kpa upłynął M. S. i D. T. [...] grudnia 2009 r. Było to przyczyną odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w owej sprawie. Mając to na uwadze, Wojewoda uchylił decyzję Starosty w części przywołującej niepełną podstawę prawną i w to miejsce przywołał art. 149 § 3 w zw. z art. 148 § 2 kpa.

W odwołaniach z [...] maja 2010 r. podniesiono, że Wojewoda w postanowieniu z [...] kwietnia 2010 r. stwierdzającym niedopuszczalność wniesienia odwołania M. S. i D. T. od decyzji Starosty z [...] lutego 2010 r. znak [...] uznał, że ww. osoby mają prawo wystąpić z indywidualnym wnioskiem o wznowienie postępowania. Według Odwołujących informacja ta jest jednoznaczna z tym, że w dacie wydania ww. postanowienia ([...] kwietnia 2010 r.) mogli złożyć ów wniosek z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 kpa. Przywoływane przez Odwołujących postanowienie wydano w sprawie odwołania od decyzji dotyczącej wznowienia na wniosek Stowarzyszenia. Przedmiotem tej sprawy nie było ustalenie czy M. S. i D. T. mogą skutecznie wnieść indywidualny wniosek o wznowienie postępowania. Podana na marginesie sprawy informacja wskazywała Odwołującym jedynie, że jeżeli są zainteresowani przedmiotową sprawą indywidualnie, nie jako przedstawiciele Stowarzyszenia, to mają prawo taki wniosek złożyć. Zapis ten jednak nie przesądzał o tym czy ewentualny wniosek będzie skuteczny.

Na marginesie sprawy, w nawiązaniu do kwestii podnoszonej we wniosku o wznowienie postępowania, należy wyjaśnić, że ewentualne uchylenie decyzji "Prezydenta" [winno być "Burmistrza"] Miasta K. o ustaleniu warunków zabudowy dla owej inwestycji w trybie nadzwyczajnym będzie przesłanką do wznowienia z urzędu postępowania o pozwolenie na budowę na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 kpa (k. 110-115 akt Wojewody).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. S. i D. T. zaskarżyli decyzję z [...] lipca 2010 r. w całości, wnoszą o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji Starosty K. "AB" z uwagi na: naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; tj. naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa i odrębnie art. 6 kpa, art. 77 § 1, i art. 80 kpa; 2) zasądzenie na rzecz Skarżących zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu Skarżący przytoczyli przebieg zdarzeń procesowych. Skarżący podnieśli, że zaskarżona decyzja Wojewody została wydana z istotnym naruszeniem przepisów prawa procesowego. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Starosty, w sposób oczywisty narusza art. 97 § 1 kpa. W niniejszej sprawie zachodzi niewątpliwie przesłanka zawieszenia postępowania, określona w art. 97 § 1 pkt 4 kpa, tj. rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w P., prowadzący postępowanie ze skargi M. S. i D. T. sygn. akt. IV SAB/ Po 30/10 w sprawie uchylenia decyzji Burmistrza Miasta K. Rozstrzygniecie sprawy IV SAB/Po 30/10 - w postaci ewentualnego uchylenia decyzji Burmistrza Miasta K. - spowoduje konieczność wznowienia w sprawie niniejszej, a tym samym, w ocenie Skarżących, w dalszej konsekwencji dopuszczenia ich do udziału w postępowaniu Starosty. Przyczyna zawieszenia postępowania określona w art. 97 § 1 pkt 4 kpa jest co do charakteru przyczyną przedmiotową - związaną z zagadnieniem wstępnym. Jednakże, jak wszystkie podstawy zawieszenia postępowania, niezależne od woli strony, ma ona charakter obligatoryjny, a zarazem nie zachodzą wyjątki określone w art. 100 § 2 i 3 kpa. Skoro od rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt. IV SAB/Po 30/10 zawisłej przed WSA w P. zależeć będzie w sposób oczywisty rozstrzygnięcie w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzję (gdyż ewentualne uchylenie decyzji o warunkach zabudowy przez WSA w P. skutkować będzie koniecznością uchylenia decyzji Starosty, wydanej w postępowaniu, o wznowienie którego Skarżący wnoszą w sprawie niniejszej) - to jedynym trafnym rozstrzygnięciem Wojewody winno być w takiej sytuacji zawieszenie postępowania. Winno to nastąpić choćby z uwagi na fakt, że uchylenie decyzji Burmistrza o warunkach zabudowy będzie oznaczało konieczność wznowienia postępowania z urzędu (z uwzględnieniem praw Skarżących, jako stron), a w związku z tym - podjęciem określonych decyzji procesowych w postępowaniu zakończonym zaskarżona decyzją Wojewody (np. umorzeniem postępowania). O zaistnieniu przesłanki zawieszenia postępowania z urzędu postępowania Wojewody wiedział, co znajduje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Z uwagi na to, że zawieszenie postępowania jest w wypadku zaistnienia przesłanki określonej w art. 97 § 1 pkt 4 kpa obligatoryjne, zarzut naruszenia przez Wojewodę tego przepisu, jako mającego wpływ na wynik postępowania, jest zasadny. Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie art. 6 i 80 kpa. Zarzut naruszenia art. 6 kpa, nakazującego działać organom administracji na podstawie i w granicach prawa, znajduje uzasadnienie w związku z brakiem zastosowania art. 97 kpa, przez nie zawieszenie postępowania, mimo zaistnienia po temu ustawowej przesłanki - wystąpienia zagadnienia wstępnego, od którego rozstrzygnięcia zależy wynik w sprawie niniejszej. Naruszenie art. 6 kpa w zw. z niedochowaniem normy z art. 97 § 1 kpa jest naruszeniem na tyle poważnym, że stanowi odrębną i samoistną podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji Wojewody i poprzedzającej ją decyzji Starosty. Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 kpa - przez nie przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy zachodzi przesłanka zawieszenia postępowania, a tym samym - przez brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Niekwestionowanym jest, że z art. 7 i 77 § 1 kpa wynika wprost, że postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Wojewoda winien z urzędu przeprowadzić postępowanie dowodowe mające na celu ustalenie, czy nie zachodzi konieczność zawieszenia postępowania. Skarżący wskazali na swój interes prawny we wznowieniu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Źródłem uprawnień Skarżących do żądania wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wydaniem pozwolenia na budowę (w drodze decyzji Starosty) jest prawo własności – przysługujące Skarżącym do nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością, dla której ustalono warunki zabudowy. Podstawowym źródłem interesu prawnego Skarżących jest art. 140 kc. Skarżący jako właściciele nieruchomości, na które bezpośrednio będzie oddziaływał obiekt, jaki zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy może zostać wzniesiony na działce nr 64, ark. mapy 41 w Kole, mieli prawo uczestniczyć w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Interes prawny Skarżących znajduje dodatkowe uzasadnienie w art. 6 ust. 2 ustawy o z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przepis ten przewiduje generalną zasadę, w myśl której, każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo (w przypadku braku planu) decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz interesu osób trzecich. Interes osób trzecich (w stosunku do inwestora) to w tym wypadku interes Skarżących. Polega on na prawie do spokojnego posiadania, korzystania i używania stanowiących ich własność nieruchomości, położonych w obszarze bezpośredniego oddziaływania obiektu - lokalu o charakterze gastronomiczno - hotelowym, na którego budowę pozwala decyzja o pozwoleniu na budowę, wydana w postępowaniu, o którego wznowienie wnosili Skarżący, pozbawieni możliwości prawidłowego w nim udziału. Wskutek uzyskania pozwolenia na budowę, na działce nr [...], ark. mapy [...] w K. może zostać wzniesiony obiekt, którego działalność wiązać się będzie z immisjami pośrednimi i bezpośrednimi na nieruchomości Skarżących, w sposób istotny zakłóci codzienne funkcjonowanie Skarżących, jak również negatywnie wpłynie na ich prawo do spokojnego korzystania z nieruchomości stanowiących ich własność. Przykładem niewątpliwych immisji jest hałas, związany z funkcjonowaniem obiektu, itd. Interes prawny Skarżących do żądania wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty o pozwoleniu na budowę, znajduje uzasadnienie w przepisach prawa materialnego ( art. 140 kc) i procesowego (art. 28 i art. 145 § 1 pkt 4 kpa; k. 3-14, 39-40 akt IV SA/Po 795/10).

Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji (k. 18-19 akt IV SA/Po 795/10).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadną.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola dokonywana przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Wynikający z przywołanych regulacji zakres kognicji sądów administracyjnych ograniczony został do kontroli sfery prawnej zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd od uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 ppsa). Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 ppsa związany granicami sprawy, a nie granicami skargi. Nie będąc związany granicami skargi, sąd jest obowiązany do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa i wszystkich przepisów, które winny znaleźć zastosowanie w sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił, co następuje:

Pierwszym istotnym zdarzeniem procesowym było wydanie przez Starostę K. w dniu [...] sierpnia 2009 r. decyzji nr [...] (znak [...]), mocą której zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia H. Rz. na budowę hotelu – pokoi gościnnych z usługą gastronomiczną w K. przy ul. [...],[...],[...] (działki nr [...],[...],[...]). Dnia [...] listopada 2009 r. M. S. – Prezes Stowarzyszenia S. O. w K. i D. T. - Viceprezes Stowarzyszenia S. O. w K., otrzymali informację od członka Stowarzyszenia, że w sierpniu 2009 r. H. Rz. otrzymała decyzję o pozwoleniu na budowę. Pismem z dnia [...] listopada 2009 r., (prezentata Starostwa Powiatowego w K. z dnia 01 grudnia 2009 r.), M. S. – Prezes Stowarzyszenia S. O. w K. i D. T. - Viceprezes Stowarzyszenia S. O. w K., wnieśli skargę (nazwaną "zażaleniem") na Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa w Kole w związku z postępowaniem wobec Zainteresowanych w związku z wnioskiem H. Rz. w sprawie budowy obiektu gastronomiczno-hotelowego (k. 14 t. 2 akt Starosty). Starosta K. pismem z [...] grudnia 2009 r. nr [...] zawiadomił Stowarzyszenie, że "W związku z wnioskiem Stowarzyszenia Spokojne Osiedle w Kole... o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...].08.2009 r. obejmującego: hotel-pokoje gościnne z usługą gastronomiczną w K., przy ul. [...],[...],[...] wydanego na wniosek Pani H. Rz., na podstawie art. 10 § 1 kpa w terminie 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia można w tut. Urzędzie – w Wydziale Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w K. zapoznać się z aktami sprawy, wnieść swoje uwagi oraz wypowiedzieć się co do zgromadzonych dowodów...". Pismo to doręczono dnia [...] grudnia 2009 r. M. S., pod adresem Jego zamieszkania (k. 16, 16a t. 2 akt Starosty). Skarżący w toku postępowania nie kwestionowali faktu zapoznania się z tym pismem. Dnia [...] grudnia 2009 r. D. T. i M. S. zapoznali się z aktami sprawy, w tym z decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] (k. 17, 17a t. 2 akt Starosty).

Sąd dał wiarę wskazanym dokumentom i odpisom dokumentów, bowiem nie zostały one zakwestionowane przez Strony i nie nasunęły Sądowi wątpliwości co do ich autentyczności i wiarogodności, pozostając niesprzecznymi w zakresie zdarzeń procesowych z twierdzeniami Skarżących (106 § 5 ppsa w zw. z – odpowiednio - art. 244 § 1 i art. 245 kpc, i – odpowiednio – art. 252 i 253 kpc; postanowienie SN z 27.1.2006 r. III CK 369/05, OSNC 11/06/187; T. Ereciński w: Kodeks postępowania cywilnego Komentarz LexisNexis 2009 t. 1 s. 707 uw. 32). Za ustaleniem, że M. S. i D. T. zapoznali się z decyzją z [...] sierpnia 2009 r. nie później niż dnia [...] grudnia 2009 r. przemawia fakt odebrania pisma Starosty z [...] grudnia 2009 r. przez M. S.; protokolarne badanie akt postępowania dnia [...] grudnia 2009 r.; wniesienie pisma podpisanego przez obu Skarżących w imieniu Stowarzyszenia, datowanego "31.12.2009 r." i pisma datowanego "18.01.2010 r.", i art. 106 § 5 w zw. z art. 231 kpc, bowiem w toku całego postępowania Skarżący nie przeczyli otrzymaniu pisma z [...] grudnia 2009 r. i zapoznania się z nim, a także z decyzją z [...] sierpnia 2009 r. nie później niż dnia [...] grudnia 2009 r. a jedynie różnili się w ocenie prawnej informacji, zawartej w tym piśmie i zdarzeń procesowych, podejmowanych przez Starostę we wcześniejszym okresie (odpowiednio – orzeczenie SN z 24.4.1996 r., I CRN 49/96, OSNC 1996, nr 9 poz. 124, akceptowane przez T. Erecińskiego – op. cit. s. 671 uw. 3, s. 672 uw. 4; H. Dolecki "Ciężar dowodu w polskim procesie cywilnym" W.Pr. PWN 1998 s. 167-169 uw. 3,4).

W doktrynie i orzecznictwie Sądów Administracyjnych utrwalonym jest pogląd, że strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (art. 148 § 1 kpa). Termin do wznowienia postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 kpa; B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" C.H. Beck 2009 s. 540 nb 2). Zachowanie terminu przez stronę musi być udowodnione przez stronę; nie wystarczy tutaj uprawdopodobnienie (E. Iserzon, J. Starościak Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz 1964 s. 200; M. Jaśkowska w: M. Jaśkowska, A. Wróbel Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Wolters Kluwer 2009 s. 736 uw. 4; wyrok NSA z: 16.X.1998 r., III SA 2802/97; 19.5.2000 r., I SA/Wr 1038/97). Strona występująca z wnioskiem o wznowienie postępowania winna zadbać o dowody potwierdzające datę dowiedzenia się o istnieniu przesłanki do wznowienia (odpowiednio - S. Maliszewski "Nowe okoliczności jako przesłanka wznowienia postępowania" Przegl. Podatk. 3/97/28). Organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie tego terminu. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania mimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa, godząc w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 kpa; wyrok NSA z 6.7.2006 r., II OSK 976/05). Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania ( art. 149 § 3 kpa; wyrok NSA z: 8.12.1995 r., SA/Wr 1164/95; 29.1.1986 r. III SA 1263/95, akceptowane przez B. Adamiak – op. cit. s. 541 nb 2).

Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulują formę wszczęcia postępowania w sprawie o wznowienie postępowania i formę odmowy wszczęcia takiego postępowania, pozwalając na zastosowanie określonej formy w różnych okolicznościach sprawy.

Wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa) jest możliwe tylko, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 lub art. 145 a § 2, a nie ma podstaw do jego przywrócenia. W niniejszej sprawie Skarżący nie wnosili o przywrócenie terminu do złożenia żądania wznowienia postępowania.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, postępowanie administracyjne podlega wznowieniu, gdy strona bez własnej winy nie brała w nim udziału. Zgodnie z art. 148 § 1 kpa, podanie o wznowienie postępowania należy złożyć do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do jego wznowienia. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania w sytuacji, gdy strona bez własnej winy nie brała w nim udziału biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 kpa). Dla rozstrzygnięcia tej sprawy kluczowym pozostawało udzielenie odpowiedzi na pytanie, w jakim terminie każdy ze Skarżących dowiedział się o podjęciu przez Starostę decyzji z 7 sierpnia 2009 r. w rozumieniu art. 148 § 2 kpa, a dokładniej, czy był to dzień doręczenia M. S. pisma z [...] grudnia 2009 r., czy też [...] grudnia 2009 r., kiedy to obaj Skarżący czytali akta postępowania i kończącą to postępowanie decyzję z [...] sierpnia 2009 r.

Jak zgodnie wskazuje się w doktrynie, termin jednego miesiąca do wniesienia żądania wznowienia postępowania jest terminem zawitym. Może on być w razie uchybienia przywrócony w trybie określonym w art. 58-59 kpa. Niezachowanie przez stronę terminu i nieprzywrócenie go przez organ, przesądza kwestię odmowy wznowienia postępowania, z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 i art. 145a kpa (art. 147 zd. 2 kpa; Z. Janowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, PWN: 1995, s. 355 uw. 1 = 1999 s. 396 uw. 1). To na stronie ciąży obowiązek udowodnienia, w jakiej dacie dowiedziała się o podjęciu przez organ administracji decyzji, stanowiącej podstawę do wznowienia, z dokładnością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Uchybienie temu terminowi stanowi podstawę do wydania decyzji na podstawie art. 149 § 3 kpa o odmowie wznowienia postępowania (B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H.Beck 2009 r., s. 540 nb. 2).

Zgodnie z art. 148 § 2 kpa, ustawodawca uzależnił zachowanie jednomiesięcznego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Z wykładni językowej omawianego przepisu wynika, że dla rozpoczęcia biegu tego terminu wystarczy, by strona powzięła wiadomość o wydaniu decyzji w postępowaniu, w którym nie wzięła udziału. Należy rozróżnić samo powzięcie wiadomości o wydaniu określonej decyzji, od powzięcia informacji na temat szczegółowych treści rozstrzygnięcia. Argumentem wzmacniającym powyższy rezultat wykładni jest charakter i znaczenie instytucji wznowienia postępowania, której przesłanki nie powinny być interpretowane w sposób rozszerzający, tylko literalny, by nie doszło do zachwiania równowagi całego systemu postępowania administracyjnego przez nadmiernie poszerzone możliwości kwestionowania ostatecznych decyzji. Na taką dystynkcję wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych. Reprezentatywnym w tej mierze pozostaje wyrok z 15.5.2006 r., II OSK 547/07, Lex nr 489632 (akceptowany przez M. Jaśkowską w: M. Jaśkowska, A. Wróbel Komentarz LEX/el. 2010 do art. 148 kpa uw. 3), w którym Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie stwierdził, że powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. W pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim o czynność jej doręczenia. Artykuł 148 § 2 kpa nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, by do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja (wyrok WSA w Lublinie z 26.5. 2009 r., II SA/Lu 25/09, Lex nr 558422; wyrok WSA w Poznaniu z 27.01.2010 r., IV SA/Po 506/09, Lex nr 554245; wyrok WSA w Gliwicach z 24.3.2010 r., II SA/GL 1195/09, Lex nr 577026).

Organ administracji obowiązany jest z urzędu zbadać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnej (wyrok NSA z 6.7.2006 r., II OSK 976/05, Lex nr 275519). W niniejszej sprawie organy obu instancji trafnie przyjęły, że Skarżący uchybili jednomiesięcznemu terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, ponieważ nie później niż dnia 31 grudnia 2009 r. zapoznali się z decyzją z [...] sierpnia 2009 r. (k. 16, 16a, 17a, 17, 19 t. 2 akt Starosty). Skarżący dnia [...] grudnia 2009 r. miała świadomość nie tylko faktu wydania przez Starostę decyzji, w stosunku do której żądają wznowienia postępowania, lecz nadto wiadomość o zawartym w niej rozstrzygnięciu. Wniosek o wznowienie postępowania winien zostać złożony niezwłocznie po dniu [...] grudnia 2009 r. W tej materii za niezasadne Sąd uznał argumenty podniesione przez Skarżących, sprowadzające się do tezy, że jeśli w postanowieniu z [...] kwietnia 2010 r. Wojewoda stwierdził, że wnioskodawca ma prawo wystąpić z wnioskiem o wznowienie postępowania, wnioskodawca mógł skutecznie wystąpić z takim wnioskiem [...] lutego 2010 r. (k. 90-92, 85-87 akt Wojewody). Tymczasem każdy ze Skarżących zapoznał się z decyzją z [...] sierpnia 2009 r. już [...] grudnia 2009 r. i nie ma dla oceny skutków tego faktu żadnego znaczenia, że M. S. uczynił to jako Prezes, a D. T. jako Wiceprezes Stowarzyszenia.

W szczególności w wyroku z 27.6.1996r., I SA 570/95 (ONSA 2/97/100, akceptowanym przez M. Jaśkowską – op. cit. s. 737 uw. 5), Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie wskazał (w sprawie, w której skarżąca zastrzeżenia co do wiarygodności informacji), że w świetle art. 148 § 2 kpa istotne jest jedynie to, by do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu; prócz treści decyzji i nazwy organu, który ją wydał, przekazano skarżącej dane dotyczące numeru decyzji i daty jej wydania; już wówczas skarżąca mogła sprawdzić zawarte w piśmie dane, żądając doręczenia decyzji, jak zrobiła to 4 miesiące później (ONSA 2/97/100 s. 416). W uzasadnieniu wyroku z 10.3.2006 r. II OSK 622/05 (ONSAiWSA 5/06/133, akceptowanym przez M. Jaśkowską – op. cit. s. 736 uw. 3), Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że skoro w piśmie informacyjnym wskazano, że wydano decyzję ustalającą warunki zabudowy, to stanowiło to informację o treści decyzji (ustalono warunki zabudowy dla opisanej inwestycji). Wskazanie samego przedmiotu miałoby miejsce wówczas, gdyby z informacji nie wynikało, czy decyzja była pozytywna (ustalono warunki zabudowy), czy negatywna (odmówiono ustalenia warunków zabudowy). Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest pojęciem tożsamym z doręczeniem decyzji (ONSAiWSA 5/06/133 s. 106-107). Pismo Starosty z [...] grudnia 2009 r. wymogi te spełnia – powołuje numer i datę decyzji, pochodzi od organu, który wydał ową decyzję, wyraźnie informuje o zawartym w niej rozstrzygnięciu (k. 16, 16a t. 2akt Starosty; odpowiednio wyrok NSA z 6.10.2000 r., II SA 855/99, akceptowany przez Cz. Martysza w: G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Zakamycze 2005 t. II s. 328 uw. 1).

W sprawie IV SA/Po 795/10 termin jednomiesięczny do złożenia wniosku o wznowienie postępowania rozpoczął swój bieg dla każdego ze Skarżących dnia [...] grudnia 2009 r. i zakończył się dnia [...] stycznia 2010 r., ponieważ Skarżący dowiedzieli się o decyzji stanowiącej podstawę wznowienia i zawartym w niej rozstrzygnięciu dnia [...] grudnia 2009 r. Dlatego podanie Skarżących o wznowienie postępowania należało załatwić decyzją o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa).

W sprawie organy nie naruszyły także zasad ogólnych, zawartych w art. 6, 7, 8, 9, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. W sprawie nie doszło do naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 kpa, przez nie zawieszenie postępowania w sprawie do czasu zakończenia postępowania w sprawie IV SAB/Po 30/10. Prawomocnym wyrokiem z dnia 01 września 2010 r. IV SAB/Po 30/10 WSA w Poznaniu zobowiązał Burmistrza Miasta K. do załatwienia sprawy z wniosków: D. T. i M. S. o wznowienie postępowania – w trybie i formie wskazanych w art. 149 kpa w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku. Wyrok ów stał się prawomocny dnia [...] listopada 2010 r. (k. 95-95v, 98-103 akt IV SAB/Po 30/10). Zagadnienie to nie było zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa w stosunku do niniejszej sprawy.

Na etapie rozstrzygania o odmowie wznowienia postępowania z uwagi na uchybienie terminu z art. 148 § 2 w zw. z art. 149 § 3 kpa, zagadnienia interesu prawnego (w tym opartego na art. 140 kc, art. 6 ust. 2 upzp, art. 28 kpa) czy przesłanek z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, nie należało do zagadnień istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Ponieważ zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca ostatecznie odpowiadały prawu, skarga podlegała oddaleniu (art. 151 ppsa).

MZ