Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 217/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2019-08-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3,
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 102 ust. 1, art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a i b, art. 12 ust. 1 pkt 3.
journal: Dz.U. 2017 poz 978
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia NSA Gerard Czech Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz skarżącego kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez P. B. (zwanego dalej skarżącym) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (zwanego dalej Kolegium) z 31 stycznia 2019 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z 22 października 2018 r. o odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kat. B.

Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym:

Postanowieniem z 7 września 2011 r., sygn. akt [...], Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...], działając na podstawie art. 137 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, zatrzymał skarżącemu prawo jazdy kat. B.

Wyrokiem z 14 lutego 2012 r., sygn. akt [...] (prawomocnym od 22 lutego 2012 r.), Sąd Rejonowy w [...], Wydział [...] Karny uznał skarżącego za winnego czynu z art. 178a § 1 i 4 k.k. i orzekł wobec niego (w pkt III wyroku) zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres jednego roku, zaliczając (w pkt V wyroku) na poczet orzeczonego zakazu okres zatrzymania dokumentu prawa jazdy od 23 sierpnia 2011 r. do dnia prawomocności wyroku.

Powołując się na ww. wyrok, decyzją z 22 marca 2012 r., nr [...], Starosta [...] orzekł na podstawie art. 182 § 2 k.k.w. o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 12 miesięcy, tj. od dnia 23 sierpnia 2011 r. do 23 sierpnia 2012 r.

Następnie, wobec bezskutecznego upływu terminu poddania się przez skarżącego badaniu lekarskiemu oraz badaniu psychologicznemu, na które został skierowany przez Komendanta Powiatowego Policji w [...], a który to termin upłynął 18 października 2011 r., Starosta [...] wydał 19 kwietnia 2012 r. dwie decyzje: nr [...] i nr [...], którymi działając odpowiednio na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4b i pkt 4c Prawa o ruchu drogowym, orzekł o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, na okres od 18 października 2011 r. do czasu stwierdzenia ustania przyczyn cofnięcia, tj. do czasu poddania się przez niego, odpowiednio w każdej z decyzji, wymaganemu badaniu lekarskiemu i psychologicznemu.

Wobec przedłożenia przez skarżącego orzeczenia psychologicznego, decyzją z 20 kwietnia 2012 r., nr [...], Starosta [...] na podstawie art. 140 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym orzekł o przywróceniu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi od 19 kwietnia 2012 r., cofniętego decyzją z 19 kwietnia 2012 r., nr [...].

Dnia 4 października 2013 r. do Starostwa Powiatowego w [...] wpłynęło orzeczenie lekarskie z 30 września 2013 r., nr [...], stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych wobec skarżącego do kierowania pojazdami silnikowymi, w zakresie kat. B.

Pismem z 18 listopada 2013 r. (data wpływu do organu 20 listopada 2013 r.) skarżący wystąpił do Starosty [...] o zwrot dokumentu prawa jazdy podnosząc, że wypełnił obowiązek poddania się badaniu lekarskiemu.

W odpowiedzi na ww. wniosek, pismem z 17 grudnia 2013 r. Starosta [...] poinformował skarżącego o tym, że zgodnie z art. 102 ustawy o kierujących pojazdami, zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje po uzyskaniu pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji w przypadku, gdy okres zatrzymania jest dłuższy niż 1 rok, a w jego przypadku jest to rok i 11 miesięcy

Dnia 28 stycznia 2015 r. skarżący odebrał wygenerowany na jego wniosek profil kandydata na kierowcę (PKK).

Pismem z 21 sierpnia 2018 r. (data wpływu do organu 27 sierpnia 2018 r.) skarżący wystąpił do Starosty [...] o zwrot prawa jazdy kat. B wywodząc, że wobec przedłożenia wymaganego orzeczenia lekarskiego ustała przyczyna, która spowodowała cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi.

Decyzją z 22 października 2018 r., nr [...], Starosta [...] odmówił skarżącemu zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kat. B. Powołując przepisy art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a i b, art. 49 ust. 2 oraz art. 102 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978, z późn. zm.) zwanej dalej ustawą oraz § 10 ust. 1 pkt 2 lit. b i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 231) wskazał, że nie zawierają one informacji, aby okres zatrzymania czy cofnięcia miał być zawarty w decyzji. Wyrażenie "cofniętego na okres przekraczający rok" nie róznicuje cofnięcia na oznaczony okres od cofnięcia na okres nieoznaczony. Utrata kwalifikacji nie następuje na jakiś z góry określony okres tylko na jakiś okres faktyczny (do czasu odzyskania kwalifikacji). Ustalając, że okres od czasu, gdy decyzja o cofnięciu skarżącemu uprawnień stała się ostateczna, do czasu ustania przyczyn cofnięcia uprawnień przekroczył rok (tj. od 4 maja 2012 r. do 4 października 2013 r.) organ uznał, że skarżący pozbawiony był prawa jazdy na okres przekraczający rok, co uzasadniało podjęte rozstrzygnięcie.

Z powyższą decyzją nie zgodził się skarżący. W złożonym odwołaniu podniósł zarzut naruszenia art. 6, art. 7, art. 8 i art. 35 § 1 k.p.a. oraz wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi i zwrot zatrzymanego prawa jazdy. Kwestionując argumentację organu skarżący wskazał, że przepis art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy znajduje zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy cofnięcie uprawnień nastąpiło na okres przekraczający rok, przy czym okres ten musi być wprost wyrażony w decyzji o cofnięciu uprawnień. W sytuacji natomiast, gdy tak jak w niniejszej sprawie, cofnięcie uprawnień nastąpiło bez wskazania terminu, przywrócenie uprawnień następuje po ustaniu przyczyny, niezależnie od okresu faktycznego pozbawienia uprawnień. Dalej skarżący zarzucił także organowi pominięcie okoliczności, że decyzją z 20 kwietnia 2012 r. przywrócił mu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi od 19 kwietnia 2012 r. Stosownie do przedstawionych zarzutów stwierdził, że zaskarżona decyzja jest sprzeczna z treścią art. 49 ust. 1 ustawy oraz prawomocną decyzją organu z 20 kwietnia 2012 r.

Zaskarżoną decyzją z 31 stycznia 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazało, że z zestawienia treści przepisów art. 102 ust. 2 i art. 49 ust. 1 pkt 3 lit b ustawy wynika jednoznacznie, że jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem upłynął okres przekraczający rok, warunkiem wydania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Wobec tego, zwrot zatrzymanego prawa jazdy, którego kierowca był pozbawiony na okres przekraczający rok, uzależniony jest od uzyskania pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Ustawodawca jednoznacznie wskazał, że tą przesłanką jest upływ okresu przekraczającego rok liczony od dnia zatrzymania prawa jazdy. Dla spełnienia tej przesłanki istotne jest, aby to był okres ciągły, nieprzerwany przekraczający okres roku od dnia zatrzymania prawa jazdy. Natomiast nie ma jakiegokolwiek znaczenia na jakiej podstawie prawnej doszło do zatrzymania prawa jazdy. Stosownie do przedstawionego poglądu Kolegium ustaliło, że prawo jazdy zostało zatrzymane skarżącemu postanowieniem Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] z 7 września 2011 r., sygn. akt [...]. Jak wynika natomiast z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego do 7 stycznia 2019 r. (tj. do dnia udzielenia informacji przez organ pierwszej instancji) skarżący nie zdał egzaminu, na który został skierowany. Tym samym, faktyczny okres zatrzymania skarżącemu prawa jazdy rozpoczął się 7 września 2011 r. i trwa do nadal, co wypełnia dyspozycję normy art. 102 ust. 2 w związku z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit b ustawy. Odnosząc się do argumentu odwołania kwestionującego prawidłowość zastosowania przez organ pierwszej instancji art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy w sytuacji, gdy okres cofnięcia uprawnień skarżącemu nie został wprost wyrażony w decyzji o cofnięciu uprawnień z 19 kwietnia 2012 r. Kolegium stwierdziło z kolei, że w świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych pogląd ten zasługuje na pełną aprobatę. Niemniej jednak, skarżona decyzja oparta została na obu podstawach prawnych tj. art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a jak i lit. b ustawy i pomimo, że organ pierwszej instancji przywołał argumenty dotyczące okresu cofnięcia skarżącemu uprawnień do prowadzenia pojazdów, to jednak - mając na względzie stan faktyczny, jak i prawny sprawy - uchybienie to nie może stanowić podstawy wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego.

Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na powyższą decyzję zarzucając jej, że została wydana z naruszeniem:

- art. 49 ust. 1 pkt. 3 lit. a stosowanej ustawy w zakresie w jakim organ przyjął, że decydujące znaczenie ma faktyczny okres pozbawienia skarżącego prawa jazdy, podczas gdy wykładnia tego przepisu prowadzi do stwierdzenia, że cofnięcie uprawnień na okres przekraczający 1 rok oznacza, że o okresie cofnięcia przesądza akt cofający uprawnienia, nie ma przy tym znaczenia okres, w którym osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnień faktycznie nie dysonowała uprawnieniami;

- art. 49 ust. 1 pkt. 3 lit. b ustawy w zakresie w jakim organ, niezgodnie ze stanem faktycznym oraz treścią decyzji Starosty [...], zastosował dla rozstrzygnięcia ten przepis, uzupełniając podstawę prawną rozstrzygnięcia decyzji Starosty [...], przy czym nie uzasadnił swojego stanowiska w tym zakresie, w szczególności pomijając fakt, że wobec skarżącego nie została wydana żadna decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy, do której można byłoby stosować ten przepisy, a jedynie decyzja o cofnięciu uprawnień, do której ma zastosowanie przepisy art. 49 ust. 1 pkt. 3 lit. a ustawy;

- art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8 § 1 i 2, art. 11, art. 77, art. 81 a § 1 k.p.a. w zakresie, w jakim organ w sposób dowolny dokonał interpretacji art. 49 ust. 1 pkt. 3 lit. a ustawy, niezgodnie z utrwalonym orzecznictwem odmówił przywrócenia uprawnień i zwrotu dokumentu, tym samym odstępując od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, nie dokonał rozstrzygnięcia ewentualnych wątpliwości na korzyść strony, uzupełnił rozstrzygnięcie decyzji nową podstawą prawną (art. 49 ust. 1 pkt. 3 lit. b ustawy), której zastosowanie nie ma żadnego uzasadnienia prawnego w stanie faktycznym sprawy, bez jakiegokolwiek wyjaśnienia zasadności takiego działania, tym samym nie rozpatrując całego zebranego w sprawie materiału dowodowego i działając w sposób jednostronny.

Wskazując na powyższe skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazał na stan faktyczny sprawy podkreślając, że wobec niego wydane zostały wyłącznie decyzje o cofnięciu uprawnień. Nie wydano natomiast żadnej decyzji dotyczącej zatrzymania mu prawa jazdy. W tym stanie rzeczy, jego zdaniem, przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji nastąpiło naruszenie art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy poprzez jego niewłaściwą wykładnię oraz art. 49 ust. 1 lit. b ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Przepis art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy ma bowiem zastosowanie wyłącznie w sytuacjach, gdy cofnięcie uprawnień nastąpiło na okres przekraczający jeden rok, przy czym okres cofnięcia musi być wprost wskazany w decyzji o cofnięciu uprawnień. W sytuacji z kolei, gdy cofnięcie uprawnień nastąpiło bez wskazania terminu, przywrócenie uprawnień następuje po ustaniu przyczyny, niezależnie od czasu trwania faktycznego pozbawienia uprawnień do kierowania pojazdami. Niczym nieuzasadnione jest też stanowisko organu, że w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 49 ust. 1 pkt. 3 lit. b ustawy. W okolicznościach niniejszej sprawy nie ma żadnego uzasadnienia ani faktycznego, ani prawnego, nadinterpretacja dotycząca łącznego stosowania przepisów art. 49 ust. 1 pkt. 3 lit. a i lit. b ustawy.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało w całości argumentację zawartą w motywach zaskarżonej decyzji wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie była decyzja wydana w przedmiocie odmowy zwrotu skarżącemu zatrzymanego prawa jazdy kat. B.

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej zasad, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja ta wydana została z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynika, a więc skutkującym koniecznością jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Zdaniem Sądu, Kolegium nie ustaliło w sposób prawidłowy i wyczerpujący istotnych okoliczności faktycznych i nie rozpoznało sprawy ponownie w jej całokształcie w tym, w kontekście okoliczności podniesionej w odwołaniu. W konsekwencji tego, nie dokonało w sprawie całościowej i wyczerpującej oceny merytorycznej naruszając przepisy art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm.) zwanej nadal k.p.a. i przedwcześnie podejmując decyzję, która wobec braku dokonania całościowej oceny nie odpowiada także wymogom z art. 107 § 3 k.p.a. i nie realizuje zasady z art. 11 k.p.a.

Przedstawiając rozważania, które doprowadziły Sąd do takiej oceny, stosownie do zarzutów skargi przypomnieć należy, że organ odwoławczy samodzielnie, ponownie rozpoznaje sprawę, a utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, nie stanowi zatwierdzenia tej decyzji w tym jej uzasadnienia, lecz utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia zawartego w jej sentencji. Stąd też, ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy może utrzymać w mocy rozstrzygnięcie podjęte w pierwszej instancji także wtedy, gdy uzna, że w sprawie zastosowanie znajdują inne przepisy prawa materialnego, w świetle których podjęte rozstrzygnięcie także jest prawidłowe. Organ odwoławczy winien jednak w takiej sytuacji w sposób właściwy, tj. wyczerpujący i dokładny, uzasadnić motywy swojej oceny czyniąc zadość wymogom wynikającym z art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a.

Dostrzec również trzeba, że zgodnie z zasadą przekonywania sformułowaną w art. 11 k.p.a., organy powinny wyjaśniać zasadność przesłanek, jakimi kierują się przy załatwieniu sprawy, a w myśl art. 107 § 3 k.p.a. powinny także wyjaśnić podstawę prawną decyzji. To oznacza, że uzasadnienie decyzji nie może być sformułowane ogólnikowo i w przypadku postępowania odwoławczego powinno służyć przekonaniu strony odwołującej do tego, że jej stanowisko zostało wzięte pod uwagę i rozważone w kontekście wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Powinno ono zatem dokładnie wyjaśniać przyczyny dokonanej przez organ oceny.

W niniejszej sprawie utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Kolegium uznało, że organ pierwszej instancji niewłaściwie przyjął, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia przepis art. 49 ust 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978, ze zm.) zwanej nadal ustawą. W zaskarżonej decyzji zabrakło jednak uzasadnienia takiego stanowiska. Wskazując, że uchybienie w tym zakresie nie może stanowić podstawy wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego Kolegium nie podało, dlaczego wskazany przepis nie znajdował zastosowania w niniejszej sprawie. Tym samym materialnoprawna podstawa decyzji nie została prawidłowo wyjaśniona, a zaskarżona decyzja, we wskazanym zakresie, nie spełniała wymogów z art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a.

Wymogi dotyczące postępowania administracyjnego nie zostały spełnione również na skutek braku podjęcia przez Kolegium wszelkich czynności zmierzających do zebrania kompletnego materiału dowodowego i jego rozpoznania, a następnie ustalenia na jego podstawie stanu faktycznego oraz jego oceny w sposób pełny i wyczerpujący, tj. w zw. z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Wskazać przyjdzie, że materialną podstawę prawną rozstrzygnięcia Kolegium stanowił przepisy art. 102 ust. 2 w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy.

Stosownie do art. 102 ust. 2 ustawy zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Jeżeli jednak od dnia zatrzymania prawa jazdy upłynął okres przekraczający rok, warunkiem wydania prawa jazdy jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.

Z kolei, na podstawie art. 49 ust.1 pkt 3 b ustawy sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, którego była pozbawiona na okres przekraczający rok. W takim przypadku, zgodnie z art. 49 ust. 2 ustawy prawo jazdy wydaje się po złożeniu, z wynikiem pozytywnym, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje.

Z zestawienia treści ww. przepisów wynika jednoznacznie, że jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy upłynął okres przekraczający rok, warunkiem wydania prawa jazdy jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Tym samym, zwrot zatrzymanego prawa jazdy, którego kierowca był pozbawiony na okres przekraczający rok, uzależniony jest od spełnienia tego warunku. Podkreślić trzeba, że ustawodawca jednoznacznie wskazał jako przesłankę upływ okresu przekraczającego rok liczony od dnia zatrzymania prawa jazdy. Dla spełnienia tej przesłanki istotne jest, aby to był okres ciągły, nieprzerwany przekraczający okres roku od dnia zatrzymania prawa jazdy. Natomiast nie ma prawnego znaczenia na jakiej podstawie prawnej doszło do zatrzymania prawa jazdy, jak również nie ma prawnego znaczenia to, czy to zatrzymanie prawa jazdy na okres przekraczający rok wynikało z jednej podstawy prawnej, czy też z dwóch podstaw prawnych, jeżeli tylko zatrzymanie to miało charakter ciągły i nieprzerwany (por. wyroki NSA z 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 20/16 i z 21 czerwca 2018 r., sygn. akt I OSK 158/18 wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnianiu są dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że wyłącznie okres faktycznego pozbawienia prawa jazdy wynikający wprost z określonych tytułów prawnych jak wyrok, postanowienie czy decyzja administracyjna przesądza o terminie pozbawienia prawa jazdy, a nie czas, w jakim w rzeczywistości osoba pozostawała bez prawa jazdy (por. wyrok WSA w Łodzi z 18 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 257/19 i powołane tam orzecznictwo ). Nie ma zatem znaczenia to, kiedy strona wystąpi o zwrot prawa jazdy, lecz to, przez jaki okres czasu istniały podstawy prawne, wynikające z określonego tytułu, do zatrzymania prawa jazdy.

Zauważyć również trzeba, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy, prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy - w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji.

Mając na uwadze z kolei ten przepis przyjąć należy, że niezbędnym warunkiem zwrotu zatrzymanego prawa jazdy jest również posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdami. Zwrot dokumentu prawa jazdy dokonywany jest bowiem z założeniem, że dana osoba posiada odpowiednie uprawnienia. Oznacza to, że brak uprawnień uniemożliwia dokonanie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. Dlatego, do okresu zatrzymania prawa jazdy należy wliczyć także okres przez jaki cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami. Jeżeli też od dnia zatrzymania prawa jazdy dokonanego na okres nieprzekraczający roku, do dnia przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami upłynął nieprzerwanie okres przekraczający rok, warunkiem zwrotu zatrzymanego prawa jazdy jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. W tym przypadku ostateczne orzeczenie o cofnięciu uprawnień uznać należy za tytuł prawny, z którego wynika okres faktycznego pozbawienia prawa jazdy.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że postanowieniem z 7 września 2011 r., sygn. akt [...], Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy, a wyrokiem z 14 lutego 2012 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w [...] orzekł wobec skarżącego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres jednego roku, zaliczając mu na poczet tego okres zatrzymania prawa jazdy od 23 sierpnia 2011 r. (tj. jak wynika z postanowienia prokuratora od dnia dokonania fizycznego odebrania prawa jazdy). W następstwie wyroku, decyzją z 22 marca 2012 r. Starosta [...] cofnął natomiast skarżącemu uprawnienia do prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres od 23 sierpnia 2011 r. do 23 sierpnia 2012 r.

Na podstawie tego uznać więc należało, że wynikający z tych tytułów prawnych okres faktycznego pozbawienia skarżącego prawa jazdy, tj. jego zatrzymania, a następnie cofnięcia uprawnień rozpoczął się od 23 sierpnia 2011 r. i trwałby na podstawie ww. decyzji do dnia 23 sierpnia 2012 r., a więc wyłącznie przez okres jednego roku, a nie przekraczający okres jednego roku.

Jednakże, przed złożeniem podania o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, na skutek niepoddania się przez skarżącego badaniu lekarskiemu oraz psychologicznemu, dwoma decyzjami z 19 kwietnia 2012 r. Starosta [...] ponownie, bo w okresie trwającego już cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi od 18 października 2011 r. do czasu poddania się wymaganym badaniom. Co jednak istotne w niniejszej sprawie, w związku z przedłożeniem przez skarżącego orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami, decyzją z 20 kwietnia 2012 r. Starosta [...] orzekł o przywróceniu skarżącemu tych uprawnień od 19 kwietnia 2012 r.

Kolegium pominęło ten istotny element stanu faktycznego wynikający z akt administracyjnych i nie uwzględniło go przy wydaniu zaskarżonej decyzji. Tymczasem, w ocenie Sądu, decyzja Starosty [...] z dnia 20 kwietnia 2012 r. winna zostać uwzględniona w ustaleniach stanu faktycznego sprawy oraz rozważona przy jej rozpoznaniu, gdyż może mieć istotny wpływ na ustalenie, wynikającego z tytułów prawnych, faktycznego okresu zatrzymania prawa jazdy.

Przepis art. 7 k.p.a. statuuje zasadę prawdy obiektywnej obligując organy administracji do podejmowania na każdym etapie postępowania, wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Przepis zaś art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który zgodnie z art. 80 k.p.a. w całości powinien być podstawą dokonywanej oceny. W myśl zasady ustalonej w art. 8 K.p.a., organy administracji zobowiązane są przy tym prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, co wyraża się m.in. w podejmowaniu czynności zmierzających do dokonania wyczerpującej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w tym w zakresie postępowania odwoławczego, także w odniesieniu do okoliczności powoływanych przez podmiot wnoszący odwołanie.

Uwadze Kolegium umknęło nadto, że skarżący wskazywał w odwołaniu na wydanie przez Starostę [...] decyzji z 20 kwietnia 2012 r. o przywróceniu mu uprawnień do kierowania pojazdami podnosząc, że okoliczność ta została pominięta w decyzji organu pierwszej instancji. Okoliczność ta nie została uwzględniona przez Kolegium, które w tym zakresie nie odniosło się nawet w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutów odwołania, czym naruszyło art. 107 § 3 k.p.a. Wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy całkowicie pominął ocenę co do wpływu ww. decyzji na wynik sprawy, co zdaniem Sądu, powodowało naruszenie zasad postępowania administracyjnego wynikających z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

W granicach niniejszej sprawy nie mieściło się badanie przez Sąd legalności decyzji wydanych w przedmiocie cofnięcia z powodu wystąpienia różnych ustawowych przesłanek uprawnień do kierowania pojazdami i następnie ich przywrócenia skarżącemu. W ocenie Sądu, nie do zaakceptowania jest sytuacja, gdy w okresie pozostawania w obrocie prawnym decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami na wskazany czas, organ wydaje wobec tego samego podmiotu (strony) kolejne decyzje cofające te same uprawnienia, ale na podstawie innej przesłanki ustawowej wymienionej w innym punkcie przepisu. Na gruncie niniejszej spawy nie do zaakceptowania jest z kolei okoliczność pominięcia skutku prawnego, jaki wywołuje ostateczna decyzja o przywróceniu skarżącemu cofniętych uprawnień z dniem 19 kwietnia 2012 r.

Z akt administracyjnych bezspornie wynika, że skarżącemu zostały przywrócone uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, których posiadanie jest warunkiem zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. Okoliczność ta, jako istotna dla rozstrzygnięcia i mogąca mieć istotny wpływ na wynik sprawy powinna zatem zostać uwzględnia przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji. Skoro została natomiast pominięta uznać należało, że zaskarżona decyzja obarczona jest wadliwością skutkująca koniecznością jej uchylenia.

Wyjaśnić należy, że ww. okoliczność nie mogła podlegać ocenie Sądu, gdyż rolą sądu nie jest wyręczanie organów administracji w ustalaniu stanu faktycznego i okoliczności faktycznych sprawy, badanie dowodów i przypisywanie im określonego znaczenia prawnego, ani też zastępowanie organów w merytorycznym rozpoznaniu sprawy. Sprawowanie wymiaru sprawiedliwości przez sąd administracyjny ograniczone zostało do kontroli zgodności z prawem podejmowanych przez organy rozstrzygnięć.

Dlatego, mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., w pkt 2 wyroku Sąd postanowił z kolei o kosztach postępowania, na które składa się wpis od skargi w kwocie 200 zł, równowartość opłaty skarbowej uiszczonej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej w kwocie 480 zł wynikające z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800, ze zm.).

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z przedstawionych powyżej rozważań. Sprowadzają się one do ponownego rozpoznania sprawy przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w tym także decyzji starosty [...] z 20 kwietnia 2012 przywracającej skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi od 19 kwietnia 2012 r. Organ odwoławczy związany także będzie oceną Sądu co do tego, że wyłącznie okres faktycznego pozbawienia prawa jazdy wynikający wprost z określonych tytułów prawnych jak wyrok, postanowienie czy decyzja administracyjna przesądza o terminie pozbawienia prawa jazdy, a nie czas, w jakim w rzeczywistości osoba pozostawała bez prawa jazdy.