Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 969/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1,  art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2018 poz 2220
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Magdalena Strzałkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2019 r. sprawy ze skargi H. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr :[...] Prezydent Miasta B., na podstawie art. 20 ust. 3 w związku z art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2220 z późn. zm. – dalej "u.s.r.") oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm. dalej "K.p.a."), odmówił przyznania H. G. (strona, skarżąca) świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką G. D.

Organ I instancji wskazał, że wnioskiem z dnia 25 stycznia 2019 r. strona zwróciła się do organu I instancji o przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką na niepełnosprawną matką.

Decyzją z dnia [...] nr [...] organ I instancji odmówił stronie prawa do wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu powołał się na treść art. 17 ust. 5 u.s.r., z którego wynika, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje m.in. jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury. Natomiast jak ustalano w toku postępowania wyjaśniającego strona pobiera emeryturę z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wobec powyższego, zdaniem organu I instancji przedmiotowe świadczenie skarżącej się nie należy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...] nr [...] po rozpatrzeniu odwołania strony, uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało przedmiotową sprawę do ponownego rozpatrzenia w związku z uchybieniami proceduralnymi.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, organ I instancji decyzją z dnia [...] nr[...] , odmówił stronie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką. Organ I instancji odniósł się w szczególności do wyroków Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, które zdaniem strony mają zastosowanie również w jej sprawie, a to do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 grudnia 2018 r. oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 lutego 2019 r. Zdaniem organu I instancji przywołane przez stronę orzeczenia nie mogą wpłynąć na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie. Organ I instancji nie podzielił wyrażonych w nich poglądów podkreślając, że przywołane wyroki zapadły w indywidualnych sprawach i tylko dla nich są wiążące. Wskazał dalej, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 134/18 wyraził pogląd, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.s.r. jednoznacznie wyklucza możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobom które posiadają prawo do emerytury. Ponadto uznał, iż w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia zasady sprawiedliwości społecznej oraz zasady równości, zawartych w Konstytucji RP. Organ I instancji przywołał treść z art. 17 ust. 5 u.s.r., z którego wynika miedzy innymi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury.

Z przedmiotową decyzją ponownie nie zgodziła się strona postępowania wnosząc od niej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. Zarzuciła błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego, sprzeczność ustaleń z zapadłymi w tożsamych sprawach rozstrzygnięciami sądowymi, brak uzasadnienia dlaczego odrzucono wniosek, który jest tożsamy do orzeczenia WSA z Gorzowa Wielkopolskiego, a także naruszenie zasady równości. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy między kwotami ustawowego świadczenia pielęgnacyjnego, tj. 1583.00 zł netto a emeryturą strony, tj. 1092,33 zł netto (od 1 marca 2018 r.) i 1149.03 zł netto ( od 1 marca 2019 r.). którą stanowią kwoty : 490,67 zł oraz 433,97 zł. W uzasadnieniu podkreśliła, że sama będąc osoba 74 letnią opiekuje się 75 letnim mężem oraz 99- letnia matką – zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności. Zaakcentowała, że w jej ocenie w świetle orzeczeń wskazanych we wniosku z dnia 25 stycznia 2019 r. tj. wyroku TK z 2014 r. oraz wyroku WSA w Poznaniu z dnia 5 maja 2018 r. o sygn. akt IV SA/Po 712/18, a także wyroku WSA z Gorzowa Wielkopolskiego z dnia 20 lutego 2019 r. o sygn. akt II SA/Go 833/18, świadczenie pielęgnacyjne winno być jej przyznane.

Decyzją z dnia [...] nr[...] , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta. W uzasadnieniu Kolegium przedstawiło przebieg postępowania według chronologii zdarzeń wskazując, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte wnioskiem z dnia 25 stycznia 2019 r. Do akt sprawy strona dołączyła orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia[...] , z którego wynika, że Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. zaliczył G. D. do znacznego stopnia niepełnosprawności. Natomiast w pkt IV ww. orzeczenia wskazano, iż nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność, a ustalony stopień niepełnosprawności istnieje od 29 marca 2018 r. Z kolei, w myśl pkt 111 przedmiotowe orzeczenie zostało wydane na stałe. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że strona jest osobą uprawnioną do świadczenia emerytalnego, które pobiera z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Kolegium przypomniało, że ustawa o świadczeniach rodzinnych określa warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń. Zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 u.s.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad .osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W myśl ust. 1a. ww. normy prawnej, osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z kolei, ust. 1b przepisu wyraźnie określa, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. W ocenie Kolegium materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji stanowi treść art. 17 ust. 5 u.s.r., w myśl którego świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, lub świadczenia przedemerytalnego. Kolegium zauważyło, że strona jest osobą, która pobiera świadczenie emerytalne z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, co potwierdza decyzja z dnia 1 marca 2018 r. o waloryzacji emerytury. Tym samym, w opinii Kolegium nie sposób uznać, aby spełniała ona ustawowe kryteria warunkujące przyznanie stronie prawa do wnioskowanego świadczenia. Kolegium wskazało, że wyroki przywołane przez stronę nie mogę stanowić podstawy do wydania innego rozstrzygnięcia niż to, które wskazano w sentencji. Zaakcentowało, że źródłem prawa jest ustawa, a Kolegium związane jest wyłącznie przepisami powszechnie obowiązującymi prawa. Zasada ta, zwana również zasadą legalności i praworządności stanowi zasadę konstytucyjną określoną w art. 7 Konstytucji RP, a która to została powtórzona w treści art. 6 K.p.a. Podkreśliło, że w aktualnym stanie prawnym brak jest przepisu prawa, który regulowałby kwestię przyznania świadczenia pielęgnacyjnego stanowiącego różnicę między uzyskiwanym świadczeniem, a pobieraną emeryturą. W tym zakresie przywołało wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2018 r. sygn. akt 1 OSK 134/18, w którym wyrażono wątpliwość, że w odniesieniu do postulatu wyrównania różnicy między emeryturą a świadczeniem pielęgnacyjnym, czy istnieje odpowiednia norma regulująca ten mechanizm. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jawi się pytanie, w oparciu o jaką normę prawną miałyby działać wtedy organy administracji. Nie ulega wątpliwości, że organ administracji musi mieć podstawę materialnoprawną do tego, aby mógł swoje działania na tej podstawie oprzeć. W opinii Kolegium w przedmiotowej sprawie zostały wypełnione przesłanki, o których mowa w art. 17 ust. 5 u.s.r, tj. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, należało orzec jak w sentencji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wniesionej na powyższą decyzję, skarżąca zarzuciła rażącą niesprawiedliwość; naruszenie zasad równości; nierówne traktowanie opiekunów osób niepełnosprawnych z uwagi na błędną interpretację przepisów, uchylanie się, przy podejmowaniu decyzji, od zastosowania wniosków z zapadłych i prawomocnych orzeczeń Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w sprawach tożsamych z wnioskiem skarżącej. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, uznanie prawa skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego oraz przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości wnioskowanej, jako różnicy kwot, tj. ustawowej kwoty świadczenia pielęgnacyjnego i kwoty mojej emerytury. W uzasadnieniu podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko, akcentując, że w jej ocenie, wobec prawomocnych orzeczeń zapadłych przed Wojewódzkimi Sądami Administracyjnymi w Gorzowie Wielkopolskim i Poznaniu, kwestia z jej wniosku o świadczenie pielęgnacyjne ma powagę rzeczy osądzonej. Zdaniem skarżącej decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest niezgodna z prawem, w tym z Konstytucją RP.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t..j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Badana jest zatem wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Sąd nie ma zatem możliwości merytorycznego orzekania w sprawie rozstrzygniętej przez organy administracji publicznej aktami administracyjnymi poddanymi jego kontroli.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala zgodnie z art. 151 p.p.s.a.

Po rozpoznaniu sprawy Sąd nie stwierdził naruszenia prawa uzasadniającego uwzględnienie skargi. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały bowiem wydane z pełnym poszanowaniem przepisów materialnego i procesowego prawa administracyjnego.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2220 ze zm.- dalej "u.s.r".)

Stosownie do treści art. 17 ust. 1 u.s.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W myśl zaś art. 17 ust.5 pkt 1 lit. a u.s.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego.

W rozpoznawanej sprawie, istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy skarżąca spełnia przesłanki do skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Skarżąca zarzuca rażącą niesprawiedliwość; naruszenie zasad równości; nierówne traktowanie opiekunów osób niepełnosprawnych z uwagi na błędną interpretację przepisów, uchylanie się, przy podejmowaniu decyzji, od zastosowania wniosków z zapadłych i prawomocnych orzeczeń Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w sprawach tożsamych z wnioskiem skarżącej. Zdaniem skarżącej wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 grudnia 2018 r. o sygn. akt IV SA/Po 712/18 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 lutego 2019 r. o sygn. akt II SA/Go 838/18, jako zapadłe w sprawach tożsamych z jej wnioskiem korzystają z powagi rzeczy osądzonej. Oczekuje przy tym dokonania innej niż językowa wykładni przepisów art. 17 ust. 1 w związku z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.s.r., podnosząc iż ich językowa wykładnia prowadzi do naruszenia zasad Konstytucji RP, a w szczególności zasady równości. W konsekwencji wskazuje na potrzebę odwołania się do prokonstytucyjnej wykładni celowościowej cytowanych przepisów prawa. W tym zakresie podzielić należy jednak stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, że analizowane przepisy – jako norma bezwzględnie obowiązująca - nie pozostawia organom administracji orzekającym w tego rodzaju sprawach żadnego luzu decyzyjnego. W szczególności w aktualnym stanie prawnym brak jest przepisu prawa, który regulowałby kwestię przyznania świadczenia pielęgnacyjnego stanowiącego różnicę między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego, a pobieraną emeryturą.

W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie jest kwestionowane, że skarżąca. sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką. Jest jednak również bezsporne, że strona ma ustalone prawo do emerytury. Ta okoliczność faktyczna stanowi negatywną przesłankę przyznania jej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Pomimo tego, że skarżąca może mieć uzasadnione poczucie krzywdy i niesprawiedliwości, przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest możliwe, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do świadczenia wymienionego w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.s.r.

Nadmienić należy, że w ramach szeroko rozumianego prawa zabezpieczenia społecznego funkcjonuje m. in. system ubezpieczenia społecznego unormowany przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1270, zwana dalej "ustawą emerytalną") oraz system świadczeń rodzinnych uregulowany przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ogólnie rzecz biorąc, emerytura przyznana w pierwszym systemie powiązana jest z takimi zdarzeniami jak uzyskanie przez osobę fizyczną np. urodzoną przed dniem 1 stycznia 1949 r. określonego okresu ubezpieczenia i dożyciem określonego wieku (art. 27 ust. 1 ustawy emerytalnej). Emerytura przyznawana jest na wniosek, a prawo do niej nabywa się z mocy ustawy (art. 100 i art. 116 ust. 1 ustawy emerytalnej).

Świadczenie pielęgnacyjne ma natomiast w założeniu w części zrekompensować danej osobie brak dochodu z pracy zarobkowej, która tej pracy nie może wykonywać, ponieważ musi opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny, nie mogącym samodzielnie egzystować (art. 17 ust. 1 u.s.r.). Brak jest zwłaszcza regulacji przewidującej zasadę przyznawania wnioskodawcy świadczenia o najwyższej kwotowo wysokości (świadczenia pielęgnacyjnego) z równoczesnym zawieszeniem prawa do niższego kwotowo świadczenia (emerytury), kompensowania wysokości emerytury do kwoty świadczenia pielęgnacyjnego (jako świadczenia o wyższej wysokości), czy też wstrzymaniem wypłaty niższego kwotowo świadczenia oraz regulacji wskazującej, czy organ jest związany żądaniem strony w zakresie wnioskowanego świadczenia (jako najkorzystniejszego), czy też, że to organ z urzędu ocenia, które za świadczeń jest dla wnioskodawcy najbardziej korzystne.

Ustawodawca tworząc przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych przyjął, że do świadczenia pielęgnacyjnego uprawniona jest osoba sprawująca opiekę, która nie ma ustalonego prawa do świadczenia z innego systemu zabezpieczenia społecznego. Nie można zatem pobierać jednocześnie emerytury i świadczenia pielęgnacyjnego, tak jak nie można uzyskiwać dochodu z pracy zarobkowej i pobierać świadczenia pielęgnacyjnego.

Zdaniem Sądu, ustawodawca przyjął zatem, że korzystniejsza, z punktu widzenia osoby uprawnionej do tego świadczenia i osoby pozostającej pod opieką, jest sytuacja, w której dana osoba, także ta opiekująca się dzieckiem niepełnosprawnym, zaspokaja potrzeby swojej rodziny z emerytury. Świadczy o tym mechanizm działania szeroko rozumianego systemu zabezpieczenia społecznego, co więcej z emerytury nie można przejść na świadczenie pielęgnacyjne. Nie ma natomiast przeszkód prawnych, aby ze świadczenia pielęgnacyjnego przejść na emeryturę, gdy osoba uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego osiągnie ustawowo określony wiek emerytalny i wymagany okres ubezpieczenia, ponieważ za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne opłacane są składki na ubezpieczenia społeczne (art. 6 ust. 2a pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 2015 r. poz. 121). Mechanizm działa zatem w jedną stronę, stwarzając osobom opiekującym się dziećmi niepełnosprawnymi warunki do przechodzenia na docelowe świadczenie, czyli emeryturę. Takie rozwiązanie nie budzi zastrzeżeń Sądu, ponieważ świadczenie pielęgnacyjne ma charakter subsydiarny, częściowo rekompensujący utracony zarobek osoby aktywnej zawodowo wychodzącej z rynku pracy oraz ponoszącej zwiększone wydatki na opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem.

Niezależnie od powyższej okoliczności podkreślić trzeba, że zróżnicowanie uprawnień do pomocy ze strony Państwa nie stanowi samo w sobie naruszenia zasady równości, o której mowa w art. 32 Konstytucji RP ani też zasady niedyskryminacji, określonej w art. 18 Konstytucji RP. Cechą wspólną osób, które w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych mają otrzymywać wsparcie w postaci świadczenia pielęgnacyjnego jest to, że nie uzyskują one żądnych dochodów, decydując się na sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Konieczność sprawowania opieki musi zatem wiązać się z utratą uzyskiwanych przez skarżącą dochodów, a to w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Należy podkreślić, że zasiłek pielęgnacyjny jest świadczeniem dla pracowników, którzy przejmują na siebie realizację zadań Państwa w zakresie opieki nad osobami niepełnosprawnymi.

Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, by opiekować się osobą niepełnosprawną. Świadczenie pielęgnacyjne ma zatem zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć osoba pielęgnująca. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest więc częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną. Stąd też ustawodawca przyjął założenie, że osoba posiadająca już zabezpieczenie materialne w postaci dochodu z tytułu emerytury powinna być wyłączona z zakresu podmiotowego osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Nie jest możliwy zatem zbieg obu tych świadczeń ani ich wzajemna kompensata.

Ponadto Sąd zwraca uwagę, że samo zróżnicowanie pobieranej emerytury (niezależnie od jej charakteru) i świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na jego wysokość nie oznacza naruszenia zasady równości. Nie można bowiem pominąć, że świadczenia emerytalne, oparte na zasadzie wzajemności są stabilne i silniej chronione niż świadczenia pielęgnacyjne. Co więcej, świadczenie emerytalne, choć niższe niż świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem pewnym i stabilnym, odmiennie niż świadczenie pielęgnacyjne, stanowiące element systemu zabezpieczeń społecznych.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, skoro przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a u.s.r. jest sformułowany w sposób nie budzący wątpliwości i wystarcza jego wykładnia językowa, to sięganie do wykładni funkcjonalnej byłoby działaniem contra legem. Sądowi są znane poglądy wyrażone w uzasadnieniach wyroków powołanych przez skarżącą, ale z przedstawionych wyżej względów nie aprobuje wyrażonego w nich stanowiska. Co istotne, częściej można spotkać w judykaturze stanowisko przeciwne – zbieżne z poglądem wyrażanym przez Sąd w niniejszej sprawie. Tytułem przykładu można przywołać wyroki: WSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1818/16; WSA w Gliwicach z dnia 29 czerwca 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 80/17; WSA w Łodzi z dnia 22 września 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 485/17 czy WSA we Wrocławiu z dnia 22 maja 2019 r., sygn. akt IV SA/Wr 105/19 (wszystkie publikowane w CBOSA) Na marginesie wskazać należy, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 lutego 2019 r. o sygn. akt akt II SA/Go 838/18, na który powołuje się skarżąca, jest orzeczeniem nieprawomocnym.

Mając na uwadze powyższe, Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.