Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1781/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 156 par 1 pkt 8
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Teza: Niedopuszczalna jest sytuacja, w której w każdym z postanowień "wpadkowych" mających inny przedmiot (np. przywrócenie terminu, zarzuty, skarga na czynności egzekucyjne) badane są te same okoliczności sprawy (tu: kwestia prawidłowości doręczenia zawiadomienia zabezpieczającego). Może to nastąpić tylko raz i tylko we właściwym stadium postępowania egzekucyjnego.

TEZY

Niedopuszczalna jest sytuacja, w której w każdym z postanowień "wpadkowych" mających inny przedmiot (np. przywrócenie terminu, zarzuty, skarga na czynności egzekucyjne) badane są te same okoliczności sprawy (tu: kwestia prawidłowości doręczenia zawiadomienia zabezpieczającego). Może to nastąpić tylko raz i tylko we właściwym stadium postępowania egzekucyjnego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Borkowski (sprawozdawca), Sędziowie NSA Bogdan Lubiński, del. WSA Andrzej Jagiełło, Protokolant Anna Dziosa, po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej G. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 kwietnia 2009 r. sygn. akt I SA/Gd 344/08 w sprawie ze skargi G. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G, z dnia 12 marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania zabezpieczającego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od G. J. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w G. kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

I. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:

1. Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. odmówił G.J. przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania zabezpieczającego.

2. Dyrektor Izby Skarbowej w G., po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy powołał się na treść art. 58 k.p.a. Dyrektor Izby Skarbowej, tak jak i organ pierwszej instancji, ustalił że w dniu 7 listopada 2007 r. pracownik organu egzekucyjnego – poborca skarbowy podjął czynności celem doręczenia G.J. zarządzenia zabezpieczenia z dnia 25 października 2007 r. w miejscu jej zamieszkania. Z akt sprawy wynika, że strona odmówiła przyjęcia przesyłki. Zarządzenie zabezpieczenia pozostawiono zatem w aktach sprawy wraz ze stosowną adnotacją. W tym stanie faktycznym i prawnym sprawy organ odwoławczy przyjął, że – zgodnie z art. 47 § 2 k.p.a. – zarządzenie zabezpieczenia zostało skutecznie doręczone stronie w dniu 7 listopada 2007 r. Tym samym 7-dniowy termin do wniesienia zarzutów, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej "u.p.e.a."), upłynął z dniem 14 listopada 2007 r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że strona w piśmie z dnia 10 grudnia 2007 r., w którym wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów, nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu. Samo twierdzenie odwołującej się, że w dniu 7 listopada 2007 r. nie przebywała w miejscu zamieszkania nie stanowi dowodu w rozumieniu art. 76 § 3 k.p.a. Strona zaś do żadnego z pism kierowanych do organów w dniu 10 grudnia 2007 r., 8 stycznia 2008 r. oraz 1 lutego 2008 r. nie dołączyła stosownych dowodów potwierdzających okoliczność swojej nieobecności. Organ odwoławczy stwierdził, że kwestionowane postanowienie zawiera wszystkie elementy określone w art. 124 k.p.a.

3. W skardze na powyższe postanowienie Skarżąca zarzuciła organom naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 58 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie wszystkich okoliczności faktycznych wskazanych przez skarżącą we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienie zarzutów, a w konsekwencji błędne ustalenie, że skarżąca odmówiła przyjęcia od poborcy skarbowego zarządzenia zabezpieczającego i nieuzasadnioną odmowę przywrócenia terminu, art. 47 k.p.a. poprzez bezzasadne jego zastosowanie i 124 k.p.a. poprzez wadliwe zastosowanie.

4. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) oddalił ją.

W uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego zdecydował o dokonaniu doręczenia skarżącej zarządzenia zabezpieczenia przez swojego pracownika – starszego poborcę skarbowego, a więc w jeden ze sposobów określonych w art. 39 k.p.a. Z czynności tej pracownik organu sporządził w dniach 26 października oraz 5, 6 i 7 listopada 2007 r. notatki służbowe. Z notatki sporządzonej w dniu 7 listopada 2007 r. jasno wynika, że tego dnia w godzinach wieczornych skarżąca przebywała w miejscu swojego zamieszkania (zameldowania), tj. w G. przy ul. [...], jednakże odmówiła ona przyjęcia przesyłki. Wbrew twierdzeniom skarżącej notatka ta została podpisana przez pracownika urzędu skarbowego, który ją sporządził imieniem i nazwiskiem wraz z podaniem stanowiska służbowego.

W tym stanie faktycznym sprawy Dyrektor Izby Skarbowej zasadnie przyjął, że doręczenie zarządzenia zabezpieczenia z dnia 25 października 2007 r. miało miejsce w dniu 7 listopada 2007 r., a zatem termin do wniesienia zarzutów, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, upłynął z dniem 14 listopada 2007 r. W wypadku odmowy przyjęcia pisma przez adresata powinien znaleźć zastosowanie przewidziany w tym przepisie rygor pozostawienia pisma w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia (art. 47 § 1 k.p.a.).

Sąd podzielił także stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, iż skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminowi do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania zabezpieczającego. W złożonym w dniu 11 grudnia 2007 r. wniosku skarżąca nie podała żadnych okoliczności faktycznych, z których wynikałby nie tylko brak winy w uchybieniu przez nią terminowi, ale również które świadczyłyby o istnieniu obiektywnej przeszkody do wniesienia zarzutów w terminie, określonym w art. 156 § 1 pkt 8 u.p.e.a.

Cała argumentacja wniosku koncentruje się na kwestii braku doręczenia skarżącej zarządzenia zabezpieczenia. Za gołosłowne Sąd uznał podniesione przez stronę w skardze do Sądu twierdzenia, że posiada ona dowody, które potwierdzają, iż w dniu 7 listopada 2007 r. przyjętym przez organ jako dzień doręczenia nie przebywała w miejscu swojego zamieszkania, skoro nie przedstawiła ich na etapie postępowania przed organem, jak również nie dołączyła ich do skargi.

5. Skargę kasacyjną wniosła G.J. Wyrok zaskarżyła w całości, zarzucając naruszenie:

– art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. i art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 18, art. 166b i art. 156 § 1 pkt 8 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące błędem polegającym na nieuwzględnieniu skargi mimo naruszenia przepisów postępowania przez organy obu instancji w toku postępowania zabezpieczającego,

– art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. i art. 7, art. 77, art. 39, art. 42 § 1, art. 47 § 1 i 2, art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 18 i art. 166b u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące błędem polegającym na nieuwzględnieniu skargi mimo naruszenia przepisów postępowania przez organy obu instancji w toku postępowania zabezpieczającego,

– art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., art. 7, art. 77, art. 39, art. 42 § 1, art. 47 § 1 i 2, art. 124 § 1 i 2 k.p.a., art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 18 i art. 166b u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu przez sąd nieprawidłowego uzasadnienia wyroku.

Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Złożono także wniosek o przeprowadzenie dowodów z postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 12 października 2007 r., karty leczenia w dniu 7 listopada 2007 r. oraz zaświadczenia lekarskiego z dnia 1 czerwca 2009 r.

6. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

II. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest oczywiście bezzasadna.

1. Jak trafnie zauważył Sąd I instancji (s. 6 uzasadnienia wyroku) "cała argumentacja wniosku koncentruje się na kwestii braku doręczenia skarżącej zarządzenia zabezpieczenia".

Jeżeli tak – to wniosek o przywrócenie terminu należało uznać za bezprzedmiotowy. Nie można bowiem przywrócić terminu, który – jak twierdzi sama skarżąca (s. 4 skargi kasacyjnej) – nie zaczął biec wobec niedoręczenia zawiadomienia.

Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśniał już (por. wyrok z dnia 22 czerwca 2005 r. sygn. akt FSK 2587/04 powołany m.in. przez B. Adamiak w Komentarzu do Ordynacji podatkowej, praca zbiorowa, Wyd. Unimex, Wrocław 2009, s. 691), że nieskuteczne doręczenie decyzji nie może stanowić podstawy wniosku o przywrócenie terminu. Wniosek taki opiera się na założeniu, że akt, od którego służy środek zaskarżenia, został skutecznie doręczony a uchybienie terminu do wniesienia tego środka nastąpiło bez winy strony.

Zbędne w tej sytuacji były rozważania dotyczące skuteczności doręczenia zamieszczone w zaskarżonym postanowieniu, jak i w wyroku Sądu i instancji.

Jeżeli skarżąca (reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika) dowiedziała się – jak twierdzi – w dniu doręczenia zawiadomienia o zajęciu, że wydane zostało zarządzenie zabezpieczające, to powinna – w terminie 7 dni od tej daty wnieść zarzut, o którym mowa w art. 33 pkt 1 u.p.e.a. na tej podstawie, że aktu, z którego wynika obowiązek nie doręczono.

Ustawa "egzekucyjna" przewiduje możliwość wydawania przez orany egzekucyjne różnych postanowień w związku z wnioskami i środkami zaskarżenia wnoszonymi przez strony postępowania egzekucyjnego.

Niedopuszczalna jest sytuacja, w której w każdym z postanowień "wpadkowych" mających inny przedmiot (np. przywrócenie terminu, zarzuty, skarga na czynności egzekucyjne) badane są te same okoliczności sprawy (tu: kwestia prawidłowości doręczenia zawiadomienia zabezpieczającego). Może to nastąpić tylko raz i tylko we właściwym stadium postępowania egzekucyjnego.

Dla uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów, którego podstawą prawną stanowił art. 58 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. niezbędnym było uprawdopodobnienie, że po dniu doręczenia zawiadomienia zabezpieczającego wystąpiły okoliczności, które – bez winy skarżącej – spowodowały uchybienie terminu. Żadnych tego rodzaju okoliczności skarżąca nie wskazała. Zarzuty skargi kasacyjnej i ich uzasadnienie, a także wnioski dowodowe zmierzały do podważenia niepodlegającego kontroli w tym postępowaniu ustalenia, że zarządzenie zabezpieczające zostało skarżącej prawidłowo doręczone. Wykraczają zatem poza granice "sprawy" – w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a., która co należy po raz kolejny przypomnieć, dotyczyła przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów.

Będąc również związany tymi granicami i (z mocy art. 193 p.p.s.a.) sąd kasacyjny już tylko z tej przyczyny zobowiązany był uznać zarzuty za chybione.

2. Mając powyższe na uwadze należało na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.