Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 434/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2009-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2009 r. sprawy ze skargi Z.L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa (dalej określanej jako: "ARiMR") utrzymał w mocy wydaną dla Z.L. decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] lutego 2009 r. (nr [...]).

Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał art.

138 § 1 pkt 1, art. 107 k.p.a. w zw. art. 10 ust. 2 Ustawy z 9 maja 2008 roku o

Agencji Restrukturyzacji j Modernizacji Rolnictwa ( Dz. U. Nr 98, poz. 634 z 2008 r. z późn. zm.), art. 3, art. 7 ust. 1, ust. 2 i ust. 4, art. 19 ust. 3 i ust. 4 ustawy z 26

stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity Dz. U. z 2008 Nr 170, poz.1051), art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji

(WE) nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego Rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z dnia 20.11.2004 r., str. 1 ze zm.), art. 143 b ust.4 i ust. 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z 29 września 2003 roku ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego

określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG)

nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. L 270 z 21.10.2003 ze zm.).

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika następujący stan sprawy.

[...] maja 2008 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek Z.L. o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008. Wniosek złożono wraz

z załącznikami graficznymi. Skarżący deklarował działki rolne o łącznej powierzchni 3,62 ha.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień z uwagi na ujawnienie nieprawidłowości polegających na tym, że:

– suma powierzchni gruntów rolnych na działce ewidencyjnej [...] ogółem jest

większa od sumy powierzchni części działek rolnych w granicach działki

ewidencyjnej oraz powierzchni gruntów rolnych na działce ewidencyjnej niezgłoszonych do programów pomocowych oraz powierzchni gruntów rolnych na działce ewidencyjnej.

W odpowiedzi na wezwanie Z.L. złożył [...] września 2008 r. korektę wniosku, a także dołączył oświadczenie, w którym podtrzymał swoją deklarację z wniosku z [...] maja 2009 r. dotyczącą powierzchni upraw na działce nr [...] (dz. rolna A, A1).

W kolejnym wezwaniu (z [...] stycznia 2009 r.) Kierownik Biura Powiatowego

ARiMR wystosował do Wnioskodawcy wezwanie do złożenia dalszych wyjaśnień dotyczących kwestii utrzymywania w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] czerwca 2003 r. części działki ewidencyjnej nr [...], położonej w [...].

W odpowiedzi na to wezwanie skarżący złożył wyjaśnienia, w których

stwierdził, iż na dzień składania wniosku grunty na działce nr [...] były utrzymywane

w dobrej kulturze rolnej. Przedstawił również umowę dzierżawy zawartą w [...] kwietnia 2000 r. z GNiAZ, uprawniającą skarżącego do użytkowania działki nr [...] od [...] kwietnia 2000 r. Nadto złożył odpis zawartej w formie aktu aktu notarialnego z [...] czerwca 2008 r. umowy sprzedaży działki nr [...], na podstawie której nabył tę działkę.

Nadto skarżący oświadczył, iż wnioski składa od 2007 r. i nie były mu znane przepisy dotyczące powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności. Stwierdził też, że

nie był świadomy, iż do płatności mogą być zgłaszane tylko grunty odpowiadające

kryterium przyznania płatności określonym w art. 143 b ust. 4 Rozporządzenia Rady

(WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją nr [...] odmówił przyznania skarżącemu:

– jednolitej płatności obszarowej (JPO) oraz nakładając nań jednocześnie sankcję w

wysokości 505,57 zł potrącaną z płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu

składanych wniosków w ciągu 3 lat kalendarzowych następujących po roku

kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności,

– uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) do powierzchni upraw podstawowych nakładając jednocześnie sankcję w wysokości 401,29 zł, potrącaną z

płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu składanych wniosków w ciągu 3 lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono

niezgodności.

Motywując tej treści rozstrzygnięcie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR

wskazał, że ze względu na brzmienie art. 143 b ust. 4 Rozporządzenia Rady nr

1782/2003 wynika, iż do płatności JPO kwalifikują się grunty rolne, które były

utrzymane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. W związku z

powyższym powierzchnia uprawniona do przyznania płatności dla działki

ewidencyjnej [...] została pomniejszona o 1,49 ha ze względu na fakt, iż na części

działki [...] na dzień 30 czerwca 2003 r. znajdował się obszar, który nie był

utrzymany w dobrej kulturze rolnej. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR stwierdził powyższe na podstawie pomiarów wykonanych na ortofotomapie będącej przetworzonym zdjęciem lotniczym, poddanym korekcji geometrycznej. Wskazał jednocześnie, iż ortofotomapa jest powiązana z układem współrzędnych, jak również charakteryzuje się brakiem zniekształceń terenu oraz jednolitą skalą dla całego obszaru przedstawionego na obrazie. Ortofotomapa

odzwierciedla stan pokrycia i zagospodarowania terenu, czego nie oddaje mapa

tradycyjna. Rozdzielczość terenowa ortofotomapy wynosi 0,5 metra, czyli daje

możliwość jednoznacznego identyfikowania obiektów.

Skarżący nie zgodził się z decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. W

złożonym odwołaniu Z.L. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Argumentował, że ARiMR od dawna była w posiadaniu zdjęcia, na którym widać nieprawidłowości. Według skarżącego powodem odmowy płatności jest fakt zmiany klasyfikacji działki. Skarżący podniósł również, iż agencja dopiero w roku 2008 poinformowała go o rozporządzeniu Rady WE z 2003 roku.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR motywując utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji stwierdził, że warunki przyznawania płatności do gruntów rolnych reguluje ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W myśl z art. 7 ust. 1 tej ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, w razie

łącznego spełnienia następujących kryteriów:

– posiadania na ten dzień działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż

określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia

nr 1973/2004;

– wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok

kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

– uzyskania numeru identyfikacyjnego w trybie przepisów o krajowym systemie

ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków

o przyznanie płatności.

Zgodnie natomiast z art. 7 ustawy, rolnikowi, który w danym roku spełnia

warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności

uzupełniające do powierzchni określonych w tym przepisie upraw położonych na

działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej.

W myśl art. 1 b ust 4 Traktatu między Królestwem Belgii, Królestwem Danii,

Republiką Federalną Niemiec, Republiką Grecką, Królestwem Hiszpanii, Republiką Francuską, Irlandią, Republiką Włoską, Wielkim Księstwem Luksemburga, Królestwem Niderlandów, Republiką Austrii, Republiką Portugalską, Republiką Finlandii, Królestwem Szwecji, Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej) a Republiką Czeską, Republiką Estońska, Republiką Cypryjską, Republiką Łotewską, Republiką Litewską, Republiką Węgierską, Republiką Malty, Rzeczpospolitą Polską, Republiką Słowenii, Republiką Słowacką dotyczący przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 roku Nr 90, póz. 864),

obszar użytków rolnych nowych Państw Członkowskich objęty systemem jednolitej

płatności obszarowej jest częścią wykorzystywanych gruntów rolnych utrzymywanych

w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 roku, niezależnie od tego czy w

tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie. Powierzchnia ww. działek

nie powinna być uwzględniana do naliczenia płatności, jeśli nie były one

utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.06.2003 r.

Warunki utrzymania gruntów zgodnie z normami określone zostały w

rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 roku w

sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2007 r. Nr 46, póz. 306 ze zm.). Na podstawie

art. 143b ust. 4 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003

roku ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. L 270 z 21.10,2003 ze zm.) obszar użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 roku, niezależnie od tego, czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja, czy

też nie, oraz jeśli jest to właściwe, jest dostosowany zgodnie z obiektywnymi kryteriami określonymi przez to nowe Państwo Członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję.

Art. 143 b ust. 5 Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 roku stanowi, iż do przyznania pomocy w ramach systemu jednolitych płatności obszarowych kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria określone w ust. 4 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41), które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. i do których zastosowanie ma pomoc przyznawana z tytułu upraw roślin energetycznych przewidziana w art. 88. Natomiast zgodnie z załącznikiem XX do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. UE L z 2004 r. nr 345/1 ze zm.), minimalna powierzchnia obszaru zakwalifikowanego na jedno gospodarstwo dla Polski wynosi 1 ha.

W ocenie organu odwoławczego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił prawidłowy stan faktyczny sprawy i trafnie zastosował przepisy prawa

Dalej stwierdził, iż w rozpoznawanej sprawie zasadniczą kwestią było ustalenie czy grunty rolne Pana Z.L. położone na działce ewidencyjnej nr [...] spełniają warunki do przyznania Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) oraz Uzupełniającej Płatności Obszarowej (UPO). W wyniku weryfikacji wniosku, w oparciu o posiadane przez ARiMR ortofotomapy ustalono, iż na części powierzchni działki nr [...] stanowiącej 1,49 ha znajdują się zakrzewienia, czyli typ użytkowania, nieuprawniony do uzyskania jednolitej i uzupełniającej płatności obszarowej. Na tej

podstawie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zobligowany był w świetle regulacji zawartych w art. 143b ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 roku wykluczyć z płatności areał, który zgodnie z ortofotomapą nie był użytkowany rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. Podjęcie przez organ l instancji rozstrzygnięcia innego, niż to, które zawiera wydana przezeń decyzja stałoby więc w oczywistej sprzeczności z obowiązującymi wspólnotowymi i krajowymi przepisami prawa. Wskazano jednocześnie, iż organ l instancji nie negował, iż skarżący w roku w 2008 roku użytkował cały areał omawianej działki. Jednak fakt ten pozostawał bez znaczenia dla odmowy przyznania płatności. Powodem odmowy przyznania płatności JPO oraz UPO do powierzchni l ,49 ha w odniesieniu do zadeklarowanej przez stronę działki [...] jest fakt, iż na dzień 30 czerwca 2003 r. nie była ona użytkowana zgodnie z zasadami dobrej kultury rolnej na całej powierzchni zgłoszonej we wniosku z uwagi na liczne zakrzewienia.

Organ odwoławczy ustalił dalej, że różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym w wyniku kontroli administracyjnej wyniosła 69,95%. Zgodnie natomiast z art. 138 ust. l Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego Rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź wizji lokalnej wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a wyznaczonym obszarem w rozumieniu art. 2 pkt 22 Rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 50% (w przypadku JPO) płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się pomniejszenia w wysokości przypadającej różnicy między areałem zadeklarowanym, a wyznaczonym.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR przedstawił wyliczenie procentowej różnicy:

3,62ha-l,49ha = 2,13ha

l,49ha / 2,13ha x 100% = 69,95% gdzie:

3,62 ha - powierzchnia deklarowana do JPO wyrażona w ha

2,13 ha - powierzchnia stwierdzona dla JPO w kontroli administracyjnej

wyrażona w ha

l ,49 ha - różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną dla JPO

wyrażona w ha

69,95% - różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną dla JPO

wyrażona w procentach

Wyliczenie wysokości Kwoty potrąceń dla Uzupełniającej Płatności Obszarowej:

1,49 ha x 339,31 zł (stawka za l ha dla JPO) = 505,57 zł gdzie:

l ,49 ha - różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną dla JPO

wyrażona w ha 339,3lzl- stawka Jednolitej Płatności Obszarowej w roku 2008

wyrażona w zł 505,57 zł - kwota potrąceń wyrażona w zł

Ze względu na stwierdzone różnice między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną, jednolita płatność obszarowa została odmówiona i wymierzona została kwota potrąceń w wysokości 505,57 zł. Kwota ta będzie potrącana z płatności pomocy, do których producent rolny jest uprawniony w ramach wniosków składanych przez niego w okresie trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności,

W odniesieniu do Uzupełniającej Płatności Obszarowej (UFO) organ l instancji zobligowany był do odmówienia płatności oraz zastosowania sankcji ze względu na fakt, iż różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym w wyniku kontroli administracyjnej wyniosła 69,95 %. W związku z § 13 rozporządzenia

Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 44, poz. 265 ze zm. ze zm.) oraz zgodnie z art. 51 ust, 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r, ustanawiającego szczegółowe zasady

wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30,04.2004 r., str. 18 ze zm.), jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50 % rolnikowi odmawia się przyznania płatności i nakłada się sankcje wieloletnie w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnia stwierdzoną. Nałożona kwota potrąceń wynosi 401,29 zł. Kwota ta będzie potrącana z przyznanych płatności

uzupełniających, do których rolnik jest uprawniony w ramach wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono nieprawidłowość

Wyliczenie procentowej różnicy:

3,62ha-l,49ha = 2,13ha

l,49ha / 2,13ha x 100% = 69,95% gdzie:

3,62 ha - powierzchnia deklarowana do UPO wyrażona w ha

2,13 ha- powierzchnia stwierdzona dla UPO w kontroli administracyjnej

wyrażona w ha

l ,49 ha - różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną dla UPO

wyrażona w ha

69,95 % - różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną dla

UPO wyrażona w %-ach Wyliczenie kwoty potrąceń dla Uzupełniającej Płatności Obszarowej:

1,49 ha x 269,32 zł (stawka za l ha dla UPO) = 401,29 zł gdzie:

l ,49 ha - różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną dla UPO

wyrażona w ha 269,32 zł - stawka Uzupełniającej Płatności Obszarowej w

roku 2008 wyrażona w zł 401,29 zł - kwota potrąceń wyrażona w zł.

Ze względu na stwierdzone różnice między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną, Uzupełniająca Płatność Obszarowa została odmówiona i wymierzona została kwota potrąceń w wysokości 401,29 zł. Kwota ta będzie potrącana z

płatności pomocy, do których producent rolny jest uprawniony w ramach wniosków składanych przez niego w okresie trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności.

Ostatecznie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR mając na uwadze stwierdził, iż odwołanie Strony nie zasługuje na uwzględnienie.

Na podstawie umowy dzierżawy z [...] kwietnia 2000 oraz umowy sprzedaży z [...] czerwca 2008 r. działki nr [...], ustalił, że Z.L. od roku 2000 był w posiadaniu przedmiotowej działki oraz ją użytkował.

Z uwagi na stwierdzony przez organ fakt użytkowania przez stronę

przedmiotowej działki nr [...], brak jest podstaw do zastosowania przepisu prawa art. 68 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str.18 ze zm), który stanowi, iż w przypadku gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości, nie powinien podlegać zmniejszeniom płatności lub wykluczeniom bez względu na powód nieprawidłowości pod warunkiem, że rolnik nie został powiadomiony przez właściwe władze o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, i że władze nie poinformowały go wcześniej o wykrytych we wniosku nieprawidłowościach. Ponadto odnosząc się do treści odwołania dotyczącej faktu niepoinformowania strony o rozporządzeniu Rady WE z 2003 r., organ podkreślił, iż płatności przyznawane są na wniosek Strony, na zasadzie dobrowolności. Składając wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008, skarżący w sekcji HIV, na str. 4/4 wniosku potwierdził, iż znane są mu zasady (w tym też rozporządzenia) przyznania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności.

Stwierdzono dalej, że z uwagi na to, że płatności do gruntów rolnych JPO i UPO stanowią jeden z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej,

mogą być one przyznawane producentom rolnym, spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i unijne, tylko w takiej wysokości, w jakiej zostały one konkretnie określone przez Unię Europejską. Wszelkie odstępstwa, zarówno na korzyść jak i niekorzyść producenta rolnego, stanowią rażące naruszenie prawa. Przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu wysokości płatności do gruntów rolnych.

W skardze na decyzję Dyrektora Regionalnego Oddziału ARiMR skarżący wniósł o "anulowanie decyzji" i przyznanie żądanych płatności.

W uzasadnieniu skargi podkreślił, że nie negował, iż 30 czerwca 2003 r. jego działka nie znajdowała się w dobrej kulturze rolnej. Stwierdził też, iż ze strony ARiMR nie powiadomiono go o wykonaniu zdjęć lotniczych, co stanowi naruszenie rozporządzenia Rady z 2003 roku i przesądza o tym, iż należne mu są sporne płatności.

Dyrektor Regionalnego Oddziału ARiMR wniósł o oddalenie skargi, powielając w odpowiedzi na skargę argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga była zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja naruszała prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

U podstaw takiego rozstrzygnięcia legły jednak inne argumenty niż podniesione w złożonej skardze. Trzeba bowiem wskazać, iż stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 - dalej zwaną p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawą orzekania są akta sprawy administracyjnej (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Możliwość wyeliminowania zaskarżonego

aktu z obrotu prawnego zachodzi w sytuacji, gdy został on wydany z naruszeniem prawa procesowego jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy: uchylenie decyzji (czy też wydanie innego rozstrzygnięcia eliminującego akt administracyjny z obrotu prawnego) dopuszczalne jest także wówczas, gdy Sąd uzna, że poddany jego kontroli akt dotknięty jest naruszeniem prawa, które nie zostało podniesione w skardze.

Istota sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy i w jakiej części grunt skarżącego położony w [...] stanowiący działkę o numerze ewidencyjnym [...] był na 30 czerwca 2003 r. utrzymany w dobrej kulturze rolnej.

Organ administracji stał bowiem na stanowisku, że nie cała powierzchnia działki była w stanie uzasadniającym przyznanie dopłat. Ustalił mianowicie, że na obszarze 1,49 ha z ogólnej powierzchni 3,62 ha działka była pokryta krzewami, przez co nie odpowiadała wymogowi utrzymania gruntu rolnego w dobrej kulturze rolnej i

że stan ten występował już 30 czerwca 2003 r. Z takich ustaleń w zestawieniu z przepisami regulującymi zasady przyznawania płatności wywiódł przesłankę odmowy przyznania jednolitej i uzupełniającej płatności obszarowej.

Skarżący nie kwestionował co do zasady stwierdzenia o stanie w jakim jego działka znajdowała się [...] czerwca 2009 r.

Organy obydwu instancji jako podstawę swoich rozstrzygnięć wskazywały art. 143b ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003.

W myśl tego przepisu: "obszar użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie (...)".

Sposób obliczenia płatności w przypadku zawyżenia przez producenta rolnego areału uprawniającego do uzyskania płatności wynika natomiast z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji WE nr 1973/2004, zgodnie z którym: "Z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 3%, lecz nie więcej niż 30% stwierdzonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu płatności za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę.

Jeżeli ta różnica przekracza 30 % stwierdzonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy.

Jeżeli ta różnica przekracza 50 %, rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę".

Przepisy te nie nastręczały organom administracyjnym problemów interpretacyjnych. Ich zastosowanie warunkowało jednak prawidłowe ustalenie stanu faktycznego. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego: "Z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej".

11

Wyrazem oceny zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego są ustalenia faktyczne formułowane w kończącej postępowanie decyzji administracyjnej (art. 107 § 1 k.p.a.). W myśl art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Obowiązek wyczerpującego umotywowania decyzji wynika również z obowiązywania w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania (art. 7 k.p.a.).

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie czyni zadość wymogom wynikającym z przywołanych regulacji.

Zastrzeżenia Sądu dotyczą umotywowania rozstrzygnięcia w zakresie ustalenia powierzchni wyłączonej z płatności.

Organ odwoławczy podzielając ustalenia w tej kwestii zawarte w zaskarżonej doń decyzji, wskazał jedynie, iż areał wyłączony z płatności ustalono na podstawie wskazań ortofotomapy.

Organ l instancji natomiast motywując miarodajność takiego dowodu powoływał się na szczegółowość pomiaru dokonywanego na podstawie ortofotomapy. Wskazywał mianowicie, że obliczenia dokonywane na jej podstawie są precyzyjne, gdyż mapa wiernie przedstawia stan pokrycia terenu. Wynika to stąd, iż ortofotomapa jest przetworzonym zdjęciem lotniczym, poddanym korekcji geometrycznej.

Sąd nie neguje zasadności powyższych ogólnych stwierdzeń.

W ocenie Sądu nie został jednak wyjaśniony szczegółowy sposób obliczenia powierzchni, która w dniu 30 czerwca 2003 r. nie znajdowała się w dobrej kulturze rolnej. Zaskarżona decyzja nie wyjaśnia bowiem z czego wynika, iż dokładnie 1,49 ha działki skarżącego nie spełnia kryteriów uprawniających do uzyskania spornej płatności.

Także akta postępowania nie zawierają dowodu, z którego wynika kto, kiedy, za pomocą jakiej aparatury i techniki obliczeń w oparciu o treść ortofotomapy ustalił, że dokładnie taka część działki skarżącego jest zadrzewiona. W aktach znajduje się jedynie pismo z dnia [...] października 2008 r. zawierające "prośbę o skontrolowanie rolnika w miejscu", gdzie wskazano, iż "zgodnie z obowiązującymi procedurami w

trakcie kontroli administracyjnej" ustalono, że powierzchnia działki uprawniająca do uzyskania płatności wynosiła 2,13 ha, a nie jak deklarował skarżący 3,62 ha. Także to pismo nie wskazuje co stanowiło podstawę obliczenia spornej powierzchni.

Również mapa, na którą powoływały się organy nie była opatrzona podziałką. Wskazywała jedynie przebieg granic, oznaczenie jak i graficzne oznaczenia typów pokrywającej działkę roślinności.

Tymczasem obowiązkiem organu administracyjnego rozpoznającego sprawę jest zebranie i ocena materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 kpa. Obowiązywania tej zasady i wynikającego z niej obowiązku oparcia rozstrzygnięcia na miarodajnym i pełnowartościowym materiale dowodowym nie uchylają odmienności w zakresie postępowania dowodowego przewidziane w ustawie o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zresztą emanacją tej zasady na gruncie postępowań mających za przedmiot płatności bezpośrednich i płatności uzupełniających jest zasada wynikająca z art. 3 ust. 2 pkt 2 wskazanej ustawy.

Nadto Sąd stwierdza, że powołanie się na nieskonkretyzowane wyniki obliczeń nie spełnia wymogu wskazania dowodu, na którym opierał się organ, czyniąc ustalenia faktyczne (art. 107 § 3 kpa). Dowodu tego nie zawierają również akta sprawy.

Powyższe braki powodowały, że ustalenie co do powierzchni działki musi być uznane za poczynione z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów. Rozstrzygnięcie sformułowane w oparciu o takie ustalenie cechuje natomiast arbitralność, co z kolei powoduje, iż rozstrzygnięcie nie poddaje się całościowej merytorycznej kontroli sądowej, ponieważ nie przekonuje zarówno Sądu jak i strony postępowania o prawidłowości wydanej w jej sprawie decyzji.

Stwierdzenie powyższych naruszeń art. 107 § 3 i art. 7 k.p.a., pociągnęło za sobą konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. W związku z tym orzeczono jak w punkcie 1 wyroku. Podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia stanowił art. 145 § 1 pkt 1 pkt lit. "c" ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej cyt. jako "p.p.s.a."). Jednocześnie na podstawie art. 152 p.p.s.a. należało orzec, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

W toku ponownego postępowania, organ odwoławczy kierując się powyższymi wskazaniami uzupełni akta postępowania i stosownie do treści zgromadzonych dowodów wyda ponowną decyzję wyczerpująco motywując swe rozstrzygnięcie.