Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 346/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 17
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Barbara Pasternak Sędziowie: WSA Janusz Bociąga WSA Halina Jakubiec (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 lutego 2020 r., nr: [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO) decyzją z 20 lutego 2020 r., sygn. akt [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta (dalej: PM) z [...] 2020 r. znak: [...] o odmowie przyznania J. S. (dalej: skarżący) świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką K. S. Podstawą prawną rozstrzygnięcia organ uczynił art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 poz. 111, dalej jako: u.ś.r.).

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją Prezydenta Miasta z [...] 2019 r. przyznano J. S. świadczenie pielęgnacyjne od 1 czerwca 2019 r. na czas nieokreślony z tytułu niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad matką K. S., legitymującą się orzeczeniem Miejskiego Zespołu Ds. Orzekania o Niepełnosprawności z 7 września 2015 r., mocą którego zaliczono ją do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe z ustaleniem, że niepełnosprawność istnieje od 22 września 2010 r., natomiast orzeczony stopień niepełnosprawności datuje się od sierpnia 2015 r.

W trakcie pobierania świadczenia matka skarżącego poinformowała ośrodek, że J. S. wyszedł z domu w dniu 31 lipca 2019 r. i nie powrócił do miejsca zamieszkania do dnia 14 sierpnia 2019 r. Wyraziła także zgodę na przyznanie jej świadczenia w formie usług opiekuńczych.

Wobec uzyskania powyższej informacji organ l instancji zawnioskował o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego w celu weryfikacji okoliczności o których mowa w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ ustalił, że K. S. w dniu 4 września 2019 r. została przewieziona do Domu Pomocy Społecznej bezpośrednio ze szpitala, w którym przebywała od 14 sierpnia 2019 r., ponieważ od dnia 31 lipca 2019 r. nie miała zapewnionej opieki ze strony skarżącego, który do miejsca zamieszkania powrócił dopiero w dniu 29 sierpnia 2019 r. W oświadczeniu złożonym 5 września 2019 r. J. S. wyjaśnił, że nie sprawował w sierpniu 2019 r. opieki nad matką, bo nadużywał w tym czasie alkoholu z powodu stresu.

Powyższe ustalenia stanowiły podstawę do wydania przez organ pomocowy w dniu 16 września 2019 r. decyzji nr [...], na podstawie art. 32 ust. 1 u.ś.r., uchylającej ostateczną decyzję Prezydenta Miasta z [...] 2019 r. przyznającej skarżącemu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką.

20 grudnia 2019 r. J. S. ponownie wystąpił z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką, przekładając orzeczenie o niepełnosprawności z 7 września 2015 r. Do wniosku załączył kopię świadectwa pracy potwierdzającego jego zatrudnienie w okresie od 8 grudnia 2014 r. do 28 marca 2015 r. w Spółce "A". Powyższy stosunek pracy został rozwiązany za wypowiedzeniem przez pracodawcę. Ze świadectwa pracy wynika także, że w okresie od 1 marca 2015 r. do 28 marca 2015 r. skarżący był nieobecny w pracy z przyczyn nieusprawiedliwionych. W okresie od 5 czerwca 2015 r. do 2 sierpnia 2015 r. był zarejestrowany w PUP jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Z dniem 3 sierpnia 2015 r. utracił status bezrobotnego, ponieważ w wyznaczonym terminie nie stawił się na wizytę i nie usprawiedliwił swojej nieobecności. Następnie w okresie od 1 sierpnia 2015 r. wnioskodawca pobierał świadczenia opiekuńcze do czasu uchylenia decyzji przyznającej mu świadczenie pielęgnacyjne.

Z ustaleń przeprowadzonego w dniu 3 stycznia 2020 r. rodzinnego wywiadu środowiskowego wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z niepełnosprawną matką od 19 grudnia 2019 r., tj. od czasu powrotu K. S. z DPS. Skarżący oświadczył, że opiekuje się matką 24 godziny na dobę pomagając jej we wszystkich czynnościach dnia codziennego takich jak: mycie, ubieranie się, pranie, sprzątanie, gotowanie, robienie zakupów, umawianie wizyt lekarskich oraz wykupywaniu lekarstw. Oświadczył także, iż nie pracuje zawodowo ani dorywczo. Pracownik socjalny stwierdził, że wnioskodawca faktycznie sprawuje w sposób prawidłowy opiekę nad niepełnosprawną matką, która jest zadbana i ma zaspokojone wszystkie potrzeby. Utrzymuje przy tym abstynencję od alkoholu. Nie był widywany w stanie nietrzeźwym, co również potwierdza jego matka. W przeprowadzonym wywiadzie ustalono także, że K. S. jest osobą częściowo niesamodzielną, a ze względu na pogarszający się stan zdrowia (problemy z oczami) wymaga całodobowej opieki. K. S. oświadczyła, że przez większość dnia leży, a w razie potrzeby porusza się przy pomocy chodzika oraz potwierdziła sprawowanie opieki przez syna.

Ponadto organ stwierdził, że wnioskodawca nie ma ustalonego prawa do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego ani też zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Zatem w niniejszej sprawie nie występują negatywne przesłanki wstrzymujące przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wymienione w art. 17 ust. 5 ustawy.

W tym stanie sprawy organ I instancji decyzją z [...] 2020 r. odmówił J. S. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką K. S.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pomocowy wskazał, że osoba wymagająca opieki legitymuje się wprawdzie orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jednak niepełnosprawność nie powstała w okresach wymienionych w art. 17 ust. 1b u.ś.r., co uzasadnia odmowę przyznania świadczenia. Odnosząc się do treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, organ wyjaśnił, że wskazany wyrok nie oznacza usunięcia kryterium wieku powstania niepełnosprawności z ustawy i nie kreuje także nowego prawa do żądania świadczenia przez opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność ich podopiecznych powstała już po okresie dzieciństwa. Dodatkowo wskazał, że w celu uniknięcia zwrotu nieprawidłowo wydatkowanej dotacji organy właściwe nadal stosują kryterium wieku przy ustalaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i czekają na stosowną zmianę przepisów w tym zakresie.

Jako kolejną przesłankę odmowy organ wskazał brak bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem przez wnioskodawcę zatrudnienia, a koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną matką. Organ administracji stwierdził, że wnioskodawca nie sprawuje stałej opieki nad swoją niepełnosprawną matką, ponieważ mimo przyznanego wcześniej świadczenia pozostawił ją bez opieki i wyjechał na miesiąc do kolegi, nadużywając w tym okresie alkoholu.

W odwołaniu J. S. podniósł, że jest ona dla niego krzywdząca i wniósł o przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego od miesiąca złożenia wniosku tj. od grudnia 2019 r.

Skarżący w piśmie z 18 lutego 2020 r. skierowanym do SKO wyjaśnił, że przerwa w opiece nad matką, która miała miejsce w sierpniu 2019 r., była spowodowana stresem w związku z uzyskaniem wiadomości, iż matka może w najbliższym czasie stracić wzrok w drugim oku, co spowodowało u niego załamanie nerwowe. Po wizytach u psychologa doszedł już do siebie. Zaprzeczył jakoby w tym czasie spożywał alkohol.

SKO uzasadniając swoje rozstrzygnięcie stwierdziło, że organ pomocy społecznej dokonał błędnej wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r., nie uwzględniając treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2013 r., sygn. akt K 38/13. Jednakże w przypadku odwołującego się niepodejmowanie zatrudnienia nie miało bezpośredniego związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką, co oznacza, iż nie zostały spełnione wszystkie przesłanki do przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego.

SKO wyjaśniło, że stosując właściwą wykładnię art. 17 ust. 1b u.ś.r., należy przyjąć, iż w stosunku do opiekunów osób, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności, a zatem w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. W rezultacie nie jest więc dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, co znalazło potwierdzenie w jednolitej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję PMT, Kolegium doszło do przekonania, że z całokształtu zebranego w sprawie materiału wynika, iż w sprawie nie zachodzi bezpośredni związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy rezygnacją przez skarżącego z pracy zarobkowej (ostatnia umowa o pracę została rozwiązana za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę, zapewne z powodu nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy) oraz jej niepodejmowaniem, a koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną matką. W przypadku skarżącego niepodejmowanie zatrudnienia nie ma bezpośredniego związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką, skoro skarżący został w poprzednio prowadzonym postępowaniu pozbawiony prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na zaprzestanie opiekowania się matką i opuszczenie miejsca zamieszkania, co nie miało żadnego związku z podejmowaniem pracy zarobkowej. Organ administracji odmawiając przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego słusznie stwierdził, że wnioskodawca nie sprawuje stałej opieki nad swoją niepełnosprawną matką, ponieważ mimo przyznanego wcześniej świadczenia pozostawił niepełnosprawną bez opieki i wyjechał na miesiąc do kolegi, nadużywając w tym okresie alkoholu.

SKO podkreśliło przy tym, że opieka sprawowana nad bliską osobą musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni. W sprawie niniejszej okoliczności wskazują zaś, że wnioskodawca zrezygnował z zatrudnienia oraz nie podejmuje pracy zarobkowej z uwagi na inne przyczyny. W orzecznictwie dominuje pogląd, że jeżeli sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną nie koliduje z wykonywaniem pracy lub potencjalnym podjęciem zatrudnienia, a także w sytuacji, gdy rezygnacja z zatrudnienia nie ma faktycznego związku ze sprawowaniem opieki, bądź osoba sprawująca opiekę nie podejmowała zatrudnienia z innych przyczyn, jak np. brak pracy czy swój stan zdrowia, to świadczenie takie nie będzie przysługiwało. Nie każda bowiem rezygnacja z zatrudnienia lub zaniechanie podjęcia pracy będzie podstawą do przyznania świadczenia, lecz wyłącznie takie, których celem jest sprawowanie opieki.

Wskazane powyżej okoliczności faktyczne, zdaniem Kolegium powodują, że J. S. nie spełnia kumulatywnie wszystkich przesłanek warunkujących przyznanie mu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad matką.

Z powyższą decyzją nie zgodził się J. S., zaskarżając ją do WSA w Krakowie. W skardze podniósł, że zarzucane mu przez organy administracji nadużywanie alkoholu jest tylko domniemaniem, a w dodatku mylnym, ponieważ wraz ze swoim kolegą w ciągu sierpnia 2019 r. wypił tylko kilka piw, co nie oznacza regularnego upijania się przez cały czas jego nieobecności w miejscu zamieszkania. Przyznał, że nie sprawował faktycznej opieki nad chorą matką od 31 lipca 2019 r., ponieważ wyjechał na 4 tygodnie do kolegi. Matka czuła się w tym okresie nieco lepiej, a ponadto odwiedzała ją krewna oraz sąsiadki. Wyjaśnił, iż po 4 latach bezustannej opieki zrobił sobie "urlop". Nie pozostawił przy tym matki bez opieki, a ponadto stan jej zdrowia nie wymaga 24 godzinnej uwagi. Powołał się także na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2013 r., sygn. akt K 38/13 zarzucając organom jego nieuwzględnienie w wydawanych decyzjach.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 – dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Skarga okazała się niezasadna, gdyż kontrolowana zgodnie z powyższymi kryteriami decyzja jest prawidłowa.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 20 lutego 2020 r., nr: [...], utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta z [...] 2020 r., znak: [...], o odmowie przyznania J. S. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką K. S. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 17 u.ś.r.

Zgodnie z przepisem art. 17 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Na wstępie Sąd zaznacza, że podziela pogląd Kolegium, że nie ma znaczenia data powstania niepełnosprawności dla świadczenia pielęgnacyjnego otrzymywanego przez opiekunów osób dorosłych. Powoływany w decyzji organu I instancji art. 17 ust.1b ustawy o świadczeniach rodzinnych nie mógł być stosowany w związku z uznaniem go za niekonstytucyjny przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 21 października 2014 r., K38/13. Stosując właściwą wykładnię art. 17 ust. 1b u.ś.r., należy przyjąć, iż w stosunku do opiekunów osób, których niepełnosprawność powstała później, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. W konsekwencji niedopuszczalne jest oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, co znalazło potwierdzenie w jednolitej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela (por. wyroki NSA z 29 kwietnia 2019 r, l OSK 300/19, z 26 kwietnia 2019 r., l OSK 8/19, publ. CBOSA).

Z powołanych przepisów wynika, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wskazanym w nim osobom, jeżeli spełnią one łącznie wymienione w nich przesłanki.

Skarżący pomimo spełniania przesłanki pierwszej, co wyżej wykazano, nie spełnia przesłanki drugiej, a to niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Definicja "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", zawarta jest w art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Pojęcie to określone jest w powołanym przepisie szeroko jako wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej.

Jak już zostało podniesione, w toku postępowania administracyjnego ustalono, że skarżący był zatrudniony w okresie od 8 grudnia 2014 r. do 28 marca 2015 r. w Spółce "A". Powyższy stosunek pracy został rozwiązany za wypowiedzeniem przez pracodawcę. Ze świadectwa pracy wynika także, że w okresie od 1 marca 2015 r. do 28 marca 2015 r. skarżący był nieobecny w pracy z przyczyn nieusprawiedliwionych. W okresie od 5 czerwca 2015 r. do 2 sierpnia 2015 r. był zarejestrowany w PUP jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Z dniem 3 sierpnia 2015 r. utracił status bezrobotnego, ponieważ w wyznaczonym terminie nie stawił się na wizytę i nie usprawiedliwił swojej nieobecności. Następnie w okresie od 1 sierpnia 2015 r. wnioskodawca pobierał świadczenia opiekuńcze do czasu uchylenia decyzji przyznającej mu świadczenie pielęgnacyjne. W związku z powyższym organy zarówno I, jak i II instancji stanęły na stanowisku, że w sprawie J. S. nie zachodzi bezpośredni związek przyczynowo - skutkowy, pomiędzy rezygnacją przez skarżącego z pracy zarobkowej (ostatnia umowa o pracę została rozwiązana za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę) oraz jej niepodejmowaniem, a koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną matką. Świadczenie to przysługuje bowiem określonym osobom z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wówczas, gdy nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zasiłek pielęgnacyjny zastępuje więc dochód wynikający z wykonywania pracy, której nie może podjąć osoba pielęgnująca, a jego istotą jest co prawda tylko częściowe, ale zrekompensowanie strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną. "Świadczenie pielęgnacyjne jest jednym ze świadczeń opiekuńczych, których celem jest częściowe pokrycie wydatków ponoszonych przez rodzinę w związku z koniecznością zapewnienia opieki i pielęgnacji osobie niepełnosprawnej. W odróżnieniu od innych świadczeń opiekuńczych świadczenie pielęgnacyjne, jako tego rodzaju forma wsparcia rodziny, nie jest jednak kierowane do wszystkich opiekunów osób niepełnosprawnych, lecz tylko do tych, którzy sprawując opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, czynią to w tak dużym (a wynikającym ze stopnia niepełnosprawności osoby, którą się opiekują) zakresie i rozmiarze, że opieka ta nie pozwala im na podjęcie innej pracy." (tak: WSA w Krakowie w wyroku z 8 października 2019 r, sygn. akt III SA/Kr 727/19, publ. CBOSA).

Opieka sprawowana nad bliską osobą musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni. Nie każda bowiem rezygnacja z zatrudnienia lub zaniechanie podjęcia pracy będzie podstawą do przyznania świadczenia, lecz wyłącznie takie, których celem jest sprawowanie opieki. Okoliczności przedmiotowej sprawy wskazują natomiast, że wnioskodawca zrezygnował z zatrudnienia oraz nie podejmuje pracy zarobkowej z uwagi na inne przyczyny. Skarżący został w poprzednio prowadzonym postępowaniu pozbawiony prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na zaprzestanie opieki nad matką i opuszczenie miejsca zamieszkania, co nie miało żadnego związku z podejmowaniem pracy zarobkowej. Skarżący opuścił schorowaną, matkę w podeszłym wieku i wyjechał na miesięczny "urlop" do kolegi. W tym czasie matka została zabrana do szpitala, a potem umieszczona w DPS celem zapewniania jej koniecznej opieki.

Wskazane powyżej okoliczności faktyczne, zdaniem Sądu powodują, że J. S. nie spełnia kumulatywnie wszystkich przesłanek warunkujących przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką.

Na marginesie, wobec poruszenia kwestii nadużywania alkoholu przez skarżącego w skardze, Sąd stwierdza, że okoliczności wskazane w piśmie skarżącego do Kolegium z 18 lutego 2020 r. pozostają w sprzeczności z jego wcześniejszym oświadczeniem z 5 września 2019 r. W oświadczeniu złożonym 5 września 2019 r. J. S. wyjaśnił, że nie sprawował w sierpniu 2019 r. opieki nad matką, bo nadużywał w tym czasie alkoholu z powodu stresu. Natomiast w piśmie do Kolegium wyjaśnił, że przerwa w opiece nad matką, która miała miejsce w sierpniu 2019 r., była spowodowana stresem w związku z uzyskaniem wiadomości, iż matka może w najbliższym czasie stracić wzrok w drugim oku, co spowodowało u niego załamanie nerwowe. Musiał skorzystać z pomocy psychologa. Zaprzeczył jakoby w tym czasie spożywał alkohol. Nadto zauważyć należy, że skarżący w okresie od 1 marca 2015 r. do 28 marca 2015 r. był nieobecny w pracy z przyczyn nieusprawiedliwionych. Z dniem 3 sierpnia 2015 r. utracił status bezrobotnego, ponieważ w wyznaczonym terminie nie stawił się w urzędzie pracy i nie usprawiedliwił swojej nieobecności. Przytoczone powyżej okoliczności mogą wskazywać na problem alkoholowy skarżącego, dlatego ustalenia organu w tym zakresie nie były całkiem bezpodstawne. Wskazują również na brak wytrwałości skarżącego w dążeniu do zabezpieczenia w sposób samodzielny swojej egzystencji i uzależnienie od pomocy społecznej.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał że organy nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wniosek organu odwoławczego wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów, więc nie stanowi naruszenia prawa. Sąd ocenił także zupełność uzasadnienia zaskarżonej decyzji i stwierdził jej zgodność z przepisami prawa.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.