Postanowienie NSA, sygn. akt II OSK 1699/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Wstrzymano wykonanie decyzji

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 523/21 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 24 czerwca 2021 r. nr WOP.7721.225.2016.EL w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Wyrokiem z dnia 16 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 523/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M. P. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 24 czerwca 2021 r. nr WOP.7721.225.2016.EL w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie skarżący wskazał, że przedmiotowy budynek ma dla skarżącego wartość sentymentalną i materialną. Skarżący dokonywał bieżących napraw budynku oraz wzmocnił skarpę, na której budynek jest posadowiony przez co nie zagraża on życiu ludzkiemu, a także nie powoduje szkody dla otoczenia. Budynek użytkowany jest przez okres niemalże 50 lat i wpasował się w otoczenie, zaś jego społecznie uzasadnione przeznaczenie i walory czynią wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji zasadnym. Skarżący wraz z żoną oraz czwórką dzieci spędza na przedmiotowej nieruchomości wolny czas, święta i wakacje. Zarówno dla skarżącego i jego rodziny domek letniskowy ma istotną wartość sentymentalną.

W ocenie skarżącego, stan faktyczny niniejszej sprawy oraz waga postawionych zarzutów uzasadnia przypuszczenie, że wykonanie obowiązku rozbiórki budynku przez skarżącego będzie wiązało się z ponoszeniem znacznych kosztów, które w konsekwencji mogą okazać się całkowicie nieuzasadnione. Przesłanka odnosząca się do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody w orzecznictwie definiowana jest jako szkoda (majątkowa, a także niemajątkowa), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich przypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Nadto, względem budynku wydano decyzję w oparciu o art. 39 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. wyrażającą zgodę na użytkowanie domku letniskowego do czasu jego zużycia technicznego. Skarżący nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji niewłaściwego przechowywania i archiwizowania dokumentów przez organy administracji publicznej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygnatura akt I GPS 1/07 przyjął, że na podstawie tego przepisu dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu także w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę.

Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w ww. przepisie należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny (lub akt wydany w granicach tej samej sprawy) zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie objętego wnioskiem aktu faktycznie spowoduje w stosunku do wnioskodawcy znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków.

Przedmiotem skargi kasacyjnej jest decyzja Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 24 czerwca 2021 r. uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z 20 listopada 2017 r. i nakładająca na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) na skarżącego obowiązek rozbiórki samowolnie posadowionego w latach 70-tych XX wieku, na terenie działki nr [...] (na części oznaczonej literą A na załączniku graficznym do niniejszej decyzji) w miejscowości Ż. (wieś), gm. Ż., budynku rekreacji indywidualnej o konstrukcji murowanej i powierzchni zabudowy wynoszącej 33,35m2 wraz ze zbiornikiem na ścieki sanitarne. Skutkiem prawnym zaskarżonej decyzji jest pozostawienie w obrocie prawnym ww. nakazu rozbiórki, którego wykonanie niewątpliwie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Judykatura na tle problematyki wstrzymania wykonania decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wypracowała pogląd, że rozbiórka obiektu budowlanego z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

W razie uwzględnienia skargi kasacyjnej może okazać się, że nie było podstaw do nakazania rozbiórki, wobec czego może powstać kwestia przywrócenia stanu poprzedniego, co niewątpliwie będzie wiązało się z koniecznością poniesienia znacznych kosztów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2012r., sygn. akt II OSK 2755/12; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2013r., sygn. akt II OSK 29/13, orzeczenia dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.p). Ponadto rozbiórka każdego obiektu budowlanego, niezależnie od jego wielkości i wartości materialnej, z samej istoty tej czynności, może spowodować trudne do odwrócenia skutki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 779/12, orzeczenie dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.p).

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.