Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 529/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2014-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 81 lit. c
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi I. J. na postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 12 września 2013 r., nr [...] w przedmiocie przedłożenia ekspertyzy technicznej obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi skarga I. J. na postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu (dalej jako OWINB) z dnia 12 września 2013 r., nr [...] wydane po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu (dalej jako PINB) z dnia 19 czerwca 2013 r., nr [...], mocą którego organ ten nałożył na M. J., I. J., M. K. i D. K. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 15 września 2013 r. ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...]. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 września 2013 r. organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz. U. z 2013 r., poz. 267)- zwanej dalej K.p.a. uchylił postanowienie PINB w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku nałożonego na właścicieli ww. budynku mieszkalnego i orzekając w tym zakresie wyznaczył termin realizacji nakazów na dzień 15 października 2013 r., w pozostałym zakresie utrzymał w mocy orzeczenie pierwszoinstancyjne. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy podał, że w dniu 29 maja 2013 r. PINB w Opolu przeprowadził oględziny budynku mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...]. W czynnościach tych brali udział M. J., E. J. - pełnomocnik I. J., M. K. i D. K.- współwłaściciele ww. budynku. W trakcie oględzin organ I instancji ustalił brak śladów spękań ścian i stropów w części podpiwniczonej budynku jak również w części parterowej budynku – tj. w pomieszczeniu mieszkania nr 1. Odnotował w protokole, że w mieszkaniu nr 1 przechodzą piony instalacji gazowej i wodno-kanalizacyjnej. Na korytarzu parteru znajduje się licznik energetyczny, od którego rozprowadzana jest instalacja elektryczna do poszczególnych pomieszczeń budynku. Organ ustalił również, że na pierwszym piętrze budynku mieszkalnego - w dwóch pokojach mieszkania nr 2 na sufitach widoczne są ślady zacieków, będące wynikiem obfitych opadów wg twierdzeń właścicieli mieszkania nr 2 – M. i D. K. Ponadto w jednym z tych pokoi organ stwierdził pęknięcie tynku na suficie. Dalej organ podał, że w pomieszczeniu na pierwszym piętrze, od strony południowej z wejściem na strych dokonano odsłonięcia porażonych przez szkodniki belek stropowych, które zostały wzmocnione obustronnie belami drewnianymi skręcanymi o wym. 10 x 18 cm. Organ wyjaśnił, że brak zabezpieczenia odsłoniętych belek stropowych stwarza zagrożenie oderwania podbitki sufitu na pomieszczenie mieszkania na parterze.

Dodał, że przestrzenie pomiędzy odsłoniętymi belkami stropowymi są niewypełnione a pomieszczenie to nie jest wyłączone z użytkowania. Organ odnotował również, że pokrycie dachowe widoczne nad tym pomieszczeniem posiada liczne nieszczelności, prześwity na przestrzał w pokryciu dachówki oraz miejscowe porażenie przez szkodniki konstrukcji więźby dachowej. Organ stwierdził nadto, ubytek pierwszego stopnia schodowego w schodach strychowych oraz brak pochwytu w części górnej balustrady ochronnej od strony strychu, uszkodzenia, ubytki oraz ślady zacieków na drewnianej podłodze strychu. Ślady porażenia szkodnikami więźby dachowej w części strychowej widoczne w ubytkach murłaty oraz belek stropowych w miejscu ubytków w podłodze. Odnotował również ślady nieszczelności w pokryciu dachowym w części strychowej oraz spękania i ubytki w kominie ponad dachem oraz spękania i zmurszenia w ławie kominiarskiej. Organ ustalił także, że zasilanie energetyczne budynku realizowane jest za pomocą napowietrznego przyłącza energetycznego z sąsiedniego słupa dochodzącego do ściany szczytowej budynku. W części strychowej na ww. przyłączu energetycznym zamontowane są dwa bezpieczniki a przebiegająca instalacja elektryczna od tego przyłącza energetycznego w części strychowej biegnie w rurze osłonowej i przechodzi przez strop.

Dalej organ odwoławczy podał, że M. i D. K. dołączyli do protokołu kontroli, protokół pięcioletniej kontroli stanu technicznego budynku z 16 lipca 2012 r. sporządzony przez A. C. We wnioskach rzeczoznawca stwierdził, że w obecnym stanie obiekt nadaje się do użytkowania z tym, że należy zlecić w trybie pilnym wykonanie opinii technicznej w zakresie stanu bezpieczeństwa stropu nad parterem oraz więźby dachowej szczególnie pod kątem jej porażenia przez biologiczne szkodniki drewna.

Do akt sprawy dołączono również "Opinię stanu instalacji elektrycznej o jej przydatności do eksploatacji w lokalu nr 1" sporządzoną przez J. U. z 31 lipca

2012 r., z której wynika, że instalacja nie zagraża życiu i zdrowiu i nadaje się do eksploatacji i podania napięcia.

W świetle tych ustaleń, PINB w Opolu postanowieniem z dnia 19 czerwca

2013 r., nr [...], na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.- zwanej dalej ustawą) oraz art. 123 K.p.a. nałożył na M. i J. J., M. i D. K.- współwłaścicieli budynku przy ul. [...] w [...] obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 15 września 2013 r., ekspertyzy technicznej tego budynku w zakresie instalacji elektrycznej tj.: stanu technicznego wewnętrznej linii zasilającej od przyłącza do zabezpieczenia głównego przelicznikowego, stanu technicznego zabezpieczenia głównego przelicznikowego, stanu technicznego wewnętrznej linii zasilającej od zabezpieczenia głównego do liczników dla lokali mieszkalnych oraz spełnienia wymogów nośności i wytrzymałości elementów konstrukcyjnych, ze szczególnym uwzględnienie stanu technicznego dachu, stropów (z wyłączeniem stropów odkrytych) oraz schodów drewnianych. W uzasadnieniu PINB wskazał, że stan techniczny przedmiotowego budynku budzi obawy, czy nie zostały przekroczone stany graniczne nośności i przydatności do użytkowania obiektu. Odwołując się do § 204 pkt 1, § 318 i § 319 i § 180 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.) stwierdził, że wykonanie pomiarów instancji elektrycznej oraz sprawdzenie stanu technicznego dachu i stropów pozwoli na ustalenie odpowiednio sprawności instalacji elektrycznej oraz czy porażenie elementów drewnianych konstrukcji stropów i dachu nie wpłynęło na osłabienie elementów konstrukcyjnych całego budynku, a także jakie należy zastosować środki zapobiegające dalszej degradacji budynku.

Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł I. J. reprezentowany przez pełnomocnika- E. J., domagając się jego uchylenia jako wydanego sprzecznie z art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. W uzasadnieniu podniósł, że w odniesieniu do stanu technicznego konstrukcji dachu i stropów organ nie wyjaśnił na czym polegają te "szczególne obawy" oraz, w jakim zakresie ma być przeprowadzona ekspertyza techniczna dachu i stropów i co ma wykazać. Dodał, że postępowanie w sprawie stanu technicznego budynku zostało wszczęte ponad 7 lat temu i obecnie w odniesieniu do nieruchomości organ prowadzi trzy postępowania: jedno w przedmiocie stanu technicznego budynku, drugie i trzecie w przedmiocie robót budowlanych wykonywanych w lokalu nr 1 i w lokalu nr 2. W odniesieniu do obowiązku wykonania ekspertyzy technicznej stanu instalacji elektrycznej budynku wyjaśnił, że współwłaściciele przedstawili ekspertyzę techniczną instalacji elektrycznej w lokalu nr 1 wykonaną przez inż. J. U., z której wynika, że instalacja jest sprawna ale należy wymienić wewnętrzną linię zasilającą od przyłącza do liczników.

Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie opisane we wstępnej części rozważań, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane uchylił postanowienie organu I instancji w części dotyczącej terminu wykonania nałożonych obowiązków, wyznaczając termin realizacji nakazów na dzień 15 października 2013 r., w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu prawny organ odwoławczy wyjaśnił, że art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane upoważnia organy nadzoru budowlanego do nałożenia w drodze postanowienia na osoby, o których mowa w ust. 1 obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Podkreślił, że przesłanką zastosowania cytowanego przepisu jest istnienie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego nawet wtedy, gdy nie dochodzi jeszcze do wszczęcia postępowania administracyjnego a tylko organ nadzoru budowlanego poweźmie wątpliwości, co do stanu technicznego obiektu budowlanego, których to wyjaśnienie warunkuje ewentualne wszczęcie stosownego postępowania. Dopuszczalne jest zatem skorzystania ze wskazanej w art. 81c ust. 2 ww. ustawy możliwości, gdy organ, jak to się stało w niniejszej sprawie, wydanym postanowieniem zmierza do potwierdzenia bądź uściślenia swoich wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego. W ocenie organu odwoławczego, skoro celem regulacji z art. 81c ww. ustawy jest uzyskanie informacji, które dopiero pozwolą organowi na sprecyzowanie kierunku postępowania to nie można już na tym wczesnym etapie postępowania wymagać, aby kwestia ta została ostatecznie przesądzona. W przeciwnym wypadku organy nadzoru budowlanego w niejasnych, skomplikowanych i wymagających wiedzy fachowej przypadkach, nie miałyby możliwości ustalenia okoliczności koniecznych dla wyjaśnienia, czy analizowana sytuacja narusza przepisy prawa budowlanego. W dalszej kolejności organ odwoławczy przypomniał ustalenia faktyczne dokonane przez PINB podczas oględzin budynku mieszkalnego tj: porażenie przez szkodniki belek stropu na I piętrze, brak zabezpieczenia odsłoniętych belek stropowych, brak wypełnienia przestrzeni pomiędzy belkami stropowymi, nieszczelności w pokryciu dachowym, miejscowe porażenie przez szkodniki konstrukcji więźby dachowej, ubytki w murłacie porażonej przez szkodniki, spękania i ubytki w kominie oraz ławie kominiarskiej, zasilanie energetyczne budynku napowietrznym przyłączem energetycznym z sąsiedniego słupa dochodzącego do ściany szczytowej budynku, zamontowanie w części strychowej przyłącza energetycznego dwóch bezpieczników oraz przebieg instalacji elektrycznej od przyłącza energetycznego w części strychowej w rurze osłonowej przez strop. Organ odwoławczy podkreślił nadto, iż z "Protokołu kontroli" stanu technicznego budynku wykonanego przez mgr inż. A. C. wynika, że należy zlecić w trybie pilnym wykonanie oceny technicznej w zakresie stanu bezpieczeństwa stropu nad parterem oraz więźby dachowej, szczególnie pod katem jej porażenia przez biologiczne szkodniki drewna. W tych okolicznościach, w ocenie OWINB, organ I instancji prawidłowo zastosował przepis § 204 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) stanowiący, że konstrukcja budynku powinna spełniać warunki zapewniające nieprzekroczenie stanów granicznych nośności oraz stanów granicznych przydatności do użytkowania w każdym z jego elementów i w całej konstrukcji oraz § 180 ww. rozporządzenia dotyczący instalacji i urządzeń elektrycznych. Prawidłowo również PINB nałożył obowiązek opracowania i dostarczenia ekspertyzy technicznej, o której mowa w art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane na wszystkich współwłaścicieli budynku, odwołując się w tym zakresie do przepisów K.c. Organ wyjaśnił, że obowiązek dostarczenia w odpowiednim terminie ocen technicznych obiektu budowlanego spoczywa przede wszystkim na właścicielu, a w przypadku, gdy obiekt budowlany jest przedmiotem współwłasności - na wszystkich współwłaścicielach niepodzielnie. Organ zauważył również, odwołując się w tym zakresie do protokołu kontroli z dnia 29 maja 2013 r., że wykonania ekspertyzy technicznej nie wymagały te części budynku, które zostały wydzielone do korzystania wyłącznie przez M. i D. K. Zaznaczył, że oględziny wykazały bezsprzecznie, że zniszczeniu uległy podstawowe elementy konstrukcyjne całego budynku tj. belki stropowe (na I piętrze i na strychu), więźba dachowa, schody na strychu, komin oraz ława kominiarska. W konsekwencji uzasadnione było obciążenie obowiązkiem, o którym mowa w art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, wszystkich współwłaścicieli przedmiotowego budynku. W dalszej kolejności organ zacytował przepisy art. 66 ust. 1 oraz art. 81 ust. 1 pkt 1b ustawy Prawo budowlane wyjaśniając, że do podstawowych obowiązków organu nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem prawa w procesie inwestycyjnym tj. sprawdzenie w prowadzonym postępowaniu, nie tylko zgodności wykonanych robot budowlanych z przepisami prawa budowlanego, ale także z warunkami bezpieczeństwa ludzi i mienia, zarówno w przyjętych rozwiązaniach inwestycyjnych, jak i przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniem obiektów budowlanych, co leży nie tylko w interesie strony, ale także w szeroko rozumianym interesie społecznym w tym przypadku wszystkich mieszkańców budynku. Uwzględniając powyższe OWINB stwierdził, że orzeczenie PINB w Opolu jest prawidłowe, jednakże z uwagi na postępowanie odwoławcze termin określony przez ten organ jest trudny do dotrzymania, zatem w postępowaniu odwoławczym zmieniono termin przedstawienia ekspertyzy technicznej i określony został nowy termin na dzień 15 października 2013 r.

Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do WSA w Opolu wniósł I. J. reprezentowany przez radcę prawnego E. J., domagając się uchylenia skarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżonemu orzeczeniu zarzucił:

a) naruszenie prawa materialnego tj. przepisu art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez błędne jego zastosowanie i przyjęcie, że przepis ten stwarza organowi nadzoru budowlanego podstawę żądania od współwłaściciela obiektu budowlanego, przedłożenia ekspertyzy technicznej w sytuacji, gdy pogorszenie stanu technicznego nie wynika z zaniedbań tego właściciela, oraz możność zastosowania tego przepisu w sytuacji, gdy organ nadzoru budowlanego ma jakiekolwiek wątpliwości co do stanu technicznego nieruchomości, lub gdy ma tylko pomóc organowi nadzoru budowlanego w sprecyzowaniu kierunku postępowania, podczas gdy przepis ten winien mieć zastosowanie dopiero wówczas, gdy organ ma uzasadnione wątpliwości, co do stanu technicznego nieruchomości;

b) naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, w wyniku czego organ dokonał nie swobodnej, lecz dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego.

W uzasadnieniu podniesionych zarzutów kwestionował zasadność zastosowania przez organy art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Argumentował, że nakładając obowiązek sporządzenia i dostarczenia w odpowiednim terminie ocen i ekspertyz, organ powinien szczegółowo wykazać powstanie "uzasadnionych wątpliwości", co do stanu technicznego obiektu budowlanego a jego stanowisko powinno mieć dostateczne potwierdzenie w zgromadzonym materialne dowodowym. Zdaniem skarżącego, ani stan faktyczny ustalony w niniejszej sprawie, ani zgromadzony materiał dowodowy, w tym również wcześniejsze decyzje organów nadzoru budowlanego, nie wyjaśniają tych okoliczności. Ponadto wydane rozstrzygnięcia nie tłumaczą, w jaki sposób współwłaściciele nieruchomości mają zlecić wykonanie ekspertyzy technicznej stanu stropów w budynku z pominięciem stropu w części, w której strop został samowolnie rozebrany przez właścicieli lokalu nr 2, w stosunku do którego toczy się odrębne postępowanie przed PINB. Skarżący nie godził się również z możliwością nałożenia na niego, jako współwłaściciela budynku mieszkalnego, obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej. Argumentował, że nie ponosi winy za pogorszenie stanu technicznego przedmiotowego budynku. Za taki stan odpowiedzialni są wyłącznie właściciele mieszkania nr 2, którzy dopuścili się samowoli budowlanej. W konsekwencji, zdaniem skarżącego, to na właścicieli mieszkania nr 2 organ winien nałożyć obowiązek przedłożenia ekspertyzy. Dodatkowo wskazał, że złożona do akt sprawy opinia J. Uchańskiego zawiera zrozumiałą i przejrzystą informację o stanie instalacji elektrycznych istniejących i nowo wykonanych, tym samy brak jest merytorycznego uzasadnienia, aby na instalacje nowo wykonane przeprowadzać kolejne ekspertyzy.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując argumentację i wywody zawarte w uzasadnieniu skarżącego aktu wniósł o oddalenie skargi. Pismem procesowym z dnia 30 stycznia 2014 r. I.J. ustosunkował się do odpowiedzi na skargę.

Na rozprawie sądowej M. i D. K. złożyli pismo procesowe z dnia 11 lutego 2014 r., w którym przedstawili swoje stanowisko w sprawie.

Pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę, twierdzenia i zarzuty w niej zawarte. Dodał, że organ prowadzi kilka postępowań, które się na siebie nakładają. Sprzeciw skarżącego budzi ponoszenie kosztów powstałych w wyniku samowoli budowlanej. Przyznał, że właściciele budynku nie uchylają się od obowiązku utrzymania w należytym stanie nieruchomości wspólnej, jednak nie w takim zakresie tych robót, które zostały wykonane samowolnie przez uczestników postępowania.

Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi z argumentacją zawartą w zaskarżonym postanowieniu i odpowiedzi na skargę.

Uczestnik postępowania M.J. poparła skargę i argumentację w niej zawartą, kwestionowała jednocześnie działanie organów nadzoru budowlanego prowadzone w spornym budynku. M. i D. K. popierali stanowisko organu. Dodali, że stan techniczny budynku zagraża bezpieczeństwu użytkowników oraz że w dużej części argumentacja skargi nie dotyczy zaskarżonego postanowienia, a odnosi się do innych postępowań prowadzonych przez nadzór budowlany.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze. zm.), sądy administracyjne powołane są m.in. do sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej, pod względem jej zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sąd przy rozpatrywaniu sprawy nie bada zatem ani celowości, ani słuszności zaskarżonego rozstrzygnięcia, a ogranicza się do stwierdzenia, czy w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz obowiązującego stanu prawnego dopuszczalne było wydanie zaskarżonego aktu.

Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych zasad, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że odpowiada ono przepisom prawa. W niniejszej sprawie ocenie Sądu podlegało postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Przedmiotowym postanowieniem organ odwoławczy uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu w zakresie terminu wykonania nałożonego na współwłaścicieli budynku mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...] obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej tego budynku w pozostałym zakresie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Na wstępie należy zauważyć, że wniesienie odwołania przenosi na organ drugiej instancji kompetencję do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej. Zgodnie z art. 138 § 1 K.p.a., rozstrzygnięcie merytoryczne organu odwoławczego może polegać na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości lub części i w tym zakresie wydaniu orzeczenia co do istoty sprawy bądź uchyleniu tej decyzji i umorzeniu postępowania pierwszej instancji, bądź też umorzeniu postępowania odwoławczego. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu sprawy, natomiast rola organu odwoławczego nie ogranicza się tylko do kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji. Jak słusznie podkreślono w orzecznictwie, organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 274/97, LEX nr 48234). W świetle powyższego, kasacyjno - reformatoryjne rozstrzygnięcie organu odwoławczego należało uznać za uprawnione, biorąc pod uwagę, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny niniejszej sprawy, czyniąc zadość wymogom z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., a dokonane ustalenia znalazły wyraz w treści uzasadnienia tego rozstrzygnięcia. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy przyjął za własne ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organ pierwszej instancji, uznając tym samym, że doszło do dokładnego i pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie istnieje potrzeba ani konieczność przeprowadzania dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Zauważyć przy tym należy, że okoliczności faktyczne sprawy ustalone przez organy znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowymi i nie są kwestionowane przez skarżącego. Istota powstałego sporu sprowadzała się natomiast do ich oceny i związanej z tym zasadności nałożenia obowiązku wynikającego z art. 81 ust. 2 c Prawa budowlanego na wszystkich właścicieli przedmiotowego budynku mieszkalnego. W przedmiotowej sprawie skarżący podnosił bowiem, iż do pogorszenia stanu technicznego budynku w znacznej mierze przyczynili się właściciele mieszkania nr 2 (małż. K.), którzy w ramach samowoli budowlanej wykonali roboty budowlane w przedmiotowym budynku, w konsekwencji obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej winien być nałożony tylko na tych właścicieli. Rozstrzygając te kwestie Sąd uznał jednak, że w sprawie, w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, organy dokonały trafnej jego oceny i właściwie zastosowały do zaistniałych okoliczności przepisy prawa materialnego.

Wskazać należy, że materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia podjętego w niniejszej sprawie były przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.- zwanej nadal ustawą) w szczególności jej art. 81c ust. 2.

Zgodnie z art. 81c ust. 1 ustawy Prawo budowlane organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji lub udostępnienia dokumentów:

1) związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego;

2) świadczących o dopuszczeniu wyrobu budowlanego do obrotu albo jednostkowego zastosowania w obiekcie budowlanym.

Stosownie natomiast do art. 81c ust. 2 tej ustawy organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Wykładnia językowa przepisu art. 81 c ust. 2 ww. ustawy wskazuje, że przepis ten daje uprawnienie nałożenia obowiązku dostarczenia ocen technicznych czy ekspertyz, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości, a więc jakiekolwiek wątpliwości o charakterze kwalifikowanym. Stosując powyższy przepis, który ma charakter szczególny i który stanowi podstawę do nałożenia na stronę określonych obowiązków, w tym także finansowych nie można dokonywać wykładni rozszerzającej. Stąd też organ wydający postanowienie na podstawie art. 81 c ust. 2 tej ustawy obowiązany jest wykazać istnienie uzasadnionych wątpliwości, czyli wykazać spełnienie ustawowej przesłanki w danym konkretnym stanie faktycznym sprawy. Organ nie ma prawa nałożyć obowiązku sporządzenia ekspertyzy, jeżeli w danej sprawie nie występuje przesłanka uzasadnionych wątpliwości (por. wyrok NSA z dnia 13 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1331/10, LEX nr 1151841). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się również, iż postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane ma charakter dowodowy co oznacza, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane, stanowi część innego już toczącego się postępowania przewidzianego w prawie budowlanym, bądź też jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 maja 2012 r., sygn. II OSK 353/11, LEX nr 1219138).

W przedmiotowej sprawie postanowieniem z dnia 19 czerwca 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu nałożył na właścicieli budynku: M.J., I. J., M. K. i D. K. obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej w zakresie instalacji elektrycznej w zakresie: stanu technicznego wewnętrznej linii zasilającej od przyłącza do zabezpieczenia głównego przelicznikowego; stanu technicznego zabezpieczenia głównego przelicznikowego; stanu technicznego wewnętrznej linii zasilającej od zabezpieczenia głównego do liczników dla lokali mieszkalnych oraz spełnienia wymogów nośności i wytrzymałości elementów konstrukcyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem stanu technicznego konstrukcji dachu, stropów (z wyłączeniem stropów odkrytych, względem których prowadzone jest odrębne postępowanie administracyjne związane z wykonaniem robót budowlanych) oraz schodów drewnianych na strychu. Jednocześnie organ wskazał, iż w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości przedmiotowa ocena winna zawierać rozwiązania i zalecenia, (z wskazaniem konkretnych norm i przepisów prawa będących podstawą ich formułowania), które wykonane roboty budowlane doprowadzą do zgodności z obowiązującymi przepisami.

W tym miejscu wskazać należy, iż stroną postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane jest wyłącznie uczestnik procesu budowlanego, a także właściciel lub zarządca obiektu budowlanego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2006 r., sygn. II OSK 1407/06, LEX nr 321507 oraz z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. II OSK 2106/11, LEX nr 1223965). Zatem sprawa nałożenia obowiązku wykonania ekspertyzy dotyczy interesu prawego podmiotów, o których mowa w powołanym przepisie Prawa budowlanego, a więc uczestników procesu budowlanego, właścicieli lub zarządców obiektu budowlanego. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 681/11, LEX nr 1219260). Obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz spoczywa więc przede wszystkim na właścicielu, a w przypadku gdy obiekt budowlany jest przedmiotem współwłasności - na wszystkich współwłaścicielach niepodzielnie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1975/09 - dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Podkreślenia wymaga, iż istota współwłasności polega na tym, że własność tej samej rzeczy (w niniejszej sprawie nieruchomości) przysługuje niepodzielnie kilku osobom, jest to zatem prawo niepodzielne przysługujące współwłaścicielom (art. 195 i nast. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, Dz. U. z 2014 r. poz. 121). Współwłasność to prawo własności składające się z zespołów udziałów. Żadnemu ze współwłaścicieli nie przysługuje odrębne, a zarazem wyłączne (skuteczne erga omnes i erga partes) prawo podmiotowe do wydzielonej fizycznie części rzeczy. Oznacza to zatem, iż nałożone przez organ obowiązki obciążają wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Nakładając obowiązek wynikający z art. 81 c ww. ustawy na współwłaścicieli, organ nie może kierować się np. wielkością udziałów we współwłasności. Rozstrzygnięcie to nie może być również uzależnione od ustalenia, który ze współwłaścicieli obiektu budowlanego przyczynił się w większym lub mniejszym stopniu do określonego stanu technicznego obiektu. Ustalenie tych okoliczności nie leży w kompetencji organów administracji publicznej, w związku z czym nie może mieć wpływu na orzeczenie wydane w trybie art. 81 c tej ustawy. Ewentualne rozstrzyganie sporu co do stopnia zawinienia poszczególnych współwłaścicieli w kwestii niewypełnienia obowiązku dbania o właściwy stan techniczny obiektu budowlanego i dochodzenie odszkodowania z tego tytułu może być poddane ocenie właściwego sądu powszechnego w postępowaniu cywilnym (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 października 2004 r., sygn. akt SA/Sz 1673/02- dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl//).

Z powyższych przepisów wynika zatem jednoznacznie, iż jeżeli budynek mieszkalny stanowi przedmiot współwłasności, to obowiązki wynikające z art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest nałożyć solidarnie na wszystkich właścicieli.

Odnosząc powyższe do stanu faktycznego powyższej sprawy stwierdzić należy, iż organy orzekające w sprawie ustaliły, że budynek położonego w [...] przy ul. [...] stanowi współwłasność M. J., I. J., M. K. i D. K. Zgodnie zaś z cytowaną wyżej treścią art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz na właściciela. W konsekwencji obowiązek przedłożenie ekspertyzy technicznej dla spornego budynku, w zakresie wskazanym w postanowieniu z dnia 19 czerwca 2013 r., prawidłowo nałożono na wszystkich właścicieli. W ocenie składu orzekającego, prawidłowo również organy ustaliły stan techniczny przedmiotowego budynku uzasadniał konieczność zastosowania art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Z materiałów dokumentacyjnych znajdujących się w aktach sprawy wynika bowiem bezsprzecznie, iż stan techniczny spornego budynku był wątpliwy zarówno pod względem wytrzymałości konstrukcji dachowej, stropów oraz schodów drewnianych jak i sprawności instalacji elektrycznej. Okoliczności te wynikają bezpośrednio z protokołu oględzin budynku z dnia 29 maja 2013 r., protokołu kontroli stanu technicznego budynku z lipca 2012 r. wykonanego przez mgr inż. A. C.- rzeczoznawcę budowlanego oraz opinii dotyczącej stanu instalacji elektrycznej, jej przydatności do eksploatacji w lokalu nr 1 budynku mieszkalnego dwurodzinnego z dnia 31 lipca 2012 r. sporządzonej przez inż. J. U.

W protokole kontroli z lipca 2012 r. A. C. stan techniczny pierwotnych belek stropu nad parterem określił jako zagrażający bezpieczeństwu użytkowania. Odnośnie belek stropowych biegły ten stwierdził dodatkowo, że na całej długości porażone są one przez biologiczne szkodniki drewna, a w miejscach oparcia na murze wykazują praktycznie zerową wytrzymałość ze względu na ich całkowite zniszczenie przez grzyby - biologiczne szkodniki drewna. Jednocześnie rzeczoznawca ten podnosił także, że z uwagi na charakter budynku należy sądzić, że stan głowic belek stropowych na pozostałym obwodzie budynku jest podobny. W kwestii pokrycia dachowego zauważył również, że wymaga częściowego przełożenia oraz dodatkowego uszczelnienia, szczególnie na krawędzi styku stromej więźby. Kontrolujący ten zalecił w trybie pilnym wykonanie ekspertyzy technicznej w zakresie stanu bezpieczeństwa stropu nad parterem oraz więźby dachowej szczególnie pod kątem jej porażenia przez biologiczne szkodniki drewna. Nadto w protokole kontroli z dnia 29 maja 2013 r. PINB dodatkowo stwierdził ubytek pierwszego stopnia schodowego schodów strychowych oraz brak pochwytu w części górnej balustrady ochronnej od strony strychu. Odnosząc się do obowiązku dotyczącego instalacji elektrycznej, należy odwołać się w tej mierze do opinii technicznej instalacji elektrycznej z dnia 31 lipca 2012 r. wykonanej przez inż. J. U. na zlecenie M. i I. J. W opinii tej kontrolujący stwierdził, iż stan techniczny nowowykonanej instalacji elektrycznej (tj. instalacji wewnętrznej położonej w mieszkaniu nr 1) nie budzi zastrzeżeń. Instalacja ta nie zagraża życiu i zdrowiu i nadaje się do eksploatacji i podania napięcia. Jednocześnie opiniujący stwierdził, że wewnętrzna linia zasilającą od przyłącza do liczników, zabezpieczenie główne przelicznikowe oraz instalacja elektryczna istniejąca wymaga, bezwzględnie w trybie pilnym, wymiany.

W ocenie Sądu, te podstawowe ustalenia poczynione w tej sprawie przez organy obu instancji potwierdzają zaistnienie uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego tego budynku mieszkalnego. Rolą Sądu nie jest dokonywanie ustaleń faktycznych w sprawie, a jedynie sprawdzenie, czy dokonane przez organy ustalenia mają uzasadnienie w zebranym materiałem dowodowym i czy na ich podstawie organy zastosowały prawidłowe przepisy prawa. W ocenie Sądu, w tej sprawie ustalenia te są prawidłowe. Odnosząc się do zarzutów skargi, stwierdzić należy, iż zakres ekspertyzy, wbrew zarzutom skarżącego, nie obejmuje instancji wewnątrz lokali, ani stropu w części przebudowanej będącego przedmiotem odrębnego postępowania. Ponadto, z materiału dowodowego zebranego w tej sprawie przez organ I instancji nie wynika jednoznacznie, aby ekspertyzy technicznej wymagały jedynie te części budynku, które faktycznie zostały wydzielone do korzystania przez M. i D. K. Wręcz przeciwnie, oględziny przeprowadzone przez organ I instancji wykazały bezsprzecznie, że zniszczeniu uległy podstawowe elementy konstrukcyjne całego budynku, co ze względów faktycznych uzasadniało obciążenie obowiązkiem, o którym mowa w art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane wszystkich współwłaścicieli. Reasumując stwierdzić wypada, iż organy rozpoznające niniejszą sprawę, zobowiązane były jedynie do wykazania, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do kondycji budynku, w szczególności w odniesieniu do elementów konstrukcyjnych całego budynku oraz instalacji elektrycznej znajdującej się w tym budynku.

Na marginesie należy zauważyć, iż po ocenie dostarczonej ekspertyzy technicznej, w przypadku ewentualnego stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo, że jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym, organ nadzoru budowlanego może w drodze decyzji, nakazać usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Adresatem takiej decyzji jest właściciel, a w przedmiotowej sprawie byliby ewentualnie współwłaściciele nieruchomości. Nie budzi bowiem wątpliwości, że w przypadku występowania współwłasności obiektu budowlanego, obowiązek jego utrzymania w odpowiednim stanie technicznym ciąży na wszystkich współwłaścicielach.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że w tej sprawie organy prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy i zasadnie zastosowały art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane.

Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd skargę oddalił.

.