Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 151/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 26a ust.1a(1) pkt 3
journal: Dz.U. 2016 poz 2046
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jedn.
article: art. 11 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1509
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst. jedn,
article: art. 70
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi P. z siedzibą w C. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych: 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz P. z siedzibą w C. kwotę 3600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi P. w C. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] grudnia 2018 r. (znak: [...], nr sprawy: [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] września 2018 r. (znak: [...], nr sprawy: [...]):

1. nakazująca skarżącemu zwrot w terminie środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (zwanego dalej: "PFRON" lub "Fundusz") przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres sprawozdawczy: październik 2012 r. w kwocie [...]) wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia [...] listopada 2012 r. do dnia wpłaty;

2. umarzająca jako bezprzedmiotowe, postępowanie administracyjne wszczęte z urzędu w dniu [...] lipca 2018 r. w sprawie o zwrot środków PFRON tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze: grudzień 2012 r., lipiec 2013 r., wrzesień 2013 r.. kwiecień 2015 r.

Przedmiotowa decyzja zapadała w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] stycznia 2018 r. Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych uzyskał informacje z Kompleksowego Systemu Informacyjnego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, że strona nie opłaciła składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, FP i FGSP za okresy: październik 2012 r., grudzień 2012 r., lipiec, 2013 r., wrzesień 2013 r., kwiecień 2015 r. w terminie wynikającym z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1778, z późn. zm.).

Pismem z dnia [...] marca 2018 r. strona została wezwana do zwrotu środków Funduszu, wypłaconych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze: październik 2012 r., grudzień 2012 r., lipiec 2013 r., wrzesień 2013 r., listopad 2014 r., kwiecień 2015 r. wraz z odsetkami naliczonymi od tych kwot od dnia otrzymania dofinansowania, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania.

W związku z brakiem wpłaty w określonym w wezwaniu terminie, pismem z dnia [...] lipca 2018 r., znak: [...], Fundusz działając na podstawie art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, z późn. zm.); dalej: "k.p.a." zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu kwoty nienależnie pobranego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za ww. okresy.

Decyzją z dnia [...] września 2018 r., znak: [...], [...] Prezes Zarządu PFRON nakazał stronie zwrot w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji, środków Funduszu przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres sprawozdawczy: październik 2012 r. oraz umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu środków Funduszu za okresy: grudzień 2012 r., lipiec 2013 r., wrzesień 2013 r., kwiecień 2015 r. jako bezprzedmiotowe, z uwagi na fakt, iż składki ZUS od wynagrodzeń za te okresy zostały przez stronę opłacone w pełnej wysokości i w terminie.

Od powyższej decyzji strona, pismem z dnia 10 października 2018 r. (wpływ do Funduszu w dniu 17 października 2018 r.) złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Zaskarżoną do Sądu decyzją Prezes Zarządu PFRON utrzymał w mocy swoją decyzję.

Organ podkreślił, iż postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu środków PFRON za okresy sprawozdawcze: grudzień 2012 r., lipiec 2013 r., wrzesień 2013 r. oraz kwiecień 2015 r. zostało umorzone jako bezprzedmiotowe albowiem organ I instancji ustalił, iż składki ZUS od wynagrodzeń zostały opłacone zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, z późn. zm.); dalej: "ustawa o rehabilitacji".

W związku z powyższym ocenie podlegał okres sprawozdawczy październik 2012 r.

Organ podniósł, że z dokumentów złożonych w Systemie Dofinansowań i Refundacji wynika, że strona wypłaciła wynagrodzenia pracownikom niepełnosprawnym pod koniec miesiąca. Tym samym wnioskowi Wn-D za okres październik 2012 r. odpowiada deklaracja ZUS za okres październik 2012 r. Wynika to z faktu, iż wynagrodzenie płacone jest w tym samym miesiącu za miesiąc, za który pracownik pobiera wynagrodzenie, a obowiązek opłacenia składek powstaje z chwilą wypłaty wynagrodzenia. Zastosowanie mają w tym przypadku przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 2018 r. poz. 1509, z późn. zm.). Podniósł, iż zgodnie z art. 11 ust. 1 przychodami (także ze stosunku pracy) są otrzymane bądź pozostawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne. Podstawę naliczenia składek ZUS stanowi przychód w rozumieniu ustawy z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy. W związku z powyższym obowiązek zapłaty składek powstaje z chwilą wypłaty wynagrodzenia.

Organ zauważył, że z informacji przekazanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, pismem z dnia [...] marca 2018 r. wynika, że składki ZUS od wynagrodzeń za miesiąc październik 2012 r. zostały opłacone w pełnej wysokości po terminie w dniu 16 listopada 2012 r. Z tego względu stwierdził, iż strona za okres październik 2012 r. nie opłaciła składek ZUS od wynagrodzeń zgodnie z art. art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji, w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2012 r. do 30 listopada 2012 r. Zaznaczył, iż ww. przepis wskazuje że koszty płacy powinny zostać poniesione terminowo i faktycznie, wobec czego nieterminowe opłacenie składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, FP i FGSP, z uchybieniem terminu wynikającego z art. 47 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, skutkuje uznaniem, że dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za ww. okres sprawozdawczy zostało pobrane w całości nienależnie.

Wskazał, że z przepisów ustawy o rehabilitacji wynika, iż funkcjonujący system wsparcia zatrudnienia osób niepełnosprawnych w formie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych uznaje koszty płacy jako całość i nie ma możliwości wnioskowania o dofinansowanie jedynie do części tych kosztów. Podkreślił, że poniesienie przez pracodawcę kosztów płacy związanych z wypłatą wynagrodzenia wiąże się ściśle również z poniesieniem pozostałych kosztów płacy tj. m.in. kosztów ubezpieczenia społecznego, składek na Fundusz Pracy i FGŚP.

Organ odnosząc się do kwestii przedawnienia wskazał, że przepis art. 70 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, z późn. zm.), dalej: "O.p." nie ma zastosowania do należności z tytułu dofinansowań do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.

Wyjaśnił, że w niniejszej sprawie, ma zastosowanie art. 15 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 93 Traktatu WE (Dz. U. UE L Nr 83 z dnia 27 marca 1999 r.) (dalej jako: rozporządzenie Rady (WE) nr 659/1999) wskazujący dziesięcioletni okres przedawnienia. Albowiem przepis art. 15 ww. rozporządzenia stanowi lex specialis wobec przepisów prawa krajowego, co oznacza że dochodzenie zwrotu pomocy możliwe jest w ciągu dziesięciu lat licząc od dnia, w którym bezprawnie przyznano pomoc beneficjentowi.

Wskazał, iż pracodawca nabył prawo do dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych z dniem złożenia kompletnie i prawidłowo wypełnionego wniosku o dofinansowanie (Wn-D), tj. w dniu 1 listopada 2012 r. Wobec powyższego w myśl art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 okres przedawnienia rozpoczyna bieg w dniu, w którym bezprawnie przyznano pomoc beneficjentowi (...). Natomiast podjęcie jakiejkolwiek czynności przez Państwo Członkowskie powoduje przerwanie okresu przedawnienia.

Zaznaczył, iż strona pismem z dnia [...] marca 2018 r., znak: [...] została wezwana do zwrotu środków PFRON wypłaconych stronie tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych m.in. za okres październik 2012 r., wobec czego działanie Funduszu spowodowało przerwanie biegu przedawnienia. Wobec powyższego organ posiada możliwość dochodzenia zwrotu środków za okres sprawozdawczy październik 2012 r.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył P. w C.

Przedmiotową decyzję zaskarżył w części utrzymującej w mocy pkt 1 decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] września 2018 r. tj. w części nakazującej zwrócenia środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres sprawozdawczy październik 2012 r. w kwocie 24.428,57 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia [...] listopada 2012 r. do dnia wpłaty.

Wniósł o jej uchylenie oraz o zasądzenie od strony przeciwnej (organu) na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie art. 70 O.p., uznając iż nie ma on zastosowania w zakresie przedawnienia środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji osób Niepełnosprawnych za październik 2012 r., które organ nakazał zwrócić Skarżącemu, przekazanych mu tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci:

a) tj. obrazy art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i okoliczności zaistniałej sytuacji, a także niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy mając na względzie słuszny interes obywateli, w tym nieuwzględnienie statusu organizacji pożytku publicznego Skarżącego, która nie prowadzi działalności gospodarczej, nie gospodaruje swobodnie wolnymi środkami i zrzesza osoby niewidome i słabowidzące w celu ich społecznej integracji, rehabilitacji, wyrównywania szans, trudności w zgromadzeniu środków nia zapłatę wszystkich składek wobec nieterminowego wpływu środków z PEFRON, sytuacji majątkowej i materialnej Skarżącego oraz niewielkiego opóźnienia wynoszącego jedynie jeden dzień, a zwrot takiej kwoty wraz z odsetkami będzie tylko i wyłącznie ze szkodą dla osób niepełnosprawnych.

b) nadużycia prawa poprzez nakazanie od Skarżącego zwrotu dofinasowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ze względu na nieterminową zapłatę składek ZUS, co jest niewspółmierne do wagi popełnionego przekroczenia, biorąc pod uwagę, iż Skarżący spóźnił się jedynie jeden dzień, a w brzmieniu ustawy obowiązującej od grudnia 2012 r" takie opóźnienie nie skutkowałoby obowiązkiem zwrotu dofinansowania, ponieważ od 1 grudnia 2012 r. miesięczne dofinansowanie nie przysługiwało, jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji miesięczne dofinansowanie nie przysługuje jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni.

W myśl art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji kwota miesięcznego dofinansowania nie może przekroczyć 90% faktycznie i terminowo poniesionych miesięcznych kosztów płacy, a w przypadku pracodawcy wykonującego działalność gospodarczą, w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, zwanego dalej "pracodawcą wykonującym działalność gospodarczą", 75% tych kosztów. Tym samym art. 26a ust. 4 w zakresie intensywności pomocy dla osób prowadzących działalność gospodarczą jest odzwierciedleniem art. 41 ust. 2 rozporządzenia 800/2008 i 33 ust. 5 rozporządzenia 651/2014.

Koszty płacy oznaczają, zgodnie z art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Należy zauważyć, że za terminowo poniesione koszty płacy uznaje się te, które zostały poniesione w terminach wynikających odpowiednio z przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (wynagrodzenie), z ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (należności składkowe) oraz z ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (zaliczki na podatek dochodowy od wypłaconych wynagrodzeń).

Zgodnie natomiast z art. 47 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie później niż: 1) do 10 dnia następnego miesiąca - dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie; 2) do 5 dnia następnego miesiąca - dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych; 3) do 15 dnia następnego miesiąca - dla pozostałych płatników.

W sprawie sporna jest kwestia związana z opłaceniem należności składkowych za okres rozliczeniowy październik 2012 r., które zostały opłacone z jednodniowym uchybieniem terminu (16 listopada 2012 r.)

W ocenie Sądu, skarżące Stowarzyszenie zasadnie wywodzi, iż regulacja zwalniające od sankcji za uchybienia w terminie płatności składek na ubezpieczenia społeczne nieprzekraczające 14 dni, powinna znaleźć w sprawie zastosowanie. Art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji dopuszczający możliwość 14 dniowego uchybienia terminu płatności został wprowadzony ustawą z dnia 28 czerwca 2012 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw. Art. 8 pkt 2 ustawy zmieniającej stanowi, że ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem m.in. art. 1 pkt 9 lit. a, który wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia. Co istotne przy tym, zgodnie z uzasadnieniem projektu ustawy nowelizującej (Sejm RP VII kadencji Nr druku: 386), projekt miał na celu m.in. doprecyzowanie przepisu art. 26a ust. 4 ustawy o wskazanie na konieczność terminowego poniesienia kosztów płacy. Należy podkreślić również, iż regulacja zawarta w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 odnosi sankcję w postaci utraty prawa do miesięcznego dofinansowania do tożsamej definicji terminu poniesienia miesięcznych kosztów płacy, doprecyzowując jedynie wymiar dopuszczalnego przekroczenia terminu.

W powyższym kontekście, zauważyć należy, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 2 marca 1993 r., sygn. akt K 9/92 wyjaśnił, że zasada bezpośredniego działania nowej ustawy "polega [...] na tym, że od chwili wejścia w życie nowych norm prawnych należy je stosować do stosunków prawnych (zdarzeń, stanów rzeczy) danego rodzaju niezależnie od tego, czy dopiero powstaną, czy też powstały wcześniej przed wejściem w życie nowego prawa, lecz trwają nadal w czasie dokonywania zmiany prawa. Zasada ta umożliwia ustawodawcy dokonanie szybkiej zmiany prawa i potraktowanie stosunków prawnych danego rodzaju jednakowo według nowych norm prawnych przy założeniu, że nowe prawo odpowiada lepiej nowym warunkom jego obowiązywania niż prawo uchylane". Zatem jeżeli w ustawie brak jest wyraźnych i szczególnych przepisów przejściowych, ustawę tę stosuje się od dnia jej wejścia w życie wprost i bezpośrednio do wszystkich stanów prawnych objętych jej zakresem podmiotowym i przedmiotowym. Innymi słowy, uniemożliwia to stosowanie innych przepisów, niż przepisy nowe (przepisy w brzmieniu nadanym nowelizacją).

Do pozytywnych aspektów bezpośredniego działania nowej ustawy zalicza się to, że w stosunku do wszystkich podmiotów mają zastosowanie te same nowe przepisy prawa, które, przynajmniej z założenia, powinny lepiej odzwierciedlać aktualne stosunki społeczne. To jednak, czy dać pierwszeństwo zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych, czy też zasadzie bezpośredniego działania ustawy nowej musi każdorazowo wynikać z konkretnej sprawy, charakteru przepisów podlegających zmianie, przy uwzględnieniu jednocześnie skutków z nich wynikających. Jednocześnie wyjaśnić trzeba, że o retroaktywnym działaniu prawa mówimy wtedy, gdy nowe prawo stosuje się do zdarzeń "zamkniętych w przeszłości", zakończonych przed wejściem w życie nowych przepisów. Tak rozumianą retroaktywność odróżnia się od retrospektywności prawa, która występuje wówczas, gdy przepisy nowego prawa regulują zdarzenia bądź stosunki prawne o charakterze "otwartym", "ciągłym", takie, które nie znalazły jeszcze swojego zakończenia ("stosunki w toku"), które rozpoczęły się, powstały przed rządami dawnego prawa i trwają dalej, po wejściu w życie przepisów nowej ustawy (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 5 listopada 1986 roku U 5/86 OTK 1986 poz. 1, z 28 maja 1986 roku U 1/86 OTK 1986 poz. 2).

W realiach sprawy mamy do czynienia z takim właśnie zdarzeniem, relacją publiczno - prawną wciąż "otwartą". Dzieje się tak, ponieważ do czasu zainicjowania niniejszego postępowania, co miało miejsce po latach od udzielenia refundacji, wcześniej – pod rządami dawnej regulacji - nie została zweryfikowana jej zasadność. Oczywiste przy tym jest, że nowa regulacja jest z woli ustawodawcy dla strony korzystniejsza. Z uwagi na w istocie sankcyjny charakter prowadzonego obecnie postępowania nie możemy zatem tracić z pola widzenia zasady stosowania ustawy dla skarżącego Stowarzyszenia względniejszej (korzystniejszej), którą w realiach sprawy jest nowe prawo nowe.

Zastosowaniu nowej ustawy nie sprzeciwiają się realiach sprawy w szczególności względy natury aksjologicznej. Za wyrokiem NSA z 27 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 1425/15 stwierdzić wypada, że jak podkreśla się w orzecznictwie Sądu Najwyższego z "art. 178 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji wynika, że obowiązkiem sądów jest interpretowanie przepisów ustaw, zatem nie mogą poprzestać na dosłownym odczytaniu ich treści, gdyż zobowiązane są do nadania im takiego znaczenia, aby rezultat wykładni był zgodny z zasadami przewidzianymi w Konstytucji i prawie międzynarodowym, wiążącym Polskę, oraz z ich aksjologicznym uzasadnieniem. Odwołanie do tego kontekstu również stanowi bezpośrednie stosowanie Konstytucji w rozumieniu art. 8 ust. 2. Konsekwentnie, jeżeli treść przepisu ustalona na podstawie dyrektyw I stopnia (językowej, systemowej i celowościowej) jest rozbieżna lub budzi wątpliwości co do zgodności z aktualną aksjologią, sądy powinny stosować generalne dyrektywy wykładni, stanowiące metanormy II stopnia" (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2016 r., sygn. akt V CSK 455/15, publ, LEX nr 1994408).

W tym kontekście należy nawiązać do ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską międzynarodowych uregulowań prawnych dotyczących praw osób niepełnosprawnych. Szczególną rolę odgrywa tu Konwencja Nr 159 MOP dotycząca rehabilitacji zawodowej i zatrudnienia osób niepełnosprawnych z dnia 20 czerwca 1983 r. (Dz. U. z 2005, Nr 43, poz. 412), której celem jest zapobieganie wykluczeniu społecznemu osób niepełnosprawnych przez prowadzenie odpowiedniej polityki ukierunkowanej na rehabilitacje zawodową (K. Ślebzak w: red. M. Safian, L. Bosek, Konstytucja RP. Tom I. Komentarz do art. 1-86, Warszawa 2016, s. 1566). Należy zaznaczyć, że celem rehabilitacji zawodowej powinno być umożliwienie osobie niepełnosprawnej uzyskania i utrzymania odpowiedniego zatrudnienia, awansu zawodowego, aby w ten sposób ułatwić jej włączenie się lub ponowne włączenie się do społeczeństwa (art. 1 tej konwencji).

Istotne znaczenie dla aksjologicznego uzasadnienia omawianej wykładni ma również Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych z dnia 13 grudnia 2006 r. (Dz. U. z 2012, poz. 1169), w której Polska zobowiązała się do popierania możliwości zatrudnienia i rozwoju zawodowego osób niepełnosprawnych na rynku pracy oraz pomocy w znalezieniu, uzyskaniu i utrzymaniu zatrudnienia (art. 27 Konwencji).

Tymczasem w sytuacji zobowiązania pracodawcy, po latach od udzielenia refundacji, do jej zwrotu wraz z odsetkami, dojść może do takiej zmiany jego sytuacji ekonomicznej, że jej skutkiem może stać się likwidacja miejsca pracy osoby niepełnosprawnej. Utrzymanie zatrudnienia takich osób stanowi zaś, jak wcześniej wskazano, międzynarodowe zobowiązanie Rzeczpospolitej Polskiej. Taki ewentualny skutek decyzji takiej jak kontrolowana byłby w oczywisty sposób niepożądany.

Niezrozumiałe przy tym wydaje się odniesienie się przez pełnomocnika organu w odpowiedzi na skargę z 24 stycznia 2019 r. do kwestii zawinienia przy naruszeniu 14-dniowego terminu, o którym mowa w art. 26a ust. 1a1 pkt 3, skoro powyższy termin nie został przez stronę skarżącą naruszony.

Sąd podziela natomiast pogląd pełnomocnika organu zaprezentowany w uzupełnieniu odpowiedzi na skargę z 12 lutego 2019 r., iż w celu ustalenia, czy roszczenia Funduszu przedawniają się w terminie określonym w prawie unijnym dla przedsiębiorców, należałoby określić, czy zatrudnione osoby niepełnosprawne, których wynagrodzenia są finansowane ze środków PFRON, wykonują czynności wykorzystywane w efekcie na cele związane z działalnością gospodarczą pracodawcy w rozumieniu prawa unijnego. Wynik powyższej analizy determinować będzie skuteczność dalszego dochodzenia roszczeń Funduszu. Pełnomocnik organu trafnie podniósł bowiem w uzupełnieniu skargi z 27 lutego 2019 r. z dniem 28 kwietnia 2017 r. w efekcie nowelizacji art. 60 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077); dalej: "u.f.p." przychody państwowych funduszy celowych tytułem zwracanych dotacji zostały uznane za niepodatkowe należności budżetowe. Do spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych nieuregulowanych w ustawie o finansach publicznych, do których zgodnie z art. 67 u.f.p. stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, należy zaliczyć m.in. sprawy dotyczące zwrotu środków pobranych w nadmiernej wysokości na realizację zadań z zakresu ustawy o rehabilitacji. Sąd podziela stanowisko pełnomocnika, iż przepisy Ordynacji podatkowej w zakresie terminu przedawnienia, a także przerwania jego biegu znajdą zastosowanie wyłącznie do biegu przedawnienia zobowiązań beneficjentów PFRON niebędących przedsiębiorcami w rozumieniu art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, a więc wobec których nie mają zastosowania regulacje prawa unijnego o pomocy publicznej dla przedsiębiorców. Istotne jest przy tym, że, jak trafnie wskazał pełnomocnik PFRON, od dnia 28 kwietnia 2017 r. nie jest możliwe wydanie decyzji nakazującej zwrot środków PFRON, o ile do tego czasu nie zostało skierowane wezwanie do zapłaty. Należy również zaznaczyć, iż skarżące Stowarzyszenie zostało wezwane do zwrotu kwoty nienależnie pobranego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres sprawozdawczy październik 2012 r. wezwaniem, które doręczono stronie w dniu 27 marca 2018 r.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy zastosuje się do wskazanej w wyroku wykładni prawa materialnego i zastosuje ustawę nową, korzystniejszą dla Stowarzyszenia. W tym kontekście dokona ustaleń związanych z uiszczeniem przez skarżącą miesięcznych kosztów płacy z uchybieniem terminu wskazanego w art. 26a ust. 1a1 ustawy o pkt 3 ustawy o rehabilitacji. Rozważy także kwestię możliwości wydania decyzji merytorycznej z uwagi na bieg terminu przedawnienia.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach sąd orzekł opierając się na treści art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800, z późn. zm.). Na kwotę przysługujących do zwrotu stronie kosztów postępowania sąd zaliczył 3.600 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego.