Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1394/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Ruszyński Sędziowie NSA Jerzy Małecki as. sąd. WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Protokolant: sekr.sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi JC na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 rok od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach oddala skargę. /-/ K.Nikodem /-/ J.Ruszyński /-/ J.Małecki


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] . Drugi Urząd Skarbowy ustalił JC podatek dochodowy za rok 1998 w wysokości [...] od przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. W toku postępowania ustalono, że JC w 1998 r. poniosła wydatki znacznie przekraczające uzyskane w danym roku dochody. W 1998 r. podatniczka poniosła wydatki w kwocie [...] zł na:

nabycie nieruchomości,

* remont lokalu mieszkalnego,

* bieżące utrzymanie.

W roku 1998 r. JC, zgodnie z zeznaniem, osiągnęła dochód w wysokości [...] zł, którego źródłem było świadczenia rentowe oraz wynagrodzenie z umowy zlecenia. W toku postępowania podatniczka wskazała, że wydatki sfinansowała z pieniędzy MW, z którym zamieszkuje od około 20 lat, a który na początku lat 90-tych zajmował się handlem wyrobami tytoniowymi i osiągał znaczne dochody. Nadto wydatki zostały pokryte z dochodu ze sprzedaży runa leśnego oraz z darowizny otrzymanej od matki po sprzedaży odziedziczonego gospodarstwa rolnego w 1986 r. Zeznanie podatniczki dotyczące źródeł pokrycia wydatków, nie zostało poparte żadnymi dowodami.

Od decyzji podatniczka złożyła odwołanie. Organ podatkowy II instancji uznał, że rozstrzygnięcie wymaga przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w znacznej części i uchylił decyzję w całości do ponownego rozpatrzenia.

W wyniku ponownego postępowania organ podatkowy I instancji ustalił, że podatniczka poniosła wydatki w kwocie [...]. Kwota ta obejmuje wcześniej ustalone wydatki oraz dodatkowo podatek od nieruchomości w wysokości [...] zł. Do ustalenia podatku przyjęto dochód z tytułu renty, z umowy zlecenia oraz z likwidacji w dniu [...] lokaty założonej w Banku Zachodnim WBK S.A. w łącznej wysokości [...] zł. Organ ponownie nie przyjął za wiarygodne wyjaśnienia strony, odnośnie otrzymanych darowizn od MW, osiągniętych dochodów ze sprzedaży runa leśnego oraz darowizny otrzymanej w 1986 r. od matki. Żadna z tych okoliczności nie została potwierdzona jakimkolwiek dowodem, nadto strona nie umiała wskazać chociażby przybliżonej wysokości otrzymanych przychodów ze wskazanych źródeł. Organ nie uznał również, że kwota [...] uzyskana w roku 1995 z tytułu cesji praw majątkowych została przeznaczona na wydatki 1998 r. Na postawie zebranego materiału Drugi Urząd Skarbowy ustalił wysokość przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za rok 1998 w kwocie [...] zł i podatek dochodowy w wysokości [...] zł. Ta decyzja również została zaskarżona do Izby Skarbowej, w odwołaniu pełnomocnik podatniczki zarzuca naruszenie przepisów art. 120, 121, 122, 180§1, 187§1 i 188 Ordynacji podatkowej.

Izba Skarbowa ponownie uchyliła zaskarżoną decyzję i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ I instancji wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy ustalić m. in.

l)stan środków pieniężnych na dzień [...] i [...] . zgromadzonych między innymi w Banku Zachodnim WBK S.A. oraz na rachunku osobistym,

2) czy faktycznie JC otrzymała znaczne korzyści majątkowe z tytułu dokonanej w 1995 r. cesji praw majątkowych.

3)Nadto wyjaśnienia wymagają nowe okoliczności, które zostały ujawnione po wydaniu zaskarżonej decyzji. Urząd Skarbowy bowiem zwrócił się pismem do Przedsiębiorstwa "A" o nadesłanie umowy zawartej z JC na wybudowanie lokalu mieszkalnego oraz ewentualnie kserokopii wpłat. Z nadesłanych dokumentów wynika, że podatniczka ponad wydatki wskazane w decyzji poniosła jeszcze w 1998 r. wydatki na wkład budowlany w wysokości [...] zł, która to kwota nie była uwzględniona w rozstrzygnięciu organu I instancji.

Po ponownym uzupełnieniu materiału dowodowego Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...] nr [...] ustalił wysokość przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za rok 1998 i ustalił podatek dochodowy w formie ryczałty w wysokości [...] zł. Organ podatkowy z uwagi na fakt, że likwidacja lokaty bankowej nastąpiła [...] podzielił rok podatkowy na dwa okresy: od [...] do [...]. i od [...] i. do [...]. przypisując do tych okresów poszczególne przychody i wydatki.

Urząd Skarbowy ustalił, że w okresie [...] - [...] podatniczka poniosła następujące wydatki:

* zakup nieruchomości położonej w wysokości [...] zł plus opłaty związane z dokonaną transakcją w wysokości [...] zł,

* wpłaty do Przedsiębiorstwa "A" na zakup lokalu mieszkalnego w wysokości [...] zł,

* wydatki na remont i modernizację lokalu mieszkalnego wykazane w złożonym PIT-30 za 1998 r. w wysokości [...] zł,

* wydatki związane z utrzymaniem domu i rodziny w wysokości [...] zł, podatek od nieruchomości [...] zł,

W okresie od [...] do [...] podatniczka poniosła wydatki na;

* założenie lokaty terminowej na kwotę [...] zł,

* wydatki związane z utrzymaniem domu i rodziny w wysokości [...] zł..

Za źródła finansowania wydatków z okresu [...] do [...] . przyjęto:

dochód wynikający z zeznania pomniejszony o dochody z miesiąca grudnia w wysokości [...] zł,

- wypłacone odsetki od lokaty bankowej w kwocie [...] zł,

Za źródła finansowania wydatków poniesionych w okresie od [...] . do [...] . przyjęto:

likwidację lokaty bankowej w wysokości [...] zł.

* odsetki od lokaty w wysokości [...] zł,

* świadczenie rentowe w wysokości [...] zł

* wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia w wysokości [...] zł.

Na tej podstawie organ I instancji uznał, że w okresie od [...] . do [...] podatniczka nie dysponowała środkami finansowymi pozwalającymi na pokrycie poniesionych wydatków, natomiast w okresie od [...] do [...] . uzyskała środki finansowe w wysokości [...] zł, które pomniejszone o poniesione wydatki z tego okresu powodują, że na koniec roku 1998 pozostały zasoby majątkowe w kwocie [...] zł. Nadto organ przeprowadził analizę dochodów i wydatków z lat poprzednich, aby ewentualnie ustalić zasoby finansowe zgromadzone na początek roku 1998. Organ na podstawie dowodu z przesłuchania świadka przyjął, że kwota [...] zł otrzymana z tytułu cesji praw od AG w grudniu 1995 r. stanowiła stan oszczędności na koniec 1995 r. i źródło finansowania wydatków roku 1996.

Wskazano w decyzji, że nie można przyjąć dochodów konkubenta z działalności gospodarczej oraz ze sprzedaży samochodu marki [...] za źródło pokrycia wydatków podatniczki, zarówno dlatego, że nie były to jej dochody , jak również postępowanie dowodowe nie potwierdziło posiadania znacznych środków przez MW. Nadto strona nie przedstawiła żadnych dowodów na okoliczność osiągania dochodów z tytułu sprzedaży runa leśnego oraz otrzymanej od matki darowizny. Organ nie dał wiary również oświadczeniu, że podatniczka posiadała oszczędności w dolarach i markach po likwidacji lokat bankowych w Banku Staropolskim, ponieważ jak wykazało postępowanie pieniądze z tych lokat zostały przeznaczone na założenie lokaty w Banku Zachodnim WBK S.A..

Od decyzji wniesiono odwołanie, w którym zarzucono naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 10 ust. 1 pkt. 9, art. 20 ust. 1 i 3, art. 30 ust. 1 pkt. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a także prawa proceduralnego: art. 121, 122, 124, 180, 187 i 210 §4 Ordynacji podatkowej. W odwołaniu podniesiono, że organ I instancji bezpodstawnie nie przyjął: przychodów konkubenta MW, oszczędności w markach i dolarach nie lokowanych na żadnym koncie, dochodu ze sprzedaży runa leśnego oraz darowizny od matki.

Izba Skarbowa uchyliła zaskarżoną decyzję i ustaliła podatek dochodowy w kwocie [...] zł od przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach w wysokości [...] zł. Organ II instancji skorygował przychód z tytułu odsetek od lokaty bankowej o kwotę [...] , ponieważ w zaskarżonej decyzji kwota ta została dwukrotnie zaliczona do dochodów roku 1998, nadto przyjęto, że kwota lokaty stanowi przychód roku 1998, natomiast stan oszczędności na koniec 1998 r stanowi lokata bankowa na kwotę [...] zł. Organ II instancji nie znalazł podstaw do dzielenia roku podatkowego na dwa okresy. W pozostałym zakresie Izba Skarbowa utrzymała ustalenia organu I instancji.

Od tej decyzji strona wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazując na naruszenie prawa materialnego i proceduralnego oraz podnosząc zarzuty wskazane w odwołaniu

W odpowiedzi na skargę organ wnosi o oddalenie skargi, wskazując jednocześnie, że zarzuty zawarte w skardze są powieleniem zarzutów odwołania, do których szczegółowo organ ustosunkował się w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja ostateczna wydana została zgodnie z obowiązującym prawem. Przepis art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. nr 90 poz. 416, ze zm.) stanowi, że wysokość przychodów nieznaj dujący eh pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzących z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. Przychód ze źródeł nieujawnionych jest ustalany jako suma wydatków poniesionych w roku podatkowym oraz wartość zgromadzonego mienia. W przedmiotowej sprawie bezsporne są ustalone wydatki, jakie JC poniosła w roku 1998. Nie ulega wątpliwości, że poniesione wydatki w znaczny sposób przekraczają zeznany dochód. Organ podatkowy przeprowadził postępowanie dowodowe również na okoliczność posiadania ewentualnych zasobów majątkowych na dzień [...] W sytuacji, gdy organ podatkowy ustali w postępowaniu, że poniesione w roku podatkowym wydatki podatnika znacznie przekraczają zeznany dochód, na podatniku ciąży wykazanie, że wydatki te znajdują pokrycie w określonym opodatkowanym lub zwolnionym od opodatkowania źródle dochodu bądź też w posiadanych zasobach majątkowych. W tym momencie ciężar dowodu przechodzi na podatnika. Z pewnością ważnym dowodem w sprawie są zawsze wyjaśnienia podatnika jednak, jak każdy dowód, podlega on ocenie organu podatkowego. W toku postępowania podatkowego, jak również w skardze, strona domaga się uwzględnienia przychodów konkubenta podatniczki, oszczędności w markach i dolarach nie lokowanych na żadnym koncie, dochodu ze sprzedaży runa leśnego oraz darowizny od matki. Organ podatkowy , zdaniem Sądu, wnikliwie przeprowadził postępowanie dowodowe, jak również dokonał prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego. Słusznie organy podatkowe uznały za niewiarygodne wyjaśnienia skarżącej dotyczące otrzymanych środków od konkubenta MW, w sytuacji, kiedy MW w toku postępowania zeznał, że w latach 1998-2000 nie przekazywał darowizn, ani nie udzielał pożyczek, a zeznane przez niego dochody nie potwierdzają wskazanych przez JC okoliczności, że na początku lat 90 MW osiągnął znaczne dochody z działalności gospodarczej. Organy podatkowe słusznie uznały, że koszty związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego ponoszą wspólnie, zatem do ustalenia poniesionych wydatków przyjęto połowę deklarowanej kwoty na bieżące utrzymanie skarżącej.

Również nie można przyjąć wyjaśnień strony odnośnie oszczędności przechowywanych w domu, jak również darowizny od matki. Strona w żaden sposób nie wykazała, że otrzymała dziesięć lat wcześniej darowiznę od matki, którą przeznaczyła na wydatki poniesione w roku 1998, skoro nie umiała wskazać nawet przybliżonej wartości otrzymanej darowizny.

Skarżąca domaga się nadto uwzględnienia dochodu ze sprzedaży runa leśnego, jednak nie przedstawia żadnego dowodu pozwalającego na ustalenie, że trudniła się sprzedażą runa leśnego, a wyjaśnienia strony w tym zakresie są niespójne. W toku postępowania nie wskazała, jaki uzyskała dochód ze tej sprzedaży. Zatem nie było podstaw do przyjęcia dochodu z tego tytułu.

W tych okolicznościach Sad orzekł jak w sentencji wyroku, oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153/02/1270 ze zm). w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi-(Dz.U. 153/02/1271 ze zm.).

/-/ K. Nikodem /-/ J. Ruszyński /-/ J. Małecki