Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 525/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7b ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 725
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2020 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków; oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (zwany dalej: [...]INGiK), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, z 2019 r., poz. 60, 730, zwanej dalej: Kpa), w związku z art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2019 r., poz. 725 i 730, zwanej dalej: ustawa), po rozpatrzeniu odwołania M. J. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2019 r., nr [...], orzekł:

1. uchylić zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości

2. pozostawić bez zmian wpis w operacie ewidencji gruntów i budynków w jednostce rejestrowej [...] obrębu [...], gmina [...] w zakresie wpisania M. J. jako dzierżawcy nieruchomości stanowiącej własność P. J., oznaczonej na arkuszu ewidencyjnym nr [...] jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] ha.

Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] Starosta [...], na podstawie art. 104 Kpa, art. 20 ust. 1, art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 2a i ust. 2b pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 45 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r., poz. 393, zwanego dalej: Rozporządzenie) orzekł o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów i budynków zmiany polegającej na wykreśleniu z jednostki rejestrowej [...] obrębu [...], gmina [...] M. J., figurującego jako dzierżawca nieruchomości stanowiącej własność P. J., oznaczonej na arkuszu nr [...] jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 2.0283 ha.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. J., działający przez profesjonalnego pełnomocnika, kwestionując skuteczność wypowiedzenia M. J. przez W. J. umowy dzierżawy zawartej [...] stycznia 2015 r. na okres 10 lat, także zarzucając dokonanie aktualizacji operatu ewidencyjnego niezgodnie ze stanem faktycznym i prawnym, jak również naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1 i art. 80 Kpa.

Uwzględniając odwołanie [...]INGiK w pierwszej kolejności omówił podstawy prawne rozstrzygnięcia. W tej mierze przywołał treść art. 20 ust. 2 pkt 6 ustawy, podkreślając, że w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się m.in. informacje dotyczące umów dzierżawy, jeżeli od wykazania takich informacji w ewidencji gruntów i budynków uzależnione jest nabycie praw wynikających z przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, a także z przepisów o rozwoju obszarów wiejskich. Na tym tle organ stwierdził, że w ewidencji wykazuje się dane o gruntach, które są przedmiotem umów dzierżawy oraz o dzierżawcach tych gruntów zgłaszanych do ewidencji w związku z przepisami art. 28 ust. 4 pkt 1, art. 38 pkt 1 także art. 117 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym, rolników (Dz. U. z 2017 r. poz. 2336 ze zm.) lub z przepisami wydanymi na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji Gwarancji Rolnej, (Dz. U. z 2017 r. poz.1867). Jednocześnie organ wskazał, że z treści art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników wynika, że umowa dzierżawy powinna być zawarta na okres co najmniej 10 lat z osobą obcą, z którą rolnik nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Podniesiono także, szczegółowy sposób prowadzenia ewidencji gruntów i budynków określa Rozporządzenie z dnia 29 marca 2001 r., które w § 44 ust. 2 przewiduje, że starosta zobowiązany jest do utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.

Stosownie zaś do § 45 ust. 1 Rozporządzenia - aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych.

Rozwijając dalej wywód organ wskazał, że za zmiany udokumentowane należy, w świetle art. 22 ust. 2 ustawy, uznać przede wszystkim zmiany wynikające z treści aktów normatywnych oraz przesłanych staroście odpisów prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, odpisów ostatecznych decyzji administracyjnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych, a także dokumentacji architektoniczno - budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno - budowlanej. Natomiast właściciele nieruchomości lub inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu znajdują się nieruchomości Skarbu Państwa oraz samoistni posiadacze nieruchomości bez urządzonej księgi wieczystej lub zbioru dokumentów, zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian.

W ocenie organu odwoławczego z powołanych przepisów wynika zatem, że procedurę aktualizacji ewidencji gruntów i budynków ujęto w określone ramy prawne. Nie może być dokonywana przez dowolne podmioty, czy w oparciu o dowolne dokumenty. Oznacza to, że skuteczne uprawnienie do zgłoszenia zmian w ewidencji gruntów wynika z tytułu własności do tego gruntu lub innego tytułu pozwalającego na władanie nim, jak również posiadania dokumentu, który może stanowić podstawę aktualizacji operatu ewidencyjnego. Natomiast odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c ustawy).

Wskazano także, iż ewidencja gruntów i budynków rejestruje jedynie dane podmiotowe i przedmiotowe określone uprzednio w odpowiednim trybie i wynikające z orzeczeń stosownych organów. Rejestr ten nie może zatem rozstrzygać sporów, co do prawa własności gruntów, jak również nadawać prawa do nieruchomości. Postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma bowiem charakter wyłącznie rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych.

Kolejno podniesiono, że zgodnie z art. 24 ust. 2a i 2b ustawy informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek właścicieli nieruchomości lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje natomiast albo w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: przepisów prawa, wpisów w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, wpisów w innych rejestrach publicznych, wreszcie wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców; bądź w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.

W drugiej kolejności organ opisał ustalony w sprawie stan faktyczny, wskazując, co następuje.

Z dokumentacji otrzymanej od Starosty wynika, że M. J. ujawniony został w operacie ewidencyjnym jako dzierżawca działki nr [...] o powierzchni 2.0283 ha położonej w [...], na podstawie wspólnego wniosku ówczesnego właściciela nieruchomości W. J. i dzierżawcy M. J. oraz umowy dzierżawy z [...] stycznia 2015 r. zawartej pomiędzy wymienionymi stronami na okres 10 lat, tj. od dnia [...] stycznia 2015 r. do dnia [...] stycznia 2025 r.

Z treści powołanej umowy wynika również, że właściciel nieruchomości W. J. zawarł umowę w celu uzyskania świadczeń z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego oraz, że strony mają prawo do rozwiązania jej za rocznym wypowiedzeniem.

W dniu [...] maja 2018 r. do Starosty wpłynęło zgłoszenie zmian danych ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmiany właściciela nieruchomości położonej w [...], gmina [...] oznaczonej jako działki nr: [...], [...] o ogólnej powierzchni 2.2648 ha. Zgłaszającym zmianę była B. J., która do wniosku dołączyła dokumenty w postaci kopii aktów notarialnych poświadczonych za zgodność z oryginałem z [...] maja 2018 r., tj. protokół dziedziczenia repertorium A numer [...] oraz akt poświadczenia dziedziczenia repertorium A numer [...]. Z dokumentów wynika, że po zmarłym W. J., poprzednim właścicielu przedmiotowej nieruchomości, spadek nabyła w ˝ części B. J., żona zmarłego W. J. oraz w ˝ części jego syn P. J.. Zmianę do operatu ewidencyjnego na wniosek strony Starosta wprowadził [...] maja 2018 r. (zmiana nr [...]).

Dnia [...] lipca 2018 r. do Starosty wpłynął akt notarialny - umowa o dział spadku repertorium A numer [...] z [...] czerwca 2018 r., zgodnie z którą wyłącznym właścicielem nieruchomości wpisanej do księgi wieczystej nr [...] [...] po zmarłym W. J. został P. J..

Z treści aktu notarialnego wynika między innymi również fakt, że działka nr [...] była dzierżawiona przez M. J. na podstawie umowy zawartej w zwykłej formie pisemnej na czas od dnia [...] stycznia 2015 r. do [...] stycznia 2025 r., przy czym umowa ta została wypowiedziana przez W. J. pismem z [...] lutego 2018 r. Zmianę do operatu ewidencyjnego Starosta [...] wprowadził z urzędu [...] lipca 2018 r. (zmiana nr [...]).

Na dzień wydania decyzji organu odwoławczego w jednostce rejestrowej [...] operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina [...] dla nieruchomości oznaczonej na arkuszu mapy ewidencyjnej nr [...] jako działka nr [...] o powierzchni 2.0283 ha wpisanym właścicielem jest P. J..

Dla nieruchomości tej prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w [...] księga wieczysta nr [...] Z treści księgi wieczystej wynika, że nieruchomość położona w [...] oznaczona jako działki nr [...] i nr [...] jest własnością P. J..

Kolejno organ wywodził, że dnia [...] lutego 2019 r. do Starostwa wpłynął wniosek P. J. (cyt.:) " o wykreślenie umowy dzierżawy zawartej [...] stycznia 2015 r. z M. J. dotyczącej działki nr [...] o powierzchni 2.0283 ha". Jednocześnie wnioskodawca poinformował, że umowa dzierżawy została skutecznie rozwiązana. Do wniosku dołączył kopie następujących dokumentów: wypowiedzenie umowy dzierżawy z [...] lutego 2018 r. przez W. J., potwierdzenie nadania listu poleconego oraz potwierdzenie jego doręczenia z [...] lutego 2018 r. przez [...] S.A., Urząd Pocztowy [...] oraz umowę dzierżawy z [...] stycznia 2015 r. zawartą pomiędzy wydzierżawiającym W. J., a dzierżawcą M. J..

Organ stwierdził, że z załączonego pisma W. J. skierowanego do M. J. wynika, że W. J. z dniem [...] lutego 2018 r. wypowiedział z rocznym wypowiedzeniem, bez podania przyczyny M. J. umowę dzierżawy zawartą [...] stycznia 2015 r.

Kolejno [...]INGiK wskazał, że w toku postępowania M. J. - [...] marca 2019 r. -zapoznał się ze zgromadzonymi w sprawie dokumentami i oświadczył, że "nie zgadza się na rozwiązanie umowy dzierżawy z dnia [...] stycznia 2015 r., ponieważ kontynuowanie dzierżawy jest niezbędne w celu wywiązania się z umowy zawartej z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa".

Na tle tak ustalonego stanu faktycznego organ zważył, co następuje.

Podstawą do wykreślenia dzierżawcy M. J. z jednostki rejestrowej [...] operatu ewidencji gruntów i budynków przez Starostę był wniosek aktualnego właściciela przedmiotowej nieruchomości P. J. wraz z załączoną między innymi kopią, potwierdzoną za zgodność z oryginałem, wypowiedzenia umowy dzierżawy z [...] lutego 2018 r. przez W. J..

P. J. udokumentował, że wypowiedzenie dzierżawy działki nr [...] M. J. nastąpiło zgodnie z § 6 umowy dzierżawy, tj. z rocznym wypowiedzeniem.

W odwołaniu M. J., nie kwestionuje prawa własności P. J. do opisanej powyżej nieruchomości, który nabył nieruchomość w drodze spadkobrania po swoim zmarłym ojcu W. J.. Kwestionuje natomiast dopuszczalność i prawną skuteczność wypowiedzenia umowy dzierżawy dokonanego przez poprzedniego właściciela nieruchomości W. J. z [...] lutego 2018 r.

Podnosi również fakt, że umowa dzierżawy została zawarta w celu uzyskania przez poprzedniego właściciela świadczeń z [...] Ubezpieczenia Społecznego, który zmarł. Z kolei dzierżawca w wyniku zawarcia przedmiotowej umowy (cyt.:) "zgłosił grunty będące przedmiotem dzierżawy do Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 i uzyskał wsparcie finansowe w ramach tego programu. Kontynuowanie przedmiotu dzierżawy jest niezbędne w celu wywiązania się z umowy zawartej przez Dzierżawcę z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnicza ".

Organ przywołał treść art. 694 Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz.1025, 1104, 1629, 2073, 2244, z 2019 r. poz. 80, zwanego dalej: Kc), podkreślając, że do dzierżawy stosuje się odpowiednio przepisy o najmie. Z kolei zgodnie z 678 §1 Kc w razie zbycia rzeczy najętej w czasie trwania najmu nabywca wstępuje w stosunek najmu na miejsce zbywcy. Z powyższych przepisów wynika zatem, według organu, że nowy właściciel z mocy prawa przejmuje wszelkie obowiązki oraz uprawnienia wydzierżawiającego. Oznacza to, że pomimo, że P. J. nie zawierał umowy z dzierżawcą, przyjął jej ustalenia.

Kolejno organ wywodził, że powyższa umowa dzierżawy jest umową zawartą na czas określony - na okres dziesięcioletni. Zgodnie z art. 673 §3 Kc umowę dzierżawy zawartą na czas oznaczony można wypowiedzieć w wypadkach określonych w tej umowie. Według organu oznacza to, że w razie braku określenia przez strony umowy dzierżawy wypadków, których zaistnienie będzie upoważniało strony lub jedną ze stron do wypowiedzenia umowy dzierżawy, jej wypowiedzenie będzie niemożliwe. Niewystarczające jest ograniczenie się do stwierdzenia jedynie dopuszczalności rozwiązania umowy za rocznym wypowiedzeniem. Rozwiązanie umowy dzierżawy nastąpi wraz z upływem okresu, na jaki została zawarta, chyba że umowa ta zostanie rozwiązana za zgodnym porozumieniem stron.

Z akt sprawy wynika tymczasem, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi przypadek zgodnego porozumienia stron. W dniu [...] marca 2019 r. w siedzibie Starostwa M. J., po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem dowodowym złożył bowiem oświadczenie, że "nie zgadza się na rozwiązanie umowy dzierżawy z [...] stycznia 2015 r."

Zaistniał zatem spór między stronami w zakresie skuteczności rozwiązania zawartej [...] stycznia 2015 r. umowy dzierżawy.

Na tym tle [...]INGiK skonstatował, że obowiązek zamieszczania w ewidencji wyłącznie danych bezspornych wyklucza samodzielne rozstrzyganie przez organ rejestrujący wszelkich kwestii związanych z prawem do nieruchomości. Umowa dzierżawy jest umową cywilną i wszystkie kwestie z nią związane, regulują przepisy na płaszczyźnie prawa cywilnego. A zatem w sprawach nie uregulowanych umową obowiązują przepisy Kodeksu cywilnego, a właściwymi do rozstrzygania ewentualnych sporów są z kolei sądy powszechne.

W powyższym kontekście organ wskazał na art. 19 i 20 Kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są do przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej, zaś właściwość rzeczową organu administracji ustala się według przepisów o zakresie jego działania. Tymczasem starosta co do zasady nie stosuje przepisów Kodeksu cywilnego ani Kodeksu postępowania cywilnego, lecz Kpa oraz inne ustawy regulujące kwestie związane ze stosowaniem prawa administracyjnego. Zmiany w ewidencji gruntów i budynków podlegają przepisom prawa administracyjnego i dlatego starosta, jako organ, może je rozstrzygać wyłącznie w zakresie swoich kompetencji.

[...]INGiK podkreślił, że rolą ewidencji gruntów i budynków jest rejestrowanie nie budzącego wątpliwości stanu faktycznego i stanu prawnego dotyczącego nieruchomości. Oznacza to, że ewidencja gruntów i budynków oraz zawarte w niej zapisy nie kształtują nowego stanu prawnego, potwierdzają jedynie stan zaistniały wcześniej i udokumentowany wymaganymi przepisami prawa dowodami. Pełni ona jedynie funkcje informacyjno-techniczne i ma charakter wyłącznie rejestrowy, a do zadań starosty, jako organu administracji publicznej, nie należy rozstrzyganie sporów pomiędzy stronami umów i w tym zakresie nie może czynić ustaleń. W ocenie organu, w takiej sytuacji konieczne jest wszczęcie przez zainteresowaną stronę odpowiedniego postępowania przed sądem powszechnym.

W konsekwencji [...]INGiK uznał, że rozstrzygnięcie Starosty było wadliwe i koniecznym było jego uchylenie i wydanie decyzji odmownej.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższe rozstrzygnięcie wniósł P. J. zarzucając, iż dzierżawa została ujawniona w ewidencji gruntów, w związku z tym, iż jego ojciec pobierał świadczenie z KRUS. Po śmierci ojca zostało przeprowadzone poświadczenie dziedziczenia oraz dział spadku, umowa została natomiast jeszcze przez ojca skarżącego skutecznie wypowiedziana. Zdaniem skarżącego brak jest podstaw aby umowa ta nadal była ujawniona w ewidencji gruntów, ponieważ już nie istnieje.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 j.t. z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach.

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej: Ppsa).

Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez [...]INGiK przyjmując je za własne oraz czyniąc podstawą poniższych rozważań.

Sąd przychylił się również do stanowiska organu w sprawie, tak w zakresie podstaw prawnych rozstrzygnięcia, jak i argumentacji organu II instancji.

Należy bowiem wskazać, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji o uchyleniu decyzji organu I instancji i o odmowie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, polegających na wykreśleniu umowy dzierżawy opisanej szczegółowo we wcześniejszej części uzasadnienia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Na wstępie koniecznym jest poczynienie pewnych uwag o charakterze ogólnym. I tak, zgodnie z tą ustawą (art. 2 pkt 8), ewidencja gruntów i budynków to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Ewidencję prowadzi właściwy Starosta (art. 7d pkt 1, art. 22 ust. 1 ustawy). Zasady prowadzenia ewidencji reguluje z kolei rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r. poz. 1034). Określone ustawą informacje o gruntach, budynkach i lokalach zawiera tzw. operat ewidencyjny, składający się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów, których zamknięty katalog wymienia art. 23 ust. 1-4 tej ustawy (art. 24 ust. 1 i 2a pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). Warunkiem niezbędnym do włączenia dokumentu do ww. zbioru jest więc jego powiązanie ze zmianą dokonaną w tej ewidencji. Włączenie dokumentu do operatu ewidencyjnego następuje wyłącznie jako czynność subsydiarna do wprowadzenia zmiany. Z kolei aktualizacja polega na zastępowaniu danych nieaktualnych aktualnymi, a nie odwrotnie. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przy tym poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 i § 46 Rozporządzenia).

Na tle powyższego uznać należy, że rola ewidencji gruntów i budynków polega jedynie na dokumentowaniu niebudzącego wątpliwości stanu faktycznego i, w ograniczonym zakresie, stanu prawnego dotyczącego nieruchomości. Organy prowadzące ewidencję sprawują zatem wyłącznie funkcje ewidencyjne, dokumentacyjne, a nie są uprawnione do rozstrzygania sporów dotyczących stanu prawnego nieruchomości.

Ewidencja gruntów i budynków oraz zawarte w niej zapisy nie kształtują zatem nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzają ten stan zaistniały wcześniej i udokumentowany stosownymi dowodami. Postępowanie ewidencyjne służy więc jedynie ewidencjonowaniu bezspornych danych o gruntach (budynkach, lokalach) i ma charakter wyłącznie informacyjny.

Jak podnosi się w orzecznictwie - ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne nie rozstrzygając sporów o prawo, ani nie nadaje czy ujmuje praw (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1718/13, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W powyższym kontekście uznać należy, że zaistnienie zatem jakichkolwiek uzasadnionych wątpliwości co do stanu prawnego nieruchomości nie pozwala na prowadzenie postępowania w trybie administracyjnym służącym aktualizacji zapisów widniejących w ewidencji. W takiej sytuacji konieczne jest wszczęcie odpowiedniego postępowania przed sądem powszechnym, który będzie władny rozstrzygać spory na tle stanu prawnego nieruchomości. W orzecznictwie podnosi się, że (por: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 719/07, z dnia 24 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 1030/07 oraz z dnia 8 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 1251/09 dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl), że postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. W razie powstania sporu, co do tego czyją własnością jest nieruchomość, ujawniona w operacie gruntów, powinno najpierw dojść do rozstrzygnięcia takiego sporu w drodze odpowiedniego procesu cywilnego, a dopiero potem do ujawnienia zapadłego w takim procesie wyroku w operacie ewidencyjnym. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje bowiem poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, iż organ odwoławczy prawidłowo odmówił wprowadzenia wnioskowanej zmiany polegającej na wykreśleniu wpisanej umowy dzierżawy. Ze zgromadzonego materiału dowodowego bezsprzecznie bowiem wynika, że skarżący zwrócił się do Starosty z wnioskiem o wykreślenie z ewidencji gruntów i budynków umowy dzierżawy, powołując się na skuteczne wypowiedzenie zawartej umowy. Należy jednak wskazać, że istnieją uzasadnione wątpliwości, czy doszło do skutecznego wypowiedzenia umowy, na co zasadnie zwrócił uwagę organ odwoławczy. Niewątpliwym jest, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, że pomiędzy stronami umowy dzierżawy (oddającym w dzierżawę następcą prawnym zawierającego umowę W. J. – P. J. oraz M. J. – dzierżawcą) powstał spór odnośnie do dalszego obowiązywania umowy.

Z akt sprawy nie wynika, aby spór ten został rozwiązany, w szczególności, w drodze wyroku sądu powszechnego jednoznacznie rozstrzygającego spór pomiędzy wydzierżawiającym i dzierżawcą. Kompetencji do rozwiązania takiego sporu nie ma zaś z pewnością ani Starosta, ani [...]INGiK, na co zasadnie wskazał organ w zaskarżonej decyzji. Wobec tego uznać należało, że wniosek skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie i organ II instancji słusznie uznał, że umowa dzierżawy nadal obowiązuje i brak jest podstaw do dokonania zmiany w ewidencji gruntów i budynków, polegającej na wykreśleniu dzierżawcy.

W opisanych okolicznościach, na podstawie art. 151 Ppsa, orzeczono, jak w sentencji.