Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 118/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 107 ust. 4 a
journal: Dz.U. 2019 poz 1507
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - teskt jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędziowie: Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant: Z-ca kierownika sekretariatu Krzysztof Erbel po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 13 października 2020 r. sprawy ze skargi L. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi L. F. (dalej: strona, wnioskodawca, skarżący) jest ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] (nr [...]), wydana po rozpoznaniu odwołania strony od – wydanej z upoważnienia Prezydenta W. – decyzji specjalisty pracy socjalnej w Zespole Terenowej Pracy Socjalnej nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] (nr [...]), o odmowie przyznania stronie pomocy w formie zasiłku celowego na potrzeby wskazane przez stronę we wnioskach z dnia 16 września 2019 r.

Jak wynika z zaskarżonej decyzji oraz z akt sprawy, postępowanie administracyjne w sprawie zainicjowane zostało dwoma wnioskami strony z dnia 16 września 2019 r. (z odnotowanym wpływem do organu w dniu 17 września 2019 r.), w których skarżący domagał się zapewnienia mu minimum bezpieczeństwa socjalnego w kwocie 1634 zł (miesięcznie) z przeznaczeniem na: żywność, utrzymanie minimalnych standardów mieszkaniowych, odzież i obuwie, edukację i ochronę zdrowia, higienę, komunikację, łączność, kulturę, sport i wypoczynek, jak również, udzielenia mu pomocy finansowej w kwocie 170 zł (miesięcznie) z przeznaczeniem na opłatę za stoisko na bazarze, a nadto, przyznania świadczenia na poszukiwanie zatrudnienia (ewentualnie, na jego podjęcie i utrzymanie). Skarżący wystąpił jednocześnie także o realizację Indywidualnego Programu Wychodzenia z Bezdomności, "który rozwiąże problem w zakresie zdrowotnym".

Decyzją z dnia [...] (nr [...]), organ pierwszej instancji odmówił stronie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na potrzeby wskazanych we wnioskach strony z dnia 16 września 2019 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ podniósł, że pomimo dwukrotnie podejmowanej przez pracownika socjalnego próby przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania wnioskodawcy, z przyczyn leżących po stronie wnioskodawcy, nie udało przeprowadzić się z nim wywiadu środowiskowego w wyznaczonym terminie (pierwotnie wyznaczonym na dzień 19 września 2019 r., a potem także na dzień 9 października 2019 r.). Akcentując powyższe organ pierwszej instancji odwołał się do treści art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1507 ze zm., dalej: u.p.s.), zgodnie z którym, rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin. Nawiązał także do regulacji rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 sierpnia 2016 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego wskazując, że z § 2 ust. 3, 4 i 5 tego rozporządzenia wynika, że wywiad przeprowadza się z osobą lub rodziną w miejscu zamieszkania osoby lub pobytu, a pracownik socjalny bierze pod uwagę indywidualne cechy, sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową osoby samotnie gospodarującej lub osób w rodzinie, mogące mieć wpływ na rodzaj i zakres przyznanej pomocy. Na podstawie

Wskazując na powołane regulacje, a nadto, także na art. 2 ust. u.p.s. i art. 3 ust. 4 u.p.s., oraz w nawiązaniu do okoliczności faktycznych sprawy organ pierwszej instancji stwierdził, że wobec niemożności przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i braku współdziałania strony z pracownikiem socjalnym, nie jest możliwe ustalenie aktualnej sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej wnioskodawcy, co uzasadnia odmowę przyznania pomocy w formie zasiłku celowego.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący wniósł o stwierdzenie jej nieważności jako niezgodnej z prawem, w tym, międzynarodowym. Zarzucił, że odmowa przyznania mu wnioskowanych środków pieniężnych na: żywność, mieszkanie, odzież, obuwie, edukację, ochronę zdrowia, higienę, komunikację, łączność, kulturę, sport, wypoczynek oraz opłatę za stoisko na bazarze stanowi naruszenie takich praw człowieka jak: jego "godność, wolność, samostanowienie, utrzymanie odpowiedniej kondycji psychofizycznej jako zdrowia i życia".

Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu tej decyzji organ drugiej instancji zwrócił uwagę, że wywiad środowiskowy stanowi obligatoryjny element postępowania poprzedzającego wydanie decyzji o przyznaniu świadczenia z pomocy społecznej. Powyższe organ wywiódł z treści art. 106 ust. 4 u.p.s. Nadto wskazał, że w przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także, gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się aktualizację wywiadu. Zwrócił także uwagę, że z treści art. 107 ust. 1 u.p.s. wynika, że rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin.

Dalej podniósł, że specyfika postępowania administracyjnego w sprawach o świadczenia z pomocy społecznej polega na tym, że strona ma obowiązek współdziałać z organem w postępowaniu wyjaśniającym, zmierzającym do zbadania całokształtu warunków życia wnioskodawcy. Jak wyjaśnił, samo pozostawanie bez pracy oraz bez środków do życia nie stanowi jeszcze o obowiązku przyznania pomocy, a przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego ma zapobiec wykorzystywaniu środków społecznych przez osoby, które mają możliwość zaspokojenia potrzeb życiowych, ale świadomie z niej rezygnują. Wskazał nadto, że zgodnie z art. 107 ust. 4a u.p.s., niewyrażenie zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego przez osoby lub rodziny ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej lub na jego aktualizację przez osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

Odnosząc się do materiału dowodowego zebranego w sprawie organ drugiej instancji stwierdził, że wnioskodawca uniemożliwił przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego. Był nieobecny w miejscu zamieszkania najpierw w uzgodnionym, a następnie, także w wyznaczonym terminie przeprowadzenia wywiadu i nie podjął kontaktu z organem pierwszej instancji w celu uzgodnienia zmiany terminu. Uznał, że tego rodzaju zachowanie należy interpretować jako brak zgody na przeprowadzenie wywiadu.

Z powyższych względów, organ drugiej instancji nie znalazł powodów do uchylenia lub zmiany decyzji organu pierwszej instancji uznając ją za prawidłową.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] podnosząc, że odmowa przyznania kwoty na poziomie minimum egzystencji (w wysokości 1.634 zł) celem zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych skarżącego stwarza warunki "do biologicznego wyniszczenia określonych jednostek, zbiorowości, grup". W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że podtrzymuje argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Do skargi skarżący dołączył kserokopię pierwszej strony rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 7 października 2005 r. w sprawie progu interwencji socjalnej.

Na odwrocie tej kserokopii skarżący przedstawił argumentację odnoszącą się do przyjętych przez Unię Europejską zasad zabezpieczenia społecznego i polityki społecznej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie. Podniosło, że w świetle jednoznacznej treści art. 107 ust. 4a u.p.s. uniemożliwienie pracownikom socjalnym przeprowadzenie wywiadu środowiskowego uzasadnia odmowę udzielenia pomocy ze świadczeń publicznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Przedmiotem sądowej kontroli w sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...], utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] o odmowie przyznania stronie pomocy w formie zasiłku celowego na potrzeby wskazane we wnioskach z dnia 16 września 2019 r.

Na wstępie należy wskazać, że z sentencji zarówno decyzji organu pierwszej, jak i drugiej instancji wynika, że organy rozpoznały wnioski strony z dnia 16 września 2019 r. w ich całokształcie. Ze znajdującej się w aktach sprawy adnotacji pracownika socjalnego sporządzającego formularz aktualizacji wywiadu (część IV dotyczącą osób lub rodzin korzystających ze świadczeń z pomocy społecznej) wynika, że żądanie strony w zakresie przyznania prawa do świadczeń z opieki zdrowotnej podlegać będzie odrębnemu rozpoznaniu.

Dalej należy wskazać, że zgodnie z art. 39 ust. 1 u.p.s., w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (art. 39 ust. 2 u.p.s.). Osobom bezdomnym i innym osobom niemającym dochodu oraz możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych może być przyznany zasiłek celowy na pokrycie części lub całości wydatków na świadczenia zdrowotne (art. 39 ust. 3 u.p.s.). Zasiłek celowy może być przyznany w formie biletu kredytowanego (art. 39 ust. 4 u.p.s.).

Z brzmienia art. 39 u.p.s. wynika, że decyzje wydawane na podstawie wskazanego przepisu mają charakter uznaniowy. Oznacza to, że właściwy w sprawie organ administracji po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w oparciu o przewidziane prawem zasady udzielenia pomocy społecznej, ma swobodę w podjęciu decyzji co do przyznania takiej pomocy i jej wysokości ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1252/17).

W punkcie wyjścia do dalszych rozważań w sprawie należy wskazać, że do przepisu art. 39 u.p.s. mają zastosowanie przepisy ogólne ustawy o pomocy społecznej, stąd, niezbędne jest odniesienie się na wstępie także do tych przepisów.

Przypomnieć w związku z tym należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.s. pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Dodatkowo, jak wynika z treści art. 3 u.p.s. zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Warto tez wskazać, że zgodnie z treścią art. 4 u.p.s., osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej.

W dalszej kolejności należy podnieść, że w celu rozstrzygnięcia, czy wnioskodawca spełnia kryteria uprawniające do przyznania pomocy finansowej ze środków pomocy społecznej, obowiązkiem organu jest ustalenie sytuacji materialno-bytowej osoby ubiegającej się o jej przyznanie w zgodzie z zasadami wyrażonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W szczególności, obowiązkiem organu jest przeprowadzenie wywiadu środowiskowego albo jego aktualizacji. Wywiad środowiskowy w myśl art. 107 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej ma na celu ustalenie sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osoby korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej. Ponadto, art. 107 ust. 4 u.p.s. wskazuje, że w przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się aktualizację wywiadu. W przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację sporządza się nie rzadziej niż co 6 miesięcy, mimo braku zmiany danych. W świetle przytoczonego przepisu, obowiązek cyklicznej aktualizacji wywiadu środowiskowego ciąży na organie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie prezentowany jest pogląd, że rodzinny wywiad środowiskowy lub jego aktualizacja stanowią nieodzowny element postępowania z zakresu pomocy społecznej, będąc dla organu pomocy społecznej koniecznym i podstawowym źródłem informacji o sytuacji osobistej, rodzinnej i majątkowej osoby ubiegającej się o świadczenia. Rodzinny wywiad środowiskowy i dokonana w nim ocena, stanowi podstawę do rozstrzygnięcia o udzielanej pomocy społecznej. Waga tego dowodu wyraża się w treści art. 107 ust. 4a u.p.s., który stanowi, że niewyrażenie zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego przez osoby lub rodziny ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej lub na jego aktualizację przez osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Powołany przepis zawiera niewątpliwą sankcję za brak współpracy wnioskodawcy z pracownikiem socjalnym w zakresie przeprowadzenia czynności dowodowej jaką jest rodzinny wywiad środowiskowy lub jego aktualizacja. Niemożność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego uniemożliwia bowiem organowi dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej, rodzinnej i bytowej osoby ubiegającej się o świadczenie. Przy czym, zgodzić się należy z poglądem NSA wyrażonym w wyroku z dnia 26 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 631/19, że brak zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego może przejawiać się nie tylko w jednoznacznym formułowaniu odmowy udziału w jego przeprowadzeniu, ale także w unikaniu jego przeprowadzenia.

W podsumowaniu dotychczasowych rozważań należy stwierdzić, że wymagany przez ustawodawcę całokształt działań związanych z przeprowadzeniem wywiadu środowiskowego (jego aktualizacją) należy postrzegać jako swoiste postępowanie dowodowe. Z uwagi na to, że sam wywiad (jego aktualizację) należy traktować jako szczególny środek dowodowy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 519/12, CBOSA) oczywistym jest, że obowiązek współdziałania osoby z organem pomocowym powinien polegać na udzieleniu organowi wszelkich niezbędnych w tym zakresie informacji. Innymi słowy, w zakresie realizacji ww. obowiązku beneficjent pomocy nie może przyjmować postawy biernej. Obligatoryjna czynność, jaką jest przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, z uwagi na swą istotę, stanowi formę współpracy potencjalnego beneficjenta z organem, której brak może przynieść dla niego negatywne skutki (por. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2186/16) albowiem uchylanie się od tej współpracy traktowane jest jako naruszenie przez beneficjenta obowiązku współdziałania z organem pomocy społecznej w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej (por. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2186/16).

Wobec takiego stanu prawnego, należy odnieść się do realiów rozpatrywanej sprawy. Sąd podziela ocenę organów administracji publicznej obu instancji, że skarżący swoim postępowaniem uniemożliwił dokonanie koniecznych ustaleń faktycznych w zakresie jego sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej.

Jak wynika bowiem z akt postępowania administracyjnego, w dniu 19 września 2019 r. pracownik socjalny udał się z wizytą do skarżącego celem przeprowadzenia aktualizacyjnego wywiadu środowiskowego. Skarżący, posiadając wiedzę o mającym mieć miejsce w tym dniu wywiadzie środowiskowym (który to termin został ustalony w porozumieniu ze skarżącym), nie był obecny w mieszkaniu. Na drzwiach mieszkania zawieszona była kartka z informacją, że pojechał on po lekarstwo, oraz że nie będzie obecny na wywiadzie. Zawiadomieniem z dnia 20 września 2019 r. wyznaczono nowy przeprowadzenia wywiadu na dzień 9 października 2019 r. Wnioskodawca odebrał zawiadomienie w dniu 30 września 2019 r, jednak w dniu 9 października 2019 r. nie zastano nikogo w miejscu zamieszkania.

Na tle przedstawionych okoliczności uprawniony jest wniosek, że strona unika przeprowadzenia aktualizacyjnego wywiadu środowiskowego. Zgodnie z powołanym wcześniej orzeczeniem NSA w sprawie o sygn. akt I OSK 631/19, brak zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego może przejawiać się nie tylko w jednoznacznym formułowaniu odmowy udziału w jego przeprowadzeniu, ale także w unikaniu jego przeprowadzenia. Skoro przeprowadzenie wywiadu środowiskowego (jego aktualizacji) nie było w sprawie możliwe z przyczyn leżących po stronie skarżącego, to skarżący może kwestionować negatywnych skutków wynikających ze swojej postawy. Warto w tym miejscu dodać, że świetle art. 107 ust. 4 u.p.s., aktualizacja wywiadu ma być sporządzana nie tylko w razie zmiany danych zawartych w wywiadzie. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, w przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się aktualizację wywiadu. W przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację sporządza się, mimo braku zmiany danych, nie rzadziej niż co 6 miesięcy, a w przypadku osób przebywających w domach pomocy społecznej - nie rzadziej niż co 12 miesięcy. Z treści tego przepisu wynika, że aktualizacje wywiadu przeprowadza się zarówno w przypadku zmiany danych, jak w sytuacji, gdy strona ubiega się o przyznanie prawa pomocy po raz kolejny. W tym ostatnim przypadku wywiad ma być przeprowadzony nie rzadziej niż 6 miesięcy. Jest to rozwiązanie racjonalne, mając na uwadze treść art. 3 ust. 3 u.p.s., w świetle którego zarówno rozmiar, jak i forma udzielanej pomocy, uzależnione są od sytuacji, w jakiej znajduje się osoba dążąca do jej uzyskania. Organ udzielający pomocy powinien zatem dysponować w tej mierze bieżącą wiedzą (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 606/13).

W uzupełnieniu dotychczasowych rozważań, a w nawiązaniu do argumentacji podnoszonej przez stronę należy wskazać, że Sąd nie stwierdził naruszenia w sprawie, w szczególności, art. 34 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Zgodnie z tym przepisem, Unia uznaje i szanuje prawo do świadczeń z zabezpieczenia społecznego oraz do usług społecznych, zapewniających ochronę w takich przypadkach, jak: macierzyństwo, choroba, wypadki przy pracy, zależność lub podeszły wiek oraz w przypadku utraty zatrudnienia, zgodnie z zasadami ustanowionymi w prawie Unii oraz ustawodawstwach i praktykach krajowych (art. 34 ust. 1). Każdy mający miejsce zamieszkania i przemieszczający się legalnie w obrębie Unii Europejskiej ma prawo do świadczeń z zabezpieczenia społecznego i przywilejów socjalnych zgodnie z prawem Unii oraz ustawodawstwami i praktykami krajowymi (art. 34 ust. 2). W celu zwalczania wykluczenia społecznego i ubóstwa, Unia uznaje i szanuje prawo do pomocy społecznej i mieszkaniowej dla zapewnienia, zgodnie z zasadami ustanowionymi w prawie Unii oraz ustawodawstwach i praktykach krajowych, godnej egzystencji wszystkim osobom pozbawionym wystarczających środków (art. 34 ust. 3). Z treści powołanego przepisu wynika, że art. 34 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej odsyła do ustawodawstw krajowych. Prawo krajowe przewiduje prawo obywateli do zabezpieczenia społecznego, formułując pewne warunki na jakich udzielana jest pomoc. Podobnie, w sprawie nie mogło dojść do naruszenia Europejskiej Karty Społecznej, zmienionej Protokołem zmieniającym Europejską Kartę Społeczną, sporządzonym w Turynie dnia 21 października 1991 r. Karta ta nakłada na państwa członkowskie obowiązek właściwego zorganizowania systemu pomocy społecznej, by każdy zainteresowany mógł otrzymać od służb publicznych odpowiednią pomoc i poradę (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2007 r., sygn. akt I CSK 488/06).

Końcowo należy również dodać, że przepis art. 67 ust. 2 Konstytucji RP stanowi jedynie pewien wzorzec określający w sposób ogólny ramy zabezpieczenia społecznego, kierunki polityki państwa i jest adresowany głównie do organów prawodawczych. Przepis ten stanowi zatem źródło gwarancji, a nie praw podmiotowych obywatela dla zabezpieczenia społecznego, które dopiero konkretyzują się w ustawach zwykłych (por. wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 741/11).

W tym stanie rzeczy, nie stwierdzając w sprawie naruszenia przepisów prawa procesowego, ani materialnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) skargę strony w całości oddalił.