Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 719/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 134, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 28 ust. 1, 2, 4, art. 28 ust. 3a, art. 92 ust. 2
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
article: art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Danuta Dopierała, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2008r. sprawy ze skargi L. Z. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2008r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 8 lutego 2008 r. wniesionej przez L. Z. jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] stycznia 2008r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] listopada 2007r. o odmowie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od [...] 1999r. do [...] 1999r., następnie od [...] 2000r. do [...] 2003r. w kwocie [...] zł, odsetek od powyższego zadłużenia w kwocie [...] zł., kosztów upomnienia - [...] zł. i kosztów egzekucyjnych - [...] zł.

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

W dniu 25 września 2007 r. L. Z. złożył pismo do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - [....] z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne motywując go trudną sytuacją finansową oraz rodzinną. Wskazał, że przez wiele lat prowadził działalność gospodarczą w zakresie [...] i na bieżąco regulował swoje zobowiązania względem ZUS. Z uwagi na podeszły wiek i stan zdrowia zaprzestał jej prowadzenia nie zdając sobie sprawy, iż winien dopełnić obowiązku formalnego wyrejestrowania działalności. Powyższe spowodowało naliczenie składek na ubezpieczenie zdrowotne i powstanie zadłużenia , którego obecnie nie jest w stanie spłacić. Wnioskodawca ma [...] lat, a jedynym źródłem jego dochodu jest emerytura w kwocie 851, 67 zł. Posiada na utrzymaniu żonę w wieku [...] lat, która pobiera jedynie świadczenie z opieki społecznej w kwocie 153 zł. miesięcznie.

Do wniosku zobowiązany dołączył zaświadczenia lekarskie dotyczące licznych schorzeń, jego oraz jego żony jak również przebiegu leczenia szpitalnego obojga małżonków, zaświadczenie z GOPS w G. o zasiłku pielęgnacyjnym dla żony wnioskodawcy i faktury dotyczące ponoszenia opłat na utrzymanie .

W toku postępowania organ określił zadłużenie strony z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne wraz z odsetkami i kosztami w łącznej kwocie [...] zł.

W dniu [...] listopada 2007 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w oparciu o art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 ust 1 , ust 3 a i art. 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), wydał decyzję, którą odmówił umorzenia należności z tytułu określonych składek. W uzasadnieniu organ stwierdził, że rozpatrywany wniosek nie spełnia warunków zawartych w dyspozycji art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, nie potwierdza bowiem istnienia przesłanek stwierdzających całkowitą nieściągalność należności. Obecnie, jak wskazał jest prowadzone administracyjne postępowanie egzekucyjne i ze świadczenia rentowego dłużnika na poczet zadłużenia organ egzekwuje potrącenia w kwocie [...] zł. miesięcznie. ZUS nie stwierdził również przesłanek umorzenia zaległych składek w oparciu o art. 28 ust 3 lit a u.s.u.s. W jego ocenie strona nie wykazała skutecznie, iż spłata zadłużenia pozbawi ją możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Pismem złożonym w dniu 14 listopada 2006 r. L. Z. wniósł o ponowne rozpatrzenie jego sprawy. Podniósł, iż organ wydając negatywne dla niego rozstrzygnięcie nie uwzględnił jego wyjątkowo trudnej sytuacji życiowej. Wyjaśnił, że uzyskiwane z tytułu emerytury i świadczeń społecznych żony - dochody rodziny w łącznej kwocie 1004,67zł. ledwie starczają na utrzymanie, zaś biorąc pod uwagę wiek małżonków i ich przewlekłe schorzenia wnioskodawca zmuszony jest prosić o pomoc ze środków społecznych. Z tego względu wniósł ponownie o umorzenie zadłużenia . Podkreślił , że w jego obecnej sytuacji nie jest w stanie opłacić tych należności, gdyż ich opłacenie pozbawiłoby jego oraz rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Dołączył do wniosku zaświadczenie lekarskie [...], kartę leczenia szpitalnego żony, rachunki z aptek za leki w kwocie ponad 480 zł., pismo do GOPS ubiegające się o pomoc finansową oraz wnioski skierowane do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności o wydanie orzeczeń na jego i jego żony rzecz.

Decyzją z [...] stycznia 2007 r. Prezes Zakładu ( działający w imieniu organu) utrzymał w mocy uprzednio wydaną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, iż w sprawie niniejszej nie zachodzi żadna z sytuacji o której mowa w art. 28 ust 3 u.s.u.s uzasadniająca umorzenie należności. Obecnie wobec dłużnika prowadzone jest administracyjne postępowanie egzekucyjne z jego świadczenia emerytalnego i dokonywane są potracenia w wysokości [...] zł. miesięcznie.

Organ ustosunkowując się do zarzutu trudnej sytuacji materialnej wnioskodawcy wskazał, że w sprawie brak jest również, jego zdaniem, przesłanek umorzenia należności przewidzianych przepisem art. 28 ust 3 lit "a " u.s.u.s. Zobowiązany osiąga dochód z tytułu emerytury w kwocie 851 zł netto, mieszka z żoną, która jest na jego utrzymaniu i uzyskuje jedynie zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł. Łączny dochód w rodzinie to kwota 1004, 67zł. Organ przyjął, iż z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że wydatki na utrzymanie mieszkania wynoszą ok. 550 zł miesięcznie, z tego na lekarstwa ok. 250zł.

Organ rentowy wskazał, że co prawda wnioskodawca powołał się na liczne schorzenia jego i jego żony oraz podeszły wiek małżonków jak również fakt ubiegania się o pomoc społeczną, w jego ocenie jednak brak jest powodów do uznania, że zobowiązany nie jest w stanie zapłacić przedmiotowych należności. Zatem, jego zdaniem, nie można w sprawie niniejszej zastosować przepisu art 28 ust 3 a u.s.u.s. ze skutkiem pozytywnym dla skarżącego. Prezes ZUS przypomniał również, iż przepisy dotyczące umarzania należności z tytułu składek są oparte na uznaniu administracyjnym, a to oznacza, że organ może ale nie musi umorzyć należności z tytułu składek.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję L. Z. wniósł o jej uchylenie.

W uzasadnieniu swego stanowiska zarzucił błędną ocenę, jak podkreślił, rzekomej możliwości spłacenia należności przez [...] letniego skarżącego w jego szczególnej sytuacji życiowej, a przede wszystkim podniósł zarzut przedawnienia należności wskazując, że jego zadłużenie objęte jest pięcioletnim okresem przedawnienia, który już upłynął. Podkreślił, że tytuły wykonawcze dotyczące przedmiotowego zadłużenia doręczone zostały skarżącemu dopiero we wrześniu 2007r. z tego względu wniósł także o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych w W. [...] wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu przedawnienia roszczenia podkreślił, że nie zasługuje on na uwzględnienie uzasadniając szeroko swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Podkreślić należy również , iż Sąd nie ma kompetencji do zmiany merytorycznej wydanego przez organ, a następnie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Bada jedynie, czy nie doszło do naruszenia przepisów postępowania lub niewłaściwej wykładni przepisu materialnoprawnego. W tym kontekście, zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd ma obowiązek zastosować wszelkie przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Zgodnie natomiast z unormowaniem zawartym w art. 134 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten pozwala więc na uwzględnienie skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego. Jednakże w toku niniejszego postępowania Sąd nie jest uprawniony do badania prawidłowości toczącego się innego postępowania nie objętego granicami sprawy niniejszej tj. postępowania egzekucyjnego i podejmowania w tym zakresie jakichkolwiek czynności, czego domaga się skarżący składając wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Przechodząc do podniesionego w skardze zarzutu przedawnienia stwierdzić należy, iż nie jest on zasadny.

Zgodnie z art. 33 ust 2 ustawy dnia 23 stycznia 2003r. ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U Nr 45 poz. 391) do składek na ubezpieczenia zdrowotne, poczynając od 1 lipca 2004r. ( w związku z nowelizacją powyższego przepisu), w zakresie ich przedawnienia stosuje się zasady określone w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych - art. 92 ust 2 u.s.u.s. Ta sama zasada obowiązuje w przepisach - art. 93 ust 2 obecnej ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ( Dz..U. Z 2004r. Nr 210 poz. 2135).

Jak wynika z akt sprawy zaskarżona decyzja dotyczy należności skarżącego z tytułu składek:

- na ubezpieczenie zdrowotne za okres [...] 1999r. do [...] 1999r. , a także od [...] 2000r. do [...] 2003r. w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wys. [...] zł.

Oznacza to, że do stycznia 2003 r., kiedy to ustawodawca wydłużył termin przedawnienia należności do lat 10, w stosunku do żadnej z należności skarżącego nie upłynął przewidziany uprzednio obowiązującymi w tym zakresie przepisami pięcioletni termin przedawnienia. Ponieważ ustawa z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 241 , poz. 2074, ze zm.), na mocy której zmiana ta została wprowadzona, nie przewidywała żadnych regulacji przejściowych, to milczenie ustawodawcy w tym względzie uznać należy za założenie bezpośredniego stosowania nowego prawa. Nie oznacza to naruszenia zasady lex retro non agit (prawo nie działa wstecz), ponieważ przedmiotowe regulacje weszły w życie w chwili, gdy należności skarżącego nie uległy jeszcze przedawnieniu.

Także Trybunał Konstytucyjny uznał, że fakt, iż w jakimś zakresie ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie co do kwestii intertemporalnej (stosowania ustawy do sytuacji zapoczątkowanych przed jej wejściem w życie) nie oznacza istnienia luki w prawie. Ustawodawca nie regulując wyraźnie kwestii intertemporalnej, otwiera drogę do tego, aby w danej sytuacji stosować zasadę tempus regit actum (czas wyznacza podstawę działania). Oznacza to, że mimo braku wyraźnej regulacji w tym względzie, kwestia intertemporalna i tak będzie rozstrzygnięta, tyle, że na korzyść zasady bezpośredniego stosowania ustawy nowej, od momentu wejścia jej w życie, do stosunków nowo powstających i tych, które trwając w momencie wejścia w życie ustawy - nawiązały się wcześniej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 maja 2004 r. w/s SK 39/03; OTK ZU Nr 5/A/2004, s. 561).

Należy zatem uznać, że nowy termin przedawnienia ma zastosowanie do należności, które stały się wymagalne przed dniem 1 stycznia 2003 r., a tym samym zarzuty skarżącego, że doszło do przedawnienia jej należności, są chybione (por. także wyr. SN z dnia 5 kwietnia 2005 r. w/s I UK 233/04, OSNP 2006/1-2/27).

Przechodząc natomiast do badania merytorycznego rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji pod względem legalności, tj. zgodności z przepisami mającymi w sprawie zastosowanie Sąd doszedł do przekonania, iż wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] sierpnia 2006 r. wydana została z naruszeniem przepisów prawa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład z uwzględnieniem ust. 2-4. Ustęp 2 tego artykułu jednoznacznie określa, iż należności te mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, chyba, że zachodzi sytuacja określona w art. 28 ust. 3a, który otwiera możliwość uwzględnienia innych przesłanek umorzenia jednakże wyłącznie w odniesieniu do ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. W przypadku tym należności, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Niezależnie jednak, czy chodzi o kwestię umorzenia należności z tytułu składek, czy także - w przypadku ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami - o kwestię umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ustawodawca używając zwrotu "mogą być umorzone" przesądził, że decyzja Zakładu ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że organ ten przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość wyboru jednego spośród kilku wariantów rozstrzygnięć. O tym, czy składki powinny być umorzone czy też nie, rozstrzyga Zakład, który może - ale nie musi - je umorzyć. Zakład ma możliwość, ale nie ma obowiązku umorzenia należności nawet w razie spełnienia przesłanek określonych w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. lub w rozporządzeniu - tj. w razie stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek albo gdy zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny.

Kwestia działania organów administracji publicznej w ramach "uznania administracyjnego" już wielokrotnie wyjaśniana była w bogatym orzecznictwie sądowym. Dla przykładu, w wyroku z 16 listopada 1999 r. (sygn. akt III S.A. 7900/98 LEX nr 47243) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż "w celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji uznania administracyjnego organ administracyjny obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny i utrwalić w aktach wyniki badania. Obowiązki organu administracyjnego w zakresie postępowania dowodowego są nawet większe niż przy ustawowym skrępowaniu, gdyż w poszukiwaniu materialnego kryterium do wydania decyzji powinien on najwszechstronniej zbadać stan faktyczny, w wymiarze wychodzącym poza okoliczności typowe w sytuacjach związania, mając na uwadze szczególną rolę w decyzji uznaniowej jej zgodności z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela z art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej: k.p.a. Z kolei w wyroku z 28 kwietnia 2003 r. (sygn. akt II S.A. 2486/01 LEX nr 149543) Naczelny Sąd Administracyjny zawarł tezę, iż "podejmując decyzję uznaniową organ administracji stosownie do art. 7 k.p.a. ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych".

Podkreślić więc trzeba, iż rozstrzyganie w ramach uznania wymaga od organu nie tylko poczynienia ustaleń dokonanych w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), ale także załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje również zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. W orzecznictwie zaznacza się, iż obowiązkiem każdego organu administracji jest najstaranniejsze wyjaśnianie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, czyli wyjaśnianie stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia. W istocie chodzi o wytłumaczenie stronie, dlaczego organ dany przepis zastosował do konkretnych ustaleń faktycznych lub uznał go za niewłaściwy. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowodowy zgromadzone w sprawie, czy też twierdzenia, wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy, okoliczności podnoszonych przez stronę.

Oceniając zaskarżoną decyzję w powyższym świetle, Sąd doszedł do przekonania, iż organ orzekający w sprawie nie przeprowadził wyczerpującej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a co najmniej nie dał wyrazu wnikliwej analizy sytuacji majątkowej i rodzinnej strony w jej uzasadnieniu. Zaprezentowanie takiego wywodu, który obrazowałby - nie tyle dla Sądu ile dla wnioskodawcy - dlaczego uznano, że jego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, stanowi bezwzględny obowiązek organu. W tym miejscu powtórzyć należy za trafnym stwierdzeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - wyrażonym w wyroku 20 marca 2007 r. o sygn. akt II GSK 345/06 - iż okoliczności sprawy (niniejsza sprawa ma taki sam przedmiot) winny być przeanalizowane i omówione w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, szczególnie, że w omawianym przypadku, decyzja dotyczy nie kwestii błahych, bez istotnego znaczenia z punktu widzenia podstawowych praw i przyrodzonej godności człowieka, ale sfery jego elementarnych potrzeb - posiadania środków niezbędnych do przeżycia i miejsca do zamieszkania.

Nie wystarczy zatem szczegółowe zaprezentowanie w uzasadnieniu decyzji sytuacji majątkowej strony oraz - stwierdzenie, iż w sytuacji, w której z kwoty osiąganego przez małżonków dochodu 1004, 67zł. i wydatków w kwocie 550 zł. na mieszkanie i lekarstwa, organ nie znalazł powodów do uznania, że zobowiązany nie jest w stanie zapłacić. Konieczna jest natomiast ocena zaprezentowanych dowodów przejawiająca się w wyczerpującym wyłożeniu tych okoliczności ze względu na które organ nie uznał wniosku strony. Innymi słowy rzecz ujmując, jeżeli organ - w ramach służącego mu uznania administracyjnego - stwierdza, że zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do umorzenia zadłużenia strony, to ma obowiązek wyraźnie wskazać jakie konkretne powody o tym przesądziły i jakie są rzeczywiste możliwości zobowiązanego na wywiązanie się z obowiązku jego zapłaty. Organ winien przekonać dłużnika, iż nie ma racji twierdząc, że nie jest w stanie spłacić należności i jednocześnie wskazać jakie możliwości w tym zakresie strona realnie posiada. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, nie jest realizacją powyższego obowiązku samo wskazanie, iż strona posiada źródła dochodów bez porównania ich wysokości do niezbędnych kosztów utrzymania, sytuacji gdy dysponuje przedstawionymi przez skarżącego dowodami ponoszenia kosztów utrzymania, rachunkami na zakup leków ( w dużo wyższej kwocie niż podane w decyzji ), bogatą dokumentacją dotyczącą stanu zdrowia wnioskodawcy i jego żony, informacją z GOPS na temat trudnej sytuacji życiowej i materialnej rodziny, wreszcie informacjami dotyczącymi udzielanej pomocy ze środków społecznych dla skarżącego i jego żony będących w poważnie zaawansowanym wieku i borykających się z wieloma przewlekłymi chorobami.

W ocenie Sądu argumenty, dotyczące faktów uzyskiwania przez wnioskodawcę pomocy, nie ocenione w ogóle przez organ przemawiają na jego korzyść i dowodzą ciężkiej sytuacji majątkowej w jakiej się znajduje.

Wyłożone powyżej argumenty przemawiają za przyjęciem, iż Prezes Zakładu nie ocenił należycie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, a owa wadliwość uzasadnienia skarżonej decyzji powoduje, iż nie może się ona ostać w porządku prawnym.

Kontrolując zaskarżoną decyzję wspomnieć również należy - co w ogóle nie znalazło się w rozważaniach organu - o stosowaniu w toku postępowania administracyjnego zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Jak to podkreśla się w orzecznictwie, nie jest dopuszczalne przyjęcie z założenia, iż interes społeczny przewyższa swą rangą interes prywatny. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 czerwca 2003 r. o sygn. akt. III SA 3118/01 zauważył, iż interes publiczny nie powinien być rozumiany, jako sprzeczny z indywidualnym interesem obywatela. Sytuacja, w której zapłata zaległości powoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego, pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych, do środków pomocy państwa, nie jest bowiem zgodna z interesem tego obywatela, jednocześnie nie jest również zgodna z interesem publicznym.

Biorąc zatem w niniejszej sprawie pod uwagę tę okoliczność, iż skarżący i jego żona obecnie utrzymują się w części ze środków pomocowych (pomoc społeczna,), trudno przyjąć, że wyegzekwowanie od niego zaległych należności, nawet jeśli przyjąć, iż jest realnie możliwe, może pozostawać w zgodzie z interesem publicznym i słusznym interesem obywatela. Jak to słusznie dostrzegł Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wcześniej wyroku z 20 marca 2007 r., przy założeniu przeciwnym, norma prawna, która dopuszcza umorzenie należności w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, wobec permanentnie niezadowalającego stanu finansów ubezpieczeń społecznych nie znalazłaby w praktyce w ogóle zastosowania.

Z tych wszystkich względów należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 6 - 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w związku z art. 134 p.p.s.a. orzec, jak w sentencji.