Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2472/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7 art. 77 par. 1 art. 80 art. 85 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 35 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 388
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 10 października 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia del. WSA Tomasz Świstak /spr./ Protokolant starszy inspektor sądowy Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 10 października 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 maja 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 3400/15 w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Wojewody M. z dnia [..] sierpnia 2015 r. nr [..] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 4 maja 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 3400/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. K. na decyzję Wojewody [..] z dnia [..] sierpnia 2015 r. w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Zaskarżoną decyzją Wojewoda [..] po rozpatrzeniu odwołania K.K.od decyzji Prezydenta [..] z dnia [..] lipca 2015 r. o wymeldowaniu K. K. z pobytu stałego z lokalu nr [..] przy ul. [..] w W., utrzymał w mocy w/ decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że z pisemnych wyjaśnień skarżącego wynika, że w spornym lokalu nie zamieszkuje od ponad czterech lat. Po powrocie w dniu [..] stycznia 2015 r. do Polski z I. został osadzony w areszcie śledczym. Nie wyraził zgody na wymeldowanie, gdyż posiadanie zameldowania na pobyt stały jest niezbędne do starania się o przedterminowe zwolnienie z aresztu śledczego. Z wyjaśnień uczestniczki - byłej żony K.K. - E.K., która wniosła o wymeldowanie, wynika, że skarżący nie zamieszkuje w spornym lokalu od około czterech - pięciu lat. Według wiedzy uczestniczki skarżący wyjechał za granicę z zamiarem stałego pobytu. Obecnie w spornym lokalu nie ma rzeczy należących do skarżącego, a zamieszkuje w nim uczestniczka wraz z córkami. Świadkowie K.C. i A.T. wyjaśnili, że nie znają skarżącego i nigdy go nie widzieli. Z ich obserwacji wynika, że w lokalu nr [..] przy ul. [..] w W. od dłuższego czasu mieszka uczestniczka wraz z dziećmi. Natomiast świadkowie D. P. i A. G. poinformowały, że w miejscu zameldowania na pobyt stały skarżący nie mieszka od pięciu lat. Wprawdzie zeznania świadków zostały zgromadzone z naruszeniem art. 79 K.p.a., niemniej organ odwoławczy postanowił o ich dopuszczeniu jako dowodów, gdyż są one zgodne z informacjami przekazanymi przez samego skarżącego. Z informacji przekazanych z Krajowego Rejestru Karnego w Ministerstwie Sprawiedliwości wynika, że wyrokiem Sądu Rejonowego [..] z dnia [.] września 2007 r., sygn. akt [..], wobec skarżącego została orzeczona kara 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności.

Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, organ uznał, że skarżący nie mieszka w miejscu zameldowania i opuścił je trwale i dobrowolnie. W dniu [.] września 2007 r. został wydany wyrok skazujący K. K. na karę pozbawienia wolności, w związku z czym został on zatrzymany przez funkcjonariuszy policji poza granicami Polski i doprowadzony bezpośrednio do aresztu śledczego w Polsce. W sytuacji, w której od co najmniej czterech lat skarżący nie zamieszkuje w spornym lokalu i nie posiada w nim żadnych swoich rzeczy, należało uznać stanowisko zajęte przez Prezydenta za zasadne i orzec o wymeldowaniu spod wskazanego adresu.

Rozpoznając skargę od w/w decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił ocenę stanu faktycznego sprawy, dokonaną przez organy obu instancji. Zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy dopełniły obowiązków wynikających z art. 7, 75, 77 § 1 K.p.a., wyczerpująco gromadząc i rozpatrując materiał dowodowy, a następnie prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.

Sąd zaznaczył, że zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych. Organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Jednakże za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. O istnieniu przesłanki opuszczenia miejsca stałego pobytu można mówić wtedy, gdy całokształt zachowań zainteresowanej osoby będzie wskazywał na to, iż lokal w którym osoba ta była na stałe zameldowana i który był miejscem koncentracji jej interesów życiowych utracił taki charakter.

Sąd stwierdził, że stan faktyczny niniejszej sprawy w zakresie mającym znaczenie dla jej rozstrzygnięcia jest bezsporny pomiędzy stronami, albowiem poza sporem pozostaje kilkuletnia (tj. datowana od [..] stycznia 2011 r.) nieobecność skarżącego w spornym lokalu, w trakcie której skarżący przebywał w I.., ukrywając się przed polskim wymiarem sprawiedliwości. Nieprzerwane, dobrowolne i długotrwałe niezamieszkiwanie przez skarżącego w spornym lokalu, w trakcie którego skarżący nie podjął żadnych kroków, mających na celu powrót do lokalu w bliskim horyzoncie czasowym, jest równoznaczne z opuszczeniem tego lokalu przez skarżącego w rozumieniu art. 35 ustawy. Kwestionowane wymeldowanie nie nastąpiło w związku z pozbawieniem skarżącego wolności, do którego doszło po powrocie skarżącego do Polski w dniu [..] stycznia 2015 r. Przedmiotowe wymeldowanie jest wyłącznie konsekwencją faktów zaistniałych przed aresztowaniem skarżącego, tj. konsekwencją opuszczenia przez skarżącego spornego lokalu, wiążącego się z osiedleniem się w I. Zasadności wniosku o dokonaniu przez skarżącego dobrowolnego i trwałego opuszczenia spornego lokalu nie może podważać okoliczność, że istotną motywacją skarżącego do opuszczenia Polski była chęć uniknięcia grożącej skarżącemu odpowiedzialności karnej. Zamiar uniknięcia przez stronę odpowiedzialności karnej, prowadzący do ukrycia się przed organami ścigania, nie zasługuje bowiem na ochronę prawną. Podobnie nie mogą mieć rozstrzygającego znaczenia w sprawie deklaracje skarżącego co do tymczasowości jego pobytu w Irlandii, w trakcie którego skarżący miałby konsekwentnie podtrzymywać zamiar powrócenia do lokalu przy nadarzającej się okazji. Nawet zatem gdyby założyć, że ostatecznym celem skarżącego nie było osiedlenie się za granicą na stałe a jedynie tymczasowo, to długotrwałość okresu nieprzebywania w lokalu (a tym samym brak możliwości pełnienia przez ten właśnie lokal funkcji wskazanego wyżej centrum) w pełni upoważnia do uznania, że do opuszczenia lokalu przez skarżącego doszło.

W niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art. 7, 77 § 1, 85 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie oględzin spornego lokalu oraz przynależnego do niego pomieszczenia gospodarczego, jak też niewyjaśnienie, czy w spornym lokalu znajdują się rzeczy należące do skarżącego. Dostateczną przesłankę do stwierdzenia faktu opuszczenia przez skarżącego spornego lokalu w rozumieniu art. 35 ust. 2 ustawy, stanowią same klarowne oświadczenia skarżącego, złożone w toku postępowania administracyjnego, z których wynika wprost, że nie przebywa on w lokalu nieprzerwanie od [..] stycznia 2011 r. Sąd podkreślił wyłącznie uzupełniający walor przeprowadzonego przez Prezydenta dowodu ze świadków oraz oczywistą niecelowość przeprowadzania dowodu z oględzin spornego lokalu. Dowód taki miałby sens tylko w razie zaistnienia pomiędzy stronami sporu co do tego, czy w toku postępowania administracyjnego skarżący w spornym lokalu zamieszkiwał, czy też nie. W sytuacji, w której z oświadczeń skarżącego logicznie wynika, że w związku z kilkuletnim przebywaniem przez niego poza spornym lokalem, lokal ten siłą rzeczy nie pełni w tej chwili funkcji centrum spraw życiowych skarżącego, to nawet ujawnienie w toku ewentualnych oględzin, że w spornym lokalu znajdują się ślady zamieszkiwania w nim przez skarżącego w przeszłości, nie wpłynęłoby w żaden sposób na ocenę, czy skarżący lokal ten opuścił, czy też nie.

Wbrew ocenom pełnomocnika skarżącego w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art. 79 § 1 i 2 K.p.a., polegającego na przeprowadzeniu przez Prezydenta dowodu ze świadków bez uprzedniego zawiadomienia skarżącego o takiej czynności procesowej. Pomimo faktycznego niezawiadomienia skarżącego o przeprowadzeniu wskazanych wyżej dowodów, kopie sporządzonych protokołów przesłuchań świadków zostały niezwłocznie doręczone skarżącemu przez organ do Aresztu Śledczego [..], celem umożliwienia skarżącemu zajęcia w ich przedmiocie stanowiska. Co do zasady dowód z przesłuchania wskazanych wyżej świadków nie ma nadto w niniejszej sprawie rozstrzygającego znaczenia.

Skargę kasacyjną od w/w wyroku wniósł K. K., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:

I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, art. 85 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji organu II instancji, pomimo iż nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie i nie podjęto wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez oparcie ustaleń faktycznych jedynie na oświadczeniach składanych przez skarżącego, a także nieprzeprowadzenie oględzin lokalu nr [..] przy ul. [..] w W. oraz przynależnego do niego pomieszczenia gospodarczego i niewyjaśnienie, czy w w/w lokalu znajdują się rzeczy należące do skarżącego, co skutkowało przyjęciem, iż zostały wypełnione przesłanki opuszczenia przez skarżącego jego miejsca stałego pobytu, tj. lokalu nr [..] przy ul. [..] w W., w sytuacji, gdy przesłanki trwałości i dobrowolności opuszczenia lokalu nie zostały spełnione,

2) art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 79 § 1 i 2 K.p.a. polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi, pomimo dopuszczenia się przez orzekające w sprawie organy niewątpliwych uchybień w postępowaniu, polegających na przeprowadzeniu dowodu ze świadków, bez zawiadomienia skarżącego o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, co uniemożliwiło skarżącemu zadawanie pytań świadkom i skutkowało naruszeniem zasady czynnego udziału stron w postępowaniu,

II. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015 r., poz. 388), poprzez błędne przyjęcie, że przesłanki warunkujące wymeldowanie skarżącego z pobytu stałego zostały spełnione, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do takiego ustalenia.

Na tej podstawie wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz ustanowionego pełnomocnika z urzędu kosztów udzielonej skarżącemu pomocy prawnej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego, wymienione w § 2 tego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie nie ujawniono. Natomiast skarga kasacyjna była pozbawiona usprawiedliwionych podstaw i jako taka podlegała oddaleniu.

Okoliczność, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a.

W świetle art. 174 powołanej ustawy skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami i nie ma prawa rozwijać, czy też doprecyzowywać stawianych zarzutów. Dlatego też przedmiotem oceny Sądu mogą być jedynie te zarzuty kasacyjne, które strona sformułowała i uzasadniła zgodnie z wymogami prawnymi wynikającymi z art. 174 i art. 176 P.p.s.a.

Dalej wskazać należy, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarysowała się linia orzekania, z której wynika, że w sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. wyrok z 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11, LEX nr 1217424 oraz wyrok z 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08, LEX nr 596025).

Odnosząc się do pierwszego z zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego wskazać należy, iż nie zasługiwał on na uwzględnienie, albowiem nie jest oparte na prawdzie twierdzenie skarżącego kasacyjnie jakoby ustalając stan faktyczny spawy organy zaniechały zebrania i rozważenia całego materiału dowodowego i ograniczyły się jedynie do oświadczeń składanych przez samego skarżącego.

Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 i 77 § 1 K.p.a. nie wynika w żadnym razie obowiązek zebrania i rozważenia materiału dowodowego dotyczącego wszelkich okoliczności sprawy, w tym okoliczności podnoszonych przez strony postępowania, a jedynie obowiązek zebrania i rozważenia materiału dowodowego niezbędnego dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a więc zdarzeń, z którymi norma prawna będąca podstawą orzekania przez organ administracji wiąże określone skutki prawne.

Regulację materialnoprawną będącą podstawą orzekania w poddanej kontroli sądowej sprawie stanowił art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 388 z późn. zm.), zgodnie z którym organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2 decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Z przepisu powyższego wynika, iż przesłanką wymeldowania określonej osoby z lokalu jest przede wszystkim fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu. Zameldowanie i wymeldowanie są bowiem jedynie aktami rejestracji danych dotyczących pobytu danej osoby w określonym lokalu bądź ustania tego pobytu w dotychczasowym miejscu (opuszczenia lokalu).

Co za tym idzie zasadniczą wymaganą prawem przesłankę wymeldowania stanowi ustanie pobytu w lokalu - inaczej rzecz ujmując nie przebywanie w nim.

Dalej zauważyć należy, iż w myśl art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

Na gruncie powyższej regulacji ugruntował się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd dotyczący dobrowolności i trwałości "opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu", który wyrażany wprawdzie na gruncie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), to jednak nie stracił na aktualności w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, albowiem przewidziana w nowej ustawie konstrukcja wymeldowania zaczerpnięta została z poprzednio obowiązującej ustawy.

Powyższe oznacza, że opuszczeniem miejsca stałego pobytu jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i powiązanie tegoż nieprzebywania z zamiarem opuszczenia danego lokalu. Zamiar taki, winien dać się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności (por. wyroki NSA: z dnia 16 września 1986 r., sygn. akt III SA 437/86; z dnia 3 lipca 1985 r., sygn. akt SA/Gd 573/85; z dnia 18 marca 1987 r., sygn. akt SA/Gd 1073/86; z dnia 16 kwietnia 1987 r., sygn. akt SA/Wr 110/87).

Stąd też uznać należy, iż okolicznościami faktycznymi, które wymagały ustalenia i na okoliczność zaistnienia których organ winien zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy były: opuszczenie przez skarżącego kasacyjnie lokalu nr [.] przy ul. [..] w W. oraz trwały i dobrowolny charakter tegoż opuszczenia.

W tym też zakresie organy zebrały kompletny materiał dowody, na który złożyły się: dokumenty urzędowe, zeznania świadków, wyjaśnienia byłej żony i oświadczenia samego skarżącego.

W oparciu o tak zebrany materiał dowodowy organy prawidłowo ustaliły, iż skarżący opuścił przedmiotowy lokal i nie przebywał w nim przez okres ponad 5 lat oraz, że w okresie tym przebył w I., skąd niedobrowolnie powrócił do Polski w dniu [..] stycznia 2015 r. w następstwie przekazania go polskim organom ścigania, zaś po powrocie został osadzony w areszcie śledczym. Nadto organy ustaliły - w oparciu o wyjaśnienia samego skarżącego kasacyjnie, iż K. K. opuścił Polskę w związku z zamiarem uniknięcia mu grożącej w kraju odpowiedzialności karnej.

W świetle powyższych ustaleń za prawidłową uznać należało zaaprobowaną przez Sąd I instancji konstatację organów, że skarżący opuścił miejsce swojego stałego zameldowania dobrowolnie i trwale.

W tej sytuacji procesowej bez znaczenia prawnego pozostawało przy tym ustalenie, czy w lokalu nr [.] przy ul. [..] w W. K. K. pozostawił jakiekolwiek rzeczy osobiste oraz czy w okresie przebywania w Irlandii utrzymywał on kontakt w dalszym ciągu zamieszkująca pod tym adresem żoną.

Podkreślić bowiem należy, iż tak ewentualne pozostawienie bądź zabranie z danego lokalu rzeczy osobistych, jak i utrzymywanie kontaktu z osobami w dalszym ciągu w lokalu tym zamieszkującymi nie stanowi okoliczności od której uzależnione jest rozstrzygnięcie w przedmiocie wymeldowania. Okoliczności te stanowić mogą zaś jedynie poszlakę umożliwiającą ustalenie czy opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny, jednakże nie stanowią wyłącznego dowodu zaistnienia bądź braku dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu.

Co za tym idzie samo odstąpienie od przeprowadzenia oględzin lokalu celem ustalenia czy pozostały w nim rzeczy osobiste strony postępowania nie stanowiło naruszenia przez organy art. 7 i 77 § 1 K.p.a., w sytuacji gdy całokształt zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego pozwala na ustalenie istotnych prawnie okoliczności sprawy, do których – co należy podkreślić – w realiach niniejszego postępowania nie należało ustalenie, czy w przedmiotowym lokalu znajdują się rzeczy osobiste skarżącego kasacyjnie.

Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że organy w oparciu o wyjaśnienia uczestniczki postępowania E. K. ustaliły, że w przedmiotowym lokalu nie ma obecnie osobistych rzeczy skarżącego kasacyjnie, a okoliczności tej K. K. na etapie postępowania administracyjnego nie kwestionował mimo udostępnienia mu do wglądu materiałów z akt sprawy.

Jak wynika z powyższych rozważań nie jest również oparte na prawdzie twierdzenie skarżącego kasacyjnie, iż organy administracji w toku postępowania oparły się wyłącznie na jego wyjaśnieniach. Jak wynika z akt sprawy poza wyjaśnieniami K. K. organy uwzględniły także wyjaśnienia jego byłej żony, zeznania czworga świadków oraz dokumenty uzyskane z Krajowego Rejestru Karnego.

Nie sposób także podzielić stanowiska skarżącego kasacyjnie co do naruszenia art. 80 K.p.a. W skardze kasacyjnej nie wskazano wprawdzie na czym konkretnie polegać miałoby naruszenie tego przepisu procedury administracyjnej, jednakże zauważyć należy, iż konstytuuje on zasadę tzw. "swobodnej oceny dowodów", stanowiąc, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Zauważyć w tym miejscu trzeba, że swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się w samowolę (ocenę dowolną), musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny. Ocena powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego. Organ powinien dokonać oceny poszczególnych dowodów i rozpatrzyć nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności. Organ w tej ocenie powinien kierować się wiedzą oraz zasadami życiowego doświadczenia.

Wymogom tym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekające w sprawie organy sprostały, co oznacza, że nie sposób czynić Sądowi I instancji zarzutu zaaprobowania dokonanego przez organy naruszenia art. 80 K.p.a.

W szczególności organy prawidłowo ustaliły, że bezsporna okoliczność, że skarżący kasacyjnie opuścił miejsce stałego zameldowania i wyjechał za granicę w celu uniknięcia grożącej mu w Polsce odpowiedzialności karnej (uniknięcia odbycia orzeczonej kary pozbawienia wolności), gdzie przebywał następnie przez ponad 4 lata i skąd do Polski powrócił niedobrowolnie, wydany przez właściwe władze pozwala na ustalenie, że opuścił on miejsce zamieszkania dobrowolnie i trwale.

Opuszczenie miejsca stałego zameldowania i wyjazd za granicę zależało bowiem wyłącznie od woli skarżącego kasacyjnie, a więc miało charakter dobrowolny, a jednocześnie nie było ograniczone konkretną datą, co wskazuje na jego trwały charakter. Zauważyć bowiem należy, iż zamiar uniknięcia odpowiedzialności karnej, w tym odbycia kary pozbawienia wolności w sposób oczywisty wiążę się zamiarem przebywania za granicą do czasu przedawnienia karalności, względnie przedawnienia wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności, co wyraźnie wskazuje na potencjalnie wieloletni, a wiec trwały charakter opuszczenia dotychczasowego miejsca zameldowania stałego. Biorąc bowiem pod uwagę, iż skarżącemu kasacyjnie wymierzona została kara 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, to skuteczne doprowadzenie przez niego do uniknięcia odbycia tej kary poprzez przedawnienie jej wykonania wymagałoby od niego - przy przyjętym sposobie działania - co najmniej dziesięcioletniego przebywania za granicą (poza dotychczasowym, znanym organom władzy państwowej miejscem stałego zameldowania).

Na zamiar trwałego opuszczenia miejsca dotychczasowego zamieszkania, poza powyższymi obiektywnymi okolicznościami, wskazuje także treść wyjaśnień i pism procesowych samego skarżącego kasacyjnie, który wskazywał w nich, że obejmował swoim zamiarem pozostanie na stałe w I. o ile dołączą tam do niego członkowie jego rodziny.

Dokonana przez organy ocena materiału dowodowego nie miała zatem charakteru dowolnego i co za tym idzie nie naruszała art. 80 K.p.a.

W sprawie nie doszło także do naruszenia przez organy wskazanego przez skarżącego kasacyjnie jako wzorzec kontroli art. 85 § 1 K.p.a. Przepis ten nie nakłada bowiem obowiązku przeprowadzania oględzin, a jedynie wskazuje, iż jest to możliwe w razie potrzeby. Jak wykazano zaś powyżej potrzeba tego rodzaju w kontrolowanej sprawie nie zaistniała.

Nie okazał się trafny także drugi z podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania.

Przywołany przez skarżącego kasacyjnie art. 79 § 1 stanowi bowiem, że strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem, zaś zgodnie z § 2 tegoż artykułu strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia.

Pamiętać jednakże należy, iż Sąd I instancji samodzielnie nie stosuje przepisów postępowania administracyjnego, lecz jedynie kontroluje zgodność z prawem czynności podejmowanych przez organy administracji i w przypadku stwierdzenia uchybień w tym zakresie może zastosować środki wskazane w art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania Sąd może uchylić zaskarżoną decyzje tylko w sytuacji, gdy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.).

Co za tym idzie stawiając zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 79 § 1 i 2 K.p.a. skarżący kasacyjnie winien wykazać nie tylko, iż doszło do naruszenia tegoż przepisu, lecz także, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wymogom powyższym autor skargi kasacyjnej nie sprostał, albowiem w jej uzasadnieniu brak jest chociażby uprawdopodobnienia jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć zarzucone organom naruszenie art. 79 § 1 i 2 K.p.a., co warunkuje przyjęcie, iż Sąd I instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez brak uchylenia decyzji pomimo zaistnienia wskazanego naruszenia procedury administracyjnej.

Oczywista bezzasadność powyższego zarzutu skargi kasacyjnej jest tym bardziej widoczna, że nie jest w jej uzasadnieniu zakwestionowana wartość dowodowa dowodów z przesłuchania świadków, którzy zeznania złożyli na okoliczność nieprzebywania skarżącego w miejscu stałego zameldowania, a więc okoliczność przez skarżącego kasacyjnie niekwestionowaną i niesporną w sprawie.

Zauważyć trzeba, iż Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia prawidłowo rozprawił się z podniesionym już w skardze zarzutem naruszenia art. 79 § 1 i 2 K.p.a. wskazując, że wobec doręczenia skarżącemu przez organ do aresztu śledczego kopii sporządzonych protokołów przesłuchań oraz wobec jedynie marginalnego znaczenia dowodów z przesłuchania świadków w kontrolowanym postępowaniu ewentualnym naruszeniom art. 79 § 1 i 2 K.p.a. nie można przypisać istotnego znaczenia w sprawie.

W sytuacji, gdy postawione zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego uznane zostały za nieusprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny przystąpić mógł do oceny zarzutu dotyczącego naruszenia prawa materialnego, przy czym oceniał go w oparciu o ustalony wcześniej w sprawie stan faktyczny.

Również ten zarzut okazał się bezzasadny.

W prawidłowo ustalonym przez orzekające w sprawie organy stanie faktycznym organy właściwie zastosowały zawartą w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności normę prawa materialnego nakazującą im wydanie decyzji w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Jak wykazano już wyżej opuszczenie to miało bowiem charakter dobrowolny i trwały.

Odnosząc się do argumentacji podniesionej w tym zakresie w skardze kasacyjnej wskazać należy, iż nie jest usprawiedliwionym i zasługującym na ochronę prawną powodem zamieszkiwania w innym miejscu chęć uniknięcia odpowiedzialności karnej i ukrywania się przed organami władzy państwowej. Za niedopuszczalne zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać należy proponowane w skardze kasacyjnej zrównywanie sytuacji prawnej osób, które długotrwale nie przebywają w miejscu stałego zameldowania w związku z podjęciem w innymi miejscu kraju lub za granicą pracy, nauki, bądź leczenia z sytuacją skarżącego kasacyjnie, który miejsce stałego zamieszkania opuścił w związku z ukrywaniem się przez polskim wymiarem sprawiedliwości. Co za tym idzie strona, która opuszcza miejsce stałego zameldowania w takim celu jak skarżący musi być uznana za opuszczającą je trwale i dobrowolnie, szczególnie w okolicznościach takich jak w niniejszej sprawie, gdzie wiązało się to z dobrowolnym opuszczeniem nie tylko miejsca stałego zameldowania, lecz i kraju, do którego skarżący kasacyjnie powrócił nie dobrowolnie, lecz w następstwie przekazania go przez kraj wieloletniego pobytu polskim organom ścigania.

Podkreślić w tym miejscu trzeba, że postępowanie o wymeldowanie ma na celu jedynie doprowadzenie do zgodności ewidencji z rzeczywistym stanem rzeczy. Decyzja o zameldowaniu nie daje żadnych praw do lokalu ani też takich praw, jeśli strona jest w ich posiadaniu, nie pozbawia (np. prawa własności czy prawa użytkowania). Utrzymanie zaś w takiej sytuacji faktycznej, jak zaistniała w kontrolowanej sprawie zameldowania skarżącego kasacyjnie sprawiałoby, że w ewidencji ludności istniałby wpis niezgodny ze stanem faktycznym, a skoro skarżący kasacyjnie od szeregu lat nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, odmowa wymeldowania prowadziłaby do trwałej fikcji meldunkowej.

Bez jakiegokolwiek znaczenia dla sprawy pozostawały także podnoszone w skardze kasacyjnej okoliczności związane z utrzymywanie przez skarżącego kontaktu z żoną i córkami zamieszkującymi w dalszym ciągu w lokalu nr [..] przy ul. [..] w W., czy też łożenia na utrzymanie rodziny, w tym na koszty utrzymania lokalu.

W konsekwencji zatem prawidłowo Sąd pierwszej instancji ocenił, że zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 35 ustawy o ewidencji ludności.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu, ponieważ przepisy art. 209 i 210 P.p.s.a., mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania pomiędzy stronami, zaś wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 § 1 P.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 P.p.s.a.