Wyrok NSA, sygn. akt V SA 2568/99
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2000-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 627  Cudzoziemcy, repatrianci, nabycie nieruchomości przez cudzoziemca
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 114 poz. 739
law: Ustawa z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach.
article: poz. 515
journal: Dz.U. 1991 nr 11 poz. 9
article: art. 7, art. 12
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Realizacja świadczeń, o których mowa w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach /Dz.U. nr 114 poz. 739 ze zm./, w ośrodku dla osób ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy nie jest sprzeczna z Konwencją Genewską z dnia 28 lipca 1951 r. dotyczącą statusu uchodźców /Dz.U. 1991 nr 119 poz. 515/.

TEZY

Realizacja świadczeń, o których mowa w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach /Dz.U. nr 114 poz. 739 ze zm./, w ośrodku dla osób ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy nie jest sprzeczna z Konwencją Genewską z dnia 28 lipca 1951 r. dotyczącą statusu uchodźców /Dz.U. 1991 nr 119 poz. 515/.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Igora Ś. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 1 października 1999 r. (...) w przedmiocie świadczeń dla cudzoziemców ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy  i na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uchylił zaskarżoną decyzję, a także - zgodnie z art. 55 ust. 1 tej ustawy - zasądził od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego dziesięć złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Igor Ś. w piśmie z dnia 15 marca 1999 r. skierowanym do Centralnego Ośrodka Recepcyjnego dla Uchodźców w D. wniósł o udzielenie pomocy finansowej i medycznej. Uzasadniając podanie podniósł, że oczekuje na wydanie decyzji w sprawie nadania statusu uchodźcy i nie ma już środków finansowych na utrzymanie. W wyniku przebytej choroby został skierowany do szpitala na obserwację, dlatego obecnie niezbędne jest pokrycie kosztów leczenia w szpitalu.

Centralny Ośrodek Recepcyjny dla Uchodźców w D. pismem z dnia 17 marca 1999 r. odmówił wnioskodawcy prawa do pomocy finansowej informując o możliwości udzielenia zgody na pobyt z wyżywieniem w ośrodku, w którym otrzyma opiekę medyczną w podstawowym zakresie, niewielką pomoc pieniężną i rzeczową w postaci odzieży.

Igor Ś. w dniu 29 marca 1999 r. przesłał do Centralnego Ośrodka Recepcyjnego dla Uchodźców w D. wypełniony formularz wniosku o przyznanie pomocy, w którym zwrócił się o ekwiwalent pieniężny na wyżywienie, opiekę medyczną i rzeczową.

W piśmie Ośrodka z dnia 7 kwietnia 1999 r. skierowanym do wnioskodawcy wyrażono zgodę na umieszczenie w ośrodku. Odmówiono natomiast pokrycia kosztów pobytu w szpitalu.

W dniu 29 lipca 1999 r. Igor Ś. ponownie skierował podanie do Centralnego Ośrodka Recepcyjnego dla Uchodźców w D. o przyznanie pomocy o zakresie identycznym jak w poprzednim wniosku z dnia 29 marca 1999 r. Wnioskodawca podniósł także, że został pozbawiony możliwości skory stania ze środków odwoławczych, gdyż nie wydano decyzji w następstwie złożonego w dniu 29 marca 1999 r. wniosku o przyznanie pomocy.

Decyzją z dnia 9 września 1999 r. wydaną na podstawie art. 40 ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach /Dz.U. nr 114 poz. 739/ Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przyznał Igorowi Ś. świadczenia w postaci opieki medycznej realizowanej na zasadach określonych przez Centralny Ośrodek Recepcyjny dla Uchodźców w P.L.-D. na okres od dnia 9 września 1999 r. do wydania ostatecznej decyzji w sprawie o nadaniu statusu uchodźcy. Jednocześnie odmówiono wnioskodawcy prawa do ekwiwalentu pieniężnego na pokrycie kosztów wyżywienia, pomocy rzeczowej i pieniężnej realizowanych w miejscu zamieszkania wnioskodawcy. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że Igor Ś. spełnia warunki niezbędne do objęcia świadczeniami socjalnymi z tym, że powinny one zostać realizowane w ośrodku dla uchodźców.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Igor Ś. wniósł o rozpatrzenie i uwzględnienie wcześniej złożonych podań z dnia 15 marca 1999 r. i 29 lipca 1999 r. podnosząc, że przez dwuletni okres trwania procedury azylowej wydał posiadane oszczędności. Obowiązujące przepisy nie uzależniają udzielenia pomocy od wyrażenia zgody na umieszczenie w ośrodku dla uchodźców.

W wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia 1 października 1999 r. utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję stwierdzając, że wnioskodawca pomimo posiadanych uprawnień nie skorzystał z przyznanego mu prawa do pobytu w ośrodku dla uchodźców. Pomoc świadczona dla uchodźców powinna mieć charakter proporcjonalny do potrzeb i adekwatny do ich sytuacji osobistej, materialnej i rodzinnej.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Igor Ś. podniósł, że zaskarżona decyzja narusza art. 40 ustawy o cudzoziemcach oraz par. 1 ust. 2, par. 5 i par. 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 kwietnia 1998 r. w sprawie wysokości, trybu i szczegółowych zasad przyznawania i wstrzymywania świadczeń dla cudzoziemców ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy /Dz.U. nr 50 poz. 316/, a także art. 26 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie 28 lipca 1951 r. /Dz.U. 1991 nr 119 poz. 515/. Skarżący podniósł, że wobec odmowy przyznania pomocy został przedwcześnie wypisany ze szpitala, nie ma już środków finansowych i utrzymuje się wyłącznie dzięki pomocy przyjaciół. Przyznanie pomocy dla osób ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy nie jest uzależnione od wyrażenia zgody przez osobę zainteresowaną na pobyt w ośrodku dla uchodźców, albowiem oznaczałoby to Ograniczenie prawa uchodźcy do swobodnego poruszania się, które przewiduje art. 26 Konwencji Genewskiej.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania pomocy, gdyż nie uprawdopodobnił, że nie posiada środków na pokrycie kosztów pobytu w czasie trwania postępowania o nadanie statusu uchodźcy oraz, że nie uzasadnił istnienia rzeczywistej potrzeby przyznania świadczeń realizowanych poza ośrodkiem dla uchodźców.

W piśmie procesowym z dnia 4 maja 2000 r. Igor Ś. podtrzymując skargę dodatkowo wyjaśnił, że wobec braku środków finansowych obecnie musiał przeprowadzić się do Ośrodka Recepcyjnego dla Uchodźców w P.L.-D. Za zgodą Ministerstwa Zdrowia odbywa podyplomowy staż lekarski w szpitalach Akademii Medycznej w Warszawie na warunkach "bez świadczeń" i z uwagi na uciążliwość dojazdów chciałby w przyszłości zamieszkać bliżej szpitala, dlatego jest zainteresowany pomocą realizowaną poza terenem ośrodka dla uchodźców.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył:

Skarga jest uzasadniona.

Cudzoziemcowi, w sprawie którego wszczęto postępowanie o nadanie statusu uchodźcy, można, w razie potrzeby, na czas niezbędny do wydania decyzji ostatecznej, a w szczególnie uzasadnionych wypadkach na okres do 3 miesięcy od daty jej wydania, zapewnić zakwaterowanie, wyżywienie, opiekę medyczną, pomoc rzeczową, pomoc pieniężną stałą lub jednorazową /art. 40 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach/. Świadczenia te mogą być realizowane przez umieszczenie cudzoziemca w ośrodku dla osób ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy /art. 40 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach/. Ustawa o cudzoziemcach w art. 85 ust. 8 przewiduje upoważnienie dla Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do wydania rozporządzenia wykonawczego określającego wysokość, a także tryb i szczegółowe zasady przyznawania oraz wstrzymywania świadczeń o których mowa w art. 40 ust. 1 ustawy. Korzystając z przyznanej kompetencji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał w dniu 6 kwietnia 1998 r. rozporządzenie w sprawie wysokości, trybu i szczegółowych zasad przyznawania i wstrzymywania świadczeń dla cudzoziemców ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy /Dz.U. nr 50 poz. 316/. Zgodnie z par. 4 ust. 3 rozporządzenia do wykonywania czynności polegających na przyznaniu, odmowie, lub wstrzymaniu świadczeń przewidzianych w rozporządzeniu może zostać upoważniony dyrektor Centralnego Ośrodka Recepcyjnego dla Uchodźców.

Na wstępie rozważań należy stwierdzić naruszenie w toku postępowania zasad wynikających z art. 8 Kpa /zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej/ i art. 12 Kpa /zasada szybkości postępowania/, albowiem pomimo obowiązku niezwłocznego rozpatrzenia sprawy /nie później niż w ciągu 3 dni od dnia złożenia wniosku - par. 4 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia/, wniosek skarżącego o udzielenie pomocy złożonym w dniu 29 lipca 1999 r. został rozpatrzony decyzją wydaną dopiero w dniu 9 września 1999 r., natomiast podania skarżącego z dnia 15 marca i 29 marca 1999 r. nie były nawet załatwiane przez wydanie decyzji.

Stosownie do par. 2 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego świadczenia przewidziane w rozporządzeniu przyznaje się cudzoziemcom, którzy uprawdopodobnią, że na czas trwania postępowania o nadanie statusu uchodźcy nie posiadają wystarczającej ilości środków na pokrycie kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w szczególności zapewnienia sobie w tym czasie zakwaterowania i wyżywienia. Przyznanie świadczeń wymaga zatem zawsze spełnienia przez cudzoziemca podstawowej przesłanki, a mianowicie braku wystarczającej ilości środków na pokrycie kosztów pobytu w Polsce. Obowiązkiem organu jest ocena, czy wnioskodawca spełnia warunki wynikające z par. 2 rozporządzenia. Jedynie w razie pozytywnego stwierdzenia, że wnioskodawca jest osobą ubiegającą się o status uchodźcy, która uprawdopodobniła, że na czas trwania postępowania nie ma wystarczającej ilości środków na pokrycie kosztów pobytu, a w szczególności zapewnienia sobie zakwaterowania i wyżywienia należy rozważyć zakres i czas świadczeń /par. ust. 3 i ust. 4/. W świetle postanowień ustawy /art. 40 ust. 2/ oraz rozporządzenia wykonawczego /par. 1 ust. 2, par. 15,/ umieszczenie cudzoziemca w ośrodku dla osób ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy jest jedynie jedną z form realizacji świadczeń przewidzianych w ustawie i dlatego jego celowość podlega rozważeniu dopiero po stwierdzeniu, że cudzoziemiec jest osobą, która nie posiada wystarczającej ilości środków na pokrycie kosztów pobytu w Polsce.

Z uzasadnień obu decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wynika, że skarżący spełnia warunki konieczne do objęcia świadczeniami socjalnymi mi, określonymi w par. 2 ust. 1 rozporządzenia. Odmienne stanowisko wydaje się wynikać jedynie z końcowej części odpowiedzi na skargę, w której stwierdzono, że długotrwały pobyt w Polsce nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku środków na pokrycie kosztów utrzymania w Polsce. Takie stanowisko jednak nie było wyrażane w wydanych decyzjach i pozostaje w sprzeczności z ich treścią, skoro skarżącemu przyznano świadczenie w postaci opieki medycznej realizowanej w ośrodku dla uchodźców. Dodatkowa należy zaakcentować, że w uzasadnieniu decyzji z dnia 9 września 1999 r. expressis verbis stwierdzono, że skarżący spełnia warunki konieczne do objęcia świadczeniami socjalnymi.

Konsekwencją stwierdzenia, że osoba ubiegająca się o status uchodźcy spełnia warunki do przyznania świadczeń jest potrzeba określenia ich zakresu i czasu /par. 2 ust. 3 rozporządzenia/, w tym wybór właściwej formy pomocy ekwiwalentu pieniężnego lub umieszczenie cudzoziemca w ośrodku dla osób ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy. Z woli ustawodawcy kwestie te mieszczą się w granicach uznania administracyjnego, na co wskazują użyte w art. 40 par. 1 i par. 2 zwroty "(...) można, w razie potrzeby (...)" i "(...) mogą być realizowane (...)". Uznanie administracyjne ma miejsce wówczas, gdy norma prawna wyposaża organ w określoną kompetencję, pozostawiając jego uznaniu skorzystanie z niej w konkretnym wypadku. Uznaniowość decyzji nie oznacza jednak dowolności. Decyzje uznaniowe nie zostały wyłączone spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, która obejmuje ocenę zgodności decyzji z prawem materialnym i formalnym w tym także, czy decyzja nie narusza interesu społecznego i słusznego interesu obywatela /art. 7 Kpa/.

Organ administracji publicznej działając w ramach uznania administracyjnego jest zobowiązany stosownie do art. 7 Kpa, załatwić sprawę w sposób zgodny z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego już od chwili reaktywowania sądowej kontroli decyzji administracyjnej, konsekwentnie podkreślano, że zakres swobody organu administracji, wynikający z przepisów prawa materialnego, jest ograniczony ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, określonymi w art. 7 i innych przepisach Kpa. Akcentowano wprawdzie nadrzędność interesu społecznego nad interesem indywidualnym, ale jednocześnie stwierdzano istnienie obowiązku załatwienia sprawy w sposób zgodny z interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków /wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1981 r. SA 820/81 - ONSA 1981 Nr 1 poz. 57/. W późniejszym orzecznictwie wyprowadzono wniosek, że z art. 7 Kpa wynika domniemanie pozytywnego /zgodnego z wnioskiem strony/ rozstrzygnięcia danej kwestii, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i nie przekracza to możliwości organu /uzasadnienie Wyroku NSA z dnia 29 maja 1996 r., SA/Sz 1548/95 - OSP 1997 z. 7-8 poz. 137 str. 374 z glosą M. Stahl/. W piśmiennictwie prawniczym uznano że pojęcie zasady uwzględniania z urzędu interesu państwowego i społecznego oraz słusznego interesu obywatela nakłada na organy administracji obowiązek dokonania najpierw oceny, czy dany interes obywatela jest słuszny, a jeśli tak - to obowiązek "wyważania" tych nie zawsze zbieżnych interesów i ich harmonizowania tam, gdzie jest to możliwe /Z. Janowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydawnictwo Prawnicze PWN 1999, str. 69/. Pojęcie słusznego interesu obywatela wiązano także z interesem godnym ochrony, który nie jest sprzeczny z prawem i zasadami współżycia społecznego i akcentowano, że interes ogólny nie ma charakteru nadrzędnego nad interesem indywidualnym /B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck 1998, str. 68-72/. Dla oceny prawidłowości decyzji wydanej w granicach uznania administracyjnego mają znaczenie także standardy sformułowane w Rekomendacji nr R /80/2 Komitetu Rady Ministrów Rady Europy dotyczącej wykonywania dyskrecjonalnych kompetencji administracji przyjętej 11 marca 1980 r. /tekst Rekomendacji w języku polskim w: T. Jasudowicz, Administracja wobec praw człowieka, Toruń 1996, str. 85 i następne/. Dla niniejszej sprawy w powołanej Rekomendacji Rady Europy na uwagę zasługują między innymi stwierdzenia, że wykonując kompetencje dyskrecjonalne władza administracyjna powinna w razie potrzeby z własnej inicjatywy starać się poznać wszystkie czynniki, które odnośnie do konkretnego przypadku podlegają rozważeniu i że respektując obowiązujące przepisy należy działać w sposób rozsądny i sprawiedliwy /str. 88/.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem wyżej opisanych zasad wynikających z powołanej Rekomendacji Rady Europy oraz art. 7 i art. 77 Kpa nie wyjaśniono sytuacji wnioskodawcy, a w szczególności przyczyn ubiegania się o pomoc świadczoną w miejscu zamieszkania. W tym zakresie brak jest jakichkolwiek ustaleń. Brak ustaleń uniemożliwia ocenę, czy po stronie wnioskodawcy istnieje słuszny interes uzasadniający żądanie świadczeń w postaci ekwiwalentu pieniężnego i jednocześnie odmowę korzystania z pomocy w ośrodku dla uchodźców. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazano także żadnych powodów dla uzasadnienia stanowiska, że pomoc winna zostać świadczona przez umieszczenie wnioskodawcy w ośrodku, a nie w innej formie skonkretyzowanej w rozporządzeniu. Rozporządzenie przewiduje bowiem możliwość zapewnienia cudzoziemcowi wyżywienia przez przyznanie ekwiwalentu pieniężnego albo przez umieszczenie w ośrodku /par. 5 ust. 2 pkt b i ust. 3 rozporządzenia/. Rozporządzenie przewiduje także świadczenia zdrowotne, które są udzielane bądź to na podstawie skierowania wydanego przez lekarza ośrodka dla uchodźców, gdy dotyczą cudzoziemca umieszczonego w ośrodku dla uchodźców, bądź to świadczenia realizowane przez publiczne zakłady opieki zdrowotnej właściwe dla miejsca pobytu cudzoziemca na podstawie zaświadczenia o przyznaniu świadczeń poza ośrodkiem dla uchodźców /par. 6 ust. 2 i par. 15 rozporządzenia/. Wskazane formy udzielenia pomocy mają charakter alternatywny, równorzędny, albowiem przepisy nie przewidują pierwszeństwa lub jedynie subsydiarności którejkolwiek z nich.

Należy natomiast uznać za nieuzasadniony zarzut naruszenia Konwencji Genewskiej dotyczącej statusu uchodźców z 1951 r. Polska związana się Konwencją Genewską w następstwie przystąpienia /art. 39 ust. 3 Konwencji/. Oświadczenie o przystąpieniu Polski do Konwencji zostało złożone przez Prezydenta w dniu 2 września 1991 r., natomiast w dniu 26 listopada zostało złożone oświadczenie rządowe w sprawie przystąpienia do Konwencji i złożenia w dniu 27 września 1991 r. Sekretarzowi Generalnemu ONZ dokumentu przystąpienia. Oświadczenia Prezydenta, Rządu oraz treść Konwencji zostały opublikowane w Dzienniku Ustaw z 1991 roku pod pozycjami 515 i 516. Należy wyraźnie zaznaczyć, że akt przystąpienia nie jest tożsamy z ratyfikacją, chociaż dokonany przez głowę państwa jej odpowiada. W przypadku przystąpienia stosuje się analogiczną procedurę jak przy ratyfikacji, dlatego w doktrynie akcentuje się, że polski dokument przystąpienia, wydany przez prezydenta, ma formę zbliżoną do dokumentu ratyfikacyjnego /M. Frankowska, Prawo traktatów, 1997, str. 92/. Obowiązująca od dnia 17 października 1997 r. Konstytucja z dnia 2 kwietnia 1997 r. /Dz.U. nr 78 poz. 483/ w art. 87 stanowiąc o źródłach prawa odnosi się wyłącznie do ratyfikowanych umów międzynarodowych. Podobnie art. 241 Konstytucji regulując pozycję umów, które zawarto przed wejściem w życie Konstytucji odnosi się wyłącznie do umów ratyfikowanych. W konsekwencji brak jest podstaw do stosowania powyższych przepisów konstytucyjnych /art. 87 i następne w Rozdziale III oraz art. 241/ do Konwencji Genewskiej, która nie została ratyfikowana. Powyższe nie oznacza jednak, że Konwencja Genewska nie podlega stosowaniu przez organy administracji i Naczelny Sąd Administracyjny. Konstytucja w art. 9 wprowadza generalną normę o zasadzie przestrzegania przez Polskę wiążącego ją prawa międzynarodowego. Powołany przez skarżącego art. 26 Konwencji Genewskiej gwarantuje uchodźcom prawo wyboru miejsca stałego zamieszkania i prawo do swobodnego poruszania się w granicach terytorium państwa przyjmującego. Po pierwsze, prawa gwarantowane dla uchodźców w Konwencji Genewskiej nie dotyczą osób ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy z wyłączeniem tych, które mają charakter uniwersalny jak np. zakaz wydalania lub zawracania /zasada non-refoulement, przewidziana w art. 33 Konwencji Genewskiej/. Cudzoziemiec, którego status uchodźcy nie został stwierdzony w wyniku właściwego postępowania określonego w prawie wewnętrznym Państwa - Strony Konwencji Genewskiej, nie może powoływać się na postanowienia Konwencji, z których wynikają uprawnienia expressis verbis przewidziane wyłącznie dla uchodźców, przykładowo w art. 18 /samozatrudnienie/, art. 22 /prawu do oświaty publicznej/, art. 23 /prawo do opieki społecznej/. Konwencja Genewska odróżnia bowiem sytuację osoby ubiegającej się o status uchodźcy od uchodźcy. która jest osobą w stosunku do której status ten stwierdzono. Po drugie, umieszczenie cudzoziemca o ośrodku nie jest możliwe bez jego zgody i następuje w- celu udzielenia mu pomocy, a nie pozbawienia wolności lub ograniczenia swobody poruszania się. Ośrodki nie mają charakteru zamkniętego, przebywający w nich cudzoziemcy zachowują swobodę poruszania się, w tym pełne prawo do opuszczenia ośrodka. W wydanym na podstawie art. 85 ust. 11 ustawy o cudzoziemcach, rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji i z dnia 9 lutego 1998 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać ośrodki dla osób ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy, oraz regulaminu pobytu w tych ośrodkach /Dz.U. nr 23 poz. 125/ wprowadza się jedynie pewne ograniczenia /par. 8 regulaminu/ w razie przebywania poza terenem ośrodka przez okres dłuższy niż 24 godziny. Należy także zaakcentować, że gwarancją swobodnego poruszania się cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy jest wiza pobytowa, którą otrzymuje z chwilą wydania postanowienia o wszczęciu postępowania /art. 39 ustawy o cudzoziemcach/.

Reasumując należy stwierdzić, że realizacja świadczeń, o których mowa w art. 40 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w ośrodku dla osób ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy nie jest sprzeczna z Konwencją Genewską z 1951 r. Decyzja odmawiająca przyznania świadczeń przewidzianych w art. 40 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach winna wskazywać powody, które uniemożliwiają uwzględnienie wniosku strony o ich realizację poza ośrodkiem dla osób ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy. Brak rozważań w tym zakresie uzasadnia stwierdzenie, że decyzja ma charakter dowolny oraz uniemożliwia ocenę, czy podejmując decyzję rozważono zgodnie z art. 7 Kpa interes społeczny i słuszny interes strony. Kolizji tych interesów nie można domniemywać ani też nie można uznać a priori pierwszeństwa interesu społecznego przed indywidualnym. Wniosek skarżącego winien zostać uwzględniony, zgodnie z obowiązkiem organu załatwienia sprawy w sposób zgodny z interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków.

Mając na uwadze powyższe należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i że jej uzasadnienie nie odpowiada wymogom przewidzianym w art. 107 par. 3 Kpa, oraz na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzec jak w sentencji.