Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2641/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Sprawy jakości, certyfikacja, dozór
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części oraz poprzedzającą ją decyzję w części i w tym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 40a ust. 1 pkt 3 i pkt 4, art. 40a ust. 6
journal: Dz.U. 2019 poz 935
law: Ustawa z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 157 poz 1 art. 5, art. 6 ust. 1, art. 144
law: Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) NR 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania  rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 304 poz 18 art. 8 ust. 2, art. 8 ust. 5
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i RadyI R (UE) NR 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom  informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia  dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu  Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004
journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 31 poz 1 art. 3 ust. 8, art. 5 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 17 ust. 1
law: Rzozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania  prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa  żywności
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 135, art. 145 § 3, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędzia WSA Jakub Linkowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 marca 2021 r. sprawy ze skargi R. sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] października 2020 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy pkt 2 decyzji z [...] lutego 2020 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej wymierzającej karę pieniężną w wysokości 500 (pięćset) zł za nieprawidłowości w dokumentach towarzyszących; 2. uchyla decyzję z [...] lutego 2020 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w części wymierzającej w pkt 2 karę pieniężną w wysokości 500 (pięćset) zł za nieprawidłowości w dokumentach towarzyszących; 3. umarza postępowanie administracyjne w części w jakiej uchyli zaskarżoną decyzję oraz decyzję z [...] lutego 2020 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej; 4. zasądza od Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych na rzecz skarżącej R. sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 387 (trzysta osiemdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez R. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: "Spółka", "Strona", "Skarżący") jest decyzja Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych (dalej: "organ", "GIJHARS") z [...] września 2019 r. nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm., dalej: "K.p.a."), art. 40a ust. 1 pkt 3 i pkt 4, art. 40a ust. 6 ustawy z dnia 19 grudnia 2003r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu (Dz. U. z 2Q19r. poz. 935, ze zm., dalej: "u.r.o.w.ch."), w związku z art. 5, art. 6 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r, ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L Nr 157 str, 1, ze zm., dalej: "rozporządzenie nr 543/2011"), art. 8 ust. 2, art. 8 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektywy Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. Urz. L 304 z 22,11.2011, str. 18, ze zm., dalej: "rozporządzenie nr 1169/2011"), art. 3 ust. 8, art. 5 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 17 ust. 1 rozporządzenia rady (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, ze zm., Dz, Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, ze zm., dalej: "rozporządzenie nr 178/2002"), po rozpatrzeniu odwołania Strony z 11 marca 2020 r., utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z [...] lutego 2020 r., nr akt sprawy: [...], wymierzającej Stronie karę pieniężną w łącznej wysokości 1500 zł.

Decyzją z [...] lutego 2020 r., nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 i pkt 4 oraz ust. 6 i ust. 8 u.r.o.w.ch. oraz art. 104 § 1 K.p.a., wymierzył Stronie karę pieniężną w łącznej wysokości 1500 zł., z tytułu:

1) wprowadzenia do obrotu owoców i warzyw nieodpowiadających jakości handlowej, z uwagi na niewłaściwą jakość oraz nieprawidłowości w oznakowaniu, co wyczerpuje dyspozycję art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu - w wysokości 1000 zł, w odniesieniu do:

a) 2 partii produktów o niewłaściwej jakości, tj.:

- papryki czerwonej, klasa I, kraj pochodzenia: Polska, numer partii: [...], dostawca: [...] Sp. z o.o., [...] G., ul. [...],

- cebuli, produkt polski, producent: Gospodarstwo Rolne [...], N., ul. [...],[...] P.,

b) 3 partii o niewłaściwym oznakowaniu (pomieszanych), tj.:

- gruszek konferencja, klasa I, kraj pochodzenia: Polska, dostawca: [...] Sp. z o.o., B. [...], [...] B., nr partii: [...],

- gruszek lukasówka, klasa I, kraj pochodzenia: Polska, dostawca: [...] Sp. z o.o., ul. [...], [...] G., nr partii: [...],

- gruszek komisówka, klasa I, kraj pochodzenia: Polska, dostawca: P. Sp. z o,o., ul. [...],[...] W., nr partii/data dostawy: [...],

2) nieprawidłowości w dokumentach towarzyszących, co wyczerpuje dyspozycję art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu - w wysokości 500 zł, w odniesieniu do 6 partii produktów, w przypadku których stwierdzono nieprawidłowości w dokumentach towarzyszących (dowodach wewnętrznych, fakturach VAT), tj.:

- gruszek konferencja, klasa I, kraj pochodzenia: Polska, dostawca: [...] Sp. z o.o., [...],[...] B., nr partii: [...],

- gruszek lukasówka, klasa I, kraj pochodzenia: Polska, dostawca: [...] Sp. z o.o., ul. [...],[...] G., nr partii: [...],

- gruszek komisówka, klasa I, kraj pochodzenia: Polska, dostawca: [...] Sp. z o.o., ul. [...],[...] W., nr partii/data dostawy: [...],

- papryki czerwonej, klasa I, kraj pochodzenia: Polska, dostawca: [...] Sp. z o.o., [...] G., ul. [...], numer partii: [...],

- cebuli, produkt polski, producent: Gospodarstwo Rolne [...], N., ul. [...],[...] P.,

- pomidorów malinowych, klasa I, kraj pochodzenia: Polska, odmiana: Tomimaru Muchoo, dostawca: [...] Sp, z o.o., ul. [...],[...] W., data dostawy: [...], nr partii [...].

Rozpatrując odwołanie Strony od powyższej decyzji I instancji, GIJHARS wyjaśnił, że [...] listopada 2019 r. działając na podstawie upoważnienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w B. nr [...] z [...] listopada 2019 r., inspektorzy, przeprowadzili kontrolę w hipermarkecie "[...]" w Centrum Handlowym "[...]" w B., ul. [...], należącym do Spółki, w celu oceny prawidłowości oznakowania owoców i warzyw w miejscu sprzedaży konsumentowi finalnemu (Protokół kontroli nr akt: [...]). W trakcie kontroli stwierdzono następujące nieprawidłowości w artykułach rolno-spożywczych:

1. Papryka czerwona kl. I (Polska, 21,55 kg) - w badanej próbce stwierdzono: 6 sztuk owoców o łącznej masie 1,334 kg z objawami zepsucia co stanowi 6,1% całej partii, 1 sztukę o masie 0,2 kg z uszkodzoną skórką - co stanowi 0,9% całej partii, 3,90 kg papryki zwiędniętej (z pomarszczoną skórką na niewielkiej powierzchni) - co stanowi 18% całej partii. Ustalono, że papryka nie spełniała wymagań minimalnych określonych w szczegółowej normie handlowej dla papryki słodkiej w zakresie jakości. Po wyeliminowaniu papryki zepsutej, z uszkodzoną skórką i zwiędniętej oraz ponownej kontroli, pozostała partia papryki (16,116 kg) spełniała wymagania dla klasy I i została wprowadzona do obrotu handlowego.

2. Cebula (Polska, 53,10 kg) - w ocenianej próbce stwierdzono 2,008 kg cebuli miękkiej, z objawami zepsucia (co stanowi 3,78% całej partii). Przedmiotowa cebula nie spełniała wymagań minimalnych dotyczących jakości określonych w ogólnej normie handlowej. Po uwzględnieniu 10% tolerancji wynikającej z rozporządzenia nr 543/2011 oraz biorąc pod uwagę, że w ramach tej tolerancji nie więcej niż 2% łącznie mogą stanowić produkty z objawami zepsucia, cebula nie spełniała wymagań minimalnych określonych w ogólnej normie handlowej w zakresie jakości. Zakwestionowane produkty zostały niezwłocznie wyeliminowane z oferty handlowej. Po przesortowaniu i ponownej kontroli, cebula w ilości 51,092 kg spełniała wymagania minimalne dotyczące jakości. W związku z powyższym została wprowadzona do obrotu handlowego. Cebula zepsuta w ilości 2,008 kg została przeznaczona do zniszczenia. Powyższe nieprawidłowości stanowią naruszenie szczegółowej normy handlowej (dla papryki) zawartej w części B załącznika I oraz normy ogólnej (dla cebuli) zawartej w części A załącznika I do rozporządzenia nr 543/2011.

3. Gruszki (konferencja, lukasówka, komisówka) - w dwóch różnych miejscach stoiska owocowo-warzywnego wyeksponowane były 3 pomieszane ze sobą odmiany gruszek. Na wywieszce znajdującej się na stoisku nie podano klasy jakości i odmiany owoców, zaś na wywieszce znajdującej się w drugim miejscu ekspozycji wskazano odmianę Paten, podczas gdy wyeksponowane były 3 różne odmiany gruszek, a mianowicie konferencja, lukasówka i komisówka. Zgodnie z pkt 1.5 załącznika V do rozporządzenia nr 543/2011, partia, to ilość produktu, która w czasie kontroli w jednym miejscu, posiada podobne cechy w odniesieniu do: pakującego lub wysyłającego, państwa pochodzenia, rodzaju produktu, klasy produktu, wielkości, odmiany lub typu handlowego, rodzaju opakowania i prezentacji. W związku z powyższym, nakazano rozdzielenia poszczególnych odmian gruszek, co zostało natychmiast wykonane. Ponadto uwidocznione zostały prawidłowe informacje na wywieszkach przy wszystkich odmianach gruszek. Powyższe niezgodne było z art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 543/2011.

W trakcie kontroli dokonano również oceny dokumentacji towarzyszącej oraz zgodności oznakowania z tą dokumentacją. Stwierdzono następujące nieprawidłowości:

1. Gruszka konferencja, kl. I - w fakturze [...] z dnia [...].11.2019 r. oraz [...] z dnia [...].11.2019 r., nie podano odmiany, kraju pochodzenia i klasy jakości.

2. Gruszka lukasówka kl. I - w fakturze [...] z dnia [...].11.2019 r. oraz korekcie faktury VAT [...] z dnia [...].11.2019 r., nie podano odmiany, kraju pochodzenia i klasy jakości.

3. Gruszka komisówka kl. I - w fakturze [...] z dnia [...].11.2019 r. oraz [...] z dnia [...].11.2019 r., nie podano odmiany, kraju pochodzenia i klasy jakości.

4. Pomidory kl. I - w fakturze [...] z dnia [...].11.2019 r., nie podano kraju pochodzenia i klasy jakości.

5. Papryka kl. I - w fakturze [...] z dnia [...].11.2019 r. oraz nr [...] z dnia [...].09,2019 r., nie podano kraju pochodzenia i klasy jakości.

6. Cebula - w fakturze [...] z dnia [...].11.2019 r. oraz [...] z dnia [...].10.2019 r., nie podano kraju pochodzenia.

Organ wyjaśnił, że powyższe niezgodne było z art. 5 rozporządzenia nr 543/2011.

Biorąc to pod uwagę, [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w B. pismem z [...] grudnia 2019 r., wobec Strony zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia kary pieniężnej zakończone ww. decyzją I instancji z [...] lutego 2020 r.

W odwołaniu Strona w części zakwestionowała decyzję I instancji nakładającej w pkt 2 karę pieniężną w wysokości 500 zł za nieprawidłowości w dokumentach towarzyszących.

GIJHARS wyjaśnił, że 1 lipca 2020 r., w wyniku wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 23 stycznia 2020 r. o zmianie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 285), stał się organem właściwym w sprawie rozpatrzenia odwołania złożonego przez Stronę od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z [...] lutego 2020 r. Organ powtórzył następnie wszystkie ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji i wyjaśnił m.in., że w przypadku 6 partii kwestionowanych produktów, stwierdzone zostały nieprawidłowości polegające na niepodaniu istotnych informacji w zakresie kraju pochodzenia, klasy jakości, bądź odmiany w dokumentach towarzyszących. Powyższe niezgodne było z art. 5 pkt. 4 rozporządzenia nr 543/2011, w myśl którego, faktury i dokumenty towarzyszące, z wyjątkiem rachunków przeznaczonych dla konsumentów, wskazują nazwę oraz państwo pochodzenia produktu oraz w stosownych przypadkach - klasę, odmianę lub typ handlowy, o ile jest to przewidziane w szczegółowej normie handlowej, lub informują, że produkt jest przeznaczony do przetworzenia.

Z tych względów organ nie zgodził się z zarzutami odwołania.

W skardze z 20 listopada 2020 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżając w części decyzję GIJHARS z [...] października 2020 r., wniósł jednak o jej uchylenie w całości oraz decyzji I instancji w części dotyczącej pkt 2, a także o zasadzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 40a ust. 1 pkt. 4 u.r.o.w.ch., poprzez jego błędną wykładnie i konsekwencji wadliwie przyjęcie, że przewidzianą tym przepisem karę administracyjną można nałożyć na podmiot posługujący się fakturami i dokumentami towarzyszącymi dostawom owoców i warzyw, na których nie umieszczono informacji wymaganych przepisem art. 5 ust. 4 rozporządzenia nr 543/2011, a nie tylko na podmiot sporządzający takie dokumenty,

2) art. 5 ust. 4 rozporządzenia nr 543/2011, poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji wadliwe przyjęcie, że wykonane na zlecenie inspektora kontroli tzw. zrzut ekranu zawierający dane na temat obrotu magazynowego kontrolowanego wynikający z funkcjonującego u niego systemu elektronicznego wspomagającego pracę magazynu jest dokumentem w rozumieniu art. 245 K.p.c., a tym bardziej dokumentem towarzyszącym w rozumieniu tego przepisu,

3) art. 138 §1 pkt. 2 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji, podczas gdy organ wyższego stopnia powinien był uchylić zaskarżoną decyzję w części i orzec co do istoty poprzez zaniechanie wymierzania kary łącznej w wysokości 1.500 zł. , a w to miejsce wymierzenie jedynie kary w wysokości 1.000 zł. z tytułu okoliczności opisanych w pkt. 1 tej decyzji.

W uzasadnieniu skargi Skarżący rozwinął powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę GIJHARS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja I instancji, naruszają przepisy prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie w części.

Wyjaśnienia wymaga, że pomimo, że Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji z treści skargi wynika, że zaskarżył decyzję GIJHARS z [...] października w części utrzymującej w mocy decyzję I instancji w części nakładającej na Skarżącego w pkt 2, karę pieniężną z tytułu nieprawidłowości w dokumentach towarzyszących w wysokości 500 zł, w odniesieniu do 6 partii produktów, w przypadku których stwierdzono nieprawidłowości w dokumentach towarzyszących (dowodach wewnętrznych, fakturach VAT).

Podstawę prawną nałożonej na Skarżącego kary pieniężnej w zaskarżonej części stanowi art. 40a ust. 1 pkt 4 u.r.o.w.ch., zgodnie z którym kto odmawia okazania wojewódzkiemu inspektorowi dokumentów towarzyszących danej partii owoców i warzyw lub nie zamieszcza w tych dokumentach odpowiednich informacji wymaganych zgodnie z art. 5 rozporządzenia nr 543/2011 lub zamieszcza w tych dokumentach informacje nieprawdziwe lub niekompletne, podlega karze pieniężnej w wysokości do dwudziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia za rok poprzedzający rok nałożenia kary.

W świetle powyższej regulacji, czynem podlegającym administracyjnej karze pieniężnej na gruncie prawa polskiego jest między innymi niezamieszczenie w dokumentach towarzyszących odpowiednich informacji wymaganych zgodnie z art. 5 rozporządzenia nr 543/2011. Zgonie natomiast z art. 5 ust. 4 rozporządzenia nr 543/2011, faktury i dokumenty towarzyszące, z wyjątkiem rachunków przeznaczonych dla konsumentów, wskazują nazwę oraz państwo pochodzenia produktu oraz w stosownych przypadkach – klasę, odmianę lub typ handlowy, o ile jest to przewidziane w szczegółowej normie handlowej, lub informują, że produkt jest przeznaczony do przetworzenia.

Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję I instancji nakładająca na Skarżącego karę pieniężną za niezamieszczenie na fakturach dokumentujących nabycie przez Skarżącego 6 partii kwestionowanych produktów. Jak wskazano w decyzjach obu instancji, stwierdzono następujące nieprawidłowości w dokumentach towarzyszących: 1) Gruszka konferencja, kl. I - w fakturze [...] z dnia [...].11.2019 r. oraz [...] z dnia [...].11.2019 r., nie podano odmiany, kraju pochodzenia i klasy jakości, 2) Gruszka lukasówka kl. I - w fakturze [...] z dnia [...].11.2019 r. oraz korekcie faktury VAT [...] z dnia [...].11.2019 r., nie podano odmiany, kraju pochodzenia i klasy jakości, 3) Gruszka komisówka kl. I - w fakturze [...] z dnia [...].11.2019 r. oraz [...] z dnia [...].11.2019 r" nie podano odmiany, kraju pochodzenia i klasy jakości, 4) Pomidory kl. I - w fakturze [...] z dnia [...].11.2019 r., nie podano kraju pochodzenia i klasy jakości, 5) Papryka kl. I - w fakturze [...] z dnia [...].11.2019 r. oraz nr [...] z dnia [...],09.2019 r., nie podano kraju pochodzenia i klasy jakości, 6) Cebula - w fakturze [...] z dnia [...].11.2019 r. oraz [...] z dnia [...].10.2019 r" nie podano kraju pochodzenia.

Okoliczności te zostały uznane przez organy obu instancji za wymagające nałożenia na Stronę kary pieniężnej za czyn polegający na niezamieszczeniu w dokumentach towarzyszących odpowiednich informacji określonych w art. 5 ust. 4 rozporządzenia nr 543/2011 tj. za czyn, o którym mowa w art. 40a ust. 1 pkt 4 u.r.o.w.ch.

Dokonana przez organ wykładnia art. 40a ust. 1 pkt 4 u.r.o.w.ch., opierała się na założeniu, że dokumentem towarzyszącym w rozumieniu tego przepisu jest także faktura. Sąd jednak, podzielając całkowicie argumentację Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartą w wyroku z 29 października 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 636/20 i przyjmując ją za własną, stwierdza, że powyższe stanowisko organów nie zasługuje na uznanie.

Należy zauważyć, że w ustawie o organizacji rynków owoców i warzyw brak jest definicji dokumentu towarzyszącego. O ile zaś omawiany przepis art. 40a ust. 1 pkt 4 u.r.o.w.ch., odwołuje się do rozporządzenia nr 543/2011 to należałoby ocenić, czy faktura mieści się w pojęciu dokumentów towarzyszących w rozumieniu tych przepisów prawa, które regulują zakres informacji, jakie w takich dokumentach winny być ujawnione. Na gruncie jednak przepisów ww. rozporządzenia ustawodawca unijny wyraźnie odróżnia faktury i dokumenty towarzyszące. Wskazać tutaj wypada chociażby na wspomniany przepis art. 5 ust. 4 rozporządzenia nr 543/2011. Należy w tym zakresie zwrócić także uwagę na pkt 10 preambuły rozporządzenia nr 543/2011 stanowiący: "Aby zapewnić prawidłowe i skuteczne przeprowadzanie kontroli, faktury i dokumenty towarzyszące, inne niż przeznaczone dla konsumentów, powinny zawierać określone podstawowe informacje zawarte w normach handlowych". W postanowieniu art. 5 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011 jest mowa z kolei tylko o dokumentach towarzyszących ("W przypadku towarów wysyłanych luzem lub ładowanych bezpośrednio na środek transportu szczegółowe informacje, o których mowa w ust. 1, są zamieszczane w dokumencie towarzyszącym lub dokumencie umieszczonym w widocznym miejscu w środku transportu"). Z pojęciem dokumentów towarzyszących, o których mowa w art. 5 ust 4 rozporządzenia nr 543/2011 mamy do czynienia głównie, jeżeli chodzi o wprowadzanie produktów do obrotu w Unii (por. pkt 125 i 126 oraz 152 preambuły oraz art. 147 i art. 192 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. U.UE. L 2013.247.671 z 29 października 2013r.– dalej "rozporządzenie nr 1308/2013"), które uchyliło rozporządzenie Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych ("rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku") (dalej "rozporządzenie nr 1234/2007"), do którego rozporządzeniem wykonawczym było rozporządzenie nr 543/2011 (zob. art. 230 ust. 2 rozporządzenia nr 1308/2013).

W konsekwencji należy wnioskować, że w sytuacji gdy w przepisie art. 40a ust. 1 pkt 4 u.r.o.w.ch., jest mowa tylko o uchybieniu w zakresie niezamieszczania określonych informacji w dokumentach towarzyszących, o których mowa w rozporządzeniu nr 543/2011 to oznacza, że sankcja przewidziana w tym zakresie obejmuje tylko te dokumenty a nie faktury. Wynika to z wykładni językowej tego przepisu dokonywanej w odwołaniu do art. 5 tego rozporządzenia do którego to wyraźnie odsyła nas analizowany artykuł ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw. Już zatem tego rodzaju wykładnia wspomnianego przepisu prawa nie pozwala na przyjęcie, że sankcją objęty został także czyn niezamieszczenia określonych informacji w fakturach.

Sąd zauważa, że prymat wykładni językowej w przypadku przepisów dotyczących kar pieniężnych nie powinien budzić wątpliwości w sytuacji gdy przepis jest jednoznaczny i jasny a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszym przypadku. Tym bardziej, że dokonana powyżej wykładnia językowa omawianego art. 40a ust. 1 pkt 4 u.r.o.w.ch., realizuje pro wspólnotową wykładnię przepisów prawa krajowego i nie unicestwia osiągnięcia celu określonego w art. 18 rozporządzenia nr 178/2002 tj. zasady umożliwiającej prześledzenie produktu w łańcuchu dystrybucyjnym. Faktura umożliwia bowiem zidentyfikowanie każdej osoby, która dostarczyła produkty (sprzedawcę towarów tj. podmiot który wystawił fakturę).

Dodatkowo trzeba też wskazać, że wszystkie sporne faktury nie zostały wystawione przez Skarżącego więc, to nie Skarżący decydował o zakresie informacji, jakie na tych fakturach zostały zamieszczone. W świetle zaś brzmienia art. 40a ust. 1 pkt 4 u.r.o.w.ch., należałoby zaś wnioskować - już niezależenie od zastrzeżeń co do istnienia podstaw do nałożenia kary pieniężnej za niezamieszczenie określonych informacji na fakturach – że to podmiot, który nie zamieszcza określonych informacji na dokumentach towarzyszących jest tym, który jest adresatem tej normy prawnej a nie podmiot, któremu taki wadliwie wystawiony dokument jest wydawany. Przyjęcie odmiennej interpretacji przez organ w tym zakresie doprowadziło go następnie do błędnej oceny co do istnienia odpowiedzialności administracyjnoprawnej Skarżącego na podstawie ww. przepisu ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw.

Sąd zauważa, że na mocy art. 144 rozporządzenia nr 543/2011 została wprowadzona delegacja dla Państw Członkowskich do określenia, bez uszczerbku dla jakichkolwiek sankcji określonych w tym rozporządzeniu lub rozporządzeniu nr 1234/2007 (uchylonym wspomnianym powyżej rozporządzeniem nr 1308/2013), sankcji na poziomie krajowym względem nieprawidłowości popełnionych w odniesieniu do wymogów określonych w niniejszym rozporządzeniu i rozporządzeniu nr 1234/2007, które to sankcje są skuteczne, proporcjonalne i odstraszające w celu zapewnienia odpowiedniej ochrony interesów finansowych Unii. Trzeba zatem wyraźnie podkreślić, że to Państwom Członkowskim została przypisana powinność określenia sankcji za naruszenie przepisów rozporządzenia nr 543/2011. Ustawodawca polski zrealizował to uprawnienie wprowadzając m.in. postanowienie art. 40a ust. 1 pkt 4 u.r.o.w.ch. i sankcjonując w odwołaniu do wspomnianego przepisu art. 5 rozporządzenia nr 543/2011 jedynie czyn polegający na niezamieszczeniu w dokumentach towarzyszących odpowiednich informacji określonych ww. rozporządzeniem.

Wyjaśnienia wymaga, że stosownie do postanowienia art. 288 akapit 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej rozporządzenie ma zasięg ogólny. Wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich. Rozporządzenie posiada walor bezpośredniej skuteczności zarówno w relacji państwo – jednostki (w układzie wertykalnym) jak i w relacji jednostka-jednostka (w układzie horyzontalnym). Zakazane jest precyzowanie treści rozporządzenia w przepisach krajowych czy też podejmowanie działań implementujących rozporządzenie do krajowego porządku prawnego, których przedmiotem byłaby zmiana lub uzupełnienie przepisów rozporządzenia (zob. orzeczenie ETS w sprawie 40/69 Bollmann, nr 4, Zb. Orz. 1970, s. 69.). Zasada ta może w niektórych wypadkach ulegać modyfikacji albowiem, tak jak w niniejszym przypadku, Państwu Członkowskiemu została pozostawiona kompetencja do określenia sankcji za naruszenia przewidziane w przepisach rozporządzenia unijnego. W takiej zaś sytuacji wydanie przepisów krajowych w celu implementacji rozporządzenia jest konieczne (zob. "Zapewnienie skuteczności prawu Unii Europejskiej w prawie polskim. Wytyczne polityki legislacyjnej i techniki prawodawczej Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej", Warszawa 2003).

To co w kontekście niniejszej sprawy ma jednak istotne znaczenie związane jest z tym, czy w ramach prowspólnotowej wykładni przepisów prawa krajowego (w niniejszej sprawie art. 40a ust. 1 pkt 4 u.r.o.w.ch. - przepisu wprowadzającego sankcję administracyjnoprawną) dopuszczalne jest powołanie się względem podmiotu krajowego na zaistnienie czynu podlegającego sankcji, w sytuacji gdy taka interpretacja przepisu krajowego nie znajduje oparcia w jego treści. Sąd zauważa, że przepisy prawa krajowego ustanowione w granicach wyznaczonych rozporządzeniem unijnym winny stwarzać jasną regulacją prawną, dającą krajowemu adresatowi tych norm prawnych poczucie pewności prawa. Zainteresowane podmioty powinny mieć konkretną, jednoznaczną i przejrzystą sytuację tak aby wiedzieć, jakie uchybienia są objęte sankcją administracyjną. Niedopuszczalne jest aby organy administracji publicznej właściwe w sprawie stosowały sankcję z tytułu czynu, który w przepisach krajowych nie został sformułowany.

Art. 40a ust 1 pkt 4 u.r.o.w.ch., dotyczy niezamieszczania jedynie w dokumentach towarzyszących (a nie fakturach) odpowiednich informacji wymaganych postanowieniem art. 5 rozporządzenia nr 543/2011 do którego odsyła. W sytuacji zatem gdy rozporządzenie unijne odróżnia faktury od dokumentów towarzyszących to opis czynu w ustawie krajowej, który ogranicza zakres naruszenia do dokumentów towarzyszących nie może być uznany za obejmujący także naruszenia w zakresie niezamieszczania określonych informacji w fakturach, które wymienione nie zostały.

Zdaniem Sądu, w sytuacji gdy określenie sankcjonowanego czynu na gruncie prawa krajowego nastąpiło w drodze wykonania delegacji dla Państwa Członkowskiego zawartej w rozporządzeniu unijnym i przy pominięciu jednego z wymagań określonych w tym rozporządzeniu dla którego miała być taka sankcja ustanowiona, organy administracji publicznej nie mogą skutecznie powoływać się na prowspólnotową wykładnię przepisów prawa krajowego względem jednostki, której zaniechanie miało być przedmiotem tej sankcji administracyjnej. W takim przypadku dochodzi do ograniczenia w układzie wertykalnym (państwo – jednostka) skuteczności postanowień prawa krajowego uzupełniających, w przypisanej Państwu Członkowskiemu kompetencji, postanowienia rozporządzenia w zakresie określenia sankcji administracyjnych. Ich skuteczność w relacji państwo – jednostka powinna ulec w tym przypadku wyłączeniu. Zasadności takiego stanowiska należy upatrywać w orzecznictwie odnoszącym się do skutków nieprawidłowej implementacji dyrektyw albowiem w tym zakresie zjawisko to jest zbliżone do przewidzianej w rozporządzeniu (choć na zasadzie wyjątku od zasady jego bezpośredniości) implementacji - a poprawniej -uzupełnienia postanowień tego rozporządzenia przez Państwo Członkowskie w zakresie sankcji za naruszenie jego postanowień (por. orzeczenie ETS w sprawie 148/78 Pubblico Ministero v. Tullio Ratti; w sprawie 8/81 Becker).

Reasumując, w ocenie Sądu w świetle dokonywanej prowspólnotowej wykładni art. 40a ust 1 pkt 4 u.r.o.w.ch., zasadnym jest przyjęcie, że faktura nie jest jednocześnie dokumentem towarzyszącym w rozumieniu art. 5 rozporządzenia nr 543/2011. Krajowe organy administracji publicznej nie mogą skutecznie względem podmiotu krajowego powoływać się na istnienie czynu zagrożonego sankcją administracyjną wprowadzoną do krajowego porządku prawnego na podstawie delegacji rozporządzenia unijnego w sytuacji gdy czyn ten nie został wyraźnie wskazany w przepisach prawa krajowego. W takiej sytuacji prowspólnotowa wykładnia przepisów prawa krajowego względem jednostki, której zaniechanie ma być przedmiotem tej sankcji administracyjnej nie może być wystarczającą podstawą do nałożenia kary pieniężnej.

W konsekwencji organy obu instancji dokonały błędnej wykładni art. 40a ust. 1 pkt 4 u.r.o.w.ch., poprzez przyjęcie istnienia podstaw do nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej za niezamieszczenie określonych wymagań na spornych fakturach. Doszło zatem do naruszenia prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy.

Z uwagi na to, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja I instancji była dotknięta wskazanym naruszeniem, Sąd w pkt 1 sentencji wyroku uchylił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."), zaskarżoną decyzję w części, a także w pkt 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 135 P.p.s.a., uchylił w części decyzję I instancji. Na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a.

Z uwagi na brak podstaw w niniejszej sprawie do nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej w oparciu o art. 40a ust. 1 pkt 4 u.r.o.w.ch., z tytułu nieprawidłowości w dokumentach towarzyszących, Sąd w zakresie w jakim uchylił decyzje obu instancji, na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a., w pkt 3 sentencji wyroku, umorzył postępowanie administracyjne.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 4 sentencji wyroku, na podstawie art. 209, art. 200, art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit a i § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018r. poz. 265) zasądzając na rzecz Skarżącego kwotę 387 zł. na którą złożył się wpis sądowy w wysokości 100 zł. oraz wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym w wysokości 270 zł oraz opłata skarbowa w wysokości 17 zł.