Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1621/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 44 ust. 1 pkt 1 i ust. 6 zd. 3,  art. 45 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 1993 nr 90 poz 416
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
article: art. 21 par. 3, 59 par. 1 pkt 1, 247 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska Protokolant Edyta Luniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2004 r. sprawy ze skargi E. i B. K. na decyzje Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J.G. z dnia [...], nr [...] oraz nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego w J. G. z dnia [...], nr [...], II. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji nr [...] oraz poprzedzającej decyzji Urzędu Skarbowego w J.G. z dnia [...], nr [...], III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 20 (dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...], Izba Skarbowa we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w J. G. z dnia [...], nr [...] umarzającą postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok.

Z akt sprawy administracyjnej wynika, iż za rok 1996 E. i B. małżonkowie K. złożyli w ustawowym terminie wspólne zeznanie podatkowe, w którym wykazali dochód męża z działalności gospodarczej w wysokości [...], a także stosowne odliczenia z tytułu darowizn, składek na ubezpieczenie społeczne oraz ulgi inwestycyjnej, tak że dochód po odliczeniach wyniósł [...], zaś należny podatek dochodowy - [...]. W dniu [...] małżonkowie złożyli korektę zeznania podatkowego, w której wykazali dodatkowo odliczenie w wysokości [...] z tytułu straty z lat ubiegłych, a w efekcie dochód do opodatkowania - [...] i podatek dochodowy - [...]

Urząd Skarbowy w J. G. postanowieniem z dnia [...] wszczął wobec podatników postępowanie podatkowe, w trakcie którego pismami z dnia [...] oraz [...] zwrócił się do B. K. o dostarczenie niezbędnych do weryfikacji rozliczenia podatkowego dokumentów, to jest ksiąg rachunkowych, rachunków dotyczących przychodów i kosztów, aktów notarialnych, dotyczących sprzedaży lokali, oraz zestawienie wartości gruntów, których sprzedaż nastąpiła wraz z lokalami w 1996 roku. W odpowiedzi na wezwania Strona przedłożyła część wymaganej dokumentacji, a mianowicie faktury zakupów za okres od stycznia do czerwca oraz od października do grudnia 1996 r., faktury sprzedaży VAT za 1996 rok oraz akty notarialne dotyczące budynków budowanych w J. G. i w W. Podatnik nie dostarczył jednak ksiąg rachunkowych i pozostałych dowodów źródłowych. W dalszej kolejności Urząd Skarbowy ponownie występował do Strony, a to pismami z dnia [...], [...] oraz [...] o przedłożenie brakujących dokumentów. Obok tego organ podatkowy prowadził postępowanie wyjaśniające z udziałem

Sygn. akt I SA/Wr 1621-1622/03

notariusza w celu ustalenia wszystkich kontrahentów B. K., zawierających z nim umowy w 1996 roku. Jednakże, jak zaznaczono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, brak dokumentów źródłowych uniemożliwił porównanie otrzymanych danych. Ponieważ zgromadzony materiał dowodowy był niewystarczający dla dokonania wymiaru podatkowego, a pięcioletni termin przedawnienia zobowiązania upłynął z dniem [...], Urząd Skarbowy w J.G. decyzją z dnia [...], nr [...], umorzył postępowanie w sprawie podatku dochodowego za 1996 rok jako bezprzedmiotowe.

Trzeba jeszcze wskazać, że przed wydaniem przywołanej przed chwilą decyzji, w związku z wyznaczeniem trzydniowego terminu w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej, E. i B. K. wnieśli o wyrażenie zgody na przedłużenie postępowania wymiarowego, gdyż jego zakończenie na obecnym etapie jest dla nich krzywdzące. Urząd Skarbowy uznał, że pismo strony o przytoczonej treści wszczęło postępowanie podatkowe, które decyzją z dnia [...], nr [...] umorzył jako bezprzedmiotowe, uzasadniając to niemożliwością przedłużenia ustawowego terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Nie zgadzając się z obiema decyzjami, małżonkowie złożyli odwołanie podnosząc, iż organ podatkowy przedwcześnie zakończył postępowanie podatkowe, podczas gdy za rok 1995 prowadził je przez 18 miesięcy. Wskazali, że mają kłopoty finansowe i nie mogą opłacić informatyka który mógłby odtworzyć zapisane w komputerze dane. Domagali się uchylenia decyzji i dalszego prowadzenia postępowania.

Izba Skarbowa we W. Ośrodek Zamiejscowy w J.G. utrzymała w mocy oba rozstrzygnięcia organu podatkowego I-instancji powołując się na termin przedawnienia zobowiązania podatkowego i brak zdarzeń powodujących jego przerwanie.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego małżonkowie K. zarzucili, że prawdziwym powodem umorzenia postępowania podatkowego była konieczność wnikliwego rozliczenia przychodów z działalności gospodarczej. Stwierdzili również, że ze wstępnych obliczeń wynikała strata z działalności gospodarczej oraz nadpłata w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok. Domagali się uchylenia zaskarżonych decyzji.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie prezentując dotychczasowe stanowisko.

Sygn. akt I SA/Wr 1621-1622/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z późn . zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarga okazała się uzasadniona.

Zasadniczym powodem umorzenia postępowania podatkowego było stwierdzenie przez organ podatkowy przedawnienia zobowiązania podatkowego. W jego ocenie upływ 5-letniego okresu od końca roku, w którym przypadał termin zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych, przesądzał o bezprzedmiotowości postępowania, prowadzonego w celu określenia zobowiązania podatkowego. Tymczasem konkluzja ta w formie zgeneralizowanej, tak jak to zostało uzasadnione w zaskarżonych decyzjach nie jest prawidłowa.

Trzeba przede wszystkim wskazać, że podatek dochodowy od osób fizycznych, określany od dochodu z działalności gospodarczej, jak w okolicznościach niniejszej sprawy, pobierany jest przy wykorzystaniu techniki samoobliczenia podatku. Stosownie bowiem do art. 44 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r., Nr 90, poz. 416 ze zm.), podatnicy osiągający dochody z działalności gospodarczej o której mowa w art. 14 ustawy, są obowiązani bez wezwania wpłacać w ciągu roku podatkowego zaliczki na podatek dochodowy. Z kolei według ust. 6 zd. 3 tego artykułu, w terminach płatności zaliczek za miesiące od stycznia do listopada podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym deklaracje według ustalonego wzoru o wysokości dochodu osiągniętego od początku roku. Natomiast po zakończeniu roku, podatnicy zobowiązani są składać urzędom skarbowym zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym według ustalonego wzoru w terminie do dnia 30 kwietnia następnego roku (art. 45 ust. 1 ustawy), wpłacając różnicę pomiędzy podatkiem należnym od dochodu wynikającego z zeznania a sumą należnych za dany rok zaliczek, w tym również sumą zaliczek pobranych przez płatników (art. 45 ust. 4). Z przytoczonej regulacji ustawowej wynika, że obowiązek rozliczenia podatku spoczywa na podatniku (samoobliczenie). W tym zakresie winien on określić podstawę obliczenia podatku, jak też kwotę należnego podatku

(zaliczki na podatek) i ujawnić rozmiar zobowiązania podatkowego w deklaracji podatkowej

Sygn. akt I SA/Wr 1621-1622/03

(zeznaniu). Wobec takiego ukształtowania techniki poboru podatku, organowi podatkowemu przypadła rola podmiotu weryfikującego poprawność deklarowanych rozliczeń podatników. Owej weryfikacji organ dokonuje w postępowaniu podatkowym prowadzonym w trybie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa. Według treści art. 21 § 3 tej ustawy, obowiązującej w dacie zainicjowania z urzędu postępowania podatkowego, jeżeli wskutek wszczętego postępowania podatkowego, organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zaległości podatkowej, albo stwierdza nadpłatę. Z przytoczonego przepisu wynika, że w ramach prowadzonego postępowania organ zobligowany jest określić wysokość zobowiązania podatkowego, jeżeli się okaże że podatnik nie zapłacił, wbrew obowiązkowi, podatku, albo jeżeli zobowiązanie podatkowe powstało w innej wysokości niż to wynika z deklaracji podatkowej. Wówczas to organ określa kwotę zaległości podatkowej bądź nadpłaty.

Przedawnienie zobowiązania podatkowego powoduje jego wygaśnięcie (art. 59 § 1 pkt 3 Ordynacji), co dla przebiegu wszczętego postępowania wywołuje ten skutek, że brak jest możliwości określenia zaległości podatkowej. Jest ona bowiem wyrazem niewykonanego obowiązku wynikającego z mocy prawa. Skoro zobowiązanie wygasło, to przestał istnieć stosunek prawny w ramach którego podatnik obowiązany był do świadczenia pieniężnego (zapłata podatku). W tych warunkach określenie przez organ rozmiaru niewykonanego obowiązku jest bezprzedmiotowe, albowiem przestał on (obowiązek) istnieć. Odmiennie natomiast należy odnieść się do przypadku stwierdzenia nadpłaty. Nadpłatą według art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji, jest kwota nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Ponieważ powstanie nadpłaty jest efektem zapłaty bez obowiązku lub ponad obowiązek, to zobowiązanie podatkowe wygasa (jeżeli istniało) przez dokonanie świadczenia pieniężnego (art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji). Upływ zatem 5-letniego okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego, powodujący zasadniczo jego wygaśnięcie, w przedstawionych przed chwilą okolicznościach nie ma żadnego znaczenia, skoro zobowiązanie wcześniej wygasło przez zapłatę. Nie będzie miało znaczenia także wtedy, gdy zobowiązanie w ogóle nie powstało, choć podatnik pozostając w błędnym przekonaniu co do jego istnienia stosowną kwotę tytułem podatku uiścił. Jeżeli zatem przedawnienie zobowiązania nie wywołuje w tym zakresie żadnych konsekwencji prawnych, to powoływanie się przez organ na tę okoliczność,

Sygn. akt I SA/Wr 1621-1622/03

jako przyczynę umorzenia postępowania, a w zasadzie uznania jego bezprzedmiotowości było nieuprawnione. Wydaje się, że taka argumentacja organu zasadzała się na przekonaniu, że postępowanie prowadzone w trybie art. 21 § 3 Ordynacji służyć może jedynie określeniu podlegającego wykonaniu obowiązku zapłaty podatku. Jednakże wniosek taki nie znajduje oparcia zarówno w treści przywołanego przepisu, jak i w treści zasad ogólnych, jakimi winny się kierować organy podatkowe.

Trzeba przeto wskazać, że art. 21 § 3 Ordynacji (w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania) jednoznacznie wskazywał, iż organ podatkowy, stwierdziwszy, że zobowiązanie powstało w rozmiarze mniejszym niż to wynikało ze złożonej deklaracji (zeznania), stwierdza nadpłatę. Należy zauważyć, że decyzja co do wszczęcia postępowania w omawianym tu trybie pozostawiona jest w gestii organu. W szczególności postępowania tego nie może zainicjować podatnik, który określa zobowiązanie podatkowe w trybie samoobliczenia. Jeżeli jednak organ podatkowy takie postępowanie uruchomił, to tym samym wkroczył w obszar przepisów normujących sposób procedowania, w tym także odnoszących się do działania zgodnie z zasadą praworządności (art. 120 Ordynacji), z zasadą pogłębiania zaufania do organów podatkowych (art. 121 ustawy), jako też nakładających na niego obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122). W świetle tych zasad organ podatkowy nie może zarzucić wyjaśnienia i załatwienia sprawy, jeżeli tylko stwierdzi, że upłynął pięcioletni termin przedawnienia zobowiązania. Według art. 21 § 3 Ordynacji, załatwienie sprawy nie polega bowiem tylko na określeniu zaległości podatkowej, ale też na stwierdzeniu nadpłaty, dla czego - jak już wyżej przedstawiono - przedawnienie nie pozostaje okolicznością prawnie doniosłą. Organ podatkowy weryfikując poprawność dokonanego rozliczenia podatnika, zobligowany jest do określenia zobowiązania podatkowego, jeżeli jego wysokość jest inna niż wynikająca z deklaracji (zeznania). Określenie rozmiaru zobowiązania podatkowego ma posłużyć organowi właśnie do skontrolowania samoobliczenia i doprowadzenia do stanu odpowiadającego wykonaniu zobowiązania zgodnie z prawem. W tym zakresie mieści się zatem również określenie zobowiązania w wysokości mniejszej niż wskazywało na to samoobliczenie. W celu zatem stwierdzenia nadpłaty organ podatkowy może i powinien określić zobowiązanie podatkowe, stanowiące wielkość wyjściową, do której odniesiona będzie kwota uiszczonego podatku. Nie ma żadnej prawnej przeszkody, ażeby stwierdzić wysokość zobowiązania, które nadmiernie

Sygn. akt I SA/Wr 1621-1622/03

zostało wykonane, jak również, że zobowiązanie w istocie nie powstało. W szczególności przeszkodą taką nie może być przedawnienie zobowiązania. Jak już wyżej zaznaczono instytucja ta może oddziaływać na bieg postępowania tylko poprzez skutki prawne jakie wywołuje. Po upływie zatem przedawnienia nie można określić zobowiązania niewykonanego, albo w celu jego wykonania, bo obowiązek ten już wygasł, natomiast nie ma przeszkód, ażeby określić zobowiązanie podatkowe w celu stwierdzenia nadpłaty.

Jakkolwiek postępowanie wymiarowe zakończone wydaniem zaskarżonych decyzji zostało wszczęte w 2002 r., to same decyzje podjęto już w warunkach obowiązywania zmienionych przepisów Ordynacji podatkowej, w tym także omawianego wcześniej art. 21 § 3 ustawy. Według brzmienia tego przepisu nadanego ustawą z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 169, poz. 1387), jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Dodać tylko trzeba, że stosownie do art. 22 § 1 ustawy zmieniającej, do spraw wszczętych a niezakończonych przez organy podatkowe pierwszej instancji przed dniem wejścia w życie tej ustawy należało stosować, z wyjątkami nie mającymi tu znaczenia, przepisy w nowym brzmieniu. Powracając zatem do analizy treści art. 21 § 3 obowiązującej od 1 stycznia 2003 r., trzeba podkreślić, iż nie wprowadziła ona w istocie żadnych innowacji. Zasadnicza różnica sprowadziła się bowiem do innego ujęcia rozstrzygnięcia organu. Zamiast dotychczasowego określenia zaległości lub stwierdzenia nadpłaty, w nowym wydaniu mowa jest o określeniu zobowiązania podatkowego. Jednakże trzeba zauważyć, że i dotychczas w celu stwierdzenia nadpłaty czy zaległości, niezbędne było określenie wysokości zobowiązania podatkowego, co znalazło swoje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowym (wyrok NSA z dnia 16.02.2000 r., sygn. akt I SA/Gd 790/99, niepubl.). Zmiana brzmienia art. 21 § 3 nie zdjęła z organu, który prowadzi w jego trybie postępowanie, obowiązku określenia zobowiązania, jeżeli się okaże, że powstało w rozmiarze mniejszym niż wynikający z samoobliczenia. Potwierdza to wprowadzony do Ordynacji podatkowej przywołaną wyżej ustawą zmieniającą art. 74a, stosownie do którego, w przypadkach niewymienionych w art. 73 § 2 i art. 74, wysokość nadpłaty określa organ podatkowy. W literaturze zasadnie się przy tym zauważa, iż takim innym przypadkiem, w którym organ ma obowiązek stwierdzić

Sygn. akt I SA/Wr 1621-1622/03

nadpłatę jest sytuacja gdy ustali on, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana np. w zeznaniu rocznym podatnika podatku dochodowego. W takim wypadku podstawą wydania decyzji będzie art. 21 § 3 (S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2004, s. 281). Trzeba jeszcze dodać, że nowa sytuacja prawna nie wpływa również na przedstawione powyżej uwagi dotyczące znaczenia przedawnienia dla biegu toczącego się postępowania podatkowego. Jakkolwiek nowy art. 70b Ordynacji wyraża zasadę, że jeżeli w trakcie toczącego się postępowania podatkowego zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu, postępowanie to umarza się w drodze postanowienia - to odnieść go należy do sytuacji wygaśnięcia zobowiązania z powodu przedawnienia ("uległo przedawnieniu"), nie zaś przypadku, gdy wcześniej wygasło na skutek zapłaty. Reasumując stwierdzić należy, że organ podatkowy, który wszczął postępowanie w celu skontrolowania samoobliczenia, ma obowiązek określić wysokość zobowiązania podatkowego i nadpłaty podatku, także wtedy, gdy w jego trakcie upłynie 5-letni termin, według którego przedawniają się zobowiązania podatkowe.

Odnosząc się zatem do realiów niniejszej sprawy trzeba wskazać, że organy wadliwie przyjęły, iż w każdych okolicznościach upływ 5-letniego terminu od końca roku, w którym przypadał termin płatności podatku skutkuje umorzenie postępowania. Trzeba także zauważyć, że umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego wymaga również poczynienia ustaleń, z których będzie wynikało, ze nie ma przedmiotu sprawy. Organ bowiem musi wykazać tę przesłankę, jeżeli w sposób nieefektywny chce zakończyć postępowanie. Tymczasem z zaskarżonych decyzji wynikało jedynie, że powodem zakończenia postępowania był upływ czasu, nie zaś, że zobowiązanie zostało obliczone przez podatnika prawidłowo. Jednocześnie należy mieć na względzie, że w trybie art. 21 § 3 Ordynacji organ weryfikuje samoobliczenie. Nakłada to na niego w pierwszej kolejności obowiązek określenia rozmiaru zobowiązania, a w jego ramach tych wielkości które wysokość zobowiązania kształtują (przychody, koszty ich uzyskania, odliczenia od dochodu). Poprawność rozliczenia podatnika może być zakwestionowana wtedy, gdy ze zgromadzonych w postępowaniu dowodów będzie wynikała inna wysokość zobowiązania (art. 21 § 3 Ordynacji oraz art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm.). Należy na to zwrócić uwagę, gdyż ponowne postępowanie organy prowadzić będą już po upływie terminów o jakich mowa w § 56 ust. 1 rozporządzenia

Sygn. akt I SA/Wr 1621-1622/03

Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 154, poz. 797 ze zm.), a także w art. 74 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. Nr 121, poz. 591) i trudno w tej chwili przesądzić, czy i jakim materiałem dowodowym będą dysponować.

Co się zaś tyczy możliwości zwrotu nadpłaty powstałej, tak jak w niniejszej sprawie, pod rządami ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486 ze zm.), to zgodnie z art. 330 Ordynacji podatkowej kwestia ta podlega ocenie w świetle przepisów o zobowiązaniach podatkowych. Jednocześnie trzeba zaznaczyć, że trzyletni termin od końca roku, w którym nadpłata powstała (w przypadku podatku dochodowego od osób fizycznych powstaje ona z dniem złożenia zeznania podatkowego), po upływie którego nadpłata nie podlega zwrotowi (art. 29 ust. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych), nie wyklucza możliwości zaliczenia jej na poczet zaległych lub bieżących zobowiązań, a w razie wniosku podatnika także na poczet zobowiązań przyszłych.

W odniesieniu do decyzji Urzędu Skarbowego w J. G. z dnia [...], nr [...], jak również utrzymującej ją w mocy decyzji organu odwoławczego z dnia [...], nr [...], trzeba wskazać, że zostały wydane bez podstawy prawnej, to jest w warunkach skutkujących stwierdzenie ich nieważności (art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej). Obowiązujące w dacie orzekania przez organy przepisy nie dawały podstaw do wydania decyzji w przedmiocie nie przedłużenia postępowania w sprawie. Organ podatkowy kończy postępowanie w sprawie, jeżeli ustalony stan faktyczny zezwala na podjęcie rozstrzygnięcia, albo gdy postępowanie okaże się być bezprzedmiotowe. Inicjatywa strony w tym zakresie odsunięcia w czasie zakończenia postępowania w związku np. z chęcią zaoferowania dowodów, nie uruchamia jakiegoś postępowania, które należałoby zakończyć decyzją. Postępowanie organu wobec takiej inicjatywy strony oceniane jest poprzez pryzmat zachowania przepisów postępowania, i w zależności od okoliczności może być postrzegane m.in. w kontekście obowiązku wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy (art. 122 i 187 § 1 Ordynacji), czy też obowiązku przeprowadzania dowodów (art. 188 Ordynacji), albo też konieczności zapewnienia stronie czynnego udziału czynnego udziału w postępowaniu (art. 123 § 1 Ordynacji).

Mając zatem na uwadze przedstawione powyżej wnioski, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Izby Skarbowej nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego nr [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1

Sygn. akt I SA/Wr 1621-1622/03

lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznając, że organy podatkowe, co wyżej wskazano, naruszyły art. 120, 121 i 122, jak również 208 § 1 Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z kolei na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy procesowej w związku z art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej Sąd stwierdził nieważność decyzji obu instancji podatkowych wymienionych w pkt II wyroku. Postanowienie o kosztach postępowania sądowego znalazło oparcie w treści art. 55 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z art. 97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.