Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 614/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Bożena Miliczek - Ciszewska (spr.) Protokolant specjalista Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2016 r. sprawy ze skargi E.S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...]r. nr [...]; 2) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. na rzecz skarżącej kwotę 457 (słownie czterysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

E.S.(dalej "wnioskodawczyni", "strona" lub "skarżąca") wystąpiła do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. (dalej "organ pierwszej instancji") o przyznanie płatności ONW na rok 2013, deklarując początkowo działki rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych 43,83 ha. Zadeklarowana działka rolna [...] nie leży na obszarach ONW. Po uwzględnieniu powierzchni zmienionej przez wnioskodawczynię i wycofanej przez wnioskodawczynię łączna powierzchnia zadeklarowana do pomocy z tytułu ONW wynosiła 25,25 ha (19,43 ha + 5,82 ha) i obejmowała działki rolne: [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...].

Zadeklarowane grunty należą do:

- Strefy Nizinnej I (37,91 ha - 18,48 ha(AS) = 19,43 ha),

- Strefy Nizinnej II (5,82 ha),

zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013" (Dz. U. 2009 r., Nr 40 poz. 329 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem".

Na wezwania organu strona uzupełniała braki formalne i składała wyjaśnienia. Nadto oświadczyła, że działka ewidencyjna nr [...] ([...]) została zadeklarowana omyłkowo; powierzchnia deklarowana w granicach tej działki została przez organ wykluczona jako przedeklarowana.

Organ pierwszej instancji przeprowadził w gospodarstwie wnioskodawczyni kompleksową kontrolę na miejscu w dniu 4 września i 19 października 2013 r.

Celem kontroli kwalifikowalności powierzchni była m.in. weryfikacja zgodności deklaracji strony ze stanem faktycznym na gruncie. W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono nieprawidłowości, odzwierciedlone w Raporcie czynności kontrolnych. W zakresie istotnym dla sprawy ustalono, że w przypadku działek rolnych [...], [...] - stwierdzono nieużytki (kod DR18) - zadeklarowano ONW (błąd DR18 oznacza, iż na działkach stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej).

W wyniku kontroli w zakresie wzajemnej zgodności stwierdzono na działkach rolnych [...], [...], [...], że strona nie przeprowadziła na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta, co stanowi naruszenie normy N.04.1. – producent nie przestrzegał norm oraz wymogów, o których mowa w § 1 pkt 2 ppkt b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 39, poz. 211 ze zm.).

Niezależnie od powyższego, w toku kontroli administracyjnej w wyniku analizy porównawczej danych deklarowanych przez stronę oraz danych działek referencyjnych zawartych w systemie identyfikacji działek rolnych ustalono, że: 1) powierzchnia uprawniona do płatności działki [...] na działkach referencyjnych zgodnie z systemem identyfikacji działek rolnych (PEG) wynosi 0,78 ha i jest mniejsza niż powierzchnia deklarowana 0,80 ha, co skutkowało redukcją powierzchni uprawionej do płatności do powierzchni PEG, 2) powierzchnia działki [...] uprawniona do płatności ustalona dla działek referencyjnych w systemie identyfikacji działek rolnych ([...]) wynosi 0,20 ha i jest mniejsza niż powierzchnia deklarowana 1,50 ha, co skutkowało redukcją powierzchni uprawionej do płatności do powierzchni PEG.

W wyniku kontroli w zakresie realizacji programu rolnośrodowiskowego w Raporcie z czynności kontrolnych potwierdzono niezgodności wpływające na wartość powierzchni uprawnionej do płatności.

Decyzją z dnia [...] r. organ pierwszej instancji: 1) umorzył postępowanie w odniesieniu do działki rolnej [...], [...]) odmówił przyznania płatności ONW Strefa Nizinna I i nałożył sankcje z tytułu przedeklarowania powierzchni, 3) przyznał płatność ONW Strefa Nizinna II do powierzchni zadeklarowanej, tj. 5,82 ha z jednoczesnym pomniejszeniem o 1% z tytułu sankcji wynikającej ze złożenia zmiany do wniosku po terminie 31 maja, 4) nakazał podjęcie działań, celem usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w wyniku kontroli w zakresie norm i wymogów. Ta decyzja została uchylona decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. (dalej "organ odwoławczy") z dnia [...]r., a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, ze względu na niedostatki postępowania dowodowego.

W toku postępowania wyjaśniającego, organ pierwszej instancji wystosował do Jednostki Certyfikującej A sp. z o.o. pismo z dnia 24 października 2014 r. wnoszące o zajęcie stanowiska względem rozbieżności dotyczących oceny stanu faktycznego działek, stwierdzonych podczas kontroli na miejscu, przeprowadzonych przez A i ARiMR.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy ustalił, że: 1) powierzchnia zadeklarowana do płatności ONW Strefa Nizinna I wynosi 19,43 ha, powierzchnia stwierdzona wynosi 4,02 ha ha, różnica powierzchni deklarowanej i stwierdzonej wynosi 15,41 ha, procent przedeklarowania wynosi 383,33%, 2) powierzchnia zadeklarowana do płatności ONW Strefa Nizinna II wynosi 5,82 ha, powierzchnia stwierdzona wynosi 5,82 ha.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. organ pierwszej instancji: 1) umorzył postępowanie względem działki rolnej [...], [...]) odmówił przyznania płatności ONW Strefa Nizinna I i nałożył sankcje w kwocie 2.758,39 zł z tytułu przedeklarowania powierzchni na podstawie art. 16 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25, z 28.01.2011, str. 8 ze zm.) stanowiącego, że w przypadku, gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50%, beneficjenta wyklucza się ponownie z uzyskania pomocy do różnicy między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku o płatność a powierzchnią stwierdzoną, 3) przyznał płatność ONW Strefa Nizinna II w wysokości 1.536,30 zł do powierzchni deklarowanej tj. 5,82 ha, z jednoczesnym pomniejszeniem o 1% kwoty zwiększanej powierzchni (0,07 ha x 264 zł x 1% = 0,18 zł) z tytułu złożenia zmiany do wniosku po terminie, na podstawie art. 23 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, który stanowi, że złożenie po dniu 31 maja danego roku zmiany do wniosku zwiększającej deklarowaną powierzchnię skutkuje, zmniejszeniem o jeden procent za każdy dzień roboczy kwoty płatności przypadającej na dodaną powierzchnię, 4) nakazał podjęcie działań, celem usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w kontroli w zakresie norm i wymogów.

Organ pierwszej instancji odstąpił od pomniejszenia kwoty płatności ze względu na stwierdzone niezgodności w zakresie wzajemnej zgodności na podstawie art. 28b ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tj.: Dz. U. Nr z 2013, poz. 173; zwaną dalej "ustawą"), który stanowi, że zmniejszenia lub wykluczenia, z tytułu niezachowania minimalnych norm i wymogów w zakresie zarządzania lub zasady dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, nie stosuje się, jeżeli zmniejszenie albo wykluczenie wynosi nie więcej niż równowartość kwoty 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego w ostatnim dniu roboczym przed dniem 1 stycznia roku, w którym podjęto decyzję o przyznaniu pomocy. Jednocześnie strona została zobowiązana do podjęcia działań naprawczych we wskazanym terminie.

Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji wskazał na ustalone różnice pomiędzy powierzchnią stwierdzoną a powierzchnią zadeklarowaną, które to różnice wynikają z raportów kontroli na miejscu.

W odwołaniu strona, reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, zarzuciła naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania, wnosząc jednocześnie o przyznanie płatności ONW na rok 2013. Podniosła, iż poprzednie odwołanie nie zostało w pełni przez organ rozpatrzone. Zarzuciła brak ustosunkowania się do sposobu zagospodarowania części działek rolnych, co do których stwierdzono nieprawidłowości w toku kontroli na miejscu. Domagała się wyjaśnienia, w oparciu o jakie kryteria dokonano w raporcie z czynności kontrolnych zakwalifikowania działalności jako zaniechania prowadzenia działalności rolniczej, skoro Jednostka certyfikująca wydała pozytywną opinię względem spornych gruntów, na potrzeby programu rolnośrodowiskowego. Zarzuciła brak rozważenia zasadności powołania biegłego, wskazując iż organ ARiMR dokonał oceny raportu z kontroli na miejscu w sposób arbitralny. Wskazała, że ustalenie w decyzji obowiązku wykonania działań naprawczych z datą 31 lipca 2014 r., czyni ten zapis niewykonalnym w dacie wydania decyzji.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotem postępowania w sprawie przyznania płatności z tytułu ONW na rok 2013 zainicjowanego wnioskiem strony było ustalenie spełnienia przesłanek określonych w rozporządzeniu; przybliżając regulację prawną zamieszczoną w § 2 rozporządzenia.

Nadto wskazał, że ocena wagi stwierdzonej niezgodności, w zakresie podstawowych wymogów i norm jest określona w przepisach: a) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 39, poz. 211, z późn. zm.) – zacytował § 1 ust. 1 pkt 1 i 2, b) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. Nr 67, poz. 434, ze zm.), dalej "rozporządzenie z dnia 1 kwietnia 2010 r.", c) obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie wykazu wymogów określonych w przepisach Unii Europejskiej z uwzględnieniem przepisów krajowych wdrażających te przepisy (M. P. Nr 17, poz. 224, ze zm.).

W zakresie ustaleń faktycznych podał, że podczas weryfikacji wniosku stwierdzono rozbieżności między deklarowaną powierzchnią we wniosku i danymi kontroli na miejscu (BKM) oraz danymi zawartymi w systemie LPiS (dane przestrzenne działek) - będącymi podstawowymi narzędziami wykonywania kontroli wniosku. Powierzchnia zadeklarowana do płatności na rok 2013 nie znalazła potwierdzenia w stanie faktycznym na gruncie, bowiem powierzchnia zadeklarowana do obszarowej płatności ONW wynosi 25,25 ha, powierzchnia stwierdzona (pozytywnie zweryfikowana przez organ) wynosi 9,84 ha. Ta różnica skutkowała odmową płatności i nałożeniem sankcji w Strefie Nizinnej I.

Organ podkreślił, że strona w złożonym wniosku zadeklarowała konkretny obszar rolny i wskazała numerycznie oznaczone działki do przyznania płatności bezpośrednich i tym samym była zobowiązana do uprawy tych konkretnych nieruchomości i utrzymywania ich w należytej kulturze rolnej (normy i wymogi). Odwołując się do poglądów prezentowanych w piśmiennictwie i judykaturze stwierdził, że źródłem wszystkich danych związanych z działkami rolnymi jest wniosek rolnika o przyznanie płatności, a jednym z podstawowych sposobów ich weryfikowania przez ARiMR jest kontrola administracyjna oraz kontrola na miejscu, a w dalszej kolejności również wyjaśnienia wnioskodawcy.

Organ odwoławczy podał, że ustalenia dowodowe oparte zostały w głównej mierze na wynikach kontroli na miejscu przeprowadzonej przez BKM ARiMR we wrześniu 2013 r., zgodnie z art. 30, art. 31 w związku z art. 35 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.). .

Odnosząc się do zarzutu odwołania, iż wyniki kontroli przeprowadzonej przez Jednostkę certyfikującą A na potrzeby programu rolnośrodowiskowego są inne (korzystniejsze) niż wyniki kontroli ARiMR wskazał, że organ pierwszej instancji zwrócił się do A, celem ustalenia powierzchni, na których była prowadzona w roku 2013 produkcja metodami ekologicznymi dla potrzeb programu rolnośrodowiskowego. W piśmie z dnia 29 kwietnia 2014 r. A potwierdziła ogólną powierzchnię przekazaną wcześniej wykazem producentów, na której jest prowadzona produkcja metodami ekologicznymi przez stronę - bez pomniejszania o grunty, na których stwierdzono nieprawidłowości polegające na zachwaszczeniu upraw i trwałych użytków zielonych. Z dalszych wyjaśnień Jednostki certyfikującej wynika, że kontrola z dnia 26 września 2013 r. wykazała nieprawidłowości i nakazała ich usunięcie załącznikiem nr [...] do Protokołu nr [...]. W ocenie Jednostki certyfikującej nie wszystkie deklarowane działki były utrzymywane zgodnie z normami i wymogami przez cały rok kalendarzowy 2013. Z wyjaśnień A, które wpłynęły w dniu 12 listopada 2014 r. do tego organu wynika, że strona posiadała zachwaszczone uprawy. Jednocześnie poinformowano, że w dniu 10 października 2014 r. podczas pełnej kontroli nie stwierdzono już zachwaszczenia upraw. Organ odwoławczy akcentował, że nie kwestionuje ustaleń Jednostki certyfikującej, jednakże zasady i sposób kontroli nie jest analogiczny, a na wyniki kontroli wpływ mają zarówno przyjęte procedury danego organu dotyczące konkretnego programu jak i czynniki techniczne wykorzystywanego sprzętu. Zasady, sposób i wyniki kontroli realizowanej w oparciu o odrębne przepisy przez inne upoważnione do tego podmioty, nie są wiążące dla postępowania w przedmiocie przyznania płatności obszarowych, w tym ONW.

Odnosząc się do zarzutu nieustosunkowania się do twierdzeń strony dotyczących sposobu zagospodarowania działek, co do których stwierdzono uchybienia organ odwoławczy stwierdził, że w toku postępowania odwoławczego szczegółowej analizie poddano zapisy raportów z kompleksowej kontroli i ustalono że działki AM, AP zostały wykluczone w całości, bowiem zaniechano na nich prowadzenia działalności rolniczej; natomiast działka AW nie została potwierdzona w całości deklaracji, bowiem strona zawyżyła powierzchnię we wniosku względem powierzchni faktycznej na gruncie. Poza uprawami zadeklarowanymi we wniosku, stwierdzono również obszary wieloletnio nieużytkowane, w tym ustalono brak prowadzenia działalności rolniczej na użytkach rolnych. Działki są porośnięte samosiejkami drzew, chwastów wieloletnich, nawłocią, trzciną, suchą trawą. Wszystkie powierzchnie, na których nie były spełnione normy wzajemnej zgodności oraz powierzchnie niekwalifikujące się do przyznania płatności zostały sfotografowane w celu udokumentowania stanu na działce w dacie kontroli.

Wskazał, że dodatkowo do zastrzeżeń strony odniesiono się w piśmie z dnia 3 grudnia 2013 r. i w piśmie z dnia 6 lutego 2014 r., a wyniki kontroli potwierdza ortofotomapa, która w sposób jednoznaczny przedstawia rodzaj terenu podlegającego kontroli oraz szkice wykonane na podkładzie ortofotomapy dokumentujące przebieg pomiaru powierzchni na działce. Weryfikacja danych zadeklarowanych we wniosku ze stanem faktycznym polegała na wykonaniu pomiaru urządzeniem GPS powierzchni każdej z działek rolnych, stwierdzeniu sposobu jej użytkowania na dzień kontroli oraz wykonaniu fotografii i szkicu odzwierciedlających sytuację w terenie, ze szczególnym uwzględnieniem wykrytych nieprawidłowości.

Mając na względzie zarzut stosowania kodu DR18 sprowadzającego się do zarzutu nieprowadzenia działalności rolniczej organ odwoławczy podał, że pomoc finansowa z tytułu ONW przysługuje do działek, na których jest prowadzona działalność rolnicza. Wskazał – w oparciu o ustalenia kontroli - że na działach [...], [...] stwierdzono nieużytki, czyli grunty rolne, na których zaniechano prowadzenie działalności rolniczej, a zaniechanie jest dłuższe, niż dany rok kontroli. Do nieużytków nie przysługują płatności obszarowe, czyli również płatności ONW, oparte na gruntach. Działki [...], [...] są porośnięte nawłocią, samosiejkami drzew oraz poschniętymi trawami i chwastami. Nawłoć olbrzymia, która zdaniem strony znajduje się na działce nie jest nawłocią pospolitą, do której przysługuje płatność JPO/ONW. Ponadto nawłoć pospolita znajdująca się na działce nie stanowi zwartej, jednolitej i niezachwaszczonej uprawy. Trzcina zasugerowana przez strona jako biomasa, której zbiór ma się odbyć w terminie jesienno-zimowym, winna być uprawiana na specjalnych plantacjach, stanowiąc zwartą i niezachwaszczoną uprawę. W odniesieniu do działki [...] zadeklarowanej jako mieszanka traw motylkowatych stwierdzono, że na przełomie kilku ostatnich lat jest porośnięta nawłocią, samosiejkami drzew oraz poschniętymi trawami i chwastami. Na działkach rolnych [...], [...] (jak zaznaczyła sama strona w piśmie) znajdują się m.in. trzcina i drzewa powyżej 10 lat, dlatego obszary te zostały wyłączone z powierzchni kwalifikowanej kodem DR51 i DR52; stwierdzono na działce rolnej [...] powierzchnię łąki 1,55 ha, ponieważ na takiej powierzchni została stwierdzona roślinność charakterystyczna dla trwałych użytków zielonych. Działka rolna [...] zadeklarowana jako łąka trwała, nie stanowi takiej uprawy w stanie faktycznym, bowiem na działce widoczne są różnorodne chwasty, samosiejki brzozy i dębu, zakrzaczenia, zdrewniała, brunatna roślinność, kępy nawłoci - na całej powierzchni działki. Organ akcentował, że oceny działek w toku kontroli dokonali kompetentni inspektorzy terenowi ARiMR, z wykorzystaniem urządzenia GPS, który posiada stosowne certyfikaty. Nadto w toku czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności, na działkach rolnych [...] [...], [...] stwierdzono, że rolnik nie prowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta, co stanowi naruszenie normy N.04.1.

Organ odwoławczy wskazał, że powyższe stanowi naruszenie norm oraz wymogów, o których mowa w § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm.

Kolejno organ odwoławczy podał, że na podstawie rozporządzenia z dnia 1 kwietnia 2010 r. i §10 rozporządzenia w związku z art. 19 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 i art. 71 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r. ze zm.) - określono procentową wielkość zmniejszenia płatności ONW do wartości 3%. Z uwagi na fakt, iż procent ten odpowiada kwocie 46,09 zł, co stanowi poniżej kwoty 100 euro - odstąpiono od pomniejszenia płatności ONW z tego tytułu.

Wskazał, że do przyznania płatności ONW kwalifikują się wszystkie rośliny uprawne (rolnicze) uprawiane na gruntach ornych, trwałych użytkach zielonych, uprawach trwałych oraz ogródki przydomowe, a także: 1) szkółki drzew i krzewów (z wyłączeniem drzewek bożonarodzeniowych), 2) rośliny uprawiane w szklarniach i tunelach foliowych, 3) ugór, 4) wierzba przeznaczona do wyplatania, 5) powierzchnie gruntów rolnych, na których znajdują się: oczka wodne (w rozumieniu przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych, o łącznej powierzchni mniejszej niż 100 m2 w obrębie działki rolnej), rowy, nieutwardzone drogi dojazdowe wydzielone w obrębie działek rolnych, pasy zadrzewień, żywopłoty, ściany tarasów, których szerokość w obrębie działki rolnej nie przekracza 2 m i które nie stanowią odrębnej działki ewidencyjnej. Natomiast na spornych działkach strony nie stwierdzono żadnej z powyższych form uprawy.

Ponownie odwołał się do wcześniejszej argumentacji dotyczącej specyfiki postępowania prowadzonego przez A. Wskazał, że postępowanie dowodowe potwierdziło występowanie nieużytków, a nieprawidłowości stwierdziła również Jednostka certyfikująca. Brak w aktach sprawy dokumentu, który potwierdzałby w pełni powierzchnie deklarowane przez stronę, co do których ubiega się o płatności.

Kolejno organ odwoławczy podkreślił, że zasadne jest powoływanie się w sprawie na definicje zawarte w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1200/2009 ze względu cele określone w preambule tego aktu prawnego. Zgodził się natomiast ze skarżącą, że organ pierwszej instancji mylnie odwołał się do art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach obszarowych, ale ocenił, że jest to błąd nieistotny ponieważ art. 21 ust. 3 ustawy zawiera analogiczną regulację.

Nadto organ odwoławczy wyjaśnił powody dla których nie znaleziono podstaw do przeprowadzenia żądanego dowodu z opinii biegłego, powołując się na przepisy prawne – w tym dotyczące specyfiki postępowania dowodowego w sprawach w przedmiocie przyznania płatności obszarowych, jak też na dorobek judykatury i piśmiennictwa. Podkreślił, że przepisy pozwalają na zaniechanie przeprowadzenia dowodu m. in. w sytuacji, gdy żądanie dotyczy okoliczności stwierdzonych innymi dowodami. Posiadane raporty oraz zdjęcia wykonane podczas kontroli zostały zweryfikowane w postępowaniu i pozwalają uznać, że dokonano prawidłowej oceny w zakresie kwalifikowalności zgłoszonych do płatności ONW gruntów.

Odnosząc się do przedłożonego przez stronę pomiaru powierzchni przeznaczonej pod uprawy rolne dokonanego przez uprawnionego geodetę, w którym wykazano inne dane niż przyjęte w postępowaniu, organ odwoławczy stwierdził, że te dane nie mogą wpłynąć na ustalenia dowodowe w sprawie, gdyż dokonano pomiaru w innym czasie i przy pomocy innego narzędzia pomiarowego oraz metod pomiaru – nadto przedłożony pomiar nie potwierdza zadeklarowanej przez stronę powierzchni działki rolnej.

Organ odwoławczy podtrzymał także stanowisko dotyczące zasadności nałożenia obowiązków naprawczych w terminie wskazanym w decyzji organu pierwszej instancji, mając na uwadze treść przepisów prawnych, z których ten termin wywiedziono, jak i okoliczność, iż odwołanie nie wstrzymuje wykonania decyzji

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji organu odwoławczego zarzuciła naruszenie:

1) prawa materialnego:

a) § 2 pkt 2 rozporządzenia w zw. z art. 2 lit. c rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003, poprzez odmowę przyznania wnioskowanego wsparcia w sytuacji spełnienia warunku prowadzenia działalności rolniczej dla gruntów przewidzianych w tym przepisie,

a) art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasad wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.01.2011, str. 8, z późn. zm.) poprzez bezzasadne zastosowanie sankcji wynikających z tego przepisu,

2) przepisów postępowania:

a) art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy poprzez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o nie w pełni rozpatrzony materiał dowodowy, z naruszeniem zasady praworządności,

b) art. 80 w zw. z art. 75 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej "k.p.a.", poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, stworzenie swoistej hierarchii dowodów wyrażającej się w uznaniu za nadrzędny dowód z protokołu organu nad dokumentem prywatnym przedłożonym przez stronę,

c) art. 78 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, iż przedmiotem wnioskowanego przez stronę dowodu jest okoliczność udowodniona innym środkiem dowodowym – protokołem kontroli na miejscu.

W uzasadnieniu pełnomocnik motywował te zarzuty, podkreślając ich podnoszenie w toku całego postępowania i pozorność odniesienia się do nich przez organ odwoławczy. Wskazał na kluczową konieczność wyjaśnienia zasadności zastosowania kodu DR18 oraz na konieczność rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a nie jedynie raportu z kontroli na miejscu. Podkreślił wagę ustaleń Jednostki certyfikującej i konieczność pozyskania wiedzy specjalnej w przypadku istotnej rozbieżności ustaleń. Odwołując się do wyroku NSA z dnia 29 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 420/13 stwierdził, że dokonując oceny okoliczności zaniechania prowadzenia działalności rolniczej należało przeanalizować, czy działki objęte tym zarzutem były dofinansowywane w latach wcześniejszych jako spełniające kryteria otrzymania wsparcia.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, w pełnym zakresie podtrzymując stanowisko i argumentację, zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał stanowisko i argumentację zawarte w skardze. Wniósł o uchylenie decyzji organów obydwu instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. 2014, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tj.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "ustawą p.p.s.a."). Na mocy art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji na zasadach wyżej wskazanych i stwierdził, że skarga jest zasadna.

Jak wynika z opisanego wyżej stanu sprawy sporna jest zasadność odmowy przyznania płatności ONW i nałożenia sankcji z tytułu przedeklarowania powierzchni. Zasadniczy spór koncentruje się wokół prawidłowości i kompletności ustaleń dowodowych, które legły u podstaw podjęcia przez organy rozstrzygnięć w tej sprawie. Okoliczności sporne zostały wyczerpująco przedstawione w części historycznej wyroku i nie ma potrzeby ponownego ich szczegółowego opisywania.

Organy oparły decyzje administracyjne na ustaleniach poczynionych w ramach kompleksowej kontroli na miejscu. Przeprowadzono kontrolę kwalifikowalności powierzchni, kontrolę wzajemnej zgodności i kontrolę realizacji programu rolnośrodowiskowego, których wyniki odzwierciedliły raporty. Strona w toku postępowania konsekwentnie kwestionowała te ustalenia, wnosząc zastrzeżenia. Organ pierwszej instancji odniósł się do tych zastrzeżeń w pismach z dnia 3 grudnia 2013 r. i 6 lutego 2014 r., oceniając je co do zasady jako chybione. Skarżąca tego poglądu nie podzieliła.

Strona nie godząc się z ustaleniami dowodowymi, nie ograniczyła się do ich gołosłownego kwestionowania, lecz usiłowała doprowadzić do poszerzenia materiału dowodowego; czy to oferując dowód z pomiarów geodezyjnych, czy też wskazując na odmienne ustalenia dowodowe dotyczące stanu działek poczynione przez Jednostkę certyfikującą. Jako zasadne oceniła też dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, w związku ze sporem z organami w kwestii zaniechania prowadzenia na części działek działalności rolniczej (kod DR18). Organy natomiast kwestionowały możliwość prowadzenia żądanych dowodów odwołując się do argumentu, że dana okoliczność została już udowodniona lub kwestionując możliwość uwzględnienia – a nawet merytorycznej oceny - ustaleń innych podmiotów, ze względu na specyfikę prowadzonego postępowania, która wyklucza oparcie się na ustaleniach dokonanych z uwzględnieniem innych zasad, celów, techniki i urządzeń pomiarowych.

W zakresie stanu prawnego sprawy wskazać trzeba na § 2 rozporządzenia, zgodnie z którym płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem":

1) który podjął zobowiązanie, o którym mowa w:

a) art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1257/1999", albo

b) art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005";

2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65)4), zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;

3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.).

W § 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm sformułowano wymogi dla gruntów rolnych (w tym, gruntów ornych, łąk i pastwisk), których spełnienie oznacza zachowanie norm. Natomiast § 2 tego rozporządzenia formułuje wymogi, których zachowanie pozwala na przyjęcie, że grunt orny był ugorowany.

Stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu, określone w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, z zastrzeżeniem art. 31a i 32. Art. 31 ust. 6 ustawy stanowi, że z czynności kontrolnych sporządza się raport zgodnie z art. 32 i art. 54 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 1122/2009, który w przypadku stwierdzenia drobnej niezgodności, o której mowa w art. 24 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 73/2009, zawiera również informację, o której mowa w art. 54 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, oraz termin, o którym mowa w art. 71 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009. Natomiast w myśl art. 31 ust. 7 ustawy w przypadku gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych, dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosił umotywowane zastrzeżenia, co do ustaleń zawartych w raporcie, osobie, która go sporządziła.

W myśl art. 21 ustawy z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej (ust. 1).

W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (ust. 2).

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (ust. 3).

Odwołanie od decyzji w sprawie przyznania pomocy:

1) rozpatruje się w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania odwołania;

2) nie wstrzymuje jej wykonania (ust. 4).

W przypadku, o którym mowa w art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ wyższego stopnia może zmienić decyzję ostateczną w sprawie przyznania pomocy, na mocy której strona nabyła prawo, również bez zgody strony, jeżeli nie ograniczy to nabytych przez nią praw (ust. 5).

Analiza art. 21 ustawy prowadzi do wniosku, że sytuacja procesowa strony w postępowaniu o przyznanie płatności została w sposób istotny zmodyfikowana, w stosunku do reguł przyjętych w k.p.a. W tym postępowaniu strona została zobowiązana nie tylko do przedstawienia dowodów uzasadniających jej żądanie, ale również do współdziałania w tym zakresie z organem pod rygorem wywiedzenia dla niej negatywnych skutków. Zasadniczo, organ jest więc zwolniony z obowiązku poszukiwania dowodów na okoliczności istotne z punktu widzenia uprawnień wnioskodawcy. Co nie oznacza jednak zakazu podejmowania czynności procesowe niezbędnych do prawidłowego zakończenia sprawy. Zwłaszcza w sytuacji, gdy podstawowym dowodem mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy jest dokument pozyskany przez organ. Jak wynika z treści art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy organ stoi na straży praworządności, co oznacza nic innego jak obowiązek przestrzegania przez organy norm prawa zarówno procesowego jak i materialnego.

W stanie sprawy podstawą odmowy przyznania płatności ONW oraz nałożenia na stronę sankcji był materiał z kontroli kompleksowej. Organ stanowczo wywodził, że ponieważ raport z kontroli jest dokumentem urzędowym korzystającym z domniemania prawdziwości zawartych w nim danych, uprawniona jest odmowa przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego - wnioskowanego przez stronę, gdyż żądanie dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami. Nie znalazł również podstaw do merytorycznego odniesienia się do operatu geodezyjnego przedłożonego przez stronę oraz do wyników kontroli przeprowadzonej przez Jednostkę certyfikującą, wskazując na odmienność celu, metod i narzędzi kontroli. Eksponowane były kompetencje inspektorów terenowych organu i fakt korzystania z urządzenia GPS, które posiada stosowne certyfikaty. Organ odwoławczy akcentował dokonanie weryfikacji w trybie wewnętrznym danych wynikających z raportów – w związku z zastrzeżeniami podniesionymi przez stronę skarżącą.

Sąd w pełnym zakresie podziela pogląd, że raport z kontroli na miejscu jest niewątpliwie ważnym dowodem w sprawie dotyczącej przyznania pomocy finansowej na określone działania, przepisy nie stanowią jednak, że jest to jedyny środek dowodowy, a wręcz przeciwnie przepis art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy zobowiązuje organ do rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ponieważ organ nie ma obowiązku poszukiwania dowodów na poparcie twierdzeń strony, tym istotniejsza jest aktywność strony w postępowaniu dowodowym podejmowana w celu uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia. Brak natomiast jakichkolwiek podstaw do wywodzenia, że okoliczność stwierdzona w raporcie jest udowodniona – w sytuacji, gdy strona wnioskuje o przeprowadzenie przeciwdowodu.

Odmowa uwzględnienia wniosków dowodowych narusza art. 78 k.p.a. Z tego przepisu wynika, że co do zasady żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 k.p.a.). Nieuwzględnienie żądania przeprowadzenia dowodu może nastąpić wyłącznie wtedy, gdy nie zostało zgłoszone w toku postępowania i dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają znaczenie dla sprawy. W świetle treści art. 78 k.p.a. ma zatem znaczenie dla sprawy istotny dowód zgłaszany na tezę odmienną od tezy uznawanej przez organ za dostatecznie wyjaśnioną.

Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy Sąd wskazuje, że to jedynie organ uważał, iż okoliczności sprawy są wyjaśnione w sposób wynikający z raportu z kontroli, natomiast strona zgłaszając wnioski dowodowe, zmierzała do udowodnienia, iż stan faktyczny sprawy jest inny niż to wynika z raportu z kontroli. Organ uniemożliwił stronie zakwestionowanie ustaleń raportu poprzez nieuwzględnienie jej wniosków dowodowych i arbitralne stwierdzenie, że relewantne prawnie okoliczności sprawy są jednoznacznie wykazane innymi dowodami. Tym samym organ naruszył art. 80 w związku z art. 78 k.p.a. i w związku z art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Art. 80 k.p.a. stanowi bowiem, iż organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, a art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy zobowiązuje organ do rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Arbitralna odmowa przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę spowodowała, że ustalenia faktyczne, które legły u podstaw wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia są niekompletne, ze względu na nieuprawnione tamowanie inicjatywy dowodowej skarżącej. Tym samym podjęte rozstrzygnięcie jest przedwczesne.

Strona powoływała się na odmienność ustaleń dowodowych w zakresie stanu działek poczynionych przez Jednostkę certyfikującą A, które były dla niej korzystniejsze niż ustalenia kontrolne organu. Kwestionowała zakwalifikowanie jej działalności jako zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej. Wskazała, że Jednostka certyfikująca nie wydałaby pozytywnej opinii co do gruntów, na których działalność rolnicza nie byłaby prowadzona, gdyż oznaczałoby to nie realizowanie planu działalności rolnośrodowiskowej, co wyklucza rolnika z systemu wsparcia dla gospodarstw ekologicznych.

Organ co prawda prowadził korespondencję z Jednostką certyfikującą, stwierdził, że ustaleń A nie kwestionuje; jednakże wywiódł, że ustalenia tej Jednostki nie są dla niego wiążące. Podał, że zasady i sposób kontroli nie jest analogiczny, a na wyniki kontroli mają wpływ zarówno przyjęte procedury danego organu dotyczące konkretnego programu, jak i czynniki techniczne wykorzystywanego sprzętu. Nadto kontrola przeprowadzona przez A również wykazała nieprawidłowości, gdyż w ocenie tej Jednostki nie wszystkie zadeklarowane działki były utrzymywane zgodnie z normami i wymogami przez cały rok kalendarzowy 2013, co wynika z wyjaśnień zawartych w piśmie z dnia 12 listopada 2014 r.

Sąd podziela pogląd, że wyniki kontroli przeprowadzonej przez Jednostkę certyfikującą nie są wiążące dla organu prowadzącego postępowanie w sprawie o przyznanie płatności obszarowych. Powyższe nie oznacza jednak, że dowód z ustaleń A nie może stanowić elementu materiału dowodowego sprawy i podlegać ocenie dowodowej. W szczególności zasadne byłoby skonfrontowanie ustaleń Jednostki certyfikującej z ustaleniami organu zawartymi w raporcie z kontroli. Zidentyfikowanie odmienności pomiędzy postępowaniami kontrolnymi prowadzonymi przez organ i A dałoby podstawę do jednoznacznego stwierdzenia, czy i na ile ustalenia Jednostki certyfikującej stanowią materiał dowodowy istotny dla sprawy. Organ ograniczył się do arbitralnych i ogólnikowych twierdzeń w tym zakresie, negując możliwość skorzystania z tego materiału dowodowego. Sąd nie znajduje oparcia w przepisach prawnych dla takiego działania organu; tym bardziej że kontrola A miała umocowanie w regulacji prawnej zawartej w ustawie z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr 116, poz. 975 ze zm.) i w przepisach unijnych powołanych w tej ustawie. Niewątpliwie istniał wspólny zakres zainteresowań obydwu podmiotów dokonujących kontroli w aspekcie jej przedmiotu. Zgodzić się trzeba z organem, że i ta Jednostka certyfikująca stwierdziła nieprawidłowości na działkach skarżącej, lecz w okolicznościach tej sprawy istotny jest nie tylko fakt istnienia nieprawidłowości, lecz również ich skala i charakter. Szczególnie ma to znaczenie w kontekście zastosowanego w stosunku do części działek kodu DR18.

Nadto skarżąca oferowała dowód z operatu pomiaru powierzchni przeznaczonej pod uprawy rolne sporządzonego przez uprawnionego geodetę.

Odmowa przeprowadzenia dowodu z tego operatu motywowana była przez organ faktem, że: 1) geodeta posługuje się urządzeniem pomiarowym różnym od urządzeń pomiarowych stosowanych przez inspektorów organu, 2) odmienne są parametry stosowanych przez geodetę urządzeń technicznych, 3) inne metody pomiaru, 4) inna jego dokładność, 5) inna przyjęta tolerancja pomiaru, 6) inna ocena indywidualna granicy użytkowania rolniczego – co wpływa na różne wyniki powierzchni uzyskane z pomiaru nawet tego samego gruntu. Nadto organ akcentował okoliczność dokonania pomiaru 7 miesięcy później niż inspektorzy organu, co mogło wpłynąć na stan faktyczny działki.

Sąd nie kwestionuje okoliczności podniesionych przez organ lecz wskazuje, że dopuszczenie wnioskowanego dowodu, nie oznacza bezrefleksyjnego przyjęcia danych w nim uwidocznionych. Dowód podlega ocenie organu. Dopuszczając dowód, a w szczególności przeciwdowód, organ jest obowiązany przy jego ocenie uwzględnić takie okoliczności, jak okoliczności wyżej wyspecyfikowane i dokonać ich rzetelnej analizy. Winien zweryfikować dane, które strona usiłuje za pomocą tego dowodu wykazać i skonfrontować z danymi wynikającymi z posiadanych raportów z kontroli, z uwzględnieniem różnic dotyczących czasu przeprowadzenia dowodu, specyfiki stosowanych narzędzi pomiarowych, metody pomiaru, zastosowanych ocen. Dopiero po dopuszczeniu dowodu i dokonaniu oceny jego wiarygodności oraz mocy dowodowej, możliwe jest stwierdzenie, czy i w jakim zakresie ten dowód wpływa na zawartość ustaleń faktycznych sprawy.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ przeprowadzi znajdujące się w posiadaniu skarżącej dowody z ww. operatu geodezyjnego oraz protokołu kontroli Jednostki certyfikującej [...]. Ustalenia dowodowe poczynione w wyniku przeprowadzenia wskazanych dowodów, skonfrontowane z dotychczas zgromadzonymi w sprawie materiałami dowodowymi będą stanowiły podstawę do stwierdzenia, czy materiał dowodowy jest kompletny; również w związku z rozbieżnościami ocen organu i skarżącej co do roślinności znajdującej się na spornych działkach i zgodności stanu faktycznego na działkach z normami. Dokonana ocena będzie miała wpływ na dalsze działania procesowe organu, w szczególności w kontekście konieczności rozpatrzenia wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Organ ustali również czy działki co do których wywodzone jest zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej (stwierdzono zaniechanie dłuższe niż rok poddany kontroli) były objęte dofinansowaniem w latach wcześniejszych. Dopiero w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy organ podejmie rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania żądanych płatności.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, a na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a. zasądził zwrot kosztów postępowania.