Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1173/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-08-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: stwierdzono,że zaskrżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 3 par 2 pkt 5 i 6, art. 147 par 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 101 ust 1, art. 94 ust 1
journal: Dz.U. 2013 poz 594
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi Z. C. na uchwałę Gminy Mielno z dnia 29 listopada 2012 r. nr XXXII/346/12 w przedmiocie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzenie ścieków I. stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa, II. zasądza od Gminy Mielno na rzecz skarżącego Z. C. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Rada Gminy na podstawie art. 24 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 7 czerwca

2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

(t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 ze zm.), na wniosek Z. z ograniczoną odpowiedzialnością uchwałą z dnia 29 listopada 2012 r. nr XXXII/346/12 zatwierdziła taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków w następujących wysokościach:

1) za dostarczanie wody:

a) taryfa W1 – obowiązująca od 01.01 – 30.06.2013 r. i 01.09 – 31.12.2013 r. dla wszystkich odbiorców oraz w okresie od 01.07 – 31.08.2013 r. dla odbiorców, którzy w okresie od 01.07 – 31.08.2013 r. nie przekroczyli średniomiesięcznego zużycia z okresu od 01.01 – 30.06.2013 r. – 4,14 zł/ m3 brutto,

b) taryfa W2 – obowiązująca w okresie od 01.07 – 31.08.2013 r. – 8,28 zł/ m3 brutto,

2) za odprowadzanie ścieków:

a) taryfa S1 – dostawcy ścieków bytowych - 4,50 zł/ m3 brutto,

b) taryfa S2 – dostawcy ścieków komunalno – przemysłowych - 15,39 zł/ m3

Taryfy zostały zatwierdzone na okres od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia

31 grudnia 2013 r.

W dniu 28 sierpnia 2014 r. Z. C. wezwał "Radę Gminy Mielno

o uchylenie uchwał Rady Gminy" nr XXXII/346/12 z dnia 29 listopada 2012 r. w sprawie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków oraz nr XLVI/493/2013 z dnia 28 listopada 2013 r. w sprawie przedłużenia czasu obowiązywania dotychczasowych taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków.

Rada Gminy nie udzieliła odpowiedzi na powyższe wezwanie.

W dniu 27 października 2014 r. Z. C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na uchwałę Rady Gminy Mielno

Nr XXXII/346/12 z dnia 29 listopada 2012 r. w sprawie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków.

Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie art. 2 pkt 10 i 11 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Podniósł, że wymieniony przepis zawiera definicje legalne pojęć "ścieki komunalne" i "ścieki przemysłowe". Gmina nie może tworzyć nowych pojęć. Taryfy mogą dotyczyć albo ścieków bytowych albo komunalnych albo przemysłowych. Nie istnieje kategoria ścieków komunalno – przemysłowych, dlatego zatwierdzenie taryfy S2 należy uznać za wadliwe.

Zdaniem skarżącego naruszona została także zasada ustalania taryf wynikająca z § 3 pkt 1 d rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków.

Według tego przepisu przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne opracowuje taryfę dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę w sposób zapewniający motywowanie odbiorców usług do racjonalnego użytkowania wody. Działanie dużych hoteli i całorocznych ośrodków wypoczynkowych będzie wiązało się z porównywalnym we wszystkich miesiącach w roku zużyciem wody wobec czego będzie ich obowiązywała taryfa W1. Natomiast mniejsze ośrodki prowadzące działalność turystyczną, w głównej mierze rodzinne pensjonaty, których jest w Gminie przeważająca ilość, działające w okresie wakacyjnym będą objęte taryfą W2, albowiem bez wątpienia w okresie od 1 lipca do 31 sierpnia przekroczą średniomiesięczne zużycie z okresu od 1 stycznia do 30 czerwca.

Powyższe narusza także § 13 ust. pkt 3 rozporządzenia bowiem opłaty za wodę płacone przez duże ośrodki wypoczynkowe i hotele są finansowane przez małe rodzinne pensjonaty (subsydiowanie skrośne).

Zdaniem skarżącego naruszony został także art. 2 pkt 13 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków – z uwagi na nieprawidłowe skonstruowanie taryfowej grupy odbiorców wody.

Zgodnie z tym przepisem taryfowa grupa odbiorców usług oznacza odbiorców wyodrębnionych na podstawie charakterystyki zużycia wody lub odprowadzania ścieków, warunków zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, a także na podstawie sposobu rozliczeń za świadczone usługi. Rada Gminy zatwierdzając taryfy za wodę zaakceptowała jednocześnie zróżnicowanie odbiorców wody według cechy – charakterystyki zużycia wody, odnosząc to kryterium do relacji zużytej wody w lipcu i sierpniu do średniomiesięcznego zużycia wody w okresie od

1 stycznia do 30 czerwca. Takie działanie zdaniem skarżącego należy uznać za nieuprawnione ponieważ każdy podmiot pobierający wodę ma taką samą cechę

w zakresie poboru wody. Ilość zużytej wody nie spełnia warunku utworzenia odrębnej grupy taryfowej w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu bowiem ilość zużytej wody nie mieści się w pojęciu charakterystyki zużycia wody. Takim kryterium mogłoby być przeznaczenie zużywanej wody, rodzaj prowadzonej działalności w kontekście którego woda jest zużywana, warunków zaopatrzenia w wodę albowiem dla wszystkich odbiorców w Gminie są takie same, sposobu rozliczeń. Nie może to być natomiast ilość zużywanej wody.

W ocenie skarżącego wprowadzona taryfa W2 ma charakter sezonowy

i zarazem progresywny, przy czym brak jest przesłanek do ustalenia takiej taryfy progresywnej. Nie zachodzi bowiem sytuacja ograniczonych możliwości ujmowania wody lub oczyszczania ścieków przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne skoro woda praktycznie w całości kupowana jest od M.

Odpowiadając na skargę strona przeciwna wniosła o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie i obciążenie skarżącego kosztami postępowania.

W pierwszej kolejności organ podniósł kwestię przekroczenia przez skarżącego terminu do wniesienia skargi z uwagi na to, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie zaskarżonej uchwały złożył on w dniu 28 sierpnia 2014 r. Z tym dniem rozpoczął bieg termin do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego . Ponieważ skarga została złożona w dniu 29 października 2014 r., zatem nastąpiło to po upływie 60-dniowego terminu określonego w art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zdaniem organu istotnym warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest tożsamość przedmiotu skargi z przedmiotem wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W tym wypadku ten warunek nie został spełniony ponieważ z treści skargi nie wynika, czy skarżący popiera zarzuty zawarte w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, a przy tym w punktach od 4 do 12 uzasadnienia skargi formułuje dalsze zarzuty, których nie zawierało wezwanie.

W ocenie organu, wezwanie skarżących do uznania za nieważną uchwały Rady Gminy Mielno nr XXXII/346/12 z dnia 29 listopada 2012 r. nie ma podstawy prawnej i uznanie jej za nieważną stanowiłoby naruszenie przepisu art. 94 ust. 1 ustawy z dnia8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Taryfy uchwalone wspomnianą uchwałą obowiązywały od dnia 1.01.2013 r. do 31.12.2013 r. zgodnie z dyspozycją normy art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, a z dniem 1.01.2014 r. weszły w życie taryfy zatwierdzone uchwałą nr XLVI/493/2013 z dnia 28 listopada 2013 r., zatem zaskarżona uchwała utraciła moc obowiązującą z dniem 31 grudnia 2013 r. i zdaniem organu nie można jej uchylić, ani też uznać za nieważną bądź orzec o niezgodności z prawem bowiem nie ma jej już w obrocie prawnym.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu § 14 pkt 3a rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie

wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków – z uwagi na różnicowanie cen wody dla części klientów (z tej samej taryfowej grupy odbiorców cena wody utrzymuje się całorocznie na stałym niezmienionym poziomie, kiedy dla pozostałej części taryfowej grupy odbiorców wody, cena ta rośnie po przekroczeniu średniego miesięcznego zużycia wody w I półroczu), organ podniósł, że ustawodawca w art. 20 ust. 3 ustawy zaopatrzeniowej zawarł zasadę, zgodnie z którą przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne różnicuje ceny i stawki opłat dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców usług na podstawie udokumentowanych różnic kosztów zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Im bardziej szczegółowa jest dokumentacja finansowo-księgowa przedsiębiorstwa, tym większa jest możliwość realizacji zasady ustalania cen i stawek opłat dla poszczególnych grup taryfowych w oparciu o rzeczywiste koszty świadczonych im usług i przestrzegania wynikającego z tej zasady zakazu tak zwanego subsydiowania skrośnego, czyli przerzucania kosztów świadczenia usług dla jednej z grup odbiorców usług na inną grupę odbiorców.

Zdaniem organu przy wyborze rodzaju i struktury taryfy istotne są lokalne uwarunkowania – a zatem fakt, że Gmina ma około 5 tysięcy stałych mieszkańców, zaś ze względu na jej turystyczny charakter w sezonie letnim przebywa w niej około [...] tysięcy ludzi, jak również i to, że w okresie sezonu letniego, część mieszkańców Gminy prowadzi sezonową działalność gospodarczą w zakresie zakwaterowania i żywienia turystów, jak też działalność gastronomiczną. W sezonie letnim placówki zbiorowego żywienia, bary i inne zakłady usługowe uruchamiają przedsiębiorcy z innych rejonów Polski, stanowiący około 30 % ogółu odbiorców usług wodno-kanalizacyjnych.

Ujęcie własne wody w Łazach pozwala na zbiorowe zaopatrzenie w wodę opisanych wyżej 5 tysięcy mieszkańców oraz wszystkich ośrodków wypoczynkowych funkcjonujących przez cały rok kalendarzowy jednak nie wystarcza na zaopatrzenie

w wodę przybywających w sezonie letnim turystów i sezonowych przedsiębiorców.

Z. jest w tej sytuacji zmuszona uruchamiać dodatkowo magistralę wodociągową z K. do M. , którą transportowana jest woda kupowana po dużo wyższej cenie niż własna – od Miejskich Wodociągów i Kanalizacji Spółki z o.o.

, a także uruchamiać dodatkowe urządzenia do magazynowania

i rozprowadzania wody pod odpowiednim ciśnieniem, co powoduje gwałtowny i znaczny w tych dwóch miesiącach letnich wzrost kosztów zaopatrzenia w wodę.

Zdaniem organu taryfa za wodę ma charakter jednolitej i jednoczłonowej,

z pewnością nie ma charakteru progresywnego, jak też nie ma charakteru sezonowego, mimo że w sezonie letnim obowiązuje wyższa cena.

Organ pokreślił ponadto, że przy konstruowaniu taryf za wodę należy uwzględnić fakt, że 70 % kosztów całorocznego świadczenia usługi dostawy wody przez Z. powstaje w okresie dwóch miesięcy sezonu letniego. W tym też okresie najintensywniej pracują i zużywają się wszystkie urządzenia i nasila się znacznie ich awaryjność. Zatem niezgodne z przepisami taryfowymi byłoby obciążanie tymi kosztami, a w tym amortyzacji, usuwania awarii, zużycia energii elektrycznej tych całorocznie działających ośrodków ponad miarę uczestniczenia przez nie w powstawaniu tych kosztów.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów art. 2 pkt 10 i 11 ustawy zaopatrzeniowej z uwagi na wprowadzenie pojęcia ścieków komunalno-przemysłowych, które nie występuje w tej ustawie, organ wskazał, że uchwała nie może zostać uznana za nieważną z tego powodu ponieważ utraciła moc obowiązującą z dniem 31 grudnia 2013 r., a nadto nie można uznać za nieważną uchwały po upływie 1 roku jej obowiązywania.

Pismem z dnia 23 grudnia 2014 r., skarżący w wykonaniu zobowiązania z dnia

5 grudnia 2014 r., wskazał, że skarga z dnia 20 października 2014 r. została nadana

w Urzędzie Pocztowym w dniu 27 października 2014 r. W załączeniu przedstawił dowód nadania ww. przesyłki.

Skarga z dnia 20 października 2014 r. została podpisana przez Z. C. , M. P. , K. M. , M. S. , J. Z. , B. Z., W. L. , J. T. , J. D. , W. T. , M.

i L. S. , jednakże postanowieniem z dnia 13 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę M. P. K. M. , J. Z., B. Z., M. , L. S. – z uwagi na nieuiszczenie w terminie wpisu sądowego od tej skargi, a nadto postanowieniem z tej samej daty Sąd ten odrzucił skargę M. S. , W. L. , J. T. , J. D.

i W. T. - z uwagi na to, że skarga ta nie została poprzedzona wezwaniem Rady Gminy do usunięcia naruszenia prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli obejmuje również orzekanie, po myśli art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6).

Zgodnie zaś z art. 147 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa

w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W razie zaś nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 cytowanej ustawy).

Skarga okazała się zasadna.

Podstawę wniesienia skargi stanowił przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia

8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r. poz. 594), zgodnie z którym, każdy czyj interes prawny lub jego uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.

Wniesienie skargi na podstawie zacytowanego wyżej przepisu zobowiązuje Sąd w pierwszej kolejności do oceny, czy skarga dopuszczalna jest pod względem formalnym a następnie do zbadania czy skarżący podmiot legitymowany jest do skutecznego zaskarżenia niniejszej uchwały a więc, czy skarga wniesiona została przed podmiot, którego interes prawny (uprawnienie) naruszony został kwestionowaną uchwałą.

Z uwagi na podniesiony w odpowiedzi na skargę argument organu dotyczący ewentualnego wniesienie skargi po terminie, niezbędnym stało się także wyjaśnienie czy skarga została złożona bezpośrednio w siedzibie organu w dniu 29 października 2014 r. czy też nadana w placówce pocztowej w innej dacie, a jeśli tak to w jakiej.

W odpowiedzi na zobowiązanie z dnia 5 grudnia 2014 r. pełnomocnik skarżącego poinformował, że skarga została nadana w Urzędzie Pocztowym w dniu 27 października 2014 r. Pełnomocnik nadesłał jednocześnie potwierdzenie nadania przesyłki poleconej, z którego wynika, że została ona nadana we wskazanym powyżej dniu.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że skarga Z. C. została wniesiona w terminie.

Przechodząc do oceny, czy skarga wniesiona została przed podmiot, którego interes prawny naruszony został kwestionowaną uchwałą należy wskazać, że źródłem interesu prawnego lub uprawnienia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy

o samorządzie gminnym jest norma prawa materialnego, przy czym niekoniecznie interes prawny musi mieć podstawę w przepisach materialnych prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z 16 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 1981/09).

W ocenie Sądu, niewątpliwie skarżący, jako podmiot legitymujący się prawem własności do działki objętej zakresem zaskarżonej uchwały - posiada interes prawny

w kwestionowaniu ustaleń w niej przyjętych.

Przesłanką do merytorycznej oceny przez sąd zaskarżonego aktu jest naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia przysługującego skarżącemu. W ocenie Sądu Z. C. takie naruszenie wykazał.

W piśmiennictwie przyjmuje się, że uchwały organów samorządowych, mieszcząc się w zakresie "administracji publicznej", mogą przecież ograniczać uprawnienia ze sfery prawa cywilnego, pozbawiając stronę prawa własności lub innego prawa rzeczowego. Interes, o którym mowa w powołanym przepisie musi być konkretny i realny, a związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną skarżącego a zaskarżoną uchwałą musi powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia danego podmiotu konkretnych uprawnień lub nałożonych obowiązków. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się również, że o naruszeniu interesu prawnego w rozumieniu powołanego przepisu rozstrzyga zmiana w sytuacji prawnej skarżącego (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2009 r., sygn. akt II OSK 1305/09).

Mając na uwadze powyższe należy uznać, że zaskarżona uchwała narusza prawnie chroniony interes strony. Jeżeli bowiem na podstawie taryfy dokonuje się rozliczenia usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne na rzecz odbiorców, to jej zatwierdzenie przez radę gminy oddziałuje na prawa przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego i obowiązki odbiorców usług, determinując i narzucając w sposób bezpośredni, wysokość opłat, do ponoszenia których odbiorcy usług są zobowiązani. Skarżący jest właścicielem nieruchomości położonej w granicach administracyjnych Mielna i jako odbiorca usług, może zostać zobowiązany do poniesienia opłat wynikających z taryfy zatwierdzonej niniejszą uchwałą.

Skarżący wykazał przy tym, że wyczerpał określony art. 101 ust. 1 ustawy

o samorządzie gminnym tryb wezwania do usunięcia naruszenia prawa

i z zachowaniem terminu określonego w art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (o czym była już mowa powyżej) wniósł skargę do sądu.

Zdaniem Sądu pomimo, że skarżący kwestionuje w zasadzie jedynie dwa elementy zaskarżonej uchwały, to jednak może domagać się stwierdzenia nieważności uchwały bądź stwierdzenia, że uchwała została wydana z naruszeniem prawa - w całości.

Rada może bądź to zatwierdzić taryfę, bądź też w określonych przypadkach odmówić jej zatwierdzenia. Rada – a tym bardziej Sąd - nie ma więc kompetencji do merytorycznej ingerencji w treść taryfy, nie może jej modyfikować, zatwierdzić w części.

Zdaniem Sądu za nietrafny należy uznać argument podnoszony przez organ, jakoby treść przedmiotu skargi i wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie były tożsame. Co prawda istotnie w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa skarżący skupił się na argumentach dotyczących taryf za odprowadzanie i oczyszczanie ścieków jednak zawarł także zarzuty dotyczące nieprawidłowego w jego ocenie zróżnicowania odbiorców wody według kryterium ilości pobranej wody. Fakt, że w skardze argumentację tę uzupełnił i rozwinął nie oznacza, że nie jest ona tożsama z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest uchwała w przedmiocie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia we wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. (Dz. U. 2015.139) o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, ustawa określa zasady i warunki zbiorowego zaopatrzenia w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi oraz zbiorowego odprowadzania ścieków, w tym zasady działalności przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych, zasady tworzenia warunków do zapewnienia ciągłości dostaw i odpowiedniej jakości wody, niezawodnego odprowadzania i oczyszczania ścieków, wymagania dotyczące jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, a także zasady ochrony interesów odbiorców usług, z uwzględnieniem wymagań ochrony środowiska i optymalizacji kosztów.

Jak wynika z powyższego, korzystanie z wyżej wymienionych usług powinno być ogólnie dostępne, a dostęp do nich nie może opierać się na dowolnych zasadach.

Z tego względu organy gminy zostały wyposażone w instrumenty prawa mające zapobiegać podejmowaniu przez przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjne działań skierowanych na osiągnięcie zysku, a to poprzez weryfikację przez wójta (burmistrza, prezydenta) a następnie radę gminy przedstawionej taryfy co do jej zgodności z przepisami ustawy i celowości ich ponoszenia (art. 24 ust. 4 ustawy).

Zgodnie z treścią art. 24 ust. 5 cytowanej ustawy rada gminy podejmuje uchwałę o zatwierdzeniu taryf albo o odmowie ich zatwierdzenia, jeżeli zostały one sporządzone niezgodnie z przepisami.

Jak już wyjaśniono powyżej, rada gminy nie może ingerować w żaden sposób

w treść taryfy, a jedynie zatwierdzić bądź - w razie niezgodności z przepisami – odmówić ich zatwierdzenia.

Nie sposób nie zgodzić się ze skarżącym, że przepis art 2 pkt 10 i 11 ustawy

o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków nie zawiera pojęcia ścieków komunalno-przemysłowych. Co więcej takim pojęciem nie operuje także wniosek Z. o zatwierdzenie taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na ternie gminy M. z dnia 18 października 2012 r. We wniosku tym wspomniany Zakład określił taryfowe grupy odbiorców: S1 - "dostawcy ścieków bytowych" oraz S2 – "dostawcy ścieków komunalnych i przemysłowych". Należy przy tym podzielić pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 października 2014 r. (sygn. akt SA/ Wr 608/14), zgodnie z którym rada gminy nie posiada kompetencji (o czym była już mowa powyżej) do zmiany taryfy przedstawionej do zatwierdzenia przez przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne. Ingerując zatem w treść taryf rada przekroczyła kompetencje wynikające z art. 24 ust. 1 i 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, jako że przepisy te upoważniają radę gminy jedynie do zatwierdzenia lub do odmowy zatwierdzenia taryfy przedłożonej przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne. Oznacza to tym samym, że rada nie może modyfikować (zmieniać) przedstawionej przez przedsiębiorstwo do zatwierdzenia taryfy.

Takie działanie należy uznać za działanie bez podstawy prawnej wobec czego niezbędnym stało się stwierdzenie, że zaskarżona uchwała została wydana

z naruszeniem prawa.

Niezależnie od powyższego należy wskazać, że stosownie do art. 24 ustawy

o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę, wniosek o zatwierdzenie taryf składa wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne,

w terminie 70 dni przed planowanym dniem wejścia taryf w życie (ust. 2). Do wniosku przedsiębiorstwo dołącza szczegółową kalkulację cen i stawek opłat oraz aktualny plan (ust. 3). Wójt (burmistrz, prezydent miasta) sprawdza, czy taryfy i plan zostały opracowane zgodnie z przepisami ustawy i weryfikuje koszty, o których mowa w art. 20 ust. 4 pkt 1, pod względem celowości ich ponoszenia (ust. 4).

Przepis art. 24 ust. 5 ustawy, przyznając radzie gminy kompetencję do zatwierdzenia taryf umożliwia jej jednocześnie realną kontrolę wysokości stosowanych cen i opłat za usługi świadczone przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne. Kontrola ta nie może jednak być dowolna czy też pozorna, gdyż ustawodawca wymaga od rady zbadania zgodności sporządzenia taryf z obowiązującymi przepisami. Jeżeli zatem rada, pomimo sporządzenia taryf niezgodnie z obowiązującymi przepisami, dokona ich zatwierdzenia, to tym samym podjęta w tym zakresie uchwała będzie naruszać prawo.

Rada gminy oceniając legalność przedłożonych jej taryf jako wzorzec kontroli winna przyjąć zasady uchwalone w Konstytucji oraz przepisy ustawy normujące nie tylko materię ustalenia taryf i ich zatwierdzania, ale też zasady rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzenie ścieków, oraz warunki i sposób tych rozliczeń. Taryfy powinny być sporządzone w sposób uwzględniający odnoszące się do nich regulacje prawne zawarte w ustawie oraz innych aktach będących źródłem prawa, jak rozporządzenie czy akt prawa miejscowego i nie mogą być z tymi regulacjami sprzeczne.

W ocenie Sądu zaskarżona uchwała tych wymogów nie spełnia.

Z treści wniosku wynika, że prognozowana ilość wody pobranej ze Stacji Uzdatniania Wody w Ł. i UW WAM w okresie sezonu to 75.000 m3 a poza sezonem 207200 m3, natomiast prognozowana ilość zakupionej wody w okresie sezonu to 340.081 m3, zaś poza sezonem 239.919 m3.

Mając na uwadze powyższe dane, za bezpodstawny należy uznać argument organu, że ujęcie wody w Ł. pozwala na zbiorowe zaopatrzenie w wodę stałych – 5.000 mieszkańców - oraz ośrodków wypoczynkowych funkcjonujących przez cały rok kalendarzowy, natomiast nie wystarcza na zaopatrzenie w wodę przybywających

w sezonie letnim turystów i sezonowych przedsiębiorców wobec czego w sezonie letnim Z. jest zmuszona uruchamiać dodatkowo magistralę wodociągową z K. do M., którą transportowana jest woda kupowana po dużo wyższej cenie niż własna od M. Powyższe dane wskazują bowiem, że woda z Miejskich Wodociągów odbierana jest zarówno w sezonie jak i poza sezonem. Przyjmując za organem, że cena tej wody jest znacznie wyższa niż cena wody z ujęć własnych, należałoby przyjąć zatem, że środkami uzyskanymi ze sprzedaży wody w taryfie W2 finansowana musi być woda w taryfie W1 (skoro także obejmuje droższą wodę z M. a jednak jest znacznie niższa od taryfy W2).

Zdaniem Sądu należy też zgodzić się ze skarżącym, że doszło w tym wypadku do naruszenia art. 2 pkt 13 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę, zgodnie z którym taryfowa grupa odbiorców usług – to grupa odbiorców wyodrębnionych na podstawie charakterystyki zużycia wody lub odprowadzanych ścieków, warunków zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, a także na podstawie sposobu rozliczeń za świadczone usługi. Jak słusznie zauważył skarżący Rada Gminy zatwierdzając taryfy za wodę, zaakceptowała jednocześnie zróżnicowanie odbiorców wody według cechy – charakterystyki zużycia wody, odnosząc to kryterium do relacji zużytej wody w lipcu i sierpniu do średniomiesięcznego zużycia wody w okresie od

1 stycznia do 30 czerwca. Ilość zużytej wody nie mieści się jednak w pojęciu charakterystyki zużycia wody.

Należy przy tym podkreślić, że w odpowiedzi na skargę organ zawarł argument dotyczący charakteru taryfy za wodę całkowicie sprzeczny z treścią wniosku Z. Organ wskazał bowiem, że taryfa za wodę ma charakter jednolitej i jednoczłonowej, z pewnością nie ma charakteru progresywnego jak też sezonowego. Tymczasem z zapisów zawartych we wspomnianym wniosku wynika, że "zarząd Spółki zdecydował się na przyjęcie taryfy sezonowej" (k. 17 wniosku).

Należy też zauważyć, że o ile we wniosku zawarto (choć nietrafne) dane

i argumenty mające potwierdzać wyższe koszty a zatem i wyższą cenę wody w taryfie W 2, o tyle brak jest danych dla wykazania stosowania taryfy S2 – dotyczącej dostawców ścieków komunalnych i przemysłowych – w wysokości prawie trzy

i półkrotnie wyższej od taryfy S1. Nie wiadomo też z jakich względów ścieki

z pensjonatów choć nie różnią się od ścieków bytowych mają być zaliczane do ścieków komunalnych.

Odnosząc się do podnoszonego przez organ w odpowiedzi na skargę argumentu braku możliwości uchylenia uchwały bądź uznania uchwały za nieważną a także stwierdzenia niezgodności z prawem – z uwagi na to, że uchwała ta nie pozostaje już w obrocie prawnym – należy uznać argument ten za nietrafny.

Podzielając pogląd zawarty w wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego

z dnia 4 listopada 2010 r. (II OSK 1783/10), należy wskazać, że zmiana lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być zastosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej podjęcie. Takie też stanowisko zawarto w uchwale Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 września 1994 r. (K 10/93, OTK 1994/2/44). Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny we wskazanej uchwale, przepis obowiązuje w danym systemie prawa, jeżeli można go zastosować do sytuacji z przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości. Nieobowiązywanie aktu prawnego nie oznacza więc, że przestał on kształtować stosunki prawne, powstałe wcześniej, a istniejące nadal po dacie, w której przestał obowiązywać.

Nie sposób też czynić rozważań w tej kwestii w oderwaniu od treści i rodzaju przepisów w tej uchwale zawartych. Nie ulega bowiem wątpliwości, że taryfy za wodę oraz odprowadzanie ścieków, choć przestały obowiązywać z końcem 2013 r. to jednak nadal będą stosowane w wypadku konieczności dokonania rozliczenia z jakimkolwiek odbiorcą wody i dostawcą ścieków za rok 2013 r. Nie bez znaczenia jest także i to, że uchwałą z dnia 28 listopada 2013 r. przedłużono obowiązywanie taryf w dotychczasowym kształcie na kolejny rok.

Ponieważ zaskarżona uchwała nie jest aktem prawa miejscowego a od czasu jej podjęcia upłynął już roku Sąd uprawniony był jedynie do stwierdzenia, że została ona podjęta z naruszeniem prawa.

Zagadnienie czy uchwała zatwierdzająca taryfy za zbiorowe zaopatrzenie

w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest aktem prawa miejscowego było już wielokrotnie analizowane przez sądy administracyjne i należy zgodzić się stanowiskiem zawartym m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 marca 2015 r. (II SA/Łd 1140/14), że uchwała tego rodzaju zawiera normy generalne, skierowane do mieszkańców gminy korzystających z usług dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Każdy odbiorca tych usług zobowiązany jest bowiem do uiszczania opłat ustalonych według zatwierdzonej taryfy składającej się z ceny za m3 dostarczonej wody i odprowadzanych ścieków. Tym samym adresat tej uchwały został określony generalnie, a przy tym dotyczy ona sytuacji powtarzalnych a nie jednorazowych. Tym samym uchwała ma charakter normatywny, generalny i abstrakcyjny.

Raz jeszcze podkreślić należy, że dokonując kontroli legalności uchwały zatwierdzającej taryfę albo odmawiającej jej zatwierdzenia, Sąd ocenia ją tylko pod kątem zgodności z przepisami prawa. Tym samym – podobnie jak rada gminy – nie może ingerować w treść taryfy. Nie jest więc możliwie stwierdzenie, że uchwała narusza prawo tylko w części.

Zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego.

W niniejszej sprawie Sąd wydał takie właśnie orzeczenie, kierując się dyspozycją art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Kontrolowaną uchwałę organ stanowiący gminy podjął w dniu 29 listopada 2012 r. Bezsprzecznie do dnia dzisiejszego upłynął już ponad rok, co skutkuje zmianą sankcji na stwierdzenie że uchwała została wydana z naruszeniem prawa.

Mając na uwadze powyższe należało orzec jak w punkcie I wyroku.

Uwzględnienie skargi wiązało się z orzeczeniem o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz strony skarżącej poniesionych przez nią kosztów postępowania sądowego (art. 200 w związku z art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).