Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 468/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6299 Inne o symbolu podstawowym 629
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Przejęcie mienia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 156 par. 1 pkt 2, art. 145 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

[...] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 września 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Asesor WSA Arkadiusz Skomra Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2022 r. sprawy ze skargi następcy prawnego po zmarłej I. B. – S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 kwietnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: Kolegium; organ) decyzją z 16 kwietnia 2020 r. nr [...] – w wyniku rozpatrzenia sprawy z wniosku I. B. (dalej również: zainteresowana; wnioskodawczyni; skarżąca) z 16 grudnia 2019 r., wskazującej, że jest następcą prawnym J. i M. B. – odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta L. z 26 czerwca 1986 r. [znak [...]] o uwłaszczeniu.

W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że I. B., występując z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta L. 26 czerwca 1986 r., wskazała na przesłankę nieważnościową wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego [Dz. U. z 2021 r., poz. 735, z późn. zm.] - dalej: K.p.a., czyli wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa lub bez podstawy prawnej.

Kolegium stwierdziło, że w niniejszej sprawie nie doszło do kwalifikowanej wady tkwiącej w samej decyzji, która powodowałaby konieczność stwierdzenia jej nieważności. Decyzja dosycająca uwłaszczenia zapadła po przeprowadzeniu w sposób właściwy postępowania dowodowego i wobec zaistnienia podstaw stosownego orzeczenia – odpowiada prawu. Zainteresowana we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji podaje, że uwłaszczenie nie powinno dotyczyć jedynie E. B.], ale też innych osób, które nie brały udziału w tym postępowaniu, czyli w istocie powołuje się na przesłankę wznowieniową wzruszenia decyzji.

Wobec tego organ stwierdził, że wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie nadzwyczajnym możliwe jest w następujących sytuacjach; w przypadku decyzji wadliwych – w ramach postępowania o wznowienie postępowania (art. 145 K.p.a.) i postępowania o stwierdzenie nieważności (art. 156 K.p.a.), zaś w przypadku rozstrzygnięć dotkniętych wadami niekwalifikowanymi bądź decyzji prawidłowych – w postępowaniu o uchylenie lub zmianę decyzji (art. 154 i 155 K.p.a). System ten oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności, co oznacza, że poszczególne tryby mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie. Naruszenie wyłączności stosowania określonego trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji stanowi rażące naruszenie prawa.

Wnioskodawczyni występująca z żądaniem stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji wskazuje, że w ówczesnym postępowaniu w przedmiocie uwłaszczenia nie brały udziały inne, jej zdaniem, uprawnione osoby, zatem powołuje się na przesłankę wznowienia postępowania wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. – strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Tym samym ewentualna weryfikacja wadliwej decyzji w trybie stwierdzenia nieważności na podstawie przesłankę wznowieniowej – w świetle tego, co powiedziano wyżej – jest niedopuszczalna. Nie stoi to natomiast na przeszkodzie temu, aby wnioskodawczyni wystąpiła z żądaniem wznowienia postępowania.

Kolegium wyjaśniło również, że oceniając sprawę, zbadało ją również pod kątem innych przesłanek nieważnościowych z art. 156 § 1 K.p.a., nie stwierdzając ich wystąpienia w niniejszym przypadku.

Reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego I. B. wniosła w trybie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, z późn. zm.) - dalej: P.p.s.a. skargę na to rozstrzygnięcie.

W skardze zarzucono naruszenie:

1. art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez pominięcie w toku postępowania nadzwyczajnego, że procedowanie przez Naczelnika Miasta L. rażąco naruszało wskazane normy dopełnienia, skoro E. B. nie była jedyną uprawnioną w całości do spadku po J. i M. B., tj. na mocy przywołanych w uzasadnieniu decyzji postanowień Sądu Grodzkiego w P. oraz Sądu Powiatowego w P. o nabyciu spadku, a nadto nie była jedynym posiadaczem tejże nieruchomości, uprawnionym do uwłaszczenia, a co wynika w sposób oczywisty z lektury tych rozstrzygnięć, które były w posiadaniu Naczelnika Miasta L. i ustalenie w ich oparciu odmiennych okoliczności faktycznych było przejawem rażącego i oczywistego naruszenia prawa, mającego na celu wydanie aktu, który nie może ostać się w państwie prawa;

2. art. 6 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 4 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. z 1959 r. nr 14, poz. 78, z późn. zm.) - dalej: dekret, albowiem wskutek rozstrzygnięcia uznano E. B. za jedyną właścicielkę nieruchomości położonej w L. ul. [...], podczas gdy należało uznać ją za współwłaścicielkę nieruchomości obok I. B. i reszty uprawnionych do uwłaszczenia, skoro na moment rozstrzygania przez Naczelnika Miasta L. istniała większa liczba uprawnionych rolników gospodarujących na nieruchomościach państwowych, będących posiadaczami nieruchomości po swoich poprzednikach prawnych w osobie J. i M. B., a czego organ nie zbadał, bowiem naruszył rażąco normy postępowania administracyjnego regulujące zasady zbierania dowodów;

3. art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w świetle art 11 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez wydanie decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji bez przedstawienia w jej uzasadnieniu szerszej argumentacji, aniżeli wskazane w uzasadnieniu, podczas gdy należało: wskazać jakie normy prawa materialnego zastosował Naczelnik Miasta L. i dlaczego nastąpił to prawidłowo; dlaczego art. 7, 77 i 80 K.p.a. zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 4 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 1 dekretu nie zostały naruszone; z czego wynika – biorąc pod uwagę materiał dowodowy zebrany w sprawie zakończonej decyzją z 1986 r. – to, że istotnie akt ów odpowiada prawu –

"a przez co, w ocenie skarżącej, uchylono się uzasadniając osąd przemawiający za odmową stwierdzenia nieważności w sposób tak lapidarny – de facto od rozpoznania istoty sprawy";

4. art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 § 2 w świetle art 145 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez uznanie, że podanie skarżącej nie było wnioskiem o stwierdzenie nieważności opartym na przesłankach świadczących o naruszeniu przez organ przepisów prawa materialnego lub procesowego (innych niż świadczących o niezapewnieniu skarżącej czynnego udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z 1986 r.), ale podaniem opartym na przesłance uzasadniającej złożenie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego;

5. art. 156 § art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w zw. z art. 28 K.p.a. poprzez procedowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z 1986 r. wyłącznie z udziałem skarżącej, skoro organ wyższego stopnia winien ustalić krąg stron postępowania, zawiadomić je o wszczęciu sprawy i wysłać decyzję do wszystkich stron mających interes prawny.

W uzasadnieniu strona podtrzymała swoje wcześniejsze stanowisko, że jej poprzednikami prawnymi byli J. i M. B..

Przy tak sformułowanych zarzutach skarżąca wniosła o:

- przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów w postaci postanowienia Sądu Grodzkiego w P. z 20 maja 1949 r. sygn. akt III Sp [...] oraz postanowienia Sądu Powiatowego w P. z 16 kwietnia 1969 r. sygn. akt Ns [...] na okoliczność, że J. B. zmarł [...] czerwca 1945 r., a spadek po nim jedynie w części nabyła żona M. B., zaś resztę udziału w masie spadkowej nabyli pozostali spadkobiercy, wyszczególnieni w postanowieniu z 1949 r., a następnie dnia [...] grudnia 1968 r. zmarła M. B. i dopiero po niej - i tylko po niej spadek w całości nabyła E. B., co stwierdzono w postanowieniu z 1969 r., przeto nie było tak, iżby E. B. była jedynym spadkobiercą po J. oraz M. B.;

- uchylenie zaskarżonej decyzji;

- zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.

Kolegium, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniosło o oddalenie skargi.

Wobec ustalenia, że skarżąca zmarła w toku postępowania

Sąd postanowieniem z 23 września 2020 r. zawiesił postępowanie wobec śmierci skarżącej w dniu [...] sierpnia 2020 r., a następnie podjął je postanowieniem z dnia 23 czerwca 2022 r. wobec zgłoszenia się następcy prawnego zmarłej - S. B..

Na rozprawie w dniu 7 września 2022 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał skargę. Na pytanie Sądu o wskazanie z czego wywodzi następstwo prawne I. B. po pierwotnych w właścicielach nieruchomości, pełnomocnik następcy prawnego skarżącej oświadczył, że nie jest w stanie obecnie udzielić odpowiedzi na to pytanie i wnosi o zarządzenie przerwy w rozprawie w celu umożliwienia mu kontaktu z mandantem. Po zarządzonej przerwie pełnomocnik poinformował Sąd, że pomimo kontaktu ze skarżącym nie jest w stanie na tę chwilę wskazać następstwa prawnego, po jakiej osobie I. B. wyprowadza roszczenia do przedmiotowej nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze i niezależnie od zgłaszanej w niej argumentacji i wniosków.

Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdzić należy, iż skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodów w niej podniesionych.

Zgodnie z art. 157 § 2 K.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.

Przepisy regulujące zasady postępowania nieważnościowego na jego użytek nie dają innej definicji strony, niż zawartej w art. 28 K.p.a., co oznacza iż przepis ten wyznacza przesłanki przyznania jednostce statusu strony.

Norma art. 28 K.p.a. statuując, że stroną jest każdy, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny nie zawiera normy prawnej samoistnej, a wymaga zastosowania łącznie z normą materialnego prawa administracyjnego, która jest podstawą do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, w której jednostka żąda udzielenia jej ochrony prawnej przez jej rozstrzygnięcie na drodze prawa, a następnie na drodze prawa poddania weryfikacji. Nie zawsze musi zachodzić tożsamość między podmiotami w postępowaniu zwykłym i w postępowaniu, którego przedmiotem jest stwierdzenie nieważności decyzji. To przedmiot decyzji badanej określa krąg podmiotów będących stroną postępowania zarówno zwykłego, jak i prowadzonego w tzw. trybie "nieważnościowym".

Stroną w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji będzie każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy decyzja administracyjna, której żąda weryfikacji lub która jest przedmiotem weryfikacji w postępowaniu wszczętym z urzędu.

Nie jest przy tym sporne tak w judykaturze, jak i nauce prawa, iż stroną postępowania nieważnościowego będzie zawsze automatycznie każda strona postępowania głównego, w którym wydano wadliwą decyzję, z uwagi na to, że weryfikacja decyzji pod kątem kwalifikowanych wad prawnych dotykać będzie sfery interesu prawnego lub obowiązku takich podmiotów.

Nadto w każdej sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji konieczne będzie badanie, czyjego interesu prawnego lub obowiązku poza stronami postępowania głównego dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji, bowiem może zdarzyć się i tak, że skutki stwierdzenia nieważności decyzji będą dotyczyły podmiotów, które nie brały udziału w postępowaniu głównym i podmioty takie staną się stronami postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

Dalej wskazać należy, iż o tym czy można wszcząć postępowanie w trybie nieważnościowym na wniosek określonego podmiotu nie decyduje wadliwość aktu, ale to czy wniosek pochodzi od strony postępowania. Niekoniecznie podmiotu, który brał udział w postępowaniu zwykłym, ale koniecznie od podmiotu, który ma interes prawny w rozumieniu art. 28 K.p.a.

Skoro bowiem żądanie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji przysługuje tylko stronie, co wynika wprost z art. 157 § 2 K.p.a., to obowiązkiem organu nadzoru jest więc w pierwszej kolejności zbadanie, czy wniosek pochodzi od podmiotu mającego przymiot strony. Weryfikacja przez organ istnienia interesu prawnego po stronie podmiotu inicjującego postępowanie nieważnościowe i wyznaczenia tym samym prawidłowych podmiotowych granic postępowania wynika z zasady oficjalności wyrażonej w art. 7 K.p.a.

W przypadku, gdy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nie pochodzi od strony postępowania, organ zobligowany jest zareagować albo postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. albo - decyzją o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., w sytuacji ustalenia dopiero w jego toku, że wniosek nie pochodzi od strony.

Co za tym idzie postępowanie zainicjowane wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej składa się - co do zasady - z dwóch etapów. W pierwszym etapie badane są wyłącznie kwestie formalne, warunkujące dopuszczalność wszczęcia i prowadzenia z takiego wniosku postępowania. Dopiero gdy badanie wstępne zakończone będzie wynikiem pozytywnym, organ - już po wszczęciu postępowania, prowadzi merytoryczne postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego.

Stąd też złożenie wniosku o wszczęcie postępowania w przedmiocie nieważności nie może powodować automatycznie wszczęcia tego postępowania. Inicjuje jedynie postępowanie wyjaśniające, które w tej fazie nie może jeszcze obejmować badania czy przyczyny nieważności rzeczywiście miały miejsce i dotyczy jedynie formalnej dopuszczalności wniosku, w tym ustalenia istnienia po stronie wnioskodawcy przymiotu strony.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, iż analiza akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do uznania, że stwierdzenia, iż organ po wpłynięciu wniosku zaniechał jego kontroli formalnoprawnej.

We wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta L. z 26 czerwca 1986 r., znak [...] o uznaniu E. B. za właścicielkę nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] obręb L., arkusz [...], działka [...] o powierzchni [...] m2 I. B. powołała się na okoliczność, iż jest jednym z następców prawnych J. i M. B., z tytułu spadkobrania po których własność spornej nieruchomości uzyskała E. B.. Wnioskodawczyni wskazała przy tym, iż pominięcie w decyzji Naczelnika Miasta L. z 26 czerwca 1986 r., znak [...] innych niż E. B. następców prawnych J. i M. B., w tym jej, stanowi o wydaniu tej decyzji z rażącym naruszeniem prawa i uzasadnia żądanie stwierdzenia jej nieważności. Jednocześnie wnioskodawczyni nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów potwierdzających jej następstwo prawne po J. B. lub M. B., zaś organ okoliczności tej w żaden sposób nie wyjaśnił i nie zweryfikował.

Sąd wskazuje w tym miejscu, iż w aktach sprawy administracyjnej znajdują się nadto kopie postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po J. B. z dnia 20 maja 1949 r. oraz po M. B. z 16 kwietnia 1969 r. jednakże w żadnym z tych dokumentów jako następca prawny tych osób nie tylko nie jest wskazana I. B., lecz nie wskazano w nich jakiejkolwiek kobiety o tym imieniu.

Mimo to organ nie zweryfikował w żaden sposób twierdzeń wnioskodawczyni co do okoliczności faktycznych, z których wyprowadzała ona swoje uprawnienie do bycia strona postępowania nieważnościowego i zainicjowania go.

Podkreślić należy, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wydanej decyzji nie wskazało dlaczego uznało, iż osoba składające wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta L. z 26 czerwca 1986 r. jest stroną postępowania, a więc podmiotem uprawnionym do zainicjowania takiego postępowania na wniosek.

Podkreślić zaś trzeba, iż choć w postępowaniu nieważnościowym inicjująca je osoba ma prawo wykazywać, że decyzja wydana w postępowaniu zwykłym dotyka jej interesu prawnego, to jednak to organ prowadzący postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji winien w sposób wyczerpujący wyjaśnić, czy wnoszącemu o stwierdzenie nieważności decyzji przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zwykłym, co bezpośrednio przekłada się na legitymację do wniesienia o stwierdzenie nieważności.

Brak powyższych ustaleń w niniejszej sprawie czyni zasadnym postawienie organowi zarzutu naruszenia art. 7 i 77, 157 § 2 K.p.a.

Powyższe uchybienie organu czyni niemożliwym odniesienie się do meritum sprawy tj. kwestii czy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji o Naczelnika Miasta L. z 26 czerwca 1986 r., znak [...] Jak wskazano już wyżej przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy organ winien poczynić ustalenia formalno prawne.

Zauważyć w tym miejscu należy, iż wobec śmierci I. B. w toku trwania postępowania sądowoadministracyjnego tut. Sąd uzyskał akt zgonu skarżącej, który nie tylko nie rozwiał, lecz wręcz pogłębił wątpliwości związane z przysługiwaniem jej przymiotu strony postępowania. W akcie zgonu wskazano bowiem dane osobowe rodziców skarżącej, przy czym ich zestawienia z treścią postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po J. B. oraz po M. B. wskazuje, iż także rodzice skarżącej nie zostali wskazani wśród osób, które nabyły spadek po pierwotnych nabywcach parceli położonej przy ul. [...] w L..

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, albowiem stwierdzone naruszenia przepisów postępowania administracyjnego mogły mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Niezależnie od powyższego Sąd pragnie nadto wskazać na kolejne uchybienie, które winno być przez organ wyeliminowane przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. W toku postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta L. z 26 czerwca 1986 r., znak [...] Kolegium z nieznanych przyczyn pominęło adresata tejże decyzji – E. B., względnie następców prawnych tegoż adresata, co stanowiło oczywiste uchybienie przepisom postępowania, albowiem weryfikacja decyzji o uznaniu za właściciela nieruchomości pod kątem kwalifikowanych wad prawnych niewątpliwie dotykać będzie sfery interesu prawnego tych podmiotów.

Powyższe uchybienie wyczerpujące przesłankę wznowienia postępowania o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. nie mogło wprawdzie stanowić podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., albowiem tylko podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu, jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu, dotyczącego zaistnienia przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a..

Co za tym idzie sąd administracyjny rozstrzygający sprawę ze skargi podmiotów biorących udział w postępowaniu, nie ma z urzędu podstaw do podnoszenia, że podmiot nie wnoszący skargi został pominięty w postępowaniu administracyjnym i z tej przyczyny stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., to jednak uchybienie to winno zostać wyeliminowane przez organ ponownie rozpoznający sprawę, w sytuacji gdy zaskarżona decyzja została – jak w niniejszej sprawie – uchylona z innych przyczyn.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno uwzględnić poglądy prawne i wytyczne Sądu zawarte w niniejszym uzasadnieniu. W szczególności organ winien w pierwszym rzędzie zweryfikować istnienie okoliczności faktycznych, z których wnioskodawczyni wywodziła istnienie jej interesu prawnego w sprawie oraz ocenić istnienie tegoż interesu w świetle przepisów prawa materialnego znajdujących w sprawie zastosowanie.

Mając świadomość występujących w orzecznictwie sądów administracyjnych rozbieżności co do właściwości organów w sprawach stwierdzania nieważności decyzji wydanych na podstawie art. 6 ust. 1 i 4 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. z 1959 r. Nr 14, poz. 78 ze zm.) orzekający w niniejszej sprawie Sąd wskazuje nadto, iż w jego ocenie sprawy tego rodzaju należą do właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych, co wynika z tego, iż zgodnie z art. 11 ust. 1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem w jego aktualnym brzmieniu o nabyciu własności nieruchomości oraz o ustaleniu ceny nabycia lub o zwolnieniu od obowiązku jej zapłacenia orzeka starosta, zaś w myśl art. 5 § 2 pkt 6 K.p.a. ilekroć w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego jest mowa o organach jednostek samorządu terytorialnego - rozumie się przez to organy gminy, powiatu, województwa, związków gmin, związków powiatów, wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starostę, marszałka województwa oraz kierowników służb, inspekcji i straży działających w imieniu wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starosty lub marszałka województwa, a ponadto samorządowe kolegia odwoławcze. Jednocześnie art. 17 pkt 1 K.p.a. stanowi, że organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego - są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej, zaś art. 157 § 1 K.p.a., że właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.