Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 104/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-05-17 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

III SA/Wa 104/12 POSTANOWIENIE Dnia 17 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2011 r. NR [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do lipca 2006 . postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym tj. w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego ponad kwotę 1000 zł; 2. w pozostałej części wniosek J. F. oddalić.


UZASADNIENIE

J. F. dalej jako Skarżący, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w formularzu PPF. W uzasadnieniu wniosku wskazał na bardzo trudną sytuację finansową. Poinformował, że:

- jego przedsiębiorstwo nie przynosi dochodu; - prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i córką; - posiada mieszkanie (62 m.kw "w kredycie" i działkę letniskową 1200 m.kw.; - jego żona, jako nauczycielka WF, osiąga ok. 2200 zł brutto co miesiąc.

Wezwania referendarza sądowego o przekazanie dodatkowych informacji o swojej sytuacji majątkowej, pomimo prawidłowego doręczenia w dniu 26 stycznia 2012 r. (karta 15 akt sądowych), nie wykonał do dnia 24 lutego 2012 r.

Wobec powyższego Referendarz Sądowy postanowieniem z dnia 24 lutego 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 104/12 odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy.

Od powyższego postanowienia w ustawowym terminie Skarżący wniósł sprzeciw, wskazując, iż nie otrzymał wezwania o dodatkowe dokumenty, wobec czego nie mógł ich przedłożyć przed sądem. W uzupełnieniu sprzeciwu wyjaśnił, że od 5 lat nie mieszka razem z żoną i nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego. Jego córka obecnie jest studentką [...] i alimenty na jej rzecz wynoszą 1000 zł miesięcznie. Swoją działalność Skarżący prowadzi od 1989 r. i cały czas rozlicza się w formie karty podatkowej, wobec czego nie może przedłożyć deklaracji podatkowych, oprócz PIT-16A. Wskazał, wysokość stawki podatkowej, która została mu określona za 2011 r. w kwocie 722 zł, zaś za 2012 r. w kwocie 750 zł. Nadmienił, że spłaca dwa kredyty w [...] i [...] w kwocie ok. 20000 zł. Ciąży też na nim zadłużenie w S. S.A. na kwotę 3300 zł. Obciąża go też koszt wynajmu lokalu, w którym prowadzi działalność gospodarczą w wysokości 2000 zł. Dodatkowo prowadzona jest wobec niego egzekucja komornicza z tytułu zaległości w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych i z tytułu podatku VAT.

Skarżący podkreślił, że jego sytuacja finansowa jest trudna z uwagi na nieterminowość kontrahentów w spłacaniu należności za wykonane przez niego usługi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Instytucja prawa pomocy stanowi zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu, jako podstawowego standardu państwa prawnego. Umożliwia bowiem realizację swoich praw na drodze sądowej podmiotom nie posiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania.

Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 -powoływanej dalej jako P.p.s.a.) wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza w przedmiocie prawa pomocy ma ten skutek, że postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sprzeciw w niniejszej sprawie został wniesiony skutecznie, tym samym należało rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Zgodnie z regulacją art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej. Następuje ono, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Wobec powyższego, zwolnienie od kosztów sądowych dopuszczalne jest wówczas, gdy z porównania sytuacji majątkowej strony z wysokością obciążających ją kosztów wynikałoby, że pokrycie kosztów sądowych z majątku strony jest niemożliwe, a jednocześnie strona nie posiada możliwości zgromadzenia środków niezbędnych na sfinansowanie kosztów sądowych.

Dokonując powyższego zestawienia w rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że przedmiotowy wniosek zasługuje na uwzględnienie w części.

Skarżący wyjaśnił, że jego córka obecnie jest studentką [...] i alimenty na jej rzecz wynoszą 1000 zł miesięcznie. Swoją działalność Skarżący prowadzi od 1989 r. i cały czas rozlicza się w formie karty podatkowej, wobec czego nie może przedłożyć deklaracji podatkowych, oprócz PIT-16A. Wskazał, wysokość stawki podatkowej, która została mu określona za 2011 r. w kwocie 722 zł, zaś za 2012 r. w kwocie 750 zł. Nadmienił, że spłaca dwa kredyty w Banku [...] i [...] w kwocie ok. 20000 zł. Ciąży też na nim zadłużenie w S. S.A. na kwotę 3300 zł. Dodatkowo prowadzona jest wobec niego egzekucja komornicza z tytułu zaległości w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych i z tytułu podatku VAT.

Wskazać należy, że w ocenie Sądu nie wszystkie wyjaśnienia Skarżącego są konsekwentne. Po pierwsze z pisma Skarżącego (k. 29) wynika, że nie mieszka razem z żoną i nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego od 5 lat, chociaż w formularzu PPF wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i córką. Po drugie Skarżący twierdzi, że nie uzyskuje dochodów z prowadzonej działalności (k. 6) a jednocześnie z jego pisma (k. 22) wynika, że zatrudniał pracownika, a z umowy najmu lokalu, w którym prowadzi działalność gospodarczą wynika, że płaci miesięcznie za wynajem 2000 zł. Tylko te dwie okoliczności powodują, że dla Sądu niewiarygodne jest twierdzenie, że Skarżący nie uzyskuje dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej. Gdyby takich dochodów nie uzyskiwał nie mógłby zatrudniać pracownika, a ponadto nie mógłby od 2004 r. wynajmować lokalu pod działalność. Również z załączonego wyciągu z rachunku bankowego wynika, iż Skarżący uzyskuje zapłatę za wykonane usługi, często w znacznych kwotach np. od Przedsiębiorstwa O. 5000 zł, 8100 zł, 5200 zł, od D. Sp. z o.o. dwukrotnie 3690 zł, przedsiębiorstwo Zagraniczne 2000 zł.

Wyjaśnić należy, że zobowiązania prywatne takie jak np.: rata kredytu, czy koszty wynajmu nie mają pierwszeństwa przed należnościami Skarbu Państwa, do jakich niewątpliwie należy wpis sądowy i nie mogą być jedyną podstawą do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, to jednak mają one wpływ na ogólną sytuację majątkową Skarżącego.

Wskazać należy, że Skarżący inicjując postępowanie sądowoadministracyjne powinien przewidzieć, iż następstwem podjętych przez niego działań będzie konieczność zapłaty wpisu sądowego. W tym celu powinien poczynić stosowne oszczędności. Należy bowiem pamiętać, że zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych, choćby w części, ma charakter wyjątkowy.

Analizując sytuację majątkową Skarżącego można stwierdzić, że uzyskuje on dochody na poziomie, który pozwala mu zabezpieczyć środki finansowe niezbędne dla utrzymania oraz zapłaty ciążących na nim zobowiązań. Jednakże biorąc pod uwagę, iż miesięczne dochody Skarżącego są nieregularne, ciążą na nim zaległości w stosunku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i zaległości w podatku VAT, a zobowiązany jest do zapłaty w niniejszej sprawie wpisu sądowego w kwocie 2000 zł, Sąd doszedł do przekonania, że poniesienie takich kosztów wywołałoby uszczerbek utrzymania koniecznego Skarżącego, wobec czego zwolniono Skarżącego od wpisu sądowego ponad kwotę 1000 zł, bowiem w ocenie Sądu taką kwotę Skarżący jest w stanie wygospodarować, aby partycypować w kosztach wszczętego postępowania sądowego.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.