Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 816/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U. 2013 poz 864
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu  mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów
article: art. 88 ust. 1, art. 89, art. 94 ust. 1, art. 95 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 8, art. 10 par. 1, art. 11, art. 15, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 27 sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 27 sierpnia 2015 r. (nr [...]) Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia 7 lipca 2015 r. (nr [...]), którą organ odmówił A. K. przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia 7 lipca 2015 r. (nr [...]) Komendant Miejski Policji, na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) – dalej: "k.p.a.", art. 95 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 94 ust. 1 i art. 88 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U. z 2015 r. poz. 355) oraz § 1 ust. 1, § 2 pkt 2 oraz § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1170) oraz § 3a ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 864), odmówił A. K. przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w G.

W uzasadnieniu organ wskazał, że A. K. (dalej: "strona", "skarżąca") pełni służbę w Policji od dnia 8 maja 2012 r., do służby stałej została mianowana w dniu 8 maja 2015 r. Na podstawie oświadczenia mieszkaniowego z dnia 7 stycznia 2015 r. przyznano i wypłacono jej równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego przy ul. [...][...] w G., którego jest właścicielką od dnia 15 stycznia 2014 r.

Wnioskiem z dnia 22 czerwca 2015 r. strona zwróciła się o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w G. We wniosku wskazała, iż zamieszkuje w zakupionym lokalu i jest w nim zameldowana na pobyt stały. Do wniosku dołączyła: kopię aktu notarialnego nr [...] potwierdzającego zakup ww. lokalu mieszkalnego oraz wydruk internetowy - treść księgi wieczystej dotyczącej lokalu. Powierzchnia użytkowa przedmiotowego lokalu wynosi 37 m2 , a powierzchnia mieszkalna 27,10 m2.

Z przedstawionych dokumentów wynika, iż powierzchnia mieszkalna należącego do strony spełnia normy zaludnienia przewidziane dla policjanta samotnego (w tym przypadku przysługująca funkcjonariuszowi powierzchnia to 14-20 m2) zgodnie z § 2 pkt 2 oraz § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów.

W ocenie organu strona nie spełnia przesłanek do przyznania jej pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, bowiem na dzień mianowania do służby stałej oraz na dzień złożenia wniosku o przedmiotowe świadczenie posiadała w miejscu pełnienia służby lokal mieszkalny odpowiadający przysługującej jej powierzchni mieszkalnej (negatywna przesłanka - art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji). Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że nie można przydzielić policjantowi lokalu mieszkalnego, a co za tym idzie - również przyznać pomocy finansowej jeżeli posiada on lokal mieszkalny odpowiadający przysługującej mu powierzchni mieszkalnej.

Strona odwołała się od decyzji organu pierwszej instancji podnosząc, że nabyła lokal w celu zaspokojenia swoich potrzeb mieszkaniowych w czasie kiedy była już funkcjonariuszem Policji - pełni służbę od 8 maja 2012 r., natomiast przed podjęciem służby nie posiadała lokalu mieszkalnego. Wskazała, że przepis art. 88 ust. 1 ustawy o Policji statuuje generalną zasadę kształtującą uprawnienie policjanta do zaspokojenia jego potrzeb mieszkaniowych poprzez otrzymanie lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Uprawnienie to jest realizowane w różny sposób określony w Rozdziale 8 ustawy o Policji. Ustawa o Policji nie wprowadza ograniczeń czasowych do wniesienia o pomoc finansową ani też nie ogranicza go z tego wzglądu, że zrealizowano cel, na który z zasady pomoc jest przeznaczona. Odwołująca się nabyła lokal w celu zaspokojenia swoich potrzeb mieszkaniowych ze środków pochodzących z zaciągniętego kredytu, a ustawa o Policji nie wyklucza przyznania pomocy finansowej na spłatę kredytu wziętego na cele mieszkaniowe. Dodatkowo, strona zarzuciła naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz naruszenie art. 10 § 1 k.p.a.

Po rozpatrzeniu odwołania Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia 7 sierpnia 2015 r. (nr [...]), na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a., art. 94 ust. 1 oraz art. 97 ust. 5 ustawy o Policji, w związku z § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów, § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu lub domu jednorodzinnego przez policjantów, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 88 ustawy o Policji policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Celem tego unormowania jest zatem stworzenie takich warunków, w których policjant w służbie stałej będzie zamieszkiwał w miejscowości, w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej. Lokal, o którym mowa w art. 88 ust. 1 ustawy może być przydzielony decyzją administracyjną z zasobów lokalowych będących w dyspozycji Policji. Natomiast stosownie do art. 94 ust. 1 tej ustawy, w przypadku gdy policjant nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, policjantowi przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie takiego lokalu w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Z brzmienia przepisu wynika, że pomoc finansowa jest alternatywną formą spełnienia prawa do lokalu mieszkalnego i konsekwencji niezrealizowania uprawnienia funkcjonariusza do otrzymania lokalu mieszkalnego poprzez jego przydział w drodze decyzji administracyjnej. W art. 95 ust. 1 pkt 1 - 4 ustawy o Policji zostały wyliczone przypadki, w których nie przydziela się policjantowi lokalu. Następnie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2009 r. sygn. I OPS 7/08, publ. ONSA/WSA 2009 Nr 4 poz. 66), fakt nabycia domu (lokalu) mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, nawet wówczas gdy przed takim nabyciem funkcjonariusz spełniał przesłanki do przydziału lokalu mieszkalnego, może skutkować wygaśnięciem uprawnień funkcjonariusza do omawianej pomocy finansowej, jeżeli w następstwie nabycia domu (lokalu) funkcjonariusz posiada już dom (lokal) o odpowiedniej powierzchni w miejscowości, w której pełni służbę lub miejscowości pobliskiej. Podkreślono przy tym, że przewidziana pomoc finansowa nie została ukształtowana jako prawo z tytułu samego pełnienia służby. Nie może być też ona uznawana jako dodatkowy przywilej tej grupy zawodowej, co musiałoby budzić uzasadnione wątpliwości z punktu widzenia zasady równego traktowania obywateli. Przedmiotowe świadczenie przysługuje nie w związku z uzyskaniem domu (lokalu), ale na ich uzyskanie. Celem przepisów jest niewątpliwie to, żeby policjant w służbie stałej mieszkał w miejscowości, w której pełni służbę albo w miejscowości pobliskiej. Z tym celem, a nie przywilejem jako takim, związane jest prawo, o którym mowa w art. 88 ustawy (podobnie: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2006 r. sygn. akt I OSK 554/05, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2006 r. sygn. akt I OSK 1203/05, wyrok NSA z dnia 23 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 33/09).

Na podstawie wyżej wymienionych przepisów oraz przywołanych orzeczeń sądowych organ odwoławczy przyjął, że pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) przysługuje jedynie funkcjonariuszowi w służbie stałej. Ponadto odwołując się do treści art. 95 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o Policji należy uznać, że uprawnienie policjanta do lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) względnie do pomocy finansowej na cele mieszkaniowe przysługuje wtedy, gdy nie posiada on, ani jego małżonek, w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Warunek przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu wiązać należy tylko z taką sytuacją, w której policjant spełnia warunki do przydziału lokalu mieszkalnego, natomiast jeżeli policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe to warunku do uzyskania lokalu nie spełnia, a w konsekwencji nie przysługuje mu pomoc finansowa na jego uzyskanie. Spełnienie warunku zawartego w art. 94 ust. 1 w związku z art. 88 oraz rozstrzygnięć wynikających z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji dokonać należy na dzień uzyskania lokalu mieszkalnego, a nie na dzień wydania decyzji, z którym wiąże się dochodzona pomoc finansowa. W dniu uzyskania lokalu mieszkalnego, strona ubiegająca się o pomoc finansową na zakup lokalu mieszkalnego nie była w służbie stałej lecz w służbie przygotowawczej, a tym samym nie spełniała warunków wynikających z art. 88 ustawy.

W odniesieniu do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że podziela stanowisko organu pierwszej instancji i nie widzi potrzeby przeprowadzania dodatkowego postępowania dowodowego. Z akt sprawy wynika, że strona do służby stałej została mianowana w dniu 8 maja 2015 r., natomiast przedmiotowy lokal mieszkalny nabyła w dniu 15 stycznia 2014 r. tj. w trakcie trwania służby przygotowawczej. W tej sytuacji nie ma możliwości przyznania żądanego świadczenia z przeznaczeniem na spłatę kredytu związanego z zakupem mieszkania.

A. K. zaskarżyła opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jej uchylenia, jak również uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- naruszenie art. 7 oraz art. 77 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego oraz nieuwzględnieniu słusznego interesu obywatela;

- naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i orzekanie co do istoty sprawy z naruszeniem podstawowej zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa, w szczególności polegające na stosowaniu przepisów postępowania administracyjnego na korzyść organu, całkowicie pomijając okoliczności faktyczne sprawy oraz orzekając z naruszeniem interesu obywatela;

- naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na nierozpoznaniu i nierozstrzygnięciu sprawy rozstrzygniętej decyzją organu I instancji, w szczególności polegające na nie rozpoznaniu przez organ wszystkich zarzutów skarżącej na decyzję Komendanta Miejskiego Policji oraz pominięcie w uzasadnieniu decyzji stanowiska organu co do zarzutów skarżącej, co tym samym stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego;

- naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; - naruszenie art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak właściwego i wyczerpującego wyjaśnienia odwołującej przesłanek faktycznych, którymi kierował się organ odwoławczy;

- naruszenie art. 94 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji poprzez utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej przyznania pomocy finansowej skarżącej, pomimo iż z ustaleń fatycznych przyjętych za podstawę decyzji wynika, że spełnia ona takie warunki;

- naruszenie art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji poprzez wyrażenie błędnego poglądu prawnego, że przepis ten przewiduje wygaśnięcie pomocy finansowej na skutek zrealizowania celu, na jaki pomoc jest przeznaczona przed wystąpieniem z wnioskiem o jej przyznanie.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że organ odwoławczy powinien sprawę rozpoznać merytorycznie, uwzględniając zgłoszone w odwołaniu zarzuty i zajmując w tej kwestii odpowiednie stanowisko w wydanej przez siebie decyzji. W rzeczywistości w żaden sposób nie uwzględnił argumentów skarżącej odnoszących się do naruszenia przepisów postępowania i naruszenia przepisów prawa materialnego, co miało istotny wpływ na treść wydanej decyzji. Ograniczył się jedynie do przytoczenia orzeczeń sądów administracyjnych i lakonicznego stwierdzenia, iż podniesiony przez pełnomocnika strony zarzut należy uznać za chybione.

Co istotne, skarżąca nabyła lokal w celu zaspokojenia swoich potrzeb mieszkaniowych w czasie kiedy była funkcjonariuszem Policji. Przed podjęciem służby w Policji nie posiadała więc lokalu mieszkalnego. Zakup lokalu stanowił realizację jej prawa do posiadania lokalu mieszkalnego. Przepis art. 88 ust. 1 ustawy o Policji statuuje generalną zasadę kształtującą uprawnienie policjanta do zaspokojenia jego potrzeb mieszkaniowych poprzez otrzymanie lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Uprawnienie to jest realizowane w różny sposób, poczynając od przydziału lokalu mieszkalnego (art. 90 ustawy o Policji), poprzez przyznanie równoważnika pieniężnego (art. 92 ust. 1 tej ustawy) bądź poprzez pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1 tej ustawy). Treść art. 94 ust. 1, na co zwraca uwagę orzecznictwo sądów administracyjnych, pozostaje w ścisłym związku z art. 95 ustawy o Policji. W szczególności pomoc finansowa przysługuje tylko temu policjantowi, który nie uzyskał lokalu mieszkaniowego na podstawie decyzji administracyjnej, a powinien był taki lokal uzyskać (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 24 lutego 2005 r. sygn. akt II SA/Bk 712/04, Lex nr 194650). Zgodnie z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający, co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Artykuł 94 ust. 1 ustawy o Policji nie wskazuje kiedy ma nastąpić zakup lokalu mieszkalnego, określając jedynie moment kiedy funkcjonariusz może skorzystać z pomocy finansowej na ten cel.

Przyjmując wykładnię przepisów przyjętą przez organy skarżąca musiałaby oczekiwać z zakupem nieruchomości tak długo, aż nastąpiłoby wydanie decyzji w sprawie udzielenia pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego. Taka interpretacja przepisów ustawy jest jednak błędna. Ustawa bowiem nie wprowadza ograniczeń czasowych co do wniesienia o pomoc finansową ani też nie ogranicza go z tego względu, że zrealizowano cel, na który z zasady pomoc jest przeznaczona.

Ponadto organy nie wzięły pod uwagę faktu, że skarżąca nabyła lokal w celu zaspokojenia swoich potrzeb mieszkaniowych ze środków pochodzących z zaciągniętego przez nią kredytu. Organ odwoławczy dokonał ustaleń i poczynił wnioski jedynie na podstawie zdarzeń, które miały miejsce w dacie złożenia wniosku o pomoc finansową.

Reasumując, po pierwsze: skarżąca nie otrzymała lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, po drugie: nabyła lokal w czasie pełnienia służby jako funkcjonariusz Policji, po trzecie: powierzchnia nabytego przez skarżącą lokalu spełnia normy zaludnienia przewidziane dla policjanta samotnego. Już wyżej wskazane argumenty przemawiają więc za spełnieniem przesłanek przez skarżącą do udzielenia jej pomocy finansowej na zakup mieszkania. Jednak najistotniejszym w sprawie jest, iż nabycie lokalu nastąpiło ze środków pochodzących z kredytu zaciągniętego na ten cel. Ustawa nie wyklucza natomiast udzielenia policjantowi pomocy finansowej na spłatę kredytu zaciągniętego na zakup mieszkania. Posługując się pojęciem "uzyskanie lokalu mieszkalnego" ustawa o Policji nie określiła, a tym bardziej w żaden sposób nie ograniczyła źródła finansowania lokalu, czy to poprzez zapłatę w gotówce czy poprzez finansowanie z kredytu bankowego.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne (pkt 1). W myśl art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż w ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie zaistniały jakiekolwiek okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu była decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 27 sierpnia 2015 r. (nr [...]) utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia 7 lipca 2015 r. (nr [...]), którą organ odmówił skarżącej przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1170 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 864 ze zm.).

Zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.

Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego/domu jednorodzinnego, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy, jest zastępczym sposobem realizacji prawa osoby pełniącej służbę w Policji do lokalu mieszkalnego. Co do zasady bowiem – stosownie do art. 88 ust. 1 ustawy - policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych.

Podkreślenia wymaga, że regulacje prawne w zakresie prawa do lokalu mieszkalnego funkcjonariuszy Policji wynikają ze specyfiki służby w Policji, której nieodłącznym elementem jest dyspozycyjność funkcjonariuszy, a więc ich gotowość do pełnienia obowiązków służbowych w określonym miejscu w każdym czasie. W uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 1999 r. (sygn. akt OPS 1/99, ONSA 1999/3/77) wskazano, że "prawo policjanta w służbie stałej do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej nie może być rozumiane jako prawo całkowicie oderwane od praw i obowiązków wynikających z istoty stosunku służbowego policjanta. Celem tego przepisu jest niewątpliwie to, ażeby policjant w służbie stałej mieszkał w miejscowości, w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej. Z tym celem, a nie z przywilejem jako takim, związane jest prawo, o którym mowa w art. 88 ustawy. Tak rozumianemu uprawnieniu policjanta odpowiadają obowiązki organów Policji zaspokojenia tego prawa. Oznacza to, że jeżeli policjant ma odpowiednie mieszkanie w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, to cel przepisu jest osiągnięty, a wobec tego nie powstaje prawo do lokalu, o którym mowa w art. 88 ustawy".

Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że pomoc finansowa, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy – jako zastępcza (subsydiarna) forma realizacji potrzeb mieszkaniowych policjanta w służbie stałej – jest konsekwencją niezrealizowania uprawnienia przez policjanta, który legitymuje się prawem do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale (art. 90 w zw. z art. 97 ust. 5 ustawy). Z tego powodu należy przyjąć, że prawo do przyznania pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy, przysługuje tylko i wyłącznie w takim przypadku, gdy określony policjant spełnia wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie mu prawa do przydziału lokalu mieszkalnego. Omawiane bowiem uprawnienia policjanta do lokalu mieszkalnego lub pomocy finansowej na cele mieszkaniowe nie mogą być interpretowane w oderwaniu od treści art. 95 ustawy. Oznacza to, że funkcjonariuszowi nie przyznaje się pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego/domu jednorodzinnego (art. 94 ust. 1 ustawy), jeżeli nie przysługuje mu prawo do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej z uwagi na wystąpienie jednej z przesłanek negatywnych przewidzianych w art. 95 ust. 1 ustawy. Taką negatywną przesłanką jest stwierdzenie posiadania przez policjanta - w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej - lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego (art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy).

W konsekwencji należy dojść do wniosku, że jeżeli policjant posiada w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny/dom jednorodzinny spełniający przysługujące policjantowi normy zaludnienia (określone w § 2 i § 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów), to należy przyjąć, że ustawowy cel posiadania przez funkcjonariusza prawa do lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, jest spełniony i tym samym funkcjonariusz ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. W takiej sytuacji ten funkcjonariusz nie spełnia ustawowych warunków do uzyskania prawa do lokalu mieszkalnego (art. 88 ust. 1 ustawy), a w konsekwencji nie spełnia niezbędnej przesłanki przyznania mu pomocy finansowej określonej w art. 94 ust. 1 ustawy, która jest pochodną (zależną) od prawa do lokalu mieszkalnego formą resortowej pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego/domu jednorodzinnego.

Podkreślenia zatem wymaga, że przewidziana ustawą o Policji pomoc finansowa nie została ukształtowana jako prawo podmiotowe z tytułu pełnienia służby w charakterze policjanta ale jedynie jako jedna z form pomocy nakierowanej na uzyskanie przez policjanta mieszkania w miejscu pełnienia służby. Jeżeli zatem policjant wykorzystując własne zasoby finansowe nabył lokal mieszkalny spełniający określone wymogi (tj. lokal spełnia przysługujące policjantowi oraz członkom jego rodziny wymienionym w art. 89 ustawy normy zaludnienia) - to tym samym zaspokoił już swoje potrzeby mieszkaniowe, a w konsekwencji prawo do pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy, mu nie przysługuje.

Należy podkreślić, że miarodajny dla oceny tego prawa jest dzień złożenia wniosku w sprawie przyznania pomocy finansowej – z tego dnia organ bierze pod uwagę istniejący stan faktyczny i prawny, a zatem to na ten właśnie dzień dokonuje oceny czy dany policjant spełnia warunek do otrzymania lokalu mieszkalnego w drodze decyzji, a co za tym idzie czy przysługuje mu pomoc finansowa na uzyskanie lokalu. Przepisy nie przewidują ograniczeń czasowych co do wystąpienia ze stosownym wnioskiem, ale rozpoznając taki wniosek, organ zobligowany jest ustalić, czy policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i - w przypadku, gdy potrzeby te są już zaspokojone – stwierdzić, że nie przysługuje mu pomoc finansowa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1298/13, LEX nr 1658394). Bez znaczenia pozostaje zatem ocena faktu, czy policjant podejmując służbę nie posiadał lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby/miejscowości pobliskiej i nabył taki lokal dopiero w czasie pełnienia służby przygotowawczej czy też w czasie pozostawania w służbie stałej. Istotne z punktu widzenia przyznania świadczenia określonego w art. 94 ust. 1 ustawy jest to, czy składając wniosek o przyznanie takiej pomocy finansowej policjant posiada zaspokajający jego potrzeby mieszkaniowe lokal mieszkalny/dom jednorodzinny znajdujący się w miejscowości pełnienia służby/miejscowości pobliskiej, czy też nie posiada.

Podsumowując należy wskazać, że warunek przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego/domu jednorodzinnego należy wiązać wyłącznie z taką sytuacją, w której policjant – w dniu złożenia wniosku - spełnia warunki do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, o jakim mowa w art. 90 ustawy, na podstawie decyzji administracyjnej, lecz takiego lokalu nie otrzymał. Jeżeli natomiast policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej w formie przewidzianej przez ustawę (art. 95 ust. 1 ustawy), czyli gdy posiada lokal mieszkalny a lokal ten odpowiada co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej - to nie spełnia on ustawowych warunków do uzyskania prawa do lokalu (art. 88 ust. 1 ustawy). W konsekwencji taki policjant nie spełnia niezbędnej przesłanki przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (art. 94 ust. 1 ustawy).

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w dniu 22 czerwca 2015 r., a więc po dniu 15 stycznia 2014 r., tj. po dniu, w którym nabyła na własność samodzielny lokal mieszkalny nr [...] (położony w G. przy ul. [...]) o powierzchni mieszkalnej 31 m² (w tym pokój z aneksem kuchennym – 19,1 m² oraz pokój – 8 m²), a więc lokal spełniający przysługujące skarżącej funkcjonariuszce normy zaludnienia (tj. 14-20 m² powierzchni pokoi zgodnie z § 2 pkt 2 w zw. z § 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów). W takiej sytuacji oczywistym jest, że skarżąca miała zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, tak więc organy zobligowane były do odmowy przyznania jej pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Wbrew twierdzeniom skarżącej nie miało przy tym – w świetle powyższych wyjaśnień – znaczenia, czy skarżąca nabyła przedmiotowy lokal za własne środki czy sfinansowała jego nabycie z kredytu bankowego. W orzecznictwie dominuje pogląd zaprezentowany powyżej, iż okolicznością determinującą udzielenie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego przez funkcjonariusza jest stan niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych tj. brak posiadania lokalu spełniającego wymogi norm zaludnienia przysługujących danemu policjantowi. Stanowisko takie nota bene potwierdza powoływany przez skarżącą wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 lutego 2005 r. (sygn. akt II SA/Bk 712/04, LEX nr 890596) w którym wskazano, że "dotychczasowe zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, bez potrzeby ubiegania się o przydział lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, dyskwalifikuje funkcjonariusza od otrzymania pomocy pieniężnej na spłatę kredytu mieszkaniowego zaciągniętego w banku w świetle art. 95 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji".

Mając powyższe na uwadze Sąd dokonując kontroli zaskarżonych decyzji nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 94 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 oraz art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, a także naruszenia przepisów postępowania – w szczególności powołanych w skardze art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 11 w zw. z art. 107 § 3 oraz art. 15 k.p.a. – w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.