Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1604/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 124 b, art. 126
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant sekretarz sądowy Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2014 r. sprawy ze skargi A. B.-M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...] r. "A" S.A. wystąpiła do Starosty [...] o wydanie, w trybie art. 126 ustawy o gospodarce nieruchomościami, decyzji w przedmiocie zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości położonej w C., oznaczonej jako działki nr 1, nr 2, nr 3 i nr 4, stanowiącej własność A. B. -M. . Wniosek uzasadniono koniecznością usunięcia drzew wrastających w linię energetyczną J. - C. , J. - B. , B. - J. , S. - D. , co zdaniem strony zagraża powstaniem szkody w mieniu oraz życiu i zdrowiu ludzkiemu. ‘

Postanowieniem z [...] r. Starosta [...] wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej odmówił wszczęcia postępowania w sprawie. Jednak na skutek zażalenia "A" S.A. Wojewoda [...] postanowieniem z [...] r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Następnie decyzją z [...] r. nr [...] Starosta [...]. wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, odmówił zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości położonej w C., oznaczonej jako działki nr 1, nr 2, nr 3 i nr 4. Zdaniem organu I instancji, okolicznością warunkującą wydanie decyzji na podstawie art. 126 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 615 ze zm.), jest wystąpienie nagłego, niespodziewanego, niemożliwego do przewidzenia zdarzenia zagrażającego powstaniem znacznej szkody lub wystąpienie powodującej takie skutki siły wyższej. Wskazane we wniosku okoliczności - tj. wrastanie drzew w linie energetyczne, stwarzające realne zagrożenie dla życia ludzkiego oraz pożarowe dla całego obszaru lasu - zdaniem Starosty [...] nie mieszczą się w tej kategorii zdarzeń.

Odwołania od powyższej decyzji wnieśli wnioskodawca oraz A. B. –M. , która zarzuciła, iż zawarte w uzasadnieniu decyzji stwierdzenie cyt. "Na mocy decyzji z dnia [...] r. nr [...] Starosta [...] rozstrzygnął sprawę zobowiązując Panią A. B. -M. do udostępnienia przedmiotowej nieruchomości "A" S.A. Oddział

w B., w celu usunięcia awarii linii elektroenergetycznych", jest niezgodne

z przepisami ustawy o lasach, a ponadto od decyzji, o której mowa w tymże fragmencie, wniesiono odwołanie. Wobec powyższego strona zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji w tej części.

Natomiast wnioskodawca "A" S.A., zarzuciła zaskarżonej decyzji:

1) naruszenie art. 7, art. 8, art. 11, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa - poprzez ich niezastosowanie polegające na nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia, czy zachodzą przesłanki nagłej potrzeby zapobieżenia powstania szkody w znacznych rozmiarach;

2) naruszenie art. 107 § 1 i § 3 Kpa przez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji z przyczyn, dla których pomimo spornego charakteru sprawy, organ I instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego.

W ocenie odwołującej, wobec przedstawionych okoliczności faktycznych,

a w szczególności wobec przedłożonego audytu energetycznego wskazującego na możliwość powstania nagłego zdarzenia wywołującego szkodę znacznych rozmiarów, organ I instancji winien był zasięgnąć opinii biegłych w celu ustalenia istnienia przesłanek określonych w art. 126 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] po rozpoznaniu obydwu odwołań, orzekł o uchyleniu decyzji oranu I instancji – w całości i umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 i art. 138 § 1 pkt 2 Kpa.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że zgodnie art. 126 ust. 1 ustawy

o gospodarce nieruchomościami, w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, z zastrzeżeniem ust. 5, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od dnia zajęcia nieruchomości. W przypadku postępowania prowadzonego na wniosek, wydanie decyzji następuje niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie

7 dni, licząc od dnia złożenia wniosku. Właściwość Wojewody jako organu odwoławczego wynika natomiast z treści art. 9a cyt. ustawy, zgodnie z którym organem wyższego stopnia w sprawach określonych w ustawie, rozstrzyganych

w drodze decyzji przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, jest wojewoda.

Przed wystąpieniem z żądaniem zezwolenia na czasowe zajęcie, w trybie art. 126 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nieruchomości położonej w C., oznaczonej jako działki nr 1, nr 2, nr 2 i nr 3, wnioskiem z [...] r. "A" S.A wystąpiła do Starosty [...] wydanie decyzji, w trybie art. 124b ustawy w przedmiocie udostępnienia tejże nieruchomości. Uzasadnieniem złożonego wniosku również była konieczność usunięcia wrastającego w linię energetyczną drzewostanu [...] wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, decyzją z [...] r. nr [...], zobowiązał A. B. -M. do udostępnienia na okres 6 miesięcy "A" S.A. nieruchomości położonej w C., oznaczonej jako działki nr 1, nr 2 nr 3 i nr 4. Wojewoda [...] decyzją z [...]r. utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji, która tym samym stała się ostateczna.

W tym stanie rzeczy Wojewoda uznał, iż "A" S.A. posiada tytuł prawny do władania ww. nieruchomością w celu usunięcia zagrożenia związanego z wzrastaniem drzewostanu w linię energetyczną J. - C. , J. - B. , B. - J. , S. - D. . Pomimo tego, iż wniosek z [...]r. dotyczy wydania decyzji w innym trybie przewidzianym w ustawie o gospodarce nieruchomościami niż zastosowany przy wydawaniu decyzji Starosty [...] z [...]r. nr [...], to decyzja ta rozstrzygnęła sprawę zarówno w odniesieniu do celu postępowania (usunięcie drzewostanu pod linią energetyczną), jak i jego przedmiotu (uzyskanie tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością). Tym samym, zdaniem Wojewody [...]ego, wobec posiadania przez wnioskodawcę tytułu prawnego do korzystania z ww. nieruchomości stanowiącej własność A. B. - M. w zakresie i w celu wskazanym we wniosku z [...]r., postępowanie w przedmiocie zezwolenia na jej zajęcie w trybie art. 126 ustawy o gospodarce nieruchomościami stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 Kpa, co uzasadniało jego umorzenie.

Z uwagi na stwierdzoną bezprzedmiotowość postępowania w sprawie Wojewoda uznał, odniesienie się do zarzutów przedstawionych w odwołaniach od decyzji Starosty [...] Z [...] r. za zbędne.

Skargę na decyzję ostateczną wniosła A. B. –M. , domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz utrzymania w mocy decyzji organu I instancji – w części dotyczącej odmowy zezwolenia "A" S.A. Odział w B. na czasowe zezwolenie jej działek nr 1, 2, 3

i 4 w C.. Zdaniem skarżącej, decyzja Wojewody zapadała bowiem

z naruszeniem art. 124b i art. 2 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 28 kpa i art. 87 § 2 kodeksu cywilnego, bowiem utrzymuje w mocy wadliwie wszczęte postępowanie w wydanie zezwolenia na zajęcie jej nieruchomości. Mianowicie, w imieniu wnioskodawcy wystąpiła osoba, nie posiadająca legitymacji procesowej. Na wydaną w tym trybie decyzję wniosła też skargę do sądu administracyjnego. Nadto, skarżąca podniosła, że decyzja dotyczy zezwolenia na wycinkę drzew i to nie liniom elektroenergetycznym przeszkadzają drzewa, lecz odwrotnie. Wskazała też na potrzebę ugodowego załatwienia sprawy możliwości korzystania z jej nieruchomości zgodnie z prawem.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Uczestniczka postępowania "A" S.A. Oddział w B. pismem z dnia [...] r. wniosła o oddalenie skargi, przychylając się do stanowiska organu odwoławczego.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Zarzuty skarżącej dotyczą bowiem zgodności z prawem decyzji Wojewody [...], wydanej w odrębnym postępowaniu o udostępnienie nieruchomości

w trycie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami. Tymczasem decyzja ta korzystała z waloru ostateczności w rozumieniu art. 16 Kpa w dacie wydania zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. Co więcej, decyzja Wojewody [...] z dnia[...] r. była przedmiotem kontroli sądowej w sprawie tut. Sądu sygn. akt II SA/Gl 1500/13 i wyrokiem z dnia 6 lutego 2014 r. skarga została oddalona. Zatem wszelkie zarzuty co do zgodności z prawem tej decyzji nie mogły odnieść skutku w niniejszym postępowaniu sądowym, nawet jeżeli nie były podniesione

w poprzedniej sprawie II SA/Gl 1500/13.

W niniejszym postępowaniu wnioskodawca był prawidłowo reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, zaś na mocy decyzji organu odwoławczego podmiot ten nie nabył żadnych praw do korzystania z nieruchomości skarżącej. Skutek prawny umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 Kpa, jest bowiem taki sam, jak w przypadku wydania decyzji odmownej. W konsekwencji, zaskarżoną decyzją nie nałożono też żadnych obowiązków na skarżącą,

a w szczególności nie zezwolono na wycinkę drzew na działkach nr 1, 2 3 i 4

w C.. Mając na uwadze treść odwołania skarżącej, należy dojść do wniosku, że skarżąca domaga się wyeliminowania z obrotu prawnego uzasadnienia decyzji w tej części, w jakiej przywołuje się fakt wydania decyzji Starosty [...] z dnia [...]r., zobowiązującej ją do udostępnienia nieruchomości w trybie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Tymczasem zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania Wojewoda [...] zobowiązany był do ponownego rozpoznania sprawy w całości, bowiem odwołanie od decyzji odmownej złożył również wnioskodawca, domagając się uwzględnienia wniosku z dnia [...] r. Zatem organ odwoławczy zobowiązany był do uwzględnienia nowych okoliczności, które powstały po wydaniu decyzji organu I instancji, a mianowicie faktu, że przywołana w uzasadnieniu decyzji tego organu decyzja z dnia [...] r. uzyskała przymiot ostateczności wobec jej utrzymania w mocy decyzją Wojewody z dnia [...] r., a więc przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Z kolei skład orzekający w niniejszej sprawie zobligowany był do wzięcia pod uwagę, że wyrokiem tut. Sądu z dnia 6 lutego 2014 r. skarga na decyzję z dnia 5 lipca 2013 r. została oddalona.

Nadto, niezależnie od powyższych faktów, wyjaśnić przyjdzie, że przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja, tj. rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Z mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wyeliminowanie przez sąd administracyjny aktu organu administracji następuje zaś

w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a w przypadku uchybienia regułom procedury administracyjnej jedynie wówczas gdy naruszenie to podpada pod przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, bądź też mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stąd też nawet w sytuacji, gdyby podzielić argumentację skarżącej co do wadliwości decyzji wydanej w trybie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami, która w dacie orzekania przez Wojewodę miała przymiot ostateczności, lecz skarga nie została jeszcze rozpoznana, to błędne uzasadnienie decyzji może skutkować uwzględnieniem skargi jedynie wówczas, gdy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tego rodzaju przypadek nie zachodzi zaś w niniejszej sprawie. Nadto, skład orzekający w niniejszej sprawie musiał uwzględnić fakt oddalenia skargi w sprawie

II SA/Gl 1500/13. Zatem zasadnie Wojewoda dopatrzył się podstaw do uchylenia decyzji odmownej organu I instancji i umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego w rozumieniu art. 105 § 1 Kpa, skoro w toku postępowania odwoławczego doszło do zmiany okoliczności sprawy i zaspokojenia żądań "A" S.A. w innym postępowaniu, zakończonym decyzją ostateczną. Z uwagi na fakt wniesienia odwołania od decyzji organ I instancji także przez wnioskodawcę, obowiązkiem organu było ponowne rozpatrzenie sprawy w całości, a nie w części, dotyczącej jedynie uzasadnienia decyzji organu I instancji zgodnie z intencją skarżącej. Tymczasem zmienione okoliczności sprawy uzasadniały przyjęcie, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe i brak podstaw zarówno do wydania decyzji odmownej, jak i uwzględniającej wniosek z dnia [...]r., złożony w trybie art. 126 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Wyjaśnić też przyjdzie, że wskutek uwzględnienia skargi w niniejszej sprawie, sprawa wróciłaby na ten sam etap postępowania, a zatem ponownego rozpatrzenia przez Wojewodę obydwu odwołań, a nie tylko odwołania skarżącej, jak zdaje się ona uważać. Z tych względów sąd administracyjny stwierdził, że skarga jest nieuzasadniona. Nadto działając z urzędu nie dopatrzył się podstaw do jej uwzględnienia w świetle art. 145 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem skargę należało oddalić na podstawie art. 151 tej ustawy.

bu