Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1939/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200 i 205 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Protokolant st. specjalista - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi O. ... sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia ... października 2018 r. nr ... w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz O... sp. z o.o. z siedzibą w B. kwotę 6917 zł (słownie: sześć tysięcy dziewięćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "Strona", "Skarżąca" lub "Spółka") jest decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "Prezes PFRON" lub "organ") z [...] października 2018 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję z [...] czerwca 2018 r., nr [...] zobowiązującą do zwrotu środków PFRON przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:

Skarżąca otrzymała dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za grudzień 2014 r. w kwocie 67.518,93 zł.

W dniu 9 czerwca 2016 r. Fundusz zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej:"ZUS") z prośbą o udzielenie informacji czy Spółka opłaciła terminowo i w całości obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okresy od listopada 2005 r. do stycznia 2016 r.

Z udzielonych przez ZUS informacji wynikało, że za październik 2012 r. oraz listopad 2012 r. składki opłacone zostały po obowiązującym terminie. Natomiast za okresy sprawozdawcze w PFRON: od grudnia 2012 r. do grudnia 2013 r., marzec 2014 r., lipiec 2014 r., grudzień 2014 r. oraz grudzień 2015 r. Skarżąca opłaciła składki z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni.

W związku z powyższym 31 sierpnia 2016 r., Spółka została wezwana do zwrotu nienależnie pobranego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze w PFRON od października 2012 r. do grudnia 2013 r., marzec, lipiec, grudzień 2014 r. oraz grudzień 2015 r. w łącznej kwocie 1.087.675,01 zł, w terminie 3 miesięcy od otrzymania wezwania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia otrzymania środków do dnia ich zwrotu.

Strona nie zwróciła wskazanych środków, wobec czego pismem z 14 kwietnia 2018 r., została zawiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie zwrotu środków PFRON wypłaconych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za grudzień 2014 r. Jednocześnie organ wskazał, że za okresy od października 2012 r. do grudnia 2013 r., marzec 2014 r., lipiec 2014 r., grudzień 2015 r. toczy się odrębne postępowanie.

Następnie decyzją z [...] czerwca 2018 r., nr [...] Prezes Zarządu PFRON nakazał Stronie zwrot środków Funduszu przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za grudzień 2014 r., wskazując na nieprawidłowość w zakresie pobierania dofinansowania, tj. opłacenie składek ZUS z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni.

Skarżąca nie zgodziła się z tym rozstrzygnięciem i złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku zarzuciła, że organ pominął kwestię czy pracodawca nieterminowo poniósł koszty pracy wszystkich zatrudnionych czy wyłącznie konkretnych pracowników, na których wynagrodzenie otrzymał dofinansowanie. Tymczasem z dokumentów rozliczeniowych zgromadzonych w aktach postępowania wynika, że pracodawca poniósł część kosztów płacy swoich pracowników w terminie. Jednocześnie Skarżąca złożyła oświadczenie, z którego wynika, że zaliczała wpłaty na konto ZUS w pierwszej kolejności na poczet wpłat należnych od wynagrodzeń osób niepełnosprawnych. Skarżąca zwróciła również uwagę, że otrzymała pismo z ZUS, w którym poinformowano ją, że nie ma systemowych możliwości potwierdzenia, na konto którego pracownika zostały zaksięgowane wpłaty.

Decyzją z [...] października 2018 r., nr [...] Prezes PFRON utrzymał w mocy decyzję własną z [...] czerwca 2018 r.

Organ wyjaśnił, że miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ze środków PFRON przysługuje pracodawcy po spełnieniu warunków określonych w art. 26a - 26c ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 511 ze zm.) – dalej: "ustawa o rehabilitacji". Przywołując treść art. 26a ust. 1 a1 pkt 3 ustawy, organ wskazał, że miesięczne dofinansowanie nie przysługuje jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni.

Prezes PFRON podkreślił, że z informacji uzyskanych z ZUS wynika, że Strona opłaciła składki ZUS od wynagrodzeń za okres grudzień 2014 r. (co odpowiada okresowi w ZUS styczeń 2015 r.) z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, tj:

składki na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych zostały ostatecznie opłacone 2 marca 2015 r., podczas gdy ustawowy termin płatności przypadał na 16 lutego 2015 r.

składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych zostały ostatecznie opłacone 21 września 2015 r., podczas gdy ustawowy termin płatności przypadał na 16 lutego 2015 r.

Wskazał również, że wpłaty należnych składek dokonuje się w łącznej kwocie za wszystkich ubezpieczonych, odrębnie na poszczególne fundusze, tj. Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Narodowy Fundusz Zdrowia, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Jednocześnie ZUS dokonując rozliczenia wpłat na poszczególne fundusze dokonuje ich rozdziału proporcjonalnie nie stosując podziału na osoby niepełnosprawne i pełnosprawne. W przypadku jakichkolwiek niedopłat, czy późniejszych dopłat Strony, wpłaty są rozdzielane proporcjonalne na wszystkich pracowników. W tej sytuacji zdaniem Prezesa PFRON nieterminowe poniesienie kosztów płacy w postaci opłacenia składek ZUS dotyczy również osób niepełnosprawnych.

Mając na uwadze powołane okolicznosci organ wskazał, że skoro składki za wskazany okres sprawozdawczy nie zostały opłacone zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, to zasadnym było, na podstawie art. 26a ust. 11 pkt 1 w związku z art. 49e ust. 1 tej ustawy, wydanie decyzji nakazującej zwrot wypłaconego dofinansowania w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości.

Skarżąca nie zgodziła się z opisaną decyzją i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której zarzuciła:

naruszenie art. 7, art. 75 i art. 77 § 1, ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) - dalej "k.p.a.", poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i ustalenia prawdy materialnej poprzez zaniechanie wyjaśnienia rozbieżności w informacjach otrzymanych od ZUS, z których wynikała wysokość składki należnej i składki opłaconej oraz termin dokonania płatności, z opóźnieniem, które nie przekraczało 14 dni, a pomimo to organ uznał, że wystąpiła przesłanka zwrotu dofinansowania w postaci poniesienia kosztów płacy pracowników w terminie,

naruszenie art. 7, art. 8, art. 11 oraz art. 107 § 2 i § 3 k.p.a. poprzez oddalenie wniosku Strony o zwrócenie się do ZUS Oddział w [...] o udzielenie informacji, czy na kontach pracowników niepełnosprawnych, wskazanych w załączniku do pisma z 27 kwietnia 2018 r. stwierdzona została zaległość w zakresie odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne oraz zdrowotne w okresie grudzień 2014 r. i przeprowadzenie dowodu z uzyskanej w ten sposób odpowiedzi ZUS, a następnie - na etapie II instancji - zwrócenie się do ZUS o dodatkowe informacje, pomimo braku powiadomienia Strony o tym fakcie,

naruszenie art. 7, art. 8, art. 11 oraz art. 107 § 2 i § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw prawnych i faktycznych sprawy, w tym zaniechanie opisania z jakich względów organ nie uznał przynajmniej w części wpłat dokonywanych przez Skarżącą na poczet składek ZUS od wszystkich pracowników, które zostały dokonane w terminie, a także zaniechanie ustalenia z jakich przyczyn doszło do opóźnień i czy przyczyny te miały charakter zawiniony, uwzględniając, iż podmioty, które uzyskały w ZUS układ ratalny, nie zostają zobowiązane do zwrotu dofinansowania,

naruszenie prawa materialnego poprzez:

błędną wykładnię art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji - zarówno w brzmieniu obowiązującym w 2014 r. jak i w dniu wydania decyzji poprzez przyjęcie, iż przewidzianą w tym przepisie przesłankę, wykluczającą prawo do dofinansowania należy rozumieć w ten sposób, iż prawo do dofinansowania wyklucza uchybienie poniesienia kosztów płacy wszystkich pracowników, podczas gdy przepis należy odnosić jedynie do pracowników niepełnosprawnych,

błędną wykładnię art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji - zarówno w brzmieniu obowiązującym w 2014 r. jak i 2018 r. polegającą na przyjęciu, iż przesłanki zwrotu dofinansowania należy rozumieć globalnie, odnosząc je do sytuacji wszystkich pracowników pracodawcy, podczas gdy w istocie dofinansowanie jest przyznawane na każdego pracownika z osobna, a zatem przesłanki tak otrzymania, jak i zwrotu dofinansowania, należy rozpatrywać indywidualnie,

błędną wykładnię art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji - zarówno w brzmieniu obowiązującym w 2012, 2013 jak i 2014 r. polegającą na przyjęciu, iż przesłanką zwrotu dofinansowania jest jakiekolwiek zobowiązanie płatnika wobec ZUS z tytułu wynagrodzeń pracowniczych, podczas gdy płatnik, opłacając w dobrej wierze składki za dany okres sprawozdawczy w pełnej wysokości nie powinien zostać obarczony obowiązkiem zwrotu dofinansowania z tego tylko powodu, iż w wyniku dokonanych korekt (dotyczących innych okresów sprawozdawczych), jego wpłata została po czasie w sposób odmienny zaksięgowana przez ZUS,

4 naruszenie art. 2 i 20 Konstytucji RP oraz unijnej zasady proporcjonalności poprzez:

stawianie podmiotom nierównych warunków w zakresie możliwości otrzymania pomocy publicznej, a mianowicie stawianie wymogu opłacenia w terminie składek ZUS od wszystkich osób zatrudnionych przez pracodawcę, również pełnosprawnych i również za inne okresy sprawozdawcze, pomimo że wymogu takiego nie uzasadniają cele ustawy i co prowadzi do pokrzywdzenia pracodawców zatrudniających również pracowników pełnosprawnych,

- pominięcie zbadania okoliczności faktycznych, które stały się przyczyną opóźnień w opłaceniu składek ZUS przy jednoczesnej aprobacie dla przesunięcia terminów, wynikających z układów ratalnych w ZUS.

Skarżąca podniosła, że organ powinien był ustalić jakie było zobowiązanie Strony w zakresie kosztów pracy, a zatem powinien był pozyskać deklaracje DRA, a następnie ustalić jakie kwoty zostały wpłacone na poczet tego zobowiązania. Zarzucono, że organ zaniechał tych ustaleń i oparł się na wewnętrznie sprzecznym piśmie ZUS o rzekomych zaległościach na koncie Spółki. Skarżąca zaznaczyła, że termin płatności składek ZUS w lutym 2015 r. przypadał na 16 lutego 2015 r. (jako że 15 dzień miesiąca przypadała w niedzielę). Ostatecznie zatem składki powinny były zostać opłacone 2 marca 2015 r. i termin ten nie został przekroczony. Skarżąca zaznaczyła, że również z tabeli przedstawionych przez ZUS wynikało, iż uiściła kwotę należności z dopuszczalnym uchybieniem terminu, nieprzekraczającym 14 dni. Ponadto ustalenia, dotyczące zaległości na koncie FPG, są sprzeczne z innymi danymi, podanymi przez ZUS, a mianowicie informacją, iż płatnik nie miał zaległości względem ZUS za okresy od września do grudnia 2014 i od lutego do listopada 2015 r. Zarzucono, że ZUS rozliczył wpłaty dokonane na poczet należności, wynikających z korekt, dotyczących innych terminów płatności, a dokonanych w latach 2015 - 2016, o czym Strona nie została poinformowana.

Doprowadziło to do wydania decyzji nakazującej zwrot dofinansowania pomimo tego, iż Spółka poniosła koszty płacy pracowników niepełnosprawnych z opóźnieniem nieprzekraczającym 14 dni. Stwierdzenie opóźnienia wynikało natomiast wyłącznie ze sposobu zaksięgowania powyższej wpłaty przez ZUS, pomimo że Skarżąca wyraźnie wskazała na poczet jakiej deklaracji dokonuje wpłaty i jej rozksięgowanie przez ZUS nie powinno było mieć znaczenia z punktu widzenia ustalenia przesłanek zwrotu dofinansowania.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018, poz. 1302; dalej: ,,p.p.s.a.’’) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Polega ona na kontroli legalności, tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść Skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

W rozpoznawanej sprawie sąd uznał, że Prezes PFRON naruszył przepisy prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, jak również przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako zasadna podlega uwzględnieniu w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że organ nie przeprowadził w zaskarżonej decyzji samodzielnych ustaleń. Oparł się jedynie na informacjach pochodzących z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, co w kontekście nieprawidłowej wykładni art. 2 ust. 4a w związku z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji doprowadziło do wydania wadliwej decyzji.

Przechodząc do merytorycznej analizy sprawy sąd zauważa, że Unia Europejska w sposób szczególny wspiera osoby niepełnosprawne, co znajduje także odzwierciedlenie w preambule rozporządzenia 651/2014. Zgodnie bowiem z motywem 52 i 54 tego rozporządzenia wspieranie (...) pracowników niepełnosprawnych to niezwykle istotne cele polityki gospodarczej i społecznej Unii i jej państw członkowskich. Pewne kategorie pracowników (...) niepełnosprawnych wciąż mają trudności z wejściem na rynek pracy i pozostaniu na nim. W związku z tym organy publiczne mogą stosować środki mające na celu zachęcenie przedsiębiorstw do zwiększenia poziomów zatrudnienia tych kategorii pracowników, zwłaszcza osób młodych. Jako że koszty zatrudnienia stanowią część zwykłych kosztów operacyjnych każdego przedsiębiorstwa, pomoc na zatrudnienie (...) pracowników niepełnosprawnych powinna mieć pozytywny wpływ na poziomy zatrudnienia wspomnianych kategorii pracowników i nie powinna zaledwie umożliwiać przedsiębiorstwom ograniczenie kosztów, które musiałyby ponieść w przypadku nieotrzymania pomocy. Pomoc taka powinna być więc wyłączona z obowiązku zgłoszenia, jeśli istnieje prawdopodobieństwo, że przyczyni się ona do wejścia lub ponownego wejścia tych kategorii pracowników na rynek pracy i pozostania na nim.

Miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przysługuje pracodawcy po spełnieniu warunków określonych w art. 26a-26c ustawy o rehabilitacji.

Przypomnieć należy, że przy stosowaniu przepisu art. 26a ustawy o rehabilitacji (stanowiącym przesłanki nabycia uprawnienia przez pracodawcę) oraz przy jego wykładni należy mieć na uwadze treść przepisów unijnych zezwalających na udzielanie tego rodzaju pomocy przepisami krajowymi. Wykładnia przepisów krajowych powinna być zgodna z wykładnią przepisów unijnych. Zgodnie z art. 48a ust. 2 ustawy o rehabilitacji środki Funduszu, przyznane pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą na podstawie art. 26, art. 26a, art. 26d i art. 32 ust. 1 pkt 2 stanowią pomoc na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia 651/2014.

Art. 2 pkt 3 rozporządzenia 651/2014 pracownika niepełnosprawnego definiuje jako każdą osobę, która: a) jest uznana za osobę niepełnosprawną na mocy prawa krajowego; lub b) ma długotrwale naruszoną sprawność fizyczną, umysłową, intelektualną lub sensoryczną, co może, w oddziaływaniu z różnymi barierami, utrudniać im pełne i skuteczne uczestnictwo w środowisku pracy na równych zasadach z innymi pracownikami.

Zgodnie z treścią art. 2 pkt 10 ustawy o rehabilitacji niepełnosprawność to trwała lub okresowa niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, w szczególności powodującą niezdolność do pracy. Natomiast osobą niepełnosprawną jest zgodnie z art. 1 ustawy o rehabilitacji jest osoba, której niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem: 1) o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności lub 2) o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy na podstawie odrębnych przepisów, lub 3) o niepełnosprawności, wydanym przed ukończeniem 16 roku życia.

Art. 33 ust. 1 rozporządzenia 651/2014 stanowi, że pomoc na zatrudnianie pracowników niepełnosprawnych jest zgodna z rynkiem wewnętrznym w rozumieniu art. 107 ust. 3 Traktatu i wyłączona z obowiązku zgłoszenia, o którym mowa w art. 108 ust. 3 Traktatu, jeżeli spełnione są warunki ustanowione w niniejszym artykule i w rozdziale I. Intensywność pomocy nie przekracza 75 % kosztów kwalifikowalnych art. 33 ust. 5.

Mając powyższe przepisy na uwadze należy stwierdzić, że aby Strona mogła uzyskać dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych musi spełniać warunki do uzyskania tej pomocy publicznej na ostatni dzień miesięcznego okresu sprawozdawczego. Tym samy, zmiany w sytuacji podmiotu nie związane z jego działaniem lub zaniechaniem nie mogą mieć wpływu na możliwość uzyskania dofinansowania. Odnosi się to również do korekt deklaracji, które mogą mieć miejsce, ale tylko w sytuacjach niezależnych do pracodawcy.

Zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 3ustawy o rehabilitacji miesięczne dofinansowanie nie przysługuje jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni.

W myśl art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji kwota miesięcznego dofinansowania nie może przekroczyć 90% faktycznie i terminowo poniesionych miesięcznych kosztów płacy, a w przypadku pracodawcy wykonującego działalność gospodarczą, w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, zwanego dalej "pracodawcą wykonującym działalność gospodarczą", 75% tych kosztów. Tym samym art. 26a ust. 4 w zakresie intensywności pomocy dla osób prowadzących działalność gospodarczą jest odzwierciedleniem 33 ust. 5 rozporządzenia 651/2014.

Koszty płacy oznaczają, zgodnie z art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Należy zauważyć, że za terminowo poniesione koszty płacy uznaje się te, które zostały poniesione w terminach wynikających odpowiednio z przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (wynagrodzenie), z ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (należności składkowe) oraz z ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (zaliczki na podatek dochodowy od wypłaconych wynagrodzeń).

W sprawie sporna jest kwestia związana z terminowym opłaceniem należności składkowych.

Zgodnie natomiast z art. 47 ust. 1 u.s.u.s. płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie później niż: 1) do 10 dnia następnego miesiąca - dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie; 2) do 5 dnia następnego miesiąca - dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych; 3) do 15 dnia następnego miesiąca - dla pozostałych płatników.

Sąd w tym miejscu ponownie wskazuje, że przy wykładni przepisów krajowych należy mieć na uwadze treść przepisów unijnych zezwalających na udzielanie tego rodzaju pomocy przepisami krajowymi. Jest to szczególnie istotne przy odkodowaniu normy prawnej wskazanej w powołanym art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji. Zauważyć bowiem należy, że art. 33 ust. 2 rozporządzenia 651/2014 wskazuje, że za koszty kwalifikowalne uznaje się koszty płacy w danym okresie zatrudnienia pracownika niepełnosprawnego. Tym samym wbrew stanowisku Prezesa PFRON przepisy dotyczące dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych jednoznacznie wiążą koszty płacy z zatrudnieniem konkretnego pracownika niepełnosprawnego, a nie wszystkich pracowników, w tym pracowników pełnosprawnych.

Nieterminowe pokrywanie przez pracodawców miesięcznych kosztów koszty płacy, o którym mowa w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji odnosi się zatem wyłącznie do kosztów płacy pracownika niepełnosprawnego, a nie pracowników ogółem. Sąd wyjaśnia, że rola Prezesa PFRON jest ograniczona do kontroli działalności pracodawcy w zakresie odnoszącym się wyłącznie do osób niepełnosprawnych, a nie do całego spektrum działalności, która nie ma wpływu na wynagrodzenie osób niepełnosprawnych. W sytuacji, w której nie ma wątpliwości, że koszty płacy osoby niepełnosprawnej zostały pokryte w zgodzie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, faktu ewentualnego braku pokrycia kosztów płacy osób pełnosprawnych w wymaganych terminach organ nie można oceniać w kontekście art. 26a ust. 1a1 pkt 3 i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji. W takim wypadku organ jest jedynie zobowiązany do ustalenia, czy przedsiębiorca nie znajduje się w trudniej sytuacji ekonomicznej wg kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej (art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji).

Sąd podziela stanowisko zawarte w wyrokach WSA w Warszawie: z 22 stycznia 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 1511/18 oraz z 26 marca 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1540/18 wydanym w podobnych sprawach, zgodnie z którym ustawa o rehabilitacji posługując się pojęciem koszty płacy odnosi je do kosztów płacy poniesionych w związku z zatrudnieniem osób niepełnosprawnych a nie pracowników pełnosprawnych. Dlatego też w zdaniem Sądu Prezes PFRON badając, czy wystąpiła przesłanka z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji powinien był ustalić, czy Strona poniosła koszty płacy właśnie pracowników niepełnosprawnego z uchybieniem terminów wynikających z odrębnych przepisów. Organ takiego definitywnego ustalenia w sprawie jednak nie dokonał i przekonująco nie przedstawił w zaskarżonej decyzji, czym – zdaniem Sądu - naruszył art. 7 k.p.a. i art. 77 w zw. z art. 11 k.p.a.

Podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie słuszny interes obywateli. Postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w ocenie Sądu stanowi przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Dodatkowo trzeba wskazać, że istotnie z przepisów ustawy o rehabilitacji wynika, że funkcjonujący system wsparcia zatrudnienia osób niepełnosprawnych w formie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych uznaje koszty płacy jako całość i nie ma możliwości wnioskowania o dofinansowanie jedynie do części tych kosztów. Taka konstrukcja systemu wsparcia zatrudnienia osób niepełnosprawnych (a nie wszystkich pracowników) ma na celu ochronę tych pracowników. Poniesienie przez pracodawcę kosztów płacy związanych z wypłatą wynagrodzenia wiąże się ściśle również z poniesieniem pozostałych kosztów płacy, tj. m.in, kosztów ubezpieczenia społecznego, ubezpieczenia zdrowotnego, składek na Fundusz Pracy i FGŚP. W związku z powyższym wystarczającym jest, aby pracodawca nie poniósł któregokolwiek ze wskazanych kosztów płacy, np. w zakresie składek na ubezpieczenia zdrowotne pracowników niepełnosprawnych, aby stwierdzić, że dofinansowanie nie przysługuje.

Sąd zauważa, że w przedmiotowej sprawie organ zwracał się do oddziału ZUS o udzielenie informacji czy Strona terminowo i w całości opłaciła składki na ubezpieczenia społeczne m.in. za sporny miesiąc. ZUS w odpowiedzi na zapytania informował, że Strona za wskazany miesiąc nie opłaciła w całości należności składkowych w wymaganym terminie (ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych świadczeń Pracowniczych). Sąd stwierdza, że istotnie dowód przedstawiony przez ZUS ma walor dokumentu urzędowego, jednakże jak każdy dowód podlega ocenie przez gospodarza postępowania, w tym wypadku przez Prezesa PFRON i w wypadku, gdy treść dowodu w sposób niepełny odzwierciedla stan faktyczny, albo też temu dowodowi przeczą inne dowody, także z dokumentów (np. przedstawione przez Stronę), organ powinien dokonać ich oceny i ewentualnie wyjaśnić powody rozbieżności oraz je przedstawić w decyzji.

Należy zauważyć, że Strona konsekwentnie podkreśla, że w toku postępowania administracyjnego przedstawiła zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o niezaleganiu w opłacie składek termin płatności składek ZUS.

Organ nie odniósł się także do tej okoliczności, że w lutym 2015 r. dzień płatności składki przypadał na 16 lutego 2015 r. (jako że 15 dzień miesiąca przypadał w niedzielę). Ostatecznie zatem, aby nie utracić prawa do ich dofinansowania, składki powinny były zostać opłacone 2 marca 2015 r. i termin ten nie został przekroczony. Również z tabeli przedstawionych przez ZUS (pismo [...] z [...] stycznia 2018 r.) wynika, że Strona uiściła kwotę należności z dopuszczalnym uchybieniem terminu, nieprzekraczającym 14 dni. Ponadto ustalenia, dotyczące zaległości na koncie FPG, wydają się być sprzeczne z innymi danymi, podanymi przez ZUS, a mianowicie informacją, iż płatnik nie miał zaległości względem ZUS za okresy od września do grudnia 2014 i od lutego do listopada 2015 r. Pamiętać należy, że ZUS miał rozliczyć wpłaty dokonane na poczet należności, wnikających z korekt, dotyczących innych terminów płatności, a dokonanych w latach 2015 - 2016, o czym Strona miała nie zostać poinformowana.

Organ rozpoznając sprawę kwestie te pominął i oparł się jedynie na własnych informacjach od ZUS. Prezes PFRON również nie odniósł się do twierdzeń Skarżącego, że dokumentacja finansowa Skarżącego wskazuje, iż środki pieniężne były przelewane do ZUS z zachowaniem terminów. Dodatkowo na rozprawie 17 kwietnia 2019 r. przedstawiono Sądowi kolejne pisma z ZUS (z 9 kwietnia 2019 r. znak: [...] sygn. sprawy: [...] oraz ) dotyczące należności za styczeń 2019 r., z którego zdaje się wynikać, że zostały one opłacone do 2 marca 2015 r.

Sąd stwierdza przy tym, że skoro pracodawca uzyskuje dofinansowanie do wynagrodzenia konkretnego pracownika niepełnosprawnego, to w decyzji organ winien odnosić wszelkie nieprawidłowości, które ustalił do tego konkretnego pracownika niepełnosprawnego, a nie globalnie w sposób uniemożliwiający kontrolę ze strony sądu (a także uniemożliwiający polemikę ze strony Skarżącej).

Jeśli z uwagi na sposób działania ZUS nie jest w stanie takich ustaleń poczynić, wszelkie nie dające się w tym zakresie wątpliwości powinien rozstrzygnąć na korzyść Strony.

W zaskarżonej decyzji zabrakło takich działań. Zabrakło konkretnych danych odnoszących się do konkretnych niepełnosprawnych pracowników, którym wg organu Skarżący (pracodawca) nie pokrył kosztów płacy (należności składkowych) we wskazanych w przepisach terminie. Innymi słowy organ powinien uzyskać dowód i go przedstawić w decyzji wskazujący, że koszty płacy za osoby niepełnosprawne zostały poniesione po wymaganym terminie. Dowodem takim co do zasady powinna być informacja o niedopłacie za sporny miesiąc na indywidualnym koncie ZUS każdej z niepełnosprawnych osób, co istotne wskazanych w zaskarżonej decyzji. Organ także, zgodnie z obowiązującym zasadami prowadzenia postępowania i uzasadniania decyzji powinien odnieść się do wyjaśnień Skarżącego i przedstawianych przez niego dowodów, które w ocenie Strony prowadzą do zupełnie odmiennych ustaleń.

Skoro Strona wskazuje i załącza dowody, które w jej ocenie potwierdzają, że w pierwotnym terminie uregulowała całość należności składkowych wynikający ze złożonych deklaracji i po okresie sprawozdawczym samodzielnie nie korygowała deklaracji w stosunku do osób niepełnosprawnych, to rolą organu będzie jednoznaczne ustalenie i przedstawienie w decyzji stanowiska skąd w takim przypadku pojawiły się niedopłaty. Powyższe pozwoli na kontrolę przez sąd przyjętego stanowiska, a także umożliwi Stronie polemikę z ustaleniami. Natomiast wobec braku takich jednoznacznych i pewnych ustaleń i przedstawienia ich w decyzji, a także wobec nieprawidłowej wykładni pojęcia "kosztów płacy", Sąd nie jest w stanie dokonać kontroli zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na względzie w ocenie sądu w sprawie organ naruszył przepisy materialne (art. 2 ust. 4a w zw. z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji), gdyż dokonał nieprawidłowej wykładni pojęcia koszty płacy, a także naruszył przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając ponownie sprawę, organ weźmie pod uwagę wskazaną oceną związaną przede wszystkim z interpretacją pojęcia koszty płacy. Ustali i jeżeli taki fakt będzie miał miejsce przedstawi w zaskarżonej decyzji informację o niedopłacie za sporny miesiąc na indywidualnym koncie ZUS każdej z niepełnosprawnych osób. Odniesie się także do stawianych przez Stronę zarzutów i złożonych dokumentów.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach sąd orzekł opierając się na treści art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.