Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 191/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6075 Działalność zawodowa w dziedzinie gospodarowania nieruchomościami
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 45 § 1
journal: Dz.U. 2007 nr 109 poz 756
law: Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń - tekst jednolity
article: §12 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2008 nr 11 poz 66
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 11 stycznia 2008 r. w sprawie postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawców  majątkowych, pośredników w obrocie nieruchomościami oraz zarządców nieruchomości.
article: art. 75 § 1 w zw z art. 77 § 1, art. 7
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia del. WSA Inga Gołowska (spr.) Protokolant asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 8 października 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 428/12 w sprawie ze skargi B. C. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

I.

Wyrokiem z 8 października 2012r. sygn. akt: I SA/Wa 428/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargi B. C. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] stycznia 2012r. nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej.

Sąd I instancji podał, że Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej, po rozpatrzeniu wniosku B. C. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z [...] stycznia 2012r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z [...] listopada 2009r., nr [...] orzekającą o udzieleniu rzeczoznawcy majątkowemu B. C. kary dyscyplinarnej w postaci upomnienia.

Minister Infrastruktury wszczął z urzędu postępowanie z tytułu odpowiedzialności zawodowej wobec rzeczoznawcy majątkowego B. C. w związku ze skargą SKO w S.

Minister Infrastruktury decyzją z [...] listopada 2009r. orzekł o udzieleniu rzeczoznawcy majątkowemu B. C. kary dyscyplinarnej w postaci upomnienia.

Na skutek złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, Minister Infrastruktury zwrócił się do Komisji Odpowiedzialności Zawodowej (dalej-KOZ) o ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie skarżącego. KOZ stwierdziła, że rzeczoznawca majątkowy B. C. wykonując czynności szacowania zawarte w operacie szacunkowym z 13 listopada 2007r. określającym wartość rynkową prawa własności części nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę nr 23/5, obręb [...], położonej w S., ul. Ś. 20A, sporządzonym na zlecenie Prezydenta Miasta S. w celu aktualizacji opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego, sprostowanego w aneksie do ww. operatu szacunkowego z 30 listopada 2007r., naruszył przepisy art. 4 pkt 16, art. 153 ust. 1, art. 154 oraz art. 175 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm. dalej-u.g.n.) a także przepisy §3 ust. 2, §4 ust. 4, §55 ust. 2, §56 ust. 1 pkt 6 oraz ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm. dalej-rozporządzenie). W związku z powyższym KOZ wystąpiła o zastosowanie wobec B. C. kary dyscyplinarnej określonej w art. 178 ust. 2 pkt 1 u.g.n. tj. upomnienia. Komisja wzięła pod uwagę przede wszystkim brak szczególnej staranności rzeczoznawcy majątkowego przy wykonywaniu czynności zawodowych oraz wagę popełnionych przez niego błędów przy wycenie nieruchomości.

Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z [...] stycznia 2012r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z [...] listopada 2009r., nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, że z akt sprawy wynikało, że dla potrzeb wyceny nieruchomości położonej w S. przy ul. Ś. 20A, działka nr 23/5 o powierzchni 2000 m2, obręb [...] rzeczoznawca majątkowy B. C. przyjął zbiór 14 transakcji sprzedaży nieruchomości, w którym minimalna jednostkowa cena transakcyjna wynosi 30,00 zł/m2, a maksymalna 39,10 zł/m2. Analiza rynku zawarta w ww. operacie szacunkowym wykonana dla potrzeb wyceny wskazanej wyżej nieruchomości została sporządzona w sposób bardzo lakoniczny, tj: 1) nie doprecyzowano w niej rodzaju rynku poprzez pominięcie informacji dotyczących przeznaczenia w planie zagospodarowania przestrzennego, studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego lub sposobu wykorzystania nieruchomości będących podstawą wyceny, co jest niezgodne z art. 154 u.g.n., 2) dobór cechy "sposób użytkowania i przeznaczenie" i opis tej cechy w punkcie 8.1. operatu szacunkowego jako słabe - tereny zieleni, cele rolnicze lub podobne i funkcji towarzyszących oraz nieużytki śródmiejskie; jako średnie - tereny przemysłowe, prowadzenia baz, magazynów i składów itp.; jako dobre - cele mieszkaniowe, rekreacyjne, garażowe lub cele publiczne; jako bardzo dobre - cele komercyjne, w tym handlowe, usług specjalistycznych lub biurowych itp., sugeruje, że analizą rynku objęto nieruchomości różniące się między sobą w sposób zasadniczy przeznaczeniem lub sposobem użytkowania, a więc nie spełniające warunków podobieństwa, 3) nie doprecyzowano, w jakim zakresie mieściły się powierzchnie działek będących przedmiotem analizy. Przyjęcie cechy - powierzchnia w zakresie powyżej 5000 m2 określonej jako duża, od 1000 do 5000 m2 -jako średnia i do 1000 m2 jako mała, przy powierzchni działki wycenianej 2000 m2, sugeruje, że do obliczeń przyjęto działki z zakresu zarówno poniżej 1000 m2, jak i powyżej 5000 m2. Na podstawie informacji Urzędu Miasta S. stwierdzono, że do obliczeń przyjęto działki o powierzchniach od 0,0322 ha do 1.7088 ha. Przyjęcie tak różniących się od siebie działek pod względem powierzchni było sprzeczne z pojęciem nieruchomości podobnych. Przyjęcie takich nieruchomości nie zostało w żaden sposób skomentowane w analizie rynku zawartej w operacie szacunkowym. Sporządzona analiza rynku, wskazywała na przyjęcie w procesie wyceny nieruchomości niespełniających warunków podobieństwa, o których mowa w art. 4 pkt 16 u.g.n. oraz narusza §3 ust. 2 rozporządzenia. Było to niezgodne z §4 ust. 4 ww. rozporządzenia, który stanowi, że przy metodzie korygowania ceny średniej do porównań przyjmuje się co najmniej kilkanaście nieruchomości podobnych, które były przedmiotem obrotu rynkowego i dla których znane są ceny transakcyjne, warunki zawarcia transakcji oraz cechy tych nieruchomości. Minister zauważył, że cechy rynkowe oraz skale ocen cech nie mają uniwersalnego charakteru i określane są każdorazowo na podstawie dokonanej analizy konkretnego rynku lokalnego, biorąc pod uwagę w szczególności jego obszar, liczbę transakcji i cechy rynkowe nieruchomości porównawczych oraz ich ceny jednostkowe. Tak schematyczna ocena cech nieruchomości prowadziła do zniekształcenia wysokości współczynników korygujących, a tym samym wpływa na określoną wartość nieruchomości, co naruszało art. 175 ust. 1 u.g.n. B. C. nie zamieścił w operacie szacunkowym informacji na temat przeznaczenia wycenianej nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego. Napisał jedynie, że ,,dla obszaru położenia przedmiotu wyceny jest uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w pełnym zakresie K.". Rzeczoznawca majątkowy nie uściślił kiedy i jakim przepisem plan miejscowy został wprowadzony, ani też jaką funkcję przewidziano dla wycenianej działki.

Nie była możliwa weryfikacja zawartej w punkcie 8.2 operatu szacunkowego informacji, dotyczącej przyjęcia dla nieruchomości wycenianej cechy ,,sposób użytkowania i przeznaczenie" - jako słabe, oznaczające, że nieruchomość wyceniana wykorzystywana jest głównie jako tereny zieleni, na cele rolnicze lub podobne i funkcji towarzyszących oraz, gdy stanowi nieużytki śródmiejskie. Informacje uzyskane z Urzędu Miasta S., dotyczące m. in. przeznaczenia w planie zagospodarowania przestrzennego działek stanowiących bazę do obliczeń wartości rynkowej potwierdzało, że do wyceny działki nr 23/5 przyjęto m. in. działki przeznaczone pod budownictwo mieszkaniowe. Rzeczoznawca majątkowy naruszył §56 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia, zgodnie z którym, był zobowiązany do wskazania przeznaczenia wycenianej nieruchomości, a także § 55 ust. 2, który nakazuje zawarcie w operacie szacunkowym informacji niezbędnych przy dokonywaniu wyceny nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, w tym wskazanie podstaw prawnych i uwarunkowań dokonanych czynności, rozwiązań merytorycznych, przedstawienia toku obliczeń oraz wyniku końcowego. B. C. w analizie rynku wskazał, iż ,,w ostatnich latach, a szczególnie w okresie od roku 2003 do roku 2006 miał miejsce znaczący wzrost cen nieruchomości". Przyjmując natomiast do określenia wartości rynkowej nieruchomości transakcje od listopada 2005r. do czerwca 2007r. w żadnym miejscu operatu szacunkowego nie odniósł się do upływu czasu i jego wpływu na zmiany cen jednostkowych przyjętych do obliczeń, przyjmując wprost ceny transakcyjne.

Określenia wartości rynkowej nieruchomości nie dokonuje się przez sporządzenie operatu szacunkowego, ale poprzez zrealizowanie wieloetapowego procesu wyceny, którego wynikiem jest operat szacunkowy. Jednym z podstawowych elementów tego postępowania jest przeprowadzenie wnikliwej analizy rynku właściwej dla celu wyceny. Analiza przedstawiona w operacie nie spełniała tego wymogu.

Z pisma SKO w S. z 31 grudnia 2007r., nr [...] wynikało, że podczas prowadzenia przez SKO postępowania wyjaśniającego w przedmiotowej sprawie, powstała "poważna wątpliwość", co do autorstwa operatów szacunkowych sporządzonych dla potrzeb aktualizacji opłat z tytułu użytkowania wieczystego, wykonanych w ramach zlecenia dla Instytutu Analiz, Diagnoz i Prognoz Gospodarczych w S. Analizując udzielane przez rzeczoznawców majątkowych w tym postępowaniu odpowiedzi na zarzuty, SKO powzięło podejrzenie, że faktycznym autorem tych opracowań był inny rzeczoznawca majątkowy, tj. S. K., pozostali rzeczoznawcy jedynie ﬁrmowali swoim nazwiskiem wykonaną przez niego pracę. Jak wynika z wyjaśnień rzeczoznawcy majątkowego B. C., złożonych podczas posiedzenia Komisji Odpowiedzialności Zawodowej w dniu 27 stycznia 2009r. wykonał on tylko część czynności niezbędnych do określenia wartości nieruchomości. W przypadku operatu szacunkowego będącego przedmiotem niniejszego postępowania byli to trzej rzeczoznawcy majątkowi, tj. B. C., S. K. i I. F. Zgodnie z § 57 ust. 2 rozporządzenia operat sporządzony przez kilku rzeczoznawców majątkowych podpisują wszyscy rzeczoznawcy, którzy go sporządzili. Wobec tego, biorą oni odpowiedzialność za cały, wieloetapowy proces wyceny, uczestnicząc w nim, a nie tylko za jedną, wybraną część. W związku z tym niezrozumiałe jest nieudzielanie przez B. C. odpowiedzi na pytania zadane na posiedzeniu w dniu 27 stycznia 2009r., dotyczące m. in. analizy rynku, wyboru nieruchomości do porównań i wnoszenie o przesłuchanie świadków w osobach pozostałych rzeczoznawców majątkowych, którzy wspólnie z nim dokonali wyceny.

Minister podkreślił, że sposób i tryb przeprowadzania postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawców majątkowych regulują przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 11 stycznia 2008r. w sprawie postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawców majątkowych, pośredników w obrocie nieruchomościami oraz zarządców nieruchomości (Dz. U. Nr 11, poz. 66). Powyższe akty prawne nie przewidują umorzenia postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej, z uwagi na przedawnienie karalności czynu. Umorzenie postępowania dyscyplinarnego, ze względu na upływ czasu od daty sporządzenia operatu szacunkowego jest możliwe jedynie w przypadku okoliczności przedstawionych w art. 194 ust. 1c u.g.n. Przepis ten nie miał jednak zastosowania w przedmiotowej sprawie. Z akt sprawy wynikało, że skarga na czynności szacowania rzeczoznawcy majątkowego B. C. wpłynęła do organu w dniu 18 lutego 2008r., natomiast zaskarżone czynności szacowania miały miejsce w dniu 13 listopada 2007r. Od momentu sporządzenia zaskarżonego operatu szacunkowego do dnia powzięcia przez organ informacji o zaistnieniu okoliczności mogących stanowić podstawę odpowiedzialności zawodowej, nie upłynął okres 3 lat, o którym mowa w art. 194 ust. 1c u.g.n. Zatem w przedmiotowej sprawie nie może mieć zastosowania ww. przepis.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia zasady prawdy obiektywnej poprzez nieuwzględnienie przez organ wniosku strony o przesłuchanie w charakterze świadków pozostałych rzeczoznawców majątkowych, będących współautorami przedmiotowej wyceny, organ wskazał że, KOZ uznała, iż zebrany materiał dowodowy był wystarczający do zakończenia postępowania i nie było potrzeby jego rozszerzenia o przeprowadzenie dowodu ze świadków. Ustosunkowując się do kwestii nie przedstawienia na posiedzeniu Komisji Odpowiedzialności Zawodowej konkretnych zarzutów wobec rzeczoznawcy majątkowego B. C., Minister wskazał, że zgodnie z §12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 11 stycznia 2008r. w sprawie postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawców majątkowych (...) przewodniczący zespołu przedstawia na posiedzeniu zespołu zarzuty wobec osoby, wobec której wszczęto postępowanie oraz okoliczności mające znaczenie w postępowaniu. Z akt sprawy wynika, że Komisja nie miała możliwości przedstawienia rzeczoznawcy majątkowemu B. C. zarzutów na posiedzeniu w dniu 9 lutego 2010r. bowiem rzeczoznawca majątkowy nie stawił się na posiedzenie. Równocześnie jednak rzeczoznawca majątkowy B. C. znał treść zarzutów postawionych mu przez SKO w S., o czym świadczą m. in. następujące okoliczności: 1) pismem z 16 grudnia 2008r., nr [...] B. C. został zawiadomiony przez wiceprzewodniczącego Komisji Odpowiedzialności Zawodowej o pierwszym terminie posiedzenia zespołu KOZ w przedmiotowej sprawie, w tym m.in. o prawie uczestniczenia w prowadzonym wobec niego postępowaniu, przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów, w każdym stadium postępowania, powyższe zawiadomienie B. C. otrzymał w dniu 19 grudnia 2008r., jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, 2) podczas posiedzenia Komisji Odpowiedzialności Zawodowej w dniu 27 stycznia 2009r. przedstawiono skargę SKO w S. i zarzuty w niej zawarte, 3) pismem z 18 czerwca 2009r., nr [...] Minister Infrastruktury zawiadomił B. C. oraz jego pełnomocników o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się, co do zebranego materiału, 4) w dniu 3 lipca 2009r. z aktami sprawy zapoznał się osobiście B. C.

Minister orzekł o zastosowaniu wobec rzeczoznawcy majątkowego B. C. kary dyscyplinarnej w postaci upomnienia, wymienionej w art. 178 ust. 2 pkt 1 u.g.n.

II.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na powyższą decyzję złożył B. C., wnosząc o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania z uwagi na upływ terminu przedawnienia, ewentualnie o uchylenie decyzji Ministra Infrastruktury z [...] listopada 2009r. i zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności: a) naruszenie art. 45§1 Kodeksu wykroczeń poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie orzeczenia o umorzeniu niniejszego postępowania z uwagi na upływ terminu przedawnienia: b) naruszenie art. 153 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 16 u.g.n. poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie polegającą na uznaniu, że przedstawione do porównania przez skarżącego nieruchomości nie spełniają wymogu podobieństwa, gdy tymczasem zostały one dobrane w sposób prawidłowy bowiem nie tylko powierzchnia działek świadczy o ich podobieństwie, ale także szereg innych okoliczności takich jak np. położenie, stan prawny, przeznaczenie, sposób korzystania: c) naruszenie § 56 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia poprzez błędną jego wykładnię i zastosowanie i wskazanie, że w operacie szacunkowym nie wskazano w ogóle przeznaczenia wycenianej nieruchomości: d) naruszenie art. 175 ust. 1 u.g.n. poprzez błędną wykładnię i zastosowanie i uznanie, że rzeczoznawca majątkowy zbyt lakonicznie określił przeznaczenie wycenianych nieruchomości. W skardze skarżący zarzucił także naruszenie przepisów postępowania, w tym w szczególności: a) naruszenie §12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 11 stycznia 2008r. w sprawie postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawców majątkowych (...) poprzez nie przedstawienie na posiedzeniu zespołu konkretnych i oznaczonych zarzutów wobec B. C. wobec którego wszczęto postępowanie, co spowodowało, że skarżący nie mógł podjąć konkretnej obrony przed zarzutami: b) poprzez oparcie się przy wydawaniu niniejszej decyzji na wyniku postępowania wyjaśniającego KOZ jako jedynej podstawie do wydania przedmiotowej decyzji, gdy tymczasem z akt sprawy wynika jednoznacznie, że postępowanie przed KOZ nie zostało przeprowadzone zgodnie z prawem, m.in. nie przedstawiono B. C. zarzutów, jak i nie przesłuchano wnioskowanych przez niego świadków.

Ponadto wniósł na podstawie art. 97§1 pkt 4 K.p.a. o zawieszenie postępowania, do czasu rozpoznania ww. wniosku o ustalenie kryteriów oceny stosowanych przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej przy rozpatrywaniu skarg na działalność rzeczoznawców majątkowych, w celu wyeliminowania z postępowania wyjaśniającego metodologii wyceny zawartej w operatach szacunkowych nieruchomości.

Odpowiadając na skargę Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie.

III.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga była niezasadna.

W pisemnych motywach wyroku Sąd I instancji stwierdził, że postępowanie dotyczące odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy majątkowego ma na celu wykazanie, czy osoba uprawniona do szacowania nieruchomości przy wykonywaniu tych czynności wypełniła obowiązki wynikające z art. 175 u.g.n., tzn. czy szacowania nieruchomości dokonała zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa i standardami zawodowymi ze szczególną starannością właściwą dla zawodowego charakteru tych czynności oraz z zasadami etyki zawodowej, kierując się zasadą bezstronności w wycenie nieruchomości. Zatem KOZ bada czy przy sporządzeniu tego operatu rzeczoznawca postępował zgodnie z dyrektywą wynikającą z art. 175 u.g.n.

Zdaniem Sądu I instancji decyzje organu zostały wydane w oparciu o prawidłową podstawę prawną, a postępowanie przed Ministrem Infrastruktury zostało poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym, o którym mowa w art. 194 ust. 2 u.g.n. W uzasadnieniu decyzji wskazano przyczyny, z powodu których nałożono na rzeczoznawcę majątkowego karę dyscyplinarną oraz wyjaśniono, czym kierował się organ przy wymiarze kary (adekwatność do popełnionych uchybień i przestrzeganie w dalszym wykonywaniu zawodu rzeczoznawcy majątkowego standardów ustawowych i zawodowych). W postępowaniu prowadzonym na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister odniósł się również do zarzutów skarżącego.

Sąd I instancji wskazał, że skarga na czynności szacowania dokonane przez stronę jako rzeczoznawcę majątkowego wpłynęła w dniu 18 lutego 2008r., a operaty szacunkowe został sporządzony w dniu 13 listopada 2007r. Nie upłynął więc okres 3 lat, o którym mowa w art. 194 ust. 1c u.g.n.

Sąd nie podzielił poglądu skarżącego, że postępowanie wyjaśniające przed KOZ zawiera szereg nieprawidłowości, które powodują, że jej ustalenia nie mogą stanowić podstawy rozstrzygania w niniejszej sprawie. Zasadnie Minister uznał za usprawiedliwioną odmowę KOZ przesłuchania w charakterze świadków pozostałych rzeczoznawców – współautorów kwestionowanych operatów, skoro zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do zakończenia postępowania. Stanowisko KOZ w ocenie Sądu znajduje oparcie w materiale dokumentacyjnym sprawy. Sąd nie zgodził się z poglądem skarżącego, że opracowanie szablonu operatu szacunkowego stanowi przejaw dochowania zasady szczególnej staranności przy jego sporządzaniu. Operat szacunkowy stanowi bowiem dokument, który musi być czytelny nie tylko dla urzędników wydających decyzję, ale również dla użytkownika wieczystego, który może zakwestionować zasadność lub wysokość zaktualizowanej opłaty rocznej. Z tego też powodu powinien on być sporządzony zgodnie z dyspozycją art. 175 ust. 1 u.g.n.

Z powyższych względów Sąd nie podzielił również stanowiska skarżącego, że rzeczoznawca nie jest zobowiązany do załączenia istotnych dokumentów wykorzystanych przy jego sporządzaniu. Dodał, że jak słusznie stwierdził Minister, operat sporządzony przez kilku rzeczoznawców majątkowych, podpisują wszyscy, którzy go sporządzili (taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie), a w konsekwencji wszyscy ponoszą odpowiedzialność za cały proces wyceny. Błędne jest stanowisko skarżącego, że rolą organu jest ustalenie, który z rzeczoznawców dokonujących wyceny, za którą część etapu szacowania odpowiada.

Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o zawieszenie niniejszego postępowania.

IV.

B. C. działając przez pełnomocnika adwokata zaskarżył powyższy wyrok w całości. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm. dalej-p.p.s.a.) zarzucił:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego w szczególności:

1) naruszenie art. 45§1 kodeksu wykroczeń poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie orzeczenia o umorzeniu niniejszego postępowania z uwagi na upływ terminu przedawnienia;

II. naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w tym w szczególności:

1)naruszenie §12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 11 stycznia 2008r. w sprawie postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawców majątkowych, pośredników w obrocie nieruchomościami oraz zarządców nieruchomości-poprzez nie przedstawienie na posiedzeniu zespołu konkretnych i oznaczonych zarzutów wobec B. C., wobec którego wszczęto postępowanie co spowodowało, że skarżący nie mógł podjąć konkretnej obrony przed zarzutami,

2)naruszenie art. 75§1 k.p.a. w zw z art. 77§1 k.p.a i art. 7 k.p.a.-tj. naruszenie zasady prawdy obiektywnej poprzez niedopuszczenie do przeprowadzenia dowodów z przesłuchania zawnioskowanych przez skarżącego świadków co zdecydowanie mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy,

3)naruszenie art. 141§4 p.p.s.a.-poprzez jego niezastosowanie i niewskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz zaniechanie jej wyjaśnienia jak również nierozważenie wszystkich zarzutów merytorycznych znajdujących się w treści skargi.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W. oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie sporządzono.

V.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie ma usprawiedliwionych podstaw (art. 184 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 183§1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w §2 art. 183 p.p.s.a. w tej sprawie nie występują.

Autor skargi kasacyjnej oparł ją na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a. i w takiej sytuacji w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegają zarzuty procesowe, gdyż dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd przepis prawa materialnego.

W niniejszej sprawie należało jednak w pierwszej kolejności rozpatrzyć zarzuty naruszenia prawa materialnego, albowiem uznanie zasadności pierwszego z nich (dotyczącego przedawnienia odpowiedzialności) byłoby wystarczające do uchylenia zaskarżonego wyroku z tego powodu, że inne rozstrzygnięcie powinno było zakończyć postępowanie administracyjne. W zarzucie tym podniesiono, że regulacja w ustawie o gospodarce nieruchomościami odpowiedzialności dyscyplinarnej rzeczoznawców majątkowych, wywierającej istotne skutki w sferze ich praw i obowiązków, powinna także określać terminy przedawnienia karalności tejże odpowiedzialności. W sytuacji zaś nieuregulowania tej instytucji w ustawie o gospodarce nieruchomościami, należy stosować zasady odnoszące się do przedawnienia karalności wykroczeń, przewidzianej przez art. 45 § 1 k.w.

Zarzut ten był nietrafny.

Skarżący nie wyjaśnił dlaczego jego zdaniem odpowiedzialność zawodowa rzeczoznawcy majątkowego jest najbardziej zbliżona do reżimu odpowiedzialności z kodeksu wykroczeń. Zdaniem Sądu kasacyjnego brak jest podstaw prawnych do zastosowania reguł określonych w art. 45§1 k.w. do zachowań podlegających odpowiedzialności dyscyplinarnej na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przedawnienie według zasad obowiązujących w kodeksie wykroczeń przewidziano dla czynów opisanych w Dziale VI ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 198 ust. 3 u.g.n. w zw. z art. 5§1 pkt 4 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia w zw. z art. 45§1 k.w.). Natomiast odpowiedzialność dyscyplinarna została uregulowana w Dziale V ustawy o gospodarce nieruchomościami, szczególnie w jego rozdziale 4. Sama okoliczność, że postępowanie dyscyplinarne (z tytułu odpowiedzialności zawodowej) jest postępowaniem represyjnym nie może oznaczać automatycznego przenoszenia do niego reguł obowiązujących w szeroko rozumianym postępowaniu karnym bez jednoznacznych odesłań w tym zakresie.

Zgodnie z art. 194 ust. 1c u.g.n. nie wszczyna się postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej, jeżeli do dnia otrzymania przez ministra właściwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej informacji o zaistnieniu okoliczności mogących stanowić podstawę odpowiedzialności zawodowej upłynęły 3 lata, licząc od dnia zaistnienia tych okoliczności. Zatem istnieje w ustawie o gospodarce nieruchomościami instytucja przedawnienia, lecz związana z terminem wszczęciem postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej. W niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte w terminie zakreślonym przez art. 194 ust. 1c u.g.n., czego skarżący nie kwestionował.

Co do zarzutu naruszenia art. 178 ust. 2 pkt 2 u.g.n. wskutek wymierzenia skarżącemu surowszej kary dyscyplinarnej w takich samych okolicznościach sprawy aniżeli pozostałym rzeczoznawcom współautorom ocenianych operatów, należy zauważyć, że w myśl art. 178 ust. 1 u.g.n. istnieje obowiązek nałożenia kary w przypadku stwierdzenia niewypełnienia przez rzeczoznawcę obowiązków, o których mowa w art. 158 oraz art. 175 u.g.n. Natomiast rodzaj kary dyscyplinarnej, która zostanie orzeczona należy już do uznania organu, zgodnie z art. 178 ust. 2 u.g.n.

Wybór rodzaju kary z art. 178 ust. 2 u.g.n. przez organ orzekający nie może być dowolny. Gradacja kar dyscyplinarnych przewidziana w art. 178 ust. 2 u.g.n. od upomnienia do pozbawienia uprawnień zawodowych wskazuje, że podstawowym kryterium zastosowania odpowiedniej kary do rozmiaru niewypełnienia obowiązków, o których mowa w art. 175 u.g.n, jest właśnie ciężar gatunkowy naruszeń obowiązków zawodowych przez rzeczoznawcę majątkowego i ewentualne skutki tych naruszeń dla podmiotu, na którego rzecz wykonywane były czynności szacowania nieruchomości oraz skutki dla interesu społecznego polegającego między innymi na utrzymaniu wysokiego zaufania publicznego do tego zawodu. Ocena postawy osobistej rzeczoznawcy majątkowego podlegającego odpowiedzialności zawodowej może stanowić dodatkowe kryterium zastosowania określonej kary dyscyplinarnej (por. wyrok NSA z 4 czerwca 2009r., sygn. akt: II GSK 1018/09, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl, który dotyczy odpowiedzialności pośredników w obrocie nieruchomościami, ale analogicznie uregulowanej jak odpowiedzialności rzeczoznawców).

W ocenie NSA, Sąd I instancji nie naruszył art. 178 ust. 2 pkt 2 u.g.n. odwołując się do wyczerpującego stanowiska w tym zakresie KOZ oraz Ministra Infrastruktury, jednocześnie eksponując przesłanki, które zadecydowały o rodzaju nałożonej kary. Okoliczności te dotyczyły czynności skarżącego jako rzeczoznawcy. Zatem został spełniony wymóg, że sprawa skarżącego została oceniona indywidualnie, wobec czego zarzut ten należało uznać jako bezzasadny.

Przechodząc do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, odnośnie zarzutu naruszenia §12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia z 11 stycznia 2008r. skarżący nie wykazał ewentualnego istotnego wpływu stawianego zarzutu na wynik sprawy. Sąd I instancji natomiast wyjaśnił jednoznacznie, dlaczego nie dopatrzył się zarzucanych naruszeń w postępowaniu KOZ i oceniającego czynności KOZ Ministra Infrastruktury. Przepis §12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia z 11 stycznia 2008r. mówi, że przewodniczący kieruje pracami zespołu, a w szczególności przedstawia na posiedzeniu zespołu zarzuty wobec osoby, wobec której wszczęto postępowanie oraz okoliczności mające znaczenie w postępowaniu. Jak wynika z protokołu pierwszego posiedzenia KOZ, przewodniczący zespołu dopełnił ciążących na nim obowiązków. Z wyjaśnień skarżącego złożonych na tym posiedzeniu wynikało, że jest zorientowany co do przedmiotu postępowania. Inna kwestią pozostawała akceptacja przez skarżącego zarzutów mu stawianych. Niezależnie od powyższego, skarżący, po otrzymaniu od zastępcy przewodniczącego KOZ zawiadomienia zapoznał się z aktami postępowania (po tej dacie do pierwszej rozprawy nie były przeprowadzane żadne czynności wyjaśniające). Ponadto w dalszym postępowaniu przez KOZ aktywnie uczestniczył skarżący, jak i jego obrońca, podczas posiedzeń KOZ składali wyjaśnienia, skarżący odpowiadał na pytania KOZ, byli informowani przez Ministra Infrastruktury przed wydaniem każdej z decyzji o sporządzeniu przez KOZ protokołu końcowego z postępowania wyjaśniającego, prowadzonego po wszczęciu postępowania, jak i wskutek wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy. Tym samym, nie było podstaw do przyjęcia, aby zostało naruszone prawo do obrony skarżącego.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 75§1 k.p.a. w zw. z art. 77§1 k.p.a. i art. 7 k.p.a. wskutek niedopuszczenia dowodu z przesłuchania zawnioskowanych świadków (współautorów kwestionowanych operatów), skarżący nie wykazał jaki wpływ i do tego istotny, uchybienie to mogłoby mieć na wynik sprawy, zwłaszcza że udział i zakres czynności wnioskowanych świadków w szacowaniu nieruchomości i sporządzaniu operatów został ustalony w odrębnych postępowaniach z tytułu odpowiedzialności zawodowej prowadzonych wobec tych osób. W świetle tego nie było potrzeby przeprowadzania dodatkowych dowodów z zeznań wnioskowanych świadków, gdyż okoliczności te zostały stwierdzone innymi dowodami. Także i ten zarzut był niezasadny.

Co do zarzutu naruszenia przepisu procesowego, tj. art. 141§4 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie i niewskazanie przez Sąd I instancji podstawy prawnej, również należy uznać za niezasadny. Przepis art. 141§4 p.p.s.a. zawiera regulację -wskazującą elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego tylko wtedy, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że uniemożliwiona jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Zarzut ten nie może sprowadzać się do polemiki ze stanowiskiem Sądu zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia w zakresie wykładni i stosowania przepisów prawa. Art. 141§4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną - art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - jeżeli uzasadnienie wyroku Sądu I instancji nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010r. sygn. akt: II FPS 8/09, opubl. ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 30, wyrok NSA z 7 maja 2013r., sygn. akt: II GSK 260/12, Lex nr 1329705). Sąd I instancji odniósł się do zarzutów podniesionych w skardze, wyjaśnił w sposób wystarczający zastosowane przepisy prawa, a polemika skarżącego ze stanowiskiem Sądu nie może uzasadniać zarzutu naruszenia art. 141§4 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny uznając skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, na mocy art. 184 p.p.s.a. rozstrzygnął jak w sentencji wyroku.