Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 585/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 271 ust. 5, art. 268 ust. 1 pkt 2, art. 272 ust. 6, art. 552a
journal: Dz.U. 2020 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 200, art. 205 par. 2, art. 119 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 7a par. 1, art. 77, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Grosińska - Grzymkowska Sędziowie: Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa – Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w W. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w S. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za wprowadzanie ścieków 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w S. na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w W. kwotę 4000 (cztery tysiące) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. dc


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. znak: [...] Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w S., na podstawie art. 271 ust. 5, art. 273 ust. 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 310 z późn.zm. - dalej w skrócie "Prawo wodne"), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 z późn.zm. - dalej w skrócie "k.p.a.") w zw. z art. 14 ust. 2 oraz ust. 6 pkt 2 Prawa wodnego w zw. z art. 300 ust. 1 Prawa wodnego, określił Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, Oddział w Ł., za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 12.410,00 złotych za wprowadzanie ścieków bytowych z terenu OUA i SPO "A" do ziemi (rów [...]). Jednocześnie organ wskazał, że opłatę należy uiścić w czterech kwartalnych ratach w wysokości po 3.102,50 zł.

Jak wynika z akt sprawy 20 kwietnia 2020 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w S., na podstawie art. 271 ust. 5 Prawa wodnego ustaliło, w formie informacji rocznej Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, Oddział w Ł., za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 12.410,00 złotych za wprowadzanie ścieków bytowych z terenu OUA i SPO "A" do ziemi (rów [...]).

W dniu 5 maja 2020 r., strona złożyła reklamację, w której nie zgodziła się z wysokością opłaty stałej ustalonej w informacji rocznej. Jej zdaniem opłata roczna powinna być ustalona na podstawie maksymalnego rocznego zrzutu ścieków wynoszącego 4428 m3/rok, a nie jak zostało to wyliczone na podstawie maksymalnego sekundowego zrzutu ścieków wynoszącego 0,136 m3/s. Według reklamującego, odprowadzanie ścieków w ilości 0,136 m3/s jest fizycznie niemożliwe, ponieważ ścieki te odprowadzane są do środowiska rurą o średnicy 40 mm, a obliczając prędkość ścieków przyjętych przez organ otrzymano by 4 288 896 m3/s, co nie jest fizycznie możliwe. Strona wskazała również, iż na potwierdzenie błędnie przyjmowanej ilości 0,136 m3/s świadczyć mogą zapisy decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2004 r., znak: [...] zmienionej decyzją Marszałka Województwa [...] z [...] maja 2010 r., znak: [...], w której to max ilość ścieków na dobę określono na realnym poziomie tj. 14,48 m3/d. Powyższa decyzja z 2004 r. została wygaszona decyzją Marszałka Województwa [...] z [...] sierpnia 2010 r., znak: [...]. Ponadto, w przytoczonej przez reklamującego decyzji z [...] marca 2004 r., znak: [...], Wojewoda [...] określił wielkość zrzutu ścieków w ilości Qmax = 0,136 m3/s, w decyzji zmieniającej natomiast dodał inne parametry ilości zrzucanych ścieków, tj. Qd.śr = 12,13 m3/d, Qd.max = 14,48 m3/d oraz Qroczne = 4428 m3/rok. Maksymalna ilość zrzucanych ścieków wyrażona w m3/s jest zatem tożsama zarówno w wygaszonym, jak i w obowiązującym pozwoleniu wodnoprawnym.

Pismem z 18 maja 2020 r. organ zwrócił się do strony z prośbą o złożenie wyjaśnień odnośnie przytoczonego w złożonej reklamacji argumentu oraz doprecyzowanie uzasadnienia błędnego naliczenia wysokości opłaty stałej. Powyższe wezwanie zostało doręczone stronie 22 maja 2020 r. Ponadto 21 maja 2020 r., organ w celu weryfikacji ilości odprowadzanych ścieków drogą elektroniczną zwrócił się do podmiotu z prośbą o przesłanie skanu księgi pomiarowej ilości odprowadzanych ścieków bytowych z terenu OUA i SPO "A" do rowu [...], uzupełnianej o stałej porze z częstotliwością raz na dobę, którą strona jest zobowiązana prowadzić zgodnie z IV pkt pozwolenia wodnoprawnego. Do dnia rozpatrzenie reklamacji do organu nie wpłynęły odpowiedzi na zadane pytania.

Wskazaną na wstępie decyzją z [...] r. organ nie uznał reklamacji i ponownie określił stronie sporną opłatę w tej samej wysokości, argumentując że informacja roczna ustalająca wysokość opłaty stałej za usługi wodne została ustalona na podstawie obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Marszałka Województwa [...] z [...] sierpnia 2010 r., znak: [...]. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Ł. ma możliwość korzystania z usługi wodnej polegającej na wprowadzaniu ścieków bytowych z terenu OUA i SPO A do ziemi (rów [...]), w ilości Qmaxs= 0,136 m3/s, Qmaxd = 122 m3/d oraz Qmaxr = 4428 m3/rok, co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 Prawa wodnego obowiązana jest ponosić opłatę za usługi wodne.

Ustosunkowując się do złożonej reklamacji organ zwrócił uwagę, że w świetle art. 16 § 1 k.p.a., pozwolenie wodnoprawne, na podstawie którego została ustalona powyższa opłata stała jest decyzją ostateczną obowiązującą dopóty, dopóki nie zostanie uchylona lub zmieniona przez nową, podjętą na podstawie odpowiedniego przepisu, decyzję. Jednocześnie zauważył, że bezzasadne jest powoływanie się reklamującego na zapisy nieobowiązującego pozwolenia wodnoprawnego. Zdaniem organu wartości wskazane w decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2004 r., zmienionej decyzją Marszałka Województwa [...] z [...] maja 2010 r. są tożsame z wartościami wskazanymi w decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] sierpnia 2010 r., w oparciu o którą została ustalona opłata stała, z wysokością której strona się nie zgadza. Opłata stała za wprowadzanie ścieków została ustalona na podstawie art. 271 ust. 5 Prawa wodnego oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia w wysokości 12.410 zł jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 250 zł na dobę za 1 m3/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnej ilości ścieków wprowadzonych do wód lub do ziemi w ilości Qmaxs= 0,136 m3/s.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w W. reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym wniósł o uchylenie decyzji, zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Zaskarżonej decyzji autor skargi zarzucił naruszenie:

1. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 271 ust. 5 Prawa wodnego, poprzez błędne ustalenie, że z SPO A (Stacja Poboru Opłat) oraz OUA A (Obwód Utrzymania Autostrady) w ogóle możliwe jest w stosunku rocznym otrzymanie zrzutu w wysokości 0,136 m3/s na przekroju wylotu 400 mm, przy założeniu, że zgodnie z decyzją pozwoleniem wodnoprawnym z 14 sierpnia 2010 r. wydanym przez Marszałka Województwa [...] (pkt III tiret 2 decyzji) zrzut ścieków odpowiada poborowi wody na tych obiektach na potrzeby obsługi użytkowników autostrady, zaś przyjęcie metody obliczeń wskazanych przez organ powoduje powstanie fikcji zrzutu rocznie w ilości, której skarżąca nie ma prawa zrzucić zgodnie z decyzją Marszałka Województwa z [...] sierpnia 2010 r. oraz, która fizycznie nie mogłaby być zrzucona przez wylot o przekroju 400 mm, tj. ilość maksymalna roczna wynosiła by 4 288 896 m3/rok,

2. art. 271 ust. 5 Prawa wodnego w zw. z art. 7a k.p.a., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że do ustalenia opłaty stałej wykorzystywany jest wskaźnik maksymalnej ilość zrzutu ścieków na podstawie pozwolenia wodnoprawnego obejmujący Qsmax czyli maksymalną sekundową ilość ścieków wprowadzanych do ziemi, w sytuacji, gdy pozwolenie wodnoprawne określa różne wskaźniki, w tym maksymalny zrzut wody sekundowy, dobowy i roczny, a przy tym opłata stała określana jest w wymiarze rocznym - za cały rok 2018, to logiczną i znajdującą językowe uzasadnienie jest taka wykładnia art. 271 ust. 5 ustawy, zgodnie z którą do ustalenia opłaty należy zastosować wskaźnik zrzutu rocznego, który wynosi w zakresie ścieków bytowych 4428 m3/rok,

3. art. 268 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego, poprzez błędną wykładnię, która pomija, że opłatę pobiera się za "wprowadzanie" ścieków do wód lub do ziemi, a wprowadzanie ścieków do wód ma następować poprzez wylot kanalizacyjny do rowu (co stanowi usługę wodną), a zatem organ pominął, że składową, jaka winna być brana przy obliczeniu wysokości opłaty za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi nie jest maksymalna ilość ścieków, która może być wprowadzona na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, lecz maksymalna ilość ścieków "wprowadzanych" lub mogących być "wprowadzonych" do wód lub do ziemi w odniesieniu do wskaźnika rocznego.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując że strona w uzasadnieniu skargi w niewłaściwy sposób powiązała usługę wodną polegającą na wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi z odprowadzaniem wód, z uwagi na fakt, iż ustawa Prawo wodne w art. 35 ust. 3 klasyfikuje wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi oraz odprowadzanie wód do wód jako odrębne usługi wodne. Odprowadzanie wód, zgodnie z obowiązującymi przepisami, powiązane jest w katalogu usług wodnych z odprowadzaniem do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, odprowadzaniem do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast lub z odprowadzaniem do wód lub do ziemi wód pobranych i niewykorzystanych. Przed 1 stycznia 2018 r. (zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt. 14 lit. c ustawy Prawo wodne z 18 lipca 2001 r. (t.j. Dz.U z 2017 r., poz. 1121 ze zm.) wody opadowe i roztopowe, ujęte w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacyjne, pochodzące z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni zaliczane były do ścieków. Sytuacja ta uległa zmianie z dniem 1 stycznia 2018 r. Zgodnie z art. 16 pkt 69) nowej ustawy Prawo wodne wody opadowe i roztopowe nie są kwalifikowane jako ścieki i w świetle obowiązujących przepisów stanowią odrębną usługę wodną, na co wskazuje art. 35 ust. 3 pkt 7). W decyzji z [...] sierpnia 2010 r., Marszałek Województwa [...] udzielił GDDKiA Oddział w Ł. pozwolenia wodnoprawnego m.in. na odprowadzanie ścieków bytowych z terenu OUA i SPO A do rowu [...], określając ilości możliwych do odprowadzania ścieków zgodnie z zestawieniem tabelarycznym stanowiącym załącznik 1 do decyzji. W myśl obowiązujących przepisów wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi i odprowadzanie wód nie jest zatem pojęciem tożsamym, w związku z czym stosowanie przez skarżącego w treści uzasadnienia zamiennie lub łączenie tych pojęć należy uznać za niewłaściwe.

Organ zauważył nadto, że art. 271 ust. 5 Prawa wodnego budził wątpliwości interpretacyjne w odniesieniu do opłat stałych ustalanych na podstawie pozwoleń wodnoprawnych, w których nie określono poboru lub zrzutu sekundowego. W związku niejasną wykładnią prawa, doszło do nowelizacji Prawa wodnego, która polegała na dodaniu obowiązującego od 1 stycznia 2020 r. nowego art. 552a na mocy ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo wodnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 2170). Bezpodstawne jest podniesienie przez stronę skarżącą zarzutu naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 271 ust. 5 Prawa wodnego w zw. z art. 7a k.p.a. Dodanie art. 552a do Prawa wodnego miało na celu usunięcie dotychczasowych wątpliwości interpretacyjnych oraz jednoznaczne wskazanie wartości, którą należy przyjąć do ustalenia opłaty stałej w przypadku wydanych pozwoleń wodnoprawnych albo pozwoleń zintegrowanych na podstawie nieobowiązujących przepisów, które nie określały maksymalnej ilości poboru wód, maksymalnej ilości odprowadzanych wód, a także maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi wyrażonych w m3/s. W tej sprawie pozwolenie wodnoprawne udzielone decyzją Marszałka Województwa [...] z [...] sierpnia 2010 r., określa wielkość zrzutu w ilości równej 0,136 m3/s, dobową ilość ścieków w ilości równej 22 m3/d oraz roczną ilość ścieków bytowych w ilości 4428 m3/rok, a zatem określa maksymalną wielkość zrzutu ścieków wyrażoną w m3/s, która zgodnie z art. 271 ust. 5 Prawa wodnego, powinna zostać przyjęta do ustalenia wysokości opłaty stałej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty w niej podniesione są trafne.

W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn.zm. - w skrócie "p.p.s.a."), stanowiącym, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Z taką sytuacją mieliśmy do czynienia na gruncie rozpatrywanej sprawy.

Następnie stwierdzić trzeba, że sądy administracyjne stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 z późn.zm.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie), jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz procesowymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Lektura akt sprawy pozwala stwierdzić, że zasadniczą osią sporu pomiędzy stronami postępowania jest, zastosowanie wykładni prawa poprzez przyjęcie do ustalenia wysokości opłaty stałej za wprowadzanie ścieków bytowych z terenu OUA i SPO "A" do ziemi (rów [...]) maksymalnego sekundowego zrzutu ścieków w ilości 0,136 m³/s, w sytuacji gdy pozwolenie wodnoprawne określa różne wskaźniki, a przy tym opłata stała określana jest w wymiarze rocznym, co powoduje powstanie fikcji rocznego zrzutu ścieków w ilości 4.288.896 m³/rok, pomimo tego że w istocie strona może legalnie dokonać zrzutu ścieków w ilości jedynie 4428 m³/rok.

Wskazać w związku z tym trzeba, że tutejszy Sąd wyrokiem z 27 listopada 2020 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 594/20, uwzględnił skargę strony skarżącej i uchylił decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w S. z [...] r. w przedmiocie ustalenia opłaty stałej w wysokości 12.410,00 zł za wprowadzanie ścieków bytowych z terenu OUA-SPO "A" do ziemi (Rów [...]) za okres 1 stycznia 2019 r. – 31 grudnia 2019 r. Wspomniany wyrok został podjęty w tożsamym stanie faktycznym i prawnym sprawy, w związku z czym skład orzekający Sądu w sprawie niniejszej podziela w całości rozważania zaprezentowane w uzasadnieniu przywołanego orzeczenia, czyniąc je swoimi.

Materialnoprawną podstawą kontrolowanego rozstrzygnięcia, na mocy którego ustalono stronie skarżącej wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do ziemi za okres 1 stycznia 2018 r. – 31 grudnia 2018 r., stanowił art. 271 ust. 5 Prawa wodnego. Zgodnie z treścią tego przepisu, wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m³/s.

Podkreślić trzeba, że na tle wykładni przepisu art. 271 ust. 5 Prawo wodne rodzą się wątpliwości interpretacyjne prowadzące do ustalenia różnych wysokości opłaty stałej. Przepis wskazuje na sposób ustalania wysokości opłaty stałej ustalając ją jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości zrzutu ścieków, wyrażonej w m³/s, odprowadzanych do wód lub ziemi.

W ocenie Sądu, wskazany przepis jest niejednoznaczny i w nawiązaniu do treści art. 128 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo wodne z 2001 r. (w pozwoleniu wodnoprawnym określano maksymalną ilość m³ na godzinę i maksymalną ilość m³ na dobę oraz maksymalną ilość m³ na rok) możliwe są co najmniej dwie różne jego interpretacje. Wątpliwości związane z przyjmowanym przez organ parametrem maksymalnym wynikają przede wszystkim z brzmienia art. 271 ust. 5 ustawy - Prawo wodne z 2017 r. Nie chodzi zatem o proste, techniczne przeliczenie jednostki miary, ale o wskazanie właściwego parametru, który będzie podstawą do obliczenia wysokości opłaty.

Opłaty stałe za usługi wodne są nowymi środkami prawnofinansowymi w polskim prawie wodnym, a ich wprowadzenie do polskiego systemu prawnego wymagało dostosowania tych regulacji do obowiązujących do tej pory przepisów dotyczących pozwoleń wodnoprawnych. Dopiero na mocy art. 1 pkt 88 ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 2170) dodano art. 552a, który stanowi: "W przypadku, gdy pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane nie określa zakresu korzystania z wód w m³/s, ustalenia wysokości opłaty stałej za usługi wodne, o których mowa w art. 271 ust. 2-5, dokonuje się z uwzględnieniem wyrażonych w m³ na godzinę maksymalnych ilości możliwych do:

1) pobrania wód podziemnych albo powierzchniowych,

2) odprowadzania do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast,

3) odprowadzania do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast,

4) wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi

- określonych w pozwoleniach wodnoprawnych albo pozwoleniach zintegrowanych i przeliczonych na m³/s."

Zgodnie z art. 9 ustawy nowelizującej, przepisy art. 552a ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się po raz pierwszy do opłat stałych za usługi wodne dopiero za 2020 r. W uzasadnieniu projektu tej ustawy wskazano, że z uwagi na przedmiot regulacji zasadne jest usunięcie dotychczasowych wątpliwości interpretacyjnych i dodanie do ustawy - Prawo wodne z 2017 r. przepisu jednoznacznie wskazującego wartość, którą należy przyjąć do ustalenia opłaty stałej w przypadku wydanych na podstawie dotychczasowych przepisów pozwoleń wodnoprawnych albo pozwoleń zintegrowanych, które nie określały maksymalnej ilości poboru wód, maksymalnej ilości odprowadzanych wód, a także maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m³/s.

W przekonaniu Sądu, jeżeli określony w pozwoleniu wodnoprawnym wskaźnik maksymalnego poboru godzinowego wód podziemnych przeliczony na m³/s ma być stosowany do ustalenia wysokości opłat stałych począwszy od 2020 r., to w stosunku do opłat stałych za 2018 r. - będących przedmiotem sporu w niniejszej sprawie - należy stosować przepisy dotychczas obowiązujące.

Jednak w związku z nieprecyzyjnym sformułowaniem przepisów w tym zakresie (w tym art. 271 ust. 5 ustawy - Prawo wodne z 2017 r.), co przyznał sam ustawodawca w uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej, należy przyjąć, że zasadniczym elementem wpływającym na wysokość opłaty jest maksymalna ilość wprowadzanych ścieków na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, a pozwolenie określa różne wskaźniki Q (bez podania indeksu max. lub śr.), Qmax h i Qmax r., Q śr, d), a przy tym opłatę stałą określa się w wymiarze rocznym. Oznacza to, że logiczną i znajdującą językowe uzasadnienie jest taka wykładania art. 271 ust. 5 ustawy - Prawo wodne z 2017 r., zgodnie z którą dla wyliczenia opłaty należy zastosować wskaźnik roczny. Taki sposób interpretacji art. 271 ust. 5 ustawy - Prawo wodne z 2017 r. spełniać będzie wymogi dyrektywy wynikające z art. 7a § 1 k.p.a. Zasada wyrażona w tym przepisie (in dubio pro libertate) ma na celu ograniczenie ryzyka obciążenia strony skutkami niejasności przepisów. Charakter opłat za usługi wodne jako daniny publicznej wymaga od organu stosowania wykładni prawa zawężającej ingerencję w uprawnienia jednostki i stosowania zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony. Zastosowanie art. 7a § 1 k.p.a. w analogicznych sprawach zostało już jasno wyrażone oraz zaakceptowane w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide: wyroki z: 25 czerwca 2020 r. II OSK 1391/20, 22 maja 2020 r. II OSK 2417/19, 13 lutego 2020 r. II OSK 2798/18, 13 lutego 2020 r. II OSK 3748/18 – wszystkie dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać zatem należy, że wysokość spornej opłaty została wyliczona wadliwe z tego powodu, iż organ przyjął za punkt odniesienia maksymalną wartość wyrażoną w m³/s i uznał, że jest to maksymalna ilości ścieków, która może zostać wprowadzona do ziemi na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. W ocenie Sądu, jest to nieprawidłowe założenie, bowiem na podstawie analizowanego pozwolenia wodnoprawnego strona skarżąca jest uprawniona odprowadzać ścieki w maksymalnej ilości wskazanej tamże w m³ na rok, a zatem – w tej konkretnej sytuacji – strona skarżąca nie może stale, przez cały czas "wykorzystywać" maksymalnej sekundowej wartości lub maksymalnej dobowej wartości, bowiem wówczas przekroczyłaby maksymalną dozwoloną wartość roczną. W tym miejscu przypomnieć więc warto, że na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Marszałka Województwa [...] z [...] sierpnia 2010 r. (znak [...]) GDDKiA Oddział w Ł. ma możliwość korzystania z usługi wodnej polegającej na wprowadzaniu ścieków bytowych z terenu OUA i SPO "A" do ziemi (rów [...]), w ilości Qmaxs = 0,136 m³/s, Qmaxd = 122 m³/d oraz Qmaxr = 4428 m³/rok. A zatem, w sytuacji, w której zasadniczym elementem wpływającym na wysokość opłaty, jest maksymalna ilość wprowadzanych ścieków na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, a pozwolenie wodnoprawne określa różne wskaźniki (w tym maksymalny sekundowy i maksymalny dobowy), a przy tym opłata stała określana jest w wymiarze rocznym, to logiczną i znajdującą językowe uzasadnienie jest taka wykładnia art. 271 ust. 5 Prawa wodnego, zgodnie z którą dla ustalenia opłaty należy zastosować wskaźnik maksymalnego zrzutu rocznego. Ten właśnie wskaźnik odzwierciedla rzeczywistą dopuszczalną, a zatem legalną, ilość wprowadzanych ścieków w skali roku, której może dokonać strona skarżąca. Zastosowanie przez organ w decyzji wskaźnika maksymalnego wyrażonego w m³/s doprowadziło zatem do wymierzenia opłaty w wysokości nieodzwierciedlającej kosztów rzeczywistego, a także dopuszczalnego i legalnego wprowadzania ścieków (vide: wyrok WSA w Łodzi z 6 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Łd 692/19 oraz wyrok NSA z 16 lipca 2020 r. sygn. akt II OSK 702/20).

Niezasadny okazał się natomiast zarzut błędnej wykładni art. 268 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego poprzez ustalenie opłaty na podstawie pozwolenia wodnoprawnego w miejsce maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych lub mogących być wprowadzonych do wód lub do ziemi w odniesieniu do wskaźnika rocznego. Zestawienie przepisów normujących sposób obliczenia opłaty stałej oraz opłaty zmiennej za odprowadzanie ścieków, a więc art. 271 ust. 5 i art. 272 ust. 6 Prawa wodnego, pozwala stwierdzić, że o ile opłata stała (której niniejsze postępowanie dotyczy) należna jest za dopuszczalny zrzut maksymalny, o tyle wysokość opłaty zmiennej zależy od zrzutu rzeczywistego obliczonego jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i wyrażonej w kg ilości substancji wprowadzanych ze ściekami do wód lub do ziemi. Z powyższego wynika niezbicie, że opłata stała jest opłatą ryczałtową, niezależną od zrzutu rzeczywistego, a odzwierciedlającą dopuszczalny zrzut maksymalny, zatem właśnie ten wynikający z pozwolenia wodnoprawnego. Wobec tego nie było również podstaw, aby uwzględnić zarzut naruszenia przez organ art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. sugerujący nieuwzględnienie możliwości technicznych do dokonania zrzutu ścieków do ziemi w spornej ilości (ograniczonej średnicy urządzenia).

W konsekwencji powyższego w sprawie doszło do wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisu art. 7a § 1 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co doprowadziło do naruszenia przepisu art. 271 ust. 5 Prawa wodnego, poprzez ustalenie rocznej opłaty stałej w wysokości nieadekwatnej do dopuszczalnej rocznej wielkości wprowadzanych ścieków.

Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie kierować się oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 wyroku.

O kosztach postępowania należnych stronie skarżącej od organu Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku, na mocy art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 265). Na zasądzoną kwotę 4.000 zł składa się uiszczony przez stronę skarżącą wpis od skargi - 400 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego - 3.600 zł.

dc