Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 482/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 152 ust. 1, art. 132 ust. 1, art. 134 ust. 1, art. 147, art. 146 ust. 1 pkt 1, 2, 3, art. 149 ust. 1, art. 154 ust. 1, art. 159, art. 153, art. 154, art. 132
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2012 r. sprawy ze skargi F.Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę


UZASADNIENIE

F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (który utworzył N. Region [...] w W.) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej także jako "Prezes Funduszu", "Prezes NFZ") z [...] stycznia 2012 r. nr [...], który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia Nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nieuwzględniającą jego odwołania od rozstrzygnięcia postępowania nr [...], prowadzonego w trybie rokowań w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ratownictwo medyczne, w zakresie: świadczenia udzielane przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego, świadczenia udzielane czasowo przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego, świadczenia udzielane przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego na obszarze rejonu operacyjnego Nr [...] z wykonywaniem zadań dyspozytora medycznego w lokalizacji P.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Prezes NFZ wskazał art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) zwaną dalej ustawą o świadczeniach oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej jako k.p.a.

Podstawę faktyczną stanowiły następujące ustalenia:

[...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej też: [...]OW NFZ) w dniu [...] maja 2011 r. ogłosił postępowanie prowadzone w trybie rokowań w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ratownictwo medyczne, w zakresie: świadczenia udzielane przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego, świadczenia udzielane czasowo przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego, świadczenia udzielane przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego na obszarze rejonu operacyjnego Nr [...] z wykonywaniem zadań dyspozytora medycznego w lokalizacji P., na okres obowiązywania umowy od dnia [...] lipca 2011 r. do dnia [...] czerwca 2012 r. Ogłoszenie nr [...] o postępowaniu prowadzonym w trybie rokowań zamieszczone zostało na tablicy ogłoszeń w siedzibie [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej też [...] OW NFZ) oraz na stronie internetowej [...] OW NFZ.

Do udziału w postępowaniu nr [...] zaproszono dwóch świadczeniodawców:

F. Spółka z o.o. prowadzącą N. Region [...] w W. – zwany dalej także skarżącym, odwołującym;

S. w P.zwany dalej także konkurentem.

Termin zgłoszenia ofert upływał [...] czerwca 2011 r., a ich otwarcie miało nastąpić w dniu [...] czerwca 2011 r. o godzinie 9:00 w siedzibie [...] OW NFZ w W., przy ul. [...]. Ogłoszenie rozstrzygnięcia rokowań miało nastąpić w dniu [...] czerwca 2011 r. i zostać umieszczone na stronie internetowej [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (www.nfz-[...].pl) oraz na tablicy informacyjnej w siedzibie [...] OW NFZ. Wartość zamówienia wynosiła nie więcej niż 2 700 200,00 zł na okres rozliczeniowy od dnia [...] lipca 2011 r. do dnia [...] grudnia 2011 r.

Szczegółowe warunki udzielania świadczeń objętych przedmiotowym postępowaniem, ustalone zostały zarządzeniem Nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2011 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju: ratownictwo medyczne - zwanym dalej "zarządzeniem w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju: ratownictwo medyczne".

Do postępowania nr [...], zgodnie z wyznaczonym terminem, zostały złożone 2 oferty: oferta nr [...] S. w P. oraz oferta nr [...] F. Spółki z o.o. prowadzącej N. Region [...].

Otwarcie ofert nastąpiło dnia [...] czerwca 2011 r. Komisja prowadząca przedmiotowe postępowanie w jego części jawnej dokonała weryfikacji ofert pod względem spełnienia przez oferentów warunków formalnych.

Pismem z [...] czerwca 2011 r., skierowanym do Komisji Konkursowej prowadzącej postępowanie D. Region [...] M. B. poinformowała, iż w ofercie złożonej przez tego świadczeniodawcę w postępowaniu nr [...] wkradł się oczywisty błąd pisarski, tj. w przypadku lekarza o specjalności medycyna ratunkowa - dr P. Ł. zostało wpisane 36 godzin czasu pracy, a nie - jak powinno być wpisane - 56 godzin czasu pracy. Prostując wskazany błąd wskazała, że udział czasu pracy tego lekarza, w średniotygodniowym czasie pracy będzie wynosił 56 godzin.

W dniu [...] czerwca 2011 r. Komisja konkursowa prowadząca postępowanie nr [...] zawiadomiła N. Region [...] o odrzuceniu jego oferty z uwagi na niespełnienie wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa NFZ na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach, poprzez niezapewnienie gotowości funkcjonowania specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego w minimalnym wymaganym składzie osobowym lekarzy zgodnie z Zarządzeniem w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ratownictwo medyczne. Stwierdziła, że wykazana przez oferenta, w formularzu ofertowym, łączna ilość godzin tygodniowego czasu pracy dla lekarzy nie zabezpiecza gotowości, o której mowa powyżej.

W dniu [...] czerwca 2011 r. na stronie internetowej [...] OWNFZ (www.nfz-[...].pl) zamieszczono komunikat, w którym poinformowano o przesunięciu terminu rozstrzygnięcia postępowania nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. na dzień [...] czerwca 2011 r.

Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. skarżący złożył protest na czynności komisji konkursowej prowadzącej postępowanie nr [...] dotyczące odrzucenia jego oferty zarzucając naruszenie przepisów art. 134 ust. 1 i ust. 2, art. 140, art. 147, art. 149 ust. 1 pkt. 2 i pkt. 7 ustawy o świadczeniach.

W dniu [...] czerwca 2011 r. Komisja konkursowa powiadomiła skarżącego o oddaleniu protestu z powodu jego bezzasadności. Wskazała m.in. na § 18 ust. 1 Zarządzenia Nr [...] Prezesa NFZ z dnia [...] sierpnia 2010 r. (z późn. zm.) w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej stanowiący, że oferent na wezwanie komisji może uzupełnić tylko braki formalne oferty. Formularz Ofertowy nie podlega zmianie ani uzupełnieniu.

W dniu [...] czerwca 2011 r. Komisja konkursowa wezwała S. w P. do złożenia wyjaśnień do dnia [...] czerwca 2011 r. do godziny 15.30 w kwestii potwierdzenia złożonej deklaracji udziału procentowego lekarzy, o których mowa w formularzu ofertowym w rozdziale 2.1 str. 46, według wzoru załączonego do niniejszego wezwania. Żądane wyjaśnienia

zostały udzielone w terminie. W toku postępowania nr [...] przeprowadzono weryfikację czasu pracy personelu zgłoszonego w ofercie S. w P. łącznie z czasem pracy personelu wykazanego w poszczególnych ofertach w skali całego kraju, tj. ofertach złożonych do postępowań konkursowych prowadzonych przez pozostałe Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia.

Organ stwierdził, że weryfikacja wynikała z faktu, iż w dniu [...] maja 2011 r. Centrala Narodowego Funduszu Zdrowia udostępniła Oddziałom Wojewódzkim NFZ, na wewnętrznym serwerze FTP, analizę przekazanych przez OW NFZ danych dotyczących średniotygodniowego czasu pracy lekarzy systemu oraz ambulansów zgłoszonych do ofert biorących udział w prowadzonych w skali kraju postępowaniach w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ratownictwo medyczne obowiązujących od dnia [...] lipca 2011 r. oraz danych przekazanych przez [...] OW NFZ pozyskanych z obecnie obowiązujących umów o udzielanie w/w świadczeń. Weryfikacja czasu pracy lekarzy miała na celu szczegółowe sprawdzenie i ewentualnie zweryfikowanie czasu pracy wynoszącego lub przekraczającego 168 godzin tygodniowo. Wskazano, iż wykazanie w ofertach różnych świadczeniodawców lekarza, którego łączny średniotygodniowy czas pracy wynosi 168 godzin, czyli faktu, że wykonuje on pracę przez 7 dni w tygodniu, codziennie w wymiarze 24 godzin na dobę stwarza sytuację powodującą niemożliwość realizacji świadczeń opieki zdrowotnej przez takiego lekarza, w wymiarze czasu pracy wskazanym w tych ofertach.

Organ ustalił, ze w postępowaniu nr [...]nie stwierdzono elementów spornych czasu pracy personelu zgłoszonego przez S. w P. w skali kraju.

Stwierdził, że system komputerowy NFZ na podstawie złożonych i wczytanych zapytań ofertowych i ankiet oferentów wygenerował automatycznie "Ranking otwarcia", w kolejności malejącej łącznej liczby punktów oceny. Konkurent skarżącego – S. w P.- otrzymał 222,53 pkt. Skarżący nie został uwzględniony w "Rankingu otwarcia", ponieważ jego oferta została odrzucona przed dniem sporządzenia powyższego rankingu.

W dniu [...] czerwca 2011 r. w części niejawnej postępowania komisja konkursowa dokonała ostatecznej oceny i porównania ofert złożonych do przedmiotowego postępowania i z "Rankingu końcowego" wynika, że konkurent skarżącego otrzymał łącznie 222,53 pkt. Tego dnia nastąpiło rozstrzygnięcie postępowania nr [...] prowadzonego w trybie rokowań i wybrana została oferta nr [...] złożona przez Samodzielny Publiczny Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej w P.

[...] Region [...] pismem z [...] czerwca 2011 r. złożył do [...]OW NFZ odwołanie od rozstrzygnięcia postępowania nr [...]. Domagał się niezwłocznego wyznaczenia terminu zapoznania się z dokumentacją postępowania, w tym dokumentacją oferenta, którego oferta została wybrana w wyniku rozstrzygnięcia przedmiotowego postępowania. Wniósł o szczegółowe określenie ilości punktów przyznanych oferentom w poszczególnych kryteriach dokonywanej oceny oferty z podaniem uzasadnienia dokonanej punktacji. Zarzucił naruszenie:

art. 134 ust. 1 i ust. 2 ustawy o świadczeniach bowiem:

Komisja konkursowa w sposób niezasadny przyznała konkurentowi dodatkowe punkty z tytułu procentowego udziału czasu pracy lekarzy o specjalności medycyna ratunkowa w średniotygodniowym czasie pracy lekarzy, podczas, gdy nienależycie zweryfikowała wystąpienie konfliktów w przypadku tych lekarzy, a także nie sprawdziła, czy lekarze wskazani w ofercie mają nawiązane stosunki prawne z oferentem na dzień składania ofert;

Komisja konkursowa w sposób nieuzasadniony przyznała jego konkurentowi dodatkowe punkty z tytułu przedstawienia certyfikatu jakości ISO na wszystkie jednostki - zespoły ratownictwa medycznego.

art. 147, art. 148 pkt. 1 i 2 oraz art. 149 ust. 1 pkt. 2 i 7 ustawy o świadczeniach z uwagi na okoliczności wskazane w punkcie 1 litera a) i b);

art. 149 ust. 1 pkt. 7 ustawy o świadczeniach z uwagi na oddalenie protestu wskazując, że z obowiązujących przepisów nie wynika zakaz poprawiania lub uzupełniania danych zawartych w formularzu ofertowym, a w szczególności poprawiania oczywistych błędów pisarskich i rachunków, jak miało to miejsce w przypadku oferty odwołującego.

Organ ustalił, że pismem z [...] czerwca 2011 r. odwołujący został zawiadomiony o możliwości zapoznania się z aktami postępowania.

Dyrektor [...] OW NFZ w dniu [...] czerwca 2011 r. wydał decyzję nr [...], w której nie uwzględnił odwołania. Wskazał w uzasadnieniu, że postępowanie nr [...] przeprowadzone zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

N. Region [...] pismem z [...] lipca 2011 r. złożył odwołanie od powyższej decyzji do Prezesa NFZ za pośrednictwem Dyrektora [...] OW NFZ. Podtrzymał zarzuty przedstawione w odwołaniu z [...] czerwca 2011r.

Pismem z [...] sierpnia 2011 r. Prezes Funduszu poinformował odwołującego o przysługującym mu prawie do wypowiedzi, co do zebranych dowodów.

Pismem z [...] sierpnia 2011 r. pełnomocnik odwołującego poinformował Prezesa Funduszu, w związku z udostępnieniem stronie dokumentów postępowania bez oferty konkurenta wskazał, że jego prawo do zapoznania się z dokumentami postępowania zostało zrealizowane.

Po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] OW NFZ nr [...] z [...] czerwca 2011 r. Prezes Funduszu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powołując się na art. 154 ust. 1 i art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach, stwierdził, że w postępowaniu odwoławczym od rozstrzygnięcia konkursu ofert organy obu instancji zobowiązane są do zbadania, czy rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisję zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania i czy doszło do naruszenia interesu prawnego odwołującego. Podkreślił, że oferenci przystępujący do postępowania prowadzonego w trybie konkursu ofert, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, powinni spełniać wymagania określone przez Prezesa Funduszu, na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach, w:

zarządzeniu Nr 49/2010/DSOZ z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (z późn. zm.);

zarządzeniu Nr 12/2011/DSM z dnia 14 marca 2011 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ratownictwo medyczne.

Ocena ofert następowała w oparciu o zarządzenie Nr 73/2009/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 13 listopada 2009 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (z późn. zm,).

Prezes Funduszu potwierdził ustalony przez organ I instancji stan faktyczny.

Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów stwierdził, że udostępnienie odwołującemu oferty podmiotu konkurencyjnego stanowiłoby naruszenie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503, z późn. zm.), a także ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198, z późn. zm.). Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji czynem nieuczciwej konkurencji jest przekazanie, ujawnienie lub wykorzystanie cudzych informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa albo ich nabycie od osoby nieuprawnionej, jeżeli zagraża lub narusza interes przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Jednocześnie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej stwierdza, że "(...) prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (...)". Ponadto odwołał się do art. 55 k.c. wskazując, że konkurent odwołującego jest przedsiębiorcą, a jego oferta zawierała informacje o przedsiębiorstwie oraz o osobach u niego zatrudnionych, których ujawnienie przez Fundusz przedstawicielom odwołującego należy uznać za czynność wypełniającą znamiona czynu nieuczciwej konkurencji. Wskazane dane o przedsiębiorstwie mają charakter informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa. Ujawnienie tajemnicy przedsiębiorstwa naraża ujawniającego na roszczenie ze strony podmiotu, którego informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa są przekazywane. Przekazanie odwołującemu dokumentacji zawierającej ofertę S. w P. narażałoby Fundusz na możliwość wystąpienia z roszczeniem przez tego świadczeniodawcę, którego tajemnice przedsiębiorstwa zostałyby ujawnione. W ofercie konkurenta znajdują się informacje o pracownikach zatrudnionych do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ratownictwo medyczne. Przekazanie tego typu informacji przedstawicielom odwołującego byłoby także naruszeniem dóbr osobistych pracowników S. w P. Powołując się na art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926, z późn. zm.) stwierdził, że przekazanie odwołującemu informacji zawierających imiona i nazwiska pracowników konkurenta oraz m.in. informacji o ich wykształceniu i numerze prawa wykonywania zawodu, znajdujących się w ofercie tego świadczeniodawcy oznaczałoby, iż tożsamość tych osób można by określić w sposób bezpośredni, a to stanowiłoby naruszenie przepisów ustawy o ochronie danych osobowych. Udostępnianie odwołującemu oferty konkurenta, wywołałoby sytuację, w której jeden z konkurentów w postępowaniu konkursowym wszedłby w posiadanie pełnej informacji o pozostałym (w tym wiedzy o danych wrażliwych), który nie będąc stroną postępowania administracyjnego wszczętego na podstawie art. 154 ustawy o świadczeniach (w postępowaniu administracyjnym stroną nie jest, a w postępowaniu sądowo - administracyjnym może być dopuszczony jedynie w charakterze uczestnika postępowania) - nie miałby takiej możliwości. W takiej sytuacji odwołujący byłby w pozycji uprzywilejowanej w odniesieniu do konkurencyjnego świadczeniodawcy biorącego udział w postępowaniu konkursowym. W ten sposób równe traktowanie stron w postępowaniu konkursowym i symetria pozycji uczestników biorących udział w tym postępowaniu, przekształciłaby się w asymetrię ich sytuacji prawnej i naruszenie równego traktowania tych samych podmiotów w ramach postępowania administracyjnego.

Takie postępowanie byłoby, zdaniem organu, obejściem zasady równości stron w postępowaniu konkursowym, de facto przeniesionym już na grunt postępowania administracyjnego, gdy zasada równości stron jest kanonem postępowania konkursowego. Na potwierdzenie przytoczył stanowisko wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt II GSK 264/10 z dnia 16 marca 2011 r., w którym wskazuje na wymóg takiego prowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, które gwarantuje zachowanie uczciwej konkurencji. Oznacza to nieujawnianie do wiadomości publicznej informacji technicznych, technologicznych, organizacji przedsiębiorstwa lub innych informacji posiadających wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Nie zgodził się z tym, że oferta konkurencyjnego świadczeniodawcy w sposób nieograniczony podlega ujawnieniu innym świadczeniodawcom. Nie podlegają bowiem ujawnieniu dane zawarte w ofercie, objęte tajemnicą przedsiębiorstwa oraz ustawowo chronione dane osobowe (...)".

Ocenił, że z dokumentacji wynika, że wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem udostępnione zostały oferentom na takich samych zasadach. Przystępując do postępowania odwołujący mógł i powinien zapoznać się z warunkami wymaganymi od świadczeniodawców oraz kryteriami oceny ofert, które były dla wszystkich biorących w przedmiotowym postępowaniu udział jednakowe. Uwagi dotyczące warunków wymaganych od świadczeniodawców oraz kryteriów oceny ofert mogą być zgłaszane na etapie konsultacji projektu takich warunków, natomiast ustalone, na podstawie art. 146 ustawy o świadczeniach, przez Prezesa Funduszu są wiążące w danym postępowaniu. Podkreślił, że każdy ze świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu złożył stosowne oświadczenie, iż zapoznał się z warunkami postępowania dotyczącymi zawierania umów i nie zgłasza do nich zastrzeżeń oraz przyjmuje je do stosowania. Oświadczenie o powyższej treści zostało złożone przez wszystkich oferentów biorących udział w przedmiotowym postępowaniu.

Prezes Funduszu wskazał na kryteria jakie, zgodnie z art. 148 ustawy o świadczeniach ustawodawca zastrzegł przy porównaniu ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Obejmują one w szczególności: ciągłość, kompleksowość, dostępność, jakość udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną na podstawie wewnętrznej oraz zewnętrznej oceny, która może być potwierdzona certyfikatem jakości lub akredytacją oraz cenę i liczbę oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz kalkulację kosztów.

Prezes Funduszu stwierdził, że z mocy art. 146 ustawy o świadczeniach do niego należą kompetencje do określenia kryteriów oceny ofert, warunków wymaganych od świadczeniodawców. Kryteria oceny ofert w przedmiotowym postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie od [...] lipca 2011 r. świadczeń opieki zdrowotnej zostały określone w zarządzeniu Nr 73/2009/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 13 listopada 2009 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z późn. zm. - zwanym dalej "zarządzeniem w sprawie określenia kryteriów oceny ofert". Szczegółowe parametry kryteriów oceny, o których mowa powyżej oraz wagę poszczególnych kryteriów w ocenie łącznej - w odniesieniu do świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ratownictwo medyczne, w zakresie: świadczenia udzielane przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego - określone zostały w tabeli 1.9.1 w załączniku nr 1 do zarządzenia w sprawie określenia kryteriów oceny ofert. Natomiast w tabeli 1.9.3 w załączniku nr 1 do zarządzenia w sprawie określenia kryteriów oceny ofert określono szczegółowe parametry kryteriów oceny oraz wagę poszczególnych kryteriów w ocenie łącznej, w odniesieniu do świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ratownictwo medyczne, w zakresie: świadczenia udzielane przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego. Sposób oceny ofert pod względem kryterium ceny, dla wszystkich rodzajów i zakresów świadczeń opieki zdrowotnej, określono w załączniku nr 2 do w/w zarządzenia.

Prezes Funduszu stwierdził, że załącznik nr 1 do zarządzenia w sprawie określenia kryteriów oceny ofert, tab. 1.9.1 - ratownictwo medyczne - specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego oraz tab. 1.9.3 - ratownictwo medyczne - podstawowe zespoły ratownictwa medycznego, szczegółowo wskazuje parametry kryteriów oceny ofert oraz ich wagi punktowe. Ocena punktowa poszczególnych kryteriów oceny ofert dokonywana jest automatycznie przez system komputerowy Funduszu na podstawie ankiet wypełnianych przez oferenta podczas składania oferty, dotyczących danego kryterium. Wartość punktowa pozycji oferty w danym kryterium wynika z sumowania punktów uzyskanych w poszczególnych pytaniach ankietowych na podstawie udzielonej przez oferenta odpowiedzi i ustalonej punktacji danej odpowiedzi. Brane są pod uwagę wszystkie pytania z ankiet dotyczących danego kryterium. W oparciu o przedstawione powyżej kryteria oceny ofert, na podstawie danych złożonych przez oferenta i wczytanych zapytań ofertowych, tj. odpowiedzi udzielonych przez oferentów na pytania zawarte w formularzu ofertowym oraz złożonych ankiet dokonana została ocena ofert, ich porównanie. Na tej podstawie sporządzony został ranking otwarcia. Powstaje on przy pomocy systemu informatycznego w kolejności malejącej łącznej liczby punktów oceny i – co do zasady - jego klasyfikacji nie podlegają oferty, które zostały odrzucone przed dniem sporządzenia rankingu otwarcia.

Prezes Funduszu stwierdził, że podczas postępowania nr [...] komisja konkursowa sporządziła również ranking końcowy. Ranking ten zawiera ofertę, która nie została odrzucona. Odrzucenie, na podstawie art. 149 ustawy o świadczeniach dotyczy oferty:

złożonej po terminie,

zawierającej nieprawdziwe informacje,

jeżeli świadczeniodawca nie określił przedmiotu oferty lub nie podał proponowanej liczby lub ceny świadczeń opieki zdrowotnej,

- jeżeli zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia,

- jeżeli jest nieważna na podstawie odrębnych przepisów,

- jeżeli świadczeniodawca złożył ofertę alternatywną,

- jeżeli oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach lub oferta została złożona przez świadczeniodawcę, z którym została rozwiązana, przez oddział wojewódzki Funduszu prowadzący postępowanie, umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w określonym rodzaju lub zakresie w trybie natychmiastowym z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy.

W rankingu końcowym oferty uszeregowane są w kolejności wynikającej z łącznej liczby punktów oceny, z uwzględnieniem wyników negocjacji, malejąco według liczby uzyskanych punktów z oceny. W przedmiotowym postępowaniu maksymalna liczba punktów możliwych do uzyskania przez oferenta wynosiła 246 pkt Komisja konkursowa prowadząca postępowanie nr [...] dokonała wyboru świadczeniodawcy, który uzyskał większą liczbę punktów oceny. S. w P. otrzymał 222,53 pkt oceny.

Stwierdził, że oferta odwołującego nie mogła zostać wybrana, ponieważ została odrzucona przez Komisję konkursową, wobec niespełnienia wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt. 3 ustawy o świadczeniach, poprzez niezapewnienie gotowości funkcjonowania specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego w minimalnym wymaganym składzie osobowym lekarzy zgodnie z zarządzeniem w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ratownictwo medyczne.

Prezes Funduszu wskazał, że art. 36 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. Nr 191, poz. 1410, z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą o PRM" stwierdza, iż w skład specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego wchodzą co najmniej trzy osoby uprawnione do wykonywania medycznych czynności ratunkowych, w tym lekarz systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego oraz pielęgniarka systemu lub ratownik medyczny. Art. 3 pkt 3 ustawy o PRM wskazuje, że lekarzem systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego jest lekarz posiadający tytuł specjalisty w dziedzinie medycyny ratunkowej albo lekarz, który ukończył co najmniej drugi rok specjalizacji w dziedzinie medycyny ratunkowej, z zastrzeżeniem art. 57. Natomiast art. 57 ustawy o PRM stwierdza, iż do dnia 31 grudnia 2020 r. lekarzem systemu może być lekarz posiadający specjalizację lub tytuł specjalisty albo który ukończył co najmniej drugi rok specjalizacji w dziedzinie: anestezjologii i intensywnej terapii, chorób wewnętrznych, chirurgii ogólnej, chirurgii dziecięcej, ortopedii i traumatologii narządu ruchu, ortopedii i traumatologii lub pediatrii.

Prezes Funduszu ustalił, że w ofercie odwołującego wykazano 8 lekarzy, którzy mogą udzielać świadczeń opieki zdrowotnej w ramach dwóch specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego na obszarze rejonu operacyjnego Nr [...] z wykonywaniem zadań dyspozytora medycznego w lokalizacji P.:

1) lekarz - specjalizacja: medycyna ratunkowa (specjalista) - średniotygodniowy czas pracy: 36 godzin;

2) lekarz - specjalizacja: medycyna ratunkowa (w trakcie) - średniotygodniowy czas pracy: 50 godzin;

3) lekarz - specjalizacja: medycyna ratunkowa (w trakcie) - średniotygodniowy czas pracy: 69 godzin;

4) lekarz - specjalizacja: choroby wewnętrzne (I stopień) - średniotygodniowy czas pracy: 14 godzin;

5) lekarz - specjalizacja: medycyna ratunkowa (specjalista) - średniotygodniowy czas pracy: 50 godzin;

6) lekarz - specjalizacja: anestezjologia i intensywna terapia (w trakcie) -średniotygodniowy czas pracy: 69 godzin;

7) lekarz - specjalizacja: anestezjologia i intensywna terapia (w trakcie) - średniotygodniowy czas pracy: 14 godzin;

8) lekarz - specjalizacja: choroby wewnętrzne (w trakcie) - średniotygodniowy czas pracy: 30 godzin.

W związku z powyższym uznał, że łączny średniotygodniowy czas pracy 8 lekarzy wykazanych w ofercie N. Region [...] złożonej do postępowania nr [...] wynosi 332 godziny. Natomiast zabezpieczając należycie udzielanie świadczeń przez dwa specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego na obszarze rejonu operacyjnego Nr [...] z wykonywaniem zadań dyspozytora medycznego w lokalizacji P. należało wykazać lekarzy systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego, których łączny średniotygodniowy czas pracy będzie wynosił 336 godzin (dzień = 24 godziny; tydzień = 24 godziny x 7 = 168 godziny; 2 specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego w tygodniu x 168 godzin = 336 godziny).

Zdaniem organu, skoro łączny średniotygodniowy czas pracy 8 lekarzy wykazanych w ofercie odwołującego wynosi 332 godziny, oznacza to, iż czas pracy 8 lekarzy jest za krótki, aby zapewniony był przez tego oferenta jeden z podstawowych warunków wymaganych, tj. tygodniową gotowość dwóch specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego (336 godziny). W związku z powyższym uznał, iż Komisja konkursowa prowadząca przedmiotowe postępowanie działała prawidłowo odrzucając ofertę N. Region [...] .Prawidłowo oceniła, że oferta odwołującego nie spełniała warunków określonych w przepisach prawa dotyczących wymaganego personelu, który zabezpieczyłby całodobowe udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ratownictwo medyczne na obszarze rejonu operacyjnego Nr [...] z wykonywaniem zadań dyspozytora medycznego w lokalizacji P.

Prezes Funduszu stwierdził, że w świetle art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o PRM oferta odwołującego podlegała odrzuceniu ze względów merytorycznych. Powołał się na art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach, który stwierdza o odrzuceniu oferty, jeżeli oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach. Wskazał, że obowiązkiem komisji konkursowej prowadzącej postępowanie jest odrzucenie oferty niespełniającej wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa Funduszu. Powołał się na jednoznaczne stanowisko o odrzuceniu oferty niespełniającej warunków merytorycznych. Jeśli "(...) Oferta lub oferent nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa Funduszu i na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach. Ta przyczyna odrzucenia oferty ze wzglądów praktycznych ma w pierwszym etapie postępowania wyeliminować podmioty, które niespełnianą warunków merytorycznych (...)" ["Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - komentarz" - Krzysztof Baka, Grzegorz Machulak, Agnieszka Pietraszewska - Macheta oraz Andrzej Sidorko].

W chwili składania swojej oferty do postępowania nr [...] odwołujący wskazał w niej właściwe informacje oraz dołączył wymaganą dokumentację. Zgodnie z § 17 ust. 4 zarządzenia Nr 49/2010/DSOZ Prezesa NFZ z 31 sierpnia 2010 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (z późn. zm.) informacje zawarte w ofercie oraz dołączona dokumentacja są wiążące dla oferenta i nie można ich modyfikować poprzez przedstawianie nowych danych dotyczących podwykonawców oraz personelu. W tej sytuacji składanie przez oferenta, po terminie złożenia oferty, wobec komisji konkursowej prowadzącej postępowanie nr [...], oświadczenia, iż pomylił się, gdyż wykazał w formularzu ofertowym w przypadku "(...) dr P... Ł..., lekarza o specjalności medycyna ratunkowa 36 godzin czasu pracy, a nie jak powinno być wpisano 56 godzin czasu pracy (...)", ocenił jako działanie zmierzające do zmiany treści oferty w trakcie postępowania konkursowego.

Prezes Funduszu stwierdził, że oferent – N. Region [...] przystępując do postępowania nr [...] oświadczał, iż ma pełną wiedzę na temat sporządzania oferty oraz zapoznał się z przepisami wskazującymi wymogi, które powinna spełniać oferta. Przystępując do postępowania nr [...] M. B., Dyrektor N. Region [...] złożyła oświadczenie, że jako Oferent zapoznała się m.in. z regulaminem technicznym przygotowania oferty określonym przez oddział wojewódzki Funduszu oraz zapoznała się z aplikacjami informatycznymi określonymi przez oddział Funduszu w regulaminie technicznym przygotowania oferty.

Nie zgodził się z argumentacją odwołującego wyrażoną w piśmie z dnia [...] czerwca 2011 r., skierowanym do Komisji konkursowej, iż "(...) w ofercie złożonej w postępowaniu V,. nr [...] wkradł się oczywisty błąd pisarski, tj. w przypadku dr P... Ł..., lekarza o specjalności medycyna ratunkowa, zostało wpisane 36 godzin czasu pracy, a nie jak powinno być wpisano 56 godzin czasu pracy (...)". Błędne podanie informacji określił jako niedbalstwo, które jako zawinione przez oferenta, nie może go usprawiedliwiać i umożliwiać mu dokonywanie zmian w ofercie. Jako element zawiniony przez oferenta organ określił także błąd powstały w wyniku nieznajomości przepisów prawa. Wskazuje na to zasada "Ignorantia iuris nocet", dlatego też błąd powstały w wyniku nieznajomości przepisów prawa nie jest przesłanką usprawiedliwiającą oferenta i dającą mu możliwość dokonywania zmian w ofercie.

W związku z powyższym nie zgodził się z odwołującym, iż podczas postępowania nr [...] naruszono art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach, poprzez odrzucenie oferty N. Region [...], ponieważ jego oferta nie spełniała warunków dotyczących wymaganego personelu - lekarzy, którzy zabezpieczyliby całodobowe udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez dwa specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego na obszarze rejonu operacyjnego Nr [...] z wykonywaniem zadań dyspozytora medycznego w lokalizacji P.

Prezes Funduszu nie zgodził się z twierdzeniem, iż komisja konkursowa nienależycie zweryfikowała wystąpienie konfliktów czasu pracy personelu zgłoszonego w ofercie S. w P., ponieważ w toku postępowania przeprowadzono dokładną weryfikację czasu pracy personelu zgłoszonego w ofercie podmiotu wybranego podczas przedmiotowego postępowania, poprzez weryfikację łącznego czasu pracy personelu wykazanego w poszczególnych ofertach w skali całego kraju, tj. ofertach złożonych do postępowań konkursowych prowadzonych przez pozostałe Oddziały Wojewódzkie Funduszu, co zostało szczegółowo opisane we wcześniejszych rozważaniach. Weryfikacja czasu pracy lekarzy miała na celu szczegółowe sprawdzenie i ewentualnie ustalenie czasu pracy wynoszącego lub przekraczającego 168 godzin tygodniowo. W postępowaniu nr [...] nie stwierdzono elementów spornych czasu pracy personelu zgłoszonego przez S.w P.w skali kraju.

Nie zodził się z zarzutem dotyczącym braku posiadania przez konkurenta właściwego certyfikatu ISO w zakresie usług medycznych ratownictwa medycznego realizowanych przez jednostkę ważnego w dniu złożenia oferty. Stwierdził, że z treści punktu 6.2 znajdującego się w załączniku nr 3 do zarządzenia w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ratownictwo medyczne wynika, iż podczas postępowania dotyczącego wyłonienia podmiotów do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ratownictwo medyczne dodatkowo ocenianym jest "Posiadanie certyfikatu ISO w zakresie usług medycznych ratownictwa medycznego realizowanych przez jednostkę, ważnego w dniu złożenia ofert". Dla wyjaśnienia pojęcia "jednostki" istotnym jest wskazanie, iż zgodnie z art. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. Nr 191, poz. 1410, z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą o PRM" oraz z § 2 ust. 1 pkt. 10 zarządzenia w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ratownictwo medyczne świadczeniodawcą udzielającym świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ratownictwo medyczne może być wyłącznie zakład opieki zdrowotnej będący dysponentem zespołów ratownictwa medycznego, o których mowa w art. 32 ust. 1 pkt. 2 ustawy o PRM.

Dodatkowo podniósł, iż § 13 ust. 1 pkt 7 lit. c zarządzenia Nr 49/2010/DSOZ Prezesa NFZ z 31 sierpnia 2010 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej stwierdza, że w przypadku oferentów składających ofertę do postępowania, dotyczącego wyłonienia podmiotów udzielających świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ratownictwo medyczne, oferent przedstawia dodatkowo m.in. kopię certyfikatu ISO w zakresie ratownictwa medycznego w przypadku posiadania przez oferenta takiego certyfikatu.

W skardze złożonej do tutejszego Sądu F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła o uchylenie decyzji w całości oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 15, art. 77 § 1 i § 4 oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., w stopniu mającym wpływ na wynik rozstrzygnięcia odwołania i wydanie decyzji, poprzez niewłaściwe zastosowanie i brak wyjaśnienia dokładnie stanu faktycznego z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz słusznego interesu strony postępowania, a tym samym nieprawidłowe uzasadnienie decyzji, w ten sposób, że:

a) Prezes NFZ odmawiając uwzględnienia, odwołania nie wyjaśnił, w sposób przekonujący okoliczności przyznania przez komisję konkursową w sposób nieuzasadniony oferentowi, którego oferta została wybrana jako najlepsza, dodatkowych punktów z tytułu przedstawienia certyfikatu jakości ISO i okoliczności braku odrzucenia wskazanej oferty na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach pomimo tego, że drugi oferent nie przedstawił certyfikatu jakości ISO na wszystkie jednostki - zespoły ratownictwa medycznego. Odwołujący posiadał, w dniu złożenia oferty, certyfikat jakości ISO na wszystkie jednostki - zespoły ratownictwa medycznego. Zgodnie z treścią punktu 6.2. Załącznika nr 3 do zarządzenia Nr 12/2011/DSM Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 14 marca 2011 r., aby otrzymać dodatkowe punkty konieczne "Posiadanie certyfikatu ISO w zakresie usług medycznych ratownictwa medycznego realizowanych przez jednostkę, ważnego w dniu złożenia oferty". W kontekście przedstawionej treści punktu 6.2. szczegółowego wyjaśnienia wymaga pojecie "jednostki". Przepis § 2 ust. 1 Zarządzenia Nr 12/2011/DSM Prezesa NFZ z 14 marca 2011 r. nie zawiera definicji "jednostki". Jednocześnie z § 2 ust. 2 tego Zarządzenia wynika, iż "Określenia inne niż wymienione w ust. 1 użyte w zarządzeniu, mają znaczenie nadane im w przepisach odrębnych, w tym w szczególności w ustawie z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym, rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 28 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ratownictwa medycznego (Dz. U. z 2009 r. Nr 139. poz. 1137) oraz Ogólnych warunkach umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej stanowiących załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2008 r. Nr 81, poz. 484)".

Pojęcie “jednostki" zostało, zdaniem skarżącego, dokładnie zdefiniowane w przepisach ustawy o PRM. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt. 2 – w ramach systemu działają jednostki systemu, o których mowa w art. 32 ust. 1 - zapewniające utrzymanie gotowości ludzi, zasobów i jednostek organizacyjnych. Stosownie do treści art. 32 ust. 1 pkt. 2 ustawy o PRM jednostkami systemu są zespoły ratownictwa medycznego, w tym lotnicze zespoły ratownictwa medycznego - zwane dalej .. jednostkami systemu", na których świadczenia zawarto umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Uwzględniając treść punktu 6.2. Załącznika nr 3 do zarządzenia Nr 12/2011/DSM Prezesa NFZ z 14 marca 2011 r. o treści "Posiadanie certyfikatu ISO w zakresie usług medycznych ratownictwa medycznego realizowanych przez jednostkę, ważnego w dniu złożenia oferty" w kontekście treści ustawy o PRM, Zarządzenia Nr 12/2011/DSA1 Prezesa NFZ z 14 marca 2011r., Ogólnych warunkach umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej stanowiących załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z 6 maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz U. z 2008 r. Nr 81, poz. 484) - należy uznać, że wymaganiem Narodowego Funduszu Zdrowia jest posiadanie certyfikatu ISO w zakresie usług medycznych ratownictwa medycznego dla każdej jednostki, tj. każdej jednostki systemu - każdego zespołu ratownictwa medycznego zakładu opieki zdrowotnej będącego dysponentem tych zespołów ratownictwa medycznego. Przeciwna interpretacja jest nie do pogodzenia z zasadami równości i uczciwej konkurencji, a także z treścią art. 140 ust. 2 pkt. 1 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym "Przedmiotu zamówienia nie można opisywać w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję" oraz art. 147, zgodnie z którym "Kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców sa jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania".

b) Prezes NFZ nie przedstawił odwołującemu pełnej dokumentacji postępowania z uwzględnieniem oferty złożonej przez drugiego oferenta, zatem zarzucił naruszenie art. 134 ust. 1 i ust. 2 ustawy o swiadczeniach, zgodnie z którym Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji", a "Wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej udostępniane są świadczeniodawcom na takich samych zasadach." przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Do naruszenia wskazanego przepisu doszło z uwagi na okoliczności wskazane w punkcie 1 litera od a) do b).

2) Zdaniem skarżącego doszło do naruszenia: art. 146 ust. 1 ustawy o świadczeniach, z uwagi na okoliczności wskazane w punkcie 1 litera od a) do b) oraz z uwagi na odrzucenie oferty oferenta, art. 148 pkt 1 i pkt 2 ustawy o świadczeniach stanowiących o zasadach porównania ofert, które obejmuje w szczególności ciągłość, kompleksowość, dostępność, jakość udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną, na podstawie wewnętrznej oraz zewnętrznej oceny, która może być potwierdzona certyfikatem jakości lub akredytacją", przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie z uwagi na okoliczności wskazane w punkcie 1 litera od a) do b), art. 149 ust. 1 pkt 2, pkt 7 oraz art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, do czego doszło w wyniku odrzucenia oferty oferenta.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutu skarżącego braku posiadania przez konkurenta właściwego certyfikatu ISO w zakresie usług medycznych ratownictwa medycznego realizowanych przez jednostkę ważnego w dniu złożenia oferty stwierdził, iż jest nietrafny, ponieważ w dokumentacji dotyczącej postępowania nr [...] znajduje się certyfikat ISO [...] wystawiony S. w P., ul. [...],[...] P. - Polska, przez firmę I., [...] M. - Świadczenie usług medycznych w zakresie: Leczenia Szpitalnego, Specjalistki Ambulatoryjnej, Opieki Psychiatrycznej i Leczenia Uzależnień, Diagnostyki Laboratoryjnej, Diagnostyki Obrazowej, Rehabilitacji Leczniczej, Ratownictwa Medycznego, Opieki Długoterminowej, Podstawowej Opieki Zdrowotnej w tym Nocna i Świąteczna Pomoc Lekarska, Pielęgniarska i Transport Sanitarny, Sterylizacja. Przytoczony certyfikat ISO ważny jest od dnia [...] grudnia 2010 r. do dnia [...] grudnia 2013 r. Także informacja zawarta w Księdze Rejestrowej Nr [...] S. w P. z [...] kwietnia 2011 r. prowadzonej przez Wojewodę [...] wskazuje, iż ten Świadczeniodawca posiada certyfikat ISO [...] przyznany j.w. w dniu [...] grudnia 2011 r. Tym samym Samodzielny Publiczny Zespól Zakładów Opieki Zdrowotnej w P. posiada certyfikat ISO w zakresie usług medycznych ratownictwa medycznego realizowanych przez jednostkę.

Wskazał, że Fundusz, zgodnie z art. 10 § 1 oraz art. 12 § 1 k.p.a., zapewnił skarżącemu czynny udział w każdym stadium postępowania poprzez umożliwienie zapoznania się z całością zebranego w sprawie materiału oraz wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem udostępnione zostały oferentom na takich samych zasadach. Oświadczenie każdego ze świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu o zapoznaniu się z warunkami postępowania dotyczącymi zawierania umów i nie zgłaszanie do nich zastrzeżeń oraz przyjęcie ich do stosowania zostało złożone przez wszystkich oferentów biorących udział w przedmiotowym postępowaniu.

Podnosił, że odrzucenie oferty skarżącego nastąpiło z przyczyn merytorycznych na wstępnym etapie postępowania i w takim momencie, iż nie podlegała ona klasyfikacji w rankingu otwarcia oraz w rankingu końcowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie według przesłanek celowości czy słuszności.

Ponadto, w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] stycznia 2012 r. nr [...] nie narusza przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani prawa materialnego w sposób mający znaczenie dla rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach, świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga (do sądu administracyjnego) na zasadach określonych w art. 153 i 154 tej ustawy. Zasady przeprowadzania postępowania, o których mowa w art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach, zostały określone w Dziale VI ustawy o świadczeniach zatytułowanym Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami. Są to m.in.: zasada udzielania i finansowania świadczeń zdrowotnych na podstawie umów cywilnoprawnych (art. 132 ust. 1 ustawy o świadczeniach), zasada równego traktowania wszystkich świadczeniodawców (art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach), zasada jawności kontraktów z Funduszem wobec osób trzecich ( art. 135 ust. 1 ustawy o świadczeniach), zasada jawności kryteriów oceny ofert i warunków wymaganych od świadczeniodawców oraz zakaz ich zmiany w toku postępowania (art. 147 ustawy o świadczeniach). Natomiast przepisy art. 142-145 ustawy o świadczeniach określają szczegółowe zasady prowadzenia postępowania w trybie konkursu ofert i rokowań.

Wyrazem realizacji zasady zapewniającej równe traktowanie świadczeniodawców jest wynikająca z przepisów art. 146 ust. 1 pkt 1, 2, 3 ustawy o świadczeniach delegacja do wydania przez Prezesa Funduszu dokumentów określających przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteria oceny ofert oraz warunki wymagane od świadczeniodawców, przy czym stosownie do art. 146 ust. 2 ustawy o świadczeniach Prezes Funduszu przed określeniem przedmiotu postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteriów oceny ofert i warunków wymaganych od świadczeniodawców zasięga opinii właściwych konsultantów krajowych.

Wydawanie wzmiankowanych dokumentów, niebędących decyzjami administracyjnymi w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 24 lutego 2011 r. II GSK 263/10), jest wynikiem kompetencji Prezesa NFZ z zakresu kierowania ustawową i statutową działalnością organu. W ramach pragmatyki tego kierowania, w tym wykonywania nałożonych ustawą zadań, Prezes NFZ, w drodze delegacji z art. 146 ustawy o świadczeniach podejmuje zarządzenia. Obejmują one istotne zagadnienia/elementy związane z postępowaniem prowadzonym w trybie konkursu ofert dotyczącym umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, określając warunki zawierania tych umów dla poszczególnych rodzajów świadczeń. Oferent (świadczeniodawca) jest zobowiązany do przygotowania i złożenia oferty zgodnie z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów. Mają one bowiem charakter wzorca umownego (art. 384 kc), przez który rozumie się przygotowane przez proponenta z góry, jeszcze przed zawarciem umowy, postanowienia kształtujące treść stosunku prawnego wiążącego strony.

Warunki wymagane od świadczeniodawców (art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach), to ustalone przez Prezesa NFZ warunki sine qua non uczestnictwa w postępowaniu. Dotyczą one m.in. organizacji udzielania świadczeń. Formułowane są w ten sposób, że można je spełniać albo nie – spełnianie warunków nie podlega stopniowaniu.

Niespełnienie warunków wymaganych od świadczeniodawców skutkuje odrzuceniem oferty w części jawnej postępowania konkursowego, kiedy to ustala się (m.in.), które z ofert spełniają warunki, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach. Przepis art. 149 ust. 1 ustawy o świadczeniach wymienia enumeratywnie przypadki (przyczyny) odrzucenia oferty. Skonstruowany jest w ten sposób, że wystąpienie którejkolwiek z tych przyczyn powoduje konieczność (przymus) odrzucenia oferty, bez możliwości podjęcia przez organ innej decyzji. Niespełnianie przez oferenta lub ofertę warunków określonych przez Prezesa NFZ na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach (warunki wymagane od świadczeniodawców), to przyczyna odrzucenia oferty, która ma w pierwszym etapie postępowania wyeliminować podmioty, które nie spełniają warunków merytorycznych określonych w zarządzeniu Prezesa NFZ.

Oferent niespełniający któregoś z wymogów zarządzenia Prezesa NFZ, określającego merytoryczne warunki realizacji świadczeń danego rodzaju, otrzymuje pisemną informację o odrzuceniu jego oferty oraz przyczynach odrzucenia. Warunki postępowania oraz warunki zawierania umów (a także inne dokumenty) pobierane są przez oferenta (również w formie elektronicznej) w miejscu i terminie określonym w ogłoszeniu o postępowaniu.

W sprawie niniejszej chodzi o ogłoszenie nr [...] konkursu ofert w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ratownictwo medyczne, w zakresie: świadczenia udzielane przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego, świadczenia udzielane czasowo przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego, świadczenia udzielane przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego na obszarze rejonu operacyjnego Nr [...] z wykonywaniem zadań dyspozytora medycznego w lokalizacji P., na okres obowiązywania umowy od dnia [...] lipca 2011 r. do dnia [...] czerwca 2012 r. (akta administracyjne sprawy). W ogłoszeniu tym podano szczegółowe warunki udzielania świadczeń, objętych przedmiotowym postępowaniem.

Należy wskazać, że postępowanie w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej jest ogłoszone i prowadzone w oparciu o przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. z 2008 r. Dz. U. nr 164, poz. 1027 z późn. zm.) – zwana ustawą o świadczeniach, ustawę z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. Nr 191, poz. 1410 z późn. zm.)- zwana ustawą o PRM oraz o rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. nr 273, poz. 2719).

Oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, oferenci powinni spełniać wymagania określone przez Prezesa Funduszu (na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach), w szczegółowych warunkach udzielania świadczeń objętych przedmiotowym postępowaniem, które ustalone zostały w wymienionych w zaskarżonej decyzji zarządzeniach Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, które są dla świadczeniodawców wiążące i okoliczność tę potwierdził także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 lutego 2011 r. (sygn. akt II GSK 262/10).

Na gruncie niniejszej sprawy są to: zarządzenie Nr 49/2010/DSOZ z 31 sierpnia 2010 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (z późn. zm.), zarządzenie Nr 12/2011/DSM z 14 marca 2011 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ratownictwo medyczne oraz zarządzenie Nr 73/2009/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z 13 listopada 2009 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (z późn. zm.).

W aktach administracyjnych znajduje się oświadczenie skarżącego, a jego treść potwierdza, że wypełnił obowiązek zapoznania się z przepisami normującymi postępowanie oraz warunki zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej wymienione w ogłoszeniu, w tym z przewidzianymi w wymienionych tam przepisach.

Podstawą materialnoprawną odrzucenia oferty skarżącej był przepis art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym odrzuca się ofertę, jeżeli oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 tej ustawy.

Jak ustaliła Komisja konkursowa, potwierdzili w swoich decyzjach Dyrektor [...] OW NFZ oraz Prezes NFZ i co istotne – nie przeczy temu skarżący - w ofercie skarżący zaproponował 8 lekarzy, którzy mogą udzielać świadczeń opieki zdrowotnej w ramach dwóch specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego na obszarze rejonu operacyjnego Nr [...] z wykonywaniem zadań dyspozytora medycznego w lokalizacji P. i przedmiotowa oferta przedstawiała się następująco:

1) lekarz - specjalizacja: medycyna ratunkowa (specjalista) - średniotygodniowy czas pracy: 36 godzin;

2) lekarz - specjalizacja: medycyna ratunkowa (w trakcie) - średniotygodniowy czas pracy: 50 godzin;

3) lekarz - specjalizacja: medycyna ratunkowa (w trakcie) - średniotygodniowy czas pracy: 69 godzin;

4) lekarz - specjalizacja: choroby wewnętrzne (I stopień) - średniotygodniowy czas pracy: 14 godzin;

5) lekarz - specjalizacja: medycyna ratunkowa (specjalista) - średniotygodniowy czas pracy: 50 godzin;

6) lekarz - specjalizacja: anestezjologia i intensywna terapia (w trakcie) -średniotygodniowy czas pracy: 69 godzin;

7) lekarz - specjalizacja: anestezjologia i intensywna terapia (w trakcie) - średniotygodniowy czas pracy: 14 godzin;

8) lekarz - specjalizacja: choroby wewnętrzne (w trakcie) - średniotygodniowy czas pracy: 30 godzin.

Oznaczało to, że łączny średniotygodniowy czas pracy 8 lekarzy wykazanych w ofercie skarżacego złożonej do przedmiotowego postępowania wynosi 332 godziny. Okoliczności tej skarżący nie kwestionował w żadnym ze złożonych środków odwoławczych. Nie zaprzeczał ustaleniom, że zabezpieczając należycie udzielanie świadczeń przez dwa specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego na obszarze rejonu operacyjnego Nr [...] z wykonywaniem zadań dyspozytora medycznego w lokalizacji P. należało wykazać lekarzy systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego, których łączny średniotygodniowy czas pracy będzie wynosił 336 godzin, co wynika z wyliczenia: dzień = 24 godziny; tydzień = 24 godziny x 7 = 168 godziny; 2 specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego w tygodniu x 168 godzin = 336 godziny.

Prawidłowo zatem oceniła Komisja konkursowa i organy administracji, że skoro łączny średniotygodniowy czas pracy 8 lekarzy wykazanych w ofercie skarżącego wynosi 332 godziny, to oznacza, że czas pracy 8 lekarzy jest za krótki, by oferent zapewniał jeden z podstawowych wymaganych warunków, czyli tygodniową gotowość dwóch specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego (336 godziny).

Zdaniem Sądu, Prezes Funduszu zasadnie uznał, iż Komisja konkursowa prowadząca przedmiotowe postępowanie działała prawidłowo odrzucając ofertę skarżącego, bowiem oferta nie spełniała warunków określonych w przepisach prawa dotyczących wymaganego personelu, który zabezpieczyłby całodobowe udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ratownictwo medyczne na obszarze rejonu operacyjnego Nr [...] z wykonywaniem zadań dyspozytora medycznego w lokalizacji P. Powyższy brak stanowił merytoryczną wadliwość oferty, a nie formalną i nie mógł być uzupełniony w trybie błędu, czy pomyłki oferenta, o co wnioskował bezzasadnie skarżący.

Sąd podziela także ocenę organu odwoławczego, że w świetle art. 36 ust. 1 pkt. 1 ustawy o PRM oferta odwołującego podlegała odrzuceniu ze względów merytorycznych, na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach. Organ dokonał zatem właściwej wykładni tej normy w świetle ustalonego stanu faktycznego. Przepis jednoznacznie nakazuje stwierdzenie o odrzuceniu oferty, jeżeli oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach.

Należy zwrócić uwagę, że strona nie kwestionowała tych ustaleń. Cała argumentacja skargi skupia się de facto na zarzutach skierowanych do oferty konkurenta, a nie obrony prawidłowości swojej oferty i bezpodstawnych przesłankach jej odrzucenia.

Skarżący pomija, że przedmiotem kontroli Sądu jest legalność działania organu w zakresie oceny postępowania Komisji konkursowej prowadzącej przedmiotowe postępowanie. Dokonując kontroli tej legalności należy w szczególności podnieść, że obowiązkiem komisji konkursowej jest odrzucenie oferty niespełniającej wymaganych warunków merytorycznych - określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa Funduszu. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu prawidłowość oceny organów, że przyczyna odrzucenia oferty ze wzglądów praktycznych ma w pierwszym etapie postępowania wyeliminować podmioty, które nie spełniają warunków merytorycznych. W konsekwencji nieuprawnione są dalej idące zarzuty co do braku porównania oferty skarżącego z ofertą konkurenta.

Sąd uznał za prawidłową ocenę oferty skarżącego w dacie jej składania do przedmiotowego postępowania, gdzie podał on konkretne informacje i dołączył wymaganą dokumentację na okoliczność należytego zabezpieczenia udzielania świadczeń przez dwa specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego na obszarze rejonu operacyjnego Nr [...] z wykonywaniem zadań dyspozytora medycznego w lokalizacji P., gdzie należało wykazać lekarzy systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego, których łączny średniotygodniowy czas pracy będzie wynosił 336 godzin. Zawarty w ofercie łączny średniotygodniowy czas pracy każdego z ośmiu (8) lekarzy, który nie spełniał tego wymogu nie stanowił elementu formalnego wniosku, który mógł zostać usunięty w trybie art. 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach. Stanowił wadliwość merytoryczną. W myśl bowiem art. 147 ustawy o świadczeniach kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania. Stanowi to konsekwencje regulacji określonej w art. 146 ust. 1 pkt 1 i 3 cyt. ustawy mówiącej, że Prezes NFZ określa przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (pkt 1) i warunki wymagane od świadczeniodawców (pkt 3).

Ponadto, zgodnie z § 9 zarządzenia nr 49/2010/DSOZ oferent musi spełniać wymagania określone w ogłoszeniu o postępowaniu, w zarządzeniu oraz w warunkach zawierania umów. Zasady uzupełnienia lub wycofania oferty reguluje § 17 zarządzenia nr 49/2010/DSOZ, który mówi: Ust. 1. Oferent może uzupełnić złożoną przez siebie ofertę pod warunkiem, że oddział Funduszu otrzyma pisemne powiadomienie o uzupełnieniu oferty przed upływem terminu składania ofert. Powiadomienie musi być oznaczone w taki sam sposób jak oferta oraz dodatkowo zawierać dopisek "UZUPEŁNIENIE OFERTY". Postanowienia § 11 ust. 2 pkt 8 stosuje się odpowiednio. Ust. 2. Oferent może, przed upływem terminu składania ofert, wycofać złożoną przez siebie ofertę, pod warunkiem, że oddział Funduszu otrzyma pisemne oświadczenie oferenta o wycofaniu oferty. W przypadku, gdy oferta została złożona osobiście, oferent powinien przedstawić ponadto pisemne potwierdzenie złożenia oferty, o którym mowa w § 16 ust. 1. Ust. 3. W przypadku wycofania złożonej oferty, oferent może, przed upływem terminu składania ofert, złożyć nową ofertę z zachowaniem warunków określonych w zarządzeniu. Ust. 4. Po upływie terminu składania ofert, oferent jest związany ofertą do czasu rozstrzygnięcia postępowania. Ust. 5. Po upływie terminu składania ofert złożone w postępowaniu oferty wraz z wszelkimi załączonymi dokumentami nie podlegają zwrotowi. Oferent nie może po otwarciu ofert żądać zwrotu, zamiany lub przeniesienia dokumentów będących częścią tej oferty - do oferty złożonej w innym postępowaniu, z zastrzeżeniem § 13 ust. 7.

Zatem po upływie terminu do złożenia oferty skarżący nie miał już możliwości zmiany oferty w zakresie dotyczącym średniotygodniowego czasu pracy 8 lekarzy, którzy mogą udzielać świadczeń opieki zdrowotnej w ramach dwóch specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego. Ocena danych podanych przez oferenta nastąpiła bowiem zgodnie z § 17 ust. 4 zarządzenia Nr 49/2010/DSOZ Prezesa NFZ z 31 sierpnia 2010 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (z późn. zm.). Stanowi on, że informacje zawarte w ofercie oraz dołączona dokumentacja są wiążące dla oferenta i nie można ich modyfikować poprzez przedstawianie nowych danych dotyczących podwykonawców oraz personelu.

W tej sytuacji Komisja konkursowa prawidłowo oceniła, że składanie przez oferenta, już po terminie złożenia oferty oświadczenia, że oferent pomylił się, bo wskazał w formularzu ofertowym - w przypadku dr P.Ł. lekarza o specjalności medycyna ratunkowa - 36 godzin czasu pracy zamiast 56 godzin czasu pracy stanowiło niedopuszczalne działanie zmierzające do zmiany treści oferty w trakcie postępowania konkursowego. Od 1 lipca 2011 r. kryteria oceny ofert zostały określone w zarządzeniu Nr 73/2009/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 13 listopada 2009 r. Oznacza to, że załącznik nr 1 do w.w zarządzenia w sprawie określenia kryteriów oceny ofert, tab. 1.9.1 - ratownictwo medyczne - specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego oraz tab. 1.9.3 - ratownictwo medyczne - podstawowe zespoły ratownictwa medycznego szczegółowo wskazuje parametry kryteriów oceny ofert oraz ich wagi punktowe.

Dodać można na marginesie, że art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach przewiduje zakres możliwości zmiany oferty, ale dopiero w trybie negocjacji i dopiero w części niejawnej konkursu co do liczby planowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz ceny za udzielane świadczenia opieki zdrowotnej. W niniejszej sprawie nastąpiło odrzucenie oferty w części jawnej konkursu, poprzedzającej część niejawną.

Nie jest kwestionowane, że na podstawie ankiet wypełnianych przez oferenta podczas składania oferty, dotyczących danego kryterium dokonywana jest ocena punktowa poszczególnych kryteriów oceny ofert i co do zasady jest to czynione automatycznie przez system komputerowy Funduszu. Wartość punktowa pozycji oferty w danym kryterium wynika z sumowania punktów uzyskanych w poszczególnych pytaniach ankietowych na podstawie udzielonej przez oferenta odpowiedzi i ustalonej punktacji danej odpowiedzi. Brane są pod uwagę wszystkie pytania z ankiet dotyczących danego kryterium. W oparciu o przedstawione kryteria oceny ofert, na podstawie danych złożonych przez oferenta i wczytanych zapytań ofertowych, tj. odpowiedzi udzielonych przez oferentów na pytania zawarte w formularzu ofertowym oraz złożonych ankiet dokonana została ocena ofert, ich porównanie. Na tej podstawie sporządzony został ranking otwarcia.

Co do zasady - klasyfikacji nie podlegają oferty, które zostały odrzucone przed dniem sporządzenia rankingu otwarcia. Ranking otwarcia powstaje przy pomocy systemu informatycznego w kolejności malejącej łącznej liczby punktów oceny, ale nie ma to znaczenia dla niniejszej sprawy, skoro oferta skarżącego nie została zakwalifikowana do tego etapu konkursu. Nie ma także znaczenia dla oceny niniejszej sprawy, że Komisja konkursowa sporządziła również ranking końcowy, ponieważ nie zawiera on ofert, które zostały odrzucone. Przepis art. 149 ustawy o świadczeniach zawiera zamknięty katalog przypadków, w których odrzuca się ofertę. Ust. 1 stanowi, że: Odrzuca się ofertę:

1) złożoną przez świadczeniodawcę po terminie;

2) zawierającą nieprawdziwe informacje;

3) jeżeli świadczeniodawca nie określił przedmiotu oferty lub nie podał proponowanej liczby lub ceny świadczeń opieki zdrowotnej;

4) jeżeli zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia;

5) jeżeli jest nieważna na podstawie odrębnych przepisów;

6) jeżeli świadczeniodawca złożył ofertę alternatywną;

7) jeżeli oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3;

8) złożoną przez świadczeniodawcę, z którym została rozwiązana przez oddział wojewódzki Funduszu prowadzący postępowanie umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w określonym rodzaju lub zakresie w trybie natychmiastowym z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy.

2. W przypadku gdy braki, o których mowa w ust. 1, dotyczą tylko części oferty, ofertę można odrzucić w części dotkniętej brakiem.

3. W przypadku gdy świadczeniodawca nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów lub gdy oferta zawiera braki formalne, komisja wzywa oferenta do usunięcia tych braków w wyznaczonym terminie pod rygorem odrzucenia oferty.

Oznacza to, że wystąpienie którejkolwiek z przyczyn wskazanych w art. 149 ust. 1 u.ś.o.z. powoduje konieczność jej odrzucenia bez możliwości podjęcia przez Komisję innej decyzji. W ocenie Sądu działania Komisji w zakresie podstaw odrzucenia oferty skarżącego były uzasadnione, skoro nie spełniała warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt. 3 ustawy o świadczeniach dotyczących wymaganego personelu, który zabezpieczyłby udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju objętym ogłoszeniem w zakresie gotowości funkcjonowania specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego w minimalnym wymaganym składzie osobowym lekarzy zgodnie z zarządzeniem w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ratownictwo medyczne.

W ocenie Sądu, Komisja konkursowa prowadząca przedmiotowe postępowanie dokonała wyboru świadczeniodawcy, który uzyskał większą liczbę punktów oceny w rankingu końcowym. W przedmiotowym postępowaniu maksymalna liczba punktów możliwych do uzyskania przez oferenta wynosiła 246 pkt, a konkurent skarżącego, którego oferta nie została odrzucona, otrzymał 222,53 pkt oceny.

Innymi słowy, oferta skarżącego ze względu na jej odrzucenie nie podlegała ocenie ani w rankingu otwarcie, ani w rankingu końcowym, zatem nie mogła być wybrana przez Komisję konkursową. Oznacza to, że nie podlegała na tych etapach konkursu porównaniu z ofertą konkurenta.

Prezes Funduszu odniósł się do zarzutów skarżącego podnoszonych w toku postępowania. Pozbawione podstaw były twierdzenia, iż Komisja konkursowa nienależycie zweryfikowała wystąpienie konfliktów czasu pracy personelu zgłoszonego w ofercie Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w P. Uzasadnił w sposób wyczerpujacy kwestię przeprowadzenia dokładnej weryfikacji czasu pracy personelu zgłoszonego w ofercie podmiotu wybranego podczas przedmiotowego postępowania, weryfikację łącznego czasu pracy personelu wykazanego w poszczególnych ofertach w skali całego kraju, tj. ofertach złożonych do postępowań konkursowych prowadzonych przez pozostałe Oddziały Wojewódzkie Funduszu. Wyjaśnił, że weryfikacja czasu pracy lekarzy miała na celu szczegółowe sprawdzenie i ewentualnie ustalenie czasu pracy wynoszącego lub przekraczającego 168 godzin tygodniowo. Natomiast w niniejszym postępowaniu nr [...] nie stwierdzono elementów spornych czasu pracy personelu zgłoszonego przez S.w P. w skali kraju.

Odniósł się także i nie zgodził z zarzutem skarżącego dotyczącym braku posiadania przez konkurenta właściwego certyfikatu ISO w zakresie usług medycznych ratownictwa medycznego realizowanych przez jednostkę, ważnego w dniu złożenia oferty.

Należy podnieść, że medyczne czynności ratunkowe uregulowane są ustawą z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. Nr 191, poz. 1410) - ustawa o PRM. Zgodnie z art. 32 ust. 1 tej ustawy jednostkami systemu ratownictwa są szpitalne oddziały ratunkowe oraz zespoły ratownictwa medycznego, w tym lotnicze zespoły ratownictwa medycznego – zwane dalej "jednostkami systemu", na których świadczenia zawarto umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy PRM oraz z § 2 ust. 1 pkt. 10 zarządzenia w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ratownictwo medyczne świadczeniodawcą udzielającym świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ratownictwo medyczne może być wyłącznie zakład opieki zdrowotnej będący dysponentem zespołów ratownictwa medycznego, o których mowa w art. 32 ust. 1 pkt. 2 ustawy o PRM. Z kolei § 13 ust. 1 pkt 7 lit. c zarządzenia Nr 49/2010/DSOZ Prezesa NFZ z 31 sierpnia 2010 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej stwierdza, że w przypadku oferentów składających ofertę do postępowania, dotyczącego wyłonienia podmiotów udzielających świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ratownictwo medyczne, oferent przedstawia dodatkowo m.in. kopię certyfikatu ISO w zakresie ratownictwa medycznego w przypadku posiadania przez oferenta takiego certyfikatu.

W ocenie Sądu, aby zbadać, czy konkretna jednostka ratownictwa medycznego spełnia warunki wymagane w konkursie ofert, należy w konkretnej lokalizacji tej jednostki przeprowadzić zbadanie tych wymagań i kontrolę ich spełnienia. To bowiem w lokalizacji, w której miały być świadczone usługi ratownictwa medycznego wymagano by spełnione były warunki stawiane w konkursie

W związku z tym zarzuty skarżącego odnoszące się do powyższej kwestii należało uznać za nietrafne, organ powołał się na złożony wraz z ofertą konkurenta certyfikat ISO [...] wystawiony S. w P., ul. [...],[...] P.- Polska, przez firmę I., [...] M., obejmujący m.in. ratownictwo medyczne, ważny od dnia [...] grudnia 2010 r.

Należy podnieść, że granice postępowania wszczętego na skutek wniesienia odwołania w trybie art. 154 ust. 1 cyt. ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wyznacza materialnoprawna norma zawarta w przepisie art. 152 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym środki odwoławcze przysługują tym świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Oznacza to, że w ramach postępowania odwoławczego organ administracji bada jedynie, czy nie doszło do naruszenia zasad postępowania, które spowodowało uszczerbek w interesie prawnym oferenta, w szczególności czy postępowanie konkursowe zostało przeprowadzone prawidłowo. Ponadto NSA stwierdził, że sądowa kontrola takiej decyzji odbywa się wyłącznie w oparciu o kryterium legalności, bowiem sądy administracyjne nie są uprawnione do rozstrzygania o trafności merytorycznej oceny ofert, która odbywa się z uwzględnieniem także elementów medycznych i ekonomicznych.

Oznacza to w konsekwencji przyjęcie poglądu, że rozpoznanie odwołania wniesionego na podstawie art. 154 w związku z art. 152 cyt. ustawy jest ograniczone wyłącznie do zbadania, czy nie doszło do naruszenia zasad postępowania, które spowodowało uszczerbek w interesie prawnym świadczeniodawcy (oferenta), zaś w granicach tego postępowania nie mieści się ponowna ocena złożonych ofert, w tym badanie prawidłowości oceny oferty złożonej przez podmiot konkurujący z podmiotem wnoszącym odwołanie.

Stanowisko to w pełni zasługuje na aprobatę. Jego przyjęcie w kontekście wyżej przeprowadzonych rozważań oznacza w konsekwencji przyjęcie poglądu, że rozpoznanie odwołania wniesionego na podstawie art. 154 w związku z art. 152 cyt. ustawy jest ograniczone wyłącznie do zbadania, czy nie doszło do naruszenia zasad postępowania, które spowodowało uszczerbek w interesie prawnym świadczeniodawcy (oferenta).

Na gruncie niniejszej sprawy, w granicach tego postępowania nie mieści się ponowna ocena złożonych ofert, a tym bardziej badanie prawidłowości oceny oferty złożonej przez podmiot konkurujący z podmiotem wnoszącym odwołanie, którego oferta została odrzucona. Oznacza to, że przyczyna odrzucenia oferty - ze względów praktycznych - ma w pierwszym etapie postępowania wyeliminować podmioty, które nie spełniają warunków merytorycznych określonych w zarządzeniu prezesa NFZ. Zatem oferent, w przypadku niespełnienia któregoś z wymogów zarządzenia prezesa określającego merytoryczne warunki realizacji świadczeń określonego rodzaju, powinien otrzymać pisemną informację o odrzuceniu jego oferty oraz przyczynach odrzucenia.

Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, kiedy [...] czerwca 2011 r. o godzinie 9:00 w siedzibie [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w W.nastąpiło otwarcie złożonych ofert. Komisja prowadząca postępowanie w części jawnej dokonała weryfikacji ofert pod względem spełnienia przez oferentów warunków formalnych. Tego samego dnia, pismem z [...] czerwca 2011 r. skierowanym do komisji konkursowej prowadzącej przedmiotowe postępowanie Dyrektor N. Region [...] poinformowała o oczywistym błędzie pisarskim w ofercie skarżącego dotyczącym wpisanej ilości godzin pracy lekarza o specjalności medycyna ratunkowa - dr P. Ł., gdzie w ofercie zostało wpisane 36 godzin czasu pracy, a nie - jak powinno być wpisane - 56 godzin w średniotygodniowym czasie pracy.

W ocenie Sądu, organ prawidłowo uznał, że Komisja Konkursowa miała podstawę do zawiadomienia o odrzuceniu oferty skarżącego na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach wobec niezapewnienia gotowości funkcjonowania specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego w minimalnym wymaganym składzie osobowym lekarzy zgodnie z zarządzeniem w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ratownictwo medyczne.

Słusznie wywiódł, że wykazana w formularzu ofertowym łączna ilość godzin tygodniowego czasu pracy dla lekarzy nie zabezpieczała gotowości, o której mowa w przepisie i oferent, w przypadku niespełnienia któregoś z wymogów zarządzenia prezesa określającego merytoryczne warunki realizacji świadczeń określonego rodzaju, powinien otrzymać pisemną informację o odrzuceniu jego oferty oraz przyczynach odrzucenia.

W obecnie podnoszonej przez skarżącą kwestii, że oferta konkurenta jest nieważna i także powinna być odrzucona - wskazać należy, za Komentarzem do art.149 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, Grzegorz Machulak (Lex), że "oferta jest nieważna na podstawie odrębnych przepisów. Z reguły nieważność oferty na podstawie przepisów odrębnych zachodzi, gdy oferta złożona jest:

- bez złożenia własnoręcznego podpisu na dokumencie przez oferenta (art. 78 k.c.),

- przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli (art. 82 k.c.),

- dla pozoru, bez zamiaru wywołania skutku prawnego związanego ze złożeniem oferty (art. 83 k.c.),

- przez osobę działającą bez należytego umocowania, a pełnomocnictwo do złożenia oferty nie zostało uzupełnione lub czynność złożenia oferty nie została potwierdzona".

Żadna z tych okoliczności nie była podnoszona.

Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji (art. 134 ust. 1), z zachowaniem swoistej zasady lojalności Funduszu wobec wszystkich potencjalnych kontrahentów – obowiązek udostępniania na takich samych zasadach wszelkich wymagań, wyjaśnień i informacji, dokumentów związanych z postępowaniem (art. 134 ust. 2).

Do podstawowych zasad przeprowadzania tego postępowania zaliczyć należy także zasadę, iż zawieranie przez Fundusz umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, z zastrzeżeniem art. 159, odbywa się po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert albo rokowań (art. 139 ust. 1), przy czym zawarcie umowy w trybie rokowań następuje w przypadkach określonych w ustawie (art. 143 ust. 1).

Wskazane wyżej normy procesowe znajdują dopełnienie w przepisie o charakterze materialnoprawnym, a mianowicie w art. 152 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154. Jakkolwiek ustawodawca w art. 152 ust. 1 cyt. ustawy o świadczeniach nie określił wprost, jakie zasady przeprowadzania postępowania obowiązują w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, to nie nastręcza nadmiernych trudności ich wskazanie w oparciu o analizę przepisów zawartych w Dziale VI tej ustawy (art. 132 i nast.).

Zasadą jest także zakaz zmian w toku postępowania kryteriów oceny ofert i warunków wymaganych od świadczeniodawców, które są jawne (art. 147), przy czym co do kryteriów oceny ofert i warunków, ustawodawca wprost – w art. 148 pkt 1 i 2 tej ustawy – określił zasadnicze dyrektywy oceny. Zgodnie z tym przepisem porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej obejmuje w szczególności: 1) ciągłość, kompleksowość, dostępność, jakość udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną, na podstawie wewnętrznej oraz zewnętrznej oceny, która może być potwierdzona certyfikatem jakości lub akredytacją; 2) ceny i liczby oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz kalkulacje kosztów. Ustawodawca w art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach nie określił wprost, jakie zasady przeprowadzania postępowania obowiązują w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Dokonał ich wykładni Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 stycznia 2012 r. sygn. akt II GSK 1458/10 w oparciu o analizę przepisów zawartych w Dziale VI tej ustawy (art. 132 i nast.).

W myśl art. 154 ust. 1 do 4 cyt. ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu może wnieść do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu, w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania, odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania, przy czym wniesienie odwołania wstrzymuje zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej do czasu jego rozpatrzenia. Po rozpatrzeniu odwołania dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu wydaje decyzję administracyjną uwzględniającą lub oddalającą odwołanie i od tej decyzji przysługuje odwołanie do Prezesa Funduszu.

W innych orzeczeniach (II GSK 264/10, II GSK 265/10 i II GSK 554/10) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że interpretacja art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, prowadząca do wniosku, że wykazanie naruszenia zasad prowadzenia postępowania w oparciu o wszelkie dane wynikające również z oferty konkurencyjnego świadczeniodawcy nie jest prawidłowa. NSA zauważył bowiem, że ujawnienie tajemnicy przedsiębiorstwa lub danych osobowych oznaczałoby właśnie naruszenie tych zasad. Sąd stwierdził, że problem sprowadza się do tego, czy oferta konkurencyjnego świadczeniodawcy powinna stanowić dowód w sprawie administracyjnej. Odpowiadając na to pytanie NSA stwierdził, że oferta konkurencyjnego świadczeniodawcy jest dowodem w sprawie administracyjnej, jednak z tym zastrzeżeniem, że usunięte z niej powinny być dane dotyczące tajemnicy przedsiębiorstwa oraz wszelkie dane osobowe podlegające ochronie.

Kwestie uprawnienia strony postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej do czynnego udziału w tym postępowaniu, w tym uprawnienia do weryfikacji wyników postępowania konkursowego poprzez przeprowadzenie porównawczej oceny ofert konkurujących podmiotów i związanego z tym uprawnienia do zapoznania się z aktami postępowania administracyjnego, muszą być poddane ocenie w kontekście charakteru i istoty całego postępowania.

W niniejszej sprawie, skoro nie doszło do weryfikacji wyników postępowania konkursowego wymagającej przeprowadzenia porównawczej oceny ofert konkurujących podmiotów, bowiem oferta skarżącego została odrzucona z przyczyn merytorycznych, to w konsekwencji organ nie miał podstaw do pełnego udostępnienia akt konkurenta podmiotowi odwołującemu się.

Granice postępowania wszczętego na skutek wniesienia odwołania w trybie art. 154 ust. 1 cyt. ustawy o świadczeniach wyznacza bowiem materialnoprawna norma zawarta w przepisie art. 152 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym środki odwoławcze przysługują tym świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł na mocy art. 151 p.p.s.a. jak w wyroku.