Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 290/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3, art. 145, art. 134 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 1977 nr 145 poz 1 art. 18 ust. 1 lit. a, art. 22 ust. 3
law: Szósta Dyrektywa Rady z dnia 17 maja 1977 r. Nr 77/388/EWG w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do  podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku
article: art. 121, art. 122, art. 180, art. 187, art. 188, art. 191
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a, art. 86 ust. 2 pkt 2 lit. a, art. 106 ust. 1, art.15 ust.1i ust.2, art. 87
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
article: par. 48 ust. 4 pkt 1a
journal: Dz.U. 2002 nr 27 poz 268
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
article: par. 14 ust. 2 pkt 1a
journal: Dz.U. 2004 nr 97 poz 970
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie as. sąd. WSA Katarzyna Nikodem as. sąd. WSA Małgorzata Bejgerowska /spr./ Protokolant Sekr. sąd. Magdalena Rossa- Śliwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 lipca 2008r. sprawy ze skargi DG na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia 2004r. do września 2005r. oddala skargę /-/M. Bejgerowska /-/G.Gorzan /-/K. Nikodem


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 2 ust. 1, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 10 ust. 1 i 2, art. 15 ust. 1, art. 19, art. 21 ust. 1, art. 26 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 ze zm. - dalej w skrócie: "u.p.t.u.p.a.") oraz § 48 ust. 4 pkt 1a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 27, poz. 268 ze zm. – zwane dalej: Rozporządzenie MF z 2002 r.) oraz art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 15 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1, art. 29 ust. 1, art. 86 ust. 1, 2, 10 i 11, art. 87 ust. 1, art. 88 ust. 3a pkt 1a, art. 99 ust. 1 i 12, art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm. - dalej w skrócie: "u.p.t.u.") oraz § 14 ust. 2 pkt 1a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 97, poz. 970 ze zm. – zwane dalej: Rozporządzenie MF z 2004 r.), określił DG inne niż deklarowane kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od [...] do [...].

Uzasadniając organ podatkowy wskazał, że w miesiącach od [...] do [...] podatnik obniżał podatek należny o podatek naliczony z faktur dokumentujących zakup oleju napędowego od firmy A Sp. z o.o. w G, oddział w M, ul. [...][...]. Sprzedawca oleju napędowego uznany został przez organ podatkowy za podmiot nieistniejący. A Sp. z o.o., mimo faktu dokonania rejestracji i składania deklaracji VAT, nie odprowadzała podatku, nie prowadziła ewidencji sprzedaży i zakupu. Firma ta nie sporządzała bilansów, nie dopełniała obowiązków aktualizacyjnych oraz posługiwała się nieprawdziwymi adresami. Ustalono, że faktyczną działalność gospodarczą prowadził M G, który posługiwał się nazwą Spółki [...] i osoba ta handlowała paliwem niewiadomego pochodzenia. Stwierdzono, że "działalność" M G polegała na zakupie paliwa od podmiotów nieznanych, bądź nieistniejących i służyła do jego dalszej sprzedaży - już jako towaru handlowego pochodzącego od podmiotu zarejestrowanego dla potrzeb podatku od towarów i usług. Działalność prowadzona w ten sposób powodowała, że poprzez obrót paliwem w tzw. "łańcuchu firm" paliwo to zostało wprowadzone przez firmę formalnie zarejestrowaną, tj. Spółkę [...]. Stwierdzono także, że przedmiotowa firma nie zatrudniała żadnych pracowników. Na podstawie czynności kontrolnych przeprowadzonych u podatnika ustalono, że nieprawidłowości powodujące zawyżenie podatku naliczonego dotyczyły [...] wskazanych w uzasadnieniu faktur. Organ podatkowy wobec tego zakwestionował u podatnika odliczenie podatku naliczonego z faktur zakupu dotyczących oleju napędowego od Spółki [...] za wskazane miesiące podatkowe.

W odwołaniu od powyższej decyzji DG wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 86 i art. 87 u.p.t.u. oraz prawa procesowego, tj. art. 121, art. 122, art. 180, art. 187, art. 188 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm. - dalej w skrócie: "O.p.") poprzez przyjęcie błędnej wykładni, że faktury wystawione przez podmiot niezarejestrowany nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykazany w tych fakturach u jego kontrahenta. Odwołujący powołał się w tym względzie na wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt I SA/Wr 1625/06 i niezgodność przepisu art. 88 ust. 3a pkt 1a u.p.t.u. z zasadami i normami prawa wspólnotowego, a w szczególności art. 17 Szóstej Dyrektywy Rady UE z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (nr 77/388/EWG) (Dz. U.UE.L. 77.145.1 ze zm. – zwaną dalej: "VI Dyrektywa").

Decyzją z dnia [...], nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. W motywach tego rozstrzygnięcia wskazano, że podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług tylko po spełnieniu warunków i uwzględnieniu ograniczeń wynikających między innymi z § 48 ust. 4 pkt 1a Rozporządzenia MF z 2002 r., art. 23 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u.p.a. oraz z § 14 ust. 2 pkt 1a Rozporządzenia MF z 2004 r. i art. 88 ust. 3 a pkt 1 a u.p.t.u. Przepisy te stanowią, że w przypadku, gdy sprzedaż towarów i usług została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi wystawionymi przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do wystawiania faktur lub faktur korygujących, faktury te nie stanowią postawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na istotę podatku od towarów i usług za podmiot fikcyjny występujący w obrocie należy uznać nie tylko podmiot faktycznie nieistniejący, lecz także podmiot formalnie zarejestrowany w oparciu o nieprawdziwe lub nieścisłe i nieaktualne dane, który nie składa właściwych deklaracji podatkowych i nie wykazuje podatku należnego wynikającego z wystawionych faktur oraz w konsekwencji nie płaci tegoż podatku. W trakcie czynności wyjaśniających prowadzonych przez Urząd Kontroli Skarbowej w zakresie ustalenia statusu kontrahenta podatnika, tj. [...] Sp. z o.o. w G, oddział w M, ul. [...][...], wezwano MG - Prezesa Zarządu tej Spółki do przedłożenia dokumentów źródłowych za poszczególne miesiące podatkowe roku [...] i [...]. Poza deklaracjami VAT-7, od których nie odprowadzono podatku, nie dostarczono żadnych innych dowodów. Postępowanie to dowiodło, że Spółka [...] nie składała deklaracji podatkowych (CIT, PIT, informacji CIT/ST oraz zeznań CIT-8), nie płaciła z tego tytułu podatku, nie prowadziła ksiąg rachunkowych oraz jakichkolwiek urządzeń księgowych. Stwierdzono, że firma ta została zarejestrowana na ul. W [...] w G, jednakże pod wskazanym adresem znajduje się mieszkanie prywatne, a domownicy nie znają ani M G, jak również Spółki o nazwie [...] oraz żadnych osób, które byłyby związane z tą firmą. Posługiwano się pieczątką, na której widniał adres prowadzonej działalności jako oddział w M na ul. [...][...]. Na podstawie informacji przesłanej przez Urząd Miasta w M dowiedziono, że taki adres (ulica) w tym mieście nie istnieje. Przesłuchiwany MG zeznał, iż pod wskazanym adresem nie ma siedziby Spółki i nigdy nie było. Słusznie, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w P, uznano Spółkę [...] za podmiot nieistniejący, nieuprawniony do wystawiania faktur. Podniesiono również, że wbrew twierdzeniom podatnika, organ pierwszej instancji nie podważał faktu dokonania rejestracji Spółki [...], gdyż firma ta była zarejestrowana w Urzędzie Skarbowym i dopiero z dniem [...] została wykreślona z rejestru podatników podatku VAT (czynnych). Spółka [...] uznana została za podmiot nieistniejący. Na tej też podstawie odmówiono podatnikowi prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, gdyż faktury wystawione przez ten podmiot nie stanowiły elementu legalnego obrotu prawnego. W kwestii sprzeczności zastosowanych w sprawie przepisów podatkowych z normą zawartą w art. 17 VI Dyrektywy stwierdzono, że w przedstawionym stanie faktycznym przepisy podatkowe jednoznacznie wykluczają możliwość odliczenia podatku VAT z faktur wystawionych przez podmiot nieistniejący. Art. 17 ust. 6 VI Dyrektywy stanowi, iż przed upływem nie więcej niż czterech lat od daty wejścia w życie niniejszej Dyrektywy, Rada, działając jednomyślnie na wniosek Komisji, podejmie decyzję odnośnie rodzaju wydatków, od których nie przysługuje odliczenie podatku od wartości dodanej. W żadnym przypadku odliczenie podatku od wartości dodanej nie przysługuje od wydatków, które nie są wydatkami ściśle związanymi z prowadzoną działalnością gospodarczą, takich jak wydatki na dobra luksusowe, relaks czy rozrywkę. Do czasu wejścia w życie powyższych przepisów, Państwa Członkowskie mogą zachować wyłączenia przewidziane w ich prawie krajowym w momencie wejścia w życie niniejszej Dyrektywy. Przepis ten zezwala zatem państwom członkowskim na utrzymanie wszelkich wyłączeń przewidzianych w prawie krajowym - istniejących w dniu wejścia w życie przepisów VI Dyrektywy do systemu prawnego państwa członkowskiego. W dniu 1 maja 2004 r. istniały w przepisach prawa krajowego regulacje prawne - art. 88 ust. 5 i art. 92 ust. 1 u.p.t.u. oraz § 14 ust. 2 pkt 1a Rozporządzenia MF z 2004 r., stanowiące o braku prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez podmiot nieistniejący - będące kontynuacją przepisów obowiązujących w okresach wcześniejszych, tj. art. 23 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u.p.a. i § 48 ust. 4 pkt 1a Rozporządzenia MF z 2002 r. Odnosząc się natomiast do powołanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu organ drugiej instancji stwierdził, iż został on wydany w indywidualnej sprawie i nie może być źródłem prawa. Co do zarzutu dotyczącego naruszenia przez organ pierwszej instancji norm prawa procesowego organ odwoławczy wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że organ działał na podstawie obowiązujących przepisów prawa i podejmował niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Materiał dowodowy został rzetelnie zebrany i należycie rozpatrzony.

Powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej DG zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie jako naruszającej prawo. Argumentując skargę skarżący wskazał, że nie można uznać uzasadnienia organu za słuszne biorąc pod uwagę fakt, iż wystawca faktury był podmiotem zarejestrowanym przez Sąd Rejonowy oraz posiadał zaświadczenie wystawione przez Urząd Statystyczny o nadaniu numeru REGON, a w związku z tym trudno jest traktować ten podmiot za nieistniejący z uwagi na wymaganą procedurę przy samej rejestracji. Podkreślił, iż konstrukcja podatku VAT nie uzależnia prawa do odliczenia podatku naliczonego od winy lub braku winy nabywcy towaru oraz od tego, czy organy skarbowe wyegzekwują podatek należny od wystawcy faktury. W okresie objętym zaskarżoną decyzją skarżący odliczał podatek z faktur wystawionych przez Spółkę [...], a organy podatkowe nie kwestionowały wykonania na rzecz podatnika sprzedaży paliwa udokumentowanego fakturami wystawionymi przez ten podmiot. Skarżący podniósł, że nie może odpowiadać za to, że wystawca faktur handlował paliwem niewiadomego pochodzenia i nie prowadził rzetelnie ksiąg, ponieważ zgodnie z przepisami prawa, obowiązek ten ciąży na wystawcy faktury, a nadzór nad prawidłowym rozliczeniem VAT przez wystawcę faktur spoczywa na Urzędzie Skarbowym, a nie na nabywcy towaru. Zdaniem strony skarżącej prawo do odliczenia jest uzależnione od stwierdzenia przez organy podatkowe, czy kontrahent faktycznie wykonał czynności podlegające opodatkowaniu i był podatnikiem w rozumieniu art. 15 u.p.t.u. Skoro organy podatkowe nie kwestionowały wykonania sprzedaży paliwa na rzecz skarżącego, to na prawo do odliczenia VAT nie ma wpływu okoliczność, czy wystawca faktury uiścił podatek czy też nie. Według skarżącego organy podatkowe naruszyły prawo, wywodząc o braku uprawnienia ze strony skarżącej do odliczenia podatku naliczonego zawartego w fakturach wystawionych przez kontrahentów zarejestrowanych jako podatników VAT z samego faktu, iż podmiot formalnie zarejestrowany w oparciu o nieprawdziwe lub nieścisłe i nieaktualne dane, który nie składa właściwych deklaracji podatkowych i nie wykazuje podatku należnego, wynikającego z wystawionych faktur oraz w konsekwencji nie płacący tegoż podatku, należy traktować jako faktycznie nieistniejący. W związku z tym niezasadnie odmówiono skarżącemu prawa do odliczenia podatku, mimo iż zakupione paliwo zostało wykorzystane do wykonania czynności opodatkowanych i prawa do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy jego nabyciu przysługiwało, w myśl ogólnej zasady wyrażonej w art. 86 ust. 1 u.p.t.u.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rozpoznając wniesioną skargę, zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), a także art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej w skrócie: P.p.s.a.), Sąd bada, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a w szczególności czy przy jej wydawaniu doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów postępowania, dającego podstawę do jego wznowienia, względnie mającego istotny wpływ na wynik tego postępowania (art. 145 P.p.s.a.). Jednocześnie w myśl przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd administracyjny dokonuje zatem kontroli legalności działań administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie, a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego (zakaz reformationis in peius).

Skarga jest bezzasadna.

Rozpatrzenie zarzutów skargi należy rozpocząć od kwestii procesowych, albowiem prawidłowo ustalony stan faktyczny w oparciu o prawidłowo przeprowadzone i rozpatrzone dowody, a także w zgodzie z wymogami formalnymi daje dopiero podstawy do rozpatrzenia prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Z uwagi na zakwestionowanie przez organy podatkowe prawa strony do odliczenia podatku naliczonego, wynikającego w faktur wystawionych przez A Sp. z o.o., należało w pierwszej kolejności rozstrzygnąć, czy podmiot ten został uznany przez organy podatkowe za nieistniejący, czy też za nieuprawniony do wystawiania faktur. Skarżący, ograniczając się do powtórzenia naruszonych przepisów Ordynacji podatkowej, zarzutu tego nie uzasadnił ani w uzasadnieniu skargi, ani też wcześniej w odwołaniu. Tymczasem podkreślenia wymaga, iż organy podatkowe uznały, iż A Sp. z o.o. była podmiotem nieistniejącym. Podczas, gdy argumentacja DG w odniesieniu do naruszenia prawa materialnego opiera się, na założeniu, iż firma ta została uznana za podmiot nieuprawniony do wystawiania faktur. Poczynione zaś przez organy podatkowe ustalenia faktyczne w zakresie zakwalifikowania tej firmy jako podmiotu nieistniejącego nie budzą wątpliwości. W aktach sprawy znajdują się: wynik kontroli i decyzje podatkowe wydane wobec A Sp. z o.o., z których wynika, że oprócz deklaracji VAT-7 (składanych zresztą z niewiadomych powodów w niewłaściwym Urzędzie Skarbowym) firma ta nie składała żadnych innych deklaracji podatkowych. Nie zatrudniała również pracowników, nie posiadała żadnej siedziby, ani biura, nie była znana pod adresem, wskazanym jako siedziba, w mieszkaniu osób prywatnych w G, a adres oddziału w M nie istniał w rzeczywistości. Nie sporządzała i nie składała bilansu i sprawozdań finansowych dla sądu rejestrowego oraz nie prowadziła w ogóle żadnych ksiąg rachunkowych i urządzeń ewidencyjnych. Ponadto MG już w dniu [...] został skazany przez Sąd Rejonowy, w sprawie o sygn. akt [...], za posługiwanie się jako autentycznymi fakturami wystawianymi przez podmioty nieistniejące, w tym Sp. z o.o. A w G, oddział w M. W decyzjach wskazano także, że nazwa A Sp. z o.o. posłużyła MG do "firmowania" własnej, indywidualnej działalności, polegającej na wystawianiu faktur dla wprowadzania do obrotu paliwa niewiadomego pochodzenia. Tym samym nie można stwierdzić, aby organy podatkowe naruszyły zasady zaufania do organów i prawdy obiektywnej (art. 121 i 122 O.p.). Brak jest także przesłanek do przyjęcia, aby doszło do naruszenia przepisów postępowania dowodowego z art. 180, art. 187, art. 188 i art. 191 O.p. Wręcz przeciwnie organy, realizując wskazane powyżej zasady i przestrzegając reguł postępowania dowodowego, ustaliły w sposób jednoznaczny i prawidłowy rzeczywisty przebieg zdarzeń gospodarczych. Strona skarżąca nie wykazywała zaś żadnej inicjatywy dowodowej, aby ustalenia te podważyć.

Nie może zatem ulegać wątpliwości okoliczność, że to MG był podmiotem dokonującym dostawy dla skarżącego, a nie widniejąca na fakturach nieistniejąca firma A Sp. z o.o. D G nie posiadał jednak jedynego dokumentu uprawniającego do dokonania odliczenia jakim mogłaby być tylko i wyłącznie faktura wystawiona przez osobę fizyczną MG. Podniesiona zaś w skardze argumentacja dotyczy sytuacji, w której odmowa uwzględnienia podatku naliczonego zachodziłaby w stosunku do podmiotu nieuprawionego do wystawienia faktury. Za podmiot nieuprawiony w rozumieniu art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a u.p.t.u. i § 14 ust. 2 pkt 1a Rozporządzenia MF z 20004 r., jak § 48 ust. 4 pkt 1a Rozporządzenia MF z 2002 r. uznaje się taki podmiot, który nie jest zarejestrowany dla celów podatku VAT, a dokonuje dostawy towarów i wystawia na własne imię i nazwisko faktury VAT z wykazanym w nich podatkiem od towarów i usług. W powołanym przez skarżącego w odwołaniu i skardze orzeczeniu, jak i w innych podobnych orzeczeniach sądów administracyjnych wskazano, że wymóg formalnej rejestracji nie jest konieczny dla bytu podatnika VAT, a tym samym do uwzględnienia przez nabywcę towaru podatku naliczonego. Nie ulega jednak wątpliwości, że musi zachodzić tożsamość podmiotowa dostawcy towaru i wystawcy faktury. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie dostawy dokonywał MG, a faktury opiewają na podmiot, który w rzeczywistości nie istniał, tj. A Sp. z o.o. Za ugruntowany bowiem w judykaturze należy uznać pogląd, że podmiot nieistniejący, to także podmiot stwarzający formalne pozory istnienia, który jednak rzeczywiście nie uczestniczy w obrocie prawnym (por. wyrok NSA z dnia 11 marca 2005 r., sygn. akt FSK 1741/04, publ. Monitor Podatkowy 2005/10/35 i wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 2645/98, publ. LEX nr 40387).

Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 2 lit. a u.p.t.u. kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Z kolei przepis art. 106 ust. 1 u.p.t.u. przewiduje, że podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę jej dokonania, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy. Faktura zatem musi odzwierciedlać czynność, która ma miejsce w rzeczywistości. Obowiązek jej wystawienia obciąża zaś podatników, którymi stosownie do art. 15 u.p.t.u. są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności (ust. 1). Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (ust. 2).

Jak wynika zaś z nie budzących wątpliwości ustaleń faktycznych dostawcą oleju napędowego nie był podmiot, widniejący na fakturze, o nazwie A Sp. z o.o., lecz MG. DG nie posiadał jednak faktur wystawionych przez MG jako faktycznego dostawcy. Za ugruntowany zarówno w orzecznictwie, jak i judykaturze należy uznać pogląd, że faktury VAT pełnią fundamentalną rolę na gruncie tego podatku. Nie są one tylko zwykłym dokumentem służącym dokumentacji transakcji oraz będącym podstawą do jej zaksięgowania w księgach stron tej transakcji. Faktury stanowią bowiem podstawę dla nabywcy towaru lub usługi do odliczenia podatku naliczonego. Prawo do odliczenia wiąże się tylko z otrzymaniem faktury dokumentującej rzeczywisty obrót gospodarczy, a prawidłowość materialnoprawna faktury zachodzi, jeżeli odzwierciedla ona prawdziwe zdarzenie gospodarcze. Nie można uznać za prawidłową fakturę, gdy sprzecznie z jej treścią wykazuje ona zdarzenie gospodarcze, które w ogóle nie zaistniało, bądź zaistniało w innych rozmiarach, albo między innymi podmiotami (por. t. 1 do art. 106 w A. Bartosiewicz, R. Kubacki, VAT. Komentarz, Lex, 2007, wyd. II, wyrok NSA z dnia 13 marca 1998 r., sygn. akt I SA/Lu 1240/96, publ. LEX nr 33533, wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 2645/98, publ. LEX nr 40387).

Wbrew twierdzeniom skarżącego przytoczone regulacje prawa krajowego są spójne z prawem Unii Europejskiej. Podkreślenia wymaga, że w myśl obowiązującego w latach [...] i [...] art. 18 ust. 1 lit. a VI Dyrektywy, w celu wykonania prawa do odliczeń, podatnik musi posiadać fakturę, sporządzoną zgodnie z art. 22 ust. 3. Zgodnie z tym ostatnim przepisem każdy podatnik wystawia fakturę w odniesieniu do wszystkich dostarczanych towarów i usług innemu podatnikowi i zachowuje jej kopię. W tym miejscu należy ponownie zwrócić uwagę, że wystawca faktur w niniejszej sprawie, czyli podmiot A nie był ani dostawcą towarów, ani podatnikiem VAT w zakresie tych transakcji. Wobec powyższego całkowicie bezpodstawne są zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia zasady neutralności podatku od towarów i usług, wynikającej z art. 86 i art. 87 u.p.t.u.

Mając na uwadze powyższe Sąd, nie dopatrując się naruszenia przepisów prawa materialnego, ani procesowego, orzekł o oddaleniu skargi, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

M. Bejgerowska G. Gorzan K. Nikodem