Postanowienie WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 423/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-07-10 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Przyznano prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata
Powołane przepisy: article: art. 249a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Adam Osik po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; 2. przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 22 maja 2018 r., uzupełnionym przez złożenie w dniu 27 czerwca 2018 r. formularza urzędowego PPF, Z. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni oświadczyła, pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 w zw. z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, zamieszkując w mieszkaniu o pow. 53 mkw. o szacunkowej wartości 15.000 zł, zaś mąż skarżącej jest nadto właścicielem mieszkania o pow. 60 mkw. o wartości szacunkowej 10.000 zł. Wnioskodawczyni wraz z mężem utrzymują ze świadczeń w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego i zasiłku stałego w łącznej wysokości 774 zł miesięcznie. Koszty związane z utrzymaniem mieszkania (opłaty za media) oraz zakupem lekarstw wynoszą około 240 zł. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawczyni i jej mąż nie posiadają żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł.

Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono, co następuje:

Instytucja prawa pomocy, uregulowana w art. 243-262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), stanowiąc jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu, umożliwia dostęp do sądu osobom, które obiektywnie nie mają wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego (por.: H. Knysiak – Molczyk, Pojęcie "prawo pomocy" [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 1077).

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Z treści ww. przepisu wynika, że to na podmiocie wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji materialnej i dochodowej uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Rozstrzygnięcie złożonego wniosku uzależnione jest zatem wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.

Co do zasady przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu) ma charakter wyjątkowy i winno być stosowane tylko w przypadkach podmiotów charakteryzujących się wyjątkowo trudną sytuacją materialną (por. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 179/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl).

Jak wynikało z analizy złożonych przez wnioskodawczynię oświadczeń dotyczących aktualnej sytuacji materialnej jej rodziny, wnioskodawczyni nie ma obecnie możliwości finansowych poniesienia kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Wskazuje na to zestawienie wysokości uzyskiwanych dochodów netto z comiesięcznymi, koniecznymi kosztami utrzymania, związanymi z opłatami za media, a także kosztami zakupu lekarstw dla wnioskodawczyni i jej męża.

Wnioskodawczyni wykazała, że nie dysponuje żadnymi oszczędnościami ani też majątkiem, którego ewentualne zbycie lub obciążenie prawem na rzecz osoby trzeciej mogłoby przynieść dochód pozwalający na pokrycie kosztów przedmiotowego postępowania.

W powyższej sytuacji odmowa przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie oznaczałaby zamknięcie wnioskodawcy prawa do sądu gwarantowanego w świetle art. 45 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.).

Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Niniejsza sprawa jest sprawą z zakresu pomocy społecznej skoro dotyczyła świadczenia pielęgnacyjnego. Powyższe oznacza, że wnioskodawczyni jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym referendarz sądowy, działając na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia.

W związku z dokonaną natomiast oceną sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawczyni, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie drugim sentencji postanowienia przyznając wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata.