Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 40/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 616  Rolnictwo i leśnictwo, w tym gospodarowanie nieruchomościami rolnymi i leśnymi,  ochrona gruntów rolnych i leśnych, gosp
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie AWSA Kazimierz Bandarzewski /spr / Janusz Kasprzycki Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2006 r. sprawy ze skargi J.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta i Gminy K. decyzją z dnia [...].11.1989 r. dokonał scalenia grunty wsi S.K., N.K. oraz części wsi B., B., S., N. i części gruntów Miasta K.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].07.1995 r. stwierdził nieważność ww. decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta i Gminy K. decyzją z dnia [...].11.1989 r. w części dotyczącej scalenia gruntów położonych w N., a wydzielonych w zatwierdzonym projekcie scalenia działki nr "4" będącej własnością W.G. oraz działek nr "1", "2" i "3" będących własnością B. i J. G.

Od decyzji Wojewody z dnia [...].07.1995 r. wniesiono odwołanie i Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, występując jako organ odwoławczy, decyzją z dnia [...].05.2001 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia [...].07.1995 r. stwierdzającą nieważność ww. decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta i Gminy K. decyzją z dnia [...].11.1989 r.

W tym stanie sprawy, Starosta Powiatowy wszczął ponownie postępowanie celem wydania decyzji w zakresie scalenia działki W.G. i działek J. i B. G.

W toku postępowania W.G. w dniu 18.02.2002 r. poinformowała organ I-instancji o braku zgody na włączenie całej działki nr "4" do scalenia. W dniu 14.06.2002r. W.G. udzieliła pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w tej sprawie adwokatowi M.K. i synowi J.G.

Starosta K. decyzją z dnia [...].08.2002 r. rozstrzygnął o:

a) wyłączeniu z obszaru scalenia zabudowanej działki nr "5" o pow. 0,04 ha oznaczonej obecnie jako działka nr "6" stanowiącej własność W.G.;

b) zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów w ten sposób że dla W.G. za działkę nr "7" o pow. 0,46 ha i wydzielił działkę nr "8" o pow. 0,45 ha;

c) zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów w ten sposób, że dla E.G. za działki nr nr "1", "2" oraz "3" o pow. 1,16 ha wydzielił działkę nr "9" o pow. 1,19 ha.

W uzasadnieniu decyzji organu I-instancji przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania oraz wyjaśniono, że działka nr "4" została podzielona na działkę nr "7" -działka rolna i nr "5" - działka siedliskowa. Wskazano również, że w ocenie organu W.G. odmówiła zgody na objęcie scaleniem tylko działki siedliskowej (nr "5") i tylko tę działkę pominięto z procedury scaleniowej, natomiast działka nr "7" została przyjęta do scalenia.

Decyzję organu I-instancji w dniu [...].08.2002 r. otrzymali pełnomocnicy W.G.: adwokat M.K. syn strony - J.G. otrzymali. W dniu 31 sierpnia umarła W.G.

Z zachowaniem ustawowego terminu, dnia 5 września 2002 r. odwołanie od decyzji organu I instancji złożył adwokat M.K., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i odtworzenia w całości działki nr "4" w jej pierwotnych kształcie bądź też uchylenia tej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu odwołania wskazano na długotrwały przebieg postępowania, a jednocześnie podkreślono, że właściciela działki nr "4" W.G. nie wyrażała zgody na scalenie całej działki. W ocenie odwołującej w wyniku scalenia powstały dwie działki o numerach "7" (nowe oznaczenie "8") i "5" (nowe oznaczenie "6") i tak dokonane wyodrębnienie nie ma dla niej żadnego znaczenia. Ponadto wydzielona działka "7" nie ma dostępu do drogi publicznej i jest ona wytoczona "po zabudowaniach".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po otrzymaniu odwołania wyznaczyło rozprawę administracją, mając na celu ustalenie kręgu spadkobierców po zmarłej W.G. W dniu 02.12.2002r. organ odwoławczy w drodze decyzji umorzył postępowanie odwoławcze.

Uzasadniając tak podjęte rozstrzygnięcie wskazano, że odwołanie zostało wniesione w dniu 5.09.2002 r. już po śmierci samej strony W.G. Odwołanie wniósł w imieniu swojej mocodawczyni adwokat będący jej pełnomocnikiem, przy czym pełnomocnictwo to wygasło w dniu śmierci W.G. - 31 sierpnia 2002 r.

J.G. otrzymał decyzję organu odwoławczego w dniu 9.12.2002 r. i dnia 3.01.2003 r. wniósł na nią skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie, domagając się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].12.2002 r. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu swojej skargi skarżący podniósł, iż był zajęty pogrzebem swojej matki i istotnie o jej śmierci nie powiadomił adwokata. Wskazał również, że organ odwoławczy nieprawidłowo umorzył postępowanie, powinien bowiem przede wszystkim zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § l pkt l k.p.a. Zdaniem skarżącego ten sposób zakończenia postępowania uniemożliwił mu jako spadkobiercy po W.G. wzięcie udziału w rozprawie administracyjnej, a ponadto organ odwoławczy przeprowadził tą rozprawę pomimo wniosku skarżącego o zmianę terminu tej rozprawy z powodu choroby strony.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę w całości podtrzymało swoją argumentację i wniosło o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze organ odwoławczy wyjaśnił, że na etapie postępowania odwoławczego powiadomił wszystkich spadkobierców po zmarłej W.G. zarówno o treści decyzji organu I-instancji jak i treści protokołu z rozprawy administracyjnej. Przyznano, że skarżący przysłał pismo informujące o jego chorobie przed rozprawą, ale nie wniósł o odroczenie rozprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło również, że zawieszenie postępowania odwoławczego możliwe byłoby wówczas, gdyby W.G. zmarła po wniesieniu odwołania, a nie przed wszczęciem postępowania odwoławczego.

Po wniesieniu skargi skarżący pismem z dnia 15.09.2003 r. przedłożył do akt sprawy odpis postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po W.G. ze wskazaniem, iż spadkobiercami po zmarłej W.G. są J.G. i T.G.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarżący J.G. w dniu 3 stycznia 2003 r. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2002 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie.

Stosownie do art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.

Wojewódzkie sądy administracyjne w ramach kontroli nad działalnością organów administracji publicznej, uprawnione są do badania jedynie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązany jest do zbadania, czy w trakcie prowadzenia postępowania administracyjnego oraz daty wydania zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia obowiązujących wówczas przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania. Sąd ten nie jest przy tym związany granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę o charakterze kasatoryjnym nad decyzjami organów administracji. Zakres kontroli sądowoadministracyjnej sprowadza się do oceny, czy zaskarżona decyzja (i inne decyzje podjęte w danej sprawie) narusza lub nie narusza przepisy prawa.

Zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana zgodnie z przepisami prawa.

Nie ulega wątpliwości, że W.G. zmarła w dniu 31 sierpnia 2002 r. Informację o śmierci strony uzyskał organ odwoławczy od Burmistrza Miasta i Gminy K. (akta administracyjne sprawy, karta nr 46).

W dniu 14.06.2002r. W.G. udzieliła upoważnienia do reprezentowania jej w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym (przed Naczelnym Sądem Administracyjnym) w sprawie scalenia gruntów we wsi K. (działki nr "8" i "9"). Pełnomocnictwo zostało udzielone adwokatowi M.K. oraz synowi W.G. - J.G. (akta administracyjne sprawy, karta nr 25). W treści pełnomocnictwa nie ma żadnej wzmianki o dopuszczalności reprezentowania mocodawczyni (W.G.) po jej śmierci.

Obaj pełnomocnicy W.G. otrzymali decyzję organu I-instancji w dniu 23.08.2002 r. i dnia 5 września 2002 r. odwołanie wniósł w imieniu mocodawczyni adwokat M.K. (akta administracyjne sprawy, karta nr 39). Odwołania w imieniu swojej matki nie wniósł J.G.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w tej sprawie odwołanie zostało wniesione przez pełnomocnika po dniu śmierci mocodawczyni. O działaniu przez pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym regulują art. 32-33 oraz art. 40 § 2 k.p.a. i jest to niewątpliwie tylko fragmentaryczna regulacja instytucji pełnomocnictwa. Stąd w zakresie nie uregulowanym wprost w k.p.a., należy do pełnomocnictwa stosować przepisy Kodeksu cywilnego (art. 95-108 Kodeksu cywilnego). Takie stanowisko prezentuje również orzecznictwo sądowe (np. NSA w wyroku z dnia 18.06.1999 r., sygn. akt I SA 1535/98, opub. w LEX nr 48566).

Wygaśnięcie pełnomocnictwa z chwilą śmierci mocodawcy reguluje art. 101 § 2 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym umocowanie wygasa ze śmiercią mocodawcy lub pełnomocnika, chyba że w pełnomocnictwie inaczej zastrzeżono z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa. Samo udzielenie pełnomocnictwa jest jednostronną czynnością prawną o charakterze upoważniającym, która upoważnia pełnomocnika do dokonywania czynności prawnych w imieniu i ze skutkiem dla mocodawcy. Umocowanie to trwa tak długo, jak długo pełnomocnictwo nie zostanie odwołane łub nie nastąpi śmierć mocodawcy lub pełnomocnika (tak również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 08.05.2001 r., sygn. akt IV CKN 354/00, opub. w LEX nr 52538).

Stąd należy stwierdzić, że w razie śmierci strony w toku postępowania administracyjnego pełnomocnictwo wygasa (tak również NSA w wyroku z dnia 14.03.2002 r., sygn. akt I SA 1842/00, opub. w LEX nr 81738). W niniejszej sprawie okoliczność ujawnienia faktu śmierci mocodawczyni W.G. nastąpiła już w trakcie trwania postępowania odwoławczego, stąd po ustaleniu tej przesłanki (daty śmierci W.G. i daty wniesienia odwołania) jedyną czynnością jaką powinien podjąć organ odwoławczy powinno być właśnie umorzenie postępowania odwoławczego. Postępowanie odwoławcze może bowiem być zainicjowane na skutek wniesienia odwołania przez jedną ze stron.

Jeżeli okaże się - tak jak to miało miejsce w tej sprawie - że odwołana nie wniosła skutecznie strona reprezentowana przez pełnomocnika, ponieważ w dacie jego wniesienia pełnomocnik nie miał ważnego upoważnienia, odwoławcze postępowanie administracyjne nie mogło toczyć się dalej i podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe z przyczyn podmiotowych (tzn. śmierci strony, która wcześniej udzieliła pełnomocnictwa). Tym samym wbrew twierdzeniu zawartym w skardze organ odwoławczy nie mógł rozpoznawać sprawy merytorycznie, jeżeli ustalił brak skutecznego wniesienia odwołania.

Nie znajduje również uzasadnienia argumentacja skarżącego co do konieczności w tej sprawie zawieszenia przez organ odwoławczy postępowania na podstawie art. 97 § l pkt l k.p.a. Zawieszenie postępowania na skutek śmierci strony ma miejsce wówczas, gdy strona umiera w trakcie postępowania administracyjnego, a więc nie przed wszczęciem takiego postępowania bądź nie po zakończeniu postępowania.

W tej sprawie organ I-instancji zakończył postępowanie administracyjne z chwilą, od której jest związany decyzją załatwiającą sprawę, czyli od chwili doręczenia decyzji stronom postępowania lub ich pełnomocnikom. Decyzja Starosty K. została doręczona pełnomocnikom stron w dniu 23 sierpnia 2002 r. (akta administracyjne sprawy, karta nr 35-37). Ten dzień należy więc przyjąć za datę zakończenia postępowania I-instancyjnego w tej sprawie. Wszczęcie kolejnego postępowania w tej sprawie - postępowania odwoławczego, uzależnione jest od samej strony. W tej sprawie dopiero w dniu 5 września 2002 r. adwokat M.K. wniósł odwołanie w imieniu swojej mocodawczyni, mimo braku pełnomocnictwa do działania po dniu 31 sierpnia 2002 r. Stąd należy wskazać, iż W.G. umierając w dniu 31 sierpnia 2002 r., zmarła po zakończeniu postępowania I-instancyjnego, ale jeszcze przed rozpoczęciem postępowania odwoławczego. Stąd też śmierć tej strony nie nastąpiła w toku postępowania administracyjnego.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu skarżącego o braku przełożenia terminu rozprawy administracyjnej po wniesieniu odwołania należy stwierdzić, że z treści art. 94 § 2 k.p.a. wynika obowiązek odroczenia rozprawy administracyjnej w przypadku stwierdzenia przez kierującego rozprawą poważnych nieprawidłowości w wezwaniu stron na rozprawę bądź też uznania, że niestawienie się strony zostało spowodowane przeszkodą trudną do przezwyciężenia lub inną ważną przyczyną. Odroczenie rozprawy administracyjnej, tak jak i jej wyznaczenie służy przyspieszeniu lub uproszczeniu postępowania administracyjnego. W tej sprawie organ odwoławczy mógł wprawdzie odroczyć rozprawę, jednakże mając na uwadze okoliczność, iż przedmiotem rozprawy nie mogło być wyjaśnianie jakichkolwiek kwestii merytorycznych, to podnoszone przez skarżącego uchybienie nie ma znaczenia dla prawidłowości orzekania w sprawie.

W związku z tym należy stwierdzić, iż w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie naruszyło obowiązujących przepisów w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji wyroku, ponieważ zaskarżona decyzja nie zawiera naruszeń prawa uzasadniających jej uchylenie bądź stwierdzenie nieważności. Zgodnie zaś z art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala.