Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 86/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 50 - 51 i art. 66 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara- Dubiel WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2016 r. sprawy ze skargi J.W. na decyzję nr [....] [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 22 października 2015 r., znak: [....] w przedmiocie nałożenia obowiązku skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 4 września 2014r. nr [...] znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. ( dalej PINB) nakazał [...] Spółdzielni Mieszkaniowej, ul. [...] - jako zarządcy budynku mieszkalno-usługowego przy ul.[...] w K. , w związku z toczącym się postępowaniem w sprawie wniosku J.W. i W.W. (data wpływu do organu 21.06.2006r.), dotyczącego nieprawidłowego stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K. oraz odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, na podstawie którego zrealizowano przedmiotowy budynek - obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w K. , poprzez: podniesienie balustrad balkonów do wysokości min. 110 cm od powierzchni wykończonych posadzek w terminie do 31.12.2014 r.

Organ oparł rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach:

W dniu 21.06.2006r. na dziennik podawczy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki wpłynęło pismo J.W. i W.W. z dnia 19.06.2006r., dotyczące stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K . Decyzją nr [...], z dnia 12.05.2008r., znak: [...], PINB w K. - Powiat Grodzki umorzył postępowanie administracyjne wszczęte z wniosku J.W. i W.W. , (data wpływu 21.06.2006r.) w sprawie stanu technicznego budynku nr [...] przy ul. [...] w K. , ponieważ wniosek nie pochodził od stron postępowania a nie zachodziły okoliczności do wszczęcia postępowania z urzędu. Po rozpatrzeniu odwołania J.W. od powyższej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 14.07.2008r. znak: [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję PINB w K. - Powiat Grodzki nr [...] znak: [...] z dnia 12.05.2008r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu materiału dowodowego w dniu 06.05.2009r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki wydał decyzję nr [...], znak: [...], którą umorzył z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wniosku złożonego dnia 21.06.2006r. przez W.W. i J.W. dotyczącego nieprawidłowego stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K. znak: [...] Odwołanie od powyższej decyzji wniosła J.W. działając w imieniu własnym oraz W.W. Po rozpatrzeniu odwołania J.W. od powyższej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K decyzją z dnia 26.08.2009r., znak: [...] utrzymał skarżoną decyzję w mocy. Po rozpoznaniu, na rozprawie w dniu 16.11.2010 r., sprawy ze skargi J.W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 26.08.2009 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 30.11.2010 r., sygn. akt 1668/09 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą j ą decyzję organu I instancji.

Zgodnie z ww. wyrokiem WSA z dnia 30.11.2010 r., sygn. akt 1668/09: " Z treści pisma skarżącej z 19 czerwca 2006r. wynika natomiast, iż kwestionuje ona nie tylko stan techniczny tego obiektu, ale też zgłasza dokonanie w nim samowolnych zmian przed przekazaniem go do użytkowania oraz " wyłudzenie pozwolenia na użytkowanie samowolnie powstałego niezgodnie z zatwierdzonym projektem". Zdaniem sądu tak sformułowany wniosek powinien przez organ być odczytany jako wniosek o wszczęcie postępowania dotyczącego stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K. , a także zbadanie czy obiekt ten nie został wybudowany ze znacznymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego — co obligowało by organ do wszczęcia postępowania naprawczego o którym mowa w art. 51 ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118, dalej "p.b.")". PINB po ponownym rozpatrzeniu sprawy i zebraniu dodatkowego materiału dowodowego - zgodnie ze wskazaniami w ww. wyroku WSA z dnia 30.11.2010 r., sygn. akt 1668/09 - decyzją nr [...] z dnia 05.12.2011r., znak: [...] - orzekł o nie nałożeniu na [...] Spółdzielnię Mieszkaniową, obowiązku usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w K. W powyższej decyzji PINB nr [...] odniesiono się zarówno do kwestii poruszonych we wniosku J.W. i W.W. z dnia 19.06.2006r. jak i do kwestii poruszonych w odrębnych pismach złożonych przez strony, dotyczących nieprawidłowego stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K. w zakresie konstrukcji i przewodów kominowych oraz samowolnego wprowadzenia zmian w trakcie realizacji przedmiotowego obiektu, które w ocenie J.W. doprowadziły do naruszenia statyki budynku. J.W. w pismach kierowanych do PINB podnosiła, że budynek położony przy ul. [...] w K. został zrealizowany z samowolnymi zmianami w stosunku do projektu zatwierdzonego ostateczną decyzją pozwolenia na budowę, polegającymi na: zmianie sposobu zagospodarowania parteru budynku - w miejsce projektowanej apteki wykonano lokal usługowy i dwa lokale mieszkalne (zmiany te wpłynęły również na zmiany w instalacjach wewnętrznych), zmianie konstrukcji stropu z żelbetowego na prefabrykowany oraz "wybudowaniu pomieszczeń na I kondygnacji o wysokości mniejszej niż 2,5 m, jakie nadają się tylko na pobyt czasowy". PINB wskazał, że przedmiotowy budynek mieszkalny przy ul. [...] w K. został przyjęty do użytkowania po zgłoszeniu inwestora o zakończeniu budowy, złożonym w Wydziale Nadzoru Budowlanego w dniu 14.10.1997r. i nie zgłoszeniu przez ten organ sprzeciwu w drodze decyzji wobec przystąpienia do użytkowania tego budynku (zaświadczenie z dnia 26 listopada 1997r., znak: [...] ). Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustalono, że zgodnie z opisem technicznym, stanowiącym część projektu architektoniczno-budowlanego, na podstawie którego zrealizowano przedmiotowy budynek, cyt.: " strop nad piwnicami pod częścią magazynową oraz schodami wewnętrznymi apteki żelbetowy, wylewany na mokro -w pozostałych częściach płyty kanałowe (...). Stropy, balkony - stropy: płyty żelbetowe, kanałowe, prefabrykowane z fragmentami wylewanymi na mokro, balkony: wspornikowe, żelbetowe, wylewane na mokro. (...)". Zgodnie z projektem architektoniczno budowlanym, parter przedmiotowego budynku miał pełnić funkcje pomieszczenia usługowego - apteki. W dniu 11.03.2009r., podczas kontroli: "I kondygnacji nadziemnej - wejście od strony klatki schodowej", przeprowadzonej przez przedstawicieli PINB w przedmiotowym budynku, ustalono, że cyt.: "Stwierdza się drzwi wejściowe po lewej stronie - l szt. i po prawej stronie - l szt. W ścianach nośnych patrząc od wejścia na klatkę schodową. Zmiana zagospodarowania parteru budynku, polegająca na wykonaniu w miejscu zaprojektowanej apteki - lokalu usługowego i dwóch mieszkań, została wprowadzona w oparciu o nadzór autorski - karta nadzoru autorskiego z dnia 13.03.1997r., zawierająca załącznik graficzny. W ocenie PINB przedmiotowy budynek, pomimo wprowadzonej zmiany zagospodarowania parteru, nie zmienił swojej funkcji, ponieważ pozostał budynkiem mieszkalnym z pomieszczeniem usługowym na parterze. W oparciu o powyższe PINB stwierdził, że wprowadzone w trakcie budowy budynku przy ul. [...] w K. zmiany zostały zrealizowane pod nadzorem projektanta i nie są one, mając na uwadze art. 36 a ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w stanie prawnym sprzed nowelizacji z dnia 28.07.2005r., a zatem w brzmieniu obowiązującym w czasie realizacji przedmiotowego budynku, zmianami istotnymi czy zmianami wymagającymi uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia. W uzasadnieniu ww. decyzji nr [...] podkreślono także, że zgodnie z ekspertyzą w sprawie stanu technicznego ścian konstrukcyjnych i płyt stropów międzykondygnacyjnych w budynku mieszkalnym położonym w K. przy ul. [...], opracowaną przez mgr inż. Z.J. (upr. bud. [...] ) w lutym 2010r., konstrukcja budynku jest w dobrym stanie i nie stanowi żadnego zagrożenia dla bezpieczeństwa jego mieszkańców.

Z kolei zgodnie z wnioskami i zaleceniami opinii dotyczącej stanu technicznego elewacji budynku mieszkalno - usługowego przy ul. [...] w K. z listopada 2006r., opracowanej przez inż. J.H. (rzeczoznawcę budowlanego): ,,Warunki bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa użytkowania są zachowane i nie występują zagrożenia życia, zdrowia, mienia i ochrony środowiska. (...) Z uwagi na występujące spękania i rysy tynku i jego słabą odporność na wilgoć następuje zawilgocenie ścianki osłonowej z cegły i w dalszej kolejności wełny mineralnej, a tym samym izolacyjność cieplna ulega stopniowemu pogorszeniu. (...) Zaleca się w ciągu trzech do pięciu lat rozważenie możliwości wykonania nowego tynku i odnowienia elewacji. "

W oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy, w tym protokoły badań i sprawdzeń, nie wskazujące na nieprawidłowy stan techniczny budynku czy stan mogący zagrażać zdrowiu lub życiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska, PINB nie znalazł podstaw do nałożenia na [...] Spółdzielnię Mieszkaniową, jako zarządcę przedmiotowego budynku, obowiązku usunięcia nieprawidłowości jak również nie znalazł podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego.

W ww. decyzji podkreślono również, że w tut. organie nadzoru budowlanego prowadzone były odrębne postępowania administracyjne w sprawie nieprawidłowego stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K. , tj. postępowanie w zakresie zakłócenia ciągów w przewodach wentylacyjnych znak: [...] , zakończone ostateczną decyzją PINB nr [...] z dnia 01.10.2009r., znak: [...], którą Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki nakazał zarządcy budynku przy ul. [...] w K. – [...] Spółdzielni Mieszkaniowej - usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości oraz postępowanie administracyjne znak: [...] w sprawie nieprawidłowego stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K. (z wyłączeniem zakresu objętego ww. postępowaniem znak: [...]), zakończone decyzją PINB w K. Powiat Grodzki nr [...], znak: [...] z dnia 2. 11.2010r., utrzymaną w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 6.09.2011r., znak: [...] .

W obu ww. postępowaniach J.W. i W.W. został przyznany przymiot strony.

Od ww. decyzji PINB nr [...] z dnia 05.12.2011r., znak: [...] PINB zostało złożone odwołanie. Decyzją nr [...] z dnia 23.10.2012r., znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PINB nr [...] z dnia 05.12.2011r., znak: [...] . Skargę na powyższą decyzję MWINB wniosła do WSA w K. J.W.

W dniu 07.06.2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydał wyrok sygn. akt II SA/Kr 243/13, którym uchylił zaskarżoną decyzję nr [...] , z dnia 23.10.2012r., znak: [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd wskazał, że zmiany systemu grzewczego w budynku i wyglądu elewacji nie zostały należycie wyjaśnione przez organy nadzoru budowlanego. Z tego też względu, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 135 p.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji. Rozpoznając sprawę ponownie organy prowadzące postępowanie zobowiązane były wyjaśnić ponad wszelką wątpliwość zarówno kwestię zmiany systemu grzewczego w budynku, jak i ocenić wygląd elewacji pod kątem przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane. W tym celu przeprowadzą wizję w terenie, a przeprowadzone czynności w sposób odpowiedni udokumentują.

Mając na uwadze powyższe wskazania, PINB uzyskał z archiwum akta znak: [...] (na teczce widniały wcześniejsze znaki sprawy, tj. [...] ,[...] ) wraz z załącznikiem w postaci projektu pn.: PTJ- architektoniczno-budowlany dla budynku usługowo-mieszkalnego "D", przy ul. [...] (tylko branża architektoniczna). W dniu 22.10.2013r. przedstawiciele organu nadzoru budowlanego przeprowadzili oględziny w przedmiotowym budynku - w zakresie opisanym w ww. zawiadomieniu z dnia 20.09.2013r. W dniu oględzin udostępniony został lokal usługowy oraz mieszkania nr 1. 3. 4. 7 i 8. ZSM nie przedłożyła żądanego projektu - w związku z powyższym, w sytuacji gdy akta przesłane z archiwum nie zawierały projektów branży instalacyjnej, przedstawiciele PINB nie dysponowali w trakcie oględzin dokumentacją projektową instalacji c.o. Z uwagi na powyższe - w protokole opisano tylko rodzaj i ilość elementów grzewczych w udostępnionych lokalach oraz na klatce schodowej - bez odnoszenia się do zgodności z rozwiązaniami projektowymi. Równocześnie, zgodnie z zapisami w protokole z ww. oględzin, w zakresie estetyki elewacji przedstawiciele PINB stwierdzili, że na elewacji widoczne są ubytki farby i tynku oraz zarysowania tynków. Niemniej w ocenie przedstawicieli PINB - budynek nie powoduje oszpecenia otoczenia. W dniu 06.11.2013r. przedstawiciel ZSM przedłożył, jako załącznik do protokołu przyjęcia stron, oryginał projektu z marca 1993 r. p.n. P.T. Instalacja c.o. dla budynku mieszkalno - usługowego "D" przy ul.[...] w K. , stanowiący załącznik do decyzji nr [...] znak: [...] PINB wyjaśnił, że dla ww. budynku została wydana - przez UMK Wydział Nadzoru Budowlanego - decyzja pozwolenia na budowę nr [...] z dnia 16.12.1994r., znak: [...], która została następnie uchylona decyzją Wydziału Polityki Regionalnej i Przestrzennej Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia 14.02.1995r., znak: [...] . Natomiast decyzja, na podstawie której zrealizowano przedmiotowy obiekt - to decyzja UMK Wydział Architektury nr [...] z dnia 14 czerwca 1996r. znak: [...], która została utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia 26.07.1996r., znak: [...] . Dokumentacja projektowa, wypożyczona przez PINB z Referatu Archiwum, jest opieczętowana zarówno przez Wydział Nadzoru Budowlanego jak i Wydział Architektury Urzędu Miasta K. -jako załącznik do obu ww. decyzji. Z powyższego wynika, że projekt zatwierdzony ww. decyzjami Wydziału Architektury i Wydziału Nadzoru Budowlanego - to ten sam projekt. W związku z powyższym, PINB przyjął że projekt instalacji c.o., przedłożony przez ZSM, odpowiada stanowi projektowemu i dokonał porównania rozwiązań w nim przedstawionych ze stanem faktycznym opisanym w protokole oględzin PINB z dnia 22.10.2013r. Projekt przedłożony przez ZSM posiada zmiany naniesione długopisem - w zakresie wielkości elementów grzewczych oraz pionów instalacyjnych - jednak, z uwagi na to, iż nie zostały one potwierdzone przez projektanta - PINB za podstawę do porównania ze stanem faktycznym przyjął pierwotne rozwiązania. Na podstawie analizy ww. projektu instalacji c.o. oraz ustaleń oględzin z dnia 22.10.2013r. PINB stwierdził rozbieżności zarówno w zakresie rodzaju zastosowanych elementów grzewczych jak i ich ilości. Zgodnie z pkt 4.2. ww. projektu instalacji c.o.,: "Zastosowano generalnie grzejniki radiatorowe żeliwne typu TA-L W pomieszczeniach łazienek, WC i przedpokojach zastosowano rury grzejne pionowe stalowe; rury grzejne 0 50, 0 65 i 0 80 mm. Grzejniki członowe do zamontowania pod oknami". Równocześnie na rysunkach rzutów poszczególnych kondygnacji zaznaczono miejsce usytuowania grzejników i ich wielkości (ilość żeberek). Zgodnie z ustaleniami ww. oględzin PINB - w budynku zastosowano różne rodzaje kaloryferów, tj. grzejniki żeliwne i aluminiowe (ewentualnie stalowe) oraz grzejniki drabinkowe w łazienkach, równocześnie zrezygnowano z wykonania części pionów lub ukryto je w bruzdach ściennych (dotyczy m. in. pomieszczeń WC). Organ wskazał w tabeli wyniki oględzin, to jest ilość żeberek wynikającą z projektu oraz ilość rzeczywiście zamontowaną oraz wskazał dalej, że zmiana instalacji miała miejsce w związku ze zmianą zagospodarowania parteru budynku.

Ta ostatnia zaś polegała na wykonaniu w miejscu zaprojektowanej apteki - lokalu usługowego i dwóch mieszkań. Zmiana ta została wprowadzona w oparciu o nadzór autorski - karta nadzoru autorskiego z dnia 13.03.1997r. Przepisy ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w latach 1996 -1997r., nie definiowały pojęcia istotnego odstąpienia od projektu budowlanego. Art. 36a Prawa budowlanego, wskazujący na wymóg uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, w przypadku konieczności istotnego odstąpienia od projektu budowlanego, został dodany przez art. 1 pkt 18 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997r. (Dz. U. 1997.111.726), zmieniającej ustawę Prawo budowlane z dniem 24 grudnia 1997r. Równocześnie do roku 2004 kwestia oceny wprowadzanych zmian pozostawała w gestii organów nadzoru budowlanego. W świetle powyższego nie można uznać, aby zmiana polegająca na zrealizowaniu w miejscu zaprojektowanego lokalu usługowego - dwóch lokali mieszkalnych i jednego lokalu usługowego stanowiła istotne odstępstwo od projektu budowlanego - skoro została wprowadzona nadzorem autorskim oraz wpisem do dziennika budowy. Równocześnie przedmiotowy budynek, pomimo wprowadzenia ww. zmiany - nie zmienił swojej funkcji, ponieważ pozostał budynkiem mieszkalnym z lokalem usługowym na parterze. Bezpośrednim następstwem zmiany w układzie pomieszczeń były zmiany w zakresie obejmującym instalacje wewnętrzne, w tym instalację c.o. Skoro zatem same zmiany polegające na wydzieleniu dwóch dodatkowych lokali mieszkalnych z zaprojektowanego lokalu usługowego nie są istotnym odstąpieniem - to również zmiany instalacyjne, będące ich wynikiem - nie mogą zostać za takie uznane. Równocześnie podkreślono, iż na etapie przekazywania do użytkowania przedmiotowego budynku organ przyjmujący wniosek inwestora miał wiedzę o zmianach wprowadzonych na etapie budowy w poziomie parteru.

PINB, mając jednak na uwadze powyższe rozbieżności pomiędzy projektem wewnętrznej instalacji c.o. a jej stanem faktycznym (zrealizowanym) oraz brakiem dokumentacji zamiennej, uznał, iż powstały uzasadnione wątpliwości co do zapewnienia użytkownikom budynku przy ul. [...] w K. możliwości uzyskania odpowiedniej temperatury w lokalach i zgodnie z dyspozycją art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, postanowieniem z dnia 18.12.2013r. zażądał od [...] Spółdzielni Mieszkaniowej, jako zarządcy budynku mieszkalno-usługowego, zlokalizowanego przy ul. [...] w K. , przedłożenia ekspertyzy technicznej oceniającej właściwy dobór grzejników centralnego ogrzewania dla poszczególnych lokali i pomieszczeń w budynku przy ul. [...] w K. -sporządzonej w oparciu o bilans energetyczny określający zapotrzebowanie na ciepło dla przedmiotowego budynku (w tym dla poszczególnych lokali i pomieszczeń) - w terminie - do dnia 28.02.2014r.

W dniu 04.03.2014r. została przedłożona w PINB Ekspertyza techniczna oceniająca właściwy dobór grzejników c.o. dla poszczególnych lokali mieszkalnych i pomieszczeń w budynku przy ul.[...] w K. , opracowana przez mgr inż. W.A. (Nr upr. [...]). Z uwagi na jej niekompletność oraz konieczność wyjaśnienia wątpliwości PINB po jej przeanalizowaniu - dwukrotnie wezwano ZSM do uzupełnienia ww. dokumentu. Dokumenty z naniesionymi poprawkami oraz dodatkowe wyjaśnienia zostały złożone w PINB z datą 24.03.2014r. oraz 10.07.2014r.

We wnioskach i zaleceniach ww. ekspertyzy technicznej podano m. in.. cyt.: ,,(...) 4. Zgodnie z przeprowadzoną analizą zamontowane grzejniki pokrywają obliczeniowe zapotrzebowanie ciepła we wszystkich lokalach.(...) 9. Instalacja centralnego ogrzewania jest wykonana prawidłowo. Odstępstwa pomiędzy projektem budowlanym a wykonaną inwestycją nie mają wpływu na jej prawidłową eksploatację. Zamiana grzejników w mieszkaniach z grzejników radiatorowych żeliwnych typu TA-1 na grzejniki aluminiowe członowe oraz montaż grzejników typu ENIX w łazienkach wpłynęły na podwyższenie standardu mieszkań. " W ww. ekspertyzie pouczono, że "(...) dyskomfort cieplny tj. odczucie niedogrzania mieszkania nie musi być spowodowane źle działającą instalacją centralnego ogrzewania np.: -nieszczelna stolarka okienna lub nieprawidłowe przewietrzanie pomieszczeń powoduje wychładzanie; -zakłócenie wentylacji grawitacyjnej przez ciągi wsteczne na ostatnich kondygnacjach powoduje nawiew zimnego powietrza i wychłodzenie pomieszczenia /pomieszczeń. W takich przypadkach należy najpierw wyeliminować powyższe zakłócenia, żeby móc sprawdzić poprawność działania instalacji (...) ". W związku z powyższym zapisem wezwano ZSM do przedłożenia aktualnego protokołu z okresowej kontroli przewodów kominowych w budynku przy ul.[...] w K. , który został przesłany do tut. organu w dniu 01.04.2014r. Zgodnie z ww. protokołem nr [...] z dnia 08.11.2013r., cyt.: "objęte kontrolą przewody kominowe oraz inne elementy urządzeń kominowych odpowiadają w zasadzie przepisom wyżej wymienionym. Wymienione konstrukcje i elementy mieszczą się w obowiązujących normach. "

Organ zaznaczył, że prowadził także odrębne postępowanie administracyjne znak: [...] w sprawie zakłócenia ciągów w przewodach wentylacyjnych w przedmiotowym budynku, zakończone ostateczną decyzją PINB nr [...] z dnia 01.10.2009r., znak:[...], którą Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki nakazał zarządcy budynku przy ul. [...] w K. – [...] Spółdzielni Mieszkaniowej - usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. J.W. , podczas ponownego rozpatrywania sprawy przez organ nadzoru budowlanego I instancji, w pismach kierowanych do PINB kolejny raz podnosiła, że budynek położony przy ul. [...] w K. został zrealizowany z samowolną zmianą w stosunku do projektu zatwierdzonego ostateczną decyzją pozwolenia na budowę, wprowadzoną przed oddaniem budynku do użytkowania, polegającą na zmianie sposobu zagospodarowania parteru, gdzie w miejsce zaprojektowanej apteki wykonano lokal usługowy i dwa lokale mieszkalne, równocześnie podniosła nowe kwestie dotyczące samowolnych zmian wprowadzonych w stosunku do rozwiązań projektowych w zakresie: wewnętrznej instalacji elektrycznej, liczby zrealizowanych kondygnacji oraz braku górnej warstwy styropianu w podłodze mieszkania nr 3. J.W. wniosła do protokołu z oględzin PINB z dnia 22.10.2013r. m. in. cyt.: ,,(...) przegroda międzykondygnacyjna jest niezgodna z projektem — nie wykonano górnej warstwy ocieplenia. P. J.W. oświadcza, że po przyjęciu budynku do użytkowania a przed przekazaniem kluczy do mieszkania dokonano samowolnej zmiany instalacji grzewczej w lokalu nr [...] — zmniejszono grubość przegrody międzykondygnacyjnej i zaopatrzono w dodatkowe elementy grzewcze lokal użytkowy (...) grubość przegrody zmniejszono o 10 cm - w tym całą warstwę styropianu. (...) w opinii P. J.W. zmniejszenie grubości przegrody o około 8-10 cm ma wpływ na warunki cieplne panujące w lokalu. Zgodnie z oświadczeniem p. J.W. obiekt do 25.09.1997r. był realizowany zgodnie z projektem - powyższe oświadczenie p. J.W. podpiera oświadczeniem kierownika budowy, które zostało złożone wraz ze zgłoszeniem zakończenia budowy. W związku z powyższym samowolne zmiany w oświadczeniu p. W. zostały dokonane po 25.09.1997r. (...)".

W odniesieniu do powyższego PINB wyjaśnił, iż zgodnie z opisem technicznym stanowiącym część projektu budowlanego, na podstawie którego zrealizowano przedmiotowy budynek - warstwy posadzkowe w mieszkaniach dla stropu międzykondygnacyjnego to kolejno (od góry): PCW, wylewka zatarta na gładko, folia, płyta pilśniowa miękka, warstwa wyrównawcza, płyta stropowa prefabrykowana, tynk, natomiast warstwy posadzkowe w mieszkaniach dla stropu w części nadwieszonej to: PCW, wylewka cementowa, folia, płyta pilśniowa miękka, wylewka wyrównawcza, zasyp gruzowy, płyta żelbetowa, styropian, tynk cem. - wap. na siatce — a zatem projekt nie przewidywał górnej warstwy styropianu.

Równocześnie zaznaczono, że w przedłożonej przez ZSM ww. ekspertyzie dotyczącej systemu grzewczego w budynku nr [...] przy ul. [...] w K. dokonano analizy zapotrzebowania na ciepło z uwzględnieniem ewentualnego wykonania podłogi w mieszkaniu nr [...], w części nadwieszonej - bez warstwy styropianu. Z powyższej analizy wynika, że cyt.: "(...) zamontowane grzejniki w lokalu mieszkalnym nr [...] pokrywają zapotrzebowanie ciepła. Nie widzi się uzasadnienia do zmiany ilości grzejników w tym lokalu (...). " (karta [...] akt znak:[...] ).

Z kolei, w związku z podniesioną przez J.W. kwestią istotnego odstępstwa polegającego na niezrealizowaniu jednej kondygnacji, tj. pomieszczenia pracowni w mieszkaniu nr [...] na IV piętrze, PINB wyjaśnił, iż włączył do akt niniejszego postępowania kopię części akt postępowania UMK znak: [...] w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę budynku przy ul.[...] w K. , tj. kopię decyzji Urzędu Wojewódzkiego w K. Wydziału Nadzoru Budowlanego z dnia 26.07.1996r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję UMK Wydziału Architektury Referatu III Architektury nr [...] z dnia 14.06.1996r., znak: [...] , zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla przedmiotowego obiektu, kopię rysunku pn.: rzut 4 piętra oraz fragment opisu technicznego - z których to dokumentów wynika, że projekt pierwotnie przewidywał dodatkowe pomieszczenie na kondygnacji IV piętra, jednak zrezygnowano z tego zamiaru - zmiany w postaci wykreśleń i podpisu projektanta zostały wprowadzone z datą 23.07.1996r. Powyższe znajduje również potwierdzenie w treści ww. decyzji z dnia 26.07.1996r., znak: [...] cyt.: .,(...) w przedmiotowej sprawie wysokość projektowanego budynku wynosi 14,20 + 0.30m tj. 14.50 (...) " - w której podana wysokość budynku nie uwzględnia kondygnacji IV piętra.

PINB przeprowadził także dowody z kserokopii Protokołu nr [...] z dnia 31.10.2013r., z okresowej rocznej kontroli stanu technicznego obiektu budowlanego przy ul. [...] w K. , sporządzonego przez osobę uprawnioną p. U.Ł. (upr. bud.nr [...] ), Protokołu z okresowej, pięcioletniej kontroli: stanu technicznego, przydatności do użytkowania, estetyki obiektu budowlanego i jego otoczenia z grudnia 2013 r., sporządzonego dla budynku przy ul. [...] w K. przez mgr inż. G.W. (upr. Nr [...] ,[...] ), mgr inż. W.D. oraz techn. Z.S. (upr. Nr [...] ), kserokopię Protokołu nr [...] badania stanu izolacji, szybkiego wyłączania urządzeń elektrycznych oraz instalacji odgromowej z dnia 14.12.2012r., sporządzony dla budynku przy ul. [...] w K. przez mgr inż. P.G. (zaśw. kwalif. [...] ).

W ocenie organu I instancji brak było podstaw do prowadzenia postępowania naprawczego. Twierdzenie J.W. dotyczące daty wprowadzenia zmian przez inwestora, tj. po 25.09.1997r. (data na oświadczeniu kierownika budowy o zgodności zrealizowania budowy z projektem) - nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym. Sam fakt wykonywania sprawdzeń wewnętrznych instalacji po dacie podpisania przez kierownika budowy ww. oświadczenia nie można uznać za dowód na to, że były one wynikiem dokonania istotnych zmian w ich zakresie, tym bardziej, że zgodnie z wpisami w dzienniku budowy - kierownik budowy dopiero w dniu 30.09.1997r. zgłosił budynek do odbioru inwestorskiego (karta [....] akt znak: [...] ), natomiast wpis inspektora nadzoru z dnia 01.10.1997r. wskazuje, iż dokumenty przekazane przez niego inwestorowi były niekompletne a obiekt posiadał usterki do usunięcia cyt.: " (...) stwierdzam, że na dzień dzisiejszy brak jest protokołów odbioru (...) które winien przedłożyć kierownik budowy. Równocześnie stwierdzam, że na dzień dzisiejszy budynek posiada usterki i niedoróbki (...) Proszę o pilne rozpoczęcie ich usuwania", z kolei zamienne zagospodarowanie parteru budynku zostało wpisane do dziennika budowy jeszcze na etapie jej realizacji. Kwalifikowanie zmian dotyczących wewnętrznych instalacji c.o. i elektrycznej jako istotnych, w ocenie tut. organu nie znajduje uzasadnienia w przepisach. Wprowadzenie ewentualnych korekt w ich zakresie na etapie budowy, w sytuacji gdy instalacje były objęte projektem, są wykonane prawidłowo oraz zapewniają użytkowanie obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem - nie jest w ocenie tut. organu zmianą istotną, wymagającą uzyskania zamiennej decyzji pozwolenia na budowę. Inwestor złożył oświadczenie, zgodnie z którym nie jest w posiadaniu dokumentów dotyczących daty zmiany instalacji CO.

Zgromadzony materiał dowodowy, w tym protokoły badań i sprawdzeń, nie wykazują nieprawidłowego stanu technicznego budynku czy stanu mogącego zagrażać zdrowiu lub życiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska, poza wskazaną – w w/w protokole z okresowej, pięcioletniej kontroli — jako stopień pilności nr 1 - koniecznością podniesienia wysokości balustrad zewnętrznych balkonów przynależnych do mieszkań [...] , [...] ,[...] których wysokość (od wykończonych posadzek) wynosi od 104 cm do 107 cm, natomiast powinna wynosić 110 cm. W przedłożonych protokołach z okresowych kontroli przedmiotowego budynku przy ul. [....] w K. wymieniono jednak szereg robót remontowych do zrealizowania oraz wskazano na konieczność obserwowania opisanych w nich rys. Mając na uwadze powyższe PINB wskazał, że działania dla usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego obiektu budowlanego winny być prowadzone zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane odpowiednio do ich specyfikacji - w trybie napraw bieżących, niezwłocznego usuwania uszkodzeń stwarzających zagrożenie dla ludzi lub mienia, lub w ramach remontu, który można prowadzić po uprzednim uzyskaniu zgody organu administracji architektoniczno - budowlanej. Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. 2003r. Nr 119 póz. 1116 z późn. zm.) "Spółdzielnia ma obowiązek zarządzania nieruchomościami stanowiącymi jej mienie lub nabyte na podstawie ustawy mienie jej członków". Stosownie do przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych zarząd całym obiektem budowlanym - budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w K. sprawuje [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa z siedzibą przy ul. [...] w K . Wobec powyższego tylko ten podmiot może być adresatem decyzji administracyjnej wydawanej w sprawach stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części. W związku z powyższym, zobowiązanym do wykonania obowiązku nałożonego niniejszą decyzją jest [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa. Równocześnie PINB wyjaśnił, iż z uwagi na fakt, że kontrola okresowa, która wykazała ww. nieprawidłowości w zakresie wysokości balustrad balkonowych, nie została przeprowadzona we wszystkich lokalach, tut. organ uznał za zasadne nałożenie ww. obowiązku - tj. podniesienia wysokości balustrad na balkonach do wysokości min. 110 cm od powierzchni wykończonych posadzek w terminie do 31.12.2014 r. - bez wskazywania konkretnych mieszkań, w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b.

Na skutek złożonego przez J.W. oraz [...] Spółdzielnię Mieszkaniową odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 22.10.2015r. nr [...], znak [...] uchylił decyzje zaskarżoną i orzekł reformatoryjnie o nakazaniu [...] Spółdzielni Mieszkaniowej, ul [...] - jako zarządcy budynku mieszkalno-usługowego przy ul. [...] w K. , obowiązek podniesienia balustrad balkonów budynku mieszkalnego przy ul. [...] w K. do wysokości min. 110 cm od powierzchni wykończonych posadzek w terminie do dnia 31 marca 2016r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 p.b.

W uzasadnieniu, odnosząc się do treści wyroku WSA w Krakowie z dnia 30.11.201Or. sygn. akt II SA/Kr 1668/09, w którym nakazano zbadanie czy w/w obiekt został wybudowany ze znacznymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, MWINB wskazał, że prowadzone czynności wyjaśniające nie potwierdziły powyższych okoliczności. W decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku, z dnia 14.06.1996r. nr [...] znak: [...] , jasno sprecyzowano, iż cyt. "do użytkowania obiektu budowlanego można przystąpić po zawiadomieniu Wydziału Nadzoru Budowlanego o zakończeniu budowy, jeżeli Wydział ten, w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia nie zgłosi sprzeciwu (...)"

Wobec faktu, że nie zachodziły okoliczności z art. 55 p.b., zgodnie z treścią ówczesnego art. 54 p.b. do użytkowania powyższego budynku można było przystąpić "po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu". [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa jako inwestor przedmiotowego budynku, czyniąc zadość warunkowi zawartemu w pozwoleniu na budowę oraz treści art. 54 p.b., pismem z dnia 15 października 1997r. znak: [...] zawiadomiła właściwy organ nadzoru budowlanego cyt. "że zakończyła realizację budynku mieszkalno-usługowego "D" przy ul [...] w K , pozwolenie na budowę decyzja nr [...] z dnia 14.06.1996r.". Wydział Nadzoru Budowlanego Urzędu Miasta K. , po przeanalizowaniu złożonej dokumentacji, postanowieniem z dnia 10 listopada 1997r. znak: [...] , zażądał od inwestora jej uzupełnienia o określone dokumenty, co ZSM wykonała za pismem z dnia 21 listopada 1997r. (data wpływu do Wydziału Nadzoru Budowlanego). Organ odwoławczy stwierdził zatem, iż ZSM do zawiadomienia o zakończeniu budowy przedmiotowego obiektu budowlanego, dołączyła wszystkie dokumenty wymagane obowiązującymi wówczas przepisami (art.57) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane, w tym m.in.: oryginał dziennika budowy, oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę, przepisami i obowiązującymi Polskimi Normami, inwentaryzację geodezyjną powykonawczą, a także oświadczenie o zgłoszeniu zamiaru przystąpienia do użytkowania przedmiotowego budynku do Państwowej Inspekcji Pracy, Państwowej Inspekcji Ochrony Środowiska, Państwowej Inspekcji Sanitarnej i Państwowej Straży Pożarnej. Żaden z w/w organów, w terminie do 14 dni od daty otrzymania zgłoszenia, nie wniósł sprzeciwu i uwag w stosunku do w/w obiektu budowlanego. Uchybień w złożonej dokumentacji nie dopatrzył się również Wydział Nadzoru Budowlanego Urzędu Miasta K. i w związku z tym, w dniu 26.11.1997r. wydał zaświadczenie znak: [...] , w którym cyt. "po rozpatrzeniu zawiadomienia inwestora: [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa, ul. [...] z dnia 14.10.97r. o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego przy ul. [...] na dz. nr [...] obr.[...] wybudowanego na podst. decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 14.06.96r. znak: [...] informuje, że nie zgłasza sprzeciwu wobec przystąpienia do użytkowania pow. obiektu z następującymi zastrzeżeniami: obiekt należy użytkować zgodnie z przeznaczeniem i utrzymywać w należytym stanie technicznym"" (vide: karta [...] akt znak: [...] ). Jak wynika z treści zaświadczenia Wydziału Nadzoru Budowlanego Urzędu Miasta K. z dnia 26.11.1997r. znak: [...], nie zgłoszono sprzeciwu wobec przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego przy ul. [...] w K . Wobec powyższego nie zasadne są twierdzenia skarżącej, iż nastąpiło "wyłudzenie pozwolenia na użytkowanie " w/w budynku.

Odnosząc się do kwestii czy "czy obiekt ten nie został wybudowany ze znacznymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego" należy wskazać, że przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w latach 1996-1997r. nie definiowały pojęcia istotnego odstąpienia od projektu budowlanego. W świetle powyższego nie można uznać, aby zgłaszana przez skarżącą zmiana sposobu zagospodarowania parteru przedmiotowego budynku (zamiast jednego dużego lokalu użytkowego wykonano dwa lokale mieszkalne i mniejszy lokal użytkowy) stanowiła istotne odstępstwo od projektu budowlanego skoro w/w zmiana została wprowadzona w oparciu o nadzór autorski. Powyższa zmiana została także zaakceptowana przez inspektora nadzoru Pana S.S. . Dodatkowo należy podkreślić, że przedmiotowy budynek pomimo wprowadzonej zmiany zagospodarowania parteru, nie zmienił swojej funkcji, ponieważ pozostał budynkiem mieszkalnym z pomieszczeniem usługowym na parterze.

WINB w K. uznaje także za bezzasadny zarzut Pani J.W. dotyczący tego, w przedmiotowym budynku, w trakcie jego budowy dokonano samowolnych zmian rodzajów stropów, z żelbetowych wylewanych "na mokro" na prefabrykowane wykonane z płyt kanałowych. Zgodnie bowiem z opisem technicznym, stanowiącym integralną część projektu architektoniczno-budowlanego, w przedmiotowym budynku przewidziano cyt. "strop nad piwnicami: pod częścią magazynową oraz schodami 'wewnętrznymi apteki żelbetowy, wylewany na mokro - w pozostałych częściach płyty kanałowe" (pkt 5.1.3 opisu), natomiast na pozostałych kondygnacjach budynku "stropy: płyty żelbetowe, kanałowe, prefabrykowane z fragmentami wylewanymi na mokro" (pkt 5.1.7 opisu). Nie można zatem uznać, że zastosowanie w określonych częściach przedmiotowego budynku stropów prefabrykowanych kanałowych stanowi jakiekolwiek odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, skoro takie właśnie stropy zostały w nim przewidziane do zastosowania (vide: akta znak: [...] poprzedni znak: [...]).

Stosownie do treści wyroku WSA w Krakowie z dnia 07.06.2013r. sygn. akt II SA/Kr 243/13, PINB przeprowadził postępowanie wyjaśniające, czy nastąpiła zmiana systemu grzewczego w budynku przy ul. [...] w K. oraz czy elewacja w/w budynku powoduje swoim wyglądem oszpecenie otoczenia.

W dniu 22.10.2013r. zostały przeprowadzone oględziny podczas których ustalono, m.in. że cyt.: "W zakresie estetyki elewacji przedstawiciele PINB stwierdzają, że na elewacji widoczne są ubytki farby i tynku oraz zarysowania tynków. Złuszczająca się farba na płytach balkonowych, uszkodzony prawy filar wejściowy (odspojona okładzina i wybrzuszone fragmenty cegieł). W ocenie przedstawicieli PINB -- budynek nie powoduje oszpecenia otoczenia" (vide: karty [...] akt znak: [...]). Na podstawie powyższych ustaleń oraz sporządzonej dokumentacji fotograficznej należy stwierdzić, że stan elewacji budynku przy ul.[...] w K. nie powoduje swoim wyglądem oszpecenia otoczenia.

Również opracowanie pod nazwą: "Przegląd techniczny budynku. Protokół z okresowej, pięcioletniej kontroli: stanu technicznego, przydatności do użytkowania, estetyki obiektu budowlanego i jego otoczenia" z grudnia 2013r. autorstwa mgr inż. G.W. , mgr inż. W.D. i tech. Z.S. nie wskazuje, aby wygląd budynku powodował konieczność podjęcia pilnej ingerencji. Na stronie [...] w/w opracowania wskazano, że działania związane z wyglądem budynku przy ul.[...] w K. posiadają stopnie pilności nr 3 t.j. podjęcie remontu: "który może być odłożony na kres 3 lat, bez szkody dla użytkowników i dla obiektu" oraz stopień pilności nr 4 t.j. podjęcie remontu "który może być odłożony na dalsze lata".

Odnośnie zmiany systemu grzewczego organ I instancji na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu 22.10.2013r. (vide: karty [...] akt znak: [...]) i pozyskanej dokumentacji projektowej (vide: karty [...] akt znak: [...]) dokonał porównania faktycznej i projektowanej ilości żeberek w lokalach mieszkalnych nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] budynku przy ul. [...] w K . Wyliczenia potwierdzają, iż m.in. w lokalu nr [...] należącym do J.W. zamontowano mniejszą ilość żeberek niż projektowano. Mając na względzie brak definicji pojęcia istotnego odstąpienia od projektu budowlanego w przepisach ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w latach 1996-1997r. oraz obecnie obowiązujące przepisy, należy uznać że zmniejszonej ilości żeberek w grzejnikach również nie można uznać za istotne odstępstwo od zatwierdzonej dokumentacji. W ocenie organu odwoławczego kwestia brakującej ilości żeberek w grzejnikach, a więc dotycząca elementów wykończenia wnętrza, należy do kwestii cywilnoprawnych, nie podlegających rozstrzyganiu organów nadzoru budowlanego. Wady fizyczne w wyposażeniu produktu jakim był lokal mieszkalny, strona mogła egzekwować w ramach rękojmi.

W toku postępowania dowodowego organ I instancji mając uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego w zakresie instalacji c.o. pozyskał także opracowanie pod nazwą: "Ekspertyza techniczna" z lutego 2014r. autorstwa mgr inż. W.A. we wnioskach którego wskazano m.in., że "Zgodnie z przeprowadzoną analizą zamontowane grzejniki pokrywają obliczeniowe zapotrzebowanie ciepła we wszystkich lokalach (...) Instalacja centralnego ogrzewania jest wykonana prawidłowo. Odstępstwa pomiędzy projektem a wykonaną inwestycją nie mają wpływu na jej prawidłową eksploatacje. Zamiana grzejników w mieszkaniach z grzejników radiatorowych żeliwnych typu TA-1 na grzejniki aluminiowe członowe oraz montaż grzejników typu ENIX w łazienkach wpłynęły na podwyższenie standardu mieszkań" (vide: [...] ). Podobne wnioski zawiera opracowanie pod nazwą: ,Ekspertyza techniczna Aneks" z lutego 2014 autorstwa mgr inż. W.A. .w toku prowadzonego postępowania przedłożyła także wyjaśnienia dotyczące przedłożonych ekspertyz (vide: karty [...] akt znak: [...] ). Z analizy powyższych opracowań trudno wywieść, aby instalacja centralnego ogrzewania była w niewłaściwym stanie technicznym uzasadniającym podjęcie rozstrzygnięcia na podstawie normy art. 66 p.b. W niniejszej sprawie nie można także wywieść, aby stan techniczny grzejników w lokalach mieszkalnych budynku przy ul. [...] w K. oddziaływał na cały obiekt. Kwestia brakujących żeberek na kaloryferach jest więc poza dyspozycją normy art. 66 p.b.

Odnośnie złożonego zarzutu nie ustalenia prawidłowo kręgu stron postępowania wskazano, że z analizy akt sprawy wynika, że lokatorzy mieszkań nr [...] i [....] budynku przy ul. [...] w K. (t.j. P. Ł.P. i P. P.S. ) nie są właścicielami wyodrębnionych lokali mieszkalnych (vide: treść księgi wieczystej nr [...] oraz treści ksiąg wieczystych dla wyodrębnionych lokali publ. na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości - wydruk: karty [...] akt znak: [...] ). Zgodnie z treścią art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013r. póz. 1222 z późn. zmian.) cyt.: "Spółdzielnia ma obowiązek zarządzania nieruchomościami stanowiącymi jej mienie lub nabyte na podstawie ustawy mienie jej członków". Interesy pozostałych współwłaścicieli budynku przy ul.[...] w K. (w którym jest 8 mieszkań) zgodnie z treścią art. 27 ust. 2 w/w ustawy reprezentuj [....] Spółdzielnia Mieszkaniowa, gdyż z mocy ustawy zarządza ona mieniem swoich członków, t.j. w niniejszej sprawie budynkiem przy ul. [...] w K. Tym samym jest ona uprawniona do reprezentowania na zewnątrz wszystkich właścicieli lokali mieszkalnych w tym obiekcie, stanowiących odrębny przedmiot własności, niezależnie od tego czy są oni członkami Spółdzielni, czy też nie (por. wyroki NSA z dnia 23 lipca 2010r. sygn. akt II OSK 1255/09, II OSK 1216/09 publ. CBOSA). W myśl przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego nie stwierdzono wobec powyższego naruszenia interesów pozostałych członków w/w spółdzielni. Wobec powyższego MWINB w K. jako strony postępowania uznał wnioskodawców wszczętego postępowania t.j. J. i W.W. oraz [...] Spółdzielnię Mieszkaniową. Także WSA w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 07.06.2013r. sygn. akt II SA/Kr 243/13 jak i też w wyroku z 30.11.2010r. sygn. akt II SA/Kr 1668/09 nie kwestionował prawidłowości ustalonego kręgu stron biorących udział w postępowaniu.

Co do zarzutu J.W. dotyczącego naruszenia art. 10 k.p.a., z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżąca otrzymała zawiadomienie PINB z dnia 07.08.2014r. w dniu 27.08.2014r. (vide: karta [...] ), natomiast zaskarżona decyzja została wydana w dniu 04.09.2014r. t.j. po upływie 7-dniowego terminu do zapoznania się z aktami sprawy. W toku postępowania PINB zapewnił stronom możliwość zapoznawania się z aktami sprawy o czym świadczy m.in. uprzednie zawiadomienie z dnia 08.04.2014r. znak: [...] (karta [...] ).

W toku postępowania odwoławczego WINB w K. na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. zapewnił stronom postępowania możliwość zapoznawania się z aktami sprawy oraz prawo do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań.

Odnośnie zarzutu dotyczącego zmniejszonej przegrody międzykondygnacyjnej, należy wskazać, że zgodnie z opisem technicznym: "Zestawienie warstw w przekrojach" warstwy posadzkowe w mieszkaniach dla stropu między piętrowego to kolejno od góry: PCW (0,6cm), wylewka zatarta na gładko (3,0 cm), folia, płyta pilśniowa miękka (1,9 cm), warstwa wyrównawcza (1,0 cm), płyta stropowa prefabrykowana (24, O cm), tynk. Natomiast warstwy posadzkowe dla stropu w części nadwieszonej to kolejno od góry: PCW (0,6 cm), wylewka cementowa (3,0 cm), folia, płyta pilśniowa miękka (1,9 cm), wylewka wyrównawcza (3,0 cm), zasyp gruzowy (12,0 cm), płyta żelbetowa (10,0 cm), 3 x styropian (13,0 cm), tynk cem-wap. na siatce (2,0 cm). W świetle powyższego w ślad za organem I instancji należy wskazać, że projekt nie przewidywał górnej warstwy styropianu, o którym wskazywała J.W. w protokole oględzin z dnia 22.10.2013r. (vide: karta [...] ). Zebrany materiał dowodowy nie potwierdza aby wyżej wymienione przegrody były w nieprawidłowym stanie technicznym. Ewentualne poprawienie izolacyjności cieplnej stropów nadwieszonych należy do działalności inwestycyjnej nie podlegającej dyspozycji przepisów art. 66 p.b. Uwagi J.W. dotyczące bilansu cieplnego w/w przegród nie mają wpływu na wynik niniejszego rozstrzygnięcia.

Odnośnie oceny stanu technicznego, wskazać należy, iż przed organem I instancji prowadzone było wcześniej odrębne, wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne znak: [...], dotyczące nieprawidłowego stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K. (z wyłączeniem w zakresie zakłócenia ciągów w przewodach wentylacyjnych). W postępowaniu tym nie wykazano istniejących nieprawidłowości stanu technicznego w/w budynku, w związku z czym zostało ono umorzone na podstawie ostatecznej decyzji PINB w K. Powiat Grodzki z dnia 02.11.2010r. nr [...], znak: [...] (vide: karty [...] ), utrzymanej w mocy decyzją WINB w K. z dnia 06.09.2011 r. znak: [...] (vide: karty [...] ). Zgodnie z treścią art. 110 k.p.a., WINB w K. jest związany treścią w/w decyzji, w uzasadnieniu której wskazano, że ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie wynika, że obiekt znajduje się w dobrym stanie technicznym, natomiast zalecenia zawarte w protokołach kontroli, przeprowadzonych na podstawie art. 62 p.b., nie mające wpływu na bezpieczeństwo użytkowania obiektu powinny być wykonane w ramach bieżącej konserwacji. Zarzuty J.W. odnoszące się do kwestii, które podlegały ocenie w odrębnym postępowaniu, nie mogą być uwzględnione. Również niezasadne są ponawiane zarzuty J.W. dotyczące zagrożenia wynikającego ze stanu elewacji, jak bowiem wskazał WSA w Krakowie wyroku z dnia 07.06.2013r. sygn. akt II SA/Kr 243/13 cyt: "Bezsporne w sprawie jest, iż stan elewacji nie zagraża życiu, czy też bezpieczeństwu użytkowników budynku, co zostało to potwierdzone w opinii dotyczącej stanu technicznego elewacji przedmiotowego budynku autorstwa mgr inż. J.H. ".

Niezależnie od powyższego PINB w K. Powiat Grodzki mając na względzie treść art. 7 i 77 k.p.a. pozyskał dokumenty dotyczące aktualnego utrzymania budynku przy ul. [...] w K :

-Uwierzytelnioną za zgodność z oryginałem kopię protokołu nr [...] z okresowej rocznej kontroli stanu technicznego obiektu budowlanego przeprowadzonej w dniu 31.01.2012r. przez P. U.Ł. (vide: karty [...] ).

-Uwierzytelnioną za zgodność z oryginałem kopię protokołu nr [...] dot. ,Badania stanu izolacji, szybkiego wyłączenia urządzeń elektrycznych oraz instalacji odgromowej" z dnia 14.12.2012r. autorstwa mgr inż. P.G. (vide: karty [...] akt znak:[...]). Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu J.W. , w którym wskazano, że "grubość przewodów zamontowanych w mieszkaniu nr 3, jest sprzeczna z normami — przekrój 1,5 mmkw zamiast przewidzianej projektem 2,5" wskazano, że dokonujący przeglądu we wnioskach wskazał, że cyt.: instalacja spełnia wymagania przepisów w badanym zakresie. Instalacja nadaje się do eksploatacji" (vide: [...] ). Mając na względzie brak definicji pojęcia istotnego odstąpienia od projektu budowlanego w przepisach ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w latach 1996-1997r. oraz obecnie obowiązujące przepisy, należy uznać że ewentualna zmiana przekrojów przewodów instalacji elektrycznej również nie stanowi istotnego odstępstwa od zatwierdzonej dokumentacji.

-Opracowanie pod nazwą: "Przegląd techniczny budynku. Protokół z okresowej, pięcioletniej kontroli: stanu technicznego, przydatności do użytkowania, estetyki obiektu budowlanego i jego otoczenia" z grudnia 2013r. autorstwa mgr inż. G.W. , mgr inż. W.D. i tech. Z.S. .

Analiza w/w dokumentów oraz całości materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu odwoławczym nie wykazała, aby obecnie budynek przy ul.[...] w K. znajdował się w stanie uzasadniającym zastosowanie normy określonej w art. 66 p.b. Zalecenia zawarte w protokołach kontroli, przeprowadzonych na podstawie art. 62 Prawa budowlanego, nie mające wpływu na bezpieczeństwo użytkowania obiektu powinny być wykonane w ramach bieżącej konserwacji.

W protokole 5-letnim z grudnia 2013r. wykazano natomiast, iż w mieszkaniach nr 4, 7 i 8 wysokość barierek na balkonach jest mniejsza niż 110 cm. Mając na względzie zarzuty zawarte w odwołaniu złożonym przez [...] Spółdzielnię Mieszkaniową cyt.: "organ nie rozpatrzył czy taka wysokość balustrad zewnętrznych balkonów nie wynika z zatwierdzonego projektu budowlanego, albo też o ile od projektu odstąpiono, to czy powyższe nieistotne odstąpienie powinno rodzić dla inwestora niekorzystne konsekwencje z uwagi na skuteczne zgłoszenie obiektu budowlanego do użytkowania", WINB w K. przeprowadził w powyższym zakresie dodatkowe postępowanie wyjaśniające.

Na zatwierdzonym projekcie budowlanym nie zostały zaznaczone wymiary wysokości barier na balkonach. Wysokość powyższą można jedynie odtworzyć na podstawie odczytu ze skali rysunku. Tak pozyskane wymiary wskazują, że wysokość ta powinna wynosić ok. 110 cm. Na zlecenie WINB w K. , PINB w K. Powiat Grodzki w dniu 02.06.2015r. przeprowadził oględziny w budynku przy ul. [...] w K. podczas których ustalono, że w kontrolowanych lokalach występują następujące wymiary barierek balkonowych: - mieszkanie nr 3 - wysokość 104-106 cm, położone płytki o gr. ok. 5 mm, mieszkanie nr 6 - wysokość 103,5-106 cm, położone płytki o gr. ok. 5 mm, mieszkanie nr 7 - wysokość 106,5-107 cm, położone płytki o gr. ok. 5 mm, mieszkanie nr 8 - wysokość 106-107,5 cm, brak położonych płytek. Odstępstwa od wymaganej wysokości nie wynikają więc z błędów pomiarowych. Z dokumentacji fotograficznej dołączonej do protokołu z dnia 02.06.2015r. wynika ponadto, że balustrada balkonu nr 4 została zabudowana, natomiast balustrada balkonu nr 5, odpowiada wyglądem pozostałym balustradom (vide: karty [...] ). Z ustaleń powyższych wynika, że obecna wysokość barierek wynika z montażu wykonanego w czasie realizacji budynku przy ul. [...] w K. Późniejsze położenie płytek warstwy posadzkowej nie jest decydującym powodem, iż barierki nie posiadają należytej wysokości. Brak udostępnienia wszystkich lokali do kontroli nie może stanowić podstawy do nie nałożenia obowiązku podwyższenia barierek na balkonach. W związku z powyższym, przy sprawdzaniu wykonania obowiązku nałożonego obowiązku organy nadzoru budowlanego będą kontrolować wysokość balustrad we wszystkich balkonach budynku przy ul. [...] w K .

Obecnie obowiązujący § 298 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. nr 75 poz. 690 z późn. zmian) wskazuje, że minimalna wysokość balustrady w budynkach wielorodzinnych, mierzona do wierzchu poręczy powinna wynosić 1,1 m. Obowiązujący w dacie realizacji budynku przy ul. [...] w K. § 298 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2005r. nr 10 póz. 46) wskazywał, że minimalna wysokość balustrady w budynku wielorodzinnym, mierzona do wierzchu poręczy powinna wynosić 1,1 m. Również obowiązujący w dacie sporządzenia projektu budynku przy ul. [...] w K. § 57 ust. l w związku z § 60 ust. l Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980r. Nr 17 póz. 62 z późn. zmian.) wskazywał, że wysokość balustrad balkonów powinna wynosić 1,1 m. Montaż barierek na balkonach budynku przy ul.[...] w K. odbył się w sposób odbiegający od zatwierdzonego projektu jak i istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach.

W ocenie organu odwoławczego barierki balkonów jako trwale połączone z konstrukcją balkonów należą do części wspólnych budynku. Podmiotem zobowiązanym do doprowadzenia barierek do właściwego stanu jest więc [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa. MWINB w K. przychylił się w tym zakresie do linii orzeczniczej prezentowanej m.in. w wyrokach NSA z 21.11.2008r. sygn. akt II OSK 1442/07 (publ. LEX nr 527008) oraz WSA w Warszawie z dnia 21.06.201 Ir. sygn. akt VII SA/Wa 655/11 (publ. LEX nr 1088803).

WINB w K. wskazał, iż decyzje administracyjne wydawane w oparciu o art. 66 Prawa budowlanego, odnoszą się do obiektów budowlanych znajdujących się w niewłaściwym stanie technicznym i służą usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości, wynikających z niewłaściwego użytkowania tego obiektu, braku jego konserwacji lub gdy są one następstwem jego naturalnego zużycia. Przemawia za tym nie tylko samo brzmienie przepisu art. 66 ust. 1 pkt 3 pr. bud., z którego trudno wywieść iż odnosi się on do norm techniczno-budowlanych obowiązujących przy projektowaniu i budowaniu obiektów budowlanych, ale także jego umiejscowienie tj. zamieszczenie go w rozdziale 6 ustawy Prawo budowlane zatytułowanym "utrzymanie obiektów budowlanych". Zbyt niska wysokość barierek na balkonach w budynku przy ul. [...] w K nie jest wynikiem naturalnego zużycia, czy nieprawidłowej eksploatacji balkonów. Jak wskazał WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 27.03.2013r. sygn. akt II SA/Sz 157/13 (publ. LEX nr 1299564) cyt.: "Art. 66 ust. 1 pkt 3 znajduje zastosowanie w przypadkach nieprawidłowej eksploatacji obiektu budowlanego wyrażającej się w zaniechaniu obowiązków określonych w art. 61 oraz dalszych przepisach rozdziału 6 ustawy Prawo budowlane. Wydanie decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 powinno zostać poprzedzone wystąpieniem jednej z wymienionych przez ustawodawcę przesłanek nieprawidłowego użytkowania obiektu budowlanego. Jest nią, zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 3 użytkowanie obiektu budowlanego będącego w nieodpowiednim stanie technicznym, przy czym, co istotne, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w trybie art. 66 ustawy Prawo budowlane może dotyczyć jedynie takich nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego i wiążą się z jego użytkowaniem. Przepis ten nie może być wykorzystywany do usunięcia dokonanych przez inwestora odstępstw od udzielonego pozwolenia na budowę, jak i do likwidacji samowoli budowlanej popełnionej w istniejącym obiekcie budowlanym (LEX nr 597271 Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2010 r. II OSK 1424/08)".

Zastosowanie normy art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b. było więc niewłaściwe. Zebrany materiał dowodowy wskazuje, iż montaż powyższych barierek odbył się w sposób odbiegający od zatwierdzonego projektu jak i istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach. Występuje więc tu okoliczność o której mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. (odpowiednik obowiązującego w dacie oddawania budynku do użytkowania art. 50 ust. 1 pkt 3 p.b.). Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu J.W. że "nikt nie zgłaszał problemów z wysokością barierek'' należy wskazać, że w wyroku 30.11.2010r. sygn. akt II SA/Kr 1668/09 WSA w Krakowie wskazał iż skarżąca J.W. zgłasza także do zbadania kwestię cyt. "-wyłudzenia pozwolenia na użytkowanie, samowolnie powstałego niezgodnie z zatwierdzonym projektem" obiektu. Wobec więc stwierdzenia odstąpienia od projektu w zakresie wysokości barierek balkonów w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach, zasadne jest wydanie decyzji mającej na celu doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z przepisami. W ocenie organu odwoławczego błędne powołanie podstawy prawnej nie prowadzi automatycznie do uchylenia decyzji, jeżeli podstawa taka istnieje, a w tym przypadku jest nią przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud.. WINB w K. przychyla się w tym zakresie do linii orzeczniczej prezentowanej w wyroku WSA w Warszawie z dnia 03.02.2005r. sygn. akt IV SA 3835/03 (publ. LEX nr 729313) cyt.: "błędne powołanie podstawy prawnej nie prowadzi automatycznie do uchylenia decyzji, jeżeli podstawa taka istnieje (...) Sąd uznał, że okoliczność błędnego powołania podstawy prawnej nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy". W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja PINB w K. z dnia 04.09.2014r. nr [...] znak: [...] wydana została z naruszeniem art. 66 ust. 1 pkt 3 Pr. bud. Nie istnieje jednak konieczność wyjaśnienia sprawy w zakresie mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W niniejszej sprawie nie ma więc zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Wobec powyższego WINB w K. uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud. w związku z art. 51 ust. 7 Pr. bud. Niniejsze rozstrzygnięcie nie narusza art. 139 k.p.a. Pozostałe zarzuty zawarte w odwołaniach i podniesione w trakcie postępowania odwoławczego, nie poparte żadnymi dowodami i nie oparte na obowiązujących przepisach, oraz nie dotyczące przedmiotu postępowania nie mogły być uwzględnione.

Skargę na powyższą decyzję złożyła J.W. W skardze zarzuciła naruszenie art. 6, 7, 8, 9,10, 61; 73; 77, 80,107, 111,136, 138 k.p.a. w związku z niewyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy i nie załatwieniem sprawy zgodnie z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela i art. 5; 36a ust 1 i 5 pkt 2 i 6; 48; 50; 51; 61, 62, 66; 71 ustawy prawo budowlane przez przyjęcie, iż nieodpowiedni stan techniczny obiektu polega wyłącznie na takim stanie obiektu, jaki zagraża życiu lub powodującym katastrofę budowlaną, bez uwzględnienia, iż niezgodny z prawem stan odbiega od warunków prawomocnego pozwolenia na budowę i obiekt stosownie do przepisów ustawy prawo budowlane i rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie należy doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, a w odniesieniu do budynku nr [...] przy ul [...] nieodpowiedni stan techniczny budynku spowodowany uchybieniem organu nadzoru podczas wydawania pozwolenia na "użytkowanie budynku" utrudnia w nim bytowanie z uwagi na naruszenie norm i przepisów dotyczących pomieszczeń przeznaczonych na pobyt stały oraz przepisów sanitarnych związanych z oddziaływaniem ulokowanego w części parterowej zakładu pracy. Strona powinna mieć zagwarantowane środki obrony - czego w tym przypadku MWINB strony pozbawia, akceptując mataczenie PINB oraz pozorowanie przez PINB prowadzenia od trzynastu lat ( pierwsze zgłoszenie mieszkańców do MWINB w 2000r) postępowania wyjaśniającego mającego na celu wyłącznie przedłużenie czasu trwania tego postępowania w związku z uchybieniem organu nadzoru podczas przekazywania obiektu "do użytkowania" i permanentnym zajmowaniu stanowiska bez przeprowadzenia przez PINB postępowania wyjaśniającego zgodnie z przepisami prawa oraz akceptowaniem przez MWINB takiego działania.

-Naruszenie art. 153 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie kolejnych orzeczeń sądów administracyjnych wymienionych w treści skargi, tj. IISA/Kr 1134/06; II SAB/Kr 31/07; II SA/1668/09; IISA/Kr 1662/11; II SA/KR 243/13

- Przedstawiony przez PINB fragment opisu zawartego w projekcie dotyczącego ilości warstw przegrody międzykondygnacyjnej odbiega aż o 10 cm od stanu faktycznego, jaki PINB sam stwierdził 3 - krotnie:

1/ protokół z 22 października 2013r w aktach

2/ protokół organu egzekucyjnego PINB z kwietnia 2014r,

3/ protokół PINB z czerwca 2015r wykazujący, iż przegroda międzykondygnacyjna

w mieszkaniu nr 3 jest "cieńsza" o co najmniej 10-12cm niż przewidziana

projektem. W tym miejscu w budynku znajduje się tzw "uskok" czyli

powierzchnia zewnętrzna budynku o 10-12 cm - co ma niewątpliwie wpływ

na warunki cieplne (sanitarne ) w mieszkaniu. MWINB nie wyjaśnił

sprzeczności, jak przegroda nie zrealizowana zgodnie z projektem - (nie

wyjaśniono, jakich warstw brakuje) przy braku w aktach protokołów z tzw

odbioru robót zanikających, i "cieńsza aż o 10-12 cm od przewidzianej

projektem może być "w dobrym stanie technicznym" skoro nie mieści się w

"żadnych normach".

- PINB nie odniósł się do kwestii samowolnej przebudowy obiektu przez inwestora już po jego zrealizowaniu wg zatwierdzonego projektu stosownie do oświadczenia kierownika budowy z dnia 25 września 1997r, który potwierdził iż obiekt został zrealizowany zgodnie z projektem stanowiącym element decyzji "pozwolenie na budowę" potwierdzić może kilku świadków obserwujących postęp prac. PINB nie zapoznał się z treścią decyzji z jakiej wynikało: tylko 6 mieszkań + apteka. Informacje o posiadanym projekcie zastępczym w tej sytuacji nie mają większego znaczenia bowiem inwestor nie występował o nowe "Pozwolenie na budowę" zezwalające na realizację owego "projektu zastępczego" dokonanego dopiero po 25 września 1997r, a zgodnie z orzecznictwem inwestor nie miał prawa rozpocząć przebudowy bez uzyskania pozwolenia na realizację owego projektu zastępczego. Inwestor był obowiązany uzyskać zgodę organu nadzoru - stosownie do treści decyzji "pozwolenie na budowę" [...] i dopiero na tej podstawie dokonywać przebudowy obiektu po wybudowaniu go zgodnie z projektem pierwotnym, a na pewno uzyskać zgodę organu budowlanego na zmianę grubości elementu budynku, jakim jest przegroda międzykondygnacyjna.

-PINB nie odniósł się do faktu, że dokonano samowolnej ingerencji w ściany nośne budynku. Samowolnie realizowane roboty polegające na ingerencji w dwie ściany nośne zaprojektowane do "podtrzymywania" 3 kondygnacji - w celu wykucia w nich dwu otworów drzwiowych dla dwu mieszkań utworzonych z części lokalu użytkowego niewątpliwie mieszczą się w katalogu art 36a ust 5 pkt 2 szczególnie, że PINB opisywał efekt tych samowolnie realizowanych robót i na podstawie oględzin wydał Postanowienie skierowane do byłego inwestora [...] Spółdzielni Mieszkaniowej wykonania ekspertyzy dotyczącej naruszenia statyki z uwagi na pęknięcia zewnętrznych ścian i podłóg w budynku - czyli miał uzasadnione wątpliwości dotyczące nieodpowiedniego stanu technicznego budynku.

-Sąd w wyroku IISA/Kr 1134/06 dokładnie wyjaśnił status stron w postępowaniu dotyczącym przedmiotowego budynku, a akta zawierają wnioski zarówno Pana P. , jak i Pana S. o podjęcie działań związanych z nieodpowiednim stanem technicznym budynku, jakie zostały przez oba organy zignorowane.

- Prowadząc postępowanie od wielu lat organy nie wyjaśniły z jakich powodów nie uwzględniły treści opinii - opracowania sporządzonego przez osobę uprawnioną Pana H. i nie odniosły się do kwestii MIERNEGO stanu elewacji już stwierdzonego w 2006r nie wyjaśniając przy tym dlaczego ten dowód sporządzony przez osobę uprawnioną uznają za niewiarygodny, a za wiarygodne uznają inne przedłożone przez ZSM dokumenty sporządzone przez pracowników ZSM - na takie sprzeczne z prawem działanie organów zwracał już uwagę Sąd w sprawie II SA/KR 243/13 - co oba organy zignorowały. Elewacja, jaką trzeba skuć po kilku latach od jej położenia, bo jak opiniujący ocenia - nawet nie można jej "łatać" i nie zachowuje walorów estetycznych mieści się w art 66 ust 4. Nie jest to tylko kwestia estetyczna, ale rewitalizacja obiektu, jaki z powodu uchybienia organu nadzoru przy wydawaniu pozwolenia na użytkowanie ulega szybkiej destrukcji. Ponadto skucie elewacji odsłoni mury i w końcu będzie można przeprowadzić ocenę stanu naruszenia statyki.

- Organy nie wyjaśniły żadnych zgłaszanych wielokrotnie wątpliwości ( wnioski w aktach postępowania) wynikających z opinii opracowanej przez Panią A. , która do czasu zakończenia przez PINB postępowania nie ujawniła:

1. dokumentów na podstawie jakich określała zapotrzebowanie na ciepło

dla poszczególnych mieszkań ( wnioski o ujawnienie w aktach), a organ nie wyjaśnił z jakich powodów uznaje takie oświadczenie nie oparte na nieprzedstawionych dowodach za wiarygodne

2. nie skorygowała błędu co do pomyłki związanej z wydajnością cieplną elementów

grzewczych - wydajność cieplna dla grzejnika żeliwnego przy założonych parametrach

wynosi 150W (informacja w aktach), a dla jednego elementu aluminiowego firmy

[...] około 130 W-co oba organy uznały za "nieistotne" zarówno wbrew

instrukcji wynikającej z wyroku II SA/KR 243/13, jak i wymogów art 7; 8; 9; 77;107 k.p.a.

3. nie podała ilości elementów grzewczych zainstalowanych w piwnicy,

jakie to elementy grzewcze były przed przebudową systemu grzewczego

stosownie do projektu zainstalowane w mieszkaniach 3;6;7 - wnioski do

jakich oba organy się nie odniosły znajdują w aktach

4. nie ujawniła kto i kiedy wprowadzał do "szkiców", jakimi się

posługiwała zmiany i na jakiej podstawie zostały one wprowadzone skoro

wpływały na stan sanitarny pomieszczeń - więc stanowiły zmianę istotną.

5. nie odniosła się do kwestii sprawności technicznej zespołu węzła i do kwestii ilości ciepła wychodzącego z węzła

6. nie odniosła się do "nadmiernego" zainstalowania elementów grzewczych -

pobierających około 35% ciepła doprowadzanego do budynku, gdy projekt

stanowiący element decyzji "pozwolenie na budowę" przewidywał zaledwie

15% ilości ciepła pobieranego przez budynek na opisane pomieszczenie.

- Zasady logiki i doświadczenia życiowego wskazują, że prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na produkcji protez zębowych wymaga specjalnego przygotowania obiektu - organy nie uwzględniły zarówno naruszenia warunków sanitarnych - hałas ( dodatkowo przy przegrodzie międzykondygnacyjnej budynku - w nieodpowiednim stanie technicznym z powodu ograniczenia jej grubości o 10-12 cm), a także innych warunków sanitarnych stwarzanych przez istotę zakładu wytwórczego (protezy zębowe). Organy przy wyjaśnianiu sprawy z naruszeniem prawa nie nakazały przedstawić opinii SANEPIDU i innych instytucji sprawujących pieczę na lokalami wytwarzającymi protezy zębowe. Ponadto PINB w decyzji [...] nie ujawnił rodzaju działalności w w/w lokalu mimo iż Sąd wyroku II SA/KR 243/13 stwierdził, że należy dokonać oględzin tego lokalu użytkowego.

- Organy nie odniosły się do faktu, że ZSM nie wystąpiła do dnia dzisiejszego o zmianę przeznaczenia lokalu użytkowego - do czego także zobowiązywał lustrator w dokumencie urzędowym "protokole z lustracji" znajdującym się w aktach PINB.

- WINB nie odniósł się do informacji wynikającej z przeglądu sieci elektrycznej, że w mieszkaniach 3 i 6 były inwestor wymienił przewody przewidziane projektem o przekroju 2,5 cm na przewody o przekroju 1,5 cm.

- Nadal nie zostały uwzględnione dokumenty pozostające w sprzeczności z tymi na podstawie jakich organy zajęły stanowisko - nie wyjaśniając, z jakiego powodu te niżej wymienione zostały pominięte:

-ekspertyza sporządzona przez biegłego sądowego przekazana do MWINB

w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego części budynku w postaci

przegród międzykondygnacyjnych pomiędzy mieszkaniem 3 i 5

-protokół z oględzin budynku z 11 lutego 2003 roku stwierdzający fakt nie

wystąpienia przez ZSM o zmianę przeznaczenia lokalu użytkowego w tym

okresie

-protokół z "przeglądu elektrycznego" potwierdzający przekrój przewodów

elektrycznych mniejszy niż przewidywał projekt w mieszkaniach 3 i 6

-karty "protokołu z lustracji" w jakich lustrator nakazuje uregulować

sprawy związane z przeznaczeniem lokali użytkowych i zwraca uwagę na

nieprawidłowo realizowane okresowe przeglądy technicznego

-protokoły PINB potwierdzające zmniejszoną o 10-12 cm grubość

przegrody miedzykondygnacyjnej - bez dokonania pomiarów wysokości

kondygnacji parterowej, celem ustalenia powodu "zaniżenia" kondygnacji

I piętra podczas realizacji budynku, a zarazem oceny wiarygodności

wpisów do dziennika budowy. Informacja o "zaniżeniu" wysokości I

kondygnacji nie została ujęta w dzienniku budowy, a powinna być

wykazana - natomiast w dzienniku budowy dokładnie jest opisany fakt

montowania ślusarki balkonowej - co ilustruje, ze PINB "nie doczytał" tej

informacji kwestionując wysokość barierek, jakie zostały zamontowane z uwzględnieniem, iż budynek zostaje oddany do tzw "samodzielnego wykończenia"

- pismo skarżącej z dnia 08.08.2015r zawierające dowody o nierzetelnie wykonywanym przeglądzie 5- letnim (bez odniesienia się do istotnych kwestii nieodpowiedniego stanu technicznego budynku,) nieprawidłowym ustaleniu przez PINB kręgu stron, uchybieniach Pani A. oraz wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 28.08.2013r.sygn.akt [...] .

Nadto skarżąca wniosła o przekazanie do Sądu akt postępowania prowadzonego w trybie egzekucyjnym dotyczącym nie wykonania decyzji [...] - co ma istotne znaczenie dla oceny warunków sanitarnych w budynku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być bezzasadna.

I. Należy rozpocząć od zidentyfikowania zakresu niniejszego postępowania, jako że determinuje to sposób ujęcia i rozległość argumentacji w kwestii zarzutów skargi. W pierwszej części uzasadnienia przytoczono szczegółowo historię sprawy. W tym miejscu trzeba jedynie wskazać, że w sprawie zapadły dwa wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, których znaczenie jest podstawowe dla późniejszego postępowania administracyjnego oraz dla obecnego postępowania sądowego, a to w związku z treścią art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Pierwszy wyrok z dnia 30 listopada 2010r. zapadł w sprawie II SA/Kr 1668/09. W uzasadnieniu Sąd wskazał , iż badał zakresy postępowań toczących się z udziałem skarżącej J.W. oraz uczestnika W.W. , jedno wszczęte na wniosek, a drugie z urzędu. Pierwsze postępowanie znak [...] (także [...], prowadzone z urzędu, dotyczyło oceny stanu technicznego budynku przy ul. [...] nr [...] w K. ( inwestor – [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa w K). Z akt tej sprawy, dołączonych do akt niniejszych, wynika, że wszczęto postępowanie w oparciu o art. 66 p.b. wobec podnoszonych w pismach do organów nadzoru zarzutów związanych z faktem, iż 1/ miało miejsce przekucie 2 otworów drzwiowych ( potrzebnych do zmiany przeznaczenia lokalu), oraz zmiana rodzajów stropów co mogło doprowadzić do zaburzenia statyki budynku, 2/ występują niskie ciągi wentylacji grawitacyjnej, 3/ występuje zły stan elewacji budynku, który zagraża bezpieczeństwu. W sprawie dopuszczono dowody z rozmaitych przeglądów i protokołów kontroli, i w oparciu o nie ustalono, że stan instalacji elektrycznej ( izolacji i zasilającej oraz obwodów światła), odgromowej, gazowej, ochrony przeciwpożarowej nie budzi zastrzeżeń. Ta ocena nie dotyczyła instalacji wentylacyjnej i kominowej, gdyż w tym zakresie toczyło się odrębne postępowanie znak [...] , gdzie wydano decyzję z dnia 1.10.2009r., nakazującą usunięcie nieprawidłowości, do której odwołano się we wskazanym postępowaniu w sprawie oceny stanu technicznego /k. [...]. W omawianej sprawie zostały przeprowadzone dwie istotne opinii biegłych: opinia inż. J.H. /k. [...] , k. [...] akt [...] z listopada 2006r. dotycząca stanu technicznego elewacji, gdzie stwierdzono, że stan techniczny jest mierny, zalecono remonty w okresie 3-5 lat, zwłaszcza z uwagi na zawilgocenie ścianki osłonowej z cegły, co powoduje pogorszenie się izolacyjności cieplnej. Biegły stwierdzał jednakże w sposób jednoznaczny, że zachowane są warunki bezpieczeństwa tej elewacji. Ponadto przeprowadzono opinię inż. Z.J. z lutego 2010r. co do stanu technicznego ścian konstrukcyjnych i płyt stropów międzykondygnacyjnych, gdzie biegły także jednoznacznie stwierdzał, że z tego punktu widzenia budynek jest w dobrym stanie technicznym, a nadto dodawał, że ponieważ budynek został dopuszczony do użytkowania ze zmianami, należy przyjąć, że zmiany te były mało istotne. Biegły wskazywał zwłaszcza, że brak jest ugięć elementów konstrukcji lub pęknięć bądź rys, a rysy na suficie lokalu skarżącej J.W. ( lokal nr 3) wynikają z cechy systemowych stropów Żerań i nie jest to ani wada projektowa, ani konstrukcyjna. Zupełnie na marginesie omawianego zagadnienia, ale w związku ze stropem mieszkania nr 3, wskazać należy, że w dniu 21 grudnia 2007r. zapadło prawomocne rozstrzygnięcie WSA w Krakowie (sygn. akt II SA/Kr 734/06), gdzie oceniono jako prawidłowe rozstrzygnięcie organów o umorzeniu postępowania w sprawie nieprawidłowości stanu technicznego sufitu w lokalu nr 3 ( J.W. , jako że brak podstaw do twierdzenia, że uszkodzenie sufitu ma wpływ na nieprawidłowy stan techniczny budynku.

Na podstawie zebranej dokumentacji organ I instancji wydał w dniu 2 listopada 2010r. decyzję, którą umorzył postępowanie, wskazując, że jak chodzi o konstrukcję budynku, stropy i elewację oraz instalacje – pod względem ich stanu i bezpieczeństwa brak jest podstaw do podjęcia działań organu. Decyzja II instancji czyli [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6.09.2011r. znak[...] utrzymała skarżoną decyzję pierwszoinstancyjną w mocy, odnosząc się do stanu technicznego całego obiektu, w tym jego konstrukcji, stropów i instalacji.

Mając na uwadze powyższe postępowanie i porównując jego zakres z postępowaniem badanym, czyli[...], ciąg dalszy [...] , Sąd w sprawie II SA/Kr 1668/09 doszedł do wniosku, że zakresy tych postępowań nie były identyczne. Mianowicie Sąd przyjął, że sprawa [...] dotyczyła jedynie stanu technicznego budynku przy ul. [...] nr [...] w K. , podczas gdy postępowanie [...] (którego niniejsza sprawa jest kontynuacją) dotyczy nadto zbadania, czy obiekt nie został wybudowany ze znacznymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, a zatem prowadzenia postępowania w oparciu o art. 51 p.b. i ostatecznie w tym kierunku sprawa powinna być prowadzona.

Należy w tym miejscu zauważyć, że zalecenie Sądu dotyczyło prowadzenia badanego obecnie postępowania pod kątem postępowania naprawczego, zaś w ogóle nie wypowiedział się Sąd co do zakresu postępowania w sprawie stanu technicznego budynku w aspekcie art. 66 p.b. Z kolei w tym zakresie, a dokładnie co do oceny bezpieczeństwa i stanu konstrukcji budynku, stropów i instalacji – mamy do czynienia z ostateczną decyzją umarzającą postępowanie z powodu braku podstaw do zastosowania środków w oparciu o art. 66 p.b., gdzie zarzuty pokrywają się w aspekcie przedmiotowym z tymi złożonymi w sprawie ostatecznie rozstrzygniętej. Jak to się zaraz okaże, nie pozostaje to bez wpływu na aktualne rozstrzygnięcie.

Dalej podnieść też trzeba dla porządku, że mamy także do czynienia z ostateczną decyzją w sprawie [...] związaną ze stanem wentylacji i kominów /k. [...] W tej ostatniej kwestii skarżąca podnosiła w skardze niniejszej, że życzy sobie przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie nie wykonania wspomnianej decyzji PINB nr [...], co ma wpływ na warunki sanitarne w budynku. Należy zatem zauważyć, że kwestia wykonania bądź nie przedmiotowej decyzji nie jest przedmiotem niniejszej sprawy, a szerzej, nie jest nim kwestia stanu technicznego kominów i przewodów wentylacyjnych, zatem prowadzenie takiego dowodu byłoby bezprzedmiotowe.

Na tle powyższych rozstrzygnięć należy, w ocenie Sądu obecnie orzekającego, odczytywać zalecenia kolejnego wyroku WSA w Krakowie z dnia 7.06.2013r., II SA/Kr 243/13, uchylającego decyzję stwierdzającą brak podstaw do prowadzenia postępowania naprawczego wraz z decyzją poprzedzającą.

Po pierwsze, Sąd w sprawie II SA/Kr 243/13 wskazał na braki w dokumentacji co do dokumentacji powykonawczej i przyjęcia budynku do użytkowania, co stanowi z punktu widzenia postępowania naprawczego zasadniczy materiał dowodowy, a które to braki winny podlegać uzupełnieniu. W zakresie zarzutu skarżącej dotyczącego samowolnego odłączenia 50 % elementów grzewczych, co spowodowało problem niedogrzania mieszkań, czyli samowolnej zmiany systemu grzewczego – wskazanie Sądu zmierzało do konieczności wyjaśnienia, czy doszło do takiej zmiany w zakresie instalacji centralnego ogrzewania, kiedy to nastąpiło, czy było to zgodne z projektem budowlanym, czy też już po oddaniu budynku do użytkowania ( jak twierdzi skarżąca).

Po drugie, co do stanu technicznego budynku, Sąd w sprawie II SA/Kr 243/13 wskazał, że nie został należycie wyjaśniony stan elewacji. Niezależnie od tego, że bezspornym jest, że stan elewacji nie zagraża życiu czy bezpieczeństwu użytkowników budynku, co zostało potwierdzone w opinii J.H. , to organy nie zbadały kwestii estetyki elewacji budynku, czyli przesłanek z art. 66 ust. 1 pkt 4 p.b., a mianowicie, czy elewacja owa, zwłaszcza w kontekście stwierdzeń J.H. o jej miernym stanie, nie powoduje, że obiekt budowlany swym wyglądem szpeci otoczenie.

Sąd w sprawie II SA/Kr 243/13 konkludował, że należy wyjaśnić ponad wszelka wątpliwość kwestie zmiany systemu grzewczego budynku, jak i ocenić wygląd elewacji pod kątem przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 4 p.b.; w tym celu organy miały przeprowadzić oględziny w terenie i czynności udokumentować.

Wobec powyższego, stwierdzić należy, że przedmiotem sprawy obecnie ocenianej były 1/ kwestia ewentualnych odstępstw od projektu w wykonaniu budynku przy ul. [...] nr [...] w K. w oparciu o art. 51 p.b., ze szczególnym uwzględnieniem zmian w instalacji grzewczej CO, oraz 2/ kwestia stanu technicznego budynku wyłącznie z punktu widzenia estetyki elewacji, w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 4 p.b. Natomiast nie była przedmiotem sprawy ocena stanu technicznego budynku z punktu widzenia art. 66 ust. 1 p.b. w zakresie rozstrzygniętym ostateczną decyzją w sprawie [...] (kominy i wentylacja) oraz [...] (pozostały stan techniczny z wyjątkiem estetyki elewacji).

Należy w tym miejscu podkreślić, w odniesieniu do drugiej z wymienionych spraw, że organ administracyjny może być w pewnych przypadkach związany wcześniejszą decyzją dotyczącą umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego ( por. wyrok WSA w Gdańsku, z dnia 12 marca 2014 r. I SA/Gd 82/14, LEX nr 1469768). Kwestia związania organu uprzednią decyzją o umorzeniu postępowania nie jest rozumiana jednolicie, gdyż oczywiście zależy to od okoliczności sprawy, a zwłaszcza od treści decyzji (przedmiotu rozstrzygnięcia i treści uzasadnienia) /por. Małgorzata Jaśkowska w: Komentarz do art. 156 k.p.a., publ. Lex/el. i powołane tamże orzecznictwo/. W przypadku decyzji w sprawie [...] mamy do czynienia de facto z rozstrzygnięciem dotyczącym meritum sprawy, albowiem stwierdzającym brak zrealizowania przesłanek z art. 66 ust. 1 p.b. W ocenie Sądu występuje więc element związania tą decyzją jako ostateczną decyzją rozstrzygającą sprawę.

Należy zatem podsumować, że zostały wykonane zalecenia i wskazania Sądów poprzednio orzekających tak co do zakresu postępowania, jego podstawy prawnej, jak i kwestii dowodowych. Organy bowiem zgromadziły wszelką dostępną dokumentację projektową, w tym instalacji CO, akta dotyczące wydania decyzji o pozwoleniu na budowę znak [...] oraz akta zgłoszenia budynku do użytkowania znak [...] . Nadto przeprowadziły oględziny budynku w dniu 22.10.2013r., inwentaryzując instalację centralnego ogrzewania oraz opisując estetykę budynku z punktu widzenia stanu elewacji /k. [...]

Niezależnie od wykonania powyższych zaleceń, organy przeprowadziły dowody z okresowej rocznej kontroli stanu technicznego budynku z 2012r. oraz kontroli pięcioletniej z grudnia 2013r. /k.[....] oraz protokół przeglądu pięcioletniego dołączonego osobno do tych akt/, jak również z protokołu badania instalacji elektrycznej z 2012r. /k. [...] tych akt/. Nadto przeprowadzono dowód z ekspertyzy technicznej W.A. z lutego 2014r. na okoliczność spełniania wymogów grzewczych instalacji CO w budynku przy ul [...] nr [...] w K. /k. [...] . Ponowiono także dowód z oględzin w dniu 2.06.2015r., w trakcie którego badano wysokość balustrad balkonów /k. [...]

II. Należy obecnie przejść do zbadania prawidłowości decyzji organów obu instancji w dwóch zakresach, a więc co do odstępstw od projektu ( art. 51 p.b.), oraz co do estetyki elewacji (art. 66 ust.1 pkt 4 p.b.).

1/ Rozpoczynając od drugiej kwestii, należy zgodzić się z poglądem organów, uformowanym na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu 22.10.2013r., że badany stan elewacji, niezależnie od stwierdzonych nieprawidłowości ( tj. ubytków farby i zarysowania tynków czy złuszczającej się farby na płytach balkonowych) nie prowadzi do stwierdzenia, że budynek powoduje oszpecenie otoczenia. Sąd taką ocenę w pełni podziela, po zapoznaniu się także ze zdjęciami tego budynku wykonanymi podczas oględzin j.w. /k.[...] . Należy bowiem podkreślić, że zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku NSA w Szczecinie z dnia 19 listopada 2003 r. sygn. akt SA/Sz 2255/01, LEX nr 1694548, znajdującym akceptację Sądu orzekającego - przesłanka do wydania decyzji na podstawie art. 66 ust.2 odnosi się do skrajnych zaniedbań w estetyce obiektu przy uwzględnieniu otoczenia. Tutaj ewidentnie taka sytuacja nie występuje. Należy nadto ocenić jako bezzasadne zarzuty skarżącej co do stanu technicznego elewacji, podnoszone na podstawie opinii J.H. sporządzonej w sprawie [...] , albowiem kwestia ta była już przedmiotem wcześniejszego ostatecznego rozstrzygnięcia w tej sprawie i wypowiedzi Sądu w wyroku II SA/Kr 243/13. Podobnie, bezzasadny jest zarzut, że organy przyjęły wedle skarżącej, że nieodpowiedni stan techniczny to tylko zagrożenie dla życia lub grożące katastrofą. Po pierwsze, jak już wskazano, w tym postępowaniu zajmowano się tylko kwestią estetyki elewacji, z przyczyn jak wyżej. Co do stanu technicznego, organy niejako "nadprogramowo" pozyskały wskazane wyżej przeglądy i oceny techniczne, z których wynika, ze stan techniczny konstrukcji budynku jest dobry, zaś wykończenia – zadowalający; należy tylko rozważyć wykonanie remontu tynków zewnętrznych elewacji i płyt balkonowych i remont schodów zewnętrznych /k. [...] i opinia z pięcioletniej kontroli dołączona odrębnie do tych akt).

Po drugie, kwestia odstępstw od projektu i niezgodności z przepisami wykonania budynku nie jest badana na podstawie art. 66 p.b., gdyż na podstawie tego przepisu, w świetle ugruntowanego stanowiska doktryny i orzecznictwa, ocenia się tylko stan związany z użytkowaniem budynku, a nie z jego wybudowaniem (por. Arkadiusz Despot – Mładanowicz w: Prawo budowlane – Komentarz pod red. Andrzeja Glinieckiego, Wyd. 3, Wolters Kluwer, Warszawa 2016, str. 853, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 14 lipca 2011 r. II SA/Bk 113/11, LEX nr 1027707, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 13 sierpnia 2014 r. II SA/Gd 287/14, LEX nr 1503789 oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 lipca 2014 r. II SA/Po 61/14, LEX nr 1498222 ).

2/ Co do kwestii odstępstw badanej w oparciu o art. 50-51 p.b., to zgodnie z wcześniejszymi zaleceniami, organy zbadały to zagadnienie w zakresie zgodności z projektem architektoniczno – budowlanym pod kątem zmiany przeznaczenia części parteru budynku ( z usługowej na dwa lokale mieszkalne) oraz w zakresie zmiany instalacji CO. Natomiast przy ponownym rozpoznaniu sprawy, po wydaniu wyroku w sprawie II SA/Kr 243/13, skarżąca dodała także kolejne zarzuty, a to zarzut zmian w porównaniu do rozwiązań projektowych w zakresie a/ wewnętrznej instalacji elektrycznej, b/ liczby zrealizowanych kondygnacji oraz c/ braku górnej warstwy styropianu w podłodze mieszkania nr 3. Należy zatem kolejno omówić wyniki postępowania dowodowego w poszczególnych kwestiach i rozważyć je w odniesieniu do właściwych przepisów. Równocześnie należy ocenić stanowisko organów w poszczególnych kwestiach i odnoszące się do niego zarzuty skargi.

Jak chodzi o uzyskane pozwolenie na budowę, przypomnieć należy, że decyzja nr [...] o udzieleniu pozwolenia na budowę zapadła w I instancji ( w Wydziale Architektury UMK) w dniu 14 czerwca 1996r. znak [...] /k. [...] akt [...] i została utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia 26 lipca 1996r., znak [...] /kopia decyzji w kopercie w aktach [...] Jak wynika z powyższej decyzji, zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę inwestorowi – [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w K. co do inwestycji obejmującej budynek usługowo – mieszkaniowy "D" o wysokości 4 kondygnacji ( apteka + 6 mieszkań), pow. całkowitej 850 m2, pow. mieszkalnej 384,27 m2, powierzchni lokali użytkowych 117,3 m2, kubaturze 2208 m3 wraz z infrastrukturą techniczną: inst. wew. wod-kan, gaz, c.w., c.o., elektr., teletechn. oraz przyłączami: wody, kanalizacji, gazu, kabla, na terenie działki nr [...] obr. [...] położonej w K. , przy ul. [...] . Zaznaczyć należy, że projekt na rysunkach technicznych posiada naniesione zmiany, podpisane przez projektanta, architekta D.G. ( z zespołu projektowego) z datą 23.07.1996r. co do likwidacji w projekcie pracowni, która miała być częścią lokalu [...] na 3 piętrze, położoną na 4 kondygnacji. Tak więc, skoro zmiana ta dokonana została w trakcie postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę, przed wydaniem decyzji w instancji, to trzeba przyjąć, że została objęta wydanym pozwoleniem i w tym zakresie stanowisko organu I instancji nie budzi wątpliwości.

Natomiast słusznie oceniły organy jako odstępstwo od projektu – kwestię zmiany przeznaczenia części parteru poprzez wybudowanie tamże w miejscu zaprojektowanego 1 lokalu użytkowego, zajmującego cały parter – 1 lokalu użytkowego oraz dwóch lokali mieszkalnych, z czym wiązało się przebicie dwóch otworów drzwiowych w ścianach nośnych (celem dostępu do tych lokali mieszkalnych z klatki schodowej) oraz zmiana instalacji grzewczej CO. Nie ulega przy tym dla Sądu wątpliwości – wbrew twierdzeniom skarżącej - że miało to miejsce przy budowie budynku, a nie w okresie późniejszym ( po zgłoszeniu obiektu do użytkowania). Wynika to bowiem z dokumentacji zgromadzonej w aktach [...] ( dołączone do akt sprawy), a w szczególności z dziennika budowy. Mianowicie w dniu 27 lutego 1997r. starszy inspektor nadzoru zamieścił w dzienniku budowy wpis: że w nawiązaniu do wcześniejszych ustaleń ustnych i popartych umową z dnia 19.02.1997r. zgłasza potrzebę nadzoru autorskiego architekta celem m.in. adaptacji pomieszczeń na parterze budynku z apteki na mieszkania, wobec braku rozwiązań w tym zakresie. Następnie w dniu 13 marca 1997r. współautor projektu, inż. D.G. sporządził kartę nadzoru autorskiego, z której wynikało, że przedstawia, na wniosek inwestora, rozwiązanie zamienne polegające na zmianie zagospodarowania parteru budynku poprzez zaprojektowanie 1 lokalu usługowego i 2 lokali mieszkalnych – typu garsoniera – studio. W uwagach do tego rozwiązania projektant wskazał, że wnęki kuchenne mają być wyposażone w kuchenki elektryczne, oraz że przekucia w ścianach nośnych ( dotyczące w mniemaniu Sądu zapewne otworów drzwiowych) – należy uzgodnić z nadzorem konstruktorskim oraz sprawdzić przewody wentylacyjne i spalinowe w całości budynku. Do karty został dołączony projekt parteru z naniesionym zamiennym rozwiązaniem, zawierającym rzut 2 lokali mieszkalnych oraz lokalu użytkowego z zaznaczonymi zmianami, w tym przekuciami w ścianach nośnych /k. [...] verte akt [...] . W dzienniku budowy w tej samej dacie zaznaczono, że w tym dniu ( 13.03.1997r.) przekazano wykonawcy "NA inż. G. rozwiązujący zamiennie zagospodarowanie parteru z adaptacją na 1/ lokal usługowy, 2/ dwa mieszkania – garsoniery z wejściem z podestu półpiętra" (czyli wspomnianą kartę nadzoru autorskiego z projektem). Nie ulega zatem wątpliwości, że zmiana ta została dokonana na etapie budowy.

Podobnie (co do czasu wykonania) ocenić trzeba związaną ze zmianą zagospodarowania - zmianę instalacji CO. W tym zakresie organ I instancji ustalił, że spółdzielnia przedłożyła dokumentację projektową instalacji CO /k.[...] gdzie są naniesione zmiany, ale bez podpisu projektanta. Nie mogło to zatem stanowić o przyjęciu, że stanowi to część projektu zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę, co słusznie zauważa organ I instancji. Niemniej przyjąć należy, że instalacja została w takiej formie, jak obecnie istniejąca ( co dokumentują oględziny z dnia 22.10.2013r.), zbudowana w trakcie budowy całego obiektu, przed zgłoszeniem do użytkowania. Potwierdzają to bowiem protokoły sprawdzenia gotowej instalacji CO na zimno z dnia 10 sierpnia 1997r. oraz na gorąco z dnia 1 października 1997r. /k. [...] co dowodzi, że w wymienionych datach instalacja była już skończona. Skarżąca nie wykazała żadnym dowodem, że w okresach późniejszych miało miejsce jakieś przerobienie tej instalacji, wobec tego zarzuty w tym zakresie Sąd uznaje za całkowicie bezzasadne.

Istotą sprawy jest natomiast ocena, czy należało w odniesieniu do powyższych zmian prowadzić postępowanie naprawcze w oparciu o art. 50 i 51 p.b., a zwłaszcza, czy zaszła sytuacja określona w art. 50 ust. 1 pkt 4, a więc prowadzenie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach, gdyż w takiej sytuacji należałoby zastosować tutaj art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. w wersji obowiązującej na chwilę orzekania przez organ II instancji. Otóż przepis ten stanowi, że w przypadku istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, właściwy organ nakłada w drodze decyzji, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. W ocenie Sądu orzekającego, należało zatem sięgnąć do przepisów obowiązujących na datę uzyskania pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia obiektu do użytkowania, ustalić fakty z tym związane oraz ocenić, czy doszło do odstępstwa od projektu, oraz czy jest to odstępstwo istotne. W tym zakresie organy obu instancji oceniły to zagadnienie prawidłowo, ustalając, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania przepisów naprawczych co do wskazanych wyżej odstępstw

Należy bowiem przypomnieć, że, jak wynika z niewadliwych ustaleń organów które Sąd w pełni podzielił, do zmian w postaci zmiany projektu zagospodarowania parteru budynku wraz ze zmianą instalacji CO doszło na etapie budowy, przed zgłoszeniem budynku do użytkowania. Niewątpliwie, co również było przedmiotem ustaleń, zatwierdzony decyzją ostateczną o pozwoleniu na budowę projekt nie przewidywał tych zmian w czasie wydawania decyzji w I i II instancji. Nie ulega zatem wątpliwości, że zmiany te były odstępstwem od zatwierdzonego projektu, dokonanym na etapie budowy. Rację mają także organy, gdy podnoszą, że stan prawny obowiązujący do grudnia 1997r. nie znał przepisu definiującego istotne odstępstwo od warunków i ustaleń pozwolenia na budowę. Taki stan rzeczy trwał do wejścia w życie z dniem 24 grudnia 1997r. przepisu art. 36 a, wprowadzonego ustawą z dnia 22 sierpnia 1997r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych ustaw (DZ.U. 1997.111.726), którym uregulowano, że "istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę", co oznacza, że nieistotne odstępstwo takiej decyzji nie wymagało. Wobec tego przyjąć należy, że wskazane zmiany powinny były uzyskać decyzję o zmianie pozwolenia na budowę, czego niewątpliwie nie uczyniono. Ówcześnie obowiązujący przepis art. 50 ust. 1 pkt 3 p.b., wskazywał, że organ wszczynał postępowanie naprawcze m.in. w sytuacji, gdy prowadzono roboty budowlane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź w przepisach. Oznacza to, że postępowanie naprawcze nie było wszczynane w przypadku każdego odstępstwa, ale tylko odstępstwa istotnego. Rację zatem mają organy, gdy zauważają w niniejszej sprawie, że w tamtym czasie kwestia ta, a więc czy jest to, czy też nie jest to odstępstwo istotne, należała do oceny organów nadzoru budowlanego. Zaznaczyć także należy, że ustawą z dnia z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych ustaw (DZ.U. 2003.80.718), która weszła w życie z dniem 11 lipca 20013r., wprowadzono w art. 36 a ust. 3 o treści "Inwestor, w przypadku wątpliwości co do charakteru planowanego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, występuje do właściwego organu, dołączając opinię projektanta, o udzielenie informacji, czy odstąpienie to wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę". Wprowadzenie tej regulacji potwierdza fakt istniejącej uprzednio dużej "uznaniowości" w ocenie kwestii istotnego odstępstwa od projektu. Zmiana tego stanu rzeczy nastąpiła dopiero na skutek wejścia w życie z dniem 31 maja 2004r. ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r.o zmianie ustawy - Prawo budowlane (DZ.U. 2004.93.888), która wprowadziła ( a contrario do pojęcia nieistotnego odstępstwa) katalog sytuacji uznanych przez ustawodawcę za owo przeciwieństwo do odstępstwa nieistotnego, co niewątpliwie ujednoliciło sposób stosowania wskazanych przepisów.

Jednakże, jak wynika z akt [...] organy nadzoru budowlanego badały sprawę zgłoszenia budynku do użytkowania w okresie jesieni 1997r, przed pierwszą cytowaną zmianą przepisów (wprowadzającą w grudniu 1997r. art. 36 a), czyli w sytuacji braku ustawowej definicji przesłanki istotnego/nieistotnego odstępstwa, a co za tym idzie, w sytuacji braku ustawowych kryteriów oceny tej przesłanki. W ocenie Sądu ma to znaczenie w sprawie, pod warunkiem, że organ nadzoru badając zgłoszenie miał informacje o wprowadzonych zmianach. Tylko bowiem wówczas można by stwierdzić, czy brak sprzeciwu wobec zgłoszenia przystąpienia do użytkowania budynku mógł wiązać się z oceną, że zaprezentowane odstępstwa od projektu nie były istotne, a w związku z tym brak podstaw do prowadzenia następnie postępowania naprawczego. Jeśli bowiem organowi nadzoru badającemu zgłoszenie do użytkowania nie były znane odstępstwa od projektu, to okoliczność, jak ówcześnie wykładano to pojęcie, nie ma żadnego znaczenia, skoro organ i tak nie miałby możliwości tego ocenić.

Zgodnie z ówcześnie obowiązującym art. 54 ust. 1 p.b., do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę albo zgłoszenie, można przystąpić, z zastrzeżeniem przepisów art. 55 i art. 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu. Z art. 57 ust. 1 p.b. wynikało, że do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestor jest obowiązany dołączyć: 1) oryginał dziennika budowy, 2) oświadczenie kierownika budowy:

a) o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę, przepisami i obowiązującymi Polskimi Normami,

b) o doprowadzeniu do należytego stanu i porządku terenu budowy, a także - w razie korzystania - ulicy, sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu, 3) oświadczenie o właściwym zagospodarowaniu terenów przyległych, jeżeli eksploatacja wybudowanego obiektu jest uzależniona od ich odpowiedniego zagospodarowania,

4) protokoły badań i sprawdzeń, 5) inwentaryzację geodezyjną powykonawczą. Z ust. 3 wynikało, że inwestor jest obowiązany dołączyć do zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, oświadczenia o braku sprzeciwu lub uwag ze strony organów wymienionych w art. 56. Natomiast ust. 2 art. 57 przewidywał, że w razie zmian, dokonanych w toku wykonywania robót, w stosunku do projektu lub warunków pozwolenia na budowę, oświadczenie kierownika budowy, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a), powinno być potwierdzone przez projektanta i inspektora nadzoru inwestorskiego.

Wobec powyższego Sąd skontrolował zawartość akt nadzoru [...] , z których wynika, co następuje:

1/ w aktach znajduje się oświadczenie kierownika budowy z dnia 25 września 1997r., że powyższy obiekt został wykonany zgodnie ze sztuką budowlaną, zatwierdzoną dokumentacją, warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami i obowiązującymi Polskimi Normami; powierzchnia użytkowa budynku wynosi 639 m2, kubatura 2208 m3, a powierzchnia zabudowy 171,50 m2 /k. [...] Do dokumentacji dołączono dziennik budowy i inne dokumenty wymagane wskazanym przepisem /k. [...] . Nadto w aktach widnieje pismo inwestora do odpowiednich jednostek ( straży pożarnej, inspekcji sanitarnej, inspekcji pracy i inspekcji ochrony środowiska) z dnia 14 października 1997r., gdzie inwestor zwraca się o dokonanie przeglądu budynku przy ul. [...] w trakcie przekazania do użytkowania. W piśmie inwestor wskazał dalej, że jest to budynek z ośmioma mieszkaniami, IV kondygnacje, ,a na parterze lokal usługowy o powierzchni 49,7 m2, oraz że budynek jest podłączony do sieci CO EC (Elektrowni Cieplnej) [...] mieszkania są wyposażone w piece gazowe wieloczerpalne /k. [...]akt/. Nadto w związku z wezwaniem organu nadzoru dołączono między innymi decyzję o pozwoleniu na budowę oraz oświadczenie starszego inspektora nadzoru z dnia 10 listopada 1997r., że powierzchnia lokalu użytkowego wynosi 51,21 m2 /k.33/.

W ocenie Sądu, wobec zmian dokonanych w toku wykonywania robót, oświadczenie kierownika budowy winno być w świetle art. 57 ust. 2 p.b. potwierdzone przez projektanta i inspektora nadzoru inwestorskiego, czego wprost nie uczyniono ( to jest w samym tekście oświadczenia). Natomiast organ nadzoru dysponował dziennikiem budowy z adnotacjami inspektora nadzoru o wprowadzeniu zmian zagospodarowania parteru przez projektanta w ramach nadzoru autorskiego (co potwierdza karta nadzoru autorskiego z daty 13 marca 1997r. wraz z projektem, sporządzona przez projektanta). Niezależnie od tego, w aktach sprawy zalegały: pismo z informacją o wybudowaniu 8 mieszkań w miejsce 6 jak w decyzji o pozwoleniu na budowę, oraz o zmniejszeniu powierzchni lokalu użytkowego ze 117,3 m2 ( jak w decyzji) do 51,21 m2 ( jak w oświadczeniu, k. [...] ). Tak więc oświadczenie kierownika o wykonaniu zgodnie z projektem, zostało poświadczone w innym miejscu ( nie w treści samego oświadczenia), a organ nadzoru miał informację o zmianach w stosunku do projektu. Zakładając zatem w świetle zasady legalizmu działanie organu zgodne z prawem, należy przyjąć, że organ, mając wiedzę o zmianach, nie ocenił tych zmian jako istotne odstępstwo od projektu, wobec faktu, że wydał w dniu 26 listopada 1997r. zaświadczenie o nie zgłoszeniu sprzeciwu wobec przystąpienia do użytkowania. Oczywiście, brak decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku sprawia, że nie ma przeszkód formalnych do prowadzenia postępowania naprawczego w oparciu o art. 50 – 51 p.b., jakie istniałyby w sytuacji wydania takiej ostatecznej decyzji. Jednak brak sprzeciwu w przytoczonych wyżej okolicznościach, to jest przy ujawnieniu organowi nadzoru faktu i zakresu wprowadzonych zmian, nie pozostaje zdaniem Sądu bez wpływu na ocenę sprawy. Inwestor bowiem, przedstawiając organom nadzoru zmiany przy zgłoszeniu do użytkowania, w sytuacji braku sprzeciwu – miał prawo się spodziewać, iż zmiany te zostały ocenione jako nieistotne, zatem nie wymagają dalszego procedowania w ramach tego lub innych postępowań w przyszłości. Bowiem w świetle ówczesnych przepisów, w sytuacji zaistnienia odstępstwa od projektu i braku decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, ocena zakresu tego konkretnego odstępstwa przez organ nadzoru nie prowadziłaby automatycznie do nałożenia obowiązków w postępowaniu naprawczym, a to ze względu na wspomnianą ocenność przesłanki istotnego odstępstwa oraz okoliczność, że wskazane zmiany nie były sprzeczne z przepisami technicznymi, a jedynie dotyczyły zmiany w pewnym, stosunkowo niewielkim zakresie projektu.

Natomiast przepisy art. 50-51 p.b. obowiązujące w chwili wydawania zaskarżonych decyzji ( czyli po blisko 20 latach), w kwestii odczytywania przesłanki "istotnego odstępstwa" są związane z treścią art. 36a p.b., który w ustępie 5 i 6 stanowi:

"Nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy:

1) zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu,

2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji,

3) (uchylony),

4) (uchylony),

5) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne,

6) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,

7) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu

oraz nie wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi.

6. Projektant dokonuje kwalifikacji zamierzonego odstąpienia oraz jest obowiązany zamieścić w projekcie budowlanym odpowiednie informacje (rysunek i opis) dotyczące odstąpienia, o którym mowa w ust. 5".

Z powyższego wynika, że obecnie wspomniana zmiana zostałaby zakwalifikowana ewentualnie w powiązaniu z brzmieniem ust. 5 pkt 6, a więc jako dotycząca zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Jednak nie prowadzi to automatycznie do uznania, że mamy do czynienia z istotnym odstępstwem. Interpretacja zmiany zamierzonego sposobu użytkowania winna być powiązana z brzmieniem art. 71 ust. 1 pkt 2 p.b., który przez zmianę sposobu użytkowania rozumie podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Zatem zmiana zamierzona, to zmiana, która prowadzi w zamierzeniu do podjęcia lub zaniechania wskazanej działalności. W ocenie Sądu, zaprojektowany budynek usługowo – mieszkalny, posiadał lokale mieszkalne na 3-ch kondygnacjach i lokal usługowy na parterze. Zatem bez wątpienia dominującą funkcją na przeważającym obszarze budynku była funkcja mieszkalna, co prowadzi do wniosku, że na tymże przeważającym obszarze miały występować warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska jak dla lokali mieszkalnych. Zatem rozciągnięcie obszaru działania tych warunków na kolejne 66,09 m2 ( powierzchnia lokali mieszkalnych obliczona jako różnica 117,3 m2 czyli powierzchni lokalu użytkowego pierwotnego minus powierzchnia lokalu użytkowego wybudowanego czyli 51,21 m2) w odniesieniu do sumy powierzchni lokali mieszkalnych i użytkowych w decyzji (501,37 m2) nie jest w ocenie Sądu taką zmianą (inaczej byłoby w sytuacji odwrotnej, tj. zmiany części parteru z mieszkalnej na użytkową, ze względu na dominującą funkcję mieszkalną w budynku). Także nie zmieniła się na skutek tej zmiany wielkość lub układ obciążeń. W szczególności, w postępowaniu w sprawie [...] istotna dla rozstrzygnięcia w tej sprawie opinia Z.J. stwierdzała m.in., że stan techniczny ścian konstrukcyjnych ( także biorąc pod uwagę zmiany projektowe) świadczy o bezpiecznej pracy konstrukcji całego budynku. Jak z tego należy wnosić, przebicie 2 otworów drzwiowych w ścianach nośnych bezdyskusyjnie nie miało wpływu na bezpieczeństwo konstrukcji budynku.

Wobec powyższego, prawidłowy jest wniosek organów, że dokonane odstępstwo od projektu nie jest istotnym w rozumieniu art. 50-51 p.b., biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy. Należy bowiem stanowczo podzielić pogląd wyrażony w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 8 maja 2014 r. II SA/Gl 1883/13, LEX nr 1465352: " To, czy w danym wypadku odstępstwo, mimo że dotyczy jednego z parametrów wymienionych w art. 36a ust. 5 pkt 1-7 p.b., ma charakter istotny, zależy od okoliczności danej sprawy. Nie można podzielić stanowiska co do tego, że każda zmiana któregokolwiek z podstawowych parametrów budynku wymienionych w art. 36a ust. 5 pkt 2 p.b. dokonana z naruszeniem obowiązku wymienionego w art. 36a ust. 1 p.b., w każdym przypadku pociąga za sobą skutki wymienione w art. 50 i 51 ust. 1 pkt 3 p.b., to jest konieczność przeprowadzenia postępowania naprawczego".

Co do instalacji CO, to zmiana w zakresie tej instalacji w stosunku do pierwotnego projektu polegała na zastosowaniu niektórych elementów grzewczych innego rodzaju oraz innej ich ilości. W projekcie była mowa o grzejnikach żeliwnych i rurach grzejnych stalowych pionowych, natomiast w istocie zamontowano grzejniki żeliwne i aluminiowe ( ewentualnie stalowe), oraz grzejniki drabinkowe w łazienkach, równocześnie zrezygnowano z wykonania części pionów lub ukryto je z bruzdach ściennych. Oględziny przeprowadzone przez organ wykazały ponadto, zgodnie ze szczegółową tabelą przedstawioną w decyzji PINB, że w niektórych pomieszczeniach zmniejszono lub zwiększono ilość żeberek w stosunku do projektu. W związku z tym, oraz mając na względzie zalecenie dogłębnego wyjaśnienia sprawy CO, PINB zbadał w oparciu o ekspertyzę zażądaną w trybie art. 81 c ust. 2 p.b. od inwestora, czy zapewniono użytkownikom lokali odpowiednią temperaturę w tychże lokalach. Na podstawie ekspertyzy sporządzonej przez inż. uprawnionego W.A. ustalono, że zamontowane grzejniki pokrywają obliczeniowe zapotrzebowanie ciepła we wszystkich lokalach, że instalacja CO jest wykonana prawidłowo, oraz że odstępstwa w stosunku do pierwotnego projektu nie mają wpływu na jej prawidłową eksploatację. Co więcej, ekspert stwierdził, że zmiana grzejników w mieszkaniach z radiatorowych żeliwnych typu TA-1 na grzejniki aluminiowe członowe ( w pokojach) oraz montaż grzejników typu ENIX w łazienkach, wpłynęły na podwyższenie standardu mieszkań. W odniesieniu do mieszkania nr 3 (skarżącej J.W. ) w ekspertyzie wskazano, że pierwotnie mieszkanie było zaprojektowane nad częścią usługową z temperaturą wewnętrzną +16 stopni, a obecnie jest tam mieszkanie i część usługowa /k. [...]. Po zawiadomieniu o wykonanej ekspertyzie J.W zgłosiła uwagi do opinii /k. [...] polegające na wskazaniu, że biegła nie odniosła się do faktu, że powierzchnia podłogi stanowi uskok nad powierzchnią parteru i jest niedocieplona, oraz że przegroda między parterem a pierwszym piętrem została przez inwestora pomniejszona, że nieprawdą jest zapis w opinii, ze okno w kuchni było otwarte, że zapotrzebowanie ciepła niezgodnie z projektem, skoro projekt przewidywał ocieplenie uskoku budynku. Ekspert odpowiedział na zarzuty sformułowane przez PINB w piśmie uzupełniającym /k. [...] Po kolejnym zawiadomieniu przez PINB o możliwości zapoznania się z aktami i wypowiedzenia w terminie 7 dni, które skarżąca otrzymała w dniu 27.08.2014r., w terminie tym skarżąca nie złożyła żadnych dalszych zarzutów do opinii. Wobec powyższego organ, który otrzymał wyjaśnienia w zakresie zgłoszonych przez siebie wątpliwości, miał prawo uznać opinię za wystarczającą. W ocenie Sądu, zarzuty zgłoszone aktualnie w skardze odnośnie opinii są albo wyjaśnione przez W.A. w opinii uzupełniającej ( co do ilości elementów grzewczych w piwnicy, k. [...] ), albo są bezzasadne. W szczególności W.A. w ekspertyzie podaje tzw. obliczeniowe zapotrzebowanie ciepła, biorąc pod uwagę parametry wody instalacyjnej zgodnie z warunkami MPEC wedle projektu z marca 1993r., oraz przy założeniu wskazanych w opinii temperatur w pomieszczeniach, opierając się na pierwotnej dokumentacji projektowej instalacji CO ( w aktach sprawy). Natomiast drugi parametr, to jest zapotrzebowanie ciepła wynikające z ilości grzejników, odnosi się do ich mocy grzewczej, co W. A. wyjaśniła na żądanie PINB /k.[...] Niewątpliwie z opinii wynika ( co znajduje także potwierdzenie w wyjaśnieniach W. A. – k. [...] , że wydajność cieplna grzejników zamontowanych aluminiowych (163 W dla podanych w opinii parametrów) jest większa od grzejników żeliwnych projektowanych (140 W) . Stąd wnioski eksperta, w opozycji do zarzutów skarżącej, są umotywowane. W. A. odniosła się także do kwestii ilości ciepła wychodzącego z węzła /k. [...] , zaś nie było jej zadaniem ani ocenianie sprawności technicznej węzła ( co należy do dostawcy), jak również kto wprowadził zmiany do pierwotnego projektu CO. Reasumując, prawidłowo organ uznał ekspertyzę za poprawną.

W odniesieniu do instalacji CO stwierdzić zatem należy, że: 1/ na etapie budowy budynku dokonano zmiany w stosunku do pierwotnego projektu poprzez zmianę ilości i rodzaju grzejników, 2/ zmiana ta nie wpłynęła na pogorszenie warunków cieplnych lokali.

Jednocześnie stwierdzić należy, że przedmiotowa zmiana nie była znana organowi nadzoru przy zgłoszeniu budynku do użytkowania, gdyż projekt pierwotnej instalacji nie podlegał obowiązkowemu przedłożeniu w świetle art. 57 ust. 1, więc nie można domniemywać, jak poprzednio, że organ dokonał oceny tego odstępstwa. Wobec tego, oceniając go z punktu widzenia obecnie obowiązujących przepisów, zmiana ta nie może być uznana za istotne odstępstwo z tej przyczyny, że w ogóle nie dotyczy żadnej z sytuacji opisanych w punktach 1-7 ustępu 5 art. 36 a p.b. ( który zacytowano wyżej). Przeciwnie zatem, jest to odstępstwo nieistotne, a jako takie, nie staje się przedmiotem postępowania naprawczego z art. 50 – 51 p.b.

W odniesieniu do grubości przegrody międzykondygnacyjnej ( między parterem a I kondygnacją), wbrew stwierdzeniom skarżącej, w aktach brak jakiejkolwiek adnotacji PINB o tym, iżby przegroda ta miała być o 10 cm cieńsza niż w projekcie. Brak takich adnotacji zwłaszcza w protokole oględzin z dnia 22.10.2013r., na które powołuje się skarżąca (oprócz ewentualnego odnotowania oświadczenia skarżącej w tym względzie). Natomiast organy, weryfikując twierdzenie skarżącej o braku górnej warstwy styropianu, badając projekt wskazują, że nie przewidywał on warstwy styropianu, z czym należy się zgodzić. Co do grubości – w projekcie podano grubość poszczególnych części składających się na grubość całej przegrody, z tym, że dla warstwy niepodwieszonej - 30,5 cm (po dodaniu grubości warstw ) ale bez grubości warstwy tynku, której nie podano; dla warstwy podwieszonej – 45,5 cm, ale bez podania grubości warstwy folii. Reasumując, projekt nie określał dokładnej grubości stropu i z pewnością nie przewidywał górnej warstwy styropianu.

Niezależnie od tego, że nie można w żadnym wypadku stwierdzić, aby nastąpiło jakieś odstępstwo od projektu, to oceniając rzecz z punktu widzenia obecnie obowiązujących przepisów, zmiana taka, gdyby nawet została dokonana, nie mogłaby być uznana za istotne odstępstwo z tej przyczyny, że w ogóle nie dotyczy żadnej z sytuacji opisanych w punktach 1-7 ustępu 5 art. 36 a p.b. ( który zacytowano wyżej).

Co do instalacji elektrycznej, to w aktach sprawy, oprócz oświadczenia skarżącej zamieszczonego na jej wniosek w protokole nr [...] z dnia 14.12.2012r. co do badania stanu izolacji, szybkiego wyłączania urządzeń elektrycznych oraz instalacji odgromowej, sporządzonym przez uprawnionego inż. P.G. , iż " w puszce instalacyjnej powyżej wyłącznika oświetlenia w kuchni przewody typu DY 1,5 mm2" – brak jest dowodów na okoliczność zmiany w instalacji grzewczej w stosunku do pierwotnego projektu. Niemniej jednak nie ma to w sprawie znaczenia ze względu na fakt, że oceniając rzecz z punktu widzenia obecnie obowiązujących przepisów, zmiana taka, gdyby nawet została dokonana, nie mogłaby być uznana za istotne odstępstwo z tej przyczyny, że w ogóle nie dotyczy żadnej z sytuacji opisanych w punktach 1-7 ustępu 5 art. 36 a p.b. ( który zacytowano wyżej).

Zagadnienie wysokości barierek balkonowych wygląda nieco inaczej. Otóż tutaj mamy do czynienia nie tyle z niezgodnością z projektem architektoniczno – budowlanym ( który wprost nie wskazał wysokości barierek; MWINB odtwarzał to na podstawie odczytu ze skali rysunku), co z niezgodnością z przepisem § 298 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim muszą odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DZ.U.2015.1422. j.t.) obowiązującym w dacie orzekania przez organy, jak również z niezgodnością z § 298 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DZ.U. z 2005,nr 10, poz. 46) obowiązującym w chwili budowy. W każdym bowiem przypadku minimalna wysokość balustrady mierzona do wierzchu poręczy powinna wynosić 1,1 m, zaś oględziny budynku w dniu 2.06.2015r. i poczynione w ich trakcie pomiary wykazały, że ta odległość w niektórych przypadkach jest mniejsza, co szczegółowo wskazał MWINB w decyzji. Stąd też MWINB wydał w II instancji decyzję nakazującą [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w K. podniesienie balustrad balkonów w budynku przy ul. [...] nr [...] w K. do wysokości min. 110 cm od powierzchni wykończonych posadzek w terminie do 31 marca 2016r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 p.b. Podkreślenia wymaga, że w świetle art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. – zastosowanie wskazanych przepisów może mieć miejsce jedynie w razie istotnego odstępstwa – w tym wypadku – od przepisów, czyli od § 298 ust. 2 Rozporządzenia. Pojęcie "istotnego odstępstwa od przepisów" przybliżył NSA w wyroku z 13 października 2009 r. II OSK 1583/08, gdzie w uzasadnieniu wskazał, że "pojęcie "istotnych" odstępstw od przepisów nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. Samo jednak znaczenie terminu "istotne" nakazuje ukierunkować uwagę na naruszenia norm, które mają charakter kwalifikowany z punktu widzenia wyrażonych przez prawodawcę wartości priorytetowych, oraz norm, których wagę prawodawca w taki czy inny sposób podkreślił w przepisach prawa budowlanego. Przykładowo, za "istotne" naruszenia przepisów w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego uznaje się takie uchybienia warunkom technicznym, które naruszają wymagania bezpieczeństwa pożarowego - zaliczone do katalogu wymagań podstawowych (art. 5 ust. 1 pkt 1 lic. b Prawa budowlanego; zob. też. wyrok z dnia 26 sierpnia 2009 r. sygn. akt II OSK 1304/08 oraz wyrok z dnia 28 kwietnia 2009 r. sygn. akt II OSK 637/08)". Na tle wymowy tego orzeczenia ( gdzie bezpieczeństwo pożarowe to tylko przykład) uznać należy, że wymagana przepisami wysokość barierek ma istotne znaczenie z punktu widzenia zapewnienia bezpieczeństwa użytkownikom lokali mieszkalnych. Jest tak zwłaszcza w sytuacji, gdy stwierdzone różnice w stosunku do minimalnego poziomu to kwestia nawet kilku centymetrów. Prawidłowo zatem Organ II instancji nakazał doprowadzenie obiektu w tym zakresie do stanu zgodnego z prawem. Prawidłowo także organ ten wskazał, że nie może być w tym zakresie podstawą prawną rozstrzygnięcia art. 66 p.b., a to z przyczyn, które już zostały przez Sąd wyjaśnione wyżej przy okazji omawiania stosowania przepisów art. 50-51 p.b. i art. 66 p.b.

Nie są zasadne zarzuty skarżącej co do braku zbadania przez organy aktualnego sposobu użytkowania lokalu usługowego w kontekście warunków sanitarnych, czy też zgłoszenia bądź nie zmiany sposobu użytkowania lokalu usługowego, albowiem nie stanowiło to przedmiotu sprawy.

Co do kwestii stron postępowania, odnośnie której wypowiadał się organ odwoławczy, stwierdzić trzeba, że prawidłowe jest, w świetle art. 52 p.b., nałożenie obowiązku na inwestora, będącego obecnie zarządcą budynku. Zgodnie bowiem z cytowanym przepisem, inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa jako zarządca przedmiotowego budynku mieszkalnego, reprezentuje mieszkańców tego budynku i do niej należy doprowadzenie balustrad do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami (por. wyrok WSA w Szczecinie, . z dnia 24 lutego 2010r. II SA/Sz 1042/09, LEX nr 592497). Co zaś do procedowania w oparciu o art. 66 p.b. ( kwestia estetyki elewacji), to zgodnie z art. 61 p.b. obowiązki związane z utrzymaniem budynku należą do zarządcy.

Reasumując, skoro skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, na zas. art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.