Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 381/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-05-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 3 ust 1 pkt 10, art 27a ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 180 poz 1495
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym
article: art 4 pkt 3
journal: Dz.U. 2002 nr 169 poz 1386
law: Ustawa z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2013 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie sprzętu elektrycznego i elektronicznego bez wpisu do rejestru - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., znak: [...], Główny Inspektor Ochrony Środowiska uchylił w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2010 r. w sprawie wymierzenia J. P., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą J. , kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł (słownie: piętnaście tysięcy złotych) za wprowadzanie do obrotu sprzętu elektrycznego i elektronicznego bez wymaganego wpisu w rejestrze jako wprowadzający sprzęt elektryczny i elektroniczny. W tym zakresie organ II instancji wymierzył Stronie karę pieniężną za wskazany wyżej czyn zabroniony w wysokości 13 000 zł.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

W dniach 22 czerwca 2010 r. - 9 lipca 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przeprowadził kontrolę w Przedsiębiorstwie J. , ul. [...] C. W trakcie kontroli ustalono, że kontrolowany podmiot prowadzi działalność, polegającą m.in. na produkcji sprzętu elektrycznego i elektronicznego, w tym przeznaczonego dla gospodarstw domowych - w postaci opraw oświetleniowych (lampy biurkowe, lampy stojące). W protokole z kontroli, podpisanym dnia 9 lipca 2010 r., znajduje się informacja o ilości i masie wprowadzonego na rynek sprzętu elektrycznego i elektronicznego w postaci sprzętu oświetleniowego, przeznaczonego dla gospodarstw domowych. Z informacji zawartych w protokole wynika, że w latach od 2006 do 2010 J. P. , prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo J. , wprowadził na rynek 28 644,1 kg sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Kontrolujący stwierdzili też, że produkty wprowadzane na rynek przez Stronę oznakowane są wg wzoru, określonego w załączniku nr 3 do ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, czyli oznaczone są symbolem przekreślonego kontenera kołowego, będącym oznakowaniem sprzętu elektrycznego i elektronicznego - oznaczającym selektywne zbieranie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak: [...], [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wymierzył J. P., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo J. , karę pieniężną w wysokości 15 000 zł.

Pismem z dnia 7 września 2010 r. zostało złożone odwołanie od wskazanej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2010 r.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., znak: [...], GIOŚ uchylił w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak: [...], w sprawie wymierzenia J. P. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą J. kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł za wprowadzanie do obrotu sprzętu elektrycznego i elektronicznego bez wymaganego wpisu w rejestrze jako wprowadzający sprzęt elektryczny i elektroniczny, i w tym zakresie wymierzył stronie karę pieniężną za wskazany wyżej czyn zabroniony w wysokości 13 000 zł.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części, w której ustalona została dla niego kara pieniężna w wysokości 13.000 zł. za wprowadzenie sprzętu elektrycznego i elektronicznego bez wpisu do rejestru prowadzonego przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na podstawie art. 6 ustawy z dnia 29.07.2005 r. o zużytym sprzęcie elektronicznym i elektrycznym / Dz.U. Nr 180. poz. 1495 z póżn. zm./ oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi zarzucono przyjęcie przez organ błędnej definicji oprawy oświetleniowej. Zdaniem skarżącego jest ona sprecyzowana w obowiązującej Polskiej Normie PN-EN 60598-1 Oprawy Ośwetleniowe. Zgodnie z nią oprawa oświetleniowa to urządzenie służące do rozsyłu, filtracji i przekształcania światła emitowanego przez jedną lub kilka lamp, zawierające wszystkie elementy niezbędne do podtrzymania, mocowania i zabezpieczania lamp oraz zawierające w razie potrzeby obwody pomocnicze, wraz z elementami potrzebnymi do ich podłączenia do sieci zasilającej lecz nie zawierające samych lamp. Takie oprawy oświetleniowe produkował Zakład J. Przedsiębiorstwo J.. Były one produkowane wyłącznie na potrzeby gospodarstw domowych. Nie mogą być one przeznaczone na inne cele niż gospodarstwa domowe, ze względu na konstrukcję i możliwość wykorzystania np. na potrzeby hal produkcyjnych, placówek handlowych itp. Skarżący podkreślił, że powoływane w zaskarżonej Decyzji "Wytyczne techniczne dla klasyfikacji sprzętu oświetleniowego" nie są wiążące, wyrażają jedynie opinię GIOŚ w zakresie praktycznego stosowania przepisów ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym. Zdaniem Skarżącego nie mogą zatem stanowić reguł interpretacyjnych dla Normy, która jest w tym względzie źródłem definicji prawnej oprawy oświetleniowej, tym bardziej, że dotyczy ona stanów po wejściu w życie w dniu 07.12.2009 r. a więc znacznie później, niż okres objęty kontrolą. Zakwalifikowanie produkowanych przez J. P. opraw oświetleniowych do rodzaju 6 " Pozostałe urządzenia oświetleniowe służące do celów rozpraszania i kontroli światła z wyjątkiem żarówek" w grupie V "Sprzęt oświetleniowy" jest błędne w kontekście powołanej NORMY PN-EN 60598-1. Prawidłowe powinno być zakwalifikowanie produkowanych przez Skarżącego opraw oświetleniowych do grupy V do rodzaju 1 "Oprawy oświetleniowe do lamp fluorescencyjnych, z wyjątkiem opraw oświetleniowych stosowanych w gospodarstwach domowych".

Wyprodukowane przez J. P. oprawy oświetleniowe dotyczą wyłącznie tych stosowanych w gospodarstwach domowych, które zwolnione są z mocy ustawy z obowiązku zgłoszenia o wpis do rejestru wprowadzających sprzęt, zgodnie z art. 7 ustawy z dn. 29.07.2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty, które legły u podstaw wydania zaskarzonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z definicją sprzętu, zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 10 o zużytym sprzęcie elektronicznym i elektrycznym (Dz.U. Nr 180. poz. 1495 z póżn. zm., powoływana dalej jako u.z.s.e.e.), sprzętem jest urządzenie, którego prawidłowe działanie jest uzależnione od dopływu prądu elektrycznego lub od obecności pól elektromagnetycznych, oraz mogące służyć do wytwarzania, przesyłu lub pomiaru prądu elektrycznego lub pól elektromagnetycznych i zaprojektowane do użytku przy napięciu elektrycznym nieprzekraczającym 1000 V dla prądu przemiennego oraz 1500 V dla prądu stałego, zaliczone do grup sprzętu określonych w załączniku nr 1 do ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym.

W załączniku nr 1 wymienia się następujące grupy sprzętu:

1) Wielkogabarytowe urządzenia gospodarstwa domowego;

2) Małogabarytowe urządzenia gospodarstwa domowego;

3) Sprzęt teleinformatyczny i telekomunikacyjny;

4) Sprzęt audiowizualny;

5) Sprzęt oświetleniowy;

6) Narzędzia elektryczne i elektroniczne, z wyjątkiem wielkogabarytowych, stacjonarnych narzędzi przemysłowych;

7) Zabawki, sprzęt rekreacyjny i sportowy;

8) Wyroby medyczne, z wyjątkiem wszystkich wszczepianych i skażonych produktów;

9) Przyrządy do nadzoru i kontroli;

10) Automaty do wydawania.

Urządzenia, które były produkowane przez Stronę w postaci opraw oświetleniowych, przeznaczonych dla gospodarstw domowych, bez wątpienia są sprzętem elektrycznym i elektronicznym, co skarżący potwierdzał m.in. oznakowaniem produkowanych przez siebie urządzeń. Skarżący umieszczał na nich symbol przekreślonego kontenera kołowego, będący oznakowaniem sprzętu elektrycznego i elektronicznego, oznaczający selektywne zbieranie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Gdyby urządzenia produkowane przez Stronę nie spełniały definicji sprzętu elektrycznego i elektronicznego, zawartej w ustawie o u.z.s.e.e., nie zaistniałaby konieczność znakowania tych urządzeń symbolem selektywnej zbiórki odpadów zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego.

Trafnie- zdaniem Sądu- organ powołał się na zapis art. 27a ust. 1 ww. ustawy o u.z.s.e.e., który stanowi, że wprowadzający sprzęt przeznaczony dla gospodarstw domowych, jest obowiązany do osiągania minimalnych rocznych poziomów zbierania zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych, z wyjątkiem opraw oświetleniowych, w których łączna masa metali, minerałów, szkła lub drewna przekracza 90 % masy wyrobu. Zasadnie więc organ wywiódł, że ustawodawca w tym zapisie jednoznacznie stwierdził, że oprawy oświetleniowe, przeznaczone dla gospodarstw domowych, są sprzętem elektrycznym i elektronicznym, dając jednocześnie przedsiębiorcy wprowadzającemu takie urządzenia (oprawy oświetleniowe przeznaczone dla gospodarstw domowych, w których łączna masa metali, minerałów, szkła lub drewna przekracza 90 % masy wyrobu), pewną ulgę w postaci braku konieczności osiągania minimalnych rocznych poziomów zbierania sprzętu, pochodzącego z gospodarstw domowych.

Nie ulega – w ocenie Sądu- wątpliwości, iż oprawy oświetleniowe przeznaczone dla gospodarstw domowych są sprzętem elektrycznym i elektronicznym w rozumieniu przepisów ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym i nie podlegają wyłączeniu spod jej zapisów w związku z zapisem nazwy rodzaju sprzętu jaki zastosowano w grupie V "Sprzęt oświetleniowy" rodzaj 1 "Oprawy oświetleniowe do lamp fluorescencyjnych, z wyjątkiem “opraw oświetleniowych stosowanych w gospodarstwie domowym". Tak zastosowana nazwa rodzaju sprzętu w grupie 5 rodzaj 1 oznacza jedynie tyle, że urządzenia w postaci opraw oświetleniowych nie mogą być klasyfikowane do rodzaju 1 sprzętu elektrycznego i elektronicznego wskazanego w grupie V "Sprzęt oświetleniowy", która składa się z następujących rodzajów sprzętu elektrycznego i elektronicznego:

1. Oprawy oświetleniowe do lamp fluorescencyjnych, z wyjątkiem opraw oświetleniowych stosowanych w gospodarstwie domowym

2. Liniowe lampy fluorescencyjne

3. Kompaktowe lampy fluorescencyjne

4. Wysokoprężne lampy wyładowcze, w tym ciśnieniowe lampy sodowe oraz lampy metalohalogenkowe

5. Niskoprężne lampy sodowe

6. Pozostałe urządzenia oświetleniowe służące do celów rozpraszania i kontroli światła, z wyjątkiem żarówek

Jedynym rodzajem sprzętu elektrycznego i elektronicznego, do którego można przyporządkować oprawy oświetleniowe przeznaczone dla gospodarstw domowych, jest rodzaj 6, w więc "Pozostałe urządzenia oświetleniowe służące do celów rozpraszania i kontroli światła, z wyjątkiem żarówek", na co organ wskazał również w swej decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r.

Sąd przyznaje rację skarżącemu, że "Wytyczne techniczne dla klasyfikacji sprzętu oświetleniowego w zakresie jego podlegania przepisom ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym", nie są prawnie wiążące, stanowią tylko opinię GIOS w zakresie praktycznego stosowania przepisów ustawy o u.z.s.e.e. Zresztą również organ przyznał, że "Wytyczne" zostały sporządzone w celu ułatwienia przedsiębiorcom, których przedmiotem działalności jest obrót sprzętem oświetleniowym lub odpadami z niego powstałymi, praktycznego stosowania przepisów ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym.

W tym kontekście przywołany przez stronę fragment Polskiej Normy PN-EN 60598-1 nie przeczy przyjętemu przez organ stanowisku, iż sprzęt produkowany przez stronę, zalicza się do grupy 5 Sprzęt oświetleniowy - rodzaj 6 "Pozostałe urządzenia oświetleniowe służące do celów rozpraszania i kontroli światła, z wyjątkiem żarówek". Grupa ta obejmuje zarówno sprzęt oświetleniowy, przeznaczony dla gospodarstw domowych, jak i sprzęt oświetleniowy nieprzeznaczony dla gospodarstw domowych tj. rodzaj 1. Oprawy oświetleniowe do lamp fluorescencyjnych, z wyjątkiem opraw oświetleniowych stosowanych w gospodarstwie domowym.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że strona produkowała sprzęt oświetleniowy, rodzący obowiązek wpisu do rejestru GIOŚ.

W tym miejscu warto zaznaczyć (co zresztą zostalo podniesione przez organ w odpowiedzi na skargę), że zgodnie z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz. U. Nr 169, poz. 1386, ze zm.) w normalizacji krajowej stosuje się przede wszystkim zasadę dobrowolności uczestnictwa w procesie opracowywania i stosowania norm, zatem stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne. Polska Norma może mieć znaczenie prawne tylko wtedy, gdy zostanie powołana w akcie prawnym, np. ustawie. Przywołana przez stronę norma nie została powołana w żadnym akcie prawnym. Polska Norma - jako dobrowolna w stosowaniu - nie może wpływać na znaczenie obowiązujących przepisów prawa. Również w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż Polskie Normy nie stanowią źródła prawa (zob. wyrok WSA z dnia 19 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Ke 183/09). Polskie Normy nie mogą być też żadnym wyznacznikiem interpretacji ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, gdyż ich podstawową cechą jest zmienność w celu bieżącego dostosowywania ich do postępu technicznego. Powołana przez stronę Polska Norma została już zastąpiona inną normą przez Polski Komitet Normalizacyjny. Trafnie więc zarzucił organ, że w tej sytuacji nie można przyjąć, iż za każdym razem, kiedy Polski Komitet Normalizacji zmienia normę, w Polsce zmienia się prawo, w szczególności ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektroniczny.

Oprawy oświetleniowe, przeznaczone dla gospodarstw domowych, są sprzętem elektrycznym i elektronicznym w rozumieniu ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym. Przepis art. 27a ust. 1 ustawy o u.z.s.e.e. jednoznacznie obliguje wprowadzających sprzęt, przeznaczony dla gospodarstw domowych, w postaci opraw oświetleniowych, w których łączna masa metali, minerałów, szkła, lub drewna nie przekracza 90 % masy wyrobu do osiągania minimalnych rocznych poziomów, do zbierania zużytego sprzętu, pochodzącego z gospodarstw domowych. Jest to jeden z najważniejszych obowiązków, ciążących na wprowadzających sprzęt, przeznaczony dla gospodarstw domowych.

Przedsiębiorca, który produkuje tego typu urządzenia, jest więc wprowadzającym sprzęt elektryczny i elektroniczny; powinien więc, od dnia 1 października 2006 r., posiadać wpis do rejestru GIOŚ, czego skarżący nie uczynił. Zasadnie zaznaczył organ, że wprowadzający sprzęt, wpisany do rejestru, uczestniczy w systemie zbierania, przetwarzania, odzysku, w tym recyklingu, i unieszkodliwiania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, a poprzez finansowanie tych działań przyczynia się do odpowiedniego zagospodarowania odpadów, powstałych ze sprzętu wprowadzonego przez niego na rynek.

Brak wpisu w rejestrze równoznaczny jest z pominięciem całego systemu zorganizowania i finansowania przez wprowadzającego sprzęt zbierania, przetwarzania, odzysku, w tym recyklingu, i unieszkodliwiania zużytego sprzętu, w którym skarżący powinien uczestniczyć od 1 października 2006 r. Tymczasem skarżący przez ponad 4 lata wprowadzał na rynek sprzęt elektryczny i elektroniczny nie finansując działań mających na celu odpowiednie zagospodarowanie odpadów powstałych ze sprzętu wprowadzonego przez nią na terytorium kraju, jak również nie ponosił kosztów, związanych z samą rejestracją w rejestrze GIOŚ, tj. nie wniósł opłaty rejestrowej, a następnie opłat rocznych, co miało istotny wpływ na wysokość wymierzonej administracyjnej kary pieniężnej.

Trafny jest również argument organu, że poprzez swoje nielegalne działania skarżący dokonywał w rzeczywistości czynów nieuczciwej konkurencji, naruszając interesy innych przedsiębiorców, wpisanych do rejestru, prowadzonego przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, którzy w odróżnieniu od skarżącego ponosili koszty związane ze wpisem do rejestru, zbieraniem i recyklingiem zużytego sprzętu.

Sąd uznał za uzasadnione również ustalenie administracyjnej kary pieniężnej co do jej wysokości. Po prawidłowym ustaleniu wysokości masy sprzętu na 26 860 kg (z uwzględniem przedawnienia czynu zabronionego za wprowadzanie sprzętu do obrotu w roku 2006) Główny Inspektor Ochrony Środowiska zmniejszył wysokość administracyjnej kary pieniężnej, wymieraonej przez organ I instancji i ustalił ją na poziomie 13 000 zł.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.