Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 332/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji i umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 21
journal: Dz.U. 2000 nr 100 poz 1086
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 68 § 1, art. 208
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie Sędzia WSA Dominik Mączyński Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...]., nr [...]; II. umarza postępowanie podatkowe; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Burmistrz O. – wydaną na skutek ponownego rozpoznania sprawy – decyzją z dnia 19 września 2016 r., nr [...] ustalił Z. T. (dalej zwanemu również skarżącym) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r. na kwotę [...]zł.

Organ I instancji pismem z dnia 12 października 2015 r. wezwał podatników (skarżącego oraz A. N.) do złożenia informacji w sprawie podatku od nieruchomości. Informacja została złożona dnia 19 i 20 października 2015 r. Podatnicy w złożonych informacjach nie wykazali powierzchni gruntów pozostałych. Z kolei budynki położone na działkach nr [...] i [...] wykazano jako zwolnione z podatku. W toku prowadzonego postępowania wezwano podatników do złożenia wyjaśnień w zakresie wykazanych w deklaracji "przedmiotów zwolnionych" oraz niewykazanych gruntów pozostałych. Wątpliwości w tym zakresie wystąpiły z uwagi na fakt, że z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków wynika, iż są to tereny zurbanizowane inne (Bi) o łącznej powierzchni 1,3469 ha, zabudowane budynkami sklasyfikowanymi według KST jako 104 - zbiorniki, silosy i budynki magazynowe oraz 109 - pozostałe budynki niemieszkalne o łącznej powierzchni 1.334,00 m2. W odpowiedzi na wezwanie A. N. wyjaśnił, że budynki położone na gruntach sklasyfikowanych jako "Bi" wpisują się w definicję budynków związanych z gospodarstwem rolnym, co powoduje, że są one zwolnione z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 ze zm. – dalej w skrócie: "u.p.o.l."). Grunty zaś podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym i były objęte nakazem płatniczym. Z kolei skarżący wyjaśnił, że grunty są użytkowane wyłącznie dla celów rolniczych, co wynika z deklaracji złożonej w 2002 r. co potwierdzono dodatkowo protokołem z przeprowadzonej w dniu 11 sierpnia 2004 r. kontroli.

Burmistrz O. wyjaśnił, że zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 520 ze zm. – dalej w skrócie: "p.g.i.k."), podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Wyjaśniono również, że według stanu prawnego obowiązującego w 2012 r. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegały użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Przepis art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l. przewiduje z kolei zwolnienie z podatku od nieruchomości budynków gospodarczych lub ich części położonych na gruntach gospodarstw rolnych, służących wyłącznie działalności rolniczej. Definicje gospodarstwa rolnego zawiera art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., nr 136, poz. 969 ze zm. – dalej w skrócie: "u.o.p.r."). Zgodnie z tym przepisem gospodarstwem rolnym jest obszar gruntów, o którym mowa w art. 1 (grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza), o łącznej powierzchni 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki nieposiadającej osobowości prawnej.

Kierując się powyższymi regulacjami organ I instancji dnia 21 grudnia 2015 r. wydał decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją SKO w P. z dnia 09 marca 2016 r. W wyniku wniesienia skargi SKO w P. decyzją z dnia 15 lipca 2016 r. uchyliło wydaną uprzednio decyzję z dnia 09 marca 2016 r. wraz z decyzją organu I instancji z dnia 21 grudnia 2015 r. W decyzji z dnia 15 lipca 2016 r. Kolegium wskazało, że organ I instancji w toku ponownego postępowania winien ustalić czy nieruchomość opodatkowana w decyzji z dnia 21 grudnia 2015 r., była już opodatkowana inną decyzją ostateczną. Zaznaczono, że do akt sprawy załączono decyzje w sprawie wymiaru podatku rolnego za lata 2015, 2014, 2013, 2010 i decyzje wcześniejsze bez decyzji za 2011 r.

W kontekście przytoczonych powyżej wytycznych Burmistrz O. stwierdził, że wbrew twierdzeniu podatników nie wydano w 2011 r. decyzji ustalającej podatek od nieruchomości na kwotę [...]zł. Organ I instancji nie posiada żadnej decyzji ostatecznej za 2011 r. dotyczącej nieruchomości opodatkowanej decyzją z dnia 21 grudnia 2015 r. Zaznaczono, że w latach 2015, 2014, 2013, 2010 wydano oraz doręczono decyzję ustalające wysokość zobowiązania w podatku rolnym na kwotę [...]zł.

Ustalając wysokość zobowiązania podatkowego za podstawę opodatkowania budynków pozostałych przyjęto ich powierzchnię o wielkości 1.334,00 m2. W odniesieniu do pozostałych gruntów za podstawę opodatkowania przyjęto ich powierzchnię o wielkości 13.469,00 m2. Zaznaczono, że wymiaru podatku dokonano na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków oraz ustaleń organu podatkowego dokonanych w trakcie postępowania podatkowego. Nieruchomość obejmująca działki nr [...] i [...] stanowi przedmiot współużytkowania wieczystego podatników. Działki te w 2012 r. były oznaczone w ewidencji gruntów i budynków symbolem "Bi". Nieruchomości te zabudowane są budynkami o łącznej powierzchni 1.334,00 m2. Przedmiotowe grunty nie są więc użytkami rolnymi, nie podlegają podatkowi rolnemu lecz podatkowi od nieruchomości, a położone na nich budynki nie mogą podlegać zwolnieniu na podstawie art. 7 ust 1 pkt 4 lit b) u.p.o.l. Organ I instancji powołał się również na treść ksiąg wieczystych potwierdzających, że opodatkowane działki sklasyfikowano jako inny teren budowlany. Opodatkowane działki według stanu na 2011 r. nie były gruntami rolnymi, a budynki nie były budynkami gospodarczymi dla rolnictwa. Sam fakt wykorzystywania budynków do działalności rolniczej nie uprawnia podatnika do zwolnienia, gdyż przepisy dotyczące wszelakiego rodzaju ulg i zwolnień podatkowych, jako odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania, powinny być interpretowane ściśle i nie mogą być przedmiotem wykładni rozszerzającej.

Skarżący oraz A. N. wnieśli odwołanie od wymienionej na wstępie decyzji do SKO w P.. W odwołaniu wniesiono o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i ustalenie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r. w kwocie [...]zł.

Decyzji Burmistrz O. zarzucono naruszenie:

1) prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 1 pkt 4 ppkt. b u.p.o.l. – poprzez jego niezastosowanie, pomimo iż w okolicznościach sprawy (przy uwzględnieniu pominiętego przez organ administracji protokołu kontroli z dnia 11 sierpnia 2004 r.) ziściły się przesłanki dla zwolnienia nieruchomości (działka nr [...] i [...]) z podatku od nieruchomości;

2) przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez:

– brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, gdzie organ administracji nie uwzględnił w swojej ocenie dowodu z dokumentu urzędowego w postaci protokołu kontroli z dnia 11 sierpnia 2004 r. przeprowadzonej w nieruchomości skarżących (działki nr [...] i [...]) przez pracowników Urzędu Miasta i Gminy O., w oparciu o który organ I instancji przez okres ponad 10 lat ustalał podatek od nieruchomości odwołujących się na kwotę [...]zł, przyjmując zgodnie z przeprowadzoną kontrolą, iż przedmiotowe nieruchomości wykorzystywane są dla celów prowadzenia działalności rolniczej i w związku z tym w oparciu o art. 7 ust. 1 pkt. 4 ppkt b u.p.o.l. zwolnione są od podatku od nieruchomości;

– nieuwzględnienie faktu, iż ustalenie w 2011 r. kwoty zobowiązania podatkowego od nieruchomości na [...] zł, a następnie wydanie decyzji z dnia 21 grudnia 2015 r. ustalającej wysokość podatku od nieruchomości z datą wsteczną za 2011 r. na kwotę [...]zł zostało dokonane przez tego samego pracownika Urzędu Gminy i Miasta O., tj. N. B., czym w sposób rażący naruszono zasadę zaufania uczestników do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a), gdyż uczestnicy nigdy nie byli informowani przez organ podatkowy o jakichkolwiek wątpliwościach dotyczących podstawy naliczania podatku od należących do nich nieruchomości (działek nr [...] i [...]), gdzie w oparciu o kontrolę przeprowadzoną w dniu 11 sierpnia 2004 r. ustalano, iż w/w działki wraz ze znajdującymi się na nich budynkami służą prowadzeniu działalności rolniczej, wobec czego organ podatkowy corocznie zwalniał skarżących na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 ppkt b u.p.o.l. od zapłaty podatku, a co więcej również w okresie od 2001 r. (daty nabycia nieruchomości) do 2004 r. (momentu przeprowadzenia kontroli) wydawał decyzję ustalającą podatek na kwotę [...]zł, stąd też odwołujący się nie mieli świadomości, że działanie organu podatkowego jest niezgodne z obowiązującym prawem, gdyż pomimo faktycznego wykorzystywania nieruchomości na działalność rolniczą, w ewidencji gruntów przedmiotowe nieruchomości oznaczone były jako Bi, co de facto od samego początku naliczania podatku powinno zostać uwzględnione przez organ podatkowy, gdzie odwołujący się w sytuacji posiadania wiedzy o błędnej klasyfikacji nieruchomości w ewidencji jako Bi, dokonaliby po nabyciu nieruchomości zmiany uwzględniającej rzeczywisty sposób wykorzystywania nieruchomości, tj. na cele prowadzenia działalności rolniczej, co w konsekwencji doprowadziło do tego, iż -organ podatkowy działał na szkodę skarżących;

– nieuwzględnienie faktu, iż zgodnie z decyzją Starosty [...] z dnia 03 sierpnia 2016 r., nr [...] dokonano zmiany klasyfikacji gruntów w postaci ww. działek na Br - grunty rolne zabudowane sklasyfikowane na gruntach ornych klasy VI, co potwierdza złożona przez odwołujących się informacja IN-1 dotycząca wykorzystywania gruntów i budynków, co do których w związku z kontrolą wszczętą przez Burmistrza O. w październiku 2015 r. wydane zostały decyzje ustalające zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości.

SKO w P. decyzją z dnia 06 grudnia 2016 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ II instancji wyjaśnił, że podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Według stanu prawnego obowiązującego w 2011 r. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegały użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegały zaś grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Gospodarstwo rolne na gruncie u.o.p.r., to obszar gruntów, o których mowa w art. 1 tego aktu, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Nieruchomość obejmująca działki [...] i [...] w 2011 r. była oznaczona w ewidencji gruntów symbolem "Bi" a budynki na nich usytuowane sklasyfikowano jak "inne niemieszkalne". Skoro zatem sporne grunty nie były użytkami rolnymi, to nie podlegały one opodatkowaniu podatkiem rolnym, lecz podatkiem od nieruchomości. Położone na nich budynki gospodarcze nie mogą ponadto korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l., bowiem nie są one położone na gruncie gospodarstwa rolnego. Konkludując swoje rozważania organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji prawidłowo ustala wysokość zobowiązania podatkowego. W ślad za organem I instancji wskazano, że nie wydano żadnej decyzji ustalającej skarżącym zobowiązanie podatkowe za 2011 r.

Wyżej wymieniona ostateczna decyzja podatkowa SKO w P. stanowi przedmiot skargi kierowanej do WSA w Poznaniu. W skardze skarżący oraz A. N., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego i doradcę podatkowego wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Ponadto wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych w skardze oraz zobowiązanie organu I instancji do przedłożenia sądowi oraz skarżącym informacji na cele wymiaru podatku, złożonej przez skarżących w 2002 r.

Zaskarżonej decyzji zarzuca się naruszenie:

I. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść wydanej decyzji, tj.:

a) art. 233 § 1 pkt 1 i § 2 w zw. z art. 180 § 1, art. 181 oraz art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1579 ze zm. – dalej w skrócie: "O.p.") – poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo iż decyzja ta wydana została z naruszeniem zasady oficjalności postępowania dowodowego, polegającym na braku zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, gdzie w aktach sprawy brak jest śladów działania organów podatkowych w kierunku ustalenia faktycznego sposobu wykorzystywania przez skarżących nieruchomości opodatkowanych mocą decyzji z dnia 21 grudnia 2015 r., która zapoczątkowała ponowne postępowanie podatkowe w sprawie podatku od nieruchomości za 2011 r., (kontynuowane obecnie pod nową sygnaturą), począwszy od daty nabycia nieruchomości, tj. od 2001 r., podczas gdy stosownie do art. 180 oraz 181 O.p. organ podatkowy dysponuje szerokim spektrum możliwych do przeprowadzenia czynności dowodowych, w tym ma m.in. możliwość zbierania materiałów i informacji w wyniku oględzin, które w niniejszej sprawie nie miały miejsca pomimo, iż podatnicy sygnalizowali organowi I instancji, że dane w ewidencji gruntów i budynków nie odpowiadają faktycznemu wykorzystywaniu nieruchomości od daty ich nabycia przez skarżących;

b) art. 190 w zw. z art. 122 O.p. – poprzez dokonanie przez organ I instancji oraz organ odwoławczy dowolnej i wybiórczej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, tj. z pominięciem dowodów i okoliczności wskazanych w piśmie pełnomocnika skarżących z dnia 23 sierpnia 2016 r., gdzie skarżący korzystając z prawa do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego wskazali m.in., na następujące okoliczności (nieuwzględnione ostatecznie w decyzji organu podatkowego I instancji oraz organu odwoławczego):

– w aktach sprawy znajdują się dokumenty urzędowe przedłożone organowi podatkowemu wraz z odwołaniem z dnia 05 stycznia 2016 r. od decyzji z dnia 21 grudnia 2015 r., potwierdzające, że w dacie nabycia nieruchomości tj. w 2001 r. oraz w latach późniejszych organ podatkowy nie zweryfikował ani sposobu oznaczenia nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków ani faktycznego wykorzystywania nieruchomości przez co przez okres 14 lat, tj. od 2001 r. do 2015 r. wprowadzał podatników w błąd ustalając ich zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym na [...] zł, (decyzje obejmowały tożsame nieruchomości tj. grunty - działki ewidencyjne nr [...] i [...]), uznając że ww. nieruchomości służą prowadzeniu gospodarstwa rolnego i zwolnione są z podatku. W obrębie tego zarzutu wyjaśniono, że mowa tu o protokole kontroli z dnia 11 sierpnia 2004 r. przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Miasta i Gminy O., w oparciu o którą ustalono, iż nieruchomości wykorzystywane są na cele działalności rolniczej oraz decyzjach wydawanych od 2001 r. ustalających zobowiązanie podatkowe na [...] zł;

– organ podatkowy I instancji nie podjął w toku prowadzonego postępowania wszelkich niezbędnych czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, tj. rzeczywistego sposobu wykorzystywania gruntów i budynków od daty ich nabycia przez podatników, tj. od 2001 r. do chwili obecnej, podczas gdy w ocenie skarżących (znajdującej odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych) bezkrytyczne opieranie się na danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu zobowiązania podatkowego, bez uwzględnienia okoliczności faktycznych sprawy narusza zasadę prawdy obiektywnej określoną w art. 122 O.p., jak też inne zasady w tym: zasadę legalizmu (art. 121 O.p.) i oficjalności postępowania dowodowego (art. 187 § 1 O.p.);

c) art. 121 O.p. – poprzez przeprowadzenie postępowania odwoławczego w sposób naruszający zasadę zaufania podatników do organów podatkowych, tj. nierówne traktowanie interesu podatników i Skarbu Państwa oraz rozstrzygnięcie wszelkich wątpliwości materialno-prawnych na niekorzyść podatników, gdzie w szczególności nie uwzględniono, iż:

– ustalenie w 2011 r. kwoty zobowiązania podatkowego w podatku rolnym na kwotę [...]zł, a następnie wydanie decyzji z dnia 21 grudnia 2015 r. ustalającej wysokość podatku od nieruchomości (co do nieruchomości których dotyczyła decyzja w sprawie podatku rolnego) z datą wsteczną za 2011 r. na kwotę [...]zł zostało dokonane przez tego samego pracownika Urzędu Gminy i Miasta O., tj. N. B., czym w sposób rażący naruszono zasadę zaufania uczestników do organów władzy publicznej, gdyż uczestnicy nigdy nie byli informowani przez organ podatkowy o jakichkolwiek wątpliwościach dotyczących podstawy naliczania podatku od należących do nich nieruchomości gdzie w oparciu o kontrolę przeprowadzoną w dniu 11 sierpnia 2004 r. ustalano, iż nieruchomości te wraz ze znajdującymi się na nich budynkami służą prowadzeniu działalności rolniczej, wobec czego organ podatkowy corocznie zwalniał skarżących na podstawie art. 7 ust. 1 pkt. 4 ppkt. b u.p.o.l. od zapłaty podatku rolnego, a co więcej również w okresie od 2001 (daty nabycia nieruchomości) do 2004 (momentu przeprowadzenia kontroli) wydawał decyzję ustalającą podatek na kwotę [...]zł, stąd też odwołujący się nie mieli świadomości, że działanie organu podatkowego jest niezgodne z obowiązującym prawem, gdyż pomimo faktycznego wykorzystywania nieruchomości na działalność rolniczą, w ewidencji gruntów przedmiotowe nieruchomości oznaczone były jako Bi, co de facto od samego początku naliczania podatku powinno zostać uwzględnione przez organ podatkowy, gdzie odwołujący się w sytuacji posiadania wiedzy o błędnej klasyfikacji nieruchomości w ewidencji jako Bi, dokonaliby po nabyciu nieruchomości zmiany uwzględniającej rzeczywisty sposób wykorzystywania nieruchomości, tj. na cele prowadzenia działalności rolniczej, co w konsekwencji doprowadziło do tego, iż organ podatkowy działał na szkodę interesu skarżących;

– skarżący po nabyciu nieruchomości w 2001 r. złożyli informację na cele podatkowe (obecnie organ podatkowy nie jest w stanie ustalić jej treści albowiem nie posiada przedmiotowego dokumentu) i informowali organ podatkowy zarówno o powierzchni gruntów i budynków wchodzących w skład gospodarstwa jak też sposobie wykorzystywania nieruchomości, tj. na cele prowadzenia działalności rolniczej (co potwierdziła kontrola w 2004 r.), stąd też błędne (w ocenie organu podatkowego, tj. sprzeczne z danymi ewidencji gruntów i budynków, ale de facto zgodne z rzeczywistym wykorzystywaniem nieruchomości) wydawanie przez okres 14 lat, tj. od 2001 do 2015 r. decyzji w sprawie podatku rolnego wynikało wyłącznie z niekompetencji pracowników organu podatkowego do czego przyznał się skarżącym skarbnik Urzędu Miasta i Gminy O.;

– organ podatkowy I instancji w pismach kierowanych do skarżących oraz organu odwoławczego w toku postępowania podatkowego wskazywał, co jest zupełnie niezrozumiałe, że przez ww. okres czasu, tj. od 2001 r. do 2015 r. nie miał dostępu do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, stąd też błędnie wystawiał decyzje za ww. okres nie uwzględniając sposobu oznaczenia nieruchomości jako Bi;

d) art. 210 § 1 pkt 6 O.p. – poprzez brak odniesienia się przez SKO w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do decyzji Starosty [...] z dnia 03 sierpnia 2016 r., nr [...] zgodnie z którą dokonano zmiany klasyfikacji gruntów w postaci ww. działek na Br - grunty rolne zabudowane sklasyfikowane na gruntach ornych klasy VI, co potwierdza prawdziwość złożonych przez odwołujących się wyjaśnień dotyczących złożonej przez skarżących w październiku 2015 r. informacji IN-1, w których skarżący wskazali, iż nieruchomości (grunty i budynki) wykorzystywane są od daty ich nabycia tj. od 2001 r. na cele prowadzenia działalności rolniczej, w związku z którymi wskutek wszczętej przez Burmistrza O. w październiku 2015 r. kontroli podatkowej wydane zostały decyzje ustalające zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości, w tym decyzja z dnia 21 grudnia 2015 r., oraz późniejsza decyzja z dnia 19 września 2016 r.;

e) art. 192 w zw. z art. 200 § 1 w zw. z art. 123 § 1 O.p. – poprzez wadliwe przyjęcie przez organ odwoławczy za udowodnioną okoliczność, iż nieruchomości co do których toczy się niniejsze postępowanie nie stanowią użytków rolnych, a budynki na nich posadowione nie są położone na gruncie gospodarstwa rolnego, podczas gdy ww. organ nie umożliwił skarżącym wypowiedzenie się co do zebranego w toku postępowania odwoławczego materiału dowodowego, w związku z czym mając na względzie wskazane dotychczas zarzuty naruszenia przepisów O.p. oraz dyspozycję art. 123 oraz art. 192 O.p. nie sposób uznać ww. okoliczności za udowodnione, albowiem postępowanie podatkowe i odwoławcze dotknięte są istotnymi uchybieniami, a nadto organ podatkowy naruszył zasadę czynnego udziału skarżących w postępowaniu podatkowym nie dając skarżącym możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego;

II. przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz ust. 4, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. – poprzez ich zastosowanie i naliczenie podatku od nieruchomości za 2011 r. od opodatkowanych budynków, podczas gdy zgodnie ze stanem faktycznym przedstawionym przez skarżących organowi podatkowemu I instancji oraz organowi odwoławczemu, a nieuwzględnionym przez ww. organy z uwagi na naruszenie wskazanych powyżej przepisów procesowych, nieruchomości gruntowe i budynki użytkowane są od daty ich nabycia tj. 2001 r. wyłącznie do celów rolniczych, a tym samym winny zostać zwolnione z opodatkowania podatkiem od nieruchomości stosownie do ww. przepisów ustawy;

b) art. 21 ust. 1 p.g.i.k. – poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż podstawą wymiaru podatku od nieruchomości są wyłącznie dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, podczas gdy najnowsze orzecznictwo sądów administracyjnych odchodzi od nałożonego przez ww. przepis formalizmu procesowego na rzecz zasad prawdy obiektywnej oraz legalizmu stanowiących fundamentalne zasady prawa podatkowego i nakazujących weryfikację stanu rzeczywistego oraz stanu ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków w postępowaniu podatkowym.

W odpowiedzi na skargę SKO w P. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.

Na rozprawie pełnomocnik skarżących podniósł dodatkowo zarzut przedawnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić, choć nie wszystkie zarzuty okazały się uzasadnione.

Sąd na wstępie wskazuje, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, – dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że poza przypadkiem wymienionym pod literą b), warunkiem sine qua non uchylenia zaskarżonej decyzji jest stwierdzenie, że naruszenie prawa, którego dopuścił się organ administracji, miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku opisanym pod literą c) wymaga się ponadto, aby wpływ ten był istotny. Jedynie w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) możliwe jest uchylenie zaskarżonej decyzji niezależnie od tego, czy naruszenie mogło, czy też nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Na podstawie art. 134 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z nią Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które związane są z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie, a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącej strony(zakaz reformationis in peius).

Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie zasadniczo jest kwestia skuteczności związania organów podatkowych danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków. Skarżący uważają, iż nie powinien być obciążany podatkiem wymierzonym zaskarżoną decyzją ze względu na okoliczność, iż dane tam zawarte, a dotyczące sposobu korzystania z budynków i gruntów nie odpowiadały bądź nie odpowiadają stanowi faktycznemu. Organy podatkowe wskazują, iż do czasu aktualizacji ewidencji gruntów i budynków są związane zawartymi w niej danymi.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086), przez ewidencję gruntów i budynków (katastrze nieruchomości) rozumie się system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnienie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami.

W myśl art. 21 ust. 1 u.p.g.k. dane zawarte w tej ewidencji stanowią podstawę: 1) planowania gospodarczego, 2) planowania przestrzennego, 3) wymiaru podatku i świadczeń. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, że organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz zawsze powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m. in. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09). Oznacza to, że co do zasady o sposobie klasyfikacji gruntu lub budynku dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego ich wykorzystania, ile ich funkcja wskazana w ewidencji gruntów i budynków. Do danych bezwzględnie wiążących organ podatkowy, przy wymiarze podatku od nieruchomości zalicza się dane dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, a także rodzaju zabudowy i powierzchni użytkowej położnych na tych gruntach budynków.

W rozpoznawanej sprawie przedmiot opodatkowania ustalony został na podstawie wypisu z ewidencji gruntów i budynków, którego skuteczne kwestionowanie w postępowaniu podatkowym nie było prawnie dopuszczalne. Zarówno postępowanie podatkowe, jak też postępowanie przed sądami administracyjnymi, nie stanowi prawnej drogi ustalania, kwestionowania lub weryfikowania funkcji budynków.

Zgodnie z art. 22 ust. 2 u.p.g.k., osoby o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 (właściciel gruntu lub budynku), są obowiązane zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków w terminie 30 dni od dnia powstania tych zmian. Oznacza to, że status podatnika od nieruchomości, będącego osobą fizyczną, zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.o.l., daje takiej osobie możliwość wszczęcia postępowania administracyjnego dotyczącego zmian w ewidencji gruntów. Dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane.

W niniejszej sprawie organy podatkowe przeprowadziły postępowanie dowodowe w zakresie przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, a to oznacza, że zarzuty skargi w tym zakresie są chybione. Jednakże zgodzić się należy ze skarżącymi, że obliczenie podatku należnego za rok 2011 nastąpiło po upływie okresu przedawnienia.

Zgodnie z art. 68§1 O. p. zobowiązania podatkowe powstające po doręczeniu decyzji ustalającej mogą powstać, jeżeli decyzja ta została doręczona, w okresie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Poprzez doręczenie decyzji powstają zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego obciążającego osoby fizyczne, podatku od spadków i darowizn, podatku dochodowego od przychodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu lub pochodzącego ze źródeł nieujawnionych, karty podatkowej. Niedoręczenie decyzji we wskazanym terminie skutkuje tym, że zobowiązanie podatkowe nie powstaje. Przedawnia się prawo organu podatkowego do wydania i doręczenia decyzji ustalającej, a przez to wygasa ciążący na podatniku obowiązek zapłacenia podatku. Jeżeli w trakcie postępowania wymiarowego nastąpi upływ terminu przedawnienia, postępowanie to, jako bezprzedmiotowe, powinno być zakończone wydaniem decyzji umarzającej (art. 208 o.p.). W omawianej sprawie decyzje o ustaleniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r. doręczono A. N. w dniu 28 września 2016 r., a Z. T. w dniu 26 września 2016 r.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 145 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 p.p.s.a.

Na koszty postępowania niezbędne do celowego dochodzenia praw złożył się wpis w kwocie [...]zł oraz [...] zł kosztów zastępstwa prawnego wyliczonych zgodnie z §2 Rozporządzenia MS z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.