Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 1074/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2013-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 6 ust. 3
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska Sędziowie WSA Kazimierz Włoch SO del. Jarosław Szaro /spr./ Protokolant ref. st. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi B. B. i T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [..] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2012 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] lipca 2012r. nr [...], 2) określa, że decyzje wymienione w pkt. 1) nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących B. B. i T. B. solidarnie kwotę 100 (słownie: sto ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Rz 1074/12

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania B.B. i T.B., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy F. z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], ustalającą wymiar zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 r.

W podstawie prawnej organ odwoławczy powołał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej określana w skrócie jako o.p., a także art. 2 – 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.), określanej dalej w skrócie: u.p.o.l.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt administracyjnych wynika, że Wójt Gminy F., opisaną wyżej decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. ustalił dla B.B. i T.B. wymiar zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2012 na kwotę 370 zł. Z treści tej decyzji wynika, że przedmiotem opodatkowania są budynki pozostałe o pow. 20 m2 oraz grunty pozostałe o pow. 600 m2.

Organ I instancji ustalił, że w dniu [...].05.2012 r. T.B. przedłożył informację w sprawie podatku od nieruchomości, w której wskazał jako przedmiot opodatkowania grunty pozostałe o pow. 600 m2 oraz budynki pozostałe o pow. 20 m2. W toku postępowania potwierdzono, że podatnicy pozostają właścicielami zabudowanych nieruchomości, położonych w M. tj. działki nr 82/27 o pow. 600 m2 , oznaczonej w ewidencji nieruchomości jako Bi (inne tereny zabudowane) oraz nieruchomości budynkowej o pow. 20 m2. Organ I instancji ustalił również, że w okresie od maja do października 2011 r. na terenie obrębu M., Starostwo Powiatowe przeprowadziło kompleksową modernizację gruntów i budynków. W piśmie z dnia [...].01.2012 r. Starostwo Powiatowe zawiadomiło organ podatkowy, że działka nr [...], będąca własnością podatników została przekwalifikowana z N – nieużytki na Bi – inne tereny zabudowane. Powyższe ustalenia legły u podstaw wydanej decyzji z dnia [...] lipca 2012 r.

Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji organ odwoławczy wyjaśnił, że na terenie Gminy F. obowiązuje uchwała Rady Gminy nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek podatku od nieruchomości, obowiązujących w 2012 r. na terenie Gminy F. (Dz.Urz.Woj. Podkarpackiego z dnia 05.12.2011 r. Nr 189, poz. 3034). Stawki podatkowe kształtują się następująco: dla gruntów pozostałych – 0,40 zł za 1 m2 a dla budynków pozostałych – 6,50 zł za 1 m2.

W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2010r. Nr 95, poz. 613 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: grunty; budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości stanowi dla gruntów powierzchnia a dla budynków lub ich części powierzchnia użytkowa. Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że podstawą wymiaru podatków, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjnej kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków.

Kolegium stwierdziło, że z ujawnionych w sprawie okoliczności, zwłaszcza z wyciągu ewidencji gruntów wynika, że podatek naliczono prawidłowo. Na wyliczenie podatku nie mają wpływu okoliczności związane ze sposobem wykorzystania nieruchomości, jej atrakcyjność lub względy techniczne. Kolegium uznało, że zawarty w odwołaniu argument, dotyczący błędnej stawki podatku oraz niewłaściwej kwalifikacji przedmiotu opodatkowania jest niezasadny. O zaliczeniu budynku do danej kategorii decyduje kryterium zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela. Powołując się na liczne orzecznictwo sądów administracyjnych organ odwoławczy stwierdził, że budynek mieszkalny, przeznaczony przez podatnika na cele rekreacyjne, niezależnie od stanu technicznego i częstotliwości jego wykorzystywania należy uznać za budynek pozostały w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. Jest on opodatkowany według innych stawek niż budynek mieszkalny w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Budynek letniskowy będzie się mieścił w pojęciu budynku mieszkalnego tylko, gdy będzie używany faktycznie przez właściciela lub jego bliskich w celu zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkalnych.

Organ odwoławczy podkreślił także, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji, zaś gdy dane złożone przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji. Wypis z rejestru gruntów jest dla organów podatkowych wiążący zarówno co do wielkości gruntów, jak i sposobu ich klasyfikacji. Ma on moc dokumentu urzędowego i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.

Na decyzję organu odwoławczego skargę złożyli B.B. i T.B.. Skarżący zarzucili, że zaskarżona decyzja nie została podpisana przez jednego z członków składu orzekającego Kolegium tj. przez M.P., co stanowi naruszenie przepisów postepowania. Organ odwoławczy nie zbadał wszystkich okoliczności sprawy, ponieważ nie zażądał od organu I instancji ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Skarżący zakwestionowali stwierdzenie Kolegium, iż na wyliczenie podatku nie mają wpływu okoliczności związane ze sposobem wykorzystywania nieruchomości zwłaszcza, że w dalszej części zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że sposób wykorzystywania nieruchomości ma istotne znaczenie przy rozróżnieniu budynku mieszkalnego od przeznaczonego na cele rekreacyjne. Skarżący wskazali, że przedmiotem ich żądania jest ustalenie zobowiązania podatkowego stosownie do wartości nieruchomości. Organy podatkowe, ustalając wysokość zobowiązania podatkowego nie uwzględniły wartości przedmiotu opodatkowania, w szczególności zaś tego, że działki rekreacyjne położone w M. nie posiadają połączenia z siecią energetyczną, gazową, wodną i kanalizacyjną a stan dróg jest fatalny. Zgodnie zaś z orzeczeniem Okręgowej Dyrekcji Gospodarki Wodnej w K., Zlewisko Sanu w P., przedmiotowe działki położone są na terenie zalewowym, który nie nadaje się pod zabudowę. Skarżący nie posiadają też możliwości dojazdu do swojej działki, gdyż Wójt Gminy F., wbrew obowiązkowi zawartemu w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, nie utwardził drogi, która w trakcie opadów jest nieprzejezdna. W związku z powyższym skarżący stwierdzili, że ustalenie wysokości stawki podatku, na poziomie odpowiadającym nieruchomościom rekreacyjnym, położonym w Zakopanem lub nad morzem jest nieuzasadnione.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazało, że zaskarżona decyzja została podpisana przez M.P., na co wskazuje także kopia zaskarżonej decyzji, dołączona do skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie miał na uwadze, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, jednak nie z przyczyn w niej podanych. Organy podatkowe w niniejszej sprawie zasadniczo prawidłowo zastosowały przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 95 poz. 613), powołane w zaskarżonych decyzjach.

Nie może budzić wątpliwości treść przepisu art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. 2010 r. Nr 193 poz. 1287), przewidującego, że podstawą wymiaru podatku od nieruchomości są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej na podstawie tej ustawy i rozporządzenia wykonawczego.

Wydając zatem decyzję ustalającą wymiar podatku od nieruchomości, organy musiały uwzględnić dane zawarte w tej ewidencji odnośnie nieruchomości podatników w takim zakresie, w jakim opisują one parametry nieruchomości, istotne dla wymiaru tego podatku, a to powierzchnię gruntu, jego przeznaczenie i ewentualne dane w zakresie powierzchni użytkowej budynków, jeżeli zawarte są one w tejże ewidencji.

Jak wynika z akt sprawy, w operacie ewidencyjnym prowadzonym dla działki własności skarżących opisana jest wielkość tejże działki, jak także jej przeznaczenie, przy czym w tym zakresie, co ma najistotniejsze znaczenie dla sprawy doszło do zmiany stosownych oznaczeń i działka posiada aktualnie przeznaczenie jako tereny budowlane – inne niż miejsce poprzedniego przeznaczenia – nieużytki. Zmiana ta jest o tyle istotna, że nieużytki są zwolnione na mocy art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych od podatku od nieruchomości, podczas gdy grunty budowlane takiemu podatkowi podlegają.

Wpisana zatem do ewidencji w dniu 19 stycznia 2012 roku zmiana ma kluczowe znaczenie dla zasadności wymierzenia podatku w aktualnie ustalonej wysokości.

Przedmiotowe zmiany ewidencji gruntów i budynków zostały przeprowadzone, jak się wydaje w oparciu o przepisy zawarte w art. 24a prawa geodezyjnego i kartograficznego, poprzez wykonanie modernizacji operatu ewidencyjnego. Przedmiotowy przepis stanowi, że właściwy starosta może zarządzić modernizację operatu ewidencyjnego i podaje informacje o rozpoczęciu prac do publicznej wiadomości, poprzez ogłoszenie jej przez 14 dni na tablicy ogłoszeń starostwa. Efekt przeprowadzonych prac, a więc operat opisowo- kartograficzny zostaje wyłożony na okres 14 dni w siedzibie starostwa, o czym starosta zawiadamia poprzez wywieszenie ogłoszeń w siedzibie starostwa i gminy na okres 14 dni, a także ogłoszenia w prasie o zasięgu ogólnokrajowym. Następnie operat opisowo – kartograficzny staje się operatem ewidencyjnym, o czym starosta obwieszcza w dzienniku urzędowym województwa. Od tego ogłoszenia osobom zainteresowanym służy w ciągu 30 dni prawo złożenia zarzutów co do zawartych w nim danych. Do czasu rozstrzygnięcia zarzutów dane te nie maja charakteru wiążącego a więc nie mają mocy określonej w art. 21 ust. 1 prawa geodezyjnego i kartograficznego.

Zarzuty złożone po tym terminie są traktowane jako wniosek o zmianę danych zawartych w operacie ewidencyjnym. Nie mają znaczenia dla charakteru wprowadzonych zmian a zwłaszcza ich mocy obowiązującej, wynikającej z art. 21 ust. 1 prawa geodezyjnego i kartograficznego.

Przedstawione przepisy nie przewidują by w toku prowadzonych prac modernizacyjnych – o ich prowadzeniu i wyniku należało zawiadomić właścicieli lub posiadaczy działek objętych pracami (podatników) w sposób bezpośredni czyli poprzez przesłanie na ich adres podjętych w sprawie decyzji lub zawiadomień. Zawiadomienia odbywają się poprzez informowanie na tablicach ogłoszeń urzędów lub poprzez prasę czy dziennik promulgacyjny.

Zatem fakt, że podatnicy w niniejszej sprawie nie zostali zawiadomieni osobiście o prowadzeniu tych prac nie stanowi naruszenia prawa. Kwestia zaskarżenia przez nich przeprowadzonych zmian leży poza postępowaniem podatkowym, do decydowania w tym zakresie uprawniony jest inny organ. W chwili wydawania zaskarżonych decyzji (jak też decyzji organu I instancji), wprowadzone zmiany miały moc wiążącą. Nie toczyło się żadne postępowanie na skutek złożonych zarzutów, o których mowa w art. 24 a ust. 10 i 11 prawa geodezyjnego i kartograficznego.

Dlatego też organy słusznie uznały, że ewidencja gruntów i budynków ma w niniejszej sprawie charakter wiążący w zakresie przeznaczenia gruntów objętych działką podatników. W takiej zaś sytuacji musiały stwierdzić, że nie korzysta ona jako nieużytek ze zwolnienia od podatku dochodowego, ale będzie mu podlegać jako tzw. grunt pozostały, a więc nie związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, ani też znajdujący się pod jeziorami, zajęty na zbiorniki wodne, retencyjne czy też elektrowni wodnych.

W tej sytuacji organ zobowiązany był zastosować stawkę podatku wynikającą z uchwały Rady Gminy F. z dnia [...] listopada 2011 roku , w której określono wysokość podatku od takiego gruntu w wysokości 40 groszy za metr kwadratowy powierzchni. Stawka ta mieści się w ramach określonych przepisem art.5 ust. 1 lit. c u.p.o.l., przewidującego dla roku 2012, jako górną granicę podatku w tej kategorii kwotę 43 groszy za metr kwadratowy powierzchni. W postępowaniu podatkowym kwota ustalona w decyzji podatkowej, jako sprzeczna z prawem, kwestionowana być nie może, bowiem nie przekracza przyjęta przez organ stawka podatku górnej granicy stawki, przewidzianej w ustawie.

Podatnicy nie mogą w tym postępowaniu kwestionować również ustalenia wysokości stawki w ramach obowiązujących "widełek". Mogą to uczynić ewentualnie w trybie przewidzianym w art. 101. ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. 2001 nr 142 poz. 1591 z zm.). Postępowanie to toczyć by się musiało odrębnie.

Dlatego też należało uznać, że również wysokość stawki podatku w zaskarżonej decyzji ustalono zgodnie z przepisami prawa, w tym uchwały Rady Gminy F. w sprawie ustalenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących w 2012 roku na terenie Gminy F.

Zawarte w skardze dywagacje co do stosunku wysokości tych stawek do stawek podatku nieruchomości w najbardziej znanych kurortach nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Nie mają również takiego znaczenia argumenty dotyczące pozostawania tychże działek na ewentualnych terenach zalewowych. Kwesta ta musi być bowiem badana w postępowaniu, w którym określa się przeznaczenie gruntu, a więc postępowaniu prowadzonym przez starostę (nie gminę) w oparciu o przepisy prawo geodezyjne i kartograficzne.

W niniejszej sprawie organ jest związany danymi, wynikającymi z ewidencji gruntów.

Nie jest kwestionowany przez podatników wymiar podatku od budynków zlokalizowanych na działce, więc kwestia ta nie wymaga szerszego omówienia poza stwierdzeniem, że ustalenie wysokości tego podatku nie budzi wątpliwości.

W końcu należy odnieść się do przyczyn uchylenia zaskarżonych decyzji.

Jak już wyżej wspomniano, dane wynikające z prowadzonych prac modernizacyjnych operatu ewidencyjnego zostały wniesione do niego w dniu 19 stycznia 2012 roku – co wynika z dołączonych zawiadomień o zmianie.

W takiej sytuacji należało uznać, że w styczniu 2012 roku grunt działki skarżących oznaczony był w ewidencji jako nieużytki i zgodnie z powołanym wcześniej przepisem art. 21 ust. 1 u.p.o.l., organ był zobowiązany uznać, że w tym miesiącu takie jest jego przeznaczenie. Jednocześnie, zgodnie z art. 6 ust. 3 u.p.o.l., jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca, następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie. Za takie zdarzenie w realiach niniejszej sprawy należało uznać dokonanie zmian w wiążących organ danych w ewidencji (por. wyrok NSA z dnia 19.10.2010 r. II FSK 1024/09, czy wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28.03.2012 r. I SA/Gd 62/12 - zawarte w baziewww.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dlatego też Sąd administracyjny stanął na stanowisku ,że zmiana przeznaczenia działki podatników będzie miała wpływ na wysokość opodatkowania podatkiem od nieruchomości dopiero od następnego miesiąca od tego, w którym nastąpiła zmiana przeznaczenia gruntu w ewidencji gruntów i budynków. W tej sytuacji wymiar podatku od nieruchomości przy przyjęciu, że działka przez cały rok miała przeznaczenie gruntu budowlanego, narusza prawo materialne i zaskarżone decyzje musiały zostać uchylone.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ podatkowy uwzględni przedmiotowe uwagi.

Należy jeszcze, niejako na marginesie niniejszej sprawy wskazać, że wydanie postanowienia z dnia [...] maja 2012 roku o wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia podatnikowi wysokości zobowiązania podatkowego, po uchyleniu poprzedniej decyzji ustalającej wysokość podatku od nieruchomości przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znajduje podstaw w obowiązujących przepisach prawa. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na treść decyzji.

Nie można zgodzić się z argumentem skarżącego, że na decyzji SKO otrzymanej przez niego brak jest podpisu jednego z członków Kolegium. Analiza przestawionych zapisów i analiza egzemplarza podpisów członków Kolegium na egzemplarzu, zawartym w aktach Kolegium wskazuje, że znajdują się na tym egzemplarzu wszystkie podpisy z tym, że podpisy członków Kolegium (oprócz Przewodniczącego), "zachodzą" na siebie, przez co mogą sprawiać wrażenie jednego podpisu. Sposób ich kreślenia, z uwzględnieniem drugiego egzemplarza decyzji w sposób nie budzący wątpliwości wskazuje, że znajdują się tam wszystkie trzy podpisy.

Podstawą orzeczenia Sądu są przepisy art. 145 § 1pkt 1 lit. a i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).