Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 3018/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 2, art. 107 ust. 4a
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron Sędziowie: WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2014 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego M. T., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez do L.S. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] znak: [...].

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu dowołania L. S., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] nr [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

L. S. wnioskiem z dnia [...] zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej [...] o udzielenie pomocy finansowej, z przeznaczeniem na zakup leków w kwocie [...] zł. Do wniosku załączył receptę oraz fakturę VAT za leki.

W związku z powyższym wnioskiem, w dniu 7 marca 2013 r. pracownicy socjalni udali się do miejsca zamieszkania skarżącego w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Ze sporządzonej notatki służbowej wynika, że podczas wizyty dzwonili domofonem do mieszkania, jednak nikt nie otworzył im drzwi.

Pismem z dnia 7 marca 2013 r. Ośrodek Pomocy Społecznej [...] zwrócił się do skarżącego z prośbą o kontakt z pracownikiem socjalnym E.K. w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma celem ustalenia terminu wywiadu środowiskowego. Jednocześnie w piśmie zawarto pouczenie, że brak kontaktu i uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego będzie skutkować negatywnym załatwieniem sprawy. Powyższe pismo doręczono skarżącemu w dniu [...].

W dniu 25 marca 2013 r. skarżący stawił się we właściwym ośrodku pomocy społecznej, jednak odmówił wyrażenia zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego.

Pismem z dnia 12 marca 2013 r. skarżący wniósł o wyłączenie od udziału w postępowaniu pracownika socjalnego E. K. Wskazał, że zaistniały okoliczności, które wywołują wątpliwości co do bezstronności pracownika, bowiem E.K. podejmuje czynności w sprawach jego syna, które przekraczają jej kompetencje. Wyjaśnił, że pracownik socjalny – E. K. swoimi działaniami wywołuje zbiorową przemoc przeciwko skarżącemu i jego synowi, a nadto, że przekazała nieprawdziwe informacje do Rzecznika Praw Dziecka, nie uwzględnia wniosków skarżącego o przygotowanie swojej wizyty w środowisku, tylko zamierza ponownie prowadzić postępowanie w sposób opisany powyżej w innych sytuacjach, na co skarżący nie wyraża zgody.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Prezydent [...] na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. odmówił wyłączenia E.K. od udziału w postępowaniach w sprawie przyznania L. S. pomocy ze środków pomocy społecznej. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że nie zaistniały okoliczności, które mogłyby powodować wątpliwości co do bezstronności pracownika, jak również inne okoliczność wskazujące na konieczność wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniach dotyczących skarżącego.

Zawiadomieniem z dnia 28 marca 2013 r. organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 19 kwietnia 2013 r. Ośrodek pomocy społecznej ponownie zwrócił się do skarżącego z prośbą o nawiązanie kontaktu z pracownikiem socjalnym E. K. celem ustalenia terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania wnioskodawcy. Jednocześnie pouczono, że brak kontaktu i uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego będzie skutkować negatywnym załatwieniem sprawy. Pismo to zostało doręczone skarżącemu w dniu 2 kwietnia 2013 r.

Pismem z dnia 5 kwietnia 2013 r. skierowanym do ośrodka pomocy społecznej skarżący zwrócił się o podanie nazwiska lub nazwisk osób przeprowadzających wywiad środowiskowy oraz cel i zakres wywiadu, a także załączył faktury na dowód poniesionych wydatków na zakup baterii do aparatu słuchowego, kropli do oczu, leku na oczy i papieru do korespondencji. Pismem z dnia 8 kwietnia 2013 r. pracownik socjalny E.K. poinformowała skarżącego o przepisach prawnych regulujących przeprowadzenie wywiadu środowiskowego.

I dalej, Prezydent [...] decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 4, art. 8, art. 11 ust. 2, art. 106 ust. 4, art. 107 ust. 1 i 4 ustawy o pomocy społecznej oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego, odmówił udzielenia L.S. wnioskowanej pomocy finansowej. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w świetle art. 106 ust. 4 oraz 107 ust. 1 i 4 ustawy o pomocy społecznej przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej, którą wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Pracownik socjalny podjął próbę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania wnioskodawcy, niemniej wskazanego wywiadu nie udało się przeprowadzić. Dodał, że osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej, zaś zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia. Podniósł, że L.S., pomimo kierowanej do niego korespondencji w tym przedmiocie, nie skontaktował się z pracownikiem socjalnym w celu wyznaczenia terminu wywiadu środowiskowego.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wskazał, że zgodnie z decyzją Wojewody [...], Burmistrz [...] ma rozstrzygnąć o wyłączeniu z urzędu pracownika socjalnego E. K. W związku z powyższym zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o zawieszenie postępowania do czasu wydania decyzji przez Burmistrza [...] lub o wyznaczenie innego pracownika do załatwiania spraw nie cierpiących zwłoki. Do odwołania załączył kopię wycenionej recepty na leki. W piśmie z dnia 14 października 2013 r. skarżący wycofał zawarty w odwołaniu wniosek o zawieszenie postępowania i wniósł o zmianę decyzji i przyznanie dofinansowania na zakup lekarstwa dla ratowania zdrowia oraz zażądał odpowiedzialności pracownika.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] znak: [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ w pierwszej kolejności przytoczył przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.) – zwanej dalej: u.p.s., regulujące rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania. Zwrócił uwagę na wynikający z art. 4 ustawy obowiązek współdziałania osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Wskazał, że stosownie do treści art. 106 ust. 1 u.p.s. przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej. W myśl art. 106 ust. 4 tej ustawy, decyzję tę, co do zasady, wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Wynika z tego, jak zaznaczył, że przeprowadzenie wywiadu środowiskowego (lub jego aktualizacji) jest niezbędnym elementem postępowania dowodowego w sprawach o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej.

Dalej organ stwierdził, że obowiązek współdziałania osoby wnioskującej o udzielenie jej pomocy z organem pomocowym dotyczy również sporządzenia wywiadu środowiskowego lub jego aktualizacji i powinien on polegać na udzieleniu organowi niezbędnych informacji, wskazywaniu i precyzowaniu zgłaszanych potrzeb. Zgodnie zaś z art. 11 ust. 2 u.p.s. m. in. brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że jedną z postaci odmowy współdziałania z pracownikiem socjalnym, o której mowa w art. 11 ust. 2 ustawy, jest odmowa lub uniemożliwianie pracownikom socjalnym przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej.

Organ odwoławczy podzielił następnie stanowisko organu I instancji o odmowie przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia. Podkreślił, że organ I instancji kilkakrotnie wzywał skarżącego do nawiązania kontaktu z pracownikiem socjalnym w celu uzgodnienia terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, pouczał o zasadach udzielania świadczeń z pomocy społecznej oraz o konsekwencjach związanych z odmową lub uniemożliwieniem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. W tych okolicznościach uniemożliwienie przez skarżącego przeprowadzenia z nim wymaganego prawem wywiadu środowiskowego świadczy o spełnieniu przesłanki braku współdziałania z pracownikiem socjalnym, która obwarowana jest sankcją w postaci możliwości odmowy przyznania świadczenia (art. 11 ust. 2 u.p.s.).

Odnosząc się do poniesionej w odwołaniu kwestii wyłączenia pracownika socjalnego organ wskazał, że uzasadnieniem dla odmowy przeprowadzenia wywiadu środowiskowego nie może być wniosek o wyłączenie pracownika socjalnego E.K. od udziału w sprawie. Wniosek skarżącego w tym przedmiocie został rozpatrzony postanowieniem odmownym z dnia [...] wydanym na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. W ocenie organu odwoławczego podejmowanie przez pracownika socjalnego działań w ramach jego obowiązków służbowych, nawet jeżeli działania te nie są akceptowane przez skarżącego, nie stanowi okoliczności uzasadniającej wyłączenie pracownika.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie bądź zmianę zaskarżonej decyzji. Zarzucił niewłaściwe zastosowanie przepisów określających przebieg postępowania przed organami administracji publicznej oraz o pomocy społecznej.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu i wniósł o oddalenie skargi.

W trakcie rozprawy w dniu 9 lipca 2014 r. skarżący argumentował uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego nienależytym rozpatrzeniem jego wniosku o wyłączenie pracownika socjalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] dnia [...] znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] nr [...], którą odmówiono L.S. udzielenia pomocy finansowej, na wniosek z dnia 4 marca 2013 r.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 11 ust. 2 u.p.s., w myśl którego m. in. brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Stosując ten przepis organy orzekające w sprawie zgodnie przyjęły, iż skarżący, a zarazem wnioskodawca postępowania, uniemożliwiał przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, a takie zachowanie musiało w efekcie skutkować odmową przyznania świadczenia.

Ocenę tę Sąd w okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy w pełni podziela.

Rozwijając powyższe Sąd przede wszystkim zauważa, że celem pomocy społecznej – stosownie do art. 2 ust. 1 u.p.s. – jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Z kolei art. 3 ust. 1 ustawy stanowi, że pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że zadaniem pomocy społecznej jest jedynie wspieranie osób i rodzin, nigdy zaś zastępowanie ich w dążeniu do osiągnięcia rezultatu określonego w powołanym przepisie. Co istotne, ustawodawca w art. 4 u.p.s. podkreślił rolę, jaką w systemie pomocy społecznej odgrywa współdziałanie osoby ubiegającej się o taką pomoc, nakładając na osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej obowiązek współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Konsekwencje zaś braku aktywności, o której mowa w art. 4 u.p.s., mogą okazać się dotkliwe dla wnioskodawcy.

Przepis art. 11 ust. 2 u.p.s. wprost przewiduje bowiem, że brak współdziałania z pracownikiem socjalnym, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego i inne wskazane w tym przepisie okoliczności mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia.

Jedną z postaci odmowy współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy jest uniemożliwianie pracownikom socjalnym przeprowadzenia środowiskowego wywiadu rodzinnego w miejscu zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej. Powyższe stanowisko jest już ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 2 października 2008 r., sygn. akt I OSK 37/08, z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 60/11, z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 84/10, z dnia 17 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 554/09, orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), a Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni je podziela.

Prezentowane stanowisko opiera się na znaczeniu wywiadu środowiskowego dla oceny rzeczywistej sytuacji bytowo-majątkowej wnioskodawcy. Zgodnie bowiem z art. 106 ust. 1 u.p.s. przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej. Zgodnie zaś z art. 106 ust. 4 ustawy, decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego oraz decyzji w sprawach cudzoziemców, o których mowa w art. 5a, wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Ustawodawca wprost określił więc przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego jako konieczny element postępowania w sprawie udzielenia świadczenia z pomocy społecznej. Przeprowadzanie rodzinnego wywiadu środowiskowego regulują z kolei przepisy art. 107 u.p.s. oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 712). Stosownie do art. 107 ust. 1 u.p.s. rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się u osób i rodzin korzystających lub ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej w celu ustalenia ich sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej oraz u osób, o których mowa w art. 103. Rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza pracownik socjalny, również na potrzeby jednostki organizacyjnej pomocy społecznej z terenu innej gminy (art. 107 ust. 3 u.p.s.). Przy czym, zgodnie z art. 107 ust. 4 ustawy w przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się aktualizację wywiadu. W przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację sporządza się nie rzadziej niż co 6 miesięcy, mimo braku zmiany danych. Z treści natomiast § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego wynika, że to właśnie na podstawie przeprowadzonego wywiadu pracownik socjalny dokonuje analizy i oceny sytuacji danej osoby lub rodziny i formułuje wnioski z niej wynikające, stanowiące podstawę planowania pomocy.

Jak wynika z powyższego, rodzinny wywiad środowiskowy lub jego aktualizacja (w myśl art. 107 ust. 4 ustawy), jest nieodzownym elementem postępowania prowadzącego do wydania decyzji przyznającej lub odmawiającej przyznania świadczenia ze środków pomocy społecznej. Niemożność jego przeprowadzenia uniemożliwia organowi pomocowemu dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej, rodzinnej i bytowej osoby ubiegającej się o świadczenie. Ta obligatoryjna forma postępowania wyjaśniającego wymaga od strony szczególnej aktywności, bowiem z uwagi na charakter ustaleń odnoszących się do sfery ściśle osobistej, nie można jej zastąpić innymi środkami dowodowymi (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1205/12, CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając powyższe na uwadze, za w pełni uzasadnioną Sąd uznał dokonaną w sprawie przez organy obu instancji ocenę zachowania skarżącego pod kątem przesłanek z art. 11 ust. 2 u.p.s.

Zgodnie z aktami sprawy, pracownicy socjalni podjęli w dniu 7 marca 2013 r. próbę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania wnioskodawcy, która nie powiodła się z uwagi na nieobecność skarżącego. Następnie, skarżący-pouczony o skutkach uniemożliwienia przeprowadzenia wywiadu środowiskowego- w wyznaczonym terminie nie skontaktował się w celu ustalenia terminu wywiadu, o co zwrócono się pismem z dnia 7 marca 2013 r. Co więcej, skarżący w dniu 25 marca 2013 r. stawił się we właściwym ośrodku pomocy społecznej i odmówił wyrażenia zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Po wydaniu postanowienia o odmowie wyłączenia pracownika socjalnego z [...] o co wnioskował skarżący, wystosowano kolejne pismo z dnia 28 sierpnia 2013 r. do wnioskodawcy, z prośbą o kontakt w celu ustalenia terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, pouczając jednocześnie, iż brak kontaktu i uniemożliwianie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego skutkować będzie negatywnym załatwieniem sprawy. Skarżący ponownie nie skontaktował się z pracownikiem socjalnym. Nie budzi wątpliwości Sądu, iż takie zachowanie skarżącego należy zakwalifikować jako uniemożliwianie przeprowadzenia środowiskowego wywiadu rodzinnego, co z kolei stanowić może określoną w art. 11 ust. 2 ww. ustawy podstawę wydania przez organ decyzji odmownej w przedmiocie przyznania wnioskowanego świadczenia z pomocy społecznej (jako przejaw odmowy współdziałania z pracownikiem socjalnym). Dodać należy, iż ostatnia aktualizacja wywiadu środowiskowego skarżącego, będącego osobą korzystającą stale z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego, została przeprowadzona w dniu 20 listopada 2012 r. (v. pismo Ośrodka Pomocy Społecznej [...] z dnia 22 kwietnia 2013 r., k. 228). Biorąc zatem pod uwagę przepis art. 107 ust. 4 u.p.s. organy orzekające w sprawie miały prawo podjąć czynności celem przeprowadzenia aktualizacji tego wywiadu, a to w związku z wnioskiem skarżącego z dnia 4 marca 2013 r.

Nadto, Sąd pragnie zwrócić uwagę, że w dniu 11 maja 2013 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o pomocy społecznej, dokonana ustawą z dnia 22 lutego 2013 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 509). Na mocy wskazanej nowelizacji nadano nowe brzmienie art. 107 u.p.s., regulującemu przeprowadzanie rodzinnego wywiadu środowiskowego, dodając do powyższego artykułu ustęp 4a w brzmieniu: Niewyrażenie zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego przez osoby lub rodziny ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej lub na jego aktualizację przez osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Nowo dodany przepis art. 107 ust. 4a u.p.s. wprost określa "niewyrażenie zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego przez osoby lub rodziny ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej lub na jego aktualizację" jako samodzielną podstawę do odmowy przyznania świadczenia, bez potrzeby sięgania w tej sytuacji – jak miało to miejsce przed wskazaną nowelizacją – do wykładni przepisu art. 11 ust. 2 ustawy. Z uwagi na fakt, iż przepis art. 107 ust. 4a wszedł w życie w dniu 11 maja 2013 r., tj. już po wydaniu w sprawie decyzji przez organ I instancji, lecz przed wydaniem rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] powinno uwzględnić powyższą zmianę stanu prawnego i wziąć pod uwagę także art. 107 ust. 4a u.p.s. jako podstawę prawną wydania decyzji z dnia [...]. Oparcie zaskarżonego orzeczenia jedynie o przepis art. 11 ust. 2 u.p.s. nie stanowi jednak -w ocenie Sądu- uchybienia, które miałoby wpływ na wynik sprawy i skutkować winno co najmniej uchyleniem zaskarżonej decyzji. Co więcej, zdaniem Sądu, wskazany przepis tylko potwierdza prawidłowość wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.

Na koniec, Sąd wyjaśnia, iż orzekając w sprawie miał na uwadze postanowienie z dnia [...], którym Prezydent [...], na podstawie art. 24 § 3 k.p.a., odmówił wyłączenia -na wniosek skarżącego- E.K. od udziału w postępowaniach w sprawie przyznawania skarżącemu pomocy ze środków pomocy społecznej. W ocenie Sądu, powyższe rozstrzygnięcie jest prawidłowe, z akt przedmiotowej sprawy nie wynika bowiem, że wystąpiły okoliczności uzasadniające wyłącznie pracownika socjalnego. W szczególności nie znajdują potwierdzenia argumenty skarżącego o nękaniu go przez E.K. przejawiające się w zmuszaniu go do przynoszenia zaświadczeń z urzędów oraz w rodzaju i sposobie zadawania pytań. Sąd zauważa przy tym i podkreśla, iż osoba wnioskująca o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej musi mieć na względzie, że rodzinny wywiad środowiskowy jest nie tylko obligatoryjnym, ale również sformalizowanym elementem postępowania wyjaśniającego. Ubiegający się o pomoc, musi liczyć się z koniecznością jego przeprowadzenia. Sposób przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, w tym zakres informacji ustalanych w jego trakcie oraz rodzaje dokumentów, na podstawie których ustalana jest sytuacja osobista, rodzinna, dochodowa i majątkowa osoby lub rodziny, nie są jednak pozostawione uznaniu pracownika socjalnego. Kwestie te regulują w sposób wiążący przepisy art. 107 u.p.s. oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 712). Pracownik socjalny zobowiązany jest więc przeprowadzić wywiad środowiskowy w sposób zgodny z tymi przepisami. Osoba wnioskująca o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej musi natomiast liczyć się z koniecznością podania wymaganych prawem niezbędnych informacji odnoszący się do jej sfery ściśle osobistej. Warunkuje to bowiem dokonanie przez organ oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej, rodzinnej i bytowej wnioskodawcy, niezbędnej do przyznania świadczenia z pomocy społecznej.

Z wymienionych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.

O wynagrodzeniu pełnomocnika orzeczono na podstawie art. 250 ww. ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490).