Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 843/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 187 § 1 i art. 122
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia NSA Izabela Najda - Ossowska (spr.), Sędzia WSA (del.) Maja Chodacka, , po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 22 stycznia 2021 r. sygn. akt I SA/Ke 373/20 w sprawie ze skargi T.W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia 22 września 2020 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2015 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z 22 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 373/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia

2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm., dalej: P.p.s.a.), oddalił skargę T.W. (dalej: Skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach (dalej: Organ) z 22 września 2020 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2015 r., w tym za styczeń, luty, marzec, czerwiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2015 r. określił nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc natomiast za kwiecień, maj i lipiec 2015 r. wartości zobowiązań podatkowych do wpłaty.

2. Powyższy wyrok Skarżący zaskarżył w całości skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania w rozumieniu art. 174 pkt 2 P.p.s.a., tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 187 § 1 i art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm., dalej: O.p.) przejawiające się w niepodjęciu przez organy podatkowe wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia wszystkich okoliczności stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do złamania zasady zupełności i do sprzeniewierzenia się zasadzie prawdy obiektywnej, mimo, że Skarżący był bezsilny w zakresie odtworzenia utraconej dokumentacji, a organy podatkowe dysponowały możliwością uzyskania duplikatów faktur pod warunkiem zastosowania przez nie, przysługujących im na mocy ustawy uprawnień, co miało wpływ na przeprowadzone postępowanie podatkowe oraz istotny wpływ na końcowy wynik sprawy przejawiający się w dokonaniu pozbawionej swobody oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.

3. W świetle tak sformułowanych podstaw kasacyjnych Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie, domagając się zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego z urzędu. Jednocześnie na podstawie art. 176 § 2 P.p.s.a. oświadczył, że zrzeka się rozprawy.

4. Organ nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną i nie sprzeciwił się rozpoznaniu sprawy poza rozprawą.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

5. Sprawa, zgodnie z wnioskiem Skarżącego, rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uwzględniając z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały enumeratywnie wymienione w § 2 tego artykułu. Zaskarżony wyrok nie został wydany w warunkach nieważności, stąd do rozpoznania pozostały zarzuty skargi kasacyjnej, które oparte zostały na podstawie kasacyjnej przewidzianej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a.

6. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego wyznacza zakres kontroli przeprowadzonej przez Naczelny Sąd Administracyjny wobec zaskarżonego wyroku. Zatem sam autor skargi kasacyjnej określa zakres kontroli instancyjnej wskazując, adekwatny jego zdaniem, wzorzec kontroli. Koniecznym warunkiem uznania, że strona prawidłowo powołuje się na jedną z podstaw kasacyjnych jest wskazanie, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy to na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek wskazania naruszonych przez sąd przepisów - w przypadku naruszeniu prawa procesowego - wykazanie także wpływu takiego naruszenia na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma bowiem obowiązku, ani prawa, samodzielnie poszukiwać wzorca kontroli kasacyjnej, konkretyzować zarzutów kasacyjnych, w tym domyślać się tudzież uzupełniać przedstawionej w rozpoznawanym środku prawnym argumentacji (zob. wyroki NSA: z 19 grudnia 2019 r., sygn. akt. I FSK 2013/19; z 27 listopada 2019 r., sygn. akt I FSK 1619/17; z 23 lipca 2019 r., sygn. akt I FSK 1176/17; z 24 października 2018 r., sygn. akt I FSK 1869/16; z 10 maja 2018 r., sygn. akt I FSK 501/18; z 18 stycznia 2018 r., sygn. akt I FSK 667/16, z 13 września 2017 r., sygn. akt I FSK 2253/15; z 23 lutego 2017 r., sygn. akt I FSK 1139/15, z 1 lipca 2014 r., sygn. akt I FSK 1041/13 - wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

7. Formułując zarzuty kasacyjne w sprawie Skarżący wskazał na procesowy aspekt postępowania przed organami podatkowymi, które – w jego ocenie – cechowało naruszenie art. 122 i art. 187 § 1 O.p. Sąd pierwszej instancji natomiast nie dostrzegł tych naruszeń, czym uchybił art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Opisując, w petitum skargi kasacyjnej, na czym polegało uchybienie wskazanym przepisom Skarżący wskazał, że organy podatkowe zaniechały podjęcia wszelkich, niezbędnych działań dla ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy mimo, że Skarżący "był bezsilny w zakresie odtworzenia utraconej dokumentacji, a organy podatkowe dysponowały możliwością uzyskania duplikatów faktur pod warunkiem zastosowania przez nie przysługujących im na mocy ustawy uprawnień". Natomiast w uzasadnieniu skargi kasacyjnej autor, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych zawierających wypowiedzi powiązane ze stosowaniem art. 122 O.p. i art. 187 § 1 O.p., wskazał na ogólne zasady dowodowe obowiązujące w postępowaniu podatkowym, które – w jego ocenie – zawsze oznaczają obowiązek gromadzenia brakujących dowodów przez organy podatkowe.

8. Odnosząc się do przedstawionych wyżej zarzutów, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie mogą one odnieść skutku w postaci uwzględnienia skargi kasacyjnej. Po pierwsze autor skargi kasacyjnej zaprezentował jedynie ogólne rozważania o przepisach, które jego zdaniem zostały naruszone i nie odniósł ich w ogóle do stanu faktycznego sprawy. W art. 122 O.p. sformułowana została zasada ogólna postępowania podatkowego – zasada prawdy obiektywnej. Jej konkretyzacją jest m.in. przepis art. 187 § 1 O.p. nakładający na organy podatkowe obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Nie oznacza to jednak, że wskazane przepisy procesowe nakładają na organy podatkowe obowiązki poszukiwania dowodów z dokumentów, z których podatnik wywodzi swoje materialne uprawnienia kształtujące zakres jego zobowiązania podatkowego. Taki charakter ma faktura, będąca dowodem zaistnienia zdarzenia gospodarczego, na podstawie której podatnik nabywa prawo do pomniejszenia podatku należnego o podatek VAT naliczony z niej wynikający. Brak faktury może być uzupełniony jedynie jej duplikatem i inicjatywa uzyskania takich dokumentów należy do podatnika.

9. Uzasadnienie skargi kasacyjnej, które zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a. powinno szczegółowo precyzować, na czym polegało, zdaniem autora, naruszenie wskazanych w petitum, przepisów postępowania i jak wpływało na wynik sprawy, zawierało natomiast bardzo ogólne, nierozbudowane rozważania dotyczące stosowania art. 122 i art. 187 § 1 O.p. Na marginesie zauważyć należy, że powołane orzeczenia sądów administracyjnych, których przytoczone tezy wypełniają całą treść uzasadnienia skargi kasacyjnej, zupełnie nie przystają do stanu faktycznego sprawy (dwa pierwsze w ogóle nie dotyczą sprawy podatkowej, a wszystkie razem zapadły jeszcze przed wprowadzeniem Ordynacji podatkowej, nade wszystko nie zapadły na tle ustawy o podatku od towarów i usług).

10. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że argumentacja skargi kasacyjnej całkowicie pomija stanowisko Sądu pierwszej instancji, w sytuacji, gdy skarga kasacyjna składana jest właśnie od wyroku sądowego. Tymczasem Sąd pierwszej instancji odniósł się zarówno do kwestii braku udokumentowania (poza jednym duplikatem faktury wystawionej przez C.) przez Skarżącego fakturami wydatków poniesionych na nabycie towarów i usług we wskazanych miesiącach 2015 r. i oferowaniem na tę okoliczność jedynie wydruku komputerowego rejestru zakupów i sprzedaży za 2014 r. Sąd meriti przedstawił i wyjaśnił zasady dotyczące doniosłości posiadania przez podatników faktury albo jej duplikatu z puntu widzenia realizacji prawa do odliczenia podatku naliczonego. W tym kontekście przeanalizował i ocenił przeprowadzone przez organy podatkowe postępowanie dowodowe jako nienaruszające przepisów postępowania.

11. Sąd pierwszej instancji wskazał również, że weryfikacja rozliczenia podatkowego za wskazane miesiące 2015 r. była konsekwencją dokonanego przez organy rozliczenia VAT za grudzień 2014 r. i zmiany kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy – styczeń 2015 roku. W efekcie w zaskarżonej decyzji określono nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za ten miesiąc w wysokości 0 zł i brak kwoty do przeniesienia na następny miesiąc, co z kolei kształtowało wymiar w kolejnych miesiącach tego roku. Skarżący nie odnosił się w skardze kasacyjnej do tej części rozstrzygnięcia.

12. Mając na uwadze przedstawioną wyżej argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny ocenił, że Skarżący zarzutami skargi kasacyjnej nie podważył prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji zaprezentowanego w zaskarżonym wyroku. W konsekwencji takiej oceny, skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.

13. W wyroku nie zawarto rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego z uwagi na brak wniosku w tym przedmiocie, zgodnie z art. 209 P.p.s.a.