Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 920/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 23 ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 761
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz  właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 238/18 w sprawie ze skargi P.M. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia trwałej niezdolności do zawodowej służby wojskowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 238/18, oddalił skargę P.M. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia trwałej niezdolności do zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu wskazano na następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska [...] orzeczeniem z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...], działając na podstawie art. 5 ust 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1726) oraz § 11, § 16 pkt 1 i 2 i § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 761 ze zm.) i § 5 i § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013 ze zm., dalej "rozporządzenie"), rozpoznała u skarżącego:

A. Schorzenia powodujące niezdolność do służby wojskowej:

1. Przewlekła reakcja adaptacyjna – § 67 pkt 2,

B. Schorzenia współistniejące:

2. Choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego prawego u osoby po przebytych urazach tego stawu (30.03.2010 r. oraz 24.06.2014 r.) – § 77 pkt 9,

3. Tatuaż dekoracyjny ramienia prawego – § 2 pkt 8,

4. 56 % ubytku zdolności żucia – § 24 pkt 1,

5. Przebyte (19.02.2010 r.) wygojone stłuczenie stopy prawej – bez § bez pkt.

i w tej sytuacji orzekła u niego kategorię N – Zał. 1 Grupa II – trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej oraz to, że schorzenie wymienione w pkt 2 rozpoznania pozostaje w związku ze służbą wojskową w następstwie wypadków z dnia 30.03.2010 r. oraz z dnia 24.06.2014 r. – (podstawa: orzeczenie RWKL [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r.), schorzenie wymienione w pkt 5 rozpoznania pozostaje w związku ze służbą wojskową w następstwie wypadku z dnia 19.02.2010 r. – (podstawa: orzeczenie TWKL [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r.), schorzenia wymienione w pkt 1, 3, 4 rozpoznania nie pozostają w związku ze służbą wojskową zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zaliczyła skarżącego do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia, zaś datę powstania grupy inwalidztwa ustalono na dzień 7 lipca 2017 r.

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie, po rozpoznaniu odwołania, orzeczeniem z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] utrzymała w mocy orzeczenie z dnia [...] lipca 2017 r. W uzasadnieniu podała, m.in., że mając na uwadze zebrane dowody w sprawie, RWKL prawidłowo ustaliła rozpoznania jednostek chorobowych i ich kwalifikację orzeczniczą. Dysponując z jednej strony wyczerpującą opinią psychiatryczno-psychologiczną wydaną na podstawie 12-dniowej obserwacji klinicznej przez doświadczony i w najwyższym stopniu kompetentny zespół psychiatryczno-psychologiczny Kliniki [...], który miał wgląd w całość dokumentacji medycznej, jak i służbowej orzekanego, a z drugiej strony skąpą i mało czytelną dokumentację medyczną z NZOZ LSP "[...]" prowadzoną przez jednego psychiatrę, bez jakichkolwiek badań psychologicznych i wglądu w dokumentację służbową orzekanego (czyli biorąc pod uwagę specyfikę specjalności, jedynie na podstawie subiektywnego wywiadu lekarskiego), należało uznać dokumentację medyczną powstałą w wyniku postępowania orzeczniczo – lekarskiego komisji pierwszej instancji, za daleko bardziej kompletną i wiarygodną dla potrzeb orzecznictwa wojskowo – lekarskiego. Stanowisko takie znajduje również oparcie w opinii Krajowego Konsultanta ds. Obronności w dziedzinie psychiatrii prof. Antoniego Florkowskiego. Z kolei zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegający na pominięciu przy dokonywaniu ustaleń faktycznych dokumentacji psychiatrycznej orzekanego z NZOZ Lekarskiej Spółdzielni Pracy "[...]" w zakresie, w jakim wynikały z niej pozytywne rokowania co do istotnej poprawy stanu zdrowia orzekanego oraz uznanie opinii psychiatryczno-psychologicznej z dnia [...] czerwca 2017 r. [...] Klinika [...] (dalej opinia psychiatryczno – psychologiczna) za wiarygodną, podczas gdy opinia ta zawierała błędne wnioski, które zostały sporządzone pomimo braku przeprowadzenia niektórych badań specjalistycznych (EEG, MR) oraz braku możliwości dokonania interpretacji klinicznej testu MM1PI-2, a ponadto wnioski i opinie pozostawały w sprzeczności z częścią ustaleń zawartych w samej opinii jak również z pozostałym materiałem dowodowym sprawy, a oprócz tego opinia ta nie zawierała żadnego uzasadnienia w przedmiocie stwierdzonego rozpoznania oraz rokowań co do poprawy stanu zdrowia orzekanego, uznano za chybiony. Jak wynika bowiem z opinii psychiatryczno-psychologicznej, cała dokumentacja z NZOZ "[...]" znajdowała się w aktach sprawy i zespół opiniujący, jak i komisja pierwszej instancji miały w nią wgląd. Badania EEG i MR nie zostały wykonane, ponieważ orzekany nie wyraził zgody na ich przeprowadzenie, co w żaden sposób nie podważa opinii dla celów orzeczniczych, a stawia jedynie pacjenta w gorszej sytuacji klinicznej. Brak w aktach sprawy całości testów psychologicznych, jest sytuacją normalną i w niczym nie umniejsza wiarygodności przeprowadzonych badań psychologicznych. Przedstawione w opinii ich omówienie i interpretacja są w pełni wystarczające dla komisyjnej oceny orzeczniczej. Jest to sytuacja daleko bardziej przekonująca niż ta, w której jeden lekarz psychiatra wydaje opinię bez jakichkolwiek badań obiektywnych, jedynie w oparciu o subiektywną relację pacjenta, który od początku 2017 r. uwikłany jest w przedłużające się postępowanie orzecznicze. Rozbieżność faktów (wysokość kredytu, mieszkanie w internacie, ocena własnej rodziny pod względem alkoholu, przemocy czy dbałości rodziców o dzieci) podawanych w różnych sytuacjach przez skarżącego, a rzeczywistą sytuacją udokumentowaną w odwołaniu, w żadnej mierze nie wskazują na nierzetelność badania czy błędy w zapisie, a jedynie są symptomatyczne i rzutują na taką, a nie inną ocenę kliniczną badanego i wobec powyższego nie ma żadnego uzasadnienia orzeczniczego dla dochodzenia przez komisję obiektywnej prawdy w tym zakresie. Tym samym, opinia psychiatryczno-psychologiczna jest w pełni wiarygodna. Mylna jest również teza, że w orzeczeniu RWKL nie określiła stopnia nasilenia stwierdzonego schorzenia. Samo rozpoznanie, z definicji wskazuje stopień nasilenia objawów, co jednoznacznie w swojej opinii wykazał Profesor A. Florkowski. W opinii sporządzonej w WIM nie ma rzeczywiście rokowania co do dalszego przebiegu choroby, ponieważ opinia ta została sporządzona wyłącznie dla celów orzeczniczych, a nie terapeutycznych (chociaż oczywiście i tak może być wykorzystana), a co za tym idzie, musi być ona zgodna ze stanem faktycznym stwierdzonym na dzień jej wydania. Jak wynika z treści odwołania, skarżący został poinformowany w Klinice [...], że w wyniku obserwacji powstanie dokument, który trafi do RWKL (opinia powstała ostatecznie [...] czerwca 2017 r., a co za tym idzie, w dniu zakończenia obserwacji fizycznie jej nie było). Wojskowe komisje lekarskie udostępniają orzekanym wszelkie dokumenty związane z prowadzonymi postępowaniami na ich pisemny wniosek, lecz z takim wnioskiem zainteresowany do RWKL nie zwrócił się, a z treści opinii nie wynika w żaden sposób, czy został on poinformowany o jej treści. Teczka akt personalnych zawierająca komplet dokumentacji służbowej i opinii służbowych była przedmiotem analizy lekarzy i psychologów Kliniki [...] oraz lekarzy orzeczników. Jak wynika z treści pisma Szefa WSzW w Warszawie z dnia [...] stycznia 2017 r., skarżący powinien być skierowany do RWKL w celu ustalenia czy uszczerbek na zdrowiu w wyniku przepukliny pachwinowej lewostronnej jest skutkiem wypadku z dnia 8 grudnia 2015 r. Wyjaśnianie z jakich powodów orzekany nie został skierowany do RWKL, nie leży po stronie wojskowych komisji lekarskich (może być przyczyną długotrwała absencja chorobowa). Natomiast sprawa ta znajdzie adekwatne odzwierciedlenie w orzeczeniach wydawanych przez wojskowe komisje lekarskie wydawanych po zakończeniu tego postępowania prawomocnym orzeczeniem właściwej komisji. Z punktu oceny zdolności orzekanego do pełnienia zawodowej służby wojskowej w tym postępowaniu fakt istnienia bądź nieistnienia tego schorzenia i ewentualnego uszczerbku na zdrowiu nie są istotne, a co za tym idzie nie stanowią wystarczającego powodu do zawieszenia tego postępowania do czasu zakończenia rozpoczętego postępowania odszkodowawczego. Ponadto komisja pierwszej instancji prawidłowo zastosowała przepisy rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, § 67 pkt 2, który odpowiada kliniczne stwierdzonej przewlekłej reakcji adaptacyjnej. W załączniku 1 grupa II przepisów obowiązujących w dniu wydania zaskarżonego orzeczenia, odpowiada kategoria zdrowia N – niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Reasumując, zaskarżone orzeczenie zostało wydane zgodnie ze stanem faktycznym i obowiązującymi przepisami, co znajduje pełne potwierdzenie w zebranej dokumentacji, a przy jego formułowaniu nie pominięto żadnych istotnych informacji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w całości oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako "P.p.s.a.") uznał, że skarga podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.

Sąd pierwszej instancji przypomniał, że stosownie do treści art. 5 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych zdolność psychiczną i fizyczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, wydając w tej sprawie orzeczenie, które jest decyzją. Od jej orzeczenia służy zatem odwołanie, a następnie od orzeczenia wydanego w wyniku odwołania – skarga do sądu administracyjnego. Orzeczenie o zaliczeniu danego żołnierza do jednej z kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej (art. 5 ust. 7 ustawy).

Natomiast kontrola orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej przez sąd administracyjny w powyższym zakresie ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do jej badania pod względem formalnym. Oznacza to, że sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach aktów wykonawczych regulujących te kwestie, a nadto, czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby wojskowej.

Tryb postępowania przed wojskowymi komisjami lekarskimi uregulowany w przepisach rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postepowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, ma charakter szczególny i w związku z tym nie mają do niego zastosowania w pełni rygory k.p.a. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań. Kontroluje zaś, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz czy dokonana kwalifikacja zdolności do zawodowej służby wojskowej była słuszna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji.

Zgodnie z § 9 rozporządzenia, podmiot kierujący dołącza do skierowania do wojskowej komisji lekarskiej posiadane dokumenty, które dotyczą stanu zdrowia żołnierza zawodowego i mogą mieć znaczenie dla ustalenia związku choroby lub ułomności z zawodową służbą wojskową, a w myśl § 17 ust. 1 rozporządzenia, wojskowe komisje lekarskie orzekają na podstawie dokumentów, o których mowa w § 9, w szczególności na podstawie:

1) odpisu przebiegu zawodowej służby wojskowej z akt personalnych żołnierza zawodowego;

2) informacji o warunkach i przebiegu służby wojskowej dla celów wojskowych komisji lekarskich;

3) historii chorób leczenia ambulatoryjnego i szpitalnego;

4) wyników pomiarów czynników szkodliwych występujących w środowisku służby;

5) karty badań profilaktycznych i okresowych;

6) książki zdrowia żołnierza zawodowego;

7) informacji zawartej w pisemnym oświadczeniu żołnierza zawodowego;

8) akt postępowania powypadkowego.

Z kolei według § 23 ust. 2, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów. Z powyższego przepisu wynika, że organ odwoławczy nie ma obowiązku przeprowadzenia ponownych badań lekarskich oraz specjalistycznych i orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, a jedynie w razie potrzeby, może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów.

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organ podjął niezbędne kroki do wyjaśnienia sprawy, w wystarczający sposób zebrał i prawidłowo ocenił w swobodny, a nie w dowolny sposób materiał dowodowy oraz w sposób przekonywujący uzasadnił też swoje rozstrzygnięcie.

Istotą orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia (tak jak w typowym badaniu lekarskim), ale rozstrzygnięcie o zdolności do służby wojskowej. Wiedza medyczna służy w tym wypadku do kwalifikacji stanu zdrowia do jednej z kategorii zdolności w ramach określonej grupy.

RWKL i CWKL dysponowały dokumentacją lekarską z NZOZ Lekarskiej Spółdzielni Pracy "[...]", jak również zaświadczeniem lekarskim z dnia [...] sierpnia 2017 r. wystawionym przez lekarza psychiatrę. Powziąwszy jednak wątpliwości co do rozpoznania przedstawionego powyżej w zestawieniu z orzeczeniem RWKL, postanowiono wystąpić do Konsultanta Krajowego ds. obronnych w dziedzinie Psychiatrii prof. dr hab. n. med. Antoniego Florkowskiego o wydanie opinii w sprawie, w szczególności, czy ustalone w zaskarżonym orzeczeniu RWKL rozpoznanie: przewlekła reakcja adaptacyjna – § 67 pkt 2 ma wystarczające podstawy diagnostyczne oraz czy stan zaawansowania schorzenia stanowi przyczynę niezdolności do zawodowej służby wojskowej na podstawie załącznika Nr 1 grupa II rozporządzenia. Przekazała również komplet dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w tym m.in. o której skarżący twierdzi, że nie była uwzględniona przy wydawaniu orzeczenia, a mianowicie z NZOZ LSP "[...]", gdzie skarżący był leczony m.in. w okresie od dnia 5 sierpnia 2016 r. do 16 sierpnia 2017 r., a także zaświadczenia wystawionego w dniu 18 sierpnia 2017 r. W oparciu o analizę całości zgromadzonej dokumentacji orzeczniczo – lekarskiej, prof. dr hab. n. med. Antoni Florkowski wydał opinię z dnia 27 października 2017 r., w której stwierdził, że rozpoznanie przez RWKL przedłużonej reakcji adaptacyjnej – § 67 pkt 2, ma wystarczająco udokumentowane podstawy diagnostyczne i spełnia kryteria dla tego rozpoznania. Zatem za chybiony uznać należy zarzut, że organ II instancji pominął dokumenty lekarskie złożone przez orzekanego w postępowaniu orzeczniczym. Sąd zauważył, że skarżący nie zgadza się z merytoryczną stroną wydanych przez specjalistów opinii, natomiast nie przedkłada żadnych dokumentów medycznych dyskwalifikujących owe opinie i rację należy przyznać organowi, że dysponując z jednej strony wyczerpującą opinią psychiatryczno-psychologiczną wydaną na podstawie 12-dniowej obserwacji klinicznej skarżącego przez doświadczony i w najwyższym stopniu kompetentny zespół psychiatryczno-psychologiczny Kliniki [...], który miał wgląd w całość dokumentacji medycznej jak i służbowej orzekanego, a z drugiej strony skąpą i mało czytelną dokumentację medyczną z NZOZ LSP "[...]" prowadzoną przez jednego psychiatrę, bez jakichkolwiek badań psychologicznych i wglądu w dokumentację służbową skarżącego (czyli, biorąc pod uwagę specyfikę specjalności, jedynie na podstawie subiektywnego wywiadu lekarskiego), CWKL w Warszawie uznała dokumentację medyczną powstałą w wyniku postępowania orzeczniczo – lekarskiego komisji pierwszej instancji za daleko bardziej kompletną i wiarygodną dla potrzeb orzecznictwa wojskowo – lekarskiego.

Sąd pierwszej instancji zgodził się ze skarżącym, że zgodnie z objaśnieniami do § 67 pkt 2 załącznika nr 1, przez reakcję adaptacyjną przedłużoną należy rozumieć przypadki, "które mimo leczenia i innych oddziaływań readaptacyjnych, trwających 6 – 9 miesięcy, nie rokują istotnej poprawy", jednakże nie sposób zgodzić się z zarzutem, iż organy obu instancji zupełnie zaniechały dokonania jakichkolwiek ustaleń w tej kwestii i wobec powyższego należało zastosować § 67 pkt 1 załącznika nr 1. Wszak w opinii Konsultanta Krajowego z dnia 27 października 2017 r. stwierdzono, iż "Objawy zaburzeń z reguły pojawiają się w okresie 1 miesiąca od zadziałania stresora a czas ich utrzymywania się za wyjątkiem (Przedłużonej reakcji depresyjnej F43.2) nie przekracza 6 miesięcy. Jeżeli objawy utrzymują się powyżej tego okresu należy rozpoznawać przedłużoną reakcję adaptacyjną lub należy ustalić inne rozpoznanie, zgodnie z występującymi kryteriami diagnostycznymi (...) Natomiast przez przedłużoną reakcję adaptacyjną określa się łagodny stan depresyjny występujący w reakcji na przedłużone narażenie na stresującą sytuację o czasie trwania nieprzekraczającym dwóch lat. (...) Nie ma żadnych wystarczających gwarancji, że orzekany w przypadku wystąpienia ponownej sytuacji psychologicznej trudnej w warunkach służby wojskowej będzie w stanie poradzić sobie z nią, skoro jego mechanizmy adaptacyjno – kompensacyjne nie są w pełni sprawne. Brak jest merytorycznych przesłanek przede wszystkim na obowiązujące kryteria czasowe utrzymywania się objawów psychopatologicznych dla przyjęcia rozpoznania krótkotrwałej reakcji adaptacyjnej par. 67 pkt.1". Zatem wymieniony biegły w całej rozciągłości potwierdza – uzasadnione, wbrew twierdzeniu skarżącego – rozpoznanie postawione w obszernej opinii psychiatryczno-psychologicznej z dnia [...] czerwca 2017 r. po 12-dniowej obserwacji skarżącego zespół psychiatryczno-psychologiczny Kliniki [...], co znalazło również swój wyraz w orzeczeniu RWKL i CWKL.

Ponadto rzekome nieścisłości faktograficzne z życia orzekanego zawarte – zdaniem skarżącego – w opinii z dnia [...] czerwca 2017 r., po pierwsze, absolutnie nie muszą świadczyć o jej nierzetelności, bowiem nie można wykluczyć, że sam skarżący przedstawiał w wywiadach takie stanowisko, zaś po drugie, rzutują jedynie na ocenę kliniczną skarżącego. Konsultant Krajowy w wystawionej przez siebie opinii stwierdził, że skarżący przyjął postawę obronną, mającą na celu przedstawienie siebie w bardziej korzystnym świetle. W konsekwencji uniemożliwiało to dokonanie oceny wyników testu MMPI II.

Sąd wskazał, że w dniu 19 maja 2017 r., kiedy skarżący opuścił Klinikę, opinia z dnia [...] czerwca 2017 r. jeszcze – co jest oczywiste – nie istniała i skarżący miał prawo zwrócić się pisemnie do RWKL o jej udostępnienie celem zapoznania się z nią, lecz nie uczynił tego. Faktem jest też, że badania EEG i MR nie zostały wykonane, lecz nie można z tego czynić zarzutu organowi, skoro skarżący nie zgodził się na ich przeprowadzenie i nie jest rzeczą Sądu podważanie stanowiska organu, że brak ów nie ma znaczenia dla celów orzeczniczych, a stawia jedynie skarżącego w gorszej sytuacji klinicznej. Podobnie rzecz się ma co do braku w aktach sprawy całości testów psychologicznych, bowiem – i co trafia do przekonania Sądu – jest to sytuacja bardziej przekonywująca, aniżeli w której jeden lekarz wydaje opinię bez jakichkolwiek badań obiektywnych, a opartą jedynie na subiektywnej relacji skarżącego.

W dniu 1 stycznia 2019 r. skargę kasacyjną na powyższy wyrok wniósł skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

I. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 136 § 1 k.p.a. oraz w zw. z § 23 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, poprzez wadliwe skontrolowanie orzeczenia wydanego przez Centralną Wojskową Komisję Lekarską w Warszawie wobec niedostrzeżenia, że organ wydał zaskarżone orzeczenie na podstawie niekompletnego materiału dowodowego, nie zgromadził bowiem w aktach sprawy wyników badań specjalistycznych przeprowadzonych w trakcie obserwacji orzekanego w [...] Szpitalu Klinicznym [...], mimo że dokumenty te były niezbędne do dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych, wyjaśnienia powstałych wątpliwości oraz oceny wszystkich przeprowadzonych dowodów. Tym samym Sąd winien był, sprawując kontrolę legalności zaskarżonego orzeczenia, zastosować środek określony w ustawie i uchylić zaskarżoną decyzję na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. zamiast oddalać skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a.

2. art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz w zw. z § 23 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, poprzez wadliwe skontrolowanie orzeczenia wydanego przez CWKL, a to wobec niedostrzeżenia, że organ ten błędnie uznał za wiarygodny i rzetelny dowód z opinii biegłego prof. Antoniego Florkowskiego, podczas gdy biegły ten nie dysponował wynikami badań specjalistycznych przeprowadzonych w trakcie obserwacji skarżącego w WIM, a tym samym nie mógł rzetelnie ocenić opinii wydanej przez WIM oraz wypowiedzieć się, czy rozpoznanie u skarżącego przewlekłej reakcji adaptacyjnej miało wystarczające podstawy diagnostyczne. W konsekwencji powyższego - organ II instancji błędnie odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dokumentacji lekarskiej z NZOZ Lekarska Spółdzielnia Pracy "[...]", wadliwie uznał opinię psychiatryczno-psychologiczną WIM z dnia [...] czerwca 2017 r. (dalej "opinia psychiatryczno-psychologiczną") za wiarygodny dowód oraz oparł na powyższych opiniach ustalenia faktyczne w sprawie, co również umknęło uwadze Sądu pierwszej instancji. W związku z powyższym, Sąd winien był, sprawując kontrolę legalności zaskarżonego orzeczenia, zastosować środek określony w ustawie i uchylić zaskarżoną decyzję na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. zamiast oddalać skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a.

Powyższe uchybienia Sądu pierwszej instancji niewątpliwie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ gdyby WSA w Warszawie dostrzegł błędy organu w zakresie gromadzenia oraz oceny dowodów, niewątpliwie uchyliłby zaskarżone orzeczenie w celu uzupełnienia materiału dowodowego, a wówczas biegły powołany przez CWKL dysponowałby materiałem źródłowym, tj. wynikami badań specjalistycznych, na podstawie których wydano opinię psychiatryczno- psychologiczną w WIM, a w tej sytuacji mógłby zupełnie odmiennie ocenić przyjęte rozpoznanie chorobowe, w szczególności stwierdzić, iż brak było podstaw diagnostycznych do rozpoznania przez RWKL przedłużonej reakcji adaptacyjnej u skarżącego, co z kolei przesądziłoby o treści zaskarżonego orzeczenia w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej.

II. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 6 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 67 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i niedostrzeżenie przez Sąd, że organ błędnie zakwalifikował schorzenie rozpoznane u orzekanego jako przewlekłą reakcję adaptacyjną, powodującą trwałą niezdolność do zawodowej służby wojskowej, podczas gdy na podstawie całokształtu materiału dowodowego sprawy należało przyjąć kwalifikację z § 67 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia, a więc reakcję adaptacyjną krótkotrwałą, a tym samym na podstawie art. 5 ust. 6 pkt 1 ustawy ustalić kategorię zdolności do służby wojskowej jako "Z - zdolny do zawodowej służby wojskowej".

W odpowiedzi na skargę kasacyjną CWKL w Warszawie wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego wg. norm przepisanych, podkreślając, że zaskarżone orzeczenie jest zgodne z prawem.

Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi, stąd NSA rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach.

W skardze kasacyjnej opartej na obu podstawach wskazanych w art.174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. zarzucono naruszenie norm procesowych, jak również przepisów prawa materialnego. Jednakże zarzuty, zarówno te natury procesowej, jak również dotyczące norm prawa materialnego, oscylują faktycznie wokół zagadnienia braku właściwego zastosowania przez Centralną Wojskową Komisję Lekarską w Warszawie § 23 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej, ponieważ ani organ ani powołany przez niego biegły nie dysponowali pełnym materiałem dowodowym. W aktach sprawy nie było bowiem wyników badań specjalistycznych przeprowadzonych w trakcie obserwacji orzekanego w Wojskowym Instytucie Medycznym [...], co z kolei rzutowało na bezpodstawne uznanie, że stwierdzone u skarżącego kasacyjnie schorzenie, powoduje zgodnie z § 67 pkt 1 załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia trwałą niezdolność do służby wojskowej.

Zarzut ten jest niezasadny. Wskazać bowiem należy, że zgodnie § 23 ust. 2 rozporządzenia CWKL, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby CWKL może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów. Przepis ten określa charakter czynności dowodowych CWKL, który posiada charakter ograniczony, ponieważ organ odwoławczy nie jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości ani nawet w znacznej części, a jedynie jest uprawniony do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego i to jedynie wtedy, gdy zebrany materiał dowodowy jest niewystarczający lub budzi wątpliwości.

CWKL, wydając zaskarżone orzeczenie z dnia [...] listopada 2017 r., miała więc prawo uznać, że zebrany materiał dowodowy w tym przede wszystkim opinia psychiatryczno-psychologiczna WIM jest wystarczająca i nie ma potrzeby badania jej wiarygodności, tym bardziej, że skarżący kasacyjnie nie wykazywał w trakcie postępowania na czym, jego zdaniem, miałyby polegać nierzetelności przeprowadzonych w okresie jego przebywania w placówce, tj. w dniach 8-19 maja 2017 r. badań i testów. Podkreślić nadto należy, że wyniki badań i testów zostały obszernie przedstawione i omówione w opinii psychiatryczno-psychologicznej WIM z dnia [...] czerwca 2017 (k-136 -155 akt administracyjnych sprawy) i odniósł się do nich również w swojej opinii z dnia 27 października 2017 r. dr hab. n. med. Antoni Florkowski (k. 66-70 akt administracyjnych sprawy) wskazując, że jest brak podstaw do kwestionowania ich wiarygodności. Wskazana wyżej opinia konfrontuje stanowisko wyrażone w opinii WIM z dnia [...] czerwca 2017 r. z dokumentacją zebraną przez samego skarżącego kasacyjnie i w sposób przekonujący wykazuje, że ww. opinia jest sporządzona w sposób rzetelny, zgodny ze sztuką lekarską. Natomiast skarżący kasacyjnie, kwestionując konkluzje zawarte w opinii psychiatryczno-psychologicznej WIM z dnia z dnia [...] czerwca 2017 r., nie przedstawia żadnych innych dokumentów dyskwalifikujących badania oraz testy przeprowadzone podczas jego pobytu w WIM. Brak jest zatem podstaw do uznania, że CWKL nie mając bezpośrednio w dokumentacji medycznej badań i testów przeprowadzanych podczas pobytu skarżącego w Wojskowym Instytucie Medycznym działała w sposób, który naruszyłby zasady postępowania dowodowego określone w § 23 ust. 2 rozporządzenia dotyczące zebrania przez nią i oceny materiału dowodowego.

Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Jednocześnie uwzględniając charakter i okoliczności sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.