Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 11/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2012-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 1§ 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 235, art. 235, art. 237 § 4 pkt 1
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: § 1, § 5 ust. 2, § 6 ust. 4, § 8 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
article: art. 75, art. 80, art. 84
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2012 r. sprawy ze skargi T.S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uchylił decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w odniesieniu do T.S. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, tj. przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanymi sposobem wykonywania pracy – zespół cieśni w obrębie nadgarstka i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji wydając decyzję winien w prowadzonym postępowaniu kierować się zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a. zgodnie z którą organ administracji publicznej prowadzący postępowanie jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić zgodnie z wymaganiami k.p.a.. Nie ulega wątpliwości, że organ winien przeprowadzić dowody wskazane przez stronę, która może z takim żądaniem wystąpić na każdym etapie postępowania.

Nadto uzasadnienie faktyczne powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, a także przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej, a zatem będzie to ta część dowodów, która została przez organ oceniona negatywnie. Uzasadnienie prawne to wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które wpłynęły na treść rozstrzygnięcia. Organ II instancji podkreślił, iż obowiązkiem organu stopnia podstawowego jest również kontrolowanie, czy wydane orzeczenie lekarskie, będące środkiem dowodowym i stanowiące z kolei podstawę wydania decyzji, wyjaśniło istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych.

W konsekwencji organ ten podkreślił, że w świetle powyższych wymogów organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego winien uzupełnić ocenę narażenia zawodowego na stosownym formularzu ( przede wszystkim winien ustalić zakres wymaganych czynności manualnych i ich częstość w jednostce czasu art. na godzinę lub zmianę roboczą oraz ustalić jakie stawy przy wykonywaniu czynności zawodowych były najbardziej obciążone i jaki zakres ruchów przeważał w tych stawach). Ponadto należy uzyskać uzupełnienie orzeczenia lekarskiego wydanego przez Instytut Medycyny Pracy m. in. z powodu nie odniesienia się do wyników przeprowadzonej diagnostyki różnicowej przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy.

W wyniku przeprowadzonego ponownie postępowania Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011r. po rozpatrzeniu zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej u T.S., na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. oraz art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851, ze zm. ), art. 2351 i art. 2352 kodeksu pracy oraz § 1 ust. 1 i § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. z 2009 r., Nr 105, poz. 869, ze zm. ) nie stwierdził u niej choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanego sposobem wykonywania pracy – zespołu cieśni w obrębie nadgarstka wym. W pozycji 2.1. wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Organ wskazał na przebieg postępowania i podjęte w jego toku czynności dowodowe.

W myśl przepisu § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Choroba obwodowego układu nerwowego wywołana sposobem wykonywania pracy jaką jest zespół cieśni nadgarstka powstaje w wyniku ciągłego ucisku lub powtarzalnego urazu nerwu pośrodkowego znajdującego się w kanale nadgarstka, w którym przebiegają, poza nerwem pośrodkowym, ścięgna mięśni zginaczy. Do ucisku nerwu pośrodkowego dochodzi na skutek zmniejszenia przestrzeni w kanale nadgarstka, które jest konsekwencją oddziaływania zawodowych i pozazawodowych czynników mechanicznych prowadzących do zmniejszenia rozmiaru kanału nadgarstka lub zwiększenia objętości elementów, które w nim się znajdują. Do czynników pozazawodowych, zgodnie z informacją zawartą w publikacji,, Choroby zawodowe" pod redakcją prof. zw. dr. hab. Kazimierza Marka (Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, 2003) "zaliczamy do nich zmiany pourazowe zniekształcające kanał kostny, blizny, zmiany zwyrodnieniowe i zwyrodnienie pochewek ścięgnistych, dodatkowe twory anatomiczne, guzy i zmiany guzopodobne, zaburzenia naczyniowe, przeciążenia spowodowane uprawianiem sportu (krykiet, tenis), zaburzenia hormonalne, przemiany materii i krążenia oraz choroby alergiczne." Do zawodowych czynników ryzyka powstawania zespołów przeciążeniowych w kanale nadgarstka powodujących ucisk nerwu pośrodkowego należą czynniki ergonomiczne wynikające ze sposobu wykonywania pracy. Wykonywane powszechnie czynności zawodowe jak chwytanie, skręcanie, sięganie, ściskanie, przesuwanie, naciskanie i inne nie stanowią większego ryzyka w pracy. Zgodnie z opinią ergonomistów i wiedzą medyczną czynnikiem ryzyka stają się, kiedy czynności mają charakter monotypowy i są wykonywane z dużą powtarzalnością ruchów nadgarstkiem lub powtarzalnością cyklów wykonywanych czynności angażujących nadgarstek, który jest wówczas zginany i prostowany. Dodatkowym obciążeniem jest jednoczesny duży nacisk dłonią. Praca powtarzalna jest rozumiana jako ciągłe powtarzanie tych samych czynności roboczych. Za cykle o dużej powtarzalności uznano cykle o czasie krótszym niż 30 sekund lub takie, w których przez ponad 50 % czasu jest wykonywana taka sama sekwencja czynności. Zespół cieśni nadgarstka może wystąpić m.in. u malarzy, pakowaczek obsługujących przesuwającą się taśmę w wymuszonym tempie lub u pracowników wykonujących w systemie akordowym w wymuszonym tempie montaż precyzyjnych elementów.

Tymczasem w przeprowadzonym postępowaniu nie stwierdzono warunków pracy mogących mieć znaczenie w powstaniu zespołu cieśni kanału nadgarstka na tle zawodowym. Również w opinii wydanej w dniu [...] lutego 2011 r. przez Klinikę Chorób Zawodowych i Toksykologii Instytutu Medycyny Pracy sposób wykonywania czynności na stanowisku pracy w laboratorium przez panią T.S. nie predysponował do rozwoju choroby narządu ruchu o etiologii zawodowej, a z powodu istnienia wielu pozazawodowych czynników do rozwoju tego schorzenia, nie było podstaw do zmiany orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią zespołu cieśni kanału nadgarstka. W dniu [...] marca 2011 r. przeprowadzono w obecności strony wizytację stanowisk pracy w laboratorium, ponownie zebrano dowody dotyczące zakresu wykonywanych przez nią prac oraz organizacji pracy w laboratorium.

Na podstawie zebranego materiału dowodowego dotyczącego narażenia zawodowego, w szczególności w ostatecznym orzeczeniu lekarskim z dnia [...] kwietnia 2010 r. oraz opinii wydanej w dniu [...] sierpnia 2011 r. przez jednostkę orzeczniczą w trybie odwoławczym, stwierdzono brak podstaw do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej.

T.S. wniosła od powyższej decyzji odwołanie, kwestionując zasadność rozstrzygnięcia. Zarzuciła, że pomimo obowiązku zebrania i rozpatrzenia zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego organ tego nie uczynił, nie odniósł się do twierdzenia, iż nabyta przeze nią choroba zawodowa w wysokim prawdopodobieństwem wystąpiła na skutek działania szkodliwych czynników dla zdrowia występujących w laboratorium Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o. o., zarzucając naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. oraz art. 235 1 k.p. Natomiast zebrany materiał dowodowy zinterpretowano kolejny raz w sposób wybiórczy i nierzetelny tj. tak, aby poddać w wątpliwość, że praca w laboratorium w latach 1989 – 2009 na jej stanowisku nosiła znamiona pracy monotonicznej. Nadto zarzuciła spreparowanie wizji lokalnej jej stanowiska pracy w laboratorium P Sp. z o.o., bowiem pokazano zakład po akredytacji (i po dwóch modernizacjach) przeprowadzonych w 2009 r., a dokonanych podczas jej nieobecności w pracy.

Podkreśliła, że jej praca wymagała ciągłej pracy rąk i wymuszała ona wykonywanie dłońmi ruchów monotypowych tj. zginania, prostowania, trzymania przedmiotów palcami dłoni i nadgarstków. Zarzuciła także, że organ nie zrobił nic, w celu wyjaśnienia sprawy w kwietniu 2010 r., kiedy przebywała w Instytucie w Łodzi i miała możliwość ustosunkować się do oceny tej placówki na miejscu. Wskazała, że organ pominął wskazanych przez nią świadków, których zeznania miały służyć wykazaniu, że wykonywana przez nią praca miała cechy monotoniczności i z wysokim prawdopodobieństwem przyczyniła się do mojej choroby zawodowej. Wskazała, że organ błędnie podał ilość wykonanych przez nią analiz.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego podnosząc, że zgodnie z art. 2351 i art. 2352 Kodeksu pracy ( Dz. U. z 1998r. Nr 21, poz. 94, ze zm.) za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (w przypadku przewlekłych chorób obwodowego układu nerwowego wywołanych sposobem wykonywania pracy okres ten wynosi 1 rok ). Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika ( § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych ).

Organ wskazał, iż organy inspekcji sanitarnej nie są upoważnione do kwestionowania treści merytorycznej orzeczenia, o ile wyczerpany został tryb postępowania wskazany w § 7 ust. 1,2 i 3 obowiązującego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

Organ odwoławczy stwierdził, iż w rozpoznawanej sprawie ten tryb został wyczerpany a orzeczenie lekarskie wydane przez uprawnioną jednostkę orzeczniczą II stopnia w wyniku ponownego badania jest ostateczne. W związku z tym brak jest podstaw do stwierdzenia jego niewiarygodności i nierzetelności, bowiem w aktach sprawy znajdują się wyniki badań (art. wynik badania radiologicznego kręgosłupa szyjnego z dnia [...].12.2008 r., wynik badania rezonansu magnetycznego kręgosłupa szyjnego z dnia [...].01.2009 r. karta informacyjna leczenia klinicznego L.ks. gł [...] z dnia [...].04.2010 r. ) potwierdzające rozpoznane schorzenia. Należy zauważyć, że w/w karcie informacyjnej leczenia klinicznego rozpoznano obustronny zespół cieśni nadgarstków – po leczeniu operacyjnym w kwietniu i wrześniu 2009 r. oraz nietolerancję glukozy. W badaniu elektroneurograficznym rozpoznano: obustronny zespół cieśni nadgarstka. We włóknach ruchowych zmiany demielizacyjne, w czuciowych demielizacyjne i aksonalne. Wskazano, że pacjentka podaje, iż w dalszym ciągu utrzymują się u niej zaburzenia czucia dotyku w palcach I-III zwłaszcza w dłoni lewej. Zalecono kontrolę poziomu glukozy we krwi oraz lipidogramu w warunkach ambulatoryjnych. W niniejszej sprawie bezsporny jest fakt rozpoznania klinicznego u odwołującej cech obustronnego zespołu cieśni nadgarstka oraz że schorzenie to figuruje w obowiązującym wykazie chorób zawodowych.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny opierając się na opiniach specjalistów patologii zawodowej zważył, że fakt umieszczenia określonych jednostek chorobowych w wykazie chorób zawodowych nie w każdym przypadku oznacza, że są to schorzenia związane tylko i wyłącznie z warunkami pracy . Tak jest między innymi w przypadku chorób układu ruchu i chorób obwodowego układu nerwowego. Są to choroby występujące w populacji ogólnej z częstością podobną jak w grupach zawodowych, gdzie sposób wykonywania pracy może być uznany jako czynnik sprawczy. Etiologia tych schorzeń jest wieloczynnikowa ( art. zaburzenia hormonalne, przemiany materii i krążenia, choroby alergiczne, reumatoidalne, palenie tytoniu, uprawianie sportu, hobby – robienie na drutach). Chociaż jednym z istotnych czynników wyzwalających chorobę może być przeciążenie podczas pracy – konieczne jest jednak wykluczenie innych przyczyn i przeprowadzenie diagnostyki różnicowej. Jednostki orzecznicze obu stopni na podstawie przeprowadzonych własnych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej przedstawionej przez zainteresowaną, dokumentacji przebiegu zatrudnienia i uzupełnionej oceny narażenia zawodowego wskazały przyczyny, dla których placówki medyczne nie były w stanie stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem zawodowej etiologii choroby zdiagnozowanej u T.S.. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że w trakcie dochodzenia epidemiologicznego organ I instancji prawidłowo uzupełnił i wyjaśnił kwestię narażenia T.S. na monotypię ruchów i przeciążenie, dlatego brak jest podstaw do kwestionowania jego wyników mimo przeciwnego w tym zakresie stanowiska w odwołaniu. Z danych literaturowych wynika, że o pracy monotypowej mówimy wtedy, gdy czynności powtarzają się w odstępach krótszych niż 5 minut. Przy częstotliwości powtarzania czynności większej niż 40 razy na minutę, mięśnie nie mają możliwości odnowy swojej zdolności do skurczu. Przykładami pracy monotypowej są prace wymagające częstego powtarzania tych samych czynności przy obsłudze pedałów, dźwigni, praca potokowa na taśmie i przy montażu ("Bezpieczeństwo pracy i ergonomia" tom 2 pod redakcją prof. dr. hab. med. Danuty Koradeckiej str. 907 wydawnictwo CIOP W-wa 1997r.) Z akt sprawy (karta oceny narażenia zawodowego zał. 1 i 2) jednoznacznie wynika, że praca w laboratorium przebiegała wieloetapowo i obejmowała szereg czynności z możliwością zmiany pozycji ciała w nie narzuconym tempie. Odwołująca nie wykonywała pracy o charakterze monotypowym.

Dążenie do obiektywnego rozpoznania sprawy przejawiało się wnikliwym rozpatrywaniem zgłaszanych przez stronę zarzutów. Rozważanie narażenia na czynniki biologiczne i rakotwórcze w niniejszej sprawie było bezzasadne. Informacje o sposobie wykonywania pracy będące podstawą do rozpoznania klinicznego zostały zweryfikowane podczas kontroli stanowisk pracy. Fakt zapoznania się Pani S. z oceną ryzyka zawodowego opracowaną przez pracodawcę dopiero w 2008r. nie ma wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Przekazywanie informacji o zagrożeniach w środowisku pracy może mieć różne formy art. w trakcie szkoleń z zakresu BHP. Jednakże zgodnie z obowiązującym stanem wiedzy relacje zachodzące między stanem zdrowia a warunkami pracy nie dotyczą tylko chorób zawodowych, ale również chorób o wieloczynnikowej etiologii, które pod wpływem zagrożeń zawodowych mogą podlegać różnym niekorzystnym modyfikacjom. Jeśli pracownik zachoruje w związku z warunkami pracy na inną chorobę, która nie została ujęta w wykazie chorób zawodowych ( choroba parazawodowa) i o ile udowodni, że pracodawca nie przestrzegał przepisów i zasad bhp, może dochodzić odszkodowania na drodze cywilnoprawnej.

Organ II instancji wskazał, że odmowa przeprowadzenia dowodu o jaki wnosiła strona (przeprowadzenie rozprawy administracyjnej i przesłuchanie świadków) jest prawnie dopuszczalna. Wydając postanowienie z dnia [...] maja 2011 r. znak: [...] o odmowie przesłuchania zawnioskowanych przez odwołującą świadków ( 19 osób i 109 pytań) organ I instancji szczegółowo uzasadnił swoje stanowisko stwierdzając, że w materiale dowodowym, a w szczególności w protokole z oględzin znajdują się odpowiedzi na stawiane przez nią pytania. Argumentacja organu I instancji ma odzwierciedlenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Poczynione w tym zakresie ustalenia podzielił organ odwoławczy wskazując, iż wbrew zarzutom przedstawionym w odwołaniu organ dokonując oceny narażenia zawodowego miał na uwadze przebieg całego 20 - letniego okresu pracy w P Sp. z o.o oraz jej charakter. Dowodzi tego zwłaszcza uzupełniona karta oceny narażenia zawodowego. Skoro obie jednostki orzecznicze wskazały medyczne uwarunkowania, które uniemożliwiają wykazanie zawodowego tła choroby (bezspornie lub wysokim prawdopodobieństwem) organy nie mogły stwierdzić wbrew opiniom uprawnionych jednostek medycznych choroby zawodowej o co zabiegała T.S..

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Skarżąca T.S. powtórzyła zarzuty odwołania. Podniosła, że praca wykonywana w laboratorium przy stole laboratoryjnym w pozycji stojącej i pochylonej poprzez wykonywanie czynności obiema rękami nad stołem i wielogodzinne manualne czynności z odczynnikami chemicznymi, biologicznymi i innymi truciznami, kwasami i zasadami polegające na przelewaniu, dolewaniu, mieszaniu, miareczkowaniu, pipetowaniu oraz odczytywaniu na urządzeniach wyników pomiarów, nosiły znamiona monotoniczności, co daje podstawę by domniemywać, że doprowadziły do powstania tego schorzenia.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Inspektor Sanitarny. Wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola taka sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego.

W świetle art. 235¹ Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Z kolei art. 235² k.p. stanowi, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Zatem choroba zawodowa jest pojęciem prawnym, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest praca, jej rodzaj, charakter, jak też warunki jej wykonywania.

Zgodnie z delegacją ustawową zawartą w art. 237 k.p. Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009r., Nr 105, poz. 869 – zwanego dalej rozporządzeniem). W świetle § 1 rozporządzenie określa: wykaz chorób zawodowych (pkt 1) okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym (pkt 2); sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych (pkt 3); podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych (pkt 4).

W myśl § 5 ust. 2 rozporządzenia jednostkami orzeczniczymi I stopnia są m.in. poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy. Jednostkami orzeczniczymi II stopnia od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych, o których mowa w ust. 2, są jednostki badawczo-rozwojowe w dziedzinie medycyny pracy (ust. 3).

Treść § 8 ust. 1 rozporządzenia stanowi, iż decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 tego rozporządzenia, oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Ocenę narażenia zawodowego sporządza się na formularzu określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 237 § 4 pkt 1 k.p., przy wykorzystaniu dokumentacji gromadzonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 298¹ k.p. przez pracodawców i jednostki organizacyjne Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a także, jeżeli postępowanie dotyczy aktualnego zatrudnienia, na podstawie oceny przeprowadzonej bezpośrednio u pracodawcy z uwzględnieniem oceny ryzyka zawodowego ( § 6 ust. 4 ).

Należy podkreślić, że w sprawach chorób zawodowych istotną rolę odgrywają orzeczenia lekarskie jednostek właściwych do rozpoznania chorób zawodowych. Zaakcentować należy, że inspektor sanitarny jest związany orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie, w tym znaczeniu, że nie ma on prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia (vide: wyrok NSA z 5 stycznia 2007r., sygn. akt II OSK 1078/06; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 maja 2007r., sygn. akt IV SA/GL 794/06).

W orzecznictwie podkreśla się, że orzekając o chorobie zawodowej, organ powinien mieć na uwadze, że opinia jednostki diagnostycznej w przedmiocie rozpoznania choroby zawodowej jest środkiem dowodowym w rozumieniu art. 75 k.p.a. w związku z art. 84, który podlega ocenie organu orzekającego stosownie do treści art. 80 k.p.a. Organ inspekcji sanitarnej winien badać, czy wydane orzeczenie lekarskie mające charakter opinii wyjaśniło istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych i czy opinia ta jest rzeczowo i przekonywająco uzasadniona. Organ nie może oprzeć swojej decyzji na orzeczeniu lekarskim, które nie zawiera prawidłowo uzasadnionego stanowiska. Opinia ta będąca podstawą rozstrzygnięcia organów inspekcji sanitarnej powinna być należycie uzasadniona i wyjaśniać wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego.

Odnosząc powyższe rozważania natury ogólnej na grunt niniejszej sprawy, należy zauważyć, że organy zgodnie z określonym w rozporządzeniu sposobem i trybem przeprowadziły kontrolowane postępowanie dotyczące zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych. Decyzję organu pierwszej instancji o niestwierdzeniu u skarżącej choroby zawodowej wydano, na podstawie zarówno danych zawartych w orzeczeniach lekarskich, jak też oparto ją na ocenie narażenia zawodowego, sporządzonej na formularzu, uzyskanej u byłego pracodawcy – Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o. o., oraz na podstawie akt osobowych (zakresów czynności) w laboratorium, gdzie zatrudniona była skarżąca.

U skarżącej rozpoznano schorzenie ujęte w wykazie chorób zawodowych pod poz. 20. 1), tj. zespół cieśni w obrębie nadgarstka. W związku z tym schorzeniem miała dwie operacje w kwietniu 2009 r. i wrześniu 2009 r.

Sporną kwestią w przedmiotowej sprawie pozostawało ustalenie związku przyczynowego między warunkami w jakich wykonywała pracę skarżąca (szeroko ujętymi), a zdiagnozowanym schorzeniem. Orzeczenia lekarskie, a za nimi organy twierdziły, że takiego związku nie ma, z kolei skarżąca twierdziła, że taki związek istnieje.

Do stwierdzenia choroby zawodowej przez uprawniony organ niezbędne jest rozpoznanie choroby wskazanej w wykazie chorób zawodowych oraz stwierdzenie, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy chorobą a działaniem czynników szkodliwych dla zdrowa występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy (por. wyrok. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 stycznia 2010 r., sygn. akt III SA/Lu 542/2009).

Oceniając to drugie zagadnienie należy wskazać na utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, iż orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Organ administracji nie może dokonywać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalić, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to jednak zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 5 listopada 1998 r., I SA 1200/98). Zatem podstawowym – choć nie jedynym – warunkiem rozpoznania choroby zawodowej jest pozytywna opinia lekarska wydana w trybie w/w rozporządzenia. Wprawdzie istnieje kontrola czy możliwość podważenia takich opinii ale w ograniczonym zakresie. Organ administracyjny orzekający na podstawie takiej opinii winien zwrócić uwagę na jej właściwe uzasadnienie i spełnienie przesłanek formalnych. Zatem tylko właściwie uzasadniona opinia lekarska może być powołana jako podstawa wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. W przeciwnym razie może być ona zakwestionowana w postępowaniu administracyjnym czy sądowoadministracyjnym. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2001 r., sygn. akt I SA 1801/00, iż warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organ inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest uprzednie jej lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze, zaś orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów inspekcji sanitarnej i prowadzi do odmowy stwierdzenia choroby. Mając na uwadze powyższe uwagi należy rozumieć związanie organu opinią lekarską w zakresie wiedzy medycznej. Takiej wiedzy nie posiadają organy administracyjne czy sądy, a zatem nie mogą samodzielnie podważać opinii specjalistów. Zatem jeżeli orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym, zawiera wyczerpujące uzasadnienie i jest zgodne z prawem organ administracyjny jest takim orzeczeniem związany; nie może orzec o chorobie zawodowej w sytuacji gdy opinie lekarskie mówią o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2007 r., VII SA/Wa 2429/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 listopada 2005 r., I SA/Wa 184/05).

W niniejszej sprawie dwa orzeczenia lekarskie zgodnie stwierdzają brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącej. WOMP w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] stwierdził, że na podstawie dokumentacji medycznej oraz konsultacji z zakresu neurologii i ortopedii ustalono u skarżącej stan po operacji zespołu cieśni nadgarstków obu rąk, zespół bólowy szyjny i lędźwiowy w przebiegu zmian zwyrodnieniowo – dyskopatycznych, stwierdzając brak narażenia zawodowego, które mogłoby być przyczyną wystąpienia zespołu cieśni nadgarstka Z kolei Instytut Medycyny Pracy ponownym orzeczeniem z [...]sierpnia 2011 r. stwierdził, że w oparciu o badania neurologiczne oraz wywiad, praca skarżącej nie wymagała od niej wykonywania dłońmi ruchów monotypowych przesz większość czasu w trakcie zmiany roboczej ( karta narażenia zawodowego ). Również zespół bólowy szyjny i lędźwiowy opisywany przez Specjalistę Chirurgii Urazowo – Ortopedycznej w konsultacji specjalistycznej zleconej przez WOMP nie figuruje w wykazie chorób zawodowych.

W ocenie Sądu obie wyżej wymienione opinie lekarskie zostały sporządzone prawidłowo oraz zawierają przekonywujące uzasadnienie. W tych okolicznościach organ nawet przy spełnieniu przez skarżącą innych przesłanek nie mógł orzec o stwierdzeniu choroby zawodowej.

Żaden przepis nie nakłada na orzecznicze jednostki medyczne lub organy orzekające w sprawie chorób wykazania, co konkretnie było przyczyną danego schorzenia. Jednostka czy organ ustalają jedynie, czy schorzenie powstało w związku z warunkami pracy.

W ocenie Sądu, argumentacja zawarta w skardze, że organ II instancji nie dokonał w sposób wyczerpujący oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i dokonał interpretacji zebranego materiału dowodowego w sposób wybiorczy i nierzetelny, nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że czynności zawodowe wykonywane przez skarżącą, na stanowisku technologa, starszego technologa oraz starszego technika analityka, polegające na czynnościach opisanych w ocenie narażenia zawodowego nie można zaliczyć do czynności o charakterze monotypowym, czyli aby sposób wykonywania pracy był związany z długotrwałym uciskiem na pień nerwu. Tego rodzaju czynności polegają na monotonnym powtarzającym się w czasie zmiany roboczej, ruchu zginania i prostowania rąk w stawie nadgarstkowym z towarzyszącym użyciem siły. Okoliczność wykonywania nawet przez kilkanaście lat wymienionych obowiązków, a więc czynności o zróżnicowanym charakterze, nie może przesądzać o bezspornym lub wysokim prawdopodobieństwie zaistnienia choroby zawodowej spowodowanej sposobem wykonywania pracy. W tym zakresie istotne są wyniki dochodzenia epidemiologicznego oraz stanowisko uprawnionych jednostek orzeczniczych. Ustaleniami orzeczeń lekarskich organy administracji publicznej są związane i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają możliwości kwestionowania zajętego stanowiska przez kompetentne jednostki orzecznicze.

W tym stanie rzeczy Sąd podzielił dokonane przez organ administracyjny ustalenia faktyczne i rozważania prawne, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji, dlatego uznał, że w sprawie brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a tym samym podlegała ona oddaleniu, na mocy art. 151 p.p.s.a.