Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 18/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2010-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2005 nr 17 poz 142
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek /spr./ Sędziowie NSA Maria Serafin-Kosowska SO del. Ewa Partyka Protokolant st.sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 23 lutego 2010r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] , 2) określa, że decyzje wymienione w pkt. 1) nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego R. W. kwotę 457 (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2006r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w N. przyznał R.W. pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej w łącznej wysokości 43.628,46 zł.

Na mocy opisanej decyzji wnioskodawcy została wypłacona I rata płatności wynosząca 21.814,23 zł. Warunkiem wypłacenia II raty płatności było zrealizowanie w terminie przedsięwzięć określonych w Planie dostosowania oraz złożenie stosownego oświadczenia o zakończeniu realizacji tych przedsięwzięć, o czym wnioskodawca został poinformowany w załączniku do decyzji o przyznaniu pomocy finansowej.

W dniu [...] grudnia 2007r. w Biurze Powiatowym ARiMR w N. R.W. złożył oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia i osiągnięciu przez gospodarstwo żywotności ekonomicznej co najmniej 4 EJW w ramach programu PROW dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej.

W dniu 9 stycznia 2008r. w gospodarstwie producenta rolnego została przeprowadzona wizytacja mająca na celu zweryfikowanie oświadczenia wnioskodawcy podczas której kontrolujący stwierdzili niezrealizowanie przedsięwzięć związanych z dostosowaniem gospodarstwa produkcyjnego do minimalnych standardów co do higieny określonych w wymaganiach weterynaryjnych dla tego gospodarstwa zgodnie z Planem dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w N. uchylił w całości decyzję z dnia [...] lutego 2006r. nr [...] o przyznaniu R.W. pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej.

W wyniku rozpatrzenia odwołania R.W., decyzją z dnia [...] czerwca 2008r. nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w. R. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w N. z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...] o uchyleniu w całości decyzji nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że przyznana pomoc dotyczyła:

1 - dostosowania gospodarstwa rolnego do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych - co odpowiada brzmieniu § 3 pkt 3 lit. a tiret pierwsze rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju gospodarstw wiejskich (Dz. U. Nr 17, poz. 142 ze zm.),

2 - dostosowania gospodarstwa produkcyjnego specjalizującego się w produkcji mleka oraz produktów mlecznych - co odpowiada brzmieniu § 3 pkt 3 lit.b powołanego rozporządzenia RM z dnia 18 stycznia 2005r.

Oznacza to, że przedsięwzięcie, o którym mowa w pkt 1, powinno być zrealizowane w terminie do dnia 31 grudnia 2007r., a przedsięwzięcie wymienione w pkt 2 w terminie nie dłuższym niż 12 miesięcy od dnia przyznania płatności, czyli w niniejszej sprawie do dnia 28 lutego 2007r.

Ponieważ R.W. złożył już oświadczenie, że wykonał przedsięwzięcia określone w Planie dostosowania, natomiast wizytacja terenowa wykazała, iż takie przedsięwzięcia nie zostały wykonane zgodnie z planem dostosowania, w związku z czym pomoc w ramach tego działania nie mogła zostać mu przyznana.

Nie ma w jego przypadku zastosowania zmiana rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005r. (§ 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 15 stycznia 2008r. Dz. U. Nr 9, poz. 55) na podstawie której w § 6 dodano ust. 3, mocą którego przedsięwzięcia, o których mowa w § 3 pkt 3 lit. a tiret pierwsze niewykonane w terminie określonym w ust. 2 pkt 2 lit. a czyli do 31 grudnia 2007r. realizuje się nie później niż do dnia 31 lipca 2008r. Oznacza to, że termin realizacji przedsięwzięć na dostosowanie gospodarstwa rolnego do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych - przedłużono dla wszystkich beneficjentów, którzy nie wykonali przedsięwzięcia do dnia 31 lipca 2008r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w. R. na decyzję z dnia [...] czerwca 2008r. nr [...] R.W. wniósł o jej uchylenie.

W uzasadnieniu skargi skarżący przyznał, że został poinformowany w załączniku do decyzji o przyznaniu pomocy finansowej o tym, że warunkiem wypłacenia II raty płatności było zrealizowanie w terminie tj. do 31 grudnia 2007r. przedsięwzięć związanych z dostosowaniem gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej. Wyjaśnił również, że rozpoczął prace związane z modernizacją swojego gospodarstwa rolnego, jednakże takie okoliczności jak tragiczna śmierć syna, śmierć ojca jak również długotrwała choroba własna utrudniły mu ukończenie realizacji zadania związanego z modernizacją gospodarstwa. Skarżący podał, iż od września 2007r. do stycznia 2008r. przebywał na leczeniu w szpitalu. Przyznał także, że w dniu 31 grudnia 2007r., po wezwaniu przez organ I instancji złożył oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia w ramach programu PROW, jednak w tym dniu - co podkreślił - nie było pracownika zajmującego się tym programem, a jedynie pracownik, który przyjmował wówczas wnioski. Pracownik ten nie poinformował go o konsekwencjach złożenia ww. oświadczenia. Wyjaśnił również, że wszystkie wyszczególnione we wniosku zadania zostały aktualnie przez niego zrealizowane, wszystkie przekazane środki wydatkowane i udokumentowane, a on oczekuje na ponowną wizytację pracowników ARiMR. Skarżący poinformował, że w celu realizacji przedsięwzięć związanych z modernizacją gospodarstwa rolnego zmuszony był zaciągnąć kredyt w banku w kwocie 90.000zł. Dodał również, że to gospodarstwo rolne jest dla niego i żony oraz dwójki małoletnich dzieci jedynym źródłem utrzymania.

Skarżący podniósł również, że § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 stycznia 2008r., czyli wydanego po złożeniu przez niego oświadczenia, zmienia cytowane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 stycznia 2005r. umożliwiając realizację przedsięwzięcia związanego z projektem do 31 lipca 2008r.

Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2008r. Sygn. akt I SA/Rz 625/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w. R. skargę oddalił.

W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał, iż orzekające w sprawie organy miały prawo przyjąć, że beneficjent, który złożył w dniu 31 grudnia 2007r. oświadczenie o realizacji przedsięwzięcia, w istocie zrealizował w całości przedsięwzięcie określone w Planie dostosowania i uprawnione były do kontroli gospodarstwa rolnego. W ocenie Sądu I instancji, trafnie orzekające organy przyjęły, że do skarżącego nie ma zastosowania zmiana § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r. która został wprowadzona na podstawie § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 15 stycznia 2008r. polegająca na dodaniu ust. 3, mocą którego przedsięwzięcia, o których mowa w § 3 pkt 3 lit. a tiret pierwsze niewykonane w terminie określonym w ust. 2 pkt 2 lit. a czyli do 31 grudnia 2007r. realizuje się nie później niż do dnia 31 lipca 2008r.

Od wyroku został wniesiona skarga kasacyjna. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 grudnia 2009r. II GSK 239/09 uchylił zaskarżony wyrok.

W uzasadnieniu wskazał między innymi, iż rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 15 stycznia 2008r. przedłużono termin do realizacji tego rodzaju przedsięwzięć do 31 lipca 2008r. Rozporządzenie to wchodziło w życie z, poprzedzającym datę wydania i ogłoszenia, dniem 1 stycznia 2008r. Jak z tego wynikało, skutkiem nowelizacji termin określony w § 6 ust. 2 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005r., w stosunku do przedsięwzięć, o jakich mowa w § 3 pkt 3 lit. a tiret pierwsze rozporządzenia z 18 stycznia 2005r., biegł nadal nieprzerwanie po dniu 31 grudnia 2007r. aż do dnia 31 lipca 2008r. Skutki zakończenia biegu terminu z dniem 31 grudnia 2007r. zostały zniweczone rozporządzeniem zmieniającym. Ponieważ organ I instancji wydał decyzję w kwietniu 2008r., wiązał go opisany stan prawny po wydaniu i ogłoszeniu (21 stycznia 2008r.) rozporządzenia z 15 stycznia 2008r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w. R. zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny uchylając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w. R. z dnia 4 grudnia 2008r. sygn. Akt I SA/Rz 625/08 podniósł w szczególności, iż rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 15 stycznia 2008r. przedłużono termin do realizacji przedsięwzięć dotyczących wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych określonych w przepisach o nawozach i nawożeniu oraz w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać programy działań mające na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych, do 31 lipca 2008r. Rozporządzenie to wchodziło w życie z, poprzedzającym datę wydania i ogłoszenia, dniem 1 stycznia 2008r. Jak z tego wynikało, skutkiem nowelizacji termin określony w § 6 ust. 2 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005r., w stosunku do przedsięwzięć, o jakich mowa w § 3 pkt 3 lit. a tiret pierwsze rozporządzenia z 18 stycznia 2005r., biegł nadal nieprzerwanie po dniu 31 grudnia 2007r. aż do dnia 31 lipca 2008r. Skutki zakończenia biegu terminu z dniem 31 grudnia 2007r. zostały zniweczone rozporządzeniem zmieniającym. Ponieważ organ I instancji wydał decyzję w kwietniu 2008r., wiązał go opisany stan prawny po wydaniu i ogłoszeniu (21 stycznia 2008r.) rozporządzenia z 15 stycznia 2008r.

Omawiany termin jest terminem prawa materialnego, który nie ulega ani wydłużeniu, ani skróceniu skutkiem działań lub zaniechań podmiotów, których praw lub obowiązków dotyczy, o ile nie przewidują takiego skutku przepisy prawa materialnego. Sąd I instancji w istocie przyjął natomiast, że wobec złożenia przed dniem 31 grudnia 2007r. nie odpowiadającego rzeczywistemu stanowi rzeczy oświadczenia o realizacji przedsięwzięcia, termin uległ skróceniu. Takiemu rozumowaniu odpowiadała odmowa możności korzystania z przedłużenia terminu po dniu 31 grudnia 2007r.

W rozporządzeniu z dnia 15 stycznia 2008r. ustawodawca nie zawarł żadnych regulacji, z których wynikałoby, że przedłużenie terminu dotyczy tylko niektórych producentów rolnych. Nie uzależnił też dalszego biegu terminu od jakichkolwiek warunków. Nie wyłączył też działania aktu normatywnego w stosunku do podmiotów składających oświadczenia o realizacji przedsięwzięcia przed dniem 31 grudnia 2007r. mimo faktycznego niezakończenia niezbędnych działań. W tej sytuacji brak było podstaw do przyjęcia, że przedsięwzięcie nie mogło być realizowane w terminie określonym w rozporządzeniu zmieniającym. Regulacja zawarta w § 9 ust. 3 lit. b rozporządzenia z 18 stycznia 2005 r. dotycząca obowiązku złożenia oświadczenia o realizacji przedsięwzięcia nie stanowi przeszkody w tym zakresie. Ponieważ organ powinien opierać się na stanie faktycznym istniejącym w chwili wydawania decyzji, nie miały istotnego znaczenia wyniki kontroli przeprowadzonej w okresie przed wydaniem i ogłoszeniem rozporządzenia zmieniającego.

Ponownie rozpoznając sprawę, organy obowiązane będą uwzględnić przedstawioną wyżej argumentację.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego, do których zalicza się uiszczony wpis od skargi w kwocie 200zł, zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 240zł oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17zł orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).