Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 545/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-08-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska – Przewłoka (spr.) Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2006r. sprawy ze skarg P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie kary za przejazd pojazdem nienormatywnym 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2005r. 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. kwotę 295 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 13 g ust 1, ust 2, art. 40 c ust 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. 2004 r., nr 204, poz. 2086), lp. 7.2 a załącznika nr 2 do tej ustawy, art. 64 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. 2003 r., Nr 58, poz. 515 ze zm.), § 3 ust 1 pkt 3 ppkt a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. 2003 r., Nr 32, poz. 262 ze zm.) i art. 104 § 1 k.p.a. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na P. Sp. z o.o. w S., skarżącą w niniejszej sprawie, karę pieniężną w kwocie 600 zł.

Decyzja została podjęta w poniższym stanie faktycznym:

W dniu [...] grudnia 2004 r. na drodze powiatowej nr [...] na odcinku R. – U. został zatrzymany do kontroli pojazd, w którego skład wchodzi pojazd silnikowy marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...], kierowany przez Z. S. pracownika w/w spółki. Kierowca wykonywał międzynarodowy transport żwiru z R. do L. Pojazd został skierowany na najbliższy punkt kontroli przystosowany do ważenia pojazdów znajdujący się w miejscowości U., na drodze krajowej nr [...]. Kontrola nacisków osi i mocy całkowitej pojazdu, przeprowadzona za pomocą wag statycznych, wykazała masę całkowitą zespołu pojazdów 40,82 t. W tym stanie rzeczy, organ odwołując się do powołanych wyżej przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. uznał, iż masa całkowita tego zespołu została przekroczona o 0,82 t. co skutkuje nałożeniem kary za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia w kwocie 600 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł nadto, iż wprawdzie w toku postępowania spółka informowała, że ciągnik i naczepa o nr [...] nie były i nie są jej własnością, a Z. S. nigdy nie był pracownikiem spółki ale z ustaleń poczynionych po dokonaniu niezbędnych czynności w celu ustalenia czy te informacje są prawdziwe, wynika jednoznacznie zdaniem organu, iż stroną postępowania jest ukarana spółka.

W odwołaniu od tej decyzji P. Sp. z o.o. wniosła o jej uchylenie zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych, będących podstawą orzeczenia, przez błędne przyjęcie, iż odwołująca jest stroną postępowania. W uzasadnieniu odwołania spółka podniosła, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia 14 stycznia 2005 r., iż kierujący pojazdem nie był pracownikiem spółki, bo nigdy nie figurował w jej rejestrach i w obrocie prawnym z ZUS i spółka nie ma wpływu na to, że ktoś posługuje się jej podrobionymi dokumentami. Nadto wskazano, iż spółki nigdy nie łączyła umowa dzierżawy pojazdu z F. S. K., R. K. w C. Natomiast tę firmę łączyła umowa z dnia 30 kwietnia 2004 r. z firmą P. B. z siedzibą w F./S. w Niemczech.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 61 ust 1 i 11, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 58, poz. 515), art. 13 g ust. 1 i art. 40 c ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, lp. 9 pkt 5 lit. b) załącznika do ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 2005 r., Nr 179, poz. 1486) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego stwierdzone przez organ I instancji przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów o 0,82 t. potwierdza protokół kontroli i dokument przewozowy, a zatem decyzja została wydana przez ten organ zgodnie z obowiązującym stanem prawnym. Nadto podniesiono, iż dowodem na bezzasadność argumentów strony jest protokół przesłuchania świadka Z. S., który zeznał, iż jest zatrudniony w przedsiębiorstwie, które jest stroną postępowania. Ponadto z dokumentów przewozowych okazanych w chwili kontroli ewidentnie, w ocenie organu wynikało, że kontrolowany przewóz wykonywany był przez ukaraną spółkę.

W skardze na tę decyzję P. Sp. z o.o. wniosła o uchylenie obu decyzji i zasądzenie kosztów postępowania wg. norm przepisanych. W skardze zarzucono, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, które miało wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy oparł się bowiem na gołosłownym stwierdzeniu kierowcy Z. S., że jest pracownikiem spółki. Spółka nie miała wpływu na te zeznania i może udowadniać swoje racje na podstawie negatywnej, że nie był on jej pracownikiem.

Spółki, co również podniesiono w skardze, nigdy nie łączyła umowa dzierżawy pojazdu z F. S. K. i R. K. w C. i można to sprawdzić w tej firmie, która wystawiła skarżącej faktury VAT za usługi transportowe.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd dokonuje zatem kontroli decyzji administracyjnych z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym, jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a.).

Badając skargę wg. powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja, jak i decyzja utrzymana nią w mocy naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

W rozpoznawanej sprawie nie ma wątpliwości co do tego, iż każdy z orzekających w sprawie organów był związany rygorami procedury administracyjnej określonymi w kodeksie postępowania administracyjnego. Postępowanie w tej sprawie winno być zatem prowadzone w sposób zapewniający pełną realizację zasad ogólnych tej procedury i reguł dotyczących postępowania dowodowego. Z art. 6, 7 k.p.a. statuujących zasadę praworządności i prawdy obiektywnej wynika dla organu administracji publicznej obowiązek ustalenia stanu faktycznego sprawy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, który stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. winien być wyczerpująco zebrany i wnikliwie oceniony, a ustalenia i ocena prawna winny być, zgodnie z wymogiem określonym w art. 107 § 3 k.p.a. przedstawione w uzasadnieniu decyzji.

W takim zakresie organ II jak i I instancji postępowania nie przeprowadził.

Organ I instancji aczkolwiek prowadził postępowanie dowodowe, przesłuchał w charakterze świadków S. i R. K., a także Z. S., dysponował złożonymi w tym postępowaniu dowodami w postaci umów o pracę łączących F. S. K. i R. K. ze Z. S., umowy dzierżawy, do której S. K. i R. K. się odwołują to jednak w żadnym zakresie do tych dowodów się nie odniósł i nie przedstawił swej oceny wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie. Jednozdaniowe stwierdzenie w uzasadnieniu decyzji, iż z ustaleń organu wynika jednoznacznie, iż stroną postępowania jest skarżąca nie jest ani spełnieniem wymogu z art. 107 § 3 k.p.a. zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie dowodów, na których oparł organ swoje ustalenia i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, ani też nie jest realizacją wskazanych wyżej zasad postępowania administracyjnego.

Podnieść przy tym należy, iż skarżąca konsekwentnie w kolejnych pismach procesowych wskazywała na to, iż nie jest stroną przedmiotowego postępowania, Z. S. nie jest jej pracownikiem i nie łączyła jej z S. i R. K. umowa dzierżawy kontrolowanego pojazdu. Spółka podkreśliła, iż nie wystawiała zaświadczenia o zatrudnieniu Z. S. i nie wie, w jaki sposób wszedł w jego posiadanie. Stroną postępowania w takiej sprawie jest stosownie do przepisów ustawy o transporcie drogowym ten, kto wykonywał w dacie kontroli transport drogowy. Zaistniały stan rzeczy, w szczególności powyższe twierdzenia spółki, wymagały wnikliwego wyjaśnienia tej istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Organ I instancji w takim zakresie sprawy nie wyjaśnił w sposób przewidziany przepisami k.p.a.

Same tylko zeznania Z. S. przesłuchanego w charakterze świadka, w dacie kontroli drogowej, a więc w czasie, kiedy organ nie dysponował dokumentami umów o pracę łączących Z. S. z S. i R. K. F. (trzy umowy o pracę) i zapewne także zaświadczeniem o zatrudnieniu Z. S. w skarżącej spółce (z akt sprawy nie wynika, kiedy zostało złożone) nie są wystarczające dla poczynienia ustaleń w powyższym zakresie. Jeżeli jednak organ mimo treści powyższych umów i jednoznacznego twierdzenia skarżącej, iż zaświadczenia o zatrudnieniu Z. S. nie wystawił i nie wie, w jaki sposób wszedł on w jego posiadanie uznał, iż zeznania jego są wiarygodne to winien odnieść się również do powyższych dokumentów i dokonać ich oceny, czego jednak nie uczynił.

Główny Inspektor Transportu Drogowego będąc jako organ odwoławczy zobowiązany zgodnie z istotą zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.) do rozpoznania sprawy w jej całokształcie również nie przeprowadził postępowania w sposób prawidłowy ograniczając się, w odniesieniu do zarzutów spółki podniesionych w odwołaniu do stwierdzenia, iż dowodem na bezzasadność argumentów strony jest protokół przesłuchania świadka Z. S., co do jego zatrudnienia w spółce. Takie ustalenie zresztą bliżej nie uzasadnione nie uwzględnia jednak całego materiału dowodowego zgromadzonego w tym zakresie. Podkreślić przy tym należy, iż podstawowym zarzutem skarżącej jest błędne ustalenie, iż jest ona stroną postępowania. Przyjęcie przez organ II instancji, iż jak podano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji skarżąca kwestionuje jedynie, iż kierowca nie był zatrudniony w spółce jest wynikiem niezrozumienia istoty odwołania.

Główny Inspektor Transportu Drogowego bezkrytycznie podzielił ustalenia organu I instancji nie wdając się w ocenę całego materiału dowodowego. Ograniczenie się w przedstawionym wyżej stanie rzeczy do odwołania się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zeznań Z. S. i do dokumentów przewozowych (w których zresztą Z. S. został wskazany jako przewoźnik) i twierdzenie tylko na tej podstawie, iż stroną postępowania jest skarżąca czyni uzasadnionym zarzut naruszania wskazanych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Taki też charakter ma naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. i art. 79 k.p.a. Z akt administracyjnych nie wynika bowiem, by skarżąca była powiadomiona o zamknięciu postępowania i możliwości zapoznania się z aktami. Nie ma też dowodu na to, iż spółka została powiadomiona o przesłuchaniu S. K. i pouczona o treści art. 79 k.p.a. (w związku z przesłuchaniem świadka R. K. takiego pouczenia spółce udzielono).

W tym stanie rzeczy Sąd stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł, jak w pkt I sentencji, w pkt II – zgodnie z art. 152 p.p.s.a. zaś o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.