Wyrok NSA, sygn. akt OSK 1418/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 2a, art. 13 ust. 2b
journal: Dz.U. 2000 nr 71 poz 838
law: Ustawa dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
article: art. 87, art. 93 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 174 pkt 2, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska, Sędziowie NSA Joanna Runge – Lissowska, Jan Paweł Tarno /spr./, Protokolant Urszula Radziuk, po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 lipca 2004 r. sygn. akt III SA/Lu 195/04 w sprawie ze skargi Zbigniewa B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia 24 lutego 2004 r. (...) w przedmiocie kary za przejazd pojazdem ponadnormatywnym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz Zbigniewa B. kwotę 315 /trzysta piętnaście/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

OSK 1418/04

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 2 lipca 2004 r. III SA/Lu 195/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia 24 lutego 2004 r. (...) i utrzymaną nią w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia 8 stycznia 2004 r., (...). Decyzjami tymi wymierzono karę pieniężną Zbigniewowi B., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą "T." Przedsiębiorstwo Transportowo-Handlowe Zbigniew B. w S., za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, co wykazała kontrola przeprowadzona dnia 8 stycznia 2004 r. przez Urząd Celny w K., dokonana w związku z przekroczeniem granicy państwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że wskazane decyzje organów administracji zapadły z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 par. 1 i 80 Kpa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Naruszenia przepisów postępowania Sąd dopatrzył się w tym, że organy nie wykazały, na podstawie jakich uregulowań prawnych dokonano pomiaru dynamicznego obciążenia osi pojazdu, który to pomiar nie może być dowolny, przeprowadzony wyłącznie według kryteriów przyjętych przez organ, ale musi odpowiadać warunkom określonym przez prawo. Sąd uznał, że z protokołu kontroli nie wynika, czy użyta do kontroli waga była prawidłowo ustawiona. Zgodnie z zarządzeniem nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu /Dz.Urz. Miar i Probiernictwa nr 6 poz. 40/, do wyznaczenia obciążenia osi pojazdu stosuje się wagi klasy dokładności 1 i 2, natomiast świadectwo legalizacji wagi użytej wskazuje na klasę dokładności IIII. Zatem dokonany pomiar nie mógł stanowić podstawy do wymierzenia kary. W dalszej części rozważań Sąd zajął się kwestią, czy wymienione zarządzenie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego w świetle art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, dochodząc do wniosku, że nie może ono być uważne za źródło prawa o takim charakterze. Powołane zarządzenie zostało wydane na podstawie art. 8 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. Prawo o miarach /Dz.U. nr 55 poz. 147 ze zm./, który był dwukrotnie nowelizowany, art. 47 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów wykonawczych oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. nr 120 poz. 1268 ze zm./ i art. 11 ustawy z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o organizacji i trybie prac Rady Ministrów, ustawy o działach administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. nr 154 poz. 1800/, które upoważniły Radę Ministrów /ustawa z dnia 22 grudnia 2000 r./, a następnie ministra właściwego do spraw gospodarki /ustawa z dnia 21 grudnia 2001 r./ do wydania rozporządzenia, o którym mowa w tym przepisie. Żaden z organów nie wykonał upoważnienia ustawowego. Z dniem 1 stycznia 2003 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach /Dz.U. nr 63 poz. 636 ze zm./, która upoważniła Ministra właściwego do spraw gospodarki do określenia wymogów metrologicznych przyrządów pomiarowych /a więc kwestii objętych uprzednio art. 8 ustawy z 1993 r./. Rozporządzenie zostało wydane w dniu 10 lutego 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu /Dz.U. nr 35 poz. 316/ i weszło w życie dnia 13 marca 2004 r. Wobec tego, nie było przepisów wykonawczych określających warunki pomiaru, jednakże gdyby nawet ocena ta była nietrafna, to i tak zarządzenie nr 39 mogło obowiązywać do dnia 30 czerwca 2002 r. na mocy art. 51 cytowanej ustawy z dnia 11 listopada 2001 r.- podkreślił Sąd.

W takich okolicznościach sprawy, niezależnie od stwierdzonych nieprawidłowości dyskwalifikujących ustalenia faktyczne, należało uznać, że wobec braku przepisów wykonawczych, metody i warunki, w jakich dokonano pomiarów, były dowolne, uznaniowe i nieobiektywne i nie mogły stanowić podstawy do wymierzenia kary pieniężnej.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Dyrektor Izby Celnej w B., domagając się jego uchylenia w całości i oddalenia skargi z uwzględnieniem kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa sądowego, bądź uchylenia wyroku i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1/ naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 13 ust. 2a i 2b ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. 2000 nr 71 poz. 838 ze zm./ w związku z art. 8 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. Prawo o miarach /Dz.U. nr 55 poz. 248/ w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 marca 2001 r., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu związku pomiędzy ustaleniami faktycznymi poczynionymi w toku przedmiotowego postępowania a normą prawną zawartą w naruszonych przepisach,

2/ naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 par. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ w zw. z art. 7, 8, 9, 77 i 80 Kpa oraz art. 40b ust. 1 ustawy o drogach publicznych, poprzez przyjęcie, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że obowiązek pobrania przedmiotowej kary pieniężnej wynika z art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych i niezastosowanie się organu do tego obowiązku spowodowałoby naruszenie obowiązującego porządku prawnego. Odnośnie zarządzenia nr 39 z 22 grudnia 2000 r., Sąd błędnie uznał, że nie stanowiło źródła prawa powszechnie obowiązującego i nie mogło być podstawą wymierzenia kary, gdyż zostało ono wydane po wejściu w życie Konstytucji RP, na podstawie art. 8 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o miarach, która w wersji obowiązującej do dnia 29 marca 2001 r. dawała Prezesowi Urzędu Miar takie upoważnienie, nie mają więc do niego odniesienia, ani art. 241 ust. 6 Konstytucji, ani art. 75 ust. 1- 4 ustawy z dnia 22 grudnia 2002 r. o zmianie upoważnień ustawowych, gdyż uchylają one moc obowiązującą tylko tych aktów normatywnych, które wydane zostały przed wejściem w życie ustawy zasadniczej. Ustawa z dnia 11 maja 2003 r. Prawo o miarach w art. 29 stwierdza, że do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych prawna kontrola metrologiczna odbywa się na podstawie przepisów dotychczasowych, nie dłużej niż przez rok od dnia jej wejścia w życie, zatem do dnia 1 stycznia 2004 r. Jednakże z art. 27 tej ustawy wynika, że przyrządy pomiarowe zalegalizowane lub uwierzytelnione przed dniem wejścia w życie ustawy i niespełniające wymagań jej przepisów, mogą być nadal legalizowane o ile spełniają wymagania dotychczasowych przepisów, lecz nie dłużej niż przez 10 lat od dnia wejścia w życie ustawy. Natomiast świadectwo legalizacji urządzeń wagowych zostało wydane z dniem 31 października 2001 r., czyli w dacie obowiązywania zarządzenia nr 39. Jeżeli chodzi o ustalenia WSA dotyczące dokładności, polegające na przyjęciu klasy IIII zamiast klasy 1 lub 2, to należy podkreślić, że klasa dokładności wagi przy ważeniu statycznym nie może być odnoszona do klasy dokładności wagi przy ważeniu dynamicznym. Dla wag zainstalowanych na przejściu granicznym w K. i H., klasa dokładności przy ważeniu statycznym wynosi IIII, zaś klasa dokładności przy ważeniu dynamicznym II.

Odpowiadając na skargę kasacyjną Zbigniewa B. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, podkreślając, że w pełni zgadza się z orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, co następuje:

W myśl art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem według art. 183 par. 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko-radcowskim /art. 175 par. 1-3 p.p.s.a/. Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi II instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia.

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

Zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną ich wykładnię zamieszczone w skardze kasacyjnej koncentrują się na zwalczaniu stanowiska Sądu I instancji, przyjmującego, iż zarządzenie Nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2002 r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu /Dz.Urz. Miar i Probiernictwa nr 6 poz. 40/ nie stanowiło źródła powszechnie obowiązującego prawa, a przez to niemożności zastosowania tegoż aktu prawnego w przedmiotowej sprawie przez organy orzekające.

Odnosząc się do tej grupy zarzutów podkreślić należy, iż w dniu 17 października 1997 r. weszła w życie ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Konstytucja jest najważniejszym aktem prawnym w systemie prawa i inne akty prawne muszą być z nią zgodne. Konstytucja z 1997 r. przyjmuje przedmiotowo i podmiotowo zamknięty system źródeł prawa powszechnie obowiązującego przez przyjęcie i wyliczenie form aktów normatywnych oraz podmiotów upoważnionych do ich wydania. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego - por. wyrok z dnia 28 czerwca 2000 r., K 25/99 /OTK 2000 nr 5 poz. 141/. Według art. 87 Konstytucji źródłami prawa są Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia.

Natomiast zgodnie z art. 93 ust. 1 Konstytucji uchwały Rady Ministrów i zarządzenia Prezesa RM i ministrów mają charakter wewnętrzny. Normy aktów prawa wewnętrznego mogą więc obowiązywać tylko jednostki organizacyjne podległe organowi wydającemu ten akt. Akty te natomiast nie mogą stanowić podstawy decyzji wobec obywateli, osób prawnych oraz innych podmiotów /art. 93 ust. 2/. Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku z 28 czerwca 2000 r. nie wypowiedział się co do przepisu art. 241 pkt 6 Konstytucji. Przepis ten bowiem określa, że w terminie 2 lat od dnia wejścia w życie Konstytucji Rada Ministrów ustali, które z uchwał Rady Ministrów oraz zarządzeń ministrów lub innych organów administracji rządowej podjęte lub wydane przed dniem wejścia w życie Konstytucji wymagają stosownie do warunków określonych w art. 87 ust. 1 i art. 92 Konstytucji - zastąpienia ich przez rozporządzenia wydane na podstawie upoważnienia ustawy, której projekt Rada Ministrów miała przedstawić Sejmowi.

Bezsporną okolicznością jest, że w terminie do 17 października 1999 r. stosownie do powołanego przepisu Rada Ministrów nie ustaliła, które zarządzenia ministrów lub innych organów administracji rządowej wymagają zastąpienia przez rozporządzenia. Ani Konstytucja, ani inne przepisy prawa nie określiły, aby wydane zarządzenia utraciły moc prawną po upływie 2 lat od wejścia w życie Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dmą 10 lipca 2001 r. P 4/00 /OTK 2001 nr 5 poz. 126/ stwierdził, że zarządzenia nie utraciły automatycznie mocy prawnej. "Akty te nadal obowiązują do czasu dostosowania ich do przewidzianego w Konstytucji systemu źródeł prawa w drodze legislacji lub w procesie wykładni i stosowania prawa". Zarządzenie nie stanowi zaś źródła powszechnie obowiązującego prawa.

Tym samym przyjęto, iż skoro zarządzenie nie utraciło mocy prawnej z mocy samego prawa, to stało się ono w rozumieniu art. 93 ust. 1 Konstytucji aktem prawa wewnętrznego i jako akt prawa wewnętrznego nie może stanowić podstawy prawnej wydawanej decyzji, a obowiązuje tylko jednostki organizacyjne podległe organowi wydającemu ten akt.

Rozważania powyższe należy odnieść do zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Miar nr 39 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu. Zarządzenie to zostało wydane po wejściu w życie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r. na podstawie delegacji zawartej w art. 8 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. Prawo o miarach /Dz.U. nr 55 poz. 248 ze zm./, która w wersji obowiązującej do 30 marca 2001 r. upoważniała Prezesa Urzędu Miar, do wydania przepisów metrologicznych, określających wymagania jakim powinny odpowiadać przyrządy pomiarowe podlegające kontroli metrologicznej, warunki właściwego stosowania tych przepisów oraz okresy ważności dokonywanych kontroli, jak też określenia metod sprawdzenia zgodności właściwości przyrządów pomiarowych z wymaganiami prawnymi.

Zatem nie mają do przepisów wskazanego wyżej zarządzenia Nr 39 odniesienia zawarte w art. 241 ust. 6 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także unormowania art. 75 ust. 1-4 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych dla wykonania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. nr 120 poz. 1268/, jak też przepis art. 51 ustawy z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz zakresie działania ministrów ustawy o działach administracji rządowej oraz zmianie niektórych ustaw /Dz.U. nr 154 poz. 1800/.

Podkreślić należy, iż system aktów prawa wewnętrznego ma w przeciwieństwie do systemu aktów będących źródłami prawa powszechnie obowiązującego - charakter systemu otwartego, w każdym razie w zakresie podmiotowym. Trzon tego systemu stanowią akty wymienione w art. 93 ust. 1, ale nie ma konstytucyjnego zakazu, by przepisy ustawowe upoważniały także inne podmioty do stanowienia zarządzeń czy uchwał, bądź też nawet aktów inaczej nazwanych, ale też odpowiadających charakterystyce aktu o charakterze wewnętrznym.

Zarazem jednak wszystkie te akty mieścić się muszą w modelu określonym w art. 93 Konstytucji. Przepis ten stanowi bowiem nie tylko podstawę do wydawania uchwał przez Radę Ministrów oraz zarządzeń przez premiera i ministrów, ale też traktowany być musi jako ustanawiający ogólny - i bezwzględnie wiążący - model aktu o charakterze wewnętrznym. Każdy taki akt może więc obowiązywać tylko jednostki organizacyjne podległe organowi wydającemu ten akt /art. 93 ust. 1/, każdy może być wydany tylko na podstawie ustawy /art. 93 ust. 2/, każdy podlega kontroli co do jego zgodności z powszechnie obowiązującym prawem /art. 93 ust. 3/, żaden nie może stanowić podstawy decyzji wobec obywateli, osób prawnych oraz innych podmiotów /art. 93 ust. 2/. Za podstawowy element tego modelu trzeba uznać zakres aktu wewnętrznego, który w żadnym wypadku nie może dotyczyć jakichkolwiek podmiotów, które nie są podległe organowi wydającemu taki akt /porównaj Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 grudnia 1998 r. K 21/98 OTK 1998 nr 7 poz. 116/.

Tym samym uznać należy, iż skoro Prezes Głównego Urzędu Miar na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 8 pkt 1 i 2 ustawy z 3 kwietnia 1993 r. Prawo o miarach wydał zarządzenie Nr 39 z dnia 22 grudnia 2000 r., które skierował do podmiotów ważących pojazdy w ruchu, a przepisy tego zarządzenia nie stanowiły podstawy materialnoprawnej wydawanych w tej sprawie decyzji, tym samym nie budzi wątpliwości składu orzekającego w sprawie, iż powoływane zarządzenie Nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar stanowiło akt o charakterze wewnętrznych. W tych zatem okolicznościach należy skonstatować, iż przepisy tego aktu prawa wewnętrznego obowiązywały organy dokonujące ważenia pojazdów w ruchu w chwili podejmowania zakwestionowanych decyzji, stąd też można było podejmować decyzję w trybie art. 13 ust. 2a i 2b ustawy o drogach publicznych.

Należy zgodzić się tylko z zarzutem skargi kasacyjnej podnoszącym wadliwość stanowiska Sądu I instancji kwestionującego niemożność stosowania przez organy wskazanego zarządzenia Nr 39 z dnia 22 grudnia 2000 r. skoro był to akt prawa wewnętrznego nie stanowiący podstawy materialnoprawnej wydawanych rozstrzygnięć w sprawie. Lecz co do zasady uznać należy, iż Sąd trafnie przyjął, że nie stanowi ono źródła powszechnie obowiązującego prawa.

Jeżeli się również uwzględni fakt, że pod rządami ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. Prawo o miarach, ani Rada Ministrów ani Minister właściwy do spraw gospodarki, nie wydali stosownego rozporządzenia na podstawie art. 8 pkt 1 cyt. ustawy Prawo o miarach, to należy przyjąć, iż omawiane zarządzenie Nr 39 obowiązywało wyłącznie jako akt prawa wewnętrznego. Dopiero z dniem 13 marca 2004 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu /Dz.U. nr 35 poz. 316/ podjęte już na podstawie art. 9 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach. Dopiero to rozporządzenie w świetle uregulowań Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej można uznać za akt prawa powszechnie obowiązującego.

Chociaż więc w chwili podejmowania czynności procesowych dotyczących ważenia pojazdu, organy związane były wewnętrznym zarządzeniem Nr 39, to jednak wszelkie czynności dowodowe zmierzające do wykazania odpowiedzialności za przejazd drogą publiczną pojazdem "nienormatywnym" należało czynić zgodnie z regułami Kodeksu postępowania administracyjnego. Jak trafnie powołał w zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, odpowiedzialność za przejazd drogą publiczną pojazdem "nienormatywnym" jest uzależniona od winy podmiotu dokonującego przejazd. Niewątpliwie wymierzenie kary pieniężnej w takiej sytuacji wymaga dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz jego wszechstronnego rozważenia i oceny w myśl zasad określonych w przepisach art. 7, 77 par. 1 i 80 Kpa.

Niespornym jest, że podstawowym dowodem w tej sprawie jest dowód z oględzin w postaci ważenia pojazdu, z którego należy sporządzić protokół /art. 67 par. 2 pkt 3 Kpa/. Zgodnie z art. 68 par. 1 Kpa protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało kto, kiedy, gdzie i w jakich, czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. Protokół, stosownie do treści art. 68 par. 2 Kpa odczytuje się wszystkim osobom obecnym biorącym udział w czynności urzędowej, które powinny protokół podpisać. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że w protokóle z kontroli pojazdu w tej sprawie, dokonanej w 8 stycznia 2004 r. brak jest elementarnych danych pozwalających na zweryfikowanie tego dowodu i uznanie go za miarodajny do ustalenia stanu faktycznego i rozstrzygnięcia sprawy. Nie wiadomo, który z funkcjonariuszy celnych przeprowadzał powyższe czynności i czy był to funkcjonariusz posiadający do tego uprawnienia, co dodatkowo statuuje przepis art. 40b ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Tylko bowiem osoby upoważnione przez naczelnika urzędu celnego są uprawnione do kontroli pojazdów w zakresie masy, nacisków lub wymiarów. Brak w nim także informacji, jakiej wagi użyto do określenia obciążenia osi pojazdu. Dołączone do akt świadectwo legalizacji wagi nie dowodzi, iż na tej wadze dokonano ważenia.

Natomiast z protokółu tego wynikało, iż domagał się ponownego ważenia z uwagi na już wcześniejszy przejazd przez jedną granicę, na której nie zakwestionowano nienormatywności pojazdu. Organy celne odmawiając ponownego ważenia niezależnie od powyższego, niewątpliwie naruszyły przepisy procesowe, które wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w zaskarżonym wyroku, gdyż zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisów postępowania administracyjnego skutkującym wadliwością decyzji.

Nie można zatem zgodzić się z zarzutami skargi kasacyjnej, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wadliwie ocenił charakter zarządzenia Nr 39. Jako akt prawa wewnętrznego nie mogło ono eliminować ustanowionych przez Kpa, podstawowych reguł prowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie.

Natomiast podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 145 par. 1 pkt 3 p.p.s.a. jest całkowicie niezasadny, ponieważ przepis ten nie został zastosowany w niniejszej sprawie. WSA w Lublinie wydał bowiem zaskarżony wyrok na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a i c" powołanej ustawy. Jak już zostało powiedziane wcześniej NSA, jako sąd kasacyjny nie może wyjść poza granice skargi kasacyjnej. Tym samym błędne sformułowanie w niej podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., uniemożliwia temu Sądowi zbadanie, czy sąd I instancji naruszył przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.