Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 835/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Szczepan Prax Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi Gminy L. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Ś. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły oddala skargę.


UZASADNIENIE

Uchwałą Nr [...] z dnia [...]r. Rada Miasta L. powołała przedstawicieli organu prowadzącego szkołę do składu komisji konkursowej do wyboru kandydata na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej Nr [...] im. [...] w L.

Następnie zarządzeniem Nr [...] z dnia [...]r. Burmistrz Miasta L. powołał Komisję Konkursową do wyboru kandydata na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej Nr [...] im. [...] w L.

Kolejnym zarządzeniem Nr [...] z dnia [...]r. Burmistrz Miasta L. powierzył J. G. stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej Nr [...] im. [...] w L.

W dniu [...]r. Wojewoda Ś. wydał rozstrzygnięcie nadzorcze Nr [...], którym stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta L. Nr [...] z dnia [...]r. w sprawie powołania przedstawicieli organu prowadzącego szkołę do składu komisji konkursowej do wyboru kandydata na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej Nr [...] im. [...] w L.

Kolejnym rozstrzygnięciem nadzorczym Nr [...] z dnia [...] organ nadzoru stwierdził nieważność zarządzenia Burmistrza Miasta L. Nr [...] z dnia [...]r. w sprawie powołania Komisji Konkursowej do wyboru kandydata na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej Nr [...] im. [...] w L. Na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze Gmina L. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (sygn. akt IV SA/Gl 783/04).

Natomiast zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym Nr [...] z dnia [...]r., wydanym na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142 poz. 1591 z późn. zm.) Wojewoda Ś. stwierdził nieważność zarządzenia Burmistrza Miasta L. Nr [...] z dnia [...]r. w sprawie powierzenia J. G. stanowiska dyrektora Szkoły Podstawowej Nr [...] im. [...] w L. jako niezgodnego z art. 36a ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996r. Nr 67, poz. 329 ze zm.).

W motywach rozstrzygnięcia organ nadzoru wskazał, że komisja konkursowa do wyboru kandydata na stanowisko dyrektora została powołana niezgodnie z prawem. Rozstrzygnięciem nadzorczym Nr [...] z dnia [...]r. Wojewoda Ś. stwierdził bowiem nieważność uchwały Rady Miasta L. Nr [...] z dnia [...]r. w sprawie powołania przedstawicieli organu prowadzącego szkołę do komisji konkursowej do wyboru kandydata na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej Nr [...] im. [...] w L. Przedmiotowe rozstrzygnięcie nadzorcze uprawomocniło się, gdyż Rada Miasta L. nie skorzystała ze swojego uprawnienia i nie zaskarżyła go do sądu administracyjnego. Konkurs na stanowisko dyrektora szkoły został więc przeprowadzony przez komisję, której powołanie – ze względu na nieprawidłowy skład – unieważniono. W konsekwencji powierzenie stanowiska dyrektora szkoły nastąpiło z naruszeniem procedury określonej w ustawie o systemie oświaty.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gmina L. domagała się uchylenia rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Ś. z dnia [...]r. zarzucając, że jest ono niezgodne z treścią przepisu art. 36a ust. 5 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty oraz art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.). Zdaniem skarżącej na Burmistrzu Miasta spoczywa obowiązek dostarczania swoich zarządzeń do organu nadzoru tylko w przypadku, gdy na podstawie art. 88 ustawy o samorządzie gminnym organ nadzoru tego zażąda. Dlatego też zarządzenie z dnia [...]r., którego nieważność stwierdzono w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym, zostało przesłane Wojewodzie Ś. dopiero na jego wezwanie. Skarżąca podniosła, że organ nadzorczy stwierdził nieważność tego zarządzenia po prawie trzech miesiącach od daty jego wydania. W międzyczasie zarządzenie to uprawomocniło się i zostało zaakceptowane przez Komisję Rewizyjną Rady Miasta oraz radnych poprzez przyjęcie do wiadomości wszystkich zarządzeń Burmistrza Miasta wydanych w okresie międzysesyjnym od [...] do [...]r.

Nadto skarżąca zarzuciła, ze bezzasadne było powołanie w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie bowiem z przepisem art. 5c pkt 2 ustawy o systemie oświaty zadania i kompetencje organu prowadzącego szkołę w zakresie powołania komisji konkursowej, która wyłania kandydata na stanowisko dyrektora szkoły wykonuje wójt, burmistrz (prezydent miasta). Upoważnienie takie wynika z art. 36a ust. 5 wyżej wymienionej ustawy. Tym samym, zdaniem skarżącej, kompetencje do powołania trzech przedstawicieli komisji należą do organu prowadzącego szkołę, a nie do Rady Miasta.

Skarżąca podniosła również, iż zarządzenie Burmistrza Miasta L. w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły wydane zostało po uprzednim stwierdzeniu przez Kuratorium Oświaty w K., że konkurs został przeprowadzony prawidłowo, zaś zgodnie z art. 36a ust. 3 ustawy o systemie oświaty kandydatowi na stanowisko dyrektora nie można odmówić powierzenia stanowiska, chyba że organ sprawujący nadzór pedagogiczny zgłosił zastrzeżenie.

Do skargi dołączone zostało zarządzenie Nr [...] Burmistrza Miasta L. z dnia [...]r. w sprawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Ś. stwierdzające nieważność zarządzenia Nr [...] Burmistrza Miasta L. z dnia [...]r. w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w L.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i wskazując, że 30-dniowy termin do stwierdzenia nieważności zarządzenia biegnie od dnia jego doręczenia organowi nadzoru.

Odnosząc się zaś do twierdzenia strony skarżącej, że Kuratorium Oświaty w K. stwierdziło prawidłowość przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora szkoły, Wojewoda Ś. wyraził pogląd, iż organ nadzoru pedagogicznego posiada jedynie kompetencje do zgłoszenia w terminie 14 dni od przedstawienia mu kandydata na stanowisko dyrektora umotywowanego zastrzeżenia co do zwycięzcy konkursu. Organ ten nie ma natomiast uprawnienia do ingerowania w przebieg postępowania konkursowego, a co za tym idzie do stwierdzania prawidłowości jego przeprowadzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sądowa kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, przeprowadzona stosownie do uregulowań art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), wykazała bowiem, że rozstrzygnięcie to odpowiada wymogom prawa. Sąd nie dopatrzył się w sprawie takich uchybień organu nadzoru, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi.

Rozpoznając skargę w pierwszej kolejności należało odnieść się do twierdzeń strony skarżącej, że kompetencje do powoływania trzech przedstawicieli organu prowadzącego szkołę do komisji, która wybiera kandydata na stanowisko dyrektora szkoły, należą do burmistrza miasta, a nie do rady gminy.

Sąd nie przychylił się do tego stanowiska strony skarżącej.

Z przepisów ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996r. Nr 67, poz. 329 ze zm.) a szczególnie z uregulowań art. 36 a ust. 5 wynika, że organ prowadzący szkołę powołuje komisję konkursową w składzie: po trzech przedstawicieli organu prowadzącego szkołę i organu sprawującego nadzór pedagogiczny, po dwóch przedstawicieli rady pedagogicznej i rodziców oraz po jednym przedstawicielu zakładowych organizacji związkowych. Zgodnie zaś z art. 5c pkt 2 wskazanej ustawy realizacja zadań wynikających z postanowień art. 36 a ust. 5 tej ustawy należy do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta.

Z unormowania tego nie można wywodzić uprawnienia dla burmistrza miasta do wybierania przedstawicieli organu prowadzącego szkołę do komisji konkursowej dokonującej wyboru kandydata na stanowisko dyrektora szkoły. Czym innym jest bowiem wybór samej komisji konkursowej, a czym innym wybór przedstawicieli organu prowadzącego szkołę do składu takiej komisji. W myśl zasady określonej w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) , do właściwości rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Przepisy ustawy o samorządzie gminnym ani przepisy ustawy o systemie oświaty nie przyznają burmistrzowi uprawnienia do wyznaczenia przedstawicieli reprezentujących organ prowadzący szkołę do składu komisji konkursowej. Wynika z tego, że organem uprawnionym do podejmowania decyzji w tym zakresie jest rada gminy jako organ stanowiący w gminie. Natomiast burmistrz miasta, jako organ wykonawczy, powołuje komisję w składzie zaproponowanym przez powołane do tego przez ustawę o systemie oświaty organy i podmioty.

Kolejną kwestią jaką należało rozważyć było zagadnienie zgodności z przepisami prawa prowadzonego przez stronę skarżącą postępowania w sprawie wyboru kandydata na stanowisko dyrektora szkoły i w konsekwencji, powierzenie tego stanowiska osobie wybranej w drodze konkursu.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z dnia 7.10.1997r. sygn. akt II SA/Wr 795/97 OSS 1998/3/86), że organ gminy jako organ prowadzący szkołę powołuje komisję konkursową dla przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora szkoły w określonym składzie. Oznacza to, że wyznaczeni przez dany podmiot przedstawiciele do składu komisji zastają do niej imiennie powołani. Tym samym przed powołaniem komisji organ winien sprawdzić umocowanie przyszłych członków do reprezentowania organów i podmiotów wymienionych w art. 36 a ust. 5 powoływanej ustawy.

Jak wynika z akt niniejszej sprawy, rozstrzygnięciem nadzorczym Nr [...] z dnia [...]r. Wojewoda Ś. stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta L. Nr [...] z dnia [...]r. w sprawie powołania przedstawicieli organu prowadzącego szkołę do składu komisji konkursowej do wyboru kandydata na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej Nr [...] im. [...] w L.. Rada Gminy nie wniosła skargi do sądu administracyjnego na wyżej wymienione rozstrzygnięcie nadzorcze. Tak więc zarządzenie Burmistrza Miasta L. Nr [...] z dnia [...]r., w sprawie powierzenia J. G. stanowiska dyrektora Szkoły Podstawowej Nr [...] im. [...] w L. utraciło swoją podstawę prawną. Słusznie zatem uznał organ nadzoru, że powierzenie stanowiska dyrektora szkoły nastąpiło z naruszeniem cytowanych wyżej przepisów ustawy o systemie oświaty.

Istotne znaczenie w sprawie ma również fakt, że rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność zarządzenia w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły zostało wydane po upływie terminu do zaskarżenia wcześniejszego rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność uchwały Rady Miasta L. w sprawie powołania przedstawicieli organu prowadzącego szkołę do składu komisji konkursowej do wyboru kandydata na stanowisko dyrektora szkoły.

W skardze podniesiony został również zarzut, że zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym stwierdzono nieważność zarządzenia, które było już prawomocne. Zarzut ten nie jest uzasadniony. Na organie nadzoru spoczywa bowiem obowiązek stwierdzenia nieważności uchwał lub zarządzeń, które w sposób istotny naruszają prawo. Rozstrzygnięcia nadzorcze wydawane w tym przedmiocie mają charakter czysto deklaratoryjny.

Z powyższego wynika, że każde zarządzenie burmistrza miasta, dotknięte wadami prawnymi jest nieważne od dnia jego wydania, bez względu na termin stwierdzenia nieważności przez organ nadzoru (wyrok NSA z dnia 16 września 2003r., sygn. akt: II SA/Wr 854/03, OSS 2004/2/43).

Art. 90 ustawy o samorządzie gminnym określa termin dostarczania wojewodzie uchwał i zarządzeń porządkowych organów gminy. Łącznie z art. 91 przepisy te wyznaczają procedurę stwierdzania nieważności tych szczególnego rodzaju aktów prawnych wydawanych przez organy gminy. Nie oznacza to jednak, że pozostałe zarządzenia nie podlegają nadzorowi pod względem legalności. Z treści art. 90 i art. 91 ustawy o samorządzie gminnym nie można bowiem wywieść, że zarządzenia burmistrza, poza porządkowymi, nie podlegają nadzorowi. W tym stanie rzeczy należy zgodzić się ze stanowiskiem Wojewody Ś., że trzydziestodniowy termin do stwierdzenia nieważności zarządzenia burmistrza miasta biegnie od dnia doręczenia tego zarządzenia organowi nadzoru, bez względu na to ile czasu upłynęło od dnia wydania zarządzenia.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie narusza przepisów prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.