Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1391/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 151 a § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 138 § 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 lutego 2023 r. sprawy ze sprzeciwu E. sp. z o.o. z siedzibą w [...] i H. sp. z o.o. z siedzibą w [...] od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 26 lipca 2022 r. nr SKO.4170/19/2022 w przedmiocie odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz Strony skarżącej E. sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 597 zł /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz Strony skarżącej H. sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 580 zł /słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; IV. zarządza zwrot od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz Strony skarżącej H. sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwoty 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem nadpłaconego wpisu sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "Kolegium", "SKO", "Organ odwoławczy", "Organ II instancji") z 26 lipca 2022 r., nr SKO.4170/19/2022 wydana w przedmiocie odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia.

W podstawie prawnej wydanego rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 735; dalej: "k.p.a.").

Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu.

Wnioskiem z 29 kwietnia 2019 r. Spółka O. Sp. z o.o. zwróciła się do Wójta Gminy [...] (dalej: "Organ I instancji", "Wójt") o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia pod nazwą: "Modernizacja biogazowni rolniczej w miejscowości S., gmina [...] na działkach nr [...] i nr [...]".

W związku z ustaleniem, że ww. przedsięwzięcie zalicza się do grupy przedsięwzięć, dla których przeprowadzenie procedury oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko może być wymagane, Wójt Gminy [...] wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...], Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w [...] o wydanie opinii o potrzebie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia.

W odpowiedzi Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] oraz Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] uznali, że istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, natomiast Dyrektor Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w [...] uznał, że przeprowadzenie takiej oceny nie jest potrzebne.

Po analizie zgromadzonych dokumentów oraz biorąc pod uwagę uzyskane opinie oraz uwzględniając położenie przedsięwzięcia na terenie ochrony pośredniej ujęcia wody oraz wynikające z niego zakazy nałożone rozporządzeniem Nr 13/2015 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z 24 lipca 2015 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej G. S.A., zlokalizowanego w miejscowości S. (Dz.U. Woj. Podk. z 2015 r., poz. 2256 ze zm.), Wójt postanowieniem z [...] lipca 2019 r. nr [...] nałożył na Inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, określając zakres tego raportu.

Z kolei postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] zawieszono postępowanie do czasu przedłożenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

W dniu 16 września 2019 r. Wnioskodawca przedłożył raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, opracowany przez M. O. wraz z zespołem B.

W sporządzonym raporcie Inwestor przedstawił warianty przedsięwzięcia:

– wariant I inwestycyjny - proponowany przez wnioskodawcę do realizacji;

– wariant II "alternatywny";

– wariant - niepodejmowania przedsięwzięcia: w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia teren, na którym planowane jest przedmiotowe przedsięwzięcie pozostałby w dotychczasowym sposobie użytkowania. Zaniechanie przebudowy i modernizacji biogazowni uniemożliwi wprowadzenie nowoczesnych rozwiązań techniczno-technologicznych, dzięki którym biogazownia miałaby możliwość zagospodarowania bioodpadów i UPPZ.

Wariant II "alternatywny" przedsięwzięcia: wariant zakłada realizację przedsięwzięcia w oparciu o założenia wariantu I bez:

– instalacji do produkcji biometanu i wtłaczania go do sieci gazowej, co nie jest wskazane z punktu widzenia rozwoju przedsiębiorstwa i możliwości przesyłania biometanu do okolicznych zakładów przemysłowych czy też tworzenia klastrów energii (porozumień),

– lokalizacji linii do pasteryzacji w nowej hali, co wiązałoby się z koniecznością dodatkowych prac budowlanych, gdyż wariant ten zwiększyłby koszty inwestycyjne oraz wiązałby się z większą ingerencją w teren Zakładu.

Wariant I inwestycyjny - proponowany do realizacji zakłada, że planowane przedsięwzięcie realizowane będzie na działkach nr ewid. [...] i [...] o łącznej powierzchni ok. 2,4 ha. Obecnie na działce nr [...] zlokalizowane są wszystkie obiekty istniejącej biogazowni, działka nr [...] jest niezabudowana. W ramach zadania, na terenie eksploatowanej biogazowni inwestor planuje etapami: w I etapie:

– zmianę stosowanych substratów,

– rozbudowę układu pasteryzacji do substratów stanowiących UPPZ kat.3 oraz odpadów płynnych i stałych,

w II etapie - wymianę aligatora do podawania substratów stałych,

w III etapie - instalację do uszlachetniania biogazu i produkcji biometanu z przyłączem gazowym

w IV etapie budowę zbiornika magazynowego na poferment do 10.000 m³ z infrastrukturą.

Produkcja biogazu odbywać się będzie w wyniku beztlenowej mokrej fermentacji metanowej surowców rolniczych, odpadów biodegradowalnych i produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, tj. rocznie około 50.000 Mg substratów. Dzienna ilość substratów stanowiących wsad nie przekroczy łącznie137 Mg. Praca instalacji w zakresie produkcji biogazu nie zmieni się, fermentacja substratów w celu wytworzenia biogazu będzie zachodziła 7 dni w tygodniu, 24 godz./dobę. Dostawa surowców prowadzona będzie jedynie w porze dnia, tj.: od godziny 6.00 do 22.00. Substraty do biogazowni będą dowożone pojazdami specjalistycznymi tj. cysternami (w przypadku substratów, odpadów płynnych) lub naczepami tj. łódkami (w przypadku transportu substratów lub odpadów w formie stałej). Pojazdy będą szczelne (cysterny) w przypadku przewożenia materiałów sypkich na łódkach zostaną zastosowane przykrycia (plandeką, brezentem, lub innym materiałem). Surowce w biogazowni będą zważone na wadze najazdowej a następnie kierowane do właściwych punktów przyjęć tj.: substraty wymagające procesu pasteryzacji, tj. UPPZ oraz odpady wymagające pasteryzacji (posiadające w swoim składzie produkty zwierzęce) będą kierowane do punktu przyjęć w zamkniętej hali, w której zostanie urządzona linia pasteryzacji, następnie kierowane będą rurociągami tłocznymi do 2 pasteryzatorów, gdzie prowadzony będzie proces pasteryzacji, który pozwoli na pozbycie się drobnoustrojów z materiałów odzwierzęcych i polegać będzie na podgrzaniu zawartości pasteryzatora do temperatury 70 ° C i przetrzymanie tych materiałów w tej temperaturze przez 60 minut. Cały proces pasteryzacji będzie prowadzony w zamkniętej hali, która zostanie wyposażona dodatkowo w scentralizowany system odprowadzania powietrza z hali zakończony biofiltrem, w celu eliminacji uciążliwości zapachowych. Pozbawiony drobnoustrojów surowiec po pasteryzacji tłoczony będzie do pompowni i dalej do zbiorników fermentacji.

Proces fermentacji będzie prowadzony w dwóch zbiornikach fermentacyjnych i fermentacji wtórnej, dodatkowo biogaz będzie pozyskiwany z istniejącego zbiornika magazynowego. Wyprodukowany biogaz, przed dostarczeniem do kogeneratora będzie oczyszczany z siarkowodoru i osuszany. Następnie biogaz będzie kierowany do spalenia w agregacie kogeneracyjnym wytwarzającym jednocześnie prąd i ciepło. W przypadku awarii agregatu biogaz spalany będzie w pochodni. Wyprodukowana energia elektryczna poprzez stację będzie kierowana do sieci energetycznej, a wytworzone ciepło będzie zawracane przez węzeł cieplny do ogrzewania pasteryzatorów oraz komór fermentacyjnych. Inwestor planuje instalacje do uszlachetniania biogazu umożliwiającej oczyszczenie biogazu i wtłoczenie go do sieci gazowej zewnętrznego operatora. Projektowana instalacja do uszlachetniania biogazu będzie typu kontenerowego. Technologia uszlachetniania będzie oparta o metodę membranową, bez stosowania chemikaliów. W trakcie procesu fermentacji poza biogazem powstanie masa pofermentacyjna, która ze zbiorników fermentacyjnych będzie kierowana do istniejącego i planowanego zbiornika magazynowego na poferment. Głównym źródłem hałasu na etapie realizacji zadania będzie praca maszyn i urządzeń budowlanych, montażowych oraz poruszające się pojazdy transportowe. Oddziaływanie to będzie miało charakter lokalny i ustanie po zakończeniu prac budowlanych.

Po oddaniu do użytkowania planowanego przedsięwzięcia źródłami hałasu z biogazowni będą: pompy substratów, masy fermentacyjnej i pofermentacyjnej zainstalowane w budynku technicznym biogazowni tj. stacji pomp, praca agregatu prądotwórczego, wentylacja pomieszczenia technicznego, gdzie znajduje się agregat prądotwórczy, transport samochodowy. Najbliższe tereny chronione pod względem akustycznym w rejonie przedsięwzięcia określone zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 112) to tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, zlokalizowane w odległości ok. 750 m w kierunku południowym i zlokalizowane w odległości ok. 760 m w kierunku wschodnim. Z przeprowadzonej analizy akustycznej wynika, że wartości dopuszczalnych poziomów w porze dnia oraz w porze nocy nie będą przekroczone.

Wody opadowo-roztopowe z placów, dróg, ciągów komunikacyjnych oraz dachów budynków i czasz zbiorników kubaturowych są ujęte w system kanalizacji deszczowej wyposażonej w separator węglowodorów ropopochodnych zintegrowany z piaskownikiem a następnie odprowadzane do zewnętrznej kanalizacji. W procesie technologicznym nie będą powstawać ścieki przemysłowe. Odcieki z silosów przeznaczonych na substrat będą przechwytywane i zawracane do procesu fermentacji. Zbiorniki fermentacyjne są połączone ze sobą szczelnym układem rurociągów technologicznych, umożliwiającym na wypadek awarii przepompowanie substratu. Zbiornik zostanie połączony układem rurociągów technologicznych z istniejącym zbiornikiem na poferment, umożliwiającym na wypadek awarii lub konserwacji przepompowanie masy, z jednego zbiornika pofermentacyjnego do drugiego.

W hali linii pasteryzacji zamontowany zostanie system dezynfekcji (czyszczenia) oraz zostanie wykonana kanalizacja techniczna do przejmowania odcieków powstających z czyszczonych posadzek, które będą zawracane do pasteryzacji a dalej do produkcji biogazu. Proces fermentacji beztlenowej prowadzony będzie w szczelnych komorach. Biogaz, przed dostarczeniem do kogeneratora będzie oczyszczany z siarkowodoru przy wykorzystaniu filtra z węglem aktywnym oraz osuszany. Odsiarczenie biogazu zredukuje siarkowodór o ok. 95%. Dla potrzeb odprowadzania powietrza z hali zostanie wykonany nowy układ wentylacji, w ciągu którego będzie zamontowany biofiltr typu zamkniętego o skuteczności redukcji odorów na poziomie min. 90%. Złoże biofiltra będzie wymienianie z częstotliwością ok. 1 raz w roku. Istniejące wyciągi hali zostaną zaślepione, w przypadku awarii agregatu biogaz spalany w pochodni. Zbiornik magazynowy pofermentu, zbiornik przedfermentacyjny będą przykryte z góry gazoszczelną membraną. Zbiornik pofermentacyjny oraz zbiornik na przygotowanie substratu posiadają zamykane pokrywy i są otwierane wyłącznie na czas załadunku/rozładunku. Silosy magazynowe będą przykryte brezentem. Powstające w instalacji odcieki są transportowane do procesu przy pomocy szczelnych połączeń. Masa pofermentacyjna magazynowana będzie w szczelnych, zamkniętych zbiornikach.

Działania związane z prowadzeniem prac budowlanych oraz działania związane z eksploatacją instalacji skutkować będą wytwarzaniem odpadów. Przy gospodarowaniu odpadami w trakcie realizacji, eksploatacji i likwidacji przedsięwzięcia przestrzegane będą ogólne zasady wynikające z ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. 2019 r., poz. 701 ze zm.). Wytworzone na terenie przedsięwzięcia odpady będą segregowane oraz magazynowane w wydzielonym, oznakowanym miejscu, a następnie przekazywane do odzysku lub unieszkodliwiania. Odpady przyjmowane na teren biogazowni nie będą magazynowane, będą one trafiać bezpośrednio do procesu produkcyjnego. Surowce typu: kiszonka kukurydzy, kiszonka traw będą magazynowane w istniejących silosach. W ramach przedsięwzięcia przewidziano ponowne wykorzystanie wody powstającej w procesie uszlachetniania biogazu i jej zawrócenie do procesu fermentacji. Zbiorniki do gromadzenia substratów, masy fermentacyjnej i pofermentacyjnej są wyposażone w czujniki pomiaru poziomu cieczy.

W toku postępowania Organ I instancji zapewnił udział społeczeństwa w prowadzonym postępowaniu. W trakcie postępowania do urzędu wpłynęły uwagi, wnioski, protesty związane z przedmiotem przedsięwzięcia. Protesty i sprzeciw do inwestycji złożyli: C. w [...], Sołtys wsi S. z mieszkańcami, E. M. z mieszkańcami L., Sołtys wsi P. z mieszkańcami, NSZZ Pracowników, NSZZ Solidarność – G., Dom Dziennego Pobytu w [...], Szkoła Podstawowa w [...].

Protesty i sprzeciw inwestycji wniesione przez społeczeństwo dotyczyły głównie uciążliwości zapachowych, obawy przed stosowaniem nowych surowców do produkcji biogazu, obniżenia wartości gruntów, zagrożenia dla zdrowia pracowników, obawami przed możliwością zanieczyszczenia wód podziemnych, uciążliwości związanych z ruchem pojazdów dostarczających substraty oraz wywożących produkty z biogazowni.

Natomiast uwagi do raportu złożyli: "H." Sp. z o.o. oraz G. S.A., przedkładając prywatne opracowanie dotyczące raportu sporządzone przez Pracownię Inwestycyjno - Projektową [...]. "H." i G. S.A. W uwagach dotyczących raportu wskazali, że raport zakłada, że rozbudowa zakładu nie wpłynie na pogorszenie jakości wód podziemnych, a biogazownia w stosunku do jakości wód będzie neutralna. Powyższe stwierdzenia nie są dokonane w oparciu o aktualne badania. Wyniki badań dałyby odpowiedź czy istnieje ryzyko rzeczywistego lub potencjalnego wpływu inwestycji na środowisko w tym na wody podziemne. Z raportem zapoznali się również: Miejski Zakład Komunalny Sp. z o.o. i S. Sp. z o.o. Inwestor otrzymał kopię ww. dokumentów i złożył wyjaśnienia z dokumentacją, odnoszącą się do protestów, uwag wniesionych w okresie z udziałem społeczeństwa.

Biorąc po uwagę protesty, uwagi mieszkańców, zakładów pracy z terenu Gminy [...] i Miasta Gminy [...], Organ I instancji uznał że, niezbędna jest analiza zgromadzonego materiału dowodowego przez specjalistę z zakresu ochrony środowiska i postanowieniem z 22 stycznia 2020 r. dopuścił dowód z opinii biegłego z ochrony środowiska. Opinię tę sporządziła Kancelaria Radców Prawnych [...], którą przedłożyła do organu w dniu 10 listopada 2020 r. Z opinią zapoznali się pełnomocnicy: O. Sp. z o. o. i S. Sp. z o.o. Zespół ekspertów w opinii eksperckiej przeanalizował zebrany materiał dowodowy, odniósł się do uwag wniesionych w czasie postępowania z udziałem społeczeństwa. W ocenie autorów ekspertyzy przedłożony raport nie pozwala na wykluczenie negatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na wody podziemne. Autorzy opinii wykazali że:

– brak aktualnych informacji co do warunków hydro-geologicznych terenu, w oparciu o te informacje inwestor powinien dokonać analizy w zakresie wpływu na środowisko gruntowo - wodne planowanego sposobu i organizacji robót budowlanych, w tym wskazania ewentualnych działań minimalizujących oddziaływania dla tego etapu inwestycji oraz dokonać oceny i analizy pod kątem możliwości posadowienia ław fundamentowych pod nowe obiekty w kontekście negatywnego wpływu inwestycji na wody podziemne;

– brak analiz i skutecznych rozwiązań monitorujących pracę instalacji, które pozwolą na wykrycie awarii mogących doprowadzić do zanieczyszczenia ziemi i wód;

– brak analiz i propozycji działań na wypadek awarii, które skutecznie zabezpieczą środowisko przed zanieczyszczeniem, w szczególności przed zanieczyszczeniem wód podziemnych;

– brak informacji o ryzyku wystąpienia poważnych awarii lub katastrof naturalnych i budowlanych w oparciu o wiedzę naukową.

Do sporządzonej ekspertyzy uwagi i wyjaśnienia złożyła pisemnie O. Sp. z o. o., natomiast wnioski złożyła spółka S. Sp. z o.o.

Wniesione pisma, organ przekazał wykonawcy opinii celem odniesienia się do wniesionych uwag i wniosków.

Wyjaśnienia do uwag i wniosków wykonawca opinii złożył w dniu 23 grudnia 2020r. Z kolei w dniu 4 stycznia 2021 r. wpłynęło pismo pełnomocnika Spółki O. sp. z o.o. z odpowiedzią na uwagi podnoszone przez biegłego w opinii.

Po tak przeprowadzonym postępowaniu, Wójt Gminy [...] decyzją z [...] lutego 2021 r. nr [...] odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań na realizację ww. przedsięwzięcia.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył pełnomocnik O. Sp. z o. o.

Po rozpoznaniu złożonego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie decyzją z [...] maja 2021 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji.

W trakcie ponownego rozpoznawania sprawy, Organ I instancji biorąc pod uwagę, że planowana inwestycja położona jest na terenie objętym szczególną ochroną wód podziemnych a rozbudowa biogazowni wiąże się ze stosowaniem nowych substratów do produkcji biogazu, tj. ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego (UPPZ), których stosowanie na biogazowni objęte jest nadzorem powiatowego lekarza weterynarii uznał, że jej eksploatacja stwarzać może duże zagrożenie dla środowiska naturalnego, w tym w szczególności dla wód podziemnych i postanowieniem z 7 września 2021 r. dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu hydrogeologii w celu oceny ryzyka zagrożenia dla wód podziemnych związanych z modernizacją i rozbudową biogazowni, gdyż woda z uwagi na swoje właściwości użytkowe oraz dobrą jakość ma strategiczne znaczenie dla zaopatrzenia ludności w wodę do spożycia i jest podstawowym surowcem do produkcji swoich wyrobów przez zakłady produkcyjne, tj. H." i "G.", co w ocenie Organu I instancji wymaga szczególnej ochrony.

Ekspertyzę hydrogeologiczną wykonało H. - Biuro [...] w [...]. Z ekspertyzy wynika, że woda podziemna z rejonu biogazowni płynie w kierunku studni S-4, będącej własnością G. S.A., a czas przepływu jest szacowany w przedziale 1-3 lat w zależności od wielkości poboru. Zagrożona również może być studnia S-3 również będąca własnością G. S.A.

Mając powyższe na uwadze, Wójt Gminy [...] postanowieniem z 19 października 2021 r. uznał za stronę postępowania G. S.A., natomiast postanowieniem z 7 grudnia 2021 r. Wójt dopuścił do udziału w prowadzonym postępowaniu na prawach strony "H." Sp. z o.o.

Następnie pełnomocnik "H." Sp. z o.o. przedstawił swoje stanowisko dotyczące sporządzonej opinii hydrogeologicznej. Autor ekspertyzy hydrogeologicznej pismem z 29 stycznia 2022 r. odniósł się do uwag wniesionych przez Kancelarię Radcy Prawnego [...] do sporządzonej ekspertyzy.

W toku prowadzonego postępowania do Organu I instancji wpłynęło pismo od Prezesa Zarządu O. Sp. z o.o. informujące o zmianie nazwy wnioskodawcy z O. Sp. z o.o. na E. Sp. z o.o.

Po tak przeprowadzonym postępowaniu, Wójt Gminy [...] decyzją z 23 lutego 2022 r. nr WSOS.6220.7.2019/153 ponownie odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pod nazwą: "Modernizacja biogazowni rolniczej w miejscowości S., gmina [...] na działkach nr [...] i [...]".

W uzasadnieniu Organ I instancji wyjaśnił, że po analizie zebranego materiału dowodowego uznał, że realizacja zamierzonego przedsięwzięcia wpłynie negatywnie na wody podziemne i jakość życia lokalnej społeczności. Zaproponowane przez wnioskodawcę rozwiązania chroniące środowisko oraz złożone wyjaśnienia w toku postępowania nie gwarantują, że przedsięwzięcie nie będzie wpływać negatywnie na środowisko, szczególnie na chronione wody podziemne i jakość życia lokalnej społeczności. Po dokonanej analizie raportu o oddziaływaniu na środowisko, jego uzupełnień, wyjaśnień złożonych przez Inwestora oraz po analizie opinii eksperckich sporządzonych w toku prowadzonego postępowania, Organ I instancji wyjaśnił, że nie można wykluczyć tego, że planowane przedsięwzięcie nie będzie oddziaływać negatywnie na środowisko. Autorzy ekspertyz również nie wykluczają negatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Biegły w opinii hydrogeologicznej wskazał, że sporządzona ekspertyza odnosi się do oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na stan wód podziemnych (eksploatowanych w sąsiedztwie), jednak nie wyklucza innych możliwych oddziaływań, w tym w szczególności odorowych i hałasu, jednocześnie wskazał, że mogą one być istotne.

Wójt wyjaśnił, że w trakcie postępowania społeczność lokalna składała liczne protesty i uwagi do inwestycji. W sposób jednoznaczny i negatywny wypowiedziała się na temat planowanego przedsięwzięcia. Zgłaszane przez społeczeństwo obawy są związane planowaną rozbudową biogazowni. Warunki realizacji ww. przedsięwzięcia uzgodnił Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] i zaopiniował pozytywnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] zgodnie zakresem swoich kompetencji.

Wójt Gminy [...] analizując potencjalny negatywny wpływ biogazowni na wody podziemne wskazał, że musi uwzględnić ryzyko (nawet gdyby było ono nieduże) wystąpienia poważnej awarii będącej skutkiem działania siły wyższej, katastrofy naturalnej a nawet działań zbrojnych. Przedstawiona propozycja zabezpieczenia dotyczy projektowanego zbiornika magazynowego na poferment. W przypadku poważnej awarii i wycieku 10000 m³ pofermentu nastąpi zanieczyszczenie terenu i przeniknięcie zanieczyszczeń do warstw wodonośnych. Ponadto, brak informacji o zabezpieczeniach w przypadku rozszczelnienia i wycieku innych zbiorników np.: fermentacyjnych, zbiorników magazynowych buforowych. Rozszczelnienie zbiorników i wyciek odcieków pofermentacyjnych do gruntu będzie skutkować zanieczyszczeniem wód podziemnych. Naturalna podatność poziomu wodonośnego na zanieczyszczenia z poziomu terenu jest w tej lokalizacji wysoka i wynosi zaledwie 5-10 lat.

Zdaniem Wójta nie można również wykluczyć zanieczyszczenia powierzchni przepuszczalnych w wyniku odprowadzenia wód opadowych i roztopowych do gruntu. Istniejąca i planowana sieć piezometrów pozwala wprawdzie na bieżącą kontrolę stanu wód podziemnych, jednak w przypadku stwierdzenia zanieczyszczenia tych wód nie ma możliwości technicznych wykonania działań, które przywróciłyby ich właściwą jakość. Zanieczyszczenie wód podziemnych wywoła bezpowrotne skutki w postaci braku możliwości korzystania z wód podziemnych a w konsekwencji likwidacji istniejących zakładów, w tym w pierwszej kolejności B., następnie producenta Żywności "H.", ponadto uniemożliwi zaopatrzenie w wodę mieszkańców [...].

Wójt stwierdził, że podejmując decyzję w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia musi porównać potencjalne korzyści z realizacji tego przedsięwzięcia z możliwymi szkodami dla środowiska naturalnego.

W ocenie Wójta w przedmiotowej sprawie szkody dla środowiska mogą być niemożliwe do naprawienia i osiągnąć rozmiary katastrofy ekologicznej. Zdaniem Organu I instancji rozważając kwestie oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko i zdrowie ludzi należy mieć na uwadze zasadę przezorności - zasada prawa unijnego (art. 191 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej), która jako tzw. ogólna zasada powinna być uwzględniana przy interpretacji wszystkich przepisów ochrony środowiska oraz przy podejmowaniu decyzji w sprawach administracyjnych związanych z ochroną środowiska. Zasada ta wymaga, aby wszelkie prawdopodobieństwo wystąpienia negatywnych skutków traktować, jak pewność ich wystąpienia. Kierując się zasadą przezorności na płaszczyźnie ocen środowiskowych należy przyjąć, że działania których skutki są niepewne, wątpliwe lub ryzykowne należy uznać za znaczące.

Od powyższej decyzji E. sp. z o.o. z siedzibą w [...] reprezentowana przez pełnomocnika wniosła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji. W odwołaniu Spółka zarzuciła naruszenie art. 65 ust. 1 w zw. z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2021 r., poz. 247; dalej: "u.o.o.ś.") w zw. z art. 12 w zw. z art. 35 § 1-3 k.p.a.; art. 80 ust. 1 u.o.o.ś. w zw. z art. 12 k.p.a.; art. 12 w zw. z art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 8 k.p.a.; art. 77 ust. 1 pkt 4 u.o.o.ś. w zw. z art. 84 k.p.a.; art. 28 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3a u.o.o.ś.; art. 124 w zw. z art. 8 ust. 1 w zw. z art. 9 w zw. z art. 10 w zw. z art. 12 k.p.a.; art. 7 i art. 77a k.p.a.; art. 80 k.p.a.

W wyniku rozpoznania odwołania Spółki, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie opisaną na wstępie decyzją z 26 lipca 2022 r., nr SKO.4170/19/2022 uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją uznaniową, co oznacza, że organ właściwy do wydania decyzji powinien przeprowadzić postępowanie przewidziane przepisami powołanej ustawy i jest zobligowany wydać tę decyzję, jeżeli Inwestor spełni wymagania wynikające z przepisów u.o.o.ś. Przesłanki wydania decyzji negatywnej, tzn. o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia zostały określone przez ustawodawcę w u.o.o.ś. enumeratywnie.

W ocenie Organu odwoławczego, przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentacja Organu I instancji uzasadniająca przyczyny wydania decyzji odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia jest ogólnikowa, a ponadto nie poparta w sposób dostateczny konkretnymi przepisami prawa. Stawiane przez Wójta tezy w znacznej mierze nie korespondują z przepisami materialnoprawnymi stanowiącymi podstawę wydanego rozstrzygnięcia. Zdaniem Organu II instancji wnioski Wójta, co do braku możliwości ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia w kształcie proponowanym przez Inwestora, jak również wydaną w sprawie decyzję - należy uznać za co najmniej przedwczesne.

Zdaniem Kolegium dokonana ocena materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, dowiodła, że żadna z ww. przesłanek nie zaistniała, w konsekwencji czego stanowisko organu należy uznać za nieuzasadnione. Kolegium wyjaśniło, że dla przedmiotowej sprawy istotnym jest fakt, że zgodnie z art. 79 ust. 1 u.o.o.ś. przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

W ocenie SKO w przedmiotowej sprawie uzasadnienie zaskarżonej decyzji poza hipotetycznym przyjęciem, że planowana inwestycja może w przyszłości negatywnie oddziaływać na środowisko nie odnosi się w sposób szczegółowy do zgromadzonego materiału dowodowego, w tym również do istotnej dla sprawy treści opinii hydrogeologicznej, sporządzonej przez powołanego w sprawie biegłego. Organ nie dokonał rzetelnej, merytorycznej konfrontacji danych zawartych w raporcie z treścią sporządzonej w sprawie opinii biegłego, co jest szczególnie istotne, gdyż raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przysługuje szczególna wartość dowodowa, wynikająca z kompleksowego charakteru analizy przedsięwzięcia i jego wpływu na środowisko. W postępowaniu środowiskowym raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest zasadniczym dowodem w sprawie. Raport jest sporządzany przez osoby posiadające wiedzę specjalistyczną i jego zadaniem jest przedstawienie prognozowanego (szacowanego) wpływu na środowisko w sposób uzasadniony merytorycznie, m.in. w oparciu o ocenę wagi poszczególnych źródeł oddziaływania oraz skutków w środowisku takiej działalności. Raport nie jest dokumentem urzędowym (w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a.) i podlega ocenie organu prowadzącego postępowanie środowiskowe w świetle zasady swobodnej oceny dowodów (zgodnie z dyspozycją art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Weryfikacja tego raportu jest oceną dokonywaną przez Organ właściwy do wydania decyzji środowiskowej i organy współdziałające, mającą odpowiedzieć na pytanie, czy przedstawiony dokument zawiera wszystkie ustawowo wymagane elementy, a także, czy zawarte w nim informacje są prawdziwe i rzetelne. W przypadku, gdy raport nie spełnia wymagań prawdziwości i rzetelności, Organ powinien dokonać odpowiednich ustaleń w ramach postępowania wyjaśniającego, jednak w przedmiotowej sprawie Organ I instancji w konkluzji swoich twierdzeń zawartych w uzasadnieniu postanowienia, pomijając konieczność konfrontacji zajętego stanowiska z przepisami ustawy określającymi podstawy dla wydania decyzji negatywnej, tzn. o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia, stwierdził jedynie lakonicznie, że podejmując decyzję w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia Wójt Gminy musi porównać potencjalne korzyści z realizacji tego przedsięwzięcia z możliwymi szkodami dla środowiska naturalnego, natomiast szkody dla środowiska mogą być niemożliwe do naprawienia i osiągnąć rozmiary katastrofy ekologicznej.

W ocenie Kolegium stawiane przez Organ I instancji tezy, co do negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko, są oparte na założeniach, które mają charakter hipotetyczny, wynikający z przyjęcia ryzyka, które jest oceniane przez sam Organ jako jedynie potencjalne, a nie realne. Organ opiera decyzję o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia o zasadę przezorności, jednak zdaniem Kolegium przejawem realizacji zasady przezorności jest ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia, których celem jest określenie optymalnych warunków zapewniających ochronę środowiska przy realizacji danego przedsięwzięcia. Zatem organ właściwy do wydania decyzji powinien przeprowadzić postępowanie przewidziane przepisami ustawy i jest zobligowany wydać decyzję ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia, jeżeli inwestor spełnia wymagania określone przepisami ustawy.

Podsumowując SKO stwierdziło, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wyjaśnia w sposób dostateczny jaka konkretnie przyczyna (poparta konkretną podstawą merytoryczną) przesądziła o wydaniu przez Wójta decyzji odmownej. W uzasadnieniu decyzji zabrakło również wykazania, na podstawie jakich dowodów uznał, że planowana inwestycja będzie skutkować negatywnym, ponadnormatywnym oddziaływaniem na poszczególne wskazane w decyzji elementy środowiska, w tym w szczególności na wody podziemne w otoczeniu biogazowi. W ocenie Organu odwoławczego, Wójt naruszył przepisy art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107§ 1 i § 3 k.p.a. Dodatkowo Organ I instancji ponownie przeprowadzając postępowanie w sprawie, nie zastosował się do wskazań, co do dalszego sposobu postępowania zawartych w decyzji Kolegium z [...] maja 2021 r., w którym wskazano, jakie czynności powinien podjąć organ w celu prawidłowego rzetelnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w procedurze oceny oddziaływania inwestycji na środowisko oraz wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia.

W ocenie SKO charakter popełnionych przez Wójta uchybień, ich wpływ na rozstrzygnięcie oraz konieczność ponownego wyjaśnienia sprawy - z uwzględnieniem konieczności respektowania zasady wyrażonej w art. 15 k.p.a. obligował Organ odwoławczy do zastosowania normy procesowej przewidzianej w art. 138 § 2 k.p.a.

Organ II instancji zalecił, aby ponownie przeprowadzając postępowanie, Organ I instancji dokonał szczegółowej, całościowej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, przede wszystkim oceniając przedłożony w sprawie Raport oraz uzgodnienie RDOŚ i opinię PPIS i RZGW. W przypadku, gdy organ uzna, że raport oddziaływania na środowisko spełnia ustawowe wymogi to powinien podlegać ocenie jako dowód. Natomiast w sytuacji zastrzeżeń wobec przedłożonego Raportu, organ winien przedstawić kompletną analizę uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontraport), sporządzony przez specjalistów, której wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do zawartych w raporcie.

Od powyższej decyzji sprzeciwy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnieśli: Gmina [...], "H." sp. z o.o. z siedzibą w [...] reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego oraz E. sp. z o.o. z siedzibą w [...] reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego.

W złożonym sprzeciwie "H." sp. z o.o. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zarzuciła naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 136 k.p.a. i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Rzeszowie oraz o zasądzenie od Organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W ocenie pełnomocnika Spółki w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniesiono się do kwestii możliwości zastosowania art. 136 k.p.a., Organ nie wyjaśnił powodu niezastosowania art. 136 k.p.a. Zdaniem pełnomocnika dodatkowe postępowanie "w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie" może obejmować zarówno powtórzenie przez Organ odwoławczy dowodów wadliwie zebranych przez Organ I instancji, jak i przeprowadzenie nowych dowodów wskazanych przez stronę w odwołaniu lub zgromadzonych przez organ odwoławczy z urzędu. Kompetencje Organu odwoławczego obejmują zarówno korygowanie wad prawnych decyzji Organu I instancji, polegających na niewłaściwie zastosowanym przepisie prawa materialnego, jak i wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych.

Z kolei E. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] w złożonym sprzeciwie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zwrot kosztów postępowania.

Spółka zarzuciła naruszenie:

1. art. 138 § 2 k.p.a., poprzez jego zastosowanie i bezpodstawne uchylenie decyzji Organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi pomimo, że brak było jednej z przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., w szczególności nie zachodziła konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, istotne okoliczności sprawy w całości lub w znacznej części zostały ustalone przez Organ I instancji, a wątpliwości co do istnienia bądź nieistnienia podstaw do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji mogły być wyjaśnione przez Organ odwoławczy w uzupełniającym postępowaniu dowodowym na podstawie art. 136 § 1 k.p.a.;

2. art. 136 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez Organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie ww. artykułu, w zakresie ustalenia, czy Skarżąca spełnia ustawowe wymagania konieczne do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 2 u.o.o.ś.

W uzasadnieniu sprzeciwu Spółka wskazała, że SKO w uzasadnieniu swojej decyzji nie przedstawiło, jakie konkretnie okoliczności sprawy nie zostały wyjaśnione w toku postępowania przed Organem I instancji, które uniemożliwiają merytoryczne rozpoznanie sprawy w toku dwuinstancyjnej kontroli decyzji.

W ocenie Spółki żadne przepisy ustawowe nie stanowią o konieczności przeprowadzania przez Organ "kontrraportu" do raportu z oddziaływania na środowisko, przedstawionego przez stronę postępowania, natomiast w przedmiotowej sprawie kluczowe znaczenie dla Organu I instancji ma kwestia ochrony wód podziemnych. W związku z tym Wójt dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu hydrologii w celu oceny ryzyka zagrożenia dla wód podziemnych związanych z modernizacją i rozbudową zakładu Skarżącej. Biegły w treści opinii stwierdził, że "w przekonaniu autora niniejszej ekspertyzy, ryzyko istotnego zanieczyszczenia wód podziemnych na skutek działania biogazowni można ocenić jako stosunkowo niewielkie i akceptowalne" oraz "w przekonaniu autora niniejszej ekspertyzy nie ma przeciwskazań do wydania przez Wójta Gminy [...] pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia modernizacji istniejącej biogazowni zgodnie z wnioskiem inwestora".

Zdaniem Spółki, SKO w uzasadnieniu decyzji kasatoryjnej zupełnie pominęło fakt przeprowadzenia w ponownie rozpoznawanej sprawie nowego, kluczowego dowodu w sprawie. W ocenie Strony skarżącej Organ II instancji zrezygnował z merytorycznego rozpoznania sprawy, przerzucając po raz kolejny na Organ I instancji pełną odpowiedzialność za efekt końcowy toczącego się od trzech i pół roku postępowania.

W odpowiedzi na sprzeciw Kolegium wniosło o jego oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z 29 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 1392/22 tut. Sąd odrzucił sprzeciw Gminy [...], jako wniesiony z uchybieniem terminu. Od powyższego postanowienia Gmina wniosła zażalenie, po rozpoznaniu którego Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 19 stycznia 2023 r. sygn. akt III OZ 800/22 oddalił zażalenie.

Postanowieniem z 2 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 1393/22 Sąd działając na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329) zarządził połączenie spraw o sygn. akt II SA/Rz 1391/22 i II SA/Rz 1393/22 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzić je dalej pod sygn. akt II SA/Rz 1391/22.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sprzeciw zasługuje na uwzględnienie ponieważ organ II instancji nie wywiązał się z obowiązku ponownego wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Organ II instancji nie jest organem kasacyjnym, a do jego obowiązków należy ponowne rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie.

Przepis art 138 § 2 k.p.a. w sposób konkretny wskazuje okoliczności kiedy organ odwoławczy z tego obowiązku zostanie zwolniony, a zaistnieje postawa do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania jej do ponownego rozpatrzenia w całości. Zgodnie z tym przepisem jest to sytuacja, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Wymienione w przepisie przesłanki muszą wystąpić łącznie, a więc naruszenie przepisów postępowania oraz brak wyjaśnienia sprawy.

Dokonana przez Sąd ocena przeprowadzonego postępowania nie uzasadnia wydania decyzji w oparciu o powołany przepis. W ocenie Sądu aktualnie wydanie decyzji jest uzależnione wyłącznie od oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Uchylając się od tej oceny Organ II instancji naruszył zasady wynikające z art. 138 k.p.a.

W sprawie bezsporne jest, że planowana inwestycja pn.: "modernizacja biogazowni rolniczej w miejscowości S., gmina [...] na działkach [...] i [...]" należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Nie ma również wątpliwości co do tego, że Wójt Gminy [...] postanowieniem z [...] lipca 2019 r., Nr [...] nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Inwestor przedłożył raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a organy: Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, Powiatowy Państwowy Inspektor Sanitarny, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej PGW WP współdziałające w ramach kompetencji i zgodnie z procedurą z art. 77 ustawy uzgodniły realizację przedsięwzięcia w zakresie, w jakim wnioskował o to inwestor.

Poprzednio rozpoznając sprawę, Kolegium uchylając decyzję Wójta gminy [...] z [...] lutego 2021 r., Nr [...] o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia ( decyzja z [...] maja 2021 r., Nr [...]) podkreśliło, że organy uzgodnieniowe pomimo zgłoszonych wątpliwości pozytywnie zaopiniowały realizację inwestycji przy zachowaniu określonych w postanowieniach uzgodnieniowych warunków. W związku z powyższym artykułowane przez Organ I instancji wątpliwości poparte sporządzoną na zlecenie organu opinią powinny zostać ocenione przez pryzmat gwarancji minimalizacji ryzyka przez inwestora oraz uzgodnień właściwych i specjalistycznych organów, do czego zobowiązało, Organ I instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy.

Podkreślić należy, że zgłaszane przez Organ I instancji wątpliwości dotyczyły niebezpieczeństwa zanieczyszczenia wód podziemnych.

Oceniając aktualnie przeprowadzone postępowanie Sąd stwierdza, że ewentualne wątpliwości, na które powoływał się Organ I instancji zostały wyjaśnione. Dopuszczona przez Organ I instancji, jako dowód w sprawie opinia hydrogeologiczna w zakresie oceny ryzyka zanieczyszczenia wód podziemnych w związku z planowaną modernizacją i rozbudową biogazowni rolniczej jest kompletna. Odnosi się do wszystkich dotychczasowych opinii, stanowisk, postanowień uzgodnieniowych, przedstawionego przez inwestora raportu i wreszcie zawiera własną ocenę ryzyka zanieczyszczenia wód podziemnych ujmowanych w studniach pobliskich ujęć wody: B., Miejskiego Zakładu Komunalnego w [...] i H. w [...].

Autor opinii dostrzegając braki w ocenianych dokumentach dotyczące niektórych elementów oceny warunków hydrogeologicznych, dokonał własnych ustaleń na podstawie m.in. badań i analiz przedstawionych w opracowaniach dokumentujących strefy ochronne dla ujęć wody B. i MZK w [...] wykonanych przez H. w 2013 r. Stwierdził, że zaproponowane przez wnioskodawcę rozwiązania technologiczne i zabezpieczające, chroniące środowisko gruntowo-wodne przed zanieczyszczeniem są daleko idące i wprowadzone w życie powinny skutecznie zabezpieczać wody podziemne przed zanieczyszczeniem. Dokonując oceny ryzyka stwierdził, że instalacja biogazowni z uwagi na rodzaj działalności generalnie nie generuje zanieczyszczeń, które mogą stwarzać duże zagrożenie dla środowiska wód podziemnych, w tym w szczególności organicznych zanieczyszczeń węglowodorowych, bardzo trudno usuwanych ze środowiska gruntowo-wodnego i degradujących jakość wody już w bardzo małych stężeniach. Wskazał, że biogazownia rolnicza nie jest zaliczana do zakładów o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. W zakresie rozszczelnienia się zbiorników, skutkujących wyciekiem odcieków pofermentacyjnych do gruntów, przy planowanych zabezpieczeniach, ryzyko takiego zdarzenia ocenił jako bardzo małe. Większe ryzyko powiązał z odprowadzaniem zanieczyszczonych wód opadowych i roztopowych z terenów utwardzonych do rowu infiltracyjnego w sytuacji braku właściwego ich podczyszczania. Końcowo wskazał, że w przypadku instalacji przemysłowych nie da się w 100% wykluczyć ryzyka wystąpienia zanieczyszczenia środowiska gruntowo-wodnego. Ryzyko bowiem zawsze istnieje i związane jest z sytuacjami możliwych awarii przemysłowych, katastrof naturalnych, oraz bieżącą działalnością zakładu. Podstawowym zadaniem jest w takiej sytuacji wprowadzenie odpowiednich zabezpieczeń technicznych oraz ścisłe przestrzeganie procedur organizacyjnych, które ograniczą ryzyko do możliwie najniższego poziomu. Stwierdził, że inwestor przewidział wprowadzenie takich zabezpieczeń i działań, w tym w szczególności: maksymalnie skuteczne uszczelnienie całej inwestycji, zastosowanie wanien betonowych wokół zbiorników, zainstalowanie monitoringu wewnętrznego, prowadzenie monitoringu wód podziemnych w podłożu terenu biogazowni, podczyszczanie wód opadowych przed ich odprowadzeniem do rowu i innych. W ocenie biegłego zaproponowane rozwiązania i działania powinny skutecznie ograniczyć ryzyko zanieczyszczenia wód podziemnych. Przyjęte rozwiązania pozwalają ocenić, że ryzyko istotnego zanieczyszczenia wód podziemnych na skutek działania biogazowni można ocenić jako stosunkowo niewielkie i akceptowalne.

W odniesieniu do zgłaszanych zastrzeżeń o braku gwarancji wprowadzenia przez inwestora planowanych zabezpieczeń wskazał, że ich ocena nie powinna mieć miejsca w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej, ponieważ nie można zakładać, że inwestor będzie działał niezgodnie z przepisami. Wskazał jednocześnie że w raporcie uwzględniono wszystkie wymagane przepisami elementy odnoszące się do oceny oddziaływania na środowisko gruntowo-wodne, dobrze i szeroko opisano całe przedsięwzięcie, wskazując na działania, które będą podejmowane w celu eliminacji zagrożenia dla wód podziemnych.

W ocenie autora ekspertyzy kategoryczne stwierdzenie organu, że planowane przedsięwzięcie na pewno będzie negatywnie oddziaływać na wody podziemne a tym samym jest sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest nieuprawnione.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozostaje w sprzeczności z treścią wydanej decyzji ponownie odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia. Zwrócić należy uwagę, że Organ I instancji bardzo wybiórczo odwołał się do stanowiska ekspertyzy ograniczając się do przytoczenia jej fragmentu, z którego wynika, że woda podziemna z rejonu biogazowni płynie w kierunku studni S-4 będącej własnością G. S.A., a czas przepływu jest szacowany w przedziale 1-3 lat w zależności od wielkości poboru, a także, że zagrożona może być również studnia S-3 będąca własnością G. S.A. Nie odniósł się w ogóle do pozostałej części opinii. Tymczasem jak już wcześniej wskazano ekspertyza zawiera zarówno ocenę zebranych w sprawie dokumentów, jak też własną analizę i ocenę występującego ryzyka w zanieczyszczeniu wód podziemnych. Autor ekspertyzy wyjaśnił, że o ile ryzyko istnieje to jest ono maksymalnie ograniczone działaniami inwestora, przewidzianym systemem zabezpieczeń, a zakładanie z góry niedotrzymania przez inwestora warunków nie powinno być oceniane na etapie decyzji środowiskowej, a tym bardziej stanowić podstawy do odmowy jej wydania.

Całkowicie dowolne wydają się wnioski Organu I instancji, który dysponując opiniami specjalistycznych organów, wyżej powołaną ekspertyzą wskazówkami zawartymi w poprzedniej decyzji Organu II instancji, twierdzi, że szkody dla środowiska mogą być niemożliwe do naprawienia i osiągnąć rozmiary katastrofy ekologicznej, przy czym wszelkie prawdopodobieństwa wystąpienia negatywnych skutków traktować należy jak pewność ich wystąpienia.

W tym kontekście wnioski Organu II instancji o braku wyjaśnienia przez Organ I instancji w sposób dostateczny przyczyny wydania odmownej decyzji i z tego powodu uchylenie decyzji tego Organu i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, nie przystają do roli Organu II instancji. Zadaniem tego organu odwoławczego jest ponowna wszechstronna i wyczerpująca ocena materiału dowodowego, a następnie skonfrontowanie jej z treścią decyzji Organu I instancji. Ograniczenie się przez Organ II instancji do stwierdzenia, że uzasadnienie stanowiska organu pierwszej instancji nie jest wyczerpujące, w sytuacji gdy materiał dowodowy jest kompletny i pozwala na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia jest nieuzasadnionym przedłużaniem trwającego i tak długo postępowania.

Bezpodstawne są również twierdzenia Organu II instancji odnośnie nie wykonania wskazówek z poprzedniej decyzji Organu II instancji. Te sprowadzały się w zasadzie do oceny materiału dowodowego i wyjaśnienia przyczyn decyzji odmownej w sytuacji pozytywnych opinii organów uzgodnieniowych, w tym nie wyjaśnienia stwierdzonej sprzeczności z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Do tego samego w zasadzie sprowadza się aktualna decyzja Organu II instancji. Z materiałów, którymi dysponował Organ II instancji wynika, że biogazownia znajduje się na terenie działek nr [...] i [...] w obrębie ewidencyjnym S., gmina [...], województwo [...], poza granicami miasta, w strefie "[...]" Parku Przemysłowego Gminy [...], stanowiącej podstrefę S., który w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przewidziany jest jako tereny obiektów produkcyjnych, składów, magazynów, usług i handlu, na podstawie uchwały Rady Gminy [...] z [...] ma 2018 r., Nr [...]. Zatem kwestia przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego również została wyjaśniona.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że decyzja Kolegium została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. Rozpoznając sprawę Organ II instancji dokona oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i wyda decyzją merytoryczną w sprawie.

Aktualne w tym zakresie pozostają wskazówki Organu II instancji zawarte w poprzedniej decyzji, z tą różnica, że będą one kierowane do Organu II, a nie jak poprzednio I instancji. Zatem ponownie przeprowadzając postępowanie Organ II instancji dokona szczegółowej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym przedłożonego raportu, uzgodnienia RDOŚ i opinii PPIS i RZGW, jak też sporządzonej ekspertyzy hydrogeologicznej.

Wyrok zapadł na podstawie art. 151 a § 1 p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200, 205 § 1 i 2, 209 p.p.s.a. w zw. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. ( Dz.U. z 2015 r., poz. 1800) w sprawie opłat za czynności radców prawnych, zwracając E. sp. z o.o. 597 zł, H. 580 zł. Działając z kolei na podstawie art. 225 p.p.s.a. zwrócił H. kwotę 100 zł tytułem nadpłaconego wpisu od wniesionego sprzeciwu.