Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 926/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 318
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2010 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji dotyczącej odroczenia terminu płatności podwyższonej opłaty za wprowadzanie ścieków do wód bez pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na wniosek "A" Sp. z o.o. w R. na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. zwanej dalej: k.p.a.), Marszałek Województwa [...] zmienił swoją decyzję z dnia [...] r. nr [...] odraczając, stosownie do wniosku strony, termin płatności opłaty podwyższonej za wprowadzanie bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego ścieków do wód w zlewni oczyszczalni "B" w II kwartale [...] r. do dnia [...]r.

Pismem z dnia [...]r., złożonym w organie w dniu [...]r., ww. "A" zwróciło się do organu I instancji o zmianę, w trybie art. 155 k.p.a., 18 decyzji ostatecznych dotyczących odroczenia terminu płatności opłat należnych za poszczególne kwartały lat od [...] do [...] , w tym wyżej wskazanej decyzji z dnia [...]r. nr [...] . Wnosząc o kolejne odroczenie terminu płatności, tym razem do dnia [...]r., "A" w uzasadnieniu wskazało, iż wszelkie zmiany terminów realizacji przedsięwzięcia wynikają z przyczyn od niego niezależnych. Związane są bowiem z działaniami podejmowanymi przez wykonawców zadań programu "[...]", a głównym powodem wydłużenia terminu realizacji przedsięwzięcia jest odstąpienie w [...] r. firmy "C " S.A. od kontraktu "[...] ". Wobec wyżej opisanej sytuacji Komisja Europejska zdecydowała o przedłużeniu czasu realizacji projektu "[...]" do dnia [...]r. (termin na wniosek Miasta R. może ulec jeszcze wydłużeniu do roku [...]). Natomiast Miasto prowadzi działania w celu zrealizowania przedsięwzięcia mającego na celu usunięcie przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat za korzystanie ze środowiska. Przeprowadzono inwentaryzację dotychczas wykonanych robót oraz sporządzono nową specyfikację przetargową. Pierwszy przetarg na "[...]" został już ogłoszony. W dalszej kolejności będą ogłaszane następne przetargi na niezrealizowany zakres prac.

Pismem z dnia [...] r. organ I instancji wezwał stronę do złożenia, w terminie 7 dni, dodatkowych wyjaśnień. [...] zwróciło się o przedłużenie terminu o następne 21 dni. Pismem z dnia [...]r. organ poinformował wnioskodawcę o niedopuszczalności wydłużenia przewidzianego w art. 64 § 2 k.p.a. terminu, a wobec braku stosownych wyjaśnień o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Wskazał też, że ewentualny ponowny wniosek zainicjuje kolejne postępowanie w sprawie.

Pismem z dnia [...]r. "A" Sp. z o.o. w R., twierdząc, iż postępowanie w sprawie zmiany decyzji odraczających termin płatności opłat jest toku, poinformowało, że modernizacja oczyszczalni "B" została zakończona w planowanym terminie, tj. do dnia [...]r. Natomiast do zrealizowania pozostały zadania związane z budową transportu ścieków i likwidacją wylotów w zlewni przedmiotowej oczyszczalni, przy czym część tych zadań jest znacznie zaawansowana, a nowo wyłonieni wykonawcy kontynuują budowę kanalizacji w ramach trzech zadań. Na kolejny, II etap robót Miasto ogłosiło przetarg, zaś na pozostałe zadania przygotowywana jest dokumentacja przetargowa. Do pisma "A" dołączyło harmonogram prac.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Marszałek Województwa [...] odmówił zmiany, w trybie art. 155 k.p.a., swojej decyzji z dnia [...]r., zmienionej decyzją z dnia [...]r., przytaczając w uzasadnieniu faktyczny i prawny stan sprawy i szeroko odnosząc się do argumentacji podniesionej przez stronę w piśmie z dnia [...]r. Organ wskazał m.in., że jednym z warunków zmiany w trybie art. 155 k.p.a., decyzji odraczającej termin zapłaty opłaty podwyższonej jest złożenie wniosku w tym przedmiocie przed upływem terminu ustalonego w decyzji o odroczeniu. Upływ tego terminu uniemożliwia podjęcie pozytywnej decyzji. Wskazano, że [...] Sp. z o. o. w R. złożyło dwa wnioski o zmianę terminu do zapłaty podwyższonej opłaty. Obydwa wnioski, zarówno pierwszy z dnia [...]r. (wniesiony w dniu [...]r.), jak i tym bardziej drugi z dnia [...]r. zostały złożone po upływie końcowej daty realizacji inwestycji. W ocenie organu wydanie pozytywnej dla strony decyzji mogłoby świadczyć o niewywiązywaniu się przez organ z obowiązku stosowania przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska (ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - tj.: Dz. U. 2008, Nr 25, poz.150 z późn. zm.), w szczególności art. 320 ust. 1 tej ustawy, który nakazuje w sytuacji niezrealizowania przedsięwzięcia wydać decyzję stwierdzającą obowiązek uiszczenia odroczonych opłat. Organ wskazywał także, że okoliczności na które powoływał się wnioskodawca miały miejsce w latach [...] i [...] , a zatem "A" mogło odpowiednio wcześniej wystąpić z wnioskiem o wydłużenie daty odroczenia. Organ pierwszej instancji podniósł, że już w dniu [...]r. Komisja Europejska zmieniła swoją decyzję nr PH/2002/585 i uwzględniając wniosek władz krajowych zmieniła termin zakończenia realizacji projektu "[...]" na dzień [...]r., dlatego [...] już w pierwszym wniosku o zmianę odroczenia z dnia [...] r. na dzień [...]r. mogło wnioskować o wydłużenie tego terminu do dnia [...]r. Wniosek taki nie został złożony, nawet w sytuacji trwającego postępowania przed Prezydentem Miasta R. w sprawie wydania decyzji – pozwolenia wodnoprawnego i to nawet pomimo istniejącej obawy, że pozwolenie takie nie zostanie uzyskane przed terminem odroczenia opłaty. Ponadto, jak wskazywał organ, "A" w chwili, kiedy otrzymało decyzję zmieniającą termin odroczenia na dzień [...]r., wiedziało już o konieczności dalszego wydłużenia tego terminu, a mimo tego nie wniosło odwołania od tej decyzji.

[...] Sp. z o.o. w R. pismem z dnia [...] r. wniosło odwołanie od powyższej decyzji, domagając się jej uchylenia. "A" wskazało, że z przyczyn od niego niezależnych terminy realizacji zadań w ramach projektu "[...] " przy uwzględnieniu procedur unijnych uległy przedłużeniu. Powyższa okoliczność uzasadnia wniosek o zmianę daty odroczenia terminu płatności dla podwyższonej opłaty z dnia [...] r. na dzień [...]r. w części dotyczącej zlewni oczyszczalni "B". Ponadto "A" wskazało, że wniosek w tym przedmiocie mogło złożyć dopiero po [...]r., bowiem dopiero w tym dniu odwołujący otrzymał pozytywne rozstrzygnięcie dotyczące wcześniejszego wniosku w kwestii przedłużenia daty odroczenia terminu płatności dla podwyższonej opłaty do dnia [...]r. "A" podkreślało, że tryb administracyjny związany z wniesionym przez to "A" odwołaniem od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...]r. odmawiającej odroczenia terminu płatności dla podwyższonej opłaty do dnia [...]r., nie pozwolił na złożenie wniosku o kolejne przedłużenie przed dniem [...]r. "A" wskazywało również, że negatywna decyzja w sprawie zmiany terminu odroczenia płatności opłat podwyższonych za korzystanie ze środowiska uniemożliwi realizację niektórych zadań związanych z likwidacją wylotów odprowadzających ścieki nieczyszczone bezpośrednio do wód powierzchniowych oraz spowoduje wydłużenie terminu wykonania poszczególnych zadań. Ponadto wzrost ww. opłat może spowodować zmniejszenie wysokości środków finansowych przeznaczonych na porządkowanie gospodarki ściekowej na terenie miasta R.. Wreszcie [...] wskazało, że zmiana terminu odroczenia płatności opłaty podwyższonej do dnia [...]r. przyczyni się do osiągnięcia licznych celów w tym ekologicznego, zdrowotnego, społecznego, organizacyjnego, prawnego oraz gospodarczego.

W wyniku rozpoznania wniesionego przez "A" odwołania decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ drugiej instancji przytaczając wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wydany w sprawie o sygn. akt II OSK 1520/06 (LEX nr 351309) wskazał, że termin do którego strona może złożyć wniosek w przedmiocie odroczenia terminu płatności ma charakter materialnoprawny i nie może zostać przywrócony. Kolegium wskazało na treść art. 155 k.p.a., zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Organ odwoławczy podkreślił jednak, że aby zmiana w opisanym trybie mogła nastąpić, wniosek o odroczenie podwyższonych opłat za korzystanie ze środowiska powinien zostać złożony przed upływem terminu określonego w wydanej już decyzji o odroczeniu. Kolegium wskazało również, że przepis art. 317 ust. 1a ustawy prawo ochrony środowiska określając jako warunek odroczenia podwyższonych opłat za korzystanie ze środowiska lub administracyjnych kar pieniężnych – terminową realizację, nie przewiduje możliwości uwzględnienia przyczyn ewentualnego niezawinionego przez realizującego przedsięwzięcie naruszenia terminu jego zakończenia. Na poparcie swego stanowiska Kolegium wskazało na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2006 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 110/05 (LEX nr 194892) oraz na stanowisko doktryny - K. Gruszecki, Komentarz do ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, LEX 2008, Wyd. 2)

Pismem z dnia [...]r. "A" w R. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Kolegium z dnia [...]r. nr [...] domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji skarżące "A" zarzuciło naruszenie art. 318 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska przez błędne przyjęcie, że strona nie złożyła wniosku o zmianę decyzji w materii dotyczącej terminu odroczenia płatności opłaty podwyższonej - z dnia [...] r. na dzień [...]r. - przed upływem terminu określonego w wydanej decyzji o odroczeniu. W uzasadnieniu skarżące "A" podniosło, iż z uwagi na obiektywne trudności w realizacji programu "[...]" w [...]r. wystąpiło z wnioskiem o zmianę terminu płatności podwyższonych opłat za korzystanie środowiska w okresie I kwartał [...] r. – I półrocze [...] r. z terminu upływającego w dniu [...]r. na termin [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r. uchyliło odmowną decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Pozytywne rozstrzygnięcie Marszałka uwzględniające termin [...] r. zostało zawarte w decyzji z dnia [...]r. nr [...], którą skarżące "A" otrzymało w dniu [...]r. Dopiero wówczas, w ocenie strony, powstała realna możliwość wystąpienia z wnioskiem o kolejną zmianę terminu odroczenia płatności podwyższonych opłat do dnia [...]r., bowiem do dnia [...]r. obowiązującym terminem odroczenia płatności był dzień [...] r. Ze względu na wskazane okoliczności strona nie mogła przed dniem [...]r. wystąpić z wnioskiem o zmianę terminu odroczenia płatności. "A" wskazało także na uchybienie polegające na wydaniu przez Kolegium decyzji z dnia [...]r. przed wyznaczonym na dzień [...]r. terminem rozprawy administracyjnej. W ocenie skarżącego wydanie decyzji przed terminem rozprawy uniemożliwiło mu obronę w powyższej sprawie.

Skarga została wniesiona w terminie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zostały zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazano, że w postępowaniu w sprawie zmiany decyzji ostatecznej ustalającej termin odroczenia płatności na dzień [...]r. strona była uprawniona do modyfikowania swojego wniosku stosownie do obiektywnych okoliczności wynikających z postępowania przed Komisją Europejską. Brak modyfikacji wniosku w toku postępowania w sprawie zmiany decyzji w zakresie odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej i wydanie decyzji zmieniającej termin na dzień [...]r., w dacie ostateczności tej decyzji zamknęło, zdaniem organu II instancji, stronie drogę do skutecznego wnioskowania o kolejną zmianę terminu odroczenia. Odnosząc się do zarzutu pozbawienia strony możliwości obrony, Kolegium wskazało, że przedmiotowa rozprawa nie dotyczyła przedmiotu postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, tylko odrębnego postępowania wszczętego na skutek dodatkowego wniosku zawartego w odwołaniu od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...]r. nr [...], wobec którego toczy się odrębne postępowanie.

Z uwagi na to, iż przed wniesieniem skargi skarżące "A" wystąpiło na podstawie art. 145 §1 pkt 5 k.p.a. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją Kolegium z dnia 24 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 25 lutego 2009 r. zawiesił postępowanie sądowe na podstawie art. 56 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do czasu zakończenia postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem o wznowienie.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] r. nr [...]odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z dnia [...]r. nr [...] , a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z dnia 24 marca 2010 r. w sprawie o sygn. akt II SA/GL 1197/09 oddalił skargę "A" Sp. z o.o. w R. na ww. decyzję Kolegium z dnia [...]r.

Z uwagi na zakończenie wyżej wskazanego postępowania w sprawie wniosku o wznowienie Sąd postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2010 r. podjął zawieszone postępowanie sądowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie.

Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do ustalenia, czy orzekające organy administracji publicznej prawidłowo odmówiły stronie skarżącej – "A" Sp. z o.o. w R. odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej z tytułu korzystania ze środowiska, przyjmując materialnoprawny charakter terminu określonego w art. 318 ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska.

Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, iż materialną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z treścią art. 276 tej ustawy, podmiot który korzysta ze środowiska bez wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi podwyższoną opłatę za korzystanie ze środowiska, którą to opłatę, w myśl przepisu art. 277, wnosi na rachunek urzędu marszałkowskiego właściwego ze względu na miejsce korzystania ze środowiska. Jak stanowi przepis art. 284, wysokość należnej opłaty podmiot korzystający ze środowiska ustala we własnym zakresie i zgodnie z art. 285 ust. 2 wnosi do końca miesiąca następującego po upływie każdego półrocza. Zgodnie z art. 317 ust. 1 ustawy termin płatności opłaty za korzystanie ze środowiska oraz kary pieniężnej odracza się na wniosek podmiotu korzystającego ze środowiska obowiązanego do ich uiszczenia, jeżeli realizuje on terminowo przedsięwzięcie, którego wykonanie zapewni usunięcie przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat albo kar w okresie nie dłuższym niż 5 lat od dnia złożenia wniosku.

Z treści art. 317 ust. 1 powyższej ustawy, a zwłaszcza z zawartego w nim sformułowania "realizuje on terminowo przedsięwzięcie" wynika, iż jednym z warunków skutecznego złożenia wniosku o odroczenie terminu płatności podwyższonej opłaty - w przedmiotowej sprawie opłaty za korzystanie ze środowiska, jest jego złożenie w czasie, gdy inwestycja podejmowana w celu usunięcia przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat z tytułu korzystania ze środowiska jest w toku, a więc jest wykonywana, a jej proces inwestycyjny nie został zakończony, a nadto jest ona realizowana zgodnie z planem, bez żadnych opóźnień. Za takim przyjęciem przemawia również treść ustępu 4 art. 317 powołanej ustawy, który przewiduje, iż termin płatności może być odroczony wyłącznie na okres niezbędny do zrealizowania przedsięwzięcia.

Nadto stosownie do art. 318 ust. 1 przywołanej ustawy wniosek o odroczenie terminu płatności opłaty powinien zostać złożony do właściwego organu przed upływem terminu, w którym powinny być one uiszczone.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać należy, iż strona skarżąca kilkakrotnie występowała do właściwego organu z wnioskami w sprawie odroczenia terminu płatności podwyższonych opłat za korzystanie ze środowiska w II kwartale [...] r. dla zlewni oczyszczalni ścieków "B". Decyzją z dnia [...]r. nr [...], doręczoną skarżącemu w dniu [...]r. Marszałek Województwa [...] zmienił swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...]r. nr [...] w ten sposób, że wyznaczył skarżącemu "A" nowy termin płatności opłaty podwyższonej za wprowadzanie bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego ścieków do wód w zlewni oczyszczalni "B" zastępując dzień [...]r. datą [...]r. Kolejnym wnioskiem z dnia [...]r. "A" wystąpiło o zmianę decyzji z dnia [...]r. i odroczenie do dnia [...] r. terminu płatności przedmiotowych opłat. We wniosku, zgodnie z art. 318 ust. 3 ustawy, strona wskazała wysokość opłaty, co do której wniosła o odroczenie terminu płatności oraz przedstawiła opis realizowanego przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 317 ust.1 i załączyła harmonogram realizacji przedsięwzięcia, ze wskazaniem poszczególnych jego etapów. Jako datę zakończenia inwestycji, a jednocześnie datę odroczenia wskazała dzień [...]r., natomiast przedstawione w harmonogramie zadania realizowane w ramach inwestycji zostały przewidziane do końca [...] r. W związku z tym, z uwagi na brzmienie art. 317 ust. 4 Prawa ochrony środowiska umożliwiające odroczenie terminu płatności opłaty tylko na okres niezbędny do zrealizowania przedsięwzięcia, organ pierwszej instancji postanowił wezwać wnioskodawcę na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. do uzupełnienia wniosku o właściwy harmonogram obrazujący całość przedmiotowej inwestycji w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skarżące "A" nie uzupełniło braku w wymaganym terminie, natomiast przedłożyło pismo w sprawie wydłużenia terminu do dokonania uzupełnień o 21 dni. W konsekwencji organ pozostawił wniosek "A" z dnia [...]r. bez rozpoznania. Pismem z dnia [...]r. "A" złożyło kolejny wniosek o zmianę decyzji z dnia [...]r. poprzez odroczenie terminu płatności podwyższonych opłat do dnia [...]r.

Jak już powyżej wskazano, zgodnie z art. 317 ust. 1 ww. ustawy warunkiem sine qua non uwzględnienia wniosku podmiotu korzystającego ze środowiska obowiązanego do uiszczenia opłat jest terminowa realizacja przedsięwzięcia, którego wykonanie zapewni usunięcie przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat. Jednocześnie należy podkreślić, że przepis ten nie przewiduje możliwości uwzględnienia jakichkolwiek powodów ewentualnego niezawinionego przez inwestora bądź wykonawcę niezachowania terminu zakończenia przedsięwzięcia.

Nadto skarżące "A" , wbrew brzmieniu art. 318 ust. 1 ustawy, wniosek o kolejne odroczenie złożyło dopiero po upływie terminu, do którego podwyższona opłata winna była zostać uiszczona.

Słusznie wskazuje skarżące "A" , że wiadomość o wyznaczeniu nowego terminu odroczenia płatności podwyższonych opłat na dzień [...]r. powzięło dopiero w dniu [...]r., kiedy doręczono mu decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] r. oraz, że do tego dnia stronę obowiązywał termin [...] r. ustalony decyzją ostateczną z dnia [...]r. Jednak w ocenie Sądu, już w toku postępowania odwoławczego dotyczącego zmiany decyzji ostatecznej z dnia [...] r. skarżące [...] , z uwagi na niezależne od niego okoliczności związane z postępowaniem toczącym się przed Komisją Europejską, mogło dokonać stosownej modyfikacji swojego wniosku z dnia [...] r. domagając się odroczenia płatności na dalszy okres. Zaniechanie skarżącego "A" w tym zakresie zamknęło mu drogę do skutecznego wnioskowania o kolejną zmianę terminu odroczenia.

Należy wskazać w tym miejscu, że skład orzekający w pełni podziela pogląd, według którego termin wynikający z art. 318 ust. 1 Prawa ochrony środowiska jest terminem materialnoprawnym, a więc nie podlega on przywróceniu, zaś jego niezachowanie skutkuje w myśl art. 318 ust. 6 odmową odroczenia terminu płatności opłaty za korzystanie ze środowiska (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1192, wyrok WSA w Opolu z dnia 13 września 2005 r., sygn. akt II SA/Wr 2784/03). Nie znajduje bowiem uzasadnienia w hipotezie art. 318 ust. 1 i 6 Prawa ochrony środowiska pogląd o procesowym charakterze terminu do złożenia wniosku o odroczenie terminu płatności opłaty (por. odmienny pogląd - Krzysztof Gruszecki "Opłaty za korzystanie ze środowiska w prawie ochrony środowiska", Glosa 2003/7/4). Zakwalifikowanie określonego terminu do terminu materialnego lub terminu procesowego powinno być oparte na kryterium zamieszczenia normy prawnej, wyznaczającej termin, w ustawie materialnej, czy ustawie procesowej. W kwestiach wątpliwych winien być oceniany skutek prawny uchybienia terminu. W takich przypadkach zatem przesądzać winno to, czy uchybienie terminu wyłącza powstanie stosunku materialnoprawnego, czy ogranicza się jedynie do bezskuteczności procesowej czynności, co tylko w następstwie może wpłynąć na sytuację materialnoprawną jednostki (por. B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2000, s. 285-286). Przywróceniu podlegają jedynie terminy procesowe, natomiast terminy materialne, od których zachowania zależy możliwość dochodzenia przez stronę określonego uprawnienia nie podlegają przywróceniu, bowiem uprawnienie strony zawarowane określonym terminem, do którego może ona wszcząć postępowanie administracyjne, z upływem przewidzianego terminu wygasa. Strona nie może skutecznie domagać się przywrócenia takiego terminu w oparciu o art. 58 i 59 k.p.a., zaś upływ terminu winien skutkować wydaniem negatywnego dla strony rozstrzygnięcia.

Powyższe rozważania dotyczące możliwości przywrócenia terminu określonego w art. 318 ust. 1 Prawa ochrony środowiska należy uznać jednak za całkowicie hipotetyczne, albowiem skarżące "A" takiego wniosku nie złożyło. W konsekwencji nawet, również jedynie hipotetyczne, podzielenie odmiennego poglądu i uznanie terminu, o którym mowa, za termin procesowy nie zmieniłoby oceny stanu faktycznego i wyniku sprawy. Wniosek o przywrócenie terminu można bowiem złożyć jedynie w terminie określonym w art. 58 § 2 k.p.a. a przywrócenie terminu do złożenia takiego wniosku jest niedopuszczalne.

Zgodnie z treścią art. 318 ust. 6 Prawa ochrony środowiska organ odmawia odroczenia terminu płatności opłaty w drodze decyzji. Odmowa ta jest merytorycznym odniesieniem się do żądania, będącym konsekwencją niespełnienia przesłanek materialnoprawnych (por. J. Borkowski /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks..... j.w., s. 429; wyrok NSA z dnia 11 maja 1999 r. sygn. akt I SA/Wr 220/97, LEX nr 37245). W związku z powyższym powtórzyć trzeba, iż zachowanie terminu do złożenia wniosku o odroczenie terminu płatności opłaty lub kary, o którym mowa w art. 318 ust. 1 przywołanej ustawy, jest warunkiem materialnoprawnym odroczenia płatności. Niezachowanie tego terminu skutkuje w myśl art. 318 ust. 6 powołanej ustawy odmową odroczenia terminu płatności opłaty za korzystanie ze środowiska, w tym opłaty podwyższonej zgodnie z art. 293 ust. 1 powołanej ustawy (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 13 września 2005 r., sygn. akt II SA/Wr 2784/03, ZNSA 2006/3/102 i wyrok NSA z dnia 24 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1192/04, LEX nr 164971). W konsekwencji decyzja odmowna wydana na podstawie art. 318 ust. 6 powołanej ustawy nie ma charakteru decyzji uznaniowej albowiem do jej wydania w razie niespełnienia przez stronę wskazanego wyżej materialnoprawnego warunku rozpoznający wniosek strony organ jest prawnie zobligowany.

Z powyższych względów organ I instancji w zgodzie z prawem odmówił skarżącemu "A" kolejnego odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej a organ odwoławczy prawidłowo decyzję tę utrzymał w mocy. Odmienne rozstrzygnięcie rażąco naruszałoby bowiem wskazane wyżej przepisy.

Nie znajduje również uzasadnienia zawarty w skardze zarzut co do pozbawienia strony możliwości obrony z uwagi na wydanie zaskarżonej decyzji przed terminem rozprawy administracyjnej. Przed organem pierwszej i drugiej instancji toczył się bowiem szereg spraw z wniosków skarżącego "A" , a wyznaczona rozprawa nie dotyczyła przedmiotu postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją (jak wynika z zawartego w przedłożonych Sądowi aktach administracyjnych protokołu, a także odpowiedzi na skargę dotyczyła ona odrębnego postępowania toczącego się na skutek dodatkowego zawartego w odwołaniu od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...]r. wniosku strony o wznowienie postępowania).

W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.