Wyrok NSA, sygn. akt III SA 5652/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Podatkowe postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 20 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
article: art. 3 pkt 6, art. 210 par. 4
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: Przepis art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ należy do przepisów regulujących ulgę podatkową /vide art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. Taki zaś charakter tego przepisu powoduje, iż jego interpretacja winna być ścisła i przede wszystkim opierać się na dyrektywach językowych.

Wydatki na remont budynku /poniesione zresztą pierwotnie z zamiarem uzyskania zapłaty/ nie są wydatkami "na cele związane z budownictwem mieszkaniowym dla samorządu terytorialnego".

TEZY

Przepis art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ należy do przepisów regulujących ulgę podatkową /vide art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. Taki zaś charakter tego przepisu powoduje, iż jego interpretacja winna być ścisła i przede wszystkim opierać się na dyrektywach językowych.

Wydatki na remont budynku /poniesione zresztą pierwotnie z zamiarem uzyskania zapłaty/ nie są wydatkami "na cele związane z budownictwem mieszkaniowym dla samorządu terytorialnego".


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi "P.L.-F.M." Spółki z o.o. na decyzję Izby Skarbowej w O. z dnia 22 kwietnia 1998 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1996 r. - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia 22 kwietnia 1998 r. Izba Skarbowa w O. utrzymała w mocy zakwestionowaną w odwołaniu "P.L.-F.M." Spółki z o.o. w K. decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w O. z dnia 30 stycznia 1998 r. określającą zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1996 r. w wysokości 3.564.067 zł, zaległość podatkową z tytułu tego podatku za 1996 r. w wysokości 174.441 zł i odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej na dzień wydania decyzji w wysokości 72.523 zł.

W motywach decyzji Izba Skarbowa w O. podzieliła pogląd organu I instancji, że Spółka wadliwie odliczyła od dochodu darowiznę na cele związane z budownictwem mieszkaniowym dla samorządu terytorialnego. Spółka dokonała bowiem remontu elewacji i dachu budynku mieszkalnego, położonego w K., stanowiącego własność Urzędu Miasta w K. za kwotę 168.080,08 zł, która to kwota nie została zapłacona przez Urząd Miasta w K., a następnie Uchwałą Zarządu Spółki uznana za darowiznę na cele związane z budownictwem dla samorządu terytorialnego. W ocenie Izby Skarbowej w O. wykładnia językowa zwrotu "budownictwo mieszkaniowe" użytego w art. 18 ust. 1 pkt. 1 lit. "b" ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./, który to przepis umożliwia odliczenie wydatków na ten cel od dochodu, uzasadnia wniosek, że wydatki na remont elewacji i dachu dawno wybudowanego budynku nie są wydatkami na budownictwo mieszkaniowe. Pod pojęciem "budownictwa mieszkaniowego" rozumieć bowiem trzeba "dział gospodarki zajmujący się wznoszeniem budynków", "budowanie", "tworzenie", "ogół działań mających związek z wykonywaniem obiektów budowlanych, wznoszeniem budynków".

Odwołując się do treści art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./, który określa, że do zadań własnych gmin należy m.in. komunalne budownictwo mieszkaniowe i do art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. nr 105 poz. 509 ze zm./, z którego wynika, że zadaniem własnym gmin jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty samorządowej m.in. poprzez działania związane z realizacją taniego komunalnego budownictwa mieszkaniowego - Izba Skarbowa w O. stwierdziła, że intencją ustawodawcy było wspieranie poprzez darowizny wymienionego budownictwa mieszkaniowego dla samorządu terytorialnego, wiążącego się z przyrostem nowej substancji mieszkaniowej, a nie wspieranie wszystkich robót budowlanych, w tym remontowych w budynkach mieszkalnych już od dawna istniejących.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję skarżąca Spółka z o.o. "P.L.-F.M." wniosła o jej uchylenie jako wydanej z naruszeniem przepisu art. 233 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z nieprawidłową interpretacją i zastosowaniem przepisu art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W skardze podniesiono, że powołana ustawa wymieniając cele społeczne nie definiuje ich, definicji takiej nie zawierają też inne akty prawne. W związku z tym przepisy art. 18 ustawy, przewidujące możliwość odliczenia od dochodu kwot darowizn na określone "cele społecznie użyteczne" są niejasne, ich interpretacja nastręcza wiele trudności, o czym świadczy próba zdefiniowania tego w piśmie Ministerstwa Finansów z 31 października 1995 r. Nr POZ/11-01573/95. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego strona skarżąca wskazała, że nie może ona ponosić konsekwencji błędów i uchybień popełnionych przez samego ustawodawcę /niejasność przepisów/, jak i orzekające organy /niewłaściwa interpretacja/.

Organ odwoławczy przesądził przy tym, że w sprawie nie ma zastosowania przepis art. 18 powołanej ustawy przewidujący możliwość odliczenia kwot przeznaczonych na cele dobroczynne. Biorąc zaś pod uwagę znaczenie pojęcia "dobroczynność" strona uważa, że podarowanie równowartości remontu elewacji i dachu budynku gminie mieści się w pojęciu "darowizna na cele dobroczynne".

Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa w O. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stanowiący materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji przepis art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. "b" powołanej wcześniej ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych należy do przepisów regulujących ulgę podatkową /vide art. 3 pkt 6 Ordynacji podatkowej/. Przewiduje on bowiem, iż od stanowiącego podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych dochodu podatnik tego podatku może odliczyć określone wydatki.

Taki zaś charakter tego przepisu powoduje, iż jego interpretacja winna być ścisła i przede wszystkim opierać się na dyrektywach językowych.

Uwzględniając powyższe stwierdzić trzeba, że stanowisko Izby Skarbowej w O., która w wyniku prawidłowej interpretacji językowej wskazanego przepisu doszła do przekonania, że wydatki na remont budynku /poniesione zresztą pierwotnie z zamiarem uzyskania zapłaty/ nie są wydatkami "na cele związane z budownictwem mieszkaniowym dla samorządu terytorialnego", zasługuje na aprobatę. Podkreślenia wymaga, że stanowisko prezentowane w tej kwestii w zaskarżonej decyzji zostało należycie i przekonywająco uzasadnione zarówno pod względem faktycznym jak i prawnym, czyniąc w ten sposób zadość regułom wynikającym z art. 210 par. 4 Ordynacji podatkowej.

Trafnie wskazała też Izba Skarbowa w O. w odpowiedzi na skargę, że w rozpatrywanej przez Sąd sprawie brak było podstaw do zakwalifikowania wydatków strony skarżącej poniesionych na remont elewacji i dachu budynku stanowiącego własność Urzędu Miasta w K. jako wydatków mieszczących się w pojęciu "darowizny na cele dobroczynne". Jeżeli bowiem uwzględnić, iż pod pojęciem "dobroczynności" rozumie się powszechnie działalność polegającą na niesieniu pomocy materialnej ubogim, filantropię - to istotnie treść tego pojęcia w żaden sposób nie przystaje do stanu faktycznego sprawy.

Wbrew zarzutom strony skarżącej w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, iż obrazuje ona przypadek nieprecyzyjności prawa i wynikłych na tym tle błędów interpretacyjnych. Znaczenie językowe pojęć używanych w art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. "b" powołanej wcześniej ustawy pozwala bowiem na właściwe odczytanie treści tego przepisu.

Mając to na uwadze, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.