Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1172/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6059 Inne o symbolu podstawowym 605
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 46 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 388
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska, Protokolant sekr. sąd. Karolina Heman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2018 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych z rejestru PESEL oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. ([...]) Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (Minister, organ) po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy T. G. (skarżącego) od decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2015 r. ([...]) o odmowie udostępnienia z rejestru PESEL danych adresowych M. B., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Stan sprawy przedstawiał się następująco:

Wnioskiem z dnia 27 sierpnia 2014 r. T. G. zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych o udostępnienie z rejestru PESEL danych adresowych M. B. Uzasadniając potrzebę uzyskania żądanych danych skarżący wskazał na prowadzone przed Sądem Okręgowym w W. [...] Wydział [...] postępowanie przeciwko osobie poszukiwanej.

Minister decyzją z dnia [...] września 2015 r. odmówił skarżącemu udostępnienia z rejestru wnioskowanych danych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że powodem negatywnego rozstrzygnięcia był brak wystąpienia przesłanki ujętej w art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności (tj. Dz. U. z 2015r, poz. 388 ze zm.), tj. brak należytego udokumentowania przez skarżącego uprawnienia w uzyskaniu żądanych danych, jak i brak jednoznacznej identyfikacji osoby poszukiwanej.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wyraził przekonanie o właściwym udokumentowaniu interesu prawnego w uzyskaniu wnioskowanych danych.

Organ pismem z dnia 28 grudnia 2015 r. wezwał skarżącego do nadesłania dokumentów potwierdzających interes prawny w uzyskaniu żądanych danych oraz wskazania bliższych, pozwalających na jednoznaczną identyfikację, danych osoby poszukiwanej.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący wskazał, że to Minister powinien wystąpić do urzędu, w którym pracuje M. B., w celu pozyskania dodatkowych danych oraz zarzucił przewlekłe i niezgodne z przepisami K.p.a. działania pracownika w załatwieniu jego sprawy.

Minister po ponownym rozpatrzeniu sprawy, podtrzymał swoje stanowisko o braku podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego.

Minister podniósł, że interes prawny w uzyskaniu danych osobowych gromadzonych w rejestrze PESEL musi odnosić się do konkretnej osoby, a nie kręgu osób noszących to samo imię i nazwisko. Powołując się na treść art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności stwierdził, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar udowodnienia istnienia interesu prawnego oraz udokumentowania, że uprawnienie to odnosi się do konkretnej osoby. Odmienna interpretacja przepisu byłaby niewłaściwa, gdyż musiałaby prowadzić do konieczności udostępnienia stronie informacji o wszystkich osobach, o podanym we wniosku imieniu i nazwisku, z którymi wnioskodawcę nie łączy żaden stosunek prawny. To zaś niewątpliwie naruszałoby ich dobra osobiste.

Wskazane przez skarżącego kryteria wyszukiwawcze, tj. informacja o wykonywanym zawodzie, czy miejscu zatrudnienia nie pozwoliły na jednoznaczną identyfikację osoby poszukiwanej, ponieważ w katalogu danych, w oparciu o które możliwe będzie wyodrębnienie poszukiwanej osoby ze zbioru PESEL, nie znajdują się informacje o wykonywanym zawodzie, czy miejscu zatrudnienia.

Ponadto organ stwierdził, że skarżący nie udokumentował aktualności interesu prawnego w żądaniu udostępnienia danych. Oświadczenie skarżącego o obowiązku wskazania miejsca zamieszkania osoby poszukiwanej dla celów toczącego się przed Sądem Okręgowym w W., nie zostało poparte żadnymi dokumentami, które potwierdziłyby okoliczność, że sąd zobowiązał skarżącego do podania adresu zamieszkania M. B. Żaden z przedłożonych przez skarżącego dokumentów - postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] grudnia 2014 r., sygn. akt [...] w sprawie z powództwa skarżącego m. in. przeciwko M. B., zobowiązanie Sądu z 26 maja 2014 r. do wskazania danych adresowych pozwanych w sprawie o sygn. akt [...], wśród których nie znajduje się osoba poszukiwana, a także wezwanie sądowe z dnia 22 września 2014 r. do usunięcia braków formalnych zażalenia w sprawie przeciwko m. in. M. B. – nie nakłada na skarżącego obowiązku wskazania danych adresowych osoby poszukiwanej w postępowaniu sądowym. Przedłożone wezwanie sądowe z dnia 22 września 2014 r. również nie stanowi dostatecznego dowodu na zaistnienie interesu prawnego w żądaniu i udostępnieniu danych, bowiem na jego podstawie nie można stwierdzić, że postępowanie przeciwko M. B. jest nadal w toku, a zatem, że potrzeba uzyskania danych jest aktualna.

Odnosząc się do zarzutu zaniechania przez organ wystąpienia do pracodawcy osoby poszukiwanej w celu pozyskania dodatkowych danych, Minister wskazał na brak umocowania ustawowego dla takiego działania. Zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy zadaniem organu jest udostępnianie danych z rejestru, a nie prowadzenie szeroko zakrojonej kwerendy w zakresie właściwej identyfikacji osoby poszukiwanej. Ten obowiązek spoczywa na wnioskodawcy i mieści się w ramach konieczności wykazania uprawnienia w uzyskaniu żądanych danych.

T. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję podnosząc, że jest ona bezprawna.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu, bowiem Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja była dotknięta wadami zarzuconymi w skardze lub innymi, które jest zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r., poz. 1302 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", a prowadzącymi do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego.

Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2017 r., poz. 657 ze zm.). Zgodnie z art. 46 ust. 2 pkt 1 cytowanej ustawy, dane z rejestru PESEL, rejestrów mieszkańców oraz rejestrów zamieszkania cudzoziemców, w zakresie niezbędnym do realizacji ich ustawowych zadań, mogą być udostępnione osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą w tym interes prawny. Natomiast przepis art. 47 ust. 3 ustawy stanowi, że organ rozpatrujący wniosek o udostępnienie danych odmawia, w drodze decyzji administracyjnej, udostępnienia danych jednostkowych, jeżeli nie zostały spełnione warunki określone w art. 46, a zatem także w przypadku, gdy strona nie wykazała interesu prawnego w otrzymaniu danych.

W rozpatrywanej sprawie skarżący uzasadniając potrzebę uzyskania danych adresowych M. B., wskazał na toczące się przed Sądem Okręgowym w W. [...] Wydział [...] postępowanie z jego powództwa przeciwko osobie poszukiwanej.

Jak wynika z treści zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji główną przyczyną odmowy udostępnienia żądanych danych było nieskonkretyzowanie przez skarżącego, względem której z wielu figurujących w rejestrze PESEL osób o imieniu i nazwisku M. B., legitymuje się interesem prawnym. Zdaniem organu niewykazanie danych personalnych poszukiwanej osoby pozwalających na jej jednoznaczne odnalezienie w rejestrze PESEL jest równoznaczne z brakiem wykazania interesu prawnego.

Powyższe stanowisko organu zasługuje na aprobatę. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w sytuacji gdy strona nie wykaże dodatkowych danych umożliwiających wyodrębnienie z danego rejestru osoby, której dotyczy wniosek, to tym samym, uznać należy, że nie wykaże względem której, z wielu figurujących w tym zbiorze osób o wskazanych danych posiada interes prawny uprawniający do uzyskania wnioskowanej informacji. Podanie danych wszystkich osób o tym samym imieniu i nazwisku pozostających w zbiorze PESEL stanowiłoby naruszenie ich dóbr osobistych, a ponadto nie o wszystkie te osoby skarżący występował. W sytuacji, gdy w bazie ewidencji figuruje więcej osób o takim samym imieniu i nazwisku, samo wskazanie imienia i nazwiska jest niewystarczające do jednoznacznego ustalenia tożsamości szukanej osoby - choćby w celu uzyskania jej zgody na udostępnienie danych (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 2368/10, z dnia 29 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 417/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 kwietnia 2009 r., sygn. akt III SA/Gd 417/08, CBOSA).

Trafnie zatem uznał organ, że zachodzą przesłanki do odmowy udostępnienia skarżącemu danych osobowych osoby wymienionej we wniosku, albowiem skarżący nie przedstawił informacji, na podstawie których osobę tę można było zindywidualizować. W odniesieniu do niej zachodzi bowiem sytuacja, że w zbiorze PESEL figuruje więcej niż jedna osoba nosząca wskazane przez skarżącego imię i nazwisko. Uwzględnienie żądania wiązałoby się w tej sytuacji z koniecznością udostępnienia skarżącemu danych PESEL, dotyczących innych osób noszących to samo imię i nazwisko. W oczywisty sposób naruszałoby to dobra osobiste osób, które nie pozostają w żadnym związku z interesami skarżącego (chronione na podstawie m.in. art. 47 Konstytucji RP, art. 23 k.c.).

Należy podkreślić, że Minister w toku postępowania, przed wydaniem zarówno decyzji pierwszej, jak i drugiej wzywał skarżącego (pismem z dnia 29 kwietnia 2015 r. oraz pismem z dnia 28 grudnia 2015 r.) – w związku z faktem, że interes prawny w uzyskaniu danych gromadzonych w rejestrze PESEL musi odnosić się do konkretnej osoby, a nie kręgu osób noszących to samo imię i nazwisko – do wykazania dodatkowych danych personalnych osoby objętej wnioskiem, np. imion rodziców, daty urodzenia, poprzedniego znanego miejsca zamieszkania, nazwiska rodowego matki, daty urodzenia, numeru PESEL, czy też serii i numeru dowodu osobistego. Dodatkowo organ poinformował skarżącego, że pełen zakres informacyjny rejestru PESEL określony został w art. 8 ustawy o ewidencji ludności oraz, że rejestr PESEL nie zawiera danych dotyczących wykonywanego zawodu ani miejsc pracy.

Jak wynika z akt administracyjnych skarżący nie uzupełnił wniosku o wskazane dane, pozwalające na jednoznaczne wskazanie osoby, której dotyczył wniosek.

Nie można podzielić stanowiska skarżącego, że wskazane przez niego dane dotyczące miejsca pracy pozwalały prawidłowo zidentyfikować poszukiwaną osobę a ponadto, że to organ powinien zwrócił się do pracodawcy osoby poszukiwanej w celu pozyskania jej danych osobowych. Słusznie wskazał organ, że dane dotyczące miejsca pracy nie są przydatne dla potrzeb zindywidualizowania osoby wskazanej we wniosku, bowiem w zbiorze PESEL nie gromadzi się danych o miejscu pracy, czy też zajmowanym stanowisku. Przepisy ustawy o ewidencji ludności nie zawierają umocowania dla organu do podjęcia dodatkowych czynności zmierzających do określenia przedmiotu wyszukiwania czy też poszukiwania danych z innych źródeł niż zbiór PESEL. Minister nie był zatem zobowiązany do prowadzenia własnego postępowania dowodowego w przedmiocie koniecznej indywidualizacji osoby wskazanej we wniosku, albowiem ciężar wskazania danych osobowych identyfikujących dostatecznie osobę, do której wniosek się odnosi, obarcza wnioskodawcę, co wynika z użytego w art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności sformułowania "wykażą".

Zatem w rozpatrywanej sprawie, w sytuacji gdy wyniki wyszukiwania oparte na imieniu i nazwisku osoby poszukiwanej, nie pozwalają na jej zindywidualizowanie, uzasadnione jest stwierdzenie, że wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego do uzyskania danych z rejestru PESEL osoby wskazanej przez niego we wniosku.

Powyższe stanowi wystarczającą negatywną przesłankę do uznania, że Minister nie mógł przekazać żądanych przez skarżącego informacji.

Dodatkowo organ wskazał na nieudokumentowanie w należyty i wystarczający sposób powoływanego interesu prawnego w uzyskaniu żądanych informacji.

W ocenie Sądu, zasadnie Minister stwierdził, że złożone do sprawy kopie dokumentów: postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] grudnia 2014 r., sygn. akt [...] w sprawie z powództwa skarżącego m. in. przeciwko M. B., zobowiązania Sądu z 26 maja 2014 r. do wskazania danych adresowych pozwanych w sprawie o sygn. akt [...], wśród których nie znajduje się osoba poszukiwana, a także wezwania sądowego z dnia 22 września 2014 r. do usunięcia braków formalnych zażalenia w sprawie przeciwko m. in. M. B., nie stanowią wystarczających dowodów potwierdzających zaistnienie aktualnego interesu prawnego w uzyskaniu żądanych danych osoby poszukiwanej.

Żaden z tych dokumentów nie nakładał na skarżącego obowiązku wskazania danych adresowych M. B. w postępowaniu sądowym. Właściwie zostało również ocenione przedłożone wezwanie sądowe z dnia 22 września 2014 r. (sygn. akt [...]) - wezwanie do usunięcia braków formalnych zażalenia w sprawie z powództwa m. in. przeciwko M. B., poprzez jego podpisanie - bowiem na jego podstawie organ nie mógł stwierdzić, że postępowanie przeciwko osobie poszukiwanej jest nadal w toku. Aktualności wezwania nie potwierdzała również jego treść, z której wynikało, że zostało ono opatrzone tygodniowym terminem do uzupełnienia żądanych braków formalnych pod rygorem odrzucenia zażalenia.

Zatem, w ocenie Sądu, należy zgodzić się z organem, że na podstawie przedłożonych przez skarżącego dokumentów, organ nie mógł jednoznacznie stwierdzić, że postępowanie przeciwko M.B. jest nadal w toku, a tym samym istnieje aktualna potrzeba uzyskania danych osobowo-adresowych poszukiwanej osoby.

W tej sytuacji, słusznie Minister wezwał skarżącego w piśmie z dnia 29 kwietnia 2015 r. do udokumentowania, że sprawa [...] zawisła przed Sądem Okręgowym w W. nadal się toczy (załączone przez skarżącego wezwanie sądowe datowane na 22 września 2014 r. opatrzone było – jak już wyżej wskazano - rygorem odrzucenia zażalenia), jak również pismem z dnia 28 grudnia 2015 r. wezwał do złożenia kopii pozwu skierowanego przeciwko M. B. opatrzonego sądową prezentatą lub potwierdzeniem nadania pisma do Sądu lub aktualnego sądowego wezwania do wskazania danych adresowych osoby poszukiwanej.

Skarżący nie nadesłał żądanych dokumentów, a zatem nie wykazał, że aktualnie legitymuje się interesem prawnym w żądaniu udostępnienia danych adresowych M. B.

Zdaniem Sądu postępowanie w rozpatrywanej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z prawem, materiał dowodowy został oceniony prawidłowo, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji. Wynik tego postępowania uzasadniał stwierdzenie, że skarżący w warunkach przedmiotowej sprawy nie wykazał interesu prawnego w uzyskaniu żądanych danych osoby poszukiwanej.

Podsumowując należy wskazać, że w rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia ani przepisów prawa materialnego, jak i przepisów prawa procesowego, w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.