Postanowienie NSA, sygn. akt III FZ 653/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 933/22 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi R.W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 28 stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 6 października 2022 r., III SA/Wa 399/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił R.W. wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 28 stycznia 2022 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez

- nie wstrzymanie wykonania postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 28 stycznia 2022 r. i wcześniejszego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z 17 czerwca 2021r.

- nieuwzględnienie przesłanki zawieszenia postępowania w postaci niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody skarżącemu lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wyegzekwowania nieruchomości w której mieszka przy braku majątku i dochodów i złym stanie zdrowia skarżącego

- nie uwzględnienia, że przepis ten dotyczy również wstrzymania czynności,

- nie wstrzymania czynności egzekucyjnych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego przeciwko skarżącemu w sprawie zapłaty podatku dochodowego za 2020r,

2. art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. w zw. z art. 239f o.p. poprzez nieuwzględnienie przesłanki zawieszenia postępowania tj. skierowania skargi na postanowienie do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie

3. art. 7 oraz 8 k.p.a. w zw. z art. 72 ust.3 Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie przez organ istotnych okoliczności sprawy oraz zawężoną interpretację przepisów mających na celu prowadzenie egzekucji

Skarżący wniósł o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 października 2022 r. poprzez:

- wstrzymanie wykonania postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 28 stycznia 2022r. i wcześniejszego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z 17 czerwca 2021 r. lub

- wstrzymanie czynności egzekucyjnych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego przeciwko skarżącemu w sprawie zapłaty podatku dochodowego za 2020 r.

lub

- zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego przeciwko w sprawie zapłaty podatku dochodowego za 2020 r.

ewentualnie

- uchylenie w całości ww. zaskarżonego postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 października 2022 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sądu Administracyjny w Warszawie, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg. norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko WSA w Warszawie, co do charakteru aktów, które podlegają wstrzymaniu. Mogą to być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie.

Skarżący błędnie przyjął, iż wstrzymanie zaskarżonego postanowienia wstrzyma jednocześnie postępowanie egzekucyjne. Instytucja wstrzymania wykonania aktu nie może mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż zaskarżone postanowienie nie nakłada na skarżącego żadnych nowych obowiązków, a tym samym nie wywołuje żadnych bezpośrednich skutków w sferze praw czy obowiązków materialnoprawnych.

Należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania postanowienia w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a., a więc zastosowanie ochrony tymczasowej, służy zabezpieczeniu strony przed skutkami wykonania jedynie zaskarżonej decyzji i skutkami bezpośrednio związanymi z jej wykonaniem. Ponadto z ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu wynika, że chodzi w nich o takie sytuacje, których nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego prawomocnego uwzględnienia skargi. Dotyczy to więc szkody wyrządzonej wykonaniem konkretnej decyzji, która nie będzie mogła być zrekompensowana przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Jeśli zatem okaże się w toku postępowania sądowoadministracyjnego, że postępowanie egzekucyjne byłoby bezprawne, to skarżący będzie mógł domagać się pełnej rekompensaty z tytułu ewentualnie wyegzekwowanych kwot.

Na uwzględnienie nie zasługują zarzuty naruszenia art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. w zw. z art. 239f o.p. i art. 7 oraz 8 k.p.a. w zw. z art. 72 ust.3 Konstytucji RP, albowiem stawiając je, skarżący dąży do zakwestionowania prawidłowości postępowania egzekucyjnego, co na etapie postępowania zażaleniowego jest niemożliwe. Zażalenie służy zainicjowaniu kontroli legalności orzeczenia sądu pierwszej instancji przez Naczelny Sąd Administracyjny. Kontrola rozstrzygnięcia, na które wniesiono zażalenie, nie polega na ponownym rozpatrzeniu wniosku, czy kontroli postępowania egzekucyjnego lecz na sprawdzeniu, czy zasadnie - zgodnie z prawem i wymogami racjonalności oraz doświadczenia życiowego - oceniono, że wniosek o takiej a nie innej treści nie może być uwzględniony.

Podkreślenia wymaga, iż potencjalna wadliwość zaskarżonego postanowienia nie ma wpływu na ocenę zasadności wniosku w przedmiocie wstrzymania jego wykonania, albowiem dokonywanie przez sąd oceny legalności zaskarżonego postanowienia na tym etapie postępowania jest przedwczesne i niedopuszczalne.

Odnosząc się do wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, a także o wstrzymanie czynności egzekucyjnych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piasecznie, zawartego w niniejszym zażaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko sądu pierwszej instancji, iż sąd administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., nie ma prawnej możliwości udzielania ochrony tymczasowej stronie, która wnosi o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, czy wstrzymanie czynności egzekucyjnych, prowadzonych na podstawie u.p.e.a. Sądy administracyjne są właściwe do orzekania w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych do nich orzeczeń organów administracji, natomiast wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych i zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie ma podstawy prawnej w przepisach normujących postępowanie przed tymi sądami. Sąd administracyjny nie jest ani organem egzekucyjnym, ani organem nadzoru nad prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym i przez to nie jest właściwy do wydania orzeczeń merytorycznych, które mogą zapadać tylko w toku postępowania administracyjnego, a w tym wypadku postępowania egzekucyjnego w administracji.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.