Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 938/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2009-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 62 ust. 1,  art. 80,  art. 63 ust. 1  pkt 1,  art. 32 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 156 poz 1641
law: Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 2 pkt 6,  par. 11
journal: Dz.U. 2003 nr 156 poz 1520
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i  dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1  art. 2,  art. 4 pkt 17,  art. 62,  art. 63,  art. 66
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel /spr./ Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 lutego 2009 r. sprawy ze skargi M. B. na orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej upomnienia oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia

[...], na podstawie art. 65 w związku z art. 64 ustawy z dnia

24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r., Nr 156, poz. 1641 z późn. zm. ) oraz § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego

i dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych (Dz.U. Nr 156, poz. 1520), wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko funkcjonariuszowi celnemu M. B., młodszemu aspirantowi celnemu, pełniącemu służbę w Oddziale Celnym w Ś., obwinionemu o naruszenie obowiązków funkcjonariusza celnego, określonych w art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, poprzez nierzetelne wykonanie powierzonych zadań.

Orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...], nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego, powołując się na art. 69, art. 62 ust. 1, art. 63 ust. 1 pkt 2 i art. 64 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej oraz § 11 i § 22 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych, uznał M. B. za winnego naruszenia obowiązków służbowych funkcjonariusza celnego, określonych w art. 32 ust.1 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, poprzez nierzetelne wykonanie powierzonych zadań i orzekł wobec niego karę dyscyplinarną w postaci nagany, określoną w art. 63 ust.1 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej.

M. B. złożył odwołanie od powyższego orzeczenia dyscyplinarnego.

W wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania Dyrektor Izby Celnej orzeczeniem z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 437 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz.U. Nr 89, poz. 555 z późn. zm.) w związku z art. 79 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne organu I instancji.

M. B. złożył skargę na powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jego uchylenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] sygn. akt II SA/Sz [...], uchylił zaskarżone orzeczenie i poprzedzające je orzeczenie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] nr [...], stwierdzając równocześnie, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, jako przyczynę uchylenia orzeczeń dyscyplinarnych, niezgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych (Dz.U. Nr 156, poz. 1520) określenie zarzutu postawionego M. B., polegające na braku wskazania czasu, miejsca i okoliczności popełnienia zarzucanego mu czynu,

a jedynie ogólnikowe stwierdzenie naruszenia obowiązków służbowych, poprzez nierzetelne wykonywanie zadań. Z powyższego względu Sąd nie mógł w sposób prawidłowy przystąpić do oceny kwestii winy przypisanej obwinionemu. Zdaniem Sądu uzasadnienie orzeczenia dyscyplinarnego nie może zastępować zarzutu.

Wobec powyższego, w dniu [...] Naczelnik Urzędu Celnego

wydał postanowienie o uzupełnieniu i zmianie postanowienia

nr [...] z dnia [...] w którym, między innymi, przedstawił obwinionemu uzupełniony zarzut w brzmieniu:

"W dniu [...] w trakcie pełnienia służby w Oddziale

Celnym poprzez nierzetelne wykonanie powierzonego zadania wyraził zgodę na anulowanie zgłoszeń celnych [...] i [...] złożonych przez Agencję Celną, dotyczących elementów wyposażenia startowego rakiet [...], eksportowanych przez fabrykę Maszyn i Urządzeń "A" z siedzibą w K., stanowiących towar podwójnego zastosowania, podczas gdy przepisy nie przewidują instytucji anulowania zgłoszenia, nie objął zajętego towaru dozorem celnym, nie powiadomił

o powyższym przełożonego oraz koordynatora do spraw towarów strategicznych, tj.

o czyn polegający na naruszeniu obowiązków służbowych funkcjonariusza celnego, wynikających z art. 32 ust.1 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej".

Następnie orzeczeniem dyscyplinarnym nr [...] z dnia [...] Zastępca Naczelnika Urzędu Celnego uznał obwinionego - kierownika zmiany, młodszego aspiranta celnego M. B. winnym popełnienia wyżej opisanego czynu i wymierzył obwinionemu karę dyscyplinarną, określoną w art. 63 ust. 1 pkt 1 ustawy o Służbie Celnej, tj. karę upomnienia.

Od niniejszego orzeczenia dyscyplinarnego M. B. wniósł w terminie odwołanie z dnia [...]. W złożonym odwołaniu stwierdził, że zarówno uzasadnienie orzeczenia, jak i wymierzona kara dyscyplinarna są niesprawiedliwe i krzywdzące, ponieważ uzasadnienie oparto na błędnym ustaleniu stanu faktycznego. W odwołaniu zgłosił też zastrzeżenia do niejednakowego traktowania jego osoby względem innych funkcjonariuszy, przeciwko którym prowadzono postępowania dyscyplinarne.

Odnosząc się szczegółowo do powyższych kwestii obwiniony stwierdził, że nie dopuścił się nierzetelnego wykonania powierzonych mu obowiązków, ponieważ wniosek Agencji Celnej o anulowanie zgłoszeń oraz sytuacja, jaka zaistniała w dniu [...] wyniknęła właśnie z okoliczności szczególnych, co upoważniało obwinionego do dokonania unieważnienia zgłoszeń celnych o nr [...] i [...]. Obwiniony wyjaśnił, że agentka celna nie wiedziała, iż z zapisów zawartych w specyfikacjach dołączonych do zgłoszeń celnych wynika, że towary zgłoszone do odprawy celnej są towarami strategicznymi. Zdaniem obwinionego miała ona w takiej sytuacji prawo złożenia wniosku o anulowanie zgłoszeń, a funkcjonariusz celny prawo przychylenia się do tego wniosku i jego zaakceptowania. Za bezpodstawny odwołujący się uznał stawiany mu zarzut nierzetelności, tym bardziej, że towary zostały cofnięte do kraju

w celu wyjaśnienia charakteru ich przeznaczenia lub w celu uzupełnienia dokumentów. Podjęte działanie zapobiegło nielegalnemu wywozowi z kraju towarów o szczególnym charakterze.

Obwiniony stwierdził również, że nie rozumie dlaczego w postępowaniu dyscyplinarnym nie mogła być wzięta pod uwagę treść pisma nr [...], opisującego podobny przypadek, mający miejsce w Oddziale Celnym w S. Zauważył, że skoro niewskazano, iż opisany tam tryb postępowania był nieprawidłowy, należy go przyjąć jako poprawny i stosować w podobnych przypadkach.

Dyrektor Izby Celnej, po rozpoznaniu odwołania M. B. od orzeczenia dyscyplinarnego nr [...] z dnia [...], orzeczeniem [...] z dnia [...], na podstawie art. 437 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz.U. Nr 89, poz. 555 z późn. zm.) w związku z art. 79 ustawy z dnia

24 lipca 1999 r o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz.1641 z późn. zm.) utrzymał w mocy orzeczenie dyscyplinarne organu I instancji uznające M. B. - młodszego aspiranta celnego, pełniącego służbę na stanowisku kierownika zmiany w Oddziale Celnym, winnym zarzucanego mu czynu, polegającego na naruszeniu obowiązków służbowych funkcjonariusza celnego, wynikających z art. 32 ust.1 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, tj. nierzetelnego wykonania powierzonego zadania poprzez zachowanie polegające na tym, że w dniu [...], w trakcie pełnienia służby w Oddziale Celnym wyraził zgodę na unieważnienie zgłoszeń celnych [...] i [...], złożonych przez Agencję Celną, dotyczących elementów wyposażenia startowego rakiet [...], eksportowanych przez fabrykę Maszyn i Urządzeń "A" z siedzibą w K., stanowiących towar podwójnego zastosowania - bez spełnienia warunków, określonych w art. 66 WKC, tj. kiedy zgłaszający udowodni, że towary zostały omyłkowo zgłoszone do danej procedury celnej, albo kiedy objęcie towaru wnioskowaną procedurą przestaje być uzasadnione z powodu zaistnienia szczególnych okoliczności oraz nie zastosował się do wytycznych zawartych w § 48, 49 Pisma Okólnego Prezesa Głównego Urzędu Ceł nr [...] z [...], tj. do chwili nadania towarowi właściwego przeznaczenia celnego nie pozostawił mu statusu towaru składowanego czasowo oraz nie podjął postępowania wyjaśniającego we współpracy z właściwą rzeczowo komórką organizacyjną urzędu celnego, i wymierzającego obwinionemu karę dyscyplinarną, określoną w art. 63 ust. 1 pkt 1 ustawy o Służbie Celnej, tj. karę upomnienia.

W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że M. B. wykonywał czynności służbowe w Oddziale Celnym w czasie służby nocnej z dnia [...] na [...] i zgodnie z zapisami w książce podziału służby, jako kierownik zmiany sprawował nadzór nad pracą funkcjonariuszy.

Wśród zgłoszeń celnych złożonych w Oddziale Celnym przyjęte zostały, poprzez zarejestrowanie w systemie [...] pod pozycjami [...] i [...], zgłoszenia celne do procedury wywozu towaru określonego w polu [...] dokumentów SAD, jako "elementy stalowe żurawia" "elementy stalowe żurawia z wyposażeniem", z kodem [...] w polu [...] właściwym dla tego towaru.

Do zgłoszeń celnych [...] i [...], określających towar jako elementy stalowe żurawia, dołączone były nieposiadające cech specyfikacji faktury z nazwą towaru. Z dołączonych specyfikacji wynikało, iż towar stanowią elementy wyrzutni rakiet. Przeprowadzona analiza wykazała niezgodność dokumentów dołączonych do zgłoszenia celnego z samym zgłoszeniem.

Zakres zadań funkcjonariuszy celnych komórki zgłoszeń celnych wynika

z postanowień zarządzenia Ministra Finansów nr 8 z 22 kwietnia 2004 r. w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym (Dz. Urz. Ministra Finansów Nr 4, poz. 21 z późn.zm.), które przewidują, między innymi, kontrolę danych zawartych

w zgłoszeniach celnych oraz w dołączonych do nich dokumentach.

Powyższe rozporządzenie wskazuje na konieczność kontroli wszystkich załączonych dokumentów oraz nakłada obowiązek kontroli warunków i wymogów, określonych w przepisach odrębnych, dotyczących wywozu i przywozu towarów.

Ponadto, Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzję Nr [...]

z [...], która specyfikuje czynności, jakie powinny być wykonane oraz określa sposób ich wykonania przez funkcjonariuszy celnych w poszczególnych etapach kontroli zgłoszenia celnego, między innymi po to, aby nie dopuścić do wywozu towarów, których eksport może się odbyć jedynie po spełnieniu określonych wymogów.

Do przepisów odrębnych, z których wymogami winna być kontrolowana zgodność zgłoszenia celnego i załączonych dokumentów, należy, między innymi, ustawa z 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami

i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa (Dz.U. z 2004 r., Nr 229, poz. 2315).

Z załączonych do zgłoszenia celnego specyfikacji wynikało, że wobec towarów przeznaczonych do objęcia procedurą wywozu powinien zostać zastosowany tryb określony dla postępowania z towarami o znaczeniu strategicznym, gdyż instalacje startowe rakiet figurują zarówno w wykazie uzbrojenia (ML4 (b)) jak i w wykazie towarów podwójnego zastosowania (9A 115 a).

Uznano, że kierownik zmiany M. B. nie zastosował się do trybu postępowania właściwego w przypadku towarów podwójnego zastosowania.

O nieprawidłowościach w treści zgłoszeń celnych poinformowano agentkę celną, która składała przedmiotowe zgłoszenie. Złożyła ona wniosek o anulowanie zgłoszeń celnych z powodu niekompletności dokumentów. Poprzez adnotację dokonaną na wniosku, kierownik zmiany M. B. wyraził zgodę na anulowanie zgłoszeń celnych oraz cofnięcie towaru na obszar celny Wspólnoty.

Anulowanie zgłoszeń celnych nie jest przewidziane przepisami prawa celnego. Przepisy te dopuszczają co najwyżej możliwość unieważnienia zgłoszeń celnych

w drodze wydania decyzji administracyjnych.

Poprzez swoją zgodę na anulowanie zgłoszeń, kierownik zmiany M. B. doprowadził do sytuacji, w której faktycznie niewyjaśniona była sytuacja towaru oraz samych zgłoszeń celnych.

Po stwierdzeniu strategicznego charakteru towaru, prawidłowym postępowaniem byłoby powiadomienie oddziałowego koordynatora do spraw towarów o znaczeniu strategicznym i skonsultowanie z nim dalszych posunięć. Towar powinien być zatrzymany pod dozorem celnym, zaś o nieprawidłowościach powiadomione odpowiednie organy.

W uzasadnieniu orzeczenia dyscyplinarnego, opartego na materiale dowodowym, zebranym w toku postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego organ orzekający stwierdził, że w sposób bezsporny dowiedziono, iż obwiniony M. B. w nocy [...] pełniąc służbę w Oddziale Celnym, wyraził zgodę na anulowanie zgłoszeń celnych [...] i [...], złożonych przez Agencję Celną, w sytuacji niewystąpienia okoliczności wskazanych w art. 66 WKC, a mianowicie: kiedy zgłaszający udowodni, że towary zostały omyłkowo zgłoszone do danej procedury celnej albo kiedy objęcie towaru wnioskowaną procedurą przestaje być uzasadnione z powodu zaistnienia szczególnych okoliczności oraz nie zastosował się do wytycznych zawartych w § 48 i § 49 Pisma Okólnego Prezesa Głównego Urzędu Ceł nr [...] z [...], tj. do chwili nadania towarowi właściwego przeznaczenia celnego nie pozostawił mu statusu towaru składowanego czasowo oraz nie podjął postępowania wyjaśniającego we współpracy z właściwą rzeczowo komórką organizacyjną urzędu celnego.

Organ uznał, iż materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie pozwala na jednoznaczną ocenę postępowania obwinionego w trakcie wykonywania obowiązków służbowych w Oddziale Celnym w dniu [...].

Nie istnieją niezgodności w ustaleniach stanu faktycznego sprawy. Ustalenia oparto na relacji obwinionego M. B., znajdującej potwierdzenie w dokumentach zgromadzonych w sprawie.

Z wyjaśnień obwinionego wynika, że po analizie dokumentów celnych, w wyniku której powziął wiadomość o strategicznym charakterze zgłoszonych towarów, nie podjął działań jakie nakazują mu w takim przypadku obowiązujące przepisy prawa, lecz po ustaleniu, że agentka celna nie wiedziała, jaki towar faktycznie zgłoszony został do procedury wywozu oraz ustaleniu, że nie dysponowała stosownymi pozwoleniami na wywóz ujętych w specyfikacjach elementów wyrzutni rakiet - przychylił się do jej wniosku o anulowanie zgłoszeń celnych, chcąc ustrzec agentkę celną, jak sam wskazuje w odwołaniu, przed grożącą jej odpowiedzialnością karną

w przypadku podjęcia nieprawidłowych działań.

Akceptacja powyższego rozwiązania była niewłaściwym wyborem, gdyż

w zaistniałej sytuacji, nie miała miejsca okoliczność uprawniająca funkcjonariusza celnego do unieważnienia zgłoszenia w oparciu o przepis art. 66 WKC, ponieważ zgłaszający nie udowodnił, iż towar został omyłkowo zgłoszony do procedury celnej ani też objęcie towaru określoną procedurą nie przestało być uzasadnione z powodu zaistnienia szczególnych okoliczności.

Obwiniony nie zastosował się również do wytycznych zawartych w § 48 i 49 Pisma Okólnego Prezesa Głównego Urzędu Ceł nr [...] z dnia [...], czyli po stwierdzeniu w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego niezgodności stanu faktycznego z deklarowanym - nie nadał towarowi statusu towaru składowanego do chwili nadania towarowi lub towarowi specjalnemu właściwego przeznaczenia celnego, nie podjął postępowania wyjaśniającego we współpracy z komórką organizacyjną urzędu właściwą rzeczowo w sprawach obrotu, nie rozważył też ewentualnej konieczności wszczęcia postępowania karnego skarbowego

i stosownego zawiadomienia prokuratury. Błędnie zaklasyfikował przypadek do § 42 cyt. wyżej pisma Okólnego, dotyczący sytuacji, w której zgłoszono do wywozu towar specjalny i nie dołączono wymaganego przepisami prawa pozwolenia.

W okolicznościach nie zgłoszenia do odprawy towarów strategicznych, lecz części żurawia - zastosowanie w celu wyjaśnienia sprawy przepisów § 48, 49 - czyli podjęcie szeregu kroków wyjaśniających i zabezpieczających towar - było właściwym, wynikającym z przepisów prawa, obowiązującym funkcjonariusza Służby Celnej postępowaniem, które należało podjąć w przedmiotowej sprawie.

Zaakceptowanie przez obwinionego innego rozwiązania w opisanej sprawie - wynikało bądź z nieznajomości obowiązujących procedur postępowania z towarami specjalnego przeznaczenia, bądź niefrasobliwego podejścia do powstałego problemu, rozwiązanego szybko przez agentkę celną poprzez anulowanie zgłoszenia.

Oceniając stan faktyczny sprawy Dyrektor Izby Celnej uznał, że wina obwinionego nie budzi wątpliwości. Wynika ona wprost z prawnej oceny zdarzenia.

Nierzetelność funkcjonariusza celnego polega w przedmiotowej sprawie wyłącznie na nie podjęciu odpowiednich procedur wyjaśniających

i zabezpieczających, które obwiniony winien znać, stosować je oraz nadzorować prawidłowość postępowania z racji zajmowanego stanowiska kierownika zmiany, jako osoba przeszkolona z zakresu postępowania z towarami o znaczeniu strategicznym oraz posiadająca upoważnienie nr [...], wydane przez Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] do wykonywania czynności z zakresu dozoru celnego i kontroli celnej obrotu z zagranicą towarami, technologiami, usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa.

Przytoczony przez obwinionego przypadek zaistniały w Oddziale Celnym

w S., i opisany w piśmie nr [...] przedstawiający tryb postępowania, podjęty po stwierdzeniu strategicznego charakteru towaru - nie stanowi przepisu prawa, nie jest też jego wykładnią, a ocena poprawności zastosowanego przez Oddział Celny w S. postępowania - nie leży w kompetencjach organu orzekającego w niniejszej sprawie. Treść pisma należało uznać jedynie za informację o istniejącej teoretycznie możliwości dokonania ponownej próby zgłoszenia towaru, z ominięciem obowiązujących przepisów prawa, w innym oddziale celnym.

Odnośnie podnoszonej przez obwinionego kwestii odczucia niejednakowego traktowania jego osoby w postępowaniu dyscyplinarnym na tle innych funkcjonariuszy oddziału organ stwierdził, że każda sprawa kwalifikowana do rozpatrzenia w postępowaniu dyscyplinarnym dotyczy oceny konkretnego zachowania indywidualnie określonego pracownika, rodzaju naruszenia przez niego obowiązków służbowych, oceny stopnia zawinienia i nie jest rozpatrywana

w kontekście postępowań prowadzonych względem innych funkcjonariuszy. Każda sprawa, będąca przedmiotem oceny z punktu widzenia dyscypliny służby jest wielopłaszczyznowa, rozpatrywana zarówno w granicach bezprawności zachowania pracownika jak i jego winy. Ocena stopnia bezprawności czynu i stopnia zawinienia pracownika należy do pracodawcy.

W niniejszej sprawie bezprawność postępowania polega na niepodjęciu przez obwinionego ściśle określonych w przepisach prawa procedur, nakazujących zastosowanie określonego postępowania w stosunku do wywożonych towarów o znaczeniu strategicznym. Skutek wynikły z nieprzepisowego działania obwinionego ma wpływ na ocenę stopnia jego winy, a więc jednocześnie na wybór rodzaju kary za nieprawidłowe , nierzetelne wywiązanie się z powierzonych obowiązków służbowych.

W rozpatrywanej sprawie obwiniony wprawdzie udaremnił wywóz z Polski towarów o znaczeniu strategicznym, ale uczynił to metodą naruszającą obowiązujące przepisy prawa. Przy odpowiedzialności dyscyplinarnej nie ma znaczenia czy działanie, bądź zaniechanie było zamierzone, czy też nie. Jeśli dochodzi do przewinienia służbowego, wówczas samo naruszenie obowiązków skutkuje zastosowaniem tej odpowiedzialności.

Powierzenie obwinionemu, poprzez akt mianowania, wykonywania obowiązków na stanowisku kierownika zmiany, łączy się nie tylko z udzieleniem mu większych uprawnień w stosunku do niższych rangą funkcjonariuszy, ale również ze stosowaniem wobec niego zaostrzonych reguł odpowiedzialności służbowej, wynikających ze szczególnego rodzaju powierzonych zadań i odpowiedzialności. Przy wykonywaniu zadań kierownika zmiany obowiązuje nie tylko dyscyplina służbowa i obowiązek szczególnej staranności w wykonywaniu obowiązków służbowych, lecz także odpowiedzialność za prawidłową pracę podległych osób. Obwiniony w okresie [...] lat służby na stanowisku kierownika zmiany wywiązywał się należycie z powierzonych mu obowiązków służbowych, uzyskiwał wysokie oceny okresowe oraz był wielokrotnie wyróżniany za poprawne wywiązywanie się z zadań służbowych i właściwy nadzór nad pracą podległych funkcjonariuszy. Okoliczności te wzięto pod uwagę przy wymiarze rodzaju kary dyscyplinarnej, która zdaniem organu będzie miała na obwinionego wpływ mobilizujący i spowoduje większe zaangażowanie w dążeniu do zapewnienia prawidłowości wykonywania zadań

w ramach przyznanych mu kompetencji. Udzielona obwinionemu kara upomnienia stanowi sankcję dyscyplinarną adekwatną do stopnia zawinienia.

Powyższe orzeczenie dyscyplinarne zostało zaskarżone przez M. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Skarżący wnosząc o uchylenie wydanego orzeczenia zarzucił błąd

w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego, który miał istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia.

Podniósł, iż w dniu pełnienia przez niego służby nocnej tj. [...] czyli

w niedzielę, zaistniały szczególne okoliczności, a mianowicie były to późne godziny wieczorne i nocne. W takim dniu (wolnym od pracy) brak było możliwości wyjaśnienia jakichkolwiek wątpliwości z producentem i jednocześnie eksporterem towaru. Ponadto Agentka Celna dokonująca zgłoszenia towaru była nieświadoma, że

w transporcie mogą znajdować się towary strategiczne. Te wymienione przykłady wypełniają w znacznej części wymogi wynikające z treści art.66 WKC. Zdaniem skarżącego dokonana przez niego klasyfikacja tego przypadku zgodnie z paragrafem 42, a nie z paragrafami 48 i 49 Pisma Okólnego Prezesa Głównego Urzędu Ceł nr [...] z dnia [...], była prawidłowa. Wiadomość o strategicznym charakterze towaru zgłoszonego do odprawy, powziął wyłącznie ze zgłoszeń celnych, a dokładnie ze specyfikacji, które były załączone do tych zgłoszeń, a w których to specyfikacjach istniały zapisy, iż są to części wyrzutni rakiet. Fakt istnienia załączonych specyfikacji uwidoczniony był w polu ,, [...] " dokumentu SAD. O takiej właśnie prawidłowej kwalifikacji tego przypadku przekonuje pismo Izby Celnej nr [...] z dnia [...], w którym opisany jest podobny do takiego jak mój przypadek mający miejsce w Oddziale Celnym w S. Z pisma tego wynika, że w Oddziale Celnym dokonujący odprawy celnej funkcjonariusze mieli podejrzenia, iż zgłoszony towar może mieć charakter strategiczny i faktycznie taki miał. Jednakże kiedy firma dokonująca eksportu nie była w stanie przedstawić wymaganych dokumentów, zgłoszenie celne unieważniono po kilku dniach na wniosek eksportera i towar wraz ze środkiem przewozowym zwolniono.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym orzeczeniu i dodając, że w realiach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, iż zachowanie skarżącego należy zakwalifikować jako niedbalstwo w wykonywaniu powierzonych obowiązków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, (art. 134 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).

Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium legalności Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Postępowanie dyscyplinarne funkcjonariuszy celnych uregulowane jest w rozdziale 12 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r., Nr 156, poz. 1641 ze zm.), z zastrzeżeniem art. 79, który stanowi, że w postępowaniu dyscyplinarnym w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.

Zgodnie z art. 62 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, funkcjonariusze celni ponoszą odpowiedzialność dyscyplinarną za naruszenie obowiązków służbowych.

Przepisem zawartym w art. 80 powyższej ustawy, upoważniono właściwego ministra do spraw finansów publicznych do określenia w drodze rozporządzenia, trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego, dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych. Na podstawie tej delegacji Minister Finansów wydał rozporządzenie z dnia

29 sierpnia 2003 r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego, dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych (Dz. U. Nr 156, poz. 1520).

Stosownie do zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartych

w wyroku z dnia [...] sygn. akt [...] organ I instancji uzupełnił postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego wobec M. B. (postanowienie Nr [...] z dnia [...]). Zarzut postawiony obwinionemu został sformułowany poprawnie, zgodnie z § 5 ust.2 pkt 6 ww. rozporządzenia.

Po uzupełnieniu postanowienia przesłuchano ponownie obwinionego, umożliwiając mu także wypowiedzenie się w sprawie postawionego zarzutu

i zgromadzonych dowodów.

Zgodnie z § 11 powołanego rozporządzenia, orzeczenie dyscyplinarne powinno być sporządzone na piśmie i zawierać:

1) stopień, imię, nazwisko i stanowisko służbowe osoby wydającej orzeczenie;

2) stopień, imię, nazwisko i stanowisko służbowe obwinionego;

3) określenie czynu zarzucanego lub obowiązku, którego zaniechał obwiniony, ze wskazaniem czasu, miejsca i okoliczności;

4) rozstrzygnięcie w sprawie;

5) uzasadnienie prawne i faktyczne orzeczenia;

6) pouczenie o prawie do wniesienia odwołania lub złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz o terminie i trybie wniesienia odwołania;

7) podpis osoby, która wydała orzeczenie, miejsce i datę wydania.

W uzasadnieniu prawnym należy wyjaśnić w szczególności podstawy prawne orzeczenia, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne orzeczenia powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które zostały uznane za udowodnione, dowodów, na których się oparto, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. W uzasadnieniu należy wskazać okoliczności, które zostały wzięte pod uwagę przy wymiarze kary.

Orzeczenia dyscyplinarne wydane w sprawie M. B. spełniają wszystkie powyższe wymagania.

Zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne uznaje M. B. - młodszego aspiranta celnego, pełniącego służbę na stanowisku kierownika zmiany w Oddziale Celnym, winnym zarzucanego mu czynu, polegającego na naruszeniu obowiązków służbowych funkcjonariusza celnego, wynikających z art. 32 ust.1 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, tj. nierzetelnego wykonania powierzonego zadania poprzez zachowanie polegające na tym, że w dniu [...], w trakcie pełnienia służby

w Oddziale Celnym wyraził zgodę na unieważnienie zgłoszeń celnych [...] i [...], złożonych przez Agencję Celną, dotyczących elementów wyposażenia startowego rakiet [...], eksportowanych przez fabrykę Maszyn i Urządzeń "A" z siedzibą

w K., stanowiących towar podwójnego zastosowania - bez spełnienia warunków, określonych w art. 66 WKC oraz nie zastosował się do wytycznych zawartych w § 48, 49 Pisma Okólnego Prezesa Głównego Urzędu Ceł nr [...]

z [...], tj. do chwili nadania towarowi właściwego przeznaczenia celnego nie pozostawił mu statusu towaru składowanego czasowo oraz nie podjął postępowania wyjaśniającego we współpracy z właściwą rzeczowo komórką organizacyjną urzędu celnego, i wymierza obwinionemu karę dyscyplinarną, określoną w art. 63 ust. 1 pkt 1 ustawy o Służbie Celnej, tj. karę upomnienia.

Przepisy prawa celnego - rozporządzenie Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia

12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE L

z dnia 19.10.1992 r. z późn. zm.), zwane dalej "WKC", stosuje się w sposób jednolity na całym obszarze celnym Wspólnoty chyba, że postanowienia umów międzynarodowych, praktyka przyjęta zwyczajowo na określonym obszarze geograficznym i gospodarczym bądź też przepisy dotyczące stosowania przez Wspólnotę autonomicznych środków stanowią inaczej (art.2 WKC). Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej należy do obszaru celnego Wspólnoty i brak jest przepisów wyłączających stosowanie WKC na obszarze Polski.

W świetle art.4 pkt 17 WKC "zgłoszenie celne oznacza czynność, poprzez którą osoba wyraża, w wymaganej formie i w określony sposób, zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną".

W niniejszej sprawie zgłoszenia celne zostały dokonane przez Agencję Celną- przedłożono wymagane dokumenty i przedstawiono towary (art.62 i 63 WKC) - i nadano im numery [...] i [...]. W tej sytuacji została wszczęta procedura regulowana

w sposób ścisły obowiązującymi przepisami i mogła ona być przerwana, uzupełniona, czy też unieważniona tylko w sposób w przepisach tych określony.

Instytucja unieważnienia zgłoszenia celnego przewidziana została w art.66 WKC:

"1. Jeżeli zgłaszający przedstawi dowód, że towar został zgłoszony omyłkowo do procedury celnej właściwej temu zgłoszeniu lub że w wyniku zaistnienia szczególnych okoliczności objęcie towaru procedurą celną, do której został zgłoszony, nie jest już dalej uzasadnione, organy celne, na wniosek zgłaszającego, unieważniają już przyjęte zgłoszenie.

Jednakże jeżeli organy celne poinformowały zgłaszającego o zamiarze przeprowadzenia rewizji towarów, wniosek o unieważnienie zgłoszenia może zostać uwzględniony jedynie po przeprowadzeniu takiej rewizji.

2. Z wyjątkiem przypadków określonych zgodnie z procedurą Komitetu zgłoszenie po zwolnieniu towarów nie może zostać unieważnione.

3. Unieważnienie zgłoszenia pozostaje bez wpływu na stosowanie obowiązujących przepisów karnych."

Z wyjaśnień obwinionego wynika, że po analizie dokumentów celnych, w wyniku której powziął wiadomość o strategicznym charakterze zgłoszonych towarów, po ustaleniu, że agentka celna nie wiedziała, jaki towar faktycznie zgłoszony został do procedury wywozu oraz ustaleniu, że nie dysponowała stosownymi pozwoleniami na wywóz ujętych w specyfikacjach elementów wyrzutni rakiet - przychylił się do jej wniosku o anulowanie zgłoszeń celnych, chcąc ustrzec agentkę celną, jak sam wskazuje w odwołaniu, przed grożącą jej odpowiedzialnością karną w przypadku podjęcia nieprawidłowych działań.

Żaden z przepisów prawa nie posługuje się terminem "anulowanie zgłoszeń celnych", istnieje tylko możliwość unieważnienia zgłoszenia.

Skoro nie zaistniały przyczyny, o których mowa w art.66 ust.1 WKC - omyłkowo zgłoszono towar do określonej procedury celnej lub zaistniały szczególne okoliczności, które spowodowały, że umieszczenie towaru pod daną procedurą celną, do której towar został zgłoszony, nie jest już dalej uzasadnione - brak było podstaw prawnych do unieważnienia zgłoszenia celnego. Dokonanie takiego unieważnienia przez M. B. niezgodnie z przepisami WKC stanowiło naruszenie jednego z podstawowych obowiązków funkcjonariusza celnego polegającego na rzetelnym i bezstronnym wykonywaniu powierzonych zadań - art.32 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 z późn.zm. ).

Powyższa okoliczność była wystarczająca dla prowadzenia postępowania dyscyplinarnego, a w konsekwencji uznania M. B. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i ukarania karą dyscyplinarną przewidzianą w art.63 ust.1 pkt 1 ustawy o Służbie Celnej. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, drugorzędny charakter - jakkolwiek naganny - ma ustalenie także naruszenia przez M. B. wewnętrznych procedur postępowania i wytycznych zawartych w Piśmie Okólnym Prezesa Głównego Urzędu Ceł nr [...] z [...].

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak sentencji wyroku.