Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SAB/Łd 39/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
658
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Zobowiązano organ do załatwienia wniosku
Powołane przepisy: article: art. 78 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 450
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
article: art. 3 par 2 pkt 4, art. 52 par 1, art. 53 par 2b, art. 149 par 1 pkt 1 i 3, art. 200
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Kowalska Sędzia WSA Paweł Dańczak po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Y. O. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie zgłoszenia nabycia pojazdu 1) zobowiązuje Starostę [...] do rozpoznania zawiadomienia Y. O. z dnia [...] o nabyciu pojazdu w terminie 14 dni od dnia doręczenia wyroku wraz z aktami sprawy; 2) stwierdza, że Starosta [...] dopuścił się bezczynności z tym, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od Starosty [...] na rzecz Y. O. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. [pic]


UZASADNIENIE

W dniu 25 grudnia 2021 r. za pośrednictwem platformy elektronicznej ePUAP Y.O. na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 450) zawiadomił Starostę [...] o nabyciu w dniu 22 grudnia 2021 r. pojazdu marki VW Passat o numerze rejestr. [...], wniósł o odnotowanie nabycia pojazdu w rejestrach państwowych, w tym m. in. CEPIK-u. Podał, że pojazd będzie używany przez większość roku kalendarzowego w Polsce ale z uwagi na fakt, że nie posiada miejsca zamieszkania na terytorium RP zasadne jest złożenie wniosku o nabyciu pojazdu do organu, w którym dotychczas pojazd jest zarejestrowany. Wnioskodawca wskazał, że dotychczasowy numer rejestracyjny nabytego pojazdu pozostanie niezmieniony. W załączeniu przedstawił kopię umowy kupna –sprzedaży ww. pojazdu z dnia 22 grudnia 2021 r.

W dniu 30 grudnia 2021 r. Y.O. za pośrednictwem platformy elektronicznej ePUAP złożył do Starosty [...] na podstawie art. 35 § 1 w zw. z art. 37 § 1 k.p.a. ponaglenie w sprawie wniosku z dnia 25 grudnia 2021 r., który do dnia złożenia ponaglenia nie został załatwiony pomimo, że sprawa nie ma charakteru skomplikowanego.

Wezwaniem z dnia 3 stycznia 2022 r. (doręczonym w dniu 4 stycznia 2022 r.) Starosta [...] zobowiązał wnioskodawcę do usunięcia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania braków formalnych wniosku z dnia 25 grudnia 2021 r. w sprawie zgłoszenia nabycia ww. pojazdu poprzez wskazanie adresu zamieszkania na terenie powiatu [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a., właściwość miejscową organu administracji publicznej ustala się według miejsca zamieszkania (siedziby) w kraju, a w przypadku braku miejsca zamieszkania w kraju – według miejsca pobytu strony.

W dniu 7 lutego 2022 r. Y.O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Starosty [...], w której zarzucając naruszenie art. 8, art.12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 k.p.a. przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy wniósł o:

1) zobowiązanie Starosty [...] do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi;

2) dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga;

3) na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U z 2011 r. nr 34, poz. 173) w związku z art 149 p.p.s.a. orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, mimo że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu;

4) rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym;

5) zasądzenie kosztów postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu skargi przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania skarżący podkreślił, że nie odpowiedział na wezwanie Starosty [...] w wyznaczonym terminie, ponieważ w zawiadomieniu o nabyciu pojazdu z dnia 25 grudnia 2021 r. wskazał, że nie posiada miejsca zamieszkania na terenie Rzeczypospolitej Polskiej co oznacza, że zasadne jest złożenie wniosku o nabyciu pojazdu do starosty, gdzie dotychczas pojazd jest zarejestrowany.

Starosta [...] nie wydał stosownego aktu administracyjnego, do dnia złożenia skargi wniosek nie został rozpoznany, co oznacza, że organ naruszył art. 35 § 3 k.p.a., który określa maksymalny termin załatwienia sprawy, a także zasadę zaufania do organów administracji wyrażoną w art. 8 k.p.a. oraz zasadę szybkości postępowania zawartą w art. 12 § 1 k.p.a. Skarżący podkreślił, że złożył podanie na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 61 § 1 k.p.a., co oznacza, że wniósł o wszczęcie postępowania i nawet gdyby nie wskazał tego przepisu prawa, forma i tryb rozpoznawania wniosku, wyczerpuje przesłanki prowadzenia postępowania administracyjnego, a każde prowadzone postępowanie musi zostać zakończone poprzez wydanie stosownego aktu administracyjnego.

Zdaniem skarżącego organ błędnie interpretuje przepis dotyczący zgłoszenia nabycia pojazdu, tj. art. 78 ustawy - Prawo o ruchu drogowy. Przytoczony przepis jasno określa, że pojazd nabyty, który jest już zarejestrowany w Polsce i nie został wyrejestrowany, podlega zgłoszeniu przez kupującego w sytuacji gdy dalej pozostaje na terenie Polski i w tym kraju przez większość czasu będzie użytkowany – co jak podkreślił skarżący wcześniej zostało zadeklarowane.

To organ administracji jest bowiem zobowiązany do prawidłowego ustalenia właściwości organu na terenie Polski i w przypadku uznania, że jest niewłaściwy do rozpoznania wniosku, winien na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przesłać podanie. Logicznym w niniejszej sprawie jest zgłoszenie nabycia pojazdu do organu, który go zarejestrował, w sytuacji gdy nabywca nie posiada miejsca zamieszkania na terytorium Polski. Nie ma innego urzędu, który by odpowiadał miejscowo za wykonanie stosownych czynności w tej sprawie, jak również Starosta nie wskazał takiego organu.

Skarżący podkreślił, że to iż jest cudzoziemcem, nie mającym miejsca zamieszkania na terenie Polski, nie zwalnia go z przestrzegania polskiego prawa w stosunku do ruchomości, które znajdują się na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazał, że jest zobowiązany do zgłoszenia nabycia pojazdu, ponieważ obowiązek ten wynika wprost z ustawy, a pojazd zakupił z założeniem, że będzie poruszał się głównie na terenie Polski i będzie znajdował się większość czasu każdego roku w Polsce. Tym samym organ nie powinien odmówić odnotowania zgłoszenia nabycia pojazdu, tym bardziej, że nie zamierza również wyrejestrowywać pojazdu.

W interesie społecznym jest aby odnotowano w rejestrach państwowych nabycie pojazdu, który jest już zarejestrowany w Polsce i będzie w tym kraju użytkowany przez cudzoziemca, który nie ma zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Brak informacji o aktualnym właścicielu pojazdu, zarejestrowanego w Polsce, uniemożliwi organom porządkowym ustalenie ewentualnego sprawcy wykroczenia drogowego, czy sprawcy nieuiszczenia opłaty parkingowej lub w przypadku kontroli drogowej sprawdzenia w bazach danych informacji o aktualnym ubezpieczeniu OC, własności pojazdu oraz aktualnym badaniu technicznym a przecież zgodnie z obowiązującymi przepisami krajowymi, nie ma obowiązku posiadania przy sobie dowodu rejestracyjnego pojazdu z umową zakupu. Nieodnotowanie nabycia pojazdu będzie znacznym utrudnieniem w dokonaniu weryfikacji aktualnych danych przez uprawnione organy.

W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł o odrzucenie skargi lub jej oddalenie w całości.

Wskazał, że do wymaganego w świetle art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. "wyczerpania środka zaskarżania" w postaci ponaglenia z art. 37 k.p.a. dojdzie nie tylko w przypadku faktycznego rozpatrzenia ponaglenia przez organ, ale także w razie bezskutecznego upływu ustawowego terminu na jego rozpatrzenie. Nie wystarcza natomiast samo wniesienie tego środka do organu administracji. W niniejszej sprawie skarżący złożył w dniu 25 grudnia 2021 r. za pośrednictwem platformy ePUAP zawiadomienie o nabyciu pojazdu. Z uwagi na fakt, iż dzień 25 grudnia 2021 r., jak również 26 grudnia 2021 r. były dniami ustawowo wolnymi od pracy, zawiadomienie zostało odebrane i przekazane do rozpoznania w dniu 27 grudnia 2021 r. W dniu 30 grudnia 2021 r. skarżący wniósł za pośrednictwem platformy ePUAP pismo zatytułowane "ponaglenie w sprawie zgłoszenia nabycia pojazdu". Z uwagi na fakt, iż powyższe pismo zostało przesłane zaledwie 3 dni po tym, jak zostało złożone zawiadomienie o nabyciu pojazdu i było skierowane do Starosty [...] nie zostało potraktowane jako "ponaglenie" złożone w trybie art. 37 k.p.a. Przesłanką wniesienia ponaglenia jest wystąpienie bezczynności lub przewlekłości. Przesłanka bezczynności jest spełniona wówczas, gdy upłynął bezskutecznie ustawowy termin załatwienia sprawy administracyjnej. W tym wypadku ponaglenie wnosi się, gdy spełnione są jednocześnie dwa warunki, tzn. 1) upłynął termin załatwienia sprawy; 2)organ administracji prowadzący postępowanie nie wydał w tym terminie decyzji administracyjnej lub nie załatwił sprawy w drodze ugody, ewentualnie postanowienia.

Z uwagi na fakt, że pismo skarżącego zostało wniesione przed upływem terminu do załatwienia sprawy i zostało skierowane do Powiatu [...] - Starosta [...] potraktował je jako pismo w toku postępowania, zawierające żądanie przyspieszenie rozpoznania sprawy, a nie jako ponaglenie.

W związku z powyższym, zdaniem organu skarżący nie wykazał, że przed wniesieniem skargi wyczerpał środki zaskarżenia. Skarga zatem jako niedopuszczalna powinna zostać odrzucona na podstawie art. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Odnosząc się natomiast do wniosku o oddalenie skargi organ wyjaśnił, że art. 35 k.p.a. obliguje organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Określenie "niezwłocznie" nie oznacza, że sprawa ma być załatwiona natychmiast po wniesieniu przez stronę żądania wszczęcia postępowania, ale że organ powinien natychmiast przystąpić do rozpatrzenia sprawy, co jednak może zabrać pewien czas. Nawet gdy strona wraz z żądaniem wszczęcia postępowania przedstawia określone dowody, to konieczna może być weryfikacja dowodów i ocena ich kompletności. Jeżeli materiał dowodowy przedstawiony przez stronę nie wymaga uzupełnienia o dowody inne niż dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ, to organ po stwierdzeniu tej okoliczności i ewentualnym zebraniu i analizie posiadanych danych powinien natychmiast rozstrzygnąć sprawę. Należy zastrzec, że przygotowanie projektu rozstrzygnięcia oraz podpisanie go przez upoważnioną osobę może zająć pewien czas.

W dniu 3 stycznia 2022 r. Starosta [...] wezwał skarżącego do usunięcia braków wniosku z dnia 25 grudnia 2021 r. w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania poprzez wskazanie adresu zamieszkania na terenie powiatu [...]. W pouczeniu wskazano, iż nieusunięcie braków w wyznaczonym terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 4 stycznia 2022 r., co oznacza, że termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku upływał w dniu 11 stycznia 2022 r. Skarżący nie uzupełnił braków formalnych wniosku. W związku z powyższym zawiadomienie zostało pozostawione bez rozpoznania. Okoliczność nieuzupełnienia braków formalnych potwierdził również sam skarżący w treści skargi.

Starosta podkreślił, że w piśmie Ministerstwa Infrastruktury z 2 sierpnia 2021 r. skierowanym do Unii Metropolii Polskich wskazano, że właściwość miejscowa powinna być ustalana według miejsca zamieszkania wnioskodawcy. Zastosowanie mają bowiem przepisy ogólne wynikające z art. 21 k.p.a. Z art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a. wynika, że właściwość miejscową organu administracji publicznej ustala się w innych sprawach - według miejsca zamieszkania (siedziby) w kraju, a w braku zamieszkania w kraju -według miejsca pobytu strony lub jednej ze stron.

Z uwagi na fakt, że skarżący pomimo wezwania nie wyjaśnił kwestii swojego miejsca zamieszkania lub pobytu, brak było możliwości nadania sprawie dalszego biegu, dlatego też wniosek został pozostawiony bez rozpoznania zgodnie z treścią art. 64 k.p.a.

Zdaniem organu mając na uwadze powyżej przedstawiony stan faktyczny nie można uznać, że miała miejsce bezczynność organu. Nie ulega bowiem wątpliwości, że po złożeniu przez skarżącego zawiadomienia o nabyciu pojazdu, niezwłocznie zostały podjęte czynności - ocena wniosku pod względem formalnym i wezwanie skierowane do skarżącego w celu usunięcia braków formalnych wniosku. Z uwagi na brak jakichkolwiek działań ze strony skarżącego (tj. zignorowanie wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku) zawiadomienie pozostało bez rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz.270 z późn. zm), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl art.3 § 2 pkt.1-4a i 8 - 9 wymienionej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Zgodnie z treścią art.149 §1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

W myśl art.149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Starosty [...] w przedmiocie dokonanego przez Y.O. zgłoszenia nabycia pojazdu.

Przede wszystkim rozważenia wymaga kwestia dopuszczalności skargi gdyż w odpowiedzi na skargę podniesiono zarzut jej niedopuszczalności z powodu niespełnienia przesłanki "wyczerpania środków zaskarżenia".

Jak wynika z zebranego materiału dowodowego w dniu 22 grudnia 2021r. Y.O., zamieszkały w B., nabył od J.R. samochód marki Volkswagen Passat nr rej. [...] zaś w dniu 25 grudnia 2021r. zawiadomił o tym Powiat [...] gdzie dotychczas pojazd ten był zarejestrowany. Zawiadomienie takie wynikało z obowiązku określonego w art.78 ust.2 pkt 1 ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2021r. poz. 450 z późn. zm.), dalej p.r.d.

Zgodnie z treścią wymienionego przepisu właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu;

Nadto zgodnie z treścią § 17 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz.U. z 2017r. poz.2355 z późn. zm.) w przypadku zawiadomienia o nabyciu pojazdu zarejestrowanego, organ rejestrujący dokonuje rejestracji pojazdu na wniosek właściciela pojazdu. Przepisy § 2 i § 19 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

Z przepisu art.78 ust.2 pkt 1 p.r.d. wynika obowiązek właściciela pojazdu zarejestrowanego zawiadomienia starosty w terminie 30 dni o nabyciu pojazdu. Skarżący składając w dniu 25 grudnia 2021r. Staroście [...] zawiadomienie o nabyciu pojazdu realizował ten obowiązek.

Jeżeli chodzi o charakter prawny czynności zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu to kwestia ta była już przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. Orzecznictwo sądowe w tym zakresie jest już utrwalone. W postanowieniu z dnia 19 kwietnia 2020r. w spr. I OW 97/20 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że "przyjęcie przez starostę zawiadomienia o zbyciu pojazdu jest czynnością w rozumieniu art.3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przewidziany w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. obowiązek właściciela pojazdu jest zagrożony wysoce represyjną administracyjną karą pieniężną (w art.140 mb pkt 2 P.r.d. przewidziano, że za niewypełnienie obowiązku z art.78 ust.1 pkt 1 zawiadomienia o nabyciu lub zbyciu pojazdu wymierzana jest kara pieniężna w wysokości od 200 do 1000zł). Niewykonanie obowiązku lub wykonanie go z opóźnieniem może powodować odpowiedzialność administracyjną, zagrożoną ww. karą administracyjną. Skoro niewykonanie obowiązku albo data jego wykonania może mieć znaczenie z punktu widzenia odpowiedzialności administracyjnej, to uznać należy, że przyjęcie zawiadomienia o wypełnieniu tego obowiązku przez starostę należy zakwalifikować jako czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Czynność starosty jest następstwem wykonania obowiązku przez podmiot administrowany, którego nieterminowe wykonanie jest zagrożonego sankcją administracyjną.". Podobny pogląd wyraził NSA w postanowieniach z 7 maja 2021r. w spr. II GW 19/21 i z 27 lipca 2021r. w spr. II GW 44/21 oraz w wyroku z 28 września 2021r. w spr. II GW 67/21. Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionych orzeczeniach. Cytowane orzeczenia dotyczą wprawdzie czynności zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu lecz w taki sam sposób należy ocenić czynność zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu a więc, że jest to czynność, o której mowa w art.3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Konsekwencją uznania, że zawiadomienie starosty o nabyciu pojazdu jest czynnością określoną w art.3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. jest to, że nie mają do niego zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie jest to bowiem sprawa w rozumieniu art.1 pkt 1 -6 K.p.a. a tylko sprawy określone w tym przepisie (tzn. w art.1 pkt 1-6) są normowane przez K.p.a. Pogląd, że do sprawy zawiadomienia starosty o nabyciu i zbyciu pojazdu nie mają zastosowanie przepisy K.p.a. jest także powszechnie przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienia NSA z 19 kwietnia 2020r. w spr. I OW 97/20, z 7 maja 2021r. w spr. II GW 19/21 i z 27 lipca 2021r. w spr. II GW 44/21 oraz w wyroku z 28 września 2021r. w spr. II GW 67/21). Oznacza to, że w tego typu sprawach nie mają zastosowania przepisy K.p.a. dotyczące między innymi właściwości miejscowej organu administracji. Przepisy K.p.a. mogą stanowić jedynie pewną wskazówkę interpretacyjną w procesie wykładni z uwagi na rangę aktu (kodeksu) w którym zostały zawarte.

Przesłanką wniesienia skargi na bezczynność organu jest wyczerpanie środków zaskarżenia jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie co wynika z art.52 § 1 p.p.s.a. W myśl art.52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Natomiast zgodnie z treścią art.53 § 2b.) p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

Z tego ostatniego przepisu wynika, że skargę na bezczynność można wnieść w każdym czasie a jedyną przesłanką jej złożenia jest wniesienie ponaglenia. Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach do sprawy zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu nie mają zastosowania przepisy K.p.a. w tym także przepis art.37 § 1 pkt 1 K.p.a. określający w jakich sytuacjach służy prawo wniesienia ponaglenia. Oznacza to, że ponaglenie w sprawie zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu może być złożone w każdym czasie a nie tylko po upływie terminów określonych w art.35 lub 36 § 1 K.p.a. Wspomnieć tylko należy, że przepisy art.35 i 36 K.p.a. także nie mają zastosowania w wymienionej sprawie.

W rozpoznawanej sprawie skarżący w dniu 30 grudnia 2021r. wniósł ponaglenie do Powiatu [...] i nie musiał czekać na upływ terminu do załatwienia sprawy gdyż przepisy art.35 i 36 K.p.a. nie mają tutaj zastosowania. W ocenie sądu wniesienie ponaglenia przez Y.O. w dniu 30 grudnia 2021r. jest "wyczerpaniem środków zaskarżenia" w rozumieniu art.52 § 1 p.p.s.a. i spełniona została przesłanka wniesienia skargi na bezczynność , o której mowa w art.,53 § 2b.) p.p.s.a.

Nie ma natomiast znaczenia okoliczność, że ponaglenie skarżącego nie zostało rozpoznane przez właściwy organ. Dla skutecznego wniesienia skargi do sądu wystarczy sam fakt złożenia ponaglenia niezależnie od tego czy zostało one rozpoznane przez odpowiedni organ. Pogląd taki wyraził NSA w wyrokach z 25 września 2018r. w spr. II OSK 1659/18, z 4 grudnia 2019r. w spr. II OSK 2558/19, z 29 października 2019r. w spr. II OSK 2012/19 i z 30 stycznia 2020r. w spr. II OSK 3095/19. Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionych orzeczeniach.

Reasumując dotychczasowe rozważania sąd uznał, że skarga jest dopuszczalna. Sprawa zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu jest czynnością, o której mowa w art.3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i nie mają do niej zastosowania przepisy K.p.a. w tym między innymi art.35,36 i 37 K.p.a., W związku z czym złożenie przez skarżącego ponaglenia w dniu 30 grudnia 2021r. jest "wyczerpaniem środków zaskarżenia" w rozumieniu art.52 § 1 p.p.s.a. a tym samym spełniona została przesłanka do wniesienia skargi, o której mowa w art.53 § 2b.) p.p.s.a.

W ocenie sądu Starosta [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu zawiadomienia skarżącego z dnia 25 grudnia 2021r..

Należy zaznaczyć, że bezczynność organu administracji ma miejsce wówczas gdy organ ma obowiązek podjąć działania w formie określonej prawem i w terminie określonym przez prawo lecz tego nie czyni. Dotyczy to zatem sytuacji gdy przepis prawa przewiduje działanie organu zaś organ jest w zwłoce gdyż w wymaganym terminie nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadzi postępowanie i nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub czynności. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony zaś kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu lub czynności administracyjnej.

Terminy załatwienia sprawy przez organ administracji zostały określone w art.35 i 36 K.p.a Z przepisów tych wynika, że sprawa winna zostać załatwiona niezwłocznie nie później niż w ciągu miesiąca a w sprawie szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art.35 § 1 i 3 K.p.a.) W przypadku przekroczenia tych terminów organ winien wskazać nowy termin załatwienia sprawy (art.36 § 1 K.p.a.).

Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach do spraw zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w tym także dotyczących terminów załatwienia spraw (art.35-36 K.p.a.) Niemniej przepisy K.p.a. regulujące terminy załatwienia sprawy winny być wskazówką interpretacyjną dla ustalenia terminu załatwienia sprawy zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu. W ocenie sądu sprawa taka winna zostać załatwiona bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca od daty złożenia zawiadomienia.

W niniejszej sprawie po złożeniu przez skarżącego zawiadomienia o nabyciu pojazdu Starosta [...] pismem z dnia 3 stycznia 2022r. wezwał Y.O. do uzupełnienia braków wniosku z 25 grudnia 2021r. w terminie 7 dni przez wskazanie adresu zamieszkania na terenie powiatu [...] gdyż jest to konieczne do ustalenia właściwości miejscowej organu zgodnie z treścią art.21 § 1 pkt 3 K.p.a. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na to wezwanie gdyż już w zawiadomieniu z 25 grudnia 2021r. wskazał, że mieszka w B. a nie na terenie powiatu [...]. W związku z czym Starosta [...] pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania i taka sytuacja utrzymuje się do daty wydania wyroku w niniejszej sprawie.

W ocenie sądu organ administracji błędnie wezwał skarżącego do uzupełnienia braków zawiadomienia z 25 grudnia 2021r. powołując się na konieczność ustalenia właściwości miejscowej organu stosownie do treści art.21 § 1 K.p.a. Błędnie również pozostawił wniosek Y.O. bez rozpoznania.

W sprawie zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu nie stosuje się przepisu art.21 K.p.a. o właściwości miejscowej organu podobnie jak i pozostałych przepisów K.p.a. co zostało omówione we wcześniejszych rozważaniach. Kwestia właściwości miejscowej organu administracji w takich sprawach była także przedmiotem rozważań sądów administracyjnych i orzecznictwo w tym zakresie jest już utrwalone. Zastosowanie mają tutaj przepisy o właściwości miejscowej organu określone w ustawie Prawo o ruchu drogowym oraz w przepisach wykonawczych do tej ustawy. W przypadku rejestracji pojazdu reguły właściwości miejscowej określa art.73 ust.1 -5 p.r.d. Organem właściwym do przyjęcia zgłoszenia o nabyciu i zbyciu pojazdu jest organ rejestracji pojazdu gdyż wszystkie kwestie o charakterze "rejestrowym" leżą w gestii organu rejestracji. Przemawia za tym logika regulacji art.73,78,78a i 79 p.r.d. jak również treść § 9 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 27 września 2003r. w sprawie szczegółowych czynności w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz.U z 2019r. poz.2130 ze zm.). Pomijając szerszą argumentację przemawiającą za przyjęciem takiego stanowiska, przedstawioną w orzeczeniach sądów, należy stwierdzić, że organem właściwym miejscowo do przyjęcia zawiadomienia o nabyciu (zbyciu) pojazdu jest organ w którym pojazd był zarejestrowany. Pogląd taki wyraził NSA w postanowieniach z 19 kwietnia 2020r. w spr. I OW 97/20, z 7 maja 2021r. w spr. II GW 19/21 i z 27 lipca 2021r. w spr. II GW 44/21 oraz w wyroku z 28 września 2021r. w spr. II GW 67/21.

W niniejszej sprawie Starosta [...] błędnie zatem wzywał skarżącego do podania jego miejsca zamieszkania (pobytu) na terenie powiatu [...] celem ustalenia właściwości miejscowej organu w sytuacji gdy art.21 K.p.a. nie miał tu zastosowania. Właściwym miejscowo organem jest bowiem organ rejestracji pojazdu. Starosta [...] błędnie również pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania.

W ocenie sądu Starosta [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu zawiadomienia skarżącego z 25 grudnia 2021r. Do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie zawiadomienie to nie zostało rozpoznane. Oznacza to, że przez okres przeszło czterech i pół miesiąca organ nie rozpoznał zawiadomienia skarżącego. Nie ulega zatem wątpliwości, że Starosta [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu tego zawiadomienia. Dodać należy, że rozpoznanie tego zawiadomienia nie było skomplikowane. Należało bowiem ustalić jedynie czy złożono wszystkie wymagane dokumenty związane z nabyciem pojazdu (w razie ich braku należało wezwać do ich złożenia) a następnie odnotować fakt nabycia pojazdu w odpowiednich ewidencjach i rejestrach. Starosta [...] jednak tego nie uczynił przez prawie pięć miesięcy. Zaznaczyć należy, ze skarżący złożył zawiadomienie o nabyciu pojazdu do Starosty [...] gdyż, jego zdaniem, ten organ wcześniej rejestrował nabyty przez niego samochód. Gdyby okazało się, że pojazd był zarejestrowany w innym organie to obowiązkiem Starosty [...] było przekazanie zawiadomienia do organu właściwego.

Z uwagi na to, że Starosta [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu zawiadomienia skarżącego z 25 grudnia 2021r. sąd zobowiązał organ do rozpoznania tego zawiadomienia w terminie 14 dni od dnia doręczenia wyroku wraz z aktami sprawy.

W ocenie sądu bezczynność Starosty [...] nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.

Należy zaznaczyć, ze istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości, oczywistość stwierdzonego naruszenia. Ocena ta powinna być dokonywana z uwzględnieniem wszelkich okoliczności konkretnej sprawy, w tym czasu bezczynności, jak i jej powodów. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (zob. wyrok NSA: z dnia 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 3374/18; z dnia 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1802/19). Nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony.

W niniejszej sprawie stan bezczynności nie miał charakteru rażącego naruszenia prawa. Po stronie organu nie było celowego unikania rozpoznania zawiadomienia, nie miało także miejsca celowe lekceważenie zawiadomienia ani zła wola organu w jego rozpoznaniu. Nierozpoznanie zawiadomienia wynikało z błędnego założenia, że właściwość miejscową organu określa art.21 K.p.a. podczas gdy przepisy K.p.a. nie mają tutaj zastosowania a właściwym miejscowo jest organ rejestracji pojazdu a nie organ miejsca zamieszkania wnioskodawcy. Bezczynność Starosty [...] wynikała zatem z błędnej interpretacji przepisów a nie z lekceważącego traktowania skarżącego i ciążących na organie obowiązkach. Z tych tez względów sąd uznał, że bezczynność Starosty [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Na podstawie art.200 p.p.s.a. sąd zasądził od Starosty [...] na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

k.ż.