Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 783/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13k ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2068
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.
article: art. 189f par. 1 pkt 1, art. 189e
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi B. N. i L. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu po drodze krajowej z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej też jako "organ", "GITD") pismem z 4 listopada 2019 r. zawiadomił B. N. oraz L. K. prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej [...] s.c. (dalej też jako "skarżący") o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie oceny, czy w dniu [...] sierpnia 2019 r. o godzinie [...]doszło do naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej w trakcie przejazdu samochodu ciężarowego o numerze rejestracyjnym [...] poruszającego się wraz z przyczepą o numerze rejestracyjnym [...] zarejestrowanego przez urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym [...] na odcinku drogi krajowej nr [...] węzeł [...].

Następnie decyzją z [...] stycznia 2020 r. nr [...] GITD nałożył na skarżących karę pieniężną w wysokości 1.500 zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2068 z późn. zm.; dalej: "u.d.p."). Organ podkreślił, że zespół pojazdów (samochód ciężarowy wraz z przyczepą), którego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony, poruszał się w dniu [...] sierpnia 2019 r. po płatnym odcinku drogi krajowej. Zaznaczył też, że na podstawie danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) ustalono, iż dopuszczalna masa całkowita (dmc) kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła 3.740 kg, w tym pojazdu samochodowego – 2.990 kg, zaś przyczepy - 750 kg. Z kolei z informacji pochodzących z systemu elektronicznego poboru opłat jednoznacznie wynikało, że za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata elektroniczna, ponieważ użytkownik nie posiadał podpisanej umowy z operatorem systemu. W chwili dokonania naruszenia nie istniała możliwość realizacji obowiązku określonego w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. poza krajowym systemem elektronicznego poboru opłat, czyli bez wykorzystania urządzenia pokładowego viaBox. Tym samym doszło do naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. W ocenie organu prawidłowo ustalono także stronę postępowania. Z danych zgromadzonych w CEPiK oraz informacji przekazanych przez [...] S.A. wynikało, że posiadaczami ww. pojazdu samochodowego w dniu odnotowania naruszenia byli skarżący. Wobec podnoszonych przez skarżących w toku postępowania argumentów o niezatrzymaniu pojazdu przez patrol Mobilnej Jednostki Kontrolnej oraz uiszczaniu opłat "na bramkach", GITD wyjaśnił, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 27 października 2016 r. w sprawie kontroli prawidłowości uiszczania opłaty elektronicznej (Dz.U. z 2016 r. poz. 2022) wyróżnia się dwa rodzaje takiej kontroli: mobilną – w trakcie której następuje zatrzymanie pojazdu oraz sporządzenie protokołu (§ 6) i stacjonarną – za pomocą stacjonarnych lub przenośnych przyrządów automatycznie ujawniających i rejestrujących informacje o naruszeniach obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej (bramownice), jak w rozpoznawanym przypadku. Jednocześnie, nie ma możliwości uiszczania opłaty elektronicznej w systemie manualnego poboru opłat, a jedynie w sposób elektroniczny poprzez urządzenie pokładowe viaBox.

Organ zaznaczył także, że decyzje w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczania opłat elektronicznych mają charakter decyzji związanych, a incydentalny charakter naruszenia pozostaje bez wpływu na jego ocenę prawną. Rozstrzygając sprawę GITD nie ma zatem możliwości wydania decyzji o innej treści niż ta, którą przewidują przepisy prawa, o ile zaistniał określony w tych przepisach stan faktyczny. Organ nie znalazł również przesłanek do zastosowania przepisów art. 189e i art. 189f § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.; dalej: "k.p.a.").

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zarzucili organowi naruszenie art. 189e k.p.a., polegające na stwierdzeniu, że do naruszenia prawa nie doszło wskutek braku działania siły wyższej, podczas gdy skarżący zostali wprowadzeni w błąd co do dmc wypożyczonej przyczepy, przez co nie mieli świadomości, że masa ta przekracza 3,5 tony, a tym samym zobowiązani są do uiszczenia opłaty elektronicznej, zamiast manualnej. Powyższe, w ocenie skarżących należało zakwalifikować jako stan wyższej konieczności. Dlatego też, ich zdaniem, doszło do naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., ponieważ waga naruszenia prawa była znikoma, wartość uszczerbku dla Skarbu Państwa niska, a skarżący uiścili opłatę manualną.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019, poz. 2167 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Mając powyższe na względzie, w ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W działaniu organu Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Podejmując to rozstrzygnięcie organ dochował reguł postępowania administracyjnego przewidzianych w art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada kryteriom z art. 107 § 3 k.p.a.

Na skarżących została nałożona przez GITD kara pieniężna w wysokości 1.500 zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (dalej: p.r.d.), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy, o dopuszczalnej masie całkowitej (dmc) powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej.

W myśl art. 13ha ust. 1 u.d.p. opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, zwana dalej "opłatą elektroniczną", jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6. Wysokość tej opłaty ustala się jako iloczyn liczby kilometrów przejazdu i stawki tej opłaty za kilometr dla danej kategorii pojazdu (art. 13 ha ust. 2 u.d.p.). Co do zasady, według art. 13hc ust. 1 u.d.p., uiszczenie opłaty elektronicznej następuje w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i. Regułą jest również, że pobranie tej opłaty następuje poprzez urządzenie instalowane w tym celu w pojeździe samochodowym. Obowiązek oferowania takiego urządzenia (na potrzeby pobierania opłat) spoczywa na podmiotach pobierających opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru, zgodnie z art. 13i ust. 3 u.d.p.

Kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie na potrzeby pobierania opłat elektronicznych, z mocy art. 13i ust. 4a u.d.p., obowiązany jest do wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu, o której mowa w art. 13ha ust. 3 u.d.p. (odpowiednia kategoria pojazdu).

Zasady wnoszenia opłat elektronicznych oraz ich rozliczania reguluje wydane na podstawie art. 40a ust. 5 u.d.p. rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju

z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1406 z późn. zm.).

Stosownie do treści art. 13k ust. 1 u.d.p. za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości: 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy (pkt 1), 1500 zł - w pozostałych przypadkach (pkt 2).

W myśl art. 13l ust. 1 u.d.p. do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa

w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz urządzenia, o którym mowa w art. 16l ust. 1, a także nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, jest uprawniony Główny Inspektor Transportu Drogowego.

Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że dopuszczalna masa całkowita (dmc) skontrolowanego zespołu pojazdów, składającego się z samochodu ciężarowego oraz przyczepy przekraczała 3,5 tony (2990 kg pojazd+ 750 kg przyczepa). Zespół pojazdów nie podlegał też zwolnieniom przewidzianym wobec niektórych pojazdów, wymienionym w art. 13 ust. 3a u.d.p.

Ponadto nałożona kara pieniężna dotyczyła przejazdu odcinkiem drogi krajowej ujętym w pkt 13 ust. b) załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów

z 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 890 z późn. zm.).

Z informacji zarejestrowanych w trakcie kontroli (bramownica [...] wynikało też, że skarżący nie posiadali w samochodzie zainstalowanego urządzenia viaBox, służącego do elektronicznego poboru opłat za przejazd odcinkiem płatnym. Tymczasem obowiązujący system pozwala na naliczanie i pobieranie opłaty elektronicznej wyłącznie za pośrednictwem zainstalowanego w pojeździe urządzenia, a co za tym idzie - brak zainstalowanego w pojeździe urządzenia viaBox uniemożliwiał uiszczenie opłaty elektronicznej.

Dowodem potwierdzającym wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej był zapis ewidencyjny utworzony w Systemie Elektronicznego Poboru Opłat [...] o godz. [...], po zarejestrowaniu przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Zapis ewidencyjny zawiera m.in. informacje o: czasie zarejestrowania naruszenia, lokalizacji urządzenia, które zarejestrowało naruszenie, opis zarejestrowanego naruszenia, dane identyfikacyjne pojazd (w tym dmc poszczególnych pojazdów), a także informacje na temat właściciela pojazdu, którym popełniono naruszenie. Integralną częścią zapisu ewidencyjnego jest dokumentacja fotograficzna.

W tak ustalonym stanie faktycznym GITD prawidłowo uznał, że zaistniała podstawa do nałożenia na skarżących kary pieniężnej w wysokości 1.500 zł, w oparciu o wskazany powyżej przepis art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p. (naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej w pozostałych przypadkach, nieujętych w art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p.). W przedmiotowej sprawie pojazd samochodowy, którym dokonano przejazdu, zarejestrowany został jako samochód ciężarowy (zgodnie z informacją uzyskaną przez organ z CEPiK, vide: akta administracyjne), co wykluczało zastosowanie sankcji w wysokości wskazanej w art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p.

W istocie skarżący nie podważali prawidłowości ustaleń organu co do tego, że przejazd miał miejsce po płatnym odcinku drogi krajowej. Zarzuty skargi zmierzały w swej istocie do podważenia stanowiska GITD dotyczącego zasadności nałożenia kary pieniężnej i braku uznania niskiej szkodliwości oraz incydentalności popełnionego przez skarżących naruszenia.

Jest to jednak argumentacja bezzasadna, niepodważająca prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia. Należy podkreślić, że podstawą nałożenia kary pieniężnej z art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p. jest przejazd pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 tego aktu, określoną drogą krajową lub jej odcinkiem bez uiszczenia wymaganej opłaty. Z przepisu art. 13k ust. 1 u.d.p. wynika, że przewidziana na jego gruncie odpowiedzialność ma charakter obiektywny, co oznacza, że jest niezależna od winy sprawcy naruszenia. W szczególności przepis art. 189e k.p.a. nie zmienia charakteru odpowiedzialności administracyjnej za delikt administracyjny na odpowiedzialność subiektywną determinowaną winą i przyczynami naruszenia. Przepis ten jedynie wyłącza możliwość ukarania strony w bardzo szczególnej sytuacji, jaką jest siła wyższa. Natomiast art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. obliguje natomiast organ do odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa.

Nie zmienia to jednak samej zasady zastosowania przez organ prawem przewidzianych dolegliwości wobec podmiotów wykonujących przejazd po drogach publicznych bez dopełnienia stosownego obowiązku opłaty, jako wyłącznie konsekwencji samego faktu naruszenia obowiązującego prawa. Fakt naruszenia prawa jest w takim stanie rzeczy podstawą zastosowania sankcji, jako skutku zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, jednakże przy równoczesnym rozważeniu wystąpienia szczególnych sytuacji, o których mowa w ww. przepisach k.p.a. i ich wpływu na odpowiedzialność strony. Organy Inspekcji Transportu Drogowego obowiązane są, w toku postępowania administracyjnego, zbadać okoliczności, które takie sytuacje kreują i ocenić ich konsekwencje dla odpowiedzialności strony

w kwestii ustalonego naruszenia.

W rozpoznawanej sprawie obowiązek ten został wykonany. W świetle ustalonego stanu faktycznoprawnego GITD miał podstawy do ustalenia niewystępowania w niej ww. szczególnych sytuacji z art. 189e i art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.

Twierdzenie skarżących, że zostali wprowadzeni w błąd przez wynajmującego przyczepę co do jej dmc, może co najwyżej świadczyć o braku po ich stronie należytej staranności w przygotowaniu przejazdu, która powinna być udziałem każdego, kto skutecznie dba o swoje interesy. Sumienny i rzetelny przedsiębiorca, stanowiący wzorzec oceny, jako profesjonalny uczestnik obrotu gospodarczego, nie może polegać na informacjach przekazywanych przez inny podmiot i zasłaniać się brakiem znajomości (niewiedzą) powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Zresztą w dowodzie rejestracyjnym, w tym przyczepy, wymaganym przez art. 71 ust. 1 p.r.d. zawarte są kody, które obejmują: F.1 maksymalna masa całkowita pojazdu, wyłączając motocykle i motorowery (w kg), F.2 dopuszczalna masa całkowita pojazdu (w kg), F.3 dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów (w kg), na mocy załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. poz. 2355 z późn. zm.). Dlatego skarżący nie mogą się bronić niewiedzą co do dmc przyczepy, skoro mieli ją w leasingu, a tym samym dysponowali jej dowodem rejestracyjnym.

Powyższego nie zmienia również fakt błędnego zakwalifikowania zespołu pojazdów przez skarżących jako pojazdów lekkich i uiszczenia opłaty (manualnej) na bramkach przeznaczonych dla takich właśnie pojazdów. Z dowodów rejestracyjnych pojazdów wynikała inna kwalifikacja: samochód ciężarowy, a dmc przyczepy wraz z samochodem przekraczało 3,5 tony. Nadto, z wyjaśnień złożonych w toku postępowania administracyjnego (vide: pismo z 20 listopada 2019r. znajdujące się w aktach administracyjnych) wynika, wbrew twierdzeniom skargi, że przejazd w dniu [...] sierpnia 2019 r. nie był incydentem, jak podnoszą skarżący, a jednym z kilku przejazdów, na co wskazano wprost w tym piśmie wyjaśniając, że: "(...)Nasza firma nie świadczy usług transportowych, sporadycznie wozimy nasze własne produkty(...)". Jak wynika z danych z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP (k. -11,12 akt adm.) przedmiotem działalności skarżących jest cięcie, formowanie i wykańczanie kamienia.

W ocenie Sądu, dotkliwy charakter kary ma na celu wymuszenie zachowań zgodnych z prawem (uiszczanie opłat na odcinkach płatnych) a zarazem penalizowanie pozostających w kolizji z prawem zachowań (unikanie uiszczania opłat).

Warto w tym miejscy zwrócić uwagę na stanowisko wypowiedziane przez NSA w uzasadnieniu wyroku z 18 marca 2015 r. (sygn. akt II GSK 1456/13, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym co prawda odniesiono się do wykładni art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p., jednakże jest ono adekwatne do rozpoznawanej sprawy W cytowanym wyroku bowiem podkreślono, że kreowana na gruncie art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. (przejazd zespołu pojazdów o łącznej dmc powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dmc nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy) odpowiedzialność posiada charakter obiektywny, co oznacza, że jest ona niezależna od winy sprawcy naruszenia oraz od przyczyn, z powodu których do naruszenia tego doszło.

Wskazanego podejścia do omawianej kwestii, nie podważa również stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który w uzasadnieniu wyroku z 25 marca 2010 r., sygn. akt P 9/08 (OTK-A, 2010, Nr 3, poz. 26) stwierdził, że dopuszczalność stosowania administracyjnych kar pieniężnych, jako reakcji na naruszenie ustawowych obowiązków nie budzi wątpliwości. Brak stosownej sankcji powoduje bowiem, że przepis staje się martwy, a niespełnianie obowiązku nagminne. Administracyjne kary pieniężne stanowią środki mające na celu mobilizowanie podmiotów do terminowego i prawidłowego wykonywania obowiązków na rzecz państwa. Kary te, stosowane automatycznie z mocy ustawy, mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Zapowiedź negatywnych konsekwencji, jakie nastąpią

w wypadku naruszenia obowiązków określonych w ustawie albo w decyzji administracyjnej, motywuje adresatów do wykonywania ustawowych obowiązków. Podstawą zastosowania tego typu kar jest samo obiektywne naruszenie prawa. Administracyjna kara pieniężna nie jest wyłącznie represją za naruszenie prawa, ale przede wszystkim stanowi środek przymusu, który służyć ma zapewnieniu wykonywania obowiązków wobec państwa, a organ administracyjny musi posiadać skuteczne środki, które skłonią adresatów norm do oczekiwanego zachowania

w sferach uznanych za szczególnie istotne. Z kolei, w uzasadnieniu wyroku z 7 lipca 2009 r., sygn. akt K 13/08 (OTK-A, 2009, Nr 7, poz. 105) Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że kary pieniężne przewidziane zostały nie tylko w prawie karnym, lecz także w innych gałęziach prawa - w tym w prawie cywilnym (kary umowne)

i administracyjnym. Z tego powodu nie każda kara pieniężna może być utożsamiana z grzywną stanowiącą instytucję prawa karnego. Przepis nakładający na osoby fizyczne lub prawne pewien obowiązek powinien być związany z przepisem określającym konsekwencję jego niespełnienia, ponieważ skutkiem braku sankcji jest nagminne lekceważenie nałożonego obowiązku. Cechą odróżniającą "karę"

w rozumieniu przepisów karnych od "kary" - sankcji administracyjnej jest, według sądu konstytucyjnego, to, że ta pierwsza może być wymierzana tylko, jeżeli osoba fizyczna swoim zawinionym czynem wypełni znamiona przestępstwa (wykroczenia, przestępstwa karnoskarbowego), natomiast ta druga, może zostać nałożona zarówno na osobę fizyczną, jak i na osobę prawną, a ponadto jest stosowana automatycznie

z tytułu odpowiedzialności obiektywnej i ma mieć przede wszystkim funkcję prewencyjną. Nie ma przy tym rozstrzygającego znaczenia okoliczność, że kara administracyjna ma również charakter dyscyplinująco - represyjny. W uzasadnieniu zaś wyroku w dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt SK 75/06 (OTK-A, 2008 Nr 2, poz. 30) Trybunał Konstytucyjny wyjaśnił, że proces wymierzania kar pieniężnych należy postrzegać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara administracyjna nie jest więc konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej.

Powyższe stanowisko należy ocenić jako trafne i znajdujące pełne zastosowanie w realiach sprawy obecnie rozpoznawanej.

Reasumując, okoliczności podnoszone w skardze nie mogą wpłynąć na ocenę prawidłowego stanowiska organu, który nie podzielił argumentacji skarżących, którzy nie dopełnili obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Wykonali zatem przejazd

z naruszeniem przepisów o tej opłacie, której uiszczanie jest podstawowym obowiązkiem korzystających z płatnych odcinków dróg pojazdem/zespołem o dmc powyżej 3,5 tony.

Wskazywane przez skarżących okoliczności wprowadzenia ich w błąd co do dmc wypożyczonej przyczepy, mające usprawiedliwić ten stan rzeczy, nie usuwają skutków tego naruszenia. W uwarunkowaniach faktycznoprawnych tej sprawy organ prawidłowo bowiem wskazał, iż brak było podstaw do zastosowania przepisów art. 189 e i f § 1 k.p.a., z uwagi na to, że waga ww. naruszenia nie była znikoma, gdyż dotyczyła podstawowego obowiązku w zakresie korzystania z dróg publicznych. Dodatkowo obowiązek ten jest jasno sprecyzowany w ww. przepisach, nie podlega stopniowaniu, ma bezwzględny charakter, a jego granicę wyznacza dmc pojazdu powyżej 3500 kg (3,5 tony); w szczególności wielkość przekroczenia tej granicy nie wpływa na ocenę naruszenia w sensie wynikającej z tego faktu konsekwencji

w postaci kary administracyjnej, która nie jest zależna od takich okoliczności, jak: cel przejazdu, jednorazowość, nieświadomość, czy nieznajomość przepisów, tylko wynika z samego faktu naruszenia.

Wbrew zarzutom skargi, Sąd nie dopatrzył się w sprawie naruszenia żadnego z wymienionych w niej przepisów prawa w stopniu mogącym zaważyć na treści podjętego rozstrzygnięcia. Organ zajął stosowne stanowisko w kwestii zastosowania w tej sprawie przepisów Działu IVa Administracyjne kary pieniężne – art. 189a i nast. k.p.a (por. uzasadnienie zaskarżonej decyzji). Organ orzekający prawidłowo ocenił, że przesłanką odpowiedzialności skarżących jest stwierdzenie nieprzestrzegania przez nich określonego prawem obowiązku uiszczenia stosownej opłaty za przejazd po drodze publicznej. Niewątpliwie obowiązek posiadania urządzenia do poboru opłat elektronicznych jest obowiązkiem o charakterze bezwzględnym. Stąd też organ stwierdzając brak tego urządzenia (viaBox), zobligowany był do nałożenia kary pieniężnej. Zdaniem Sądu, skarżący korzystając bowiem z dróg krajowych lub ich odcinków, mieli bezwzględny obowiązek zapoznania się m.in. ze stosownymi unormowaniami prawnymi w zakresie uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych.

Wobec powyższego, nie znajdując powodów dla uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.