Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 819/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Agnieszka Miernik Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2010 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami RP 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata S. K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych.


UZASADNIENIE

Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania M.S. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009r., nr [...], orzekającej o odmowie potwierdzenia posiadania przez M.S. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez R.S. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w T., powiat S., woj. [...]- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...].

Przedmiotowa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia 24 grudnia 1976 r. M. S., zwrócił się do Urzędu Dzielnicowego w K. o przyznanie rekompensaty za mienie pozostawione przez R.S. w T., poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Na mocy postanowienia Sądu Powiatowego dla miasta K. Wydział II Nieprocesowy z dnia [...] sierpnia 1970 r., w sprawie sygn. akt [...], spadek po R.S. nabyły dzieci Z. S. i M. S. po połowie.

Wojewoda [...] w oparciu o protokół z przesłuchania M.S., które odbyło się 10 września 2009 r. w [...] Urzędzie Wojewódzkim w K., zeznającego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, protokół z 12 lipca 1945 r. spisany w Biurze Inspektora Rejonowego Wydziału Osadnictwa Państwowego Urzędu Repatriacyjnego w L., w obecności właścicielki mienia pozostawionego R.S. i dwóch świadków, pozyskaną z Archiwum Państwowego w P. oraz orzeczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego Wojewódzkiego Oddziału w R. Nr [...] z [...] lipca 1945 r. ustalił, ze R. S., w dniu 1 września 1939 r. zamieszkiwała w K., gm. K., pow. L., woj. [...], a obecnie woj. [...], na obecnym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Organ I instancji wskazał, ze tym samym nie został spełniony wymóg wynikający z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 z póź. zm.) zamieszkiwania przez właściciela mienia pozostawionego w dniu 1 września 1939 na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuszczenia go w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r.

Wobec powyższego Wojewoda [...] odstąpił od analizy pełnienia pozostałych przesłanek o których mowa w powołanej ustawie, gdyż niespełnienie wymogu wynikającego z art. 2 ust. 1 powołanej ustawy powoduje utratę prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...], Wojewoda [...], orzekł o odmowie potwierdzenia posiadania przez M. S. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w T., powiat S., woj. [...].

Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie kwestionując rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego.

Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...].

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podniósł na podstawie zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego, że nieruchomość za którą strona wnosi o przyznanie rekompensaty, położona była w T., powiat S., woj. [...] (orzeczenie nr [...] z dnia [...] lipca 1945 r., [...] Państwowego Urzędu Repatriacyjnego, Oddział w R.).

Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 2 pkt. 1 powołanej ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami RP, jeżeli spełnia on łącznie następujące przesłanki: tj. był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, obecnie posiada obywatelstwo polskie, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium RP oraz opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1 przedmiotowej ustawy.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, ze w aktach sprawy znajduje się potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia orzeczenia Państwowego Urzędu Repatriacyjnego Oddział w R. z dnia [...] lipca 1945 r. potwierdzającego pozostawienie nieruchomości przez R. S. w T., powiat S., woj. [...], położonej w granicach państwa polskiego.

Minister Skarbu Państwa wskazał, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, że R. S. nadzorowała prowadzenie należącego do niej pensjonatu, położonego w T. Jednakże jej rodzina, tj. mąż i dzieci zamieszkiwały na stałe w K., powiat L. (mąż zatrudniony był jako administrator dóbr L., a dzieci chodziły do szkoły), tj. na obecnym terenie RP.

Organ odwoławczy ustalił, iż R. S. w związku z rozpoczęciem roku szkolnego przyjechała z T. do K. w powiecie l. Dowodem potwierdzającym powyższe fakty są złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej zeznania strony postępowania M. S. (protokół przesłuchania strony z dnia 10 września 2009 r.).

W ocenie organu odwoławczego, dowody zgromadzone w przedmiotowej sprawie wskazują, że w zakreślonej przez ustawodawcę dacie 1 września 1939 r. centrum życiowe właścicielki mienia znajdowało się w Polsce, w jej obecnych granicach.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że wprawdzie R.S. przebywała przed tą datą na byłych terytoriach RP, czyli w T., gdzie nadzorowała prowadzenie pensjonatu, jednakże w związku z faktem, iż jej cała rodzina (mąż z dziećmi) mieszkała na stałe w K. uznać należy, iż jej zamiar stałego pobytu również związany był z obecnym terytorium RP.

W związku z powyższym, organ odwoławczy podzielił pogląd wyrażony w uzasadnieniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], odmawiającej przyznania prawa do rekompensaty M. S. za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położoną w T., powiat S., woj. [...].

Skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. S. wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi wskazywał, ze ustawa bezprawnie ogranicza prawo do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami Polski do wybranej daty rozpoczęcia II wojny światowej – do zamieszkiwania w tym dniu na byłym terytorium RP.

Podnosił, ze prawo własności można wykonywać na odległość, a pobyt jego matki w K. był związany z pracą ojca w majątku i z tym, ze dzieci chodziły tam, do szkoły.

W piśmie procesowym z dnia 23 września 2010 r. skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy w tym art. 6, 7, 77§ 1, 80, 107§ 3 kpa przez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, ze R. S. w dniu 1 września 1939 r. zamieszkiwała w K. na obecnym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz naruszenie prawa materialnego tj. art. 2 powołanej ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, przez jego błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie, a konsekwencji przyjęcie, ze nie zachodzą przesłanki konieczne do uzyskania przez skarżącego prawa do rekompensaty.

Skarżący wskazał również, na naruszenie art. 2, 7 i 21 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez bezprawną odmowę przyznania skarżącemu prawa do rekompensaty.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wnosił o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Wojewoda może odmówić potwierdzenia prawa do rekompensaty w przypadku nie spełnienia między innymi wymogów z art. 2, powołanej ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.

Art. 2 precyzuje, że prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi, który był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił je z przyczyn o których mowa w art. 1.

Tak więc zgodnie z art. 2 pkt ustawy o realizacji prawa do rekompensaty koniecznym warunkiem potwierdzenia tego prawa jest wymóg zamieszkiwania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Istota niniejszej sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organy administracji w sposób prawidłowy i przekonujący ustaliły, że miejscem zamieszkania R. S. była K., a nie T.

Jest poza sporem, ze R. S. pozostawiła w T., powiat S., woj. [...] nieruchomość stanowiącą działkę gruntu, na której usytuowany był budynek, w którym prowadzony był pensjonat.

Należy zwrócić uwagę, że w aktach administracyjnych znajdują się dwa orzeczenia Państwowego Urzędu Repatriacyjnego. Pierwsze wydane przez Oddział w R., w dniu [...] lipca 1945 r., w którym stwierdzono, że R. S., ostatnio zamieszkiwała w K. powiat L. i pozostawiła w T. majątek nieruchomy działkę gruntu o pow. [...] mtr. kw. zabudowaną domem mieszkalnym krytym blachą.

Orzeczenie to miało służyć za postawę do osiedlenia R. S. na nieruchomości miejskiej w Polsce na terenach nowoodzyskanych.

W drugim orzeczeniu wydanym przez Państwowy Urząd Repatriacyjny Odział w K. z dnia [...] września 1947 r. stwierdzono, że R. S. ostatnio zamieszkiwała w T.

Wobec sprzecznych w swej treści orzeczeń Państwowego Urzędu Repatriacyjnego organ administracji państwowej dokonał oceny oraz analizy całokształtu dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych.

Ocena ta oraz wywody dokonane w oparciu o znajdujący się w aktach materiał dowodowy nie budzą zastrzeżeń Sadu.

Organ administracji publicznej przeprowadził analizę dowodów pod kątem czy miejscem zamieszkania R. S. była K., gdzie mieszkał i pracował jej mąż oraz mieszkały i uczęszczały do szkoły jej dzieci czy T., gdzie znajdował się pensjonat, który R. S. prowadziła.

Organ administracji w oparciu o znajdujący się w aktach materiał dowodowy prawidłowo ustalił, że miejsce pracy, tj. pensjonat w T.u, nie był jej centrum życiowym i miejscem zamieszkania, a była nim K., gdzie zamieszkiwała cała jej rodzina.

Okoliczność tę potwierdził sam skarżący, co wynika z protokołu z dnia 10 września 2009 r. Pytany o miejsce zamieszkania R. S. w dniu 1 września 1939 r., wskazał, że R. S. wraz z całą rodziną mieszkała w K.. Na pytanie jakie były przyczyny utraty nieruchomości w T., odpowiedział, że jego matka mieszkała w K. i sprawowała nadzór nad pensjonatem w T. Po 1 września 1939 r. uciekła ze skarżącym na wschód do T., a gdy Rosjanie zajęli T.po miesiącu powrócili do L.

Należy stwierdzić, że żaden z dowodów które znajdują się w aktach administracyjnych nie wskazuje, nawet w sposób pośredni, że miejscem zamieszkania R.S. był T. Nie można wywieść takiego wniosku z samego faktu sprawowania nadzoru nad działalnością pensjonatu.

Z protokołu z dnia 12 lipca 1945 r. wynika jedynie, że R.S. była właścicielką pensjonatu w T. Okoliczność tę potwierdzili świadkowie - osoby, które przebywały na kuracji w T. w pensjonacie należącym do R. S.

Przy czym okoliczność ta nie jest sporna.

W piśmie procesowym z dnia 23 września 2010 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że tymczasowa zmiana miejsca pobytu pozostaje bez wpływu na miejsce zamieszkania osoby fizycznej.

W okolicznościach niniejszej sprawy teza ta nie jest przydatna albowiem organ ustalił w sposób nie budzący zastrzeżeń, że miejscem zamieszkania R. S. była K.

Pełnomocnik skarżącego we wskazanym piśmie podniósł, że miejscem zamieszkania męża nie musi być miejsce zamieszkania żony, jednakże jak wskazano wyżej w aktach brak jakiegokolwiek dowodu, że taka sytuacja miała miejsce.

Małżonkowie mieli troje dzieci, nie byli w separacji.

Organy dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego, tok rozumowania Oranu nie budzi zastrzeżeń Sądu.

Sąd nie podziela stanowiska skarżącego o sprzeczności decyzji organu administracji publicznej z Konstytucją.

Organy administracji działały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz zasadami jego stosowania.

Zarzuty skargi są więc chybione i nie mogły być uwzględnione. Kontrolując zaskarżoną decyzję w zakresie określonym w art. 134 p.p.s.a. Sąd nie stwierdził, aby wystąpiły inne niż wskazane w skardze uchybienia obligujące do uchylenia zaskarżonej decyzji albo stwierdzenia jej nieważności. W okolicznościach sprawy Minister Skarbu Państwa miał obowiązek utrzymać w mocy decyzję Wojewody [...] o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Dlatego skarga jako całkowicie nieuzasadniona podlegała oddaleniu.

Z tych przyczyn na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.