Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1104/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 24 ust. 2a
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: par. 45 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1034
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant asystent sędziego Katarzyna Czuduk po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 705/15 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na rzecz Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 705/15 oddalił skargę A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

A. Sp. z o.o. wniosła w dniu 7 grudnia 2013 r. o zmianę użytku gruntowego "LslV" w działkach nr [...] i [...] obr. [...] jedn. ew. [...] położonych przy ul. [...], uzasadniając wniosek tym, że wymienione działki użytkowane były jako rolnicze, natomiast w wyniku błędnie w ocenie wnioskującego odczytania zdjęć lotniczych przy założeniu nowej ewidencji zostały zakwalifikowane jako LslV.

Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] odmówił wprowadzenia wnioskowanej zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obr. [...] jedn. ew. [...] nr [...] i [...] (na części ich powierzchni o łącznym obszarze [...]) polegającej na ujawnieniu użytku gruntowego grunty orne "R" w miejsce użytku gruntowego las "Ls". Aktualizacja, zdaniem organu, polega na ujawnieniu w operacie ewidencyjnym aktualnego, a nie historycznego stanu dotyczącego danych działek. Wnioskodawca nie przedstawił wykazu zmian danych ewidencyjnych, z których wynikałaby wnioskowana zmiana.

W wyniku przeprowadzonych oględzin przedmiotowych działek, organ stwierdził, że działki obecnie są zabudowane dwoma kortami tenisowymi, dlatego wniosek Spółki uznał za niezgodny ze stanem faktycznym, bowiem działki powinny być zakwalifikowane do użytku "Bz" - tereny rekreacyjne - wypoczynkowe. Na koniec organ poinformował, że zostanie wszczęte w tej kwestii (zmiany polegającej na ujawnieniu oznaczenia użytku gruntowego działek nr [...] i [...]) odrębne z urzędu postępowanie, gdyż w obecnym operacie ewidencji gruntów i budynków przedmiotowe działki w części odznaczonej we wniosku oznaczone są jako użytki gruntowe LslV (lasy)

A. Sp. z o.o. złożyła odwołała od powyższej decyzji.

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Prezydent Miasta Krakowa nie wyjaśnił precyzyjnie zakresu wniosku strony, mając na uwadze treść pisma strony z 4 listopada 2014 r., w którym sprecyzowano, że wniosek dotyczy usunięcia niezgodności między danymi w ewidencji gruntów i budynków a treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji gruntów i budynków, przez wykreślenie z rejestru gruntów użytku leśnego "Ls IV" o pow. [...]ha oraz usunięcie niezgodności między treścią mapy ewidencyjnej sporządzanej w 1985 r. a stanem faktycznym w terenie w trybie przewidzianym dla aktualizacji operatu ewidencyjnego. Również w odwołaniu strona nawiązała do mapy ewidencyjnej z 1985 r.

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał na konieczność wyjaśnienia, czy strona żąda usunięcia niezgodności poprzez ujawnienie istniejącego stanu faktycznego na gruncie, co należy do kompetencji Prezydenta czy też żąda ustalenia stanu "historycznego", jaki istniał w 1985 r., co winno prowadzić do umorzenia postępowania, podkreślając, że niedopuszczalne jest na gruncie przepisów k.p.a. kwalifikowanie pisma strony niezgodnie z jego treścią.

Wskazując na zasady aktualizacji danych operatu ewidencji gruntów i budynków organ odwoławczy podkreślił, że aktualizacja musi prowadzić do ujawnienia w niej stanu aktualnego, nie można ujawniać w obowiązującym operacie ewidencyjnym danych "historycznych". Próba udowodnienia przez stronę na podstawie zdjęć lotniczych, ortofotomapy z 1985 - 2009 r. czy zeznań świadków, że na przedmiotowej części działki nigdy nie było lasu jako sytuacji popełnienia oczywistego błędu przy zakładaniu operatu ewidencji gruntów i budynków z 1985 r. w ocenie organu odwoławczego, nie może być realizowana w świetle obowiązujących przepisów w trybie aktualizacji operatu ewidencyjnego. Dokumentem i zarazem materiałem źródłowym, na podstawie którego ujawniono w działce nr [...] między innymi użytek gruntowy "Ls" był operat założenia ewidencji gruntów nr [...] z dnia 29 kwietnia 1985 r. uwzględniający operat klasyfikacji gruntów wsi T.

A. Sp. z o.o. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego sądu administracyjnego w Krakowie.

W treści skargi zarzucono naruszenie przepisów postępowania polegające na błędnym określeniu zakresu postępowania, który ma przeprowadzić organ l instancji z pominięciem, że koniecznym jest ustalenie, czy w 1985 r. doszło do błędnego ujawnienia użytku zakwalifikowanego, jako las w miejsce użytku rolnego. Za bezzasadne skarżąca spółka uznała wskazanie organowi l instancji, że w przypadku ustalenia, że żąda usunięcia niezgodności poprzez ujawnienie stanu, jaki istniał w 1985 r. organ winien umorzyć postępowanie, jest niezgodne z treścią § 45 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, który wskazuje, że aktualizacja danych ewidencyjnych to również eliminowanie błędnych danych. Jako błędne strona skarżąca wskazała stanowisko organu odwoławczego, że wniosek strony jest nieprecyzyjny, co było podstawą uchylenia decyzji, podczas gdy podstawę do uchylenia powinny stanowić uchybienia polegające na nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego zgodnie z wnioskiem strony. Organ I instancji nie uwzględnił żadnego z wniosków dowodowych skarżącej.

Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego dotyczyły natomiast błędnego, w ocenie strony skarżącej, uznania że aktualizacja danych ewidencyjnych nie może dotyczyć stanów historycznych, w sytuacji, gdy aktualizacja dotyczy też eliminowania błędnych danych wprowadzonych w przeszłości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalając skargę uznał, że Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego prawidłowo odczytał treść art. 138 § 2 k.p.a. i zasadnie przyjął, że istniały podstawy do wydania decyzji kasacyjnej. Organ l instancji nie wyjaśnił bowiem dokładnie jaki jest zakres żądania, o którym rozstrzygnął w sposób negatywny, a tym samym ustalenie tego zakresu i rozstrzygniecie przez organ odwoławczy naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności.

Sąd podkreślił, że z treści skargi wynika, że strona skarżąca domaga się ujawnienia w ewidencji stanu historycznego, w oparciu o materiały, które opisują charakter użytkowania nieruchomości między innymi na podstawie kopii zdjęcia lotniczego z 1982 r., wypisu z rejestru gruntów według stanu na 31 grudnia 1982 r., oraz ortofotomapy z lat 1985 - 2009 r. Dokumenty te według strony skarżącej wskazują na to, że ujawnienie w ewidencji, że działki [...] i [...] są działkami leśnymi jest błędne. Tak sformułowanego stanowiska organ odwoławczy nie zwalcza, a jedynie poleca organowi ustalenie jakiego rodzaju wpisu domaga się aktualnie wnioskodawca, skoro z oględzin wynika, że nie są zalesione jak też nie wynika aby były aktualnie użytkowane rolniczo. W ocenie Sądu, na etapie postępowania odwoławczego stanowisko organu było uzasadnione.

Nie przesądzając o charakterze rozstrzygnięcia, które zapadnie wobec ostatecznie sformułowanego w skardze żądania wniosku, Sąd zgodził się z poglądem, że decyzja o wprowadzeniu zmian do ewidencji ma charakter deklaratoryjny. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie stanowiskiem, rejestr odzwierciedla stan aktualny, nie służy ewidencjonowaniu wszystkich dokumentów historycznie związanych ze stanem prawnym gruntu, przy czym pogląd ten należy odnieść nie tylko do zmian o charakterze podmiotowym, lecz także zmian danych przedmiotowych, do których należy zaliczyć dane ewidencyjne dotyczące użytków gruntowych i klas gleboznawczych. Rodzaj użytków gruntowych i ich zasięg określają przepisy rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a w szczególności § 67 tego rozporządzenia oraz Załącznik Nr 6.

Polemika strony skarżącej ze stanowiskiem zawartym w uzasadnieniu organu odwoławczego w gruncie rzeczy zawiera żądanie nakazania organowi l instancji uwzględnienia wniosku, którego ostateczna i niewątpliwa treść określona została w skardze wniesionej do Sądu. Mając na uwadze zakres kognicji sadów administracyjnych kwestię rozstrzygnięcia o tym wniosku, Sąd pozostawił organowi, który wskutek kasatoryjnej decyzji organu odwoławczego winien sprawę rozpatrzyć zgodnie z zasadami dotyczącymi charakteru ewidencji gruntów.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. Sp. z o.o. z siedzibą w K., zarzucając naruszenie:

1) przepisów postępowania, tj.:

a) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwanej dalej "p.p.s.a.") w zw. z art. 138 § 2 zd. 2 k.p.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że organ prawidłowo ustalił zakres postępowania, które winno zostać powtórzone przez organ I instancji oraz pominięcie przez WSA, że konieczne jest również ustalenie przez organ I instancji, czy w 1985 r. doszło do błędnego ujawnienia użytku las w miejsce użytku rolnego oraz przeprowadzenie w tym zakresie postępowania dowodowego w oparciu o dowody podnoszone przez skarżącą w trakcie postępowania, celem wyeliminowania błędnie ujawnionych danych;

b) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 zd. 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organ prawidłowo wskazał organowi I instancji sposób rozstrzygnięcia, stosownie do § 45 ust. 1 i § 46 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, z pominięciem, że przepisy § 45 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 rozporządzenia wskazują wprost, że aktualizacja danych ewidencyjnych to również eliminowanie danych błędnych, zatem w tym zakresie winien rozstrzygać organ I instancji;

c) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w z w. z art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z § 45 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 powołanego rozporządzenia poprzez przyjęcie, że organ prawidłowo ustalił, że wniosek skarżącej nie jest sformułowany jednoznacznie, a także przyjęcie, że jego treść została określona dopiero w skardze i dotyczy ujawnienia w ewidencji stanu historycznego, mimo że skarżąca wielokrotnie wskazywała organowi I instancji, że żąda usunięcia niezgodności między danymi w ewidencji gruntów i budynków a treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji gruntów, poprzez wykreślenie z rejestru gruntów i budynków użytku leśnego oznaczonego Ls IV, o pow. [...]ara oraz usunięcie niezgodności między treścią mapy ewidencyjnej sporządzonej w 1985 r. a stanem faktycznym w terenie, poprzez usunięcie z mapy ewidencyjnej użytku leśnego oznaczonego Ls IV oraz złożyła wnioski dowodowe i przedłożyła dowody, które wskazywały na podnoszone przez nią okoliczności i miały służyć wyeliminowaniu danych błędnych z ewidencji gruntów i budynków;

2) przepisów prawa materialnego, tj.:

a) § 45 ust. 1 pkt 3 powołanego rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. poprzez pominięcie, że aktualizacja to również eliminowanie danych błędnych, zatem danych, które zostały wprowadzone do ewidencji w przeszłości przez pomyłkę, bez podstawy prawnej i faktycznej do ich wprowadzenia, bez względu na to, kiedy te dane zostały wprowadzone, zatem możliwe jest równoczesne eliminowanie danych błędnych ze wskazaniem, na jakiej podstawie dane te podlegają usunięciu oraz zastąpienie ich danymi aktualnymi;

b) art. 24 ust. 2a pkt 2, ust. 2b pkt 1 lit. h i pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z § 35 pkt 1 i 7 w zw. z § 36 pkt 6 rozporządzenia, poprzez pominięcie, że na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, można dokonać aktualizacji zgodnie z wnioskiem skarżącej, bowiem przepisy umożliwiają również przeprowadzenie postępowania dowodowego w tym przedmiocie, a w postępowaniu przed organem I instancji przedłożono m.in. zdjęcie lotnicze dokumentujące stan użytków na działce oraz wyjaśniono, w jaki sposób doszło do omyłkowego ujawnienia na działce użytku Ls;

c) § 45 ust. 1 pkt 3 w zw. z § 36 pkt 6 rozporządzenia poprzez pominięcie, że w dacie założenia ewidencji gruntów w 1985 r., tj. w okresie obowiązywania przepisów dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów oraz wydanego na jego podstawie zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów, dla celów ewidencji gruntów rozróżniano grunty użytkowane rolniczo (użytki rolne) oraz grunty pod lasami i zadrzewieniami, a działki nr [...] i [...]. były użytkowane rolniczo;

d) § 45 ust. 1 pkt 3 w zw. z § 36 pkt 6 rozporządzenia poprzez pominięcie, że w dacie założenia ewidencji gruntów w 1985 r., gleboznawcza klasyfikacja gruntów dokonywana była na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów i obejmowała grunty rolne oraz grunty pod lasami (§ 1 ust. 1), natomiast lasami były jedynie grunty leśne wraz z drzewostanami (art. 2 ustawy z dnia 22 listopada 1973 r. o zagospodarowaniu lasów nie stanowiących własności Państwa, a także art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym), a w konsekwencji pominiecie, że organ zaniechał wskazania organowi I instancji, że konieczne jest również ustalenie, jakie grunty mogły być uznane za lasy w dacie założenia nowej ewidencji operatem założenia z dnia 29 kwietnia 1985 r. z uwagi na fakt, że z załączonych dowodów, m.in. zdjęcia lotniczego z 1982 r., wynikało, że działki nr [...] i [...] nie były zadrzewione, zatem nie stanowiły lasu w rozumieniu ówczesnych przepisów prawa.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie;

2) zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowani przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz.1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej, należy zwrócić uwagę, że przedmiotem kontroli przez Sąd I instancji była decyzja wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a więc decyzja uchylająca decyzję organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Jak wynika z art. 138 § 2 k.p.a. organ może wydać decyzję kasacyjną, gdy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wyraźnie zatem kodeks wyodrębnia dwie przesłanki wydania przez organ odwoławczy decyzji, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, a mianowicie: a) stanowcze stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych, b) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Tym samym Sąd I instancji rozpoznając skargę na decyzję wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. bada, czy zostały spełnione przesłanki uzasadniające wydanie decyzji kasacyjnej. Wydanie decyzji kasacyjnej powoduje, że przedwczesne jest wypowiadanie się co do kwestii merytorycznych. Powyższe okoliczności mają bezpośredni wpływ na zakres zarzutów jakie mogą być sformułowane w skardze kasacyjnej.

W skardze kasacyjnej podniesione zostały zarówno zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego. Mając na uwadze charakter decyzji kontrolowanej przez Sąd I instancji, podstawowe znaczenie mają zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, stąd też przede wszystkim do nich należy się odnieść. W pkt 1 i 2 zarzucono naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 zd. 2 k.p.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., przez błędne przyjęcie, że organ II instancji prawidłowo wskazał organowi I instancji zakres postępowania, które winno zostać powtórzone, a także sposób rozstrzygnięcia z pominięciem, że przepisy rozporządzenia w sprawie ewidencji wskazują wprost, że aktualizacja danych ewidencyjnych to również usuniecie, eliminowanie danych błędnych. Odnosząc się do tych zarzutów należy w pierwszej kolejności zauważyć, że zarzutem skargi kasacyjnej nie został objęty cały § 2 art. 138 k.p.a., a tylko drugie zdanie tego paragrafu. Tym samym skarżący kasacyjnie nie kwestionuje samego faktu wydania decyzji kasacyjnej, nie kwestionuje zatem ustaleń i wskazań organu II instancji co do naruszenia przepisów postępowania przez organ I instancji, jak również nie kwestionuje, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem zarzutu skargi kasacyjnej zostało objęte tylko zdanie drugie § 2 art. 138 k.p.a., zgodnie z którym, przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Natomiast o tym jakie okoliczności należy brać pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy mają decydujący i bezpośredni wpływ przesłanki określone w zdaniu pierwszym § 2 art. 138 k.p.a., a więc jakie przepisy postępowania zostały naruszone, a także jaki jest konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, który ma istotny wpływ na wynik sprawy. Można tym samym stwierdzić, że wymóg określony w zdaniu drugim § 2 art. 138 k.p.a. jest bezpośrednim skutkiem stwierdzonych naruszeń, o których mowa w zdaniu pierwszym tego przepisu. Stąd też skonstruowany zarzut skargi kasacyjnej nie może spowodować jego uwzględnienia. Ponadto o niezasadności tego zarzutu, tj. naruszenia zdania drugiego § 2 art. 138 k.p.a., czyli jakie okoliczności należy brać pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy, świadczy jeszcze treść uzasadnienia decyzji organu I instancji i treść uzasadnienia decyzji organu II instancji. Mianowicie kwestionowanie przez skarżącą kasacyjnie zawartych w uzasadnieniu decyzji organu II instancji okoliczności, które należy brać pod uwagę, a dotyczących celów i charakteru aktualizacji danych operatu ewidencji gruntów, które mają prowadzić do ujawnienia w operacie stanu aktualnego, a nie stanu historycznego jest o tyle nie zasadne, że taki pogląd został już wyrażony w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Zaś organ II instancji wyrażając ten pogląd wyraźnie odwołuje się do stanowiska organu I instancji podkreślając, że słusznie wykazał organ I instancji, iż nie można ujawniać w obowiązującym operacie danych historycznych. Tym samym organ II instancji, mimo, że uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, to podkreślił, że w powyższej kwestii zgadza się ze stanowiskiem organu I instancji. Nie można zatem przyjąć, że zarzut dotyczący naruszenia zdania drugiego § 2 art. 138 k.p.a. jest zasadny.

Z kolei odnosząc się do zarzutu sformułowanego w pkt 3, a dotyczącym naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z § 45 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 rozporządzenia poprzez przyjęcie, że organ prawidłowo ustalił, że wniosek skarżącej wszczynający postępowanie nie jest sformułowany jednoznacznie, należy stwierdzić, że zarzut ten nie może być uwzględniony. Przede wszystkim należy zauważyć, że zagadnienie dotyczące oceny przez organ II instancji zakresu i poprawności wniosku wszczynającego postępowanie, mógłby być rozważany, ale tylko w kontekście naruszenia przesłanek sformułowanych w zdaniu pierwszym § 2 art. 138 k.p.a., a te przesłanki nie zostały objęte zarzutami skargi kasacyjnej.

Z kolei odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, sformułowanych w pkt II w ppkt 4-7, a dotyczących naruszenia przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, tj. art. 24 ust. 2a pkt 2, ust. 2b pkt 1 lit h i pkt 2, oraz wskazanych przepisów rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, tj. § 45 ust. 1 pkt 3 w zw. z § 36 pkt 6, polegających na przyjęciu, że w ramach aktualizacji nie można usunąć danych błędnych wprowadzonych w przeszłości, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty te są niezasadne.

Odnosząc się do powyższej kwestii należy zauważyć, że zagadnienie dotyczące możliwości usunięcia błędnego wpisu w ramach aktualizacji operatu ewidencyjnego początkowo nie było uregulowane w przepisach dotyczących ewidencji i to zarówno w przepisach ustawowych jak i w przepisach rozporządzenia. To drogą orzecznictwa zostało wypracowane stanowisko, że aktualizacja operatu ewidencyjnego może również polegać na usunięciu błędnego wpisu. Równocześnie niejednokrotnie podnoszono w orzecznictwie, że aktualizacja ewidencji poprzez usunięcie błędu może dotyczyć tylko błędów oczywistych czyli takich, które można dostrzec z łatwością, a więc bez konieczności prowadzenia szczegółowego postępowania dowodowego i wyjaśniającego.

Ten stan rzeczy w ostatnich latach uległ o tyle zmianie, że zagadnienie dotyczące możliwości usunięcia błędnego wpisu w ramach aktualizacji operatu ewidencyjnego zostało uregulowane w przepisach ewidencyjnych. W pierwszej kolejności nastąpiła zmiana rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków i od dnia 31 grudnia 2013 r. § 45 ust.1 ma następujące brzmienie: aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:

1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi;

2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych;

3) wyeliminowania danych błędnych.

Natomiast do ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, problematyka dotycząca usuwania błędnych wpisów została wprowadzona w wyniku nowelizacji ustawy z dnia 5 czerwca 2014 r., która weszła w życie w dniu 12 lipca 2014 r. W wyniku tej nowelizacji w art. 24 został dodany ust. 2a, o następującej treści:

2a. Informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:

1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:

a) przepisów prawa,

b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,

c) materiałów zasobu,

d) wykrycia błędnych informacji;

2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.

Należy zwrócić uwagę, że wskazane wyżej przepisy, które w obecnym stanie prawnym dopuszczają podjęcie takich czynności, których przedmiotem będzie wyeliminowanie danych błędnych, zamieszczone zostały w przepisach regulujących instytucję aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, można tym samym stwierdzić, że stanowią jeden z przypadków, czy też celów aktualizacji. W konsekwencji możliwość eliminowania danych błędnych musi przede wszystkim prowadzić i realizować podstawowy cel jakim jest aktualizacja ewidencji gruntów i budynków. Jednym słowem dokonywanie jakichkolwiek zmian lub ewentualnych sprostowań w operacie ewidencji gruntów i budynków możliwe jest tylko wówczas, gdy prowadzi to do wykazania w tym operacie danych aktualnych. Inaczej ujmując postępowanie aktualizacyjne ma na celu utrzymanie takiego stanu operatu ewidencyjnego, aby dane w nim zawarte były zgodne zarówno z okolicznościami faktycznymi jak i stanem prawnym. Podejmowanie takich czynności, które określa się jako eliminowanie danych błędnych, ale których celem nie jest spowodowanie, że w operacie zostanie uwidoczniony aktualny stan faktyczny lub prawny, lecz celem jest dokonywanie zmian, które mają mieć wyłącznie walor historyczny nie może być traktowane jako aktualizacja ewidencji gruntów i budynków, albowiem nie spełniony jest podstawowy wymóg i cel aktualizacji, którym jest zgodność danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków z aktualną sytuacją faktyczną i prawną gruntu. Podkreślić należy, że zasada aktualności to podstawa i fundamentalna zasada, która charakteryzuje ewidencję gruntów i budynków, a zapewnienie tej zasady następuję poprzez obowiązek aktualizacji, który nałożony został zarówno na organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków jak i podmioty, które uwidaczniane są w ewidencji gruntów i budynków.

Dlatego też należy się zgodzić z stanowiskiem organów jak i Sądu I instancji, iż rejestr ewidencji gruntów i budynków odzwierciedla stan aktualny, a nie stan historyczny, a usunięcie błędnego wpisu w ramach aktualizacji ewidencji gruntów i budynków jest możliwe wówczas, gdy w wyniku tego usunięcia, stan ujawniony w ewidencji gruntów będzie zgodny z aktualnym stanem faktycznym ujawnionym na gruncie i stanem prawnym, bo tylko wówczas spełniony jest podstawowy cel, który ma realizować instytucja aktualizacji ewidencji gruntów i budynków.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne i dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.