Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1961/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 1,2,3, art. 92c,
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Ilona Szczepańska po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 31 stycznia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2613/13 w sprawie ze skargi D. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia od D. P. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 31 marca 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2613/13 oddalił skargę D. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r. w przedmiocie kary pieniężnej.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym:

K. – P. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego [...] maja 2010 r. skontrolował w miejscowości N. (DK nr 1) samochód ciężarowy marki MAN należący do skarżącego D. P., którym wykonywany był przewóz ładunku - jabłek w ilości [...] kg na trasie S. – G., na podstawie wypisu z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. Zgodnie z protokołem kontroli, kierujący pojazdem M. D. oraz M. C. nie okazali do kontroli zaświadczenia o spełnieniu wymogów ustawowych, ponieważ nikt z firmy w taki dokument ich nie wyposażył, jak również nie okazali zaświadczeń lekarskich i psychologicznych stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Organ I instancji wezwał przedsiębiorcę do przedstawienia ważnych na dzień kontroli badań lekarskich i psychologicznych. Skarżący nadesłał żądane dokumenty, w tym orzeczenie psychologiczne stwierdzające brak przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy M. D. wystawione [...]sierpnia 2007 r. - ważne do [...] sierpnia 2012 r. oraz zaświadczenie lekarskie wystawione temu kierowcy [...] maja 2010 r. z datą ponownego badania określoną na [...] maja 2013 r., stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Ponadto strona przedstawiła zaświadczenie lekarskie M. C. wystawione [...] maja 2010 r. z datą następnego badania okresowego [...] maja 2013 r. oraz orzeczenie psychologiczne z [...] czerwca 2010 r. z terminem następnego badania [...] czerwca 2015 r.

Organ w związku z przesłaną dokumentacją stwierdził, że kierowca M. C. nie posiadał ważnych na dzień kontroli, tj. [....] maja 2010 r. badań psychologicznych, stwierdzających brak przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, ponieważ zostały one przeprowadzone po dniu przedmiotowej kontroli.

Starosta Powiatowy w S. w odpowiedzi na zapytanie organu o licencję skarżącego na wykonywanie krajowego transportu rzeczy poinformował, że skarżącemu nie udzielono takiej licencji. Dodatkowo Starosta poinformował, że przedsiębiorcy temu wydano [...] lutego 2010 r. zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne.

W oparciu o ustalenia kontroli K. – P. Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] grudnia 2010 r. na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym Dz. U. z 2007 r., nr 125, poz. 874, nr 176, poz. 1238 i nr 192, poz. 1381) nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8.500 złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek oraz wykonywanie transportu z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne.

Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpoznaniu odwołania decyzją z [...] lutego 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że zgodnie z art. 4 pkt 4a u.t.d. jednym z warunków uznania przewozu drogowego za przewóz na potrzeby własne jest prowadzenie pojazdów samochodowych używanych do przewozu przez przedsiębiorcę lub jego pracowników. Termin "pracownik", został zdefiniowany w art. 2 ustawy Kodeks pracy z dnia 26 czerwca 1974 r. (Dz. U. Dz.U.2014.1502), stosownie do którego "pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę". W świetle tego przepisu kierowca M. D. nie może być, uznany za pracownika przedsiębiorcy, jako że na dzień kontroli łączyła go ze skarżącym umowa cywilnoprawna - umowa zlecenia. Zatem prawidłowo organ I instancji orzekł, że przedsiębiorca winien wykonywać transport na podstawie licencji.

Nadto organ odwoławczy wskazał, że w sprawie brak jest podstaw do zastosowania przepisu art. 93 ust. 7 u.t.d., ponieważ stwierdzone naruszenie nie powstało w wyniku zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć, czyli sytuacji, której przy dołożeniu należytej staranności strona przewidzieć rzeczywiście nie była w stanie. Fakt zamiany kierowców prowadzących pojazd, zdaniem organu, do takich okoliczności nie należy, tym bardziej, że każdy z nich posiadał stosowne uprawnienia do prowadzenia kontrolowanego zespołu pojazdów. Przedsiębiorca miał wpływ na powstałe naruszenia i mógł w taki sposób zaplanować przejazd, aby do wymienionych naruszeń nie doszło.

D. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.

Wyrokiem z [...] sierpnia 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 821/11 Wojewódzki Sad Administracyjny Warszawie uchylił decyzję z [...] lutego 2011 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż w wypadku wielości naruszeń organ nakładający karę prowadzi postępowanie w jednej sprawie administracyjnej, którą załatwia wydając jedną decyzję. W niniejszej sprawie administracyjnej organ I instancji nałożył na skarżącego przedsiębiorcę karę pieniężną za dwa naruszenia określone w ustawie o transporcie drogowym. Skoro decyzja organu I instancji z [...] grudnia 2010 r. nakładająca na skarżącego karę 8 500 złotych za naruszenie obowiązków określonych w ustawie o transporcie drogowym załatwia co do istoty jedną sprawę, to GITD jako organ II instancji nie może wydać decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji w zakwestionowanym zakresie. Sąd I instancji uznał za zasadne zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a.

Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając sprawę ponownie, decyzją z [...] lipca 2013 r. uchylił decyzję z [...] grudnia 2010 r. i nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8 000 złotych z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podkreślił, iż z dniem [...] stycznia 2012 weszła w życie ustawa z 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw. Organ wskazał, że w aktualnym stanie prawnym załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym nie przewiduje kary pieniężnej nakładanej na przedsiębiorcę w drodze decyzji administracyjnej z tytułu powyższego naruszenia. Tym samym koniecznym jest uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania organu I instancji. Organ odwoławczy w całości zaakceptował rozstrzygniecie organu I instancji. Odwołując się do pisma Starostwa Powiatowego w S. z [...] sierpnia 2010 r. oraz bazy danych Biura ds. Transportu Międzynarodowego organ przyjął, iż w okresie objętym kontrolą skarżący nie posiadał ani licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy, ani licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy.

Wskazując na treść art. 4 pkt 4a u.t.d., organ nadmienił, iż jednym z warunków uznania przewozu drogowego za przewóz na potrzeby własne jest prowadzenie pojazdów samochodowych używanych do przewozu przez przedsiębiorcę lub jego pracowników. Słusznie uznał organ, że kierowca M. D. nie mógł być uznany za pracownika, gdyż na dzień kontroli kierowcę łączyła go ze skarżącym umowa cywilnoprawna - umowa zlecenia. Zgodnie z ustaleniami skarżący nie dopełnił warunku określonego art. 4 pkt 4a u.t.d., a zatem organ I instancji prawidłowo orzekł, iż wykonywanie transportu drogowego przez stronę powinno odbywać się na podstawie licencji.

D. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., zarzucając organowi działanie wbrew wykładni Sądu I instancji w wyroku z dnia [...] sierpnia 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 821/11.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę.

Sąd I instancji w uzasadnieniu zaznaczył, że wskutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z [...] sierpnia 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 821/11 sprawa o nałożenie na skarżącego kary pieniężnej z tytułu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym - stwierdzonego w trakcie kontroli drogowej przeprowadzonej [...] maja 2010 r. i potwierdzonego protokołem kontroli - została zwrócona organowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Powodem uchylenia decyzji było naruszenie przez organ odwoławczy, w toku rozpoznawania odwołania, przepisów postępowania administracyjnego. Wskazane naruszenia umożliwiło Sądowi I instancji merytoryczne rozpoznanie sprawy i ustosunkowanie się do formułowanych w tym zakresie zarzutów skargi. Zaprzecza to twierdzeniom skarżącego, jakoby organ odwoławczy rozpoznając ponownie sprawę, uchylając decyzję organu I instancji oraz nakładając na skarżącego karę pieniężną, dopuścił się "podważenia" decyzji Sądu administracyjnego.

W ocenie Sądu I instancji zaskarżona decyzja z [...] lipca 2013 r. nie narusza prawa. W chwili ponownego orzekania przez organ odwoławczy zmienił się stan prawny. Zgodnie z art. 10 ustawy z 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 244, poz. 1454) przepisy ustawy z 6 września 2001 r. w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem jej wejścia w życie.

W stanie faktycznym sprawy, Sąd I instancji nie podzielił stanowiska skarżącego, iż w dniu kontroli wykonywał przewóz na potrzeby własne, nie mógł również takim być gdyż nie spełniał warunków przewozu art. 4 pkt 4 u.t.d. Zgodnie z przepisem, przewóz na potrzeby własne musi łącznie spełniać warunki wymienione w art. 4 pkt 4 lit. a-d u.t.d. Niespełnienie któregokolwiek z tych warunków powoduje, że przejazd nie może być traktowany, jako przewóz na potrzeby własne.

W sprawie samochód używany do przewozu był prowadzony przez kierowcę, który nie był pracownikiem skarżącego. Ustawa o transporcie drogowym nie definiuje pojęcia pracownika. Odwołując się do ustawy Kodeks pracy "pracownik" to osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.

Kierującego pojazdem, zgodnie z materiałem dowodowym, łączyła umowa zlecenie. Zatem oceniając kontrolowany przejazd, należało uznać, iż kierujący pojazdem kierowca nie był pracownikiem przedsiębiorcy, a zatem przejazd nie spełniał przesłanki przewozu na potrzeby własne wymienionej w art. 4 pkt 4 lit. a u.t.d. W okresie objętym kontrolą skarżący nie posiadał również licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy ani też nie złożył wniosku o wydanie takiej licencji. Okoliczność ta wynika z treści pisma Starostwa Powiatowego w S. z [...] sierpnia 2010 r. oraz braku informacji o rejestracji w bazie B..

WSA w W. podzielił stanowisko organów, że słusznie na podstawie zgromadzonego materiału w sprawie, organ nałożył na przedsiębiorcę karę. Jednocześnie Sąd I instancji za prawidłową uznał ocenę organu, że w sprawie nie zaistniały okoliczności, wyłączające odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz, określone w art. 92c ust. 1 u.t.d. Wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy będzie miało miejsce wówczas, gdy wykaże, że naruszenie przepisów przez kierowcę nastąpiło wskutek okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Zgodnie z twierdzeniami skarżącego, kierujący pojazdem M. D. był zatrudniony jako pomocnik do załadunku oraz rozładunku i jedynie zastępował przez krótki czas "etatowego" kierowcę. Przesłuchani w charakterze świadków pracownicy podczas kontroli [...] maja 2010 r. M. D. oraz M. C. nie zawarli w swoich zeznaniach żadnych twierdzeń odnoszących się do okoliczności nagłej konieczności zmiany kierowcy. Takie wyjaśnienia zostały złożone dopiero w lutym 2011 r. w formie pisemnych oświadczeń, złożonych bez rygoru odpowiedzialności karnej. Słusznie w ocenie Sądu I instancji, organ uznał, iż brak złożenia takich wyjaśnień w toku kontroli może wskazywać, że skarżący nie pouczył w odpowiedni sposób osób, którym powierzył przewóz, o zasadach przewozu i możliwych konsekwencjach naruszeń i nie zorganizował tego przewozu w odpowiedni sposób.

D. P., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "D. D. P." złożył skargę kasacyjna na orzeczenie Sądu I instancji, wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skargą kasacyjną skarżący zarzucił:

I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

a) art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j. Dz. U. 2013 r. poz. 1414 ze zm.), poprzez błędną jego wykładnie i niewłaściwe zastosowanie, poprzez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie zaistniały okoliczności wyłączające odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz określonego we wskazanym przepisie, w sytuacji gdy w judykaturze wyrażany jest pogląd, że "nagła choroba "etatowego" kierowcy i zastąpienie go przez innego pracownika, posiadającego uprawnienia do kierowania, w przypadku przewozu towaru łatwo psującego się, co do zasady może stanowić okoliczność wyłączającą odpowiedzialność przedsiębiorcy" (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w W. z dnia [...].05.2013 r., sygn. akt II GSK 393/12, LEX nr 1328172).

W przedmiotowej sprawie w dniu 23 maja 2010 r. skarżący nie mógł przewidzieć, że w trakcie przewozu jabłek na trasie S. – G. jego pracownik M. C. poczuje się źle i poprosi o pomoc M. D., który posiada uprawnienia do kierowania pojazdem, albowiem w chwili rozpoczęcia trasy kierowca M. C. czuł się dobrze, ponadto odległość pomiędzy S. a G. nie jest tak znaczna aby należało wysyłać dwóch kierowców, dlatego M. D. był zatrudniony jako pomocnik do załadunku i rozładunku, a tym samym okoliczności sprawy i dowody wskazują, iż skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których D. P. nie mógł przewidzieć;

b) art. 92c ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j. Dz. U. 2013 r. poz. 1414 ze zm.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie sprowadzające się do jego całkowitego pominięcia w przedmiotowej sprawie w sytuacji gdy od dnia ujawnienia naruszenia, tj. [...] maja 2010 r., upłynął okres ponad 2 lat.

II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. wobec bardzo lakonicznego przedstawienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, niemożności zastosowania w niniejszej sprawie art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.: Dz. U. 2013 r. poz. 1414 ze zm.).

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił uzasadnienie wniesionych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.

Przechodząc do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy podkreślić, że kasator zarzuca Sądowi I instancji, iż ten dopuścił się naruszenia przepisów art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. w wyniku niewłaściwego uzasadnienia odmowy zastosowania regulacji przewidzianej w art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym.

W związku z powyższym przypomnieć należy, że o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje każde uchybienie, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy (vide wyrok NSA z 15.12. 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09).

Jednocześnie podkreślić należy, że wynikającym z przepisu art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest , nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc wykazać, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny (vide wyrok NSA z 18.04. 2012 r., sygn. akt II GSK 315/11).

W związku z powyższym wskazać należy, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy konstrukcyjne uzasadnienia wyroku, do których zalicza się zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zdanie drugie tego przepisu dotyczy sytuacji, gdy w wyniku uwzględnienia skargi, sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji i przewiduje, że uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Jak wynika z powyższego, uzasadnienie wyroku stanowi integralną część rozstrzygnięcia sądowego, realizując istotne, przypisane mu funkcje, a mianowicie funkcję perswazyjną oraz funkcję kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego, w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, bądź czyni ją wyłącznie iluzoryczną (vide wyrok NSA z dnia 12.10. 2010 r., sygn. II OSK 1620/10).

Uwzględniając powyższe uwagi Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie podstawowe wymienione w art. 141 § 1 p.p.s.a. elementy: przedstawia stan sprawy przyjęty za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, prezentuje zarzuty skargi, wyjaśnia podstawę prawną rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem, zawiera odniesienie do zarzutów skargi.

Ponadto wskazać należy, że wobec bezzasadności naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. Przepis art. 151 p.p.s.a. jest tzw. przepisem wynikowym, regulującym sposób rozstrzygnięcia i bez stwierdzenia naruszenia innych przepisów, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej (vide wyrok NSA z dnia 12.06. 2014 r. sygn. akt I GSK 64/13).

Oznacza to, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niezasadny jest zarzut naruszenia wskazanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów postępowania.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego podkreślić należy, że autor skargi kasacyjnej zarzucając Sądowi I instancji błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym, upatruje takich form naruszenia wskazanego przepisu prawa w odmiennej ocenie stanu faktycznego stanowiącego podstawę faktyczną rozstrzygnięcia oraz w pominięciu stanowiska zaprezentowanego w wyroku NSA, powołanym w petitum skargi kasacyjnej.

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] maja 2010 roku samochodem należącym do skarżącego był wykonywany przewóz ładunku w postaci jabłek. Poza sporem pozostaje okoliczność, że samochodem kierował M. D., a w samochodzie obecny był także M. C. Ponadto z akt sprawy wynika, że na dzień kontroli M. D. łączyła z D. P. umowa cywilna w postaci umowy zlecenia.

Naczelny Sąd Administracyjny dokonując oceny legalności zaskarżonego orzeczenia uznał, że w sprawie nie mamy do czynienia z przewozem na potrzeby własne w rozumieniu art. 4 pkt 4 u.t.d. Przede wszystkim dlatego, że nie została spełniona jedna z przesłanek przewozu na potrzeby własne - wynikająca z powołanego przepisu - a mianowicie nie był zrealizowany przez przedsiębiorcę lub jego pracownika, co w ocenie NSA, w toku postępowania administracyjnego, jak i przed Sądem I instancji, zostało jednoznacznie wykazane. Świadczą o tym w sposób przekonywujący zeznania kierowcy oraz M. C., a także załączone do akt sprawy dokumenty w tym umowa zlecenia zawarta z prowadzącym pojazd w dniu kontroli M. D.

Z treści art. 4 pkt 1, 2 oraz 3 u.t.d. wynika, iż właściwie każdy przejazd drogowy wykonywany pojazdem niewyłączonym spod regulacji ustawy o transporcie drogowym na podstawie art. 3 ust. 1 tej ustawy, jest transportem drogowym wymagającym posiadania licencji. Z grupy przewozów wymagających posiadania licencji wyłączone są przewozy na potrzeby własne. Te przewozy zgodnie z art. 33 u.t.d. mogą być wykonywane przez przedsiębiorcę bez licencji, o której mowa w art. 5 ust. 1 u.t.d., na podstawie zaświadczenia o wykonywaniu przewozu na potrzeby własne. Jest to jednak grupa przewozów, która musi ściśle odpowiadać warunkom określonym w ustawie, nie ma bowiem żadnego uzasadnienia, aby przepisy wyjątkowe, które pozwalają na wykonywanie transportu drogowego podmiotom niemającym licencji i niespełniającym wymagań koniecznych do uzyskania licencji transportowej, interpretować rozszerzająco. W konsekwencji podmioty, które wykonują transport drogowy na potrzeby własne nie spełniając warunków ustawowych tego przewozu, dopuszczają się naruszenia polegającego na wykonywaniu transportu drogowego bez licencji (vide wyrok NSA z dnia 31.01.2013 r., sygn. akt II GSK 1895/11).

Brak zatem licencji na transport drogowy i niespełnienie kryteriów przewozu na potrzeby własne zasadnie skutkowało nałożeniem kary pieniężnej.

Ponadto należy także zauważyć, że odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. stwierdzić należy, że trudno jest mówić o wyłączeniu odpowiedzialności przedsiębiorcy w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody nie wskazują na to aby naruszenie przepisów nastąpiło na skutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot wykonujący przewóz nie mógł przewidzieć i na które nie miał wpływu. Po pierwsze przedsiębiorca posiadał wiedzę dotyczącą stosunku prawnego łączącego go z M. D. Po drugie przesłuchani w dniu kontroli M. D. i M. C. nie wskazali żadnych przyczyn, które miałyby uzasadniać zamianę kierowców. Dopiero po upływie dziewięciu miesięcy od daty kontroli i po wydaniu decyzji przez organ administracji publicznej wyżej wymienieni złożyli pisemne oświadczenia wskazujące na to, że w dniu kontroli przyczyną zamiany kierowców była nagła choroba etatowego kierowcy. Podkreślić należy, że okoliczność dotycząca nagłej choroby M. C. nie znalazła potwierdzenia w dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy. Tym samym zasadnie Sąd I instancji uznał, że brak jest podstaw do zastosowania regulacji wskazanej w skardze kasacyjnej. W tym miejscu należy także podkreślić, że przepis art. 92c ust. 1 u.t.d. ma charakter wyjątkowy i wymaga ścisłej interpretacji, bowiem to na przewoźniku spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających zastosowanie tej regulacji prawnej.

W związku z powyższym należy także zauważyć, że w orzecznictwie podkreśla się, iż zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. Z utrwalonego już orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że na drodze podnoszenia zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego nie można podważać wadliwości w zakresie ustalania stanu faktycznego (vide wyrok NSA z dnia 26.11. 2009 r., sygn. akt I OSK 601/09, wyrok NSA z dnia 3.09. 2008 r., II GSK 293/08).

Również nie jest zasadny zarzut dotyczący niezastosowania regulacji, o której mowa w art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. Wskazany przepis został dodany do art. 92c ust. 1 przez art. 1 pkt 47 lit.b ustawy z dnia 5 kwietnia 2013 roku o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy o czasie pracy kierowców, która to zmiana weszła w życie z dniem 15 sierpnia 2013 roku. Przy czym wskazany dwuletni termin, o którym mowa w tym przepisie prawa odnosi się do daty wszczęcia postępowania, a w rozpoznawanej sprawie organ wszczął i zakończył postępowanie wydaniem decyzji ostatecznej przed datą wejścia w życie wskazanej regulacji prawnej.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. Biorąc pod uwagę wysokość kary pieniężnej, wielkość przedsiębiorstwa prowadzonego przez D. P. oraz jego trudną sytuację majątkową, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpił od obciążenia kasatora kosztami postępowania kasacyjnego w całości.