Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1936/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 art. 59
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Mirosława Pindelska ( spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi T. P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu skargę oddala


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. znak: [...] wydanym na podstawie art. 61 a oraz art. 157 ustawy z 14 czerwca 1960 r.

- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. -

dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku T. P. oraz osób reprezentowanych

przez T. P. tj. J. Ł., E. T., W. G., A. T., B. G., P. M., L. M., E. K., T. K., S. D., E. O., S. H., E. H., K. P., I. P., Z. S., M. S., Z. K., E. K., M. K., Z. D., J. M., S. A., D. A., D. A., C. A., C. A., J. M., M. P., F. B., W. F., T. P., M. P., M. P., S.R., E. M., M. P., E. M., Z. P., S. R., D. Ł., I. R., F. B., B. T., Z. S., P. Ł., E. L., B. L., Z. O., L. G., K. B., B. R., I. B., Z. D., J. D., H. B., B. R., A. R., P. C., S. C., J. S. i B. P., w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty P. z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej B. S.A. pozwolenia na budowę elektrociepłowni biogazowej, na działkach o nr geod. [...],[...] i ze zjazdami z drogi powiatowej zlokalizowanej na działce nr geod. [...] w m. S. gm. S., sprostowanej postanowieniem Starosty P. z dnia [...] lutego 2009 r., oraz przeniesionej decyzją Starosty P. z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak:[...], na rzecz B. Sp. z o.o. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty P. z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr [...], znak: [...], sprostowanej postanowieniem Starosty P. z dnia [...] lutego 2009 r., znak:[....] oraz przeniesioną decyzją Starosty P. z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak: [...], na rzecz B.

Sp. z o.o.

W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr [...],

Starosta P. zatwierdził projekt budowlany i udzielił B.S.A. pozwolenia

na budowę elektrociepłowni biogazowej. W dniu 28 stycznia 2011 r. do Wojewody

[...] wpłynął wniosek T. P., działającego w imieniu własnym

oraz reprezentującego w ramach udzielonego pełnomocnictwa grupę mieszkańców, o

stwierdzenie nieważności ww. decyzji Starosty P. z dnia [...] stycznia 2009 r.

Z akt sprawy wynika, że wnioskodawcy nie byli stronami postępowania głównego

zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę. W ww. decyzji wskazano, że obszar

oddziaływania inwestycji, o którym mowa w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, obejmuje

działki o nr geod. [...],[...] i [...], a więc wyłącznie działki stanowiące teren inwestycji.

T. P. nie podał podstawy prawnej, w świetle której mógłby jemu lub

osobom przez niego reprezentowanym przysługiwać przymiot stron. W swoich pismach

ograniczył się jedynie do podania przypuszczeń odnośnie szkodliwego wpływu

inwestycji na środowisko i krajobraz. Nie zostało natomiast wykazane faktyczne

oddziaływane obiektu na nieruchomości wnioskodawców i w konsekwencji powstanie

ograniczeń w ich zagospodarowaniu. Przedłożone kopie map potwierdzają jedynie

lokalizację poszczególnych działek wobec terenu inwestycji. Organ podkreślił, że sam

fakt położenia działki w sąsiedztwie z nieruchomością, na której przewidziano realizację

danego obiektu, czy też na terenie jednej miejscowości, nie przesądza o przyznaniu

statusu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.

W przywołanej przez T. P. decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...]

sierpnia 2007 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację

przedsięwzięcia, wskazano na brak uciążliwości dla terenów sąsiednich oraz

zaznaczono, że zgodnie z raportem oddziaływanie zamyka się w granicach własnych

terenu, do którego inwestor posiada tytuł prawny (pkt 2 lit.B ww. decyzji).

W rozpatrywanym przypadku wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji został

wniesiony przez osoby nie mogące być uznane za posiadające przymiotu stron w

rozumieniu art. 28 k.p.a., stąd wojewoda odmówił wszczęcia postępowania w sprawie

stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej w oparciu o przepis art. 61 a k.p.a.

Wyżej wskazane postanowienie, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru,

zostało doręczone T. P. w dniu 17 maja 2011 r. Ustawowy

(siedmiodniowy) termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 24 maja 2011 r.,

natomiast zażalenie na ww. postanowienie T. P. złożył w dniu [...] maja 2011

r. Jednocześnie wraz z zażaleniem T. P. złożył wniosek o przywrócenie

terminu.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r.

znak: [...] na podstawie art. 58 oraz art. 59 § 2 k.p.a., odmówił

przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewody

[...] z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że w myśl art. 58 § 1 k.p.a. strona

powinna uprawdopodobnić, że mimo zachowania należytej staranności nie mogła

dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej,

trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia. W prośbie o przywrócenie terminu

zainteresowany powinien wykazać, że mimo całej staranności nie udało mu się

zachować terminu. Wiąże się to z takimi sytuacjami, kiedy uchybienie terminu nastąpiło

wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w

danych warunkach wysiłku.

Jako przyczynę niezachowania terminu do wniesienia zażalenia T. P.

wskazał okoliczność, iż był chory i w dniu 24 maja 2011 r. (w którym upływał termin na

złożenie zażalenia) był u lekarza rodzinnego, który udzielił mu porady i skierował go do

poradni specjalistycznej. T. P. dodał, że dopiero w godzinach

późnowieczornych poczuł się lepiej i mógł napisać wniosek, ale ze względu na to, iż w

miejscowości, gdzie mieszka, nie ma poczty a w P. poczta jest czynna tylko do godz.

20.00, nie miał fizycznej możliwości wysłać odwołania. Do wniosku o przywrócenie

terminu wnioskodawca załączył kserokopie zaświadczenia lekarskiego z dnia 24 maja

2011 r. oraz skierowania do poradni specjalistycznej z dnia 24 maja 2011 r.

W świetle przedstawionych wyżej okoliczności organ stwierdził, że wniosek o

przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Z kserokopii przedstawionych

dokumentów wynika jedynie, że w dniu 24 maja 2011 r. T. P. był u lekarza

rodzinnego oraz że otrzymał skierowanie do poradni specjalistycznej (laryngologicznej)

z powodu rozpoznania niedosłuchu obustronnego. Trudno zatem uznać, by dolegliwość

polegająca na niedosłuchu obustronnym uniemożliwiała wnioskodawcy sporządzenie i

wysłanie zażalenia. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15

lipca 2009 r., sygn. akt II OSK 1162/08, samo zwolnienie lekarskie nie wystarcza do

przyjęcia braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminowi. Nie jest ono bowiem

równoznaczne z niemożnością dokonania czynności procesowej przez

zainteresowanego nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez osobę trzecią.

Tym samym - w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego - nie został

spełniony warunek wynikający z cytowanego wyżej art. 58 § 1 k.p.a., a tym samym

należało odmówić przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.

Skargę do sądu administracyjnego na ww. postanowienie złożył T.

P. Wskazał, ze powodem uchybienia terminu do wniesienia zażalenia była

poważna choroba. Na potwierdzenie tej okoliczności złożył kopie zaświadczeń

lekarskich. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej

oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o

ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr Nr 153 r. poz. 1269 ze zm.) sąd

administracyjny, sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności

administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że

wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu

administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i

procesowego. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy

organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i

przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest

przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy

też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270,

dalej zw. p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd

Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź

przepisów postępowania w stopniu, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na

rozstrzygnięcie sprawy.

Przypomnieć należy, że kontroli Sądu podlega postanowienie Głównego

Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. odmawiające na podstawie art.

58 oraz art. 59 § 2 k.p.a., przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na

postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r.

Zgodnie z art. 58 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na

prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego

winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania

przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić

czynności, dla której określony był termin.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrując wskazany wniosek w

oparciu o art. 58 i art. 59 k.p.a. uznał, że skarżący nie spełnił jednej z podstawowych

przesłanek określonych w art. 58 k.p.a., tj. nie uprawdopodobnił braku winy w

uchybieniu terminu (§ 1 art. 58). Dokonując takiej oceny organ miał na względzie, iż

twierdzenie skarżącego, iż w dniu 24 maja 2011 r. poczuł się źle i był u lekarza

rodzinnego, który po badaniu skierował go na dalsze badania specjalistyczne -

laryngologiczne w związku z rozpoznaniem niedosłuch obustronnego, nie stanowi

podstawy do przyjęcia, iż skarżący nie miał możliwości sporządzenia i wysłania

zażalenia.

Z ugruntowanego orzecznictwa sądowo-administracyjnego oraz poglądów

doktryny wynika, że dla oceny braku winy w uchybieniu terminu należy przyjąć

obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o

swoje interesy. To na stronie wnoszącej o przywrócenie terminu spoczywa ciężar

wykazania braku winy w niedochowaniu terminu do skutecznego dokonania czynności

prawnej. Przywrócenie terminu nie jest możliwe jeśli strona dopuściła się choćby

lekkiego niedbalstwa przy prowadzeniu swoich spraw. Brak winy strony zachodzi tylko

wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w

danych warunkach wysiłku, a pojęcie braku winy w niedopełnieniu czynności

procesowej w terminie obejmuje istnienie przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli siły

wyższej.

Wskazać także należy, że ciężar uprawdopodobnienia okoliczności

uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania,

która występuje z prośbą o jego przywrócenie. Organ powinien jedynie przedstawione

przez nią okoliczności ocenić w świetle przesłanek z art. 58 § 1 k.p.a. Trudno jest

bowiem wymagać od organu, aby prowadził postępowanie wyjaśniające przyczyny

uchybienia terminu przez stronę (patrz: wyrok NSA z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt II

OSK 1806/06, LEX nr 337473).

W przedmiotowej sprawie decydujące dla rozstrzygnięcia znaczenie miała treść

zaświadczeń lekarskich przedstawionych przez skarżącego. Skarżący jako powód

uchybienia terminu wskazał okoliczność choroby w ostatnim dniu biegu terminu do

złożenia zażalenia, udokumentowaną zaświadczeniem lekarskim (a nie zwolnieniem),

na którym lekarz zaznaczył, iż udzielił pacjentowi porady i wydał skierowanie do lekarza

specjalisty.

Zgodnie linią orzecznictwa administracyjnego typowym przykładem

niezawinionego niedopełnienia czynności procesowych w terminie jest obłożna choroba

- uniemożliwiająca stronie, działającej osobiście, dokonanie tej czynności. Przyjmuje się

przy tym, że sam fakt posiadania zwolnienia lekarskiego od pracy nie jest

potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu, z uwagi na to, że

nie wyklucza ono możliwości dokonania czynności procesowej za pośrednictwem

poczty lub przez domownika (v. Andrzej Wróbel Komentarz aktualizowany do art. 58

k.p.a.; Lex, stan prawny 11 stycznia 2012 r., teza 6-7 oraz powołane tam piśmiennictwo

oraz orzeczenia, w tym wyrok NSA z dnia 4 listopada 1998 r., sygn. akt III SA 1243/97,

LEX nr 36902).

Ze stanowiskiem organu odmawiającym przywrócenia terminu należy się

zgodzić, gdyż ocena ta znajduje oparcie w treści złożonych zaświadczeń lekarskich.

Wskazana przyczyna chorobowa zdaniem Sądu nie uniemożliwiała stronie

sporządzenia i nadania zażalenia. Tym bardziej, że strona udała się w ostatnim dniu

biegu terminu, do lekarza rodzinnego. Nic nie stało zatem na przeszkodzie do udania

się również tego dnia do urzędu pocztowego w celu nadania pisma. Okoliczność, iż

skarżący dopiero późnym wieczorem się poczuł lepiej, tj. gdy zamknięte zostały urzędy

pocztowe i dopiero wtedy mógł sporządzić zażalenie i wniosek o przywrócenie terminu

do złożenia zażalenia, pozostała nieuprawdopodobniona w kontekście przywołanych

wyżej faktów. Należy też wskazać, że z zaświadczenia lekarskiego nie wynika, by

skarżący był obłożnie chory. A tylko taki stan i to przy uprawdopodobnieniu dodatkowej

okoliczności - niemożności skorzystania z pełnomocnika, którym mógłby być nie tylko

domownik, ale też któraś z innych osób (skarżący występuje w sprawie administracyjnej

jako pełnomocnik kilkudziesięciu osób), w dopełnieniu czynności, mógłby wskazywać

na brak winy. Skarżący w toku postępowania o przywrócenie terminu niczym nie

uprawdopodobnił, że nie mógł skorzystać z pomocy domowników, czy też innych osób,

nie wykazał więc, że dołożył należytej staranności, aby przeszkodę w dochowaniu

terminu usunąć. Zdaniem Sądu w przypadku nagłej choroby skarżącego powinien

zwrócić się do innej osoby by dopilnowała terminu wniesienia zażalenia. Jest to zatem

dodatkowa okoliczność przemawiająca za prawidłowym stanowiskiem organu.

Pamiętać należy, że organy rozstrzygają sprawę wszczętą wnioskiem o

przywrócenie terminu na podstawie stanu faktycznego ustalonego w oparciu o

argumenty i materiał dowodowy przedłożony przez stronę. Sąd administracyjny zaś w

ramach kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia ocenia prawidłowość dokonanych

ustaleń. Z tych względów bez znaczenia dla kontroli legalności postanowienia w

przedmiocie przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, są powołane

już po rozpatrzeniu wniosku przez organ odwoławczy nowe argumenty i dowody. Z tego

względu dodatkowe zaświadczenie lekarskie złożone razem ze skargą nie może mieć

wpływu na wynik sprawy. Brak przy tym podstaw prawnych by przyjąć, że organ oprócz

oceny okoliczności wskazanych przez wnioskodawcę winien z urzędu wyjaśniać

powody naruszenia terminu i poszukiwać przyczyn uzasadniających wniosek o

przywrócenie terminu.

W tym stanie rzeczy skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść

zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby

wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji

wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.