Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SAB/Wa 246/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
659
Skarżony organ: Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłość postępowania  administracyjnego i że przewlekłość postępowania  miała charakter rażący

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), Sędzia WSA Tomasz Stawecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 listopada 2020 r. sprawy ze skargi W. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego I. stwierdza, że Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z wniosku S.Sp. z o.o. w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] października 2017 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004; II. stwierdza, że przewlekłość Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. przyznaje od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz skarżącego W. B. sumę pieniężną w kwocie 500 (pięćset) złotych; IV. w pozostałym zakresie skargę oddala; V. zasądza od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz skarżącego W. B. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Pismem datowanym na 23 lipca 2020 r. adw. K. S., jako pełnomocnik skarżącego W. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej: "PULC") w rozpoznaniu wniosku przewoźnika lotniczego S.sp. z o.o. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa ULC, znak [...].

Pełnomocnik skarżącego wniósł o stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie na rzecz skarżącego 500,00 złotych tytułem rekompensaty za przewlekłe prowadzenie postępowania; wyznaczenie organowi 14- dniowego terminu na załatwienie sprawy; zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania.

Uzasadniając skargę pełnomocnik wyjaśnił, że decyzją znak [...] PULC stwierdził naruszenie przez przewoźnika lotniczego S.Sp. z o.o. przepisów art. 7 ust. 1B rozporządzenia (WE) 261/2004, nałożył na przewoźnika lotniczego karę pieniężną oraz ustalił termin usunięcia naruszenia prawa, poprzez wypłatę stronie skarżącej po 400,00 euro. Przewoźnik lotniczy wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w/w decyzją.

Do 6 lipca 2020 r. organ nie rozpoznał tego wniosku, wobec czego pełnomocnik skarżącej złożył ponaglenie. W przedmiotowym postępowaniu doszło, zdaniem pełnomocnika, do rażącego naruszenia prawa. W myśl art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organy władzy publicznej powinny rozpatrywać sprawy bez zbędnej zwłoki, to jest w przypadku spraw ponownie rozpatrywanych w terminie miesięcznym. Brak jest podstawy dla procedowania przez PULC przez kilkadziesiąt miesięcy sprawy administracyjnej. W odniesieniu do tego samego postępowania administracyjnego, skarżący składa już drugą skargę na przewlekłość.

W odpowiedzi na skargę, datowanej na 27 sierpnia 2020 r. PULC wniósł o oddalenie skargi i odstąpienie od wymierzenia grzywny.

W uzasadnieniu swego pisma procesowego organ wyjaśnił, że 23 czerwca 2017 r. W. B. złożył wniosek do PULC o stwierdzenie naruszenia prawa tj. rozporządzenia (WE) nr 261/2004 przez przewoźnika lotniczego S. sp. z o.o. dotyczący opóźnienia lotu z [...] czerwca 2016 r. nr [...] na trasie [...] – [...].

[...] października 2017 r. PULC wydał decyzję znak [...], w której stwierdził naruszenie prawa przez przewoźnika lotniczego S.sp. z o.o., określił zakres nieprawidłowości polegający na niewypłaceniu skarżącym pasażerem zryczałtowanego odszkodowania na podstawie art. 7 ust. 1 lit. b rozporządzania (WE) nr 261/2004 oraz naruszeniu art. 14 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 polegającego na niewręczeniu skarżącym pasażerom pisemnych informacji o przysługujących im prawach, ustalił obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji, nałożył karę pieniężną na przewoźnika lotniczego w kwocie 7000 zł. za naruszenie art. 7 ust. 1 lit. b rozporządzenia (WE) nr 261/2004 oraz 1400 zł. za naruszenie art. 14 rozporządzenia (WE) nr 261/2004, tj. karę w łącznej wysokości 8400 zł.

Od wyżej wymienionej decyzji przewoźnik lotniczy wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, który to wniosek nie został rozpatrzony w terminach przewidzianych przez Kodeks postępowania administracyjnego. Skarżący w 2018 r. wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie tego postępowania, które zakończyło się wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 października 2018 r. sygn. akt VII SAB/Wa 53/18, w którym Sąd zobowiązał PULC do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie tej sprawy w terminie 30 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Sąd stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania oraz zasądził na rzecz skarżących zwrot wpisu sądowego oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Z uwagi na rekordową ilość spraw, które wpłynęły do PULC w 2018 r. tj. 17 436 spraw o naruszenie przez przewoźników lotniczych przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004, sprawa nie została rozpoznana. Jedną z przyczyn powyższej sytuacji było to, że Sąd Najwyższy w dniu 17 marca 2017 r. wydał uchwałę III CZP 111/16, którą to uchwałą przesądzono, że termin przedawnienia roszczeń cywilnoprawnych wynikających z przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 wynosi 1 rok.

Z uwagi na to, że przepisy o przedawnieniu roszczeń nie mają zastosowania do postępowań prowadzonych przez PULC, olbrzymia ilość roszczeń już przedawnionych została skierowana do rozpatrzenia przez Prezesa Urzędu. W wyniku powyższej sytuacji Prezes Urzędu zobowiązany jest do rozpatrywania roszczeń, które są jednocześnie oceniane przez sądy powszechne, bądź roszczeń oddalonych prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego i do rozpatrywania skarg pasażerów, które dotyczą lotów sprzed kilku lat w stosunku do dnia złożenia skargi do Prezesa Urzędu. Taka okoliczność wpływa jednoznacznie na zakres szczegółowości prowadzonych postępowań i konieczności dokładnego ustalenia stanu faktycznego danej sprawy, a zatem także na ich zawiłość i terminy rozpatrywania prowadzonych postępowań. Dla zapewnienia bezstronności i obiektywizmu w toku prowadzonych postępowań sprawy rozpatrywane są według kolejności wpływu do Urzędu, a jednocześnie podejmowane są czynności w celu wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.

Tak ogromna liczba wniosków o przeprowadzenie postępowań przez Prezesa Urzędu, to jest 7985 spraw w 2017 r. i 17436 spraw w 2018 r. oraz 10007 spraw w 2019 r. skutkowała dużą rotacją pracowników rozpatrujących te sprawy, koniecznością procedowania spraw po byłych pracownikach i obiektywną niemożliwością rozpoznania spraw w terminach przewidzianych przez k.p.a.

PULC zakończył odpowiednio 7409 spraw w 2017 r., 8871 spraw w 2018 r. oraz 7012 spraw w 2019 r.

Organ chciałby zakończyć przedmiotową sprawę przed przekazaniem akt oraz wraz z przekazaniem niniejszego stanowiska. Z uwagi jednak na wydanie przez Sąd Rejonowy [...] w W., [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych postanowienia z [...] lipca 2020 r.. w sprawie o sygn. akt [...]. o ogłoszeniu upadłości S.Sp. z o.o. w Warszawie, PULC postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r. zawiesił przedmiotowe postępowanie.

Prawidłowość takiego działania PULC potwierdza wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 sierpnia 2013 r., sygn. VII SA/Wa 659/13. Informacja o ogłoszeniu upadłości została opublikowana na stronie internetowej Urzędu Lotnictwa Cywilnego w Warszawie w dniu 27 lipca 2020r.

Dlatego też PULC wnosi o odstąpienie od wymierzenia kary grzywny oraz przyznania skarżącemu sumy pieniężnej, która ma charakter fakultatywny.

Działania PULC zmierzały do zakończenia wszystkich prowadzonych postępowań administracyjnych w możliwie najkrótszym terminie, lecz z obiektywnych przyczyn (liczba spraw, które wpłynęły) nie było to możliwe. Dolegliwość finansowa w postaci grzywny powinna mieć charakter prewencyjny, co w niniejszej sprawie nie znajduje uzasadnienia, a nałożenie kary grzywny jest w ocenie Prezesa Urzędu niecelowe i niezasadne z uwagi na ww. ilość spraw, oraz inne poza orzecznicze obowiązki nałożone na PULC.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt. 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a.") przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być brak działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Z treści przywołanych przepisów p.p.s.a. wynika, że zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postaci - bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego omawianej skargi jest to, aby została ona poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, że rozpoznawana w niniejszej sprawie skarga dotyczy przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiocie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez PULC i jest dopuszczalna formalnie, gdyż przed jej wniesieniem skarżący skierował do organu wymagane ponaglenie.

Zgodnie z art. 12 § 1 i 2 k.p.a. organa administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Wskazany przepis reguluje jedną z zasad ogólnych postępowania administracyjnego, tj. zasadę szybkości, a więc osiągania końcowego celu postępowania administracyjnego w najkrótszym czasie. W doktrynie podnosi się, że zasada ta ma dla skuteczności ochrony interesu społecznego i interesu jednostki istotne znaczenie, kardynalne dla dobrego postępowania. Przewlekłość zawsze jest bowiem zaprzeczeniem stabilności i pewności w stosunkach społecznych, podważa w oczach społeczeństwa autorytet władzy oraz oddala moment wykonania nakazu prawa (tak B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydanie 12. Warszawa 2012, str. 78). Realizacja wskazanej zasady jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy i środkami ochrony przed przewlekłością oraz bezczynnością organów administracji publicznej, a także odpowiedzialnością pracownika organu administracji publicznej.

Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, zaś zgodnie z § 2 tego przepisu, niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Przy czym, do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). Co istotne, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

Skarga zasługuje więc na częściowe uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie brał pod uwagę, że pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego zostało wprowadzone do ustawy procesowej ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r., Nr 6, poz. 18 ze zm. i obowiązujące od dnia 11 kwietnia 2011 r.).

Jak słusznie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1956/12 oraz w wyroku z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, dokonując rozgraniczenia zakresu skarg na bezczynność i przewlekłość postępowania, zauważyć trzeba, iż nowelizacja ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez dodanie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, wymagać będzie reinterpretacji pojęcia "bezczynności", poprzez ograniczenie jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt. 4 p.p.s.a. Natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (por. także J. P. Tamo Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str. 238).

W konsekwencji, orzekając w niniejszej sprawie Sąd przyjął, że przewlekłość postępowania ma miejsce wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie ustawowym, nie podejmuje niezbędnych czynności lub podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie postawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych), pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Sąd przyjął jednocześnie, że ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Nadto, znaczenie ma wywiązywanie się organu z obowiązków informacyjnych względem stron co do długości trwania postępowania.

Niewątpliwie, istotne znaczenie przy ocenie opieszałości organu (oraz tego, czy nastąpiła ona z rażącym naruszeniem prawa) jest to, że w niniejszym postępowaniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 października 2018 r. sygn. akt VII SAB/Wa 53/18 zobowiązał PULC do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie tej sprawy w terminie 30 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy i już raz stwierdził przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania. Pomimo tego PULC nie wydał w terminie decyzji i jedyną czynnością procesową, jaką podjął po ww. wyroku było zawieszenie postępowania [...] sierpnia 2020 r., a więc prawie 2 lata po wyroku.

O ile więc opieszałość organu była do określonej daty badana przez sąd administracyjny, o tyle sprawa niniejsza dotyczy przewlekłego prowadzenia postępowania w okresie od otrzymania przez organ ww. wyroku wraz aktami sprawy do dnia postanowienia o zawieszeniu postepowania.

W ww. okresie PULC nie podejmował żadnych czynności zmierzających pośrednio lub bezpośrednio do załatwienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Jak wynika z akt sprawy, organ w żaden sposób nie informował skarżącego ani o niezałatwieniu sprawy w terminie, ani o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy, wbrew obowiązkowi, wynikającemu z art. 36 § 1 k.p.a. W związku z treścią wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z którego wynikały dla organu wiążące zalecenia co do dalszego postępowania i sądowa ocena prawna, PULC zobowiązany był sprawę załatwić niezwłocznie (art. 35 § 2 k.p.a.), ale nie dłużej niż w zakreślonym przez Sąd terminie. Trudno jest uznać, że sprawa pozostawała "szczególnie skomplikowana" lub wymagała dalszego, czasochłonnego postępowania wyjaśniającego (art. 35 § 3 k.p.a.).

Skoro więc PULC nie wydał decyzji po upływie 30 dni od otrzymania z WSA w Warszawie akt sprawy i w tym okresie ani nie poinformował skarżącego o przyczynach niezałatwienia sprawy, ani nie wyznaczył dodatkowego terminu na jej załatwienie i – co wynika z akt sprawy – nie dokonywał żadnych czynności do dnia zawieszenia postępowania, to takie przewlekłe działanie należało uznać za rażąco naruszające prawo, zakreślające ustawowe terminy rozpoznania sprawy, jak i art. 153 p.p.s.a.

W tym więc zakresie skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w zakresie rażącego naruszenia przez organ prawa była co do zasady słuszna.

Uznając rażący charakter przewlekłego postępowania organu, Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił żądanie skarżącego przyznania mu sumy pieniężnej. W ocenie tut. Sądu, dodatkowy środek wskazany w art. 149 § 2 p.p.s.a. ma zdecydowanie charakter represyjny i dyscyplinujący. Taki zaś środek powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji. W tym też zakresie niewykonanie przez organ ww. wyroku WSA w Warszawie z 17 października 2018 r. sygn. akt VII SAB/Wa 53/18 i niezastosowanie się organu do art. 151 p.p.s.a. miało znaczenie procesowe.

Sąd nie orzekł o zasądzeniu od organu grzywny, mając na uwadze, ze w kontekście art. 149 § 2 p.p.s.a., orzekając o ewentualnej grzywnie od organu z tytułu przewlekłego powadzenia postępowania nie można tracić z pola widzenia specyfiki tego organu, a w szczególności jego zasobów, w tym także zasobów ludzkich, wprost determinujących zdolność do terminowego załatwienia sprawy (podobnie NSA w wyroku z dnia 23 listopada 2018, sygn. akt I OSK 188/17 – CBOSA). Jest już notorium sądowym, że na skutek wydanie przez Sąd Najwyższy w dniu 17 marca 2017 r. uchwały w sprawie o sygn. akt III CZP 111/16 (z której wynikało, że termin przedawnienia roszczeń cywilnoprawnych wynikających z przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 wynosi 1 rok) oraz ze względu na to, że przepisy kodeksu cywilnego o przedawnieniu nie znajdują zastosowania do postępowań prowadzonych przez PULC, olbrzymia liczba roszczeń już przedawnionych w postępowaniu cywilnym została skierowana do rozpatrzenia przez organ. Jak wskazuje PULC, w 2018 r. do Komisji Ochrony Praw Pasażerów wpłynęło ponad 17 000 spraw, a więc w roku 2018 nastąpił ponad 2-krotny wzrost liczby prowadzonych postępowań w porównaniu do analogicznego okresu w roku poprzednim, co "pomimo ogromnych starań Urzędu, powoduje opóźnienia w rozpatrywaniu skarg. Natomiast w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 31 marca 2019 r. wpłynęło ok. 7 200 spraw (oraz ok. 2600 złożonych po 1 kwietnia 2019 r.)".

W ślad za tak zwiększonym nakładem pracy PULC nie poszły natomiast żadne zmiany w poszerzeniu kadry pracowniczej Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Niewątpliwie, wpływ na pracę Komisji ma nie tylko ogromna liczba spraw rozpatrywanych i załatwianych przez pracowników Komisji, ale braki kadrowe oraz duża rotacja w składzie osobowym Komisji. Duża fluktuacja kadrowa i konieczność procedowania spraw przejętych po innych pracownikach powoduje dodatkowe obciążenie pracą i zwiększa ryzyko niezachowania wymaganych terminów procedowanych spraw. Jednocześnie ci sami pracownicy odbierają telefony od pasażerów i odpisują na wiadomości mailowe. Takie obciążenie pracą powoduje często trudności w dotrzymaniu wynikających z k.p.a. terminów rozpatrzenia wniosków.

Biorąc powyższe pod uwagę, tut. Sąd uznał, że choć przewlekłe prowadzenie sprawy prze organ nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, to wskazane okoliczności muszą być brane pod uwagę przy ocenie konieczności represyjnego nałożenia grzywny na organ. Wymierzenie organowi grzywny jest jednym ze środków służących realizacji postulatu szybkości postępowania przed organami administracji i ma na celu przede wszystkim oddziaływanie mobilizujące i dyscyplinujące organ do sprawnego prowadzenia postępowania, ale także prewencyjne, stanowiąc w drastycznych przypadkach zwłoki organu realne zagrożenie sankcją. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że w takiej sytuacji, w jakiej organ się znalazł, wymierzenie grzywny nie może wywołać zamierzonego skutku i nie prowadzi do osiągnięcia zamierzonego przez ustawodawcę celu.

Odnosząc się do żądania pełnomocnika skarżącego zobowiązania organu do wydania w określonym terminie decyzji należy podkreślić, że nie jest to w chwili obecnej możliwe.

Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że [...] lipca 2020 r. wobec przewoźnika lotniczego S.sp. z o.o. została ogłoszona upadłość (postanowienie Sądu Rejonowego [...] [...], Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych, sygn. akt [...], ogłoszenie syndyka: "Syndyk S.Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w W. zawiadamia, że postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w W., [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych z dnia [...] lipca 2020 r., wydanym w sprawie o sygn. akt [...], została ogłoszona upadłość S.Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w W. Syndykiem wyznaczono P. G." – dane ze strony internetowej syndyka).

Zgodnie z art. 144 ust. 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t. jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1228 ze zm., dalej: "Pr. up."), po ogłoszeniu upadłości postępowanie administracyjne dotyczące masy upadłości może być prowadzone wyłącznie przeciwko syndykowi. Natomiast, zgodnie z art. 145 Pr. up., postępowanie administracyjne w sprawie wszczętej przeciwko upadłemu przed dniem ogłoszenia upadłości o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości, może być podjęte przeciwko syndykowi tylko w przypadku, gdy w postępowaniu upadłościowym wierzytelność ta po wyczerpaniu trybu określonego ustawą nie zostanie umieszczona na liście wierzytelności.

Zgodnie z art. 51 ust. 2 Pr. up. postanowienie o ogłoszeniu upadłości jest skuteczne i wykonalne z dniem jego wydania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (por. St. Gurgul, Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz, Warszawa 2010 r., s. 164-165; Andrzej Jakubecki w: A. Jakubecki, F. Zedler, Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz, 2011 r., teza 1 do art. 52).

Jeżeli chodzi o zawisłe przed PULC postępowania administracyjne, to ogłoszenie upadłości prowadzi do jego zawieszenia, gdyż chodzi o należność podlegającą zgłoszeniu w postępowaniu upadłościowym. Zawieszenie ma na celu umożliwienie syndykowi wstąpienia do postępowania, zgodnie z ww. przytoczonymi przepisami. Do podjęcia zawieszonego postępowania nie jest jednak wystarczający fakt zgłoszenia się w sprawie syndyka, lecz staje się to możliwe dopiero po wykazaniu faktu odmowy wciągnięcia wierzytelności na listę. Jeżeli zaś należność zostaje umieszczona na liście wierzytelności, postępowanie administracyjne podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., ze względu na fakt, że stało się bezprzedmiotowe.

Skoro warunkiem podjęcia zawieszonego postępowania jest odmowa umieszczenia wierzytelności na liście, to niedokonanie zgłoszenia wierzytelności w postępowaniu upadłościowym sprawia, że zawieszone postępowanie nie może być podjęte (tak też J. Korzonek Prawo upadłościowe i prawo o postępowaniu układowym, Komentarz, Kraków 1935r, s. 234; S. Gurgul Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz, Warszawa 2009r., s. 547).

Ogłoszenie upadłości powoduje utratę przez upadłego zdolności do czynności prawnych, co – zgodnie z art. 97 § 1 pkt. 3 k.p.a. – jest podstawą do obligatoryjnego zawieszenia przez organ toczącego się postepowania administracyjnego. Postanowienie sądu upadłościowego wydane zostało przed datą sporządzenia i wniesienia za pośrednictwem organu skargi do tut. Sądu, zaś od daty ww. postanowienia przewoźnik lotniczy utracił zdolność do czynności prawnych i legitymację procesową w sprawach dotyczących masy upadłości (pozostał stroną jedynie w znaczeniu materialnym); wyłączną legitymację do działania w imieniu własnym, ale na rzecz upadłego uzyskał natomiast syndyk.

Z tych przyczyn należało oddalić skargę w części zawierającej żądanie zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie.

Z powyższych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt. 3 w zw. z art. 149 § 1a i § 2 w zw. z art. 151 i art. 145 § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.), zasadzając na rzecz skarżącej zwrot uiszczonego wpisu oraz koszty zastępstwa adwokackiego wraz z uiszczoną opłatą skarbową od pełnomocnictwa. Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt. 4 p.p.s.a.