Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1496/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Andżelika Abramowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia uwłaszczenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją

z [...] czerwca 2015r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] stycznia 2015r. nr [...], którą odmówiono stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990r. przez W. w W. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy

ul. [...], oznaczonego jako działki ew. nr [...] i [...] z obrębu [...] oraz prawa własności budynku i innych urządzeń znajdujących się na tym gruncie.

Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że zarządzeniem Ministra Budownictwa Przemysłowego z [...] czerwca 1951r. utworzono przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą P. Zarządzeniem z marca 1985r. nazwę przedsiębiorstwa zmieniono na W. Aktem notarialnym

z [...] grudnia 1990r. Rep. A Nr [...] przedsiębiorstwo państwowe zostało przekształcone w spółkę akcyjną jednoosobową Skarbu Państwa pod nazwą "B." S. A. Uchwałą Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy Spółki z [...] listopada 1999r. Rep. A Nr [...], spółkę akcyjną przekształcono w spółkę z ograniczoną odpowiedzialności. Uchwałą Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki "B." Sp. z o. o. z [...] marca 2000r. Rep. A

Nr [...] Spółkę połączono ze Spółką "H." Sp. z o. o. w drodze przeniesienia całego majątku "B." Sp. z o. o. na " H." Sp. z o.o. Uchwałą z [...] lipca 2009r. Rep. A Nr [...] Nadzwyczajne Zgromadzenia Wspólników Spółki z o. o. przekształciło spółkę w spółkę akcyjną pod firmą "H." Spółka Akcyjna.

W dniu [...] sierpnia 2010r. Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] złożyła wniosek o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem

5 grudnia 1990r. przez W. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy ul. [...], stanowiącego działki ewidencyjne nr [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] m2 z obrębu [...] oraz prawa własności budynku i innych urządzeń znajdujących się na gruncie, na podstawie

art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami.

W uzasadnieniu wniosku Spółdzielnia wskazała, że w dniu [...] marca 1996r. B. S.A. dokonała na jej rzecz przekazania swych praw i roszczeń do przedmiotowej nieruchomości a w związku z tym Spółdzielnia ma interes w uzyskaniu decyzji.

Z załączonej przez wnioskodawczynię dokumentacji wynika, że uchwałę nr [...]

z [...] października 1959r. Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] postanowiło uznać budynki położone przy ul [...] za zakładowe domy mieszkalne w rozumieniu uchwały Rady Ministrów nr 485 z dnia

12 grudnia 1958r. i nr [...] z dnia [...] marca 1958r. Ani z treści tej uchwały, ani

z pozostałej korespondencji w zakresie uznania budynków położonych przy

ul. [...] za zakładowe domy mieszkalne, nie wynika, że nieruchomości położone przy ul. [...] zostały przekazane przedsiębiorstwu państwowemu w zarząd lub użytkowanie. Prawo zarządu przedmiotowymi nieruchomościami nie wynika również z przekazanych przez Spółdzielnię w toku postępowania kopii pisma Dzielnicowego Zarządu Gospodarki Mieszkaniowej Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...]

z [...] stycznia 1960r. oraz kopii protokołu przekazanie-przyjęcie z [...] stycznia 1960r. dotyczącego przekazania lokali nr [...] i [...] w budynku przy ul. [...]

a także z zeznań świadka Z. R., przesłuchanej na wniosek Spółdzielni.

W umowie przelewu wierzytelności zawartej w dniu [...] listopada 2011r. H. S. A. oświadczyła, że sporna nieruchomość została oddana w zarząd lub użytkowanie nie wskazując jednak na istnienie dokumentacji w tym zakresie. Ponadto w tej umowie Spółka w odniesieniu do przedsiębiorstwa posługiwała się terminem "samoistny posiadacz nieruchomości". Dokumentacji takiej poszukiwał organ I instancji zwracając się do Archiwów Urzędu [...], Archiwum Państwowego [...]

i Archiwum Akt Nowych, ale nie zostały znalezione.

Ponadto, w ocenie organu, przesłanki uwłaszczenia winny być spełnione zarówno w dniu 5 grudnia 1990r. jak i w dniu wydania decyzji. Następca prawny pod tytułem ogólnym przedsiębiorstwa państwowego jakim jest "H." S. A. nie zachowała statusu państwowej osoby prawnej, która mogłaby domagać się uwłaszczenia w trybie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wobec powyższego organ uznał, że umowa przelewu wierzytelności z [...] listopada 2011r. zawarta pomiędzy "H." S. A. i Spółdzielnią Mieszkaniową [...] nie może stanowić podstawy do dochodzenia również przez Spółdzielnię Mieszkaniową [...] stwierdzenia nabycia z mocy prawa, prawa użytkowania wieczystego gruntu w oparciu o przepis art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w W. zarzuciła naruszenie:

1) prawa materialnego, a mianowicie art. 200 ust. 1 pkt 1-4 ustawy z dnia

21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010r. Nr 102,

poz. 651) inkorporującego art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990r.

o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu (Dz.U. Nr 79, poz. 464 ze zm.), przez brak jego zastosowania oraz przez błędną wykładnię sformułowanych w tej normie przesłanek nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego i własności budynku,

2) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a mianowicie: art. 77

i 80 kpa, a także z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 kpa oraz art. 28 kpa przez błędną ocenę interesu skarżącej Spółdzielni.

Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Z treści art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014r., poz. 518 ze zm.) wynika, że stwierdzenie nabycia

z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne następuje wtedy, gdy podmioty te posiadały w dniu 5 grudnia 1990r. grunty

w zarządzie.

Zdając sobie sprawę z realiów, w jakich funkcjonowały te podmioty w przeszłości i, wobec tego, z trudności jakie mogą zaistnieć przy wykazaniu prawa zarządu do nieruchomości na datę 5 grudnia 1990r., tylko dla potrzeb uwłaszczenia osób prawnych w tym trybie, w §4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998r.

w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. Nr 23, poz. 120 ze zm.), wskazano listę dokumentów, na podstawie których organ uwłaszczeniowy stwierdza dotychczasowe prawo zarządu, o którym mowa w §5 tego rozporządzenia. Należy zwrócić uwagę, że wszystkie te dokumenty muszą się odnosić do nieruchomości, której dotyczyć ma uwłaszczenie.

W rozpatrywanej sprawie jest bezsporne, że na przedmiotowej nieruchomości, utworzone w 1951r. przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą P. wybudowało budynek mieszkalny. W 1958r. dokonano zmiany nazwy tego przedsiębiorstwa na W., które zostało przekształcone w jednoosobową spółkę akcyjną Skarbu Państwa pod nazwą "B." S. A. aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 1990r. Spółka ta w 1999r. została przekształcona

w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością a następnie w 2000r. połączyła się ze Spółką "H." Sp. z o. o. w drodze przeniesienia całego majątku na "H.". Z kolei Spółka "H." przekształciła się w spółkę akcyjną w 2009r. W dniu [...] listopada 2011r. pomiędzy "H." Spółką Akcyjną z siedzibą w W. a Spółdzielnią Mieszkaniową [...] z siedzibą w W. została zawarta umowa przelewu wierzytelności. W §1 umowy "H." oświadczyła, że jest następcą prawnym przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą W. w W., a wcześniej pod nazwą P. została oddana w 1957r. w zarząd

i użytkowanie nieruchomość położona w W. przy ul. [...] nr [...]

i [...]. W §2 umowy "H." przelała nieodpłatnie na spółdzielnię wszelkie swoje prawa i roszczenia wynikające z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990r.

o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości i z art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami a odnoszące się do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], składającej się z działek ewidencyjnych nr [...],[...],[...] i [...] z obrębu [...],

w szczególności prawo do wystąpienia w imieniu własnym, w miejsce "H." z wnioskiem o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem

5 grudnia 1990r. użytkowania wieczystego do w/w nieruchomości oraz nieodpłatnego nabycia własności budynków znajdujących się na działkach nr [...] i [...]. Należy wskazać, ze wcześniej, co zostało także powołane w umowie z [...] listopada 2011r., pomiędzy "B." S. A. a Spółdzielnią Mieszkaniową [...] w W., zostało zawarte w dniu [...] marca 1996r. porozumienie przedmiotem, którego było przekazanie przez "B." na rzecz Spółdzielni bliźniaczego budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] nr [...] i nr [...], w którym znajduje się 12 lokali mieszkalnych. W §3 porozumienia zapisano, że od dnia przekazania zarząd

i administrację budynku w całości przejmuje Spółdzielnia.

W świetle przedstawionych wyżej czynności i zdarzeń prawnych istotne jest ustalenie czy przedsiębiorstwu państwowemu pod nazwą P. w W.

w dniu 5 grudnia 1990r. przysługiwało prawo zarządu do nieruchomości objętej wnioskiem Spółdzielni. Trzeba wskazać, że prawa zarządu nie można domniemywać

i musi ono wynikać z decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd. Poczynienie nakładów na nieruchomość w postaci wzniesienia budynku mieszkalnego, który został uznany za zakładowy dom mieszkalny nie dowodzi, ze inwestor, którym było przedsiębiorstwo państwowe, posiadał prawo zarządu do nieruchomości. Tylko dla potrzeb uwłaszczenia, które obecnie reguluje art. 200 ustawy o gospodarce gruntami,

w §4 pkt 1 powołanego rozporządzenia wykonawczego z 10 lutego 1998r, wskazano katalog dowodów, na podstawie których może być stwierdzone prawo zarządu.

Należy przyznać rację organowi, ze wnioskodawczyni nie przedstawiła żadnego dokumentu, który odpowiadałby jednemu z wymienionych w powołanym §4 pkt 1 rozporządzenia. W dokumentach przedstawionych przez Spółdzielnię mowa jest tylko

o zarządzie i administrowaniu budynkami mieszkalnymi. Żaden z tych dokumentów nie odnosi się do nieruchomości gruntowej. Organ poszukiwał takich dokumentów

w archiwach i państwowych i [...] jednakże ich nie uzyskał. Warto zwrócić uwagę, że na prawo zarządu nie powoływało się samo przedsiębiorstwo "B.", które nie ubiegał się o uwłaszczenie Co więcej o uwłaszczenie nie ubiegała się spółka "B.", w którą przekształciło się to przedsiębiorstwo, a która funkcjonowała do [...] marca 2000r. kiedy to połączyła się ze spółką "H.". Spółka "B." nie powoływała się nigdy na prawo zarządu do nieruchomości

w dokumentach, które znajdują się w aktach sprawy. W szczególności nie nawiązuje do tego w porozumieniu z [...] marca 1996r. Na prawo zarządu do gruntu nieruchomości przy ul. [...] nie wskazują również zeznania świadka Z. R.

W świetle powyższych dowodów należy uznać, ze nie zostało w sprawie wykazane by 5 grudnia 1990r. przedsiębiorstwu państwowemu przysługiwało prawo zarządu do przedmiotowej nieruchomości. Skoro tak, to po stronie tego przedsiębiorstwa nie powstało roszczenie o uwłaszczenie z mocy prawa a, wobec tego, następcy prawni przedsiębiorstwa takiego roszczenia także nie nabyli. Skutkiem tego spółka "H." – jako następca prawny nie uzyskał roszczenia do żądania uwłaszczenia przedsiębiorstwa "B.", a tym samym nie mogła skutecznie tego roszczenia przenieść na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej [...] umową

z [...] listopada 2011r., gdyż takie roszczenie jej nie przysługuje. Oświadczenie Spółki zawarte w §1. 2) tej umowy a odnoszące się do tego, że P. przedmiotowa nieruchomość została w 1957r. oddana w zarząd

i użytkowanie jest zupełnie gołosłowne i nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym.

Wobec braku spełnienia przesłanki uwłaszczenia o jakiej stanowi art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami tj. nieposiadanie przez przedsiębiorstwo "B." przedmiotowego gruntu w zarządzie w dniu 5 grudnia 1990r. prawidłowo organ orzekł o odmowie uwłaszczenia tego przedsiębiorstwa wskazaną we wniosku nieruchomością.

Mimo więc częściowo błędnej wykładni tego przepisu, dokonanej przez organ

w zaskarżonej decyzji, decyzja odpowiada prawu gdyż uchybienie to nie ma wpływu na wynik sprawy. Słusznie w skardze zostało podniesione, że organ odwoławczy przyjął, że przesłanki uwłaszczenia winny być spełnione zarówno w dniu 5 grudnia 1990r. jak

i w dniu wydania decyzji co pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią powołanej normy prawa materialnego i jest wyrazem błędnej jej wykładni. Jednakże, ze względów wyżej wskazanych, zarzut ten skargi pozostaje bez wpływu na ocenę zgodności

z prawem zaskarżonej decyzji. Zgodna zaś z prawem decyzja skutkuje oddaleniem skargi.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.