Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1695/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 37 ust. 1 pkt. 1
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły ( spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Bożena Marciniak, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi K H na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego K H kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez K H jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], znak: [...], nakazującą, w oparciu o art. 49b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290; dalej: Prawo budowlane), K i J H rozbiórkę samowolnie zrealizowanego budynku gospodarczego o wymiarach około 4,00 m x 4,00 m, na działce o nr ew. [...] położonej w miejscowości [...], gm. [...] oraz uporządkowanie terenu po wykonanej rozbiórce, z zachowaniem następujących warunków: zabezpieczyć teren prowadzonych prac rozbiórkowych, prace rozbiórkowe prowadzić pod nadzorem osoby uprawnionej, o zakończeniu robót rozbiórkowych powiadomić tut. organ.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2016 r., [...] WINB podał, że czynności kontrolne przeprowadzone przez PINB w [...] w dniu [...] lipca 2015 r. wykazały, że na działce nr [...] w m. [...] gm. [...] zlokalizowany jest m.in budynek gospodarczy konstrukcji murowano - drewnianej, o wymiarach 4,00 m x 4,00 m z dachem dwuspadowym pokrytym blachą. Jak ustalił organ powiatowy budynek zrealizowano samowolnie w latach 80-tych XX wieku.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...], znak: [...] "wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r." PINB w [...] nakazał K H oraz J H wykonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego konstrukcji murowano - drewnianej, o wymiarach 4,00 m x 4,00 m zlokalizowanego na działce nr [...] w m. [...] gm. [...].

Od powyższej decyzji odwołanie do [...]WINB złożył w ustawowym terminie K H reprezentowany przez radcę prawnego M Ł.

Po rozpatrzeniu wskazanego odwołania wydana została wskazana na wstępie decyzja z dnia [...] maja 2016 r., utrzymująca w mocy ww. decyzję organu I instancji. Przedstawiając własną ocenę w sprawie organ II instancji wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego.

Nie ulega wątpliwości, jak podał organ odwoławczy, iż przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest legalność budynku gospodarczego konstrukcji murowano - drewnianej, o wymiarach 4,00 m x 4,00 m zlokalizowanego na działce nr [...] w m. [...] gm. [...]. Jak wynika z treści art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. - w brzmieniu obowiązującym do dnia 27 czerwca 2015 r. - pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m² powierzchni działki. W świetle art. 30 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy w niniejszej sprawie inwestor powinien przed przystąpieniem do wykonania inwestycji dokonać zgłoszenia zamiaru jego budowy właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Ponieważ wymóg dokonania zgłoszenia zamiaru realizacji przedmiotowej inwestycji nie został spełniony słusznie stwierdzono, że przedmiotowy budynek gospodarczy został wykonany w warunkach samowoli budowlanej.

I dalej, organ odwoławczy podał, że budowa obiektu bez koniecznego zgłoszenia, w pierwszej kolejności oceniana jest pod kątem możliwości jej legalizacji. Zasadne było zatem zastosowanie w stosunku do tego obiektu budowlanego trybu określonego w art. 49b Prawa budowlanego.

W przedmiotowej sprawie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] jako podstawę materialno - prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym: "Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. [...] WINB przytoczył także w tym miejscu brzmienie art. 49b ust. 2 ww. ustawy.

Wskazał następnie, że jakkolwiek obowiązek orzeczenia nakazu rozbiórki w stosunku do obiektów wybudowanych bez wymaganego prawem uprzedniego zgłoszenia zamiaru ich wykonania nie ma charakteru bezwzględnego, to jednak PINB w [...] nakazał rozbiórkę ww. budynku gospodarczego, z uwagi na brak zgodności jego lokalizacji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jak wynika bowiem z akt sprawy sporna inwestycja zlokalizowana została na terenie, dla którego brak jest obecnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Nadto, jak ustalił PINB w [...], ww. budynek zrealizowany został na terenie leśnym i takie przeznaczenie terenu działki pozostaje do chwili obecnej.

W konsekwencji, z uwagi na przeznaczenie działki o nr ew. [...], [...] WINB zgodził się ze stanowiskiem organu powiatowego o braku możliwości uzyskania przez właścicieli działki decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (wobec braku planu miejscowego) dla spornej inwestycji. Podał, że jednym z warunków koniecznych do uzyskania takiej decyzji jest uzyskanie zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, co wynika bezpośrednio z art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wskazał, że jak wynika z ustaleń poczynionych przez PINB w [...] zgoda na zmianę przeznaczenia terenu, na którym znajduje się przedmiotowy obiekt nie została wydana. Zasadnie zatem w ocenie [...]WINB w niniejszej sprawie organ powiatowy odstąpił od wdrożenia procedury legalizacyjnej w oparciu o obowiązujące przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r.

Na koniec, organ odwoławczy stwierdził, że argumenty przedstawione przez skarżącego w odwołaniu (dotyczące zastosowanego trybu z art. 49b Prawa budowlanego obecnie obowiązujacego, zamiast art. 37, art. 40 i art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r. na podstawie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.), nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i w świetle obowiązujących przepisów nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji organu I instancji. Organ podkreślił, że z treści przepisu art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. wynika jednoznacznie, iż przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. (rozbiórka obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe (tj. ustawy z 1974 r.). Innymi słowy organ administracji publicznej prowadząc stosowne postępowanie w sprawie samowoli budowlanej orzeka na podstawie przepisów ustawy z 1974 r. jedynie w przypadkach obiektów podlegających obecnie reżimowi wskazanemu w art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. [...]WINB w tym miejscu zauważył, iż charakter przedmiotowej inwestycji polegającej na realizacji budynku gospodarczego o wymiarach 4,00 m x 4,00 m nie mieści się w dyspozycji obowiązującego obecnie art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., a to wyklucza możliwość zastosowania art. 103 cyt. ustawy, co w konsekwencji musi prowadzić do uznania braku podstaw prawnych prowadzenia postępowania naprawczego w oparciu o ustawę Prawo budowlane z 1974 r. Skoro przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r, który jest przepisem intertemporalnym, odnosi się do stanów zastanych w dniu wejścia w życie ustawy wypełniających hipotezę art. 48 tej ustawy i nie można stosować do niego wykładni rozszerzającej, to nie może mieć on zastosowania do sytuacji wskazanych w innych przepisach Prawa budowlanego z 1994 r., a w szczególności wynikających z art. 49b tej ustawy.

W skardze na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] skarżący – K H reprezentowany przez radcę prawnego M Ł wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, i zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:

-naruszenie prawa materialnego, tj. art. 49b ust. 1 i 2 ustawy - Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu reżimu prawnego obecnie obowiązującej ustawy, podczas gdy zastosowanie powinny mieć przepisy art. art. 37, 40 i 42 ustawy - Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r., których stosowanie dopuszcza art. 103 ust. 2 ustawy obowiązującej;

-naruszenie procedury administracyjnej w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 3 w zw. z art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nieustosunkowanie się do zarzutów wskazanych w odwołaniu, odnoszących się do naruszeń przepisów k.p.a., co spowodowało wadliwe przeprowadzenie postępowania odwoławczego i nie rozpoznanie całości sprawy co do jej istoty, a także niewystarczające wyjaśnienie stronie podstaw wydanej decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżący przede wszystkim podniósł, że tak art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, jak i cała ustawa, której ów przepis jest częścią, w dacie budowy przedmiotowego obiektu nie obowiązywała. Nie można więc uznać, że inwestor przystępując do budowy budynku gospodarczego obowiązany był dokonać zgłoszenia, bowiem zgodnie z główną zasadą określającą porządek prawny, prawo nie może działać wstecz. Dokonując analizy prawnej obowiązków inwestora, które spoczywały na nim przed przystąpieniem do realizacji budynku należy zatem zweryfikować przepisy ustawy - Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. oraz akty wykonawcze do tej ustawy.

Główna zasada wyrażona w art. 28 ust. 1 głosiła, że roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Natomiast zwolnienia z tego obowiązku przewidziano do regulacji w rozporządzeniu (art. 28 ust. 4). Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego z dnia 20 lutego 1975 r. nie przewidywało możliwości zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla budynku gospodarczego o takiej charakterystyce, jak będący przedmiotem postępowania. Oznacza to, że niesłusznie organ przyjął, że budowa w niniejszym przypadku wiązała się z koniecznością dokonania zgłoszenia (tak w istocie byłoby obecnie). Konieczne było bowiem uzyskanie pozwolenia na budowę, które nie zostało wydane. Jednakże przyjmując takie założenie należałoby uznać, że postępowanie w niniejszej sprawie nie może się toczyć na podstawie art. 49b Prawa budowlanego z 1994 r., lecz na podstawie art. 37, 40 i 42 ustawy - Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r., w związku z art. 103 ust. 2 ustawy obecnie obowiązującej, gdyż dotyczy obiektu, który w dacie budowy podlegał obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę.

I dalej, skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wskazał, że aby stwierdzić, że dany obiekt budowlany powstał z naruszeniem prawa należy wpierw dokonać analizy obowiązków, które ciążyły na inwestorze w dacie rozpoczynania procesu budowlanego. Nie ma więc racji organ II instancji twierdząc, że naruszony został obowiązek zgłoszenia budowy (art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego). Obowiązek taki nie istniał, nie istniała bowiem jeszcze ustawa, która go wprowadziła. Przyjęcie innego założenia oznaczałoby naruszenie podstawowej zasady prawnej nie działania prawa wstecz (lex retro non agit), a w skrajnych przypadkach prowadzić mogłoby do uznania, że obiekty których wymogi poprzedniej ustawy nie dotyczyły, obecnie zostałyby uznane za samowolę budowlaną.

W odpowiedzi na skargę [...] WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Sąd kontrolował w niniejszej sprawie decyzję [...] WINB z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję organu powiatowego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], nakazującą K i J H dokonanie rozbiórki budynku gospodarczego konstrukcji murowano-drewnianej o wymiarach 4,00 m x 4,00 m, na działce o nr ew. [...] w m. [...], gm. [...].

Podstawę materialnoprawną tych decyzji stanowił art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290). W obu ww. decyzjach wskazano, iż przedmiotowy obiekt zrealizowano w latach 80 XX wieku bez wymaganej zgody organu, a więc w warunkach samowoli budowlanej. Stwierdzono przy tym, że z uwagi na jego wymiary, 16 m², realizacja tego obiektu wymagała dokonania zgłoszenia, stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 2 i art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Tym samym, legalizacja tego obiektu ma miejsce w trybie uregulowanym w art. 49b ww. ustawy, dotyczącym obiektów budowlanych bądź ich części, będących w budowie albo wybudowanych bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. We wskazanych decyzjach przyjęto jednocześnie, że z uwagi na usytuowanie przedmiotowego budynku na nieruchomości nieprzeznaczonej pod zabudowę (bo na terenie leśnym), nie jest możliwa jego legalizacja. Dodatkowo wskazano, że na tym terenie nie obowiązujące obecnie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a nie jest możliwe uzyskanie przez właścicieli działki decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

W ocenie Sądu, powyższej oceny nie sposób w okolicznościach sprawy uznać za prawidłową.

I tak, zdaniem Sądu, nie mają racji organy wskazując na prawidłowość zastosowania w sprawie trybu właściwego dla legalizacji tzw. samowoli zgłoszeniowej, tj. art. 49b Prawa budowlanego z 1994 r.

Rozwijając tę kwestię zważyć trzeba, iż sporny obiekt -jak bezspornie ustalono w toku postępowania (v protokół z czynności kontrolnych na nieruchomości z dnia [...] lipca 2015 r.)- został zrealizowany w latach 80 XX wieku, bez zgody organu. Tym samym, dla ustalenia, czy powstał on w warunkach samowoli budowlanej należało wziąć pod uwagę przepisy wówczas obowiązujące, a nie te, które obowiązują obecnie/czy inaczej: obowiązywały w dacie orzekania przez organy w niniejszym postępowaniu legalizacyjnym, tj. art. 29 ust. 1 i art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. Nie ma bowiem żadnych podstaw prawnych, aby do stanu faktycznego mającego miejsce pod rządami poprzedniej ustawy (dla ustalenia, czy ma miejsce samowola budowlana), stosować obecny reżim prawny (co więcej, przyjęcie takiej koncepcji prowadziłoby do naruszenia zasady prawa: lex retro non agit). Skoro zaś przepisy obowiązujące w dacie realizacji ww. obiektu nakładały na inwestora obowiązek uzyskania dla takiego obiektu pozwolenia na budowę, to postępowanie dotyczące jego legalizacji winno być prowadzone w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., na podstawie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., czyli: z uwzględnieniem art. 37, art. 40 i art. 42 poprzednio obowiązującej ustawy, a nie (jak wadliwie przyjęto w sprawie) na podstawie art. 49b Prawa budowlanego z 1994 r.

Zważyć przy tym należy, iż w myśl ww. art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., odnosi się więc do stanów zastanych w dniu wejścia w życie ustawy, które wypełniały hipotezę art. 48 tej ustawy. Jest to bowiem przepis o charakterze intertemporalnym, odnoszący się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., nie zaś art. 48 obecnie obowiązującej ustawy. Jeżeli mowa o ocenie stanów przeszłych, w kontekście możliwości zastosowania art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., czyli ustalenia czy obiekt wówczas budowany wymagał pozwolenia na budowę, ocenie podlega to, czy w dacie budowy tego obiektu (a nie później – w dacie orzekania przez organy nadzoru budowlanego) wymagane było na jego wzniesienie pozwolenie na budowę. Ważny jest więc w tym zakresie stan prawny wówczas obowiązujący. Należy też dodać, iż obecne brzmienie ww. art. 103 ust. 2, nie odpowiada zmianom wprowadzonym do ustawy z dniem 11 lipca 2003 r., albowiem to, co do tej daty objęte było treścią art. 48, obecnie zamieszczone jest w art. 48 i art. 49b omawianej ustawy. Niemniej, brak dostosowania tego przepisu do wskazanej zmiany wprowadzonej w 2003 r., winien być uwzględniany przy stosowaniu art. 103 ust. 2 omawianej ustawy choćby z tej przyczyny, że wprowadzony prawem budowlanym z 1994 r. reżim budowlany (w przypadku legalizacji samowoli) jest znacznie mniej korzystny od poprzedniego, stąd też interpretacja tego przepisu winna być dokonywana z uwzględnieniem i tego aspektu. Warto też dostrzec, iż przyjęcie stanowiska organów zaprezentowanych w kontrolowanych decyzjach, prowadziłoby do różnego traktowania samowoli budowlanych dotyczących budynków gospodarczych zrealizowanych przed 1 stycznia 1995 r., co więcej – korzystniejszego traktowania obiektów o powierzchni przekraczającej 25 m ², czy 35 m² (jeśli zważy się na obecne brzmienie art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r.), a nie sposób uznać, aby taki był zamiar ustawodawcy. Jak wskazano bowiem w uzasadnieniu uchwały 7 sędziów NSA z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13 (wydanej na tle art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.), "Celem wprowadzenia tego przepisu było umożliwienie inwestorom, którzy dopuścili się samowoli budowlanej pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), skorzystania z mniej restrykcyjnych przepisów poprzedniej ustawy w zakresie legalizacji tej samowoli." I dalej: "Odesłanie w art. 103 ust. 2 do przepisów poprzednio obowiązujących ma ten skutek, że w stosunku do obiektów, których budowa została zakończona przed wejściem w życie tej ustawy, to jest przed 1 stycznia 1995 r., oraz w stosunku do obiektów, których budowa wprawdzie nie została zakończona przed jej wejściem w życie, lecz przed tą datą wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie ich rozbiórki, skutki samowoli budowlanej należy likwidować z użyciem środków prawnych przewidzianych w Prawie budowlanym z 1974 r."

Zatem, stan faktyczny niniejszej sprawy, oceniany przez pryzmat przepisów obowiązujących w dacie budowy przedmiotowego obiektu wypełnia hipotezę art. 48 Prawa budowlanego przewidującego nakazanie rozbiórki obiektu lub jego części wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Tym samym należy przyjąć, iż art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., winien znaleźć zastosowanie w sprawie. Tymczasem organy orzekając w sprawie zupełnie pominęły w swoich rozważaniach cyt. przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., przyjmując w istocie, że do oceny stanów przeszłych w zakresie naruszenia prawa należy stosować przepisy obecnie obowiązujące. To zaś doprowadziło w sprawie do błędnego wniosku, iż dla oceny stanu faktycznego powstałego przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r. w zakresie oceny, czy w dacie budowy wymagane było pozwolenie na budowę należy uwzględniać obecną treść art. 28 i art. 29 oraz art. 30 Prawa budowlanego. Przyjęcie takiego poglądu doprowadziło w konsekwencji w niniejszej sprawie do naruszenia art. 49b Prawa budowlanego poprzez jego wadliwe zastosowanie oraz ww. art. 103 ust. 2 tej ustawy - poprzez jego niezastosowanie.

Z tych już tylko przyczyn, skarga okazała się zasadna, a decyzje wydane w sprawie wymagały wyeliminowania z obrotu prawnego.

Niezależnie od powyższego, podnieść nadto trzeba, iż błędnie organy nadzoru budowlanego procedując w trybie art. 49b Prawa budowlanego, odstąpiły w sprawie od legalizacji budynku przyjmując, że właściciele obiektu nie spełnią jednego z warunku określonego w art. 49b ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego. Wskazany przepis art. 49b ust. 2 ww. ustawy reguluje sytuacje, w jakich może dojść do legalizacji tzw. samowoli zgłoszeniowej. Stanowi, iż w przypadku zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi organ może przystąpić do legalizacji obiektu lub jego części żądając (na podstawie postanowienia przewidzianego w tym przepisie) m. in. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W ocenie Sądu, całkowicie wadliwe jest stanowisko wynikające z obu wydanych decyzji, na mocy którego odstąpiono od przystąpienia do legalizacji budynku gospodarczego z uwagi, jak podniesiono, na brak możliwości uzyskania przez właścicieli obiektu, ww. decyzji o warunkach zabudowy. Stwierdzając powyższe organy odwołały się do zapisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dokonując ich analizy), co zdaniem Sądu wykraczało poza ich kompetencję. To nie w tym postępowaniu, i nie przed organami nadzoru budowlanego winna być bowiem wyjaśniana kwestia możliwości wydania decyzji o warunkach zabudowy dla działki o nr ew. [...] w miejscowości [...], w związku z legalizacją ww. budynku gospodarczego. Tym samym, Sąd stwierdza, iż organy orzekające w niniejszej sprawie, z uwagi tylko na powyżej podaną przyczynę, nie mogły odstąpić od uruchomienia trybu legalizacyjnego przewidzianego w art. 49b Prawa budowlanego.

Podsumowując, Sąd w całości podzielił zarzuty i argumenty skargi, i zgodził się ze skarżącym przede wszystkim co do tego, iż w sprawie winien znaleźć zastosowanie inny reżim prawny. Dlatego też obie decyzje wydane w sprawie należało uchylić.

Wobec powyżej poczynionych uwag dotyczących samego trybu postępowania, Sąd stwierdza, iż ponownie prowadząc postępowanie w sprawie organ powiatowy zobowiązany będzie zastosować ww. art. 103 ust. 2, i na jego podstawie – art. 37 i nast. Prawa budowlanego z 1974 r. W kontekście art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1974 r., obowiązany będzie wziąć pod uwagę uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/14, a w efekcie – uchwały w sprawie planów miejscowych obowiązujących na przedmiotowym terenie, począwszy od daty realizacji obiektu. Winien także zważyć, że o przeznaczeniu terenu w rozumieniu ww. art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. nie może decydować ani wypis z rejestru gruntów, ani informacja z księgi wieczystej, bo nie są to źródła określenia przeznaczenia nieruchomości.

W tej sytuacji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na zasadzie art. 200 tej ustawy, z uwzględnieniem wpisu od skargi i kosztów zastępstwa procesowego. Ustalając wysokość tych ostatnich, Sąd wziął pod uwagę § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804), oraz opłatę skarbową uiszczoną od pełnomocnictwa.