Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 850/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2012-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 92 ust. 1 pkt 8, art. 93 ust. 7
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 10 ust. 5
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi M. K. i B. K. – wspólników spółki cywilnej [...] w B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję w części tj. pkt 1 lit. " i " oraz " j ", II. stwierdza, że zaskarżona decyzja, w części określonej w punkcie I wyroku, nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego solidarnie na rzecz skarżących M.K. i B.K. kwotę 1.531 zł (jeden tysiąc pięćset trzydzieści jeden złotych), tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego, IV. nakazuje ściągnąć od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim kwotę 40 zł (czterdzieści złotych), tytułem różnicy pomiędzy kwotą uiszczonego przez skarżących wpisu sądowego a kwotą należną.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2011r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), dalej zwanej ustawą, nałożył na M.K. i B.K. działających jako ZPUH ,,P" spółka cywilna karę pieniężną w łącznej kwocie 14.300 zł, za poszczególne naruszenia przepisów ustawy określone w pkt 1-10 i wskazane w załączniku do ustawy.

Jak podano w uzasadnieniu decyzji wskazane naruszenia ustalone zostały przez organ podczas kontroli przedsiębiorcy, przeprowadzonej w okresie [...] luty 2011 r., obejmującej okres od [...] lutego 2010r. do [...] lutego 2011 r.. Naruszenia zostały stwierdzone w protokole kontroli z dnia [...] luty 2011 r. nr [...].

Przedmiotem w/w kontroli było przestrzeganie przez przedsiębiorstwo transportowe przepisów ustawy o transporcie drogowym, ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców a także wskazanych przepisów unijnych.

Od powyższej decyzji przedsiębiorcy – M.K. i B.K. złożyli odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, kwestionując zasadność nałożenia kary pieniężnej określonej w lp.12.10 i lp.12.11 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. W ocenie odwołujących obowiązek wczytywania danych z kart kierowcy i tachografu nie został zdefiniowany w żadnych przepisach prawa powszechnie obowiązującego, a z ustawy o systemie tachografów cyfrowych i przepisów wykonawczych wynika jedynie obowiązek terminowego pobierania i przechowywania danych, wobec czego brak jest podstaw do nałożenia przedmiotowej kary. Nadto odwołujący zwrócili uwagę na pominięty ich zdaniem przez organ § 3 ust. 3 i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz.U. Nr 159, poz. 1128 ze zm.) przewidujące możliwość rzadszego pobierania danych zarówno z kart kierowcy jak i z tachografów cyfrowych, z uwagi na sporadyczność użytkowania pojazdu bądź karty kierowcy. Odwołujący nie zgodzili się z nałożeniem przez organ za naruszenia określone w lp. 12.10 i 12.11 kary pieniężnej stanowiącej wielokrotność kwoty 500 zł za każdy dzień, w którym uchybiono pobraniu danych. Zdaniem odwołujących treść załącznika do ustawy w zakresie Ip. 12.10 i Ip. 12.11 nie daje podstaw do zwielokrotniania kar pieniężnych. Odwołujący ponadto dodali, iż podczas kontroli okazano wydruki uzasadniające odstąpienie przez kierowcę od przepisów dotyczących czasu pracy, których organ I instancji nie uwzględnił przy analizie naruszeń. Dodatkowo odwołujący zarzucili organowi lakoniczność uzasadnienia orzeczenia.

Decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 10.2 lit. a i b, lp. 10.4 lit. a i b, lp. 10.5 lit. a i b, lp. 11.2 ust. 2, lp. 11.3 ust. 1, lp. 11.4 ust. 1, lp. 11.4 ust. 2, lp. 12.8, lp. 12.10, lp. 12.11 załącznika do ustawy, art. 6, art. 8 art. 10 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/85 jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.Urz. UE L 102 z 11.04.2006), art. 13, art. 14 ust. 1 i ust. 2 art. 15 ust. 2 i ust. 3 oraz rozdział IV wykresówki lit. A, ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.Urz. WE L 370 z 31.12.1985 r. ze zm.), art. 25 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. Nr 92, poz. 879 ze zm.), § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz.U. z 2007r. Nr 158, poz. 1128), art. l decyzji wykonawczej Komisji Europejskiej z dnia 07.06.2011 r. sprawie obliczania dziennego czasu prowadzenia pojazdu zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady Dz.U.L. K(2011) 3759, art. l rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010r, (Dz.Urz. WE L 168/16 z 2 lipca 2010r.) w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców, Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 13.500 zł z tytułu:

a) nieprawidłowego działania urządzenia rejestrującego - wykresówka była

zapisywana zbyt długo;

b) używania nieprawidłowych lub niewłaściwych wykresówek - zastosowany typ wykresówki nie był zatwierdzony i przeznaczony do danego typu urządzenia rejestrującego;

c) skrócenia dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego,

d) przekroczenia maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego;

e) przekroczenia całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w okresie dwutygodniowym przy wykonywaniu przewozu drogowego;

f) nieokazania wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie;

g) okazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy,

h) nieprawidłowego operowania przełącznikiem cyfrowego urządzenia rejestrującego umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy,

i) naruszenia obowiązku wczytywania wymaganych danych z karty kierowcy,

j) naruszenia obowiązku wczytywania wymaganych danych z tachografu cyfrowego.

W obszernym uzasadnieniu decyzji organ wskazał stwierdzone w wyniku kontroli przedsiębiorcy naruszenia i przedstawił uzasadnienie prawne dla nałożenia kary za każde z nich.

Jednocześnie organ wskazał przyczynę uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenia co do istoty sprawy - z uwagi na błędne zastosowanie przez organ pierwszej instancji przepisów prawa w przypadku niektórych naruszeń tj. lp. 11.4 ust. 2 i lp. 12.8 załącznika do ustawy skutkujące zawyżeniem kary pieniężnej nałożonej na przedsiębiorców o 800 złotych.

Zdaniem organu II instancji brak podstaw do zastosowania w przedmiotowej sprawie przepisu art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym stosowanego w przypadku naruszeń powstałych w wyniku zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć, czyli sytuacji nadzwyczajnych, o incydentalnym charakterze, których przy dołożeniu należytej staranności strona przewidzieć rzeczywiście nie była w stanie, gdyż okoliczności sprawy i dowody w niej zgromadzone tego nie potwierdzają.

Od powyższej decyzji, w części dotyczącej nałożenia kar pieniężnych

w wysokości 7.000 zł z tytułu naruszenia obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy i z tytułu obowiązku wczytywania danych z tachografu cyfrowego (w wysokości 1.000 zł) M.K. i B.K. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą ZPUH "P" Spółka cywilna złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.

Skarżący zarzucili organowi drugiej instancji błędną wykładnię językową załącznika do ustawy o transporcie drogowym w zakresie naruszeń wskazanego pod lp.12.10 i 12.11, które zdaniem organu sankcjonują każde zachowanie polegające na naruszeniu obowiązku wczytywania danych. Skarżący zwrócili uwagę, iż jednocześnie organ w uzasadnieniu decyzji nie wykazał w jaki sposób przeprowadził wykładnię językową w w/w zakresie. Z treści samego przepisu nie wynika bowiem uprawnienie organu do nakładania kary pieniężnej za każde uchybienie terminu, zaś kary pieniężne i sposób ich nakładania powinny wprost wynikać z przepisu a nie stanowić przedmiotu wykładni rozszerzającej. Zdaniem skarżących wykładnia językowa wspomnianych przepisów daje jednoznaczny wynik i organ jest uprawniony tylko do jednokrotnego nałożenia kary pieniężnej. Skarżący zwrócili uwagę, iż ustawodawca cały katalog kar pieniężnych określonych w załączniku do ustawy o transporcie drogowym zamknął w jeden zbiór stanowiący zamkniętą całość. W sytuacjach, gdy ustawodawca wyraził wolę karania za każdy przypadek stwierdzonego naruszenia dokonał tego wprost wskazując konkretną przesłankę do powielenia kary. Dodatkowo skarżący podkreślili, iż zastosowana przez organ interpretacja premiuje podmioty, które rażąco naruszają obowiązek terminowego pobierania danych z tachografów i kart kierowców, gdyż w sytuacji skarżącego organ nałożył karę w każdej sytuacji, gdy plik został utworzony z opóźnieniem, co stanowi rozwiązanie absurdalne i niesprawiedliwe.

Skarżący zwrócili ponadto uwagę na pominięty przez organy fakt zmiany z dniem 1 grudnia 2010r. przepisów rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz.U. Nr 159 poz. 1128 z późn.zm.). Mianowicie przed tą datą rozporządzenie przewidywało możliwość rzadszego pobierania danych uzasadnione sporadycznym korzystaniem

z pojazdu lub kary kierowcy (§ 3 ust. 3 i § 4 ust. 4), gdy tymczasem organy zastosowały nowoobowiązujące przepisy, mimo iż w okresie objętym kontrolą obowiązywały odmienne unormowania.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ podkreślił, że materiał dowodowy zebrany w sprawie w postaci przedstawionych do kontroli plików z danymi cyfrowymi z karty kierowców P.O., B.K. oraz Z.P. jednoznacznie wskazuje, iż przedsiębiorca wczytywał dane cyfrowe niezgodnie z przepisami rozporządzenia WE nr 581/2010 i Ministra Transportu z dnia 23.08.2007r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych.

Uzupełniając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji organ wskazał, iż w przypadku gdy dane nie są w ogóle pobierane nakładana jest kara w wysokości 500 zł za nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie danych wczytanych z tachografu cyfrowego i karty kierowcy, przechowywanych w przedsiębiorstw - za każdy dzień. Zatem podmiot, który pobiera dane z opóźnieniem jest narażony na znacznie mniej dotkliwą sankcję w porównaniu z podmiotem nie pobierającym danych z tachografu cyfrowego oraz karty kierowcy.

W zakresie dotyczącym zastosowania w sprawie przepisów ww. rozporządzenia z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości (...) w brzmieniu obowiązującym w momencie orzekania organów obydwu instancji organ wskazał, iż jego przepisy były korzystniejsze dla strony z uwagi na obowiązek pobierania danych z karty kierowcy co najmniej raz na 28, a nie 21 dni jak stanowiło wcześniej rozporządzenie. Jednocześnie organ podał, iż brak jest podstaw do uznania, że karty kierowcy lub tachograf cyfrowy były użytkowane sporadycznie, usprawiedliwiających tym samym rzadsze wczytywanie danych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwie interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione.

Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej zwanej "p.p.s.a."

Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowiła decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego uchylająca w całości decyzję organu pierwszej instancji o nałożeniu na skarżących kary w kwocie 14.300 zł za naruszenia przepisów w zakresie transportu drogowego i wymierzająca karę na nowo ograniczając ją do kwoty 13.500 zł.

Zwrócić należy przy tym uwagę, iż skarżący poddali powyższą decyzję ostateczną kontroli sądowoadministracyjnej jedynie co do części obejmującej nałożenie kar pieniężnych z tytułu naruszenia obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy (pkt 1 lit. i decyzji) - w wysokości 7.000 zł oraz z tytułu naruszenia obowiązku wczytywania danych z tachografu cyfrowego (pkt 1 lit. j decyzji) - w wysokości 1.000 zł. Przyjmuje się, iż dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji w części gdy rozstrzygnięcie decyzji składa się z kilku elementów, z których każdy mógłby być przedmiotem rozstrzygnięcia w osobnej decyzji (elementy te mogą mieć samodzielny byt prawny), a treść wadliwego rozstrzygnięcia nie wywiera wpływu na treść pozostałych rozstrzygnięć zawartych w decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 października 2010 r. II SA/Wa 755/10). Na gruncie niniejszej sprawy zaistniała możliwość wniesienia skargi na zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2011 r. w części, bowiem pozostała jej część charakteryzuje się "samodzielnością w obrocie prawnym".

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 p.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, stwierdził, iż decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego, w zaskarżonej części, z uwagi na błędną interpretację przepisów prawa i w konsekwencji ich błędne zastosowanie, narusza prawo

w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego. Skarga podlegała zatem uwzględnieniu, aczkolwiek jej zarzuty jedynie częściowo są uzasadnione.

Zaskarżona decyzja wydana została w wyniku kontroli jaką upoważnieni pracownicy Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego przeprowadzili

w siedzibie skarżących przedsiębiorców w dniach [...] lutego 2011 r., obejmującej okres od [...] lutego 2010 r. do [...] lutego 2011 r. Kontrola ta, której wyniki zostały stwierdzone w protokole z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], miała na celu sprawdzenie przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów prawa w zakresie transportu drogowego.

Ustalenia faktyczne poczynione przez organ w toku w/w kontroli wskazały m.in. na naruszenie obowiązków w zakresie częstotliwości wczytywania danych z kart poszczególnych kierowców oraz z tachografu cyfrowego i w tym zakresie nie były kwestionowane przez skarżących.

Zasadnicze znaczenie z punktu widzenia rozpoznania niniejszej sprawy ma zatem ustalenie jakie przepisy prawa mają zastosowanie w zakresie spornych naruszeń i wymiaru odpowiadających im kar, a następnie dokonanie ich prawidłowej interpretacji pozwalającej ustalić czy organ właściwie je zastosował.

Podstawową regulacją prawną ustanawiającą przepisy dotyczące obowiązku wczytywania wymaganych danych z karty kierowcy oraz z tachografu cyfrowego jest przepis art. 10 ust. 5 lit. a rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (DZ.U.UE. L. Nr 102 z 11.04.2006).

Stosownie do treści tego przepisu, przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych

w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 :

i) zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego;

ii) zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz, na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa.

Zgodnie z lit. b cytowanego ustępu 5 art. 10, do celów niniejszego ustępu pojęcie "wczytywanie danych" jest rozumiane zgodnie z definicją określoną w załączniku IB, rozdział I lit. s rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, w myśl której oznacza ono kopiowanie wraz z podpisem cyfrowym części lub całego zbioru danych zapisanego w pamięci danych pojazdu lub w pamięci karty do tachografów. Dodać należy, iż w myśl lit. t rozdziału I rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, "karta kierowcy" oznacza kartę do tachografów wydaną konkretnemu kierowcy przez organy Państwa Członkowskiego.

Stosownie zaś do treści lit. c ustępu 5 art. 10 rozporządzenia nr 561/2006 Komisja może, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 24 ust. 2, określić maksymalny okres, w którym zgodnie z lit. a ppkt i należy wczytać odpowiednie dane.

Maksymalne okresy dotyczące wczytywania danych określone zostały w wykonaniu powyższej delegacji, w rozporządzeniu Komisji Europejskiej nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostki pojazdowej i karty kierowcy (DZ.UE.L.2010.168.16). W preambule rozporządzenia wskazano, iż regularne wczytywanie danych zarejestrowanych przez jednostkę pojazdową i na karcie kierowcy jest niezbędne dla skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku ustanowionych rozporządzeniem (WE) nr 561/2006. Zaś określenie maksymalnego okresu na wczytywanie odpowiednich danych z jednostki pojazdowej i karty kierowcy pozwoli na ściślejsze ujednolicenie warunków działalności przedsiębiorstw transportu drogowego w całej Unii.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 i ust. 3 w/w rozporządzenia maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie przekracza 90 dni w przypadku danych

z jednostki pojazdowej i 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy. Dodać należy, iż rozporządzenie to ma zastosowanie od 30 września 2010 r.

Jednakże wcześniej, z uwzględnieniem wymogu określonego w art. 10 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego, częstotliwość pobierania danych z tachografu cyfrowego oraz z karty kierowcy określone zostały zaś w polskim porządku prawnym. W art. 23 a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.

o systemie tachografów cyfrowych (Dz.U. nr 180 poz. 1494 ze zm.) ustawodawca upoważnił bowiem ministra właściwego do spraw transportu aby określił, w drodze rozporządzenia, częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków ich przechowywania przez podmioty wykonujące przewozy drogowe, kierując się koniecznością zagwarantowania okresowego

i regularnego pobierania danych z tachografu cyfrowego i karty kierowcy oraz przechowywanie tych danych przez podmiot wykonujący przewozy drogowe z zachowaniem wymagań określonych w rozporządzeniu 561/2006 Parlamentu Europejskiego. W wykonaniu powyższej delegacji Minister Transportu wydał rozporządzenie z dnia 23 sierpnia 2007r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz.U. Nr 159, poz. 1128 ze zm.) dalej zwanego "rozporządzeniem".

W myśl § 3 cyt. rozporządzenia (w stanie prawnym obowiązującym od 1 grudnia 2010 r.) dane z tachografu cyfrowego podmiot pobiera:

1) co najmniej raz na 90 dni;

2) natychmiast:

a) przed trwałym bądź okresowym przekazaniem pojazdu innemu podmiotowi,

b) w sytuacji wadliwego funkcjonowania bądź uszkodzenia tachografu cyfrowego, umożliwiających jednakże pobranie zarejestrowanych w nim danych,

c) w przypadku wycofania pojazdu z tachografem cyfrowym z użytkowania;

3) w oznaczonym terminie - w przypadku żądania przez uprawnione organy administracji publicznej lub uprawnione podmioty.

Dane z tachografu cyfrowego mogą być pobierane częściej niż co 90 dni, jeśli ich pobieranie zgodnie z ust. 1 pkt 1 stwarzałoby ryzyko utraty danych związanych z prowadzeniem pojazdu wykonującego przewóz drogowy.

Zgodnie z § 4 rozporządzenia dane z karty kierowcy podmiot pobiera:

1) co najmniej raz na 28 dni;

2) przed ustaniem stosunku pracy danego kierowcy;

3) przed upływem terminu rozwiązania umowy, na podstawie której świadczone były przewozy na rzecz podmiotu wykonującego przewozy drogowe;

4) w przypadku utraty ważności karty kierowcy;

5) w oznaczonym terminie - w przypadku żądania przez uprawnione organy administracji publicznej lub uprawnione podmioty.

Dane z karty kierowcy mogą być pobierane częściej niż co 28 dni, jeżeli ich pobieranie zgodnie z ust. 1 pkt 1 stwarzałoby ryzyko utraty danych związanych z prowadzeniem pojazdu wykonującego przewóz drogowy.

Z uwagi na okres w jakim przedsiębiorstwo skarżących zostało objęte kontrolą istotne jest wskazanie na zmianę w stanie prawnym rozporządzenia. Zmiana wprowadzona została rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 5 listopada 2010 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz.U. Nr 215, poz. 1410) i weszła w życie z dniem 1 grudnia 2010 r. W poprzednio obowiązującym stanie prawnym dane z tachografu cyfrowego winny być pobierane co najmniej raz na 3 miesiące, zaś z karty kierowcy co najmniej raz na 21 dni. Nadto rozporządzenie to przewidywało w § 3 ust. 3 możliwość rzadszego pobierania danych z tachografu cyfrowego w sytuacji sporadycznego użytkowania pojazdu z tachografem oraz w § 4 ust. 3 możliwość rzadszego pobierania danych z karty kierowcy w sytuacji sporadycznego użytkowania karty kierowcy.

Nieprzestrzeganie norm ustanowionych ww. przepisami, w tym cytowanego rozporządzenia, na mocy art. 92 ust. 1 pkt 8 ustawy o transporcie drogowym sankcjonowane jest karami pieniężnymi. Zgodnie bowiem z art. 92 ust. 1 ustawy, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15.000 zł, określonej w załączniku do ustawy o transporcie drogowym (ust. 4). Przy czym suma kar nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwoty 30.000 zł w odniesieniu do kontroli w przedsiębiorstwie (ust. 2 art. 92 ustawy).

Zgodnie z treścią załącznika do ww. ustawy lp.12.10 za naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy kara wynosi 500 zł, w myśl zaś lp. 12.11 za naruszenie obowiązku wczytywania danych z tachografu cyfrowego kara również wynosi 500 zł.

W związku z ustaleniem przez skarżony organ na podstawie protokołu kontroli, iż w przedsiębiorstwie transportowym skarżących, w kontrolowanym okresie, dwukrotnie dokonano wczytania danych z tachografu cyfrowego pojazdu (przedsiębiorcy posiadają jeden pojazd z tego rodzaju tachografem) z przekroczeniem maksymalnych okresów na ich wczytanie określonych rozporządzeniem - nałożona została kara w kwocie 1.000 zł (2 x 500 zł) – lp. 12.11. Z kolei w związku z ustaleniem przez organ 14-krotnego wczytania przez skarżących danych z kart trzech kierowców z przekroczeniem maksymalnych okresów na ich wczytanie nałożona została kara w łącznej kwocie 7.000 zł (14 x 500 zł) - lp.12.10.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji wyjaśnił, że obowiązujące w chwili wydania rozstrzygnięcia przepisy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych oraz rozporządzenia (WE) nr 581/2010r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców nakładały na przedsiębiorców obowiązek wczytywania wymaganych danych

w odpowiednich terminach (tzn. najrzadziej co 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy i 90 dni z tachografu cyfrowego). W przedmiotowej sprawie karę pieniężną nałożono za każde opóźnienie w pobraniu danych tzn. w przypadku gdy pierwszy plik z danymi z karty kierowcy z okresu objętego kontrolą został utworzony w dniu np. [...].03.2010r. to kolejny winien zostać utworzony w dniu [...].04.2010r. podczas gdy skarżący okazał plik powstały [...].05.2010r.

Zdaniem organu wykładnia językowa lp. 12.10. oraz lp. 12. 11 załącznika jednoznacznie wskazuje, że sankcjonują one każde zachowanie polegające na naruszeniu obowiązku wczytywania danych. Przepisy materialne tzn. ww. rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007r i ww. rozporządzenia (WE) nr 581/2010r., których złamanie jest objęte ww. sankcjami precyzują ten obowiązek jako utworzenie pliku cyfrowego z danymi w określonym nieprzekraczalnym terminie. W przypadku zatem, gdy kontrola w przedsiębiorstwie obejmuje dłuższy okres czasu, a kontrolowany przedstawia kilka plików z danymi, naruszenie jest popełniane tyle razy ile plików powstało z naruszeniem ww. nieprzekraczalnego terminu. Natomiast odnośnie wysokości nakładanych kar pieniężnych oraz sposobu ich nakładania, organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym decydujące znaczenie mają zapisy zawarte w załączniku do ustawy. W ocenie organu użyte przez ustawodawcę określenie "obowiązku wczytywania danych" oznacza, że za każdy stwierdzony przypadek działania polegającego na zaniechaniu obowiązku wczytania danych powinna być nałożona kara w wysokości 500 złotych. W sytuacji zatem gdy przepisy załącznika odnoszą się do pojedynczego przypadku naruszeń, należy zsumować kary pieniężne z tej samej podstawy prawnej, chyba że w pozycji załącznika określono maksymalną kwotę takiej kumulacji.

Organ odwoławczy zważył także, iż z okazanych danych nie wynika by pojazd o nr rej. FSD 33768 był używany sporadycznie przez przedsiębiorcę, w związku z czym § 3 ust. 3 i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie częstotliwości pobierania danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego,

w brzmieniu obowiązującym w okresie objętym kontrolą, nie mógł zostać zastosowany.

Z powyższą interpretacją przepisów lp. 12.10 i 12.11 załącznika nie zgodzili się skarżący, kwestionując wysokość kary w związku z błędnym ich zdaniem sposobem jej naliczenia. Zdaniem skarżących w przypadku naruszenia obowiązków, o których mowa w lp. 12.10 i 12.11 dopuszczalne jest tylko jednokrotne nałożenie kary w kwocie 500 zł.

W ocenie Sądu zastosowaną przez organ wykładnię przepisów lp. 12.10 i lp. 12.11 uznać należy za błędną, jednakże z interpretacją skarżących zawartą w skardze również nie sposób w pełni się zgodzić. Zdaniem Sądu, zawarte w załączniku do ustawy zapisy lp. 12.10 i 12.11 należy interpretować w ten sposób, iż za naruszenie przez przedsiębiorcę obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy oraz danych z tachografu cyfrowego naliczona może zostać kara w zależności od ilości kart kierowców, których to naruszenie dotyczy oraz odpowiednio w zależności od liczy pojazdów wyposażonych w tachografy cyfrowe, co do których nastąpiło naruszenie obowiązku wczytywania. Niedopuszczalne jest natomiast przyjęcie, iż kara taka naliczana może być w wyniku jednej kontroli poprzez zwielokrotnienie

w zależności od ilości "opóźnień" w odczytaniu danych w odniesieniu do tego samego kierowcy lub tego samego pojazdu.

Powyższej interpretacji Sąd dokonał w wyniku przeprowadzenia wykładni systemowej i celowościowej cytowanych wyżej przepisów prawa. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy wadliwe było bowiem poprzestanie przez organ jedynie na analizie gramatycznej interpretowanej normy prawnej, bez głębszego pochylenia się nad istotą i celem wprowadzonych regulacji. Wykładnia systemowa polega na ustaleniu znaczenia przepisów prawnych ze względu na ich lokalizację w strukturze źródeł prawa oraz powiązanie jakie występuje pomiędzy rozmaitymi aktami normatywnymi. Opiera się na założeniu, że system prawa jest pewną zorganizowaną całością spajaną zarówno wspólnymi wartościami jak i racjami logicznymi (Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, B.Dauter, LexisNexis Warszawa 2008, str. 334).

W pierwszej kolejności Sąd poddał analizie przepisy prawa unijnego będące podstawą nałożenia przedmiotowych obowiązków w tym m.in. cytowany uprzednio art. 10 ust. 5 rozporządzenia nr 561/2006. Treść tego przepisu wskazuje, iż zapewnienie wczytywania danych odnoszone jest przez prawodawcę unijnego do jednostki pojazdowej oraz do karty konkretnego kierowcy pojazdu. Interpretację taką potwierdza także treść zawartej w załączniku IB do rozporządzenia nr 3821/85 cytowanej wcześniej definicji ,,wczytywania danych", która także wskazuje na dokonywanie tychże czynności wczytywania w stosunku do danego pojazdu oraz do karty określonego kierowcy.

Powyższe stanowisko potwierdza dodatkowo, jak zasadnie podniesiono w skardze, analiza treści załącznika do ustawy, w którym ustawodawca zawarł katalog kar z tytułu różnego rodzaju naruszeń obowiązków. Katalog ten jest tak skonstruowany, że w sytuacji kiedy kara ma być uzależniona od ilości naruszeń ulegając w ten sposób zwielokrotnieniu ustawodawca wprost to zaznacza np. lp. 11.4. 1 – za nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie kara wynosi 500 zł za każdy dzień, lp. 11.4.2. – za okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy kara wynosi 500 zł za każdą wykresówkę, lp. 12.8 – za nieprawidłowe operowanie przełącznikiem cyfrowego urządzenia rejestrującego umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy kara wynosi 100 zł za każdy dzień przy czym maksymalnie 1000 zł, lp. 12.9 – za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę nieposiadającego wymaganego wydruku z tachografu w przypadku uszkodzenia karty kierowcy, jej niesprawności lub nieposiadania kara wynosi 100 zł za każdy brakujący wydruk itd. Tymczasem w zakresie naruszeń określonych w lp. 12.10 i 12.11 brak jest wskazania, iż kara naliczana jest od każdego naruszenia obowiązku.

Zastosowaną zatem przez organ w zaskarżonej decyzji wykładnię przepisów lp. 12.10 i lp.12.11 uznać należało za błędną co uzasadniło uchylenie decyzji w zaskarżonej części. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobowiązany będzie do uwzględnienia wykładni przepisów prawa dokonanej przez Sąd i ich prawidłowego zastosowania. Mając na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny, zdaniem Sądu, dopuszczalnym jest nałożenie przez organ kary w zakresie naruszenia obowiązku wczytywania danych z tachografu cyfrowego – lp. 12.11 w wysokości 500 zł, za każdy pojazd, podlegający omawianej regulacji wyposażony w tachograf cyfrowy

(w toku kontroli ustalono, iż przedsiębiorstwo dysponuje jednym takim pojazdem) oraz w zakresie naruszenia określonego w lp. 12.10 właściwym jest nałożenie kary w wysokości 500 zł za stwierdzone naruszenie obowiązków wczytywania danych

w stosunku do kart poszczególnych kierowców. Z uwagi na to, iż w przedsiębiorstwie w okresie objętym kontrolą stwierdzono naruszenie omawianego obowiązku wczytywania danych w stosunku do kart trzech kierowców, zatem stosowna kara (500 zł) może być naliczona za naruszenie w stosunku do każdej z tych kart, niezależnie jednak od ilości opóźnień na każdej z kart.

Na marginesie dodać należy, iż słuszność przyjętej przez Sąd wykładni potwierdza dodatkowo zmiana przepisów w zakresie załącznika do ustawy dokonana mocą ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych ustaw (Dz. U. Nr 244 poz. 1454), która weszła w życie z dniem

1 stycznia 2012 r. Przepisy te z uwagi na datę wydania zaskarżonej decyzji nie mają zastosowania w sprawie, ale stanowią dodatkową wskazówkę interpretacyjną. Według nowego brzmienia załącznika do ustawy kara za naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy nakładana jest w wysokości 500 zł za każdą kartę (załącznik nr 3 lp. 6.3.11), natomiast kara za naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego nakładana jest w wysokości 500 zł za każdy pojazd (załącznik nr 3 lp. 6.3.12).

Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżących dotyczącego zastosowania przez organ rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych w brzmieniu obowiązującym od 1 grudnia 2010 r. pomimo, iż naruszenia ustalone przez organ w toku kontroli obejmowały okres od lutego 2010 r. do lutego 2011 r., wskazać należy, iż w istocie w rozporządzeniu z dnia 5 listopada 2010 r. zmieniającym w/w rozporządzenie brak jest przepisów przejściowych dotyczących zastosowania nowych przepisów do zdarzeń zaistniałych przed nowelizacją. Organ uzasadnił zastosowanie w stosunku do skarżących przepisów nowoobowiązujących tym, iż są one dla skarżących korzystniejsze z uwagi na wydłużenie maksymalnych okresów pobierania danych tj. zamiast 21 dni – 28 dni w przypadku kar kierowców i zamiast 3 miesięcy 90 dni w odniesieniu do tachografu cyfrowego. Należy zauważyć, iż w istocie do naruszeń prawa sprzed zmiany rozporządzenia tj. 1 grudnia 2010 r. organ winien zastosować przepisy rozporządzenia w brzmieniu sprzed 1 grudnia 2010 r. Jednakże powyższe nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż skarżący w żaden sposób nie wykazali w toku postępowania administracyjnego sporadyczności użytkowania pojazdu ani też karty kierowcy uzasadniających ewentualnie możliwość rzadszego pobierania danych, o których mowa w § 3 ust. 3 i § 4 ust. 4 rozporządzenia

w brzmieniu poprzednio obowiązującym.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. z uwagi na uwzględnienie skargi, które skutkować winno w istocie obniżeniem spornej kary Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja w uchylonej części nie podlega wykonaniu.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a. w związku z wynikiem sprawy, zasądzając od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżących solidarnie, zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 1531 zł (uiszczony wpisu od skargi w wysokości 280 zł, 51 zł tytułem opłat skarbowych od pełnomocnictw oraz 1200 zł tytułem wynagrodzenia reprezentującego skarżących radcy prawnego - § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163 poz. 1349 z późn.zm.).

Ponadto na podstawie przepisu art. 223 § 2 w zw. z art. 200 P.p.s.a. oraz § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądem administracyjnym (Dz.U. Nr 221, poz. 2193), z uwagi na wynik sprawy, Sąd nakazał ściągnąć od organu kwotę 40 zł tytułem różnicy pomiędzy wysokością wpisu stosunkowego od skargi uiszczonego solidarnie przez skarżących na wezwanie sądu (tj. 280 zł z uwagi na wskazanie przez nich jako zaskarżonej kwoty - 7000 zł), a kwotą, która okazała się należną z uwzględnieniem okoliczności, i zakres zaskarżenia w rzeczywistości obejmował część sumy nałożonych kar w wysokości 8000 zł – tj. 320 zł.