Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 659/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Iwona Bogucka, Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Protokolant sekr. sąd. Beata Malcharek, po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi Spółki "A" w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie ochrony przyrody o d d a l a s k a r g ę


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta i Gminy S. decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, postanowił umorzyć postępowanie w sprawie wycinki drzew bez zezwolenia, rosnących na nieruchomościach ozn. nr geod. działek [...] i [...], położonych w S. przy ul. [...], wykazanych w ewidencji gruntów jako własność A. O. i Spółki "A" w S.. W uzasadnieniu podkreślono, że wycinki drzew dokonał A. O. gdyż kolidowały z planowanym wjazdem na jego nieruchomość. W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji powołał się także na przeprowadzone oględziny w terenie, obmiary obwodu ściętych drzew na wysokości 1,30m od poziomu gruntu oraz na opinię biegłego, z której wynika, że wiek drzew wynosił 4 lata. Nadto wskazano, że ścięte topole rosły na dwóch nieruchomościach, z których jedna stanowiła własność A. O., a drugą dzierżawił od w/w Spółki.

Odwołanie od tej decyzji złożyło Stowarzyszenie "B" wskazując przede wszystkim naruszenie art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zakwestionowano również prawidłowość ustalenia wieku ściętych drzew podkreślając, że A. O. drzew tych nie sadził, a od 1998r. był posiadaczem działki nr [...]. Nadto podkreślono, że biegły pobrał do badania części odziomkowe i obwodów pni w tym miejscu nie podano powołując się jedynie na obwody pobrane na wysokości 1,30m od gruntu. Podniesiono także, że na planowanym wjeździe rosły jedynie dwa drzewa i A. O. nie miał prawa do usuwania drzew rosnących na nieruchomości, stanowiącej własność Spółki "A" w S.. W końcowych wywodach odwołania podważono umocowanie kuratora do zarządu majątkiem powyższej Spółki i zawierania umowy dzierżawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził brak jednoznacznych ustaleń czy doszło do naruszenia prawa kto jest odpowiedzialny za usunięcie przedmiotowych drzew. Zdaniem Kolegium konieczne jest przede wszystkim ustalenie stanu własnościowego działek, z których usunięto drzewa oraz wyjaśnienie czy inne podmioty oprócz właściciela nieruchomości były uprawnione do wycinki drzew z cudzego gruntu. Podniesiono niewyjaśnienie zakresu uprawnień kuratora uniemożliwia dokonanie prawidłowej oceny umocowania do sprawowania funkcji "przedstawiciela" Spółki "A" w S.. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że wobec kwestionowania przez stronę odwołującą prawidłowości przeprowadzonych dowodów koniecznym jest ich powtórzenie, zwłaszcza że strona nie brała udziału w ich przeprowadzeniu, a mają one istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zatem w ocenie Kolegium dla wydania prawidłowego merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie zasadnicze znaczenie ma zbadanie spornych kwestii przy jednoczesnym dochowaniu wymogów z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

Z takim rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodziła się skarżąca Spółka "A" w S., która w dniu [...] 2005r. złożyła skargę do Sądu kwestionując zasadność wydanej decyzji ostatecznej oraz wnosząc o jej uchylenie. Zdaniem skarżącej zebrany materiał precyzyjnie odpowiada na zarzuty, a opinia biegłego przesądza sprawę wieku drzew poniżej 5 lat. Również wskazano na jednoznaczne ustalenia, że wycinki drzew dokonał pracownik A. O., na jego polecenie. Skarżący powołał się na umowę dzierżawy działki nr [...] i podkreślił, że organ I instancji z udziałem kuratora i uprawnionego geodety ustalił, które drzewa rosły na danej działce. Zatem sugestie Kolegium byłyby konieczne gdyby zachodziła konieczność naliczenia kary za wycinkę drzew, ale skoro brak jest do tego podstaw to postępowanie zasadnie zostało umorzone.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i odwołał się do argumentacji jaką zaprezentował w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Natomiast w piśmie z dnia [...] 2005r. Stowarzyszenie "B" wnieśli o odrzucenie skargi wskazując na brak legitymacji kuratora Spółki "A" w S. do reprezentowania Spółki w postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. z 2002 nr 153, poz.1269 ze zm./ sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem przedmiotową sprawę należało stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy odnieść się do podnoszonego zarzutu braku legitymacji do reprezentowania Spółki "A" w S. do reprezentowania Spółki w postępowaniu przez kuratora A. K.. W świetle przedstawionych dokumentów zgłaszany zarzut jest całkowicie chybiony. Na mocy postanowienia z dnia [...]r. Sąd Rejonowy w Z. ustanowił dla Spółki "A" w S. kuratora w osobie A. K. upoważniając ją do przeprowadzenia likwidacji Spółki. Natomiast w wyniku rozpoznania wniesionej apelacji Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia [...] r. zmienił zaskarżone postanowienie o tyle, że uchylił rozstrzygnięcie w części dotyczącej upoważnienia kuratora do przeprowadzania likwidacji Spółki, a w pozostałym zakresie apelacje oddalił. Tym samym ustanowiony postanowieniem I instancji kurator A. K. posiada umocowanie do działania w imieniu Spółki "A" w S., a zakres tych uprawnień wynika z art. 42 Kodeksu cywilnego.

Przechodząc do merytorycznej oceny legalności zaskarżonej decyzji należy przede wszystkim wskazać, że stosownie do postanowień art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz.880) usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem - do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela. Jednak powyższego przepisu nie stosuje się m.in. do drzew, których wiek nie przekracza 5 lat. Tym samym w takim przypadku nie nalicza się i nie pobiera opłat za usunięcie drzew lub krzewów.

Mając na względzie powyższe regulacje prawne – zdaniem składu orzekającego Sądu - zasadnie organ odwoławczy stwierdził konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy i jednoznaczne ustalenie okoliczności faktycznych mających kluczowe znaczenie dla podjętego następnie rozstrzygnięcia. Wydane jednak orzeczenie musi być poprzedzone stosowną procedurą przeprowadzoną z dochowaniem naczelnych zasad procesowych.

Przyznanie bowiem podmiotowi – Stowarzyszeniu "B" – statusu strony w postępowaniu administracyjnym wiąże się z koniecznością zapewnienia mu prawa czynnego udziału w tymże postępowaniu tj. pouczenia o przysługujących uprawnieniach i obowiązujących przepisach prawa, umożliwienia zaznajomienia z aktami, złożenia wyjaśnień, zastrzeżeń i ewentualnych wniosków dowodowych, itd.

Nadto należy też zauważyć, że postanowieniem z dnia [...] r. Burmistrz Miasta i Gminy S. dopuścił Stowarzyszenie "B" do udziału w prowadzonym postępowaniu w sprawie wycinki drzew bez zezwolenia, rosnących na nieruchomościach ozn. nr geod. działek [...] i [...], położonych w S. przy ul. [...], wykazanych w ewidencji gruntów jako własność A. O. i Spółki "A" w S.. Następnie [...] r. organ I instancji wydał postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie. Powyższe nastąpiło bez przeprowadzenia jakichkolwiek dodatkowych czynności formalno – prawnych, bez uprzedniego zawiadomienia strony o uprawnieniach z art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, z pominięciem wszystkich wymogów procedury administracyjnej wynikających z zasad procesowych. Niedochowanie zaś tym wymaganiom powoduje wadliwość przeprowadzonego postępowania i tym samym wydana decyzja nie mogła się ostać – jak słusznie zauważyło Kolegium w zaskarżonej decyzji.

Decydującą zaś przesłanką uzasadniającą powtórne przeanalizowanie przedmiotowej sprawy w kontekście zarzutów Stowarzyszenia – zdaniem Sądu - jest okoliczność polegająca na jednoznacznym, dokładnym ustaleniu wieku drzew. Opracowana w tym zakresie opinia biegłego mgr inż. K. S. została zakwestionowana zarówno przez S. N., który zgłosił w Urzędzie Miasta i Gminy w S. o dokonanej wycince, jak i przez Zarząd Stowarzyszenia. Przedstawione jednak organowi I instancji zarzuty zostały całkowicie pominięte. Nie przedstawiono ich biegłemu celem ustosunkowania się i zajęcia stanowiska w podnoszonych kwestiach. Nie pouczono strony o możliwości zlecenia kontroperatu lub przeprowadzenia ponownej ekspertyzy na wniosek zainteresowanego Stowarzyszenia.

Zgodnie bowiem z art. 78 kpa żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Natomiast organ administracji publicznej może nie uwzględnić tegoż żądania jeżeli dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. W rozpatrywanej sprawie okoliczność spornego wieku wyciętych drzew tym bardziej powinna być przedmiotem dogłębnej analizy organu i szczegółowych wyjaśnień, gdyż sporządzona opinia stoi w sprzeczności z ustaleniami poczynionymi w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] 2004r. Ze spisanego bowiem na tą okoliczność protokołu wynika, że obwód drzew na wysokości ścięcia wynosił od 25 cm do 36 cm i odpowiednio na wysokości 1,30 m od gruntu od 9 cm do 14 cm. Natomiast w kwestionowanej opinii biegły nie wskazał żadnych parametrów badanych drzew ograniczając się do stwierdzenia, że wiek każdego z okazanych drzewek wynosi 4 lata.

W świetle normy z art. 79 kpa strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Ma ona prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia.

Powyższe uchybienia organu I instancji oraz konieczność poczynienia niezbędnych jednoznacznych ustaleń musiały zatem skutkować uchyleniem decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...]r. nr [...] o umorzeniu postępowania.

Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.