Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1213/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2014 poz 1414
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2013 poz 1355
law: Ustawa z dnia 11 października 2013 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz niektórych innych ustaw
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U. 2015 poz 507
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jedn.
journal: Dz.U. 2016 poz 1066
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia i wypłaty różnicy w uposażeniu uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w S. z dnia [...] nr [...].


UZASADNIENIE

1. Decyzją Nr [...]r., po rozpatrzeniu wniosku J.M. (dalej przywoływany jako: "Skarżący"), z dnia [...] r. w sprawie ustalenia i wypłaty różnicy w uposażeniu, powstałej na skutek ponownego określenia przez Dowódcę W L grupy uposażenia żołnierza na stanowisku służbowym, Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] odmówił Skarżącemu ustalenia i wypłaty różnicy w uposażeniu.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Organ pierwszej instancji stwierdził, że brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia żądania zawartego we wniosku oficera z dnia [...] r. w drodze decyzji ustalającej różnicę pomiędzy uposażeniem faktycznie wypłaconym, a uposażeniem należnym, zgodnie z przepisami prawa.

Organ pierwszej instancji wskazał, iż jak wynika z treści wniosku z dnia [...]r., Skarżący żądanie w zakresie ustalenia i wypłacenia różnicy uposażenia wywodzi z okoliczności prawnych w postaci stwierdzenia nieważności decyzji (rozkazów personalnych) dotyczących wyznaczenia go na poszczególne stanowiska służbowe, w części zaszeregowania tych stanowisk do grupy uposażenia oraz wydania przez Dowódcę W L w dniu [...], ustalających uposażenie zasadnicze według innych (wyższych) grup uposażenia na poszczególnych, zajmowanych w przeszłości stanowiskach służbowych.

W stosunku do decyzji wydanych przez Dowódcę W L, ustalających oficerowi uposażenie zasadnicze na poszczególnych, zajmowanych w przeszłości stanowiskach, wydane zostały ostateczne decyzje Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] r., odpowiednio nr [...], stwierdzające nieważność decyzji Dowódcy W L z dnia [...] r., odpowiednio nr [...], dotyczących ustalenia oficerowi uposażenia zasadniczego w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia [...] (decyzja nr[...]) oraz w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia [...] (decyzja nr [...] i nr [...]).

Oznacza to w ocenie Organu pierwszej instancji, że odpadła zasadnicza podstawa prawna, na której zasadzał się wniosek strony w przedmiocie ustalenia i wypłaty różnicy w uposażeniu. Brak jest bowiem możliwości i podstaw ustalenia kwoty, o którą wbrew przepisom pomniejszone zostało żołnierzowi uposażenie.

Dodatkowo Organ pierwszej instancji podniósł, iż po stronie Skarżącego powstało roszczenie odszkodowawcze na podstawie art. 160 K.p.a. lub przepisów Kodeksu cywilnego, w zależności od daty wydania decyzji, które wywołały szkodę. Roszczenia tego wnioskujący może dochodzić przed sądem powszechnym. Organ podkreślił jednocześnie, że z roszczeniem odszkodowawczym powinien wystąpić do organu wojskowego Skarżący, bowiem organ nie ma możliwości przyznania mu odszkodowania z urzędu.

Niezależnie od powyższego Organ pierwszej instancji wskazał, że roszczenie Skarżącego o wypłatę uposażenia w wysokości wynikającej z ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych uległo przedawnieniu. Na podstawie, odpowiednio, decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] (pkt 11) z dnia [...] r., rozkazu personalnego Dowódcy W L Nr [...] (pkt 2) z dnia [...]r., rozkazu personalnego Dowódcy WL Nr [...] (pkt 54) z dnia [...] r., Skarżący pełnił zawodową służbę wojskową na wyznaczonym stanowisku służbowym, odpowiednio, od dnia [...] r., od dnia [...] r. i od dnia [...] r. W dniu 27 grudnia 2010 r. Skarżący wystąpił do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o stwierdzenie nieważności przedmiotowych decyzji i rozkazów personalnych w części zaszeregowania stanowiska służbowego do grupy uposażenia.

Na podstawie wyżej wymienionych decyzji i rozkazów personalnych wypłacone było Skarżącemu uposażenie zasadnicze w stawce przewidzianej dla grupy zaszeregowania określonej w aktach prawnych wyznaczających na poszczególne stanowiska służbowe. Zgodnie z ówcześnie obowiązującym art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (obecnie art. 8a), roszczenia z tytułu prawa do uposażenia ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Przy czym, w myśl art. 81 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, roszczenie o wypłatę uposażenia w określonej wysokości (w rozstrzyganej sprawie w wysokości wynikającej z ustawy o radcach prawnych) powstawało w pierwszym dniu miesiąca kalendarzowego, za który przysługiwało. Oznacza to, zdaniem Organu, że roszczenie Skarżącego o wypłatę uposażenia na poziomie głównego specjalisty za poszczególne miesiące ulegało przedawnieniu z upływem trzech lat. Roszczenie za ostatni miesiąc, tj. za [...] r., uległo przedawnieniu z dniem [...] r.

Stosownie do treści art. 75 ust. 2 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (w brzemieniu obowiązującym do dnia 4 grudnia 2013 r.), bieg przedawnienia roszczenia z tytułu prawa do uposażenia przerywa każda czynność przed organem właściwym do rozpatrzenia roszczenia podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia. Skarżący wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji i rozkazów personalnych złożył w dniu [...] r., a więc w dacie przypadającej po przedawnieniu roszczenia.

2. Skarżący odwołał się od decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] Nr [...] z dnia [...] r., wnosząc o jej uchylenie w całości i wydanie orzeczenia co do istoty sprawy w zakresie ustalenia i wypłaty różnicy w uposażeniu.

W uzasadnieniu podniósł, iż nie można zgodzić się ze stanowiskiem Organu, że odpadła zasadnicza podstawa prawna, na której oparty był wniosek o ustalenie i wypłatę różnicy w uposażeniu, gdyż zostały wydane decyzje Ministra Obrony Narodowej z dnia [...]r. stwierdzające nieważność decyzji Dowódcy WL z dnia [...]r., dotyczących ustalenia uposażenia zasadniczego w stawce przewidzianej dla grupy odpowiednio [...].

Odwołujący się stwierdził, że podstawę roszczenia w zakresie ustalenia i wypłaty różnicy uposażenia stanowią decyzje Ministra Obrony Narodowej odpowiednio Nr [...] z dnia [...] r., Nr [...] z dnia [...] r. i Nr [...]z dnia [...] r., stwierdzające nieważność rozkazów personalnych - decyzji w sprawie wyznaczenia go na stanowisko służbowe radcy prawnego w Dowództwie Wielonarodowego Korpusu, w części dotyczącej zaszeregowania tego stanowiska do grup uposażenia. To w tych decyzjach Minister Obrony Narodowej stwierdził rażące naruszenie art. 224 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych i wskazał do jakiej grupy uposażenia stanowisko radcy prawnego winno być zaszeregowane. W tej sytuacji, w ocenie Skarżącego, jako podstawa prawna tej decyzji winien być wskazany art. 224 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych w zw. z art. 78 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Wydane decyzje Dowódcy WL nie wnosiły nic istotnego do sprawy, a jedynie uzupełniały lukę powstałą po wydaniu przez Ministra Obrony Narodowej decyzji stwierdzających nieważność decyzji w części dotyczącej zaszeregowania stanowiska do grupy uposażenia.

Zdaniem Skarżącego się Organ błędnie twierdzi, że nie jest możliwe ustalenie decyzją administracyjną różnicy pomiędzy uposażeniem, które zgodnie z prawem winno być wypłacone, a uposażeniem, które wypłacono według wadliwie określonej grupy uposażenia, wskazując jako podstawę roszczenia odszkodowawczego art. 160 K.p.a. lub przepisy Kodeksu cywilnego.

Skarżący podkreślił, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 3 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazanie co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Skarżący wskazał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 października 2013 r., (sygn. akt II SAB 87/13) i Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 czerwca 2014 r., (sygn. akt I OSK 335/14), wyraźnie wskazały Organowi sposób postępowania w tej sprawie, a obowiązkiem Organu jest zastosowanie się do tych wskazań. Sądy wyraźnie w wyrokach stwierdziły, że sprawa ta ma charakter administracyjny i wymaga wydania decyzji administracyjnej, a więc nie może mieć tu zastosowania tryb odszkodowawczy określony w art. 160 K.p.a. lub przepisach Kodeksu cywilnego.

W tej sytuacji, w ocenie Skarżącego, Organ zobowiązany jest do rozpatrzenia sprawy zgodnie z oceną i wskazaniami Sądów.

Za chybiony uznał Skarżący również zarzut przedawnienia roszczenia, gdyż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wymagalność roszczenia w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji następuje od daty uprawomocnienia się decyzji o stwierdzeniu nieważności i od tego terminu może rozpocząć bieg termin przedawnienia, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło.

Nadto podkreślił, że do dnia dzisiejszego Organ nie określił przedmiotu postępowania będąc zobowiązany do tego wyrokami Sądów, tj. nie wyliczył dochodzonej przez Skarżącego różnicy w uposażeniu, oraz że w zaskarżonej decyzji błędnie określono organ administracji. W tym przypadku organem jest Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] , a nie Jednostka Wojskowa Nr [...] .

3. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] , decyzją Nr [..] r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej przywoływana jako: "K.p.a."), art. 35 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. c, art. 44 ust. 1 pkt 3 i 4, art. 71 ust. 1, art. 75 ust. 1 i 2, art. 78 ust. 1 i art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1414 ze zm.) w brzmieniu sprzed dnia 5 grudnia 2013 r. w zw. z art. 4 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r. poz. 1355), po rozpatrzeniu odwołania orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu Organ wskazał, że Minister Obrony Narodowej decyzją Nr [...] r. stwierdził nieważność decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] (pkt 1) z dnia [...] r. w sprawie wyznaczenia Skarżącego na stanowisko służbowe radcy prawnego w Dowództwie Wielonarodowego Korpusu, w części dotyczącej zaszeregowania tego stanowiska do grupy uposażenia [...], decyzją Nr [...] r. stwierdził nieważność rozkazu personalnego Dowódcy WL Nr [...] (pkt 2) z dnia [...]r. w sprawie wyznaczenia odwołującego się na stanowisko służbowe radcy prawnego w Dowództwie Wielonarodowego Korpusu, w części dotyczącej zaszeregowania tego stanowiska do grupy uposażenia [...] oraz decyzją Nr [...]z dnia [...] r. stwierdził nieważność rozkazu personalnego Dowódcy WL Nr[...] (pkt 54) z dnia [...] r. w sprawie wyznaczenia odwołującego się na stanowisko służbowe radcy prawnego w Dowództwie Wielonarodowego Korpusu, w części dotyczącej zaszeregowania tego stanowiska do grupy uposażenia [...].

Dowódca WL, biorąc pod uwagę wyżej wskazane decyzje Ministra Obrony Narodowej, decyzją Nr [...] r. ustalił odwołującemu się uposażenie zasadnicze w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia [...] na stanowisku służbowym radcy prawnego w Dowództwie Wielonarodowego Korpusu zajmowanym na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] (pkt 11) z dnia [...] r., decyzją Nr[...] z dnia [...] r. ustalił odwołującemu się uposażenie zasadnicze w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia [...] na stanowisku służbowym radcy prawnego w Dowództwie Wielonarodowego Korpusu zajmowanym na podstawie rozkazu personalnego Dowódcy WL Nr [...](pkt 2) z dnia [...] r. oraz decyzją Nr [..] z dnia [..] r. ustalił odwołującemu się uposażenie zasadnicze w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia [...] na stanowisku służbowym radcy prawnego w Dowództwie Wielonarodowego Korpusu zajmowanym na podstawie rozkazu personalnego Dowódcy WL Nr[...] (pkt 54) z dnia [...] r.

Skarżący wnioskiem z dnia 22 sierpnia 2012 r. wystąpił do Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych o ustalenie i wypłatę różnicy w uposażeniu powstałej na skutek ponownego określenia grupy uposażenia żołnierza na stanowisku służbowym.

Wniosek ten ostatecznie trafił do rozpatrzenia przez Dowódcę Jednostki Wojskowej Nr [...] , który prawomocnymi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2013r. (sygn. akt II SAB/Sz 87/13) oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2014 r. (sygn. akt I OSK 335/14), uznającymi, iż sprawa ustalenia różnicy w uposażeniu żołnierza zawodowego (niedopłaty uposażenia) wymaga wydania przez właściwy organ wojskowy decyzji administracyjnej, zobligowany został do załatwienia sprawy właśnie w formie decyzji.

Ostatecznymi decyzjami z dnia [...] r., odpowiednio Nr [...] Minister Obrony Narodowej stwierdził nieważność powołanych wcześniej decyzji Dowódcy WL z dnia [...] r., odpowiednio Nr [...], dotyczących ustalenia odwołującemu się uposażenia zasadniczego w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia [...] (decyzja Nr [...]) oraz w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia [...] (decyzja Nr [...] i Nr [...]).

Organ przywołał treść art. 4 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r. poz. 1355), zgodnie z którym sprawy wszczęte, lecz niezakończone ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzi się według przepisów dotychczasowych.

Jako że wniosek w przedmiotowej sprawie złożony został przez Skarżącego w dniu [...] r., Organ wskazał, iż zastosowanie w sprawie znajdą przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1414 ze zm.), w brzmieniu sprzed [..] r.

W myśl art. 71 ust. 1 ustawy, żołnierze zawodowi otrzymują uposażenie i inne należności pieniężne określone w ustawie.

Jak stanowi natomiast art. 78 ust. 1 ustawy, wysokość uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego jest uzależniona od grupy uposażenia, do której zostało zaszeregowane zajmowane przez niego stanowisko służbowe.

Uposażenie zasadnicze i dodatki o charakterze stałym są wypłacane miesięcznie z góry, w pierwszym dniu roboczym miesiąca, za który przysługują - art. 81 ust. 1 ustawy.

Z kolei roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73, ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne (art. 75 ust. 1 ustawy), a bieg przedawnienia roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73, przerywa każda czynność przed organem właściwym do rozpatrzenia roszczenia podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia, bądź też uznanie roszczenia (art. 75 ust. 2 ustawy).

Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy, żołnierza zawodowego wyznacza się na stanowisko służbowe, w drodze decyzji, stosownie do potrzeb Sił Zbrojnych, w zależności od wymaganych kwalifikacji zawodowych określonych w karcie opisu stanowiska służbowego oraz posiadanej oceny w opinii służbowej, a żołnierza zawodowego w służbie stałej również od ustalonej dla niego indywidualnej prognozy przebiegu zawodowej służby wojskowej.

Stosownie zaś do postanowień art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy, w jej rozumieniu określenie stanowisko służbowe oznacza usytuowanie żołnierza zawodowego w hierarchii służbowej jednostki organizacyjnej, z określonymi dla tego stanowiska:

a) nazwą,

b) stopniem etatowym,

c) grupą uposażenia,

d) korpusem osobowym,

e) grupą osobową,

f) specjalnością wojskową.

Przechodząc do merytorycznej oceny niniejszej sprawy w pierwszej kolejności Organ odniósł się do zarzutu Skarżącego, że Organ nie określił przedmiotu postępowania będąc zobowiązany do tego wyrokami Sądów, tj. nie wyliczył dochodzonej przez stronę różnicy w uposażeniu.

Ze stanowiskiem takim Organ się nie zgodził uznając, że przedmiot postępowania zdefiniował sam Skarżący w piśmie z dnia 22 sierpnia 2012 r., w którym wniósł o ustalenie i wypłacenie mu różnicy w uposażeniu powstałej na skutek prawidłowego określenia grup uposażenia na zajmowanym stanowisku, a uposażeniem wypłaconym na podstawie grup uposażenia określonych w decyzjach, w stosunku do których Minister Obrony Narodowej stwierdził nieważność, za okres pozostawania na stanowisku służbowym radcy prawnego w Dowództwie Wielonarodowego Korpusu.

Tak samo przedmiot postępowania potraktowały Sądy administracyjne w wymienionych wyżej wyrokach z dnia 16 października 2013 r. oraz z dnia 23 czerwca 2014 r. przyjmując, że sprawa dotyczy ustalenia różnicy w uposażeniu żołnierza zawodowego (niedopłaty uposażenia).

Zadaniem Organu w przedmiotowej sprawie była ocena zasadności precyzyjnie określonego przez Skarżącego żądania i w tym kontekście arytmetyczne wyliczenie różnicy w uposażeniu byłoby konieczne jedynie w sytuacji, gdyby Organ przychylił się do wniosku. W sytuacji natomiast zanegowania przez Organ roszczenia odwołującego się co do zasady nie było ani potrzeby, ani nawet możliwości (gdyż do tego konieczne byłoby istnienie w obrocie prawnym decyzji/rozkazu personalnego ustalających konkretną grupę uposażenia, o czym jeszcze mowa będzie niżej) wyliczania owej różnicy.

Jednocześnie Organ podkreślił, że żądanie Skarżącego nie może zostać uwzględnione z powodu stwierdzenia przez Ministra Obrony Narodowej ostatecznymi decyzjami z dnia [...] r., odpowiednio Nr [...], nieważności decyzji Dowódcy WL z dnia [...] r., odpowiednio Nr [...], dotyczących ustalenia Skarżącemu uposażenia zasadniczego w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia [...] (decyzja Nr [...]) oraz w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia [...] (decyzja Nr [...]).

Skoro bowiem ustalenie różnicy w uposażeniu (niedopłaty uposażenia) polegać miało na przeprowadzeniu jedynie stricte matematycznej operacji wyrażającej się w odjęciu od kwot uposażenia za dany okres wynikających z decyzji Dowódcy WL z dnia [...] Nr [..] kwot uposażenia faktycznie otrzymanego przez niego w czasie pełnienia służby na stanowisku służbowym radcy prawnego w Dowództwie Wielonarodowego Korpusu, to w ocenie Organu obecny brak tychże decyzji powoduje obiektywną niemożliwość i brak podstaw do przeprowadzenia takiego działania.

Organ wskazał, że nie ma aktualnie w obrocie prawnym decyzji właściwego organu, która determinowałaby możliwość wtórnego wobec niej ustalenia przez Dowódcę Jednostki Wojskowej Nr [...] różnicy w uposażeniu Skarżącego. Eliminacja decyzji Dowódcy WL spowodowała wręcz, że taka różnica w obecnym stanie sprawy w ogóle nie występuje.

Organ nie podzielił także stanowiska Skarżącego, że podstawą roszczenia w zakresie ustalenia i wypłaty różnicy uposażenia stanowią decyzje Ministra Obrony Narodowej odpowiednio Nr [...] r., Nr [...] r. i Nr [...] r., stwierdzające nieważność rozkazów personalnych - decyzji w sprawie wyznaczenia odwołującego się na stanowisko służbowe radcy prawnego w Dowództwie Wielonarodowego Korpusu, w części dotyczącej zaszeregowania tego stanowiska do grup uposażenia, zaś decyzje Dowódcy WL nie wnosiły nic istotnego do sprawy, a jedynie uzupełniały lukę powstałą po wydaniu przez Ministra Obrony Narodowej decyzji stwierdzających nieważność decyzji w części dotyczącej zaszeregowania stanowiska do grupy uposażenia.

Decyzja stwierdzająca nieważność ma bowiem wyłącznie charakter kasacyjny. Nie może ona regulować kwestii merytorycznych, a nawet w uzasadnieniu nie powinna wskazywać pożądanego przyszłego rozwiązania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 1983 r., sygn. akt I SA 178/83). Tym samym, w ocenie Organu, wskazane wyżej decyzje Ministra Obrony Narodowej nie mogą przesądzać o tym, jakie uposażenie w rzeczywistości Skarżącemu przysługiwało i w związku z tym nie można na ich podstawie ustalić w niniejszym postępowaniu wysokości jego niedopłaty, gdyż prowadzące ją organy nie są władne samodzielnie ustalić takiego uposażenia, choćby z uwagi na brak właściwości rzeczowej.

W tym miejscu Organ przywołał treść art. 44 ust. 1 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zgodnie z którym organami właściwymi do wyznaczania na stanowiska służbowe i zwalniania z tych stanowisk żołnierzy zawodowych (a tylko w decyzji/rozkazie personalnym o wyznaczeniu na stanowisko służbowe wskazuje się przypisaną do tego stanowiska grupę uposażenia) są: Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, dowódca rodzaju Sił Zbrojnych, Dowódca Operacyjny Sił Zbrojnych, Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych, Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej i Szef Inspektoratu Wojskowej Służby Zdrowia - w odniesieniu do stanowisk służbowych do stopnia etatowego podpułkownika (komandora porucznika) włącznie w podległych jednostkach wojskowych.

Organ wskazał, że stanowisko radcy prawnego w Dowództwie Wielonarodowego Korpusu zaszeregowane było właśnie do stopnia etatowego podpułkownika i w związku z tym jedynym właściwym organem wojskowym w tym zakresie był Dowódca WL (którego następcą prawnym jest obecnie Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych).

W konsekwencji Organ wywiódł, iż ustalenie w tym postępowaniu w drodze decyzji uposażenia Skarżącego na tym stanowisku we własnym zakresie przez organy wojskowe niższego szczebla (jak dowódca brygady czy dowódca dywizji, którzy mogą - stosownie do art. 44 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy - wyznaczać na stanowiska służbowe odpowiednio do stopnia etatowego kapitana i majora) obarczone byłoby kwalifikowaną wadą z art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. (wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości) i skutkować musiałoby koniecznością stwierdzenia jej nieważności, a nawet mogłoby być rozpatrywane w kategorii popełnienia przestępstwa przekroczenia uprawnień przez funkcjonariusza publicznego z art. 231 § 1 k.k.

Co więcej, ustalenie uposażenia Skarżącego, co podkreślił Organ, na stanowisku służbowym radcy prawnego w Dowództwie Wielonarodowego Korpusu nie jest nawet przedmiotem tej sprawy, gdyż chodzi w niej o ustalenie i wypłacenie różnicy w uposażeniu powstałej na skutek dokonanego już wcześniej przez właściwy organ (tj. Dowódcę WL) ustalenia grup uposażenia na zajmowanym stanowisku, a uposażeniem wypłaconym na podstawie grup uposażenia określonych w decyzjach, w stosunku do których Minister Obrony Narodowej stwierdził nieważność za okres pozostawania na stanowisku służbowym radcy prawnego w Dowództwie Wielonarodowego Korpusu.

Jednocześnie Organ uwypuklił różnicę między ustaleniem różnicy w uposażeniu a samym uprzednim "właściwym" ustaleniem przez odpowiedni do tego organ grup uposażenia na stanowisku służbowym, co nastąpiło w stosownych decyzjach Dowódcy WL, następnie usuniętych z obrotu prawnego.

Organ przytoczył także poglądy prawne zaprezentowane w nieprawomocnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 490/14, II SA/Wa 491/14 i II SA/Wa 492/14 (wydanych w sprawie skarg Skarżącego na decyzje Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] r. Nr [...]), z którymi w całości zgadza się Organ pierwszej instancji.

W konkluzji Organ II instancji wywiódł za przywołanymi powyżej ustaleniami Sądu, że żaden przepis prawa nie zezwala na przyznanie grupy uposażenia w drodze decyzji, odrębnej od decyzji o wyznaczeniu na stanowisko służbowe. Innymi słowy, przyznanie grupy uposażenia nie jest przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego. Określenie grupy uposażenia na stanowisku służbowym nie stanowi odrębnej sprawy administracyjnej i następuje zgodnie z etatem jednostki wojskowej w ramach postępowania w sprawie wyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe.

Organ odwoławczy przychylił się także do stanowiska Organu I instancji odnośnie przedawnienia roszczeń Skarżącego podnosząc, że roszczenie o wypłatę uposażenia za wszystkie miesiące zajmowania stanowiska służbowego radcy prawnego w Dowództwie Wielonarodowego Korpusu (które trwało do dnia [...] r.) przedawniło się przed datą złożenia przez Skarżącego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji i rozkazów personalnych wyznaczających go do pełnienia służby w tej instytucji (które miało miejsce w dniu [...] r.), gdyż zgodnie z art. 75 ust. 2 pkt 1 ustawy stanowiło to czynność podjętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia.

4. J.M. wniósł skargę na wskazaną wyżej decyzję Organu drugiej instancji żądając uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] .

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów:

1). art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U, z 2012r. poz. 270 z późn. zm.) poprzez niezastosowanie się przez organ do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu Sądu;

2). art. 7 i art. 77 § 1 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) poprzez brak ustalenia prawidłowej grupy uposażenia lub stwierdzenie, że organ przyjmuje już ustalone grupy uposażenia jako fakt powszechnie znany;

3). art. 224 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 507 z późn. zm.) poprzez ich niezastosowanie;

4). art. 35 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. c i art. 44 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1414 z późn. zm.) w brzmieniu sprzed 5 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r. poz. 1355), zwanej dalej ustawą pragmatyczną, poprzez błędne przyjęcie, że etat jednostki wojskowej stanowi bezpośredni dokument do wypłaty uposażenia oraz błędne przyjęcie, że do ustalenia różnicy w uposażeniu (niedopłata uposażenia) niezbędnym jest określenie grupy uposażenia w drodze decyzji;

5). art. 71 ust. 1 ustawy pragmatycznej poprzez błędne przyjęcie, że uposażenie radcy prawnego będącego żołnierzem w czynnej służbie wojskowej należy się według tej ustawy z pominięciem art. 224 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych;

6). art. 75 ust. 1 i 2 ustawy pragmatycznej poprzez błędne przyjęcie, że roszczenie przedawniło się;

7). art. 78 ust. 1 ustawy pragmatycznej poprzez błędne przyjęcie, że wysokość uposażenia radcy prawnego będącego żołnierzem w czynnej służbie wojskowej uzależniona jest od grupy uposażenia, do której zostało zaszeregowane zajmowane przez niego stanowisko służbowe, a nie przepisów art. 224 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych.

W uzasadnieniu skargi Skarżący w pierwszej kolejności podniósł, że sprawa dotyczy ustalenia różnicy pomiędzy uposażeniem należnym, zgodnie z przepisami prawa, a uposażeniem faktycznie wypłaconym. Przedmiotem niniejszej sprawy nie jest wyznaczenie na stanowisko służbowe.

Następnie stwierdził, że etat jednostki wojskowej nigdy nie był i nie jest bezpośrednio dokumentem, na podstawie którego dokonuje się ustalenia i wypłaty uposażenia żołnierza zawodowego. W ustawie etat określa się pośrednio definiując jednostkę wojskową jako jednostkę organizacyjną Sił Zbrojnych funkcjonującą na podstawie nadanego przez Ministra Obrony Narodowej etatu określającego jej strukturę wewnętrzną, liczbę, rodzaj i rangę wszystkich stanowisk służbowych występujących w tej jednostce, jak również liczbę i rodzaj uzbrojenia, środków transportu i innego wyposażenia należnego jednostce.

Uposażenie żołnierza składa się w znacznej części z dodatków ustalanych w drodze decyzji, które w żaden sposób nie mogą być uwzględnione w etacie jednostki. Podstawą wypłaty uposażenia były i są decyzje administracyjne wydane w oparciu o przepisy ustawy i rozporządzeń wydanych na podstawie tej ustawy. Skarżący wyjaśnił, że istnieją również instytucje prawne polegające na zachowaniu grupy uposażenia i zachowaniu stawki uposażenia (art. 79 ustawy pragmatycznej), które pozwalały ustalić uposażenie żołnierza w sposób odmienny od etatu jednostki, a nadto w jednostce wielokrotnie występują nieobsadzone stanowiska służbowe, co nie pozwala na określenie uposażenia według etatu jednostki.

Należy również zdaniem Skarżącego wyjaśnić, że nie jest możliwa zmiana grupy uposażenia w etatach jednostki, gdyż struktura organizacyjna jednostek wojskowych w okresie dotyczącym roszczenia była wielokrotnie zmieniana, a co za tym idzie wielokrotnie wprowadzano nowe etaty, które nie obowiązują w dniu dzisiejszym. Są to etaty historyczne. Natomiast zmian można dokonać w obowiązujących etatach, a nie w etatach, które przestały obowiązywać.

Skarżący nie podziela stanowiska Organu, że jego żądanie nie może zostać uwzględnione z powodu stwierdzenia przez Ministra Obrony Narodowej decyzjami z dnia [...] r. odpowiednio Nr [...], nieważności decyzji Dowódcy WL z dnia [...]r., odpowiednio Nr [...], dotyczących ustalenia odwołującemu się uposażenia zasadniczego w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia [...] (decyzja Nr) oraz w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia [...] (decyzja Nr [...]).

Jednocześnie Skarżący wskazał na treść art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, zgodnie z którym radca prawny wykonujący zawód na podstawie stosunku pracy ma prawo do wynagrodzenia i innych świadczeń określonych w układzie zbiorowym pracy lub w przepisach o wynagrodzeniu pracowników, obowiązujących w jednostce organizacyjnej zatrudniającej radcę prawnego. Wynagrodzenie to nie może być niższe od wynagrodzenia przewidzianego dla stanowiska pracy głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska pracy. Przytaczając treść art. 75 ustawy o radcach prawnych wskazał, że daje on podstawę do twierdzenia, że w zakresie realizacji obowiązku określonego w art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, wyłączony zostaje wobec radców prawnych będących żołnierzami w czynnej służbie wojskowej przepis art. 78 wojskowej ustawy pragmatycznej, który uzależnia wysokość uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego od grupy uposażenia do której zostało zaszeregowane zajmowane przez niego stanowisko służbowe.

Skarżący podkreślił, że nie ma ani obowiązku, ani potrzeby określenia grup uposażenia w drodze decyzji czy zmiany etatu. Grupy uposażenia, według których ma być ustalone uposażenie wynikają z treści art. 75 w zw. z art. 224 ust. i ustawy o radcach prawnych. Grupy te znane są Organowi, a w razie jakichkolwiek wątpliwości organ winien przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ich ustalenia.

Skarżący wskazywał, że Minister Obrony Narodowej w decyzjach Nr z dnia [...] nr [...] r. stwierdzających nieważność rozkazów personalnych w sprawie wyznaczenia płk. rez. J.M. na stanowisko służbowe radcy prawnego w Dowództwie Wielonarodowego Korpusu , w części dotyczącej zaszeregowania tego stanowiska do grupy odpowiednio [...] stwierdził, że zgodnie z ustawą o radcach prawnych wynagrodzenie radcy prawnego nie może być niższe od wynagrodzenia przewidzianego dla stanowiska pracy głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska pracy. Otrzymane natomiast przez oficera uposażenie było na niższym poziomie. Zgodnie z zapisami w etacie Dowództwa Wielonarodowego Korpusu Nr [...], stanowisko służbowe radcy prawnego zostało bowiem zaszeregowane do grupy uposażenia odpowiednio [...]. W strukturze organizacyjnej jednostki wojskowej, w której Skarżący pełnił zawodową służbę wojskową występowały stanowiska służbowe kierowników komórek organizacyjnych zaszeregowane do wyższych grup uposażenia, tj. odpowiednio [...]. Analiza zaszeregowania stanowiska służbowego radcy prawnego w kontekście postanowień ustawy o radcach prawnych, na tle zaszeregowania stanowisk służbowych w wymienionej jednostce wojskowej, prowadzi do wniosku, że zaszeregowanie stanowiska służbowego radcy prawnego na poziomie niższym od innych samodzielnych stanowisk służbowych występujących w Dowództwie Wielonarodowego Korpusu w sposób oczywisty nie odpowiada dyrektywie zawartej w art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Biorąc powyższe pod uwagę Skarżący podniósł, że Minister Obrony Narodowej w decyzjach określił według jakiej grupy uposażenia winno być ustalone wynagrodzenie radcy prawnego zgodnie z art. 222 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, zaś jeżeli Organ miał w tym zakresie wątpliwości winien przeprowadzić stosowne postępowanie.

Dodatkowo Skarżący stwierdził, że Dowódca WL decyzjami z dnia [...] r., odpowiednio Nr [...], prawidłowo ustalił skarżącemu uposażenie zasadnicze w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia [...] (decyzja Nr) oraz w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia [...] (decyzja Nr).

Organy wojskowe na jakimkolwiek etapie tego postępowania ani w innych sprawach związanych z tym postępowaniem (stwierdzenie nieważności) nigdy nie kwestionowały prawidłowości określenia grup uposażenia według których skarżącemu winno być wypłacane uposażenie zgodnie z art. 222 ust. 1 ustawy o radcach prawnych.

Ostatecznie stwierdził, że radcom prawnym żołnierzom zawodowym, którzy zajmowali się tą sprawą zostało wypłacone wyrównanie (niedopłata uposażenia) według powyższych reguł bez wyznaczania wstecz na stanowisko służbowe i bez zmiany "historycznych" etatów jednostek wojskowych.

Także podniesiony zarzut przedawnienia nie znajduje zdaniem Skarżącego uzasadnienia w tej sprawie. Podkreślił, że sprawy dotyczące uposażenia żołnierzy mają charakter administracyjny a nie cywilnoprawny.

Uposażenie żołnierza określane jest decyzją administracyjną. Decyzja taka korzysta z waloru legalności do czasu usunięcia jej z obrotu prawnego. Wystąpienie w tym czasie z pismem czy pozwem w sprawie uposażenia, a nawet z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji nie mogło wywołać jakichkolwiek skutków w zakresie przedawnienia. Dopiero stwierdzenie nieważności spowodowało usunięcie z obrotu prawnego wadliwej decyzji i to z mocą wsteczną (ex tunc), czyli od daty wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji administracyjnej dotkniętej wadą. Dopiero stwierdzenie nieważności decyzji spowodowało, że powstało roszczenie o wyrównanie uposażenia, czyli dopóki w obrocie prawnym pozostawały wadliwe decyzje, dopóty nie powstało roszczenie o wyrównanie uposażenia (niedopłata uposażenia).

Skutek stwierdzenia nieważności decyzji powstaje zatem po uzyskaniu waloru ostateczności przez decyzję organu nadzoru i od tego momentu powstaje roszczenie o wynagrodzenie jak i również od tego momentu powstaje roszczenie o odsetki, w tej sytuacji wydanie przez Dowódcę WL decyzji ustalających nowe grupy uposażenia nie miało wpływu na termin wymagalności roszczenia.

Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzuca także naruszenie art. 153 P.p.s.a., oraz art. 170 tej ustawy.

Jak podkreślił Skarżący, Organ wbrew ustaleniom Sądu między innymi podnosi, że powyższa sprawa winna być rozpatrywana na gruncie prawa cywilnego, twierdzi również, że skoro Strona skarżąca nie pełni już zawodowej służby wojskowej, to nie mają do niej zastosowania przepisy dotyczące uposażenia żołnierzy zawodowych, a nadto wbrew wyraźnej instrukcji Sądu nie określił kwoty, o którą wbrew przepisom prawa pomniejszono żołnierzowi uposażenie.

W ocenie Skarżącego z uwagi na to, że Organ nie wyliczył kwoty, o którą wbrew przepisom prawa pomniejszono uposażenie przyjmując, że takiej różnicy w ogóle nie ma, ponieważ decyzje Dowódcy WL z dnia [...] r. Nr [...] ustalające grupy uposażenia zostały wycofane z obrotu prawnego przez stwierdzenie ich nieważności przez Ministra Obrony Narodowej nie można postawić jednoznacznego wniosku, czy Organ nie przeprowadził postępowania dowodowego w celu ustalenia prawidłowych grup uposażenia, czy też nie przyjął faktu powszechnie znanego nie wymagającego prowadzenia dowodu, tj. że grupami uposażenia, które należy przyjąć przy ustalaniu różnicy to [..], czym naruszył art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a., czy też art. 77 § 4 K.p.a. Końcowo podkreślił, że Organ nie jest zwolniony z obowiązku wszechstronnego zbadania materiału dowodowego i wydania decyzji o treści przekonywującej pod względem prawnym.

5. W odpowiedzi na skargę Organ wskazał, iż zarzuty skarżącego nie zasługują na uwzględnienie, a organ drugiej instancji w całości podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

6. Postanowieniem z dnia 6 października 2016 r. (sygn. akt II SA/Sz 1213/15), WSA postanowił zawiesić z urzędu postępowanie sądowe do czasu prawomocnego zakończenia postępowań przed WSA w przedmiocie skarg Skarżącego na decyzje MON z dnia [...] r. o nr [...].

7. W wyniku rozpoznania spraw przekazanych do ponownego rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, w dniu 19 grudnia 2016 r. WSA wyrokami o sygn. II SA/Wa 1765/16, II SA/Wa 1766/16 i II SA/Wa 1767/16 uchylił zaskarżone decyzje MON o nr [...] oraz poprzedzające ich wydanie decyzje Organu I instancji.

8. Postanowieniem z dnia 14 marca 2017 WSA podjął zawieszone postępowanie z uwagi na prawomocne zakończenie ww. postępowań.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

9. Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – zwanej dalej: "p.p.s.a.")

- sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności

z prawem. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub ustalenie, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).

Celem i funkcją postępowania przed sądem administracyjnym jest rozstrzygnięcie sporu między stronami co do legalności działania lub bezczynności (przewlekłości) organu administracji publicznej, rzutujących na prawa lub obowiązki strony (por. postanowienie składu trzech sędziów NSA z dnia 16 października 2015 r., sygn. akt I OSK 1992/14, LEX nr 1975884).

Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca nie mogą ostać się w obrocie prawnym, albowiem naruszają przepisy prawa materialnego oraz postępowania w stopniu istotnym dla praworządnego i sprawiedliwego rozstrzygnięcia sprawy Skarżącego.

10. Jak wynika z akt sprawy, decyzją Nr [...] r. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] po rozpatrzeniu wniosku J.M. z dnia [...] r. w przedmiocie ustalenia wypłaty różnicy w uposażeniu odmówił ustalenia i wypłaty różnicy w uposażeniu.

W uzasadnieniu decyzji Organ stwierdził, że brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia żądania zawartego we wniosku oficera z dnia [...] r. w drodze decyzji ustalającej różnice pomiędzy uposażeniem faktycznie wypłaconym, a uposażeniem należnym, zgodnie z przepisami prawa. Organ taki wniosek wywiódł z tego, że w stosunku do decyzji wydanych przez Dowódcę WL, ustalających oficerowi uposażenie zasadnicze na poszczególnych, zajmowanych w przeszłości stanowiskach (nr [...]) wydane zostały ostateczne decyzje Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] r. (odpowiednio nr [...]) stwierdzające nieważność decyzji Dowódcy WL z dnia [...] r. dotyczących ustalenia oficerowi uposażenia zasadniczego w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia (decyzja nr) oraz w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia [...] (decyzja nr [...]), co oznacza, że odpadła zasadnicza podstawa prawna, na której zasadził się wniosek Strony w przedmiocie ustalenia i wypłaty różnicy w uposażeniu. Organ stwierdził, że brak jest możliwości i podstaw ustalenia kwoty, o którą wbrew przepisom, pomniejszone zostało żołnierzowi uposażenie nie jest też możliwe ustalenie decyzją administracyjną różnicy pomiędzy uposażeniem, które wypłacono żołnierzowi według grupy uposażenia wadliwie określonej w etacie jednostki wojskowej, a uposażeniem według innej grupy uposażenia, która zgodnie z przepisami prawa powinna być określona w etacie jednostki wojskowej.

Organ jednocześnie wskazał, że po stronie Wnioskodawcy powstało roszczenie odszkodowawcze na podstawie art. 160 k.p.a. lub przepisów Kodeksu cywilnego.

Niezależnie od powyższego Organ podniósł to, że roszczenie J.M. o wypłatę uposażenia w wysokości wynikającej z ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych uległo przedawnieniu.

Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] jako Organ drugiej instancji podzielił stanowisko Organu pierwszej instancji.

11. W tym miejscu wskazać należy, iż wskazywanymi wyrokami z dnia 19 grudnia 2016 r., WSA uchylił wskazywane powyżej decyzje MON z dnia [...] r. oraz wydane w I instancji decyzje Szefa Sztabu Generalnego, a wyroki te są prawomocne.

W uzasadnieniach orzeczeń Sąd wskazał, iż nie może być już kwestionowane, iż na skutek stwierdzenia nieważności rozkazu dziennego Dowódcy WL z dnia [...] r. nr (odpowiednio nr [..]) w części dotyczącej ustalenia oficerowi uposażenia zasadniczego w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia [..] (odpowiednio ) na stanowisku służbowym radcy prawnego w Dowództwie Wielonarodowego Korpusu, zajmowanym na podstawie odpowiednio, decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [..](pkt 11) z dnia [...] r., rozkazu personalnego Dowódcy WL Nr [...] (pkt 2) z dnia [...] r., oraz rozkazu personalnego Dowódcy WL Nr (pkt 54) z dnia [...] r., właściwy Organ był obowiązany ustalić należną Skarżącemu grupę uposażenia, uzupełniając brak, jakim jest pozostawienie stanowiska służbowego bez określonej grupy uposażenia i wydać w tym przedmiocie stosowną decyzję. Przy czym, nie stoi temu na przeszkodzie okoliczności rozwiązania z żołnierzem – radcą prawnym stosunku służbowego, bowiem nie mamy w takiej sytuacji do czynienia z nową sprawą, lecz kontynuacją sprawy wyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe, jak też brak w etacie jednostki wojskowej (będącym aktem wewnętrznym, a nie źródłem powszechnie obowiązującego prawa) parametrów stanowiska przynależnych grupie uposażenia radcy prawnego lub starszego specjalisty.

Sąd uznał, że w realiach niniejszej sprawy nie sposób przyjąć, iż decyzje Dowódcy WL z dnia [...] r. nr [...] ustalające Skarżącemu grupę uposażenia odpowiednio [..], na stanowisku służbowym radcy prawnego w Dowództwie Wielonarodowego Korpusu zostały wydane bez podstawy prawnej, bowiem kwestia uposażenia radcy prawnego została jednoznacznie uregulowana w przepisie powszechnie obowiązującym - art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych.

W wyroku z dnia 10 marca 2016 r. (sygn. akt I OSK 1907/14) Naczelny Sąd Administracyjny (którego stanowisko należy uwzględnić w niniejszej sprawie) wypowiedział się, iż zasadniczo, w przypadku gdy ustawodawca posługuje się definicją legalną dla nadania znaczenia użytemu dla celów danej ustawy pojęciu, nie jest możliwe przełamywanie tej definicji przy pomocy jakiejkolwiek interpretacji, a w tym interpretacji systemowej czy porównawczej. Jednak, w przypadku żołnierza zawodowego – radcy prawnego, przepisy ustawy pragmatycznej muszą ustąpić pierwszeństwa niektórym regulacjom ustawy o radcach prawnych. Wynika to w drodze wykładni a contrario z brzmienia art. 75 ustawy o radcach prawnych stanowiącego, że tylko w zakresie nieokreślonym tą ustawą stosunek służbowy i wynikające z niego prawa i obowiązki radców prawnych określają przepisy odrębnych ustaw (tu – ustawy pragmatycznej). Zatem tam, gdzie ustawa o radcach prawnych reguluje prawa i obowiązki radcy prawnego wynikające ze stosunku pracy (przez co rozumieć należy również stosunek służbowy zgodnie z brzmieniem art. 8 ust. 5 ustawy o radcach prawnych) nie ma zastosowania ustawa pragmatyczna. Do takich regulacji należy bezspornie art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. (...) W przeciwieństwie do art. 78 ust. 1 ustawy pragmatycznej traktującego wysokość uposażenia żołnierza zawodowego jako wtórną wobec grupy uposażenia do jakiej zaszeregowane zostało jego stanowisko służbowe, w przypadku radcy prawnego - żołnierza zawodowego to grupa uposażenia wraz ze stanowiskiem do niej zaszeregowanym staje się wtórna w stosunku do wysokości uposażenia zagwarantowanego w art. 224 ust. 1 ustawy o radach prawnych. Stawki uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego pochodzą bowiem od określonej grupy uposażenia przyporządkowanej do stopnia etatowego co wynika z rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 59, poz. 423 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 marca 2004 r. w sprawie określenia grup uposażenia (Dz. U. Nr 50, poz. 487 ze zm.). W przypadku żołnierza zawodowego – radcy prawnego określone wartości kwotowe miesięcznego uposażenia przysługujące mu z mocy art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, przyporządkowują do tej stawki określoną grupę uposażenia i łączący się z nią stopień etatowy. Tym samym zagwarantowana na stanowisku żołnierza zawodowego - radcy prawnego grupa uposażenia wpływać będzie na ocenę równorzędności stanowiska wyznaczonego mu w miejsce dotychczasowo zajmowanego.

Końcowo Sąd wskazał, iż rozpoznając ponownie sprawę wszczętą z urzędu w przedmiocie kontroli nadzorczej decyzji Dowódcy WL z dnia [...] r. nr [...] i [..] Organ nadzorczy będzie obowiązany przyjąć, iż decyzje te posiadają oparcie w przepisach prawa materialnego.

12. Biorąc po uwagę powyższe w obecnej sytuacji chybiony jest główny argument Organu, że żądanie Skarżącego się nie może zostać uwzględnione z powodu braku zasadniczej podstawy prawnej, na której zasadził się wniosek Strony w przedmiocie ustalenia i wypłaty różnicy w uposażeniu.

Decyzje Dowódcy WL z dnia [...] r., odpowiednio Nr [...], dotyczące ustalenia Skarżącemu uposażenia zasadniczego w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia (decyzja Nr [...]) oraz w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia (decyzja Nr [...]) pozostają w obiegu prawnym.

Wskazać w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, radca prawny wykonujący zawód na podstawie stosunku pracy ma prawo do wynagrodzenia i innych świadczeń określonych w układzie zbiorowym pracy lub w przepisach o wynagrodzeniu pracowników, obowiązujących w jednostce organizacyjnej zatrudniającej radcę prawnego. Wynagrodzenie to nie może być niższe od wynagrodzenia przewidzianego dla stanowiska pracy głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska pracy, gdzie jednocześnie treść art. 75 tej ustawy daje podstawę do twierdzenia, że w zakresie realizacji obowiązku określonego w art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, wyłączony zostaje wobec radców prawnych będących żołnierzami w czynnej służbie wojskowej przepis art. 78 wojskowej ustawy pragmatycznej, który uzależnia wysokość uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego od grupy uposażenia do której zostało zaszeregowane zajmowane przez niego stanowisko służbowe, to wobec powyższego nie budzi wątpliwości, że grupy uposażenia, według których ma być ustalone uposażenie wynikają z treści art. 75 w zw. z w art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych.

Skoro zatem zgodnie z ustawą o radcach prawnych wynagrodzenie radcy prawnego nie może być niższe od wynagrodzenia przewidzianego dla stanowiska pracy głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska pracy, i w obrocie prawnym pozostają decyzje Dowódcy WL z dnia [...] r., odpowiednio nr [...] i, którymi Organ prawidłowo ustalił Skarżącemu uposażenie zasadnicze w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia (decyzja Nr [...]) oraz w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia :[...] (decyzja Nr [...]), zaś otrzymane przez Skarżącego, co wynika z akt sprawy, uposażenie było na niższym poziomie, to Organ winien obecnie przeprowadzić stosowne postępowanie w celu ustalenia stosownej kwoty różnicy między uposażeniem otrzymanym z należnym i dokonać jego wypłaty.

13. Sąd podziela także zarzut Skarżącego w zakresie braku przedawnienia w sprawie.

Uposażenie żołnierza określane jest decyzją administracyjną. Decyzja dotknięta jedną z wad, wskazanych w art. 156 K.p.a. korzysta z domniemania prawidłowości i waloru zgodności z prawem, ma także moc obowiązującą do czasu usunięcia jej z obrotu prawnego przez stwierdzenie jej nieważności. Wystąpienie w tym czasie z pismem czy pozwem w sprawie uposażenia, a nawet z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji nie może zatem wywołać jakichkolwiek skutków w zakresie przedawnienia.

Wskazać w tym miejscu należy, że dopiero stwierdzenie nieważności, o charakterze deklaratoryjnym, z mocą wsteczną (ex tunc), powoduje usunięcie z obrotu prawnego wadliwej decyzji ustalającej uposażenie, ze skutkiem, jakby w ogóle nie została podjęta. Takie rozumienie konsekwencji stwierdzenia nieważności decyzji znajduje odzwierciedlenie zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, Sądu Najwyższego, jak i w doktrynie.

Jednak podkreślić należy, że dla ustalenia momentu wymagalności, dopiero owo stwierdzenie nieważności spowodowało, że powstało roszczenie o wyrównanie uposażenia, a contrario dopóki w obrocie prawnym pozostawały wadliwe decyzje, dopóty nie powstało roszczenie o wyrównanie uposażenia (niedopłata uposażenia).

Rację przyznać należy Skarżącemu, że skutek w postaci możliwości roszczenia o ustalenie różnicy w uposażeniu powstałej wskutek nieprawidłowego zaszeregowania oraz jego wypłatę, w wyniku stwierdzenia nieważności wadliwych decyzji powstał zatem dopiero po uzyskaniu waloru ostateczności decyzji organu nadzoru i z tym momentem powstało roszczenie o wynagrodzenie jak i również roszczenie o odsetki.

Zatem wbrew stanowisku Organu uznać należy, że roszczenie Skarżącego powstało w związku z wydaniem przez MON decyzji odpowiednio z dnia [...] r. (za rok ) oraz [...] r. (dotyczy lat ) stwierdzających nieważność wadliwie ustalonych wówczas grup uposażenia. To w tych decyzjach Minister Obrony Narodowej stwierdził rażące naruszenie art. 224 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych i wskazał do jakiej grupy uposażenia stanowisko radcy prawnego winno być zaszeregowane.

To z kolei powoduje, że Organy dokonały błędnej interpretacji normy art. 75 § 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

W tej sytuacji przyjąć także należy, że wydanie przez Dowódcę WL decyzji ustalających nowe grupy uposażenia nie miało wpływu na termin wymagalności roszczenia.

14. Przypomnieć należy, że sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega na zbadaniu ich zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w dniu wydania decyzji, oraz trafności zastosowanych przepisów do istniejącego w dacie podjęcia aktu stanu faktycznego sprawy. Innymi słowy, sąd administracyjny bierze pod uwagę stan prawny i faktyczny sprawy z chwili wydania zaskarżonego aktu. Jak jednak podkreśla się w orzecznictwie (por. wyrok NSA z 13 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 2203/12 dostępny www.orzeczenia.nsa.gov.pl) nie jest to zasada absolutna, gdyż w szczególnych przypadkach Sąd zobowiązany jest uwzględnić także zdarzenia prawne, które zaszły już w toku postępowania sądowoadministracyjnego, a są istotne dla praworządnego i sprawiedliwego rozstrzygnięcia sprawy.

W doktrynie wskazuje się, że zmiany stanu faktycznego sprawy, zaszłe po wydaniu ostatecznej decyzji, nie mogą stanowić co do zasady podstawy do stwierdzenia nieważności lub uchylenia tej decyzji przez wojewódzki sąd administracyjny. Wyjątek od tej zasady stanowią jednak zdarzenia przewidziane w art. 145 § 1 pkt 7 i pkt 8 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2011 r. II OSK 807/11 dostępny www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu, w tej sprawie przyjąć należy, że występujące w postępowaniu zagadnienie wstępne – prawidłowości ustalenia grupy uposażenia, zostało ostatecznie i prawomocnie rozstrzygnięte przez właściwy sąd odmiennie od oceny kwestii będącej zagadnieniem wstępnym, przyjętej przy wydaniu decyzji, co jest szczególnym przypadkiem uzasadniającym uwzględnienie tej okoliczności przez Sąd przy wyrokowaniu.

Poza tym, za uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej przemawiają także względy celowości i sprawiedliwości.

15. Konkludując, w sprawie uznać należy, iż w dacie orzekania przez Organ istniała podstawa do wydania decyzji, określona w art. 224 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych w zw. z art. 78 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Sąd przychyla się do stanowiska Skarżącego, że wydane decyzje Dowódcy WL nie wnosiły nic istotnego do sprawy, a jedynie uzupełniały lukę powstałą po wydaniu przez Ministra Obrony Narodowej decyzji stwierdzających nieważność decyzji w części dotyczącej zaszeregowania stanowiska do grupy uposażenia. "Przywrócenie" bytu wskazywanych decyzji ustalających prawidłowe zaszeregowanie stanowiska do grupy uposażenia w sprawie ma walor porządkujący i jedynie wspiera prezentowaną w tym orzeczeniu argumentację.

Z uwagi na powyższy wywód oraz na to, że Organ nie wyliczył kwoty, o którą pomniejszono uposażenie przyjmując, że takiej różnicy w ogóle nie ma, ponieważ decyzje Dowódcy WL z dnia r. Nr [...] ustalające grupy uposażenia zostały wycofane z obrotu prawnego przez stwierdzenie ich nieważności przez Ministra Obrony Narodowej, Organ w wyniku ponownej analizy sprawy nie tyle oceni zasadność precyzyjnie określonego przez Skarżącego żądania, ile arytmetyczne wyliczy różnicę w uposażeniu i dokona jego wypłaty uznając, że podstawa prawna do tego ustalenia wynika wprost z wskazywanych przepisów.

Ustalenie różnicy w uposażeniu (niedopłaty uposażenia) polegać ma na przeprowadzeniu stricte matematycznej operacji wyrażającej się w odjęciu od kwot uposażenia za dany okres wynikających z decyzji Dowódcy WL z dnia r. nr [...]kwot uposażenia faktycznie otrzymanego przez Skarżącego w czasie pełnienia służby na stanowisku służbowym radcy prawnego w Dowództwie Wielonarodowego Korpusu.

16. W konsekwencji powyższych naruszeń, Sąd orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) p.p.s.a.