Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 118/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 17 czerwca 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary /spr./ sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant starszy asystent sędziego Iwona Ścieszka po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 lipca 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 238/11 w sprawie ze skargi A. D. na decyzje Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie: z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 238/11 oddalił skargi A. D. na decyzje Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że skarżący w okresie od [...] stycznia 1949 r. do [...] marca 1990 r. pracował w W. S.A. w A. na stanowisku [...]. Po wykonaniu stosownych badań w Małopolskim Ośrodku Medycyny Pracy w Krakowie, w dniu 20 marca 2007 r. w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. nr 132, poz. 1115), wydane zostały następujące orzeczenia lekarskie:

– Nr [...]o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – pylicy płuc krzemowej (poz. 3.1). MOMP wyjaśnił, iż podstawą rozpoznania pylicy płuc jest stwierdzenie w wykonanych zdjęciach klatki piersiowej typowych zmian radiologicznych w obrębie pól płucnych – dla pylicy krzemowej typu zacienień regularnych, okrągłych. Diagnostyka taka opiera się na zasadzie porównania wykonanych radiogramów badanego pacjenta ze standardami radiologicznymi rozpowszechnionymi przez Międzynarodowe Biuro Pracy ILO. Poprzez takie porównanie Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy stwierdził, że w wykonanych zdjęciach radiologicznych klatki piersiowej A. D. brak było zmian upoważniających do rozpoznania pylicy płuc krzemowej.

– Nr [...]o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – przewlekłego zapalenia oskrzeli (poz. 5). MOMP wyjaśnił, iż warunkami niezbędnymi do rozpoznania przewlekłego zapalenia oskrzeli jest charakterystyczny (subiektywny) wywiad chorobowy od badanego oraz obiektywne badania czynnościowe układu oddechowego. Zdaniem MOMP, u A. D. brak było typowego wywiadu chorobowego, a w badaniu układu oddechowego nie stwierdzono nawet najmniejszych, patologicznych objawów osłuchowych. Natomiast przeprowadzone badania spirometryczne nie wykazały odchyleń od stanu prawidłowego, w tym wartość FEV1, która wynosiła 90%. W związku z powyższym, zdaniem Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy, brak było podstaw do rozpoznania w/w choroby zawodowej.

– Nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem (poz. 21). W uzasadnieniu orzeczenia podano, iż wyniki przeprowadzonych badań audiologicznych (badanie audiometrii impedancyjnej, badanie audiometrii tonalnej) wykazały głuchotę, która nie jest charakterystyczna dla uszkodzenia słuchu hałasem. Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy wskazał, iż zgodnie z wykazem chorób zawodowych, rozpatrywanie zawodowej etiologii trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego, może być dokonane do 2 lat od ustania ekspozycji zawodowej na hałas. Tymczasem A. D. zakończył pracę zawodową w narażeniu na hałas w 1990r., zaś dostarczona dokumentacja z badań okresowych obejmująca okres 1977-1989 wykazała, że w czasie narażenia zawodowego ocena słuchu (badaniem akumetrycznym) była prawidłowa. MOMP stwierdził, iż brak podstaw do rozpoznania w/w choroby zawodowej wynika z tego, że głuchota nigdy nie jest powodowana szkodliwym działaniem hałasu, oraz że brak było dowodów na to, że uszkodzenie słuchu istniało w okresie pracy zawodowej lub do 2 lat od jej zakończenia.

A. D. został również przebadany w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., który w dniu 7 sierpnia 2007 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania zawodowego obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem.

Na podstawie powyższych orzeczeń lekarskich oraz oceny narażenia zawodowego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. wydał w dniu [...] września 2007 r. decyzje: Nr [...], znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u A. D. choroby zawodowej – pylicy płuc krzemowej, Nr [...], znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u A. D. choroby zawodowej – przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli, Nr [...], znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u A. D. choroby zawodowej – obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem – wymienionych odpowiednio w poz. 3/1, 5 i 21 wykazu chorób zawodowych, będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie chorób zawodowych.

Po rozpoznaniu odwołań A. D., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Krakowie decyzjami z dnia [...] listopada 2007r. Nr [...] Nr [...] i Nr [...] utrzymał w mocy powyższe decyzje Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] września 2007 r.

A. D. wniósł skargi na powyższe decyzje Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie. Wyrokiem z dnia 13 stycznia 2010r., sygn. akt III SA/Kr 1049/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzje Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia [...] listopada 2007 r. oraz poprzedzające jej decyzje Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] września 2007r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż postępowanie administracyjne w sprawie braku podstaw do rozpoznania u A. D. chorób zawodowych prowadzone było w oparciu o przepisy niekonstytucyjne, gdyż rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, na podstawie którego zostały wydane przedmiotowe decyzje, Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008r., sygn. akt P 23/07 uznał za niezgodne z Konstytucją RP. WSA w Krakowie polecił organom administracyjnym rozpatrzyć sprawy A. D. w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W., działając zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, pismami z dnia 13 maja 2010 r. zwrócił się z prośbą do Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w Krakowie o dokonanie weryfikacji orzeczeń lekarskich z dnia 20 marca 2007 r. oraz do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. o dokonanie weryfikacji orzeczenia z dnia 7 sierpnia 2007 r. w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych.

Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w Krakowie pismem z dnia 7 czerwca 2010 r. poinformował, iż treść orzeczeń lekarskich Nr [...]o braku podstaw do rozpoznania pylicy płuc krzemowej oraz Nr [...]o braku podstaw do rozpoznania przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli – nie ulega zmianie. W uzasadnieniu Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w Krakowie podał, iż zmiany w wykazie chorób zawodowych, będącym załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych, dotyczące pylicy płuc (poz. 3/1 aktualnego wykazu chorób zawodowych) oraz trwałego upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc (obniżenie FEV1 poniżej 60% – poz. 5 aktualnego wykazu chorób zawodowych), nie mają wpływu na merytoryczną treść orzeczeń Nr [...]i Nr [...], ponieważ zasadniczym powodem stwierdzenia braku podstaw do rozpoznania u A. D. w/w chorób zawodowych był brak zmian radiologicznych w płucach, typowych dla pylicy płuc krzemowej oraz wartość wskaźnika FEV1, która wynosiła 90% wartości należnej, tj. powyżej wymaganego kryterium klinicznego figurującego w aktualnym wykazie chorób zawodowych, określonego jako obniżenie wskaźnika FEV1 poniżej 60% wartości należnej. Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy stwierdził również, że zmiany w aktualnym wykazie chorób zawodowych dotyczące określenia patologii w obrębie narządu słuchu (poz. 21 aktualnego wykazu chorób zawodowych) nie mają wpływu na merytoryczną treść orzeczenia nr [...] o braku podstaw do rozpoznania zawodowego obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, ponieważ zasadniczym powodem stwierdzenia braku podstaw do rozpoznania u A. D. w/w choroby zawodowej był stwierdzony typ uszkodzenia słuchu – głuchota obustronna oraz brak dowodów w przedstawionej dokumentacji laryngologicznej potwierdzającej powstanie uszkodzenia słuchu w okresie pracy zawodowej lub do 2 lat od jej zakończenia. MOMP podniósł, iż stwierdzona u A. D. głuchota obustronna jest niecharakterystyczna dla uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu. Zgodnie z aktualnym wykazem chorób zawodowych rozpoznanie zawodowej etiologii uszkodzenia słuchu możliwe jest w okresie pracy zawodowej lub do 2 lat od ustania ekspozycji zawodowej na hałas. Natomiast A. D. zakończył pracę zawodową w 1990r., a analiza dostarczonej dokumentacji medycznej obejmującej lata 1977-1989 wykazała, że w okresie trwania narażenia zawodowego na hałas, ocena akumetryczna słuchu oraz wykonane badania audiometryczne były prawidłowe. Brak było zatem podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

Z kolei Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. pismem z dnia 31 maja 2010r. przesłał zweryfikowane w oparciu o obowiązujące aktualnie przepisy prawne (tj. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r.) orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u A. D. choroby zawodowej wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych. Instytut wskazał, iż stwierdzona u pacjenta obustronna głuchota nie jest charakterystyczna dla przewlekłego urazu akustycznego. Przedstawiona dokumentacja z badań profilaktycznych odzwierciedla tylko wydolność społeczną słuchu i nie umożliwia pełnej oceny narządu słuchu. Instytut pokreślił, iż A. D. zakończył pracę zawodową w 1990r., a postępowanie w kierunku rozpoznania choroby zawodowej wszczęto w 2006r., czyli 16 lat po ustaniu narażenia zawodowego. Tymczasem okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym wynosi 2 lata (zarówno w aktualnym, jak i w poprzednio obowiązującym wykazie chorób zawodowych). W związku z powyższym Instytut podtrzymał swoje orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u A. D. choroby zawodowej.

W dniu [...] lipca 2010r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. wydał decyzje:

– Nr [...], znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u A. D. choroby zawodowej – pylicy płuc krzemowej – wymienionej w poz. 3/1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869);

– Nr [...], znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u A. D. choroby zawodowej – przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli – wymienionej w poz. 5 wykazu chorób zawodowych określonych w w/w rozporządzeniu Rady Ministrów;

– Nr [...], znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u A. D. choroby zawodowej – obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 1, 2 i 3 kHz – wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonych w w/w rozporządzeniu Rady Ministrów.

Organ I instancji stwierdził, iż upoważnione placówki służby zdrowia, tj. Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w Krakowie oraz Instytut Medycyny Pracy w S. wydały orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania w/w chorób zawodowych. Organ podniósł, iż aktualnie obowiązujące przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych, nie mają wpływu na merytoryczną treść wydanych orzeczeń. Powodem stwierdzenia braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w poz. 3/1 wykazu był bowiem brak typowych zmian radiologicznych w płucach dla pylicy płuc krzemowej. Do oceny stanu zdrowia pacjenta zastosowano standardy radiologiczne międzynarodowej klasyfikacji pylicy płuc. Z kolei powodem braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w poz. 5 wykazu było to, że w badaniu układu oddechowego nie stwierdzono najmniejszych patologicznych objawów osłuchowych, a badania spirometryczne nie wykazały odchyleń od stanu prawidłowego. Stwierdzono objętość wydechową FEV1=90%, a do uznania tej choroby zawodowej wymagane jest obniżenie objętości wydechowej poniżej 50%. Natomiast powodem braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej uszkodzenia słuchu było to, że stwierdzona u badanego głuchota nie była charakterystyczna dla uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu. Ponadto uwzględniono fakt, że pacjent nie pracuje od 1990r., a z dokumentacji badań okresowych wynika, że nie występowały objawy choroby w okresie pracy zawodowej i 2 lata od jej zakończenia. Biorąc powyższe pod uwagę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. postanowił wydać decyzje o braku podstaw do stwierdzenia chorób zawodowych.

W wyniku rozpoznania wniesionych przez A. D. odwołań Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w dniu [...] grudnia 2010 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 5 pkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006r. nr 122, poz. 851 z późn. zm.) oraz § 8 ust. 1 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 105, poz. 869), utrzymał w mocy decyzje wydane przez organ I instancji. Organ odwoławczy uznał, że wydane decyzje są merytorycznie uzasadnione, a przed ich wydaniem w sposób wyczerpujący został zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy w sprawie. Organ II instancji oświadczył, iż odmawiając stwierdzenia u A. D. chorób zawodowych wziął pod uwagę fakt, iż w przedmiotowej sprawie orzekały jednostki właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych, tj. Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w Krakowie, a w sprawie o stwierdzenie ubytku słuchu – dodatkowo jeszcze Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Obie jednostki orzecznicze wydały w sprawie jednoznaczne orzeczenia lekarskie, w których nie rozpoznały u A. D. chorób zawodowych. Organ II instancji wyjaśnił, iż zasadniczym powodem stwierdzenia braku podstaw do rozpoznania u A. D. choroby zawodowej – pylicy płuc krzemowej, był brak typowych dla tej choroby zmian radiologicznych w płucach. Z kolei zasadniczym powodem nie stwierdzenia u A. D. przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli, była wartość wskaźnika FEV1, która w przeprowadzonych badaniach spirometrycznych wynosiła 90% wartości należnej, tj. powyżej wymaganego kryterium klinicznego figurującego w aktualnym wykazie chorób zawodowych, określonego jako obniżenie wskaźnika FEV1 poniżej 60% wartości należnej. Natomiast zasadniczym powodem braku podstaw do rozpoznania u A. D. choroby zawodowej narządu słuchu była stwierdzona głuchota obustronna, która nie jest charakterystyczna dla przewlekłego uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu. Ponadto w tym przypadku nie zostało również spełnione kryterium czasowe ponieważ postępowanie w związku z podejrzeniem choroby zawodowej u A. D. zostało wszczęte w 2006r., zaś zaprzestanie przez niego pracy w narażeniu zawodowym na hałas nastąpiło w 1990r., a w dokumentacji medycznej brak udokumentowanych objawów choroby w okresie pracy zawodowej i do 2 lat od jej zakończenia.

Odnosząc się do argumentów zawartych w odwołaniu organ II instancji wyjaśnił, iż decyzje organu I instancji oparte były na orzeczeniach lekarskich wydanych przez uprawnione jednostki służby zdrowia. W powyższych orzeczeniach lekarskich nie stwierdzono zmian upoważniających do rozpoznania u A. D. chorób zawodowych. Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej uznały, iż przedmiotowe orzeczenia oraz ich weryfikacja uwzględniająca kryteria diagnostyczno-orzecznicze zamieszczone w aktualnie obowiązującym wykazie chorób zawodowych załączonym do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych, są w sposób wyczerpujący, jednoznacznie i spójnie uzasadnione i nie budzą wątpliwości. Zawarta zatem w odwołaniach prośba o przeprowadzenie ponownych badań jest bezzasadna. Biorąc powyższe pod uwagę, Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie znalazł podstaw do zmiany decyzji organu I instancji.

Z powyższymi decyzjami Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego nie zgodził się A. D. i pismami z dnia 18 i 21 stycznia 2010r. wniósł na nie skargi, domagając się ich uchylenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że wniesione w niniejszej sprawie skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Jak podkreślił Sąd, skarżący był badany w Małopolskim Ośrodku Medycyny Pracy w Krakowie oraz Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., które to ośrodki wydały orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u niego w/w chorób zawodowych. Zgodnie z treścią § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r., decyzję w sprawie choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Podstawą wydania przez inspektora sanitarnego decyzji w sprawie choroby zawodowej jest zatem orzeczenie lekarskie wydane przez upoważnioną jednostkę służby zdrowia i wyniki dochodzenia epidemiologicznego. Opierając się na orzeczeniu lekarskim, orzekające w niniejszej sprawie organy administracyjne stwierdziły, że skoro upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych jednostki służby zdrowia nie znalazły podstaw do rozpoznania u skarżącego w/w chorób zawodowych, również inspektor sanitarny nie mógł wydać pozytywnej decyzji. Przedmiotowe orzeczenia lekarskie wydawane na użytek postępowania w sprawie chorób zawodowych są w istocie opiniami w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. i jak każdy dowód winny być przez organ wszechstronnie ocenione. Wydane w niniejszej sprawie opinie biegłych Sąd uznał za jednoznaczne i nie budzące wątpliwości. W świetle powyższego Sąd uznał, że postępowanie poprzedzające wydanie decyzji administracyjnych zostało przeprowadzone prawidłowo, a decyzje oparte zostały na opiniach lekarskich zawierających przekonujące uzasadnienia.

Odnosząc się do sformułowanych w skargach zarzutów Sąd stwierdził, że nie znajduje uzasadnienia twierdzenie skarżącego, że orzekające w sprawie organy nie przeprowadziły żadnych dodatkowych badań środowiska pracy i ograniczyły się do badania przeprowadzonego dopiero w 1991 r., a więc po upływie co najmniej roku od zaprzestania przez niego pracy w W. w A.. W ocenie Sądu, organy przyjęły istnienie w środowisku pracy skarżącego warunków szkodliwych (tj. pyłu przemysłowego zawierającego krzemionkę oraz hałasu) narażających go na powstanie choroby zawodowej. Niewykonywanie przez pracodawcę niezbędnych badań środowiskowych nie spowodowało zatem dla skarżącego żadnych negatywnych konsekwencji.

Następnie Sąd wskazał, że w swoich skargach skarżący zarzucił również organom administracyjnym, iż nie uwzględniły one zawartego w piśmie z dnia 14 listopada 2007 r. wniosku o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego. Odnosząc się do tego zarzutu Sąd stwierdził, że pismo z dnia 14 listopada 2007r. stanowi odpowiedź skarżącego na przesłane mu przez organ II instancji zawiadomienie o zakończeniu postępowania odwoławczego i o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych. Skarżący nie skorzystał z tej możliwości.

Zgodnie z treścią § 7 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r., pracownik lub były pracownik, badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Wniosek o przeprowadzenie ponownego badania składa się w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego, za pośrednictwem jednostki orzeczniczej I stopnia zatrudniającej lekarza, który wydał to orzeczenie. Taką samą możliwość przewidywał § 7 ust. 1 poprzednio obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115). Wydane przez Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w Krakowie orzeczenia z dnia 20 marca 2007r. zawierały pouczenie o przysługującym skarżącemu prawie złożenia wniosku o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego. Wniosek taki skarżący złożył jedynie w sprawie o stwierdzenie choroby zawodowej narządu słuchu (poz. 21 wykazu chorób zawodowych) i jak to już zostało powyżej opisane, został przebadany w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Nie było zatem podstaw do uwzględnienia zawartego w piśmie z dnia 14 listopada 2007r. wniosku skarżącego o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego, tym bardziej, że w toku postępowania administracyjnego nie przedstawił on żadnych konkretnych zarzutów merytorycznych ani wyników innych badań lekarskich podważających ustalenia jednostek orzeczniczych. Z tego powodu Sąd nie uwzględnił także wniosku pełnomocnika skarżącego złożonego na rozprawie przez WSA w Krakowie w dniu 12 lipca 2012r. o odroczenie rozprawy w celu ewentualnego ustalenia ze skarżącym, czy dysponuje jakimiś wynikami badań lekarskich z okresu zatrudnienia lub 2 lata po jego ustaniu, których wyniki podważałyby wiarygodność wydanych na potrzeby niniejszego postępowania opinii biegłych. Sąd uznał ten wniosek za nie spełniający wymogów z art. 99 p.p.s.a., zmierzający do nadmiernego przedłużenia postępowania i nie będący niezbędnym do wyjaśnienia wątpliwości w sprawie (art. 106 §3 p.p.s.a.), bowiem o istnieniu takich wyników badań skarżący dotychczas nie wspominał w żadnym ze swoich odwołań, jak również w poprzednich i obecnych skargach do Sądu.

Mając powyższe na względzie, Sąd I instancji dokonując kontroli legalności zaskarżonych decyzji, nie stwierdził ani naruszenia prawa materialnego ani naruszenia prawa procesowego mogącego mieć wpływ na wynik spraw, a w związku z tym na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – skargi oddalił.

W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku A. D., reprezentowany przez adwokata, podniósł zarzuty naruszenia następujących przepisów postępowania:

1. naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności administracji publicznej i niezastosowanie środka przewidzianego w ustawie, wyrażające się w nieuchyleniu zaskarżonych decyzji, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości;

2. naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7 i 10 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności administracji publicznej i niezastosowanie środka przewidzianego w ustawie, wyrażające się w zaniechaniu podjęcia wszelkich czynności mających na względzie słuszny interes skarżącego, w sytuacji, gdy skarżący z uwagi na dolegliwości zdrowotne nie miał możliwości czynnego udziału w postępowaniu;

3. naruszenie art. 99 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przejawiające się w tym, że Sąd nie odroczył rozprawy celem ustalenia ze skarżącym, czy dysponuje wynikami badań lekarskich oraz stwierdzenie, iż wyniki takich badań nie byłyby niezbędne dla wyjaśnienia wątpliwości w sprawie w sytuacji, gdy przeprowadzenia uzupełniającego dowodu z ww. dokumentów byłoby niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 zd. pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Nie stwierdziwszy przesłanek zaistnienia nieważności niniejszego postępowania Naczelny Sąd Administracyjny związany powołanymi w skardze kasacyjnej zarzutami, rozpoznał sprawę w granicach tej skargi. Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw a tym samym nie mogła być uwzględniona, brak było bowiem podstaw do przyjęcia, że Sąd I instancji przy rozpoznawaniu opisanej sprawy naruszył wskazane przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uznając za nieusprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w pierwszej kolejności podkreślić należy, że powołany art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zawiera jeszcze dodatkowe jednostki redakcyjne oznaczone literami od a) do c), których już autor skargi kasacyjnej nie przywołał, tymczasem stanowią one zasadniczo odmienne podstawy uwzględnienia przez sąd skargi na decyzję lub postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny będąc zaś związany zarzutami skargi kasacyjnej nie jest władny wady tej naprawić. Pomijając nawet powyższe uchybienie, tak skonstruowany zarzut nie mógł zostać uwzględniony. Nie sposób bowiem zgodzić się z przywołaną na jego uzasadnienie argumentacją, w świetle której nieuwzględnienie skarg nastąpiło na skutek niedostrzeżenia przez Sąd wad proceduralnych polegających na zebraniu materiału dowodowego, który okazał się niewystarczający i budzący wątpliwości. Przede wszystkim zaznaczyć należy, że w świetle art. 2351 oraz w zw. z art. 2352 Kodeksu pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie zaś choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Zgodnie zaś z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869) decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Podkreślić wypada, że organ nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenie lekarskie ma bowiem walor opinii w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., której wiarygodność organ ocenia na podstawie art. 80 k.p.a.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy uznać należy, że Sąd I instancji właściwie przyjął, że zaskarżone w niniejszej sprawie decyzje Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – pylicy płuc krzemowej (poz. 3.1), przewlekłego zapalenia oskrzeli (poz. 5), obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem (poz. 21) - u A. D., zostały wydane po uwzględnieniu wydanych orzeczeń lekarskich i wykazaniu przez organ, iż brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy charakterem wykonywanej przez niego pracy a objawami chorobowymi, na jakie uskarża się wnioskodawca.

W świetle zgromadzonego w aktach materiału dowodowego, należało przyjąć, że w toku prowadzonych postępowań jednostki orzecznicze były zgodne co do wniosków o braku podstaw do rozpoznania chorób zawodowych. W tej sytuacji Małopolski Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Krakowie rozpoznając sprawy, przy uwzględnieniu orzeczeń lekarskich oraz ich uzasadnień, nie mógł zakwestionować wniosków w nich zawartych. Zasadne jest zatem stanowisko Sądu I instancji, że decyzje o odmowie stwierdzenia chorób zawodowych wydano na podstawie materiału dowodowego, w oparciu o ocenę zgromadzonej dokumentacji lekarskiej dotyczącej powoływanych chorób zawodowych. Sąd nie miał też podstaw do zakwestionowania postępowania przeprowadzonego przed wydaniem zaskarżonej decyzji, jak bowiem zostało podkreślone, organy są związane orzeczeniami jednostek medycznych i wobec braku przeciwdowodów, mogących podważyć te orzeczenia, nie miały podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia pracownika kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących postawę orzeczeń lekarskich.

Odmawiając zasadności zarzutowi naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 10 § 1 k.p.a. podkreślić należy, że analiza akt sprawy nie pozwala na przyjęcie, by organy obu instancji zaniechały wszelkich czynności dla wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Podobnie nie znajduje odzwierciedlenia w aktach sprawy powoływana przez autora skargi kasacyjnej okoliczność uniemożliwienia stronie czynnego uczestniczenia w postępowaniach, która czyniła wadliwymi prowadzone przez organy postępowania. Zaznaczyć należy, że skarżący jedynie w przypadku orzeczenia lekarskiego w przedmiocie choroby narządu słuchu zgłosił swoje zastrzeżenia, w pozostałych zaś sprawach, pomimo stosownych pouczeń, nie złożył wniosków o przeprowadzenie ponownych badań lekarskich.

Nie sposób również przyjąć, by okolicznością świadczącą o wadliwości prowadzonych postępowań w sprawach było nieuwzględnienie fizycznych ułomności skarżącego, które – jak podnosi autor skargi kasacyjnej - uniemożliwiały zapoznanie się z treścią orzeczeń lekarskich. Zauważyć trzeba, że powyższe okoliczności nie stanęły na przeszkodzie składania przez stronę odwołań od decyzji, czy też skarg do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Tak wybiórcze powoływanie wygodnych dla skarżącego argumentów opierających się na jego niepełnej sprawności fizycznej nie może zatem skutecznie uzasadnić zarzutu wiązanego z niezapewnieniem stronie czynnego udziału w postępowaniu i należytej możliwości obrony jego praw.

Końcowo, uznając za nieuzasadnione zarzuty oparte na naruszeniu art. 99 p.p.s.a. i art. 106 § 3 p.p.s.a. wskazać należy, że wobec braku wątpliwości co do dokonanych przez organ ustaleń faktycznych, nie było rzeczą Sądu przeprowadzanie dowodów na okoliczność wywodzonej przez skarżącego hipotezy źródła schorzeń, na jakie cierpi skarżący. Warto zaznaczyć, że – jak przyjęto w orzecznictwie – postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. ma charakter uzupełniający, w związku z czym dokonywanie przez sąd administracyjny samodzielnych ustaleń faktycznych jest dopuszczalne jedynie w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego działania lub bezczynności organu administracji (tak w wyroku NSA z dnia 11 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 699/08). Nie sposób zatem uznać za uzasadnione żądanie uzupełnienia braków postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ administracji. Na marginesie warto zauważyć, że nadesłane przez skarżącego wraz ze skargą kasacyjną dokumenty, jakie miałyby wskazywać na brak wszechstronnego wyjaśnienia przez organ sprawy, co rzutowało na ocenę dokonaną przez Sąd I instancji, znajdowały się w aktach administracyjnych sprawy. Uwzględniając powyższe nie można uznać za usprawiedliwione wywody pełnomocnika skarżącego, że z uwagi na niemożność przedstawienia przed rozprawą tych dokumentów będących w posiadaniu skarżącego, zachodziła podstawa do odroczenia rozprawy.

Mając na uwadze powyższe, uznając podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty za nieusprawiedliwione Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Odnośnie zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o zasądzenie kosztów postępowania wskazać należy, że wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 p.p.s.a. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) pełnomocnik skarżącego powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.