Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1205/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 246 ust. 2, art. 247 ust. 2,art. 255 ust. 1 pkt 9, i ust. 4 , art 164, art. 132 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 7, art. 77, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi S. zs. w Szwecji na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej S. zs. w Szwecji kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Urząd Patentowy oddalił sprzeciw wniesionej przez S.T. AB z siedzibą w [...], Szwecja (dalej skarżący) na podstawie art. 246 i 247 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117 ze zm.) i art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. oraz na podstawie art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następujących okolicznościach.

W dniu [...] lutego 2009 r. S. T. AB z siedzibą w [...], Szwecja wniósł sprzeciw wobec decyzji Urzędu Patentowego RP o udzieleniu pod numerem R- [...] prawa ochronnego na znak towarowy DOMEX na rzecz D. Sp. z o.o. z siedzibą w D. Znak ten, z pierwszeństwem od dnia [...] kwietnia 2006 r., przeznaczony jest do oznaczania towarów w klasie 6 i 11, to jest: metalowe rury, kształtki rurowe, złączki rur (klm 6), specjalistyczne elementy instalacji wodociągowych - hydranty, łączniki rurowe i rurowo- kołnierzowe, nasuwki, nasady, opaski naprawcze, kompensatory, kołnierze dociskowe, doszczelniacze (klm 11). Przedmiotowy sprzeciw został ograniczony do żądania unieważnienia spornego prawa w zakresie towarów sklasyfikowanych jedynie w klasie 6.

Jako podstawę prawną sprzeciwiający wskazał naruszenie przez sporne prawo wyłączne art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej i wskazał, że w świetle ww. artykułu sporny znak jest podobny do zgłoszonego z wcześniejszym pierwszeństwem, wspólnotowego znaku towarowego DOMEX o

nr [...], który jest również przeznaczony do oznaczania towarów w klasie 6 i służy do oznaczania: blach stalowych, blach stalowych walcowanych na gorąco, taśm stalowych, taśm stalowych walcowanych na gorąco. Wnoszący sprzeciw poinformował, że jest jedną z największych firm europejskich produkujących wyroby stalowe, zwłaszcza płyty i blachy stalowe o dużej wytrzymałości, które także w Polsce są dostępne od lat, sprzedawane w znacznych ilościach. Do akt sprawy sprzeciwiający dołączył materiał dowodowy w postaci prospektów przedstawiających towary oznaczane znakiem DOMEX, pochodzących z jego przedsiębiorstwa. W związku z powyższym wnoszący sprzeciw stwierdził, że klienci mogą sądzić, że towary oznaczane znakiem DOMEX pochodzą z jednego przedsiębiorstwa oraz, że pomyłki nabywców mogą polegać na błędnym przeświadczeniu o łączących obydwie firmy związkach i rzekomej współpracy obu firm a więc, że np. firma uprawnionego DOMEX jest przedstawicielem wnoszącego sprzeciw.

W dniu [...] października 2009 r., stanowisko w sprawie przedstawił uprawniony, uznając sprzeciw za bezzasadny. Stwierdził, że sporny znak towarowy DOMEX o nr R- [...] został przeznaczony do oznaczania innych towarów niż znak, na który powołał się sprzeciwiający. Zdaniem uprawnionego "blacha czy taśma stalowa" nie pokrywa się z takimi towarami jak "metalowe rury, kształtki, złączki", ponieważ kształtki rurowe czy złączki nie mają nic wspólnego z blachą, gdyż są to odlewy lub odkuwki. Ponadto uprawniony stwierdził, że nie widzi żadnej kolizji w działaniach produkcyjno - handlowych przeciwstawionych firm ponieważ sam działa w wąskiej, specjalistycznej dziedzinie. Podkreślił, że od 16 lat produkuje wyroby należące do instalacji wodociągowych, gazowych i sanitarnych. Poinformował, że w dniu wejścia Polski do Unii Europejskiej w Polsce było chronionych także 10 innych znaków DOMEX, które były przeznaczone do oznaczania towarów w klasie 6, a ich ochrona nadal trwa. Ponadto uprawniony poinformował, że od dnia [...] lutego 1996 r., na jego rzecz zarejestrowano znak towarowy DOMEX o nr R- [...], przeznaczony do oznaczania towarów w klasie 6 i 11, który w szczególności w klasie 6 obejmował te same towary jak zakwestionowane przedmiotowym sprzeciwem. Ochrona znaku towarowego DOMEX o nr R- [...], wygasła z powodu nieprzedłużenia ochrony. Okoliczność ta nie była przeszkodą by następnie Urząd Patentowy zarejestrował znaki DOMEX o nr R- [...] oraz R [...] przeznaczone do oznaczania towarów w klasie 6, na rzecz zupełnie innego podmiotu. Uprawniony załączył fragment katalogu swoich produktów, przedstawiający także towary z klasy 6, celem wykazania, że uogólnienie oceny podobieństwa towarów objętych ochroną spornego znaku o nr R- [...] nie może prowadzić do skojarzenia z arkuszami blachy, a więc towarami chronionymi znakiem sprzeciwiającego. Ponadto uprawniony podniósł, że tak oznaczane towary skierowane są do zupełnie innego odbiorcy. W związku z powyższym uprawniony stwierdził, że przedmiotowy sprzeciw jest bezzasadny.

W dniu [...] kwietnia 2010 r. wnoszący sprzeciw uzupełnił swoje stanowisko. Podkreślił, że przedmiotowy sprzeciw dotyczy wyłącznie towarów sklasyfikowanych w klasie 6. Nie zgodził się z twierdzeniem uprawnionego, że blachy i taśmy stalowe są zupełnie różnymi towarami od metalowych rur, kształtek rurowych czy złączek, ponieważ blachy i taśmy są półproduktami, z którego wykonywane są różnego rodzaju produkty metalowe między innymi rury. Tego rodzaju zależność między towarami gotowymi półproduktami może być uznana za kolizyjne podobieństwo. Towary uprawnionego można uznać za elementy lub półfabrykaty towarów wnoszącego sprzeciw, w związku z czym przeciętny odbiorca może być wprowadzony w błąd co do pochodzenia towarów. Kształtki i złączki mogą powstać w wyniku odpowiedniego formowania czy kształtowania z arkusza blachy metalowej. Ponadto wyroby stalowe tj. blachy i rury sprzedawane są w tych samych punktach sprzedaży, istnieje zatem realne ryzyko skojarzenia znaków i ich konfuzji. Wnoszący sprzeciw stwierdził, że znak, na który się powołał posiada już określoną renomę i jest oznaczeniem wysoce rozpoznawalnym ze względu na najwyższą jakość i parametry techniczne towarów nim oznaczanych. Blachy DOMEX wyznaczają standardy techniczne na rynku blach wysoko wytrzymałościowych. Oznaczenie DOMEX jest reklamowane i promowane w Polsce za pośrednictwem bezpośredniego przedstawiciela między innymi na Targach Budownictwa Drogowego.

W piśmie z dnia [...] maja 2010 r. uprawniony podtrzymał swoje stanowisko. Podkreślił, że znak, na który powołał się sprzeciwiający, dotyczy wyłącznie blach i taśm stalowych, natomiast uprawniony chroni spornym znakiem metalowe rury, kształtki czy złączki, w zdecydowanej większości nie mające żadnego związku z blachą stalową. Określenie "metalowe" oznacza także rury miedziane, żeliwne, aluminiowe itp., natomiast stalowe rury to wyłącznie margines ogółu wyrobów z różnych metali. Blacha stalowa może wchodzić w skład wielu wyrobów. Uprawniony stwierdził także iż znak DOMEX od 17 lat stanowi nazwę jego firmy.

W związku z powyższym, uprawniony wniósł o oddalenie sprzeciwu.

W kolejnym piśmie, z dnia [...] kwietnia 2011 r. uprawniony podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oddalenia sprzeciwu. W szczegółowy sposób odniósł się do kwestii związanych z podstawą prawną sprzeciwu. Zdaniem uprawnionego sprzeciwiający niezasadnie powołał się na wspólnotowy znak towarowy CTM o nr [...] DOMEX, ponieważ sporne prawo ochronne zostało zgłoszone w dniu [...] kwietnia 2006 r. w której to dacie nie obowiązywała jeszcze nowela ustawy Prawo własności przemysłowej, z dnia [...] czerwca 2007 r. W dalszej części stanowiska ponownie przedstawił okoliczności, które jego zdaniem nie potwierdzają zarzutu podobieństwa spornego znaku do znaków towarowych DOMEX, przeciwstawionych przez sprzeciwiającego. Podkreślił, iż ocenił podobieństwo towarów z uwzględnieniem przyjętych kryteriów tejże oceny to jest: rodzaju towarów, ich przeznaczenia oraz warunków zbytu. W związku z powyższym uprawniony stwierdził, że na brak podobieństwa między ocenianymi towarami wpływa "kształt, zakres wymiarowy wynikający z przeznaczenia" towarów (akta, k. 104), różni odbiorcy, którzy poświęcają dużo uwagi przy wyborze tak oznaczanych towarów oraz okoliczność, iż towary te mają "różną postać rur, kształtek złączek wg R [...] od płaskich blach i taśm stalowych wg CTM [...] ". Ponadto tak oznaczane towary wprowadzane są, zdaniem uprawnionego, innymi kanałami sprzedaży: towary chronione CTM [...] są sprzedawane w hurtowniach wyrobów hutniczych, przez sprzedawców posiadających fachową wiedzę w tym zakresie, natomiast towary chronione spornym znakiem towarowym są dostępne w "hurtowniach wyrobów instalacyjnych, przeznaczonych dla łączenia w ciśnieniowych sieciach hydraulicznych - instalowane w nowych budynkach mieszkalnych i w obiektach przemysłowych". Uprawniony podniósł, że brak podobieństwa towarów nie może stanowić podstawy dla unieważnienia spornego prawa na znak towarowy DOMEX o nr R- [...]. Dodał, że sporny znak towarowy jest jego firmą i na podstawie przepisów kodeksu cywilnego należy do jego dóbr osobistych, chronionych odpowiednimi przepisami kodeksu cywilnego.

UP przeprowadził w dniu [...] maja 2011 r. rozprawę, w toku której strony raz jeszcze zaprezentowały swoje stanowiska. Organ wydając decyzję z dnia [...] maja 2011 r. stanął na stanowisku, iż w niniejszej sprawie nie występuje podobieństwo przeciwstawionych znaków towarowych, które skutkowałyby unieważnieniem prawa ochronnego udzielonego na sporny znak towarowy DOMEX nr R [...] na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.- z uwagi na brak podobieństwa oznaczanych w ten sposób towarów.

Urząd podkreślił, iż sporny znak towarowy R- [...] przeznaczony został do oznaczania następujących towarów zawartych w klasie 6: metalowe rury, kształtki rurowe, złączki rur, podczas, gdy przeciwstawiony znak towarowy o nr CTM [...] przeznaczony został do oznaczania następujących towarów z klasy 6: blach stalowych, blach stalowych walcowanych na gorąco, taśm stalowych, taśm stalowych walcowanych na gorąco (akta, k. 60).

Organ podkreślił, iż oceniając podobieństwo towarów należy uwzględnić wszystkie istotne czynniki charakteryzujące wzajemny stosunek tych towarów. Czynniki te, to w szczególności charakter towarów, ich przeznaczenie, sposób używania, krąg odbiorców oraz to, czy towary te konkurują ze sobą czy też się uzupełniają.

W przedmiotowej sprawie, bez wątpienia mamy do czynienia z towarami, które ze swej istoty wykonane są z metali nieszlachetnych nie obrobionych jak i obrobionych. UP wyraził pogląd, iż wielość rodzajów towarów należących do tej grupy potwierdza różnorodność towarów, nawet jeżeli uwzględni się okoliczność, iż klasyfikacja ma jedynie pomocniczy charakter. Dlatego nie można przyjąć wprost, że konkretne towary sklasyfikowane w klasie 6 są podobne względem siebie wyłącznie ze względu na rodzaj materiału i stopień jego przetworzenia. Takie rozumowanie wykluczyłoby możliwość udzielenia ochrony na znak towarowy służący do oznaczania towarów z metali nieszlachetnych charakterystycznych dla klasy 6, ale różniących się zasadniczo pod względem np. stopnia przetworzenia, przeznaczenia, sposobu wprowadzenia na rynek jak i kręgu odbiorców. Prowadziłoby to do nie uwzględnienia sytuacji podmiotów gospodarczych działających w tym segmencie rynku, na którym istnieje specjalizacja producentów oferujących konkretny rodzaj towarów metalowych.

Wnoszący sprzeciw podniósł, że podobieństwo w zakresie towarów polega na ich jednorodzajowości (vide- protokół rozprawy), w szczególności, że towary takie jak blachy i taśmy stalowe, chronione wcześniejszym znakiem towarowym stanowią półprodukt dla takich towarów jak rury, kształtki, złączki rurowe, chronione prawem spornym.

W ocenie Kolegium Orzekającego, zarzucanego podobieństwa między towarami objętymi ocenianymi znakami towarowymi nie można w szczególności oprzeć na prostej zależności: produkt końcowy, finalny jest podobny do półproduktu, z którego jest wykonany. Dla potrzeb sprawy Kolegium Orzekające przejęło, że półprodukt to "produkt przeznaczony do dalszej obróbki lub przeróbki" (za Słownikiem języka polskiego dostępnym na www.sjp.pwn), lub "produkt otrzymywany w którejś z faz produkcji znajdujący się w stanie przetwarzania i przeznaczony do dalszej obróbki. Przykładem półproduktu mogą być odlewy hutnicze do dalszej obróbki, płynne żeliwo czy ciasto chlebowe w czasie urabiania" (za www.wikipedia.pl). W związku z powyższym, można rozgraniczyć zakres ochrony objętych ochroną znaku wnoszącego sprzeciw do blach i taśm stalowych, wykorzystywanych do dalszej obróbki od towarów finalnych i do towarów wykonanych z tego samego rodzaju materiału - metalu, ale mających zdecydowanie odmiennych charakter i określanych jako rury, kształtki rurowe, złączki rur, które oznaczane są spornym prawem wyłącznym o nr R [...]. Ustalenie powyższe powoduje, że nie można przyjąć argumentacji dotyczącej stwierdzenia jednorodzajowości towarów objętych ochroną ocenianych znaków towarowych. Zdaniem organu, za nie uzasadnione zatem należy przyjąć twierdzenie sprzeciwiającego, że ochrona wcześniejszego znaku towarowego DOMEX o nr CTM [...], w zakresie blach i taśm stalowych, rozciąga się na towar wytworzony z ww. półproduktów i w związku z tym, towary takie jak rury, kształtki rurowe, złączki rur chronione spornym znakiem towarowy DOMEX o nr R- [...], są podobne - jednorodzajowe względem towarów znaku przeciwstawionego. Przyjęcie twierdzeń wnoszącego sprzeciw za słuszne, prowadziłoby do nieuzasadnionego rozszerzenia ochrony wynikającej z prawa do wspólnotowego znaku towarowego DOMEX, CTM o nr [...].

Reasumując, organ uznał, iż z wyżej przeprowadzonej analizy podobieństwa towarów oznaczanych ocenianymi znakami towarowymi wynika, że towarów objętych ochroną nie można uznać za podobne w sposób przewidziany przez ustawodawcę w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

Kolegium Orzekające uznało także, iż pomimo, iż znaki są do siebie podobne na wszystkich płaszczyznach podlegających ocenie, t.j.: fonetycznej, graficznej i znaczeniowej, jak również wizualnej, to zasada, zgodnie z którą pierwszeństwo ma ocena towarów, powoduje, że podobieństwo oznaczeń traci na znaczeniu. Podobieństwo oznaczeń nie było zresztą kwestionowane przez strony postępowania.

Zdaniem organu, brak podobieństwa towarów oznaczanych przeciwstawionymi znakami towarowymi w pełni eliminuje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd. Powyższe znaki towarowe nie będą i nie są postrzegane przez odbiorców jako pochodzące z jednego źródła lub od podmiotów gospodarczych powiązanych ze sobą tym bardziej, że znaki te przeznaczone są do oznaczania różnych towarów o szczególnym i specjalistycznym przeznaczeniu, które nabywane są, co do zasady, przy udziale profesjonalnego pośrednika jakim jest np.: pracownik - sprzedawca w sklepie lub dziale z artykułami hydraulicznymi lub hutniczymi. Należy zwrócić także uwagę, iż odbiorcą takich towarów są osoby uważne, dobrze zorientowane lub też korzystające z pomocy sprzedawcy.

Bez znaczenia dla oceny podobieństwa w świetle art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. pozostaje stwierdzenie wnoszącego sprzeciw o renomowanym charakterze znaku DOMEX (akta, k. 37), ponieważ sprzeciwiający nie podniósł zarzutu naruszenia odpowiedniego przepisu p.w.p. ani też nie przedstawił żadnych dowodów na jego poparcie.

Kolegium Orzekające przyjęło, iż wnoszącym sprzeciw w niniejszej sprawie jest S. T. AB z siedzibą w [...], Szwecja i jest to zgodne z brzmieniem art. 246 i 247 p.w.p. jak również z ustalonym już orzecznictwem w tym zakresie. Z treści powołanych wyżej przepisów, w szczególności art. 246 i art. 247 oraz 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p. wynika, że w postępowaniu spornym Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny, zatem ustawodawca nie nałożył na wnioskodawcę w postępowaniu spornym, o którym stanowi art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p., "obowiązku posiadania interesu prawnego dla popierania sprzeciwu w tym postępowaniu" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja

2010 r., sygn., akt II GSK 608/09). Także w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1970/09 wskazano: że "aby pismo podmiotu żądającego unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego osoby uprawnionej spełniało wymagania sprzeciwu z art. 246 p.w.p. powinno zawierać motywację tego żądania, a sprzeciw i ta motywacja powinny zostać wniesione w terminie 6 miesięcy od dnia publikacji w WUP informacji o udzieleniu prawa ochronnego (prawa z rejestracji), gdyż jedynie przy spełnieniu tych warunków sprzeciw może zostać wniesiony przez każdego, a nie jedynie przez osobę, która wykaże się interesem prawnym w żądaniu unieważnienia prawa uprawnionego z rejestracji". Zatem okoliczność przeniesienia na inny podmiot tytułu do znaku towarowego, na który powołał się sprzeciwiający pozostaje w świetle powyższego bez znaczenia dla prawidłowego rozpatrzenia przedmiotowego sprzeciwu.

Przedmiotowy sprzeciw wymaga, zdaniem Kolegium Orzekającego, rozpatrzenia kwestii prawidłowości udzielenia prawa wyłącznego na znak sporny w szerszej perspektywie, a mianowicie w odniesieniu do faktu rejestracji znaku towarowego DOMEX na rzecz uprawnionego z pierwszeństwem od [...] lutego 1996 r. Dotyczy to słowno-graficznego znaku towarowego DOMEX o nr R- [...], zarejestrowanego w dniu [...] października 2000 r. z pierwszeństwem od dnia [...] lutego 1996 r., dla towarów klasach 6 i 11 (w klasie 6 służąc do oznaczania: rur metalowych, kształtek rurowych, złączek rur). W warstwie słownej znak ten jest identyczny jak znak sporny o nr R- [...]. Prawo z rejestracji znaku o nr R- [...] wygasło w dniu [...] lutego 2006 r. stąd zgłoszony przez ten sam podmiot w dniu [...] kwietnia 2006 r. sporny znak o nr R- [...] został zarejestrowany. Zgłoszenie bowiem spornego znaku o nr R- [...] nastąpiło w okresie karencji, a więc w czasie gdy ochrona znaku wcześniejszego o nr R- [...] ustała, a od dnia wygaśnięcia prawa z rejestracji tego znaku do dnia zgłoszenia znaku podobnego - w przedmiotowej sprawie spornego, nie upłynął okres dwóch lat. Karencja rozumiana jest jako okres wyczekiwania mający na celu wyeliminowanie możliwości rzeczywistego skojarzenia - pomylenia przez odbiorców znaku towarowego z innym, jeszcze niedawno chronionym. Możliwość udzielenia ochrony na znak towarowy w okresie karencji jest uregulowana w art. 132 ust. 1 pkt 3 Prawa własności przemysłowej. Z treści ww. przepisów wynika, że brak jest jakichkolwiek ograniczeń w zgłaszaniu tego samego znaku przez wcześniej uprawnionego, a udzielenie prawa wyłącznego w warunkach karencji na rzecz tego samego podmiotu można uznać za kontynuację prawa już wcześniej istniejącego. Tego rodzaju sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, a Kolegium Orzekające uznało za zasadne uwzględnić tę okoliczność w ustaleniu stanu faktycznego i prawnego w przedmiotowej sprawie.

Na zakończenie, Kolegium Orzekające postanowiło odnieść się do stanowiska uprawnionego w zakresie braku podstaw dla powołania się przez wnoszącego sprzeciw, na uprawnienia z tytułu wspólnotowej rejestracji znaku towarowego CTM. Zdaniem uprawnionego w dacie zgłoszenia spornego znaku o nr R- [...] (w dniu [...] kwietnia 2006 r.) nie obowiązywał przepis art. 132 ust. 6 p.w.p. pozwalający na zastosowanie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., a tym samym powołanie się na podobieństwo do wspólnotowego znaku towarowego nie znajduje podstawy w prawie. W ocenie Kolegium Orzekającego, wnoszący sprzeciw mógł powołać się na ważne uprawnienia z tytułu prawa do wspólnotowego znaku towarowego CTM na podstawie przepisów Rozporządzenia Rady (WE) nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz. U. UE L z 14 stycznia 1994 r.), a w szczególności art. 159a, regulującego kwestie związane z rozszerzeniem Wspólnoty. I tak, od dnia 1 maja 2004 r. - daty przystąpienia Polski jako nowego Państwa Członkowskiego, wspólnotowy znak towarowy zarejestrowany lub zgłoszony zgodnie z rozporządzeniem przed dniem przystąpienia ulega rozszerzeniu na jej terytorium, tak aby wywierał taki sam skutek w całej Wspólnocie, (ust. 1). Zatem powołanie się na wspólnotowy znak towarowy w niniejszym postępowaniu przez wnoszącego sprzeciw jest uzasadnione prawnie.

S. T. AB z siedzibą w [...] w Szwecji wniósł od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając:

I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. art. 7 k.p.a. (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) w związku z art. 256 p.w.p. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji poczynienie błędnych ustaleń faktycznych,

2. art. 77 k.p.a. poprzez brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego,

3. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe i niewyczerpujące uzasadnienie wydanej decyzji;

II. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., a w konsekwencji uznanie braku podobieństwa towarów w klasie 6 chronionych znakami towarowymi R- [...] "DOMEX" i CTM [...] "DOMEX", oraz stwierdzenie braku ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd.

Na podstawie powyższych zarzutów wniósł o uchylenie w całości decyzji Urzędu Patentowego RP Departamentu Orzecznictwa nr Sp. [...] z dnia [...] maja 2011 r. o oddaleniu sprzeciwu wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy R- [...] "DOMEX".

Skarżący podniósł w szczególności, iż Urząd Patentowy pominął mające znaczenie dla sprawy informacje w przedmiocie zastosowania blach i taśm produkowanych przez skarżącego, będących półproduktami, z których wykonywane są różnego rodzaju produkty metalowe - m.in. rury. W jego przekonaniu, tego rodzaju zależność pomiędzy towarami gotowymi i półproduktami może być uznana za kolizyjne podobieństwo. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie m.in. w decyzji KO z dnia 24 kwietnia 1978 r., Odw. 1031/78, za R. Skubisz: Prawo znaków towarowych Komentarz, Warszawa 1997, s. 86 "..nie eliminuje innych bardziej istotnych czynników przemawiających za uznaniem, że towary produkowane przez obydwa przedsiębiorstwa są towarami tego samego rodzaju. Towary bowiem produkowane przez Zakłady można uznać za elementy lub półfabrykaty towarów produkowanych przez firmę włoską, w związku z czym przeciętny odbiorca może być wprowadzony w błąd co do pochodzenia towaru...".

Nadto skarżący podniósł, iż Urząd Patentowy nie rozważył, iż kształtki rurowe i złączki rur (chronione znakiem towarowym R- [...] "DOMEX") mogą powstawać w wyniku odpowiedniego formowania czy kształtowania z arkusza blachy metalowej.

W jego ocenie ponadto, Urząd Patentowy nie rozważył wszechstronnie możliwości wprowadzenia nabywców towarów opatrzonych obydwoma znakami towarowymi "DOMEX" w błąd. Mianowicie Urząd Patentowy nie uwzględnił, że wyroby stalowe (w tym blachy i rury) niejednokrotnie są sprzedawane w tych samych punktach sprzedaży: hurtowniach z artykułami hutniczymi i stalowymi, sklepach z artykułami stalowymi itp. Ich nabywcy mogą zatem w jednym miejscu spotkać blachy "DOMEX" wnoszącego sprzeciw oraz rury "DOMEX" uprawnionego. Istnieje zatem realne ryzyko skojarzenia znaków i ich konfuzji.

Fakt, iż towary chronione w klasie 6 mają charakter specjalistyczny i mogą być nabywane przez profesjonalistów nie eliminuje możliwości wprowadzenia w błąd. Także profesjonaliści mogą błędnie sądzić, że towary oznaczone znakiem R- [...] "DOMEX", pochodzą z przedsiębiorstwa wnoszącego sprzeciw lub przynajmniej z jego blach "DOMEX", ze względu na podobieństwo tego znaku do znanego im znaku towarowego "DOMEX", względnie pomyłki nabywców będą polegały na błędnym przeświadczeniu o łączących obydwie firmy związkach i ich rzekomej współpracy (np. że firma DOMEX Sp. z o.o. z D. jest bezpośrednim przedstawicielem szwedzkiej spółki S. T. AB w Polsce i sprzedaje jej produkty oznaczone znakiem "DOMEX"). Zwrócił także uwagę, iż Urząd Patentowy w ogóle nie uwzględnił możliwości pośredniego wprowadzenia nabywców w błąd.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, pozostając przy dotychczasowym stanowisku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.

Dokonując oceny skargi pod kątem powyższych unormowań, Sąd doszedł do przekonania, iż jest ona zasadna. Decyzja została bowiem wydana z istotnym naruszeniem przepisów procedury administracyjnej – art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. mającym w sprawie zastosowanie z mocy art. 256 ust. 1 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 246 ustawy Prawo własności przemysłowej każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu prawa ochronnego w ciągu sześciu miesięcy od opublikowania w Wiadomościach Urzędu Patentowego informacji o udzieleniu prawa. W świetle ww. przepisu sprzeciw jest powszechnym środkiem prawnym służącym każdej osobie, która nie musi wykazywać interesu prawnego we wszczęciu tego postępowania.

Natomiast w świetle art. 247 ust. 2 p.w.p. w sytuacji, w której uprawniony w odpowiedzi na zawiadomienie Urzędu podniesie zarzut, że sprzeciw jest bezzasadny, sprawa zostaje przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym. W myśl art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p., sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy na skutek sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny, rozpatruje się w trybie postępowania spornego.

Zgodnie z art. 255 ust. 4 p.w.p. Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę.

Art. 246 ust. 2 p.w.p. stanowi, iż podstawę sprzeciwu stanowią okoliczności, które uzasadniają unieważnienie prawa ochronnego, zaś zgodnie z art. 164 p.w.p. okolicznościami tymi jest niespełnienie ustawowych przesłanek wymaganych do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy.

W realiach niniejszej sprawy przedmiotem kontroli i zasadniczą kwestią podlegającą rozstrzygnięciu był zarzut skarżącego, iż sporny znak towarowy DOMEX został zarejestrowany wbrew warunkom wymaganym do uzyskania ochrony określonym w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.- z uwagi na kolizyjne podobieństwo opatrywanych porównywanymi znakami towarów.

Zgodnie z art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.

Powołany przepis ma zatem zastosowanie wówczas, gdy kumulatywnie spełnione zostaną trzy następujące przesłanki: po pierwsze podobieństwa lub identyczności towarów, do oznaczania których przeznaczone są dane znaki towarowe, po drugie podobieństwa lub identyczności oznaczeń oraz po trzecie - istnienia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia oznaczonych danymi znakami towarów. Niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów oznaczanych tymi znakami jest konsekwencją zaistniałego podobieństwa znaków i towarów. Tak więc w braku jednej z przesłanek, nie może występować prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd. Należy zauważyć, iż Urząd patentowy w sposób niedostateczny wyjaśnił kwestię wzajemnego stosunku towarów oznaczonych identycznym znakiem DOMEX. Należało wziąć pod uwagę ich naturę, przeznaczenie, sposób używania, konkurencyjność względnie komplementarność, wreszcie – obszary i sposoby ich dystrybucji. Brak jakiejkolwiek analizy w podanych płaszczyznach powoduje, że decyzja nosi cechy arbitralności. Nadto istotne jest to, że powyższe kwestie były podnoszone w toku postępowania przez wnoszącego sprzeciw, jednak Urząd Patentowy nie odniósł się do nich w sposób wystarczający. Rozumowanie UP sprowadziło się do stwierdzenia, iż – skoro porównywane towary są lub mogą pozostawać względem siebie w takim stosunku, jak półprodukt do produktu gotowego, to brak jest między nimi podobieństwa. Organ wskazał jako ilustrację do prezentowanego przez siebie poglądu przykłady półproduktów całkowicie niepodobnych do produktów finalnych (płynne żeliwo, odlewy hutnicze, ciasto chlebowe w czasie urabiania), pomijając takie sytuacje, w których półprodukt jest do produktu ostatecznego podobny, a niekiedy może być względem niego komplementarny.

Decydujące przy ocenie podobieństwa towarów jest oznaczenie odbiorcy, jak również sposobu ich dystrybucji.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie, wbrew swoim obowiązkom, organ całkowicie pominął istotne w sprawie okoliczności, t.j. – kanały dystrybucyjne, jakimi rozprowadzone być mogą być porównywane towary, a także krąg ich odbiorców, co do którego przyjęto, iż należą do niego wyłącznie profesjonaliści, co zdaniem Sądu budzi uzasadnione wątpliwości.

Należy w tym miejscu zauważyć, iż w podobnym stanie faktycznym i prawnym orzekał Sąd Pierwszej Instancji (piąta Izba), który w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 marca 2007 r. w sprawie T-364/05 wyraził następujące poglądy.

Po pierwsze - uznał, iż właściwy krąg odbiorców materiałów budowlanych składa się zarówno z wyspecjalizowanych odbiorców, czyli profesjonalistów z sektora budowlanego i remontowych, a także z ogółu odbiorców, obejmujących przeciętnych konsumentów, którzy mogą nabywać przedmiotowe towary do majsterkowania.

Sąd ten uznał za szczególnie istotną kwestię rozprowadzania porównywanych towarów przy pomocy tych samych kanałów dystrybucyjnych, wskazując, iż pozytywne ustalenie w tym przedmiocie może znacząco rzutować na ocenę podobieństwa towarów, zwiększając ryzyko omyłki.

Sąd w niniejszej sprawie podziela poglądy prawne wyrażone przez Sąd Pierwszej Instancji w przywołanym wyroku. Oczywiście należy zauważyć różnice w stanie faktycznym dotyczące m.in. zakresu towarów oznaczanych spornymi znakami. Problematyka prawna jest jednak na tyle zbieżna, że nie sposób jej nie dostrzec i nie odnieść poglądów w nim zawartych do stanu faktycznego sprawy niniejszej.

Prawidłowo organ rozpoczął badanie od porównania towarów do oznaczenia, których zostały przeznaczone przeciwstawione znaki towarowe.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przy ocenie podobieństwa towarów i usług należy mieć na uwadze wszystkie istotne czynniki, które charakteryzują wzajemny stosunek tych towarów i usług. Czynniki te obejmują między innymi charakter towarów, ich przeznaczenie, sposób użytkowania, jak również to czy konkurują ze sobą, czy też wzajemnie się uzupełniają (tak m.in. wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 23 października 2002 r. w sprawie T-388/00 Institut für Lernsysteme v. OHIM, Rec. Str. II 4301, pkt 51).

Podobnie w decyzji OHIM z 28 sierpnia 2008 r. Nr B 848442 (ws. Kawasaki, wyrok ETS C-39/97 Canon Kabushiki Kaisha v Metro Goldwyn Mayer) wskazano, że co do jednorodzajowości towarów, to organ przy badaniu tego aspektu powinien wziąć pod uwagę naturę produktów, przeznaczenie, sposób używania, konkurencyjność towarów wobec siebie, komplementarność towarów oraz obszar ich dystrybucji.

Zarówno doktryna jak i orzecznictwo są zgodne, iż samo zaklasyfikowanie towarów do różnych lub tych samych klas klasyfikacji nicejskiej nie przesądza o ich jednorodzajowości, czy też jej braku. Klasyfikacja nicejska stanowić może jedynie pomocniczy środek dla oceny jednorodzajowości przeciwstawionych towarów, jednak ocena ta musi być dokonywana w każdej sprawie indywidualnie. Bierze się przy tym pod uwagę wszystkie te towary i usługi, dla których zostało udzielone prawo ochronne, a nie tylko te dla których w danym momencie znak jest wykorzystywany. Uprawniony może bowiem w każdej chwili zacząć używać znaku towarowego także w odniesieniu do innych towarów i usług, dla których ten znak został zgłoszony.

W ocenie Sądu, organ nie dokonał właściwej analizy towarów oznaczonych przeciwstawionymi sobie znakami. Nie dokonał zatem wnikliwej indywidualizacji tych towarów. Przede wszystkim automatyzm – i wada w rozumowaniu organu - polega na przyjętym jako podstawa rozstrzygnięcia wnioskowaniu, iż - skoro z faktu, że jedne towary (skarżącego) są, lub mogą być, półproduktem dla drugich towarów (uprawnionego), to brak jest podstaw do przyjęcia na tej podstawie poglądu o ich jednorodzajowości lub podobieństwie. Tymczasem powyższy pogląd (nota bene – kwestionowany przez skarżącego) może stanowić jedynie punkt wyjściowy dla dalszych rozważań, których w sprawie zabrakło. Należy zauważyć, że zarówno kwestia kręgu odbiorców, jak i kanałów dystrybucyjnych była w toku postępowania słusznie wskazywana przez skarżącego jako niezbędna do zbadania celem prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.

Zaskarżona decyzja narusza zatem w sposób istotny wymogi stawiane przez przepisy art. 7, 77 oraz 107 § 3 k.p.a.

Przy ponownym rozstrzygnięciu sprawy organ obowiązany będzie poddać analizie powyżej wskazane okoliczności uznane przez Sąd za relewantne w niniejszej sprawie.

Z uwagi na powyższe, w myśl art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.