Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2087/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 26a ust 9a w związku z art. 48a ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2011 nr 127 poz 721
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędziowie NSA Stanisław Gronowski Joanna Sieńczyło-Chlabicz Protokolant Tomasz Haintze po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] Spółki z o.o. w P. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 5 września 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 1183/12 w sprawie ze skargi [...] Spółki z o.o. w P. M. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] Spółki z o.o. w P. M. na rzecz Ministra Pracy i Polityki Społecznej 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 5 września 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1183/12, oddalił skargę T. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z [...] kwietnia 2012 r. nr [...] odmawiającą wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za sierpień i wrzesień 2010 r.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

T. Spółka z o.o. w P. złożyła wnioski o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za sierpień i wrzesień 2010 r.

Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych decyzją z [...] listopada 2011 r. odmówił wypłaty dofinansowania uznając, że pomoc w formie dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych nie może zostać udzielona skarżącej ze względu na jej trudną sytuację ekonomiczną. Organ podniósł, że ze sprawozdań finansowych spółki za lata 2007, 2008, 2009 wynika, iż zarejestrowany kapitał spółki składał się wyłącznie z kapitału zakładowego i wynosił 100.000,00 zł, natomiast straty spółki z lat ubiegłych na koniec 2009 r. wynosiły 656.769,49 zł, zaś strata za 2009 r. – 722,221,29 zł. W związku z powyższym organ pierwszej instancji stwierdził, że spółka utraciła 1419 % wartości kapitału zarejestrowanego, w tym, w ostatnim 2009 roku, za który jest przekazane pełne sprawozdanie finansowe, spółka utraciła 722 % wartości kapitału. Organ wskazał także, że prognoza sprawozdania finansowego za 2010 r. nie może zostać przez organ uwzględniona, gdyż odnosi się do wydarzeń przyszłych i niepewnych, nie zawiera podpisu osoby sporządzającej a tym samym nie może mieć decydującego wpływu na ocenę sytuacji strony w chwili składania wniosku za miesiące sierpień i wrzesień 2010 r.

Ponadto zauważył, że zgodnie z art. 11 ust. 2 Prawa upadłościowego i naprawczego dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Prezes Zarządu PFRON odniósł się także do argumentów strony zawartych w piśmie z 28 lutego 2011 r. zauważając, że kapitały własne i zysk, które są umieszczane w bilansie po stronie pasywów, nie wpłynęły na korzyść strony w dokonywaniu oceny spełnienia przez Spółkę przesłanki określonej w art. 1 ust. 7 lit. c) rozporządzenia Komisji nr 800/2008, gdyż kapitał własny Spółki za 2009 r. został określony w bilansie na kwotę: 1.318.990,73 zł, a zysk został wykazany w wysokości: 722.221,29 zł. Ponadto organ pierwszej instancji podkreślił, że ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że wartość aktywów na dzień 31 grudnia 2009 r. wynosiła 1.585.366,39 zł, natomiast zobowiązań 2.904.357,17 zł. Organ pierwszej instancji podniósł, że strona nie przedstawiła żądanych dokumentów finansowych, sporządzonych zgodnie z przepisami o rachunkowości, obrazujących rzeczywistą sytuację ekonomiczną strony w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku Wn-D odpowiednio za sierpień i wrzesień 2010 r. W związku z tym organ oparł swoją analizę jedynie na weryfikowalnych dokumentach, które strona złożyła na wcześniejszym etapie postępowania.

Odnosząc się do argumentów strony dotyczących podwyższonego kapitału zakładowego do 1,5 mln zł, organ wyjaśnił, ze podwyższenie kapitału zakładowego zostało zgłoszone do Sądu dopiero [...] października 2010 r. i zarejestrowane, jak wynika z odpisu pełnego z rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, [...] października 2010 r. Wobec powyższego (ze względu na to, iż zgodnie z art. 262 § 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych podwyższenie kapitału zakładowego następuje z chwilą wpisania do rejestru) należy uznać, że w dniu złożenia wniosków Wn-D odpowiednio za sierpień i wrzesień 2010 r. zarejestrowany kapitał spółki wynosił nadal 100.000,00 zł i został w całości utracony, w tym 25 % utracono w ciągu ostatniego (przed złożeniem wniosków za sierpień i wrzesień 2010 r.) zakończonego roku obrotowego (2009).

Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji Prezesa Zarządu PFRON.

Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z [...] kwietnia 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ podkreślił, że rozpatrując sprawę badał sytuację ekonomiczną strony na dzień złożenia przez nią wniosków o udzielenie pomocy, co wynika z art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Ponadto pomoc, o której mowa w art. 26a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm. – dalej: ustawa o rehabilitacji) jest ściśle związana z zatrudnieniem pracownika w określonym miesiącu. W związku z tym prawo do pomocy w postaci dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych jest nabywane z ostatnim dniem okresu sprawozdawczego, a pomoc ta jest udzielana, jeżeli do tej daty jest możliwe ustalenie, czy zostały spełnione warunki do wystąpienia o wypłatę tej pomocy. Poprawa sytuacji ekonomicznej strony po dniu złożenia wniosku Wn-D nie ma wpływu na rozstrzygnięcie.

Organ odwoławczy podniósł, że skarżąca była wzywana do nadesłania dokumentów finansowych sporządzonych zgodnie z przepisami o rachunkowości, obrazujących rzeczywistą sytuację ekonomiczną w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosków Wn-D odpowiednio za sierpień i wrzesień 2010 r., w tym kopii bilansu oraz rachunku zysków i strat za okres od września 2009 r. do września 2010 r. oraz kopii rachunku przepływów pieniężnych za ten okres. W odpowiedzi strona nadesłała rachunki wyników za okres od października 2009 r. do września 2010 r. oraz za okres od września 2009 r. do sierpnia 2010 r., z których wynika, że skarżąca w tych okresach poniosła stratę w wysokości 899.177,47 zł. Oraz w wysokości 719.553,28 zł. Ponadto skarżąca przedstawiła rachunki przepływów pieniężnych w wymienionych okresach. Natomiast nie złożyła żądanych przez organ odwoławczy dokumentów w postaci bilansu za te okresy, według zapisów księgowych. Organ podkreślił, że strona ze względu na brak współdziałania uniemożliwiła pełną ocenę jej sytuacji ekonomicznej, co przemawia na jej niekorzyść. Minister Pracy i Polityki Społecznej zauważył także, że prognozowane wyniki finansowe nie mogą być uwzględnione przy rozpoznawaniu wniosku, ponieważ stanowią jedynie prognozę sporządzoną w oparciu o przewidywane, niepewne dane, a nie według stanu rzeczywistego.

Zdaniem organu odwoławczego, przedsiębiorca nie może uzależniać poprawy swojej sytuacji ekonomicznej jedynie od uzyskania pomocy publicznej w postaci dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, która to pomoc nie jest przeznaczona na zwiększenie dochodów pracodawcy. W związku z tym nie miały znaczenia w sprawie argumenty strony, że zawarcie i realizacja kontraktu z C. (do którego ostatecznie nie doszło) zwiększyłoby istotnie jej przychody.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 5 września 2012 r. oddalił skargę T. sp. z o.o. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej.

W uzasadnieniu wyroku Sąd w pierwszej kolejności przypomniał, że pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą i znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej. Przepis art. 48 a ust. 2 ustawy o rehabilitacji wyraźnie wskazuje, że dofinansowanie dla pracodawców do wynagrodzeń zatrudnionych przez nich osób niepełnosprawnych jest pomocą na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008, w związku z tym dofinansowanie to winno być zgodne z jego postanowieniami. Rozporządzenie nr 800/2008 nie zawiera definicji przedsiębiorstwa w trudnej sytuacji ekonomicznej, określa natomiast kryteria uznania przedsiębiorstwa za przedsiębiorstwo zagrożone, stanowiąc (w art. 1 ust. 6 lit. c), że rozporządzenie nie ma zastosowania do pomocy dla zagrożonych przedsiębiorstw, co oznacza, że pomoc dla zagrożonych przedsiębiorstw jest pomocą publiczną niezgodną ze wspólnym rynkiem i nie może być udzielona. Skarżąca jest średnim przedsiębiorstwem do którego znajduje zastosowanie uproszczona definicja przedsiębiorstwa zagrożonego określona w rozporządzeniu nr 800/2008.

Sąd uznał, że nie doszło do naruszenia art. 26a ust. 9a w związku z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji w związku z § 2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz. U. Nr 53, poz. 312 – dalej: rozporządzenie z dnia 29 marca 2010 r.), ponieważ organ wzywał stronę skarżącą do przedstawienia dokumentów finansowych obrazujących rzeczywistą sytuację ekonomiczną strony w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosków Wn-D, natomiast skarżąca nie przesłała żądanych przez organ dokumentów finansowych w postaci bilansu według zapisów księgowych. WSA uznał więc, że strona nie współpracowała należycie z organami orzekającymi w sprawie celem wyjaśnienia okoliczności faktycznych niniejszej sprawy. Dlatego też, za bezzasadny uznano zarzut strony skarżącej, że organy rozpoznały złożony wniosek na podstawie nieaktualnych danych bilansowych na dzień 31 grudnia 2009 r.

Sąd pierwszej instancji uznał za prawidłowe ustalenia organu, że skarżąca była przedsiębiorstwem zagrożonym oraz że podwyższenie kapitału zakładowego spółki do 1,5 mln zł w dniu [...] października 2010 r. nie skutkowało taką zmianą sytuacji ekonomicznej spółki, która pozwalałby na uznanie, iż przestała być przedsiębiorstwem zagrożonym.

W konkluzji Sąd pierwszej instancji uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, oraz przepisów i zasad ogólnych postępowania administracyjnego.

T. Sp. z o. o. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:

- przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy – art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a):

1) przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak jednoznacznego wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, czy zdaniem Sądu, sytuacja ekonomiczna Spółki powinna być oceniana tylko na dzień złożenia wniosku, czy powinno uwzględnić się także istotne okoliczności, które wystąpiły po tej dacie, a przed wydaniem decyzji;

2) przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do istotnych zarzutów i argumentów podniesionych w skardze, dotyczących okresu rzekomej utraty kapitału oraz zrównania pojęcia utraty kapitału z poniesieniem straty w wysokości odnoszącej się do wielkości kapitału;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy administracji powołanego wyżej przepisu postępowania i wynikającej z niej zasady zaufania przez nieuwzględnienie okoliczności, iż na pogorszenie sytuacji ekonomicznej skarżącej wpływ miały działania PFRON;

- naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.):

4) art. 26a ust 9a w związku z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji poprzez błędną wykładnię powołanych przepisów, a w konsekwencji odmowę wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w wyniku uznania, że skarżąca według kryteriów przepisów wspólnotowych znajdowała się w trudnej sytuacji ekonomicznej z powodu utraty kapitału na moment złożenia wniosku, choć już wtedy znajdowała się w zaawansowanym stanie procesu podwyższenia kapitału zakładowego i proces ten skutecznie ukończyła jeszcze przed wydaniem decyzji odmawiającej wypłaty, co wyłącza zagrożenie marnotrawstwa pomocy publicznej;

5) art. 26a ust. 9a w związku z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji poprzez błędną wykładnię powołanych przepisów i uznanie, że ocena sytuacji ekonomicznej skarżącej powinna nastąpić jedynie na dzień złożenia wniosku, choćby po tej dacie, a przed wydaniem rozstrzygnięcia, zaszły istotne okoliczności, które sytuację tę diametralnie zmieniły;

6) art. 26a ust. 9a w związku z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji poprzez błędną wykładnię powołanych przepisów, a w konsekwencji odmowę wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w wyniku uznania, że skarżąca znajdowała się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów przepisów wspólnotowych w wyniku nieuprawnionego zrównania pojęcia "utraty kapitału", którym posługują się regulacje wspólnotowe z poniesieniem straty przekraczającej wysokość kapitału, choć samo poniesienie straty nie wpływa na wysokość kapitału i nie oznacza wcale jego utraty;

7) art. 26a ust. 9a w związku z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji poprzez błędną wykładnię powołanych przepisów, a w konsekwencji odmowę wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w wyniku uznania, że skarżąca znajdowała się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów przepisów wspólnotowych w wyniku przyjęcia, że skarżąca utraciła ponad jedną czwartą kapitału w okresie poprzedzających 12 miesięcy, choć ewentualna utrata nastąpiła już znacznie wcześniej, a kapitał nie został odtworzony;

8) art. 26a ust. 9a w zw. z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji w związku z § 2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia z dnia 29 marca 2010 r. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że odmowa wypłaty dofinansowania może nastąpić bez wykazania przez organy administracji wystąpienia przesłanki trudnej sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy, a jedynie w oparciu o ustalenie, iż to sam wnioskodawca nie udowodnił, że w takiej sytuacji się nie znajdował, choć wypełnił on wszystkie ciążące na nim obowiązki w tym zakresie, a więc przekazał informacje dotyczące sytuacji ekonomicznej na formularzu informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc inną niż pomoc w rolnictwie lub rybołówstwie, pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, którego wzór określa załącznik nr 1 do rozporządzenia, oraz sprawozdania finansowe za 3 ostatnie lata;

9) art. 26a ust. 9a w związku z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji poprzez błędną wykładnię powołanych przepisów, a w konsekwencji odmowę wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w wyniku uznania, że skarżąca znajdowała się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów przepisów wspólnotowych w konsekwencji przyjęcia, że skarżąca wypełniała przesłanki upadłościowe na dzień 31 grudnia 2009 r., choć wnioski o dofinansowanie dotyczą sierpnia i września 2010 r., zostały złożone odpowiednio: 3 września i 6 października 2010 r., a rozstrzygnięte dopiero 10 listopada 2011 r., a więc po ponad roku, w ciągu którego skarżąca opracowała i wdrożyła program naprawczy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Istota problemu występującego w sprawie dotyczy kwestii, jaki stan jest miarodajny dla oceny spełnienia przez przedsiębiorcę ustawowych wymagań dla ubiegania się o dofinansowanie do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych, a mianowicie, czy jest to data złożenia wniosku jak przyjął Sąd pierwszej instancji, czy też stan z daty podjęcia decyzji przez organ administracji publicznej jak utrzymuje skarżąca.

W myśl art. 26a ust.1 ustawy o rehabilitacji, w zakresie istotnym dla rozważanego problemu, pracodawcy przysługuje ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego. Zgodnie natomiast z art. 26c ust.1 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie składania wniosków o dofinansowanie, pracodawca składa Funduszowi miesięczne informacje o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych, z uwzględnieniem pracowników, u których stwierdzono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe lub epilepsję oraz pracowników niewidomych oraz wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dany miesiąc. Termin składania informacji oraz wniosku jak i wzory tych dokumentów zostały określone w przepisach rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 8, poz. 43 – dalej: rozporządzenie w sprawie miesięcznego dofinansowania), wydanych na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 26c ust. 6 ustawy o rehabilitacji. Stosownie do § 5 ust.1 rozporządzenia w sprawie miesięcznego dofinansowania pracodawca składa wniosek i informacje w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczą. Złożenie kompletnego i prawidłowo wypełnionego wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania obliguje Fundusz, na podstawie art. 26c ust.3 ustawy o rehabilitacji, do przekazania w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku na rachunek bankowy pracodawcy kwoty dofinansowania miesięcznego ustalonej na podstawie art. 26a i 26b oraz poinformowania pracodawcy o sposobie jej ustalenia, w przypadku gdy kwota ta różni się od kwoty wskazanej we wniosku. Uchybienie terminowi przekazania kwoty dofinansowania skutkuje naliczeniem odsetek w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowej (art. 26c ust. 3a ustawy o rehabilitacji).

Górną granicę kwoty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych określa art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji różnicując ją w zależności od tego czy obejmuje pracodawcę wykonującego działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (wykonującego działalność gospodarczą, do której mają zastosowanie reguły konkurencji określone w przepisach części trzeciej tytułu VI rozdziału 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską – art. 2 pkt 17 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej), czy też pracodawcę nie wykonującego działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów tej ustawy. Zróżnicowanie to ma swoje dalsze konsekwencje wynikające m.in. z art. 48a ust. 2 ustawy o rehabilitacji, zgodnie z którym środki Funduszu, przyznane pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą na podstawie art. 26, art. 26a, art. 26d i art. 32 ust. 1 pkt 2 stanowią pomoc na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia nr 800/2008. Rozporządzenie to nie ma zastosowania do pomocy dla zagrożonych przedsiębiorstw (art. 1 ust. 6 lit. c) rozporządzenia). Kryteria uznania przedsiębiorstwa za zagrożone określa art. 1 ust. 7 rozporządzenia.

W krajowym porządku prawnym ustawodawca wyłączył możliwość udzielenia lub wypłacenia pomocy ze środków Funduszu pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą, w rozumieniu przepisów ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących pomocy publicznej (art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji). Odesłanie w art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji do przepisów prawa Unii Europejskiej bez wskazania unijnego aktu prawnego może budzić pewnie wątpliwości interpretacyjne. W stanie prawnym wiążącym w dacie złożenia wniosków o dofinansowanie, zgodnie z wzorem wniosku o wypłatę miesięcznego wynagrodzenia, ustalonym rozporządzeniem w sprawie miesięcznego dofinansowania, elementem wniosku o wypłatę było oświadczenie, o treści: "nie jestem przedsiębiorcą znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielenia pomocy publicznej". W zawartych w tym rozporządzeniu objaśnieniach do formularza wniosku wskazano, że kryteria te są określone w punktach 9-11 Wytycznych Wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz. Urz. UE C nr 244 z 2004 r., s. 2, dalej: Wytyczne Wspólnotowe). Zmiana w tym zakresie rozporządzenia w sprawie miesięcznego dofinansowania nastąpiła z dniem 8 marca 2011 roku poprzez m.in. odesłanie w objaśnieniach do punktu 9 i 10 Wytycznych Wspólnotowych oraz do art. 1 ust. 7 rozporządzenia nr 800/2008.

Jest to o tyle istotne, że o ile punkt 10 Wytycznych Wspólnotowych zawiera takie same kryteria uznania przedsiębiorstwa za zagrożone jakie zostały przyjęte w art. 1 ust. 7 rozporządzenia nr 800/2008, to brak jest odpowiednika punktu 9 Wytycznych Wspólnotowych w rozporządzeniu nr 800/2008. Punkt 9 Wytycznych Wspólnotowych stanowi, że "nie istnieje definicja wspólnotowa «przedsiębiorstwa zagrożonego»". Jednakże dla celów niniejszych wytycznych, Komisja uważa przedsiębiorstwo za zagrożone, jeżeli ani przy pomocy środków własnych, ani środków, które mogłoby uzyskać od właścicieli/akcjonariuszy lub wierzycieli, nie jest ono w stanie powstrzymać strat, które bez zewnętrznej interwencji władz publicznych prawie na pewno doprowadzą to przedsiębiorstwo do zniknięcia z rynku w perspektywie krótko- lub średnioterminowej".

Do tego właśnie kryterium (punktu 9 Wytycznych Wspólnotowych) nawiązuje akt wykonawczy do ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej – rozporządzenie z dnia 29 marca 2010 r. Załącznik Nr 1 tego rozporządzenie zawiera wzór formularza informacji, przy czym jego część B dotyczy sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy, a punkt 6 obejmuje w istocie to, o czym stanowi punkt 9 Wytycznych Wspólnotowych.

W tej sprawie pozostaje poza sporem, że wnioskodawca jest przedsiębiorstwem, o którym mowa w art. 2 załącznika I do rozporządzenia nr 800/2008, a to oznacza, że kryterium oceny jego sytuacji ekonomicznej wyznacza art. 1 ust. 7 tego rozporządzenia.

Z przedstawionego mechanizmu prawnego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych wynika nadto, że realizacja uprawnienia pracodawcy następuje, co do zasady, przez wypłatę dofinansowania, a ściślej rzecz ujmując przekazania dofinansowania na rachunek pracodawcy. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że art. 48a ust. 3 ustawy o rehabilitacji dotyczy nie tylko pomocy polegającej na dofinansowania do wynagrodzenia, a z okoliczności, że mowa w nim jest o "udzieleniu lub wypłaceniu" pomocy nie można wyprowadzić wniosku, że przepis ten odwołuje się do momentu orzekania i wypłacenia pomocy, a nie dnia złożenia wniosku.

Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał za błędne stanowisko strony skarżącej, że z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji wynika, iż ocena sytuacji ekonomicznej przedsiębiorcy ubiegającego się o dofinansowanie do wynagrodzenia dla osób niepełnosprawnych dokonywana jest na dzień wydania decyzji. Z treści powołanego przepisu wywieść można jedynie, że zarówno w dacie przyznania pomocy publicznej jak i w dacie jej wypłacenia pracodawca nie może znajdować się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach Unii Europejskiej. Biorąc pod uwagę opisaną specyfikę realizacji uprawnień pracodawcy do dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych omawiany przepis nie może stanowić bezpośredniej wskazówki, obejmującej ustalenie daty, na którą dokonywana jest ocena kondycji ekonomicznej pracodawcy. Kwestię tę rozstrzyga wprost motyw 36 rozporządzenia nr 800/2008, w myśl którego za datę przyznania pomocy należy uznać dzień, w którym beneficjent nabył prawo przyjęcia pomocy zgodnie z obowiązującym krajowym systemem prawnym. Odnosząc powyższe do przepisów ustawy o rehabilitacji przyjąć należy, że pracodawca nabywa prawo do dofinansowania do wynagrodzeń dla osób niepełnosprawnych z dniem złożenia kompletnego i prawidłowo wypełnionego wniosku o dofinansowanie (art. 26c ust. 3 ustawy o rehabilitacji). W związku z tym należy przyjąć, że sytuacja ekonomiczna pracodawcy jest badana na datę złożenia wniosku, z tym jednak zastrzeżeniem, że obejmuje to datę złożenia poprawnie wypełnionego i kompletnego wniosku. Poprawa sytuacji ekonomicznej pracodawcy po tej dacie nie ma znaczenia dla oceny spełniania warunków uprawniających do otrzymania dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji słusznie zaakceptował stanowisko organów, że skarżąca nie spełniała warunków do przyznania pomocy w formie dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych w sierpniu i wrześniu 2010 r., gdyż nie wykazała, że nie była przedsiębiorstwem zagrożonym. Należy zauważyć, że dokonując weryfikacji wniosków skarżącej organ powziął wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji ekonomicznej skarżącej. W związku z tym prowadzone było postępowanie wyjaśniające, w toku którego skarżąca była wzywana do złożenia dodatkowych dokumentów obrazujących jej sytuację ekonomiczną. Złożenie przez skarżącą tylko niektórych spośród żądanych dokumentów uzasadniało dokonanie przez organ oceny tej sytuacji na podstawie dostępnych danych. Podkreślenia wymaga, że skarżąca w toku całego postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego nie przedłożyła żadnego dowodu, który mógłby podważyć przyjętą przez organy ocenę stanu przedsiębiorstwa jako zagrożonego. Dodać należy, że gdyby sytuacja ekonomiczna skarżącej była dobra, a w każdym razie gdyby nie była ona przedsiębiorstwem zagrożonym nie byłoby podstaw do wdrożenia programu naprawczego. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że dopiero po wprowadzeniu wspomnianego programu sytuacja ekonomiczna skarżącej uległa poprawie. Jednak z przyczyn podanych wcześniej okoliczność ta nie miała wpływu na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska skarżącej, że obowiązki podmiotu występującego o pomoc w formie dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych ogranicza się do złożenia kompletnego wniosku. W przypadku bowiem, gdy powstanie potrzeba zweryfikowania danych zamieszczonych we wniosku strona powinna współpracować z organem w celu wyjaśnienia powstałych wątpliwości. Zazwyczaj bowiem organ nie dysponuje odpowiednimi dokumentami pozwalającymi na ustalenie sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy, a przeprowadzenie pełnego postępowania w tym zakresie leży w interesie podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy. W rozpoznawanej sprawie wobec niezłożenia przez skarżącą danych żądanych przez organy prowadzące postępowanie uzasadnione było dokonanie oceny stanu zagrożenia przedsiębiorstwa na podstawie informacji, którymi te organy dysponowały.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał za chybione wszystkie zarzuty podniesione w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a.

Z kolei podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) w ogóle nie zostały przez skarżącą uzasadnione, jak również nie wykazano możliwego istotnego wpływu tych naruszeń na wynik sprawy. W związku z tym skarga kasacyjna w omawianym zakresie nie spełnia warunków określonych w art. 176 p.p.s.a. i nie poddaje się merytorycznej ocenie.

Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.