Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 309/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2008-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6249 Inne o symbolu podstawowym 624
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 5
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
article: art. 107 par. 3,  art. 77,  art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Asesor WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi M. J. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie, 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

M. J. wniósł skargę na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. (zwanej w skrócie "Komisją Rejonową") nr [...] z dnia [...], uchylające orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. (zwanej w skrócie "Komisją Terenową") nr [...] z dnia [...] i uznające m.in., iż skarżący jest trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej (kategoria zdrowia "N").

Zaskarżone orzeczenie zapadło w następującym stanie faktycznym:

Skarżący jako żołnierz zawodowy - sierżant sztabowy w związku z przebywaniem na zwolnieniach lekarskich powyżej 3 miesięcy, zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.) w celu ustalenia aktualnego stanu zdrowia i określenia jego zdolności do zawodowej służby wojskowej, w marcu 2006 r. został skierowany do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B.

W dniu [...]. Komisja Terenowa wydało orzeczenie nr [...], w którym rozpoznając u skarżącego chorobę niedokrwienna serca pod postacią dławicy piersiowej wysiłkowej, leczona angioplastyką wieńcową (PTCA LAD), powikłaną NZK (§ 36 pkt 6), uznała go za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej.

Ponadto Komisja Terenowa określiła inne choroby, współistniejące z ww. chorobą, określiła związek poszczególnych chorób lub ułomności z zawodową służbą wojskową oraz zaliczyła skarżącego do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia i trzeciej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową.

Orzeczeniem z dnia [...] (nr [...]) Komisja Rejonowa utrzymała w mocy rozstrzygnięcie z dnia [...]

Wskutek skargi M. J. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 9 stycznia 2007 r. (sygn. akt II SA/Bd 1054/06) uchylił orzeczenie Komisji Rejonowej.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że wskazanym w orzeczeniu komisji lekarskiej § 36 pkt 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2004, Nr 133, poz. 1422; ze zm.) w kolumnie 5 przewidziano kategorię zdolności do zawodowej służby wojskowe N/Z. Zgodnie z wykazem stwierdzenie choroby i ułomności dopuszcza zatem możliwość przyznania kategorii niezdolny lub zdolny do służby wojskowej. Zdaniem Sądu w tej sytuacji z naruszeniem art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.; zwanej "k.p.a.") Komisja Rejonowa w swoim orzeczeniu poprzestała na przytoczeniu faktów w jej przekonaniu uniemożliwiających skarżącemu dalsze pełnienie służby zawodowej, a nie wyjaśniła skarżącemu, dlaczego choroby i ułomności na które cierpi stoją na przeszkodzie do wydania orzeczenia o zdolności do dalszego pełnienia służby.

Sąd stwierdził również, że zachodzi sprzeczność pomiędzy dowodami znajdującymi się w aktach sprawy, a uzasadnieniem zaskarżonej decyzji. Komisja Terenowa rozstrzygała bowiem z uwzględnieniem wyniku badania kardiologicznego oraz dokumentacji z leczenia, a w szczególności z hospitalizacji w Oddziałach Kardiologicznych przeprowadzanej z powodu choroby niedokrwiennej serca. Pośród dokumentacji z leczenia znajduje się karta wypisowa z dnia [...] potwierdzająca próbę wysiłkową ujemną. We wnioskach z badania przeprowadzonego w dniu [...] przyjęto, że próba wysiłkowa jest dodatnia (co przemawiało za istnieniem stwierdzonej choroby), jednakże w aktach sprawy brak jest dokumentacji z tej próby wysiłkowej.

W opinii Sądu uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie zawierało uzasadnienia prawnego. Zostało ono ograniczone do wskazania faktu przeprowadzonych badań i ich wyników.

Dokonując wskazań co do dalszego postępowania Sąd nakazał ponadto organowi ocenę merytoryczną dokumentów z badania przeprowadzonego w dniu [...] (próba wysiłkowa ujemna), które zostały przedstawione przez skarżącego na rozprawie przed Sądem, a co do których Sąd stwierdził, iż akta sprawy administracyjnej nie odnotowują jakoby zostały przedłożone organowi w dniu [...]

W wyniku dalszego postępowania Komisja Rejonowa orzeczeniem [...]z dnia [...] stwierdziła u skarżącego przewlekłą chorobę niedokrwienną serca z możliwością zawału non - Q leczoną angioplastyką wewnątrzwieńcową (PTCA, LAD) z implantacją stentu powikłaną nagłym zatrzymaniem krążenia ([...].), wtórną kardiomyopatią niedokrwienną w II klasie NYHA i dławicą piersiową II klasy CCS, i zaliczyła ww. do drugiej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia i do drugiej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową uznając, że jest trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej – kategoria N.

Także to rozstrzygnięcie zostało zaskarżone przez M. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 28 listopada 2007 r. (sygn. akt II SA/Bd 591/07) uchylił orzeczenie Komisji Rejonowej z dnia [...]

Powodem uchylenia orzeczenia było niewykonanie przez Komisję Rejonową wyroku Sądu z dnia 9 stycznia 2007 r. Organ nie podporządkował się bowiem wskazaniom co do dalszego postępowania i nie przeprowadził dowodu z dokumentu z badania przeprowadzonego w dniu [...] (próby wysiłkowej). Sąd podkreślił ponadto, że dopuszczając ten dowód organ zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. powinien wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Jednocześnie Sąd uznał za nieuzasadnione: zarzut skarżącego dotyczący wyłączenia członków komisji tylko z tego tytułu, iż pracują oni w szpitalu w którym była prowadzona jego obserwacja oraz zarzut naruszenia art. 139 k.p.a. (tj. zakazu reformationis in peius) co miałoyby polegać na zaliczeniu skarżącego nie do trzeciej grupy inwalidzkiej (jak to uczynił organ pierwszej instancji) lecz do drugiej.

W wyniku dalszego postępowania Komisja Rejonowa wydała wskazane na wstępie orzeczenie z dnia [...]., w którym:

- stwierdziła u skarżącego przewlekłą chorobę niedokrwienną serca z możliwością zawału non - Q leczoną angioplastyką wewnątrzwieńcową (PTCA, LAD) z implantacją stentu powikłaną nagłym zatrzymaniem krążenia ([...].), wtórną kardiomyopatią niedokrwienną w II klasie NYHA i dławicą piersiową II klasy CCS (§ 38 p. 7, § 38 p.2) oraz inne schorzenia współistniejące,

- stwierdzając powyższe uznała, iż skarżący jest trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej – kategoria zdrowia N,

- ustaliła związek ze służbą wojskową opisanego schorzenia powodującego niezdolność do służby wojskowej oraz jednego ze schorzeń współistniejących,

- zaliczyła skarżącego do drugiej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia i do drugiej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową.

W uzasadnieniu orzeczenia Komisja Rejonowa wskazała, że ustaleń w zakresie stanu zdrowia i stopnia zdolności do służby wojskowej skarżącego dokonano po przeprowadzeniu dwukrotnej obserwacji szpitalnej w Klinice Kardiologii [...] w B., w kwietniu i maju 2007 r. Komisja opisała dokonane w czasie hospitalizacji badania: próbę wysiłkową, echo serca (oprócz tego było przeprowadzone badanie Holtera). Wskazała, że wynik próby wysiłkowej (kwiecień 2007) kwalifikował do koronarografii. Przeprowadzona koronarografia wykazała istotne zwężenie naczyń wieńcowych, co kwalifikowało skarżącego do angioplastyki. Z kolei wykonane badania echo serca wykazuje możliwość przebytego zawału serca non – Q i obniżenie funkcji skurczowej lewej komory serca.

Zdaniem Komisji opisane fakty uzasadniają uznanie skarżącego za trwale niezdolnego do służby wojskowej.

Komisja Rejonowa odniosła się także do wyniku próby wysiłkowej z dnia [...], w której wnioskach wskazano, iż jest ujemna.

Komisja podniosła, że skarżący dostarczył tylko opis próby, a nie jej protokół. Brak protokołu uniemożliwił Komisji ocenę próby. Opis próby został wykonany przez lekarza bez specjalizacji. Ponadto w przeciągu około 2 tygodni tj. [...] u skarżącego była wykona próba wysiłkowa, w Państwowym Szpitalu Klinicznym w B., tj. w ośrodku klinicznym niezależnym od Komisji Rejonowej. Próba ta według oceny trzech lekarzy specjalistów kardiologów jest dodatnia. Wobec tego zdaniem organu ze względu na mały odstęp czasu mało prawdopodobne jest, aby wcześniejsza próba z [...]. była ujemna.

W skardze na orzeczenie z dnia [...] M. J. wniósł o jej uchylenie w całości, zarzucając mu naruszenie norm prawa procesowego tj.:

- art. 7,art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na braku uzasadnienia prawnego i faktycznego oraz rozważenia wszelkich okoliczności i dowodów mających wpływ na treść rozstrzygnięcia oraz,

- art. 139 k.p.a. polegające na złamaniu zakazu reformationis in peius poprzez zmianę orzeczenia organu pierwszej instancji na niekorzyść strony tj. orzeczenie, iż skarżący jest niezdolny do służby wojskowej w związku z II grupą inwalidztwa, podczas kiedy organ pierwszej instancji wskazał na III grupę inwalidztwa.

W piśmie procesowym z dnia [...] skarżący dodatkowo podniósł zarzut, że członkowie organu powinni ulec wyłączeniu od sprawy (art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a.), gdyż dwukrotna obserwacja szpitalna, będąca dowodem w sprawie, została przeprowadzona w szpitalu, z którym członkowie komisji są związani służbowo. Ponadto wskazał na treść zaświadczenia z niezależnej Kliniki Uniwersyteckiej im. dr J. w B. z dnia [...] odnośnie braku wskazań do wykonania u skarżącego angioplastyki wieńcowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, aczkolwiek Sąd nie podziela w pełni stanowiska skarżącego.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych "Zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest decyzją." Zdolność do pełnienia służby komisja lekarska określa w orzeczeniu poprzez zaliczenie danego żołnierza do jednej z dwóch kategorii:

- kategorii Z - zdolny do zawodowej służby wojskowej, co oznacza zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego;

- kategorii N - trwale lub czasowo niezdolny do zawodowej służby wojskowej oraz niezdolny do służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego (art. 5 ust. 6 i 7 ustawy).

Orzekanie komisji lekarskiej o zdolności do zawodowej służby wojskowej nie opiera się jednak na uznaniu tego organu kolegialnego, wynikającego ze specjalistycznej (względem powszechnej) wiedzy jego członków. Ustawodawca określił bowiem sposób podejmowania takiego rozstrzygnięcia, wskazując w art. 5 ust. 7, iż orzeczenie o zaliczeniu danego żołnierza lub innej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w ust. 6, właściwe wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej. Ponadto ustawodawca postanowił ściśle wskazać, poprzez sporządzenie odpowiedniego wykazu, jakie choroby lub ułomności należy uwzględnić przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej (art. 5 ust. 8 pkt 1 ustawy) oraz którą kategorię zdolności do zawodowej służby wojskowej należy orzec w razie stwierdzenia poszczególnych chorób lub ułomności (art. 5 ust. 9 ustawy). Wykaz taki zawiera ww. rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.

Ustawodawca przewidział przy tym (art. 8 ust. 1 ww. ustawy), iż procedura odwoławcza od orzeczenia właściwej komisji lekarskiej powinna przebiegać na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.

Z powyższego wynika, że wydawane przez wojskową komisję lekarską orzeczenie w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej musi spełniać standardy decyzji administracyjnej tj. zawierać uzasadnienie prawne i faktyczne, stosownie do wymagań art. 107 § 3 k.p.a. Wydanie orzeczenia powinno poprzedzać przeprowadzenie postępowania dowodowego, w trakcie którego organ, z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów, musi w sposób wyczerpujący nie tylko zgromadzić, ale i rozważyć cały niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy (art. 7 i 77 k.p.a.), oceniając na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).

Zaskarżona decyzja nie spełnia powyższych wymagań w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

Zasadnie zarzuca skarżący, iż zaskarżona decyzja administracyjna jest w zasadzie pozbawiona uzasadnienia prawnego. Stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Wyjaśnienie podstawy prawnej to nic innego niż tzw. dokonanie subsumcji tj. dokonanie procesu myślowego w postaci stwierdzenia, iż ten stan faktyczny, który udało się organowi w wyniku postępowania ustalić, odpowiada opisowi sytuacji, który zawiera określony (zastosowany przez organ) przepis prawa. W uzasadnieniu skarżonego orzeczenia ani nie przywołano przepisów prawa, ani nie dokonano ich wyjaśnienia we wskazany przez Sąd sposób. Organ poprzestał jedynie na opisie wyników badań i stwierdzeniu, iż jego konsekwencją jest uznanie skarżącego za trwale niezdolnego do służby wojskowej. Tego typu ocena w żaden sposób nie nawiązuje do zastosowanych przez organ przepisów rozporządzenia z dnia 10 maja 2004 r. W szczególności wskazane w sentencji orzeczenia § 38 pkt 7 i § 38 pkt 2 rozporządzenia nie wiążą uznania żołnierza za zdolnego do służby wojskowej z wynikami jego badań, ale ze stwierdzeniem u żołnierza konkretnej jednostki chorobowej.

Co więcej nawet uwzględniając treść sentencji zaskarżonego rozstrzygnięcia, gdzie zamieszczono opis choroby skarżącego, nie wiadomo jakiej w istocie kwalifikacji prawnej dokonał organ. Wskazany przez Komisję Rejonową § 38 pkt 2 brzmi: "Choroby mięśnia sercowego lub zaburzenia rytmu nawracające albo trwałe powodujące upośledzenie sprawności ustroju", co zgodnie z kolumną 5 wykazu oznacza przyznanie kategorii zdolności do służby wojskowej N/Z. Z kolei § 38 pkt 7 brzmi: "Przewlekła choroba niedokrwienna serca z częstymi zaostrzeniami, przebytym zawałem lub powikłaniami", z czym wiąże się zakwalifkowanie do kategorii "N" (kolumna piąta wykazu). W sentencji skarżonego orzeczenia mowa tymczasem o chorobie skarżącego określanej jako "przewlekła choroba niedokrwienna serca z możliwością zawału non - Q leczoną angioplastyką wewnątrzwieńcową (PTCA, LAD) z implantacją stentu powikłaną nagłym zatrzymaniem krążenia ([...]), wtórną kardiomyopatią niedokrwienną w II klasie NYHA i dławicą piersiową II klasy CCS". Opis choroby zawarty w sentencji nie odpowiada zatem w ogóle powołanemu § 38 pkt 2, a tylko częściowo odpowiada § 38 pkt 7. Ten ostatni przepis mówi o "przebytym zawale" a nie o "możliwości zawału non – Q", o "powikłaniach", a nie na "powikłaniu". Wskazane różnice pomiędzy opisem choroby stwierdzonej u skarżącego a opisami chorób zawartych w przepisach rozporządzenia, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jako że "przewlekła choroba niedokrwienna" nie tylko opisana jest w kilku "wariantach" w § 38 pkt 4 – 7, ale ponadto kwalifikacja do innego punktu niż pkt 7 mogłaby skutkować uznaniem skarżącego za zdolnego do służby wojskowej - bądź w sposób "automatyczny" (pkt 4 przewiduje tylko kategorię "Z"), bądź po szczegółowym rozważeniu konkretnej sytuacji skarżącego (w pkt 5 wskazuje kategorię "Z/N", a pkt 6 – kategorię "N/Z"). Także powołany przez organ przepis § 38 pkt 2 rozporządzenia nie przewiduje automatycznego zakwalifikowania do kategorii zdrowia "N", ale poprzez określenie "N/Z" wskazuje, iż w przypadku uznania, iż stwierdzona sytuacja faktyczna (choroba) odpowiada sytuacji (opisowi choroby) zawartemu w tym przepisie – możliwa jest także, odpowiednio uzasadniona, kwalifikacja żołnierza jako zdolnego do służby wojskowej.

Zasadne są także zarzuty skarżącego odnośnie naruszeń prawa proceduralnego w zakresie ustalania stanu faktycznego, jak też uzasadnienia przez organ, dlaczego taki a nie inny stan faktyczny należało przyjąć w sprawie.

W tej kwestii należy zwrócić uwagę, że istotne dla rozstrzygnięcia w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej jest ustalenie czy i jaką chorobę bądź ułomność (spośród zawartych w wykazie rozporządzenie z dnia 10 maja 2004 r.) rozpoznano u badanego żołnierza. Jak wynika z wcześniejszych rozważań Sądu – bez tego typu ustalenia stanu faktycznego nie można przeprowadzić na potrzeby przedmiotowego orzekania procesu subsumcji, tj. nie można wykazać, że stan stwierdzony w rzeczywistości (choroba), to ten sam stan (choroba), który został opisany w stosowanym przepisie prawa. Brak takiego ustalenia oznacza, iż organ administracji poprzestał jedynie na rozważaniach częściowych tj. niewyczerpujących z punktu istoty rozstrzyganej sprawy (naruszenie art. 77 § 1 k.p.a.).

O tym, jaki stan faktyczny organ ustalił, można się dowiedzieć przede wszystkim z uzasadnienia rozstrzygnięcia. Mając na względzie powyższe należy uznać za niewystarczające zawarcie w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia ustaleń faktycznych jedynie co do wyników poszczególnych badań, bez dalszego rozważania jakie są konsekwencje tych cząstkowych ustaleń tj. o jakiej konkretnie chorobie takie wyniki świadczą.

W przedmiotowej sprawie o tym jaki stan faktyczny organ ustalił, świadczy też treść sentencji, w której organ dokonał szczegółowego opisu choroby serca stwierdzonej u skarżącego. Przyjmując za ustalony tak opisany stan faktyczny należy stwierdzić, że nie pozostaje on w zgodzie z zawartością akt sprawy. Organ wskazał, iż rozpoznana choroba niedokrwienna serca jest chorobą "przewlekłą". Tymczasem zgromadzone w sprawie dowody, w tym karta informacyjna leczenia szpitalnego z [...] w B. z dnia [...] oraz karta wypisowa Wojewódzkiego Szpitala im. dr J. B. z dnia [...] – mówią tylko o chorobie niedokrwiennej serca, bez wskazania, iż jest to choroba przewlekła. Brak jest rozważań organu, jakie konkretnie dowody i w jaki sposób (w świetle wiedzy medycznej) świadczą o tym, że stwierdzona choroba ma cechy przewlekłości (może np. okres czasu jaki upłynął pomiędzy pierwszymi określonymi objawami, a obecnie stwierdzonymi? Natężenie obecnie stwierdzonych objawów? Inne okoliczności?).

Ustalając stan faktyczny, zgodnie ze wskazaniami Sądu zawartymi w poprzednich wyrokach, organ zajął się kwestią wyniku próby wysiłkowej przeprowadzonej w dniu [...] Także w tym przedmiocie organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, iż stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. to na organie – a nie na stronie – ciąży obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy. W przypadku zatem kiedy strona wykaże aktywność w postępowaniu dowodowym, wskazując konkretne dowody na poparcie prezentowanej przez siebie tezy, rzeczą organu jest ocena czy dowody te są wystarczające. Jeżeli organ uzna, że potrzebne są dodatkowe dowody dla rozstrzygnięcia, czy dowodzony przez stronę fakt miał miejsce – powinien przynajmniej wezwać stronę do przedstawienia dowodu, który uważa za istotny. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji w przedmiotowej sprawie organ uznał, że ocena, czy badanie (próba wysiłkowa) z dnia [...] miało wynik ujemny, czy dodatni, wymaga dowodu w postaci protokołu badania. Uzyskanie tego dowodu mogło mieć zatem istotny wpływ na wynik sprawy. Pomimo to Komisja Rejonowa nawet nie wezwała skarżącego do przedstawienia takiego dowodu. Trudno uznać, iż skarżący, nie będący lekarzem, powinien wiedzieć, że taki dowód jest niezbędny. Zarzucanie zatem skarżącemu w takim przypadku, że dowodu takiego nie przedstawił jest nie tylko naruszeniem przez organ art. 77 § 1 k.p.a., ale także art. 8 k.p.a. poprzez podważenie u skarżącego zaufania, iż organ Państwa stara się rozstrzygnąć sprawę nie wykorzystując słabszej sytuacji strony, wynikającej z braku wiedzy specjalistycznej.

Ponadto nawet oceniając w oparciu o niewystarczające dowody próbę wysiłkową z dnia [...] Komisja Rejonowa uznała, że jest mało prawdopodobne, aby jej wynik był ujemny, wskazując, iż próba ta została opisana przez lekarza bez specjalizacji, a ponadto próba wykonana krótko potem (tj. [...]), poddana analizie trzech lekarzy specjalistów kardiologów uznana została za dodatnią. Przedstawiona ocena zdaniem Sądu wykracza poza swobodną ocenę dowodów (naruszenie art. 80 k.p.a.). Komisja nie wskazała, jakie argumenty medyczne przemawiają za tym, że z samego faktu, iż opisu próby wysiłkowej dokonuje lekarz bez specjalizacji wynika, że uczynił to źle, albo że sama próba została wykonana w warunkach wypaczających jej wyniki (brak choćby wskazania, że akurat tego rodzaju badania nie można przeprowadzić bez specjalistycznego przygotowania). Nie wiadomo także, dlaczego tylko okoliczność krótkiego odstępu czasu pomiędzy dwoma badaniami tego samego rodzaju przemawia za tym, że wynik pierwszego (a nie np. drugiego) badania należy uznać za błędny. Tak dokonana ocena Komisji nie jest ani logiczna, ani nie opiera się na przekonywującym rozumowaniu, wspartym wiedzą lub doświadczeniem życiowym organu. Wytknięte uchybienie dotyczy badania, które zostało uznana za istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, mogło mieć zatem wpływ na jej wynik.

Co do zarzutów skarżącego odnośnie złamaniu zakazu reformationis in peius poprzez zmianę orzeczenia organu pierwszej instancji na niekorzyść strony oraz konieczności wyłączenia członkowie organu – należy zauważyć, że w tych kwestiach tutejszy Sąd wypowiedział się już w wyroku z dnia 28 listopada 2007 r., uznając wskazane zarzuty za nieuzasadnione. Stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270; z późn. zm., zwanej "p.p.s.a.") ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Sąd w niniejszym składzie jest zatem zobowiązany konsekwentnie uznawać przedmiotowe zarzuty za nieuzasadnione.

Powyższe rozważania skutkują wskazaniem Sądu, iż prowadząc dalsze postępowanie Komisja Rejonowa powinna:

– wezwać skarżącego do przedstawienia protokołu próby wysiłkowej z dnia [...] lub samodzielnie (wg uprzednich wskazówek skarżącego) uzyskać taki dowód,

– dokonać oceny, jaki wynik miało ww. badanie i w jakiej relacji pozostaje do wyników innych badań i ustalenia u skarżącego konkretnej choroby,

– w pełni rozważyć zgromadzony materiał dowodowy, ustalając o czym (tj. o jakiej konkretnie chorobie) świadczy zgromadzona w aktach sprawy dokumentacja lekarska,

– opisać przeprowadzone rozważania w uzasadnieniu rozstrzygnięcia (uzasadnienie faktyczne), wskazując jakie dowody i dlaczego uznano za przemawiające za ustaloną chorobą, jak również które dowody i dlaczego nie mogły być uznane za wiarygodne,

– po ustaleniu, jaka konkretnie choroba występuje u skarżącego – dokonać oceny, któremu opisowi choroby w rozporządzeniu ona odpowiada (z powołaniem konkretnego przepisu) oraz jakie to pociąga dla skarżącego skutki prawne - tj. jaką kategorię zdolności do służby wojskowej prawa przewiduje w takim przypadku (uzasadnienie prawne).

W toku dalszego postępowania skarżący może z własnej inicjatywy przedstawiać dowody (w tym także w postaci tego rodzaju dokumentów, jakie zostały dołączone do pisma procesowego). W takim przypadku organ powinien ustosunkować się do takiego dowodu, ewentualnie wzywając skarżącego do przedstawienia dalszych dowodów na poparcie głoszonej przez niego tezy.

Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. należało orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 p.p.s.a.