Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 86/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 97 ust. 1 pkt 4, art. 107 par. 3, art. 126
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 50 ust. 1 (pkt 2 i 4), art. 51 ust. 1 pkt 1-3, art. 51 ust. 7
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Dnia 10 maja 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jan Szuma Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 maja 2022 roku sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...], znak [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] stycznia 2022 r., nr [...], po rozpoznaniu sprawy na skutek wniesienia zażalenia przez S. K. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z [...] listopada 2021 r. nr [...], znak [...], wydane w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Rozstrzygnięcia te zostały wydane w następującym stanie sprawy.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. (dalej: PINB w Ś. .; Inspektor powiatowy; organ I instancji) przeprowadził w dniu [...] maja 2020 r. czynności kontrolne "budynku gospodarczego" położonego w miejscowości C. przy ul. [...], na działce o nr ewid.[...], w granicy z działką nr ewid.[...], po czym wszczął postępowanie administracyjne w sprawie legalności i prawidłowości pobudowania "budynku gospodarczo-garażowego", położonego na tej nieruchomości, w granicy z działką nr ewid.[...] Podjęcie tych działań przez organ nadzoru budowlanego zostało zainicjowane pismem S. i M. K. z [...] kwietnia 2020 r., zawierającym wniosek o przeprowadzenie kontroli budynku gospodarczego położonego na tej działce pod kątem prawidłowości i zgodności inwestycji z warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę.

Następnie postanowieniem z [...] lipca 2020 r., znak: [...], PINB w Ś. . nałożył na współwłaścicieli tej nieruchomości, tj. M. i D. M. (dalej również: właściciele obiektu) obowiązek dostarczenia w terminie do [...] sierpnia 2020 r. oceny technicznej dotyczącej prawidłowości wykonania robót budowlanych zrealizowanych przy budowie budynku gospodarczo-garażowego, położonego na działce nr ewid.[...] w miejscowości C. przy ul. [...], usytuowanego w granicy z działką nr ewid.[...] W postanowieniu tym wskazał, że ocena ta powinna zawierać informację, czy roboty budowlane w zakresie wzmocnienia ścian na poddaszu filarami, wykonania otworu w stropie w celu zamontowania biegu schodowego, wykonania kanału w posadzce, niewykonania wieńca kończącego ściany i niewykonania murku ogniowego – wykonane zostały zgodnie ze sztuką budowlaną i czy wpływają na bezpieczeństwo użytkowania tego budynku oraz budynku sąsiedniego.

W dniu [...] sierpnia 2020 r. właściciele obiektu przedłożyli wymaganą ocenę techniczną sporządzoną przez rzeczoznawcę budowlanego.

PINB w Ś. w dniu [...] stycznia 2021 r. wszczął postępowanie, prowadzone pod znakiem [...], w sprawie wykonania ocieplenia nadbudowanej ściany budynku mieszkalnego jednorodzinnego, położonego w C. przy ul. [...] na działce nr ewid.[...], w granicy z działką nr ewid.[...] W postępowaniu tym Inspektor powiatowy nakazał S. i M. K. (właścicielom) doprowadzenie części obiektu do stanu zgodnego z prawem poprzez rozebranie warstwy styropianu, która stanowi docieplenie nadbudowanej ściany przedmiotowego budynku od strony działki nr ewid.[...] i zajmującej część terenu tej działki. Decyzja ta nie została wykonana, gdyż S. K. wniosła od niej odwołanie, a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB; Inspektor wojewódzki; organ II instancji) decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w swej zasadniczej części utrzymał przedmiotową decyzję w mocy (częściowe uchylenie i zmiana dotyczyły jedynie podstawy prawnej).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. K. na bezczynność PINB w Ś. . w przedmiocie legalności przedmiotowej budowy, w prawomocnym wyroku z [...] lipca 2021 r., sygn. akt II SAB/Po [...] uznał zwłokę organu w załatwieniu sprawy i zobowiązał Inspektora powiatowego do wydania stosownego aktu w postępowaniu prowadzonym pod znakiem [...] w terminie 3 miesięcy do dnia otrzymania odpisu wyroku ze stwierdzeniem prawomocności i aktami.

Postanowieniem z [...] listopada 2021 r., znak [...], nr [...], wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. - dalej: K.p.a.), Inspektor powiatowy zawiesił postępowanie w sprawie legalności i prawidłowości pobudowania budynku gospodarczo-garażowego położonego w C. przy ul. [...] na działce o nr ewid.[...], w granicy z działką nr ewid.[...] "do czasu rozstrzygnięcia sprawy ozn. nr [...] dot. wykonania ocieplenia nadbudowanej ściany budynku mieszkalnego jednorodzinnego, położonego w C. przy ul. [...] na działce nr ewid.[...], w granicy z działką nr ewid.[...], przez sąd administracyjny na skutek skargi (...) [S. K.] na decyzję [...]WINB w P. nr [...] z dnia [...].04.2021 r. utrzymującą w mocy decyzję PINB w Ś. . nr [...] z dnia [...].03.2021 r.".

W uzasadnieniu organ I instancji powołał się na rozważania zawarte w wyroku WSA w Poznaniu z [...] lipca 2021 r. sygn. akt II SAB/Po [...], m.in. cytując, że "....postępowanie w sprawie budynku gospodarczo-garażowego – skoro zostało wszczęte – musi być albo zawieszone, albo merytorycznie bądź w inny sposób zakończone". W takich okolicznościach Inspektor powiatowy uznał, że prowadzone postępowanie administracyjne i wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie "zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy zawisłej przed sądem administracyjnym" dotyczącej ocieplenia ściany budynku mieszkalnego S. i M. K., "pomimo, iż decyzja zapadła w sprawie jest decyzją ostateczną i powinna być przez zobowiązanych wykonana", która jednakże "z uwagi na złożoną skargę (...) nie jest prawomocna".

W zażaleniu na postanowienie PINB w Ś. . S. K. (dalej również: skarżąca; strona), reprezentowana przez pełnomocnika J. K., zarzuciła naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz art 16 § 1 i art. 61 § 1 K.p.a., kwestionując stanowisko organu, że ocena zgodności z prawem przez sąd administracyjny ostatecznej decyzji administracyjnej nie jest zagadnieniem wstępnym.

Ponadto skarżąca podniosła, że: 1) pozwolenie na budowę (decyzja nr [...] z [...] kwietnia 1998 r.) zostało wydane dla budowy budynku gospodarczego, a postępowanie prowadzone jest w przedmiocie budynku gospodarczo-garażowego, wobec tego zapytała o to, kiedy nastąpiła zmiana sposobu użytkowania i czy była legalna (wskazując, że garaże objęte są odrębnymi warunkami technicznymi); 2) organ nie ustalił do tej pory jak jest faktycznie użytkowany budynek usytuowany przy granicy z działką nr [...], tj. na styku z jej budynkiem mieszkalnym – w szczególności, czy jest użytkowany jako garaż i częściowo jako kurnik; 3) organ nie ustalił do tej pory, czy ów budynek gospodarczy posiada ścianę oddzielenia przeciwpożarowego i czy jest ona o wystarczającej grubości (grubości zgodnej z zatwierdzonym projektem budowlanym); 4) organ ustalił, że brak jest murka ogniowego, a pomimo to budynek ten jest użytkowany i nie wiadomo, jak wyglądał proces oddania tego budynku do użytkowania (zakończenia budowy), przy czym od wydania pozwolenia na budowę minęło ponad 20 lat; 5) nie zgadza się z zaistnieniem podstaw do rozebrania ocieplenia jej budynku mieszkalnego, gdyż w obrocie prawnym funkcjonuje wydana przez Starostę [...] decyzja z [...] listopada 2008 r. o pozwoleniu na budowę nr [...] (nr rejestru: [...]), którą zatwierdzono projekt budowlany i wydano pozwolenie na nadbudowę budynku mieszkalnego oraz rozbudowę o taras z podpiwniczeniem.

Inspektor wojewódzki w motywach postanowienia z [...] stycznia 2022 r., nr [...], podniósł, że nad ścianą budynku, którego dotyczy zawieszone postępowanie – położonego w C. przy ul. [...] na działce nr [...], w granicy z działką nr [...] – zostało wykonane ocieplenie nadbudowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, znajdującego się na działce sąsiedniej; "w sprawie tego ocieplenia PINB wydał decyzję znak: [...] z [...] marca 2021 r., która została następnie utrzymana [w mocy] decyzją [...]WINB z [...] kwietnia 2021 r., znak [...]", zaś "obecnie sprawa zawisła przed sądem administracyjnym".

Organ II instancji stwierdził, że zastosowanie przez Inspektora powiatowego przepisu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. było spowodowane toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym "w sprawie prowadzonej przez PINB pod sygn. akt [...], dotyczącej kwestii ocieplenia nadbudowanej ściany budynku mieszkalnego jednorodzinnego, położonego w C. przy ul. [...]" na działce nr [...], w granicy z działką nr [...]. Inspektor wojewódzki zwrócił uwagę na to, że wykonane ocieplenie za pomocą styropianu jest bezpośrednio powiązane "z kwestią dokonanej nadbudowy przedmiotowego budynku od strony działki nr ewid.[...] i zajmującej część terenu tej działki", dlatego rozstrzygnięcie dotyczące wyżej przywołanych decyzji przez sąd administracyjny ma bezpośredni wpływ na tok dalszego postępowania administracyjnego w sprawie znak [...]

Odwołując się do przywołanych wcześniej przez Inspektora powiatowego wytycznych zawartych w wyroku WSA w Poznaniu z [...] lipca 2021 r. sygn. akt: II SAB/Po [...], [...]WINB stwierdził, że organ I instancji prawidłowo uznał, iż prowadzone postępowanie administracyjne i wydanie rozstrzygnięcia w tej sprawie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy zawisłej przed sądem administracyjnym dotyczącej ocieplenia ściany budynku mieszkalnego S. i M. K..

W odniesieniu do zarzutów podniesionych w odwołaniu, [...]WINB wyjaśnił, że na gruncie niniejszej sprawy badał zasadność zawieszenia postępowania administracyjnego w świetle obowiązujących przepisów prawa i nie może merytorycznie odnosić się do poczynionych ustaleń w sprawie przez organ I instancji, jak również do dowodów zgromadzonych w toczącym się postępowaniu administracyjnym, wobec których skarżąca ma zastrzeżenia lub przedstawia swoje stanowisko co do naruszenia warunków technicznych czy innych przepisów regulujących kwestie budowlane.

W skardze na postanowienie [...]WINB z [...] stycznia 2022 r. S. K., reprezentowana przez pełnomocnika procesowego r.pr. G. W., zarzuciła naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. przez ich zastosowanie i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji z [...] listopada 2021 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania w kwocie [...]zł.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że "ustalenie obu organów" co do tego, że wykonanie na podstawie pozwolenia na budowę nr [...] [...] -04-67/08 (nr rejestru: [...]) z dnia [...] listopada 2008 r. ocieplenia ściany szczytowej budynku usytuowanego na działce nr [...] "stanowi zagadnienie wstępne" dla postępowania w sprawie dotyczącej legalności i prawidłowości pobudowania budynku gospodarczo-garażowego, wybudowanego na podstawie pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] kwietnia 1998 r. na działce nr [...] przy ul. [...] w C. przy granicy z działką nr [...] i przyległego do budynku mieszkalnego skarżącej – "jest całkowicie bezzasadne, a wręcz absurdalne".

Skarżąca podniosła, że organy w żaden sposób nie wyjaśniły, dlaczego legalne ocieplenie budynku mieszkalnego, wykonane po ponad 10 latach od wydania pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na sąsiedniej działce, będącego przedmiotem niniejszego postępowania, jest zagadnieniem wstępnym i dlaczego wykonane ocieplenie ma rzutować na wcześniej wykonane roboty budowlane związane z budową budynku gospodarczego sąsiadów skarżącej. Ponadto strona zauważyła, że "szczegółowo i w sposób wyczerpujący argumentacja i zarzuty skarżącej zostały przedstawione w zażaleniu na postanowienie zawieszające z urzędu postępowanie administracyjne", wobec czego "powtarzanie ich w skardze wydaje się być całkowicie zbędne (Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy - art. 133 § 1 ppsa)".

W odpowiedzi na skargę Inspektor wojewódzki podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z [...] lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Po [...], w sprawie ze skargi S. K., uchylił decyzję [...]WINB z [...] kwietnia 2021 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję PINB w Ś. . z [...] marca 2021 r. nr [...] znak [...], wydane w sprawie doprowadzenia części obiektu – budynku mieszkalnego jednorodzinnego, położonego w C. przy ul. [...], na działce nr ewid.[...], w granicy z działką nr ewid.[...] – do stanu zgodnego z prawem poprzez rozebranie warstwy styropianu, która stanowi docieplenie nadbudowanej ściany przedmiotowego budynku od strony działki nr [...] i zajmuje część terenu tej działki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Na wstępie należy wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej P.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Na podstawie art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji wydane zostały z naruszeniem szeregu przepisów postępowania w tym art. 107 § 3 K.p.a. w zw. art. 126 K.p.a. polegającym na braku wyjaśnienia podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa oraz art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. polegającym na błędnym zastosowaniu tego przepisu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadniając powyższe stanowisko przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

W ocenie orzekających w sprawie organów obu instancji takim zagadnieniem wstępnym od którego zależy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji kończącej postępowanie w sprawie legalności i prawidłowości pobudowania "budynku gospodarczo-garażowego", położonego na działce o nr ewid.[...], w granicy z działką nr ewid.[...] miało być rozstrzygnięcie przez sąd administracyjny sprawy ze skargi S. K. na decyzję W. WINB w P. z [...] kwietnia 2021 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję PINB w Ś. . z [...] marca 2021 r., nr [...] dotyczącą wykonania ocieplenia nadbudowanej ściany budynku mieszkalnego jednorodzinnego, położonego w C. przy ul. [...] na działce nr ewid.[...], w granicy z działką nr ewid.[...], a więc dotyczącą prawidłowości wykonania robót budowlanych na obiekcie posadowionym na działce sąsiedniej, w ostrej granicy z działką i budynkiem stanowiącym przedmiot postępowania w kontrolowanej aktualnie sprawie.

W postanowieniu organu I instancji nie odwołano się do jakichkolwiek przepisów prawa materialnego, w tym w szczególności przepisów ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333, ze zm. dalej: Prawo budowlane), jak też nie wskazano regulacji z których PINB wyprowadził tezę, iż rozstrzygnięcie sprawy legalności i prawidłowości pobudowania "budynku gospodarczo-garażowego", położonego na działce o nr ewid.[...], w granicy z działką nr ewid.[...] jest uzależnione od rozpatrzenia przez sąd administracyjny sprawy ze skargi na ostateczną decyzję nakazującą doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem części obiektu posadowionego na działce sąsiedniej poprzez rozebranie warstwy styropianu, która stanowi docieplenie nadbudowanej ściany przedmiotowego budynku od strony działki nr ewid.[...] (działki inwestora w niniejszej sprawie) i zajmującej część terenu tej działki.

Ten brak był tym bardziej widoczny, iż jak trafnie podniesiono w uzasadnieniu skargi rozbudowa budynku na działce nr ewid.[...] nastąpiła juz po wzniesieniu budynku gospodarczo-garażowego, co budzi wątpliwości co do wpływu tejże inwestycji na ocenę legalności i prawidłowości wcześniejszego o kilka lat pobudowania "budynku gospodarczo-garażowego".

Także w postanowieniu organu II instancji nie podjęto nawet próby odwołania się do przepisów prawa materialnego i wykazania na czym polega zagadnienie wstępne, które miałoby zostać rozstrzygnięte przez wojewódzki sąd administracyjny rozpoznający sprawę ze skargi S. K. na decyzję W. WINB w P. z [...] kwietnia 2021 r. w przedmiocie doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem części obiektu posadowionego na działce sąsiedniej nr [...] i z jakiego powodu zachodzi zależność pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem tego zagadnienia wstępnego występującego w innej sprawie, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji w przedmiocie legalności i prawidłowości pobudowania "budynku gospodarczo-garażowego", położonego na działce o nr ewid.[...] i na czym konkretnie zależność ta polega.

Postanowienia organów obu instancji zapadły zatem z oczywista obrazą art. 107 § 3 K.p.a. w zw. art. 126 K.p.a. polegająca na braku uzasadnienia faktycznego i prawnego rozstrzygnięcia, w tym wyjaśnienia podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.

Wymogu wyjaśnienia podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa nie spełnia bowiem samo odwołanie się do treści art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., który jest jedynie przepisem wynikowym – to jest wskazującym jaką czynność winien podjąć organ w przypadku zaistnienia wskazanej w jego hipotezie sytuacji, to jest zaistnienia zależności pomiędzy rozpatrzeniem sprawy i wydanie decyzji, a uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Uzasadnienie prawne postanowienia wydanego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. winno każdorazowo zawierać wskazanie regulacji, z których organ wyprowadza twierdzenie o zaistnieniu takiej zależności, jak też wskazanie jakie konkretnie zagadnienie wstępne warunkujące zastosowanie odpowiedniej, konkretnej normy prawa administracyjnego (a wiec stanowiące element hipotezy takiej normy), może być rozstrzygnięte wyłącznie przez inny organ, lub – tak jak w niniejszej sprawie – przez sąd administracyjny rozpoznający skargę wywiedzioną w innej sprawie dotyczącej zabudowy na działce sąsiedniej.

Już tylko z tego powodu tak zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji podlegały uchyleniu jako wydane z naruszeniem art. 107 § 3 K.p.a. w zw. art. 126 K.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, albowiem z treści uzasadnień obu tych postanowień wynika, iż organy nie rozważyły wnikliwie kwestii zasadności zawieszenia postępowania w kontrolowanej sprawie, w tym nie wykazały w żaden sposób by rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej było uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. polegającym na błędnym – bo co najmniej przedwczesnym – jego zastosowaniu, które to naruszenie także mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Jak wskazano już bowiem wyżej orzekające w sprawie organy pominęły w swoich rozważaniach szereg przepisów ustawy Prawo budowlane znajdujących potencjalnie zastosowanie w szeroko rozumianej sprawie zbadania legalności i prawidłowości pobudowania "budynku gospodarczo-garażowego", położonego na działce o nr ewid.[...]

Przypomnieć w tym miejscu należy, iż skoro przedmiotowe postanowienie dotyczy zbadania legalności i prawidłowości pobudowania "budynku gospodarczo-garażowego", położonego na działce o nr ewid.[...], który to budynek wzniesiony został na podstawie funkcjonującego w obrocie prawnym ostatecznego pozwolenia na budowę, to oznacza to, iz toczyć się ono może wyłącznie jako postępowanie naprawcze o jakim mowa w art. 50 Prawa budowlanego.

Zgodnie z art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji:

1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo

2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo

3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

W myśl art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 tego samego artykułu stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.

Dalej przypomnieć trzeba, iż art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego do którego odsyła zarówno hipoteza art. 51 ust. 1 jak i art. 51 ust. 7 stanowi zaś, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:

1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach.

Proste zestawienie treści powyższych przepisów z treścią podania inicjującego postępowanie w sprawie oraz ze zgromadzonym dotąd materiałem dowodowym pozwala na stwierdzenie, że właściciele nieruchomości sąsiedniej zarzucają inwestorowi zrealizowanie przedmiotowego pobudowanie "budynku gospodarczo-garażowego", położonego na działce o nr ewid.[...] niezgodnie z warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę oraz z naruszeniem zasad sztuki budowlanej, co w ich ocenie rodzi zagrożenie dla bezpieczeństwa ich budynku mieszkalnego o jego użytkowników, nie ograniczając jednakże swoich zastrzeżeń jedynie do kwestii braku wykonania przewidzianego zatwierdzonym projektem murka ogniowego wieńczącego ścianę posadowioną w granicy z ich nieruchomością.

Powyższe oznacza, że w sprawie potencjalnie mogłyby znaleźć zastosowanie regulacje wskazane w art. 50 ust. 1 pkt 2 albo art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego.

Zweryfikowanie okoliczność podnoszonych przez wnioskodawców, a stanowiących elementy hipotezy norm prawnych zakodowanych art. 50 ust. 1 pkt 2 albo art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego ma zasadnicze znaczenie dla dalszego biegu postępowania prowadzonego przed organami nadzoru budowlanego, albowiem art. 50 ust. 1 w zw. ust. 7 Prawa budowlanego przewiduje zupełnie inny tryb postępowania naprawczego w zależności od tego, czy okolicznością uzasadniającą jego prowadzenie, jest zaistnienie przesłanki z art. 50 ust. 1 pkt 4 związanej z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę, czy też przesłanki z art. 50 ust. 1 pkt 4 polegającej na istotnym odstępstwie od przepisów, względnie przesłanek z art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

W pierwszym z wskazanych wyżej przypadków uregulowanym w art. 50 ust. 1 pkt 3 koniecznym będzie bowiem nałożenie obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, zaś w przypadku drugim i trzecim organ będzie musiał w zależności od potrzeb konkretnej sprawy zastosować środki przewidziane w art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, a obejmujące jedynie nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, względnie obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części.

Przenosząc powyższe rozważania na realia kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, iż rzeczą organów nadzoru budowlanego prowadzących postępowanie było procesowe zweryfikowanie wskazanych wyżej okoliczność, w tym w szczególności zebranie i ocena materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie czy przedmiotowy budynek gospodarczy, względnie gospodarczo-garażowy na działce nr [...] pobudowany został zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, względnie z odstępstwami od niego, zaś w tym drugim przypadku ustalenie czy odstępstwa te miały charakter odstępstw istotnych, względnie nie istotnych w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego.

Dopiero ewentualne ustalenie, że budynek wzniesiony został z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, które jednakże nie miały charakteru istotnego, rodziło w dalszej kolejności potrzebę ustalenia czy sporny budynek wzniesiony został z naruszeniem przepisów lub w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska.

Poczynienie powyższych ustaleń skutkowałoby koniecznością dokonania wyboru dalszego trybu postępowania, spomiędzy możliwości wskazanych w art. 51 ust. 1 pkt 1 do 3 Prawa budowlanego, przy czym oczywistym jawi się, że ewentualna konieczność nałożenia na inwestora obowiązków o jakich mowa w art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nie pozostaje w jakimkolwiek związku z oceną legalności i prawidłowości robót budowlanych wykonanych na działce sąsiedniej przez osoby będące skarżącymi w niniejszej sprawie, co oznacza, że sposób ewentualnego zakończenie postępowania naprawczego prowadzonego w przedmiocie doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem obiektu na działce nr ewid.[...], w granicy z działką nr ewid.[...] nie ma i nie może mieć charakteru zagadnienia wstępnego warunkującego rozstrzygnięcie postępowania naprawczego prowadzonego w stosunku do budynku na działce nr [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.p.s.a.

Kwestia ta mogłaby potencjalnie mieć taki charakter jedynie w przypadku wyeliminowania przez organy potrzeby prowadzenia i zakończenia postępowania na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 lub art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i rozstrzygania w przedmiocie budynku gospodarczo-garażowego na działce nr [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego o ile organy nadzoru budowlanego byłyby w stanie wykazać, że bez ostatecznego załatwienia sprawy dotyczącej robót budowlanych przeprowadzonych przez S. i M. K. przy budynku mieszkalnym na działce nr [...] nie sposób rozstrzygnąć jakie czynności lub roboty budowlane winien wykonać inwestor budynku gospodarczo-garażowego na działce nr [...] celem doprowadzenia tego budynku do stanu zgodnego z prawem i wyeliminowania zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, o ile stan budynku istniejący w wyniku przeprowadzonej budowy tego rodzaju zagrożenia rodził.

Żadna z powyższych istotnych dla sprawy okoliczności nie została jednakże przez organy ustalona i zweryfikowana, jak też nie znalazła odzwierciedlenia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, co oznacza że postanowienie to wydane zostało z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., albowiem organy nie tylko nie wykazały, ale i nie zebrały materiału dowodowego pozwalającego na stwierdzenie, iż zaistniałą przesłanka zastosowania tego przepisu jaką jest zależność rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Stwierdzone naruszenia przepisów postępowania uzasadniały orzeczenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 134 P.p.s.a. o uchyleniu zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.

Przy dalszym procedowaniu w sprawie organ obowiązany będzie uwzględnić oceny prawne wyrażone w niniejszym uzasadnieniu.

O kosztach postępowania obejmujących wpis sądowy od skargi, opłatę skarbową od pełnomocnictwa oraz koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2108 r. poz. 265).