Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 834/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 59 §1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 70 § 1, § 4, § 6 pkt 1,
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 170
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Wałejko Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca) Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Strzelec po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 lutego 2019 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz J. W. kwotę [...]zł ([...]) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. (dalej: "organ egzekucyjny") z [...] r. wydane w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec J. W..

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i z akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny wystawił na skarżącego tytuły wykonawcze o numerach od SM [...]/[...] do SM [...]/[...], SM [...] oraz SM [...] obejmujące podatek od towarów i usług za maj, czerwiec [...] r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi oraz podatek od towarów i usług za lipiec [...] r. wraz z odsetkami z tytułu orzeczonej solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe C. spółki z o.o. z/s w C..

W celu wyegzekwowania ww. należności organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] r. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach SM [...] oraz SM [...] nr [...] dokonał zajęcia wynagrodzenia skarżącego za pracę w spółce C.-D.. Wskazane zawiadomienie o zajęciu doręczono pracodawcy w dniu [...]r., natomiast odpis zawiadomienia wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostały skarżącemu doręczone w dniu [...]r. w doręczonym pracodawcy w dniu [...] r. Następnie, na podstawie tytułów wykonawczych o numerach SM [...] oraz SM [...] organ egzekucyjny zawiadomieniem z [...]r. dokonał zajęcia wynagrodzenia skarżącego za pracę w spółce C.-D.. Zawiadomienie o zajęciu doręczono pracodawcy w dniu [...]r., natomiast odpis zawiadomienia wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostały skarżącemu doręczone w dniu [...] r.

Z kolei zawiadomieniem z dnia [...]r. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od SM [...]/[...] do SM [...]/[...], SM [...] oraz SM [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia udziałów skarżącego w spółce C. . Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone spółce w dniu [...]r. W tym samym dniu został skarżącemu doręczony odpis tego zawiadomienia. Jednocześnie organ egzekucyjny wystąpił do Sądu Rejonowego [...] Wydział Gospodarczy KRS w Ś. z wnioskiem o dokonanie w Krajowym Rejestrze Sądowym wpisu o zajęciu udziału.

Po rozpoznaniu wniosku z dnia [...] r. o umorzenie postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania spółki C. postanowieniem z dnia [...] r., organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr SM [...]/[...] i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach SM [...]/[...], SM [...]/[...], SM [...]/[...], [...] oraz SM [...]

Na wskazane postanowienie skarżący, działający przez pełnomocnika, złożył zażalenie wnosząc o jego uchylenie w części dotyczącej odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącego Dyrektor Izby Skarbowej w L. postanowieniem z dnia [...] r. ww. postanowienie utrzymał w mocy. Skarga wniesiona od ostatnio wymienionego orzeczenia została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 25 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Lu 759/16. Oddalona również została skarga kasacyjna złożona od ww. wyroku wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2018 r. sygn. akt II FSK 1661/17.

Po rozpoznaniu kolejnego wniosku postanowieniem z [...] r. organ egzekucyjny odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach SM [...]/[...], SM [...]/[...], SM [...]/[...], SM [...] oraz umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr SM [...]

Od tego postanowienia skarżący wniósł zażalenie domagając się jego uchylenia w części dotyczącej odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach SM [...]/[...], SM [...]/[...], SM [...]/[...], SM [...]

Po rozpoznaniu zażalenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że podstawą prowadzonej egzekucji są tytuły wykonawcze, obejmujące zaległości w podatku od towarów i usług za czerwiec [...] r. i za lipiec [...] r. wraz z odsetkami od tych zaległości, wynikające z ostatecznych decyzji Naczelnika L. Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] r. przenoszących na skarżącego jako osobę trzecią odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki C. . W ich uzasadnieniu wskazano, że egzekucja z majątku spółki jest bezskuteczna, gdyż nie posiada ona majątku, z którego mogłaby zajść możliwość zaspokojenia egzekwowanej kwoty wierzytelności. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący nie wykazał, aby w okresie pomiędzy wydawaniem wobec niego orzeczenia o przeniesieniu odpowiedzialności, a wszczęciem w stosunku do niego egzekucji, spółka C. uzyskała majątek, który pozwalał na zaspokojenie zaległości podatkowej, zauważając, że kwestia dopuszczalności prowadzenia egzekucji wobec jego majątku z uwagi na brak bezskuteczności egzekucji z majątku spółki była już przedmiotem powołanych wyżej rozstrzygnięć organu egzekucyjnego i Dyrektora Izby Skarbowej w L., a także sądów administracyjnych obu instancji.

W świetle powyższego, organ odwoławczy wyraził pogląd, iż brak jest podstaw do uznania, że egzekucja prowadzona wobec majątku skarżącego jest niedopuszczalna.

Odnosząc się do kwestii przedawnienia należności dochodzonych tytułami wykonawczymi o numerach od SM [...]/[...] do SM [...]/[...], SM [...], gdyż doszło do przedawniania należności wobec spółki C. organ wyjaśnił, że przedawnienie należności dochodzonych od spółki było przedmiotem oceny przez Dyrektora Izby Skarbowej w L. w ostatecznym postanowieniu z dnia [...] r. W uzasadnieniu ww. postanowienia wskazano, że:

- na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] zaległości podatkowe w podatku VAT za czerwiec [...] r. (termin płatności w [...] r.) - zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej - uległyby przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2013 r., to jednak bieg terminu przedawnienia został przerwany w wyniku zastosowania wielu środków egzekucyjnych (ostatni w dniu 21 kwietnia 2010 r. poprzez dokonanie zajęcia ruchomości oleju napędowego w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...], którego odpis został doręczony spółce w dniu 12 sierpnia 2008 r., natomiast aktualizację tytułu wykonawczego doręczono spółce w dniu 20 września 2011 r.) Zastosowany środek egzekucyjny spowodował przerwanie biegu terminu przedawnienia i zaczął on biec na nowo od dnia 22 kwietnia 2010 r. przez 5 lat, tj. do 21 kwietnia 2015 r. W dniu 18 listopada 2013 r. L. Urząd Skarbowy w L. wszczął postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe wiążące się z niewykonaniem zobowiązania podatkowego w podatku VAT za czerwiec [...] r. Z tym dniem, zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej rozpoczął się okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia. O powyższym Naczelnik L. Urzędu Skarbowego w L. zawiadomił spółkę pismem z dnia 29 listopada 2013 r., doręczonym w dniu 3 grudnia 2013 r. Zatem uznano, że zaległości podatkowe objęte tytułem wykonawczym nr [...] nie uległy przedawnieniu;

- na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] zaległości podatkowe w podatku VAT za lipiec 2008 r. (termin płatności w [...] r.) - zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej - uległyby przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2013 r., to jednak bieg tego terminu przedawnienia został przerwany w wyniku zastosowania w dniu 10 stycznia 2011 r. zawiadomieniem z dnia 21 grudnia 2010 r. zajęcia prawa majątkowego stanowiącego udział w Przedsiębiorstwie Wielobranżowym Produkcyjno - Handlowym, E. sp. z o.o. w oparciu m.in. o tytuł wykonawczy nr [...], którego odpis został doręczony spółce w dniu 22 września 2008 r., natomiast aktualizację tytułu wykonawczego doręczono w dniu 20 września 2011 r. Zastosowany środek egzekucyjny spowodował przerwanie biegu terminu przedawnienia i zaczął on biec na nowo od dnia 11 stycznia 2011 r. przez 5 lat, tj. do 10 stycznia 2016 r. Ponadto w dniu 18 listopada 2013 r. L. Urząd Skarbowy w L. wszczął postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe wiążące się z niewykonaniem zobowiązania podatkowego w podatku VAT za lipiec 2008 r. Z tym dniem, zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej rozpoczął się okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia. O powyższym Naczelnik L. Urzędu Skarbowego w L. zawiadomił spółkę pismem z dnia 29 listopada 2013 r. nr [...], doręczonym w dniu 3 grudnia 2013 r.

Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 16 października 2015 r. i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z [...] czerwca 2015 r. zostało uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 20 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 1397/15. Jednakże w wyroku tym odnosząc się do kwestii przedawniania egzekwowanych wobec spółki C. zobowiązań Sąd stwierdził, że do ich przedawnienia nie doszło, a organ prawidłowo ocenił, że w stosunku do tych należności miały w sprawie zastosowanie przepisy art. 70 4 i § 6 Ordynacji podatkowej.

W tym miejscu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że prowadzone wobec spółki C. postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe zostało prawomocnie zakończone 8 listopada 2017 r., o czym została ona zawiadomiona pismem z 15 marca 2018 r. Wobec tego bieg terminu przedawnienia ww. należności w podatku VAT za czerwiec i lipiec 2008 r. biegnie dalej od 9 listopada 2017 r. Tym samym nie stwierdzono zaistnienia przesłanki przedawniania zobowiązań podatkowych spółki C. , za które skarżący odpowiada jako osoba trzecia.

Pomimo, że skarżący nie kwestionował przedawnienia należności dochodzonych tytułami wykonawczymi o numerach od SM [...]/[...] do SM [...]/[...] i SM [...] wystawionymi na podstawie decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności, organ odwoławczy wyjaśnił, że nie uległy one przedawnieniu. Argumentował, że stosownie do art. 118 § 2 Ordynacji podatkowej, przedawnienie zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, następuje po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym została doręczona decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Przepisy art. 70 § 2 pkt 1, § 3 i 4 stosuje się odpowiednio, z tym że termin biegu przedawnienia po jego przerwaniu wynosi 3 lata, zaś zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

Z analizy akt sprawy wynika, że w przedstawionym wyżej stanie prawnym, stany faktyczne poszczególnych tytułów wykonawczych przedstawiają się następująco:

1. tytuły wykonawcze nr SM [...]/[...], nr SM [...]/[...] nr SM [...]/[...] obejmujące podatek od towarów i usług za czerwiec i lipiec 2008 r. wynikający z decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności z dnia [...] sierpnia 2012 r. Decyzje doręczono w dniu 20 września 2012 r. Termin przedawnienia tych zobowiązania rozpoczął bieg z dniem 1 stycznia 2013 r. W dniu 7 marca 2013 r. doręczono odpisy ww. tytułów wykonawczych wraz z odpisami zawiadomień z dnia 1 marca 2013 r. o zajęciu wynagrodzenia za pracę w C.-D. sp. z o.o. w C.. Pracodawcy zawiadomienie o zajęciach zostały doręczone w dniu 8 marca 2013 r., a więc w stosunku do zobowiązań w podatku VAT za czerwiec i lipiec 2008 r. nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia. Bieg terminu przedawniania zaczął biec na nowo od dnia 9 marca 2013 r. W dniu 29 lutego 2016 r. zastosowano kolejny środek egzekucyjny przerywający bieg terminu przedawnienia. W tym dniu doręczono spółce C. zawiadomienia z dnia 25 lutego 2016 r. o zajęciu udziałów. Odpis zawiadomień o zajęciu doręczono skarżącemu w tym samym dniu. Bieg terminu przedawnienia w odniesieniu do zobowiązań w podatku VAT za czerwiec i lipiec 2008 r. zaczął biec na nowo od 1 marca 2016 r.

2. tytuł wykonawczy SM [...] obejmujący koszty postępowania egzekucyjnego za czerwiec [...] r. wynikające z decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności z dnia [...] sierpnia 2012 r. doręczono w dniu 20 września 2012 r. Termin przedawnienia tego zobowiązania rozpoczął bieg z dniem 1 stycznia 2013 r. W dniu 18 kwietnia 2013 r. doręczono odpis ww. tytułu wykonawczego. Następnie zastosowano środek egzekucyjny przerywający bieg terminu przedawnienia. W dniu 18 kwietnia 2013 r. doręczono skarżącemu oraz pracodawcy zawiadomienie z dnia 12 kwietnia 2013 r. o zajęciu wynagrodzenia za pracę w C.-D. sp. z o.o. w C.. Bieg terminu przedawniania zaczął biec na nowo od dnia 19 kwietnia 2013 r. W dniu 29 lutego 2016 r. zastosowano kolejny środek egzekucyjny przerywający bieg terminu przedawnienia. W tym dniu doręczono spółce C. zawiadomienie z dnia 25 lutego 2016 r. o zajęciu udziałów. Odpis zawiadomienia o zajęciu doręczono skarżącemu w tym samym dniu. Bieg terminu przedawnienia zaczął biec na nowo od 1 marca 2016 r.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podzielił stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym, w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna inna przesłanka do umorzenia postępowania egzekucyjnego określona w art. 59 § 1 u.p.e.a.

W skardze do Sądu skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości zarzucił naruszenie:

- art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 118 § 1 i § 2 oraz w zw. z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej;

- art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. w związku z art. 108 § 4 Ordynacji podatkowej;

- art. 6 i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz w związku z art. 153 i 170 p.p.s.a. przez odmowę umorzenia postępowań egzekucyjnych, pomimo że w prawomocnym wyroku WSA w Lublinie z dnia 20 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Lu 1397/15, który wiązał organ przy podejmowaniu niniejszego rozstrzygnięcia, Sąd bazując na aktach sprawy spółki, stwierdził, że postępowania egzekucyjne prowadzone wobec spółki zostały umorzone w całości, co spowodowało unicestwienie wszystkich czynności egzekucyjnych i ich skutków.

W obszernych motywach skargi, pełnomocnik wywodził, że doszło do przedawnienia zaległości spółki w podatku od towarów i usług za czerwiec i lipiec 2008 r., co oznacza, że postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec skarżącego jako osoby trzeciej, na którą została przeniesiona odpowiedzialność powinno zostać umorzone. Za niezrozumiałe zostało uznane stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, który odnosząc się do zarzutu przedawnienia zaległości wobec spółki, a tym samym konieczności umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec skarżącego, przywołuje środki egzekucyjne, które miały przerwać bieg terminu przedawnienia. Powyższe stoi w sprzeczności ze stanem faktycznym, przepisami prawa oraz orzecznictwem, w tym zapadłym wobec Spółki (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 20 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Lu 1397/15), jak i wobec skarżącego (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 2018 r. sygn. akt II FSK 1661/17). Myli się organ drugiej instancji, wskazując, jakoby WSA w Lublinie w wyroku z dnia 20 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 1397/15 wskazał, że na skutek zastosowania środków egzekucyjnych wobec spółki doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia. Podkreślił nadto, że postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] września 2011 r. umorzono postępowania egzekucyjne prowadzone wobec spółki z uwagi na niewymagalność należności, co spowodowało uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych (art. 60 § 1 u.p.e.a.). Skarżący podniósł, że rozstrzygnięcie WSA w Lublinie z dnia 20 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 1397/15 wiąże organ, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, organ wydając zaskarżone postanowienie, uzasadniając je przez powołanie się na czynności egzekucyjne przerywające bieg terminu przedawnienia zobowiązań spółki dopuścił się naruszenia art. 6 i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 153 i art. 170 p.p.s.a.

W piśmie procesowym skarżący złożył dodatkowe zarzuty naruszenia art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w związku z art. 118 § 2 Ordynacji podatkowej. W ocenie skarżącego w zakresie zaległości spółki za czerwiec i lipiec 2008 r. nie nastąpiło skuteczne przerwanie biegu terminu przedawnienia bowiem środek egzekucyjny w postaci zajęcia udziałów w spółce był nieskuteczny z uwagi na wadliwe doręczenie zawiadomień zarówno skarżącemu jak i spółce. Zatem z dniem 8 marca 2016 r. w odniesieniu do tytułów wykonawczych od nr od nr od [...] do [...], a w odniesieniu do tytułu wykonawczego nr [...] z dniem 18 kwietnia 2016 r. doszło do przedawnienia zaległości wynikających z decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania spółki, co w konsekwencji na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w związku z art. 118 § 2 Ordynacji podatkowej skutkuje umorzeniem postępowań egzekucyjnych prowadzonych wobec skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż zgodnie z treścią art. 59 §1 pkt 2 u.p.e.a., którego naruszenie skarżący zarzuca organom, postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.

Spór między skarżącym, a organem dotyczy kwestii wygaśnięcia egzekwowanego obowiązku ze względu na przedawnienie zobowiązań spółki C. w podatku od towarów i usług za czerwiec i lipiec 2008r., za które odpowiedzialność przeniesiona została na skarżącego, jako osoby trzeciej.

Jak wynika z akt egzekucyjnych i akt sądowych (kserokopia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] września 2011 r.) Naczelnik L. Urzędu Skarbowego w L. wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionych na spółkę C. tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...], obejmujących zaległości w podatku VAT za czerwiec i lipiec 2008 r. wynikające ze złożonych przez spółkę deklaracji [...] W ramach prowadzonego postępowania organ egzekucyjny zastosował szereg środków egzekucyjnych poprzez dokonanie zajęcia ruchomości i zajęcia prawa majątkowego - ostatnie zajęcie zostało dokonane w dniu 10 stycznia 2011 r. Tytuły wykonawcze zostały zaktualizowane w dniu 1 kwietnia 2011 r.

Po kilkukrotnym rozpoznaniu przez organ egzekucyjny zarzutów złożonych w dniu 18 kwietnia 2011 r. i kilkukrotnej kontroli instancyjnej postanowień organu egzekucyjnego wydanych w przedmiocie złożonych zarzutów Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. umorzył postępowania egzekucyjne prowadzone na podstawie aktualizacji z dnia 1 kwietnia 2011 r. tytułów wykonawczych o numerach: [...] (obejmujących zaległości w podatku VAT za czerwiec 2008 r.) i SM[...] (obejmujących zaległości w podatku VAT za lipiec 2008 r.). Postanowienie to jest ostateczne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi spółki C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego, w prawomocnym wyroku z dnia 20 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 1397/15 ocenił skutki wydania ww. postanowienia w zakresie wpływu zastosowanych do 10 stycznia 2011 r. środków egzekucyjnych na bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych spółki C. . W uzasadnieniu wyroku wyrażono ocenę, iż na podstawie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. – z uwagi na nieprecyzyjność zawartych tam sformułowań (umorzono postępowanie egzekucyjne wyłącznie w zakresie aktualizacji tytułu wykonawczego, podczas gdy na tej podstawie nie wszczynano przecież odrębnego postępowania egzekucyjnego) – w istocie umorzono w całości postępowanie egzekucyjne. Tak też treść ww. wyroku została odczytana przez WSA w Lublinie - wyrok z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Lu 724/16 i Naczelny Sąd Administracyjny - wyrok z dnia 11 maja 2018 r., sygn. akt II FSK 1661/17.

Zgodnie z art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jak podnosi się w orzecznictwie sądowym istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu, o której mowa w art. 170 p.p.s.a. wyraża się w tym, że nie tylko sąd wydając rozstrzygniecie, ale także inne sądy i inne organy muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Moc wiążąca orzeczenia w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Ratio legis tej regulacji polega na tym, że gwarantuje ona zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy. W kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (zob. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, op. cit., Komentarz do art. 170). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2018 r., sygn. akt II FSK 15/18 prawomocność materialna orzeczenia wynikająca z regulacji art. 170 p.p.s.a. wprowadza zasadę związania prawomocnym orzeczeniem nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jakkolwiek zasadniczo wynikająca z ww. zasady powaga rzeczy osądzonej pozostaje ograniczona do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji kwestionowanego orzeczenia, biorąc pod uwagę, iż istota sądowej kontroli wyraża się w ocenie prawnej, która wyrażona jest w uzasadnieniu orzeczenia, należy uznać, iż na zakres związania w rozumieniu art. 170 p.p.s.a. wskazują motywy wyroku zawarte w jego uzasadnieniu.

Zatem, mając na uwadze prawomocny wyrok WSA w Lublinie z dnia 20 maja 2016 r. wydany w sprawie I SA/Lu 1397/15 stwierdzić należy, że postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec spółki C. , którego przedmiotem były zaległości w podatku VAT za miesiące od czerwca do lipca 2008 r. Przy przyjęciu tej koncepcji w niniejszej sprawie wskazać należy, że zastosowane w trakcie tego postępowania egzekucyjnego środki egzekucyjne nie mogą wywierać skutków dla przerwy biegu terminu przedawnienia. Zgodnie bowiem z uchwałą NSA z dnia 28 kwietnia 2014 r. w sprawie sygn. akt I FPS 8/13, umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje unicestwienie materialnoprawnych skutków zastosowania środka egzekucyjnego w postaci przerwania biegu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej.

Zaległości podatkowe w podatku VAT za czerwiec i lipiec 2008 r. (termin płatności w 2008 r.) - zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej - uległyby przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2013 r. Jak wyżej wykazano zastosowane środki egzekucyjne nie doprowadziły do przerwania biegu terminu przedawnienia.

W dniu 18 listopada 2013 r. L. Urząd Skarbowy w L. wszczął postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe wiążące się z niewykonaniem zobowiązania podatkowego w podatku VAT za czerwiec i lipiec 2008 r. Z tym dniem, zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej rozpoczął się okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia. O powyższym Naczelnik L. Urzędu Skarbowego w L. zawiadomił spółkę C. pismami z dnia 29 listopada 2013 r. doręczonymi w dniu 3 grudnia 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 maja 2018 r. w sprawie o sygn. akt II FSK 1661/17 uznał za prawidłowe stanowisko WSA w Lublinie wyrażone w wyroku z dnia 25 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Lu 759/16, że wobec spółki C. doszło do wszczęcia postępowania karno-skarbowego i spółka została zawiadomiona o tym fakcie zgodnie z obowiązującymi przepisami, w konsekwencji czego nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych spółki C. .

Zatem, zgodnie z art. 170 p.p.s.a., mając na uwadze ww. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań spółki C. w podatku VAT za czerwiec i lipiec [...] r. nastąpiło z dniem 18 listopada 2013 r., na 44 dni przed upływem terminu przedawnienia tych zobowiązań.

Prowadzone wobec spółki C. postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe zostało prawomocnie zakończone w dniu 8 listopada 2017 r., o czym została ona zawiadomiona pismem z 15 marca 2018 r. Zgodnie z art. 70 § 7 pkt 1 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Wobec tego bieg terminu przedawnienia ww. należności w podatku VAT za czerwiec i lipiec [...] r. ponownie rozpoczął bieg od 9 listopada [...] r. Oznacza to, że zaległości te uległy przedawnieniu w dniu 21 grudnia 2017 r.

Sąd podziela ustalony w orzecznictwie sądowym pogląd, że odpowiedzialność podatkowa osoby trzeciej istnieje tak długo, jak długo istnieje zobowiązanie podatkowe podatnika, z tytułu którego odpowiedzialność podatkową ponosi osoba trzecia. Wynika to z subsydiarnego charakteru odpowiedzialności osoby trzeciej w stosunku do odpowiedzialności podatnika (por. wyroki, z dnia 5 stycznia 2018 r., sygn. akt I FSK 689/16, z dnia 25 stycznia 2017 r., sygn. akt I FSK 1877/16, z dnia 20 czerwca 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 2589/10). Zatem wygaśnięcie zobowiązania podatnika powoduje wygaśnięcie zobowiązania osoby trzeciej, także w sytuacji, gdy nie upłynął termin przedawnienia zobowiązania wynikającego z decyzji o jej odpowiedzialności. Odpowiedzialność osoby trzeciej wygasa wówczas przed terminem określonym w art. 118 § 2 Ordynacji podatkowej.

Mając na uwadze powyższe uznać należy, że w dniu 21 grudnia 2017 r. zaległość podatkowa spółki C. w podatku od towarów i usług za czerwiec oraz lipiec 2008 r., uległa przedawnieniu w związku z upływem pięcioletniego terminu, o którym mowa w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Wobec zaistnienia materialnej przesłanki, polegającej na przedawnieniu egzekwowanego obowiązku, organ egzekucyjny zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., zobligowany był do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Wskazania co do dalszego postępowania dla Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wynikają z dokonanych rozważań. Stosownie bowiem do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenia postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, Sąd postanowił w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a. Na zasądzoną na rzecz strony kwotę składają się: wpis od skargi w wysokości [...] zł, wynagrodzenie pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego w kwocie [...]zł, zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1687) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie [...]zł.