Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1487/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 września 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska ( spr.) Sędziowie WSA : Bożenna Blitek Grażyna Firek Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2005 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich skargę oddala


UZASADNIENIE

IISA/Kr 1487/01

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2000r Nr[...], wydaną na podstawie art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 z poźn. zm.) , Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił S. G. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBOWiD w B. decyzją z dnia [...]1981r. z tytułu "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej" w okresie od [...]1946r do [...]1947r , łącznie l rok , 9 miesięcy.

W uzasadnieniu decyzji wskazał , że S. G. w okresie zaliczonym przez ZBOWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w Milicji Obywatelskiej. Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie akt ZBOWiD. W związku z tym stwierdził , że S. G. uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej"

W myśl art.25 ust.2 pkt 2 ustawy , osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich.

Wyjaśnił jednocześnie , że zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust.2 , art.2 i 4 ustawy.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S. G. podniósł, że w okresie służby w MO brał udział w zwalczaniu przestępczości w rejonie pełnionej służby. Milicja Obywatelska była powołana przez legalny rząd do zwalczania przestępczości a nie do utrwalania władzy ludowej. Nadto stwierdził, że MO była jednostką zmilitaryzowaną. Pracując w organach milicji brał udział w walkach z oddziałami Wehrwolfu w 1946r w powiecie K. W 1947r brał udział w likwidacji zatrzymaniu członków nielegalnej bandy rabunkowej "Łaska".

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] 2001r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § l pkt l , art. 127 § 3 kpa oraz art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 z poźn. zm.) , Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] 2000r Nr [...].

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że S. G. otrzymał uprawnienia kombatanckie z tytułu utrwalania władzy ludowej.

Zgodnie z art. l ust.2 pkt 6 ustawy za działalność kombatancką uznaje się walki z Wehwolfem i UPA jedynie w zmilitaryzowanych służbach państwowych i jednostkach WP. MO nie była zmilitaryzowaną służbą państwowa , a więc jakiekolwiek zadania wykonywane w czasie zatrudnienia w MO nie mogą być uznane za działalność kombatancką. Dlatego też nie znaleziono podstaw do zmiany bądź uchylenia dotychczasowej decyzji.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję S. G. zarzucił , że decyzję uważa za niezgodną z prawem. Uprawnienia kombatanckie nabył legalnie , na podstawie dokumentów potwierdzających fakt , że w latach 1946 - 56 jako funkcjonariusz MO brał bezpośredni udział w walkach z różnego rodzaju ugrupowaniami zbrojno-rabunkowymi.

Organa Milicji Obywatelskiej zostały powołane dekretem Rady Państwa z określeniem , że jest ona zbrój na formacją po wołaną do ochrony spokoju , ładu , porządku i bezpieczeństwa publicznego w kraju.

W dekrecie nie zawarto określenia , że MO została powołana do utrwalania władzy ludowej.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie , powołując się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w K.

Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi /art.134 ustawy/. Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do przepisu art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji (tekst jedn. Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 ze zmianą -Dz.U.00.12.136), pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby , które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. l ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od [...]1945 r. do [...] 1947 r.

Jednym z tytułów określonych w ustawie , na który powoływał się skarżący we wniosku o ponowne rozparzenie sprawy , jest wymienione w art. l ust.2 pkt 6 ustawy uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu.

Użyte w tym przepisie określenie "zmilitaryzowanych służbach państwowych" oznacza służby państwowe, które na podstawie ówczesnych przepisów zostały objęte militaryzacją (zostały zmilitaryzowane). Nie ma zatem rozstrzygającego znaczenia to, jakie zadania wykonywała określona jednostka organizacyjna, a także sposób jej zorganizowania i formy działania. Milicja Obywatelska w drodze aktu normatywnego nie została zmilitaryzowana. Na to, że ustawowe określenie w "zmilitaryzowanych służbach państwowych" nie obejmuje MO, wskazuje także przepis art. l ust. l ustawy o kombatantach, który status kombatanta wiąże z działalnością w składzie formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej.

Według dekretu PKWN z dnia 7.10.1944 r. o Milicji Obywatelskiej (Dz. U. RP Nr 7, poz. 33), Milicja Obywatelska była prawno-publiczną formacją służby Bezpieczeństwa Publicznego , do zakresu jej działania należała ochrona bezpieczeństwa, spokoju i porządku publicznego, dochodzenie i ściganie przestępstw oraz wykonywanie zleceń władz administracyjnych, sądów i prokuratury w zakresie prawem przewidzianym. Dlatego też wniosek organu , że Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową jest prawidłowy.

Ustosunkowując się do twierdzenia organu zawartego w decyzji z dnia 9.08.2000r, że "Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust.2 , art.2 i 4 ustawy" , podnieść należy , że zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów NSA z dnia 4.03.2002r (ONSA 2002/4/132), wniosek (zarzut) osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, póz. 950 ze zm.), wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich.

Na podstawie przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy można zrekonstruować normę prawną, że "uczestnik walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" zachowuje uprawnienia kombatanckie, jeżeli ma te uprawnienia z innych tytułów określonych w tej ustawie. Oznacza to, że w toku postępowania o pozbawienie uprawnień kombatanckich powoływanie się przez taką osobę na inny określony w ustawie tytuł do tych uprawnień nie może być utożsamiane z wnioskiem o przyznanie uprawnień, o którym mowa w art. 22 ust. 3 omawianej ustawy.

Skarżący nie powoływał się na inny tytuł uprawnień , niż określone w art. l ust.2 pkt 6 ustawy.

Stosownie do treści art. 145 § l pkt a i c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dlatego też , nie stwierdzając takiego naruszenia , na podstawie art. 151 ustawy orzeczono jak w sentencji.