Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1777/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 23b ust. 5
journal: Dz.U. 2015 poz 612
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.
article: art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 184, art. 204 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Joanna Zabłocka Sędzia del. WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A.] Spółki z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 1443/15 w sprawie ze skargi [A.] Spółki z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [A.] Spółki z o.o. w K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi [A.] Sp. z o.o. w K. (określanej dalej także jako "spółka" lub "skarżąca") na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami badania automatu oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przedstawił na wstępie stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że pismem z 17 grudnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Rzeszowie wezwał Spółkę do poddania automatu o nazwie [...] nr fabryczny [...] badaniu sprawdzającemu. Żądanie uzasadniono podejrzeniem, że automat umożliwia urządzanie gier za stawkę wyższą niż ustalona w art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.; zwanej dalej ustawą o grach hazardowych). Uzasadnienie podejrzenia oparto na wynikach kontroli z 3 marca 2010 r. przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w Przemyślu w punkcie gier: [...]. Funkcjonariusze ustalili w drodze eksperymentu, że ww. automat nie spełnia wymogów technicznych. Jednostka badająca Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w Przemyślu po przeprowadzeniu badań sprawdzających ww. automatu, wydała opinię z 7 maja 2013 r. o wyniku negatywnym w zakresie spełniania warunków określonych w ustawie o grach hazardowych.

Postanowieniem z [...] maja 2015 r. nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w Rzeszowie obciążył Spółkę kosztami badania sprawdzającego ww. automatu do gier o niskich wygranych w kwocie 900 zł. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że z zapisów opinii wynika, że w sprawie została spełniona przesłanka z art. 23 lit. b ust. 5 ustawy o grach hazardowych. Regulacja ta stanowi, że w przypadku potwierdzenia w wyniku badania sprawdzającego, że automat nie spełnia warunków określonych w ustawie, koszty badania sprawdzającego obciążają podmiot eksploatujący ten automat. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów dotyczącym ryczałtowych stawek opłat za badania lub analizy przeprowadzone przez laboratoria celne - stawka ryczałtowa za badanie automatu lub urządzenia do gier przeprowadzona przez Laboratoria Celne wynosi 900 zł. Organ wskazał, że powyższe uzasadnia obciążanie spółki kosztami badania sprawdzającego.

Dyrektor Izby Celnej w Przemyślu postanowieniem z [...] sierpnia 2015 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że obowiązek poniesienia kosztów badania sprawdzającego powstaje po przeprowadzeniu badania i jest związany z jego wynikiem. Koszty badania obciążają tego, kto eksploatuje urządzenie, w przypadku gdy wynik badania wskazuje, że badane urządzenie nie spełnia warunków ustawowych. To oznacza, że kosztami badania można obciążyć podmiot jedynie w sytuacji stwierdzenia w wyniku badań sprawdzających, że automat nie spełnia wymagań określonych w ustawie o grach hazardowych. Negatywny wynik badania ww. automatu przez jednostkę badającą, obligował zatem organ do obciążenia Spółki kosztami badania sprawdzającego.

[A.] sp. z o.o. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z [...] sierpnia 2015 r. wnosząc o uchylenie postanowień obu instancji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1) art. 121, 122, 124, 180, 187 i 188 oraz art. 197 § 3 w związku z art. 130 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, ze zm.; dalej: "Ordynacja podatkowa" lub "Op"), a także art. 23 f ust. 1 pkt 4 ustawy o grach hazardowych przez wydanie postanowienia opartego o opinię wydaną przez jednostkę badającą Wydział Izby Celnej w Przemyślu, której nie można przypisać koniecznego waloru bezstronności i profesjonalizmu,

2) art. 190 § 1 i 2, art. 121 oraz art. 129 Ordynacji podatkowej przez uniemożliwienie stronie wzięcia udziału w badaniu przez jednostkę badającą, a tym samym pozbawianie jej czynnego udziału w postępowaniu,

II. przepisów prawa materialnego tj.; art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych przez bezpodstawne obciążenie kosztami, mimo, iż opinia wydana została przez niewłaściwą jednostkę badającą, która nawet nie była w stanie przeprowadzić badania automatu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Przemyślu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., określanej dalej: "p.p.s.a."), wskazał, że zgodnie z art. 23b ust. 1 u.g.h., na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie jest obowiązany poddać automat lub urządzenie badaniu sprawdzającemu. W żądaniu wskazuje się automat lub urządzenie do gier podlegające badaniu sprawdzającemu, jednostkę badającą przeprowadzającą badanie oraz podmiot, któremu automat lub urządzenie ma być przekazane w celu przeprowadzenia badania, i termin tego przekazania (art. 23b ust. 2). Badanie sprawdzające przeprowadza, na zlecenie naczelnika urzędu celnego, jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, a koszty tych badań nie powinny przekraczać średnich stawek stosowanych za dany rodzaj badania (art. 23b ust. 3). W przypadku potwierdzenia w wyniku badania sprawdzającego, że automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, koszty badania sprawdzającego obciążają podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie (art. 23b ust. 5). Ten ostatni przepis stanowił materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia. Wysokość stawki została określona na kwotę 900 zł.

Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 8 u.g.h. znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Na podstawie art. 267 § 1 pkt 4 O.p. stronę obciążają m.in. koszty przewidziane w odrębnych przepisach, a do tych niewątpliwie zaliczyć należy art. 23b ust. 5 u.g.h. Stosownie zaś do art. 269 O.p., wysokość kosztów postępowania, które obowiązana jest ponieść strona, oraz termin i sposób ich uiszczenia, ustala organ podatkowy w drodze postanowienia.

Sąd I instancji wskazał, że w toku kontroli w zakresie urządzania i prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poddany eksperymentowi automat wykazał możliwość przeprowadzenie gier za stawki wyższe, niż przewidywała ustawa, a co za tym idzie powstało uzasadnione podejrzenie, że automat nie spełnia warunków określonych ustawą. Podejrzenie zostało potwierdzone negatywnym wynikiem badań przeprowadzonych przez wyznaczoną przez Naczelnika Urzędu Celnego w Rzeszowie jednostkę badająca – Izbę Celną w Przemyślu Wydział Laboratorium Celne, które stwierdziło niespełnienie następujących warunków: ochrony przed możliwością modyfikacji oprogramowania, warunku, o którym mowa w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych w zakresie maksymalnej jednorazowej wygranej i maksymalnej stawki za grę; wyposażenia w system trwałej rejestracji i zapamiętywania danych; wyposażenia automatu w widoczne dla grających informacje, umieszczone w sposób uniemożliwiający ich usunięcie bez uszkodzenia lub zniszczenia automatu, co jak zostało stwierdzone stanowiło naruszenie przepisów prawa jak również nie gwarantowało należytej ochrony grających. W świetle stwierdzonych faktów obciążenie skarżącej kosztami badania sprawdzającego nie budzi, zdaniem Sądu I instancji, żadnych wątpliwości. Badanie potwierdziło, że automat nie spełnia warunków określonych w ustawie, co zgodnie z art. 23 b ust. 5 w zw. z art. 267 §1 pkt 4 i 269 Ordynacji podatkowej determinowało treść rozstrzygnięcia. Wysokość kosztów badania reguluje rozporządzenie Ministra Finansów.

Sąd I instancji wskazał, że wydanie postanowienia obciążającego podmiot eksploatujący automat kosztami badania sprawdzającego nie jest związane z wydaniem decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, lecz jest uzależnione od wyników tego badania. Postanowienie to nie musi być wydane równocześnie z decyzją. Warunkiem obciążenia podmiotu eksploatującego automat kosztami badania sprawdzającego jest potwierdzenie w wyniku badania sprawdzającego, że automat ten nie spełnia warunków określonych w ustawie. Postanowienie w przedmiocie kosztów ma charakter wpadkowy, a przesłanką jego wydania jest wyłącznie negatywny wynik badania sprawdzającego. Kontrolując legalność tego postanowienia Sąd nie ocenia legalności przeprowadzonego postępowania dowodowego, ale wyłącznie, czy zostały spełnione formalne warunki do obciążenia tymi kosztami, zgodnie z zasadą z art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych. W związku z powyższym podnoszenie zarzutów dotyczących cofnięcia rejestracji, uznać należy za bezzasadne.

Sąd I instancji stwierdził, że w postępowaniu tym organ nie jest uprawniony do oceny, czy podmiot, któremu zlecono przeprowadzenie badania, posiadał wymagane kwalifikacje oraz zapewniał zachowanie warunku bezstronności i obiektywizmu w badaniu. Badania sprawdzające przeprowadza na zlecenie naczelnika urzędu celnego (art. 23 b ust. 3 ustawy o grach hazardowych) jednostka badająca upoważniona przez Ministra Finansów badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Sąd I instancji wskazał, że Izba Celna w Przemyślu posiada upoważnienie Ministra Finansów nr SC14/070/4/UP/2011/2050 z dnia 8 kwietnia 2011 r. do przeprowadzenia badań technicznych automatów i urządzeń do gier.

Z powyższych przyczyn Sąd I instancji uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

W skardze kasacyjnej z dnia 24 lutego 2016 r. skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak rozstrzygnięcia w granicach sprawy – brak odniesienia się do zarzutów podniesionych w skardze przez stronę skarżącą,

2. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu wyroku odniesienia się do zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą,

3. art. 145 § 1 lit. a p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżąca wykazała, że postępowanie organów administracji publicznej było sprzeczne z przepisami prawa,

4. art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżąca wykazała, że postanowienia wydane zostały z naruszeniem prawa,

5. art. 23 b ust. 5, art. 23 f u.g.h., a także art. 12 ust. 1 i 2 noweli do ustawy o grach hazardowych z dnia 26 maja 2011 r., a także art. 15 ust. 1 i art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 sierpnia 2002 r. o systemie zgodności poprzez bezpodstawne obciążenie kosztami, pomimo, że opinia wydana została przez niewłaściwą jednostkę badającą, która nie była upoważniona do przeprowadzenia badań automatów do gier.

W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny w trybie art. 188 p.p.s.a.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Przemyślu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i podtrzymał dotychczasową argumentację.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem postanowienia Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu w przedmiocie kosztów postępowania za przeprowadzenie badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych stwierdził, że postanowienie to nie jest niezgodne z prawem.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w rozpatrywanej sprawie, zarzuty skargi kasacyjnej oraz przedstawiona w ich uzasadnieniu argumentacja nie dają podstaw aby twierdzić, że wyrok Sądu I instancji nie odpowiada prawu.

Na wstępie omówione zostaną zarzuty o charakterze procesowym, a następnie – zarzut materialnoprawny, wskazany w pkt 5 petitum skargi kasacyjnej.

Omawiany zarzut, wskazany w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej, w zakresie naruszenia prawa procesowego tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. nie może odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą kasacyjnie. Przede wszystkim z tego powodu, że na podstawie tego zarzutu nie doszło do podważenia stanowiska Sądu I instancji, z którego wynika, że podnoszone przez stronę skarżącą kasacyjnie okoliczności nie należą do istoty rozpatrywanej sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a., w związku z czym nie mogą podlegać kontroli w postępowaniu wywołanym skargą na wpadkowe postanowienie wydane w sprawie kosztów postępowania, lecz w prowadzonym przez organ administracji postępowaniu głównym tj. w sprawie cofnięcia rejestracji automatu. W sytuacji więc, gdy w odniesieniu do wymienionych okoliczności Sąd I instancji zajął w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jednoznaczne stanowisko podkreślając, że nie należą one do istoty sprawy, to samo ograniczenie się do zarzucenia Sądowi I instancji naruszenia przepisów prawa wskazanych w pkt 1 petitum wniesionego środka zaskarżenia, nie może być uznane za wystarczające z punktu widzenia oceny zasadności oraz skuteczności omawianego zarzutu kasacyjnego. W sytuacji bowiem, gdy w odniesieniu do eksponowanego przez stronę skarżącą zagadnienia Sąd I instancji wyjaśnił, że jego badanie nie mieści się w granicach prowadzonego postępowania i nie formułował w tym względzie, jako istotnego w sprawie stanowiska, którego przedmiotem miałaby być ocena uprawnień jednostki badającej, to merytoryczne kwestionowanie podejścia Sądu I instancji do podnoszonej przez stronę kwestii mogłoby mieć miejsce wyłącznie poprzez zarzut wadliwego określenia granic sprawy przez sąd administracyjny I instancji. Podkreślić należy, że strona skarżąca sformułowała zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ale ich treść i lakoniczne uzasadnienie ograniczyła w zasadzie do poglądu o braku normatywnych podstaw do przeprowadzania badania automatów do gier przez wymienioną jednostkę badającą ze względu na brak odpowiedniej akredytacji upoważniającej do badań urządzeń i automatów do gier.

Wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku nie usprawiedliwia również drugi zarzut skargi kasacyjnej, a mianowicie naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., z powodu zaniechania odniesienia się do zarzutów skarżącej. Zgodnie z powyższym przepisem, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego analiza pisemnych motywów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia czyni zasadnym wniosek, że w zakresie niezbędnym do rozpoznania sprawy uzasadnienie to czyni zadość wymogom określonym w przywołanym przepisie. Należy też mieć na względzie, że art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem prawa procesowego. Zgodnie więc z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jego ewentualne naruszenie musiałoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem strona skarżąca nie wykazała, że braki uzasadnienia - które wymienia w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej - mogły mieć jakikolwiek, a tym bardziej istotny, wpływ na rozstrzygnięcie. W kontekście odnoszącym się do zasady braku związania zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną podnieść należy bowiem, że sąd administracyjny I instancji nie jest zobowiązany odnosić się w uzasadnieniu wydawanego orzeczenia do zarzutów i argumentacji niemających istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Pominięcie w uzasadnieniu wyroku rozważań dotyczących zarzutów niezasadnych nie stanowi naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego o istotnym wpływie na wynik sprawy. Jeżeli ponadto, wyczerpujące przedstawienie i wyjaśnienie podstawy prawnej zamyka zagadnienie stanu prawnego sprawy - a więc tak, jak w rozpatrywanej sprawie - to tym bardziej zbędne jest ustosunkowanie się do tych argumentów skargi, które pozostają bez związku z istotą normy prawnej, której prawidłowość interpretacji i zastosowania przez organ stanowi przedmiot kontroli sądu administracyjnego (por. np.: wyrok NSA z 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 850/09; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1824/10; wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1766/10).

Odnosząc się do zarzutów zawartych w pkt 3 i pkt 4 petitum skargi kasacyjnej, a wskazujących, zdaniem skarżącej, na obowiązek Sądu I instancji do uchylenia będącego przedmiotem kontroli judykacyjnej postanowienia w sytuacji stwierdzenia przez ten Sąd naruszenia prawa materialnego, analizę powyższych zarzutów należy połączyć z zarzutem ostatnim, posiadającym charakter materialnoprawny.

Podkreślić należy, że w konsekwencji uzasadnionego podejrzenia, że należący do skarżącej spółki zarejestrowany automat do gier o niskich wygranych nie spełniał określonych w ustawie o grach hazardowych warunków, Naczelnik Urzędu Celnego w Rzeszowie zlecił przeprowadzenie badania sprawdzającego spornego automatu do gier wskazując jako właściwą do przeprowadzenia tego badania sprawdzającego upoważnioną jednostkę badającą - Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w Przemyślu. Kontrolowanym przez Sąd I instancji postanowieniem spółka obciążona została kosztami wskazanego badania sprawdzającego spornego automatu do gier o niskich wygranych, co znajdowało swoje uzasadnienie w art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych, zgodnie z którym, w przypadku potwierdzenia w wyniku badania sprawdzającego, że automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, koszty badania sprawdzającego obciążają podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie.

Tak więc wzorzec kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia stanowiły wyżej wskazane przepisy, które wyznaczyły równocześnie granice rozpoznawanej sprawy.

Z zarzutów skargi kasacyjnej wynika, że brak zgodności z prawem zaskarżonego wyroku strona skarżąca upatruje nie tyle w błędnej wykładni czy wadliwym zastosowaniu przez Sąd I instancji przepisów art. 23b ustawy o grach hazardowych, co w ogóle w braku jakichkolwiek normatywnych podstaw do przeprowadzania tego rodzaju badania przez wymienioną jednostkę badającą, a w konsekwencji w braku podstaw do obciążania kosztami tego badania skarżącej spółki. Wnosząca skargę kasacyjną podważa prawidłowość badań zarzucając, że jednostka, której zlecono przeprowadzenie tych badań - Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w Przemyślu - nie posiada odpowiedniej akredytacji upoważniającej do badań urządzeń i automatów do gier. Nie jest natomiast kwestionowana okoliczność, że wynik badania zawarty w opinii jednostki badającej posiadającej upoważnienie Ministra Finansów do prowadzenia badań automatów miał charakter negatywny.

Odnosząc się do tak skonstruowanych zarzutów wskazać należy, że Sąd I instancji oddalając skargę uznał, że wobec jednoznacznego stwierdzenia, iż opinię sporządziła jednostka badająca posiadająca upoważnienie Ministra Finansów, a wynik badania potwierdził, że automat nie spełnia warunków ustawowych, obciążenie strony kosztami badania było uzasadnione. Jednocześnie Sąd I instancji nie zajmował się merytorycznie takimi kwestiami jak kwalifikacje jednostki badającej, ani prawidłowość udzielania jej upoważnienia przez Ministra Finansów, gdyż stanął na stanowisku, że domniemanie prawidłowości udzielenia upoważnienia mogłoby zostać obalone w toku postępowania, w którym opinia z badań sprawdzających posłużyła za podstawę rozstrzygnięcia, nie zaś w postępowaniu, którego celem jest zbadanie prawidłowości obciążenia skarżącej kosztami przeprowadzonych badań. Skarżąca kwestionowała uprawnienia jednostki badającej do prowadzenia badań, a Sąd I instancji wyjaśnił, że badanie tego zagadnienia nie mieści się w granicach prowadzonego postępowania i nie przeprowadzał oceny uprawnień jednostki badającej.

W tym stanie rzeczy muszą być uznane za nieusprawiedliwione zarzuty kasacyjne naruszenia prawa materialnego, tj. art. 23 b ust. 5, art. 23 f u.g.h., art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 maja 2011r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2011r. Nr 134, poz. 779), a także naruszenia art. 15 ust. 1 i art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. 166, poz. 1360) wskazujące na brak kompetencji Izby Celnej do prowadzenia Laboratorium Celnego w zakresie badania automatów do gier. Już tylko na marginesie podnieść należy, że eksponowane przez stronę skarżącą kasacyjnie zagadnienie odnoszące się do uprawnień do prowadzenia badań sprawdzających automatów do gier w charakterze jednostki badającej było przedmiotem wypowiedzi oraz analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego, między innymi w wyroku z dnia 24 lutego 2016 r., sygn. akt II GSK 1773/14 oraz w wyroku z dnia 16 marca 2016 r., sygn. akt II GSK 2569/14, dostępne w CBOSA.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 ppsa orzekł jak w pkt I sentencji.

O kosztach Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa orzekł jak w pkt 2 sentencji wyroku.

s. M. Sachajko s. M. Jagielska s. J. Zabłocka