Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 739/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Protokolant referent Jolanta Czarnata po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2007 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną przez nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. nr [...] z dnia [...] r.; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. oddala wniosek skarżącego o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia

19 października 2005 r. wydanym w sprawie II SA/Gl 172/04 uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia

[...] r. i utrzymaną przez nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] r. Uchylonymi decyzjami organy nadzoru budowlanego nałożyły, na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane /Dz.U. nr 38, poz. 229 z zm./ w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016/ - na A. i K. A., właścicieli działki nr A w C., obowiązek wykonania robót budowlanych mających na celu wzmocnienie fundamentów budynku gospodarczego posadowionego na ich działce w terminie do [...] 2004 r.

W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż poza sporem pozostaje wybudowanie przez inwestorów budynku gospodarczego bez pozwolenia na budowę w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku. Do budynku tego przepis art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. może zostać zastosowany jednak dopiero po wykluczeniu przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 tego prawa. O ile organy orzekające zasadnie wykluczyły w sprawie przesłanki rozbiórki określone w art. 37 ust. 1 pkt 1, to nie można uznać by prowadziły one postępowanie w sprawie wystąpienia okoliczności wymienionych w art. 37 ust. 1 pkt 2.

W tym zakresie z akt sprawy wynika, że samowolnie zrealizowany budynek nie spełnia warunków określonych przepisami rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki /Dz.U. nr 17, poz. 62

z zm./, a w szczególności § 13 regulującego zasady sytuowania budynków bezpośrednio przy granicy działki. Zgodnie z powołanym przepisem budynki gospodarcze sytuowane bezpośrednio przy granicy działki nie mogły przylegać do budynków mieszkalnych na sąsiedniej działce, a z akt sprawy wydaje się właśnie taka okoliczność wynikać. W ocenie Sądu usytuowanie budynku gospodarczego w granicy działki w taki sposób, że przylega on do budynku mieszkalnego na sąsiedniej działce, a krawędź jego dachu znajduje się – jak podaje skarżący – w odległości

1,5 m – od parapetu okna budynku mieszkalnego, stanowi zagrożenie bezpieczeństwa mieszkańców i ich mienia, a tym samym narusza uzasadnione interesy osób trzecich oraz powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia. Sąd polecił organom prowadzącym po raz drugi postępowanie ustalenie czy samowolnie wybudowany budynek gospodarczy narusza § 13 przywołanego wyżej rozporządzenia w sprawie warunków technicznych/.../ i w jakim stopniu okoliczność ta wpływa na pogorszenie warunków użytkowych sąsiedniej działki.

Nadto po wyjaśnieniu kwestii zbliżenia krawędzi dachu budynku gospodarczego do parapetu okna budynku mieszkalnego, dokonanie oceny tej okoliczności w kontekście art. 37 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 1 i pkt 6 Prawa budowlanego z 1974 r.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., po przeprowadzeniu oględzin, wydał w dniu [...] r. decyzję, którą nakazał A. i K. A. w terminie do dnia [...] 2006 r. doprowadzenie do stanu zgodnego z przepisami budynku gospodarczego, na działce nr A przy ul. A w C. przez usunięcie wystającej poza obręb tego budynku części dachu, zachodzącej na budynek mieszkalny B. M. i do niego przylegającej.

Decyzja została wydana na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.

Uzasadniały je następujące ustalenia faktyczne. Budynek gospodarczy usytuowany jest w granicy z nieruchomością B. M. i zachodzi około 10 cm na budynek mieszkalny tego ostatniego. Budynek gospodarczy nie przylega do budynku mieszkalnego – dzieli je przestrzeń około 5 cm. Dach budynku gospodarczego jest jednospadowy ze spadem na działkę inwestorów, ale wystaje on poza obręb budynku około 30 – 40 cm i w tej części przylega do ściany granicznej budynku mieszkalnego B. M..

Zdaniem organu orzekającego po usunięciu wystającej poza obręb budynku gospodarczego części dachu, budynek ten będzie odpowiadał warunkom technicznym z 1980 r.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając jej ustalenia faktyczne i ich kwalifikację prawną. Stwierdził, że zaistniały stan naruszenia § 13 ust. 1 rozporządzenia z 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych/.../ i możliwość jego naprawy przez usunięcie przez inwestorów wystającej części dachu uprawniała organ do wydania decyzji na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący A. M. ponownie wskazał na brak zastosowania się przez organy orzekające do wyroku wydanego w sprawie II SA/Gl 172/04, a nadto na niemożność z uwagi na położenie spornego budynku gospodarczego, osuszenia i zaizolowania fundamentów budynku mieszkalnego, a także nieuwzględnienie stanu technicznego tego budynku, który wyraża się w pęknięciu ściany granicznej i osunięciu dachu w stronę budynku skarżącego. W konkluzji skargi skarżący wnosił o orzeczenie rozbiórki spornego obiektu na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.

Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ istotny na wynik sprawy, jak i z naruszeniem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 z zm./, dalej "ppsa".

Przede wszystkim należy stwierdzić, że organy obu instancji działały w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 października 2005 r. sygn. akt II SA/Gl 172/04. Związanie to stosownie do art. 153 ppsa dotyczy także obecnie orzekającego w sprawie składu Sądu.

Z wskazanego wyroku sygn. akt II SA/Gl 172/04 wynika jednoznacznie, że uchylenie poprzedniej decyzji ostatecznej wydanej na podstawie art. 40 ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. nastąpiło z uwagi na brak uprzedniego wykluczenia przez organy orzekające przesłanki rozbiórkowej, o której mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 tego prawa.

W postępowaniu ponownym zarówno organ I, jak i II instancji skupił swoją uwagę na doprowadzeniu obiektu będącego przedmiotem sprawy do stanu zgodnego z przepisami, pomijając zalecenia Sądu co do wcześniejszego wykluczenia okoliczności uzasadniających rozbiórkę wymienionych w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Istotnie w uzasadnieniu wyroku w sprawie

II SA/Gl 172/04 Sąd nakazał sprawdzenie czy budynek gospodarczy spełnia wymagania § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 1980 r., ale także zaakceptował konieczność ustalenia czy krawędź dachu budynku gospodarczego znajduje się w odległości 1,5 m od parapetu budynku mieszkalnego. W ocenie Sądu stwierdzenie takiej okoliczności w sytuacji budowy obiektu bez pozwolenia na budowę stanowiłoby zagrożenie bezpieczeństwa mieszkańców i ich mienia, a tym samym naruszenie uzasadnionego interesu osób trzecich, powodując niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia.

Jak już wspomniano wyżej w zaskarżonej decyzji i utrzymanej przez nią w mocy decyzji organu I instancji nie wykluczono okoliczności przesądzających o rozbiórce, a wymienionych w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. To czy obiekt odpowiada warunkom z § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 1980 r. było tylko jedną z okoliczności, które organy miały w ponownym postępowaniu ustalić. Stosownie do powołanego wyroku z dnia 19 października 2005 r. należało także ustalić zbliżenie dachu spornego budynku do parapetu budynku mieszkalnego, która to okoliczność – przy podanej przez skarżącego odległości 1,5 m – Sąd ocenił jako powodującą niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, a więc wyczerpującą art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.

W tym zakresie – zbliżenia dachu budynku gospodarczego do parapetu budynku mieszkalnego – organy orzekające nie poczyniły żadnych ustaleń, a w decyzjach kwestia ta pozostała poza zakresem ich zainteresowania i oceny.

Obecnie orzekający skład nie podziela także poglądu organów, że budynek gospodarczy odpowiada wymogom § 13 rozporządzenia z 1990 r.

Podstawową odległością przewidzianą w tym rozporządzeniu dla sytuowania budynków nie posiadających w ścianie od strony sąsiedniej działki otworów okiennych lub drzwiowych było 3 metry /§ 12 ust. 1/. § 13 ust. 1 stanowił wyjątek od tej generalnej zasady i dopuszczał sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego ze ścianami z materiałów niepalnych i dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych jeżeli nie utrudni to zabudowy działki sąsiedniej. Nadto budynek gospodarczy, o którym mowa w § 13 ust. 1 nie mógł przylegać do budynku mieszkalnego na sąsiedniej działce, a wody opadowe z dachu tego budynku nie mogły być odprowadzane na teren działki sąsiedniej.

Z ustaleń organów wynika, że sporny budynek gospodarczy na odcinku 10 cm /niezależnie od przesuniętego dachu, którego usunięcie nakazano decyzją/ nie przylega do budynku mieszkalnego skarżącego, bowiem między tymi obiektami istnieje odległość 5 cm.

W świetle zasady lokalizacji obiektów gospodarczych sformułowanych w § 13 ust. 1, odległość 5 cm nie może być uznana jako wykluczająca stan "przylegania", o którym mowa w § 13 ust. 2 rozporządzenia.

W ocenie składu orzekającego oznacza to, że przy odległości 5 cm między obiektami należy uznać, że obiekty te przylegają do siebie, a więc tak zlokalizowany obiekt narusza § 13 ust. 2 rozporządzenia.

Co do pozostałych wymogów § 13 ust. 1 rozporządzenia organy także nie zajęły stanowiska. Brak bowiem jakichkolwiek ustaleń w zakresie spełnienia przez ścianę budynku gospodarczego i jego dach wymagań antypożarowych, jak także wykazania, że usytuowanie tego budynku powyżej budynku mieszkalnego skarżącego nie powoduje spływu wody z budynku inwestorów na działkę skarżącego /mimo konstrukcji dachu/.

Nie wyjaśniono także dlaczego w obecnie kontrolowanych decyzjach organ uznał za niecelowe zobowiązanie inwestorów do wzmocnienia fundamentów budynku gospodarczego /z akt wynika, że robota ta nie została wykonana/ ani dlaczego przedmiotem jego oceny nie stał się fakt pęknięcia ściany budynku gospodarczego od strony działki inwestora, wynikający jednoznacznie z dołączonych do akt administracyjnych zdjęć spornego obiektu.

Jest poza sporem, że w świetle art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. stan obiektu ma wpływ na ocenę bezpieczeństwa ludzi i mienia nie tylko na działce inwestora, ale i działce sąsiedniej /skarżącego/.

W postępowaniu ponownym organy mając na uwadze wyrok w sprawie

II SA/Gl 172/04, jak i argumentację zawartą w uzasadnieniu niniejszego wyroku, przeprowadza przede wszystkim postępowanie mające na celu wykluczenie w stosunku do budynku gospodarczego na działce A okoliczności uzasadniających nakazanie rozbiórki /§ 7 ust. 1 pkt 2/, a o ile uznają, że takie okoliczności nie istnieją, podejmą decyzję na mocy art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.

Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c i a ppsa oraz art. 135 i 152 ppsa orzekł jak w sentencji.

Skarżący, który był zwolniony od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w całości w piśmie z dnia [...] 2007 r. złożył spis kosztów. Spis ten w znacznej części nie mieści się w granicach art. 205 § 1 ppsa, natomiast w części, w której na podstawie tego przepisu mógł być uwzględniony /koszty dojazdu/ nie został przez skarżącego udokumentowany i dlatego na podstawie art. 209 ppsa wniosek w tym przedmiocie został oddalony.