Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 774/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 200 ust. 1 i ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1987
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - tekst jedolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska, sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant spec. Iwona Hoga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi P.J. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

1 U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2017r. Nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej: też organ, GIOŚ) utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2016r. Znak: [...] wymierzającą administracyjną karę pieniężną w wys. 500 zł., P. J. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Gabinet Lekarski [...].

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. znak: [...] Marszałek Województwa [...] przekazał [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska (dalej: organ I instancji, WIOŚ) wykaz podmiotów, które złożyły zbiorcze zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów za 2012 r. po wymaganym ustawowo terminie. Na podstawie powyższego zawiadomienia WIOŚ stwierdził, że pan P. J. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Gabinet Lekarski [...] i nie przedłożył przedmiotowego zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów w ustawowym terminie.

Powyższe spowodowało wszczęcie i przeprowadzenie przez organ postępowania administracyjnego a następnie wydanie przez WIOŚ decyzji z dnia [...] marca 2016 r. znak: [...], na podstawie art. 200 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 201 ust. 1, art. 202 oraz art. 237 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2016 r., poz. 1987, z późn. zm.- dalej ustawa o odpadach) i art. 125 w związku z art. 118 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1688) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt. Dz.U. z 2013r. poz. 267 z późn. zm.- dalej: k.p.a.), którą wymierzył P. J., prowadzącemu w [...] działalność gospodarczą pod nazwą Gabinet Lekarski [...], administracyjną karę pieniężną w wysokości 500 zł. za niezłożenie do dnia 15 marca 2013 r. Marszałkowi Wojewódzkiego [...] zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za 2012 r.

P. J. pismem z dnia 30 marca 2016 r. odwołał się od ww. decyzji wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie: art. 200 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach poprzez uznanie, że wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej ma charakter obligatoryjny; art. 68 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz.201, z późn. zm.- dalej O.p.) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz.201, z późn. zm.- dalej O.p.) ordynacja podatkowa, poprzez wskazanie w uzasadnieniu decyzji, że w oparciu o ten przepis organ jest zobowiązany do wymierzenia kary; art. 7, 8 i 11 k.p.a. poprzez naruszenie zasad prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób określony w powołanych przepisach.

Po rozpatrzeniu odwołania GIOŚ decyzją z dnia [...] grudnia 2017r. (o numerze wskazanym na wstępie ) utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, na obowiązujące w sprawie przepisy prawa oraz wyjaśnił, że do sprawy, mimo wejścia w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1688), która na mocy art. 108 pkt 25 uchyliła dotychczas obowiązujący art. 200 ustawy o odpadach, z mocy art. 125 tej ustawy, stosuje się dotychczasowe przepisy.

Organ odwołując się do brzmienia art. 237 ust. 1 ustawy o odpadach stwierdził, że aktualnie obowiązujące przepisy, w odniesieniu do zbiorczych zestawień danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za lata 2012-2014, nakazują wymierzenie kary określonej w art. 200 o odpadach zarówno w przypadku braku złożenia zbiorczego zestawienia danych o odpadach jak i w przypadku złożenia go z uchybieniem terminu, czyli później niż do dnia 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy. W przedmiotowej sprawie natomiast poza dyskusją pozostaje fakt, że zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za 2012 r. strona złożyła po upływie ustawowego terminu, gdyż jak wynika z akt sprawy przekazała je Marszałkowi Województwa [...] w dniu 26 kwietnia 2013 r., wobec czego WIOŚ był zobowiązany do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 500 zł za stwierdzone naruszenie. Organ zauważył również, że nie ma możliwości odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej jak również do decydowania o jej wysokości.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu wyjaśnił, że argument strony, że organ I instancji nie udowodnił, iż była ona zobowiązana do złożenia przedmiotowego zestawienia nie jest zasadny, gdyż w zaskarżonej decyzji organ I instancji wskazał, iż w 2012 roku strona wytworzyła 0,027 Mg odpadów niebezpiecznych o kodzie 18 01 83* (Inne odpady, które zawierają żywe drobnoustroje chorobotwórcze lub ich toksyny oraz inne formy zdolne do przeniesienia materiału genetycznego, o których wiadomo lub co do których istnieją wiarygodne podstawy do sądzenia, że wywołują choroby u ludzi i zwierząt -np. zainfekowane pieluchomajtki, podpaski, podkłady- z wyłączeniem odpadów o kodzie 18 01 80 i 18 01 82) i przytoczył zapis art. 237 ust.1 ustawy o odpadach oraz przywołał zapis art. 75 ust.1 tej ustawy, stanowiący w punkcie pierwszym o obowiązku sporządzania rocznego sprawozdania o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami przez wytwórcę obowiązanego do prowadzenia ewidencji odpadów. Organ zaznaczył przy tym, że fakt, iż podmiot wytwarza odpady niebezpieczne w ilości nie większej niż 100 kg rocznie, co zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy o odpadach uprawnia go do prowadzenia uproszczonej ewidencji odpadów z zastosowaniem jedynie karty przekazania odpadów nie zwalnia go, ze wskazanego w art. 75 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, obowiązku przekazywania marszałkowi województwa zbiorczego zestawienia danych o odpadach. Organ zauważył również, że w czasie prowadzonego przez organ I instancji postępowania strona nie zgłaszała wątpliwości odnośnie podlegania obowiązkowi złożenia przedmiotowego sprawozdania, jedynie pismem z dnia 2 grudnia 2015 r. wniosła o umorzenie postępowania z uwagi na wykonanie ustawowego obowiązku i złożenie wymaganego dokumentu.

Z kolei odnosząc się do zarzutu, iż organ I instancji naruszył obowiązujące przepisy poprzez wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że organ administracji na podstawie art. 68 § 1 O.p. jest zobowiązany do wymierzenia kary, organ odwoławczy zgodził się, że takie sformułowanie użyte przez WIOŚ nie było właściwe. Jednak zdaniem organu przytoczenie art. 68 § 1 O.p. miało charakter jedynie informacyjny, jako odpowiedź na zapytanie strony wyrażone w piśmie z dnia 21 grudnia 2015 r. dotyczące wszczęcia postępowania administracyjnego po upływie 2 lat i 8 miesięcy od złożenia przedmiotowego sprawozdania.

Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skargę (zatytułowaną "odwołanie") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł P. J., zarzucając naruszenie:

- art. 200 ust. 2 pkt 2 art. ustawy o odpadach poprzez uznanie, że wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej ma charakter obligatoryjny;

- art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez wskazanie w decyzji organu I instancji, że na podstawie art. 68 § 1 O.p. jest zobowiązany do wymierzenia kary i powołanie tego przepisu jako podstawy prawnej, przy jednoczesnym stanowisku organu II instancji, że " przytoczenie przepisu art. 68 § 1 ustawy ordynacja podatkowa miało charakter jedynie informacyjny";

- art. 7 k.p.a. w związku z nierozpoznaniem przez organ wątpliwości zgłaszanych przez skarżącego w odwołaniu co do tego czy w ogóle podlega obowiązkowi złożenia zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za 2012 rok;

- art. 11 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia w decyzji zasadności przesłanek dotyczących ukarania skarżącego grzywną w aspekcie powoływanej przez skarżącego wypowiedzi Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego funkcji kary administracyjnej oraz okresu czasu, który upłynął od faktycznego wykonania tego obowiązku

- art. 8 k.p.a. nakazującej prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, w tym poprzez brak jednoznacznego powołania podstawy prawnej decyzji i " informacyjnego powoływania przepisów."

Podnosząc wskazane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skarżący szczegółowo umotywował podnoszone w skardze zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym orzeczeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji doszedł do przekonania, iż zarówno zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2016 r., nie naruszają prawa. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy a na aprobatę zasługuje przedstawiona w obu decyzjach ocena prawna okoliczności faktycznych, co implikuje uznanie, że wniesiona skarga na ww. decyzję utrzymującą w mocy decyzję WIOŚ z dnia [...] marca 2016r. (nr wskazany na wstępie) nie mogła zostać uwzględniona.

Podstawę prawną kwestionowanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach (Dz. U. 2016, poz. 1987 ze zm.- dalej: ustawa o odpadach). Art. 75 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że roczne sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami sporządza wytwórca obowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów. Zgodnie z art. 237 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, podmioty, o których mowa w art. 73 i art. 75, obowiązane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy do sporządzania i składania zbiorczych zestawień danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów - na podstawie art. 37 ust. 1 i 2 ustawy, o której mowa w art. 252 (ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach Dz.U.2010.185.1243 j.t.- dalej: ustawa z dnia 27 kwietnia 2001r.) - sporządzają i składają je za lata 2012-2014, stosując przepisy dotychczasowe, z tym że ten, kto wbrew obowiązkowi nie sporządza i nie przekazuje tych zbiorczych zestawień danych, sprawozdań lub wykazu zakładów przetwarzania lub wykonuje ten obowiązek nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym podlega karze, o której mowa w art. 200 ustawy o odpadach. Z kolei przepis art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. stanowi, że posiadacz odpadów prowadzący ewidencję odpadów jest obowiązany sporządzić na formularzu zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów, z zastrzeżeniem ust. 2. Zbiorcze zestawienie danych powinno zawierać następujące informacje: imię i nazwisko, adres zamieszkania lub nazwę i adres siedziby posiadacza odpadów. Zgodnie z treścią art. 37 ust. 3 ww. ustawy zbiorcze zestawienia danych, o których mowa w ust. 1, posiadacz odpadów, w tym wytwórca komunalnych osadów ściekowych, jest obowiązany przekazać marszałkowi województwa właściwemu ze względu na miejsce wytwarzania, odbierania odpadów komunalnych, zbierania, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, w terminie do dnia 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy. W przypadku nieterminowego wykonania ustawowego obowiązku sporządzenia i przekazania zbiorczego zestawienia danych posiadacz odpadów podlega karze administracyjnej w wysokości ustalonej na podstawie art. 200. W myśl art. 200 ust. 1 ustawy o odpadach podmiot, który wbrew obowiązkowi, o którym mowa w art. 76, nie składa sprawozdania podlega administracyjnej karze pieniężnej w wysokości 500 zł., którą, zgodnie ust. 2- gim, w przypadku przedmiotowego sprawozdania w drodze decyzji wymierza wojewódzki inspektor ochrony środowiska, właściwy ze względu na miejsce wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów.

Bezsprzecznym jest, że skarżący wykonał wskazany w art. 237 ust. 1 ustawy o odpadach obowiązek nieterminowo – bowiem dopiero w dniu w dniu 26 kwietnia 2013r., a zgodnie z ww. regulacją powinien był go wykonać do dnia 15 marca 2013 r. Niezłożenie rocznego sprawozdania, za poprzedni rok kalendarzowy marszałkowi województwa w powyższym terminie jest deliktem administracyjnym, sankcjonowanym karą pieniężną w wysokości 500 zł. A zatem, jak w okolicznościach niniejszej sprawy, wymierzenie kary pieniężnej było obligatoryjne, na co słusznie wskazał organ w zaskarżonej decyzji. Organ nie ma bowiem możliwości ani odstąpienia od jej wymierzenia, ani jej miarkowania. Ustawodawca powiązał kwestię wystąpienia zdarzenia sankcjonowanego, w tym przypadku przekazania zbiorczego zestawienia danych o odpadach, z koniecznością wymierzenia sankcji za to uchybienie - w tym przypadku wymierzenia kary pieniężnej w stałej wysokości 500 zł. Podkreślić przy tym należy, mając na względzie zarzut podniesiony w skardze, że na obligatoryjny charakter wymierzenia kary wskazuje zapis ustawy. Ustawodawca bowiem w przepisie art. 200 ust.1 jednoznacznie wskazał: "Jeżeli podmiot, wbrew obowiązkowi, o którym mowa w art. 76, nie składa sprawozdania, podlega administracyjnej karze pieniężnej w wysokości 500 zł.". Przepis ten zatem w sposób stanowczy stwierdza, że podmiot taki podlega karze a nie może jej podlegać.

W ocenie Sądu zatem, w przedstawionym stanie faktycznym i prawnym zarzuty podniesione w skardze przez Skarżącego, dotyczące niezasadności nałożonej administracyjnej kary pieniężnej zarówno z przyczyn procesowych jak i materialnych, nie zasługuje na uwzględnienie.

W szczególności Sąd uznał za niezasadne zarzuty odnoszące się do :

- obligatoryjności wymierzenia kary – co wyjaśnione zostało przez Sąd w powyższej części uzasadnienia;

- naruszenia art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. – gdyż zarówno organ I jak i II instancji nie wskazał w podstawie prawnej wydawanych aktów art. 68 § 1 O.p. Odwołanie się w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu I instancji do wskazanego powyżej przepisu niewątpliwie wynika z faktu, co słusznie wywiódł organ II instancji, iż strona skarżąca w piśmie z dnia 21 grudnia 2015r. sformułowała wątpliwości w kontekście tego przepisu dotyczące wszczęcia postępowania przez organ po upływie 2 lat i 8 miesięcy.

- naruszenia art. 7 k.p.a. – organ jak wynika bowiem z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji (str. 5) odniósł się do wątpliwości skarżącego co do podlegania obowiązkowi złożenia zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za 2012 rok. Organ wskazał bowiem, że w decyzji organu I instancji jednoznacznie wskazano, iż strona wytworzyła w 2012r. 0,027 Mg odpadów niebezpiecznych o kodzie 18 01 83*, co wnika również ze złożonego przez stronę zbiorczego zestawienia za rok 2012 (załącznik do karty nr 3 akt administracyjnych). Organ zauważył również, że w świetle brzmienia art. 237 ust.1 oraz art. 75 ust. 1 ustawy o odpadach stanowiącego o obowiązku sporządzenia rocznego sprawozdania o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami przez wytwórcę obowiązanego do prowadzenia ewidencji odpadów, skarżący był zobligowany do złożenia takiego sprawozdania rocznego. Wyjaśnił także, że fakt, iż skarżący wytwarza odpady niebezpieczne w ilości mniejszej niż 100 kg rocznie, co w świetle art. 71 ust.1 ustawy o odpadach uprawnia do prowadzenia uproszczonej ewidencji z zastosowaniem jedynie karty przekazania odpadów, nie zwalnia wytwórcy z obowiązku przekazywania marszałkowi województwa zbiorczego zestawienia danych o odpadach. Stanowisko organów należy w tym zakresie podzielić bowiem skarżący jako wytwórca odpadów niebezpiecznych był zobligowany do złożenia zbiorczego zestawienia danych. Jest on bowiem zobligowany do prowadzenia ewidencji. Przy czym dodać należy, że uproszczona ewidencja też jest ewidencją o której mowa w przepisie art. 75 ust.1 pkt 1 ww. ustawy.

Mając zatem na względzie powyższe oraz że zdaniem Sądu, przeprowadzone postępowanie, którego efektem są wydane w sprawie decyzje, odpowiada zasadom dowodowym (art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.) i zasadom ogólnym (art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a.) postępowania, administracyjnego a decyzja została uzasadniona zgodnie z wymogami art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu o art.151 p.p.s.a.

-----------------------

1