Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 186/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
6561
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2019 poz 1170
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska, Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Kieres (sprawozdawca), Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Protokolant: Referent Paweł Poźniak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 września 2020 r. sprawy ze skargi A we W. na interpretację indywidualną Burmistrza S. z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości: oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest interpretacja indywidualna Burmistrza S. (dalej jako: Burmistrz, Organ interpretujący) z [...] stycznia 2020 r. nr [...] wydana na wniosek AS.A. we W. (dalej jako: MPWIK, Wnioskodawca, Spółka, Skarżąca) z 14 października 2019 r, uzupełniony na wezwanie Burmistrza z dnia 12.12.2019 r. pismem z 19 grudnia 2019 r. W przedstawionym we wniosku o wydanie interpretacji stanie faktycznym wskazano, że Spółka posiada grunty zalewowe (polder zalewowy) położone w międzywalach. Część przedmiotowych gruntów wykorzystywana jest do prowadzenia działalności gospodarczej - w szczególności znajdują się na nich obiekty takie jak: budynki, stawy infiltracyjne, rowy doprowadzające wodę, rurociągi, studnie wraz z przyłączami i drogi. Na pozostałej części gruntów Spółka nie wykonuje żadnych czynności związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, grunty te nie są w żaden sposób zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, znajdują się jedynie w posiadaniu Spółki. Oba rodzaje gruntów stanowią tereny wodonośne. W grunty, w części niezajętej przez wskazane wyżej obiekty Spółka w żaden sposób nie ingeruje, w szczególności:

• nie buduje ani nie planuje budować na nich infrastruktury,

• nie składuje na nich żadnych materiałów ani odpadów,

• nie wykorzystuje ich na cele rolnicze,

• nie kosi w ich. obrębie traw,

• nie dokonuje wszelkich innych czynności, które mogłyby powodować zmiany w tychże gruntach.

Na tej części gruntów zachodzi naturalny proces infiltracji wód, MPWIK nie wykonuje na nich żadnej czynności związanych z prowadzona przez siebie działalnością gospodarczą. Ponadto, przedmiotowe grunty stanowią siedlisko ptaków objęte programem ochrony przyrody Natura 2000 oraz teren ochrony bezpośredniej ujęcia wody powierzchniowej ustanowiony rozporządzeniem Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody powierzchniowej dla miasta W. zlokalizowanej na terenie m. W. oraz powiatów: w., oławskiego w województwie dolnośląskim oraz powiatu brzeskiego w województwie opolskim z dnia 4 lutego 2014 r. (nr [...]). Wyjaśniając proces naturalnej infiltracji wód Wnioskodawca wskazała, że polega on na wzbogacaniu naturalnych zasobów podziemnych, w wyniku czego woda nabiera lepszych właściwości fizyczno-chemicznych – co powoduje, że część wód pobieranych przez MPWIK nie musi być dodatkowo wzbogacana w zakładach uzdatniania wody. Zastrzeżono równocześnie, że wody infitrowane naturalnie nie mają dominującego udziału w wodach dostarczanych do stacji uzdatniania Wnioskodawcy. Wskazano również, że przedmiotem działalności Spółki jest, w szczególności pobór i uzdatnianie wody. Część wody pompowana jest z rzeki O. bezpośrednio do stacji uzdatniania należących do MPWIK, a część pobrana z O. transportowana jest na tereny wodonośne, a następnie woda trafia do sieci rowów i kanałów nawadniających, które rozprowadzają ją do stawów infiltracyjnych. Woda poddana procesowi naturalnej infiltracji pobierana jest z obszarów terenów wodonośnych przy pomocy studni poborowych, by rurociągami trafić do trzech pompowni, a następnie do zakładów uzdatniania wody Wnioskodawcy.

W odniesieniu do opisanego we wniosku o wydanie interpretacji stanu faktycznego, Skarżąca zwróciła się z następującymi pytaniami:

1. Czy znajdujące się w posiadaniu MPWIK grunty zalewowe położone w międzywalach zlokalizowane na terenie Gminy S. w części, na której Spółka nie wykonuje żadnych czynności związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, podlegają zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy bo podatkach i opłatach lokalnych ?

2. Czy znajdujące się w posiadaniu MPWIK grunty zalewowe położone w międzywalach zlokalizowane na terenie Gminy S. w części zajętej pod stawy infiltracyjne, rowy doprowadzające wodę, rurociągi, studnie wraz z przyłączami i drogi podlegają zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ?

Zdaniem Wnioskodawcy, co do pytania 1 należało odpowiedzieć, że grunty te są objęte zwolnieniem, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jako niezajęte na działalność gospodarczą. Uzasadniając swoje stanowisko Wnioskodawca przytoczyła warunki zwolnienia, podkreśliła brak ingerencji MPWIK w proces naturalnej infiltracji oraz wskazała na braku znaczącej roli w zadaniach będących przedmiotem działalności MPWIK. Ponadto Wnioskodawca podniosła, że na możliwość skorzystania z przedmiotowego zwolnienia nie maja wpływu:

– dane zawarte w ewidencji gruntów,

– przeznaczenie gruntów wynikające z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

– objęcie danego obszaru programem ochrony przyrody, jak również,

– ustanowienie wobec gruntów strefy ochronnej bezpośredniej ujęć wody.

Zdaniem MPWIK przytoczone elementy nie przesądzają, bowiem o zajęciu gruntów na działalność gospodarczą przedsiębiorcy. Na poparcie przedstawionej argumentacji MPWIK powołała stanowisko Dyrektora Departamentu Podatków i Opłat Lokalnych Ministerstwa Finansów zawarte w piśmie z 8 października 2008 r. oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 października 2018 r. o sygn. akt II FSK 2708. Odnośnie gruntów objętych pytaniem numer 2 MPWIK stanęła na stanowisku, że nie obejmuje ich zwolnienie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

W wydanej interpretacji indywidualnej z [...] stycznia 2020 r. Burmistrz zgodził się ze stanowiskiem Spółki odnośnie gruntów z pytania numer 2, natomiast co do pytania nr 1 zaprezentował odmienne od zajętego przez MPWIK, uznając niezajęte pod obiekty budowlane grunty za zajęte na działalność gospodarczą Wnioskodawcy. Organ interpretujący w szczególności podniósł, że nie jest istotne, czy zajęty na działalność gospodarczą grunt objęty jest ingerencją fizyczną przedsiębiorcy - Skarżącej. Jako służące działalności prowadzonej przez Spółkę wskazano właśnie brak takowej ingerencji w przedmiotowe grunty, które stanowią część skomplikowanego procesu dostawy wody. Procesu tego nie może natomiast sprowadzać do prostego wywiercenia studni i pompowania z niej wody. Zwrócono również uwagę na znaczenie naturalnej infiltracji dla jakości wody oraz objęcie przedmiotowych gruntów strefą ochronną ujęcia wody powierzchniowej. Jako pozostające bez znaczenia dla zajęcia gruntów w działalności MPWIK, Burmistrz uznał udział procentowy wody pozyskanej w procesie naturalnej infiltracji - zachodzącej na gruntach, o których mowa w pytaniu nr 1, w ogólnej ilości wód używanych w działalności gospodarczej MPWIK.

Z wydaną interpretacją Wnioskodawca się nie zgodziła i wniosła na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarzucając dokonanie błędnej wykładni art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez uznanie, że grunty znajdujące się w posiadaniu MPWIK położone w międzywalach w tej części, na której Wnioskodawca nie wykonuje żadnych czynności związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą są zajęte, a nie związane z działalnością gospodarczą Spółki i tym samym nie podlegają zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. MPWIK wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji, oraz o zasądzenie od Burmistrza na rzecz Wnioskodawcy kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm przepisanych prawem. W uzasadnieniu skargi - w szczególności wskazano na jednolitą zdaniem MPWIK linię orzeczniczą, w której interpretacja pojęcia "zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej" kładzie nacisk na rzeczywiste dokonywanie czynności faktycznych (a nie prawnych). Podniosła również, że proces infiltracji zachodzi we wszystkich gruntach – nie tylko tych, których dotyczył wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej z ewentualnymi różnicami, co do intensywności tego procesu.

W odpowiedzi na skargę Organ interpretujący wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko z zaskarżonej decyzji. Pismem z 21 sierpnia 2020 r. Wnioskodawca ustosunkował się do odpowiedzi na skargę udzieloną przez Burmistrza. Na rozprawie pełnomocnik Skarżącej zmodyfikował wniosek skargi poprzez zawężenia żądania uchylenia zaskarżonej interpretacji indywidualnej jedynie do tej jej części, w której uznano stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje:

Zgodnie z art. 146 § 1 i przy odpowiednim zastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), sąd uchyla zaskarżoną interpretację w razie stwierdzenia, że narusza ona przepisy prawa materialnego lub procesowego w sposób - odpowiednio - mający lub mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania. W myśl art. 57a tej ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczenia się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny, co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest przy tym związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto z istoty postępowania dotyczącego udzielenia indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (art. 14b i art. 14c o.p.) wynika, że Organ interpretujący, a następnie także sąd administracyjny w ramach kontroli zaskarżonej interpretacji, są związani przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego. Specyfika postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej polega, bowiem przede wszystkim na tym, że organ wydający interpretację "porusza się" niejako tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej.

Skarga została oceniona jako nieuzasadniona.

Sąd nie znalazł uzasadnienia dla wyartykułowanego w skardze zarzutu o naruszeniu art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1170 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem zwolnienie z podatku od nieruchomości obejmuje budowle wałów ochronnych, grunty pod wałami ochronnymi i położone w międzywalach, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej przez inne podmioty niż spółki wodne, ich związki oraz związki wałowe. Bezspornym jest, że Skarżąca nie jest ani spółką wodną ani związkiem wałowym, czyli jakimkolwiek z wymienionych w tym przepisie podmiotów wyłączonych z zakresu podmiotowego zwolnienia. W sprawie rozstrzygnąć natomiast należało, czy sporny grunt położony w miedzy walu - mimo braku na nim aktywnych czynności podatnika jest zajęty na działalność gospodarczą w przedmiocie poboru, uzdatniania i dostarczania wody. Brak takowego zajęcia uprawniałby MPWIK do skorzystania z przedmiotowego zwolnienia. Zdaniem Sądu zajecie spornych gruntów na prowadzenie działalności gospodarczej wynika wprost z przedstawionego we wniosku o interpretację indywidualną stanu faktycznego, którym jak już wyżej wspomniano zarówno Organ interpretujący jak i sąd administracyjny są związani. Należy wskazać na następujące istotne elementy tego stanu:

• przedmiot działalności MPWIK – pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody (pismo MPWIK z 19 grudnia 2019 r. w odpowiedzi na wezwanie Organu interpretującego),

• naturalna infiltracja zachodząca na gruntach objętych wnioskiem jest częścią procesu uzdatniania i ma bezpośredni wpływ na ten proces w stacji uzdatniania MPWIK:

– "... wody biorące udział we wskazanym naturalnym procesie infiltracji stanowią maksymalnie 20% wód pobieranych do stacji uzdatniania wody należących do Spółki. Tym samym nie mają one znaczącej roli w zadaniach będących przedmiotem działalności gospodarczej Spółki."

(str. 4 wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej).

– "Proces infiltracji wód polega na wzbogaceniu naturalnych zasobów wód podziemnych poprzez grawitacyjne przemieszczanie się wód powierzchniowych oraz opadowych w głąb skorupy ziemskiej, w wyniku czego woda nabiera lepszych właściwości fizyko-chemicznych wody podziemnej. Dzięki naturalnemu procesowi infiltracji część wód pobieranych przez Spółkę nie musi być dodatkowo wzbogacana w zakładach uzdatniania wody. Zaznaczyć należy natomiast, ze wody wzbogacone w procesie infiltracji nie mają dominującego udziału w wodach dostarczanych do stacji uzdatniania wody należących do Spółki."

(pismo MPWIK z 19 grudnia 2019 r. w odpowiedzi na wezwanie Organu interpretującego)

Sąd zgadza się z zapatrywaniem wyrażonym w zaskarżonej interpretacji, że w przypadku MPWIK za grunty zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej należy uznać te, na których odbywa się proces składający się na pobieraniu, uzdatnianiu i dostawie wody, albowiem w tym zakresie, w przeważającej części Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą. Takimi gruntami są grunty, na których zachodzi proces naturalnej infiltracji, które stanowią do 1/5 (do 20%) wód zbieranych w działalności gospodarczej MPWIK i obniżają niewątpliwie koszt jej prowadzenia, skoro ta część wód nie wymaga dodatkowego wzbogacania w zakładach uzdatniania Skarżącej.

Drugim aspektem problematycznych gruntów jest, jak wskazuje MPWIK brak na nich aktywnych działań (czynności) Skarżącej, co akurat w konkretnym stanie faktycznym jest zupełnie uzasadnione i świadczy o zajęciu tychże gruntów pod konkretny i specyficzny profil prowadzonej przez Skarżącą działalności gospodarczej. Jak sama Skarżąca wskazała sporne grunty objęte są ochroną bezpośrednią ujęcia wody powierzchniowej dla miasta Wrocławia zlokalizowanej na terenie m. Wrocławia oraz powiatów wrocławskiego, oławskiego w województwie dolnośląskim oraz powiatu brzeskiego w województwie opolskim. Zgodnie zaś z art. 51 ustawy z dnia 18.07.2001 r. – Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. nr 239 poz. 2019 z zm.) w celu zapewnienia odpowiedniej jakości wody ujmowanej do zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia oraz zaopatrzenia zakładów wymagających wody wysokiej jakości, a także ze względu na ochronę zasobów wodnych, mogą być ustanowione strefy ochrony ujęć wody i obszary ochronne zbiorników wód śródlądowych. Strefę ochronną ujęcia wód powierzchniowych określa się tak, aby trwale zapewnić jakość wody zgodną z przepisami wydanymi na podstawie art. 50 ust. 1 oraz aby zabezpieczyć wydajność ujęcia wody (art. 56 ust. 1 Prawa wodnego). Z innych przepisów ww. ustawy wynika zaś, że:

– strefę ochronną ujęcia wody, zwaną dalej "strefą ochronną", stanowi obszar, na którym obowiązują zakazy, nakazy i ograniczenia w zakresie użytkowania gruntów oraz korzystania z wody (art. 52 ust. 1);

– strefę ochronną dzieli się na teren ochrony bezpośredniej i pośredniej (art. 52 ust.2)

– na terenie ochrony bezpośredniej ujęć wód podziemnych oraz powierzchniowych zabronione jest użytkowanie gruntów do celów niezwiązanych z eksploatacją ujęcia wody (art. 53 ust. 1);

– na terenie ochrony bezpośredniej ujęć wód należy:

+ odprowadzać wody opadowe w sposób uniemożliwiający przedostawanie się ich do urządzeń służących do poboru wody;

+ zagospodarować teren zielenią;

+ odprowadzać poza granicę terenu ochrony bezpośredniej ścieki z urządzeń sanitarnych, przeznaczonych do użytku osób zatrudnionych przy obsłudze urządzeń służących do poboru wody;

+ ograniczyć do niezbędnych potrzeb przebywanie osób niezatrudnionych przy obsłudze urządzeń służących do poboru wody (art. 53 ust.2).

– teren ochrony bezpośredniej należy ogrodzić, a jego granice przebiegające przez wody powierzchniowe oznaczyć za pomocą rozmieszczonych w widocznych miejscach stałych znaków stojących lub pływających; na ogrodzeniu oraz znakach należy umieścić tablice zawierające informacje o ujęciu wody i zakazie wstępu osób nieupoważnionych (art. 53 ust.3).

Podobne szczególne regulacje dla spornych gruntów zawiera obecnie obowiązująca ustawa z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2268 ze zm.):

– w celu zapewnieniu odpowiedniej jakości wód ujmowanych do zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi oraz zaopatrzenia zakładów wymagających wody wysokiej jakości, a także ochronie zasobów wodnych ustanawiane są: strefy ochronne ujęć wody - "strefy ochronne" i obszary ochronne zbiorników wód śródlądowych - "obszary ochronne" (art. 120);

– strefę ochronną stanowi obszar ustanowiony na którym obowiązują nakazy, zakazy i ograniczenia w zakresie użytkowania gruntów oraz korzystania z wód (art. 121 ust. 1);

– strefa ochronna obejmuje wyłącznie teren ochrony bezpośredniej albo teren ochrony bezpośredniej i teren ochrony pośredniej (art. 121 ust. 2);

– strefę ochronną obejmującą wyłącznie teren ochrony bezpośredniej ustanawia się dla każdego ujęcia wody, z wyłączeniem ujęć wody służących do zwykłego korzystania z wód (art. 121 ust. 3);

– strefę ochronną ujęcia wód powierzchniowych określa się tak, aby trwale zapewnić jakość wody oraz aby zabezpieczyć wydajność ujęcia wody (art. 124 ust. 1);

– na terenie ochrony bezpośredniej zakazuje się użytkowania gruntów do celów niezwiązanych z eksploatacją ujęcia wody (art. 127);

– na terenie ochrony bezpośredniej należy (art. 128):

+ odprowadzać wody opadowe lub roztopowe w sposób uniemożliwiający przedostawanie się ich do urządzeń służących do poboru wody;

+ zagospodarować teren zielenią;

+ odprowadzać poza granicę terenu ochrony bezpośredniej ścieki z urządzeń sanitarnych przeznaczonych do użytku dla osób zatrudnionych przy obsłudze urządzeń służących do poboru wody;

+ ograniczyć wyłącznie do niezbędnych potrzeb przebywanie osób niezatrudnionych przy obsłudze urządzeń służących do poboru wody.

Mając na uwadze powyższe przepisy Sąd stwierdza, że strefa ochrony bezpośredniej ujęcia wody, a więc i objęte nią grunty mają ścisły związek z działalnością Spółki, której przedmiotem jest dostawa wody odpowiedniej jakości i z odpowiednią wydajnością. Powołane regulacje wręcz uniemożliwiają wykonywanie na gruntach objętych ochroną bezpośrednią innej działalności niż wykonywana przez MPWIK. Tym samym zasadnym jest uznanie, że związek gruntów wchodzących w skład strefy ochronnej (bezpośredniej) z przedmiotem działalności gospodarczej Skarżącej tzn. poborem, uzdatnianiem i dostarczaniem wody jest ścisły. Grunty takie - funkcjonalnie wprost powiązane z działalnością gospodarczą, bez których nie mogłaby ona być prowadzona w danej lokalizacji zgodnie z prawem, bądź wymogami wynikającymi z istoty takiej działalności, powinny być uznane za zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Podobne stanowisko zostało zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 maja 2017 r. o sygn. akt II FSK 1014/15 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl)

Mając powyższe na uwadze Sąd uznaje za słuszne stanowisko Organu interpretującego, że sporne grunty należy uznać za zajęte na prowadzoną przez Skarżącą działalność gospodarczą i jako takie nie podlegają zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości w oparciu o art. 7 ust. 1 pkt 9 u.p.o.l. Skargę MPWIK jako opierającą się na nieuzasadnionym zarzucie naruszenia wymienionego w zdaniu poprzednim przepisu, Sąd obowiązany był zatem oddalić w oparciu o art. 151 p.p.s.a.