Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 440/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2007 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. po rozpatrzeniu odwołania J. M. od decyzji Wójta Gminy K. nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. odmawiającej udzielenia jednorazowej pomocy społecznej w formie zasiłku celowego w celu złagodzenia skutków suszy w 2006 r. utrzymało w mocy powyższą decyzję.

W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny:

Zaskarżoną decyzją Wójt Gminy K. odmówił udzielenia J. M. jednorazowej pomocy w formie zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy w

2006 roku. Jako powód odmowy przyznania świadczenia organ pierwszej instancji wskazał, że zainteresowany nie załączył do wniosku o pomoc, protokołu oszacowania szkód, który jest niezbędny do rozpatrzenia wniosku, zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz.U. Nr 155, poz. 1109).

Od decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. Wójta Gminy [...] odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. złożył J. M. Podniósł w nim, że pracownicy Urzędu Gminy w K. niedopełnili swoich obowiązków rozpatrując jego sprawę o przyznanie przedmiotowego świadczenia. Stwierdził, że powodem braku sporządzenia protokołu oszacowania szkód w jego gospodarstwie był brak właściwej informacji od sołtysa wsi i Urzędu Gminy. Rolnicy zostali poinformowani wyłącznie o tym, iż mogą się ubiegać o kredyt suszowy. Miało to takie konsekwencje, ze Urząd Gminy w K. sporządził protokół ogólny oszacowania szkód we wsi P. (miejsce zamieszkania J. M.) w oparciu o listę rolników, którzy byli zainteresowani pobraniem kredytu suszowego.

W gospodarstwie J. M. susza zniszczyła 50 % użytków rolnych, a on złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego w terminie i nie może ponieść odpowiedzialności za brak protokołu szkód, bo nie był uprawniony do jego sporządzenia. Po rozpatrzeniu odwołania organ uznał, że forma pomocy, o jaką ubiega się J. M. przysługuje przy spełnieniu przesłanek ściśle określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. i decyzje wydane na jego podstawie nie opierają się na uznaniu administracyjnym. Pomocy udziela się rodzinie rolniczej jeżeli co najmniej 1 osoba jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników i posiada gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, a szkody w uprawach rolnych zostały oszacowane przez Komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (Dz.U. Nr 16, poz. 82 ze zm.) i wynoszą średnio powyżej 30%.

Pomocy takiej udziela się na wniosek osoby zainteresowanej złożony w Ośrodku Pomocy Społecznej w Gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania, a wysokość szkód ustala się na podstawie protokołu oszacowania szkód.

Analizując powyższe przepisy organ uznał, ze jedną z obligatoryjnych przesłanek do udzielenia wnioskowanej przez J. M. pomocy jest, aby średnia wysokość szkód w użytkach rolnych gospodarstwa przekroczyła 30%. Jedynym dowodem na tę okoliczność jest sporządzony przez komisję powołaną przez Wojewodę protokół oszacowania szkód. Zatem zdaniem organu jeżeli brak jest takiego protokołu, to nie można w żaden sposób udowodnić, że rolnik ubiegający się o pomoc istotnie poniósł szkodę w wysokości uprawniającej go do otrzymania takiej pomocy. Prawodawca wykluczył bowiem zdaniem organu możliwość udowodnienia tej możliwości w oparciu o inne dowody.

Organ odwoławczy przyznał jednocześnie, że nie dołączenie przez osobę ubiegająca się o pomoc protokołu o którym mowa wyżej nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania świadczenia, ponieważ żaden z przepisów rozporządzenia nie ustanawia takiego obowiązku na wnioskodawcy, a obowiązek przekazania takiego protokołu (jeżeli został sporządzony) gminie ciąży na Wojewodzie.

Ponieważ jednak w gospodarstwie J. M. szkody powstałe w związku z suszą w ogóle nie zostały oszacowane, to brak jest możliwości stwierdzenia, ze przekroczyły one 30%, a w konsekwencji nie można przyznać mu tej formy pomocy. Dlatego też organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, chociaż uznał wskazany w tej decyzji powód odmowy (brak złożenia protokołu szkód przez skarżącego) za chybiony.

Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] lutego 207 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J. M. wnosząc o jej uchylenie w całości i umożliwienia mu możliwości skorzystania z dofinansowania jego gospodarstwa w celu złagodzenia skutków suszy na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że Urząd Gminy informując poprzez Sołtysa wsi rolników o możliwości otrzymania kredytu suszowego, jednocześnie nie zawiadomił ich o powstaniu komisji do spraw szacowania powstałych szkód i to było jego zdaniem powodem braku protokołu szkodowego z jego gospodarstwa. Skarżący nie starał się o kredyt, a tylko rolnicy starający się o kredyt suszowy zostali przepisani na listę nazwaną "protokół szkodowy", a zatem postępowanie w sprawie udzielenia pomocy przewidzianej stronom rozporządzania zostało przez władze Gminy K. przeprowadzone niewłaściwie, a u ponad 90% rolników nie dokonano oględzin.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Dodatkowo organ stwierdził, ze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do merytorycznego jej rozpatrzenia bez potrzeby przeprowadzania dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Zdaniem organu znajdujące się w skardze zarzuty, leżą poza zakresem przedmiotowego postępowania administracyjnego Organ podniósł ponadto, że rozporządzenie z dnia 29 sierpnia 2006 r. było opublikowane w Dz.U. z dnia 31 sierpnia 2006 r., a weszło w życie 1 września 2006 r., już po zakończeniu działań komisji powołanej przez Wojewodę, natomiast termin składania wniosków upłynął w dniu 15 października 2006 r., (przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte 22 września 2006r.). Organ ma wątpliwość co do zasadności przyjętych w rozporządzeniu rozwiązań dotyczących przyznawania wnioskowanej przez J. M. pomocy, jednak nie posiada uprawnień do oceny legalności jaki i celowości przyjętych w rozporządzeniu regulacji prawnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Podkreślić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada jedynie, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Z treści § 3 ust. 1 i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz.U. Nr 155 poz. 1109) wynika, że pomoc, o jakiej mowa w przepisach tego rozporządzenia ma formę zasiłku celowego i zgodnie z § 4 ust. 1 jest przyznawana na wniosek osoby zainteresowanej, złożony w ośrodku pomocy społecznej gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby. Natomiast stosownie do § 4 pkt 2 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r., po wszczęciu postępowania w sprawie udzielenia pomocy kierownik ośrodka pomocy społecznej ustala średnią wysokość szkód w danym gospodarstwie rolnym na podstawie protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji, przekazanego przez wojewodę za pośrednictwem wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Zgodnie zaś z § 5 rozporządzenia z dnia 29 sierpnia 2006 r. wojewodowie, w terminie do 15 września 2006 r. przekażą właściwym wójtom (burmistrzom, prezydentom miast) protokoły oszacowania szkód sporządzone przez komisję. Oznacza to, iż rzeczą Wojewody jest spowodowanie dokonania przez komisję czynności oszacowania szkód w gospodarstwach rolnych na obszarze dotkniętym suszą i dostarczenia sporządzonych przez komisję protokołów właściwym wójtom (burmistrzom, prezydentom miast). Potwierdza, to przyjęty w rozporządzeniu terminarz czynności, który zakłada, iż przekazanie przez wojewodę wójtom (burmistrzom, prezydentom miast) protokołów szacowania szkód następowało do dnia 15 września 2006 r., natomiast upływ terminu do złożenia wniosku o przyznanie pomocy ustalony został na dzień 15 października 2006 r. Wynika stąd, że przekazanie przez wojewodę wójtom (burmistrzom, prezydentom miast) protokołów szacowania szkód następowało jeszcze przed ustaleniem, który z poszkodowanych wskutek suszy rolników wystąpi o udzielenie mu pomocy. Z żadnego natomiast przepisu rozporządzenia nie wynika obowiązek zgłaszania przez rolnika szkody w gospodarstwie rolnym, czy to do wójta (burmistrza, prezydenta miasta), czy do wojewody, czy też do komisji powołanej przez wojewodę. W szczególności obowiązku tego, zdaniem Sądu, nie można wyprowadzać z treści wzorca wniosku stanowiącego załącznik do rozporządzenia, w którym składający wniosek oświadcza, że szkody spowodowane suszą zostały oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę.

Jak wynika z akt sprawy, J. M. w dniu 22 września 2006 r., a więc przed upływem terminu przewidzianego w rozporządzeniu (15 października 2006 r.) złożył w Ośrodku Pomocy Społecznej w K. wniosek o przyznanie mu zasiłku celowego. Wniosek ten podlega rozpoznaniu przez Kierownika tego Ośrodka w oparciu o protokół szacowania szkody przekazany wójtowi wcześniej (do 15 września 2006 r.) przez wojewodę.

Odmowa przyznania skarżącemu zasiłku celowego z powodu niesporządzenia przez właściwe organy protokołu oszacowania szkody w gospodarstwie rolnym osoby ubiegającej się o przyznanie zasiłku celowego, nie znajduje podstawy prawnej w przepisach rozporządzenia z dnia 29 sierpnia 2006 r., a stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji obu instancji polega na niewłaściwej interpretacji § 4 i § 6 ust. 3 rozporządzenia.

Powyższa wada rozstrzygnięcia podjętego w sprawie wniosku J. M., jako mająca istotny wpływ na wynik sprawy, skutkowała koniecznością uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Oznacza to obowiązek ponownego rozpatrzenia wniosku J. M. w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony zgodnie z przepisami rozporządzenia z dnia 29 sierpnia 2006 r.

Z przedstawionych przyczyn Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 152 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.