Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1155/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 26 pkt 1, art 28
journal: Dz.U. 2007 nr 124 poz 859
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.
article: art 25 ust 2, art 3 ust 1
journal: Dz.U. 2001 nr 62 poz 628
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach.
article: art 7, 77 par 1, 78 par 1, 2, art 84 par 1 i par 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przekazania odpadów oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku A. O. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2011 r. o nałożeniu na A. O., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: P.H.U. – A. O., z siedzibą pod adresem: [...], obowiązku przekazania odpadów o kodach 16 01 21* oraz 16 01 22, w , w postaci: kabiny ciągnika siodłowego, elementów karoserii pojazdów, elementów zawieszenia pojazdów, silników samochodowych, zbiorników paliwa i innych używanych części samochodowych, stanowiących zawartość kontenera o Nr [...] zgłoszonego do procedury wywozu na terytorium Egiptu, do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i odzysku ww. odpadów. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 26 pkt 1 i art 28 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 858 ze zm.), w związku z art. 36 ust. 1 lit. d oraz art. 24 ust. 2 lit. b rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. WE L 190 z 12.07.2006 r. ze zm.), art. 25 ust 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji podano, iż w związku z zawiadomieniem Naczelnika Urzędu Celnego w G. - Oddziału Celnego "N." pismem z dnia [...] marca 2011 r. o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w postaci używanych części samochodowych w dniu [...] marca 2011 r. zostało z urzędu wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadami o kodzie 16 01 21* i 16 01 22, w postaci kabiny ciągnika siodłowego, elementów karoserii pojazdów, elementów zawieszenia pojazdów, silników samochodowych, zbiorników paliwa i innych używanych części samochodowych przez A. O., będącym wysyłającym ww. odpady i odpowiedzialnym za ich nielegalne międzynarodowe przemieszczenie z terytorium Polski na terytorium Egiptu. Postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. A. O. został wezwany do oddania tych odpadów do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i odzysku ww. odpadów, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od daty otrzymania niniejszego postanowienia. Następnie pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. został on wezwany do przedstawienia dowodu wykonania obowiązku określonego ww. postanowieniu. Ww piśmie z dnia [...] sierpnia 2011 r. A. O. złożył do wniosek o niezwłoczne umożliwienie zbadania towaru przez działającego na jego na zlecenie rzeczoznawcy samochodowego w celu sporządzenia przez niego ekspertyzy dotyczącej możliwości wykorzystania towaru zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem oraz przeprowadzenie eksperymentu polegającego na uruchomieniu losowo wybranego silnika samochodowego w celu potwierdzenia, że zgłoszony do wywozu towar jest sprawny technicznie i może być wykorzystany zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem wraz z wyjaśnieniami dotyczącymi przedmiotowej sprawy.

Decyzją z dnia [...] października 2011 r. organ nałożył na stronę obowiązek oddania odpadów o kodach 16 01 21* oraz 16 01 22, w postaci kabiny ciągnika siodłowego, elementów karoserii pojazdów, elementów zawieszenia pojazdów, silników samochodowych, zbiorników paliwa i innych używanych części samochodowych do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i odzysku ww. odpadów, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

A. O. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 78 § 1 i 2 kpa z powodu odrzucenia jego wniosków dowodowych o przeprowadzenie oględzin przedmiotów przez specjalistę - rzeczoznawcę oraz o uruchomienie losowo wybranego silnika mechanicznego. Skarżący podniósł, iż organ nie wskazał kto, kiedy i na jakiej podstawie określił, że przedmioty objęte postępowaniem nie nadają się do użytku i są odpadami, a tym samym nie można uznać, że okoliczność uznająca te przedmioty za odpady została udowodniona. Zarzucił również naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 84 § 1 kpa w związku z art. 3 ust. 1 ww. ustawy o odpadach, poprzez nie powołanie w sprawie biegłego rzeczoznawcy do oceny czy pojazdy i części samochodowe są odpadami w rozumieniu ustawy o odpadach. Zdaniem skarżącego organ powinien przede wszystkim powołać biegłego z dziedziny mechaniki samochodowej, ponieważ stwierdzenie, że dane przedmioty są odpadami wymaga wiadomości specjalnych, natomiast kwestii tej nie mogą oceniać funkcjonariusze Służby Celnej lub urzędnicy nie posiadającej odpowiedniej wiedzy specjalistycznej, aby jednoznacznie stwierdzić czy dane przedmioty są odpadami. Wobec powyższego został naruszony art. 84 § 2 kpa. Według skarżącego organ nie wykazał co dowodzi zamiaru " wyzbycia się " Jak wyjaśnił skarżący, części były sprawne i mogły spełniać swoje pierwotne przeznaczenie, a w kontekście kwalifikacji przedmiotu jako odpadu "chodzi raczej o całkowity brak użyteczności zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem". Części te nabył w pełni sprawne i odsprzedał je z zyskiem z przeznaczeniem do dalszego zastosowania.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego organu pierwszej instancji lub uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne przeprowadzenie postępowania przez organ pierwszej instancji.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska rozpoznając ponownie sprawę, stwierdził, że zgodnie ze specyfikacją kontenera załączoną do dokumentu zgłoszeniowego [...] przedmiotem wywozu były: ciągnik siodłowy marki Scania 113 o nr rej, [...], silnik diesel - pojemność 11021, kabina kompletna oraz zawieszenie przednie i tylne pojazdu marki SCANIA 113M, 2 szt. zbiorników paliwa, 6 szt felg stalowych oraz silnik, karoseria, zawieszenie pojazdów marki: Polonez , Lada oraz Fiat, potwierdza to kopia faktury sprzedaży nr [...], z dnia [...] stycznia 2011 r. Według dokumentacji fotograficznej zgłoszony do procedury wywozu towar obejmuje wyszczególnione w dokumencie MRN części samochodowe, przy czym części te są w stanie znacznego zużycia i korozji, nie zostały oczyszczone ani posortowane. Zostały one zapakowane w sposób bezładny w kontenerze, nie zostały zabezpieczone przez uszkodzeniem w trakcie transportu oraz przed ewentualnym wyciekiem płynów eksploatacyjnych, znajdujących się w niektórych częściach samochodowych (np.: silnikach czy elementach zawieszenia). Silniki do pojazdów Polonez, Lada oraz Fiat wyszczególnione ww. fakturze sprzedaży jako części, w rzeczywistości to części (fragmenty) tych pojazdów wraz z elementami deski rozdzielczej oraz układami kierowniczymi, odcięte mechanicznie na wysokości mocowania przednich drzwi. Natomiast wykazany, zarówno ww. fakturze sprzedaży, jak i w specyfikacji zawartości kontenera, ciągnik siodłowy marki Scania, o nr rej. [...], to nie ciągnik siodłowy, lecz tylko kabina tego ciągnika na odciętej mechanicznie ramie. Organ stwierdził, iż przedniej części (fragmentu) pojazdu nie można potraktować jako części samochodowej, ponieważ nie może być bezpośrednio użyta w całości jako część zamienna w innym pojeździe, bez konieczności uprzedniego jej przygotowania, polegającego m.in. na wymontowaniu uszkodzonych elementów i podzespołów, a także wymontowaniu tych części składowych, których ponowne użycie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego lub negatywnie wpływa na środowisko. Wykaz tych części określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 września 2005 r., a ich stosowanie w pojazdach jest zakazane zgodnie z art. 66 ust. 4 pkt 1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, ze zm.). W przedmiotowym przypadku do takich części należy zaliczyć części w postaci tłumików układu wydechowego, a także przegubów układu kierowniczego i zawieszenia znajdujących się we fragmentach pojazdów Polonez, Lada oraz Fiat. Części te zgodnie z ww. rozporządzeniem Ministra Infrastruktury są zakazane do ponownego użycia.

Organ podkreślił, iż nie istnieje taki proces technologiczny, w którym wytwarza się części (fragmenty) pojazdów, jako części samochodowe nadające się do bezpośredniego zamontowania. Wobec tego ww. części (fragmenty) pojazdów nie będą mogły być wykorzystane zgodnie ze swoim przeznaczeniem w innym pojeździe, tym samym zajdzie konieczność ich unieszkodliwienia. Natomiast w przypadku pozostałych części tj.: kabiny ciągnika siodłowego marki Scania, silnika diesla, przedniego i tylnego zawieszenia ww. ciągnika, osi pojazdów, zniszczonych foteli samochodowych, zbiorników paliwa oraz felg stalowych należy uznać, iż stan techniczny przedmiotowych części (części w dużym, stopniu skorodowane, w stanie znacznego zużycia), jak również sposób ich transportu (bezładnie zapakowane, bez zabezpieczenia przed uszkodzeniami mechanicznymi oraz wyciekami płynów eksploatacyjnych) wyraźnie wskazywał, iż części te zostały przez stronę potraktowane nie jako pełnowartościowe części zamienne, lecz jak złom samochodowy.

Organ stwierdził, iż wszystkie części stanowiące zawartość kontenera należało zakwalifikować do kategorii Q2 - "produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym" według załącznika Nr 1 do ustawy o odpadach. Z uwagi na to, iż wśród przedmiotowych części znajdowały się części, których ponowne użycie jest zakazane (tj. przeguby układu kierowniczego i zawieszenia, tłumiki układu wydechowego) części te należało dodatkowo zakwalifikować do kategorii Q6 - "przedmioty lub ich części nie nadające się do użytku" oraz Q13 - "wszelkie substancje lub przedmioty, których użycie zostało prawnie zakazane " - według ww. załącznika. Ponadto sposób postępowania strony z towarem przeznaczonym do wysyłki, tj. sposób załadunku przedmiotowych części (wymieszane, załadowane bezładnie w kontenerze), jak też brak zabezpieczenia przed uszkodzeniami oraz ewentualnymi wyciekami substancji niebezpiecznych (płynów eksploatacyjnych) znajdujących się w silnikach czy zbiornikach paliwa, zdaniem organu, jednoznacznie wskazuje, iż skarżący, jako poprzedni właściciel przedmiotowych części, wyzbył się ich na rzecz egipskiego odbiorcy, jako części nie posiadających walorów części zamiennych nadających się do użytkowania zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem. Zatem organ I instancji słusznie stwierdził, iż przedmioty objęte niniejszym postępowaniem stanowią odpady w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach, zgodnie z którym " odpady oznaczają każdą substancją lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany".

Organ wskazał, iż w wyroku z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie C-I94/05 Europejski Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, iż "zakwalifikowanie substancji lub przedmiotu jako odpadu w rozumieniu art. 1 lit., a dyrektywy 75/442 w sprawie odpadów, zmienionej dyrektywą 91/156, wynika przede wszystkim z zachowania posiadacza i ze znaczenia pojęcia " usuwać". Pojęcia te należy interpretować nie tylko w świetle celu dyrektywy, którym zgodnie z motywem trzecim jest ochrona zdrowia ludzi i środowiska przed szkodliwymi skutkami spowodowanymi przez zbieranie, transport, unieszkodliwianie, magazynowanie oraz składowanie odpadów, ale również w świetle art. 174 ust. 2 WE, który stanowi, że polityka Wspólnoty w dziedzinie środowiska naturalnego stawia sobie za cel wysoki poziom ochrony i że opiera się na zasadzie ostrożności oraz na zasadach działania zapobiegawczego. Wynika stąd, że pojęcia te, a co za tym idzie pojęcie " odpady" nie mogą być interpretowane w sposób zawężający. Fakt, że dana substancja jest rzeczywiście "odpadem" w rozumieniu art. 1 lit a dyrektywy 75/442 w sprawie odpadów, zmienionej dyrektywą 91/156, winien być potwierdzony w świetle wszystkich okoliczności, z uwzględnieniem celu tej dyrektywy i jej skuteczności, która nie może zostać podważona. Pewne okoliczności mogą zatem stanowić wskazówkę występowania działania polegającego na " usuwaniu zamiaru "usunięcia " lub zobowiązania do "usunięcia" substancji lub przedmiotu w rozumieniu tego przepisu. [...] Jako że dyrektywa 75/442 w sprawie odpadów nie proponuje żadnego kryterium ujawnienia woli usunięcia substancji lub przedmiotów przez posiadacza, państwa członkowskie wobec braku przepisów wspólnotowych mają swobodę wyboru sposobu dowodzenia okoliczności zdefiniowanych w dyrektywach, których transpozycji dokonują o ile nie podważa to skuteczności prawa wspólnotowego. Państwa członkowskie mogą zatem dla przykładu określić różne kategorie odpadów, zwłaszcza w celu ułatwienia organizacji i kontroli gospodarki odpadami, przy czym obowiązki wynikające z dyrektywy lub innych przepisów prawa wspólnotowego dotyczących odpadów winny być przestrzegane, a kategorie ewentualnie wyłączone z zakresu stosowania aktów dokonujących transpozycji obowiązków wynikających z dyrektywy, są wyłączone zgodnie z jej art. 2 ust. 1". Organ wskazał, iż przywołana ww. wyroku ETS dyrektywa 75/442, zmieniona dyrektywą 91/156, w chwili obecnej nie jest aktem obowiązującym. Aktualnie obowiązuje dyrektywa z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy. Głównym celem tej dyrektywy jest zmniejszenie negatywnych skutków wytwarzania odpadów i gospodarowania nimi dla zdrowia ludzkiego i środowiska, jednak ze względu na treść art. 175 ust. 1 WE pojęcie "usuwać" należy również interpretować w świetle zapisu art. 174 ust. 2 WE. Przytoczony wyżej wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ma swoje zastosowanie także w odniesieniu do zapisów obecnie obowiązującej dyrektywy z 2008 roku w sprawie odpadów.

Biorąc więc pod uwagę stanowisko ETS oraz stan przedmiotowych części, ustalony na podstawie zgromadzonej w postępowaniu dokumentacji, stwierdzenie, iż poprzedni właściciel wyzbył się tych części, nie znajdując dla nich dalszego zastosowania zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem, jest całkowicie zasadne. Organ stwierdził, iż wobec powyższego, nie znajduje podstaw do uwzględnienia zarzutu co do braku wystąpienia przesłanek "wyzbycia się". Odnosząc się do twierdzeń skarżącego, iż części objęte przedmiotowym postępowaniem były sprawne, stąd też nie występuje przesłanka " wyzbycia się" organ podniósł, iż według specyfikacji kontenera miał się w nim znajdować ciągnik siodłowy marki Scania podczas, gdy faktycznie znajdowała się jedynie kabina ciągnika siodłowego na odciętej mechanicznie ramie. W kontenerze ponadto znajdowały się pocięte karoserie pojazdów osobowych, tj. przednie części tych pojazdów. Organ stwierdził, iz nie zgadza się ze stanowiskiem skarżącego, że kabina tego ciągnika na odciętej mechanicznie ramie jest sprawnym towarem, deklarowanym jako "ciągnik siodłowy". Zdaniem organu analogicznie nie jest możliwe przyjęcie, że mechanicznie odcięta część pojazdu osobowego stanowiła sprawny technicznie i pojazd osobowy. Natomiast aspekt sprawności części nie jest rozpatrywany w odniesieniu do takich części, jak przeguby układu kierowniczego i zawieszenia, czy tłumików układu wydechowego, gdyż jakoże zostały ujęte ww. rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 28 września 2005 r., są objęte zakazem ponownego użycia niezależnie od ich stanu technicznego. W niniejszej sprawie istotny jest również sposób zabezpieczenia przedmiotów w transporcie, tj. brak zabezpieczenia, a także bezładny ich załadunek do kontenera. To zdaniem organu wskazuje, iż dla wysyłającego przedmioty te posiadały jedynie wartość złomu samochodowego. Natomiast fakt, iż przedmioty te posiadały pewną wartość rynkową zaakceptowaną przez ich odbiorcę w wysokości 11.150 PLN, nie powoduje, iż przedmioty te tracą status odpadu, bowiem odpady również mogą stanowić przedmiot swobodnego handlu. Organ stwierdził, iż z tej przyczyny nie podziela zarzutu naruszenia art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach. Wyżej opisane okoliczności i dowody wskazują na brak podstaw do przeprowadzenia dowodu z opinii rzeczoznawcy na okoliczność dokonania oceny stanu technicznego przedmiotowych części samochodowych oraz eksperymentu, polegającego na uruchomieniu losowo wybranego silnika mechanicznego. W ocenie organu zgromadzony materiał dowodowy przedstawia stan faktyczny. Zgodnie z art. 84 § 1 kpa, w przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. W niniejszej sprawie zapisy w dokumencie MRN, w specyfikacji kontenera oraz zapisy na fakturze VAT, w konfrontacji z wyraźną dokumentacją fotograficzną pozwoliły na jednoznaczne stwierdzenie, iż zgłoszony do wysyłki towar stanowił mieszaninę odpadów w postaci części samochodowych. Zatem powołanie biegłego w kwestii określenia, czy pojedyncze części będą mogły być ponownie użyte i wykorzystane zgodnie ze swoim pierwotnym przeznaczeniem w sytuacji, gdy stanowiły one mieszaninę odpadów, nie było uzasadnione. Stąd też, brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 84 § 1 kpa, jak również do zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 78 § 1 i 2 kpa, bowiem stan faktyczny w sprawie został ustalony z poszanowaniem tych przepisów.

Organ wskazał, iż część odpadów, tj. silniki, elementy układu zawieszenia oraz zbiorniki paliwa, które zawierały płyny eksploatacyjne, z uwagi na te płyny, stanowią odpady niebezpieczne i zostały sklasyfikowane pod kodem 16 01 21* - "niebezpieczne elementy inne niż wymienione w 16 01 07 do 16 01 11, 16 01 13 i 16 01 14", zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie katalogu odpadów. Odpady niezawierające płynów eksploatacyjnych, tj. tłumiki układu wydechowego, odcięte elementy karoserii, klasyfikuje się pod kodem 16 01 22 - "inne niewymienione elementy zgodnie z ww. załącznikiem. W wyniku zmieszania ich z odpadami o kodzie 16 01 21* - odpadami niebezpiecznymi, łącznie z tymi odpadami, jako całość, stanowią mieszaninę dwóch rodzajów odpadów.

Zgodnie z dokumentem zgłoszeniowym MRN ww. odpady były przedmiotem wysyłki z Polski na terytorium Egiptu. Na podstawie art. 36 ust. 1 lit. d rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, zakazany jest wywóz ze Wspólnoty mieszanin odpadów niebezpiecznych oraz mieszanin odpadów niebezpiecznych z odpadami innymi niż niebezpieczne, które nie zostały zaliczone do żadnej z kategorii w załączniku V, przeznaczonych do odzysku w państwach, których nie obowiązuje decyzja OECD. Egipt jest państwem, którego nie obowiązuje decyzja OECD.

Odpady sklasyfikowane pod kodem 16 01 21* stanowią odpady niebezpieczne, natomiast odpady sklasyfikowane pod kodem 16 01 22 nie zostały zaliczone do żadnej z kategorii w załączniku V. Wobec powyższego wywóz mieszaniny odpadów objętych niniejszym postępowaniem z Polski na terytorium Egiptu jest objęte zakazem. Stosownie do art. 2 pkt 35 lit. f rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 przemieszczanie odpadów z naruszeniem art. 36 stanowi przemieszczanie nielegalne, a zatem wywóz odpadów w postaci przedmiotowych części samochodowych z Polski na terytorium Egiptu posiada charakter przemieszczenia nielegalnego. Wobec wyżej przywołanych dowodów i okoliczności zasadne było wszczęcie postępowania administracyjnego i postanowieniem znak: [...], wezwania skarżącego na podstawie art. 25 ust 1 pkt 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, do oddania odpadów w postaci przedmiotowych części do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i odzysku ww. odpadów, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia. Pomimo, iż postanowienie stało się ostateczne, strona nie zastosowała się do ww. postanowienia, wobec czego koniecznym było wydanie zaskarżonej decyzji w trybie art. 26 pkt 1 ww. ustawy. Przepis ten obliguje Głównego Inspektora Ochrony Środowiska do określenia, w drodze decyzji, sposobu gospodarowania odpadami nielegalnie przemieszczanymi z terenu kraju - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi (zgłaszający) wysyłający odpady z terenu kraju - po bezskutecznym upływie terminu wskazanego w postanowieniu wydanym w trybie art. 25 ust 1 tej ustawy.

W myśl art. 2 pkt. 15 lit a rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z 12.07.2006 r. ze zm.) "zgłaszający" oznacza w przypadku przemieszczeń pochodzących z Państwa Członkowskiego - każdą osobę fizyczną lub prawną podlegającą jurysdykcji tego Państwa Członkowskiego, która zamierza dokonać przemieszczenia odpadów lub zlecić takie przemieszczenie i na której ciąży obowiązek zgłoszenia. Skarżący składając w Urzędzie Celnym "N." w G. zgłoszenie wywozowe [...], rozpoczął procedurę eksportu, realizowaną w sposób niezgodny z przepisami obowiązującymi w Unii Europejskiej. Stał się zatem zgłaszającym, a zarazem wysyłającym odpady przemieszczane z terytorium Polski z naruszeniem art. 36 ww. rozporządzenia Nr 1013/2006, co zgodnie z art. 2 pkt 35 lit. f ww. rozporządzenia stanowiło nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadów.

Zgodnie z treścią art. 28 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, decyzjom wydanym w trybie art. 26 tej ustawy nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, zatem nadanie zaskarżonej decyzji ww. rygoru znalazło swoje oparcie w obowiązujących przepisach prawa.

W świetle powyższego, wydając zaskarżoną decyzję organ w sposób właściwy dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego w kwestii uznania przedmiotowych części samochodowych za odpady w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach, jak również trafnie wskazał, powołując się na treść art. 25 tej ustawy, iż przedmiotowe odpady mogą zostać wyłącznie przekazane podmiotom, które uzyskały zezwolenie właściwego organu na prowadzenie działalności w zakresie gospodarki odpadami. Postępowanie dowodowe, jak i ocena dowodów oraz okoliczności zaistniałych w sprawie zostały przeprowadzone właściwie, a zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego obowiązującego w tym zakresie. Wobec powyższego zaskarżoną decyzję należało utrzymać w mocy.

Skargę na powyższą decyzję wniósł J. O. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając jej naruszenie:

1. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 78 § 1 i 2 kpa poprzez brak uwzględnienia wniosków dowodowych strony, pomimo że przedmiotem dowodu były okoliczności, które miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. odrzucenie wniosku dowodowego w kwestii oględzin przedmiotów przez specjalistę - rzeczoznawcę oraz wniosku dowodowego dotyczącego uruchomienia losowo wybranego silnika mechanicznego

2. art. 7, art. 77 § 1, art. 84 § 1 kpa w z w. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 z późn. zm.) poprzez niepowołanie w sprawie biegłego rzeczoznawcy do oceny, czy pojazd i części samochodowe są odpadami (od strony przedmiotowej), a w konsekwencji poprzez dowolne ustalenie faktyczne organu administracyjnego, że w/wym. przedmioty są odpadami bez zasięgania opinii osób dysponujących wiadomościami specjalnymi z dziedziny mechaniki samochodowej.

3. art. 7, 8, 67, 77 § 1, 80 i 85 § 1 kpa poprzez dowolne, sprzeczne z zasadami prawdy obiektywnej ustalenie stanu faktycznego przez organ administracyjny i m.in. zaniechanie choćby przeprowadzenia własnych oględzin,

4. art. 123 kpa poprzez brak wydania postanowienia o oddaleniu wniosków dowodowych zgłoszonych przez stronę, co sprawia, że pozostają one nierozstrzygnięte, a decyzja wydana bez ich rozstrzygnięcia jest wadliwa,

5. art 3 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach, poprzez jego błędną interpretację i stwierdzenie, że zachodzą wszystkie przesłanki do uznania, że ujawnione przedmioty są odpadami w rozumieniu ustawy o odpadach, tj. uznanie, że nastąpiło wyzbycie się przez stronę przedmiotów uznanych za odpady, podczas gdy części te były sprawne, mogły spełniać swoje pierwotne przeznaczenie, miały na dany dzień wartość rynkową oraz zostały sprzedane innemu podmiotowi z przeznaczeniem do dalszego zastosowania zgodnego z dotychczasowym przeznaczeniem,

6. art. 26 pkt 1 i 28 ustawy 29.06.2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. nr 124 poz 858) oraz art. 36 ust. 1 lit d Rozporządzenia (WE) nr

1013/2006 (...).poprzez ich niewłaściwe zastosowanie.

Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...].10.2011r. oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty, co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa w stopniu kwalifikującym ją do uchylenia.

W rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, że postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska, wydanym na podstawie art. 25 ust.1 pkt 1 ustawy o międzynarodowym pomieszczaniu odpadów w związku z art. 24 ust. 2 lit. 2 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady Europy w dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, art. 25 ust. 2 ustawy o odpadach wezwał skarżącego do oddania odpadów o kodach 16 01 21* i 16 01 22 do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i odzysku ww. odpadów w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania tego postanowienia. Postanowienie to stało się ostateczne, gdyż skarżący nie skorzystał z prawa do wniesienia środka zaskarżenia. Oznacza to, że skarżący nie kwestionował zasadności wezwania do wykonania określonej w nim czynności, tym samym ustaleń faktycznych organu. Czynności tej skarżący jednak nie wykonał, wobec tego organ nałożył na skarżącego obowiązek oddania tych odpadów, nadając wydanej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Z niekwestionowanych ustaleń organu wynika, że skarżący do wywozu na terytorium Egiptu do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie ma prowadzenie działalności w zakresie zbierania i odzysku odpadów, zgłosił kabinę ciągnika siodłowego, elementy karoserii pojazdów, elementy zawieszenia pojazdów, silniki samochodowe, zbiorniki paliwa i inne używane części samochodowe, stanowiące zawartość kontenera o Nr [...]

Organ po otrzymaniu zawiadomienia oraz dokumentacji fotograficznej od Naczelnika Urzędu Celnego w G. wszczął z urzędu postępowanie w celu ustalenia sposobu gospodarowania tymi odpadami i uznał, iż przedmioty te stanowią odpady w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 maja 2001 r. o odpadach ( Dz. U. z 2007 r. nr 39, poz. 251 ze zm.).

Skarżący zarzucił naruszenie organowi naruszenie powołanego art. 3 ust.1 poprzez jego błędną interpretację i stwierdzenie, że zachodzą wszystkie przesłanki do uznania, że ujawnione przedmioty są odpadami. Kwestionując wadliwość tego stwierdzenia organu skarżący w motywach skargi podniósł, iż towar zgłoszony do procedury wywozu nie stanowił odpadu w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy. Przedmiotowe części nigdy nie były odpadami. Zdaniem skarżącego nie można przyjmować automatycznie przesłanki o ich wyzbyciu się jako odpadu. W istocie istniała wola ich sprzedaży, organ nie wykazał należycie co dowodzi zamiaru "wyzbycia się". Części były sprawne, mogły spełniać swoją pierwotne przeznaczenie, miały swoją wartość rynkową, nie był to obrót złomem. Skarżący podniósł, iż według Słownika języka polskiego (PWN, Warszawa 1981, t. III, s.866) pojęcie "wyzbyć się" oznacza pozbawić się, wyzbyć się, przekazać komuś z własnej woli, przy czym z reguły rzeczy niepotrzebnych. W kontekście kwalifikacji przedmiotu, jako odpadu chodzi raczej o całkowity brak użyteczności zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem. W świetle tej definicji pojęcia "pozbycia się" przedmiotowe części, zdaniem skarżącego, nie stanowiły odpadu, a w szczególności odpadu niebezpiecznego.

Z tym stanowiskiem skarżącego nie sposób się zgodzić.

Wskazać należy, iż odpady zgodnie art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest zobowiązany. Pojęciem "pozbycia się" użytego w powołanym przepisie zajmował się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. akt 960/08 ( CBOIS) uznając, że "pozbycie się", które stanowi konieczną przesłankę do uznania za odpad, w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko (tak też NSA w wyroku z dnia 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 157/11, CBOIS).

Zagadnienie odpadów było przedmiotem licznych orzeczeń Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. W połączonych sprawach C-418/97 i C-419/97 Trybunał orzekł, że przedmiot poddawany procesom odzysku jest odpadem ( wyrok ETS z dnia 15 czerwca 2000 r.,Lex nr 82853). W kolejnym wyroku z dnia 15 stycznia 2004 r. w spawie C-235/02 (ECR 2004/1 B/1-1005) Trybunał stwierdził, że pojęcie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania. Odpadami według ETS są także materiały polegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu, będące przedmiotem transakcji lub wymienione na listach handlowych nawet, gdy zostaną poddane procesom dezaktywacyjnym mającym na celu unieszkodliwianie potencjalnych zagrożeń ( wyrok ETS z dnia 25 czerwca 1997 r. w połączonych sprawach C-304/94,C-330/94,C-342/94,C-224/95 - publ. ERC 1997/6/1-03561). W wyroku z dnia 28 marca 1990 r. w sprawie C-359/88 ( publ. ERC 1990/3/1-01509) ETS orzekł, że ustawodawstwo krajowe, w którym definicja odpadów wyłącza substancje i przedmioty, które są zdatne do powtórnego wykorzystania, jest niezgodna z prawem wspólnotowym ( por. wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 157/11, CBOIS). Zauważyć więc należy, że jako odpady traktowane są nie tylko przedmioty, które posiadacz uważa za zbędne i których chciałby się wyzbyć, ale także takie, które podlegają dalszym procesom odzysku w celu ich gospodarczego wykorzystania.

W świetle powyższego, wbrew przekonaniu skarżącego, organ prawidłowo uznał przedmioty zgłoszone do wywozu z Polski do Egiptu, a więc poza teren Unii Europejskiej, za odpady w rozumieniu art. 3 ust.1 ustawy o odpadach, jak też prawidłowo sklasyfikował zawartość wszystkich części znajdujących się w kontenerze do kategorii odpadów Q2, Q6, Q13 w myśl załącznika nr 1 do cyt. ustawy o odpadach, jak i do kategorii odpadów o kodzie 16 01 21* oraz 16 01 22 w rozumieniu załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. nr 121, poz. 1206). Kwalifikacji takiej organ dokonał w oparciu o dokumentację sporządzoną i przekazaną przez Naczelnika Urzędu Celnego w G., który sprawdził zawartość kontenera zgłoszonego przez Agencję Celną T Sp. z o.o. z siedzibą w O., działającą na podstawie upoważnienia udzielonego przez skarżącego w dniu [...] września 2010 r. Dokumentacji tej, składającej z: Zawiadomienia o nielegalnym międzynarodowym obrocie odpadami z dnia [...] marca 2011 r., Formularza informacji o transgranicznym przemieszczaniu odpadów nr [...] z dnia[...] marca 2011 r. wraz dokumentacją fotograficzną, kopią zgłoszenia celnego MRN (...) z dnia [...] lutego 2011 r., kopią dowodu rejestracyjnego ciągnika siodłowego o nr rej. [...], fakturą VAT nr FV [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. wystawioną na nabywcę W. oraz specyfikacją kontenera z dnia [...] lutego 2011 r. nie można, wbrew zarzutom skargi, zarzucić braku wiarygodności. Jak słusznie wskazał organ, wymienione dokumenty są dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 76 § 1 kpa, zostały bowiem sporządzone przez powołany do tego organ na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Skoro dokumenty sporządzone przez Naczelnika Urzędu Celnego w G. mają walor dokumentu urzędowego, to nie można odebrać im mocy dowodowej. Skarżący natomiast nie kwestionował tego co zostało w nich stwierdzone, jak też nie skorzystał z możliwości przedstawienia w toku postępowania przed Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska dowodu przeciwko treści tych dokumentów. Podkreślenia wymaga, iż oceny materiału dowodowego sprawy dokonał wyspecjalizowany organ administracji, powołany w myśl art. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. ( Dz. U. z 2007 r. Nr 44, poz. 287) do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska, oraz badania i oceny stanu środowiska, do którego zadań należy m.in. wykonywanie zadań określonych w przepisach o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów ( ust. 2 pkt 9). Wobec tego za niezasadne należało uznać twierdzenie skarżącego zawarte w motywach skargi, że powołanie biegłego z dziedziny samochodowej było w prowadzonym postępowaniu niezbędne z tego względu, iż zarówno funkcjonariusze Służby Celnej , jak też organ prowadzący postępowanie nie posiadają odpowiedniej wiedzy. Zgodnie z art. 84 § 1 kpa organ może zwrócić się do biegłego o wydanie opinii, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. W orzecznictwie przyjmuje się, iż organ administracji nie jest związany wnioskiem strony o powołanie biegłego dla ustalenia okoliczności, która w sposób niebudzący wątpliwości może być ustalona przez organ na podstawie dokumentów sprawy ( por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 1982 r., sygn. akt I SA 2497/81, niepublikowany).

W rozpoznawanej sprawie Główny Inspektor Ochrony Środowiska kierując się zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa) uznał, iż nie zachodzi potrzeba powołania biegłego, gdyż zebrane dowody wystarczające do uznania spornych przedmiotów, znajdujących się w kontenerze, za odpady o kategorii Q2, Q6 i Q 13 według załącznika nr 1 do ustawy o odpadach oraz jako odpady o kodach 16 01 21* i 16 01 22. Analizując materiał dowody sprawy, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie można nie zgodzić się ze stanowiskiem organu, że przedmioty zgłoszone do wywozu zostały w kontenerze umieszczone w sposób bezwładny, niezabezpieczone przed uszkodzeniem, jak też wyciekiem płynów eksploatacyjnych znajdujących się w silnikach, czy też elementach zawieszenia, tym samym stanowiły one mieszaninę dwóch ww. rodzajów odpadów. Trafnie również stwierdził organ, że przednie części pojazdów znajdujących się w kontenerze nie można traktować jako części zdatnych do ponownego użycia, lecz muszą być poddane dalszemu procesowi odzysku, polegającym na wymontowaniu z nich tych części składowych, które zagrażają bezpieczeństwu ruchu drogowego lub negatywnie wpływają na środowisko, a które określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 września 2005 r. Podkreślenia wymaga, iż w myśl art. 66 ust.4 pkt 1a) Prawa o ruchu drogowym zabronione jest stosowanie w pojeździe przedmiotów wyposażenia i części wymontowanych z pojazdów, których ponowne użycie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego lub negatywnie wpływa na środowisko.

W tych warunkach organ zasadnie nałożył na skarżącego obowiązek przekazania wskazanych w niej odpadów do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i odzysku tych odpadów. Dlatego też za nieuprawniony należało uznać wskazany w skardze zrzut naruszenia prawa materialnego. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnia skargi i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.