Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2562/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6, art. 18 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2009 r. sprawy ze skarg T. P. na decyzje Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2008 r. nr [...], nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową oraz bojową 1. uchyla zaskarżone decyzje; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego T. P. kwotę 880 (osiemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sygn. akt VI SA/Wa 2562/08 (2563/08)

UZASADNIENIE

Zaskarżonymi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzjami z dnia [...] października 2008 r. o numerach [...] oraz [...] Komendant Główny Policji (dalej powoływany jako: KGP) utrzymał w mocy dwie decyzje Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] sierpnia 2008 r. o cofnięciu skarżącemu T. P. pozwoleń na broń palną odpowiednio: bojową i sportową.

Powyższe skargi zostały zarejestrowane w tutejszym Sądzie pod sygnaturami : VI SA/Wa 2562/08 (cofnięcie pozwolenia na broń palną sportową) oraz VI SA/Wa 2563/08 (cofnięcie pozwolenia na broń palną bojową).

Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 13 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie, na podstawie art. 111§ 2 p.p.s.a. zarządził połączenie w/w spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz dalszego prowadzenia pod sygnaturą VI SA/Wa 2562/08

Do wydania zaskarżonych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym

i prawnym:

W dniu [...] listopada 2007 r. organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwoleń na broń palną sportową i bojową ze względu na toczące się przeciwko T. P. postępowanie karne o czyn z art. 286§ 1 kk oraz ze względu na skazanie strony prawomocnym wyrokiem za przestępstwa skarbowe.

W toku prowadzonego postępowania ustalono, że postępowanie karne o przestępstwo przeciwko mieniu zostało prawomocnie umorzone wobec stwierdzenia, że skarżący zarzucanego czynu nie popełnił (postanowienie Prokuratury Rejonowej w N. z dnia [...] grudnia 2007 r. sygn. akt [...] ). Organ ustalił ponadto, że T. P. trzykrotnie został skazany prawomocnymi wyrokami Sądu Rejonowego w N. za przestępstwa skarbowe:

1) wyrokiem z dnia [...] lutego 2004 r. sygn akt [...] prawomocny z dniem [...] lipca 2004r za czyn z art. 76 §2 kks w zw z art. 9§3 kks popełniony w lutym 1999r. na karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych po 30 złotych,

2) wyrokiem z dnia [...] grudnia 2004r. sygn akt [...], prawomocny z dniem [...] grudnia 2004r. za czyn z art. 56 §2 kks w zw z art. 9§3 kks popełniony w kwietniu 2000r. na karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych po 35 złotych,

3) wyrokiem z dnia [...] grudnia 2004 r. sygn akt [...], prawomocny z dniem [...] stycznia 2005r. za czyn z art. 56 §1 kks w zw z art. 9§3 kks popełniony w lutym 1999r. na karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych po 100 złotych.

Wyrokiem z dnia [...] lipca 2005 r. Sąd połączył orzeczone kary i wymierzył karę łączną grzywny w wysokości 150 stawek dziennych po 30 złotych. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem [...] lipca 2005 r. Natomiast orzeczona kara grzywny została wykonana w dniu [...] maja 2006 r.

W ocenie organu pierwszej instancji powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, że skarżącego należało zakwalifikować do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Powyższe, zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji, obligowało organ do cofnięcia skarżącemu pozwoleń na broń palną bojową (decyzja nr [...]) oraz palną sportową (decyzja nr [...]).

W uzasadnieniu – tożsamym dla obydwu decyzji - organ I instancji stwierdził, że co prawda popełnione przez stronę czyny za które został skazany nie są przestępstwami przeciwko mieniu, jednakże popełniając je T. P. naraził Skarb Państwa na uszczuplenie dochodów, a więc swoim działaniem spowodował że do budżetu wpłynęło mniej pieniędzy. Organ wskazał, że środki z podatków przeznaczane są na różne cele w tym użyteczności publicznej np. pomoc dla osób bezdomnych czy samotnych matek. Fakt wpływu do budżetu mniejszej ilości środków oznacza, że grupy o niższych dochodach otrzymują mniejszą pomoc lub mogą jej nie otrzymać wcale. Zatem fakt popełnienia takiego czynu miał znaczenie dla sfery budżetowej, a jej skutkiem był uszczerbek w mieniu Skarbu Państwa.

W odwołaniu od powyższych decyzji T. P. zarzucił organowi naruszenie art. .15 ust.1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji (uobia) poprzez bezpodstawne przyjęcie, że strona należy do kategorii osób wymienionych w tym przepisie. Zdaniem odwołującego się, nie ma żadnego związku przyczynowego pomiędzy popełnionymi przestępstwami skarbowymi a zaliczeniem go do osób wymienionych w art. .15 ust.1 pkt 6 uobia. T. P. zarzucił również, że organ nie uwzględnił pozytywnych dla niego opinii a także faktu, że został uniewinniony od zarzutu popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu.

Utrzymując zaskarżone decyzje w mocy Komendant Główny Policji stwierdził, że w stosunku do osób posiadających pozwolenie na bron obowiązuje miernik najwyższej staranności. W ocenie organu, w przedmiotowej sprawie uzasadnieniem cofnięcia pozwoleń na bron jest uznanie, że strona należy do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego ponieważ T. P. wielokrotnie naruszał porządek prawny poprzez popełnienie przestępstw skarbowych oraz wykroczeń w ruchu drogowym. Takie zachowania świadczą, zdaniem organu, o negatywnej etyczno-moralnej postawie strony w stosunku do porządku prawnego, co daje z kolei podstawę do przyjęcia uzasadnionej obawy o jakiej mowa w art. 15 ust.1 pkt 6 uobia. Zdaniem KGP, argumenty zawarte w odwołaniu nie mogą mieć wpływu na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Ustawodawca nie związał faktu skazania lub podejrzenia (oskarżenia) z warunkiem użycia broni. Również pozytywna opinia środowiskowa o stronie nie może być uznana na jej korzyść i wpłynąć na sposób rozstrzygnięcia sprawy, gdyż nie eliminuje ona powyższych faktów, które rodzą obawę wskazana w art. 15 ust.1 pkt 6 uobia. Odnosząc się do wniosku strony z dnia [...] lutego 2008 r. o umorzenie postępowania organ stwierdził, że w sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek bezprzedmiotowości nadto, że nie występuje warunek o jakim mowa w art. 105§ 2 k.p.a.

T. P., reprezentowany przez adwokata, zaskarżył obydwie decyzje Komendanta Głównego Policji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o ich uchylenie. W skargach ponowił argumentację zawartą odwołaniu od obydwu decyzji organu I instancji. Jeszcze raz postawił organowi zarzut rażącego naruszenia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, przez uznanie, że skarżący należy do kategorii osób, którym nie wydaje się pozwolenia na broń. Skarżący podniósł wadliwą interpretację tego przepisu przez organy orzekające w sprawie – w pierwszej i drugiej instancji. Zdaniem skarżącego, obligatoryjne cofnięcie pozwolenia na broń następuje m. in. w przypadku opisanym w powyższym przepisie, tj. wtedy, gdy osoba, której wydano pozwolenie na broń, została skazana prawomocnym wyrokiem sądu za określone tam kategorie przestępstw, tj. przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie o popełnienie takich przestępstw. Skarżący nigdy nie znalazł się w sytuacji opisanej w tym przepisie. Zdaniem strony, otwarty katalog przestępstw wymienionych w cytowanym przepisie, nie uprawnia organu do jednostronnego, arbitralnego, pozbawionego argumentacji rozszerzania tego katalogu na każdy wyrok skazujący. Zarzucił, że organ nie zbadał okoliczności popełnienia przez skarżącego przestępstw karno-skarbowych oraz nie zbadał istnienia związku pomiędzy wskazanymi czynami a cechami charakteru strony a także nie wziął pod uwagę, że przestępstwa dotyczą zdarzeń sprzed 8 lat a w ciągu tego okresu strona nie popełniła żadnego czynu karalnego. Ponadto zarzucił, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte dopiero po upływie 4 lat od daty skazania.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).

W ocenie Sądu skarga jest uzasadniona, bowiem organ odwoławczy opierając się na błędnej wykładni prawa materialnego uznał za nieistotne i pominął w rozważaniach znaczące partie materiału dowodowego.

W myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji( tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz.525), właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6 tej ustawy. Z kolei art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy przewiduje, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Stosownie natomiast do art. 20 ustawy, cofnięcie pozwolenia na broń, dopuszczenia do posiadania broni (...) następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Zgodnie art. 18 ust. 1 pkt 2 uobia organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli uprawniony należy do grona osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia – tzn. jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie o popełnienie takich przestępstw.

Z treści powołanego przepisu wynika, że z woli ustawodawcy, osoby skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw, uznane zostają za stwarzające obawę użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Co do osób innych niż skazane za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 uobia nie określa w sposób jednoznaczny stanu faktycznego, będącego podstawą uznania, że wywołują obawę użycia broni w interesie sprzecznym z bezpieczeństwem i porządkiem publicznym. Co do tych osób musi zatem być przeprowadzone wszechstronne postępowanie dowodowe i w świetle wszystkich zgromadzonych dowodów dokonana ocena, czy uprawniony w przyszłości będzie stwarzał zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego. Samo skazanie za przestępstwo inne niż wymienione w katalogu zawartym w art.15 ust.1 pkt 6 uobia nie stanowi okoliczności faktycznej wystarczającej do uznania, że pozostawienie skazanemu prawa do posiadania broni stanowić będzie w przyszłości zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Organ cofając pozwolenie na broń osobom skazanym za inne przestępstwo niż przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu musi przeanalizować całokształt okoliczności dotyczących osoby skazanego i dopiero na tej podstawie ustalić prognozy, co do jego zachowania w przyszłości (czy zachodzi uzasadniona obawa sprzecznego z prawem użycia broni). Stosowanie prostego przełożenia, że w sytuacji popełnienia jakiegokolwiek przestępstwa organ wydaje negatywną dla strony decyzję nie stanowi odpowiedniego zastosowania przepisów uobia.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zwracano niejednokrotnie uwagę, że należy oceniać charakter i cechy konkretnych czynów przestępnych, nie bez znaczenia pozostają także okoliczności dotychczasowego wykonywania uprawnień wynikających z pozwolenia na broń a także ogólnej opinii dotyczącej adresata decyzji. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie te elementy nie zostały właściwie ocenione przez organ orzekający w sprawie.

Pogląd organu odwoławczego, że samo skazanie za przestępstwa karno-skarbowe oraz sześciokrotne popełnienie wykroczeń drogowych uzasadnia uznanie skarżącego za osobę stwarzającą zagrożenie użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego nie znajduje uzasadnienia w treści omawianego przepisu, jest zatem za daleko idący i zbyt ogólny, co nie znaczy oczywiście, że osoba taka nigdy nie stwarza zagrożenia niezgodnego z prawem użycia broni. Gdyby ustawodawca uznawał, że każdemu skazanemu za jakiekolwiek przestępstwo należy cofnąć pozwolenie na broń, zmieniłby katalog przyczyn cofnięcia lub poszerzyłby katalog przestępstw z art.15 ust.1 pkt 6 uobia albo wprowadził stosowną karę dodatkową. Tak się jednak nie stało i przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń jest istnienie uzasadnionej obawy jej użycia w interesie sprzecznym z bezpieczeństwem i porządkiem publicznym.

Organ musi więc każdorazowo ocenić, czy uprawniony do posiadania broni, skazany za przestępstwa skarbowe i wykroczenia drogowe stwarza zagrożenie użycia broni w sposób sprzeczny z prawem (zagrażający bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu). Organ musi wykazać istnienie adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy popełnieniem przez skarżącego przestępstw (w tym przypadku karno-skarbowych) oraz wykroczeń drogowych a uzasadnioną obawą użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Tymczasem ogólnikowość decyzji organu odwoławczego świadczy o braku zindywidualizowanego podejścia organu w merytorycznym odniesieniu się do sprawy. Podkreślenia przy tym wymaga, że fakt popełnienia przez stronę kilku wykroczeń drogowych, choć znany był organowi pierwszej instancji został przytoczony jako argument przemawiający za cofnięciem pozwolenia dopiero w decyzji organu odwoławczego. Komendant Główny Policji miał oczywiście prawo ten fakt uwzględnić niemniej, co już wyżej podniesiono, na organie odwoławczym spoczywał w obowiązek wykazania, że istnieje wspomniany wyżej adekwatny związek przyczynowy pomiędzy popełnieniem tych (konkretnych) wykroczeń a uzasadnioną obawą użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Takiego związku nie wykazał również w odniesieniu do przestępstw karno-skarbowych za które T. P. został skazany.

Sąd podkreśla, że decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń musi zostać wydana w oparciu o wszystkie dowody zebrane w trakcie postępowania administracyjnego. Do dowodów tych należą orzeczenia sądów karnych, jednakże pamiętać należy, że celem dowodzenia jest ustalenie, czy istnieje uzasadniona obawa, że uprawniony posiadając broń będzie stwarzał zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku prawnego. Obawa ta dotyczy przewidywanych zachowań posiadacza broni. Może ją uzasadniać dotychczasowe postępowanie uprawionego czy ujemne cechy jego charakteru. Niemniej stanowisko organu sformułowane w uzasadnieniu władczego aktu administracji musi być konkretne (sprawa wymaga rozpatrzenia ad casum ) a nie ogólne, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie.

Należy zwrócić przy tym uwagę, iż pozwolenie na broń wydawane jest przez Policję po wszechstronnym i starannym badaniu, czy nie zachodzą przeciwwskazania, o których mowa w art. 15 ust. 1 uobia. Także cofnięcie pozwolenia na broń powinna poprzedzać wnikliwa procedura, która powinna wykazać, że ustały okoliczności, na podstawie których wydano pozwolenie na broń.

W ocenie Sądu, w świetle zaprezentowanej wyżej wykładni art.18 ust.1 pkt 2 uobia w związku z art.15 ust.1 p.6 uobia wszystkie wymienione okoliczności powinny być przez organ rozważone i wraz z wyrokiem karnym winny być podstawą oceny, czy uprawniony stwarza zagrożenie sprzecznego z prawem użycia broni. W postępowaniu niniejszym organy Policji naruszając art. 7, 77§1 i 80 k.p.a. nie oceniły całokształtu okoliczności i przedwcześnie uznały, że skarżący nie daje rękojmi bezpiecznego używania broni.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy rozważy całokształt materiału dowodowego i w jego świetle oceni, czy istnieje co do skarżącego uzasadniona obawa, że użyje broni w interesie sprzecznym z bezpieczeństwem i porządkiem publicznym.

Z uwagi na powyższe, w oparciu o art. 145 § 1 lit. a i c p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji. Orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania zapadło na podstawie art. 200 p.p.s.a., zaś wykonalność uchylonej decyzji została wstrzymana na mocy art. 152 p.p.s.a.