Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 449/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2015-08-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 23
journal: Dz.U. 2014 poz 1438
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 19 sierpnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: sędzia WSA Jarosław Wichrowski sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Protokolant: asystent sędziego Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2015 roku sprawy ze skargi Z. Ż. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] maja 2012 r. Z. Z. (skarżący) zwrócił się do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w N. z wnioskiem o przyznanie płatności w związku z realizacją wskazanych we wniosku pakietów rolnośrodowiskowych na rok 2012. Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał skarżącemu wnioskowaną płatność w łącznej kwocie 58 695,40 zł.

W dniu [...] maja 2013 r. skarżący zwrócił się do Biura Powiatowego ARiMR w N. z wnioskiem kontynuacyjnym o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 r. w związku z realizacją wskazanych w nim pakietów. W wyniku przeprowadzonej przez funkcjonariuszy ARiMR w dniu 4 listopada 2013 r. kontroli na miejscu, polegającej na pomiarze powierzchni działek rolnych oraz weryfikacji podstawowych wymogów przewidzianych dla realizacji poszczególnych pakietów, organ stwierdził szereg uchybień w przestrzeganiu wymogów dla realizacji wskazanych we wniosku pakietów rolnośrodowiskowych, polegających na zawyżeniu powierzchni zgłoszonych działek rolnych (błąd DR13+), ich niewykoszeniu lub wykoszeniu w nieodpowiednim terminie (błąd N46), niezłożeniu w stogi lub nieusunięciu ściętej biomasy na łące w odpowiednim terminie (błąd L12N200), pozostawieniu większej niż 50% nieskoszonej powierzchni działki rolnej (błąd PN039), niezłożeniu w stogi lub nieusunięciu ściętej biomasy na łące w terminie 2 tygodni po pokosie (błąd PN36), pozostawieniu nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej, która została zaznaczona na materiale graficznym (błąd NO57) oraz nieprowadzeniu przez producenta rejestru działalności rolnośrodowiskowej w zakresie działań agrotechnicznych oraz środków ochrony roślin (błąd O3).

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanej płatności, wskazując, iż nie wywiązał się on ze zobowiązania do prowadzenia rejestru działalności rolnośrodowiskowej. Od decyzji tej skarżący odwołał się do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T., który rozstrzygnięciem z dnia [...] października 2014 r. utrzymał ją w mocy. Decyzja drugoinstancyjna, po prawidłowym doręczeniu jej skarżącemu, nie została przez niego zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i z dniem 15 listopada 2014 r. stała się ostateczna.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego w łącznej wysokości 58 695,40 zł uzyskanych na mocy decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył powołany wyżej stan faktyczny w sprawie oraz przywołał treść art. 28 ust. 1 i 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz § 38 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Organ przytoczył ponadto brzmienie właściwych w sprawie przepisów prawa wspólnotowego, wyjaśniając zasady odzyskiwania nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych, a także ewentualnego odstąpienia przez państwo od ich odzyskiwania.

Pismem z dnia 6 lutego 2015 r. skarżący, za pośrednictwem organu I instancji, wniósł do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania w sprawie zwrotu nienależnie pobranych płatności. Rozstrzygnięciu pierwszoinstancyjnemu zarzucił naruszenie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i § 23 ust. 1 i 1a, § 28 ust. 2 pkt 1 lit. b) i § 29 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, poprzez przyjęcie przez organ, iż zaszły okoliczności uzasadniające zwrot otrzymanej płatności rolnośrodowiskowej. Uzasadniając odwołanie skarżący podniósł, iż treść decyzji nie wskazuje w sposób wyraźny, w jaki sposób naruszył on wzięte na siebie zobowiązania w związku z pobraną płatnością, a lakoniczne sformułowania organu dotyczące stwierdzonych naruszeń uniemożliwiło mu ustosunkowanie się do stawianych zarzutów. Stwierdził ponadto, iż nie miał on świadomości o ewentualnych naruszeniach, a one same, jeżeli zaistniały, były wynikiem okoliczności, na które skarżący nie miał wpływu.

Zawarte w powyższym odwołaniu stanowisko skarżący uzupełnił pismem z dnia 6 lutego 2015 r., w którym wyjaśnił, że nie ponosi on żadnej winy w stwierdzonych naruszeniach; że udostępnił dokumentację rolnośrodowiskową pracownikom ARiMR w formie elektronicznej ze względu na awarię drukarki, co ma wpływ na ocenę zasadności stwierdzenia przez organ błędu O3 i N10; oraz że częściowe niewykoszenie jak i zebranie całości biomasy wynikało z faktu wystąpienia wyjątkowo złych warunków pogodowych.

Decyzją z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył dotychczasowy stan faktyczny w sprawie oraz przywołał brzmienie § 4 ust. 2 pkt 2 oraz § 38 ust. 10 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013; art. 18 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich; a także art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Organ stwierdził, iż skarżący, składając wniosek o przyznanie płatności podpisał się pod zobowiązaniem do przestrzegania m.in. podstawowych wymagań dotyczących programu rolnośrodowiskowanego oraz oświadczeniem, że znane mu są zasady przyznawania płatności objętych wnioskiem oraz że jest świadom konsekwencji i sankcji dotyczących niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji programu rolnośrodowiskowego. W obliczu stwierdzenia przez organ braku realizowania przez skarżącego podstawowego wymogu w postaci prowadzenia rejestru działalności rolnośrodowiskowej, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR potwierdził prawidłowość zastosowania sankcji w postaci zwrotu płatności wypłaconych w poprzednich latach na podstawie art. 18 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. Podniósł ponadto, iż ustalenie powyższe nie zostało przez skarżącego zakwestionowane w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w związku z czym organ I instancji słusznie wszczął postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności i prawidłowo ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności za rok 2012 w kwocie 58 695,40 zł. Organ odwoławczy wskazał, iż w sprawie nie zaistniały przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności z art. 5 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 oraz art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95; wyjaśnił także zasady spłaty przedmiotowych płatności oraz warunki naliczania ewentualnych odsetek. W odniesieniu do zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu organ odwoławczy stwierdził, iż zaskarżona decyzja zawiera prawidłowe i wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne, zawierające ponadto ocenę dotyczącą możliwości odstąpienia od zwrotu płatności; że na skarżącym ciąży obowiązek dołożenia wszelkiej staranności, by spełnić warunki związane z jego, jak podkreślił organ, dobrowolnym przystąpieniem do programu rolnośrodowiskowego; oraz że podstawowego dla sprawy zobowiązania prowadzenia rejestru działalności rolnośrodowiskowej skarżący wyraźnie nie wypełnił. Organ wskazał ponadto, iż przytoczone przez skarżącego rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r., którego przepisy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne miałoby naruszać, nie jest aktem zawierającym regulacje mające zastosowanie w sprawie, albowiem zostało ono uchylone przez rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Organ odwoławczy odniósł się ponadto do pisma skarżącego z 6 lutego 2015 r., stwierdzając, że okoliczności w nim podniesione dotyczą postępowania w sprawie przyznania płatności na rok 2013, zakończonego już ostateczną decyzją administracyjną.

Pismem z dnia 14 kwietnia 2015 r. Z. Z. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Decyzji organu odwoławczego zarzucił naruszenie art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, poprzez jego niezastosowanie. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż winę za zaistniały stan rzeczy ponosi organ administracji. Wskazał, że w toku postępowania stwierdzającego właściwe naruszenia nie przedłożył stosownych dokumentów z przyczyn obiektywnych (brak tuszu w drukarce), a nie przez zaniedbanie. Stwierdził, iż nie został prawidłowo poinformowany o konsekwencjach polegających na zwrocie płatności nawet w sytuacji, gdy nie będzie mógł przedłożyć dokumentów. Niewykoszenie łąk i nieusunięcie ściętej biomasy wytłumaczył wyjątkowo niekorzystnymi warunkami pogodowymi. Skarżący podniósł, iż ARiMR w sposób niepełny informuje i poucza producentów rolnych w toku postępowań w zakresie płatności rolnośrodowiskowych. Zarzucił organowi niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, co ma swoje odzwierciedlenie w niekompletnym i lakonicznym uzasadnieniu decyzji obu instancji. Według skarżącego rozstrzygnięcia te uniemożliwiają mu obronę swoich praw, gdyż nie wie on, czy wystąpiły okoliczności uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności, a ponadto nie wiadomo, czy kwota ta została prawidłowo wyliczona.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wskazał ponadto, iż zarzuty zawarte w skardze odnoszą się do postępowania zakończonego już ostateczną decyzją administracyjną, w związku z czym niedopuszczalne jest powtórne badanie zasadności odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym zaskarżona decyzja może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a.). Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), a także stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszym postępowaniu jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARIMR w T. z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w N. z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], którą organ I instancji ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego w łącznej wysokości 58 695,40 zł. Skarżący kwestionuje prawidłowość uznania pobranych przez niego płatności za nienależne, argumentując, iż rozstrzygnięcie to jest niezasadne z racji na brak winy po jego stronie.

Mając na uwadze zastany stan faktyczny kwestią wymagającą rozstrzygnięcia było, czy organ zasadnie uznał pobrane płatności za "płatności pobrane nienależnie" oraz zobowiązał skarżącego do ich zwrotu.

Przepisy stanowiące materialnoprawną podstawę decyzji obu instancji zawarte są w aktach zarówno prawa krajowego, jak i wspólnotowego prawa Unii Europejskiej. Regulacje krajowe właściwe w rozpatrywanej sprawie zawiera rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 – dalej: "rozporządzenie"), ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 173 – dalej: "ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich") oraz ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1438 – dalej: "ustawa o ARiMR"). Aktem prawa wspólnotowego, którego przepisy miały zastosowanie w sprawie, jest rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005) w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE nr L 25, str. 8 z 28 stycznia 2011 r. ze zm. – dalej: "rozporządzenie nr 65/2011").

W myśl art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej

2) krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej

następuje w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z kolei z art. 29 ust. 2 ustawy o ARiMR organem właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1 jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1. W niniejszej sprawie organem tym był Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N., który ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanej przez niego wnioskiem drugorocznym płatności, wskazując, iż nie wywiązał się on ze zobowiązania do prowadzenia rejestru działalności rolnośrodowiskowej; zobowiązanie to wynika wprost z § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia.

W myśl art. 28 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich pomoc i pomoc techniczna, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, chyba że przepisy, o których mowa w art. 1 pkt 1, lub przepisy ustawy stanowią inaczej. Ustęp drugi cytowanego przepisu w sposób otwarty definiuje, iż pomocą i pomocą techniczną, pobranymi nienależnie, jest w szczególności pomoc:

1) wypłacona beneficjentowi, który nie wykonuje operacji w całości lub w części lub obowiązków związanych z jej wykonaniem;

2) wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem;

3) wypłacona bez podstawy prawnej lub w wysokości wyższej niż określona na realizację operacji;

4) wypłacona beneficjentowi, który nie wykonuje zobowiązań związanych z przyznaniem pomocy technicznej.

Obowiązek zwrotu nienależnie pobranej płatności wynika ponadto z art. 5 rozporządzenia nr 65/2011, zgodnie z którym w przypadku dokonania nienależnej płatności beneficjent zwraca odnośną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 2. Jak stanowi ust. 3 cytowanego przepisu, obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Ponadto, w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przedmiotowej płatności, dyspozycję ust. 3 stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności (akapit 2).

Analizując stan faktyczny i prawny stwierdzić przyjdzie, iż treść decyzji obu instancji w sposób wyraźny świadczy o prawidłowości dokonanych przez organy ustaleń faktycznych i prawnych, co znajduje odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym.

Rozstrzygając w niniejszej sprawie należy mieć przede wszystkim na uwadze, iż kwestia zasadności przyznania wnioskowanej przez skarżącego płatności stanowiła przedmiot uprzedniego, odrębnego postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], stwierdzającą konkretne nieprawidłowości w realizacji programu rolnośrodowiskowego. Mając to na uwadze stwierdzić przyjdzie, co słusznie zauważył również organ, iż zawarte w skardze zarzuty odnoszą się do zakończonego już postępowania, w którym badano prawidłowość wypełniania przyjętych na siebie przez skarżącego zobowiązań związanych z realizacją określonego we wniosku programu rolnośrodowiskowego. Bez wpływu na niniejszą sprawę pozostają zatem podnoszone przez niego okoliczności, jakoby uchybienia skarżącego w toku postępowania kontrolnego wywołane były okolicznościami od niego niezależnymi. Okoliczności te byłyby brane pod uwagę w toku sądowego badania słuszności stwierdzenia przez organ I instancji nieprawidłowości w realizacji zobowiązań związanych z przyznaną płatnością pierwszoroczną. Co jednak należy podkreślić, skarżący nie zdecydował się zakwestionować wydanego w toku tamtego postępowania rozstrzygnięcia II instancji poprzez wniesienie skargi do sądu administracyjnego.

Wyjaśnić ponadto należy, iż utrzymane w mocy zaskarżoną decyzją rozstrzygnięcie organu I stanowi konsekwencję wiążących ustaleń zawartych w we wspomnianej, wcześniejszej decyzji organu I instancji stwierdzającej nieprawidłowości w realizacji programu i odmawiającej płatności drugorocznej. Miały one ponadto wpływ na niniejszą sprawę w związku z treścią z art. 18 rozporządzenia nr 65/2011, który stanowi, iż w przypadku zobowiązań wieloletnich, zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie mają zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych. Wskazać więc należy, co słusznie zauważył organ odwoławczy, iż w razie stwierdzenia nieprzestrzegania przez rolnika obowiązkowego wymogu, oprócz zmniejszenia płatności lub jej odmowy, zastosowanie będzie miał zwrot w stosunku do płatności, które zostały wypłacone w poprzednich latach z tytułu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd zaprezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym nienależną płatnością jest wypłacona rolnikowi przez organ administracji kwota nienależnie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej i krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, jako świadczenie dokonane przez organ administracji publicznej na rzecz rolnika, które przestało być należnym na skutek wygaśnięcia obowiązku jego wypłacenia z powodu późniejszego zaistnienia okoliczności przewidzianych w przepisach regulujących pomoc finansową (vide: wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SA/GL 831/10; wyrok WSA w Kielcach z dnia 26 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Ke 3/14; dostępne na stronie orzeczenia.nsa. gov.pl). Jak wynika z akt sprawy, w efekcie kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu 4 listopada 2013 r. ustalono szereg nieprawidłowości, w tym fakt, iż skarżący nie prowadzi rejestru działalności rolnośrodowiskowej, do czego zobowiązał się pobierając przyznaną na mocy decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] płatność rolnośrodowiskową. Zaistniała więc okoliczność uzasadniająca negatywne rozpatrzenie wniosku kontynuacyjnego, a w konsekwencji wydanie decyzji o uznaniu pobranych płatności za nienależne.

Sąd nie znalazł także podstaw do uwzględnienia zarzutu skarżącego, jakoby był on w sposób nieprawidłowy informowany o konsekwencjach niewywiązywania się z wziętych na siebie zobowiązań. Jak wynika z akt sprawy, wniosek skarżącego zawierał stosowne pouczenia, pod którymi zresztą widnieje jego podpis. Stwierdzić należy, iż to skarżący, jako beneficjent pomocy finansowej dla rolników, obowiązany był dołożyć należytej staranności w dotrzymywaniu warunków przyznania pomocy. Zgodzić się należy z organem odwoławczym, iż przystąpienie do programu pomocy producentom rolnym ma charakter dobrowolny, a płatności przyznawane są na wniosek beneficjenta składany każdego roku. Deklarując przystąpienie do programu skarżący powinien być świadom zobowiązań, jakim będzie musiał uczynić zadość w związku z pobraniem płatności rolnośrodowiskowej. Powinien być ponadto świadom konsekwencji, jakie przyniesienie niedochowanie właściwych warunków. Zgodnie z §4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia jednym z takich warunków było prowadzenie rejestru działalności rolnośrodowiskowej na formularzu udostępnionym przez ARiMR. W zakresie w nim określonym oraz zgodnie z instrukcją jego wypełnienia. Jeżeli więc organ stwierdził niedopełnienie wykonania powyższego obowiązku, obowiązany był odmówić przyznania płatności na podstawie § 38 ust. 10 rozporządzenia, a w konsekwencji, w następczym już postępowaniu, uznać pobraną płatność za pobraną nienależnie. Wyjaśnić ponadto przyjdzie, iż z żadnego przepisu nie wynika obowiązek organu wielokrotnego informowania strony postępowania administracyjnego o możliwych konsekwencjach przy każdej czynności organu lub strony i na każdym etapie, co wydaje się postulować skarżący.

Za nieuzasadniony uznać trzeba ponadto zarzut, jakoby decyzje organów obu instancji nie były w sposób prawidłowy uzasadnione. Stwierdzić przyjdzie, iż zarówno Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, jak i Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wyczerpująco umotywowali powzięte rozstrzygnięcia, przedstawiając kompletny stan faktyczny sprawy i prawidłowo dokonując oceny prawnej. Organy wzięły pod uwagę ewentualność istnienia okoliczności wyłączających obowiązek zwrotu pobranej płatności, a po prawidłowej w ocenie Sądu analizie słusznie uznały, iż okoliczności takie w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły. Szczegółowo wyjaśniły ponadto zasady przyznawania przedmiotowych płatności, skrupulatnie przywołał okoliczności faktyczne na jakich się oparł oraz przepisy prawa będące podstawą prawną własnych twierdzeń.

Mając na uwadze powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja, ani poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają obowiązujących przepisów prawa w sposób skutkujący koniecznością ich uchylenia albo stwierdzenia nieważności, orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. o oddaleniu skargi.