Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1036/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie WSA Gabriela Nowak WSA Przemysław Żmich Protokolant specjalista Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] kwietnia 2018r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania [...] utrzymał w mocy decyzję nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r.

Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.

W dniu [...] marca 2007 r. [...], w dniu [...] marca 2007 r. [...], w dniu [...] marca 2007 r. [...] oraz w dniu [...] lutego 2007 r. [...], złożyli do Wojewody [...] wnioski o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez [...] nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej położonej we [...].

[...] przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2007 r., załączyła uwierzytelniony odpis postanowienia Sądu Rejonowego w [...] I Wydział Cywilny z dnia [...] czerwca 2007 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po [...]. Po [...] zmarłym w dniu [...] maja 1967 r. w [...] spadek nabyli: żona [...]. Zaś po [...] zmarłej w dniu [...] marca 1985 r. w [...] spadek nabyli: [...].

Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] Wojewoda [...] odmówił potwierdzenia [...] prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez [...] nieruchomości we Lwowie, tj. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu decyzji organ wojewódzki podał, że Wnioskodawcy pomimo wezwania nie dopełnili czynności określonych w art. 7 ust. 1 pkt 3, ponieważ do chwili wydania niniejszej decyzji nie przedłożyli prawidłowo sporządzonego operatu szacunkowego. Nie zostały, zatem spełnione przesłanki do wydania decyzji o potwierdzeniu na rzecz [...] prawa do rekompensaty.

W dniu [...] lutego 2016 r. do [...] Urzędu Wojewódzkiego wpłynęło odwołanie [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...]. W uzasadnieniu odwołująca podniosła, że organowi wojewódzkiemu została przedstawiona kompletna i rzetelna dokumentacja dająca pełne podstawy do potwierdzenia przysługującego prawa do rekompensaty z tytułu mienia pozostawionego poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2016r. w całości oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy zarzucił Wojewodzie [...] naruszenie przepisów art. 10, art. 79 i art. 81 k.p.a. poprzez niezapewnienie czynnego udziału stronom postępowania w tym mi.in. poprzez brak poinformowania stron o przeprowadzeniu dowodu w postaci przesłuchania świadka. Ponadto Minister Skarbu Państwa stwierdził, że organ wojewódzki nie zbadał przesłanki zawartej w art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2017 r poz. 2097), poprzez brak ustalenia, czy jeden ze świadków jest osobą bliską w stosunku do właściciela lub spadkobierców. Zarazem w aktach sprawy znajdował się dokument sporządzony w języku obcym stanowiący załącznik do pisma Konsula Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej we [...], który nigdy nie został przetłumaczony na język polski. Minister Skarbu Państwa odniósł się również do kwestii operatów szacunkowych przedstawionych przez Strony postępowania. Niniejsze operaty zostały zakwestionowane przez organ I instancji. Organ lI instancji wskazał, że Wojewoda [...] nie posiada specjalistycznej wiedzy aby stwierdzić o nieprawidłowości przedstawionego operatu szacunkowego. W wyniku analizy przedstawionego operatu szacunkowego organ wojewódzki powinien zwrócić się do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych o ocenę prawidłowości operatu szacunkowego.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] Wojewoda [...] odmówił [...] potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez [...] nieruchomości obejmującej parcelę stanowiącą ogród o powierzchni [...] (nie wliczając w to dziatki zabudowanej o powierzchni [...]) położoną we [...] przy ulicy [...], tj. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wojewódzki podał, że wszystkie dowody dołączone do wniosku rozpatrywane łącznie nie dają organowi prowadzącemu postępowanie podstawy do stwierdzenia, że w skład nieruchomości pozostawionej we [...] przy ulicy [...] wchodził ogród o powierzchni [...]. Nie udowodniono zatem faktu pozostawienia nieruchomości o takim rodzaju i powierzchni przez co nie został spełniony wymóg art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.

Ponadto wskazano, że żądanie zawarte we wniosku stron jest szersze i odnosi się do nieruchomości o powierzchni [...], stanowiącej ogród z 250 oknami inspektowymi. Pozostawienie nieruchomości o takich rozmiarach udokumentowane zostało wyłącznie oświadczeniami świadków: [...] z roku 1960 oraz [...] z roku 2013. Niezbędne jest zatem rozstrzygnięcie sprawy w tym zakresie. W związku z powyższym niniejsza decyzja na zasadzie art. 104 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego rozstrzyga sprawę w części odnoszącej się do wniosku [...] w części dotyczącej parceli o powierzchni [...] (pomniejszonej o działkę o powierzchni [...]) pozostawionej we [...] przy ulicy [...] przez [...]. Wniosek [...] w części dotyczącej pozostałych składników pozostawionej nieruchomości zostanie rozpatrzony odrębną decyzją administracyjną. Natomiast wniosek [...] został rozpatrzony ostateczną decyzją Wojewody [...] nr [...] sygn. [...] z dnia [...] lutego 2016r. odmawiającą potwierdzenia, że w/w osobie przysługuje prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez [...] nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

W dniu [...] stycznia 2018 r. do organu wpłynęło odwołanie [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., nr 3, uzupełnione pismem z dnia [...] lutego 2018 r. Odwołująca się zarzuciła organowi I instancji bezzasadność gdyż według ww. strony nie istnieją jakiekolwiek okoliczności faktyczne i nie zachodzą jakiekolwiek przestanki prawne, które uprawniały Wojewodę [...] do wydania przedmiotowej decyzji.

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r., nr: [...] sprostował oczywistą omyłkę pisarską w decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., odmawiającej [...] potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez [...] nieruchomości obejmującej parcele stanowiącą ogród o powierzchni [...] (pomniejszoną o działkę o pow, [...]) położoną we [...] przy ulicy [...], tj. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w ten sposób, że w uzasadnieniu decyzji na stronie 2 w wersie 24 omyłkowy zwrot "przez [...] " zastąpił zwrotem "przez [...] ".

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] kwietnia 2018r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania [...] utrzymał w mocy decyzję nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że dowodami w przedmiotowej sprawie na potwierdzenie prawa własności pozostawionej nieruchomości [...] są: dokument urzędowy wypisu z aktu notarialnego - umowy sprzedaży z dnia [...] lipca 1938 r. Nr [...], plan domu drewnianego na parc. [...] gm. [...] oraz pozwolenie na budowę ustępu kloacznego. Z dokumentów tych wynika, że w skład nieruchomości pozostawionej wchodziły: budynek mieszkalny drewniany, kryty blachą zbudowany w 1936 r. o pow. wskazanej w planie domu drewnianego na parceli [...] gm. [...], sporządzonych przez inż. [...] oraz działka o wymiarach [...]. Ponadto dowodami świadczącymi o pozostawionej nieruchomości są oświadczenia świadków [...] z dnia [...] stycznia 1960 r. z których wynika, że w skład nieruchomości pozostawionej przez [...] we [...] przy [...] wchodziły: dom mieszkalny trzyizbowy, drewniany kryty blachą zbudowany w 1936 r., szopa drewniana, kryta papą o wymiarach [...]. Ponadto [...] w oświadczeniu z dnia [...] września 2013 r. zeznała, że w skład nieruchomości pozostawionej przez [...] we [...] wchodziły: dom mieszkalny, trzyizbowy, drewniany, kryty blachą wybudowany w 1936 r. oraz [...] ogrodu z 250 oknami inspektowymi i szopą drewnianą krytą papą o wymiarach [...]. Jednakże zgodnie z protokołem przesłuchania [...] z dnia [...] listopada 2013 r. i z dnia [...] grudnia 2016 r. wynika, że świadek nie dysponuje jednoznaczną wiedzą na temat stanu właścicielskiego, rodzaju i powierzchni zabudowań oraz powierzchni ziemi, wchodzących w skład nieruchomości.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w związku z powyższym stwierdził, że wniosek o przyznanie prawa do rekompensaty może zostać uwzględniony jedynie wówczas gdy spełnione zostaną kumulatywnie wszystkie przesłanki wskazane w art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Niespełnienie chociażby jednej z nich skutkuje odmową potwierdzenia prawa do rekompensaty w świetle art. 7 ust. 2 ww. ustawy. Wskazano, że zgodnie z przepisami ustawy zabużańskiej prawo do rekompensaty przysługuje osobie, która pozostawiła nieruchomość poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Na podstawie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. do wniosku należy załączyć dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1. W art. 6 ust. 4 pkt 1-3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. wymieniono natomiast przykładowo jakie źródła dowodowe mogą służyć ustaleniu właściciela pozostawionej nieruchomości. Koniecznym jest przy tym wskazanie, że postępowanie w tym przedmiocie wszczynane jest na wniosek strony, a ciężar udowodnienia spełnienia przesłanek nabycia prawa do rekompensaty spoczywa na jednostce ubiegającej się o prawo. To ona zgodnie z art. 6 ustawy, winna dołączyć do wniosku dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. Dowodami tymi mogą być w szczególności: urzędowy opis mienia, orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny, dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów Republiki Białoruś, Republiki Litewskiej, Federacji Rosyjskiej, Ukrainy lub innych państw (art. 6 ust. 4 ustawy). W przypadku braku dokumentów zawierających urzędowy opis mienia lub orzeczenia wydanego przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny, dowodami mogą być oświadczenia dwóch świadków złożone, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka, którzy: 1) zamieszkiwali w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, lub w miejscowości sąsiedniej; 2) nie są osobami bliskimi - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518 z późn. zm.) - właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty (art. 6 ust. 5 ustawy).

Ponadto stwierdzono, że oświadczenia świadków w szczególności gdy są niespójne należy oceniać jako mniej wiarygodne niż dokumenty urzędowe ze względu na literalną cześć art. 6 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. jak i ze względu na tzw. "czynnik ludzki", czyli możliwość wystąpienia błędu czy też nieścisłości związanych chociażby z niedoskonałą i zawodną pamięcią świadków. Wskazano, że relacje świadków odnoszące się do sytuacji majątkowej osób obcych, sąsiadów, nie muszą być uznane za wiarygodne źródło ich osobistej wiedzy o stanie posiadania i majątku, w sytuacji gdy są jednym dowodem na tę okoliczność a ponadto zawierają stwierdzenia niepewne. W zaistniałym stanie faktycznym, może być przykładem takiej sytuacji kwestia podniesiona przez Wojewodę [...] w decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r. Organ wojewódzki słusznie stwierdził, że możliwa jest sytuacja, gdy zgodnie z treścią aktu notarialnego Rep. [...] z dnia [...] lipca 1938 r. [...] nabyła niewydzieloną połowę z jednej szóstej części realności składającej się z parcel gruntowych [...], które najprawdopodobniej stanowiły całość o pow. [...]. W wyniku tego, że były niewydzielonymi nieruchomościami dla osób postronnych mogły stanowić jedną całość należącą do jednego właściciela. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2014 r. sygn. akt I OSK 371/13, wskazano, że: "Oświadczenie świadków z podpisami notarialnie poświadczonymi co do zasady mogą stanowić dowód w sprawie, ale nie jako jedyny dowód na okoliczność pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP z przyczyn o których mowa w art. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. Bowiem w sytuacji gdy brak jest dokumentów o których mowa w ust. 4 pkt 1 i 2 dowodami o których mowa w ust. 1 pkt 1 mogą być oświadczenia dwóch świadków spełniających warunki określone normą art. 6 ust. 5 ustawy zabużańskiej. Okoliczność pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej nie może zostać wykazana oświadczeniami świadków niespelniającymi ustawowych wymagań. Oświadczenia niespelniające ustawowych wymagań, mogą stanowić dowód w sprawie, gdyż ustawa zabużańska nie wyłącza stosowania k.p.a., ale oświadczenia te, w sytuacji gdy mają na celu wykazanie pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, rodzaj i powierzchnię tych nieruchomości mogą zostać potraktowane jedynie jako dowód uzupełniający. Nie mogą stanowić jedynego dowodu na tę okoliczność (abstrahując od oceny wiarygodności tych oświadczeń, albowiem w sprawie takiej oceny nie dokonano) gdyż w sytuacji gdy brak urzędowego odpisu mienia bądź orzeczenia wydanego przez PUR, dowodem na okoliczność pozostawienia mienia nieruchomego poza obecnymi granicami oraz jego powierzchni i rodzaju mogą być tylko oświadczenia świadków złożone w wymaganej prawnie formie".

Mając powyższe na względzie Minister wskazał, że strona nie przedstawiła dowodów wymienionych w art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 8 lipa 2005 r. potwierdzających prawo własności [...] w zakresie [...] ogrodu (pomniejszoną o działkę o pow. [...]) poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej położoną we [...] przy ulicy [...]. W konsekwencji, jedynymi argumentami na uznanie roszczenia strony, w kwestii pozostawienia nieruchomości przez [...] w ww. zakresie przedmiotowym są niespójne oświadczenia świadków. Oprócz braku ich spójności stoją one w sprzeczności z informacjami zawartymi w dokumentach urzędowych. Jednocześnie wszelkie poszukiwania dokumentów przeprowadzone przez organ wojewódzki w archiwach zagranicznych, jak i krajowych nie dały rezultatu w zakresie pozyskania dokumentów potwierdzających fakt posiadania prawa własności przez [...] w zakresie [...] ogrodu położonego w [...].

Skargę na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2018r. złożyli [...]. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. i o potwierdzenie ich prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez [...] nieruchomości obejmującej parcele stanowiącą ogród o powierzchni [...] (pomniejszoną o działkę o pow. [...]) poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej położoną we [...] przy ulicy [...].

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. odmawiającą potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez [...] nieruchomości obejmującej parcelę stanowiącą ogród o powierzchni [...] ( nie wliczając w to działki zabudowanej o powierzchni [...]) położonej we [...], przy ulicy [...].

Podstawę materialnoprawną służącą rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy stanowi ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm. zwana dalej "ustawą"). Warunkiem przyznania prawa do rekompensaty jest zatem łączne spełnienie przesłanek wskazanych w tejże ustawie. W związku z tym prawo do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej może zostać zrealizowane tylko wówczas, gdy właściciel pozostawionej nieruchomości był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkałym w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił je w wyniku wypędzenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., dokonanego na podstawie umów ewakuacyjnych z lat 1944-1945 lub w wyniku przymusowego opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na skutek innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r. (art.1 i 2 ustawy). Z treści art. 5 ust. 1 ustawy wynika, że potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r.

Przepis art. 6 ust. 1 ustawy zabużańskiej wskazuje jakie dowody strona winna dołączyć do wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Stanowi on bowiem, że do wniosku, o którym mowa w art. 5 ust. 1, należy dołączyć:

1) dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości;

2) dowody, które świadczą o posiadaniu obywatelstwa polskiego, o którym mowa w art. 2 i 3;

3) dowody potwierdzające miejsce lub miejsca zamieszkania wnioskodawcy, a w przypadku, o którym mowa w art. 3 ust. 2, również dowody potwierdzające miejsca zamieszkania po przybyciu na obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej osób, o których mowa w art. 2 lub art. 3; w przypadku braku tych dowodów do wniosku dołącza się oświadczenie wnioskodawcy o miejscu lub miejscach zamieszkania tych osób;

4) oświadczenie o wskazaniu osoby uprawnionej w przypadku, o którym mowa w art. 3 ust. 1;

5) oświadczenie o dotychczasowym stanie realizacji prawa do rekompensaty".

Natomiast zgodnie z treścią ust. 6 tego przepisu " jeżeli wniosek nie spełnia wymogów określonych w ust. 1-3, wojewoda wzywa wnioskodawcę do usunięcia braków w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia wezwania".

Zatem z powyższych regulacji wynika jednoznacznie, że to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa do rekompensaty ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej za pomocą środków dowodowych wskazanych w art. 6 ust. 1, w tym przede wszystkim dowodów, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy dowodami, o których mowa m. in. w ust. 1 pkt 1, mogą być w szczególności: 1) urzędowy odpis mienia, 2) orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny, 3) dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych Republiki Białoruś, Republiki Litewskiej, Ukrainy, Federacji Rosyjskiej lub innych państw. Oczywiście nie zwalnia to organu z prowadzenia postępowania wyjaśniającego z urzędu, zgodnie z art. 7 i 77 k.p.a., jednakże nie można twierdzić, że obowiązek poszukiwania dowodów na poparcie twierdzeń strony obciąża tylko i wyłącznie organ. Strona jest bowiem zobowiązana do lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych i aktywnego współdziałania, zwłaszcza gdy nieudowodnienie danej okoliczności będzie skutkowało nieuwzględnieniem żądania strony (porównaj: wyrok NSA z dn. 8.11.2013r., sygn. akt II OSK 1291/12, LEX nr 1421792; wyrok NSA z dn. 23.08.2013 r., sygn. akt I OSK 542/12, npubl.). Zgodnie natomiast z art. 7 ust 2 ustawy, w przypadku niespełnienia wymogów, o których mowa w art. 2, art. 3 i art. 5 ust.1 i 2, wojewoda wydaje decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty.

Przepis art. 6 stanowi, że do wniosku, o którym mowa w art. 5 ust. 1, należy dołączyć dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art.1, oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. Takimi dowodami świadczącymi o rodzaju i powierzchni pozostawionych nieruchomości mogą być dokumenty wymienione w ust. 4 (urzędowy opis mienia, orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny, dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych Republiki Białoruś, Republiki Litewskiej, Federacji Rosyjskiej, Ukrainy lub innych państw), a w przypadku ich braku oświadczenia dwóch świadków, o których mowa w ust. 5 powołanego przepisu. Przywołany przepis ustawy stanowi, że dowodami mogą być oświadczenia dwóch świadków złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka, którzy zamieszkiwali w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej lub w miejscowości sąsiedniej oraz nie są osobami bliskimi - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty.

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy w sposób nie budzący wątpliwości, że wniosek złożony został przez osoby uprawnione z zachowaniem ustawowego terminu na jego złożenie.

Tym niemniej w niniejszej sprawie zarówno Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji jak i Wojewoda [...] właściwie przyjęli, że wnioskodawcy nie udowodnili faktu pozostawienia nieruchomości w postaci ogrodu o powierzchni [...], poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Słusznie bowiem organy zważyły, że znajdujące się w aktach sprawy dokumenty nie potwierdzają tytułu prawnego skarżącej (ani pozostałych wnioskujących) do takiej nieruchomości. Dowodów na dochowanie wymaganej prawem formy przeniesienia prawa własności brak, wobec czego brak dowodów na okoliczność pozostawienia przez skarżącą mienia na Kresach Wschodnich i tym samym wypełnienia przesłanki ustawowej - art. 6 ustawy. Ustawodawca przewidując możliwość wystąpienia braków w postaci dokumentów, o których mowa w przepisie art. 6 ust. 4 pkt 1 i 2 dopuścił możliwość wykazania okoliczności pozostawienia mienia poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie oświadczeń dwóch świadków złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka. Złożone do akt oświadczenia świadków spełniają wymogi ustawowe.

Poza sporem pozostaje, że okoliczność pozostawienia mienia poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej nie została przy tym udowodniona w żaden inny sposób dopuszczony w art. 6 ust. 4 ustawy. Należy też zauważyć, że organy orzekające w sprawie również podejmowały działania w celu ustalenia tej powierzchni – ale bez rezultatu. Wojewoda [...] zwracał się do Archiwum Państwowego we [...] i Archiwum Akt Nowych w [...] oraz Konsulatu Rzeczypospolitej Polskiej we [...], jednakże poszukiwania te nie przyniosły rezultatu. Po przeprowadzeniu kwerendy swoich zbiorów wszystkie wskazane podmioty udzieliły odpowiedzi negatywnej. Organy wzywały skarżącą do dostarczenia dowodów niezbędnych do korzystnego dla strony rozstrzygnięcia sprawy, przy czym poszukiwania podjęte przez skarżącą nie przyniosły oczekiwanych rezultatów.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w realiach tej konkretnej sprawy nie można skutecznie twierdzić, że organy nie wykazały wymaganej w postępowaniu administracyjnym inicjatywy w gromadzeniu materiału dowodowego. Jak wynika bowiem z akt sprawy organy działające w sprawie podejmowały działania celem pozyskania dowodów na poparcie twierdzenia skarżącej, że [...] pozostawiła mienie w postaci [...] ogrodu poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Jednocześnie podkreślić należy, że stosownie do ust. 6 art. 6 ustawy zabużańskiej pismem z dnia [...] listopada 2017r. Wojewoda poinformował stronę, że do złożonego wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty strona nie załączyła dokumentów potwierdzających, że jej poprzedniczka prawna była właścicielką nieruchomości wskazanej we wniosku. W tej sytuacji faktycznej uznać należy, że organy nie naruszyły art. 7, 8, 75 § 1, 77 § 1, 80, 86 i 140 k.p.a. oraz art. 6 ust. 1, 4 i 5 ustawy zabużańskiej w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

W sprawie niesporne jest, że organ dokonał pozytywnej oceny spełnienia wymogów ustawowych w stosunku do wnioskodawców w zakresie nieruchomości położone we [...] przy ulicy [...], stanowiącej grunt o powierzchni [...], zabudowany domem mieszkalnym o wymiarach wskazanych w planie z dnia [...] kwietnia 1937 r.. Organ podkreślił, co w oparciu o zgromadzone w sprawie dowody zaaprobował Sąd, że stan własnościowy, powierzchnia i rodzaj tej nieruchomości zostały udokumentowane w pełni wiarygodnymi, przedwojennymi dokumentami urzędowymi (akt notarialny umowy sprzedaży z dnia 15 lipca 1938 r.). Należy podkreślić, że jako właścicielka nieruchomości wskazana została w ww. akcie notarialnym [...].

Aktualnie obowiązująca ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie której wydana została kontrolowana decyzja, weszła w życiu w dniu 7 października 2005 r. W związku z wejściem w życie tej ustawy straciła moc ustawa z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczeniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 39 i Nr 273, poz. 2722). Zatem i wymogi dotyczące dowodów, które strona zobowiązana była przedłożyć, organy zobowiązane były oceniać zgodnie z przepisami tej ustawy. Zgodnie z art.6 ust.5 ustawy, w przypadku braku dokumentów, o których mowa w ust.1 pkt 1 i 2 ustawy, dowodami mogą być oświadczenia dwóch świadków. W przedmiotowej sprawie zeznania zostały złożone przez [...] w dniu [...] stycznia 1960 r. oraz [...] w dniu [...] września 2013 r. jak też w dniach [...] listopada 2013 r. i [...] grudnia 2016 r. Oświadczenia świadków spełniły wymogi formalne ustawy, co Sąd wcześniej zaznaczył. Poza sporem pozostaje okoliczność, że brak w sprawie jakichkolwiek dokumentów urzędowych potwierdzających, że [...] była właścicielką poza ww. nieruchomością również ogrodu o powierzchni [...]. Prawidłowo w ocenie Sądu organy obu instancji dokonały oceny złożonych zeznań i uznały je za niewiarygodne. Wskazać bowiem należy, że świadkowie zeznający w roku 60-tym stwierdzili, że właścicielem nieruchomości - również w zakresie powierzchni [...] zabudowanej w 1936 r., co do której potwierdzone zostało prawo do rekompensaty – oraz [...] ogrodu był [...], co pozostaje w sprzeczności z zapisami aktu notarialnego. Natomiast świadek [...] w rezultacie stwierdziła, że nie dysponuje wiedzą na temat stanu właścicielskiego, rodzaju i powierzchni zabudowań oraz powierzchni ziemi wchodzących w skład nieruchomości, zeznała, ze należeć ona miała do rodziny [...]. Poddając analizie zeznania świadków i zapisy aktu notarialnego, który stanowił, że [...] nabyła niewydzieloną [...] z [...] części realności, składającej się z parcel gruntowych [...] (czyli [...] część całości – co w odniesieniu do wielkości areału stanowi powierzchnię [...] z [...]) należy uznać za prawidłowe i logicznie uzasadnione rozważania organów dotyczące odmowy wiarygodności zeznaniom świadków. Zeznania te pozostawały w sprzeczności tak w zakresie podmiotowym – właścicielką była bowiem jedynie [...], jak i przedmiotowym w zakresie obszaru posiadłości.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oświadczenia świadków co do zasady mogą stanowić dowód w sprawie, w sytuacji gdy brak jest dokumentów, o których mowa w ust. 4 pkt 1 i 2., dowodami o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być oświadczenia dwóch świadków spełniających warunki określone normą art. 6 ust. 5 ustawy zabużańskiej. W niniejszej sprawie wobec specyfiki stanu faktycznego – chodzi bowiem we wniosku o nieruchomość położoną w tym samym miejscu, co nieruchomość, za którą potwierdzone zostało prawo do rekompensaty – [...], ulica [...], tyle, że powiększonej we wniosku złożonym w trybie ustawy o [...] ogród - choć formalnie zeznania świadków mogą stanowić jedyny dowodu na tę okoliczność, nie sposób abstrahować od oceny wiarygodności tych oświadczeń, czego słusznie dokonały organy obu instancji.

Organy w ocenie Sądu w uzasadnieniu decyzji przekonująco wskazały przyczyny, z powodu których odmówiono skarżącej potwierdzenia prawa do rekompensaty (art. 107 § 3 k.p.a.). Minister dostatecznie wyjaśnił dlaczego uznał fakt pozostawienia nieruchomości ([...] ogrodu) poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez poprzedniczkę prawną skarżącej za nieudowodniony. Lektura uzasadnienia kontrolowanej decyzji prowadzi do wniosku, że Minister wypowiedział się odnośnie każdego dowodu przedstawionego przez stronę. Wyjaśnił również dlaczego nie uznał za dowodu z zeznań świadków na okoliczność pozostawienia poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomości o wskazanym tam rodzaju i powierzchni. Zaś z faktu, że z oceną dokonaną przez organ strona się nie zgadza, nie można wyprowadzić wniosku o wadliwym rozstrzygnięciu i uzasadnieniu decyzji. Zaś zawarte w skardze stanowisko skarżącej co do tego, że zeznania świadków, wobec braku jakichkolwiek dokumentów świadczących o pozostawieniu poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomości w postaci [...] ogrodu we [...] przy ulicy [...] przez [...] należy uznać za nieuzasadnioną polemikę. Nie wykazano bowiem, by organ dokonując oceny tych dokumentów popełnił błąd w rozumowaniu, a w konsekwencji wyciągnął niewłaściwe wnioski.

Reasumując Sąd uznał, że organy orzekające w sprawie rzetelnie, wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy, szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu tej sprawy oraz przekonująco uzasadniły swoje decyzje zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., - zyskując całkowitą aprobatę Sądu.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) orzekł jak w sentencji wyroku.