Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 910/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-12-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 137 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant St. sekretarz sądowy Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi Miasta P. na decyzję Wojewody z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości; oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) kwietnia 2010 r., nr (...), Starosta P. na podstawie art. 104 § 1, art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa), art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. 1964 r. Nr 16, poz. 93, ze zm., dalej kc), art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1-2, art. 139, art. 140 ust. 1 - 4, art. 142, art. 216 ust. 1, art. 217 ust. 2, art. 227 i art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.) orzekł o zwrocie na rzecz B. W. w 1/3 części, C. W. w 1/3 części i S. Ż. w 1/3 części nieruchomości stanowiącej własność Miasta P., zapisanej w księdze wieczystej KW nr (...), prowadzonej przez Sąd Rejonowy w P., położonej w P. przy ul. (...), oznaczonej w ewidencji gruntów jako: obręb (...), arkusz mapy (...), działka nr (...) o powierzchni (...) m2 oraz działka nr (...) o powierzchni (...) m2 (punkt I decyzji). Jednocześnie Starosta tytułem zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość zobowiązał B. W., C. W. i S. Ż. do zwrotu po 1/3 części uzyskanego odszkodowania w łącznej kwocie (...) zł, w terminie 21 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna i wykonalna (punkt II decyzji) oraz umorzył postępowanie o zwrot nieruchomości położonej w P. przy ul. (...), oznaczonej w ewidencji gruntów jako: obręb (...), arkusz mapy (...), działka nr (...), zapisanej w księdze wieczystej KW nr (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w P. jako własność Miasta P. w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w Poznaniu (punkt III decyzji).

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie wskazano, że wniosek o zwrot nieruchomości położonej w Poznaniu, przy ul. (...), obręb (...), ark. (...), działki (...) i (...) w dniu 20 czerwca 1999 r. złożyli: S. Ż., C. W. i B. W. W toku prowadzonego postępowania Starosta ustalił, że aktem notarialnym Rep. (...) z dnia (...) grudnia 1972 r. w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tekst jedn. Dz. U. 1961 r. Nr 18, poz. 94 ze zm.), wywłaszczoną przedmiotową nieruchomość pod budowę osiedla mieszkaniowego. Pełnomocnik Skarbu Państwa do umowy sprzedaży przedłożył informację Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej z dnia (...) grudnia 1971 r., nr (...), o możliwości i warunkach realizacji i budowy osiedla mieszkaniowego.

Jak następnie ustalono, na podstawie mapy stanu prawnego z dnia (...) września 1999 r., dawnej parceli nr (...)o powierzchni (...) m2 odpowiada obecna działka nr (...) o powierzchni (...) m2, a dawniej parceli (...) o powierzchni (...) m2 odpowiadają obecne działki nr (...) o powierzchni (...) m2 i działka nr (...) o powierzchni (...) m2.

Wydział Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P. pismem z dnia (...) maja 2000 r. poinformował organ, że w oparciu o ustalenia miejscowego planu ogólnego zagospodarowania Poznania teren działek przy ul. (...)/(...) przeznaczony jest pod zabudowę mieszkalną wielo- i jednorodzinną z usługami podstawowymi typu handel artykułami podstawowymi, przedszkola i szkoły. W planie teren ten oznaczono symb. IIMB7.m2 – obszar istniejących osiedli mieszkaniowych jedno i wielorodzinnych. Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" pismem z dnia (...) maja 2000 r. znak: (...) wskazała, iż znajdujący się obiekt na działce (...) to barak, który stanowił zaplecze budowy osiedla w rejonie ul. (...)/(...). Po zakończeniu budowy obiekt winien być rozebrany, ale z uwagi na trudności lokalowe w 1978 r. został przez Miasto oddany w tymczasowe użytkowanie Biura Projektów i do maja 2000 r., mimo załączonego planu realizacyjnego, nie został przekazany Spółdzielni. Równocześnie Spółdzielnia, pismem z dnia (...) grudnia 2000 r. poinformowała, że działki (...) i (...) znajdują się w granicach zatwierdzonego, decyzją z dnia (...) grudnia 1972 r., planu realizacyjnego budowy III etapu osiedla mieszkaniowego (...), który to plan przewidywał realizację na przedmiotowych nieruchomościach budynków mieszkalnych, kotłowni oraz pawilonu przy ul. (...), stanowiącego w okresie budowy osiedla zaplecze socjalno-biurowe. W 1983 r. opracowano aneks do powyższego planu i decyzją z dnia (...) grudnia 1983 r. zostało wydane pozwolenie na budowę 12 (dwunastu) garaży. Ponadto Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" udzieliła informacji na temat nieruchomości: działkę nr (...) - włączono w działkę (...), o pow. (...) m2, KW (...), (użytkownik wieczysty "B") w części stanowiącą podziemny bunkier opałowy i drogę dojazdową do garaży; działka nr (...) - jest zabudowana przez pawilon (...); działka (...) - to skarpa przy ww. pawilonie oraz droga dojazdowa do garaży. Miejska Pracownia Urbanistyczna pismem z dnia (...) marca 2004 r. poinformowała Starostę, że nie posiada planu realizacyjnego budowy III etapu osiedla mieszkaniowego (...) wraz z zatwierdzającą go decyzją z dnia (...) grudnia 1972 r. oraz informacji Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej Miasta P. z dnia (...) grudnia 1971 r. o możliwości i warunkach realizacji budowy osiedla mieszkaniowego Rady Narodowej Miasta P.

Powyższe ustalenia zostały potwierdzone podczas przeprowadzonych w dniu (...) października 2000 r. oględzin nieruchomości, podczas których stwierdzono, iż na działce nr (...) znajduje się część baraku drewnianego, który zbity jest płytkami eternitowymi, wokół baraku położone były płytki chodnikowe, na działce znajduje się słup linii wysokiego napięcia. Na działce nr (...) od strony północnej znajduje się skarpa, a pozostałą część działki stanowi fragment drogi utwardzonej do garaży. Ustalono również, że dojazd do garaży jest możliwy od strony działki nr (...) po zlikwidowaniu miejsc postojowych między śmietnikiem, a kotłownią. Podczas kolejnych oględzin przeprowadzonych w dniu (...) sierpnia 2006 r. stwierdzono, że na działce nr (...) znajduje się barak, a działka (...) to fragment drogi dojazdowej do garaży. W trakcie oględzin działki nr (...) zaobserwowano, że stanowi ona zsyp do żużla (działka zabudowana jest kotłownią), fragment drogi dojazdowej do garaży i trawnik, pod działką znajduje się bunkier opałowy.

Prowadząc przedmiotowe postępowanie organ ustalił również, że stanowiąca część wywłaszczonej nieruchomości działka nr (...) oddana została Decyzją Wojewody z dnia (...) lutego 1997 r. z dniem (...) grudnia 1990 r. w użytkowanie wieczyste "B", która następnie aktem notarialnym z dnia (...).12.2000 r., nr rep. (...) sprzedała prawo użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu Spółdzielni Mieszkaniowej "A" .

Podjęte powyżej ustalenia wskazały, zdaniem Starosty P., iż w stosunku do nieruchomości położonej w P. przy ul. (...), stanowiącej działki (...) i (...) oznaczone w ewidencji gruntów: obręb (...), ark. mapy (...), spełnione zostały obie przesłanki zbędności określone w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, umożliwiające zwrot wywłaszczonej nieruchomości, bowiem w terminach przewidzianych w powyższym przepisie nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia ani celu tego nie zrealizowano. W prawdzie przez działkę nr (...) prowadzi fragment drogi dojazdowej do garaży, lecz pozwolenie na budowę garaży wydano (...) grudnia 1983 r. na podstawie aneksu do decyzji z dnia (...) grudnia 1972 r. Aneks powyższy został więc sporządzony 11 lat po wywłaszczeniu nieruchomości, a stosownie do art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, gdy pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu lub pomimo upływu 10 lat od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

W dalszej części uzasadnianie, organ wyjaśnił sposób obliczenia należnej Miastu P. kwoty tytułem waloryzowanego zwrotu odszkodowania za wywłaszczenie.

Odnosząc się do działki oznaczonej nr (...), znajdującej się w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "A" organ I instancji umorzył postępowanie, wskazując na treść art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym roszczenie, o zwrot nieruchomości, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosło Miasto P. zarzucając jej naruszenie art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego określonych w art. 7, art. 77 § 1 kpa.

Zdaniem odwołującej organ I instancji prowadząc przedmiotowe postępowanie winien ustalić ponad wszelka wątpliwość w jaki sposób miała być zagospodarowana nieruchomość po wywłaszczeniu i skonkretyzować cel wywłaszczenia. Skoro organ nie mógł ustalić celu wywłaszczenia nie można wiążąco stwierdzić, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" w pismach z dnia (...) września 1999 r. oraz (...) maja 2000 r. wyjaśniła, że działki będące przedmiotem postępowania zwrotowego znajdują się w granicach planu realizacyjnego budowy III etapu osiedla mieszkaniowego (...) zatwierdzonego decyzją z dnia (...) grudnia 1972 r. Decyzja ta zatwierdzała budowę budynków mieszkalnych przy ul. Kuźniczej (...) do (...) i (...) do (...), budynku kotłowni i pawilonu przy ul. (...), stanowiącego zaplecze socjalno - biurowe realizowanego osiedla mieszkaniowego. Ponadto, w opinii odwołującej, wyjaśnienia wymagała informacja zawarta w uzasadnieniu decyzji Starosty o zbyciu pawilonu na rzecz osób trzecich a następnie o wydzierżawieniu przez Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego pawilonu umową dzierżawy z dnia (...) lutego 1998 r. Z ustaleń poczynionych przez odwołującą Wojewoda P. decyzją z dnia (...) października 1993 r. potwierdził, iż przedmiotowa nieruchomość (działka nr (...)), na której zlokalizowany jest pawilon stała się własnością Miasta P. Następnie organ I instancji wyjaśnił, że "działka nr (...) stanowi drogę dojazdową do garaży, lecz pozwolenie na budowę garaży wydano w dniu (...) grudnia 1983 r., na podstawie aneksu do decyzji nr (...) z dnia (...) grudnia 1972 r., a aneks do decyzji został sporządzony 11 lat po wywłaszczeniu nieruchomości, a stosownie do art. 137 ust. 1-2 nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, gdy pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu, lub pomimo upływu 10 lat od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna cel ten nie został zrealizowany". Zdaniem odwołującego powyższe ustalenia przeprowadzone przez organ I Instancji są dowodem na to, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, zgodnie bowiem z planem szczegółowym i pozwoleniem na budowę powstały garaże. Wybudowanie garaży, które stanowią infrastrukturę osiedla mieszkaniowego świadczy, że osiedle mieszkaniowe było budowane, zatem droga dojazdowa do nich powstała na potrzeby wybudowanych garaży. Odwołujący się stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia w jakim czasie od wywłaszczenia powstały garaże, ponieważ budowa osiedla mieszkaniowego jest inwestycją wieloletnią i nie można zakładać, że zostanie ona zrealizowana w ciągu 10 lat. Zdaniem odwołującego działki (...) i (...) zostały zagospodarowane zgodnie z celem wywłaszczenia i nie powinny zostać zwrócone na rzecz spadkobierców poprzednich właścicieli nieruchomości.

Decyzją z dnia (...) sierpnia 2010 r., nr (...), Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję Starosty w części stanowiącej punkt I i punkt II oraz orzekł o odmowie zwrotu na rzecz B. W., C. W. i S. Ż., nieruchomości położonej w Poznaniu przy ul. (...), oznaczonej w ewidencji gruntów jako: obręb (...), arkusz mapy (...) działka nr (...) o powierzchni (...) m2, oraz działka nr (...) o powierzchni (...) m2, zapisanej w księdze wieczystej KW nr (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy jako własność Miasta P..

Jak podano w uzasadnieniu decyzji, z dokumentów zgromadzonych w sprawie, wynika, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany, bowiem nakłady znajdujące się na nieruchomości stanowią infrastrukturę osiedla. Infrastrukturę stanowi chodnik znajdujący się na działce nr (...) i droga dojazdowa do garaży znajdująca się na działce nr (...). Także barak, zajmujący część działki nr (...), stanowiący w trakcie budowy osiedla zaplecze socjalne a obecnie wykorzystywany jako obiekt handlowy jest częścią osiedlowej infrastruktury. Jak podkreślił organ odwoławczy, budowa osiedla była realizowana w ustawowym terminie (prace związane z realizacja celu wywłaszczenia rozpoczęto przed upływem siedmiu lat od dnia wywłaszczenia). Barak znajdujący się na działce nr (...) istniał już w 1978 r., a zatem został zmontowany przed upływem 7 lat od momentu wywłaszczenia.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu B. W., zarzucając jej naruszenie art. 8 kpa, poprzez wydanie decyzji osłabiającej zaufanie obywateli do organów państwa oraz naruszenie art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez bezpodstawne przyjęcie, że nieruchomość objęta postępowaniem nie stała się zbędna dla wykonania celu określonego w decyzji wywłaszczeniowej.

Argumentując swoje stanowisko w sprawie, skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja rażąco narusza art. 8 kpa, bowiem w istotny sposób osłabia zaufanie obywateli do organów państwa. Pogląd ten najdobitniej manifestuje się w tym, że w przedmiocie zwrotu sąsiedniej działki położonej w Poznaniu przy ul. (...) również toczyło się postępowanie zakończone pomyślnym dla pierwotnych właścicieli orzeczeniem. Poza tym, stan faktyczny sprawy o zwrot działki (...) był de facto identyczny jak w niniejszym postępowaniu, zaś wydana ostateczna decyzja, pomimo podobnych ustaleń, jest rażąco odmienna. Zważając na powyższe wydanie dwóch odmiennych decyzji w realiach niemalże identycznych postępowań jawi się jako oczywiście błędne i naruszające podstawowe zasady porządku prawnego. Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomości skarżący wskazał, iż organ II instancji zupełnie bezpodstawnie przyjął, że dana nieruchomość nie stała się zbędna do wykonania celów, dla których nastąpiło wywłaszczenie. W przedmiotowej sprawie cel wywłaszczenia został opisany ogólnikowo, zaś zastosowaną przez organ II instancji wykładnia tego celu uznać należy za wadliwą. Pozostawanie baraku służbowego, obecnie przekształconego w pawilon handlowy nie spełnia w najmniejszym zakresie celu budownictwa mieszkaniowego, tym bardziej że na osiedlu tym usytuowane są liczne sklepy zabezpieczające potrzeby mieszkańców. Stąd też oczywistym wydaje się być w tym zakresie ustalenie zbędności tej części nieruchomości dla celów wywłaszczeniowych. Za rażąco błędne muszą być również uznane twierdzenia organu II instancji, że przedmiotowa nieruchomość jest niezbędna w rozumieniu art. 137 ugn, bowiem przebiega przez nią droga dojazdowa do garaży. Decyzja o budowie przedmiotowej drogi została wydana dopiero 11 lat po decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 877/10, uchylił decyzję Wojewody z dnia (...) sierpnia 2010 r.

Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały obie ze wskazanych, w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przesłanek zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Sąd podzielił ustalenia organów administracji, iż obecnie na działce o nr (...) znajduje się barak socjalny, który stanowił zaplecze budowy osiedla w rejonie ul. (...) i (...). Z uwagi na trudności lokalowe nie został on rozebrany po zakończeniu budowy, tylko oddany przez Miasto P. w tymczasowe użytkowanie dla Biura Projektowego. Przedmiotowy barak, posadowiony na wskazanej działce w konkretnym celu ma charakter jedynie tymczasowy. Nie został on zlikwidowany jedynie z uwagi na problemy lokalowe, z jakimi borykało się Miasto P. w 1978 r. Jak podniósł Sąd okoliczność powyższą potwierdza pismo uczestnika postępowania – Spółdzielni Mieszkaniowej "A" z dnia (...) maja 2000 r. oraz pismo Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego z (...) stycznia 1995 r.

W dalszej części uzasadnienia Sąd wskazał, iż mieszczący się obecnie w baraku socjalnym pawilon handlowy nie może być uznany za obiekt handlowy stanowiący część osiedlowej infrastruktury, ponieważ nie był on przeznaczony pierwotnie do spełniania tej funkcji, nie powstał w związku z zamierzonym celem wywłaszczenia nieruchomości stanowiących własność spadkodawców skarżących, a poza tym ma on jedynie charakter tymczasowy. Co więcej, barak socjalny rozpoczął pełnienie funkcji usługowych po upływie terminów z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który to artykuł uzależnia uznanie nieruchomości za zbędną na cel jej wywłaszczenia od sposobu jej wykorzystania przez określony czas po nabyciu przez decyzję wywłaszczeniową waloru ostateczności, wskazując na terminy siedmio- i dziesięcioletni.

Jak wskazał następnie Sad, za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu należało uznać również prowadzącą przez działkę nr (...) drogę dojazdową do garaży. Pozwolenie na budowę garaży wydano (...) grudnia 1983 r. na podstawie aneksu do decyzji z dnia (...) grudnia 1972 r. Został on sporządzony 11 lat po dokonaniu wywłaszczenia nieruchomości. W opinii Sądu, w toku prowadzonego postępowania administracyjnego zostało ponadto wykazane, że możliwe jest wytyczenie innej drogi do istniejących garaży, od strony działki nr (...), po zlikwidowaniu miejsc postojowych miedzy śmietnikiem, a kotłownią. W ten sposób zanegowaniu uległa sama niezbędność wywłaszczenia przedmiotowej działki, skoro interes publiczny wyrażający się w zapewnieniu mieszkańcom dojazdu do miejsc postojowych samochodów może zostać zrealizowany bez uciekania się do całkowitego odjęcia prawa własności nieruchomości.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda decyzją z dnia 12 sierpnia 2011 r., nr (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 kpa uchylił decyzję Starosty P. z dnia (...) kwietnia 2010 r. w punkcie II i orzekł o zobowiązaniu B. W., C. W. i S. Ż. do zwrotu po 1/3 części uzyskanego odszkodowania w łącznej kwocie (...) zł, w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stanie się wykonalna.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ II instancji powtórzył dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazał, iż zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) jest on związany oceną prawną dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 877/10. Jak podkreślił organ odwoławczy, ze zgromadzonych przez organ I instancji akt wynika, iż decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta P. z dnia (...) grudnia 1972 r. nie odnaleziono. Stąd opierając się na treści aktu notarialnego z dnia (...) grudnia 1972 r. oraz wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ wskazał, iż w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zwrot nieruchomości oznaczonych numerami ewidencyjnymi (...) oraz (...). O wysokości kwoty zwrotu uzyskanego odszkodowania orzeczono na podstawie operatu szacunkowego, którego prawidłowość została potwierdzona przez rzeczoznawcę majątkowego.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Miasto P. reprezentowane przez D. S. wnoszą skarżącego jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 136 ust. 3 oraz art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie, że w stosunku do działek nr (...) oraz (...) spełnione zostały przesłanki uzasadniające zwrot ich zwrot.

W treści skargi zakwestionowano ustalenia organów administracji publicznej podnosząc, iż fakt, że na działce (...) znajduje się część pawilonu drewnianego, a na działce nr (...) znajduje się droga publiczna przesądza, iż cel wywłaszczenia, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego został zrealizowany. Zdaniem skarżącego ogólny cel wywłaszczenia, zawarty w akcie notarialnym z dnia (...) grudnia 1972 r. wskazuje, że zrealizowana inwestycja, wypełnia przesłanki realizacji celu wywłaszczenia. Pomimo, iż realizacja garaży, do których prowadzi droga znajdująca się na działce (...) miała miejsce po upływie terminów określonych przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, cel wywłaszczenia został zrealizowany.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie jest kwestia prawidłowości rozstrzygnięcia Wojewody utrzymującego w mocy decyzję Starosty P., mocą której zwrócono B. W., C. W. oraz S. Ż. nieruchomości stanowiące własność Miasta P., zapisanej w księdze wieczystej KW nr (...), prowadzonej przez Sąd Rejonowy, położonej w P. przy ul. (...), oznaczonej w ewidencji gruntów jako: obręb (...), arkusz mapy (...), działka nr (...) o powierzchni (...) m2 oraz działka nr (...) o powierzchni (...) m2.

W pierwszej kolejności niezbędne jest wskazanie, że w przedmiotowej sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akr IV SA/Po 877/10, uchylił wcześniejsze decyzje Wojewody dotyczącą uchylenia decyzji orzekającej o zwrocie przedmiotowych nieruchomości. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Jak wynika z ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych, skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie to zostało wydane; postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne; przyszłe postępowanie administracyjne, w tym także w sprawie stwierdzenia nieważności aktu i wznowienia postępowania administracyjnego, oraz ewentualne przyszłe postępowanie sądowoadministracyjne, w tym także przed NSA w przypadku ewentualnego rozpoznawania skargi kasacyjnej od ponownego wyroku sądu pierwszej instancji (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 1230/08, LEX 493588). Stąd skutkiem wyroku sądu administracyjnego w toku każdego z tych postępowań jest zakaz formułowania nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej przez sąd administracyjny poglądem. W powyższym świetle zarówno organ administracji publicznej ponownie rozstrzygający sprawę jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest oceną wyrażoną w powołanym powyżej wyroku z dnia 19 stycznia 2011 r., w którym Sąd przesądził, iż w przedmiotowej sprawie ziściły się przesłanki dotyczące zwrotu nieruchomości, określone w ustawie o gospodarce nieruchomościami.

Jak wskazał Sąd, w powołanym powyżej wyroku, znajdujący się obecnie na działce nr (...) barak socjalny, który pierwotnie stanowił zaplecze budowy osiedla w rejonie ul. (...) i (...) nie został rozebrany po zakończeniu budowy, tylko oddany przez Miasto P. w tymczasowe użytkowanie dla Biura Projektowego. Przedmiotowy barak, posadowiony na wskazanej działce w konkretnym celu ma charakter jedynie tymczasowy. Nie został on zlikwidowany jedynie z uwagi na problemy lokalowe, z jakimi borykało się Miasto P. w 1978 r. Okoliczność powyższą potwierdza w szczególności pismo uczestnika postępowania – Spółdzielni Mieszkaniowej "A" z dnia (...) maja 2000 r. oraz pismo Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego z (...) stycznia 1995 r. Tym samy, jak wskazano w uzasadnieniu wyrok z dnia (...) stycznia 2011 r. mieszczący się obecnie w baraku socjalnym pawilon handlowy nie może być uznany za obiekt handlowy stanowiący część osiedlowej infrastruktury, ponieważ nie był on przeznaczony pierwotnie do spełniania tej funkcji, nie powstał w związku z zamierzonym celem wywłaszczenia nieruchomości stanowiących własność spadkodawców skarżących, a poza tym ma on jedynie charakter tymczasowy. Co więcej, barak socjalny rozpoczął pełnienie funkcji usługowych po upływie terminów z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który to artykuł uzależnia uznanie nieruchomości za zbędną na cel jej wywłaszczenia od sposobu jej wykorzystania przez określony czas po nabyciu przez decyzję wywłaszczeniową waloru ostateczności, wskazując na terminy siedmio- i dziesięcioletni.

Podobnie, w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 stycznia 2011 r., wskazano, że za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu należało uznać również prowadzącą przez działkę nr (...) drogę dojazdową do garaży. Pozwolenie na budowę garaży wydano (...) grudnia 1983 r. na podstawie aneksu do decyzji z dnia (...) grudnia 1972 r. Decyzja powyższa została sporządzona 11 lat po dokonaniu wywłaszczenia nieruchomości, co przesądza, iż również w stosunku do niej ziściły się przesłanki uzasadniające zwrot przedmiotowej nieruchomości, określone w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W konsekwencji, jak wskazał Sąd, na działkach o nr (...) oraz (...) nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia określonego w akcie notarialnym z dnia (...) grudnia 1972 r. ani celu tego nie zrealizowano w terminach określonych w art. 137 ust. 1 powołanej powyżej ustawy.

Rozpoznając przedmiotową skargę Sąd w obecnym składzie wskazuje, że podnoszone przez skarżącą zarzuty, dotyczące błędnych ustaleń faktycznych poczynionych przez organy administracji publicznej, w istocie zmierzając do podważenia oceny prawnej, zawartej w wyroku z dnia (...) stycznia 2011 r. Należy podkreślić, iż zarówno organ, jak i Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę związany jest oceną prawną zawartą w powołanym wyżej wyroku, zaś w sprawie nie ujawniono żadnych nowych okoliczności, uzasadniających odejście od stanowiska zaprezentowanego w uzasadnieniu wyroku z dnia (...) stycznia 2011 r., zarzuty powyższe uznać należało za nietrafne.

W aktach administracyjnych sprawy brak jest decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta P. z dnia (...) grudnia 1972 r. Nr (...) dotyczącej budowy budynków mieszkalnych, kotłowni i pawilonu stanowiącego w okresie budowy zaplecze socjalno-biurowe przy ul. (...) przy czym, jak wynika z tych akt, decyzji tej mimo podjętych starań nie odnaleziono w zasobach archiwalnych Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w Poznaniu, Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P., Archiwum Zakładowym Urzędu Miasta P., Składnicy Akt Archiwum dla Likwidowanych Przedsiębiorstw w P. (prowadzonej w 2004 r. przez Zakład Obsługi Administracji Urzędu Wojewódzkiego), Miejskiej Pracowni Urbanistycznej, Archiwum Państwowym i Archiwum Akt Nowych (str. 140, 149, 170, 171, 188, 183 i 189, 191, 403 akt administracyjnych).

Równocześnie jednak informacje uzyskane od Spółdzielni Mieszkaniowej "A" (pismo z dnia (...) maja 2000 r. – k. 102-103 akt admin.) oraz Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego (pismo z dnia (...) stycznia 1995 r.) wskazują na tymczasowy charakter pawilonu jako zaplecza budowy, którego późniejsze funkcje usługowo-handlowe nie mogą być uznane za spełnienie celu wywłaszczenia, co jednoznacznie przyjął Sąd w wyroku z dnia (...) stycznia 2011 r.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.