Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 243/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2005-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 10, art. 145 § 1 pkt. 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Bryk Sędziowie NSA Marian Ekiert AWSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Stowarzyszenia Mieszkańców [...] i H. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia w zakresie ochrony środowiska I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Starosty [...] z dnia [...] października 2001 r., Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących Stowarzyszenia Mieszkańców [...] i H. K. koszty postępowania sądowego w kwotach po 10 zł (dziesięć złotych) dla każdego skarżącego.


UZASADNIENIE

S.A./Rz 243 /02

U z a s a d n i e n i e

Starosta [...] postanowieniem [...] z dnia [...].10.2001 roku uzgodnił w zakresie ochrony środowiska projekt decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2001 roku / [...] / w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu działek nr ewid. 299/1,300,61/2 i 889/1 w P. pod budowę stacji benzynowej z zapleczem technicznym i handlowo – usługowym , przyłączami gazu, wody i kanalizacji oraz zjazdu i wyjazdu z drogi krajowej 4E-40 pod następującymi warunkami :

1) w projekcie decyzji wiersz 12 i 13 ma być zapis: "na wykonanie urządzeń służących ochronie wód lub ziemi przed zanieczyszczeniem oraz na odprowadzenie oczyszczonych ścieków deszczowych do wody lub do ziemi inwestor winien uzyskać pozwolenie wodnoprawne,

2) na stronie 5 projektu decyzji po pkt 6 należy dodać punkty 7 i 8 o treści: "7. pozwolenie wodno prawne na wykonanie urządzeń służących ochronie wód lub ziemi przed zanieczyszczeniem oraz na odprowadzenie oczyszczonych ścieków do ziemi lub wody / prawomocne/"

"8. decyzję Starosty [...] zatwierdzającą "dokumentację hydrogeolologiczną" sporządzoną dla określenia tła hydrogeochemicznego środowiska wodno – gruntowego terenu przeznaczonego pod inwestycję".

Podstawę prawną postanowienia stanowi :

- art. 106 k.p.a,

-art. 63 i 66 ustawy z 9 listopada 2000 o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie / Dz. U. 109 poz. 1157 z 2000 /,

-art. 3.1 ustawy z 27 lipca 2001 o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw / dz. U. nr 100 poz. 1085 z 2001/,

- art. 40 ust 4 i 40 ust.4a ustawy z 7.7.94 / Dz. U. 99. nr 15 poz.139 /,

- art. 68 ust 6 i 69 ust1 ustawy z 31 stycznia 1980 o ochronie i kształtowaniu środowiska / Dz. U. 49 poz.196 z 1994 /,

- par 2 ust 8 lit ł rozporządzenia MOŚ,ZN i L z 14 lipca 1998 w sprawie określenia inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska.... / Dz. U. nr 93 poz. 589 z 1998 /

oraz następująca dokumentacja:

- projekt decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu UG

7331/15/00/01 z 24 lipca 2001,

- ocena oddziaływania na środowisko , oraz uzupełnienie tej oceny, sporządzone przez Firmę Akustyczną "[...]l" w R.,

- wniosek, wraz z aneksem, PPHU "[...]" M. H. o wydanie decyzji o warunki zabudowy i zagospodarowania terenu,

- wyrys z mapy ewidencji gruntów oraz wypisy z rejestru gruntów,

- zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że w trakcie postępowania wpłynęło szereg zarzutów od właścicieli działek sąsiadujących z planowaną inwestycją.

Odnosząc się do zarzutu, że ocena oddziaływania sporządzona została przez osoby nieuprawnione, Starosta wyjaśnił, że autorami oceny są osoby legitymujące się świadectwami wydanymi przez Wojewodę [...] potwierdzającymi ich kwalifikacje.

Odnośnie zarzutu ,że lokalizacja inwestycji niezgodna jest z planem zagospodarowania przestrzennego, organ uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z planem gminy [...], inwestycja jest planowana na terenach o symbolu B3 ,MR, MN . Teren ten zdefiniowany został jako teren istniejącej zabudowy zagrodowej i jednorodzinnej. Dopuszcza się uzupełnienie i wymianę istniejącej substancji, lokalizację obiektów usługowych i rzemiosła produkcyjnego. Lokalizacja tych urządzeń możliwa jest pod warunkiem, że prowadzona działalność nie będzie powodować przekroczeń wartości określonych przepisami i normami poza granicami terenu będącego w dyspozycji inwestora. Starosta uznał, że planowana stacja paliw jest obiektem usługowym w rozumieniu planu zagospodarowania przestrzennego. To, czy działalność nie będzie powodować przekroczeń wartości dopuszczalnych poza terenem inwestora będzie ocenione w dalszych etapach postępowania.

W ocenie organu podniesione zarzuty przeciw inwestycji mają charakter hipotetyczny. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, dopiero na etapie starań o pozwolenie na budowę inwestor będzie zobowiązany do sporządzenia raportu oddziaływania inwestycji na środowisko. Analiza materiału dowodowego wykazała, że istnieją możliwości techniczne do realizacji stacji paliw.

Zażalenie na postanowienie wnieśli :

H. K., B. i Z. A., E. i M. S., J. S. oraz Stowarzyszenie Mieszkańców [...], zarzucając:

-niezgodność planowanej inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego,

-badania przeprowadzone przed dwoma laty nie mogą być brane pod uwagę w podejmowaniu decyzji, bowiem straciły na aktualności,

-żalący się nie mogą się zgodzić na sytuację, że istnieje możliwość zobowiązania inwestora do wykonania oceny porealizacyjnej oddziaływania inwestycji na środowisko naturalne, bowiem dla mieszkańców okolicy będzie za póżno na uchronienie się przed jej ujemnym wpływem ,

-żalący wnioskują o powołanie z urzędu niezależnego rzeczoznawcy z listy MOŚiZN, który dokonałby nowej oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko,

-zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego decyzja o w.z. i z.t. winna zapewnić prawidłową i bezkolizyjną komunikację dla terenu objętego inwestycją. Projekt decyzji nie odpowiada wymogom planu przestrzennego zagospodarowania,

-art. 42 ust 1 pkt 4 i 5 ustawy z 7.7.94 o zagospodarowaniu przestrzennym wskazuje na konieczność określenia warunków obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji oraz wymagań dotyczących ochrony osób trzecich.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] :

I. Postanowieniem z [...] stycznia 2002 r. [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia B. A., E. S., J. S.

II.Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2002 r. [...], na podstawie art. 138 par.1 pkt 1 k.p.a. rozpoznało zażalenie H. K. i Stowarzyszenia Mieszkańców i utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Starosty [...] dotyczącego uzgodnienia w zakresie ochrony środowiska projektu decyzji Wójta Gminy [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu działek o nr 299/1,300,61/2 i 889/1 dla przedmiotowego zadania inwestycyjnego.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że z załączonej do akt oceny oddziaływania na środowisko wynika, że planowany obiekt oddziaływać będzie minimalnie na środowisko naturalne, a występujące oddziaływania spełniają wymagania ochrony środowiska i nie oddziaływają negatywnie na tereny przyległe. Proponowane środki techniczne minimalizują powstawanie nadzwyczajnych zagrożeń środowiska. Postanowienie zgodne jest z przepisami prawa, a organ I instancji w uzasadnieniu swego postanowienia szczegółowo ustosunkował się do zarzutów przedstawionych w licznych pismach przez strony. Zarzuty odwołujących nie zasługują na uwzględnienie. Opinia została sporządzona zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14.07.1998.Zarzut skarżących dotyczący niezgodności inwestycji z planem nie może być uwzględniony na obecnym etapie . Przedwczesne są też zarzuty dotyczące uregulowania wjazdu i zjazdu z drogi krajowej, co będzie mogło być przedmiotem oceny w póżniejszym czasie.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosło Stowarzyszenie Mieszkańców [...] zarzucając, że :

1/ zaskarżone postanowienie jest niezgodne z prawem, ponieważ opiera się na fałszywej przesłance , że uzgodnienia w zakresie ochrony środowiska są zgodne z prawem. Kolegium oparło się na postanowieniu Miejskiego Inspektora Sanitarnego z [...] listopada 2001, na które Stowarzyszenie złożyło odwołanie, w wyniku czego Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem z [...] grudnia 2001 uchylił je w całości;

2/zaskarżone postanowienie niezgodne jest z gminnym planem zagospodarowania terenu, który przewiduje na tym terenie budownictwo jednorodzinne i obiekty usługowe dla lokalnej ludności, nie pogarszające stanu naturalnego środowiska;

Rozporządzenie MOŚiZNiL określa stacje benzynowe jako obiekty mogące pogorszyć stan naturalnego środowiska. Taki zapis powinien być interpretowany na korzyść mieszkańców, a po wybudowaniu stacji paliw będzie za późno na jakiekolwiek działania. Najbliższy dom mieszkalny jest oddalony o 6 m od działki inwestora;

3/załącznik graficzny do projektu w.z. i z.t. nie określa szczegółowego zasięgu projektowanej inwestycji, działka 889/1 nie jest w ogóle oznaczona, a ocena oddziaływania na środowisko jej nie wymienia, nadto opiera się na danych nawet sprzed 7 lat, które straciły aktualność;

4/od czasu badań akustycznych / ’99 rok/ hałas znacznie się powiększył, a planowana inwestycja pogorszy tę sytuację;

5/inwestor nie dysponuje gruntem na dodatkowy pas zjazdowy, a odprowadzenie wód opadowych do rowów przydrożnych jest niezgodne prawem , na dowód czego skarżący przytoczyli pismo Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych z dnia [...] września 2001 –/ k.12 akt / ;

6/teren inwestycji, to teren dawnego polskiego dworu z częściowo zachowanym parkiem, budynkami i aleją dworską przylegającą do działki planowanej inwestycji , jest pod ochroną Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, a w aktach brak jest zgody Konserwatora na inwestycję.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła również H. K., która zarzuciła, że ocena oddziaływania na środowisko została sporządzona dla zadania inwestycyjnego zlokalizowanego na działkach 299/1 i 300 według zupełnie innej koncepcji rozwiązania komunikacyjnego od przedstawionej w projekcie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.Projekt decyzji przewiduje wjazd na stację bezpośrednio z drogi gminnej, czyli w bezpośrednim sąsiedztwie najbliższych zabudowań. W projekcie decyzji wpisano opinię Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych wydaną do uchylonej uprzednio decyzji, natomiast Wójt Gminy otrzymał od tej instytucji nowe warunki w piśmie z [...].09.2001, które w projekcie decyzji pominięto. Uzupełniona ocena oddziaływania na środowisko odnosi się do innego rozwiązania komunikacyjnego, a również nie spełnia wymogów rozporządzenia z 14 lipca 1998 w sprawie określenia inwestycji szczególnie szkodliwych.

Nie został też określony sposób zagospodarowania działki nr 61/2, a działka 889/1 nie została oznaczona na załączniku graficznym.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Odpowiadając na zarzuty organ stwierdził ,że mimo obszernego sformułowania, sprowadzają się one do zakwestionowania prawidłowości sporządzonej przez biegłego oceny oddziaływania inwestycji na środowisko

Kolegium nie jest władne kwestionować dokonanych przez biegłego wyników badań, założeń, czy wniosków zawartych w ocenie oddziaływania inwestycji na środowisko, a w ocenie organu opinia odpowiada wymogom par.3 rozporządzenia z 14.07.1998 r w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji..

Z kolei działka nr 889/1 jest drogą krajową, a brak jej oznaczenia w załączniku graficznym do projektu decyzji nie stanowi istotnego uchybienia. pozostałe zarzuty są przedwczesne i będą mogły stanowić przedmiot oceny na etapie decyzji o ustalenie w.z. i z.t i pozwolenia na budowę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do przepisu art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz.1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2004 roku do Naczelnego Sądu Administracyjnego i postępowanie nie zostało zakończone / a do takich należy niniejsza sprawa / podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) zwana dalej P.p.s.a.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269 ) sady administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej / par.1/.Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem , jeżeli ustawy nie stanowią inaczej / par.2/. Jej zakres wyznacza przepis art. 134 P.p.s.a stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. /par.1/.

Zgodnie z art. 135 tej ustawy Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeśli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Zgodnie z art. 145 P.p.s.a Sąd uwzględnia skargę na postanowienie wówczas, gdy jest ono dotknięte naruszeniem prawa materialnego lub przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy, lub daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze , Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, z innych jednak powodów niż wskazane przez skarżących.

W postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organy obu instancji w charakterze strony występował J. P. Postanowienie organu I instancji z dnia [...] pażdziernika 2001 roku , którym był w sprawie Starosta [...] – doręczone zostało na nazwisko i adres tej osoby, o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru nr [...] z dnia [...] listopada 2001 roku podpisane przez dorosłego domownika – H. P., bratową adresata. Istotą sprawy jest jednak to, że w tym czasie J. P. już nie żył, co zostało ustalone w postępowaniu sądowym, w oparciu o odpis skrócony aktu zgonu nr [...] wydany przez Urząd Stanu Cywilnego w [...] , potwierdzający, ze J. P., ostatnio zamieszkały w [...] zmarł w dniu [...] pażdzienika 2001 w P. Zmarł zatem przed datą wydania decyzji organu I instancji. Sąd ustalił też, że jedynym następcą prawnym J. P. jest A. P. K., na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia [...].05.2003 r. sygn. [...], który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym. Ta okoliczność stanowi w świetle przepisu art. 145 par.1 pkt 4 k.p.a. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i zobowiązuje Sąd do uchylenia zarówno zaskarżonego aktu, jak też poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.

Wymienione uchybienie spowodowało, że Sąd nie dokonał merytorycznej oceny zaskarżonego postanowienia i podniesionych w skardze zarzutów, co będzie należało do organu I instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, w postępowaniu prowadzonym przy udziale A. P. K.. Zgodnie bowiem z przepisem art. 10 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Wskazując na powyższe , po stwierdzeniu, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji naruszają przepisy w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie przepisu art. 145 par.1 pkt 1 lit.b. P.p.s.a.

Orzeczenie o braku wykonalności zaskarżonego postanowienia, do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku Sąd oparł na przepisie art. 152 P.p.s.a, a o kosztach orzekł stosownie do przepisu art. 200 tej ustawy.