Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 1102/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: 54 § 4 i art. 54 § 5
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz WSA Grzegorz Wałejko (sprawozdawca) Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 marca 2017 r. sprawy ze skargi I. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu zażalenia I. M. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta L. z dnia [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia.

Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie sprawy.

W dniu [...] skarżąca wniosła skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności pieniężnej z tytułu dotacji przysługującej zobowiązanej od Wydziału Oświaty i Wychowania Urzędu Miasta L.. W jej ocenie, czynność egzekucyjna została dokonana w czasie zawieszenia z mocy prawa postępowania egzekucyjnego oraz została skierowana do środków zwolnionych od egzekucji na mocy ustawy, co uzasadnia jej uchylenie i zwrot wyegzekwowanej kwoty wraz z należnymi odsetkami.

Organ I instancji oddalił skargę z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Wskazał, że zawiadomienie o zajęciu wierzytelności zostało odebrane osobiście przez skarżącą w dniu 22 lipca 2016 r., a skarga została nadana w placówce pocztowej w dniu 16 sierpnia 2016 r., to jest z uchybieniem 14-dniowego terminu do jej wniesienia, o jakim mowa w art. 54 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2016 r., poz. 599 ze zm.) - dalej u.p.e.a .

W zażaleniu skarżąca podnosiła, że termin na wniesienie skargi powinien być liczony dopiero od dnia 2 sierpnia 2016 r., to jest od dnia kiedy otrzymała pismo z Wydziału Oświaty i Wychowania o zajęciu kwoty dotacji za lipiec 2016 r. Ponadto skarżąca zaprzeczyła, aby osobiście odebrała zawiadomienie o zajęciu.

Kolegium, po rozpatrzeniu zażalenia, podzieliło stanowisko organu I instancji. Uzasadniało, że w myśl art. 54 § 4 u.p.e.a skargę na czynności egzekucyjne wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. W tym stanie prawnym, w ocenie Kolegium, nie ma żadnych podstaw do innego liczenia terminu do złożenia skargi niż w sposób przewidziany w ustawie. Ponadto, wbrew argumentacji skarżącej, ze znajdującego się w aktach sprawy potwierdzenia odbioru przesyłki pocztowej jasno wynika, że przesyłka zawierająca zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej została w dniu 20 lipca 2016 r. pozostawiona na okres 14 dni we wskazanej placówce pocztowej, a informacja o tym fakcie (awizo) została umieszczona w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Następnie przesyłka została odebrana osobiście przez skarżąca w dniu 22 lipca 2016 r., co potwierdza data i czytelny podpis odbierającego oraz data i podpis wydającego. Również elektroniczne śledzenie przesyłki potwierdza dane zawarte na druku potwierdzenia odbioru.

W tych okolicznościach, zdaniem organu odwoławczego, termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 5 sierpnia 2016 r., a skarga złożona 16 sierpnia 2016 r. (data stempla pocztowego) jest skargą spóźnioną.

W skardze na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżąca ponowiła zarzuty zażalenia co do naruszenia art. 54 § 4 i art. 54 § 5a u.p.e.a. poprzez bezpodstawne uznanie, że strona wniosła skargę po terminie i nie uchylenie zaskarżonej czynności egzekucyjnej, pomimo jej dokonania w okresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego z mocy ustawy.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu zarzutów skarżąca podtrzymała argumentację zażalenia, że o przekazaniu organowi egzekucyjnemu zajętych kwot z tytułu dotacji dowiedziała się z pisma Wydziału Oświaty i Wychowania UM doręczonego jej w dniu 2 sierpnia 2016 r., będącego odpowiedzią na pytanie skarżącej o przyczyny przekazania na jej rachunek bankowy dotacji za lipiec 2016 r. w kwocie niższej niż za poprzednie miesiące. Ponownie skarżąca zaprzeczyła, aby odebrała w dniu 22 lipca 2016 r. zawiadomienie o zajęciu wierzytelności i uzasadniała, że w tym dniu odebrała inne pismo datowane na dzień 18 lipca 2016 r., będące postanowieniem o podjęciu postępowania egzekucyjnego zawieszonego postanowieniem z dnia [...] Dodała, że doręczono jej jeszcze jedno pismo o tym samym numerze, z tym, że z dnia [...] będące postanowieniem o uznaniu zarzutów dotyczących błędnego naliczenia odsetek w tytule wykonawczym.

W ocenie skarżącej nie można pomijać, że przyczyną zawieszenia postępowania było oczekiwanie na wydanie ostatecznego postanowienia w przedmiocie zarzutów. Podkreśliła, że na dzień dokonania zajęcia i wyegzekwowania wierzytelności z tytułu dotacji nie było takiego postanowienia, gdyż jak wskazano, zostało ono wydane dopiero w dniu 27 lipca 2016 r. Z tego względu uzasadnione jest, w ocenie skarżącej, twierdzenie, że w dacie podjęcia zawieszonego postępowania egzekucyjnego przyczyna zawieszenia nie ustała, a zatem zawieszenie z mocy prawa trwało i dokonane w czasie jego trwania czynności egzekucyjne powinny być uchylone.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Przedmiotem sporu w sprawie niniejszej jest ocena, czy skarżąca w terminie złożyła skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności skarżącej z tytułu dotacji od Gminy M. L. (wypłacanej przez Wydział Oświaty i Wychowania Urzędu Miasta L.). Uchybienie terminowi do złożenia skargi na czynność egzekucyjną było jedyną przyczyną oddalenia skargi przez organ egzekucyjny. W związku z tym przesądzenie o prawidłowości stanowiska organu egzekucyjnego co do uchybienia terminu czyni zbędnym rozważanie prawidłowości czynności w kontekście innych zarzutów sformułowanych przez skarżącą, w szczególności dokonania czynności w okresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego z mocy prawa. Zgodnie z art. 54 § 1 i 4 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora, którą wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej.

Ze znajdującego się w aktach administracyjnych dokumentu "Zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej" (k.4) wynika, że czynność egzekucyjna organu egzekucyjnego z dnia 18 lipca 2016 r. polegała na zajęciu wierzytelności przysługujących skarżącej od Gminy M. L. realizowanych przez Wydział Oświaty i Wychowania Urzędu Miasta z tytułu świadczonych usług orz przyznanych dotacji. Z akt tych wynika również, że zawiadomienie o zajęciu wierzytelności zostało doręczone skarżącej w dniu 22 lipca 2016 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki pocztowej zawierającej zawiadomienie o zajęciu (k.7) wynika, że przesyłkę, która była awizowana w dniu 20 lipca 2016 r., skarżąca odebrała osobiście w dniu 22 lipca 2016 r., poświadczając to swoim podpisem. Z adnotacji na tym dokumencie wynika również, ze przesyłka była złożona przez nadawcę w placówce pocztowej w dniu 18 lipca 2016 r. i zawierała pismo określone jako "zajęcie" oznaczone numerem "[...]". Bezzasadne jest zatem twierdzenie skarżącej, że zawiadomienie o czynności egzekucyjnej nie zostało jej doręczone. Twierdzenie to było uzupełniane informacją, że 22 lipca 2016 r., odebrała inne pismo datowane na dzień 18 lipca 2016 r. będące postanowieniem o podjęciu postępowania egzekucyjnego zawieszonego postanowieniem z dnia [...] Okoliczność, czy skarżąca w dniu 22 lipca 2016 r. odebrała jeszcze inne pismo od organu egzekucyjnego jest bez znaczenia, skoro z omówionych wyżej dokumentów w aktach sprawy wynika bez żadnej wątpliwości, że skarżąca odebrała w dniu 22 lipca 2012 r. przede wszystkim zawiadomienie o czynności egzekucyjnej. Świadczy o tym treść zwrotnego poświadczenia odbioru przesyłki pocztowej, na której precyzyjnie opisano jaki dokument zawierała ta przesyłka. Nawet jeżeli rzeczywiście skarżącej doręczono w tym samym dniu inne pismo, to brak jest jakichkolwiek przesłanek do twierdzenia, że było ono pomyłkowo umieszczone w kopercie zamiast zawiadomienia o zajęciu wierzytelności.

Brak jest również podstawy do liczenia terminu do zaskarżenia czynności egzekucyjnej od daty kiedy skarżąca dowiedziała się o realizacji zajęcia wierzytelności z tytułu dotacji oświatowej. Według skarżącej taką wiedzę uzyskała ona z pisma Wydziału Oświaty i Wychowania UM z dnia 27 lipca 2016 r., doręczonego jej w dniu 2 sierpnia 2016 r., a będącego odpowiedzią na pytanie skarżącej o przyczyny przekazania na jej rachunek bankowy dotacji za lipiec 2016 r. w kwocie niższej niż za poprzednie miesiące. Okoliczność wskazywana przez skarżącą jest jednak bez znaczenia. Bieg terminu do zaskarżenia czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu wierzytelności pieniężnej nie rozpoczyna się bowiem od dnia zrealizowania zajęcia przez dłużnika zajętej wierzytelności lub od dnia dowiedzenia się przez zobowiązanego o realizacji zajęcia. Z art. 54 § 4 u.p.e.a. wynika jednoznacznie, że termin do złożenia skargi na czynność egzekucyjną biegnie od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej. Taką czynnością egzekucyjną nie jest realizacja zajęcia przez dłużnika zajętej wierzytelności, lecz samo zajęcie wierzytelności przez organ egzekucyjny. O takim zajęciu skarżąca została zawiadomiona w dniu 22 lipca 2016 r. Z treści doręczonego jej dokumentu (zawiadomienia o zajęciu) wynikało jednoznacznie, że zajęcie obejmuje między innymi jej wierzytelności z tytułu dotacji.

Prawidłowo zatem organ egzekucyjny ustalił, że 14 dniowy termin do złożenia skargi na czynność egzekucyjną upłynął w dniu 5 sierpnia 2016 r. – i w związku z tym oddalił skargę jako spóźnioną.

Dodać należy, że prawidłowe jest rozstrzygnięcie organu o oddaleniu skargi, mimo oparcia się jedynie na przyczynie formalnej, to jest spóźnieniu skargi. Z przepisu art. 54 § 5 u.p.e.a. wynika bowiem, że w sprawie skargi na czynności egzekucyjne organ może wydać dwa rodzaje postanowień – takie postanowienia, na które przysługuje zażalenie i takie, na które zażalenie nie przysługuje. Z przepisu tego expressis verbis wynika, że zażalenie przysługuje tylko na postanowienie o oddaleniu skargi. A contrario na uwzględnienie skargi przez organ nadzoru nie przysługuje zażalenie. Z tak ukształtowanej zaskarżalności rozstrzygnięć w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne wynika, że oddalenie skargi może nastąpić zarówno z przyczyn merytorycznych, jak i formalnych (np. przekroczenie terminu). Dopuszczenie innego sposobu rozstrzygnięcia w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne z przyczyn formalnych spowodowałoby, że inne negatywne rozstrzygnięcia byłyby niezaskarżalne, co ze względu na potrzebę ochrony interesów stron uznać należy za niedopuszczalne. Przede wszystkim jednak takie inne rozstrzygnięcie nie jest możliwe, ponieważ nie ma podstawy do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a., w tym art. 134 k.p.a. Należy bowiem uwzględnić, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a., tylko jeżeli przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. Oznacza to, że skoro przepis art. 54 § 5 u.p.e.a. reguluje ogólnie kwestie oddalenia skargi, bez precyzowania przyczyn, to w każdym przypadku niemożności jej uwzględnienia skarga powinna być oddalona.

Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).