Postanowienie WSA w Białymstoku, sygn. akt II SAB/Bk 6/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2008-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: 101 a
journal: Dz.U. 1990 nr 16 poz 95
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder (spr.),, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. B. na bezczynność Rady Miejskiej w S. w przedmiocie nazwy ulicy p o s t a n a w i a odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne

i prawne.

Skarżący – J. B. w dniu [...] listopada 2007 r. złożył do Rady Miejskiej w S. pismo zatytułowane "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa". W piśmie tym skarżący wezwał Radę na podstawie art. 101 a ustawy z dnia 8 marca 1990 r.

o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) do usunięcia naruszenia prawa poprzez:

- usunięcie z ulicy M. tabliczki informacyjnej z nazwą ulicy "S.",

- zakazanie posługiwania się nazwą "ulica S." dla określenia działek gruntu [...] i [...] stanowiących częściowo własność skarżącego, dla których Sąd Rejonowy w S. prowadzi księgi wieczyste nr [...] i KW [...],

- usunięcia z map turystycznych, opracowań geodezyjnych i innych dokumentów

w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, informacji o istnieniu

w S. ulicy o nazwie "A. S." na koszt Gminy S.,

- zobowiązanie Burmistrza S. do zwrócenia do Kasy Gminy w S. równowartości kwoty zamówienia i ustawienia tabliczki informacyjnej z nazwą "ulica S." z racji dopuszczenia się przez Burmistrza czynu zabronionego - przekroczenia uprawnień (art. 231 § 1 kk z domniemaniem § 2), albowiem umieszczenia takiej tabliczki nie przewidywał plan organizacji ruchu, zatwierdzony przez Radę Miejską w S.,

- wyjaśnienie okoliczność mobbingowania pracowników Urzędu Miejskiego

w S. i zmuszania ich do planowania i popełnienia czynów zabronionych

w związku z usiłowaniem zawłaszczenia praw majątkowych i autorskich przez Gminę S..

W uzasadnieniu wezwania skarżący podał, iż w dniu [...] kwietnia 1988 r. Rada Miasta i Gminy w S. podjęła Uchwałę nr [...] w sprawie ustalenia nazwy ulic w mieście S.. Powyższą Uchwałą objęto między innymi, jak to określono "nowopowstałe" ulice na terenie Osiedla "W. [...]". W § 1 Uchwały uwzględniono zaopiniowaną przez Komitet Osiedlowy nr 3 w S. propozycje nadania nazw 4 projektowanym ulicom na terenie tego Osiedla. Tymczasem w § 2 tej Uchwały ustalono inne nazwy ulic niż wynikało to z pozytywnego zaopiniowania przez Radę Narodową propozycji ustalenia nazw ulic. Skarżący podkreślił,

iż Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie wskazywał, iż w demokratycznym państwie prawa obowiązuje zasada respektowania dobra ogółu, co uprawnia go do obrony nazwy ulicy obranej przez Komitet Osiedlowy i pozytywnie zaopiniowanej prze Radę Narodową – jeżeli ulica ma być w tym miejscu wybudowana.

W ocenie skarżącego nic nie wiadomo, aby obecna Rada Miejska w S. zamieściła w wykazie aktów prawa miejscowego wskazaną na wstępie Uchwałę Rady Narodowej Miasta i Gminy w S.. Tym samym nie uprawnia to obecnej Rady do posługiwania się nazwą "ulica S." dla celów statutowych. Uprawnienie to nie wynika również z decyzji komunalizacyjnej Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...]. Z jej mocy Gmina S. nabyła jedynie prawo własności gruntów z przeznaczeniem na budowę ulicy, a nie ulicę o określonej nazwie. Niezależnie od podniesionych wyżej okoliczności - zdaniem skarżącego - umieszczenie tabliczki z nawą "ulica S." nie przewidywał projekt organizacji ruchu udostępniony mu w siedzibie Urzędu.

Mając na uwadze powyższe do posługiwania się wyżej wskazaną nazwą ulicy nie uprawnia Gminy ani prawo, ani wola mieszkańców. Stąd wszelkie działania Gminy w tej mierze, a polegające na stworzeniu fałszywej informacji publicznej rażąco naruszają prawo i szkodzą jego interesom jako obywatela i osoby prywatnej. Powołując się na tę informację następuje ingerencja w jego prawo własności

i wkroczenie na teren jego gospodarstwa rolnego, przywłaszczenie i niszczenie jego mienia. Dlatego też osoby odpowiedzialne za ten stan rzeczy powinny ponieść konsekwencje materialne.

W wyniku rozważenia sprawy Rada Miejska w S. w dniu [...] grudnia 2007 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie nie uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, z uwagi na fakt, iż wezwanie nie dotyczy uchwały Rady Miejskiej w S., o której mowa w art. 101 § 1 ustawy o samorządzie gminnym, lecz czynności faktycznych wykonywanych w ramach funkcjonowania Urzędu Miejskiego w S., należących do zadań Burmistrza S., a także ze względu na fakt, iż skarga J. B. na uchwałę Rady Narodowej Miasta i Gminy w S. z dnia [...] kwietnia 1988 r., nr [...] w sprawie ustalenia nazw ulic w mieście S. została odrzucona postanowieniem WSA w B. z dnia [...] listopada 2007r., sygn. akt [...].

Nie godząc się z powyższym, J. B. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. skargę na bezczynność Gminy S. polegającą na odmowie usunięcia naruszenia prawa przez umieszczenie informacji o istnieniu oddanego do użytku obiektu budowlanego o nazwie "ulica S." oraz uwzględnienia roszczeń negatoryjnych, o jakich mowa w art. 222 § 2 kc. Jako podstawę prawną skargi na bezczynność wskazano przepis art. 101 a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.

Skarżący podniósł, iż odmowa uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest oparta na oczywistym błędzie w ustaleniach faktycznych. Wbrew bowiem twierdzeniom Rady nie była skarżona uchwała z dnia [...] kwietnia

1988 r., lecz czynności faktyczne – co wynikało z treści wezwania i powołanej podstawy prawnej. Stąd też, skoro Rada de facto nie ustosunkowała się merytorycznie do wezwania, należy podtrzymać stanowisko zajęte w tymże wezwaniu.

Na marginesie skarżący zauważył, iż postanowienie WSA w B.

z dnia [...] listopada 2007 r., na które powołała się Rada jest nieprawomocne i jedynie stwierdza niedopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej, a z jego uzasadnienia można wywnioskować, iż Gmina S. nie ma prawa posługiwać się nazwami ulic, które nie istniały w dacie powstania obecnego samorządu gminnego. Ponadto nazwą "ulica S." Gmina zaczęła się posługiwać, co najmniej od 1995 r., kiedy to zamówiono mapy turystyczne, a w tej dacie nie posiadała – w przeciwieństwie do skarżącego – wpisanego prawa własności do księgi wieczystej, ani nawet rejestru gruntów.

Z wyżej wskazanych względów skarżący wniósł o zobowiązanie organu nadzoru do dopełnienia na koszt Gminy obowiązku wynikającego z treści art. 222 § 2 kc w sposób wskazany w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, przy czym dwa ostatnie wezwania do usunięcia naruszenia prawa mają zostać zrealizowane przez zawiadomienie o nieprawidłowościach Izby Obrachunkowej i Urzędu Prokuratorskiego.

W odpowiedzi na skargę, Rada Miejska w S. podtrzymała stanowisko zaprezentowane w uchwale z dnia [...] grudnia 2007 r., a ponadto wyjaśniła,

iż zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. (Dz. U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) jest ona organem stanowiącym i kontrolnym, który nie jest uprawniony do dokonywania czynności faktycznych, których domaga się skarżący. Ulica S. jest ujęta w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego miasta S., uchwalonym uchwałą Rady Miejskiej w S. z dnia [...] marca 2007 r., nr [...]. Była ona również wytyczona i przeznaczona w miejscowym planie szczegółowym zagospodarowania przestrzennego terenów budownictwa jednorodzinnego "W. [...]" - zatwierdzonym uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy w S. z dnia [...] października 1997 r. nr [...] (Dz. Urz. [...] Nr [...], poz. [...]), ze zmianą wynikającą z uchwały Rady Miejskiej w S z dnia [...] grudnia 1992 r. nr [...].

Nadto działka [...] jako ulica S została ujęta w uchwale Rady Miejskiej w S z dnia [...] kwietnia 1998 r. nr [...]w sprawie opinii o zaliczeniu dróg do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz w Rozporządzeniu Nr [...] Wojewody B z dnia [...] czerwca 1998 r. w sprawie zaliczenia dróg na terenie miasta S. do kategorii dróg gminnych. Następnie została ujęta w uchwale Rady Miejskiej w S. z dnia [...] czerwca 2000 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych. Ponadto w dniu [...] sierpnia 2001 r. Wojewoda P. wydał decyzję komunalizacyjną [...], potwierdzającą fakt nabycia przez Gminę S. z mocy prawa między innymi działki nr [...]. Działka ta jest wpisana do księgi wieczystej KW [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych w S.

Podsumowując powyższe organ podał, iż zgodnie z art. 101 a ustawy z dnia

8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), przepisy art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. Tymczasem jak wykazano wyżej Rada jest organem stanowiącym i kontrolnym, który nie jest uprawniony do dokonywania czynności faktycznych, których domaga się skarżący, a ponadto z analizy przedstawionych wyżej faktów wynika, iż nie zachodzi konieczność podejmowania czynności, których żąda skarżący.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga podlegała odrzuceniu, albowiem uznać ją należy za niedopuszczalną.

Przedmiotem kontroli sądowej jest skarga na bezczynność Rady Miejskiej

w S. w sprawie odmowy usunięcia naruszenia prawa przez umieszczenie informacji o istnieniu oddanego do użytku obiektu budowlanego o nazwie "ulica S." oraz uwzględnienia roszczeń negatoryjnych, o jakich mowa w art. 222

§ 2 kc. Jako podstawę skargi wskazano art. 101 a ustawy z dnia 8 marca 1990 r.

o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) – zwanej dalej ustawą.

Powyższy przepis przewiduje odpowiednie stosowanie art. 101 ustawy, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. Na zasadzie tego przepisu należy zatem ocenić, czy nieuwzględnienie bądź pominięcie przez radę gminy wniosku skarżącego stanowiło bezczynność organu gminy, polegającą na niewykonaniu czynności nakazanej prawem.

Odpowiednie zaś stosowanie art. 101 ustawy oznacza, iż skarga wnoszona przez zainteresowaną osobę w powyższym trybie, powinna odpowiadać warunkom określonym w art. 101 ustawy, a w szczególności dopuszczalna jest w sprawie

z zakresu administracji publicznej i po uprzednim bezskutecznym wezwaniu organu gminy. Nadto prawo do wniesienia skargi z art. 101 a będzie miał każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie z powodu niepodejmowania uchwały lub zarządzenia zostały naruszone.

W tym miejscu zauważyć należy, iż sformułowanie art. 101 a ustawy przewidujące wniesienie skargi do sądu administracyjnego na niewykonanie przez organ gminy "czynności nakazanych prawem" jest pojęciem bardzo szerokim. Zgodnie jednak z dotychczas ukształtowaną w tej mierze doktryną prawa, przyjmuje się, iż na warunkach określonych w art. 101 a ustawy może być zaskarżona do sądu administracyjnego bezczynność gminy, polegająca na niepodjęciu uchwały nakazanej prawem. Inaczej mówiąc termin "czynności nakazane prawem" obejmuje działalność uchwałodawczą organów samorządu terytorialnego nakazaną prawem. Omawiana regulacja będzie więc miała zastosowanie w tych przypadkach, gdy odpowiedni przepis nakłada na organ gminy obowiązek podjęcia określonej uchwały z zakresu administracji publicznej.

Wywieść zatem należy, iż art. 101 a ustawy uprawnia podmioty określone

w art. 101 do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych przypadkach, gdy organy samorządu pozostają w bezczynności w podejmowaniu uchwał będąc do tego obligowane konkretnymi unormowaniami. W konsekwencji powyższego, badanie skargi na podstawie wymienionego przepisu wymaga ujawnienia unormowania, z którego wynika obowiązek uchwałodawczy organów

i równoczesnego wykazania związku przyczynowego między bezczynnością organów gminy w wykonaniu tych czynność, a naruszeniem interesu prawnego czy uprawnienia skarżącego (por. M. Rzążewska, Zaskarżanie uchwał samorządu terytorialnego do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wyd. "ZCO", Warszawa – Zielona Góra 1997, s. 69 – 72). Dodać również należy, iż skargę z art. 101 a ustawy może wnieść osoba, której z mocy przepisu prawa przysługuje odpowiednie uprawnienie do żądania określonego działania organu gminy, odpowiadającego obowiązkowi organu.

Jak już wyżej wskazano, skargą opartą na art. 101 a ustawy można obejmować, tylko te czynności nakazane prawem, które dotyczą spraw z zakresu administracji publicznej. Wyłączone jest zatem dochodzenie na podstawie tego przepisu, nakazania wykonania organowi gminy czynności o charakterze cywilnoprawnym, czyli wynikającej z przepisów prawa cywilnego. Zobowiązanie organu gminy, tak jak żądał skarżący do dopełnienia obowiązku wynikającego

z treści art. 222 § 2 kc nie mieści się zatem w zakresie spraw dotyczących administracji publicznej. Nadto rada gminy stosownie do brzmienia art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. (Dz. U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), jako organ stanowiący i kontrolny nie jest uprawniona do dokonywania czynności faktycznych, których domaga się skarżący. Będąc równocześnie organem uchwałodawczym - wszelkie rozstrzygnięcia podejmuje bowiem w formie uchwał.

Mając na względzie powyższe przyjąć należy, iż żadne unormowanie prawne nie nakłada na radę gminy obowiązku podjęcia uchwały w żądanym przez skarżącego zakresie, a i same żądanie nie należy do spraw z zakresu administracji publicznej.

W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do oceny merytorycznej żądania skargi na gruncie obowiązujących przepisów. Uprawnienia do nakazania podjęcia uchwały nie można również wywieść z art. 101 a ustawy.

Z tych przyczyn skargę, jako niedopuszczalną Sąd odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. N 153, poz. 1270 ze zm.), o czym orzeczono jak

w sentencji. Takie stanowisko zostało zaprezentowane również w postanowieniu WSA w Białymstoku z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt II SAB/Bk 20/05 (niepublik.).