Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 35/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 183 ust. 1, art. 188 ust. 1 i 2, art. 224 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1219
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie wydania pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z [...] roku (znak [...]); 2. zasadza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego R.W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postepowania sądowego. dc


UZASADNIENIE

II SA/Łd 35/21

UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga R.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] r. (znak [...]) o umorzeniu postępowania w sprawie odwołania R.W. od decyzji Starosty [...] z [...] r. (znak: [...]) udzielającej pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza dla instalacji do produkcji naczep, przyczep i zabudów o specjalistycznym zastosowaniu na częściach działek geodezyjnych 370/3, 498/1 i 498/2, obręb [...], gmina S..

Z akt sprawy wynika, że decyzją z [...] r., podjętą na podstawie m.in. art. 183 ust. 1, art. 188 ust. 1 i 2, art. 224 ust. 1 i 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (tj. Dz.U. z 2020 r. poz. 1219 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo ochrony środowiska], Starosta [...] udzielił prowadzącemu instalację A Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: Spółka lub skarżąca), zezwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z instalacji do produkcji naczep, przyczep i zabudów o specjalistycznym zastosowaniu, usytuowanej na terenie ozn. nr ew. dz. 370/3, 498/1 i 498/2 obręb [...] oraz określił w pkt I decyzji: adres zakładu, na terenie którego prowadzona jest eksploatacja instalacji; rodzaj instalacji; parametry instalacji istotne z punktu widzenia przeciwdziałania zanieczyszczeniom, zgodnie z tabelą nr 1; chafrakterystykę miejsc wprowadzania gazów lub pyłów, a także wielkość dopuszczalnej emisji w warunkach normalnego funkcjonowania instalacji, tj. ustalił rodzaje i ilość gazów lub pyłów dopuszczonych do wprowadzenia do powietrza, zgodnie z tabelą nr 2; usytuowanie króćców pomiarowych dla emitorów E1, E2.

W pkt II i III decyzji organ zawarł zobowiązania i zastrzeżenia względem prowadzącego instalację. W pkt IV decyzji określił okres, na jaki zezwolenie zostało wydane.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł R.W., wnosząc o jej uchylenie. W odwołaniu skarżący podniósł, że:

- zaskarżona decyzja narusza ustalenia decyzji środowiskowej z [...] stycznia 2017 r. wydanej przez Wójta Gminy S., a następnie przeniesionej na Spółkę A, która to decyzja określa środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie warsztatu produkcyjno-remontowego środków transportu nadwozi do pojazdów silnikowych na działce nr 498/2 obręb [...], gm. S.;

- pozwoleniem naruszono przepisy prawa, które stanowią m.in., że organ wydający pozwolenie emisyjne jest związany zapisami decyzji środowiskowej, co oznacza, że pozwolenie musi być z tą decyzją zgodne. W przypadku zaskarżonego pozwolenia nie jest spełniony warunek zgodności z decyzją środowiskową z [...] stycznia 2017 r.;

- wydanie pozwolenia Spółce uważa za niedopuszczalne również dlatego, że instalacja jest przez ten podmiot eksploatowana nielegalnie, mimo braku pozwolenia, co obserwuje jako sąsiad terenu, na którym funkcjonuje instalacja. Potwierdza to również informacja uzyskana z Urzędu Marszałkowskiego w Ł. o wyemitowaniu przez Spółkę w 2019 r. do powietrza ok. 6 Mg ŁZO, co oznacza, że w 2019 r. nielegalnie zużyto ok. 12 Mg ŁZO. Ponadto, jak wynika z informacji Starosty [...], Spółka nie posiadała pozwolenia na wytwarzanie odpadów, a te niewątpliwie powstawały, skoro firma od kilku lat produkuje nielegalnie naczepy, przyczepy i zabudowy o specjalistycznym zastosowaniu;

- uważa, że prawo wniesienia odwołania w sprawie przysługuje mu m.in. jako stronie decyzji środowiskowej z [...] stycznia 2017 r., gdyż pozwolenie z [...] września 2020 r. narusza istotne ustalenia tej decyzji;

- odwołanie zostanie uzupełnione po uzyskaniu dodatkowych danych, w tym m.in. tych, które bezzasadnie utajniono, udostępniając mu decyzję Starosty [...] z [...] r. w trybie informacji publicznej;

- w przypadku, gdyby decyzja Starosty [...] z [...] r. była już ostateczna, wnosi o poinformowanie go o tym i potraktowanie jego pisma jako wniosku o wznowienie postępowania w sprawie decyzji Starosty [...] z [...] r.

W dniu 16 listopada 2020 r. wpłynęło do Kolegium pismo R.W. będące uzupełnieniem odwołania, w którym skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko, a ponadto wyjaśnił, że niezgodność zaskarżonego pozwolenia z decyzją środowiskową potwierdza już sama sentencja decyzji w części odnoszącej się do terenu działalności. Pozwolenie emisyjne wymienia działki 370/3, 498/1 i 498/2, obręb [...], gmina S., podczas gdy w wyżej wymienionej decyzji środowiskowej z 2017 r. jest mowa jedynie o działce 498/2. Organ związany decyzją środowiskową nie miał więc podstaw, by objąć pozwoleniem emisyjnym działki 370/3 1498/1, których wyżej wymieniona decyzja środowiskowa nie obejmowała. Dodatkowo niezgodność dotyczy dopuszczalnej ilości ŁZO w ciągu roku. Decyzją środowiskową dopuszczono rocznie emisję ok. 1,7 Mg ŁZO (por. s. 5 decyzji środowiskowej) przy zużyciu ok. 4,4 Mg wyrobów malarskich (por. s. 4 decyzji środowiskowej), co oznacza, iż przy zużyciu 1 Mg wyrobów malarskich zostanie wyemitowanych do powietrza szacunkowo łącznie ok. 0,4 Mg ŁZO, tj. ok. 40% (pozostała część stanowi powłokę lakierniczą i odpad). Tymczasem decyzją Starosty [...] z [...] r. pozwolono rocznie na emisję ok. 4,3 Mg ŁZO (czyli zużycie farb i lakierów oraz rozpuszczalników wyniosłoby ok. 11 Mg materiałów malarskich rocznie). Pozwoleniem dopuszczono zatem 2,5 razy większą emisję ŁZO rocznie niż to przewidziano w decyzji środowiskowej. Skarżący zarzucił także organowi, że pozwolenie zawiera jedynie łączną ilość ŁZO (Tabela 1), nie zawiera natomiast informacji o ilości poszczególnych substancji składających się na ŁZO, np. ksylenu, octanu butylu, etylobenzenu i innych wymienionych w decyzji środowiskowej; emitory kabin lakierniczych dopuszczone w pozwoleniu różnią się od emitorów przyjętych do obliczeń w decyzji środowiskowej. W decyzji tej przewidziano 4 emitory o wysokości 11 m z 2 kabin lakierniczych (w tym: 1 emitor z ogrzewania olejem opałowym), zaś w pozwoleniu - 2 emitory z 2 kabin lakierniczych (El i E2) o wysokości 10,5 m i 2 emitory - kominy palników olejowych (E 3 i E 4) o wysokości 8,5 m.

Skarżący zakwestionował również treść z uzasadnienia s. 5: "Zużycie ŁZO rocznie wynosi 4,8 Mg". Sformułowanie "zużycie ŁZO" jest całkowicie niejasne i sprawia wrażenie, jakby uzasadniający nie odróżniał substancji emitowanych od materiałów zużywanych. Strona wyjaśniła zatem, że pojęcia "lotne związki organiczne" ŁZO używa się na określenie gazów emitowanych do atmosfery. ŁZO stanowią część materiałów zużywanych. Nie można więc mówić o zużyciu ŁZO, lecz - o zużyciu farb, lakierów, rozpuszczalników. W omawianym przypadku z 1 Mg wyrobów malarskich zostanie wyemitowanych do powietrza szacunkowo łącznie ok. 0,4 Mg ŁZO, tj. ok. 40%, ok. 60% stanowi powłokę lakierniczą i odpad;

Skarżący podniósł, że jak wynika z informacji uzyskanych niedawno od Starosty [...], Spółka produkuje naczepy, nie mając pozwolenia na wytwarzanie odpadów, mimo że niewątpliwie odpady powstają. Nie wiadomo ani ile odpadów powstało w ciągu kilku lat działalności Spółki, ani jaki jest ich los. Ponadto, jak się okazuje, pozwolenie, o którym mowa, wydano Spółce A, która realizowała np. w 2019 r. emisję ŁZO bez pozwolenia i to w zakresie znacznie przekraczającym ilość dopuszczoną decyzją środowiskową z 2017 r. Z danych Urzędu Marszałkowskiego w Ł. wynika, że firma A np. w 2019 r. wyemitowała do powietrza ok. 6 Mg ŁZO, czyli 3,5 razy tyle, ile dopuszczała decyzja środowiskowa z 2017 r. (1,7 Mg ŁZO).

Zdaniem skarżącego m.in. z tych powodów decyzja o pozwoleniu na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z [...] r. powinna być niezwłocznie wycofana z obrotu prawnego. Uważa, że firma, która tak rażąco naruszała ustalenia w decyzji środowiskowej i w taki sposób korzysta ze środowiska, nie powinna już uzyskać pozwolenia emisyjnego.

Wspomnianą na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. orzekło o umorzeniu postępowania w sprawie odwołania R.W. od decyzji organu I instancji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż w pierwszej kolejności należało rozważyć, czy odwołującemu R.W., który nie był przez organ pierwszej instancji uznany za stronę postępowania zakończonego powyższą decyzją z [...] r., przysługuje legitymacja do złożenia odwołania od ww. decyzji pierwszoinstancyjnej.

Zdaniem organu w rozpoznawanej sprawie przepisem szczególnym jest art. 185 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którym stronami postępowania o wydanie pozwolenia są prowadzący instalację oraz, jeżeli w związku z eksploatacją instalacji utworzono obszar ograniczonego użytkowania, władający powierzchnią ziemi na tym obszarze. Przesłanki tworzenia, organy właściwe oraz formę i treść uchwały w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania reguluje przepis art. 135 ustawy – Prawo ochrony środowiska. Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 44 tej ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o władającym powierzchnią ziemi - rozumie się przez to właściciela nieruchomości, a jeżeli w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne ujawniono inny podmiot władający gruntem - podmiot ujawniony jako władający.

W dniu 12 listopada 2020 r. wpłynęło do Kolegium pismo Starosty [...], w którym wyjaśniono, że "na terenie działek o nr ewid. 370/3, 498/1 oraz 498/2 obręb geodezyjny [...], gmina S., powiat [...], na którym zlokalizowana jest instalacja do produkcji naczep, przyczep i zabudów o specjalistycznym zastosowaniu eksploatowana przez "A" Sp. z o.o., z siedzibą w S., [...] 41 a, nie został utworzony obszar ograniczonego użytkowania, o którym mowa w art. 135 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska".

W dniu 23 listopada 2020 r. wpłynęło pismo R.W., w którym poinformował Kolegium, że jest "właścicielem nieruchomości znajdujących się w sąsiedztwie terenu objętego pozwoleniem na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza dla instalacji do produkcji naczep, przyczep i zabudów o specjalistycznym zastosowaniu na częściach działek geodezyjnych 370/3, 498/1 i 498/2, obręb [...], gmina S.. Należące do mnie działki 372/5 i 369/2 położone są na północ od działek 370/3, 498/1 i 498/2, o których mowa w pozwoleniu". Do pisma skarżący dołączył kserokopię uproszczonego wypisu z rejestru gruntów z 18.11.2020 r.

Rozważając powyższe Kolegium doszło do wniosku, że skoro w związku z eksploatacją instalacji objętej pozwoleniem, nie utworzono obszaru ograniczonego użytkowania, skarżącemu, pomimo usytuowania jego nieruchomości w sąsiedztwie obszaru objętego pozwoleniem, nie przysługuje legitymacja do bycia stroną w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Starosty [...] z [...] r., w przedmiocie udzielenia Spółce A zezwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z instalacji do produkcji naczep, przyczep i zabudów o specjalistycznym zastosowaniu, usytuowanej na terenie ozn. nr ew. dz. 370/3, 498/1 i 498/2 obręb [...], a w konsekwencji do złożenia odwołania od tej decyzji. Z przedstawionych względów postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniem R.W. podlega umorzeniu na zasadzie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

W skardze R.W. podtrzymał zarzuty przedstawione w toku postępowania administracyjnego a ponadto zakwestionował przesłanki umorzenia postępowania odwoławczego i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Jego zdaniem decyzja Kolegium zapadła bez wnikliwego badania okoliczności sprawy. Uzasadniając skargę skarżący wskazał m.in., że:

- z brzmienia art. 185 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska, wynika, że przepis ten odnosi się do postępowania "o wydanie pozwolenia". W niniejszej sprawie prowadzono postępowanie odwoławcze, które nie zmierza do wydania pozwolenia emisyjnego, lecz służy ocenie decyzji wydanej przez organ I instancji, w tym przypadku - ocenie pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z instalacji firmy A. Skoro przedmiotem postępowania Kolegium było odwołanie, to interes prawny skarżącego powinien być oceniany w kontekście art. 28 k.p.a. W tym stanie rzeczy, właściciel nieruchomości sąsiedniej ma przymiot strony w postępowaniu. Kolegium znane jest położenie jego nieruchomości, a tym samym fakt, iż jest właścicielem nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z terenem, na którym prowadzona jest instalacja.

Uzasadniał, że decyzja Starosty [...] z [...] r. udzielająca pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza dla instalacji do produkcji naczep, przyczep i zabudów o specjalistycznym zastosowaniu ma znaczenie zarówno dla jego obecnej, jak i przyszłej sytuacji prawnej. Instalacja, o której mowa, znajduje się w zakładzie przemysłu ciężkiego produkującym naczepy samochodowe. Instalacja emituje do środowiska w dużej ilości lotne związki organiczne (ŁZO), pyły, odory, hałas, a nadto czyni uciążliwym zamieszkiwanie w sąsiedztwie.

Organ II instancji, oceniając jego legitymację do wniesienia odwołania, winien mieć na względzie i to, że interes prawny może wynikać nie tylko z norm materialnego prawa administracyjnego, ale również z prawa cywilnego. Kolegium w sposób lakoniczny oceniło wskazane przez niego okoliczności mające znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, przesądzając w istocie gołosłownie, iż nie posiada przymiotu strony w tym postępowaniu i na tej podstawie w nieuprawniony sposób pozbawiono go prawa do skutecznego złożenia odwołania od decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącego okoliczności te przesądzają o naruszeniu przepisów art. 7, art. 8 i "art. 138 § 3" k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie strony organ powinien był poddać szczegółowej ocenie wszystkie znane mu, a także wyjaśnić nieznane okoliczności. Tymczasem z zaskarżonej decyzji nie wynika, w oparciu o jakie źródła Starosta dokonał ustaleń zleconych mu przez Kolegium. Nie jest więc możliwe ich zweryfikowanie. Źródła te winny być w decyzji Kolegium przynajmniej wymienione. Skarżący wskazał, że ustalenia, czy na działkach 370/3, 498/1 i 498/2 oraz ich okolicy utworzono obszar ograniczonego użytkowania, Kolegium mogło dokonywać, korzystając również ze źródeł innych, tym bardziej, że do tworzenia takiego obszaru uprawnione są także podmioty inne niż rada powiatu.

Skoro utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania następuje m.in. w związku z oceną oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaganą przepisami ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalejw skrócie "u.i.o.ś."), to trzeba pamiętać, że działalność prowadzona przez firmę A należy do przedsięwzięć wymagających uzyskania decyzji środowiskowej, a posiadanie odpowiedniej decyzji środowiskowej warunkuje wystąpienie o pozwolenie emisyjne. Spółka winna więc decyzją taką legitymować się. Według wiedzy strony, wydano tej firmie decyzję środowiskową z [...] stycznia 2017 r. Jakkolwiek decyzji tej w postępowaniu nie wymienia się, to stanowi ona jedno ze źródeł wiedzy m.in. o zasadności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. Nic nie świadczy o tym, aby decyzja ta była przez Kolegium analizowana przy okazji jego odwołania. Uważa, że sięgnięcie do postanowień decyzji środowiskowej, którą legitymuje się firma A, było potrzebne dla wyjaśnienia kwestii obszaru ograniczonego użytkowania.

Skarżący stanął na stanowisku, że kwestia w związku z jaką decyzją środowiskową złożono wniosek o wydanie pozwolenia pozostaje niewyjaśniona, zatem nie sposób przesądzić, że nie przysługiwał mu status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia emisyjnego. Kolegium nie dowiodło, że z oceny oddziaływania przedsięwzięcia dokonywanej w trakcie postępowania o wydanie decyzji środowiskowej z 2017 r., czy też o wydanie nowej, innej decyzji środowiskowej dla Spółki, nie wynika zasadność ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania, o którym mowa w art. 135 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska, w związku z niemożnością dotrzymania standardów jakości środowiska poza terenem zakładu, w tym na jego nieruchomości.

- zaskarżona decyzja dowodzi, że organ II instancji, rozstrzygając o umorzeniu postępowania, "zwolnił się" z merytorycznej oceny materiału przedstawionego w odwołaniu. Skarżący podnosi, że tezy i zarzuty zawarte w jego pismach z 29 września 2020 r. i 9 listopada 2020 r. pozostają aktualne. Pozwolenie emisyjne wydano dla firmy, która od kilku lat korzysta ze środowiska, rażąco naruszając m.in. przepisy ustawy – Prawo ochrony środowiska. Pozwolenie, o którym mowa, wydano firmie A, o której wiadomo, że realizowała, np. w 2019 r. emisję ŁZO bez pozwolenia i to w zakresie znacznie przekraczającym ilość dopuszczoną posiadaną decyzją środowiskową z 2017 r. Z danych Urzędu Marszałkowskiego w Ł. wynika, że firma A, np. w 2019 r., wyemitowała do powietrza ok. 6 Mg ŁZO, czyli 3,5 razy tyle, ile dopuszczała decyzja środowiskowa z 2017 r. (1,7 Mg ŁZO). Z pism Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, m.in. z 29 lipca 2019 r., 7 sierpnia 2019 r., 14 sierpnia 2019 r., 27 września 2019 r., a ostatnio 8 września 2020 r. wynika, że Spółka prowadziła instalację emitującą ŁZO bez wymaganych pozwoleń. Także informacje uzyskane przez niego od organu wydającego pozwolenie z [...] r., tj. Starosty [...], potwierdzają, że Spółka produkuje naczepy, nie mając pozwolenia na wytwarzanie odpadów, mimo że niewątpliwie odpady w trakcie tej działalności powstają. Również sam wnioskodawca we wniosku o wydanie pozwolenia potwierdził, że prowadzi instalację, choć nie ma pozwoleń, gdyż ich nie uzyskał, mimo dwukrotnych starań. Już choćby z tego powodu instalacja winna być więc uważana za nową, a nie za istniejącą, jak to wynika z treści pozwolenia;

- jak wynika z art. 135 ust. 4 ustawy – Prawo ochrony środowiska nie rozpoczyna się użytkowania obiektu, wymagającego przeprowadzenia postępowania w sprawie oddziaływania na środowisko. Skoro więc przedstawił niekwestionowane dowody, że Spółka prowadzi instalację bez pozwoleń, Kolegium niewątpliwie winno wyjaśnić, na jakiej podstawie przed wydaniem pozwolenia użytkowana była instalacja na działkach 370/3, 498/1 i 498/2. Dodaje, że w skierowanym do niego piśmie z 1 września 2020 r. Państwowej Inspekcji Pracy Oddział w P. stwierdzono, że Spółka przenosi działalność do nowej siedziby w R. Jeśli tak, to postępowanie o wydanie pozwolenia można by uważać za wręcz bezprzedmiotowe. Już tylko z powodów wskazanych powyżej wydanie decyzji o pozwoleniu na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z [...] r. budzi jego uzasadniony prawem sprzeciw. Organ wydał bowiem pozwolenie firmie, która od kilku lat w jego bezpośrednim sąsiedztwie prowadzi instalację nielegalnie, korzystając ze środowiska w skali niedopuszczonej wymaganą decyzją środowiskową, bezprawnie narażając m.in. jego na skutki zagrażających zdrowiu i życiu emisji ŁZO i pyłów. Kolegium niesłusznie uznało, iż kwestie te znajdują się poza polem jego zainteresowania we wszczętym postępowaniu odwoławczym;

- istotną, dla uznania naruszenia jego interesu prawnego, jest również okoliczność, iż pozwolenie wydano na emisję z instalacji, w której zaszły istotne zmiany w stosunku do instalacji dopuszczonej decyzją środowiskową z [...] stycznia 2017 r., której był stroną. Z pozwolenia wynika, że dotyczy ono działalności o wielokrotnie większej skali niż to przewidywała decyzja środowiskowa z 2017 r. Między innymi niemal dwukrotnie większy ma być teren, na którym odbywać się będzie działalność przemysłu ciężkiego (1,21 ha zamiast 0,76 ha), ok. trzykrotnie większa będzie roczna emisja ŁZO (4,8 Mg ŁZO zamiast 1,7 Mg ŁZO), niemal trzykrotnie większe zużycie wyrobów malarskich (12,8 Mg zamiast 4,4 Mg), funkcjonować ma dwukrotnie więcej kabin lakierniczo-suszarniczych (dwie zamiast jednej), ok. trzykrotnie więcej będzie emitorów (11 emitorów zamiast 4), dodany zostanie proces znacząco oddziałujący na środowisko - śrutowanie. Jak wynika z wniosku o wydanie pozwolenia, w instalacji wprowadzono samowolnie istotne zmiany w stosunku do stanu, do którego odnosiły się organy opiniujące oddziaływanie przez wydaniem decyzji środowiskowej. Zmiany te są tak znaczące, iż na gruncie aktualnie obowiązujących przepisów wymagały niewątpliwie uzyskania nowej decyzji środowiskowej, co winno nastąpić przed złożeniem wniosku o wydanie pozwolenia emisyjnego. W postępowaniu dotyczącym decyzji środowiskowej dla instalacji o takiej skali, jak opisana w pozwoleniu z [...] r., jego interes prawny podlegałby ochronie, gdyż jego przedmiotem byłaby ocena oddziaływań na środowisko nowego przedsięwzięcia Spółki realizowanego na innym terenie, w innych obiektach, o innej emisji, procesach, kumulacjach itp. Zapewne byłby stroną tego postępowania, więc jego głos byłby uwzględniany.

Skarżący zarzucił, iż Kolegium de facto zaaprobowało ignorowanie przepisu art. 86 u.i.o.ś., a w konsekwencji - pozbawienie go możliwości prawnego wpływu na działalność zaliczaną do mogących zagrażać zdrowiu i życiu realizowaną w bezpośrednim sąsiedztwie jego domu. Uważa, że stan ten jest obrazą praworządności;

- w pozwoleniu z [...] r. uznano za istniejącą, "prowadzoną" instalację, dla której przed tą datą nie można było uzyskać pozwolenia emisyjnego. Kolegium nie wyjaśniło, dlaczego pozwolenia wcześniej nie uzyskiwano, ani co spowodowało zmianę stanowiska Starosty w tym względzie. Teren należący do Spółki położony jest obok istniejącej zabudowy mieszkalnej, obok nieruchomości o zupełnie innym charakterze niż zakład przemysłowy A, nie sporządzono dla tego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Obszar, o którym mowa, położony jest przy drodze krajowej S8. W lokalizacji tej występuje kumulacja oddziaływań kilku przedsięwzięć zaliczanych do zagrażających zdrowiu i życiu. W okolicy działa kilka firm mających, o ile wie, w zakresie działalności produkcję naczep samochodowych. Wydano ponadto decyzję środowiskową z [...] lipca 2020 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji regazyfikacji gazu LNG o przepustowości Q= 1600 Nm3/h wraz ze stacją redukcyjno-pomiarową oraz infrastrukturą towarzyszącą (...) w miejscowości K., na działkach 344/13, 536/6 i 536/5, które to przedsięwzięcie także zaliczane jest do mogących znacząco oddziaływać na środowisko, zagrażać zdrowiu i życiu. Stację regazyfikacji uznano za inwestycję celu publicznego. Ocena kumulacji oddziaływań związanych z wymienionymi przedsięwzięciami doprowadzić może zarówno do odmowy wydania A decyzji środowiskowej na działalność o takiej skali, co określona w pozwoleniu, jak też do utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania na terenie A i okolicy. Powyższa analiza dowodzi dobitnie, że pozwolenie dotyczy jego interesu prawnego.

- organ II instancji nie miał podstaw, by uchylić się od merytorycznej oceny odwołania. Zaskarżona decyzja Kolegium doprowadziła do tego, iż decyzja o pozwoleniu emisyjnym stała się ostateczna i zasadniczo podlega wykonaniu. Umorzenie postępowania wszczętego w związku z jego odwołaniem okazuje się w istocie działaniem w interesie firmy A i pośrednio organu wydającego pozwolenie. Rażąco narusza jego interes prawny.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W ocenie Kolegium zarzuty skargi nie są zasadne, a okoliczności sprawy uzasadniały podjęcie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W zakresie swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.].

Dokonując kontroli Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, powinien jednak rozstrzygać w granicach danej sprawy, co wynika wprost z treści art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy wniosek taki został zawarty w piśmie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z 23 lutego 2021 r., a skarżący i wili się rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] r. o umorzeniu postępowania odwoławczego wszczętego odwołaniem skarżącego R.W. od decyzji Starosty [...] z [...] r., wydanej w przedmiocie udzielenia A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. zezwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z instalacji do produkcji naczep, przyczep i zabudów o specjalistycznym zastosowaniu.

Spór prawny zainicjowany wniesieniem tej skargi sprawdza się do kwestii prawidłowości umorzenia postępowania odwoławczego wszczętego powyższym odwołaniem skarżącego od wskazanej decyzji organu I instancji.

Zdaniem skarżącego, zasadnicze znaczenie ma kwestia prawidłowości uznania przez organ odwoławczy, iż skarżący nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na wprowadzanie do powietrza gazów i pyłów z instalacji do produkcji naczep, przyczep i zabudów o specjalistycznym zastosowaniu, przy użyciu której firma "A" prowadzi działalność gospodarczą w bezpośrednim sąsiedztwie działki skarżącego. Zdaniem skarżącego w związku z tym przysługuje mu prawo wniesienia odwołania od tej decyzji.

Z kolei w ocenie organu, w świetle art. 185 ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 1219 z późn. zm.) [dalej: ustawa – Prawo ochrony środowiska] skarżącemu nie przysługuje status strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z [...] r., albowiem przepis ten ogranicza krąg stron w postępowaniu dotyczącym wydania pozwoleń emisyjnych jedynie do prowadzącego instalację, której dotyczyć ma pozwolenie, oraz do podmiotów władających powierzchnią ziemi na obszarze ograniczonego użytkowania, jeżeli został on utworzony w związku z eksploatacją instalacji. Wniesione zatem odwołanie przez osobę niebędącą stroną postępowania jest bezprzedmiotowe, w związku z czym postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniem wniesionym przez osobę nieuprawnioną przesądza o jego umorzeniu na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

Zmierzając do rozstrzygnięcia tak kształtującego się sporu między stronami przede wszystkim należy wskazać, że zgodnie z powołanym art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., stanowiącym podstawę zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. Na tle tego przepisu w literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, że tego rodzaju rozstrzygnięcie zapada, gdy organ odwoławczy ustali, iż postępowanie odwoławcze jest bezprzedmiotowe, a sytuacja ta wystąpi m.in. wówczas, gdy odwołanie zostanie wniesione przez podmiot niebędący stroną (zob. np. W. Chróścielewski, J. P. Tarno, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2016, s. 179, R. Hauser, W. Piątek, A. Skoczylas [w:] K. Celińska-Grzegorczyk, R. Hauser, W. Piątek, W. Sawczyn, A. Skoczylas, Postępowanie administracyjne, sądowoadministracyje i egzekucyjne, Warszawa 2013, s. 103, a także wyrok NSA z 5 lipca 2006 r., II OSK 942/05).

Mając na uwadze powyższe przyjąć należy, że podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma kwestia prawidłowości uznania przez organ odwoławczy, iż skarżący nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na wprowadzanie do powietrza gazów i pyłów z przedmiotowej instalacji do produkcji naczep, przyczep i zabudów o specjalistycznym zastosowaniu.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Kolegium motywując przyjęte w sprawie stanowisko wskazało, że art. 185 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska wyznacza ograniczony krąg stron postępowania w przedmiocie objętym kwestionowaną decyzją wydaną z upoważnienia Starosty [...] z [...] r. dotyczącą zezwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z instalacji do produkcji naczep, przyczep i zabudów o specjalistycznym zastosowaniu. Kręgiem tym objęto bowiem jedynie prowadzącego instalację, której dotyczyć ma pozwolenie, oraz podmioty władające powierzchnią ziemi na obszarze ograniczonego użytkowania, jeśli został on utworzony w związku z eksploatacją instalacji. Obszar ten, co wynika z przedłożonych dokumentów (pismo z Starosty [...] z 12 listopada 2020 r.), nie został utworzony. Jednocześnie Kolegium stwierdziło, że wskazany przepis jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 28 k.p.a., wyłączającym w niniejszej sprawie jego stosowanie. W konkluzji Kolegium stwierdziło, że R.W. - odwołujący się od wskazanej decyzji organu I instancji z [...] r., nie posiada statusu strony postępowania zakończonego tą decyzją, nie posiada więc uprawnień do wniesienia odwołania od tej decyzji.

W ocenie Sądu, powyższe stanowisko nie zasługuje na aprobatę. Potwierdza ono bowiem jedynie, że organ przedwcześnie, bez wnikliwej refleksji i bez dostatecznych w sprawie ustaleń, przesądził o braku posiadania przez skarżącego przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty [...] z [...] r. o pozwoleniu na wprowadzanie do powietrza gazów i pyłów z instalacji. Uzasadnienie swego stanowiska organ ograniczył przy tym do stwierdzenia, iż skarżący nie jest podmiotem, o którym mowa w art. 185 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska, a z przedłożonych dokumentów wynika, że nie został utworzony obszar ograniczonego użytkowania w świetle dyspozycji art. 135 powoływanej ustawy.

Takie ustalenie istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy kwestii należy uznać za zdecydowanie niewystarczające i dokonane z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym zwłaszcza art. 7 i art. 8 k.p.a. Podkreślić należy, że w świetle art. 7 k.p.a. ustaleń tych organ powinien dokonywać z uwzględnieniem obowiązków płynących z tej regulacji, polegających na podejmowaniu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Ponadto obowiązkiem organu jest tak prowadzić postępowanie, by pogłębiać zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).

W rozważanej sprawie obowiązkiem Kolegium było zatem podjęcie wnikliwych ustaleń w kwestii utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania w kontekście ustalenia przymiotu strony, stosownie do powołanych regulacji, w tym wyjaśnienia, w jakim trybie obszar ten jest tworzony i jakie podmioty zawierają się w katalogu podmiotów "władających ziemią na tym obszarze". Z całą pewnością za realizację tego obowiązku w niniejszej sprawie nie może zostać uznane stwierdzenie, oparte jedynie na piśmie Starosty [...], w którym wyjaśnił, że "na terenie działek o nr ewid. 370/3, 498/1 oraz 498/2 obręb geodezyjny [...], gmina S., powiat [...], na którym zlokalizowana jest instalacja do produkcji naczep, przyczep i zabudów o specjalistycznym zastosowaniu eksploatowana przez "A" Sp. z o.o. z siedzibą w S., [...] 41a nie został utworzony obszar ograniczonego użytkowania, o którym mowa w art. 135 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska". To rolą organu w tej sprawie, jak już wskazano powyżej, było dokonanie niezbędnych ustaleń w tym zakresie. Jeśli zatem organ nie dopełnił w przedmiotowym zakresie obowiązków procesowych, to niewątpliwie kwestie te z przedłożonego dokumentu nie mogą wynikać w sposób jednoznaczny i przesadzający.

Jednocześnie na gruncie niniejszej sprawy zauważyć należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego na tle wskazanego przez Kolegium przepisu sformułowany został pogląd, że art. 185 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska określa stronę postępowania "o wydanie pozwolenia", ale już w innych postępowaniach, które nie zmierzają do "wydania zezwolenia", w tym postępowania nadzwyczajne zastosowanie ma art. 28 k.p.a. i to właśnie art. 28 k.p.a. wyznacza standard instytucji "strony postępowania administracyjnego". Natomiast art. 185 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska zawiera odstępstwo od tegoż standardu, mówiąc, że stronami postępowania o wydanie pozwolenia są prowadzący instalację oraz, jeżeli w związku z eksploatacją instalacji utworzono obszar ograniczonego użytkowania, władający powierzchnią ziemi na tym obszarze. Przepis ten, jako ustanawiający wyjątek, powinien być traktowany literalnie. Jednocześnie w rozważanym zakresie uwzględnienia wymaga stanowisko wyrażone przez NSA w wyroku z 11 marca 2008 r., II OSK 197/07, w ramach którego Sąd ten przyjął, że "stronami postępowania o wydanie pozwolenia zintegrowanego w szczególnych przypadkach mogą być właściciele lub użytkownicy nieruchomości, na które szkodliwie oddziałuje instalacja będąca przedmiotem wniosku. Może mieć to jednak miejsce tylko wówczas, gdy jej emisja do środowiska powoduje przekraczanie dopuszczalnych norm, określonych przepisami prawa, poza terenem, do którego prowadzący instalację ma tytuł prawny".

W ocenie Sądu, poczynione przez Kolegium ustalenia wskazują jedynie na fakt przeprowadzenia li tylko formalnego postępowania wyjaśniającego, tj. uzupełnienia go o stosowny dokument (pismo Starosty [...] z 12 listopada 2020 r.), bez zbadania zaistnienia jednakże podnoszonych przez skarżącego, a uzasadnionych w świetle art. 185 ustawy – Prawo ochrony środowiska okoliczności faktycznego oddziaływania prowadzonej na działce przedsiębiorcy działalności gospodarczej, obejmującej produkcję naczep, przyczep i zabudów o specjalistycznym zastosowaniu, na nieruchomość skarżącego.

Prowadzi to do dalszego wniosku, że Kolegium swoją ocenę sprowadziło w praktyce do analizy przedłożonych przez wnioskodawcę inwestycji (firmę "A") dokumentów i wprost zastosowanych przepisów prawa, niejako w oderwaniu od okoliczności faktycznych występujących na terenie objętym wnioskiem o udzielenie pozwolenia na odprowadzanie gazów i pyłów inwestycji.

Istota sporu w tej sprawie nie tkwi tylko w tym, czy sporna instalacja produkcji naczep, przyczep i zabudów o specjalistycznym zastosowaniu zgodnie z przepisami prawa wymaga ustalenia obszaru ograniczonego użytkowania, lecz czy instalacja ta - z uwagi na faktyczną prowadzoną na spornej nieruchomości działalność gospodarczą i rzeczywisty zasięg emisji gazów i pyłów - wymagała przeprowadzenia postępowania w przedmiocie ustalenia tego obszaru. Nie ma bowiem najmniejszej wątpliwości - wobec ustaleń właściwych organów - że na spornej nieruchomości prowadzona jest szeroka, specjalistyczna działalność gospodarczą. W świetle informacji zawartych w dokumentacji przedsięwzięcia, ale także – co umyka organom w ramach niniejszego postępowania – w świetle zarzutów i argumentacji podnoszonej przez skarżącego, nie ma pewności, czy objęta wnioskiem instalacja nie jest elementem szerszej instalacji i nie obejmuje również emisji zanieczyszczeń powstających przy innych rodzajach działalności, a w konsekwencji czy zawężenie wniosku o udzielenie pozwolenia wyłącznie do emisji gazów i pyłów nie zmierza do obejścia przez wnioskodawcę prawa w zakresie immisji zanieczyszczeń do środowiska, a przede wszystkim czy zakres tych immisji nie wykracza poza granice działki objętej wnioskiem, na co wskazywałyby chociażby przedkładane przez skarżącego informacje o zakresie i ilości emitowanych przez właściciela instalacji gazów i pyłów.

W aspekcie faktycznego użytkowania nieruchomości przez inwestora należało więc przeprowadzić analizę obszaru ograniczonego użytkowania, co z kolei pozwoliłoby ocenić status skarżącego w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na odprowadzenie gazów i pyłów.

Okoliczność, że postępowanie w sprawie pozwolenia na odprowadzenie zanieczyszczeń do środowiska ma charakter wnioskowy i to wnioskodawca decyduje, o jaki rodzaj zezwolenia występuje oraz na jaką instalację i na jakiej nieruchomości, a także jakie dane poda w załączniku do wniosku co do parametrów immisji nie oznacza, że organ udzielający tego pozwolenia nie ma obowiązku zbadania sprawy w szerszym zakresie, zwłaszcza kiedy ma wiedzę, jak w tej sprawie (na bazie informacji przekazanych przez skarżącego), o potencjalnych zanieczyszczeniach wprowadzanych do środowiska i ewentualnej ich wielkości, a także co do przekroczenia granic terenu źródła tych immisji. Nie można też nie dostrzec i tej okoliczności prawnej, że wniosek o wydanie pozwolenia na wprowadzenie pyłów do powietrza - na mocy art. 221 ust. 1 w zw. z art. 184 ust. 2 pkt 4, pkt 6 i pkt 12 ustawy – Prawo ochrony środowiska - powinien zawierać informacje o rodzaju instalacji, stosowanych urządzeniach i technologiach oraz charakterystykę techniczną źródeł powstawania i miejsc emisji; informację o rodzaju prowadzonej działalności; oraz informację o istniejącym lub przewidywanym oddziaływaniu emisji na środowisko. To zaś oznacza, że w tym zakresie organ pierwszej instancji - zwłaszcza wobec sygnałów o nieprawidłowościach w prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej oraz faktycznego odprowadzania przez niego tych pyłów do powietrza - wręcz obowiązany był zbadać w toku postępowania wyjaśniającego spełnienie przez wniosek warunków istotnych z punktu widzenia środowiska i zakresu, w tym okoliczności prawnych stanowiących podstawę odmowy wydania pozwolenia.

Skoro więc wnioskodawca prowadzi już działalność gospodarczą i istnieje choćby cień wątpliwości co do ilości odprowadzanych faktycznie do środowiska zanieczyszczeń i zasięgu rozprzestrzeniania się tych zanieczyszczeń, to organ nie powinien zbagatelizować tych okoliczności. To, że sporna instalacja nie jest objęta obligatoryjnym postępowaniem w przedmiocie oddziaływania na środowisko nie zwalniało organu z przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na okoliczność prawidłowości zawartych we wniosku danych w kontekście podawanych w rozporządzeniu środowiskowym parametrów, a pozostających w sprzeczności z twierdzeniami skarżącego. Jak bowiem wynika z art. 135 ust. 4 ustawy – Prawo ochrony środowiska, nie rozpoczyna się użytkowania obiektu, wymagającego przeprowadzenia postępowania w sprawie oddziaływania na środowisko, a takim jest z pewnością produkcja naczep, przyczep i zabudów o specjalistycznym zastosowaniu, przed przeprowadzeniem tego postępowania i utworzeniem obszaru ograniczonego użytkowania. Zatem udzielenie pozwolenia na odprowadzenie spornych gazów i pyłów do środowiska nie mogło nastąpić przed zbadaniem prawidłowości działania tej instalacji, z czym może się wiązać zwiększone odprowadzanie zanieczyszczeń do środowiska niż wynikające ze złożonego wniosku.

Nie można też tracić z pola widzenia faktu, iż przy tak specyficznej z punktu widzenia środowiska (rodzaju i skali oddziaływania na środowisko) działalności gospodarczej dochodzi zapewne do kumulacji niekorzystnego oddziaływania na środowisko – co także podnosił skarżący, a co nie zostało w ogóle wzięte przez organy pod uwagę. Ta okoliczność zatem uzasadnia co najmniej rozważenie - stosownie do art. 47 pkt 2 lit. b ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku - przeprowadzenia oceny oddziaływania instalacji na środowisko. Tym bardziej więc zasadne było wyjaśnienie kwestii prawidłowości działania użytkowanej już przecież instalacji, z działaniem której może się wiązać odprowadzanie dodatkowych czy zwiększonych ilości zanieczyszczeń.

Wskazany znaczny deficyt postępowania wyjaśniającego na okoliczność ewentualnego ograniczonego obszaru użytkowania spornej instalacji nie pozwala na zatem na stwierdzenie braku oddziaływania instalacji na nieruchomość skarżącego, a w efekcie i jego legitymacji jako właściciela nieruchomości sąsiadującej z terenem zlokalizowania spornej instalacji. Nie jest bowiem możliwe ustalenie, czy sporna instalacja, a ściślej związane z jej działaniem zanieczyszczenia nie przekroczą granic terenu tej inwestycji.

W konsekwencji przedwczesnym jest ocena posiadania przez skarżącego statusu strony postępowania administracyjnego. Jak bowiem wynika z art. 185 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska stroną postępowania o wydanie pozwolenia są prowadzący instalację, a podmioty władające powierzchnią ziemi, na zasadzie wyjątku, jedynie wówczas gdy w związku z eksploatacją instalacji utworzono obszar ograniczonego użytkowania, w którym znajduje się ich nieruchomość (por. wyrok NSA z 23 stycznia 2018 r., II OSK 1367/17, wyrok NSA z 1 marca 2016 r., II OSK 1632/14, czy wyrok NSA z 30 maja 2014 r., II OSK 3103/12). W świetle regulacji art. 185 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska legitymacja procesowa skarżącego nie jest oczywista i dlatego wymaga poczynienia ustaleń na wskazane okoliczności.

Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja wydana w oparciu o materiały znajdujące się w aktach sprawy świadczy o braku wyczerpującego zbadania wszystkich istotnych okoliczności faktycznych mających znaczenie dla prawidłowego ustalenia kwestii posiadania przez skarżących przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty [...] z [...] r. dotyczącą zezwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z instalacji do produkcji naczep, przyczep i zabudów o specjalistycznym zastosowaniu, zlokalizowanych na terenie wskazanego w tej decyzji przedsiębiorstwa, a tym samym o naruszeniach przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W kontrolowanym postępowaniu w sposób lakoniczny oceniono wskazywane przez strony okoliczności mające znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, przesądzając w istocie gołosłownie, iż skarżący nie posiada przymiotu strony w tym postępowaniu i na tej podstawie w nieuprawniony sposób pozbawiono go prawa do skutecznego złożenia odwołania od decyzji organu I instancji. Okoliczności te przesądzają o naruszeniu w niniejszej sprawie przepisów art. 7, art. 8 i art. 138 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ obowiązany będzie przeprowadzić postępowanie dowodowe i wyjaśniające na okoliczność statusu skarżącego jako strony w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na odprowadzanie gazów i pyłów do środowiska. W tym celu obowiązany będzie uwzględnić zaprezentowane przez Sąd wskazówki co do prawidłowego zakresu tego postępowania, zaś decyzję tak co do jej sentencji, jak i co do uzasadnienia sporządzić stosownie do kodeksowych rygorów.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

W kwestii kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powoływanej ustawy p.p.s.a. - pkt 2 sentencji wyroku. Zasądzona kwota obejmuje zwrot wpisu od skargi (200 zł).

dc