Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 206/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Asesor WSA Ewa Alberciak, Protokolant Asystent sędziego Piotr Pietrasik, po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi E. N. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę


UZASADNIENIE

III SA/Łd 206/06

UZASADNIENIE

Decyzją Nr [..] z dnia [...]] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł., działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz.U. Nr 90 poz. 575 z 1998r. ze zm.) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132 poz. 1115) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po analizie zgromadzonej dokumentacji i rozpatrzeniu odwołania E. N. od decyzji nr [..] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [..] który nie stwierdził u E. N. choroby zawodowej pod postacią "przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat" – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. wydając decyzję uwzględnił występowanie wzmożonego wysiłku głosowego w środowisku pracy skarżącej oraz wyniki orzeczeń lekarskich dwóch specjalistycznych uprawnionych do orzekania o chorobach zawodowych jednostek orzeczniczych tj. Przychodni Konsultacyjno Diagnostycznej WOMP w Ł. , która stwierdziła brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej i Instytutu Medycyny Pracy w Ł., gdzie potwierdzono brak klinicznego rozpoznania cech przewlekłej choroby narządu głosu związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym.

Od powyższej decyzji odwołała się E. N. kwestionując treść orzeczeń lekarskich. Wskazując na przebieg zatrudnienia oraz czynniki narażające w środowisku pracy (głównie kurz książkowy), skarżąca podkreśliła, że mimo stałych dolegliwości i wieloletniego leczenia się z powodu schorzeń gardła, krtani i alergicznego nieżytu nosa nie została skierowana na badania w kierunku przewlekłego schorzenia błony śluzowej nosa. W odwołaniu wniosła o skierowanie jej na ponowne badania lekarskie. Do odwołania skarżąca załączyła kartę z historii choroby, zawierającą rozpoznanie niedomykalności głośni oraz dwa zaświadczenia lekarskie z 2002 roku oraz z 2000 roku świadczące o występujących u skarżącej schorzeniach gardła, krtani oraz nosa.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. po rozpoznaniu odwołania i przeanalizowaniu dokumentacji lekarskiej zgromadzonej w sprawie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie są przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. W świetle § 2 ust. 1 tego rozporządzenia za chorobę zawodową przyjmuje się chorobę ujętą w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. W myśl tego przepisu do uznania choroby zawodowej niezbędne jest: wymienienie choroby zawodowej w wykazie chorób zawodowych, istnienie związku przyczynowego pomiędzy powstałym schorzeniem, a warunkami pracy osoby ubiegającej się o stwierdzenie u niej choroby zawodowej, zgłoszenie choroby zawodowej w okresie zatrudnienia pracownika w narażeniu zawodowym lub po zakończeniu pracy w takim narażeniu, w czasie nie dłuższym niż określony w wykazie chorób zawodowych. Pod pozycja 15 wykazu zostały wymienione choroby spowodowane stałym i długotrwałym wysiłkiem głosowym, do których zaliczono guzki głosowe twarde, wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych, niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Tymczasem u skarżącej w wyniku wykonanych lekarskich badań specjalistycznych stwierdzono wprawdzie zmiany chorobowe w krtani, ale niewymienione w wykazie chorób zawodowych. Orzeczenie lekarskie WOMP Nr [...] z dnia 24 marca 2005 roku oraz orzeczenie IMP Nr [...] z dnia 20 września 2005 roku są zbieżne w ocenie zaistniałych schorzeń i nie dają kwalifikacji do rozpoznania choroby zawodowej, a za ich przyczynę należy przyjąć naczynioruchowy nieżyt nosa oraz przewlekły stan zapalny błon śluzowych. Etiologia tych schorzeń jest pozazawodowa i pozostaje bez związku z warunkami pracy. Skarżąca wykonując zawód nauczyciela i bibliotekarza w okresie zatrudnienia od 1972 roku do 2004 roku miała przesłanki do wzmożonego wysiłku głosowego, jednakże jak stwierdził organ odwoławczy samo narażenie na czynnik mający spowodować chorobę zawodową ( w tym przypadku takim czynnikiem byłoby wzmożenie głosowe) nie jest jednoznaczne z powstaniem takiej choroby. Potwierdziły to specjalistyczne badania lekarskie. Wobec powyższych faktów inspektor sanitarny nie mógł przyjąć zaistniałych schorzeń krtani jako skutku narażenia zawodowego i stwierdzić choroby zawodowej. Odnoszą się do prośby skarżącej o przeprowadzenie ponownych badań organ odwoławczy wyjaśnił, że nie zachodzi potrzeba ponownego badania narządu głosu u skarżącej, bowiem badania przeprowadzone przez jednostkę orzeczniczą I i II stopnia (tj. WOMP i IMP) są wnikliwe i szczegółowe, a wyniki tych badań przedstawione w wydanych orzeczeniach zgodnie uwidaczniają przyczyny z powodu których brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Z uwagi na fakt, iż występujące u skarżącej schorzenia nie wykazują charakterystycznych cech choroby zawodowej narażenia głosu i nie są objęte wykazem chorób zawodowych, nie zostały zatem spełnione przesłanki wynikające z § 2 ust. 1 cytowanego rozporządzenia, a więc odwołanie skarżącej nie mogło zostać uwzględnione. W ocenie PWIS w Ł. zaskarżona decyzja nie narusza prawa i podlega utrzymaniu w mocy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca E. N. stwierdziła, że zaskarżona decyzja PWIS w Ł. jest dla niej krzywdząca . Zwróciła się z prośbą o wyznaczenie terminu następnego badania, bowiem w obydwu jednostkach zajmujących się orzekaniem o chorobach zawodowych tj. w WOMP i IMP nie przeprowadzono badania w kierunku choroby błony śluzowej nosa. Podkreśliła, że w środowisku pracy nauczyciela bibliotekarza stykała się z kurzem, pyłem i reakcjami alergicznymi. Wskazała, że już w odwołaniu wnosiła o przeprowadzenie badania w kierunku alergii. Do chwili obecnej w żadnym piśmie które otrzymała nie wspomniano o tej chorobie, która jest objęta wykazem chorób zawodowych.

PWIS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W kwestii zaś zgłaszanej przez skarżącą prośby o przeprowadzenie dodatkowych badań dotyczących alergicznego nieżytu nosa PWIS w Ł. zauważył, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte i było prowadzone w kierunku ustalenia, czy u skarżącej występuje choroba zawodowa narządu głosu (poz. 15 wykazu chorób zawodowych) na podstawie zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej określonej przez lekarza zgłaszającego jako przewlekłe zapalenie krtani z dysfunkcją hyperfunkcjonalną. W zgłoszeniu tym lekarz nie wymienia alergicznego nieżytu nosa jako tej choroby zawodowej, której wystąpienie u skarżącej podejrzewa, zatem nie było podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania w kierunku ustalenia występowania u skarżącej właśnie tej choroby. W ocenie organu orzekającego, aby podnoszony przez skarżącą zarzut, iż występuje u niej alergiczny nieżyt nosa wymieniony w wykazie chorób zawodowych mógł być rozpatrywany przez organy inspekcji sanitarnej, musi nastąpić formalne zgłoszenie podejrzenia tej choroby, która następnie będzie przedmiotem odrębnie wszczętego postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji.

Mając na uwadze tak określoną kognicję, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132 poz. 1115).

W świetle § 2 ust. 1 cytowanego rozporządzenia przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi dalej "narażeniem zawodowym".

Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej u pracownika, u którego podejrzewa się chorobę zawodową, dokonuje lekarz, który podczas wykonywania zawodu powziął podejrzenie choroby zawodowej u pracownika.

Podejrzenie choroby zawodowej zgłasza się właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu (§ 3 ust. 3 pkt 1) . Zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej dokonuje się na formularzu określonym w przepisach w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób (...)( § 3 ust. 4).

Jak wynika z § 6 ust. 1 lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego, zaś właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim, o którym mowa w § 6 ust. 1, oraz oceny narażenia zawodowego pracownika (§ 8 ust. 1).

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powołanych wyżej obowiązujących przepisów prawa Sąd stwierdza, że wskazana w wyżej wymienionych przepisach procedura w zakresie zgłoszenia podejrzenia, rozpoznania oraz stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącej nie została naruszona. Organy orzekające dokonały również prawidłowej subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod mającą zastosowanie w sprawie normę prawną .

Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że postępowanie zostało wszczęte na podstawie zgłoszenia choroby zawodowej z dnia 23 sierpnia 2004 roku dokonanego przez lekarza z Prywatnego Gabinetu Lekarskiego w D. k/K. – J. L. W zgłoszeniu tym lekarz w rubryce dotyczącej podania pełnej nazwy choroby zawodowej, której dotyczy zgłoszenie wskazał " przewlekłe zapalenie krtani z dysfunkcją hyperfunkcjonalną " i tylko w taki zakresie było i mogło być prowadzone postępowanie administracyjne w zakresie rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej u E. N.. Wskazany wyżej tryb postępowania przy zgłaszaniu choroby zawodowej wynikający z § 3 cytowanego rozporządzenia ma na celu określenie już na wstępie tzn. w dacie wszczęcia postępowania granic sprawy będącej przedmiotem konkretnego postępowania w sprawie rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej. Rozwiązanie to oczywiście nie przekreśla możliwości zgłaszania przez uprawnione podmioty podejrzenia nowych chorób zawodowych u pracownika, niemniej jednak zgłoszenia te muszą być dokonywane na wymaganym przez prawo formularzu i właściwemu organowi administracji publicznej. Dokonanie zgłoszenia w tym trybie i formie powoduje obowiązek wszczęcia z urzędu postępowania w nowej sprawie, nie ma natomiast wpływu na zakres postępowania prowadzonego na skutek dokonania przez uprawniony podmiot pierwotnego zgłoszenia. W tej sytuacji późniejsze zgłoszenie przez skarżącą ( w odwołaniu) podejrzenia choroby zawodowej pod postacią alergicznego nieżytu nosa (pozycja12 wykazu) nie mogło być rozpoznane w postępowaniu dotyczącym choroby opisanej w pozycji 15 wykazu, przede wszystkim dlatego, że jego zakres został już ustalony w pierwotnym zgłoszeniu podejrzenia choroby zawodowej u E. N. dokonanym przez lekarza. (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2006 roku sygn. akt II OSK 681/05).

Wobec powyższego zarzut skarżącej nieprzeprowadzenia badań w kierunku alergicznego nieżytu nosa nie mógł zostać uznany za zasadny, bowiem w przedmiotowej sprawie postępowanie było prowadzone w kierunku przewlekłej choroby narządu głosu związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym, co wynikało ze zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej dokonanej przez lekarza J. L.

Natomiast w zakresie rozstrzygnięcia będącego przedmiotem zaskarżenia, a dotyczącego braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym wyszczególnionej w pozycji 15 wykazu, należy stwierdzić, że uwzględnia ono wszystkie przesłanki wymienione w § 2 cytowanego rozporządzenia i tym samym prawa nie narusza. Uprawnione do stwierdzenia choroby zawodowej jednostki orzecznicze wydające w przedmiotowej sprawie swoje opinie tj. WOMP I IMP w Ł. nie stwierdziły występowania u skarżącej żądnego z wymienionych w poz. 15 wykazu schorzeń spowodowanych nadmiernym wysiliłem głosowym. Orzeczenie WOMP stwierdza u skarżącej przewlekły nieżyt gardła i krtani suchy, naczynioruchowy nieżyt nosa, zaś opinia IMP w Ł. stwierdza występowanie przewlekłego prostego nieżytu krtani oraz cechy dysfonii heperfunkcjonalnej. Uzasadnienia tych orzeczeń wskazują na metody badawcze zastosowane w sprawie, przeprowadzone konsultacje specjalistyczne oraz wyczerpująco opisują wyniki przeprowadzonych badań. Obie uprawnione jednostki orzecznicze jednoznacznie stwierdzają, że zdiagnozowane schorzenia skarżącej nie mogą zostać zaliczone do chorób spowodowanych nadmiernym wysiłkiem głosowym, wymienionych w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych , podając uzasadnienie tego stanowiska. W tej sytuacji mając na uwadze, że chorobami zawodowymi spowodowanymi nadmiernym wysiłkiem głosowym są wymienione w poz. 15 wykazu guzki głosowe twarde, wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych, niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, a żadnego z tych schorzeń nie rozpoznano u skarżącej organy inspekcji sanitarnej nie miały zatem podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W tym zakresie należy wskazać, że w dotychczasowym orzecznictwie NSA powszechnie przyjmowany był pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim i braku podstaw do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia (np. wyrok NSA z dnia 9.07.1998r. sygn. akt II SA 634/98 – Pr. Pracy 1998/12/38, wyrok NSA z dnia 24.02.1998r. sygn. akt I SA 1520/97 – ONSA 1998/4/150). Także orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej uznawano za wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, co prowadziło do odmowy stwierdzenia choroby zawodowej (wyrok NSA z dnia 24.05.2001 r. sygn. akt I SA 1801/00 – niepublikowanmy). Pogląd ten jest w ocenie Sądu aktualny, gdyż niewątpliwie do rozpoznania choroby i oceny, czy jest ona wymieniona w wykazie chorób zawodowych wymagane są wiadomości specjalne, które posiadają lekarze spełniający jeszcze dodatkowe wymagania kwalifikacyjne ( § 5 cyt. rozporządzenia). Wskazanie w przepisach obowiązujących (§ 5 ust. 2 i ust. 3 w/w rozporządzenia) jednostek uprawnionych do stwierdzenia choroby zawodowej powoduje, że gdy ich opinie nie stwierdzają istnienia choroby zawodowej, opinia innej jednostki służby zdrowia i to niespełniająca żadnych wymogów formalnych nie może być uznana za podstawę kwestionowania opinii podmiotów uprawnionych (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2005r. sygn. akt OSK 1488/04 LEX nr 166671). W tym kontekście nie mogło zostać uwzględnione rozpoznanie wynikające z załączonej do odwołania przez skarżącą karty z historii choroby, w której lekarz stwierdza u skarżącej niedomykalność głośni, szczególnie, że również taka jednostka chorobowa nie jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych. w pozycji 15 jako będąca następstwem długotrwałego narażenia na wysiłek głosowy. W świetle pkt 3 poz. 15 wykazu chorób zawodowych chorobę zawodową stanowi bowiem niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią , co oznacza, że niedomykalność fonacyjna musi występować w połączeniu z niedowładem mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe i trwałą dysfonią, a tego u skarżącej nie stwierdzono o czym świadczą wyniki badań opisanych w orzeczeniu IMP.

W tym stanie rzeczy skoro zaskarżona decyzja wydana została na podstawie właściwej oceny stwierdzonych faktów i odpowiedniej interpretacji przepisów wskazanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132 poz. 1115), Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.