Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1057/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 35 ust. 1, art. 78 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 90 poz 593
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity
article: art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 7, art. 22(4) ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2010 nr 10 poz 65
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 14 ust. 2 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2013 poz 490
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez  Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2014 r. sprawy ze skargi P. F. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w Powidzu z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie uposażenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] lipca 2013r. nr [...], II. zasądza od Dowódcy Jednostki Wojkowej nr [...] w Powidzu na rzecz skarżącego kwotę 457zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. Dowódca jednostki Wojskowej nr [...] na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) w zw. z art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. 2010 r. nr 10 poz. 65 z późn. zm.) oraz § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 marca 2004 r. w sprawie określenie grup uposażenia (Dz. U. nr 50 poz. 487 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku P. F., dotyczącego wypłaty uposażenia w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia U:15C, odmówił przyznania mu żądanej grupy uposażenia U:15C.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że rozkazem nr [...] Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] sierpnia 2010 r. skarżący został wyznaczony z dniem [...] września 2010 r. na stanowisko referenta prawnego. Następnie, w związku z powołaniem do służby stałej, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] września 2011 r. Dowódca [...]. Bazy Lotnictwa Transportowego wyznaczył skarżącemu stanowisko referenta prawnego. Podobnie, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. Dowódca [...]. Bazy Lotnictwa Transportowego, w związku z otrzymaniem nowego etatu Jednostki Wojskowej nr [...], wyznaczył skarżącemu stanowisko referenta prawnego. Wszystkie powyższe rozkazy personalne zostały wydane w oparciu o art. 78 ust. 1 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i § 2 cytowanego rozporządzenia w sprawie określenia grup uposażenia. W dniu [...] lutego 2013 r. P. F. wystąpił z wnioskiem o (1) stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego z dnia [...] września 2011 r. i rozkazu personalnego z dnia [...] lipca 2012 r. w zakresie przyznanej grupy uposażenia U:13 i (2) przyznanie grupy uposażenia U:15C oraz o wypłacenie wyrównania za okres od dnia [...] września 2011 r. Skarżący oparł swój wniosek na art. 224 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. nr 123 poz. 1059 z późn. zm.), zgodnie z którym radca prawny wykonujący zawód na podstawie stosunku pracy (stosunku służbowego) ma prawo do wynagrodzenia i innych świadczeń określonych w układzie zbiorowym pracy lub w przepisach o wynagrodzeniu pracowników, obowiązujących w jednostce zatrudniającej radcę prawnego. Wynagrodzenie nie może być niższe od wynagrodzenia przewidzianego dla stanowiska pracy głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska pracy. Na skutek wniosku skarżącego z dnia [...] lutego 2013 r. Dowódca Sił Powietrznych stwierdził nieważność wymienionych rozkazów personalnych w części dotyczącej przyznania skarżącemu uposażenia w grupie U:13. Jednocześnie, orzekając jedynie kasacyjnie Dowódca Sił Powietrznych nie przesądził grupy uposażenia należnej skarżącemu, ani nie wypowiedział się w kwestii stanu faktycznego, zaistniałego po uzyskaniu przez skarżącego uprawnień radcy prawnego. Organ wyjaśnił, że wysokość wynagrodzenia ustalana jest w oparciu o art. 78 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz wewnętrzny dokument organizacyjny, tj. etat jednostki wojskowej. Zgodnie z etatem skarżący zajmuje stanowisko referenta prawnego, które zaszeregowane jest do stopnia etatowego kapitana i grupy uposażenia U:13. Jednocześnie, w Karcie opisu stanowiska służbowego nie wskazano konieczności posiadania uprawnień radcy prawnego. Obowiązki wymienione we wspomnianej Karcie określają typowe zadania dla stanowiska przewidzianego dla żołnierza posiadającego wykształcenie prawnicze, od którego nie wymaga się posiadania uprawnień zawodowych radcy prawnego. Na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym referenta prawnego w [...]. Bazie Lotniczej pismem z dnia [...] marca 2010 r. Dowódca Sił Powietrznych odmówił P. F. pomocy przy pobieraniu nauki – aplikacji radcowskiej, podnosząc, że na zajmowanym stanowisku nie jest wymagane posiadanie takich kwalifikacji, a prognoza dalszego przebiegu służby nie wskazuje, czy posiadanie tytułu radcy prawnego będzie zbieżne z wymaganiami na kolejnym stanowisku. Legitymowanie się przez skarżącego uprawnieniami radcy prawnego nie jest również konieczne na aktualnie zajmowanym stanowisku referenta prawnego. Ponadto, skarżący nie zastępował nigdy organu w jakichkolwiek postępowaniach sądowych, a w Jednostce Wojskowej nr [...] nie występuje stanowisko głównego specjalisty i nie jest możliwe ustalenie, czy grupa uposażenia U:15C jest właściwą grupą uposażenia w świetle art. 224 ust. 1 powołanej ustawy o radcach prawnych, nawet w razie przyjęcia, niepodzielanego przez organ, poglądu. Tym samym wobec niewskazania dostatecznych argumentów przemawiających za przyznaniem skarżącemu grupy uposażenia U:15C, jak i ze względu na wykonywanie obowiązków referenta prawnego, a nie radcy prawnego, należało wydać powyższe rozstrzygnięcie.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. P. F. odwołał się od powyższej decyzji z dnia [...] lipca 2013 r., zarzucając jej naruszenie art. 6-10 § 1 k.p.a., art. 66a § 1-3, art. 75 i art. 77 k.p.a. poprzez naruszenie wymienionych zasad postępowania administracyjnego, niesporządzenie metryki postępowania administracyjnego, niedopuszczenie zgłoszonych dowodów oraz nierozpatrzenie materiału dowodowego jako całości.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że działanie organu I instancji zmierza w istocie do obejścia prawa. W wyniku wydania decyzji nr [...] Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] czerwca 2013 r. stwierdzającej nieważność rozkazu personalnego z dnia [...] września 2011 r. oraz rozkazu personalnego z dnia [...] lipca 2012 r. w częściach dotyczących przyznania skarżącemu grupy uposażenia U:13 organ I instancji powinien był na nowo określić grupę uposażenia, a nie odmówić przyznania grupy uposażenia U:15C. Taki wniosek znajduje swoje oparcie również w § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 grudnia 2009 r. w sprawie trybu wyznaczania żołnierzy zawodowych na stanowiska służbowe i zwalniania z tych stanowisk (Dz. U. nr 218 poz. 1699 z późn. zm.). Jeżeli bowiem w myśl tego przepisu organ właściwy do wyznaczenia na stanowisko służbowe jest uprawniony do zmiany okresu kadencji na stanowisku, to tym bardziej uprawniony jest do określenia grupy uposażenia; zwłaszcza, że uprawnienie to nie jest zarezerwowane dla innego organu. Tym samym poprzestanie jedynie na odmowie przyznania określonej grupy uposażenia skutkuje pozostawieniem w obrocie prawnych niepełnych rozkazów personalnych, których dotyczyła decyzja z dnia [...] czerwca 2013 r. W dniu [...] lipca 2013 r. skarżący zwrócił się do organu I instancji o wypłatę uposażenia przypisanego do grupy uposażenia U:15C, powołując się na załączone wcześniej pismo nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. dotyczące poziomu uposażeń radców prawnych, co z kolei umożliwiało uczynienie zadość zgłoszonemu żądaniu. Skarżący wskazał, że we wniosku z dnia [...] lutego 2013 r. powołał się na decyzje, które dotyczyły podobnych spraw do aktualnie rozpatrywanej, a w której wnioskującym żołnierzom przyznano grupę uposażenia na poziomie U:15B. Wyjaśnił także, że w ramach zajmowanego aktualnie stanowiska adekwatną grupą uposażenia powinna być dla niego grupa U:15C, co wiąże się z gwarancyjnym charakterem art. 224 ust. 1 powołanej ustawy o radcach prawnych. Jednocześnie, skarżący zaprzeczył wszystkim ustaleniom poczynionym przez organ I instancji, podkreślając, że w decyzji Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] czerwca 2013 r. podzielono prezentowane przez niego stanowisko. Dowódca Sił Powietrznych stwierdził bowiem wyraźnie w tejże decyzji, że skarżący wykonuje obowiązku radcy prawnego. Z tej perspektywy bez znaczenia jest kwestia nieudzielenia pomocy skarżącemu w trakcie odbywania aplikacji radcowskiej. Organ I instancji powinien był ponadto wystąpić do właściwego organu o ewentualne wyjaśnienie sposobu rozstrzygnięcia sprawy i dowodów, na jakich należy się oprzeć, biorąc pod uwagę załączone przez skarżącego decyzje wydane w podobnych sprawach. Skarżący wskazał przy tym, że pracownik organu I instancji wyraźnie zaznaczył mu, że nie rozumie podstawy żądania zaszeregowania do wyższej grupy uposażenia. Skarżący nie był również informowany o okolicznościach mogących mieć wpływ na wynik sprawy, jak i nie zapewniono mu czynnego udziału w sprawie poprzez uniemożliwienie mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, a akta administracyjne nie zostały zaopatrzone w stosowną metrykę.

Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. w zw. z art. 8 ust. 1, art. 224 ust. 1 i art. 75 powołanej ustawy o radcach prawnych w zw. z art. 35 ust. 1 i art. 78 ust. 1 cytowanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z § 2 wymienionego rozporządzenia w sprawie określenia grup uposażenia utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił w pełni ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji. Organ odwoławczy zauważył przy tym, że żądanie skarżącego sprowadza się w istocie do żądania określenia na nowo stawki uposażenia według grupy uposażenia U:15C. Grupa uposażenia jest natomiast przypisana do stanowiska służbowego zajmowanego przez żołnierza na podstawie rozkazu personalnego lub decyzji administracyjnej. Wydanie rozkazu personalnego, mimo że ma on cechy decyzji administracyjnej, nie przebiega jednak jak prowadzenie typowego postępowania administracyjnego. Autonomiczność organów wojskowych znajduje bowiem swoje potwierdzenie w art. 8 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zgodnie z którym na decyzję związaną z wyznaczeniem stanowiska nie może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego. Jednocześnie rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 9 marca 2012 r. w sprawie rodzaju spraw, w których obowiązek sporządzenia metryki sprawy (Dz. U. po. 269) wymienia w pkt 70 rozstrzygnięcia wydane na podstawie art. 35 ust. 1 powołanej ustawy. Poza tym organ wyznaczający na stanowisko służbowe może zmienić kadencję, lecz nie posiada kompetencji do modyfikacji grupy uposażenia, co wynika z art. 78 ust. 1 cytowanej ustawy oraz § 2 wymienionego rozporządzenia w sprawie określenia grup uposażenia. Następnie organ II instancji wyjaśnił, że u podstaw wydania decyzji Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] czerwca 2013 r. legło w istocie: (1) zawarcie umowy cywilnoprawnej nr [...] z dnia [...] września 2011 r. pomiędzy poprzednim Dowódcą Jednostki Wojskowej nr [...] ze skarżącym w przedmiocie wynagrodzenia radcy prawnego z tytułu kosztów zastępstwa sądowego oraz (2) sygnowanie opinii sporządzonych przez skarżącego pieczątką z tytułem radcy prawnego, które były co najmniej akceptowane przez organ I instancji. Niemniej, aktualnie wystąpiły nowe, istotne w sprawie okoliczności. Dowódca Jednostki nr [...] odstąpił bowiem w lipcu 2013 r. od wspomnianej umowy z dnia [...] września 2011 r., a nadto wydał on skarżącemu zakaz posługiwania się wymienioną pieczątką w sprawach służbowych ze względu na wprowadzanie w błąd co do zajmowanego stanowiska służbowego. Jednocześnie, decyzja z dnia [...] czerwca 2013 r. nie rodzi obowiązku orzeczenia stawki uposażenia przewidzianej dla grupy uposażenia U:15C, gdyż rozstrzygnięcie kasacyjne, zawarte w tym orzeczeniu, nie może przesądzać kwestii merytorycznych. Nie są również prawdą twierdzenia skarżącego, iż w obrocie prawnym nadal funkcjonują rozstrzygnięcia, których nieważność została stwierdzona w decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r. Organ I instancji nie wydał bowiem nowych rozkazów personalnych w części, w jakiej dotychczasowe rozkazy personalne zostały uchylone, tylko odmówił spełnienia wniosku z dnia [...] lipca 2013 r. o wypłacie uposażenia dla grupy uposażenia U:15C. Odnosząc się natomiast do pierwotnego wniosku skarżącego z dnia [...] lutego 2013 r., organ II instancji uznał, że skarżący nie wykonuje obowiązków radcy prawnego. Zakres zadań powierzonych skarżącemu na stanowisku referenta prawnego nie uległ bowiem zmianom w chwili uzyskania przez niego uprawnień radcy prawnego. Nie reprezentował on również organu I instancji w jakimkolwiek postępowaniu sądowym, ani nie uzyskał części kosztów zastępstwa procesowego. Dlatego należy uznać w ocenie organu odwoławczego, że skarżący jedynie pozornie wykonywał zawód radcy prawnego i to tylko na podstawie umowy z dnia [...] września 2011 r. Umowa ta była zresztą niecelowa, gdyż obsługę prawną jednostki wojskowej zlecono adwokatowi, a nadto nie realizowano jej. Co więcej, skarżący nie odwoływał się od żadnego z rozkazów personalnych skierowanych do niego, tolerując tym samym zgłaszane przez niego aktualnie naruszenie prawa. Analizując z kolei charakter art. 224 ust. 1 powołanej ustawy o radcach prawnych, organ stwierdził, że przepis ten ma na celu ochronę osób zatrudnionych na stanowisku radcy prawnego oraz osób, które nie są wprawdzie zatrudnione na stanowisku radcy prawnego, lecz posiadają stosowane uprawnienia zawodowe i wykonują jego obowiązku, w szczególności poprzez uczestnictwo w sprawach sądowych. Skarżący nie zalicza się natomiast do żadnej z tych grupy.

Pismem z dnia [...] września 2013 r. P. F. zaskarżył powyższą decyzję z dnia 30 sierpnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając jej naruszenie art. 4-7, art. 224 ust. 1 i art. 75 powołanej ustawy o radcach prawnych poprzez błędną wykładnię, (2) art. 6-10 § 1, art. 66a § 1-3, art. 75, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie wymienionych zasad postępowania administracyjnego, niesporządzenie metryki postępowania administracyjnego, niedopuszczenie zgłoszonych dowodów, nierozpatrzenie materiału dowodowego jako całości i dokonanie dowolnej oceny dowodów.

W uzasadnieniu skarżący obszernie przytoczył orzeczenia wydane w podobnych sprawach, które w jego ocenie przemawiały za przyznaniem żądanej przez niego stawki uposażenia. Skarżący zreferował w tej mierze w szczególności ustalenia zawarte w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] czerwca 2013 r. W pozostałym zakresie skarżący powtórzył swoją wcześniejszą argumentację, zawartą w odwołaniu z dnia [...] sierpnia 2013 r.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Jak wynika przy tym z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie trzeba zauważyć, że pismem z dnia [...] lutego 2013 r. P. F. zwrócił się do Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w P. o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego nr [...] Dowódcy [...]. Bazy Lotnictwa Transportowego z dnia [...] września 2011 r. oraz rozkazu personalnego nr [...] Dowódcy [...]. Bazy Lotnictwa Transportowego z dnia [...] lipca 2012 r. w zakresie przyznanej grupy uposażenia U13 poprzez przyznanie mu w tych rozkazać grupy uposażenia 15C i wypłacenie wyrównania za okres od dnia [...] września 2011 r. (k. nienumerowana akt adm.). Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności wymienionych rozkazów personalnych (k. nienumerowana). Niemniej, w wyniku złożonego przez skarżącego odwołania decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. Dowódca Sił Powietrznych uchylił wymienioną decyzję z dnia [...] marca 2013 r. i stwierdził nieważność rozkazów personalnych z dnia [...] września 2011 r. i [...] lipca 2012 r. w częściach dotyczących przyznania P. F. grupy uposażenia U13 (k. nienumerowana akt adm.). Okoliczności te należy uznać za bezsporne, gdyż nie były one kwestionowane przez żadną ze stron postępowania.

Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. nr 90 poz. 593 z późn. zm.). Zgodnie z art. 78 ust. 1 powołanej ustawy, wysokość uposażenie zasadniczego żołnierza zawodowego uzależniona jest od grupy uposażenia, do której zostało zaszeregowane zajmowane przez niego stanowisko służbowe. Jak wynika z art. 35 ust. 1 cytowanej ustawy, wyznaczenie stanowiska służbowego żołnierzowi zawodowemu następuje w drodze decyzji administracyjnej, stosowanie do potrzeb Sił Zbrojnych, w zależności od wymaganych kwalifikacji zawodowych określonych w karcie opisu stanowiska służbowego oraz posiadanej oceny w opinii służbowej, a żołnierza zawodowego w służbie stałe – również od ustalonej dla niego indywidualnej prognozy przebiegu zawodowej służby wojskowej.

Jednocześnie, w kontekście rozpatrywanej sprawy istotne znaczenie miał art. 224 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r. nr 10 poz. 65 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem, radca prawny wykonujący zawód na podstawie stosunku pracy ma prawo do wynagrodzenia oraz innych świadczeń określonych w układzie zbiorowym pracy lub przepisach obowiązujących w jednostce organizacyjnej, zatrudniającej radcę prawnego. Wynagrodzenie to nie może być jednak niższe od wynagrodzenia przewidzianego dla stanowiska pracy głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska pracy. Jak wynika z kolei z art. 224 ust. 2 powołanej ustawy, radca prawny jest ponadto uprawniony do dodatkowego wynagrodzenia w wysokości nie niższej niż 65% kosztów zastępstwa sądowego, zasądzonych na rzecz strony przez niego zastępowanej bądź też przyznanych jej w ugodzie, postępowaniu polubownym, arbitrażu zagranicznym lub w postępowaniu egzekucyjnym, jeżeli koszty te zostały ściągnięte od strony przeciwnej. W państwowych jednostkach sfery budżetowej wysokość i termin wypłaty wynagrodzenia określa umowa cywilnoprawna. Należy przy tym wskazać, że wedle art. 75 cytowanej ustawy stosunek służbowy oraz wynikające z niego prawa i obowiązki radców prawnych będących żołnierzami w czynnej służbie wojskowej w zakresie nieuregulowanym wspomniana ustawą określają przepisy ustaw odrębnych.

Odnosząc powyższe uwagi do specyfiki rozważanej sprawy, należy najpierw podkreślić, że zarówno decyzja nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r., jak i decyzja nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. (k. nienumerowane akt adm.) są obarczone istotnymi wadami formalnymi. Trzeba bowiem zauważyć, że w wyniku wydania przez Dowódcę Sił Powietrznych decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r., stwierdzającej nieważność rozkazów personalnych z dnia [...] września 2011 r. i [...] lipca 2012 r. w częściach dotyczących przyznania skarżącemu grupy uposażenia U13, powstał obowiązek wydania merytorycznego orzeczenia w przedmiocie zaliczenia skarżącego do określonej grupy uposażenia. Konkluzja ta nie oznacza jednak konieczności przyznania skarżącemu żądanej przez niego stawki uposażenia. Niemniej w przedmiotowej sprawie organy wojskowe nie mogą poprzestać jedynie na wydaniu decyzji negatywnej, odmawiającej przyznania skarżącemu stawki uposażenia U:15C, lecz muszą orzec pozytywnie poprzez wskazanie konkretnej grupy uposażenia, do jakiej skarżący powinien być aktualnie zaszeregowany, oraz odpowiednio umotywować przyjęte rozstrzygnięcie. Dopiero wtedy zostanie bowiem uzupełniony brak, stanowiący konsekwencję kasacyjnego orzeczenia o stwierdzeniu częściowej nieważności rozkazów personalnych z dnia [...] września 2011 r. i [...] lipca 2012 r. Konstatacja ta znajduje ponadto swoje oparcie we wniosku skarżącego z dnia [...] lutego 2013 r., w którym skarżący wyraźnie stwierdził, że domaga się również określenia na nowo stawki jego uposażenia. Nie ulega zatem wątpliwości, że wymóg ten nie został zachowany, co z kolei uzasadniało uchylenie obu zaskarżonych decyzji.

Ponadto trzeba zauważyć, że ocena materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie została dokonana przez organy wojskowe w sposób zupełnie dowolny. Organy orzekające w niniejszej sprawie podnosiły w szczególności, że zakres obowiązków służbowych skarżącego nie uległ zmianie po dacie uzyskania uprawnień radcy prawnego, tj. po dniu [...] września 2011 r. (zaświadczenie Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w P., wydane na podstawie uchwały nr [...] z dnia [...] września 2011 r. – k. nienumerowana akt adm.). Faktycznie, pomiędzy kartą opisu stanowiska służbowego z dnia [...] lutego 2010 r. (k. 196-197 akt sądowych) i z dnia [...] września 2012 r. (k. nienumerowana akt adm.) nie zachodzą istotne zmiany. Niemniej, okoliczność ta nie ma decydującego znaczenia dla odpowiedzi na kluczowe w niniejszej sprawie pytanie, czy skarżący rzeczywiście wykonywał obowiązki radcy prawnego. Analiza zakresu obowiązków, oznaczonego w wymienionych kartach opisu stanowiska służbowego, prowadzi bowiem do wniosku, że skarżący miał wykonywać zadania związane z reprezentacją organu I instancji, udzielaniem porad prawnych, opiniowaniem i sporządzaniem projektów aktów prawnych oraz bieżącym informowaniu i doradzaniu w kwestiach prawnych. Zakres tych obowiązków został zatem ujęty w sposób szeroki, tak, że w istocie odpowiada on zarówno zakresowi obowiązków radcy prawnego jak i zakresowi obowiązków radcy prawnego, do których należy w świetle art. 4 ust. 1 i, art. 6 ust. 1 i art. 7 ustawy o radcach prawnych świadczenie pomocy prawnej, udzielanie porad prawnych, sporządzanie opinii prawnych i projektów aktów prawnych, występowanie przed sądami i urzędami oraz udzielanie porad i konsultacji. Dlatego też powołanie się na wspomniane karty opisu stanowiska służbowego nie pozwala jednoznacznie przesądzić, czy P. F. rzeczywiście wykonywał obowiązki radcy prawnego na zajmowanym formalnie stanowisku referenta prawnego.

Podobnie należy też ocenić podnoszony przez organy administracji publicznej fakt, iż skarżący nigdy nie reprezentował organu I instancji w postępowaniu przed sądami lub urzędami. Fakt ten nie przesądza jednak o charakterze pracy wykonywanej przez P. F. Skarżący mógł bowiem wykonywać inne obowiązki radcy prawnego, a niewystępowanie przed sądami i urzędami mogło wynikać jedynie z braku postępowań, w których stroną byłby organ I instancji. Poza tym w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie można również wykluczyć, że pomiędzy skarżącym a adwokatem, któremu organ I instancji zlecił obsługę prawną, doszło do podziału zadań w ten sposób, że skarżący zajmował się jedynie wewnętrznymi sprawami jednostki wojskowej, a adwokat – reprezentacją organu I instancji – jak to podnosi skarżący. Okoliczności tych nie można zatem aktualnie interpretować jako przemawiających jednoznacznie za zajmowaniem przez skarżącego albo stanowiska radcy prawnego albo referenta prawnego.

Nieprzekonujące są także wywody organów wojskowych dotyczące zawarcia w dniu [...] września 2011 r. umowy nr [...] pomiędzy P. F. a Dowódcą Jednostki Wojskowej nr [...] (k. nienumerowana akt adm.). Przede wszystkim należy zauważyć, że umowa ta została wypowiedziana dopiero pismem z dnia [...] lipca 2013 r. (k. nienumerowana akt adm.) i do tej chwili pozostawała w mocy. Celowość jej zawarcia, jak i fakt jej ewentualnego niezrealizowania pozostają natomiast co do zasady poza oceną zakresu i charakteru obowiązków, jakie wykonywał skarżący. Bez znaczenia jest również fakt, że umowa ta została zawarta przez poprzedniego Dowódcę Jednostki Wojskowej nr [...]. Trzeba ponadto wskazać, że we wspomnianej umowie z dnia [...] września 2011 r. P. F. został wyraźnie nazwany radcą prawnym, a w § 1 tej umowy powołano się na art. 224 cytowanej ustawy o radcach prawnych. Treść tego kontraktu odpowiada z kolei rozwiązaniu zawartemu w art. 224 ust. 2 tejże ustawy. Tym samym wspomniana umowa może stanowić dowód na okoliczność traktowania skarżącego jako radcy prawnego, mimo zaszeregowania go formalnie jako referenta prawnego. Niemniej, w celu usunięcia wątpliwości interpretacyjnych wymienionej umowy z dnia [...] września 2011 r. należało w szczególności przesłuchać Dowódcę Jednostki Wojskowej nr [...], podpisującego tę umowę, w celu wyjaśnienia m.in. tego, jak postrzegał on ówczesnej sytuację organu I instancji w zakresie obsługi prawnej, jak rozumiał on obowiązki wykonywane przez skarżącego oraz dlaczego zdecydował się na zawarcie tej umowy.

Organy wojskowe orzekające w niniejszej sprawie nie rozważyły również w sposób dostateczny całości materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. Zastrzeżenie to dotyczy w szczególności braku wystarczającej analizy szeregu opinii prawnych sporządzonych przez skarżącego i załączonych jako dowody w niniejszej sprawie (k. nienumerowane akt adm.). Trzeba bowiem zauważyć, że jako autora tych opinii wskazywano w nagłówku "radca prawny – kpt. P. F.", a nadto były one zaopatrzone w pieczątkę radcy prawnego. W materiale dowodowym brak jest jakiegokolwiek wskazania by powyższe opinie nie były aprobowane przez Dowódcę Jednostki Wojskowej nr [...], a zatem należy uznać, że organ I instancji co najmniej przyjmował je i godził się z posiadaniem przez skarżącego stosowanych uprawnień zawodowych. Za taką konkluzją może również przemawiać adnotacja poczyniona przez Szefa Sztabu A. J., w której zwraca się on o opinię do radcy prawnego (k. nienumerowana akt adm.), w wyniku czego skarżący sporządził jedną z opinii prawnych znajdujących się w aktach sprawy. Organy powinny zatem wnikliwej zbadać charakter sporządzonych przez skarżącego opinii, a w razie wątpliwości rozważyć w szczególności możliwość przesłuchania osób zlecających sporządzenie określonego opracowania w celu ustalenia, jak postrzegały one rolę skarżącego w zakresie obsługi prawnej jednostki wojskowej, czy występowały do niego jako do radcy prawnego. Z tej perspektywy bez znaczenia jest natomiast kwestia posługiwania przez skarżącego pieczątką radcy prawnego bez upoważnienia organu I instancji. Zakaz używania takiej pieczątki został bowiem wydany dopiero pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. (k. nienumerowana 2013 r.), a zatem już po sporządzeniu i opatrzeniu pieczątką radcy prawnego wymienionych opinii prawnych.

Należy przy tym zauważyć, że zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jak wynika zarazem z art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, przy czym w myśl art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

W świetle powyższych rozważań nie ulega zatem wątpliwości, że materiał dowodowy w niniejszej sprawie nie został zebrany w sposób wyczerpujący, istotne i budzące kontrowersje okoliczności nie zostały poddane wystarczającej analizie, a dowody zgromadzone przez organy administracji publicznej zostały ocenione w sposób zupełnie dowolny. Tym samym przedwczesne było stanowcze stwierdzenie, że skarżący wykonywał obowiązki właściwe dla referenta prawnego, a nie radcy prawnego. Okoliczność ta wymaga ponownego rozważenia, wobec czego konieczne stało się wyeliminowanie rozważanych decyzji z obrotu prawnego.

W tej sytuacji należąło na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) uchylić zaskarżoną decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 78 ust. 1 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, co miało wpływ na wynik sprawy, oraz z uwagi na naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynika spraw.

Rozpoznając ponownie sprawę, organy administracji publicznej powinny uzupełnić i ponownie rozważyć materiał dowodowy, nie przekraczając jednak granic swobodnej oceny dowodów. Ponadto, organy administracji publicznej powinny orzec merytorycznie o grupie uposażenie, do której należy zaliczyć skarżącego w okresach, których dotyczą zakwestionowane w decyzji Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] czerwca 2013 r. rozkazy personalne Dowódcy [...] Bazy Lotnictwa Transportowego – rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] września 2011 r. i rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r.

Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez Radce prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490).

Sąd orzekł o wykonalności zaskarżonej decyzji na mocy art. 152 powołanej ustawy.