Wyrok NSA oz. w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 1232/98
NSA oz. w Lublinie
Data orzeczenia: 2000-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ podatnikami są osoby fizyczne wykonujące we własnym imieniu i na własny rachunek czynności, o których mowa w art. 2 w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy, nawet jeżeli zostały one wykonane jednorazowo.

TEZY

Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ podatnikami są osoby fizyczne wykonujące we własnym imieniu i na własny rachunek czynności, o których mowa w art. 2 w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy, nawet jeżeli zostały one wykonane jednorazowo.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Kazimierza W. na decyzję Izby Skarbowej w R. z dnia 25 sierpnia 1998 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 1997 r. - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego w K. z dnia 10 czerwca 1998 r. (...); (...).


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 25 sierpnia 1998 r. (...), wydaną na podstawie art. 233 par. 1 pkt 1 ordynacji podatkowej oraz art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 14 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym Izba Skarbowa w R., po rozpoznaniu odwołania Kazimierza W. od decyzji Urzędu Skarbowego w K. z dnia 10 czerwca 1998 r. (...) w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku VAT za sierpień 1997 r. w kwocie 177 zł, zaległości podatkowej w tym podatku w wysokości 177 zł, odsetek za zwłokę na dzień 10 czerwca 1998 r. w kwocie 66,20 zł oraz ustalenia dodatkowego zobowiązania w tym podatku w kwocie 53 zł - utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Izba Skarbowa wskazała, że w marcu 1997 r. Kazimierz W. dokonał sprzedaży tarcicy olchowej firmie "W." Sp. z o.o. w K. Wartość tej sprzedaży wynosiła 982,51 zł. Podatnik nie złożył oświadczenia o wyborze zwolnienia w podatku od towarów i usług /VAT/ i nie złożył deklaracji podatkowej w związku z dokonaniem sprzedaży, wobec czego organ I instancji wydał decyzję określającą ten podatek, zaległość, odsetki od tej zaległości oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe.

Nie zgadzając się z tą decyzją Kazimierz W. wniósł odwołanie, w którym wskazywał, że jest rolnikiem posiadającym gospodarstwo rolne, w skład którego wchodzi las o pow. ponad 2 ha. Sprzedana tarcica wyprodukowana została z drewna pochodzącego z jego gospodarstwa rolnego, a zatem jej sprzedaż zwolniona jest z VAT jako produktu gospodarki leśnej i łowieckiej /zał. nr 1 do ustawy o VAT/. Wycięcia i sprzedaży drzewa dokonał jednorazowo i nie miał zamiaru dokonywania tej czynności w sposób częstotliwy, a sprzedaż dokonana została w czterech turach ze względu na ilość wyciętego drzewa. Obciążono go już podatkiem w firmie "W.".

Izba Skarbowa nie podzieliła zarzutów odwołania i wskazała, że stosownie do art. 14 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym podatnik rozpoczynający wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu może wybrać zwolnienie od podatku, jeżeli spełnia warunki przewidziane w tym przepisie prawa.

Zobowiązany jest w tej sytuacji do złożenia w urzędzie skarbowym pisemnego oświadczenia o wyborze zwolnienia, przed dniem dokonania pierwszej sprzedaży. Podatnikami podatku od towarów i usług są m. in. osoby wymienione w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Zwolnione od podatku VAT, na mocy art. 7 ww. ustawy, są czynności dotyczące towarów wymienionych w zał. nr 1 do tej ustawy. Zwolnienie to obejmuje również nieprzetworzone produkty powstające w gospodarstwie rolnym, w tym "Produkty gospodarki leśnej i łowieckiej" o symbolu SWW 43. Ze zwolnienia tego nie korzysta jednak sprzedaż tarcicy, jako towaru zaliczanego do "wyrobów przemysłu drzewnego" SWW-17 i nie wymienionego w zał. nr 1 do ustawy. Dla tej kwalifikacji nie ma znaczenia jakiego pochodzenia był surowiec, z którego wytworzono tarcicę. Bezsporne jest, że Kazimierz W. dokonał w sierpniu sprzedaży Spółce "W." wytworzonej w tym celu tarcicy i nie złożył oświadczenia o wyborze zwolnienia od podatku VAT.

Stanowisko organu I instancji jest zatem prawidłowe, bowiem opodatkowaniu podatkiem VAT podlega sprzedaż towarów nie objętych zwolnieniem nawet wówczas, gdy jest to sprzedaż jednorazowa rzeczy w tym celu nabytej.

Bez znaczenia jest, że podatnik prowadzi gospodarstwo rolne, bowiem ustawa o VAT nie zawiera odrębnych uregulowań dotyczących takich podmiotów. Jeżeli zatem osoby te wykonują czynności podlegające opodatkowaniu, są podatnikami podatku VAT. Spółka, jak wynika z "wydruku kartoteki kontrolnej", naliczyła opłatę skarbową od umowy kupna-sprzedaży, mimo że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej umowy tego typu nie podlegają opłacie skarbowej, jako zawierane przez podatników, o których mowa w art. 5 ustawy VAT.

W tej sytuacji należało orzec jak w decyzji.

Kazimierz W. wniósł skargę na powyższą decyzję Izby Skarbowej w R. do NSA. Zarzucając wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym przez przyjęcie, że sprzedając tarcicę skarżący stał się podatnikiem podatku VAT mimo, że okoliczności tej czynności nie wskazywały na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy, ani nie były jednorazową sprzedażą rzeczy w tym celu nabytej; naruszeniem przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy - art. 124 i art. 187 par. 1 Ordynacji podatkowej - przez pominięcie dowodów wskazujących na fakt, że okoliczności w jakich doszło do sprzedaży nie spełniały przesłanek art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT - skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżący podnosił, że wyrąb drzew dokonany został tylko raz, po uzyskaniu stosownego zezwolenia. Tarcica do firmy "W." dostarczona została w czterech ratach, ponieważ nie miał pieniędzy na jednorazowe jej przetarcie oraz odpowiedniego środka transportu na jednorazowe dostarczenie jej do nabywcy. Nigdy przedtem nie dokonywał wyrębu, czy obróbki drzew w celu ich sprzedaży, ani też nie zlecał przetarcia swego, czy też zakupionego drzewa w celu jego sprzedaży.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w R. wnosiła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzutom skargi nie można odmówić słuszności. Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm. - zwanej dalej ustawą o VAT/ podatnikami tego podatku są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne mające siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli wykonują we własnym imieniu i na własny rachunek czynności, o których mowa w art. 2 w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy, nawet jeżeli zostały wykonane jednorazowo, a także wówczas, gdy czynności te polegają na jednorazowej sprzedaży rzeczy w tym celu nabytej.

Wskazując, że skarżący jest podatnikiem podatku VAT na podstawie ww. przepisu prawa należało zatem wykazać, że wykonywał on czynności, w których mowa w art. 2

1/ w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy lub

2/ gdy czynności te polegały na jednorazowej sprzedaży rzeczy w tym celu nabytej.

Nie można odmówić słuszności zarzutom skargi, gdy wskazuje ona, iż w niniejszej sprawie organy podatkowe nie wykazały, że skarżący Kazimierz W. spełnił przesłanki, o których mowa wyżej.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż podstawą przyjęcia, iż skarżący jest podatnikiem podatku VAT, było ustalenie, że nabył on tarcicę, w celu dalszej odsprzedaży firmie "W." /str. 3 uzasadnienia decyzji - "opodatkowaniu VAT podlega sprzedaż towarów nie objętych zwolnieniem nawet wówczas, gdy jest to sprzedaż jednorazowa rzeczy w tym celu nabytej"/.

Stanowisko to sprzeczne jest z ustaleniami faktycznymi sprawy, z których wynika, że skarżący dokonał sprzedaży firmie "W." tarcicy wytworzonej po wycince własnego drzewa w ramach planowej gospodarki we własnym lesie, po uzyskaniu stosownego zezwolenia.

Przetworzenia własnego drzewa olchowego na tarcicę nie można uznać za nabycie rzeczy w celu dalszej odsprzedaży w rozumieniu ww. przepisu prawa. Przetworzeniu bowiem podlegało własne drzewo skarżącego, a tarcica nie została "nabyta" przez skarżącego w celu sprzedaży firmie "W.".

Również stanowisko organu I instancji, iż sprzedaż podlegała opodatkowaniu, bowiem stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby fizyczne wykonujące we własnym imieniu i na własny rachunek czynności, o których mowa w art. 2 w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy, nawet jeżeli zostały one wykonane jednorazowo, nie zostało uzasadnione w odniesieniu do ustaleń faktycznych niniejszej sprawy. Samo stwierdzenie, że "rozpoczynając w 1997 r. działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży podlegającej opodatkowaniu skarżący mógł wybrać zwolnienie od podatku VAT, czego nie uczynił", nie wyczerpuje oceny stanu faktycznego sprawy w odniesieniu do zastosowanego przepisu prawa materialnego, będącego podstawą wydania decyzji, a zwłaszcza nie wyjaśnia dlaczego uznano, że sprzedaż tarcicy była, w ocenie organu podatkowego, podjęciem przez skarżącego działalności gospodarczej.

Według art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./ działalnością tą jest działalność wytwórcza, budowlana, handlowa i usługowa, prowadzona w celach zarobkowych i na własny rachunek podmiotu prowadzącego taką działalność.

Do istotnych cech działalności gospodarczej należy zaliczyć jej zawodowy /stały/ charakter, powtarzalność podejmowanych działań, przyporządkowanie zasadzie racjonalnego gospodarowania i uczestnictwo w obrocie gospodarczym /por. uchwała siedmiu sędziów SN z dnia 6 grudnia 1991 r. III CZP 117/91 - OSP 1992 z. 11-12 poz. 235 oraz wyrok SN z dnia 11 października 1996 r. III RN 4/96 - OSNAPU 1997 nr 10 poz. 160/.

Analizując zakres pojęcia działalności gospodarczej nie można abstrahować od zamiaru podmiotu prowadzącego działalność.

Podzielając ten pogląd należy uznać, że organy podatkowe nie wykazały w sprawie niniejszej, iż dokonana sprzedaż tarcicy nosi znamiona działalności gospodarczej spełniając ww. przesłanki. Nie wykazano również, iż była to czynność dokonana jednorazowo, lecz wskazująca na zamiar dokonywania jej w sposób częstotliwy. Brak tego typu analizy zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowi naruszenie zasad postępowania zawartych w art. 122, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej i mogło prowadzić do błędnej interpretacji przepisów prawa materialnego, które legły u podstaw rozstrzygnięcia.

W tej sytuacji, uznając iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowanie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 29 i art. 55 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzeczono jak w sentencji.