Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 1523/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant Joanna Kaklin po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2003 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [..] lutego 2003 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz Z. K. kwotę 157 (sto pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA 1523/03

UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowieniem z dnia [...] maja 2003 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa, po rozpatrzeniu wniosku Z. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, nr [...], z dnia [...] lutego 2003 r. w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania odwoławczego w sprawie odwołania Z. K. od decyzji Wojewody [...], nr [...], z dnia [...] września 2002 r., wydanej po wznowieniu postępowania, dotyczącej odmowy uchylenia decyzji w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez C. "W." w O. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w O., oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2, utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] lutego 2003 r.

W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan sprawy:

Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] września 2002 r., odmówił uchylenia w trybie art. 151 § 1 pkt 1 kpa decyzji dotyczącej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez C. "W." w O. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w O., oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Z. K. zarzucając, iż decyzja uwłaszczeniowa została wydana w oparciu o wadliwą pod względem prawnym decyzję wywłaszczającą byłych właścicieli przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa.

Rozpatrując odwołanie Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawiesił z urzędu postępowanie odwoławcze do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy w Z. sprawy z wniosku o uzgodnienie wpisów w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym oraz wykreślenie działki nr [...] z księgi wieczystej KW [...].

Organ centralny wskazał, iż nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] zapisana w księdze wieczystej nr [...], pomimo wywłaszczenia jej decyzją Naczelnika Miasta i Gminy O. z dnia [...] czerwca 1986 r., nr [...] na rzecz Skarbu Państwa nie została wykreślona z dotychczasowej księgi wieczystej nr [...].

Na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1996 r., nr [...] C. "W." nabyła prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości i została wpisana w dziale [...] KW nr [...] prowadzonej do przedmiotowej nieruchomości.

Wobec prowadzenia dwóch ksiąg wieczystych dla przedmiotowej nieruchomości C. "W." wystąpiła do Sądu Rejonowego w Z. z wnioskiem o uzgodnienie wpisów w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

W niniejszej sprawie wobec istnienia dwóch ksiąg wieczystych wskazujących na różnych właścicieli zachodzi wątpliwość, co do własności przedmiotowej nieruchomości. Rozstrzygnięcie o prawie własności do nieruchomości nie należy do przedmiotu postępowania uwłaszczeniowego, wobec czego uznano, iż rozstrzygnięcie przez sąd cywilny zawieszonej obecnie sprawy z wniosku C. "W." będzie miało zasadniczy wpływ na rozstrzygnięcie przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniosku złożonego przez Z. K., bowiem pozwoli na ustalenie czy właścicielem przedmiotowej nieruchomości był w dniu 5 grudnia 1990 r. Skarb Państwa, czy też wnioskujący.

Rozpatrując sprawę ponownie w wyniku wniosku Z. K. podtrzymano ustalenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podkreślił, iż zgodnie z treścią art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 46, poz. 543 ze zm.) grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych stał się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. W związku z powyższym skoro w przedmiotowej sprawie wobec istnienia dwóch ksiąg wieczystych wskazujących na różnych właścicieli, zachodzi wątpliwość co do okoliczności kto legitymował się prawem własności przedmiotowej nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 r. to fakt, iż toczy się postępowanie w sprawie uzgodnienia wpisów w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym stanowi podstawę do stwierdzenia, iż w rozpatrywanej sprawie istnieje zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, uzasadniające zawieszenie postępowania odwoławczego w sprawie uwłaszczenia C. "W." w O. działką [...].

Powyższym postanowieniem zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. K. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości kwestionowanego postanowienia, zarzucając, że nastąpiło naruszenie prawa materialnego, które ma wpływ na wynik sprawy.

Skarżąca podniosła w uzasadnieniu skargi, że w dniu [...] lutego 1986 r. właścicielami działki nr [...], zapisanej w księdze wieczystej nr [...] byli B. i A. Z. oraz L. i T. Z. Decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w O. z dnia [...] czerwca 1986 r., nr [...] wywłaszczająca jedynie L. i T. Z. jest nieskuteczna wobec pozostałych współwłaścicieli. Obecnie współwłaścicielami nieruchomości są B. i A. Z. oraz Z. K. Zdaniem skarżącej Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z naruszeniem prawa materialnego błędnie twierdził, że nastąpiło wywłaszczenia nieruchomości. Na bezprawność wydanych w sprawie decyzji wskazuje m.in., treść decyzji ustalającej dla B. i A. Z. oraz Z. K. wymiar podatku od nieruchomości za 2001 r., w tym od działki nr [...].

Skarżąca podkreśliła, że okoliczności dotyczące prawidłowego wywłaszczenia, a następnie uwłaszczenia należą do drogi postępowania administracyjnego, takie stanowisko zajął też Sąd Rejonowy w Z., który postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2002 r. zawiesił postępowanie w sprawie o sygnaturze [...] do czasu jej rozstrzygnięcia przez organ administracji.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który z dniem 1 stycznia 2004 r. – na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) – stał się właściwy do rozpoznania sprawy zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty uznać można za uzasadnione.

Zgodnie z treścią art. 97 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie postępowania na tej podstawie dopuszczalne jest jedynie wówczas, gdy spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki: postępowanie administracyjne jest w toku, rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem tego postępowania zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, zagadnienie to nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. Organ winien w sposób nie budzący wątpliwości ustalić, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, dopiero wówczas możliwe jest zawieszenie postępowania w omawianym trybie.

Wskazane wyżej przesłanki nie zostały w sprawie niniejszej spełnione. Zawieszenie z urzędu postępowania odwoławczego od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2002 r., nr [...] do czasu rozpoznania przez sąd cywilny sprawy z wniosku C. "W." o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie mogło być uznane za zgodne z art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

Jak twierdzą strony postępowanie we wskazanej wyżej sprawie cywilnej zostało zawieszone do czasu zakończenia postępowania w sprawie z wniosku Z. K. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 1996 r., nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez C. "W." w O. prawa użytkowania wieczystego działki nr [...]. Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy przekazanych przez organ – w aktach tych nie zostało udokumentowane zarówno wystąpienie z wnioskiem o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, jak i późniejsze zawieszenie postępowania w tej sprawie. Niezależnie od powyższego podkreślić należy dwie istotne dla postępowania w sprawie niniejszej kwestie.

Postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r., nr [...] zostało wznowione na żądanie Z. K. postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] października 1996 r., nr [...] w części dotyczącej działki nr [...] w O. o powierzchni [...] m2. W znajdującym się w aktach wypisie z księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Z. m.in. dla tej działki jako współwłaściciele wpisani są A. Z. i B. Z. w ½ części na zasadzie wspólności ustawowej i Z. K. w ½ części. W tej sytuacji również małżonkowie A. i B. Z. winni być traktowani jako strony wznowionego postępowania, ze wszelkimi konsekwencjami w zakresie doręczeń. Tymczasem doręczając Z. K. powyższe postanowienie i decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2002 r. organ zwrócił się z prośbą o zawiadomienie A. i B. Z., co nie mogło zastąpić właściwego doręczenia, w dalszym zaś postępowaniu osoby te całkowicie pominięto. Kwestia ta wymaga wyjaśnienia i o ile zachował aktualność wpis małżonków Z. w dziale [...] KW nr [...] uchybienie to, dające podstawę do wznowienia postępowania winno być usunięte.

Podnieść ponadto należy, że Z. K. w wystąpieniach do organów administracji publicznej począwszy od wniosku z dnia [...] stycznia 2002 r. o wznowienie postępowania konsekwentnie kwestionuje decyzję Naczelnika Miasta i Gminy Ogrodzieniec z dnia [...] czerwca 1986 r. o wywłaszczeniu działki [...] i odszkodowaniu. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem o zawieszeniu postępowania odwoławczego od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2002 r. Z. K. stwierdziła, że jeżeli koniecznym w sprawie jest stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji wywłaszczeniowej, to o to wnosi. Również ta okoliczność winna być wyjaśniona, z akt sprawy nie wynika czy wniosek ten został formalnie rozpatrzony w odrębnym postępowaniu.

Wydaje się, że wpływ tego postępowania na postępowanie w sprawie wznowionej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2002 r. wymagał będzie również rozważenia, lecz kwestia ta wykracza poza zakres rozstrzygania w sprawie niniejszej.

Z uwagi na wskazane wyżej uchybienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uchylić obydwa postanowienia dotyczące zawieszenia postępowania.

W oparciu o art. 152 tej ustawy stwierdzono, że do czasu uprawomocnienia się wyroku zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.

Na zasądzone na podstawie art. 200 powołanej ustawy koszty postępowania składa się kwota 10 zł uiszczona tytułem wpisu sądowego od skargi oraz kwota 147 zł z tytułu dojazdu do Sądu strony skarżącej. Skarżąca była w sprawie reprezentowana przez męża A. K. Zgodnie z art. 205 § 1 ustawy do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym zalicza się koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika.

Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji wyroku.