Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 306/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-08-29 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Utrzymano w mocy postanowienie - art.260 par.1 ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt. 1, art. 260
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marzanna Sałuda po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 13 lipca 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi I.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 13 lipca 2016 r.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 3 kwietnia 2016 r. I.M. reprezentowana przez syna M. M. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 29 lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu wniosku podała, że osiąga dochody, które wystarczają jej jedynie na bardzo skromne życie i nie jest w stanie sama siebie reprezentować. Nadto oświadczyła, że prowadzi samodzielne, jednoosobowe gospodarstwo domowe. Na dochód wnioskodawcy składa się, wg jej oświadczenia, emerytura w wysokości 980 zł netto. Posiada ona mieszkanie o powierzchni 49 m2 o wartości około 180.000 zł, które jest jednak obciążone hipoteką zabezpieczającą kredyt w wysokości 90.000 zł.

Poza mieszkaniem, I.M. nie posiada żadnych innych nieruchomości, ruchomości, oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości przekraczającej kwotę 5.000 zł.

Wnioskodawca oświadczyła, że na jej miesięczne wydatki składają się następujące kwoty: 200 zł (lekarstwa); 300 zł (opłaty za media); 200 zł (spłata kredytów). Do życia pozostaje jej około 250 zł.

W tym stanie rzeczy, pismem z dnia 19 maja 2016 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę za pośrednictwem jego pełnomocnika procesowego o nadesłanie (w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania) szeregu dokumentów, mających zobrazować jego rzeczywisty i aktualny stan majątkowy.

W odpowiedzi na wezwanie do akt nadesłano: zeznanie podatkowe PIT-36 i informację o wysokości dochodu/straty z pozarolniczej działalności gospodarczej I.M. za 2015 r.; decyzję o waloryzacji emerytury z dnia 1 marca 2016 r.; faktury za zakup leków.

W piśmie przewodnim z dnia 4 czerwca 2016 r., M.M. (pełnomocnik procesowy skarżącej) stwierdził, że kredyt hipoteczny został zaciągnięty w 2007 r. przez J.M. – męża wnioskodawcy. Wnioskodawca nie mieszka jednak razem ze swoim mężem i nie spłaca rat tego kredytu.

Następnie wpłynęły do akt sprawy kolejne materiały źródłowe: zaświadczenie o osobach zameldowanych na pobyt stały w miejscu zamieszkania wnioskodawcy; rachunki opłat za energię elektryczną i szereg faktur obrazujących zakup leków w aptece.

Z uwagi na to, że z przedłożonego materiału wynikało, że wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą oraz jest zameldowana razem z J.M. i S. M. pismem z dnia 13 czerwca 2016 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę o udokumentowanie aktualnej sytuacji majątkowej syna skarżącej – S. M. oraz wykazanie kondycji finansowej działalności gospodarczej wnioskodawcy. Rozpoznający niniejszy wniosek dał jednocześnie wiarę wnioskodawcy, że obecnie nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego ze swoim mężem J.M.

W odpowiedzi na ww. wezwanie, do akt nadesłano deklarację VAT-7K za pierwszy kwartał 2016 r. oraz ewidencje sprzedaży oraz nabycia towarów i usług za pierwsze trzy kwartały 2016 r.

W piśmie przewodnim z dnia 25 czerwca 2016 r. pełnomocnik wnioskodawcy stwierdził, że już od 17 lat S.M. nie mieszka razem z matką, a fakt zameldowania razem z nią pod jednym adresem nie świadczy faktycznie o wspólnym zamieszkiwaniu syna razem z matką.

Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 13 lipca 2016 r. zwolnił skarżącego z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sadowej , przekraczającej kwotę 50 zł, ustanowił dla strony skarżącej doradcę podatkowego z urzędu oraz w pozostałym zakresie odmówił przyznania prawa pomocy. Stwierdził, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą , która przynosi jej zysk i będzie w stanie uiścić część kosztów sądowych – wpis sądowy od skargi w kwocie 50 zł. Referendarz sądowy stwierdził, iż w zakresie ustanowienia pełnomocnika procesowego w osobie doradcy podatkowego z urzędu zasługuje na uwzględnienie.

Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem pełnomocnik skarżącego złożył sprzeciw od opisanego postanowienia referendarza sądowego. W jego uzasadnieniu podał, że skarżąca nie ma możliwości finansowych uiszczenia wpisu od skarg w trzech sprawach łącznie w kwocie 150 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej zwana p.p.s.a.), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2015 r., poz. 658), który ma zastosowanie do spraw wszczętych po 15 sierpnia 2015 r. Zgodnie z treścią tego przepisu rozpoznając sprzeciw od postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 ustawy p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Ponieważ sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosuje odpowiednio przepisy o zażaleniu.

Mając na uwadze powyższe Sąd stanął na stanowisku, iż złożony sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Podziela zatem stanowisko zaprezentowane przez referendarza sądowego w zaskarżonym postanowieniu, iż I.M. nie wykazała w sposób wystarczająco przekonywający, aby znajdowała się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w całości poprzez zwolnieni ja od obowiązku uiszczania kosztów sądowych w całości oraz przyznania pełnomocnika z urzędu. Stosownie bowiem do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych, tj. opłat sądowych i wydatków oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu - art. 245 § 2 p.p.s.a.) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ponieważ użyte w powyższym przepisie pojęcie "wykazać" oznacza udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić, odnosi się do wnioskodawcy, inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży bezpośrednio na stronie. Ma ona istotne znaczenie w sprawie, albowiem pozwala wyjaśnić wątpliwości co do wiarygodności składanych oświadczeń oraz skonfrontować ich treść z dokumentacją źródłową, której przykładowy katalog zawiera § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257 ze zm.). Podobnie art. 252 § 1 ustawy p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy powinny być przekonująco umotywowane. Dlatego też od stron ubiegających się o zwolnienie od kosztów sądowych oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat ich stanu majątkowego oraz w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów, w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i możliwości płatnicze. To bowiem na podstawie przedłożonych dokumentów źródłowych musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, że wnioskodawca nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.

Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, iż sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Jednocześnie Sąd podziela stanowisko zaprezentowane przez referendarza sądowego w zaskarżonym postanowieniu, iż skarżący nie wykazał w sposób dostateczny, aby znajdował się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w całości.

Zdaniem Sądu referendarz sądowy prawidłowo wskazał, że I.M. prowadzi działalność gospodarczą, przynoszącą jej dochód. Wskazuje na to podstawa opodatkowania określona na deklaracji VAT-7K w kwocie 23.874 zł (za okres trzech pierwszych miesięcy bieżącego roku) oraz ewidencja sprzedaży oraz nabycia towarów i usług za pierwszy kwartał 2016 r. Dochody ze sprzedaży są w miarę regularnie równoważone przez zakup towarów, a analiza nadesłanej do akt sprawy ewidencji wskazuje na płynność tej działalności.

W ślad za referendarzem sądowym Sąd uznał, iż wniosek w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru w osobie doradcy podatkowego zasługuje na uwzględnienie, a Strona skarżąca rzeczywiście nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych, jednakże powinna być w stanie uiścić część kosztów sądowych - wpis sądowy od skargi w kwocie 50 zł.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.