Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 599/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: Par. 2 pkt 15, par. 2 pkt 7-8
journal: Dz.U. 2007 nr 93 poz 623
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego
article: Art. 3 pkt 11, art. 7 ust. 5
journal: Dz.U. 2012 poz 1059
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Janusz Bociąga (spr.) Protokolant Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi P. K. – P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie zajęcia pasa drogowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 27 lutego 2013 r sygn. [...] utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Dróg Powiatu z dnia [...] 2012r. Nr [...], znak sprawy [...], którą zezwolono P. K. – P. w dniu 16.11.2011 r. (1 dzień), na zajęcie pasa drogowego w ciągu drogi powiatowej nr [...] ([...]) działki drogowe nr [...], [...] , [...] w m. W celem budowy przyłącza napowietrznego linii elektroenergetycznej SN 15 kV średniego napięcia, na odcinku od projektowanego słupa w granicy działek [...] i [...] do projektowanej stacji słupowej w obrębie działki nr [...], oraz na umieszczenie urządzeń przyłącza napowietrznego linii elektroenergetycznej SN 15 kV średniego napięcia, w terminie od 16.11.2011 r. do dnia 31.12.2011 r. (46 dni), oraz na umieszczenie urządzeń przyłącza napowietrznego linii elektroenergetycznej od 1.01.2012 r. do 31.12.2012 r. (365 dni).

Powierzchnie rzutu poziomego umieszczenia urządzenia przyłącza w działce drogowej ustalono na 22,5 m2. Wskazano, że P. K. – P. wnioskowała umieszczenia urządzenia od dnia 16.11.2011 r. na czas nieokreślony oraz, stwierdzono, że zezwolenie na zajęcie pasa drogowego we wskazany sposób w latach następnych, będzie wydawane w kolejnych decyzjach rocznych.

Ustalono opłatę za zajęcie pasa drogowego na wykonywane robót w pasie drogowym, w celu umieszczenia urządzenia w wysokości 85,50 zł. Natomiast za zajmowanie działki pasa drogowego przez umieszczenie urządzenia, proporcjonalną opłatę roczną za okres od 16.11.2011 r. do dnia 31.12.2011 r. (46 dni) oraz opłatę roczną za okres 2012 roku, w łącznej wysokości: 5 067,12 zł.

P. K. – P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na tą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Decyzji zarzuciła naruszenie norm kodeksu postępowania administracyjnego a to art. 16 kpa, poprzez nie rozpoznanie istoty sprawy przez organ II instancji, art. 7 i 8 kpa poprzez nie wyjaśnienie w treści uzasadnienia przez organ II instancji przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, nadto naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: art. 40 ust. 5 ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych w zw. z § 4 ust.1 lit. a, Uchwały Nr [...] Rady Powiatu z dnia 27.01. 2010 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek opłaty za zajęcie pasa drogowego dla dróg powiatowych (Dz. Urzędowy Woj. z 2010 r. Nr 82, poz. 514), poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, iż szerokość urządzenia, którego umieszczenie w pasie drogowym aktualizuje obowiązek opłaty rocznej za zajęcie pasa drogowego, a to linii elektroenergetycznej napowietrznej średniego napięcia wynosi 1,5m. Nadto art.143 ust. 2 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez błędne niezastosowanie definicji legalnej urządzenia infrastruktury technicznej.

Zdaniem organów powierzchnia pasa drogowego drogi powiatowej, ustalona została zgodnie z wnioskiem skarżącej, w oparciu o ogólne ustalenia z firmą A S.A.

Na rzut poziomy przedmiotowego urządzenia składają się trzy niepełno izolowane przewody elektryczne, w tym przypadku umieszczone w technologii w linii prostej, równolegle do powierzchni jezdni, umieszczone na izolatorach w odstępach, co 0,75 m zgodnie z normą EN, co daje odległość skrajnych przewodów (z pominięciem strefy bezpieczeństwa i odległości dopuszczalnego zbliżenia innych urządzeń i obiektów, która dla linii 15 kV wynosi 6 m), a tym samym szerokość rzutu poziomego wynosi 1,5 m.

We wniosku z dnia 30.11.2011 r., podpisanym przez stronę, powierzchnię zajęcia pasa drogowego, wyznaczając długość linii zasilającej na 15 m jest zgodne z mapą sytuacyjno - wysokościową. Przyłącz napowietrzny - urządzenie - linia elektroenergetyczna SN 15 k średniego napięcia składa się w tym przypadku, oprócz pozostałych elementów i urządzeń, z trzech przewodów - drutów niepełno izolowanych, umieszczonych na izolatorach, w odstępach, co 0,75 m, co daje jak opisano wyżej, szerokość zajęcia 1,5 m. Na odcinku 15 metrów umieszczenia w pasie drogowym drogi powiatowej powierzchnia rzutu poziomego przedmiotowego urządzenia - przyłącza wynosi 22,5 m2 .

Przyjęta przez skarżącą, zdaniem organu, interpretacja rzutu poziomego urządzenia umieszczonego w pasie drogowym, nie jest prawidłowa, gdyż pojedynczy przewód nie jest energetyczną linią zasilającą 15 kV w układzie A, która składa się z trzech przewodów, w tym przypadku umieszczonych w linii prostej, równolegle do powierzchni jezdni, w odstępach 0,75 m zgodnie z normą EN.

Organ wskazał, że w rozmowach telefonicznych oraz pismach informowano skarżącą, że w celu zmniejszenia opłaty należy zmienić technologię przejścia linii zasilającej SN przez drogę, jak to jest realizowane prze energetykę zawodową tj. przejście linią kablową napowietrzną lub kablem ziemnym w rurach osłonowych, na odcinku pod drogą, z wyprowadzeniem poza drogą powiatową na linię napowietrzną. Linia napowietrzna jest tańsza w inwestycji, lecz droższa w eksploatacji (straty elektryczne, opłaty).

W uzasadnieniu decyzji, zdaniem organów obu instancji ujęte zostały wszystkie możliwe szczegóły postępowania oraz wyjaśnienia podjętych działań i ich podstawy prawne.

|W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. |

|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: |

|Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie z przyczyn podniesionych w zarzutach. |

|Na wstępie należy wyjaśnić, iż stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U.|

|nr 153, poz. 1269, z późn. zm./, wojewódzki sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem |

|materialnym i procesowym. Zakres tej kontroli określa art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami |

|administracyjnymi (Dz.U.. z 2012r, poz. 270, ze zm.), nazwanej dalej skrótem p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach |

|danej sprawy, ale nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd dokonuje kontroli|

|zgodności decyzji z prawem w zakresie całkowitym i z tej racji bierze pod uwagę naruszenie prawa, o których nie wspomniano w |

|skardze. |

|W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze /dalej: SKO/ wskazało, że na wniosek P. K. – P. Dyrektor Zarządu Dróg Powiatu|

|zezwolił wnioskodawczyni na zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej nr [...] w W celem budowy przyłącza napowietrznego linii |

|elektroenergetycznej SN 15 kV średniego napięcia, na odcinku od projektowanego słupa w granicy działek [...] i [...] do projektowanej |

|stacji słupowej w obrębie działki, oraz zezwolił na umieszczenie tego urządzenia w pasie drogi w terminie od 16.11.2011 r. do dnia |

|31.12.2011r. (46 dni) i w terminie od 1.01.2012 r. do 31.12.2012r W rozstrzygnięciu tej decyzji ustalono opłatę za umieszczenie w |

|pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej. |

| |

| |

|Na wstępie rozważań należy poczynić ustalenia, czym jest przyłącze energetyczne i do kogo one należy, gdyż ma to istotne znaczenie |

|dla przedmiotowej sprawy, kogo odciążyć należy za zajęcie pasa drogowego. |

|Przyłącze to krótkie odgałęzienie przewodowe łączące elektroenergetyczną lub telekomunikacyjną sieć zewnętrzną z siecią instalacyjną|

|budynku, to odcinek sieci poprowadzony napowietrznie lub kablowo, łączący instalację odbiorcy usług z siecią przedsiębiorstwa. W |

|przypadku linii napowietrznej przyłącze może być wykonane, jako napowietrzne lub kablowe, natomiast, gdy obok działki przebiega |

|kablowa sieć energetyczna, konieczne jest wykonanie przyłącza kablowego. |

|Miejscem dostarczania energii są zaciski prądowe przewodów przy izolatorach umieszczonych na ścianie lub dachu budynku bądź w złączu|

|(skrzynce elektrycznej) przy ogrodzeniu. Przyłącze elektryczne to urządzenie lub zespół urządzeń łączących sieć energetyczną |

|niskiego napięcia z instalacją odbiorczą. W przyłączu znajduje się zabezpieczenie główne obiektu budowlanego oraz układ pomiarowy |

|służący do rozliczeń z Zakładem Energetycznym za dostawę energii elektrycznej. Miejscem połączenia instalacji do sieci jest |

|najczęściej złącze kablowo-pomiarowe lub kablowe. Samo złącze (estetyczna skrzynka) usytuowane jest w granicy działki. W takim |

|złączu znajduje się licznik energii elektrycznej oraz zabezpieczenia główne, do których użytkownik nie ma dostępu - są one |

|własnością Zakładu Energetycznego. |

|Definicji pojęcia "przyłącze" jest definicją prawną zawartą w § 2 pkt 15 rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w |

|sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego dalej zwanym rozporządzeniem Zgodnie z tym |

|rozporządzeniem "przyłącze - odcinek lub element sieci służący do połączenia urządzeń, instalacji lub sieci podmiotu o wymaganej |

|przez niego mocy przyłączeniowej z siecią przedsiębiorstwa energetycznego świadczącego na rzecz tego podmiotu usługę przesyłania |

|energii elektrycznej". Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz.U.2012. poz. |

|1059 z pózn zm. dalej pr. en), użyte w ustawie określenia sieci to- instalacje połączone i współpracujące ze sobą służące do |

|przesyłania lub dystrybucji paliw lub energii, należące do przedsiębiorstwa energetycznego. Powyższe definicje pozwalają przyjąć, że|

|przyłączem energetycznym jest instalacja służąca do przesyłania energii elektrycznej z sieci przedsiębiorstwa energetycznego do |

|odbiorcy w ramach usług dostarczania energii elektrycznej. |

|Stosownie do § 2 pkt 7 – 8 tego rozporządzenia, miejsce dostarczania energii elektrycznej to punkt w sieci, do którego |

|przedsiębiorstwo energetyczne dostarcza energię elektryczną, określony w umowie o przyłączenie do sieci albo w umowie o świadczenie |

|usług przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, albo w umowie sprzedaży energii elektrycznej, albo w umowie kompleksowej, |

|będący jednocześnie miejscem jej odbioru ( pkt 7), zaś miejsce przyłączenia - punkt w sieci, w którym przyłącze łączy się z siecią (|

|pkt 8 ). Uwzględniając powyższe należy uznać, że przyłącze to coś, co służy do połączenia. Jest to, zatem taki odcinek lub element |

|sieci, który służy tylko połączeniu urządzeń, instalacji lub sieci podmiotu będącego osobą fizyczną lub prawną z sieci |

|przedsiębiorstwa energetycznego świadczącego na rzecz podmiotu przyłączanego usługę przesyłania lub dystrybucji energii |

|elektrycznej. Przyłącze to tylko złącze wraz z zabezpieczeniami i wyłącznikiem głównym, albo również także większa część (odcinek) |

|instalacji tworzącej sieć przedsiębiorstwa, służącej doprowadzeniu odpowiedniego zasilania, zakończonej złączem wraz z |

|zabezpieczeniami i wyłącznikiem głównym. |

|Przyłącze nie obejmuję natomiast urządzeń, instalacji lub sieci tego podmiotu, na rzecz, którego usługa jest świadczona. Dotyczy to |

|w szczególności instalacji elektrycznej wewnętrznej obiektów budowlanych znajdujących się na działce budowlanej oraz zestawów |

|pomiarowych służących rozliczeniom za dostawę energii elektrycznej, jak również instalacji elektrycznej wewnętrznej, stanowiącej |

|uzbrojenie działki. |

| |

|Organy obu instancji rozstrzygnięcia swoje oparły się na wniosku skarżącej do Z.D.P.K. z dnia 30 października 2011r. sporządzonym |

|najprawdopodobniej przez wykonawcę przedmiotowego przyłącza energetycznego, któremu to wnioskodawczyni udzieliła pełnomocnictwa i |

|rzeczywiście podpisanym dwukrotnie przez P. K. – P., raz, jako docelowego właściciela obiektu lub urządzenia oraz drugi raz, jako |

|inwestora. |

|Organy nie dostrzegły, że z załączników wynika, że inwestorem przyłącza energetycznego jest A SA Oddział w K, Rejon Dystrybucji N, |

|co wynika . Należy zauważyć, że po wykonaniu przedmiotowego przyłącza jest one przekazywane przedsiębiorstwu energetycznemu i |

|stanowi część sieci energetycznej. |

|Zgodnie z art. 7 ust. 3a prawa energetycznego, podmiot ubiegający się o przyłączenie do sieci składa w przedsiębiorstwie |

|energetycznym wniosek o określenie warunków przyłączenia. Ocena, czy istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do |

|sieci, jest dokonywana przez przedsiębiorstwo po złożeniu przez podmiot tego wniosku wraz z wymaganymi dokumentami. Można, zatem |

|przyjąć z pełną pewnością, że z uwagi na stopień zaawansowania robót o przyłącze energetyczne P. K. – P. na podstawie art. 7 prawa |

|energetycznego pr.en.) zawarła umowę o przyłącze do sieci z przedsiębiorstwem energetycznym, w którym określone są szczegółowe |

|warunki tego przyłącza, łącznie z opłatą za to przyłącze. |

|Należy wskazać, że po stronie przedsiębiorstwa energetycznego, istnieje publicznoprawny obowiązek zawarcia umowy o przyłączenie do |

|sieci to jednak następuje to z uwzględnieniem technicznych i ekonomicznych warunków przyłączenia do sieci i dostarczania energii. |

|Zarówno pojęcie warunków technicznych, jak i pojęcie warunków ekonomicznych nie zostały przez ustawodawcę zdefiniowane. Pozostawia |

|to, zatem przedsiębiorstwom energetycznym dużą dowolność w zakresie ustalenia, czy przesłanki te są - w okolicznościach konkretnej |

|sprawy - spełnione, czy też nie. |

|W tych warunkach należało przeprowadzić dowód z tej umowy, szczególnie, że przyjęta koncepcja przez organy, zdaniem Sądu, |

|przynajmniej w dotychczasowej praktyce sądowej ma charakter bezprecedensowy, o ile chodzi o obciążenie rocznymi opłatami osób |

|podłączających się do sieci za zajęcie pasa drogowego w przypadku przyłączenia do sieci, która znajduje się po drugiej stronie |

|drogi, a sieć jest rozumiana, jako całość dochodząca do złącza. Oczywiście może to wynikać z umowy, ale byłyby to zdaniem Sądu |

|praktyki niedozwolone. |

|Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 7 ust. 5 pr. en. przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją |

|paliw gazowych lub energii jest obowiązane zapewnić realizację i finansowanie budowy i rozbudowy sieci, w tym na potrzeby |

|przyłączania podmiotów ubiegających się o przyłączenie, na warunkach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 1-4,|

|7 i 8 i art. 46 oraz w założeniach i planach, o których mowa w art. 19 i 20. A zatem przepis ten nakłada na sieciowe |

|przedsiębiorstwa energetyczne obowiązek zapewnienia realizacji i finansowania budowy i rozbudowy sieci, w tym na potrzeby podmiotów |

|ubiegających się o przyłączenie. |

|Z kolei ust. 6 w art. 7 pr. en. nakłada na te przedsiębiorstwa obowiązek budowy i rozbudowy odcinków sieci służących do przyłączenia|

|instalacji należących do podmiotów ubiegających się o przyłączenie do sieci, umożliwiając ich wykonanie zgodnie z zasadami |

|konkurencji także innym przedsiębiorcom zatrudniającym pracowników o odpowiednich kwalifikacjach i doświadczeniu. |

|Z powołanych przepisów wynika, że w przypadku gdy podmiot ubiegający się o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej spełnia |

|warunki przyłączenia do sieci i odbioru oraz istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci, o których mowa w art. |

|7 ust. 1 pr. en., to koszty związane z przebudową sieci elektroenergetycznej ponosi przedsiębiorstwo energetyczne, do którego sieci |

|zostaje dokonane przyłączenie. Przy ocenie zakresu robót niezbędnych do realizacji przyłączenia znaczenie mają terminy "miejsce |

|przyłączenia" i "przyłącze", które zdefiniowane zostały w rozporządzeniu. |

|Koszty wynikające z nakładów na realizację przyłączenia podmiotów ubiegających się o przyłączenie stanowią podstawę do ustalenia w |

|taryfie stawek opłat za przesyłanie lub dystrybucję paliw gazowych lub energii, z wyjątkiem kosztów w zakresie, w jakim zostały |

|pokryte wpływami z opłat za przyłączenie do sieci (art. 7 ust. 10 pr. en.). Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że |

|opłata za przyłączenie powinna być ustalana na podstawie rzeczywistych nakładów na budowę przyłącza, bez uwzględniania nakładów na |

|rozbudowę sieci przedsiębiorstwa energetycznego niezbędnej do przyłączenia. |

|Należy wskazać, że przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych lub energii jest |

|obowiązane do zawarcia umowy o przyłączenie do sieci z podmiotami ubiegającymi się o przyłączenie do sieci, na zasadzie |

|równoprawnego traktowania, jeżeli istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci. Umowa o przyłączenie do sieci |

|powinna zawierać, co najmniej postanowienia określające: termin realizacji przyłączenia, wysokość opłaty za przyłączenie, miejsce |

|rozgraniczenia własności sieci przedsiębiorstwa energetycznego i instalacji podmiotu przyłączanego, zakres robót niezbędnych przy |

|realizacji przyłączenia, wymagania dotyczące lokalizacji układu pomiarowo-rozliczeniowego i jego parametrów, harmonogram |

|przyłączenia, warunki udostępnienia przedsiębiorstwu energetycznemu nieruchomości należącej do podmiotu przyłączanego w celu budowy |

|lub rozbudowy sieci niezbędnej do realizacji przyłączenia, przewidywany termin zawarcia umowy, na podstawie, której nastąpi |

|dostarczanie energii, moc przyłączeniową, odpowiedzialność stron za niedotrzymanie warunków umowy, a w szczególności za opóźnienie |

|terminu realizacji prac w stosunku do ustalonego w umowie, oraz okres obowiązywania umowy i warunki jej rozwiązania. |

|Jak wyżej wskazano takiej umowy nie ma w aktach. Jest ona natomiast istotna, bowiem reguluje rozłożenie kosztów stron w zakresie |

|przedmiotowej inwestycji budowy przyłącza i kosztów jego utrzymania. |

|Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ uwzględni wskazane przepisy oraz przeprowadzi dowody z dokumentów i dopiero po ich analizie|

|ustali stan faktyczny i prawny sprawy. |

|Z podanych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c i art. 152 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji. |