Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1730/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-08-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ustawy o gposodarce nieruchomościami; art. 7, 77 par. 1 i 156 kpa
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenie z tym związane oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 marca 2014 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 2041/12 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1637/11 i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Miasta T. stwierdził, iż E. i J. małż. K. są właścicielami działki nr [...] o pow. [...] m2.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Miasta T. przyznał E. i J. małż. K. odszkodowanie za teren o pow. [...] m2 w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że małż. K. byli właścicielami nieruchomości o pow. [...] m2, która w całości została objęta zarządzeniem Naczelnika Miasta T. z dnia [...]r. nr [...]. Z nieruchomości tej wydzielono dwie działki o łącznej pow. [...] m2 i rozdysponowano je zgodnie z wnioskami byłych właścicieli, a za pozostały teren o pow. [...] m2 przyznano odszkodowanie.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Naczelnik Miasta T. przyznał H. K. odszkodowanie za teren o pow. [...] m2, który na podstawie ww. zarządzenia Naczelnika Miasta T. Nr [...] przeszedł na własność Skarbu Państwa oraz za składniki majątkowe i roślinne.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...], w wyniku rozpatrzenia sprzeciwu Prokuratora Wojewódzkiego w Z., stwierdził nieważność ww. decyzji Naczelnika T. z dnia [...] r., z dnia [...] r. i z dnia [...] r.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Minister Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska, po rozpatrzeniu odwołania E. K., utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...].

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz Miasta T. zatwierdził projekt podziału ww. działek, w wyniku czego działka nr [...] uległa podziałowi na działki [...],[...] oraz na przedmiotową działkę [...].

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta [...] orzekł o zwrocie na rzecz H. K. nieruchomości położonej w T. przy ul. [...] oznaczonej jako działki nr [...], nr [...] i nr [...] ark. ew. [...] oraz [...] ark. ew. [...] o łącznej powierzchni [...] m2.

Wyrokiem z dnia 13 maja 2003 r., sygn. akt I SA 2356/01 Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu sprawy ze skargi E. K., uchylił w całości decyzję Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] r. nr [...].

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Ostateczną decyzją z dnia [...]r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta T.: - z dnia [...] r., stwierdzającej nabycie na własność działki budowlanej nr [...] o pow. [...] m2 przez E. i J. małż. K.; - z dnia [...] r. - ustalającej odszkodowanie za przejętą na rzecz Skarbu Państwa część nieruchomości małż. K. o pow. [...] m2 oraz składniki roślinne i majątkowe oraz - z dnia [...] r. ustalającej odszkodowanie za przejętą na rzecz Skarbu Państwa część nieruchomości o pow. [...] m2 oraz za składniki roślinne i majątkowe.

Pismem z dnia [...] r. M. K., E. K. i A. K. wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...] podnosząc, iż działka nr [...] nie powinna być przedmiotem zwrotu, gdyż stanowi ich własność jako spadkobierców poprzednich właścicieli.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda L. stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...]r. w całości.

Odwołanie od ww. decyzji wniosła H. W.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Minister Infrastruktury uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. i stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. w części dotyczącej działki nr [...] oraz umorzył postępowanie nadzorcze w stosunku do nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...], nr [...] i nr [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że M. K., E. K. i A. K. nie mają przymiotu strony w postępowaniu nadzorczym, dotyczącym działek nr [...], nr [...] i nr [...] ark. [...] położonych w T. przy ul. [...], albowiem na dzień wydania decyzji z dnia [...] r. stanowiły one własność Skarbu Państwa, zaś obecnie stanowią własność H. W., co wynika z treści księgi wieczystej nr [...]. W odniesieniu do zwrotu działki nr [...] na rzecz H. K., Minister wskazał, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] r. w tej części rażąco narusza art. 136 ust. 3 w zw. z art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Organ przytaczając w oparciu o treść art. 216 ust. 1 ww. ustawy stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość przeszła na rzecz Skarbu Państwa na podstawie zarządzenia Naczelnika Miasta T. nr [...] wydanego na podstawie ustawy z dnia 6 lipca 1972 r., a zatem do niniejszej sprawy mają zastosowanie przepisy dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Zgodnie natomiast z treścią art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami obowiązującego w dacie wydania decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części jeżeli stosownie do przepisu art. 137, stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Jednocześnie w myśl art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Istota tego rodzaju przepisów polega na tym, że odnoszą się one do stosunków prawnych zastanych w momencie wprowadzenia w życie nowej regulacji prawnej i mają na celu specjalne uregulowanie tych stosunków prawnych w świetle wchodzących w życie nowych przepisów prawa. Z samej istoty więc tego typu przepisów wynika, że punktem odniesienia jest dotychczasowy stan prawny oraz ukształtowane na jego podstawie stosunki prawne, trwające w momencie wejścia w życie nowych przepisów. Dlatego też art. 229 tej ustawy ma zastosowanie, gdy nieruchomość została sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste przed dniem wejścia w życie tej ustawy i stan taki trwa w dniu jej wejścia w życie. (por. wyrok NSA z dnia 27 lipca 2007 r. sygn. akt I OSK 544/06 LEX nr 362099). Z akt sprawy wynika, że w dniu orzekania o zwrocie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha (powstała z działki nr [...], odpowiadającej działce nr [...]), objętej zarządzeniem Naczelnika Miasta T. z dnia [...] r., na podstawie ostatecznej decyzji Naczelnika Miasta T. z dnia [...]r., stanowiła ona własność E. i J. małż. K., a zatem została na podstawie tej decyzji rozdysponowana na rzecz osób trzecich. Zaświadczenie Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] r. nr [...]potwierdza, że prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej Kw nr [...]. Wobec powyższego organ stwierdził, iż decyzja Starosty [...] z dnia [...] r. w sprawie zwrotu na rzecz H. K. nieruchomości położonej w T. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] rażąco narusza art. 136 ust. 3 w zw. z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła H. W. zaskarżając powyższą decyzję w części stwierdzającej nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. odnośnie działki ewidencyjnej nr [...]. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 156 § 1 k.p.a. oraz naruszenie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, a także naruszenie przepisów Konstytucji RP tj. art. 21 Konstytucji. Ponadto zaskarżonej decyzji zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych poprzez błędne przyjęcie, że działka nr [...] stanowi własność M. K., E. K. i A. K. jako spadkobierców poprzednich właścicieli, gdy zdaniem skarżącej ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że działka ta stanowi własność następców prawnych H. K. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części odnoszącej się do działki nr [...], ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono między innymi, że w przedmiotowej sprawie wydano wiele decyzji administracyjnych, często sprzecznych ze sobą i obowiązującymi przepisami prawa, a zmierzających do przekazania Państwu K. części dawnej działki nr [...], obecnie wydzielonej jako działka [...]. Zdaniem skarżącej obecna działka nr [...] od roku [...] była nieprzerwanie w posiadaniu poprzedników prawnych H. W. (tj. H. K.), a już od roku [...] była własnością poprzedników prawnych H. K., gdyż o takim kształcie i areale nieruchomość ta została wydzielona wyrokiem Sądu Grodzkiego w T. [...] z dnia [...] r. i którzy nabyli ją na własność aktami notarialnymi (właściwymi umowami) z dnia [...] r. za nr [...] i z dnia [...] r. za nr [...] - sporządzonymi w Kancelarii Notarialnej Dr. K. w T. przy ul. [...]. Ani Skarb Państwa, ani poprzednicy prawni M. K., E. K. i A. K. nigdy nie byli zdaniem skarżącej właścicielami tej części nieruchomości (obecnie działka nr [...]). Zatem zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja nie tylko narusza przepisy prawa, lecz także art. 21 Konstytucji RP, zgodnie z którym Rzeczypospolita Polska chroni własność i prawo dziedziczenia.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1637/11 oddalił skargę H. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.

Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła H. W. i zaskarżając wyrok w całości zarzuciła:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 ppsa, tj. art. 136 ust. 3 w zw. z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 156 § 1 kpa w zw. z art. 21 Konstytucji poprzez przyjęcie przez Sąd, iż dokonując decyzją z dnia [...] r. zwrotu działki nr [...] na rzecz H. K., Starosta [...] rażąco naruszył art. 136 ust. 3 w zw. z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami w sytuacji, gdy zwrot wskazanej działki był całkowicie uzasadniony z uwagi na fakt, że H. K. była poprzednią właścicielką wskazanej działki;

2. naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 ppsa, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa przez oddalenie skargi, mimo naruszenia przez organy administracyjne art. 7, 77 § 1 i art.80 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy przez przyjęcie, iż sporna działka oznaczona numerem [...] o powierzchni [...] m2 objętej zarządzeniem Naczelnika Miasta T. z dnia [...] r. na podstawie ostatecznej decyzji Naczelnika Miasta T. z dnia [...] r. stała się własnością E. i J. małż. K., a zatem stała się własnością osób trzecich i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej w sytuacji, gdy sporna działka [...] o powierzchni [...] m2 stanowiła własność H. W.;

3. naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 ppsa tj. art. 141 § 1 ppsa poprzez niepodjęcie przez Sąd wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w niniejszym postępowaniu i przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym.

Powołując się na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wyrokiem z dnia 27 marca 2014 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 2041/12 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1637/11 i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2012 r. nie spełnia wymogów art. 141 § 4 p.p.s.a. z uwagi na lakoniczne i ogólnikowe odniesienie się do zarzutów skargi. Uzasadniając powyższe stwierdzenie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w uzasadnieniu sądu I instancji brak jest rozważań z odniesieniem się do konkretnego elementu materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił przy tym uwagę, że w sposób nieuprawniony zostało przyjęte, że poza sporem pozostaje, iż działka o numerze [...] stała się własnością E. i J małżonków K na podstawie decyzji z dnia [...] r, co skutkować powinno stwierdzeniem nieważności decyzji o zwrocie tej działki na rzecz H. K., albowiem konkluzja ta budziła i budzi sprzeciw H. W. Tym samym celem wykazania uprawnień właścicielskich do działki [...], w tym faktu, że stanowiła część dawnej działki o nr [...], rozważenia i oceny wymagał cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, skutki wywołane kolejno następującymi po sobie zarządzeniami i decyzjami. Identycznego potraktowania wymagał zgromadzony w aktach materiał geodezyjny w postaci map, wykazów zmian gruntowych, w tym dokumentów określonych jako "przejściowy wykaz zmian gruntowych". W istocie bowiem na przestrzeni kilkudziesięciu lat dokonywane były liczne zmiany w zakresie podziałów ewidencyjnych, numeracji, powierzchni, przekształceń własnościowych. Ustalenia winny je obejmować, tak aby wszystkie istotne dla sprawy okoliczności były weryfikowalne, mające potwierdzenie w konkretnie wskazanym dowodzie, także co do faktu iż działka o nr [...], stanowi część dawnej działki o nr [...], której dotyczy decyzja z dnia [...] r. oraz zaświadczenie Sądu Rejonowego w T. – Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia [...] r., nr [...]. Oznacza to w istocie, mając na względzie charakter sądowoadministracyjnej kontroli, iż oceny w tym zakresie wymagały ustalenia i rozważania zawarte w decyzjach organów obu instancji, wydanych w przedmiocie stwierdzenia nieważności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Na wstępie wskazania wymaga, że rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2014 r. sygn. akt I OSK 2041/12. Zgodnie bowiem z przepisem art. 190 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 1 2012, poz. 270) – dalej jako " p.p.s.a.", Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W ww. wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w niniejszym postępowaniu wymagały ustalenia i rozważenia zawarte w decyzjach obu organów, w szczególności powinna być dokonana ocena materiału dowodowego, również w kontekście formułowanych w skardze zarzutów.

W niniejszym postępowaniu poddana została kontroli decyzja Ministra Infrastruktury wydana w postępowaniu nadzwyczajnym – nieważnościowym. Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest instytucją stanowiącą wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 ustawy z dnia ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej k.p.a. Z tego względu może ono mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Ewentualne zaistnienie wad, o których mowa w tym przepisie ocenia się według stanu faktycznego i prawnego sprawy, istniejącego w dacie wydania decyzji kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym. Zadaniem organu jest ocena decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem. W postępowaniu tym organ opiera się na uprzednio zgromadzonym materiale dowodowym.

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (v. wyrok NSA z dnia 28 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1888/10, Lex nr 1069632; wyrok NSA z dnia 18 lipca 1994 r. sygn. akt V SA 535/94, ONSA 1995, nr 2, poz. 91; wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r. sygn. akt I OSK 28/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym od lat prezentowane jest również stanowisko, że nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (wyrok NSA z dnia 29 czerwca 1987 r. sygn. akt II SA 2145/86 [w:] Kodeks postępowania administracyjnego z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego pod red. R.Hausera, Warszawa 1995, str. 337).

Podstawą kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...] był przepis art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym w tej dacie, tj. wynikającej z ogłoszonego w dniu 7 czerwca 2000 r. Dziennika Ustaw nr 46, poz. 543 tekstu jednolitego tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem "przepisy rozdziału 6 działu III niniejszej ustawy stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 i z 1982 r. Nr 11, poz. 79), ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 31, poz. 138, z 1961 r. Nr 7, poz. 47 i Nr 32, poz. 159 oraz z 1972 r. Nr 27, poz. 192), ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi (Dz. U. z 1969 r. Nr 27, poz. 216, z 1972 r. Nr 49, poz. 312 i z 1985 r. Nr 22, poz. 99), art. 22 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159, z 1972 r. Nr 27, poz. 193 oraz z 1974 r. Nr 14, poz. 84), ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27, poz. 192, z 1973 r. Nr 48, poz. 282 i z 1985 r. Nr 22, poz. 99) oraz do nieruchomości wywłaszczonych na rzecz państwowych i spółdzielczych przedsiębiorstw gospodarki rolnej, jak również do gruntów wywłaszczonych na podstawie odrębnych przepisów w związku z potrzebami Tatrzańskiego Parku Narodowego". Należy przy tym zauważyć, że pierwotnie art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami przewidywał jedynie stosowanie przepisów ustawy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości do ustaw i podmiotów wymienionych obecnie w ust. 1 tego artykułu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Stwierdzenie, że zwrot przedmiotowej nieruchomości nastąpił z rażącym naruszeniem prawa uzasadnione jest przede wszystkim okolicznością, że w trakcie postępowania o zwrot nastąpiło rażące w naruszenie zasad procedury administracyjnej, które doprowadziły do braku należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy co mogło mieć wpływ na wadliwe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Innymi słowy można stwierdzić, że decyzja z dnia [...] r. rażąco narusza prawo bowiem wydana została co najmniej przedwcześnie bez szczegółowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, który winien zostać następnie poddany ocenie prawnej.

W niniejszej sprawie wnioskiem inicjującym postępowanie był wniosek H. K. z dnia [...] r. (k. 1 segregatora akt administracyjnych). Zgodnie z tym wnioskiem H. K. wniosła o zwrot części nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] ark. ewidencyjny [...] (dawniej [...]) położonej w T. przy ul [...], którą to nieruchomość użytkuje nieprzerwanie od [...] r. Dodała, że stan ten jest zgodny z dokumentacją geodezyjną nr [...] z dnia [...] r., decyzją [...] z dnia [...] r. nr [...] oraz aktem notarialnym rep. [...] z dnia [...] r.

Należy zatem wskazać, iż z akt administracyjnych wynika, że działka [...] stanowiąca własność J. K. i H. K. uległa podziałowi na skutek Zarządzenia nr [...] Naczelnika Miasta T. z dnia [...] r. na działki: nr [...] o pow. [...] ary [...] m2 pozostającej w dotychczasowym władaniu i działkę o powierzchni [...] ary [...] m2 (k. 11-13 segregatora akt administracyjnych).

Podstawową kwestią zatem w niniejszej sprawie było rozważenie przy wydawaniu decyzji zwrotowej czy działka nr [...] wskazana w treści zaskarżonej decyzji stanowiła własność H. K. bądź innej osoby, czy też z uwagi na decyzję Naczelnika Miasta T. z dnia [...] r. nr [...] stwierdzającą własność E.-F. i J. małż. K. działki budowlanej nr [...] o pow. [...] m2 położonej w T. przy ul. [...] w osiedlu "[...]" Etap II była ich własnością.

Należy zatem zwrócić uwagę, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] stwierdził nieważność m.in. decyzji Naczelnika Miasta T. z dnia [...] r. nr [...], która to decyzja została utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] r. nr [...] Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska (k. 19-20 i 16-17 segregatora akt administracyjnych). Nie bez znaczenia dla oceny niniejszej sprawy jest fakt, że wyrokiem z dnia 13 maja 2003 r. sygn. akt I SA/Wa 2356/01 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. decyzję Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] r. (k. 45-47 segregatora akt administracyjnych). W wyniku powyższego wyroku Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...] decyzją z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ (k. 43-44 segregatora akt administracyjnych). [...] Urząd Wojewódzki decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta T. z dnia [...] r. nr [...] (k. 48-50 segregatora akt administracyjnych). Z adnotacji znajdującej się na tej decyzji wynika, że decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] r. (k. 47v. segregatora akt administracyjnych).

Powyższe oznacza zatem, że działka o nr [...] o pow. [...] m2 położona w T. przy ul. [...] stanowiła i nadal stanowi własność E.-F. i J. małż. K., zaś decyzja Naczelnika Miasta T. z dnia [...]r. nr [...] pozostaje w obrocie prawnym. Jednocześnie z decyzji tej wynika, że prawo własności ww. działki zostało potwierdzone "zaświadczeniem Państwowego Biura Notarialnego w T.. Nr [...] z dnia [...] r." (oryginał decyzji k. 5 skoroszytu "K. E., T. ul. [...]). Tymczasem w ww. zaświadczeniu figuruje działka nr [...], co może dotyczyć ww. działki oraz działki nr [...] z uwagi na obszar jaki w niej wskazano, a który zbieżny jest z obszarem po zsumowania obszarów tych działek (k. 14, 5 i 6 (oznaczona też 7) skoroszytu "K. E., T. ul. [...]").

Organ winien zważyć, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że numer działki [...] został zmieniony na nr [...], zaś działka nr [...] stanowi działkę nr [...] (k. 169 segregatora akt administracyjnych).

W aktach administracyjnych sprawy znajduje się ponadto wniosek datowany na dzień [...] r. o zatwierdzenie projektu podziału działek nr [...] i [...] ark. ew. [...] oraz działki nr [...] ark. ew. [...] datowany na dzień [...] r. W wyniku tego wniosku decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz Miasta T. zatwierdził projekt podziału ww. działek, w wyniku czego działka nr [...] uległa podziałowi na działki [...],[...] oraz na przedmiotową działkę [...] (k. 7 segregatora akt administracyjnych). Decyzja ta stała się ostateczna z dniem [...] r. i jak wynika z dość obszernych akt administracyjnych nigdy nie została wyeliminowana z obrotu prawnego (mimo dostrzeganej przez Sąd wadliwości związanej z określeniem jako działka nr [...] części działki nr [...] (lub nr [...] w zależności od dokumentacji stanowiącej podstawę)). Z akt administracyjnych wynika bowiem, że w [...] r. było prowadzone postępowanie rozgraniczeniowe (protokół graniczny – k. 54-55 skoroszytu "Kontrola S.P. T. (załączniki)"). Również w aktach administracyjnych znajduje się dokument "opis i mapa" stanowiące wypis z ewidencji gruntów z [...] r., z której wynika, że działka nr [...] ma oznaczenie [...] (k. oznaczona jako "-[...]-" stanowiąca część operatu technicznego z [...] r. w skoroszycie "Kontrola S.P. T. (załączniki)"). Jednocześnie w aktach sprawy znajduje się akt notarialny z dnia [...] r. rep. [...] Nr [...], mocą którego H. K. przeniosła w drodze darowizny działkę nr [...] o pow. [...] arów [...] metrów na rzecz córki H. W.

Wszystkie powyższe decyzje, mapy, wypisy pozostają w obrocie prawnym niezależnie od tego czy są wadliwe czy też nie i jako takie wiążą organy orzekające w niniejszej sprawie.

Należy podkreślić, że zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami obowiązującym w dacie wydania decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., to "Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140". Jednocześnie w myśl art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami "roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3 nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej".

Zaznaczyć przy tym należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 marca 2014 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 2041/12 wskazał jedynie na wadliwość uzasadnienia wobec jego lakoniczności. Naczelny Sąd Administracyjny nie wskazał przy tym na żadne braki w materiale dowodowym.

Stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] r. doprowadzi do ponownego rozpoznania wniosku o zwrot. Organ winien przeprowadzić wyczerpujące i wnikliwe postępowanie dowodowe, w szczególności oparte na analizie znajdujących się w aktach map, wykazów powierzchni, a ewentualnie rozważyć potrzebę dopuszczenia dowodu z opinii biegłego geodety.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.