Wyrok NSA oz. w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 1232/97
NSA oz. w Lublinie
Data orzeczenia: 1999-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Powołane przepisy: article: art. 23 ust. 1, art. 30c ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 49 pkt 1
journal: Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312
law: Obwieszczenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 16 maja 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo celne.
Teza: Jeżeli w ramach sprzedaży przewidziane jest, iż kupujący oprócz ceny za towar płaci dodatkowo prowizję wówczas należy cenę fakturowaną podwyższyć w wartość prowizji, by otrzymać wartość transakcyjną towaru, od której naliczane są należności celne.

TEZY

Jeżeli w ramach sprzedaży przewidziane jest, iż kupujący oprócz ceny za towar płaci dodatkowo prowizję wówczas należy cenę fakturowaną podwyższyć w wartość prowizji, by otrzymać wartość transakcyjną towaru, od której naliczane są należności celne.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy ze skargi PHZ "H." Spółka z o.o. w L. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 11 września 1997 r. Znak (...) w przedmiocie wymiaru cła - skargę oddala.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 w związku z art. 127 par. 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego /ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - t.j. Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26 ze zm./ oraz art. 23 ust. 1, art. 26 ust. 1 i art. 30c ust. 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./, Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu swojej decyzji Prezes Głównego Urzędu Ceł podał między innymi, że na podstawie dokumentów załączonych do wniosku o wszczęcie postępowania celnego organ celny I instancji dokonał wymiaru należności celnych od towarów sprowadzonych z Chin. Urząd Kontroli Skarbowej pismem z dnia 11 lutego 1997 r. (...), poinformował Urząd Celny w T. o ujawnionych dodatkowych fakturach wystawionych na PHZ "H." Spółka z o.o., świadczących o należnościach tej firmy z tytułu różnych usług związanych z importowanym towarem.

Po przeprowadzeniu wstępnego postępowania wyjaśniającego Dyrektor Urzędu Celnego w T. z urzędu wznowił postępowanie w sprawie. Jednocześnie poinformował stronę, iż może ona, w terminie 7 dni od daty otrzymania niniejszego postanowienia, zapoznać się z dokumentami sprawy, wnieść ewentualne uwagi, złożyć wyjaśnienia, wypowiedzieć co do twierdzeń organów celnych. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, uwzględniając materiał zebrany w sprawie, Dyrektor Urzędu Celnego w T. wydał decyzję uchylającą decyzję zawartą w JDA SAD, ustalając nową wartość celną towaru i ponownie wymierzył cło.

Rozpatrując odwołanie i ustosunkowując się do zarzutów strony Prezes Głównego Urzędu Ceł podał, że stosownie do art. 23 ust. 1 Prawa celnego cło wymierza się według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu dokonania zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących, na podstawie dokumentów wymaganych zgodnie z art. 50 ust. 3 i 4 Prawa celnego. Wartością celną towaru jest wartość transakcyjna tzn. cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany wraz z kosztami w niej nie ujętymi, a faktycznie poniesionymi przez kupującego.

W sprawie istotne jest zdefiniowanie pojęcia prowizji od zakupu /która nie podlega doliczeniu do wartości celnej/ i prowizji od sprzedaży /podlegającej doliczeniu do wartości celnej./ Prowizja od zakupu oznacza sumy wpłacone przez importera swojemu agentowi w zamian za usługę polegającą na reprezentowaniu go za granicą w celu zakupu towarów podlegających wycenie. Tak więc prowizje i koszty pośrednictwa stanowią wynagrodzenie wypłacane pośrednikom za ich udział w zawarciu umowy sprzedaży i jako takie nie są doliczane do wartości celnej towaru.

Natomiast agenci sprzedaży działają na rzecz sprzedającego, poszukują klientów, zbierają zamówienia, zapewniają składowanie i dostawę towarów. Wynagrodzenie jakie otrzymują w zamian za usługi świadczone w ramach zawarcia umowy, zwykle określone jest jako prowizja od sprzedaży. Towary sprzedane za pośrednictwem agenta sprzedaży na ogół nie mogą zostać zakupione bez zapłaty agentowi prowizji. Jeżeli w ramach sprzedaży przewidziane jest, że kupujący musi zapłacić, oprócz ceny faktycznej za towary, prowizję, która najczęściej wypłacana jest bezpośrednio agentowi, wówczas należy podwyższyć cenę fakturowaną o sumę tej prowizji, by otrzymać wartość transakcyjną. Jeżeli natomiast koszty te nie zostały wliczone, lecz obciąża się nimi kupującego, powinny zostać doliczone do wartości transakcyjnej towaru.

Zgodnie z fakturami ujawnionymi przez Urząd Kontroli Skarbowej, wystawionymi na podstawie umów dealerskich między firmą PHZ "H." Spółka z o.o., a firmą "Chinatex" (...) z dnia 3 lutego 1994 r. wraz z załącznikiem z dnia 1 marca 1994 r., oraz (...) z dnia 1 maja 1996 r., strona w związku z importem przedmiotowego towaru poniosła dodatkowe koszty, poza kosztami zakupu. Dotyczą one usług kontrahenta zagranicznego za:

- badania rynku mające na celu znalezienie najkorzystniejszych ofert zakupu,

- poszukiwanie fabryk odzieżowych w celu podjęcia produkcji,

- rozeznanie rynku chińskiego pod kątem udzielenia kredytu kupieckiego,

- znalezienie grupy kapitałowej do finansowania transakcji,

- poszukiwanie kredytodawcy,

- akwizycja w celu pozyskania partnerów do współpracy,

- działania marketingowe,

- wykonywanie analizy opłacalności,

- przygotowanie kontraktów,

- negocjacje z partnerami,

- przygotowanie wzorów i fasonów odzieży do akceptacji,

- kontrolę jakości towaru,

- negocjacje warunków dostaw,

- nadzór nad jakością produkcji,

- załatwiania reklamacji jakościowej,

- przygotowanie spedycji,

- przygotowanie towaru do transportu,

- organizację transportu towaru.

Ww. umowy dealerskie mówią o pośrednictwie firmy "Chinatex" w sprzedaży towaru polskiej spółce. W dokumentach tych mowa jest, że chińska firma działa jako pośrednik na rzecz polskiej firmy. Z akt sprawy wynika, że jest ona też eksporterem, a zatem kontrahent zagraniczny występuje jako pośrednik i sprzedający.

Istotne jest w sprawie, iż do zapłaty ceny transakcyjnej za towar Spółka H. zobowiązana była wobec firmy "Chinatex". Nie istnieją dowody na poparcie twierdzeń strony, iż koszty zawarte w ujawnionych fakturach stanowiły koszty reprezentowania polskiego importera przy zakupie towarów. Brak jest jakichkolwiek kontraktów, które firma Chinatex zawarłaby w imieniu Spółki H.; w ogóle brak kontraktów na zakup tych towarów, które zawarte by były z innym niż "Chinatex" dostawcą. Wręcz przeciwnie, za zakupiony towar faktury wystawiła firma "Chinatex", na jej konto dokonywano również płatności. W świetle powyższego, argument strony, iż ww. koszty stanowią prowizję od zakupu i jako takie nie podlegają wliczeniu do wartości celnej towaru nie jest zasadny. Firma chińska, aby sprzedać Spółce H. przedmiotowy towar, musiała wykonać szereg dodatkowych czynności, a więc ponieść koszty, którymi następnie obciążyła kupującego. Bez znaczenia jest przy tym, że koszty te nie zostały wliczone w cenę towaru, lecz ujęte w odrębnej fakturze. Bezsprzeczne jest, iż strona zobowiązana była do zapłaty pełnej sumy - wynikającej zarówno z faktur załączonych /handlowych/, jak i nie załączonych do odprawy celnej /za usługi dealerskie/ na rzecz kontrahenta zagranicznego.

W związku z powyższym, strona poniosła dodatkowe koszty związane z importem przedmiotowego towaru, których to nie ujęła w dokumentach przedstawionych do odprawy celnej, które należy dodać do wartości transakcyjnej towaru dla określenia jego wartości celnej. Odnosząc się do zarzutu błędnej wykładni powołanych przepisów Prawa celnego, Prezes GUC stwierdził, iż koszty wynikające z ujawnionych faktur w sposób właściwy zostały zakwalifikowane na podstawie ww. przepisów, jako koszty które powinny być wliczone do wartości celnej importowanego towaru. /w podobnej sprawie - wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 1997 r., SA/Ka 2972/95/. Natomiast fakt, że importer prezentuje inną niż organy celne interpretację prawa, nie uzasadnia twierdzenia, iż nastąpiło naruszenie prawa. /podobnie NSA w wyroku z dnia 17 kwietnia 1989 r., I SA 1034/88/. Oprócz powyższego Prezes Głównego Urzędu Ceł ustosunkował się do kwestii przyporządkowania ujawnionych podstaw do faktur zakupu zarówno co do ich wartości jak i terminu.

Skargę na powyższą decyzję wniosła skarżąca spółka zarzucając jej:

1/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 30c ust. 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ przez niewłaściwe zastosowanie;

2/ naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 7 Kpa w zw. z art. 77 par. 1 Kpa, art. 107 par. 3 Kpa, przez nie rozpatrzenie w toku postępowania całego materiału dowodowego oraz nie podjęcie w toku postępowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego - sprzeczność ustaleń z zebranym materiałem dowodowym,

- art. 10 Kpa przez brak umożliwienia skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w postępowaniu przed organem I i II instancji,

- art. 49 pkt 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ w związku z art. 84 Kpa przez brak żądania przez organ I instancji urzędowego tłumaczenia na język polski dokumentów złożonych w aktach sprawy. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca spółka wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę wnoszono o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając skargę Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Interpretacja przepisów prawnych będących podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji dokonana przez organy celne w oparciu o materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy jest prawidłowa.

Stosownie do ustaleń poczynionych przez organy celne przedstawicielem chińskiego kontrahenta jest Przedstawicielstwo Chińskiej Centrali Wyrobów Tekstylnych w Warszawie. China National Textile Import Export Corporation jest korporacją w skład której wchodzi również "Chinatex".

Wyżej wymienione Przedstawicielstwo w Warszawie podpisało umowy dealerskie z H. w imieniu China National Textile Import Export Corporation. Przedstawicielstwo pod warszawskim adresem występuje pod nazwą "Chinatex". Również adresy China National Textile Import Export Corporation oraz Chinatex Oriental Trading Corporation posiadają ten sam adres w Pekinie, jak również dokumenty wystawione przez ww. firmy opatrzone są takim samym adresem telegraficznym. Nadto rozliczenia finansowe tych firm w powiązaniu z umowami zawartymi z firmą H. będącą podmiotem dokonującym obrotu towarowego z zagranicą świadczyłyby również, iż kontrahentem partnera polskiego nie są dwie odrębne firmy lecz jedna firma jako korporacja.

W tej sytuacji nie do przyjęcia jest pogląd skarżącego, iż w sprawie chodzi o prowizję od zakupu, gdyż firmy chińskie występują jako sprzedawca i jako agent działając też na swoją rzecz. Trafnym zatem jest przyjęcie, iż płatności H. za usługi dealerskie stanowiły koszty prowizji od sprzedaży lub pośrednictwa wyodrębnione w oddzielnych fakturach nie przedstawionych do odprawy celnej.

W sprawie prawidłowo przyjęto, iż faktycznie korporacja chińska była sprzedawcą własnych towarów i jednocześnie agentem działającym na rzecz sprzedającego. Jeżeli w ramach sprzedaży przewidziane jest, iż kupujący oprócz ceny za towar płaci dodatkowo prowizję wówczas należy cenę fakturowaną podwyższyć w wartość prowizji, by otrzymać wartość transakcyjną towaru, od której naliczane są należności celne. Tak właśnie uczyniły organy celne powołując się na stosowne przepisy Prawa celnego, dlatego w ocenie sądu zarzut dotyczący uchybień w zakresie ustalenia wartości celnej towaru czyli wartości transakcyjnej jest niezasadny. Podnieść należy, iż Spółka z o.o. H. prowadziła skład celny do którego wprowadzane były towary zakupione od ww. chińskiego kontrahenta. Wprowadzając towary do własnego składu celnego, a następnie wyprowadzając te towary ze składu celnego na polski obszar celny legitymowała się jedynie fakturami zakupu.

Wystawione w okresie późniejszym niż wprowadzenie towaru do składu celnego faktury które ujawniły organy podatkowe nie oznacza, iż nie stanowią one należności za wcześniej nabyty towar z przyczyn podanych wyżej.

Zasadnym więc w takiej sytuacji wydaje się przyporządkowanie tych faktur zakupu w sposób przyjęty przez organy celne. Niezasadne są również wszystkie podnoszone w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania.

W sprawie organy celne umożliwiły stronie czynny udział w sprawie uwzględniając wnioski strony o zmianę terminów do zapoznania się z aktami, sprawy, jak również strona składała po tych terminach pisma ustosunkowując się do zebranych materiałów oraz rozstrzygnięć organów celnych. Nadto organy celne zwracały się również z urzędu do strony o przedstawienie w trakcie postępowania wszelkich dokumentów na poparcie twierdzeń strony. Nie można więc czynić zarzutu, iż postępowanie administracyjne naruszyło zasady art. 7, art. 75 par. 1, art. 77 Kpa. Obowiązek zebrania i rozpatrzenia przez organ całokształtu materiału dowodowego jest wyrazem tego, że organ nie jest związany w jego gromadzeniu wnioskami strony, lecz sam określa granice postępowania wyjaśniającego. Wiele przepisów daje organom możliwości wykorzystania swojego władztwa w gromadzeniu materiału dowodowego. Nie w każdym przypadku organy muszą z tych możliwości korzystać, co nie oznacza, iż dopuściły się naruszenia tych przepisów.

Art. 49 pkt 1 cyt. Prawa celnego daje możliwość żądania przez organ urzędowego tłumaczenia na język polski dokumentów w sporządzonych w języku obcym. Zaniechanie powyższego uprawnienia przez organ nie zawsze świadczy o naruszeniu tego przepisu, zaś skarżący nie wskazał również jaki wpływ miało to na treść rozstrzygnięcia. Złożone przez stronę tłumaczenie tych dokumentów nie zmieniało ustaleń poczynionych przez organy w sposób mających wpływ na treść przyjętych do rozstrzygania dowodów, dlatego nie może to stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji stosownie do art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/.

Zarzuty dotyczące naruszenia art. 107 par. 3 Kpa podnoszone w skardze należy uznać również za niezasadne, bowiem uzasadnienie kwestii przyporządkowania ujawnionych faktur przez organ odwoławczy nie stoi w sprzeczności z decyzją organu pierwszej instancji.

Z tych też przyczyn na podstawie art. 27 ust. 1 ww. ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym skarga podlega oddaleniu.