Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 953/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 81c  ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia określonych dokumentów 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...], 2. zasądza od [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

M. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2018r. nr [...], którym na podstawie art. 123 w związku z art. 144, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017r. poz. 1257 ze zm.) oraz art. 81 c ust. 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017r. poz. 1332 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia M. K. z dn. [...].04.2018r. oraz J. M. z dnia [...].05.2018r. (złożonego przez pełnomocnika) utrzymane zostało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].04.2018r. znak: [...], o nałożeniu na M. K. obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej dotyczącej instalacji gazowej zlokalizowanej w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku wielorodzinnym, na terenie nieruchomości położonej przy ul. S. [...] w I. oraz prawidłowości wykonanych podłączeń przewodów wentylacyjnych i spalinowych dotyczących w/w lokalu mieszkalnego w terminie do dnia [...] czerwca 2018r.

Jednocześnie organ I instancji w postanowieniu o nałożeniu obowiązku wskazał, że ekspertyza techniczna powinna zawierać inwentaryzację instalacji gazowej, ocenę zgodności realizacji robót z obowiązującymi przepisami oraz w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości - rozwiązania umożliwiające doprowadzenie wykonanych robót do zgodności z przepisami i z uwzględnieniem poszanowania osób trzecich. Organ wskazał, że poszanowanie osób trzecich powinno wyrażać się poprzez zwolnienie przewodu kominowego nr [...] (oznaczonego zgodnie z protokołem nr [...] z okresowej kontroli przewodów kominowych: dymowych oraz grawitacyjnych przewodów spalinowych wentylacyjnych stanowiącym załącznik do postanowienia) poprzez odłączenie wentylacji grawitacyjnej podłączonej w łazience w lokalu mieszkalnym nr [...] (parter budynku).

Organ zalecił, aby ekspertyza techniczna została wykonana przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej oraz wpisaną na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego.

W przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne w sprawie prawidłowości wykonania ww. instalacji gazowej prowadzone jest od 2015r. Akta sprawy potwierdzają następujący przebieg sprawy:

W dniu [...].12.2015r. pracownicy organu I instancji przeprowadzili kontrolę lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym na terenie nieruchomości położonej przy ul. S. [...] w I., którego właścicielem jest M. K. Ustalono, że w ww. budynku funkcjonuje wewnętrzna instalacja gazowa. Właścicielka oświadczyła, że piec gazowy co. w lokalu nr [...] został zamontowany w 1991r. Okoliczność tę potwierdza opinia kominiarska z dnia [...].09.1991r. nr [...], w której stwierdzono, że: "piec gazowy oraz kratka wentylacyjna w pomieszczeniu kuchennym jest podłączona prawidłowo, a przewody kominowe są drożne i wskazują właściwy ciąg grawitacyjny". Do tej opinii załączono szkic przewodów od nr [...] do nr [...]. Na żądanie organu I instancji Urząd Miasta poinformował w oparciu o dane z rejestrów pozwoleń na budowę, że w latach 1987- 1993 nie było prowadzone postępowanie w sprawie wydania M. K. pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazowej w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku przy ul. S. [...] w I.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej przebudowy instalacji gazowej w ww. lokalu mieszkalnym.

Organ stwierdził, że w lokalu mieszkalnym nr [...] (parter, rok budowy 1936r.) zlokalizowanym w obrębie ww. budynku funkcjonuje wewnętrzna instalacja gazowa, dla której właścicielka lokalu – M. K. (inwestor) nie przedłożyła pozwolenia na budowę oraz projektu budowlanego. W wydzielonym pomieszczeniu przy kuchni zlokalizowano piec gazowy co., w łazience gazowy przepływowy podgrzewacz wody oraz w kuchni kuchenkę gazową. Kocioł gazowy centralnego ogrzewania zamontowany został w 1991 r. (co potwierdza przywołana powyżej opinia kominiarska z dn. [...].09.1991 r.). Organowi nie udało się ustalić roku zamontowania w łazience przepływowego podgrzewacza wody.

Organ nadzoru budowlanego I instancji wskazał, że zarówno przepisy obowiązującej ówcześnie ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, jak również obowiązującej aktualnie ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane są spójne i nakładają obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, przebudowę i rozbudowę wewnętrznych instalacji gazowych.

W związku z powyższym organ nadzoru budowlanego I instancji ocenił, że instalacja gazowa została przebudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę i projektu budowlanego sporządzonego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia.

Postanowieniem z dnia [...].03.2016r. znak: [...] organ nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia oceny technicznej instalacji gazowej wybudowanej w lokalu mieszkalnym nr [...] wraz z inwentaryzacją wykonanych robót budowlanych. Zgodnie z dostarczoną w dniu [...].05.2016r. (uzupełnioną [...].08.2016r.) inwentaryzacją wraz z oceną techniczną wykonanych robót budowlanych podgrzewacz ciepłej wody w łazience, kocioł gazowy co., kuchnia gazowa odpowiadają warunkom na zainstalowanie urządzeń gazowych pod warunkiem uzyskania pozytywnej opinii kominiarskiej, dokonania próby szczelności instalacji i wykonania nawietrzaka podokiennego w kuchni a także odpowiedniego zabezpieczenia odcinka instalacji prowadzonego w tynku. Zgodnie z protokołem nr [...] z dnia [...].11.2015r. z przeprowadzonej próby szczelności wewnętrznej instalacji gazowej w lokalu nr [...] uznano, że instalacja gazowa jest szczelna.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że wobec wywiązania się przez inwestora z nałożonego obowiązku, jak też ze względu na treść oceny technicznej, z której wynika, że roboty budowlane wykonane zostały prawidłowo i zgodnie z przepisami, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 07.07.1994r. Prawo budowlane nakazał decyzją z dnia [...].09.2016r. znak: [...] zaniechanie prowadzenia dalszych robót budowlanych uznając, że samowolnie wykonana wewnętrzna instalacja gazowa w lokalu mieszkalnym nr [...] usytuowanym w budynku przy ul. S. [...] w I. nie budzi zastrzeżeń i może pozostać w obecnym stanie. Ww. decyzja nie została zaskarżona do organu II instancji.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dn. [...].09.2017r. znak: [...] na wniosek J. M. stwierdził nieważność decyzji z dnia [...].09.2016r. znak: [...].

Organ szczebla powiatowego, w odrębnie prowadzonym postępowaniu dot. nieprawidłowości polegających na niewłaściwym wykorzystaniu przewodów kominowych oraz nieprawidłowości w podłączeniach wentylacji grawitacyjnej z lokali nr [...], [...] i [...], wydał decyzję dnia [...].11.2017r. znak: [...], następnie utrzymaną w mocy przez organ nadzoru budowlanego II instancji decyzją z dn. [...].02.2018r. znak [...]. Ww. decyzją PINB nałożył obowiązek na J. M. (właściciela lokalu nr [...] znajdującego się nad lokalem nr [...] doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z przepisami przez m.in. 1. usunięcie wszystkich rur wodociągowych i kanalizacyjnych z przewodów kominowych nr [...] i nr [...] [...], przełączenie wentylacji grawitacyjnej w pomieszczeniu technicznym z przewodu kominowego nr [...] do przewodu kominowego nr [...]." Powyższe decyzje organu I i II instancji w przedmiocie nałożenia obowiązku doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, zostały uchylone w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 23 października 2018r. sygn. akt II SA/Bd 469/18.

W dniu [...].04.2018r. pracownicy organu I instancji przeprowadzili kontrolę przedmiotowego budynku w celu weryfikacji wykonania ww. obowiązków i stwierdzili ich wykonanie. Nadto zobowiązany przedłożył w organie nadzoru budowlanego I instancji opinię nr [...] mistrza kominiarskiego z dnia [...].04.2018r., potwierdzającą usunięcie rur PCV przewodów kominowych nr [...] i nr [...] (przyjęta numeracja wynika z oznaczenia zastosowanego ww. opinii) oraz, że z przewodu kominowego nr [...] zostały odłączone wentylacje z lokali mieszkalnych nr [...] i [...]. Ww. opinia wskazuje na nieprawidłowości podłączenia do przewodu kominowego nr [...] znajdującego się w pomieszczeniu łazienki dwóch wentylacji grawitacyjny z parteru (lokal nr [...]) i I piętra (lokal nr [...]).

Ponadto, w zaskarżonym postanowieniu PINB wskazał, że przewody kominowe nr [...] i [...] są przewodami podłączonymi do pomieszczeń łazienek w lokalu mieszkalnym nr [...] i nr [...]. Potwierdzono, że do przewodu kominowego nr [...] podłączona jest wentylacja z pomieszczenia łazienkowego z lokalu nr [...] znajdującego się na piętrze budynku oraz wentylacja w pomieszczenia łazienkowego z lokalu nr [...] znajdującego się na parterze budynku. Natomiast przewód kominowy nr [...] podłączony jest do gazowego przepływowego podgrzewacza wody znajdującego się w lokalu mieszkalnym nr [...] (odprowadzenie spalin).

Organ powołał się na § 141 rozporządzenia Ministra Infrastruktury dnia 12.04.2002 w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U Nr 75 poz. 690 z 2002r. ze zm.), który zabrania stosowania zbiorczych przewodów wentylacji grawitacyjnych.

W związku z tym, że są tylko dwa przewody kominowe przynależne do pomieszczeń łazienkowych obydwu mieszkań (lokal nr [...] własność M. K. i Lokal nr [...]- własność J. M.), organ przyjął zasadę równego ich podziału po jednym dla każdego z lokali mieszkalnych.

PINB, mając na uwadze nowe okoliczności związane z wykonaniem przez J. M. części obowiązków nałożonych decyzją z dn. [...].11.2017r. znak: [...] oraz uzasadnione wątpliwości dotyczące stanu technicznego istniejącej instalacji gazowej w lokalu mieszkalnym nr [...], na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 07.07.1994r. Prawo budowlane wydał postanowienie z dnia [...].04.2018r. znak: [...] o treści wskazanej powyżej.

Na powyższe postanowienie zażalenie w terminie ustawowym złożyli M. . i J. M., reprezentowany przez pełnomocnika.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uwzględnił zażaleń.

Organ I instancji, powołując się na art. 81 c. ust. 2 ustawy Prawo budowlane stwierdził, że nie może lekceważyć żadnych sygnałów wskazujących na wątpliwości co do stanu technicznego obiektu w niniejszej sprawie instalacji gazowej, mogącej spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Organ stwierdził istnienie wątpliwości, których nie jest w stanie rozstrzygnąć we własnym zakresie, a dostarczenie ekspertyzy technicznej pozwoli organowi nadzoru budowlanego na podjęcie dalszych odpowiednich działań, w tym rozstrzygnięcia sprawy decyzją administracyjną. Organ podkreślił, że wydane na podstawie art. 81c ustawy Prawo budowlane ekspertyzy i opinie, są elementem postępowania dowodowego i mogą stanowić podstawę do podjęcia przez organ nadzoru budowlanego stosownych działań przewidzianych przepisami tej ustawy. Zdaniem organu istotne jest, że z opinii technicznej sporządzonej w kwietniu 2016r. w ówczesnym stanie faktycznym przez A. D. wynika konieczność: "[...] wykonania opinii kominiarskiej [...] ze wskazaniem drożności przewodów oraz w przypadku ograniczenia wykorzystania istniejących przewodów wentylacyjnych i spalinowych wykonać urządzenia z zamkniętą komorą spalania z zastosowaniem urządzenia dwufunkcyjnego c.o.-c.w". (co wymaga opracowania projektu), udrożnić istniejące przewody wentylacyjne [...]. Również wskazano, że "w roku 1991 instalacja została rozbudowana o montaż kotła co. w pom. technicznym przy kuchni." Nadto właściciel lokalu nr [...] – M. K. oświadczyła, że piec gazowy co. został zamontowany w 1991r. i przedłożyła opinię kominiarską z dn. [...].09.1991 r. nr [...]. W tej opinii stwierdzono, że "piec gazowy oraz kratka wentylacyjna w pomieszczeniu kuchennym jest podłączona prawidłowo, a przewody kominowe są drożne i wskazują właściwy ciąg grawitacyjny". Do tej opinii załączono szkic przewodów od nr [...] do nr [...]. Według organu opinia dotyczyła całej ówczesnej instalacji gazowej w lokalu nr [...], co wskazuje, że instalacji gazowej w pomieszczeniu łazienki wówczas nie było.

Zgodnie z ówcześnie obowiązującym rozporządzeniem Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20.02.1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 z późn. zm.) właściciel obiektu budowlanego miał obowiązek przechowywania przez okres istnienia obiektu planu realizacyjnego i projektu ze wszystkimi rysunkami zamiennymi lub naniesionymi zmianami, wprowadzonymi w toku wykonywania robót budowlanych. Takich dokumentów potwierdzających przebieg instalacji gazowej zobowiązana nie przedstawiła. Z tego względu organ wskazał, że legalność przebudowy instalacji gazowej nie jest wyłączną przesłanką nałożenia obowiązku. Nadto, opinia nr [...] mistrza kominiarskiego z dnia [...].04.2018r. potwierdziła usunięcie rur PCV z przewodów kominowych nr [...] i nr [...] (przyjęta numeracja wynika z oznaczenia zastosowanego w ww. opinii) oraz, że z przewodu kominowego nr [...] zostały odłączone wentylacje z lokali mieszkalnych nr [...] i [...]. Ww. opinia wskazuje na nieprawidłowość podłączenia do przewodu kominowego nr [...] znajdującego się w pomieszczeniu łazienki dwóch wentylacji grawitacyjnych z parteru (lokal nr [...]) i I piętra (lokal nr [...]). Tym samym obecny stan faktyczny jest odmienny od wcześniejszego, co uzasadnia konieczność wykonania ekspertyzy technicznej instalacji gazowej zlokalizowanej w obrębie lokalu mieszkalnego nr [...] przedmiotowego budynku oraz prawidłowości wykonanych podłączeń przewodów wentylacyjnych i spalinowych dotyczących w/w lokalu mieszkalnego w terminie do dnia [...] czerwca 2018r.

Wobec powyższego organ odwoławczy uznał za słuszne stanowisko PINB, że w związku z tym, że przewody kominowe przynależne do pomieszczeń łazienkowych obydwu mieszkań są tylko dwa, to zgodnie z zasadą równego ich podziału należy założyć - jeden przewód kominowy na jedno mieszkanie. Podkreślono również, że zaskarżonym postanowieniem organ nadzoru budowlanego I instancji nie przesądza o legalności realizacji przebudowy rzeczonej instalacji gazowej, gdyż postępowanie prowadzone w trybie określonym w art. 51 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane tzw. naprawczym odnosi się do przepisu art. 50 ww. ustawy. Istniejące nieprawidłowości mogą spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Organ powołał obowiązki właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego wynikające z art. 61 ustawy Prawo budowlane.

Rozpatrując zażalenia tut. organ nie stwierdził uchybień, co do prawidłowości podjętych czynności przez organ nadzoru budowlanego I instancji w przedmiotowej sprawie.

M. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której zażądała uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wraz argumentacją zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

W dniu rozprawy pełnomocnik skarżącej złożył pismo z dnia [...] maja 2019r. jako załącznik do protokołu, w którym podniósł, że:

I. organy obu instancji pomijają, że w aktach administracyjnych znajdowały się na moment orzekania opinie techniczne: m.in. A. D. z [...] marca 2016 r. oraz W. K. z [...] lutego 2016 r., które w swej treści obejmowały te same aspekty, co do których powzięto uzasadnione wątpliwości, będące podstawą nałożonego obowiązku;

II. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ukończył postępowanie w I instancji na podstawie nieostatecznej na chwilę obecną decyzji z [...] marca 2019 r., znak [...], mimo nieprzedłożenia przez Skarżącą kolejnej opinii - ekspertyzy technicznej, a co świadczy o zbędności takiego dowodu dla sprawy;

III. art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202, z późn. zm., dalej: "prawo budowlane") ma charakter dowodowy a zbieranie i ocena dowodów jest proceduralnym obowiązkiem organów prowadzących postępowanie stąd "przerzucenie" w trybie art, 81 c ust. 2 prawa budowlanego obowiązku dowodowego na stronę postępowania wymaga wyjątkowości sytuacji i rzetelnego uzasadnienia okolicznościami sprawy, przeto, przepis nie może być nadużywany;

IV. argumenty podniesione w punktach I oraz II - świadczą o tym, że organy nadużyły art. 81c ust. 2 prawa budowlanego.

W oparciu o powyższe pełnomocnik wniósł o:

A. przeprowadzenie na zasadzie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.) uzupełniającego dowodu z dokumentów w postaci nieostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2019 r., znak [...], na okoliczność ,że wykonanie na koszt skarżącej kolejnej opinii (ekspertyzy) technicznej instalacji gazowej w lokalu numer [...] przy ul. S. [...] w I. było działaniem niecelowym, skoro organ zakończył postępowanie administracyjne bez tej opinii i biorąc pod uwagę przesłanki oraz dowody i dokumenty (w tym powstałe przed [...] kwietnia 2018 r.), jakie wzięto pod uwagę przy orzekaniu;

B. uchylenie zaskarżonego postanowienia z [...] czerwca 2018 r. i poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2018 r., znak [...];

C. zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania - w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Pełnomocnik uczestnika postępowania J. M. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności czy celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018, poz.1302)

Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2018r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].04.2018r. znak: [...] o nałożeniu w terminie do dnia [...] czerwca 2018r. na M. K. - właścicielkę lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. S. [...] w I., obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej instalacji gazowej w ww. budynku mieszkalnym oraz prawidłowości wykonanych w tym lokalu mieszkalnym podłączeń przewodów wentylacyjnych i spalinowych

Organ w postanowieniu nałożył na skarżącą obowiązek na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017r. poz. 1332 ze zm.). Przepis ten stanowi, że organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.

W treści powyższego przepisu należy zaakcentować przesłankę powstania uzasadnionych wątpliwości po stronie organu, które mogą dotyczyć:

- jakości wyrobów budowlanych

- robót budowlanych

- stanu technicznego obiektu budowlanego.

W ocenie Sądu zestawienie stanu faktycznego z przesłankami zawartymi w art. 81 c ust. 2 prawa budowlanego prowadzi do wniosku, że organ nałożył obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej z naruszeniem ww. przepisu. Zaskarżone postanowienie nie wyjaśnia uzasadnionych wątpliwości organu. Nie jest wiadome, czy organ konieczność wykonania ekspertyzy technicznej wiąże z jakością wyrobów budowlanych, robót budowlanych czy stanem technicznym obiektu budowlanego. Brak stanowiska organu w powyższym zakresie skutkuje również naruszeniem przez organ przepisów art. 7, 77 i 80, art. 107 § 3 K.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ, nakładając na stronę obowiązek z art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, powinien po pierwsze wskazać, której z wymienionych sytuacji przez przepis dotyczą wątpliwości oraz wyjaśnić dlaczego należy uznać je za uzasadnione. Bez wątpienia muszą to być sytuacje ważne.

W literaturze przedmiotu (dostępnych komentarzach do art. 81 c Prawa budowlanego) oraz orzecznictwie sądów administracyjnych na tle stosowania art. 81 c Prawa budowlanego, jednomyślnie przyjmuje się, że dla zastosowania art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, nie jest wystarczające proste stwierdzenie organu, iż są wątpliwości, co do jakości wyrobów robót budowlanych lub robót budowlanych czy stanu technicznego obiektu budowlanego, ale konieczne jest wykazanie, że wątpliwości są uzasadnione tzn., że mają charakter kwalifikowany. Wątpliwości takie organ powinien oprzeć na szczegółowej analizie stanu faktycznego sprawy i wyczerpująco ich wystąpienie uzasadnić (vide: między innymi wyrok NSA z 12 maja 2011r. sygn. II OSK 865/10). Organ winien mieć na uwadze, że skorzystanie z pomocy rzeczoznawcy winno odnosić się do sytuacji, gdy wiedza pracowników organu nie jest wystarczająca. W orzecznictwie przyjęty został pogląd, że organy architektoniczno – budowlane i organy nadzoru budowlanego stosujące ww. przepis, są fachowymi pionami administracji publicznej, zatem co do zasady ewentualne wątpliwości powinny rozstrzygać we własnym zakresie, w ramach swoich kompetencji (tak, między innymi w wyroku NSA z dnia 22 maja 2013r. sygn. II OSK 192/12 , z dnia 27 września 2017 II OSK 149/16). Przepis art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego ma charakter dowodowy a zbieranie i ocena dowodów jest proceduralnym obowiązkiem organów prowadzących postępowanie, stąd "przerzucenie" w trybie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego obowiązku dowodowego na stronę postępowania, wymaga wyjątkowości sytuacji i rzetelnego uzasadnienia okolicznościami sprawy. Przepis nie może być nadużywany. Jest przyjęte, że nałożenie na stronę obowiązku przedłożenia oceny technicznej czy ekspertyzy może nastąpić zarówno przed wszczęciem indywidualnego postępowania administracyjnego, jak i w jego trakcie. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażone zostało również stanowisko, że dowodem pozyskanym na podstawie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, nie powinno się ustalać przyczyn zaistniałego stanu faktycznego (tj. takiej a nie innej jakości wyrobów budowlanych, jakości robót budowlanych czy takiego a nie innego stanu technicznego obiektu budowlanego) ani tego, kto ponosi winę za zaistniały stan faktyczny. Ustalany bowiem przez organ zakres ekspertyzy (oceny technicznej) nie może być rozszerzony na wskazanie podstaw prawnych oraz sposobu rozstrzygnięcia sprawy (vide: między innymi, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 13 lutego 2018r. sygn. II SA/Bd 616/17 – Lex, nr 2466706 oraz WSA w Opolu z dnia 13 lutego 2018r. sygn. II SA/Op 557/17 – Lex, nr 2449510). Takie rozumienie treści art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego w pełni podziela skład orzekający w sprawie niniejszej.

W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie do nałożenia na skarżącą obowiązku przedłożenia ekspertyzy doszło w postępowaniu, które ujawniło samowolnie wykonaną instalację oraz wdrożono postępowanie mające na celu dostosowanie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W dniu rozprawy pełnomocnik skarżącej wykazał, że nałożenie obowiązku w zaskarżonym postanowieniu nie było niezbędne. Potwierdza to złożona do akt sprawy wraz z pismem z dnia [...] maja 2019r. decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2019r., w której, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, nałożono na skarżącą obowiązek doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z przepisami poprzez:

"1. usuniecie wentylacji grawitacyjnej w pomieszczeniu łazienki w mieszkaniu nr [...] z przewodu kominowego nr [...] ( oznaczonego zgodnie z opinia nr [...] z wyniku przeprowadzonych oględzin-ekspertyzy urządzeń grzewczo-kominowych w [...] przy ul. S. [...] poprzez zamurowanie otworu po klatce wentylacyjnej:

2. wykonanie otworu wentylacyjnego przez ścianę zewnętrzną budynku zapewniającego właściwą wentylację pomieszczenia łazienki zlokalizowanej w mieszkaniu nr [...] w terminie do [...] kwietnia 2009r."

Wskazana w uzasadnieniu powyższej decyzji opinia kominiarska znajduje się w aktach administracyjnych przedmiotowej sprawy, zakończonej zaskarżonym postanowieniem. Opinia ta została sporządzona w wyniku przeprowadzonych oględzin – ekspertyzy urządzeń grzewczo-kominowych w dniu [...] kwietnia 2018r. i dostarczona do organu w dniu [...] kwietnia 2018r. przez J. M. (k- akt administracyjnych nr 284 i 285) oraz aneksu do tej opinii z dnia [...] sierpnia 2016r. Natomiast PINB obowiązek na skarżącą nałożył w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2017r. Poza tym akta sprawy potwierdzają, że wykonana instalacja gazowa była kontrolowana przez organy nadzoru budowlanego a z przeprowadzonych czynności sporządzane były protokoły oględzin, które zostały włączone do akt sprawy. W dniu nakładania na skarżącą obowiązku w zaskarżonym postanowieniu organ był w posiadaniu również dokumentów z poprzednich lat: opinii z dnia [...] listopada 2015r. Nr [...] ( k- 11), opinii technicznej z kwietnia 2016r. wg projektu A. D., która zalecała wykonanie opinii kominiarskiej (pkt 1 wniosków – k. 44 akt administracyjnych).

Wobec powyższego organ powinien wszystkie dowody dotyczące stanu technicznego ocenić i dopiero na zasadzie niezbędności potraktowanej ważnymi względami dokładnie wskazać na czym opiera potrzebę sporządzenia przez skarżącą ekspertyzy technicznej, mając na uwadze oczywiście przesłanki z art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego.

Ponownie rozpatrując sprawę organ będzie miał na uwadze, że w zaskarżonym postanowieniu nałożył obowiązek w sytuacji, gdy od początku miał świadomość o nieprawidłowości istnienia wentylacji grawitacyjnej z pomieszczenia łazienki w mieszkaniu nr [...] w przewodzie kominowym nr [...] , który przynależał do lokalu nr [...] oraz to, że § 141 rozporządzenia Ministra Infrastruktury dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U Nr 75 poz. 690 z 2002r. ze zm.), zabrania stosowania zbiorczych przewodów wentylacji grawitacyjnych.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał za konieczne uchylenie zaskarżonych postanowień organów obu instancji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na zasądzone koszty składają się: kwota 200 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi, kwota 17 zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia adwokackiego.