Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1068/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 9q, art. 9o ust. 1-4, art. 9zb ust. 1b, art. 9xb pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 250
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] maja 2019 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą we [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2017 r., nr [...], Burmistrz Miasta i Gminy [...] wymierzył firmie [...] (dalej: skarżącej), administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł ([...] złotych) za nieprzekazanie w terminie Burmistrzowi Miasta i Gminy [...] sprawozdania kwartalnego dotyczącego prowadzonej działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych za IV kwartał 2015 r.

W uzasadnieniu wydanej decyzji, organ wskazał, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą polegającą na odbiorze i wywozie nieczystości ciekłych wozami asenizacyjnymi na terenie miasta i gminy [...] - wpisaną do rejestru pod nr [...] na podstawie decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. Podmiot prowadzący działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych zobowiązany jest do składania sprawozdań kwartalnych w następujących terminach: do 30 kwietnia za pierwszy kwartał, do 31 lipca za drugi kwartał, do 31 października za trzeci kwartał, do 31 stycznia roku następnego za czwarty kwartał. Skarżąca nie złożyła sprawozdania za IV kwartał 2015 r.

Zdaniem organu, przyczyny podane przez stronę, nie wykonania obowiązku złożenia sprawozdania w terminie, nie mają w niniejszej sprawie znaczenia, bowiem w przypadku, gdy zaistnieją przesłanki określone w ww. przepisie organ ma obowiązek wymierzyć karę, o której mowa w art. 9xb pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 250 z późn. zm., dalej: u..c.p.g.). Przepisy nie ustalają żadnych przesłanek wyłączających stosowanie kary w przypadku spełnienia się przesłanek ustawowych. Niezłożenie sprawozdania w wyznaczonym terminie jest deliktem administracyjnym sankcjonowanym karą pieniężną bezwzględnie oznaczoną tj. 100 zł za każdy dzień opóźnienia (maksymalnie za 365 dni).

Organ zaznaczył, że sprawozdania w niniejszym przypadku należało złożyć: za IV kwartał 2015 r. - do 31 stycznia 2016 r., złożenie sprawozdania nie nastąpiło, zatem opóźnienie wyniosło więcej niż 365 dni.

Biorąc jednak pod uwagę brzmienie art. 9xb pkt 2 u.c.p.g., ilość dni opóźnienia dla obliczenia wysokości kary nie może być większa niż 365 dni, więc organ wymierzył skarżącej karę w wysokości [...] zł.

Pismem z dnia [...] marca 2017 r., skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania a ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, organ wskazał, że brzmienie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie pozostawiają organowi gminy żadnego wyboru ani co do samego nałożenia kary, ani co do jej wysokości (ustawodawca wprowadził sztywną stawkę 100 zł za każdy dzień opóźnienia a wymiar kary sprowadza się w istocie do przemnożenia ww. stawki przez liczbę dni opóźnienia). Jednocześnie nie wprowadzono wymogu, by wymierzenie kary było poprzedzone wezwaniem do złożenia sprawozdania. Twierdzenia skarżącej się o rzekomym zagubieniu złożonego sprawozdania przez Urząd nie zostały poparte żadnymi dowodami i nie zasługują na wiarę. Zdaniem organu, gdyby przyjąć takie tłumaczenia, to każdy przedsiębiorca mógłby uniknąć konsekwencji opóźnienia a nałożenie kary stałoby się praktycznie niemożliwe. Dla przedmiotu rozstrzygnięcia nie ma też znaczenia dokąd zostały wywiezione odebrane z terenu gminy [...] nieczystości. Skoro zatem znajdujące się w aktach sprawozdanie zostało wysłane ponad rok po upływie ustawowego terminu (co jasno wnika z pieczęci na kopercie), Burmistrz obowiązany był nałożyć karę w maksymalnej wysokości.

Skarżąca, pismem z dnia [...] listopada 2018 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Skarżąca zarzuciła wydanemu rozstrzygnięciu naruszenie:

1) art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 156 § 1 pkt: 4 i 5 k.p.a. poprzez brak uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania w sytuacji, gdy decyzja I instancji została wydana w stosunku do podmiotu, który nie istnieje, a więc nie jest stroną i również przez to decyzja nie może być wykonana,

2) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 68 § 1 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w postępowaniu odwoławczym w stosunku do innego podmiotu niż ten, co do którego została wydana decyzja w I instancji oraz poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w stosunku do podmiotu, co do którego nie zostało nigdy wszczęte postępowanie administracyjne, do którego nie odnosi się decyzja organu I Instancji,

3) art. 2 k.p.a, art. 7a k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz brak współdziałania organów w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, skutkującego uznaniem że skarżąca nie przedstawiła w ustawowym terminie kwartalnego sprawozdania w zakresie odbioru i wywozu nieczystości ciekłym wozami asenizacyjnymi, co skutkowało bezzasadnym nałożeniem na skarżącą kary porządkowej w kwocie [...]zł,

4) art. 8 k.p.a przez naruszenie zasady pogłębiania zaufania uczestników do władzy publicznej, przez nieuzasadnioną zwłokę w wezwaniu skarżącej do przedłożenia sprawozdania, którego brak w dokumentacji stwierdził organ, co doprowadziło do nałożenia na skarżącą tak wysokiej kary pieniężnej,

5) art. 9o ust. 1 i ust. 2 u.c.p.g., przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji błędne przyjęcie, że wobec skarżącej zasadne było wymierzenie kary pieniężnej bez wystosowania wcześniejszego wezwania do złożenia sprawozdania, w sytuacji gdy organ miał wiedzę, iż mimo zbliżającego się upływu ustawowego terminu do złożenia tegoż sprawozdania, dokument ten nie znajduje się w posiadaniu organu (przynajmniej według twierdzeń organu).

W oparciu o powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości oraz umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w potrójnej stawce minimalnej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, pismem z dnia [...] listopada 2018 r., wniesionym w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże nie wszystkie zarzuty w niej podniesione są trafne.

W pierwszej kolejności, rozpoznać należy najdalej idące zarzuty, w których skarżąca podkreśla, że decyzja I instancji została wydana w stosunku do podmiotu, który nie istnieje, a więc nie jest stroną i również przez to decyzja nie może być wykonana a nadto, że wydaną zaskarżoną decyzję w stosunku do podmiotu, co do którego nie zostało nigdy wszczęte postępowanie administracyjne, do którego nie odnosi się decyzja organu I Instancji.

Odnosząc się do powyższej kwestii, dostrzec należy, że decyzja organu I instancji została skierowana do podmiotu: firma [...], [...] NIP [...]. Zgodzić się oczywiście należy ze skarżącą, że organ nie podał tu pełnej firmy przedsiębiorstwa. Nie sposób jednak zdaniem Sądu, upatrywać w tym rażącego uchybienia. Należy uznać, że dostrzeżona przez skarżącą nieścisłość winna zostać skorygowana w drodze sprostowania wydanej decyzji. Organ określił skarżącą w sposób jednoznaczny, podając też jej adres i NIP. Nie było więc wątpliwości, że wydana decyzja dotyczy skarżącej. Także sama skarżąca nie miała co do tego żadnych wątpliwości, składając w sprawie odwołanie. Wydana w sprawie decyzja nie została skierowana do niewłaściwego podmiotu, lecz jedynie w niepełny sposób wskazano jego firmę. Jakkolwiek stanowi to uchybienie, mogące wywołać pewne trudności n.p. w czasie egzekucji, nie miało ono jednak wpływu na wynik sprawy, nie może być więc podstawą uchylenia czy stwierdzenia nieważności decyzji.

Analizując merytoryczne podstawy wydanej decyzji, należy wskazać, że podstawą nałożenia na skarżącą kary administracyjnej były przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie z art. 9o u.c.p.g., podmiot prowadzący działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych jest obowiązany do sporządzania kwartalnych sprawozdań (ust. 1). Sprawozdanie jest przekazywane wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta w terminie do końca miesiąca następującego po kwartale, którego dotyczy (ust. 2). Zgodnie z ust. 3, sprawozdanie zawiera: informacje o ilości i rodzaju nieczystości ciekłych odebranych z obszaru danej gminy (1); informacje o sposobach zagospodarowania nieczystości ciekłych, wraz ze wskazaniem stacji zlewnej, do której zostały przekazane odebrane nieczystości ciekłe (2); liczbę właścicieli nieruchomości, od których zostały odebrane nieczystości ciekłe (3). Podmiot, o którym mowa w ust. 1, dołącza do sprawozdania wykaz właścicieli nieruchomości, z którymi w okresie objętym sprawozdaniem zawarł umowy na opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych, oraz wykaz właścicieli nieruchomości, z którymi umowy te uległy rozwiązaniu lub wygasły. W wykazach zamieszcza się imię i nazwisko albo nazwę oraz adres właściciela nieruchomości, a także adres nieruchomości (ust. 4).

W rozpoznawanej sprawie, nie ulega wątpliwości, że skarżąca obowiązana była do końca stycznia 2015 r., złożyć sprawozdanie z działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych. W ocenie Sądu, nie ulega też wątpliwości, że sprawozdanie to powinno zostać złożone Burmistrzowi Miasta i Gminy [...]. Przytoczony przepis odnosi się bowiem wyraźnie do działalności przedsiębiorcy na terenie danej gminy. Zgodnie natomiast z art. 9zb ust. 1b u.c.p.g., kary pieniężne, o których mowa w art. 9xb, nakłada, w drodze decyzji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, właściwy ze względu na miejsce prowadzenia działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych. Należy także zwrócić uwagę, że z treści objaśnienia do wzoru sprawozdania, zawartego w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 15 maja 2012 r. w sprawie wzorów sprawozdań o odebranych odpadach komunalnych, odebranych nieczystościach ciekłych oraz realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi (Dz. U. poz. 630), także wynika, że sprawozdanie to powinno zostać złożone do organu właściwego z uwagi na "obszar prowadzenia działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych".

W ocenie Sądu, nie budzi także wątpliwości, że organ nie miał obowiązku przypominać skarżącej o obowiązku złożenia sprawozdania. Taki wymóg nie wynika bowiem z przepisów prawa.

Pozostała część argumentacji skarżącej sprowadza się do twierdzeń, że sprawozdanie zostało organowi przesłane, jednak organ je zagubił. Skarżąca nie posiada na powyższą okoliczność żadnych dowodów, na co zwrócił uwagę organ. W ocenie Sądu, poprzestanie w rozpoznawanej sprawie na tym, że skarżąca nie wykazała swoich twierdzeń jest nieuzasadnione. Oceniając bowiem zasadność nałożenia na skarżącą kary pieniężnej i to w maksymalnej wysokości, należy zwrócić uwagę, że przepis art. 9q u.c.p.g., nakłada na wójta, burmistrza lub prezydenta miasta obowiązek sporządzenia rocznego sprawozdania z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi (ust. 1). Sprawozdanie jest przekazywane marszałkowi województwa i wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska w terminie do 31 marca roku następującego po roku, którego dotyczy (ust. 2). Wzór powyższego sprawozdania stanowi załącznik nr 3 do ww. Rozporządzenia. Zgodnie z punktem IX sprawozdania, organ ma obowiązek zawrzeć w sprawozdaniu także informacje o rodzaju i ilości nieczystości ciekłych odebranych z obszaru gminy.

W ocenie Sądu, w sprawie nie zostało dostatecznie wyjaśnione, czy sprawozdanie skarżącej rzeczywiście nie dotarło do Burmistrza, skoro organ, zgodnie z przywołanymi przepisami, miał obowiązek złożyć swoje sprawozdanie do końca marca. W sprawozdaniu tym, winien oprzeć się m.in. na danych przekazanych przez skarżącą w jej sprawozdaniu. Wobec powyższego, dla wyjaśnienia sprawy, niezbędnym jest ustalenie przez organ, czy roczne sprawozdanie, o którym mowa w art. 9q u.p.c.g., zostało złożone i czy ujęto w nim dane przekazane przez skarżącą.

Należy także podkreślić, że organ, nakładając na przedsiębiorcę karę, w sytuacji gdy twierdzi on, że dopełnił ciążącego na nim obowiązku, nie może oprzeć się wyłącznie na tym, że przedsiębiorca nie jest w posiadaniu dowodu na tą okoliczność. Organ winien podjąć odpowiednie działania celem ustalenia, czy twierdzenia przedsiębiorcy są zgodne z prawdą, zwłaszcza przez dokładne zweryfikowanie, czy dokument taki nie wpłynął do organu. W uzasadnieniu wydanej decyzji, wobec twierdzeń skarżącej o odnotowaniu jej sprawozdania w elektronicznym obiegu korespondencji, organ winien także wskazać czy prowadzi ewidencję przychodzącej korespondencji i czy znajduje się w niej pismo ze sprawozdaniem skarżącej. Zaskarżona decyzja narusza więc art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.

Z uwagi na powyższe, wydana decyzja podlega uchyleniu zgodnie z art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.