Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1709/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Wznowiono postępowanie, uchylono orzeczenie NSA i oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 272 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 20 ust. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędzia NSA Jan Rudowski (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Marek Olejnik, Protokolant Dorota Rembiejewska, po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi A. J. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2012 r. sygn. akt II FSK 1857/10 oddalającym skargę kasacyjną A. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 kwietnia 2010 r. sygn. akt. I SA/Go 203/10 w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 31 lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów 1) uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1857/10 w punkcie 1 i 2, 2) uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Go 203/10 w punkcie 1, 3) uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 1469/08 w punkcie 1 i 2 i oddala skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze, 4) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze na rzecz A. J. kwotę 5.048 (słownie: pięć tysięcy czterdzieści osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 23 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1857/10, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną A. J. (dalej jako: "skarżąca") od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Go 203/10, w przedmiocie zryczałtowanego podatku od osób fizycznych za 1999 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych.

Z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że decyzją z dnia 17 lutego 2003 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. ustalił skarżącej zryczałtowany podatek dochodowy do osób fizycznych za 1999 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych w wysokości 81 330,80 zł. Organ podatkowy zakwestionował oświadczenia strony dotyczące otrzymanych darowizn od członków rodziny stwierdzając, że nie mogli oni dysponować kwotami, które według nich przekazali skarżącej. Za niewiarygodne uznano także oświadczenia strony o uzyskaniu przez nią przychodów ze świadczenia usług seksualnych z uwagi na jej młody wiek oraz sprzeczności w zeznaniach. Podstawę prawną decyzji stanowił m.in. art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm., dalej jako: "u.p.d.o.f.").

Rozstrzygnięcie to, w wyniku rozpoznania odwołania skarżącej, zostało utrzymane w mocy decyzją z dnia 1 grudnia 2003 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Zielonej Górze.

Wyrokiem z dnia 21 lipca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, sygn. akt I SA/Go 44/05, uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie, w jakim organ nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącej dotyczącym świadczenia przez nią usług seksualnych.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania dowodowego w zakresie wyznaczonym powyższym wyrokiem, decyzją z dnia 31 lipca 2007 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Zielonej Górze utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji z dnia 17 lutego 2003 r.

Wyrokiem z 8 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, sygn. akt I SA/Go 943/07, uwzględnił skargę skarżącej i uchylił powyższą decyzję. W ocenie sądu organ podatkowy nie przeanalizował wystarczająco dokładnie zeznań świadka i powinien był rozważyć jego ponowne przesłuchanie.

Wyrokiem z 5 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 1469/08, Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną organu i uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadniony był zarzut naruszenia art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Go 203/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny, kierując się wskazaniami zawartymi w powyższym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, oddalił skargę skarżącej.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżąca podniosła między innymi zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 141 § 4 oraz art. 133 § 1 p.p.s.a., jak również art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. oraz art. 191 i art. 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm., dalej jako: "Ordynacja podatkowa").

Wspomnianym na wstępie wyrokiem Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną.

Od powyższego wyroku, na podstawie art. 272 § 1 p.p.s.a., skarżąca wywiodła skargę o wznowienie postępowania sądowego, wnosząc o uwzględnienie skargi i zmianę skarżonego orzeczenia, tj. o uchylenie wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim, sygn. akt I SA/Go 203/10.

W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania wskazano, że wyrokiem z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt SK 18/09 (Dz. U. z 2013, poz. 985), Trybunał Konstytucyjny uznał art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 1998 r. do dnia 31 grudnia 2006 r., za niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP.

Odpowiadając na wezwanie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Zielonej Górze w piśmie z dnia 31 października 2014 r. wskazał, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia żądania o wznowienie postępowania podatkowego, określonemu w art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Stąd też decyzją z dnia 18 lipca 2014 r. odmówiono skarżącej wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 31 lipca 2007 r., nr I-2/4117-0129/05.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga o wznowienie postępowania sądowego okazała się zasadna, dlatego podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2010 r., sygn. akt II GPS 1/10 (publik. w ONSAiWSA z 2010 r., nr 5, poz. 81), art. 272 § 1 p.p.s.a. "stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie.". Kierując się powyższymi względami, w celu realizacji prawa skarżącej do ponownego rozpoznania sprawy w nowym stanie prawnym, ustalonym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 18 lipca 2013 r., sygn. akt SK 18/09, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił wznowić postępowanie w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem i rozpoznać sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia (art. 282 § 1 p.p.s.a.).

Mając na uwadze, że w przywołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym w latach 1998-2006, z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – Sąd w niniejszym składzie uwzględnia skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem i uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2012 r., w sprawie o sygn. akt II FSK 1857/10. Jest bowiem rzeczą bezsporną, że podstawą materialnoprawną decyzji, której sprawa dotyczy, był art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. Skoro decyzję wydano na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją orzekł Trybunał Konstytucyjny, należy uznać, że jest ona sprzeczna z prawem. Mając jednakże na względzie treść art. 282 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w granicach wyznaczonych przez podstawę wznowienia, uchyla także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Go 203/10, jak również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 1469/08, i oddala skargę kasacyjną organu administracji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 8 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Go 943/07. Ostatnio wskazanym wyrokiem sąd pierwszej instancji po rozpoznaniu skargi uchylił, na podstawie art. 145 § 1pkt 1 lit c p.p.s.a., decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 31 lipca 2007 r., nr [...]. W tej sytuacji ponownemu rozpoznaniu przez organ odwoławczy podlegać będzie odwołanie skarżącej od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 17 lutego 2003 r., nr [...]. Rozpoznając ponownie odwołanie organ odwoławczy będzie zobowiązany do respektowania stanu prawnego zgodnego z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 18 lipca 2013 r., sygn. akt SK 18/09. Skoro podstawą materialnoprawną decyzji, której sprawa dotyczy był art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., to Dyrektor Izby Skarbowej w Zielonej Górze w ponownie wydanej decyzji będzie zobowiązany uwzględnić stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności tego przepisu z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Z kolei uchylając wskazane w sentencji wyroki w części Naczelny Sąd Administracyjny uznał za uzasadnione przyznane w tych wyrokach od Skarbu Państwa wynagrodzenie należne pełnomocnikowi skarżącego ustanowionemu z urzędu (art. 244 § 1 in fine p.p.s.a.).

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 282 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 203 pkt 1 oraz art. 200 w zw. z art. 276 tej ustawy.