Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 323/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
659
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłość postępowania  administracyjnego i że przewlekłość postępowania  miała charakter rażący
Powołane przepisy: article: art. 8a
journal: Dz.U. 2020 poz 360
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Sędzia WSA Tomasz Szmydt, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi Z. J. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie wniosku z dnia [...] września 2017 r. o wyłączenie stosowania przepisów ustawy 1. stwierdza, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. przyznaje od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego Z. J. sumę pieniężną w wysokości 1 500 (słownie: jeden tysiąc pięćset) złotych.


UZASADNIENIE

Z. J. (zwany dalej także jako: "Strona"; "Skarżący") wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwanego dalej także jako "organ"; "Minister").

Wskazał, że wnioskiem z dnia [...] września 2017 r. działając w trybie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (dalej ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym) wystąpił o wyłączenie w stosunku do niego stosowania art. 15c i 22a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Przedmiotowy wniosek organ otrzymał dnia

[...] września 2017 r.

Pismem z dnia [...] października 2017 r. organ poinformował Skarżącego, że rozpatrzenie wniosku w podstawowym terminie przewidzianym ustawą nie jest możliwe z uwagi na konieczność podjęcia dodatkowych czynności, tj. wystąpienia z zapytaniami do Zakładu Emerytalno-Rentowego MSW oraz do Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz do formacji, w której Strona pełniła służbę.

W związku z tym, na podstawie art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, zwana dalej "K.p.a."), organ przedłużył termin załatwienia sprawy do dnia [...] maja 2018 r.

Równocześnie w tym samym dniu, tj. [...] października 2017 r. organ wystąpił do Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA o przekazanie informacji, czy Skarżący ma ustalone prawo do emerytury, renty lub renty rodzinnej i czy otrzymuje powyższe świadczenie oraz podanie, jakie okresy pracy i służby w jakich formacjach stanowią podstawę powyższego świadczenia.

Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA odpowiedział na wezwanie organu pismem z dnia [...] października 2017 r., w którym poinformował, że Strona została zwolniona z Komendy Miejskiej Policji w [...] w dniu [...] sierpnia 2007 r. i ma ustalone prawo do emerytury i renty inwalidzkiej. Do pisma dołączono wydaną na podstawie art. 22a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym decyzję o ponownym ustaleniu wysokości renty inwalidzkiej z dnia [...] czerwca 2017 r. oraz wydaną na podstawie art. 15c w związku z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym decyzję o ponownym ustaleniu wysokości emerytury z dnia [...] czerwca 2017 r. O przekazaniu tych informacji Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA poinformował Skarżącego.

Pismem z dnia [...] marca 2018 r. organ wystąpił do Komendanta Głównego Policji z prośbą o przekazanie informacji o przebiegu służby Skarżącego, która pozwoli ocenić spełnienie przez niego przesłanki rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia, w tym zwłaszcza informacji dotyczącej stanowisk zajmowanych w trakcie służby i pełnionych funkcji, awansów w stopniu służbowym, podwyżek dodatków do uposażenia o charakterze uznaniowym, opinii służbowych ze wskazaniem okresów opiniowania i ogólnej oceny, a także informacji o złożonych podziękowaniach, otrzymanych orderach i odznaczeniach, udzielonych wyróżnieniach, dokumentach (w tym zaświadczeniach) potwierdzających pełnienie służby w warunkach, o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym oraz rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2005 r. Nr 86 poz. 734, ze zm.), jak również informacji o wszelkich prawomocnych wyrokach zapadłych wobec strony w sprawach karnych i karno-skarbowych, wymierzonych karach dyscyplinarnych oraz podstawie prawnej rozwiązania stosunku służbowego, a także ewentualnych postępowaniach dyscyplinarnych umorzonych w związku ze zwolnieniem ze służby.

Jednocześnie Minister zwrócił się do Komendanta Głównego Policji o wskazanie czy Strona rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby, w szczególności z narażeniem życia i zdrowia.

Ponadto tego samego dnia organ wystąpił do Prezesa IPN z prośbą o przekazanie informacji o przebiegu służby Skarżącego do dnia [...] lipca 1990 r., w szczególności w zakresie okresów służby, nazwy formacji, jednostek organizacyjnych, komórek organizacyjnych, zajmowanych stanowisk, pełnionych funkcji, także o przekazanie informacji pozwalających na ocenę ustawowego wymogu rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków od 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

W odpowiedzi na powyższe pismo Prezes IPN przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r. (data prezentaty) przesłał w załączeniu kopie akt osobowych o sygn. IPN [...] dotyczące przebiegu służby Skarżącego. Jednocześnie poinformował, że w aktach odnaleziono dokumenty dotyczące służby po dniu 12 września 1989 r.

Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. organ poinformował Stronę, na podstawie art. 36 § 1 K.p.a., o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia [...] sierpnia 2018 r.

Pismem z dnia [...] września 2018 r. Komendant Główny Policji nadesłał żądane dokumenty.

Skarżący pismem z dnia [...] grudnia 2020 r., uzupełnionym pismem z dnia

[...] lutego 2021 r. wniósł do Ministra ponaglenie na niezałatwienie w terminie wniosku z [...] września 2017 r.

Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA, przy piśmie z dnia [...] marca 2021 r., nadesłał informację o przebiegu służby Nr [...] wydaną przez IPN w [...].

Następnie, pismem z dnia [...] marca 2021 r. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na przewlekłość postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2017 r. oraz wniósł o zobowiązanie Ministra do wydania decyzji będącej odpowiedzią na jego wniosek "w terminie miesiąca" oraz zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie powinno być zakończone w terminie wynikającym z art. 35 § 3 K.p.a. Skarżący stwierdził, że Minister dokonał wyłącznie mało znaczących czynności, polegających głównie na wymianie korespondencji. Zdaniem Skarżącego działania te były pozorne i nie zmierzały do załatwienia jego sprawy i dlatego w związku z bezskutecznym upływem terminów do wydania decyzji pismami z dnia [...] czerwca 2019 r. [...] grudnia 2020 r. [...] lutego 2021 r. wniósł ponaglenie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że w dniu [...] kwietnia 2021 r. wydał decyzję nr [...] odmawiającą wyłączenia stosowania wobec Skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.

Organ stwierdził, że aby wydać decyzję w przedmiocie wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 1 8 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy musi dokonać wszechstronnego i wnikliwego zbadania przedmiotowej sprawy, co wymaga podjęcia przez organ administracji szeregu czynności wyjaśniających.

Minister biorąc pod uwagę stan faktyczny oraz prawny sprawy (wynikający z ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym) oraz przytoczone w odpowiedzi na skargę orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wojewódzkich sądów administracyjnych podniósł, że wydłużenie terminu załatwienia niniejszej sprawy jest uzasadnione, a organ potrzebuje "realnego" czasu do przeanalizowania stanu prawnego i faktycznego sprawy oraz wydania i uzasadnienia rozstrzygnięcia w sprawie.

Zdaniem Ministra "(...) właściwy czas na wydanie i uzasadnienie rozstrzygnięcia w sprawie jest bardzo istotny ze względu na materię, którą obejmuje ustawa, a mianowicie dotyczącą wysokości zaopatrzenia emerytalnego/rentowego/rentowego rodzinnego funkcjonariuszy i ich rodzin".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. brzmienia przepisu art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. – zwaną dalej "P.p.s.a.").

Zgodnie natomiast z art. 120 P.p.s.a., sprawy, o których mowa w przywołanym przepisie, sąd rozpoznaje na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd wskazuje, że na podstawie art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, zaś kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na przewlekłość wynika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 P.p.s.a.

W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu, tj. w sytuacjach, gdy organ ma obowiązek wydać decyzję administracyjną, postanowienie w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służą odwołanie bądź zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (...) oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających.

Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6

W myśl art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W myśl art. 37 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność) bądź jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).

W punkcie wyjścia Sąd stwierdza, że niniejszej sprawie Skarżący dopełnił ww. formalnoprawnej przesłanki do wniesienia skargi, bowiem wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z ponagleniem i to kilkukrotnym odpowiednio w dniach [...].06.2019r., [...].12.2020r. oraz [...].02.2021r. w zakresie załatwienia jego wniosku z dnia [...] września 2017r. o wyłączenie na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym stosowania art. 15c,22a i 24 a tejże ustawy.

Analizując rozpoznawaną sprawę w świetle wskazanych przepisów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem do dnia rozpatrzenia przez Sąd nin. skargi, organ pozostawał w bezczynności i prowadził postępowania w sposób przewlekły.

Na wstępie podkreślenia wymaga, że przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a ustawy (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109).

Skarga na bezczynność ma na celu zwalczenie zwłoki w załatwieniu sprawy poprzez spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Okoliczności, które powodują zwłokę organu w rozpatrzeniu wniosku oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie.

Niepodejmowanie przez organ działań prowadzi w konsekwencji do braku możliwości realizacji przez stronę jej praw. Instytucja skargi na bezczynność organu, tak jak skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej, ma więc na celu zasadniczo doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.

Celem skargi na bezczynność lub przewlekłość organu administracji publicznej jest zatem zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej.

Z analizy akt sprawy wynika, że przedmiotowa sprawa od dnia [...] września 2017r. do dnia [...] marca 2021r. tj. do dnia wniesienia skargi na przewlekłość prowadzonego postępowania, nie została zakończona poprzez wydanie decyzji (decyzja taka została wydana dopiero w dniu [...] kwietnia 2021r.).

W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że godnie z art. 12 K.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Zasada szybkości postępowania wyrażona we wskazanym przepisie ściśle związana z regulacjami zawartymi w art. 35-38 K.p.a., nie może jednak pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Niekiedy może to się wiązać z koniecznością dłuższego prowadzenia postępowania, wówczas, stosownie do treści art. 36 § 1 K.p.a., organ obowiązany jest zawiadomić o tym strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

W art. 35 K.p.a. określone zostały terminy do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej. Przepis ten zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, co stanowi realizację zasady zawartej w art. 12 K.p.a. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.). Ponadto w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ powinien podać stronom przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy, co wynika z art. 36 § 1 K.p.a., zaś ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.). Podkreślić przy tym trzeba też, że samo informowanie o niezałatwieniu sprawy w terminie nie chroni organu przed zarzutem przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ działania organu w tym zakresie również podlegają kontroli sądu administracyjnego. W sprawach ze skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego Sąd bada, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy. Natomiast z bezczynnością organu mamy do czynienia wtedy, gdy organ w ogóle nie podejmuje żadnych czynności.

Dodać należy, że ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym nie zawiera odrębnych od K.p.a. przepisów dotyczących terminów załatwienia sprawy, jak również nie wyłącza ich stosowania. Kwestie związane z trudnościami organu wynikającymi z konieczności dokonania kwerendy akt nie zwalniają z zarzutu przewlekłości, a tym bardziej z bezczynności organu dla załatwienia wniosku. Pogląd ten jest zgodny z powszechnie aprobowaną zasadą, że realizacja kompetencji organu administracji publicznej jest jego prawnym obowiązkiem, od którego nie zwalniają go tzw. trudności obiektywne w postaci złożoności sprawy, kumulacji spraw, braku etatów czy też środków pieniężnych. Poza tym strona nie może ponosić negatywnych skutków braku działań leżących po stronie organu, w tym w zakresie dotrzymywania terminów załatwienia sprawy.

W tym stanie rzeczy, mając na uwadze przytoczony stan faktyczny sprawy oraz przywołane wyżej przepisy prawa nie ulega wątpliwości, że zwłoka, jakiej dopuścił się Minister w załatwieniu sprawy, w świetle art. 35 § 1 k.p.a. jest bezsporna. Co istotne, jak słusznie wskazuje Skarżący, Organ dokonał co prawda pewnych czynności do załatwienia sprawy (skierował pisma: do Prezesa IPN w dniu [...].03.2018r.; do Dyrektora ZER MSWiA w dniu [...].10.2018r.; do Komendanta Głównego Policji w dniu [...].03.2019r.), jednakże nie zmienia to całokształtu oceny, że od ponaglenia Skarżącego z dnia [...].06.2019r. Organ nie wydał żądanej decyzji kończącej sprawę.

Przyjmując nawet, że sprawa ta miała charakter szczególnie skomplikowany, jest więc bezsporne, że Organ, licząc od wpływu wniosku z [...] września 2017r. oraz wskutek podejmowanych a wskazanych wyżej czynności, dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie.

Okoliczność, że Minister wydał w wyniku rozpatrzenia wniosku ostatecznie decyzję z [...] kwietnia 2021r., czyli przed rozpoznaniem sprawy przez tut. Sąd, nie zmienia ustalenia i oceny w tym zakresie, albowiem wydanie rozstrzygnięcia po wniesieniu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ powoduje jedynie, że Sąd nie ma już podstaw aby zobowiązać organ do rozpatrzeniu wniosku – jak w nin. sprawie, z dnia [...] września 2017r.

Podzielając co do zasady pogląd Organu wyrażony w odpowiedzi na skargę, tj. że wydanie decyzji administracyjnej w sprawie musi być poprzedzone dokładnym zbadaniem jej okoliczności faktycznych i zebraniem kompletnego, wewnętrznie spójnego materiału dowodowego, jednocześnie Sąd zauważa też, że podnoszone przez Organ kwestie związane z trudnościami organu wynikającymi z konieczności dokonywania kwerendy akt nie zwalniają z zarzutu przewlekłości. Taka ocena Sądu jest zgodna z powszechnie aprobowaną w judykaturze zasadą, że realizacja kompetencji organu administracji publicznej jest jego prawnym obowiązkiem, od którego nie zwalniają go tzw. trudności obiektywne.

Dlatego Sąd uznał, że Organ pozostawał w przewlekłości rozpoznania wniosku Skarżącego oraz, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt. 2 sentencji wyroku.

Zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na przewlekłość postępowania może orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.

O ile wymierzenie grzywny ma na celu przede wszystkim oddziaływać na organ mobilizująco i prewencyjnie, o tyle przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma charakter głównie kompensacyjny. Ma ono niejako zrekompensować skarżącemu stratę, jaką poniósł na skutek bezczynności czy przewlekłości organu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1268/16).

Z powyższego przepisu wynika, że zarówno wymierzenie grzywny, jak i przyznanie sumy pieniężnej nie jest obligatoryjne. Przy czym zaznaczyć należy, że stwierdzenie bezczynności/przewlekłości postępowania z rażącym naruszeniem prawa nie jest powiązane z obowiązkiem wymierzenia grzywny, czy też przyznania od organu sumy pieniężnej. Tego rodzaju sankcja dodatkowa jest zarezerwowana dla szczególnie jaskrawych przypadków pozostawania w bezczynności czy przewlekłości.

Faktem notoryjnym jest, co zresztą podniósł w odpowiedzi na skargę również organ, że ilość załatwianych przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosków w sprawie o wydanie decyzji o ustalenie podleganiu wyłączeniu stosowania art. 15 lit. c ustawy zaopatrzeniowej jest bardzo duża. I chociaż dla stwierdzenia przewlekłości postępowania, jak już wskazano wcześniej, nie mają znaczenia przyczyny organizacyjne lub kadrowe, leżące po stronie organu, to jednak – w pewnych sytuacjach – powinny one rzutować na rozstrzygnięcie Sądu wydawane na podstawie 149 § 2 P.p.s.a.

Z tych względów Sąd uznał, że jakkolwiek przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, to jednak nie jest zasadnym wymierzenie organowi grzywny i to tym bardziej, że takiego wniosku Skarżący nie zgłaszał.

Sąd uznał natomiast za zasadne, zgodnie z przywołanym przepisem art. 149 § 2 P.p.s.a., przyznanie Skarżącemu sumy pieniężnej w wysokości 1 500zł, stanowiącej swoistego rodzaju "zadośćuczynienie" za oczekiwanie na rozpoznanie jego sprawy przez Organ i to zarówno w kontekście przywołanych okoliczności przewlekłości postępowania, jak i znaczącego obniżonego świadczenia emerytalnego, o czym orzeczono w pkt. 3 sentencji wyroku.

Sąd nie orzekł o zasądzeniu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, ponieważ ich nie poniósł, będąc zwolniony od kosztów sądowych na podstawie art. 239§ 21 pkt 1 lit. d P.p.s.a.