Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 714/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędziowie Rafał Batorowicz (spr.) NSA Cezary Pryca Protokolant Katarzyna Grzelak po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] Spółki z o.o. w Ostrołęce od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2005 r. sygn. akt V SA/Wa 2861/04 w sprawie ze skargi [...] - Z. M.Spółki jawnej w Ostrołęce na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe Oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 listopada 2005 r., sygn. akt V SA/Wa 2861/04, w sprawie ze skargi [...] Spółki z o.o. z siedzibą w Ostrołęce na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] grudnia 2002 r., Nr [...], w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2002 r., Nr [...] w części dotyczącej odsetek wyrównawczych, w pozostałej części skargę oddalił.

Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy.

Na podstawie zgłoszenia dokonanego w dniu [...] września 1999 r. Dyrektor Urzędu Celnego w Warszawie, według jednolitego dokumentu administracyjnego SAD [...], objął procedurą dopuszczenia do obrotu dwa samochody marki Mercedes Benz opisane w polu 31 jako samochody-cysterny i zaklasyfikowane do kodu PCN 8705 90 90 0 ze stawką celną w wysokości 0 %.

Dyrektor Urzędu Celnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] października 2001 r. nr [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia prawidłowego kodu taryfy celnej importowanego towaru. W wyniku kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Działu Kontroli Wewnętrznej stwierdzono bowiem nieprawidłowości odnośnie klasyfikacji taryfowej towaru.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] organ I instancji uznał zgłoszenie celne SAD nr [...] za nieprawidłowe w zakresie dotyczącym klasyfikacji taryfowej pojazdów, zastosowanej stawki celnej i wymiaru cła, klasyfikując je do kodu PCN 8704 22 99 0, obejmującego pojazdy samochodowe do transportu towarowego ze stawką celną ustaloną w wysokości 15%.

Dyrektor Izby Celnej w Warszawie decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 8 stycznia 2002 r. w części dotyczącej podstawy prawnej, w pozostałej części utrzymał ją w mocy.

W skardze z dnia 31 sierpnia 2004 r. [...]" Z. M. Spółka Jawna z siedzibą w Ostrołęce (od 27 września 2004 r. w wyniku przekształcenia [...] Spółka z o.o.) wnosiła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 31 grudnia 2002 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2002 r. i umorzenie postępowania w sprawie.

Skarżąca podnosiła, że przedmiotowe samochody służą wyłącznie do przepompowywania olei silnikowych w hurtowni należącej do spółki, są to pojazdy samochodowe specjalnego przeznaczenia różne od tych, które zostały zasadniczo zbudowane do przewozu osób lub towarów, więc wskazany przez nią kod PCN 8705 90 90 0 jest prawidłowy. Ponadto podkreślała, że w toczącym się postępowaniu Dyrektor Izby Celnej oparł się na tych samych dowodach, które były znane organowi celnemu w momencie zgłoszenia celnego, a mimo to wydał na ich podstawie inną niż pierwotnie decyzję. Zarzuciła pominięcie w postępowaniu celnym oceny technicznej nr SW 76/02 i SW 77/02 sporządzonej przez Laboratorium Ekspertyz Kryminalnych. Skarżąca za krzywdzące uznała także obciążenie jej karami i kosztami postępowania egzekucyjnego.

Ponadto w piśmie procesowym z dnia 12 września 2005 r., skarżąca wniosła o przeprowadzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny dowodu z opinii biegłego na okoliczność, iż sprowadzone przez nią pojazdy mechaniczne są pojazdami specjalnego przeznaczenia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o odrzucenie skargi, a na rozprawie w dniu 14 listopada 2005 r. - o oddalenie skargi. Podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Oddalając skargę Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Dowód z opinii biegłego na etapie postępowania przed sądem nie może zostać przeprowadzony.

Sąd wskazał, iż na etapie zgłoszenia celnego organ celny nie przesądza o jego prawidłowości, a samo przyjęcie zgłoszenia nie jest decyzją administracyjną. Jego kontrola może być zgodnie z art. 65 § 5 Kodeksu celnego przeprowadzona w ciągu 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. W niniejszej sprawie organ celny korzystając z tych uprawnień i po przeprowadzeniu kontroli, uznał zgłoszenie celne dotyczące spornych pojazdów za nieprawidłowe. W wydanej decyzji administracyjnej orzekł o kwocie długu celnego klasyfikując pojazdy do pozycji 8704 (kod PCN 8704 22 99 0) Taryfy celnej, obejmującej pojazdy samochodowe do transportu towarowego. Sąd podkreślił, że stosownie do postanowień reguły 1 Ogólnych reguł interpretacji nomenklatury scalonej klasyfikację towarów w pierwszym rzędzie należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów, mając na uwadze art. 85 § 1 Kodeksu celnego, który stanowi, że należności celne przywozowe są wymagane według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Mając na względzie zebrany przez organ materiał dowodowy, a więc miedzy innymi 4 zdjęcia spornych pojazdów, zapis wyniku rewizji, zagraniczne dokumenty rejestracyjne pojazdów, oceny techniczne, stan pojazdów, postanowienia reguły 1 ORINS należy, zdaniem sądu, podzielić stanowisko zawarte w decyzji, że przedmiotem importu były pojazdy, które należą do pozycji 8704, kod PCN 8704 22 99 0 Taryfy celnej, obejmującej pojazdy do transportu towarowego ze stawką celną 15%.

Zdaniem Sądu prawidłowość klasyfikacji pojazdów do pozycji 8704 potwierdza Opinia Światowej Organizacji Celnej (WCO) z dnia 21 września 1998 r. (tom V Wyjaśnień do taryfy celnej - str. 2284, stanowiący załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r., Dz. U. z 1999 r. Nr 74, poz. 830), zgodnie z którą pojazdy samochodowe do transportu i dystrybucji paliw, wyposażone zazwyczaj w: zbiornik, pompę napędzaną silnikiem pojazdu, węże zaopatrzone w końcówki do wydawania lub pobierania paliwa, urządzenia do zliczania i rejestrowania ilości wydawanego lub pobranego paliwa, urządzenia zapewniające obliczenie wartości paliwa i umożliwiające wydrukowanie rachunku, faktury lub paragonu za wydane paliwo - objęte są pozycją 8704 Taryfy celnej. Stan przedmiotowych samochodów opisanych w ocenach technicznych i widoczny na zdjęciach odpowiada zdaniem Sądu opisowi zawartemu w Opinii WCO.

W opinii Sądu oceny techniczne nr [...] i nr [...], sporządzone przez rzeczoznawcę w zakresie techniki samochodowej na zlecenie spółki, w których określono przedmiotowe samochody jako "pojazdy specjalne", nie mogą mieć mocy wiążącej dla organów celnych zajmujących się ustaleniem prawidłowej klasyfikacji taryfowej.

W konkluzji Sąd stwierdził, iż organy celne prawidłowo zaklasyfikowały pojazdy do pozycji 8704 a nie, jak chciała skarżąca, do pozycji 8705 Taryfy celnej, gdyż ta ostatnia obejmuje pojazdy samochodowe do celów specjalnych inne niż zasadniczo przeznaczone do transportu osób albo towarów (m.in. pojazdy pożarnicze wyposażone w sprzęt gaśniczy np. drabiny, węże do podawania wody), pojazdy samochodowe, specjalnie skonstruowane albo przystosowane, wyposażone w różne urządzenia umożliwiające wykonywanie niektórych funkcji nietransportowych, co oznacza, iż pierwotnym przeznaczeniem pojazdu nie jest przewóz osób lub towarów.

W przypadku odsetek wyrównawczych naruszony został zdaniem Sądu przepis art. 222 § 4 Kodeksu celnego. Zawarte w sentencji decyzji organu I instancji, utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją, określenie "wysokość odsetek wyrównawczych stosownie do § 1 ust. 3 pkt 2 i § 2.1. i 2.3 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 czerwca 1998 r. określi Dział Finansowy Urzędu" nie odpowiada bowiem wymogom art. 210 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu, decyzja wymiarowa nie musi zawierać wyliczenia konkretnej kwoty należnych odsetek, ale powinna zawierać rozstrzygnięcie o tym, że odsetki są należne, według jakich zasad powinny być obliczone oraz wskazywać początkową datę ich naliczania wraz ze wskazaniem daty końcowej.

[...] Spółka z o.o. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając go w części, w której Sąd oddalił skargę i zarzucając, że został on wydany z:

I. Naruszeniem przepisów postępowania, mającym wpływ na wynik sprawy poprzez:

1. przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, pomięcie dowodów wskazanych przez skarżącego i dokonanie ustaleń faktycznych i oceny prawnej sprzecznej z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, a zwłaszcza pominięcie dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy na okoliczność, iż przedmiotowe pojazdy są pojazdami specjalnego przeznaczenia, który to dowód mógł być przeprowadzony po uchyleniu decyzji i przekazaniu do ponownego rozpoznania, mimo iż w sprawie złożone zostały dwie opinie rzeczoznawców, które podważają bezpodstawne ustalenia organów celnych. Skutkiem niewłaściwej oceny dowodów było bezzasadne oddalenie skargi w zaskarżonej części.

2. niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez bezpodstawne pominięcie doniosłości prywatnego dokumentu w postaci opinii biegłych rzeczoznawców, którzy wskazywali prawidłowość kwalifikacji przedmiotowych pojazdów, zwłaszcza, iż wskazane okoliczności nie zostały zakwestionowane przez stronę przeciwną, ani co do których strona przeciwna nie wypowiedziała się w związku z czym okoliczności te uznać można za przyznane,

3. brak wszechstronnej oceny faktów i dowodów wskazanych przez stronę skarżącą, a a wręcz nie odniesienie się do wszystkich wskazanych przez skarżącego dowodów, m.in. opinii biegłych, tłumaczeń dokumentów z kraju pochodzenia i bezpodstawne przyjęcie argumentacji organów celnych za własną, mimo iż organy celne nie przedstawiły jakichkolwiek dowodów uzasadniających w sposób niepodważalny swoje stanowisko w zakresie twierdzeń i wniosków,

4. sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego przez przyjęcie, że skarga w swej zasadniczej części jest nieuzasadniona.

II. Naruszeniem prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.: art. 64 i nast. Kodeksu celnego poprzez przyjęcie, że objęcie przedmiotowego towaru procedurą celną i określenie kwoty wynikającej z długu celnego nie przesądza o prawidłowości zgłoszenia celnego, a samo przyjęcie zgłoszenia celnego nie jest decyzją administracyjną oraz wskazanie jako argumentu na poparcie powyższej tezy art. 65 § 5 Kodeksu celnego, który upoważnia organ do przeprowadzenia kontroli w terminie 3 lat od przyjęcia zgłoszenia celnego, co zdaniem skarżącego nie przesądza w żaden sposób o charakterze pierwotnej decyzji wydanej przez organ celny na granicy.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne skarżąca wniosła o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, ewentualnie uchylenie wyroku w zaskarżonej części i rozpoznanie skargi oraz jej uwzględnienie w zakresie w jakim została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podniosła m.in., iż przedmiotowe pojazdy służą wyłącznie do przepompowywania olei silnikowych w należącej do niej hurtowni. Zawierają szereg urządzeń technicznych, nie służących do celów transportowych. Zatem cechą charakterystyczną pojazdów nie jest transport towarów, lecz przepompowywanie paliwa. W ocenie skarżącej Sąd dokonał selektywnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego. Skarżąca podniosła, iż Sąd pominął opinię biegłego rzeczoznawcy oraz ocenę techniczną pojazdów. Z uwagi na rozbieżność w interpretacji pozycji 8705 uzasadniony był zdaniem skarżącej wniosek dowodowy o powołanie biegłego sądowego na okoliczność specjalistycznego charakteru przedmiotowych pojazdów. W uzasadnieniu wskazała również, iż Sąd nie odniósł się do podnoszonej przez skarżącą kwestii art. 217 i 218 Wspólnotowego Kodeksu Celnego – rozporządzenie Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L Nr 302, poz. 1 ze zm.), dalej WKC.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Warszawie wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, iż klasyfikacja taryfowa spornych pojazdów do pozycji 8704 (PCN 8704 22 90 0) jest zgodna z zasadami klasyfikacji taryfowej i ze stanem faktycznym spornych pojazdów. Przyjęcie zgłoszenia celnego nie jest decyzją administracyjną, a organ celny nie przesądza na tym etapie o jego prawidłowości. Weryfikacja zgłoszenia celnego w trybie art. 70 Kodeksu celnego polega na kontroli zgłoszenia celnego i dołączonych do niego dokumentów oraz rewizji celnej towarów z możliwością pobrania próbek. Nie wyklucza ona w myśl art. 83 § 1 Kodeksu celnego ponownej kontroli zgłoszeń celnych, dokumentów i wydania decyzji administracyjnej. Podniósł także, iż nietrafny jest również zarzut braku zajęcia przez Sąd stanowiska w kwestiach uregulowanych art. 217 i 218 WKC, gdyż import spornych pojazdów miał miejsce jeszcze przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach: 1) naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędna jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z treści art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadku ziszczenia się co najmniej jednej z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Wobec takich regulacji nie może budzić wątpliwości, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie i że uzasadnione jest odnoszenie się do poszczególnych zarzutów składających się na podstawy kasacyjne i wyznaczających zakres badania sprawy przez sąd drugiej instancji. Ponieważ składające się na podstawy kasacyjne zarzuty wyznaczają granice badania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, istotne znaczenie ma należyte ich sformułowanie. W szczególności, koniecznym warunkiem uznania, że strona powołuje się na jedną z podstaw kasacyjnych jest wskazanie, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 24 czerwca 2004 r., OSK 421/04, LEX nr 146732). W niniejszej sprawie przedstawienie takich uwag jest o tyle potrzebne, że składające się na drugą z podstaw kasacyjnych zarzuty naruszenia przepisów postępowania sformułowane są wadliwie, to jest w sposób uniemożliwiający ustalenie granic skargi kasacyjnej, a co za tym idzie, określenie zakresu badania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Przedstawiając zarzuty naruszenia przepisów postępowania strona skarżąca nie wymienia jakiegokolwiek przepisu prawa jaki miałby być naruszony w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji. Już z tej przyczyny zarzuty nie mogą być uwzględnione. Tak więc jedynie marginalnie Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, że instytucja sądowej kontroli pod względem zgodności z prawem aktów i czynności z zakresu administracji publicznej, określona w pierwszym rzędzie w art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1279 ze zm.) i art. 3 § 1 p.p.s.a., nie obejmuje co do zasady dokonywania przez sądy administracyjne własnych ustaleń. Z tego powodu chybione są twierdzenia jakoby Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił należycie okoliczności faktycznych względnie, że dokonał ustaleń faktycznych sprzecznie z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. W art. 106 § 3 p.p.s.a. ustawodawca dopuścił możliwość prowadzenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym jedynie uzupełniających dowodów z dokumentów. Prowadzenie dowodu z opinii biegłego nie jest w tym postępowaniu dopuszczalne. Nie można więc skutecznie zarzucić, że doszło do naruszenia przepisów postępowania poprzez zaniechanie prowadzenia dowodu z opinii biegłego.

Nie jest zasadny przedstawiony w petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 64 i nast. Kodeksu celnego oparty na błędnym założeniu, że pod rządami Kodeksu celnego przyjęcie zgłoszenia celnego następowało w drodze wiążącej strony decyzji administracyjnej. Treść art. 65 § 1 i § 3 Kodeksu celnego wskazuje, że przyjęcie zgłoszenia celnego nie wymaga wydania jakiejkolwiek decyzji administracyjnej a skutki w postaci objęcia towaru procedurą celną i określenia kwoty wynikającej z długu celnego następują z mocy prawa. Dopiero uznanie zgłoszenia celnego za prawidłowe lub nieprawidłowe wymaga wydania decyzji, przy czym możność wydania decyzji w tym przedmiocie ograniczona jest jedynie trzyletnim terminem liczonym od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 64 § 4 i § 5 Kodeksu celnego). Art. 70 § 1 i art. 83 § 1 Kodeksu celnego dopuszczają weryfikację i dalszą kontrolę zgłoszeń celnych, co nie polega na wyłączaniu z obrotu decyzji ostatecznych.

Naczelny Sąd Administracyjny rozważając czy w części skargi kasacyjnej nazwanej uzasadnieniem zawarto zarzuty niewymienione w petitum zauważa, że pewne twierdzenia traktować można jako zarzut naruszenia art. 217 i art. 218 WKC. Skoro wymienia się pozycje Taryfy celnej wskazując, która z nich byłaby właściwa dla sprowadzonego towaru, można rozważać czy przedstawiono zarzut naruszenia odpowiednich przepisów Taryfy celnej poprzez wadliwe zastosowanie kodu taryfowego.

Odnosząc się do pierwszego z odtworzonych we wskazany sposób zarzutów wystarczy stwierdzić, że zarówno przyjęcie zgłoszenia celnego jak i wydanie decyzji organów celnych obu instancji w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe nastąpiło w okresie przedakcesyjnym. Wobec tego przepisy WKC, których naruszenie zarzucono, nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.

Co do drugiego zarzutu istotne znaczenie ma fakt, że nie zakwestionowano skutecznie, to jest poprzez należycie sformułowane zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ustaleń faktycznych dotyczących cech towaru przesądzających o klasyfikacji taryfowej do kodu PCN 8704 22 90 0. Wobec tego, jeśli nawet przyjąć, że zarzut wywiedziono, to nie możnaby uznać go za skuteczny.

Z wymienionych powodów skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Ponieważ nie zachodzą również brane pod rozwagę z urzędu podstawy nieważności skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.