Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 1407/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 par.1, art. 27, art. 29 par. 2, art. 59, art. 61
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 marca 2016 r. sprawy ze skargi B. Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 października 2015 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w S. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...]r. znak [...] w przedmiocie zgłoszonych przez zobowiązanego B.Ł. zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] (wystawione w dniach [...]r.), w którym orzeczono

o uznaniu za uzasadniony zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia zobowiązanemu, o uznaniu za nieuzasadnione pozostałych zarzutów oraz o umorzeniu administracyjnego postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz z akt sprawy wynika, co następuje.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. będący jednocześnie wierzycielem

i organem egzekucyjnym, wszczął wobec B.Ł. postępowanie egzekucyjne obejmujące zaległości podatkowe zobowiązanego w podatku od towarów i usług oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2002-2005.

Organ ten prowadził egzekucję do majątku zobowiązanego na podstawie sukcesywnie wystawianych od [...] roku tytułów wykonawczych o numerach: [...] (tzw. "pierwsze" tytuły wykonawcze wystawione w okresie od [...] r. do [...] r., obejmujące ww. zaległości podatkowe zobowiązanego.

W toku tego postępowania organ egzekucyjny stosował środki egzekucyjne, dokonując m.in. zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanego, zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego oraz zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego i z ubezpieczeń społecznych. W roku 2013 do zajętego świadczenia emerytalno-rentowego zobowiązanego wystąpił zbieg egzekucji administracyjnej z egzekucją sądową, którą na mocy przepisów Kodeksu postępowania cywilnego przejął Komornik Sądowy w trybie właściwym dla egzekucji sądowej. Z uwagi na fakt, że egzekucja prowadzona z pozostałych składników majątku zobowiązanego przez administracyjny organ egzekucyjny nie doprowadziła do wykonania obowiązku, a skierowanie egzekucji do majątku wspólnego małżonków wymagało wystawienia tytułów wykonawczych na obojga małżonków, Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...], na podstawie o art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.), zwanej dalej: "u.p.e.a.", umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tzw. "pierwszych" tytułów wykonawczych. Jednocześnie organ ten wystąpił do Komornika Sądowego o zwrot administracyjnych tytułów wykonawczych ze względu na umorzone w całości postępowanie egzekucyjne.

Niezależnie od powyższego, pomimo prowadzonego nadal postępowania egzekucyjnego przez Komornika sądowego na podstawie tzw. pierwszych tytułów wykonawczych, Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. skierował egzekucję do majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonki na podstawie wystawionych przez siebie w dniu [...] r. tytułów wykonawczych, o których mowa w art. 27c u.p.e.a. o numerach: [...]. Jednak z uwagi na stwierdzone wady ww. tytułów wykonawczych, postanowieniem organu egzekucyjnego z dnia [...] r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 59 §1 pkt 7 u.p.e.a. umorzono postępowanie egzekucyjne, prowadzone na podstawie tzw. "drugich" tytułów wykonawczych. Organ stwierdził, że ponowne wystawienie tytułów wykonawczych nie poprzedzone umorzeniem postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wcześniej wystawionych tytułów wykonawczych było bezzasadne. Strona nie zaskarżyła powyższego rozstrzygnięcia. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w G., dopiero postanowieniem z dnia [...]. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tzw. "pierwszych" tytułów wykonawczych, z powołaniem się na art. 825 pkt 1 kpc i zwrócił administracyjne tytuły wykonawcze wierzycielowi.

Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. wystawił w dniach [...] r. kolejne tytuły wykonawcze wobec zobowiązanego B.Ł. i jego żony T.Ł. odpowiedzialnej majątkiem wspólnym (łącznie [...] tytułów wykonawczych), o numerach: [...] – tzw. "trzecie" tytuły wykonawcze"), obejmujące zaległości podatkowe zobowiązanego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług za okres od 2002-2005 roku.

Zobowiązany w piśmie z dnia 11 września 2015 r. zgłosił do organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania na podstawie ww. tytułów wykonawczych (wystawionych w dniach [...] r. na B. Ł. i jego żonę T.Ł.), podnosząc:

1. niedopuszczalność wystawienia "trzecich" tytułów wykonawczych obejmujących zobowiązania, co do których wystawiono już dwukrotnie tytuły wykonawcze, celem wszczęcia i prowadzenia kolejnej egzekucji, tym razem administracyjnej w sytuacji, gdy:

a) postępowanie prowadzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w G. P.S. pod sygn. akt KM [...] nie zostało prawomocnie umorzone, a to na skutek zaskarżenia w całości postanowienia o umorzeniu z dnia [...] r.

b) brak uprzedniego doręczenia upomnienia, w konsekwencji naruszenia § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30.10.2014 r. – zobowiązany zwrócił uwagę, że brak obowiązku doręczenia upomnienia dotyczy postępowań, o których jest mowa w art. 61 u.p.e.a., tj. postępowań umorzonych na podstawie art. 59 § 2 tej ustawy, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie,

c) brak wskazania podstawy prawnej odstąpienia od wystawienia i doręczenia upomnienia.

2. niedopuszczalność wystawienia ww. "nowych" trzecich tytułów wykonawczych, kiedy te same należności egzekwowane są w oparciu o inne tytuły wykonawcze przez Komornika Sądowego, a ponadto wierzyciel wystawił "drugie" tytuły wykonawcze - aktualnie zaś doręczone tytuły wykonawcze nie stanowią tytułów dopuszczalnych wymienionych w ustawie, o których mowa w art. 28c u.p.e.a.,

3. bezzasadność wszczęcia egzekucji umorzonej na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a. w sytuacji, gdy ponowne jej wszczęcie nastąpić może wyłącznie w przypadkach opisanych w art. 61 u.p.e.a. lub w sytuacji konieczności poprawienia ewentualnych nieprawidłowości o charakterze formalnym, nie zaś umorzenia egzekucji na innych podstawach,

4. objęcie ww. tytułami wykonawczymi kwot nienależnych z uwagi na ich zapłatę, tj. w części nieuwzględniającej kwot potrąconych przez Komornika Sądowego w egzekucji o sygn. KM [...] oraz bezpośrednio wpłaconych przez dłużnika na rachunek bankowy Urzędu Skarbowego w G.,

5. nieuwzględnienie braku podstaw do wystawienia tytułów wykonawczych przeciwko T.Ł. z powodu istniejącego pomiędzy małżonkami ustroju rozdzielności majątkowej, tym samym braku majątku wspólnego, co do którego mogłaby być prowadzona egzekucja w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione na podstawie art. 27c u.p.e.a.

6. przedawnienie należności w całości.

Wraz z zarzutami Zobowiązany przedłożył dowody wpłat na poczet zadłużenia oraz akt notarialny z dnia [...] r. o ustanowieniu rozdzielności majątkowej małżonków B. i T. Ł.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. po rozpatrzeniu ww. zarzutów, postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] uznał za zasadny jedynie zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, natomiast oddalił pozostałe zarzuty i umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tzw. "trzecich" tytułów wykonawczych [...]. Ponadto, w związku z ww. umorzeniem postępowania egzekucyjnego, zawiadomieniem z dnia 22 września 2015 r. organ egzekucyjny uchylił dokonane zajęcie świadczenia emerytalnego z dnia 2 września 2015 r.

W zażaleniu na to postanowienie Zobowiązany wniósł o jego uchylenie w części nieuwzględniającej wniesionych zarzutów i zmianę tego postanowienia poprzez uznanie za zasadne zarzuty:

1) niedopuszczalności wystawienia trzecich tytułów wykonawczych obejmujących zobowiązania, co do których wystawiono już dwukrotnie tytuły wykonawcze, celem wszczęcia i prowadzenia kolejnej egzekucji, tym razem administracyjnej, w sytuacji, gdy postępowanie prowadzone jest przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w G. P. S. pod sygn. akt KM [...] nie zostało prawomocnie umorzone,

2) niedopuszczalności wystawienia ww. "nowych" trzecich tytułów wykonawczych, w sytuacji, kiedy te same należności podatkowe egzekwowane są przez Komornika Sądowego w oparciu o inne tytuły wykonawcze, a wierzyciel wystawił wcześniej "drugie" tytuły wykonawcze - aktualnie zaś doręczone tytuły nie stanowią tytułów dopuszczalnych wymienionych w ustawie - co prowadzi do stwierdzenia, że aktualnie w obrocie prawnym już po trzy tytuły wykonawcze przypadające na jedno zobowiązanie podatkowe,

3) bezzasadności wszczęcia egzekucji umorzonej na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a. w sytuacji, gdy ponowne jej wszczęcie nastąpić może wyłącznie w przypadkach opisanych w art. 61 u.p.e.a. lub w sytuacji konieczności poprawienia ewentualnych nieprawidłowości o charakterze formalnym, nie zaś umorzenia egzekucji na innych podstawach.

Dyrektor Izby Skarbowej w S., postanowieniem z dnia [...] r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ odwoławczy wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że bezsporna jest w sprawie zasadność zarzutu dotycząca braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Organ ten wyjaśnił, że uprzednio prowadzone postępowanie egzekucyjne zostało umorzone na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a., dlatego też ponowne wszczęcie egzekucji wymagało doręczenia upomnienia (§ 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, Dz.U. z 2014 r. poz. 1494, w związku z art. 61 u.p.e.a.).

Organ ten stwierdził, że bezzasadny jest zarzut dotyczący niedopuszczalności wystawienia nowych tytułów wykonawczych w sytuacji, kiedy te same należności podatkowe są egzekwowane przez Komornika Sądowego. Organ wyjaśnił, że postanowienie o umorzeniu postępowania nie oznacza, że na zobowiązanym przestał ciążyć obowiązek oraz wskazał, że postępowanie egzekucyjne, które zostało umorzone z przyczyny określonej w art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a. można ponownie wszcząć na podstawie nowego tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela.

Natomiast w kwestii niedopuszczalności egzekucji, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, organ odwoławczy wyjaśnił, że zarzut ten ma charakter formalny, t.j. organ egzekucyjny bada, czy dany rodzaj obowiązku podlega egzekucji w trybie procedury administracyjnej. Z niedopuszczalnością egzekucji administracyjnej mamy do czynienia, gdy w sprawie wystąpiła okoliczność wykluczająca możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względów formalnych - podmiotowych lub przedmiotowych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 2615/10). Organ zwrócił uwagę, że egzekwowane należności stanowią zaległe zobowiązania podatkowe, które podlegają egzekucji administracyjnej, zgodnie z art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a. co oznacza, że zarzut niedopuszczalności egzekucji jest bezzasadny.

Dyrektor Izby Skarbowej w S. za nieuzasadniony uznał także podniesiony zarzut braku podstaw do wystawienia tytułów wykonawczych przeciwko T.Ł. z uwagi na ustanowienie ustroju rozdzielności majątkowej małżonków i brak majątku wspólnego, z którego mogłaby być prowadzona egzekucja w oparciu o wystawione tytuły wykonawczy, o których mowa w art. 27c u.p.e.a. Organ wyjaśnił, powołując się na przepis art. 29 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, "O.p."), zgodnie z którym w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność, o której mowa w art. 26, obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka, a skutki prawne ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej. Organ zwrócił uwagę, że akt notarialny Rep. A [...] ustanawiający rozdzielność majątkową B. i T. Ł. został sporządzony w dniu [...] r., tj. po powstaniu zobowiązań podatkowych B. Ł. za lata 2002-2005. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 31 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 z późn. zm.), z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Przepis art. 29 § 1 O.p. wyznacza zakres odpowiedzialności małżonka podatnika, ograniczając go do majątku wspólnego małżonków, co oznacza, że egzekucja należności podatkowych, poza majątkiem odrębnym podatnika, może być skierowana wyłącznie do przedmiotów majątkowych objętych tą wspólnością. W takim przypadku tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków, co uczyniono w sprawie. Z tych powodów organ uznał za nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.

Odnosząc się dalej do kwestii przedawnienia należności organ wskazał na zastosowane w toku postępowania egzekucyjnego czynności egzekucyjne związane z zastosowaniem skutecznych środków egzekucyjnych, które spowodowały przerwanie biegu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 O.p.

Organ zwrócił dalej uwagę, że przedmiotowe tytuły wykonawcze uwzględniały wszystkie wpłaty przekazane na rachunek bankowy Urzędu Skarbowego w G. zarówno przekazane przez komornika sądowego, jak również dokonane bezpośrednio przez zobowiązanego, co potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Organ wyjaśnił, że przepisy u.p.e.a. na zawierają regulacji dotyczących wydania aktu w zakresie sposobu rozliczenia kwot uzyskanych w egzekucji. Jest to czynność materialno-techniczna organu egzekucyjnego, a zobowiązany w toku egzekucji może wystąpić do organu z wnioskiem o przedłożenie zestawienia dotyczącego rozliczenia wyegzekwowanych kwot. Ponadto w każdym stadium postępowania na mocy uregulowań art. 73 § 1 K.p.a., strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzenia z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skardze na opisane wyżej postanowienie, Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił naruszenie:

- art. 26, 26c §1 i §2, art. 26d §1 u.p.e.a. poprzez błędne jego zastosowanie wyrażające się uznaniem dopuszczalności wystawienia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. "trzecich" tytułów wykonawczych o numerach [...], obejmujących zobowiązania, co do których organ wystawił już dwukrotnie wcześniej inne tytuły wykonawcze, o innych numerach, na podstawie których były wszczęte i prowadzone kolejno egzekucje: przez Komornika Sądowego Przy Sądzie Rejonowym w G. P.S. pod sygn. akt KM [...] oraz przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G.,

- art. 28c u.p.e.a. poprzez wystawienie wskazanych wyżej "nowych" trzecich tytułów wykonawczych obejmujących te same zobowiązania podatkowe co poprzednio wystawione przez ten sam organ tytuły – przy czym aktualnie objęte skargą tytuły wykonawcze nie stanowią tytułów "zmienionych" dopuszczalnych, a więc takich, co do których wystawienia uprawniony był wierzyciel – co prowadzi do stwierdzenia, iż aktualnie w obrocie prawnym, bez żadnej podstawy prawnej, funkcjonują, po trzy tytuły wykonawcze przypadające na jedno zobowiązanie podatkowe,

- art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie, że ponowne wszczęcie egzekucji wobec Skarżącego nastąpić może wyłącznie w przypadkach opisanych w art. 61 u.p.e.a. lub w sytuacji konieczności poprawienia ewentualnych nieprawidłowości o charakterze formalnym, nie zaś w sytuacji umorzenia egzekucji na innych podstawach.

Mając na uwadze powyższe, Skarżący złożył wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w S. w całości oraz uchylenie poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w G., w części nieuwzględniającej zarzutów Skarżącego.

Dyrektor Izby Skarbowej w S. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu 23 marca 2016 r. pełnomocnik Skarżącego przedłożył skierowane do Skarżącego wezwanie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym

z dnia 18 czerwca 2015 r. sygn. akt Km [...] do zapłaty należności, tytuły wykonawcze wystawione w dniu [...] r. wobec Skarżącego oraz żony Skarżącego o numerach: [...] oraz postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] r. nr [...]o uznaniu za nieuzasadnione zarzuty Skarżącego w sprawie prowadzonych postępowań egzekucyjnych na podstawie wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. jako wierzyciela tytułów wykonawczych o numerach [...], celem przeprowadzenia dowodu na okoliczność, iż w obrocie prawnym występują inne wcześniejsze tytuły wykonawcze na tę samą należność.

Sąd oddalił ww. wniosek dowodowy na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. Nr 270 ze zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje.

Skarga – wbrew zarzutom w niej zawartym – nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – dalej jako: "p.p.s.a.").

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w przedstawionym zakresie,

a przy tym niezależnie od zarzutów i wniosków skargi oraz powołanej w niej podstawy prawnej (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd stwierdza, że nie narusza ono prawa w sposób skutkujący koniecznością jego uchylenia.

Wskazać też należy, że zgodnie z art. 133 p.p.s.a., Sąd orzeka na podstawie akt sprawy organu administracji publicznej, którego działanie lub zaniechanie zostało zaskarżone do Sądu. Oznacza to, że podstawą orzekania przez Sąd jest cały materiał dowodowy sprawy zgromadzony przez organy administracji publicznej w postępowaniu w obu instancjach. W postępowaniu przed sądem administracyjnym stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. dopuszczalne jest przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Sąd oddalił wniosek Skarżącego o przeprowadzenie postępowania dowodowego ze znajdującego się w aktach sprawy wezwania komornika sądowego z dnia 18 czerwca 2015 r., tytułów wykonawczych ([...] szt.) wystawionych w dniu [...] r. gdyż znajdują się one w aktach sprawy i z tej przyczyny podlegają ocenie Sądu na podstawie wskazanego wyżej art. 133 p.p.s.a. Z kolei w odniesieniu do postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] r. Sąd stwierdził, że przeprowadzenie dowodu z ww. postanowienia nie jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...]r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] r. w sprawie uznania za uzasadniony zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia zobowiązanemu, uznania za nieuzasadnione pozostałe zarzuty Skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym oraz umarzające postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] r. (tzw. "trzecich" tytułów wykonawczych).

Skarżący kwestionuje w skardze zasadność wystawienia przez organ egzekucyjny kolejnych, tzw. "trzecich" tytułów egzekucyjnych.

Na wstępie wyjaśnić należy, że ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r.

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r. poz. 1619, zwana dalej: "u.p.e.a.") zawiera przede wszystkim zespół norm określających postępowanie egzekucyjne i środki przymusowe stosowane w celu doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i literaturze przedmiotu - postępowanie egzekucyjne, to cały zespół czynności organów egzekucyjnych i innych podmiotów tego postępowania podejmowanych w celu wykonania obowiązków wynikających z aktów poddanych egzekucji administracyjnej.

Wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje na wniosek wierzyciela, a w przypadku gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym – z urzędu. Prawna skuteczność wniosku o wszczęcie egzekucji jest uzależniona od istnienia podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej (tj. tytułu wykonawczego). Złożenie wniosku i tytułu wykonawczego stanowi podstawę do wszczęcia postępowania przez organ egzekucyjny. Tytuł wykonawczy musi spełniać wymagania określone w art. 27 u.p.e.a.. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 u.p.e.a.).

Zainicjowanie omawianej procedury następuje w okolicznościach wskazanych

w art. 6 § 1 u.p.e.a. Wspomniany przepis stanowi, że w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Jak podkreśla się w ugruntowanym orzecznictwie sądowym, przepis ten nie pozostawia organowi wyboru, nakładając na niego prawny obowiązek podjęcia odpowiednich kroków w celu wszczęcia egzekucji w przypadku zaistnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie. Wskazać trzeba, że choć ustawa egzekucyjna nie zawiera definicji pojęcia "uchylanie się zobowiązanego od wykonania obowiązku", to jednakże na podstawie całokształtu przepisów regulujących instytucje administracyjnego postępowania egzekucyjnego można uznać, że organ przystępuje do podjęcia czynności mających na celu przymusowe wykonanie obowiązku ciążącego na zobowiązanym w każdym przypadku, gdy obowiązek jest wymagalny, a zobowiązany powstrzymuje się od jego wykonania (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 880/10). Niewykonanie wymagalnego obowiązku nakłada na wierzyciela obowiązek zainicjowania działań zmierzających do jego wyegzekwowania. Dodatkowo wskazać należy, że w powiązaniu z innymi przepisami u.p.e.a. (zwłaszcza z art. 26 § 1, zobowiązującym wprost do wszczęcia egzekucji administracyjnej na wniosek wierzyciela, o ile przedstawi on wraz z tym wnioskiem tytuł wykonawczy sporządzony według obowiązującego wzoru), należy przyjąć za poglądem prezentowanym w piśmiennictwie, że na gruncie administracyjnego postępowania egzekucyjnego obowiązuje zasada obligatoryjnego podejmowania egzekucji - skutkiem podjętych przez wierzyciela "czynności" zasadniczo jest powstanie obowiązku wszczęcia przez organ egzekucyjny postępowania i przystąpienia do egzekucji (por. D.R. Kijowski (w:) R.D. Kijowski (red.), Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, 2010, dostępny w bazie LEX: komentarz do art. 6 u.p.e.a., akapit 4.2.). Odmienne zachowania, przeciwne tej zasadzie, muszą być umocowane w konkretnych przepisach prawa przewidujących, że postępowanie egzekucyjne nie będzie prowadzone (np. tytuł wykonawczy zostanie wierzycielowi zwrócony na podstawie art. 29 § 2 u.p.e.a. w związku z ustaleniem, że obowiązek, którego dotyczy, nie podlega egzekucji administracyjnej lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a.) - por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 października 2011 r., sygn. akt II FSK 797/10 (dostępny w systemie CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z kolei umorzenie postepowania egzekucyjnego następuje wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. "Istotą umorzenia jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postepowania. Instytucja umorzenia postepowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Ostateczne postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie oznacza jednak, że na zobowiązanym przestał ciążyć obowiązek, którego wykonanie było przedmiotem umorzonego postępowania. Nie można mu też przypisywać waloru res iudicata (powagi rzeczy osądzonej), ponieważ organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Zatem przyjęcie poglądu, że umorzenie postepowania egzekucyjnego oznacza niemożność jego ponownego wszczęcia – poza przypadkiem wskazanym w art. 61 ww. ustawy – jest niedopuszczalne (zob. wyrok NSA z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 804/2006.

Przyczyny umorzenia postępowania określone zostały w przepisie art. 59 u.p.e.a.. Zgodnie z treścią art. 59 §1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Przepis art. 59 §2 u.p.e.a. przewiduje, że postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Przewidując możliwość ponownego wystawienia tytułów wykonawczych, pomimo umorzenia postępowania egzekucyjnego, ustawodawca przewidział dodatkowe warunki tylko w przypadku gdy poprzednio prowadzone postępowanie egzekucyjne zostało umorzone na podstawie przywołanego wyżej §2 art. 59 u.p.e.a. Przepis art. 61 u.p.e.a stanowi bowiem, że razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych.

Zatem, w przypadku gdy organ egzekucyjny umorzył na podstawie art. 59 §1 pkt 7 u.p.e.a., prowadzone wobec skarżącego i jego żony postepowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] r. i przystąpił następnie do wszczęcia kolejnego postępowania egzekucyjnego, wystawiając kolejne tytuły wykonawcze z dnia [...] r., w sprawie nie doszło do naruszenia art. 61 u.p.e.a. W ocenie Sądu, błędne jest stanowisko skarżącego zgodnie z którym przepis art. 61 u.p.e.a. przewiduje, że ponowne wszczęcie egzekucji wobec skarżącego nastąpić może wyłącznie w przypadkach opisanych w art. 61 u.p.e.a., lub w sytuacji konieczności poprawienia ewentualnych nieprawidłowości o charakterze formalnym, nie zaś w sytuacji umorzenia egzekucji na innych podstawach.

Należy bowiem zwrócić uwagę, że jak wynika z akt sprawy, organ egzekucyjny wydał w dniu [...] r. dwa postanowienia o umorzeniu postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie "pierwszych" oraz "drugich" tytułów wykonawczych.

Postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na postawie "pierwszych" tytułów wykonawczych (k. 114) zostało wydane na podstawie art. 59 §1 pkt 9 u.p.e.a.

Z kolei w postanowieniu o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tzw. "drugich" tytułów wykonawczych z dnia [...] r. (k.219) organ egzekucyjny stwierdził, że Komornik Sądowy nie umorzył postępowania egzekucyjnego i nadal prowadził czynności egzekucyjne na podstawie tzw. "pierwszych" tytułów wykonawczych wystawionych przez organ egzekucyjny w dniach od 4 października 2002 r. do 14 lipca 2005 r. Podstawą prawną tego postanowienia był przepis art. 59 §1 pkt 7 u.p.e.a., zgodnie z którym jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu, postepowanie egzekucyjne umarza się.

Komornik Sądowy dopiero w dniu 27 sierpnia 2015 r. umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie "pierwszych" tytułów wykonawczych.

W ocenie Sądu, umorzenie postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie "pierwszych" i "drugich" tytułów wykonawczych, nie oznacza, że na zobowiązanym przestał ciążyć obowiązek, którego wykonanie było przedmiotem umorzonego postępowania. Postępowanie egzekucyjne, które umorzone zostało z przyczyny określonej w art. 59 §1 pkt 7, czy art. 59 §1 pkt 9 u.p.e.a. można ponownie wszcząć na podstawie nowych tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Postępowanie egzekucyjne zostało zasadnie wszczęte w oparciu o nowe tytuły wykonawcze wystawione w dniach [...] r. Prawidłowo uznał organ odwoławczy za bezzasadny zarzut niedopuszczalności wystawienia nowych tytułów wykonawczych.

Takie działalnie organu realizuje w pełni, wprowadzoną w przywołanym wyżej art. 6 u.p.e.a., zasadę obligatoryjnego podejmowania egzekucji, tj. zasadę obowiązku podjęcia odpowiednich kroków przez wierzyciela w celu wszczęcia egzekucji.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 26 u.p.e.a., art. 26c §1 i §2 u.p.e.a., art. 26d § 1 u.p.e.a. oraz art. 28c u.p.e.a. stwierdzić należy, że Skarżący opiera się on na błędnym założeniu, jakoby wydawane wobec Skarżącego i jego żony kolejne tytuły wykonawcze stanowiły "dalsze", czy "zmienione" tytuły wykonawcze, o których mowa w ww. przepisach.

Wskazać jedynie wypada, że "dalszy" tytuły wykonawczy wydaje organ egzekucyjny m.in. w sytuacji gdy razie potrzeby prowadzenia egzekucji przez więcej niż jeden organ egzekucyjny (art. 26c § 1 u.p.e.a.) i poza wymogami, o których mowa w art. 27, zawiera także numer porządkowy oraz oznaczenie celu, dla którego został wydany (art. 26c § 2 u.p.e.a.). Z kolei "ponowny tytuł wykonawczy" wydaje organ egzekucyjny w przypadku utraty tytułu wykonawczego po wszczęciu egzekucji administracyjnej, po uprzednim wydaniu postanowienia o utracie pierwotnego tytułu wykonawczego (art. 26d §1 u.p.e.a.). Natomiast stosownie do wskazanego w skardze przepisu art. 28c u.p.e.a., w przypadku skierowania do organu egzekucyjnego zmienionego tytułu wykonawczego, zmienionego jednolitego tytułu wykonawczego lub zmienionego zagranicznego tytułu wykonawczego, dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy, a uprzednio wszczęta egzekucja administracyjna jest kontynuowana przez realizację zastosowanych środków egzekucyjnych oraz stosowanie kolejnych środków egzekucyjnych.

Sąd stwierdza, że wbrew poniesionym zarzutom w skardze, organ nie naruszył wskazanych wyżej przepisów u.p.e.a.

W tym stanie należało skargę oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.