Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 570/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.
article: art. 61 par. 1, art. 105 par. 1, art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 23 listopada 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak – Kolczyńska (spr.) Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Protokolant asystent sędziego Marcin Olejniczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2012 roku sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania Z. K. od decyzji Wójta Gminy O. z dnia [...] r. umarzającej postępowanie administracyjne wszczęte na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo wodne - uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości.

Jak wynika z poczynionych przez organ ustaleń decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy w O. umorzył na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczęte na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo wodne w przedmiocie wyznaczenia w drodze decyzji części nieruchomości na działkach w S. L. umożliwiających postawienie na nich przez Gminę O. mostka w celu zapewnienia przejścia, argumentując, że woda znajdująca się na działkach nr 1167 i 461 w S. L. nie jest śródlądową wodą powierzchniową, nie stanowi odrębnej działki i wchodzi w skład nieruchomości gruntowych przez które przebiega, co oznacza, że stanowi własność poszczególnych właścicieli tych gruntów. Status wody, biorąc pod uwagę treść art. 28 ust. 2 ustawy prawo wodne, nie daje wójtowi uprawnienia do wydania decyzji w sprawie wyznaczenia części nieruchomości umożliwiających dostęp do wody nie objętej powszechnym korzystaniem. Zdaniem organu I instancji przepis art. 28 ust. 2 nie daje uprawnienia do zmiany statusu wód znajdujących się na działkach ze statusu rowu na wody objęte powszechnym korzystaniem.

W odwołaniu od tej decyzji, uzupełnionym pismami z dnia 22 lutego 2012 r. i 8 marca 2012 r. Z. K. reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Odwołujący zarzucił naruszenie pkt 5.8 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. nr 164, poz. 1587), art. 5 ust. 3 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 9 ust. 1 pkt 13, art. 12 ust. 1, art. 28 ust. 2, art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo wodne, art. 105 § 1, 107 § 3, art. 7, art. 75, art. 76 § 1 i 3, art. 77 § 1, art. 80, art. 78 § 1, art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 102 ust. 1 i art. 103 pkt 1 ustawy Prawo wodne. W przekonaniu pełnomocnika strony z S. L. płynie ciek naturalny i dlatego jest oznaczony na rysunku studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy O. kolorem jasnoniebieskim podobnie jak usytuowany na tym cieku sztuczny zbiornik o pow. 1,62 ha. Ciek płynący nie jest klasyfikowany jako użytek rolny, nie ma obok zmeliorowanych tym rowem gruntów, ani nie jest ujęty w ewidencji urządzeń melioracji wodnych. Posiada zaś przepływy oraz zlewnię, co świadczy, że jest rzeką.

Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 k.p.a., art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. prawo wodne (Dz.U. nr 115, poz. 1229 ze zm.) - uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości.

Wyjaśniając motywy rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, zaś o tym w jaki sposób może być wszczęte postępowanie decydują przepisy prawa materialnego, które nie tylko wyznaczają rodzaj spraw załatwianych w drodze decyzji administracyjnej, ale i normują inicjatywę, co do powstania danej treści stosunku materialnoprawnego. W przypadku, gdy przepis prawa materialnego nie normuje expressis verbis inicjatywy wszczęcia postępowania w danej kategorii spraw administracyjnych, należy przyjąć, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest określenie ciążących na jednostce obowiązków, wszczęcie postępowania następuje z urzędu.

Zdaniem Kolegium przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne w zakresie będącym przedmiotem sprawy nie przyznają stronie inicjatywy wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Przywołując brzmienie art. 28 ust. 2 i art. 10 ustawy Prawo wodne organ wskazał, że w obecnym stanie prawnym mamy wyraźny podział na wody stanowiące własność Skarbu Państwa i na wody publiczne oraz prywatne. Własność publiczna wód może być klasyfikowana według kryterium podmiotowego i przedmiotowego. Kryterium przedmiotowe będzie odnosić się do wód powierzchniowych płynących, wód morza terytorialnego i morskich wód wewnętrznych. Te wody zawsze będą własnością publiczną, a inne wtedy, gdy ich właścicielem będzie Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Wody pozostające poza zakresem wód płynących i stanowiących własność podmiotów administracji publicznej będą wodami prywatnymi. Jeżeli zatem mamy do czynienia z wodami prywatnymi, wód tych nie obejmuje prawo powszechnego dostępu do tych wód, co wynika z treści art. 34 ust. 1 ustawy Prawo wodne. Jeżeli natomiast mielibyśmy do czynienia z wodami publicznymi, to powołany w podstawie wniosku przepis art. 28 ust. 2 ustawy Prawo wodne, nie daje – w przekonaniu Kolegium - prawa do żądania wszczęcia postępowania na wniosek strony, a samo złożenie wniosku takiego postępowania nie wszczyna. Przepis art. 28 ust. 2 nie stanowi podstawy prawnej do domagania się przez osobę fizyczną wyznaczenia w drodze decyzji części nieruchomości na prywatnych działkach (nr 1167 i 461) w celu umożliwienia postawienia na działkach przez Gminę O. mostka w celu zapewnienia przejścia. Zdaniem organu II instancji powołane przepisy prawa materialnego dają wyłącznie podstawę do podjęcia postępowania z urzędu, a w zakresie tym nie powstaje związek z prawem (obowiązkiem) jednostki, nie można wobec tego skutecznie domagać się wszczęcia postępowania. Celem tego przepisu, jest jedynie ewentualne zapewnienie możliwości powszechnego korzystania z wód objętych powszechnym korzystaniem. Chodzi tu o ewentualne wykonanie robót związanych z utrzymaniem wód - wałów powodziowych, urządzeń pożarowych, hydrologiczno-meteorologicznych i innych. Przepisy te nie dają podstawy do domagania się przez osobę fizyczną, wyodrębnienia części nieruchomości na działkach w celu postawienia budowli ze wskazaniem inwestora tego przedsięwzięcia - Gminy. Resumując Kolegium stwierdziło, że pismo pełnomocnika Z. K., co najwyżej mogło doprowadzić do wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu. W sytuacji, gdy organ I instancji zapoznał się z wnioskiem strony z dnia 11 lutego 2011 r. i nie znalazł podstaw aby wszcząć postępowanie administracyjne z urzędu mógł w oparciu o art. 61a k.p.a. odmówić wszczęcia postępowania. Skoro jednak w przedmiotowej sprawie organ administracji pismem z dnia 27 kwietnia 2011 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo wodne wskazując, że czyni to na wniosek Z. K. i postępowanie to prowadził wydając w jego trakcie dwie decyzje, to - zdaniem Kolegium - jedynym sposobem zakończenia tego postępowania było jego umorzenie z przyczyn stwierdzonej bezprzedmiotowości postępowania o charakterze podmiotowym, a nie przedmiotowym jak faktycznie orzekł organ I instancji. Organ I instancji zajął się analizą spełnienia przesłanek z art. 28 ust 2 ustawy Prawo wodne, dochodząc do wniosku, że nie może wydać decyzji w odniesieniu do obszarów, które nie przylegają do śródlądowych wód powierzchniowych, a wody znajdujące się na wskazanych działkach są wodami prywatnymi. W sytuacji zaś wszczęcia postępowania na wniosek strony gdy ustawa Prawo wodne nie przewiduje postępowania wnioskowego w odniesieniu do wód publicznych, jak i prywatnych, postępowanie bezpodstawnie wszczęte należało umorzyć. Wobec tak ustalonego stanu faktycznego Kolegium uznało, że pomimo tego, iż zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania w trybie art. 105 § 1 k.p.a., to jednak decyzję organu I instancji należy uchylić i umorzyć postepowanie w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., jednakże z innych przyczyn niż uczynił to organ I instancji. Organ I instancji wszczął postępowanie zanim jeszcze rozpoznał wniosek o jego wszczęcie, o czym świadczy – w ocenie Kolegium - treść zawiadomienia skierowana do stron postępowania z dnia 27 kwietnia 2011 r. Skoro zatem fakt ten miał miejsce bezzasadnym było ponowne rozpoznawanie kwestii możliwości "wszczęcia" - jak stanowi treść osnowy wydanej w dniu [...] r. decyzji. Dodatkowym argumentem przemawiającym za uchyleniem decyzji organu I instancji był fakt zmiany z dniem 11 kwietnia 2011 r. brzmienia art. 105 § 1 k.p.a., który stanowił podstawę prawną rozstrzygnięcia organu I instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Z. K. reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego wniósł o uchylenie decyzji Kolegium oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego podnosząc zarzuty naruszenia:

1) art. 28 k.p.a., poprzez uznanie, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony, podczas gdy skarżący ma interes prawny w ustaleniu powierzchni części należącej do niego nieruchomości nr 1167 w osiedlu S. L., w drodze decyzji Wójta Gminy O., zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, umożliwiającej dostęp do wody, oraz ma interes prawny w ustaleniu i otrzymaniu odszkodowania z budżetu Gminy za tę część nieruchomości, zgodnie z art. 28 ust. 3, w wysokości określonej decyzją Marszałka Województwa, zgodnie z art. 186 ust. 3, a ponadto ma obowiązek zapewnienia dostępu do wody w sposób umożliwiający korzystanie z niej i ma obowiązek zakazywania lub uniemożliwiania przechodzenia przez obszar przyległy do powierzchniowych wód publicznych w odległości mniejszej, niż 1,5 metra od linii brzegu, zgodnie z art. 27 ust. 1,

2) art. 28 ust. 2 ustawy Prawo wodne, poprzez uznanie, że nie stanowi on podstawy prawnej do domagania się przez osobę fizyczną wyznaczenia w drodze decyzji części jej nieruchomości do wypełnienia obowiązku, o którym mowa w tym przepisie,

3) art. 105 k.p.a., poprzez uznanie, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe z tej przyczyny, że są to wody prywatne,

4) art. 10 ust. 1, ust. 1a i ust. 2 ustawy Prawo wodne, poprzez uznanie, że ciek płynący z S. L. zalicza się do kategorii wód, stanowiących własność osób fizycznych lub osób prawnych, innych niż Skarb Państwa, w rozumieniu art. 10 ust. 1, podczas gdy zalicza się on do kategorii śródlądowych wód powierzchniowych, podobnie jak wody zbiorników usytuowanych na tym cieku, w rozumieniu art. 10 ust. 1a, które przez to są wodami publicznymi w rozumieniu art. 10 ust. 2.

Uzasadniając podniesione zarzuty skarżący w obszernym uzasadnieniu podkreślił, że na działkach nr 1167 i 461 stał mostek na potoku wpływającym do stawu, zwanego stawem gminnym, którego przeważająca część gruntów pod jego wodami stanowi własność Gminy O. Mostek został rozebrany z powodu braku pozwolenia na jego budowę. Z przepisów art. 27 i 28 ustawy Prawo wodne wynika, że mostek powinien zostać ponownie postawiony w celu umożliwienia przejścia. W ocenie strony nie można przepisu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo wodne interpretować tak, aby właścicielowi nieruchomości nie przysługiwało odszkodowanie za część nieruchomości, na której stoi przęsło mostka, za część pod mostkiem, oraz za część nieruchomości, będącą ścieżką do mostka wzdłuż brzegu zbiornika gminnego. Skarżący jest zainteresowany ustaleniem powierzchni tej części nieruchomości oraz otrzymaniem odszkodowania. Tym samym skarżący mając interes prawny i obowiązek mógł skutecznie zainicjować wszczęcie przez Wójta postępowania administracyjnego w odniesieniu do należącej do niego działki nr 1167, natomiast w odniesieniu do działki 461 Wójt powinien takie postępowanie przeprowadzić z urzędu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w motywach zakwestionowanej decyzji.

W dniu 23 października 2012 r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe strony skarżącej z dnia 22 października 2012 r., w którym podtrzymała dotychczasową argumentację i stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu 23 listopada 2012 r. stawił się pełnomocnik skarżącego, który poparł skargę oraz uczestnicy postępowania J.M. i B.M., którzy wnieśli o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, Sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd oceniając w tak zakreślonych granicach legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. uchylającej decyzję organu I instancji i umarzającej w całości postępowanie pierwszej instancji wszczęte z wniosku Z. K. na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo wodne, stwierdził że nie narusza ona norm obowiązującego prawa, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wobec czego nie zachodziły podstawy do usunięcia jej z obrotu prawnego.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest odpowiedź na pytanie, czy organ administracyjny był uprawniony wszcząć na wniosek skarżącego, a następnie prowadzić postępowanie administracyjne w trybie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 145 ze zm.), przywoływanej dalej w tekście jako "ustawa", celem wydzielenia w drodze decyzji administracyjnej części nieruchomości na działkach stanowiących własność prywatną nr ewid. 1167 oraz 461 i postawienia na nich przez Gminę O. mostka umożliwiającego przejście przez potok (będący w istocie rowem) wpływający do zbiornika, służącego do powszechnego korzystania w celach rekreacyjnych.

W myśl art. 28 ustawy, właściciel nieruchomości przyległej do powierzchniowych wód publicznych jest obowiązany umożliwić dostęp do wody na potrzeby wykonywania robót związanych z utrzymywaniem wód oraz dla ustawiania znaków żeglugowych lub hydrologiczno-meteorologicznych urządzeń pomiarowych (ust. 1). Właściciel nieruchomości przyległej do wód objętych powszechnym korzystaniem jest obowiązany zapewnić dostęp do wody w sposób umożliwiający to korzystanie; części nieruchomości umożliwiające dostęp do wody wyznacza wójt, burmistrz lub prezydent miasta w drodze decyzji (ust. 2). Właścicielowi nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie odpowiednio od właściciela wody lub właściciela hydrologiczno-meteorologicznych urządzeń pomiarowych, a właścicielowi nieruchomości, o którym mowa w ust. 2 - z budżetu gminy, na warunkach określonych w ustawie (ust. 3).

Wskazane wyżej unormowanie art. 28 ust. 2 ustawy, jak trafnie argumentowało Kolegium w motywach zaskarżonej decyzji, nie zawiera przepisów regulujących procedurę wyznaczenia dostępu do wody, a w szczególności nie stanowi, czy postępowanie w tym zakresie wszczyna się na wniosek czy z urzędu.

Punktem wyjścia dla oceny, komu w tym konkretnym wypadku służy inicjatywa do wszczęcia postępowania jest brzmienie art. 61 § 1 k.p.a., który stanowi, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.

Przepis ten wskazuje dwa możliwe sposoby wszczęcia postępowania, oparte na zasadzie oficjalności (działania z urzędu) oraz zasadzie skargowości (działania z inicjatywy jednostki mającej przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a.). Rozwiązanie przyjęte w art. 61 § 1 k.p.a. nie oznacza jednak dowolności organu we wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie strony. Przepis ten musi być bowiem interpretowany w związku z konkretnymi przepisami prawa materialnego, które nie tylko wyznaczają rodzaj spraw załatwianych w formie decyzji administracyjnej, ale i normują inicjatywę co do powstania danej treści stosunku materialnoprawnego. To właśnie przepisy tego rodzaju decydują o tym, czy konkretne postępowanie administracyjne może być wszczęte z urzędu, czy też na wniosek strony. W przypadku gdy przepis prawa materialnego nie normuje w sposób wyraźny, expressis verbis inicjatywy wszczęcia postępowania w danej kategorii spraw administracyjnych, należy przyjąć, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest określenie ciążących na jednostce obowiązków, ograniczenie lub cofnięcie jej uprawnień, wszczęcie postępowania nastąpić może wyłącznie z urzędu. Jeżeli zaś chodzi o ustalenie sytuacji prawnej jednostki w zakresie jej uprawnień, zgodnie z zasadą, że jednostka rozporządza swoim prawem, wszczęcie postępowania następuje na jej wniosek (vide: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, wydanie 12, Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2012, s. 290-291). Tożsame stanowisko w tej kwestii prezentuje judykatura, dla przykładu warto w tym miejscu zwrócić uwagę na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 14 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2232/10 (Lex nr 1138117), 18 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 77/10 (Lex nr 953091), 4 lipca 2007 r. sygn. akt II OSK 1314/06 (Lex nr 364695).

W świetle poczynionych wyżej ogólnych uwag o inicjatywie do wszczęcia postępowania administracyjnego, zasadny jest w ocenie Sądu wniosek, że przepis art. 28 ust. 2 Prawa wodnego określa obowiązki właściciela nieruchomości przyległej do wód objętych powszechnym korzystaniem, wskazując, iż winien on zapewnić dostęp do wody w sposób umożliwiający korzystanie z niej. Zatem dopiero wówczas, gdy właściciel nieruchomości przyległej do wód objętych powszechnym korzystaniem uchyla się od wykonywania ciążących na nim obowiązków wynikających z przepisów obowiązującego prawa (chociażby uniemożliwiając przechodzenie przez jego nieruchomość), ustawodawca dał organom administracji publicznej możliwość "przymuszenia" właściciela nieruchomości do realizacji (respektowania) tychże obowiązków i określenia w drodze decyzji administracyjnej części nieruchomości umożliwiającej dostęp do wód. Wobec tego nie budzi wątpliwości, że to organ administracyjny, a nie właściciel nieruchomości, ma w tym wypadku inicjatywę do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w trybie art. 28 ust. 2 Prawa wodnego, w sytuacji, gdy sam zobowiązany nie realizuje nakazu wyznaczenia części nieruchomości niezbędnej do odpowiedniego korzystania z wód publicznych.

W niniejszej sprawie organ I instancji błędnie wszczął i prowadził postępowanie w trybie art. 28 ust. 2 Prawa wodnego na wniosek skarżącego Z. K.. Dostrzegając wadliwość postępowania, Wójt Gminy w O. starał się sanować popełnione błędy i co do zasady prawidłowo umorzył postępowanie I instancji w trybie art. 105 § 1 k.p.a., z uwagi na jego bezprzedmiotowość błędnie wywodząc jednak, że podstawą bezprzedmiotowości postępowania jest ustalenie, iż wody na terenie działek nr 1167 i 461 w S. L. nie mają statusu wód objętych powszechnym korzystaniem. W przekonaniu Sądu podstawą umorzenia postępowania pierwszoinstancyjnego w trybie art. 105 § 1 k.p.a., na co słusznie zwróciło uwagę Kolegium w motywach zaskarżonej decyzji, winien stanowić fakt, iż organ I instancji wszczął postępowanie na wniosek strony, nie mającej legitymacji procesowej. Jeżeli na jakimkolwiek etapie postępowania administracyjnego okaże się, że w istocie żądanie nie pochodziło od strony, a jednocześnie organ nie znajdzie podstaw do prowadzenia postępowania z urzędu, wówczas winien wydać decyzję o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 9 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Go 117/12, Lex nr 116620).

W literaturze przedmiotu podkreśla się, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi się w art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnoprawnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać zarówno z przyczyn podmiotowych jak i z przyczyn przedmiotowych. Przyczyny te mogą powstać na skutek faktów naturalnych lub na skutek zdarzeń prawnych, chodzić tu będzie o śmierć osoby fizycznej, utratę przez nią zdolności do nabycia uprawnień o charakterze osobistym, ustanie bytu prawnego osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej, zmianę tytułu własności rzeczy, zniesienie danej kategorii uprawnień lub obowiązków, uchylenie podstaw prawnych do działania administracji publicznej w formach władczych w określonych sprawach (vide: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, wydanie 11, Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2011, s. 410-411).

Reasumując, zwrócić należy uwagę, że w realiach rozpoznawanej sprawy, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, zachodziła bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego o charakterze podmiotowym, a nie jak błędnie ocenił organ I instancji o charakterze przedmiotowym. Pomimo to, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. powinno w trybie art. 138 § 1 pkt 1 p.p.s.a. utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, gdyż mimo błędnego uzasadnienia treść tego rozstrzygnięcia odpowiadała prawu, zamiast w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. i art. 28 ust. 2 Prawa wodnego, uchylać decyzję Wójta Gminy O. i umarzać postępowanie pierwszej instancji w całości. Jednak to uchybienie organu odwoławczego nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż postępowanie przed organem I instancji prawidłowo zostało umorzone, dlatego brak było podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 28 i art. 105 k.p.a., art. 28 ust. 2, art. 10 ust. 1, ust. 1a i ust. 2 Prawa wodnego Sąd uznał, iż w świetle poczynionych wyżej uwag są one bezzasadne i nie mogą rzutować na wynik sprawy. Rozważania skargi co do charakteru i sposobu zaklasyfikowania wód w rowie, czy też kwestie odnoszące się do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy O. nie mogły być przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie. Mogą one natomiast stanowić przedmiot odrębnych postępowań administracyjnych.

Z tych wszystkich powodów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

B.C.