Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 753/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 31zo
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek, Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Anetta Makowska – Hrycyk, Protokolant Referent Tomasz Gołębiowski, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 31 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi Mirosławy W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek (kwiecień 2020 r.) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia 8 czerwca 2020 r., nr. [...].


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 24 kwietnia 2020 r. M. W. (dalej: strona, skarżąca) zwróciła się o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia społeczne za miesiące marzec, kwiecień i maj 2020 r.

Decyzją z 8 czerwca 2020 r. nr 190000/71/163098/2020/ZPWWO Zakład Ubezpieczeń Społecznych ( dalej: Zakład, ZUS, organ) odmówił stronie przyznania zwolnienia z opłacania składek na własne obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne za kwiecień 2020 r. W uzasadnieniu przytoczył treść art. 31zo ust. 2 i ust. 4 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm., dalej jako "ustawa COVID-19") i wskazał, ze na koncie strony brak jest nieopłaconej należności za kwiecień 2020 r., podlegającej umorzeniu – składka bowiem została pokryta nadpłata wynikającą z ogólnego rozliczenia konta, powstałą przed 1 marca 2020 r. Tym samym, zwolnienie skarżącej nie przysługuje.

Strona pismem z 22 czerwca 2020 r. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniosła, że w świetle przepisów ustawy o COVID-19 ma prawo do skorzystania ze zwolnienia za okres trzech miesięcy. ZUS , jej zdaniem, błędnie interpretuje przepisy, bowiem w świetle braku wyłączenia w ustawie, zwolnienie przysługuje bez względu na to, czy wnioskodawca ma nadpłatę czy nie. Kwestia nadpłat czy dokonanych wpłat za dany miesiąc powinna natomiast być rozpatrywana osobno, zaś nadpłacone kwoty powinny zostać zwrócone. Zarzuciła również, że decyzja ZUS jest krzywdząca, niesprawiedliwa społecznie i różnicuje podmioty gospodarcze.

Ponadto pismem z 22 czerwca 2020 r., skierowanym do ZUS Oddział w Wałbrzychu, strona poinformowała, że prowadzi dwie działalności gospodarcze i w związku z tym opłaca podwójną składkę zdrowotną, natomiast w Oddziale jest zaksięgowana tylko jedna składka, stąd wynikła nadpłata, Wniosła o przeksięgowanie tej nadpłaty na składkę zdrowotna za miesiące od stycznia do grudnia 2019 r.

Skarżoną obecnie decyzja z 17 lipca 2020 r. Zakład utrzymał w mocy swoje rozstrzygniecie z 8 czerwca 2020 r.

W uzasadnieniu ponownie przytoczono treść art. 31zo ust. 2 i 4 ustawy o COVID-19 i poinformowano stronę, że zwolnienie z obowiązku opłacania składki za marzec 2020 r. przysługuje płatnikom również, jeżeli składka za ten miesiąc została już opłacona. W tej sytuacji, jeżeli został złożony wniosek ZUS RDZ o zwolnienie z opłacania składek za trzy miesiące ( od marca do maja 20202), a składka za marzec została opłacona w terminie, można wnioskować do Zakładu o zwrot nadpłaconych środków. Natomiast zwolnienie z obowiązku opłacania należności składkowych za kwiecień i maj 2020 r. obejmuje wyłącznie należności nieopłacone.

Dalej ZUS wskazał, że z danych zawartych na indywidualnym koncie strony prowadzonym w ZUS wynika, iż należność za kwiecień 2020 r. została pokryta nadpłatą wynikającą z ogólnego rozliczenia konta powstała przed 1 marca 2020 r. Wniosek o zwrot składek za kwiecień 2020 r. nie został natomiast złożony przez stronę w terminie tj. do 11 maja 2020 r. Tym samym na koncie nie ma nieopłaconych należności za kwiecień 2020 r., które podlegałyby zwolnieniu.

Organ jednocześnie zauważył, że informacja o możliwości złożenia wniosku o zwrot w przypadku opłacenia należności za kwiecień 2020 r. i jednoczesnym wnioskowaniu o zwolnienie z obowiązku ich opłacania, była ogólnodostępna na stronie internetowej ZUS. Odnosząc się natomiast do wniosku z 22 czerwca 2020 r. o przeksięgowanie nadpłaty organ poinformował, że poprawne dokumenty rozliczeniowe za okres od stycznia 2019 do grudnia 2019 r. strona złożyła 22 czerwca 2020 r., a zatem Zakład nie ma podstaw do przeksięgowania wpłat za wskazany we wniosku okres, ponieważ zostały one automatycznie rozliczone zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 21 września 2017 r. (Dz.U. z 2017 r., poz. 1831).

W skardze z 20 sierpnia 2020 r. skierowanej do tutejszego Sadu skarżąca wniosła o uchylenie powyższej decyzji w całości.

Zarzuciła organowi naruszenie art. 31 zg ustawy o COVID-19, naruszenie art. 24 ust. 6b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz naruszenie przepisów postepowania: art. 35, art. 8, art. 9 , art. 10 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks postepowania administracyjnego (Dz.U. t.j. z 2020 r., poz. 256 ze zm).

Podkreśliła w uzasadnieniu skargi, że nie wie, skąd na jej koncie wzięła się nadpłata bowiem nie otrzymała z ZUS żadnej informacji o nadpłacie. wskazał, że celem zwolnienia była pomoc przedsiębiorcom, którzy znaleźli się wskutek pandemii w trudnej sytuacji i zwolnienie to nie powinno się materializować w sytuacji rozliczenia nadpłat. Zaznaczyła, że nie została poinformowana o możliwości wzięcia udziału w postepowaniu w sytuacji, gdy decyzja wobec niej wydana była dla niej niekorzystna. ZUS rozdysponował jej środkami bez udziału skarżącej, informując ją o tym dopiero po fakcie. Podniosła także, że decyzję wydano z opóźnieniem, dopiero w czerwcu, podczas gdy mogła być wydana już w maju 2020 r. ,skoro opierano się jedynie na deklaracjach. Końcowo skarżąca zarzuciła nierówne traktowanie przedsiębiorców, spośród których jedni zostali zwolnieni, zaś inni pozbyli się wolnych środków czyli nadpłat, co do których winno mieć zastosowanie zwolnienie. Podkreśliła, że sankcje za nieopłacanie składek w terminie są restrykcyjne – skarżąca traci wówczas prawo do wypłaty z ubezpieczenia chorobowego, nie mówiąc o odsetkach czy egzekucji.

W odpowiedzi na skargę Zakład wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Wskazać również należy, że stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd orzeka na podstawie akt sprawy, a więc w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony przez organ w aktach administracyjnych.

Dokonując sądowej kontroli według wskazanych kryteriów, sąd uznał, że skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Zakładu z 8 czerwca 2020 r. O uchyleniu ww. decyzji przesądziły uchybienia przepisom postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

Spór w sprawie dotyczy zasadności odmowy przez organ zwolnienia strony z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za kwiecień 2020 r.

Zgodnie z art. 31zo ust. 2 i 4 ustawy COVID-19, na wniosek płatnika składek, będącego osobą prowadzącą pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zwanej dalej "osobą prowadzącą pozarolniczą działalność", opłacającego składki wyłącznie na własne ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na jego obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., jeżeli prowadził działalność przed dniem 1 kwietnia 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek, o którym mowa w art. 31zp ust. 1, nie był wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r.

Według organu strona nie spełniła przesłanek do ubiegania się o zwolnienie z art. 31zo ust. 2 ustawy COVID-19, ponieważ na skutek rozliczenia nadpłat na koncie skarżącej brak było nieopłaconych należności składkowych za kwiecień 2020 r.

Podkreślić w tym miejscu należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 u.s.u.s. mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a w tym zasady ogólne, stanowiące między innymi, że organy administracji publicznej winny: stać na straży praworządności (art. 7 k.p.a.), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9 k.p.a.), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), a także działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto należy zauważyć, że stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, co oznacza, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie. Ze wskazanego przepisu wynika obowiązek podjęcia przez organ stosownych działań, między innymi przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy i zażądania od strony przedstawienia dowodów na poparcie jej twierdzeń lub wystąpienia do innych organów albo instytucji o zajęcie stanowiska w sprawie. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).

Zaznaczyć również trzeba, że w świetle art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji "na podstawie akt sprawy", co oznacza, że podstawę orzekania stanowi materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania (por. wyrok NSA z 18 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 1162/07, publ.j.w.) oraz że, co do zasady, zakazane jest uwzględnianie okoliczności nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z 15 grudnia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 2099/05, publ.j.w.). "Akta sprawy" w powyższym rozumieniu oznaczają dokumentację sprawy, na podstawie której organ ustalił stan faktyczny sprawy i wydał rozstrzygnięcie będące przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Zarazem sąd jest zobligowany przyjmować, że przesłane przez organ przy skardze akta sprawy są tymi, które organ posiadał prowadząc postępowanie zakończone orzeczeniem zaskarżonym do sądu (por. wyrok NSA z 1 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 1548/06, publ.j.w.).

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd zauważa w pierwszej kolejności, że akta administracyjne są niekompletne i nie zawierają w ogóle dokumentów źródłowych odnoszących się do kluczowych okoliczności, na jakie powołuje się organ tj. dotyczących powstałych na koncie skarżącej nadpłat: okresów jakich dotyczą, ich wysokości, sposobu i dat ich rozliczenia na poczet innych należności. Podkreślić trzeba, że organ nawet w wydanych decyzjach w żaden sposób nie precyzuje tych informacji, posługując się jedynie enigmatycznym stwierdzeniem, że należność za kwiecień 2020 r. "została pokryta nadpłatą wynikającą z ogólnego rozliczenia konta powstałą przed 1 marca 2020 r." Tym samym brak jest możliwości jakiekolwiek weryfikacji przez Sąd faktów, z tych Zakład wywodzi niekorzystne dla strony skutki prawne, a które przesądziły o kierunku rozstrzygnięcia. W tym zakresie zatem zaskarżona decyzja nie poddaje się w pełni kontroli Sądu. Brak w aktach administracyjnych także pisma, z 8 stycznia 2020 r., na które powołuje się ZUS w swojej wewnętrznej korespondencji z Wydziałem Obsługi Prawnej (z 4 września 2020 r.), którym rzekomo poinformowano stronę o rozliczeniu wpłat zaksięgowanych na jej koncie płatnika ze wskazanie nadpłaty. Skarżąca przy tym kilkukrotnie podnosiła – w toku postępowania oraz w skardze – że nie została poinformowana o wystąpieniu nadpłaty i jej rozliczeniu. Wobec powyższego nie można w konsekwencji przyjąć , że istotne dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia faktyczne zostały należycie w postępowaniu poczynione – co stanowi wystarczającą podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji.

Dalej wskazać trzeba na naruszenie przez Zakład ciążących na nim obowiązków informacyjnych, które w momencie wydawania decyzji przyczyniło się, zdaniem Sądu, do wydania niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia.

Przypomnieć trzeba, że wprowadzenie w ustawie COVID-19 szczególnych rozwiązań, w tym ulg i zwolnień związanych z opłacaniem składek na ubezpieczenia społeczne, było umożliwienie przedsiębiorcom przetrwania czasu pandemii i związanych z nią ograniczeń w prowadzeniu działalności gospodarczej. W tym czasie wielu przedsiębiorców znalazło się w sytuacji dla nich nowej, wymagającej zadbania o zaspokojenie środków podstawowej egzystencji, ale również dopełnienia formalności dotychczas im nieznanych, wprowadzonych nowymi regulacjami prawnymi, z których uprzednio nie korzystali.

W tej sytuacji szczególnego znaczenia nabiera realizacja zasady praworządności, wyrażona w art. 7 k.p.a. oraz zasady informowania stron ( art. 9 k.p.a.). Zgodnie z treścią tego ostatniego przepisu, organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że realizacja obowiązków wynikających z art. 9 k.p.a. polega, między innymi, na powinności organu administracji poinformowania strony w sposób szczegółowy o tym, od jakich okoliczności zależy rozstrzygnięcie sprawy i jakie dowody powinny być przedstawione przez stronę, aby zostało wydane rozstrzygnięcie o treści żądanej przez stronę. Ponadto obowiązek udzielania stronie informacji powinien być rozumiany w jak najszerszy sposób, jego naruszenie zaś należy traktować jako wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji (por. wyrok NSA z 6 września 2001 r. sygn. akt V SA 44/01, LEX nr 50158, teza pierwsza wyroku NSA z 25 czerwca 1997 r. sygn. akt SA/Lu 2087/95, LEX nr 30816). Konkretyzację zasady informowania stanowi treść art. 79a k.p.a., zgodnie z którym w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.

Organ przyjął w zaskarżonej decyzji, że opłacenie składek za marzec nie pozbawiało skarżącego zwolnienia, natomiast warunkiem uzyskania zwolnienia za kwiecień 2020 r. w sytuacji opłacenia składek było zwrócenie się o zwrot nadpłaconych środków w odpowiednim terminie ( do 11 maja 2020 r.). Prowadząc w tym zakresie postępowanie z wniosku skarżącej obejmującego wszystkie trzy miesiące, organ powinien był zatem - mając na uwadze zasadę informowania stron zawartą w powyższym przepisie - udzielić skarżącej należytego i wyczerpującego wyjaśnienia o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego – a więc o istnieniu i wysokości wpłat za poszczególne okresy, które zostały uznane za nadpłaty podlegające rozliczeniu oraz o możliwości i warunkach ubiegania się o ich zwrot. Realizacja tego obowiązku nie może dokonywać się przez ogólną informację udostępnioną na stronie internetowej ZUS. Kierując się treścią art. 9 k.p.a., Zakład powinien zatem czuwać nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielić jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek w sprawie, a więc konkretnie wskazać, kiedy i jakich czynności powinna dokonać lub jakie dokumenty przedstawić, jeśli są one warunkiem skorzystania ze zwolnienia.

Jak już Sąd wskazywał, stan epidemii i uchwalane w tym czasie przepisy wdrażające programy pomocowe, ulegają częstym zmianom, stąd też ustawodawca mając również na uwadze stopień ich skomplikowania, wprowadza również przepisy, które mają ułatwić/zapewnić stronom możliwość realnego skorzystania z pomocy. Do takich przepisów należy zaliczyć obowiązujący od 16 grudnia 2020 r. art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy, dodany ustawą z 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 2255 ze zm.). Wskazane przepisy nakazują, by w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, organ administracji publicznej zawiadomił stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu tym organ wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.

Powołane wyżej regulacje wprost uwzględniają sytuację, w której strona uchybiła terminowi do dokonania czynności kształtującej jej prawa i obowiązki. Choć przepis art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 wszedł w życie w dniu następującym po dniu ogłoszenia, to jest 16 grudnia 2020 r., to niewątpliwie obejmuje zdarzenia, które miały miejsce: "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". Stan epidemii został zaś ogłoszony od dnia 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 491). W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę stanowisko dopuszczające zastosowanie omawianego przepisu w tym okresie zasługuje na aprobatę (por. wyroki WSA: w Bydgoszczy z 24 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 406/21; w Szczecinie z 23 września 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 593/21, w Poznaniu z 8 września 2021 r., sygn. akt III SA/Po 160/21 i sygn. akt . III SA/Po 162/21, wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1332/21).

Niezależnie od powyższego, a biorąc pod uwagę, że odmowa przyznania skarżącej wnioskowanego zwolnienia była wynikiem uznania, że należność za kwiecień 2020 r., pokryta rozliczeniem wcześniejszych nadpłat, nie była należnością "nieopłaconą", trzeba raz jeszcze podkreślić, że celem zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek było zniwelowanie skutków kryzysu gospodarczego spowodowanego przez trwający nadal stan epidemii. Przyjęcie, że wcześniejsza zapłata składek przez osoby uprawnione do zwolnienia, mimo ciężkiej sytuacji w jakiej się znalazły na skutek epidemii, pozbawia je możliwości skorzystania z ulgi, uderza bezpośrednio w jej cel jako szczególnego środka służącego łagodzeniu skutków sytuacji kryzysowej. Prowadzi ponadto do nierównego traktowania podmiotów, których dotknęły skutki kryzysu wywołanego COVID-19. Wprowadzenie zwolnienia tylko w zakresie nieopłaconych składek sposób nieuzasadniony premiuje bowiem te osoby, które nie opłaciły należnych składek, podczas gdy osoby wykonujące swoje obowiązki w tym zakresie (mimo trudnej sytuacji rynkowej) lub posiadające nadpłatę, zostają pozbawione zwolnienia. Ustawodawca dostrzegł powyższy problem i obecnie zgodnie z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z 24 lipca 2020 r. o zmianie ustawy o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1423, ogłoszonej w dniu 20 sierpnia 2020 r.) omawiane zwolnienie ma zmieniony kształt. W myśl powyższych przepisów, w przypadku złożenia do dnia 30 czerwca 2020 r. wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy zmienianej w art. 4, w brzmieniu dotychczasowym, zwalnia się z obowiązku opłacenia należnych składek wykazanych w deklaracji rozliczeniowej za marzec, kwiecień i maj 2020 r., w wysokości określonej w art. 31zo, także wówczas, gdy składki te zostały opłacone lub na poczet tych składek Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaliczył z urzędu nienależnie opłacone składki. Opłacone składki lub zaliczone z urzędu nienależnie opłacone składki podlegają zwrotowi na zasadach określonych w art. 24 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (art. 10 ust. 1 ustawy). Zwolnieniu z obowiązku opłacenia, o którym mowa w ust. 1, podlegają należne składki wykazane w deklaracji rozliczeniowej za marzec, kwiecień i maj 2020 r. znane na dzień ponownego rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacenia składek (art. 10 ust. 2 ustawy).

Przepis ten wszedł w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia (art. 13 pkt 6 ustawy), a zatem nie obowiązywał na moment wydawania decyzji w sprawie. Kierując się jednak celem przepisów ustawy COVID-19 i jej nowelizacji, przede wszystkim ich pomocowym charakterem i faktem, że sytuacja strony (epidemia) w żaden sposób nie była od niej zależna, organ ponownie rozpoznając wniosek skarżącej w niniejszej sprawie powinien zatem uwzględnić przywołaną wyżej zmianę przepisów i rozpoznać wniosek na podstawie zaktualizowanego stanu prawnego.

Z przedstawionych wyżej względów, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.