Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 608/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2013-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11 ust.2, art. 107 ust. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

II SA/Lu 608/13

Uzasadnienie

Decyzją z dnia .... Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania T. W. od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia ...w przedmiocie odmowy przyznania T. W. specjalnego zasiłku celowego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem z dnia 4 marca 2013 r. , który wpłynął do Ośrodka Pomocy Społecznej w tym samym dniu skarżąca zwróciła się o przyznanie jej świadczenia na zakup lekarstw, środków pomocniczych i opału oraz o wyłączenie ze sprawy na podstawie art.24 par.1 K.p.a. pracownic socjalnych: H. L. i E. W. Postanowieniem z dnia .... organ odmówił wyłączenia tych pracownic.

Pracownicy socjalni kilkakrotnie próbowali przeprowadzić wywiad środowiskowy, również w asyście policji ze względu na agresywne zachowanie męża skarżącej, jednakże nie mieli możliwości wejścia na teren posesji skarżącej. Wywiadu takiego nie przeprowadzono także mimo wcześniejszego pisemnego wyznaczenia terminu i prawidłowego doręczenia tych powiadomień. Ostatni wywiad środowiskowy ze skarżącą udało się przeprowadzić w dniu 20 grudnia 2012 r., zaś decyzją z dnia 29 stycznia 2013 r. skarżąca otrzymała specjalny zasiłek celowy w formie niepieniężnej na kwotę 300 zł z przeznaczeniem na zakup opału, który odebrany został w dniu 4 lutego 2013 r. Organy orzekające w niniejszej sprawie powołały art. 4 ustawy o pomocy społecznej, uznając jednocześnie , że podstawą odmowy przyznania pomocy w formie usług opiekuńczych jest także art.11 ust. 2 tej ustawy, ponieważ skarżąca uniemożliwiła przeprowadzenie aktualizacji wywiadu środowiskowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że aktualizację wywiadu w przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy, sporządza się nie rzadziej niż co 6 miesięcy, mimo braku zmiany danych. Ponadto zgodnie z art.4 ustawy o pomocy społecznej osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej.

W dniu 10 lipca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynęła skarga T. W. na przedmiotową decyzję, przy czym w skardze tej skarżąca powołała art.24 k.p.a. odnośnie pracowników socjalnych. Zawarła także stwierdzenie " stan rzeczywisty znany z urzędu – art. 107 ust.4, co pół roku".

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 18 grudnia 2013 r. pełnomocnik skarżącej ustanowiony w ramach prawa pomocy popierał skargę, wnosząc o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i składając stosowne oświadczenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

|Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje, że skarga nie może być uwzględniona, gdyż zaskarżona |

|decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są zgodne zarówno z przepisami ustawy z dnia 12 |

|marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009 r., nr 175, poz. 1362 ze zm.) zwanej dalej "ustawą", jak i kodeksu |

|postępowania administracyjnego (k.p.a.). Sąd administracyjny jest zaś władny uchylić zaskarżoną decyzję tylko wówczas, gdy narusza|

|ona obowiązujące prawo. |

|Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z ogólną zasadą |

|pomocy społecznej zawartą w art. 2 ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu |

|umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując |

|własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Z kolei według art. 3 ust. 1 ustawy pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach |

|zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Natomiast |

|w myśl art. 3 ust. 3 ustawy rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie|

|pomocy. |

|Jedną z form pomocy społecznej jest również przedmiotowe w sprawie świadczenie w postaci specjalnego zasiłku celowego. |

|W ocenie Sądu organy administracji w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i zasadnie uznały, że brak jest |

|podstaw do przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia. |

|Z dowodów znajdujących się w aktach sprawy wynika wprawdzie, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym i musi |

|stale przyjmować leki . Jednakże zgodnie z art. 107 ust.4 ustawy o pomocy społecznej w przypadku ubiegania się o przyznanie |

|świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się |

|aktualizację wywiadu. W przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację sporządza się nie rzadziej niż co 6 |

|miesięcy, mimo braku zmiany danych. Wprawdzie w sprawie niniejszej wywiad środowiskowy przeprowadzony został w dniu 20 grudnia |

|2012 r., to jednak do daty orzekania przez organ I instancji upłynęły 3 miesiące, a w takim okresie czasu mogły w sytuacji |

|skarżącej nastąpić istotne zmiany (np. komornik mógł zakończyć postępowanie egzekucyjne). W związku z zarzutami skargi podkreślić |

|należy, że wprawdzie przepis stanowi o przeprowadzaniu aktualizacji wywiadu nie rzadziej niż co 6 miesięcy, co oznacza, że organy |

|mogą ten dowód przeprowadzać częściej. Nie można jednak interpretować przepisu art.107 ust.4 ustawy tak jak domaga się tego |

|skarżąca tj. przeprowadzania wywiadu co pół roku i to pod warunkiem, że przeprowadzą je inni pracownicy socjalni niż H. L. i E. W.|

|Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, że zasadnie w niniejszej sprawie organy obu instancji, wśród zastosowanych przepisów|

|prawa materialnego powołały jako podstawę prawną swego rozstrzygnięcia również art. 11 ust. 2 ustawy. Z unormowania tego wynika |

|bowiem, że podstawę do odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej może stanowić brak współdziałania osoby lub rodziny z |

|pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w |

|rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Uniemożliwienie przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego celem ustalenia |

|niezbędnego dla skarżącej zakresu potrzeb, aby możliwe było określenie ewentualnego wymiaru opieki niewątpliwie należy |

|odczytywać jako brak współpracy skarżącej z pracownikiem socjalnym. Okoliczność ta stanowiła zatem sama przez się podstawę do |

|odmowy przyznania T. W. usług opiekuńczych. Osoby, które wnoszą o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej, mają bowiem |

|obowiązek współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji, wynikający z art. 4 ustawy. Dlatego też |

|nie mogą one bez żadnych konsekwencji odmówić żądanych w trakcie wywiadu środowiskowego informacji. |

|Podniesienia również wymaga, że jakkolwiek skarżąca nie uzyskała w rozpoznawanej sprawie wnioskowanego |

|świadczenia, to nie jest ona pozbawiona wsparcia ze strony Ośrodka Pomocy Społecznej. Skarżąca od lat objęta jest bowiem |

|systematyczną pomocą tego Ośrodka (fakt znany Sądowi z urzędu). Winna ona wykorzystywać zatem również własne możliwości w celu |

|zaspokojenia potrzeb bytowych. Podkreślić należy, że wsparcie ze strony organu pomocy społecznej ma charakter ograniczony i |

|uzależniony w dużej mierze od jego możliwości finansowych. |

|Co do dokumentów załączonych do pisma uzupełniającego odwołanie od decyzji organu I instancji, stwierdzić należy, że znane są one |

|zarówno organom orzekającym w sprawie niniejszej, jak również Sądowi. Nieuzasadnione są także zarzuty skarżącej dotyczące |

|naruszenia art. 24 k.p.a. poprzez niewyłączenie ze sprawy pracownic socjalnych H.L. i E. W. Organ pierwszej instancji odniósł się |

|do wniosku o wyłączenie pracownic socjalnych wydając stosowne postanowienie. Bezzasadny jest także zarzut poniesiony w powyższym |

|piśmie dotyczący art. 10 par.1 k.p.a., bowiem uniemożliwiając przeprowadzenie wywiadu środowiskowego skarżąca sama pozbawiła się |

|możliwości przedstawienia aktualnej sytuacji i wskazania potrzeb życiowych. Natomiast mimo powiadomienia jej o możliwości |

|zapoznania się z aktami, nie skorzystała z tego uprawnienia. |

|Konkludując stwierdzić należy, że orzekające w sprawie organy obu instancji przeprowadziły postępowanie zgodnie z zasadami |

|wyrażonymi w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. W ocenie Sądu orzeczona odmowa przyznania skarżącej specjalnego zasiłku celowego mieści |

|się w granicach uznania administracyjnego, a ponadto znajduje uzasadnienie w dyspozycji art. 11 ust. 2 ustawy. |

|Ubocznie podnieść należy, że organ pierwszej instancji podjął próbę przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego ( mimo, że|

|ostatni wywiad przeprowadzono w dniu 20 grudnia 2012 r.) celem ustalenia potrzeb skarżącej. Skarżąca chcąc korzystać ze świadczeń |

|przyznawanych z pomocy społecznej musi poddać się pewnym rygorom wynikającym z przepisów ustawy o pomocy społecznej i nie |

|traktować działań pracowników socjalnych jako "nachodzenia" jej czy też "nękania". Natomiast nieprzeprowadzenie aktualizacji |

|wywiadu środowiskowego przez organ było już podnoszone jako zarzut skargi do sądu administracyjnego przez pełnomocnika skarżącej –|

|jej męża Z. W. ( fakt znany sądowi z urzędu). |

|W tym stanie rzeczy wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, należało skargę jako |

|nieuzasadnioną oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami |

|administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). |

|O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy orzeczono na podstawie |

|art. 250 powyższej ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 |

|września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej |

|udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm ). |