Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1594/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3, art. 189e, art. 189f § 1 pkt 1,
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13ha ust. 1, art. 13 ha ust. 2, art. 13ihc ust. 1, art. 13i ust. 3, art. 13ii ust. 4a, art. 13k ust. 1, art. 16l ust. 1, art. 13k ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 2222
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.
article: art. 2 pkt 33, art. 13 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2017 poz 2222
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Protokolant ref. staż. Magdalena Koseła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "(...)" maja 2019 r. nr "(...)" w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

J. P. (dalej też jako "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej też jako "GITD" lub "organ") z dnia [...] maja 2019 r. nr [...]. Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z [...] stycznia 2019 r. nr [...] nakładającą na skarżącego i E. A.– dalej też jak "uczestniczka" (wspólników spółki cywilnej [...] s.c.) karę pieniężną w wysokości 1 500 złotych za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił: art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 189a § 2, art. 189e i art. 189f § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, zwanej dalej "k.p.a."), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz, U. z 2017 r. poz. 2222, zwanej dalej "udp") oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 890), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 58 zwanej dalej "utd").

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...] czerwca 2017 r. w miejscowości [...] inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli mobilnej zespół pojazdów składający się z ciągnika samochodowego marki [...] o nr. [...] poruszający się wraz z naczepą o nr. [...]. Na podstawie dowodów rejestracyjnych ustalono, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3.5 tony a posiadaczem pojazdu była [...].

Kontrola dokonana za pośrednictwem urządzenia DSRC (skanera) zainstalowanego w pojeździe służbowym Inspekcji Transportu Drogowego wykazała, że zatrzymany pojazd został wyposażony w urządzenie viabox służące do uiszczania opłaty elektronicznej. W ramach kontroli mobilnej obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej ustalono, że w dniu 30 marca 2017 r. zarejestrowano przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] przez urządzenie kontrolne na odcinku autostrady A4 odcinek [...] (granica państwowa) - węzeł [...] o godzinie 13:47:02, przy czym wygenerowano zapis ewidencyjny o treści: "Brak środków na koncie".

W związku z powyższymi ustaleniami Główny Inspektor Transportu Drogowego pismami z dnia 6 czerwca 2017 r. zawiadomił zarówno skarżącego, jak i uczestniczkę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie oceny, czy doszło do obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej w dniu 30 marca 2017 r.

W toku postępowania Kapsch Telematic Services Sp. z o. o. - podmiot odpowiedzialny za obsługę krajowego systemu poboru opłat do dnia 2 listopada 2018 r., w odpowiedzi na wezwanie organu, wyjaśnił, że opłata elektroniczna za przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w dniu 30 marca 2017 r. po autostradzie A4 o godz. 13:47:02 nie została uiszczona. Przyczyną nieuiszczenia opłaty był brak środków na koncie użytkownika. Stan salda umowy użytkownika w ww. dniu o ww. godzinie wynosił 0 zł. Dostępne środki zostały wyczerpane w dniu 30 marca 2017 r. o godzinie 13:47:001. Konto użytkownika zostało zasilone środkami pieniężnymi w dniu 30 marca 2017 r. o godzinie 13:59:17, kwotą 120 zł. Konto zostało zasilone za pomocą strony internetowej operatora sytemu. Umowa zawarta z użytkownikiem nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej po dokonaniu przejazdu - umowa do konta w trybie przedpłaconym. Do pisma ww. operatora został dołączony szczegółowy wykaz operacji zarejestrowanych na koncie użytkownika z uwzględnieniem odcinków pomiędzy poszczególnymi bramownicami z oznaczeniem dokładnej daty i godziny zarejestrowanej operacji oraz wykonanych doładowali konta użytkownika z jednoczesnym wskazaniem kształtowania się salda konta użytkownika po zarejestrowaniu każdej z operacji oraz wskazaniem przy każdej z zarejestrowanych operacji, czy opłata elektroniczna za przejazd została lub nie została uiszczona.

W związku z powyższymi ustaleniami Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] nałożył na skarżącego i uczestniczkę (wspólników spółki cywilnej) karę pieniężną w wysokości 1 500 złotych za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej w dniu 30 marca 2017 r.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podkreślono incydentalny charakter naruszenia wynikający z braku doświadczenia kierowców oraz okoliczność zasilenia konta zaraz po otrzymaniu informacji o braku środków.

Główny Inspektor Transportu Drogowego po ponownym rozpoznaniu ww. wniosku decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] stycznia 2019 roku. Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, iż w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono stan faktyczny. Na poczynione ustalenia w pełni pozwalał zgromadzony materiał dowodowy. Zdaniem organu z całokształtu zebranego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że pojazd o numerze rejestracyjnym [...] poruszał się w ww. dniu po drodze krajowej wymienionej w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej i za kontrolowany przejazd, stwierdzony w czasie kontroli mobilnej, nie została uiszczona opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. W rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1406) dokładnie wskazano warunki, jakie należy spełnić przed rozpoczęciem wykonywania przejazdu po drodze płatnej. Zgodnie z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia przed rozpoczęciem korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, użytkownik: 1) zawiera umowę z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną, zwaną dalej "umową"; 2) odbiera urządzenie od pobierającego opłatę elektroniczną; 3) instaluje urządzenie w pojeździe, do użytkowania, w którym zostało ono przeznaczone zgodnie z umową; 4) wnosi przedpłatę - w przypadku wybrania formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w§ 6 ust. 1 pkt 1; 5) ustanawia zabezpieczenie oraz przekazuje pobierającemu opłatę elektroniczną dokument potwierdzający jego ustanowienie - w przypadku wybrania przez użytkownika formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 2. Przepis § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia wskazuje, iż opłatę elektroniczną wnosi się w formie: 1) przedpłaty albo 2) płatności okresowej z zabezpieczeniem. Zgodnie z § 7 ust. 1 ww. rozporządzenia, wniesienie opłaty elektronicznej w trybie, o którym mowa w § 6 ust. 1 pkt 1, następuje przed rozpoczęciem korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości.

W ocenie GITD z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że korzystająca z dróg publicznych zawarła umowę z podmiotem pobierającym opłatę elektroniczną. Jednakże wniesiona przez stronę przedpłata nie pokryła w całości należności wynikających z dokonanych przejazdów. Z analizy pisma Kapsch Telematic Services Sp. z o.o. w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że oplata elektroniczna za przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w dniu 30 marca 2017 r. po autostradzie A4 o godz. 13:47:02 nie została uiszczona. Przyczyną nieuiszczenia opłaty był brak środków na koncie użytkownika. Bramownice i system Viatoll działały prawidłowo.

GITD zaznaczył, że w celu korzystania z dróg objętych systemem Viatoll strona powinna wnieść przedpłatę przed wykonywaniem przejazdu w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości. Ponadto do obowiązków użytkownika systemu Viatoll należy sprawdzenie, czy stan konta pozwala na uiszczenie stosownej opłaty elektronicznej za przejazd po płatnych odcinkach dróg krajowych. Nawet chwilowy brak środków pieniężnych na koncie użytkownika w systemie Viatoll, podczas wykonywania przejazdów po drogach płatnych, może skutkować nałożeniem kary pieniężnej przez organ. Przejazd po drodze płatnej bez środków na opłacenie opłaty elektronicznej stanowi naruszenie ustawy o drogach publicznych i podlega karze, o której mowa w ustawie.

Organ podkreślił, że w trakcie przejazdu prawidłowo działające urządzenie viabox informuje kierowcę, czy posiada on wystarczające środki na koncie użytkownika, niezbędne do poruszania się po płatnych odcinkach dróg krajowych poprzez odpowiednią liczbę potwierdzeń (sygnałów) dźwiękowych. Urządzenie viabox wydaje sygnały dźwiękowe, w momencie, gdy pojazd przejeżdża pod bramownicą, czyli punktem poboru opłat. Pojedynczy sygnał dźwiękowy oznacza, że użytkownik ma wystarczające środki na koncie i opłata została pobrana, a tym samym przejazd jest dozwolony. Dwa sygnały dźwiękowe informują, że opłata została pobrana, przejazd jest dozwolony, jednakże posiadane środki pieniężne na koncie użytkownika są bliskie wyczerpania i należy niezwłocznie doładować konto lub zjechać z drogi płatnej. Cztery sygnały dźwiękowe wskazują brak środków na koncie lub wadliwe działanie urządzenia viabox, jak również wskazują, iż opłata za przejazd nie została pobrana i dalszy przejazd nie jest dozwolony. Dodatkowo, użytkownik - kierowca może sprawdzić poziom środków pieniężnych na koncie użytkownika poprzez naciśnięcie przycisku na urządzeniu, w każdym punkcie Dystrybucji i Punkcie Obsługi Klienta lub za pośrednictwem Telefonicznego Centrum Obsługi Klienta viatoll. W sytuacji, gdy urządzenie nie działa prawidłowo, użytkownik powinien udać się do najbliższego punktu obsługi klienta, zgłosić reklamację i dokonać wymiany urządzenia viabox. Reasumując, organ uznał, że przyczyną naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej był brak środków pieniężnych na koncie podmiotu korzystającego z sieci dróg publicznych objętych tą opłatą a materiał dowodowy nie wskazuje, by ujawnione przez organ naruszenie było konsekwencją nieprawidłowego działania systemu elektronicznego poboru opłat.

Skarżący w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2019 r. zarzucił, że czynności organu administracyjnego były prowadzone niewłaściwie. Zdaniem skarżącego organ ustalając stan faktyczny nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i niewłaściwie ocenił zebrane dowody.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018, poz. 2107 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1392, dalej zwana: "p.p.s.a."), sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Mając powyższe na względzie, w ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W działaniu organu Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Podejmując to rozstrzygnięcie organ dochował zadość regułom postępowania administracyjnego przewidzianym w art. 6, 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada kryteriom art. 107 § 3 k.p.a.

Na skarżącego i uczestniczkę została nałożona przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego kara pieniężna w wysokości tysiąca pięciuset złotych za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 pkt 3 udp korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy, o dopuszczalnej masie całkowitej (dmc) powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej.

W myśl art. 13ha ust. 1 udp opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, zwana dalej "opłatą elektroniczną", jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6. Wysokość tej opłaty ustala się jako iloczyn liczby kilometrów przejazdu i stawki tej opłaty za kilometr dla danej kategorii pojazdu (art. 13 ha ust. 2 udp). Co do zasady uiszczenie opłaty elektronicznej następuje w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i (art. 13hc ust. 1 udp). Zasadą jest również, że pobranie tej opłaty następuje poprzez urządzenie instalowane w tym celu w pojeździe samochodowym. Obowiązek oferowania takiego urządzenia (na potrzeby pobierania opłat) spoczywa na podmiotach pobierających opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru, zgodnie z art. 13i ust. 3 udp.

Kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie na potrzeby pobierania opłat elektronicznych, z mocy art. 13i ust. 4a ustawy udp, obowiązany jest do wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu, o której mowa w art. 13ha ust. 3 udp (odpowiednia kategoria pojazdu).

Zasady wnoszenia opłat elektronicznych oraz ich rozliczania reguluje wydane na podstawie art. 40a ust. 5 udp rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1406).

Stosownie do treści art. 13k ust. 1 udp za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości: 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy (pkt 1), 1500 zł - w pozostałych przypadkach (pkt 2).

W myśl art. 13l ust. 1 udp do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz urządzenia, o którym mowa w art. 16l ust. 1, a także nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, jest uprawniony Główny Inspektor Transportu Drogowego.

Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że dopuszczalna masa całkowita (dmc) skontrolowanego pojazdu - ciągnika samochodowego marki [...] o nr. [...] przekraczała 3,5 t., wynosiła bowiem 18 ton. Pojazd nie podlegał też zwolnieniom, o których mowa w art. 13 ust. 3a udp.

Ponadto nałożona kara pieniężna dotyczyła przejazdu odcinkiem drogi krajowej ujętym w załączniku nr 1 pkt 3 lit. a do rozporządzenia Rady Ministrów z 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 890 z późn. zm.).

Z informacji pozyskanych przez organ od operatora systemu viatoll wynika przy tym, że skarżący (wraz z uczestniczką) zawarli umowę z podmiotem pobierającym opłatę elektroniczną. Co istotne dla sprawy umowa ta nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty po przejeździe. Tymczasem opłata elektroniczna za przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w dniu 30 marca 2017 r. po autostradzie A4 o godz. 13:47:02 nie została uiszczona. Przyczyną nieuiszczenia opłaty był brak środków na koncie użytkownika. Stan salda umowy użytkownika w na moment stwierdzonego naruszenia wynosił zero złotych. Dostępne środki zostały bowiem wyczerpane w dniu 30 marca 2017 r. o godzinie 13:47:01. Konto użytkownika zostało zasilone środkami pieniężnymi w dniu 30 marca 2017 r. o godzinie 13:59:17, kwotą 120 zł., a więc już po stwierdzeniu naruszenia.

Podkreślić należy, że wbrew zarzutom skargi, poczynione w sprawie przez organ ustalenia faktyczne znajdują uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. Materiał dowodowy został przez organ zgromadzony, rozpatrzony i oceniony w sposób wyczerpujący. Należy w tym miejscu podkreślić, że Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie. W przedmiotowej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej.

W istocie skarżący nie sprecyzował przy tym, jakie dowody zostały przez organ pominięte, ani jakie błędy poczynił organ przy rozpatrywaniu już zebranych dowodów. Podkreślenia wymaga, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż korzystający z dróg publicznych skarżący wraz z uczestniczką zawarli umowę z podmiotem pobierającym opłatę elektroniczną, ale wniesiona przedpłata nie pokryła w całości należności wynikających z dokonanych przejazdów. Poza sporem jest także, że umowa zawarta z użytkownikiem nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej po dokonaniu przejazdu. Co więcej, skarżący nie składał reklamacji w związku z nieprawidłowym działaniem urządzenia viabox oraz w związku z działaniem elektronicznego systemu poboru opłat. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że w chwili zarejestrowania naruszenia w dniu 30 marca 2017 roku o godz. 13:47:02 stan salda umowy użytkownika wynosił zero zł a konto zostało zasilone środkami pieniężnymi w tym dniu o godzinie 13:59:17. Jednakże, doładowanie konta, w ramach umowy pre-paidowej, już po zarejestrowaniu naruszenia w systemie, nie prowadzi bynajmniej do jego konwalidacji, bowiem korzystający z dróg publicznych winien wnieść przedpłatę w wysokości zapewniającej uiszczenie opłaty elektronicznej na całej przestrzeni dokonywanego przejazdu.

Zgodnie z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia przed rozpoczęciem korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, użytkownik:

1) zawiera umowę z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, zwaną dalej "umową";

2) odbiera od pobierającego opłatę elektroniczną urządzenie;

3) instaluje urządzenie w pojeździe, do użytkowania w którym zostało ono przeznaczone zgodnie z umową;

4) wnosi przedpłatę - w przypadku wybrania formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 1;

5) ustanawia zabezpieczenie oraz przekazuje pobierającemu opłatę elektroniczna dokument potwierdzający jego ustanowienie - w przypadku wybrania przez użytkownika trybu wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 2.

§ 6 ust. 1 ww. rozporządzenia wskazuje, iż opłatę elektroniczną wnosi się w trybie:

1) przedpłaty albo

2) płatności okresowej z zabezpieczeniem.

Natomiast w § 7 ust. 1 ww. rozporządzenia wskazano, że wniesienie opłaty elektronicznej w trybie, o którym, mowa § 6 ust. 1 pkt 1, następuje przed rozpoczęciem z korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną, w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości.

Podkreślenia wymaga, że w Rzeczypospolitej Polskiej, w systemie elektronicznego poboru opłat wykorzystywana jest technologia mikrofalowa DSRC (Dedicated Short Range Communication - dedykowana komunikacja krótkiego zasięgu). Technologia DSRC działa w oparciu o dwa rodzaje współpracujących urządzeń: czujniki rejestrujące fale, umieszczone na bramownicach wzniesionych nad drogą objętą obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej oraz transponder (tzw. viaBox) wysyłający dane o pojeździe do czujników. W chwili, gdy kierujący pojazdem przejeżdża pod bramownicą lub do pojazdu zbliży się Mobilna Jednostka Kontrolna Inspekcji Transportu Drogowego, nawiązywana jest łączność między bramownicą (lub Mobilną Jednostką Kontrolną), a jednostką pokładową (viaBox) zainstalowaną w pojeździe. Dane o pojeździe przekazywane są do operatora, a następnie centrum rozliczeniowego. Na bramownicach zainstalowane są również urządzenia pozwalające na ujawnienie oraz rejestrację pojazdów, które nie uiściły opłaty elektronicznej.

Oznacza to, że samo wyposażenie pojazdu w urządzenie służące do naliczania opłaty elektronicznej (viaBoX) nie wystarcza. Jego użytkownik, czyli skarżący, obowiązany był do sprawdzania stanu konta przedpłaconego przed wykonaniem transportu, a tego nie dokonał. Zatem brak na koncie kwoty, która wystarczyłaby na dokonanie opłaty, nie upoważniał do kontynuowania jazdy. Co istotne, odpowiedzialności tej nie może przenieść na kierowcę.

Korzystający z drogi publicznej przedsiębiorca, wykonując przejazd w ustalonym powyżej stanie faktycznym (którym był skarżący wraz z uczestniczką) zobowiązany do posiadania na koncie w chwili przejazdu odpowiedniej kwoty do uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, czego nie dokonał. Jak trafnie ocenił organ, a ocenę te Sąd podziela, to skarżący jest użytkownikiem systemu Viatoll, ma możliwość bezpośredniego śledzenia wysokości stanu konta - przez logowanie, infolinię, za pomocą wiadomości SMS i nie musi pobierać tych informacji od kierowcy.

Powyższe oznacza, że nie doszło także do naruszenia prawa materialnego, a to art. 13k ust. 1 pkt 2 w zw. z art.13 ust. 1 pkt 3 prd - poprzez jego zastosowanie -zasadnego przyjęcia istnienia podstawy do nałożenia kary pieniężnej w kwocie 1500 złotych. Skarżący na żadnym etapie postępowania nie zakwestionował ustaleń, co do braku w chwili kontrolowanego przejazdu na koncie środków pieniężnych, a dokonanie opłaty po kontrolowanym przejeździe nie oznacza spełnienia ciążącego na przedsiębiorcy transportowym obowiązku.

W konsekwencji prawidłowe są ustalenia i ocena organu, że nastąpił delikt administracyjny. Organ nie miał podstaw do zaliczenia brakujących opłat późniejszą wpłatą na konto, dokonaną po kontroli, co potwierdzają nadesłane przez Kapsch Telematic Services sp. z o,o., wydruki z konta użytkownika.

W ocenie Sądu, wymierzenie skarżącej kary administracyjnej z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej było zatem w pełni uzasadnione.

Finalnie podkreślić należy, odpowiedzialność podmiotów wykonujących przejazd po drogach publicznych bez dopełnienia stosownego obowiązku opłat, które nakładają na nich przepisy udp., ma charakter obiektywny i jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Nie zmienia charakteru odpowiedzialności administracyjnej za delikt administracyjny na odpowiedzialność subiektywną determinowaną winą i przyczynami naruszenia, przepis art. 189e k.p.a. Przepis ten jedynie wyłącza możliwość ukarania strony w bardzo szczególnej sytuacji, jaką jest siła wyższa. Z kolei art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. obliguje organ do odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Nie zmienia to jednak samej zasady zastosowania przez organ prawem przewidzianych dolegliwości wobec podmiotów wykonujących przejazd po drogach publicznych bez dopełnienia stosownego obowiązku opłaty, jako wyłącznie konsekwencji samego faktu naruszenia obowiązującego prawa. Fakt naruszenia prawa jest w takim stanie rzeczy podstawą zastosowania sankcji, jako skutku zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, jednakże przy równoczesnym rozważeniu wystąpienia szczególnych sytuacji, o których mowa w ww. przepisach k.p.a. i ich wpływu na odpowiedzialność strony. Organy Inspekcji Transportu Drogowego obowiązane są, w toku postępowania administracyjnego, zbadać okoliczności, które takie sytuacje kreują i ocenić ich konsekwencje dla odpowiedzialności strony w kwestii ustalonego naruszenia. W tej sprawie obowiązek ten został wykonany. W świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznoprawnego organ miał podstawy do konstatacji, że w sprawie nie zaistniała zarówno szczególna sytuacja z art. 189e, jak również z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. W ocenie Sądu waga nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd nie może zostać uznana za znikomą, skoro obwiązek ten należy do podstawowych obowiązków korzystającego z drogi publicznej. Należyta staranność w przygotowaniu przejazdu po takiej drodze winna być udziałem każdego, kto skutecznie dba o swoje interesy.

Reasumując, Sąd uznał, że poczynione przez organ administracji ustalenia w zakresie stwierdzonych podstaw do nałożenia wspomnianej kary pieniężnej wynikają z prawidłowo zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez organ ocena tego materiału, w kontekście zastosowanych przepisów prawa materialnego, nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń.

Organ oparł swoje rozstrzygnięcie na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji organ uzasadnił w sposób prawidłowy, przestrzegając zasad określonych szczegółowo przez ustawodawcę w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona przez organ argumentacja w tym zakresie jest wyczerpująca. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 k.p.a., w szczególności decyzja zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne, skonstruowane zgodnie z przepisem art. 107 § 3 k.p.a. - w uzasadnieniu prawnym przytoczono przepisy prawa i wyjaśniono podstawy prawne decyzji.

W takim stanie rzeczy, wydaną w sprawie decyzję należy uznać za prawidłową, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa materialnego i procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy i skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.