Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 909/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 50 ust. 4,  art. 51 ust. 1,  art. 51 ust. 7
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 105 par. 1,  art. 107 par. 3,  art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia NSA Julia Szczygielska – sprawozdawca Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Protokolant: Asystent sędziego Paweł Czyszkowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi H.B. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie prowadzenia robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalnego wolnostojącego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta W. z dnia [...] r. Nr [...]; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącego kwotę 757,00 zł (słownie siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi H.B. jest w/w decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r., nr [...], wydana na podstawie art.138 § 1 pkt.1 k.p.a., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. [...]r., Nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie prowadzenia robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalnego wolnostojącego obejmujących zabudowę tarasu na parterze i pierwszym piętrze od strony zachodniej oraz nadbudowę budynku dachem stromym z poddaszem użytkowym, zrealizowanych na nieruchomości przy ul. [...] we W..

W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją nr [...] z dnia [...]r. Prezydent W. udzielił B.B. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego wolno stojącego, posadowionego na nieruchomości przy ul. [...] we W.. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę D. decyzją nr [...] z dnia [...] r. Rozstrzygnięcie organu administracji architektoniczno budowlanej II instancji zostało zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez H.B., przy czym Wojewoda D. - uznając zasadność wniesionej skargi - decyzją nr [...] z dnia [...]r. uchylił własną decyzję nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W., przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezydent W. decyzją nr [...] z dnia [...]r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił B.B. pozwolenia na rozbudowę domu mieszkalnego wolno stojącego, zabudowę tarasu na parterze i pierwszym piętrze od strony zachodniej oraz nadbudowę budynku dachem stromym z poddaszem użytkowym przy ul. [...] (dz. nr 66/A, AM-9, obręb O.) we W.. Jednakże decyzja - w wyniku rozpoznania odwołania H.B. – uchylona została decyzją Wojewody D. nr [...] z dnia [...]r. z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Z uwagi na fakt, iż inwestor – B.B. rozpoczęła już realizację przedmiotowej inwestycji, a Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. wszczął w rzeczonej sprawie postępowanie administracyjne - Prezydent W. decyzją nr [...] z dnia [...]r. umorzył postępowanie w sprawie udzielenia w/w pozwolenia na budowę, którą to decyzję utrzymał w mocy Wojewoda D. - decyzją nr [...] z dnia [...]r.

W toku prowadzonego przez PINB dla miasta W. postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych, związanych z rozbudową budynku mieszkalnego wolno stojącego przy ul. [...] we W. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. - postanowieniem nr [...] z dnia [...]r. - stosownie do dyspozycji art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane - wstrzymał przedmiotowe roboty budowlane (postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego - postanowieniem nr [...] z dnia [...]r.).

Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. decyzją nr [...] z dnia [...]r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy, nałożył na inwestora przedmiotowych robót budowlanych obowiązek przedstawienia w terminie do 31 grudnia 2002r. dwóch egzemplarzy inwentaryzacji budowlanej oraz inwentaryzacji geodezyjnej, wykonanych przez uprawnione osoby. Przywołana decyzja została następnie utrzymana w mocy przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego - decyzją nr [...] z dnia [...]r. Uznając przedłożenie przez B.B. stosownych dokumentów za wykonanie obowiązku nałożonego decyzją nr [...] z dnia [...]r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. - decyzją nr [...] z dnia [...]r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1a ustawy Prawo budowlane - udzielił wyżej wymienionej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, związanych z realizacją przedmiotowej inwestycji, która to decyzja została utrzymana w mocy przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...]r.

Ostateczne w administracyjnym toku instancji decyzje D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, mianowicie: w/w decyzja nr [...] z dnia [...]r., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. nr [...] oraz decyzja nr [...] z dnia [...]r., utrzymująca w mocy decyzję organu nadzoru budowlanego I instancji nr [...] z dnia [...]r. zostały zaskarżone przez H.B. do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Z uwagi na zmianę ustroju sądownictwa administracyjnego, skargi H.B. na powyższe decyzje DWINB zostały rozpatrzone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, który wyrokami z dnia 16 czerwca 2005r. (sygn. akt II SA/Wr 2600/03 i II SA/Wr 1384/03) uchylił zarówno decyzję nr [...] z dnia [...]r oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. nr [...] z dnia [...]r. jak i decyzję nr [...] z dnia [...]r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji nr [...] z dnia [...]r.

Przyczyną uchylenia przez WSA we Wrocławiu pierwszej z przywołanych decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego był fakt, iż utrzymana nią w mocy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. nr [...] z dnia [...]r. wydana została po upływie okresu wskazanego w art. 50 ust. 4 ustawy Prawo budowlane.

Wobec powyższego decyzją nr [...] z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. umorzył postępowanie w sprawie prowadzenia robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalnego wolno stojącego (obejmujących zabudowę tarasu na parterze i pierwszym piętrze od strony zachodniej oraz nadbudowę budynku dachem stromym z poddaszem użytkowym), zrealizowanych na nieruchomości przy ul. [...] we W..

Przywołana decyzja została oprotestowana przez H.B., reprezentowanego przez pełnomocnika - radcę prawnego dr P.S..

D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie materiału zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, w oparciu o przepisy obowiązującego prawa oraz zbadaniu zasadności argumentów podnoszonych w odwołaniu, stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Uzasadniając swe stanowisko, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przepisem art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzje o umorzeniu postępowania. Przez bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego rozumieć należy, brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, który skutkuje niemożnością wydania decyzji rozstrzygającej sprawy co do jej istoty. Umorzenie postępowania traktowane jest jako środek ostateczny, niweczący dotychczasowe wyniki postępowania. Zamyka ono drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron i kończy bieg postępowania w określonej instancji administracyjnej, stanowiąc załatwienie sprawy w "inny sposób" w rozumieniu art. 104 k.p.a.

W kontekście powyższego organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji słusznie uznał, iż w rozpatrywanej sprawie zachodzi przypadek bezprzedmiotowości postępowania. Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie i co zostało potwierdzone ww. wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu postanowienie PINB dla miasta W. nr [...] z dnia [...]r., którym wstrzymano przedmiotowe roboty budowlane straciło ważność, a dwumiesięczny termin o którym mowa w przepisie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego bezskutecznie upłynął - organ nadzoru budowlanego nie wydał w tym terminie decyzji mającej podstawę w przywołanym przepisie.

Zdaniem organu odwoławczego, fakt bezskutecznego upływu ww 2 miesięcznego terminu, w którym organ nadzoru budowlanego powinien przeprowadzić niezbędne postępowanie wyjaśniające i ewentualnie wdrożyć postępowanie naprawcze oznacza, że nie jest już możliwe wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, w której organ nadzoru budowlanego wyraziłby swoje stanowisko co do poprawności robót budowlanych, co pociąga za sobą konieczność umorzenia postępowania administracyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13.05. 1999r., sygn. akt III RN 2/99 OSNP 2000/9/336 LEX nr 39872).

Odnosząc się do zawartego w odwołaniu zarzutu naruszenia przy wydawaniu decyzji art. 107 § 1 k.p.a., organ odwoławczy stwierdził, iż jest on bezzasadny, jako, że organ I instancji w sposób jasny i wyczerpujący wskazał i wyjaśnił przesłanki, którymi się kierował wydając decyzję nr [...] z dnia [...]r. Natomiast zawarte w uzasadnieniu decyzji organu I instancji stwierdzenie zgodnie z którym umorzenie postępowania w sprawie jest w pewnym sensie decyzją legalizującą przedmiotowe roboty budowlane jest wskazaniem jej konsekwencji (zresztą w ocenie tegoż organu - zgodnym z prawdą z uwagi na fakt, iż na chwilę obecną organy nadzoru budowlanego nie mają podstaw prawnych do ingerencji), a nie przesłanką w oparciu o którą ją podjął i która wymagałaby uzasadnienia. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy orzekł jak na wstępie.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł H.B., stwierdzając, że decyzja ta narusza interes prawny skarżącego wskutek błędnej decyzji umarzającej postępowanie administracyjne uniemożliwiając merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów:

1. prawa procesowego polegające na:

a) niewłaściwym zastosowaniu przez organ II instancji przepisów art. 105 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż zaistniały przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania, podczas gdy przesłanek ku temu nie było,

b) naruszeniu przepisu art. 107 § 1 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie polegającym na braku uzasadnienia faktycznego i prawnego w zakresie rozstrzygnięcia, iż decyzja umarzająca postępowanie naprawcze prowadzone przez organ nadzoru budowlanego jest decyzją legalizującą roboty budowlane objęte umarzanym postępowaniem;

2. błędną ocenę stanu faktycznego sprawy poprzez pominięcie istotnych w sprawie dowodów, a to decyzji PINB dla miasta W. z [...]r. uchylającej w wyniku wznowienia postępowania jako niezgodnej z prawem decyzję z dnia [...]r., nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta W. udzielającej pozwolenia na użytkowanie spornej rozbudowy, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

W ocenie skarżącego żadna z przesłanek wskazanych w art. 105 k.p.a. nie zaistniała, gdyż w istocie sporne postępowanie, o czym zarówno organ I instalacji jak i II instancji dał wyraz w sentencji - prowadzone było nie celem wydania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, a zbadania, czy sporna inwestycja nie narusza przepisów prawa, a w przypadku pozytywnych przesłanek podjęcia stosownego rozstrzygnięcia. Skarżący podkreślił, że wydane w oparciu o art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych ważne jest wyłącznie przez okres 2 miesięcy liczonych od dnia jego doręczenia. Po upływie wskazanego okresu, wydanie decyzji w oparciu o art. 51 ust. 1 ustawy jest niedopuszczalne. W spornym przypadku jako wydane właśnie z uchybieniem wskazanego wyżej terminu decyzje z dnia [...]r. oraz z dnia [...]r zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Proceduralnie zatem postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie winno zostać umorzone. Nie oznacza to jednak, jak błędnie przyjął organ I instancji w zaskarżonej decyzji, iż postępowanie w sprawie prowadzenia robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalnego wolno stojącego (obejmującego zabudowę tarasu a parterze i pierwszym piętrze od strony zachodniej oraz nadbudowę budynku dachem stromym z poddaszem użytkowym), zrealizowanych na nieruchomości przy ul. [...] we W. jako całość winno być umorzone jako bezprzedmiotowe. Umorzone może zostać wyłącznie postępowanie prowadzone w celu udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Tymczasem to konkretne postępowanie zostało wszczęte nie w celu udzielenia pozwolenia na użytkowanie a w celu zbadania legalności spornej inwestycji. Causa niezgodnego z prawem usytuowania budynku położonego przy ul. [...] we W. była przedmiotem postępowania przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego dla miasta W., który ją umorzył. Wprawdzie WSA wyrokiem z dnia 13 grudnia 2006r. (sygn. II SA/Wr 458/06), utrzymał w mocy przedmiotową decyzję oraz decyzję DWINB, jednak wyłącznie z tego powodu, że w obrocie prawnym funkcjonowała decyzja z dnia [...]r., nr [...] udzielająca pozwolenie na użytkowanie spornej rozbudowy. Wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznej decyzji z dnia [...]r. o pozwoleniu na użytkowanie spornej rozbudowy czyni zdaniem skarżącego - sprawę "otwartą" (możliwą) do wyjaśnienia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W., a w efekcie wydania stosownej decyzji. Ponieważ decyzja z dnia [...]r. została w wyniku wznowienia postępowania decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. w [...]r. uchylona jako niezgodna z prawem, koniecznym stało się wszczęcie wskazanego w zdaniu poprzednim postępowania. Nie może być bowiem tak, że inwestor zrealizował inwestycję nie legitymując się żadną prawidłową decyzją.

Skarżący podkreślił, że jest bezsporne, iż umorzone przez organ I instancji postępowanie dotyczy prowadzenia robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalnego wolno stojącego (obejmującego zabudowę tarasu a parterze i pierwszym piętrze od strony zachodniej oraz nadbudowę budynku dachem stromym z poddaszem użytkowym), zrealizowanych na nieruchomości przy ul. [...] we W., gdy zaś prowadzone postępowanie winno prowadzić do ustalenia czy sporna inwestycja została wykonana w sposób prawidłowy. Wprawdzie upływ terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4 ustawy Prawo budowlana nie daje możliwości wydania decyzji w oparciu o art. 51 ust. 1- wspomnianej ustawy, jednak powyższa okoliczność nie może prowadzić do umorzenia postępowania w sprawie dotyczącej prowadzenia robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalnego wolno stojącego (obejmującego zabudowę tarasu na parterze i pierwszym piętrze od strony zachodniej oraz nadbudowę budynku dachem stromym i z poddaszem użytkowym), zrealizowanych na nieruchomości przy ul. [...] we, gdyż inwestor nie legitymuje się żadną decyzją znajdującą się w obrocie prawnym. Skoro tak, to organ I instancji (a w konsekwencji II instancji) winien ocenić inwestycję w kontekście jej legalności, co skutkuje koniecznością przeprowadzenia postępowania w sprawie niezgodnego z prawem usytuowania budynku położonego przy ul. [...] we W., a nie jak przyjęły orzekające w sprawie organy - umorzeniem postępowania w sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko oraz argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji

Wyrokiem WSA we Wrocławiu z dnia 23 lutego 2010r., sygn.akt II SA/Wr 615/09 Sąd oddalił skargę, stwierdzając w szczególności, że, cyt.: "Umorzenie postępowania w nin. sprawie oznaczało zalegalizowanie samowoli budowlanej, polegającej na niezgodności budowy z przesłankami formalnymi legalności procesu inwestycyjno - budowlanego, lecz poza tym zgodnej z wszelkimi przepisami z zakresu prawa administracyjnego regulującymi kwestię zgodności z prawem przedmiotowej rozbudowy."

Na skutek wniesienia od powyższego wyroku skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 października 2011r., sygn.akt II OSK 1414/10 uchylił przedmiotowy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu, z tej to przyczyny, że sędzia WSA M.G. brał udział w wydaniu wyroku z 13 grudnia 2006r, sygn.akt II SA/Wr 458/06, a następnie brał udział w wydaniu w/w orzeczenia z 23 lutego 2010r. w sprawie o sygn.akt II SA/Wr 615/09, a więc wydanym w tej samej pod względem materialnoprawnym sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego doszło tym samym do naruszenia dyspozycji art.18 § 1 pkt.6a ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. 153, poz.1269/ w związku z art.3 § 2 pkt.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm./, zwaną dalej p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art.145 lub art.151 p.p.s.a.

Istotne jest przy tym, że Sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a., nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów

W świetle powyższego, Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji stwierdził, że zaskarżona decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., Nr [...], jak i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...]r., Nr [...] - narusza przepisy prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt.1 lit.a i c p.p.s.a., co powoduje, że decyzje te podlegają usunięciu z obrotu prawnego.

Podkreślić należy, że celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty /art.104 § 2 k.p.a./, gdy zaś umorzenie postępowania stanowi orzeczenie formalne, kończące postępowanie, bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia /por. wyrok NSA z dnia 21 września 2010r., sygn.akt II OSK 1393/09, LEX nr 611777/.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że kluczową kwestią jest udzielenie odpowiedzi, czy organ I instancji miał dostateczną podstawę do wydania objętej skargą decyzji z dnia [...]r., Nr [...], w której to powołując się na przepis art.105 § 1 k.p.a., orzekł o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego w sprawie prowadzenia robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalnego wolnostojącego obejmujących zabudowę tarasu na parterze i pierwszym piętrze od strony zachodniej oraz nadbudowę budynku dachem stromym z poddaszem użytkowym), zrealizowanych na nieruchomości przy ul. [...] we W., a organ odwoławczy do utrzymania w mocy tejże decyzji.

Wskazać należy, że w myśl art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

W doktrynie przyjmuje się, że pojęcie bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec czego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (por. B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz", Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2006, str. 489).

Również w orzecznictwie przyjęte zostało, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, występuje wtedy, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeżeli przestał istnieć stan faktyczny podlegający uregulowaniu przez organ administracji w oparciu o konkretny przepis (por. wyrok NSA z dnia 21 września 2010r., sygn. akt II OSK 1393/09, LEX nr 611777; wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2006 r., l OSK 978/05, LEX nr 396771).

Akceptując przytoczone wyżej poglądy doktryny oraz linię orzeczniczą, skład orzekający stwierdza, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do przyjęcia, iż wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości postępowania skutkująca możliwością umorzenia tegoż postępowania w trybie art. 105 § 1 k.p.a.

Niesporne jest w sprawie, że pierwotna decyzja Prezydenta W. z dnia [...]r., Nr [...] o pozwoleniu na rozbudowę budynku mieszkalnego wolnostojącego, posadowionego na nieruchomości przy ul. [...] we W., utrzymana w mocy przez Wojewodę D. decyzją z dnia [...]r., Nr [...], w wyniku uwzględnienia skargi strony, decyzją z dnia [...] r., Nr [...] tenże organ odwoławczy uchylił w całości własną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. Nr [...], przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Również kolejna decyzja Prezydenta W. o pozwoleniu na przedmiotowa budowę z dnia [...]r., Nr [...] została uchylona decyzją Wojewody D. z dnia [...]r, Nr [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Na tle stanu faktycznego niniejszej sprawy należy stwierdzić, że wyeliminowanie z obrotu prawnego opisanych wyżej decyzji o pozwoleniu na budowę /rozbudowę/, gdy inwestor rozpoczął realizację przedmiotowej inwestycji - obligowało organ nadzoru budowlanego do podjęcia odpowiedniego postępowania naprawczego o jakim jest mowa w przepisie art. 51 Prawa budowlanego. Celem zaś tegoż postępowania jest skontrolowanie poprawności wykonanych przez inwestora robót budowlanych i ewentualne doprowadzenie ich do stanu zgodnego z prawem, co oznacza wydanie decyzji, poprzedzonej postępowaniem wyjaśniającym, wskazującym na możliwość legalizacji robót lub brak takiej możliwości.

Z lektury akt sprawy wynika, że zawiadomieniem z dnia 12 lipca 2002r. wszczęte zostało przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowanie, który to organ w toku tegoż postępowania, postanowieniem z dnia [...]r., Nr [...], powołując się na przepis art.50 ust.1 pkt.4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane wstrzymał prowadzenie robót budowlanych w związku z rozbudową domu mieszkalnego przy ul. [...] we W..

Zgodnie zaś z w/w art.50 ust.4 Prawa budowlanego, postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba, że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1.

Mając na uwadze powyższe, niewątpliwe jest w niniejszej sprawie, że opisane wyżej postanowienie organu I instancji z dnia [...]r., Nr [...], utraciło ważność z mocy prawa, jako, że nie została przez organ I instancji - w czasie określonym w cyt. wyżej przepisie art.50 ust.4 - wydana decyzja w oparciu o przepis art.51 ust.1 Prawa budowlanego.

W niniejszej sprawie organ I instancji wydając opisaną wyżej decyzję z dnia [...]r., Nr [...] stwierdził, cyt.: "(...) bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w sprawie prowadzenia robót budowlanych, związanych z rozbudową budynku mieszkalnego wolno stojącego na nieruchomości przy ul. [...] we W. - pociągająca za sobą konieczność umorzenia rzeczonego postępowania - powodowana jest brakiem możliwości wydania przez tut. organ decyzji na podstawie normy wynikającej z przepisów ustawy Prawo budowlane, a brak możliwości wydania takiej decyzji powodowany jest z kolei bezskutecznym upływem terminu, o którym mowa w art. 51 ust. 1 przywołanej ustawy. Nadmienić przy tym należy, iż decyzja umarzająca prowadzone przez organ nadzoru budowlanego postępowanie naprawcze jest w pewnym sensie decyzją legalizującą roboty budowlane objęte umarzanym postępowaniem (...)".

Organ odwoławczy utrzymując w mocy w/w decyzję organu I instancji, nie rozpatrzył sprawy w jej całokształcie. Nie odnosząc się do zarzutów odwołania, a podzielając stanowisko organu I instancji, choć dodatkowo powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 1999r., sygn.akt III RN 2/99 - OSNP 2000/9/336, LEX nr 39872, organ odwoławczy niewątpliwie naruszył przepis art.107 § 3 k.p.a.

Istotne jest przy tym, a co umknęło orzekającym w niniejszej sprawie obu organom, iż na mocy ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz.U. nr 93, poz. 888 ze zm.), do art. 51 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. nr 156 z 2006 r., poz. 1118 ze zm.) dodano ustęp siódmy, stanowiący, że art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Nadto z art. 2 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. wynika, że w sprawach innych niż zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego oraz ustalenia wysokości kar i opłat legalizacyjnych przyjęto bezpośrednie działanie nowego prawa.

Oznacza to, że w niniejszej sprawie - zgodnie z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, do robót już wykonanych, odpowiednie zastosowanie znajdują postanowienia art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 oraz ust. 3 Prawa budowlanego. Nie wydając zatem kolejnego postanowienia o wstrzymaniu robót (co w stosunku do wykonanych robót nie jest możliwe), organ nadzoru budowlanego winien rozpoznać sprawę już wykonanych prac i wydać stosowne rozstrzygnięcie w trybie w/w przepisu art. 51 Prawa budowlanego, odnoszące się do usuwania skutków wykonania spornych robót budowlanych.

Skład orzekający podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie ujęte w wyroku z dnia 12 października 2007 r., sygn. akt II OSK 629/07, iż: "Wstrzymanie robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy roboty te są wykonywane w dacie wydania postanowienia o ich wstrzymaniu. Natomiast kiedy roboty te zostały wykonane (w rozumieniu ich zakończenia, przerwania na pewnym etapie, co nie oznacza, że budowa została zakończona) i aktualnie nie są prowadzone, powinien mieć zastosowanie przepis art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego".

Jak to już wyżej Sąd zauważył, cyt. wyżej przepis art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego przewiduje odpowiednie zastosowanie ust. 1 pkt 1-2 oraz ust. 3 w przypadku, gdy roboty budowlane (inne niż określone w art. 48 i art. 49b) zostały już wykonane (bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia). W takim przypadku wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego - nie poprzedza postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych. W konsekwencji wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego - nie jest ograniczone terminem. Zatem upływ dwumiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 51 ust. 1 ustawy nie stoi na przeszkodzie do wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego (por. Z. Niewiadomski, "Prawo budowlane. Komentarz", Warszawa 2006, s. 538).

W konsekwencji stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie nie wykazano, iż zachodziły podstawy do umorzenia postępowania, tym bardziej, że z lektury akt sprawy wynikałoby, że wyeliminowana została z obrotu prawnego decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...]r., Nr [...] udzielająca pozwolenie na użytkowanie spornej budowy /decyzja PINB z dnia [...]r., Nr [...]/.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego mając na uwadze przedstawione wyżej wywody, ustali w pierwszej kolejności, na jakim etapie znajdują się sporne roboty budowlane przy obiekcie objętym postępowaniem. W przypadku ich zakończenia, a na co wskazywałaby opisana wyżej decyzja organu I instancji z dnia z dnia [...]r., Nr [...] udzielająca pozwolenie na użytkowanie (...) oraz ustalenia zamieszczone w protokole oględzin z dnia 24 lipca 2007r. - podstawą do podjęcia decyzji mających na celu doprowadzenie spornego obiektu do stanu zgodnego z prawem będą przepisy art. 51 ust. 7 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2, przy ewentualnym wykorzystaniu uprawnień z art.81c ust.2 Prawa budowlanego, a następnie art. 51 ust. 3 ustawy Prawo budowlane.

Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone w sprawie decyzje administracyjne. Orzeczenie zawarte w pkt II znajduje swoją podstawę w art. 151 u.p.p.s.a. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy p.p.s.a.

H.B.13.03.2012r.