Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 706/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżone postanowienie w całości
Powołane przepisy: article: art. 11d,g,f,
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 721
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
article: art. 59
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 8 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 lutego 2017 r. sprawy ze skargi A. na postanowienie Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej I. uchyla zaskarżone postanowienie w całości; II. zasądza od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta W., działając na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (dalej specustawa drogowa) udzielił zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pod nazwą "Rozbudowa ulicy Z. N. i ulicy L. H. w W. (dalej decyzja ZRID).

W dniu 6 lipca 2016 r. A. R. C. s.á.r.l z siedzibą w L. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji przedkładając jednocześnie odwołanie.

W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała, że jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej w W. przy ul. J. K. 4, oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], zabudowanej budynkiem hipermarketu B. (dawnej R.), która to nieruchomość objęta została wnioskiem z dnia [...] o wydanie zezwolenia na realizację wyżej opisanej inwestycji drogowej. Jako użytkownik wieczysty, zgodnie z art. 11d specustawy drogowej, powinna zostać zawiadomiona o wszczęciu postępowania na adres wynikający z ewidencji gruntów i budynków. Tymczasem z akt sprawy wynika, że ww. zawiadomienie zostało błędnie skierowane na adres nieruchomości przy ul. J. K. 4 w W. a nie na adres Spółki wynikający z ewidencji gruntów, który powinien być ustalony na podstawie przesłanej do ewidencji umowy przeniesienia własności przedsiębiorstwa z dnia [...], na mocy której Spółka nabyła prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Na skutek błędów w adresie zawiadomienia - które to z tej racji okazało się nieskuteczne – strona nie miała wiedzy o toczącym się postępowaniu. Te same nieprawidłowości zostały popełnione przy doręczaniu zawiadomienia o wydaniu decyzji.

Wnioskująca strona wskazała, że ze względu na brak skutecznego zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz o wydaniu decyzji ZRID, nie mogła zapoznać się z treścią tej decyzji w terminie wynikającym z art. 11g specustawy drogowej (który w jej ocenie upłynął w dniu [...]). Co za tym idzie nie mogła, złożyć w ustawowym terminie środka odwoławczego. Podniosła także, że uchybienie terminowi nie było spowodowane jakimkolwiek zaniedbaniem z jej strony. Po pierwsze dlatego, że z naruszeniem obowiązku ustawowego nie doręczono jej skutecznie jakiegokolwiek zawiadomienia o toczącym się postępowaniu, a po drugie, jako właściciel 28 nieruchomości na terenie Polski, nawet przy dołożeniu najwyższej staranności, nie mogła przewidzieć, że w stosunku do przedmiotowej nieruchomości wszczęte zostanie postępowanie na podstawie specustawy drogowej. Strona wyjaśniła nadto, że o wydaniu przedmiotowej decyzji powzięła informację w dniu [...], na skutek uzyskania dostępu do akt postępowania w Urzędzie Wojewódzkim. W tym stanie rzeczy dochowany został 7 dniowy termin wymagany art. 58 § 2 k.p.a. na złożenia wniosku o przywrócenie terminu.

W piśmie procesowym z dnia [...], uzupełniając argumentację wniosku, Spółka podkreśliła, że adres doręczenia, na który powołuje się organ pierwszej instancji, to adres położenia nieruchomości a nie adres siedziby strony. Wskazując na brzmienie art. 11d ust. 5 oraz 11 f ust. 3 specustawy drogowej stwierdziła, że adres położenia nieruchomości który to wpisany jest w ewidencji gruntów, nie może być uznany za adres strony wskazany w ewidencji gruntów. Informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków obejmują bowiem dane o charakterze przedmiotowym (jak położenie gruntów i budynków) oraz dane o charakterze podmiotowym, jak oznaczenie właściciela nieruchomości i siedzibę właściciela nieruchomości (art. 20 Prawa geodezyjnego i kartograficznego). Rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów wyraźnie odróżnia adres działki ewidencyjnej (budynku, lokalu) od adresu zamieszkania (siedziby) właściciela nieruchomości. Dane ewidencyjne obejmujące nazwę osoby prawnej oraz siedzibę osoby prawnej wpisywane są do ewidencji gruntów na podstawie dokumentów źródłowych wymienionych w art. 23 Prawa geodezyjnego. W przypadku danych podmiotowych strony, dane zawarte w ewidencji gruntów powinny zatem odpowiadać danym wynikającym z aktu notarialnego umowy przeniesienia własności przedsiębiorstwa. W ocenie Spółki, organ prowadzący ewidencję obowiązany był w związku ze zmianą właściciela gruntu do zaktualizowania z urzędu danych ewidencyjnych – w tym także dotyczących siedziby Spółki. Wnioskodawca podkreślił, że nie może ponosić negatywnych konsekwencji tego, że organ prowadzący ewidencję nie wywiązał się z obowiązku aktualizacji danych z urzędu i nie ujawnił w ewidencji danych podmiotowych Spółki dotyczących adresu jej siedziby.

Natomiast ustalenie przez organ pierwszej instancji, że brak jest w katastrze wpisu odnośnie adresu siedziby Spółki, nie zwalniało go od obowiązku ustalenia tego adresu według dokumentów źródłowych, które są częścią ewidencji gruntów.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Wojewoda D. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ uznał bowiem, że Spółka nie dopełniła, kluczowego wymogu pozytywnego rozpatrzenia wniosku, tj. uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu. Uzasadniając powyższe stwierdzenie, Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 11f ust. 3 specustawy drogowej, decyzję ZRID doręcza się wnioskodawcy oraz zawiadamia o jej wydaniu pozostałe strony w drodze obwieszczeń umieszczanych w odpowiednich urzędach oraz w urzędowych publikatorach teleinformatycznych a także w prasie lokalnej. Ponadto zawiadomienia o wydaniu decyzji ZRID wysyła się dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu na adres wskazany w katastrze nieruchomości. Doręczenie zawiadomienia na adres wskazany w katastrze jest skuteczne.

Na podstawie aktualnego na dzień wydania decyzji wypisu z rejestru gruntów, Wojewoda stwierdził, że działka nr 442/5 stanowi własność Skarbu Państwa i pozostaje w użytkowaniu wieczystym "A. R. C. s.á.r.l z siedzibą w L.". Wpis w ewidencji wskazuje zaś adres: "ul. J. K. 4". Tym samym – zdaniem Wojewody – organ pierwszej instancji skierował zawiadomienie o przedmiotowej decyzji w sposób zgodny z art. 11f ust. 3 specustawy drogowej. Również zawiadomienie o wydaniu przedmiotowej decyzji, wysłane na powyższy adres, zostało odebrane w dniu [...] o czym świadczy druk zwrotnego potwierdzenia odbioru, załączony do akt pierwszej instancji.

Wojewoda przyjął też stanowisko, że w zakresie skutków prawnych, zawiadomienie o wydaniu decyzji posiada jedynie walor informacyjny a skuteczność domniemanego prawnie doręczenia decyzji ZRID, związana jest wyłącznie z publicznym zawiadomieniem w drodze obwieszczeń (tak NSA w wyroku z dnia 10 lipca 2014 r. II OSK 1770/14, Lex nr 2053357). W niniejszej sprawie jest to dzień [...] tj data ukazania się obwieszenia Prezydenta W. o wydaniu przedmiotowej decyzji w prasie lokalnej: "Panoramie W." - stanowiąca najpóźniejszy termin publicznego obwieszczenia (na stronie internetowej BIP oraz na tablicy informacyjnej ogłoszeń Urzędu Miejskiego W. zamieszone było w dniu [...]).

W ocenie organu, okoliczności wskazane przez wnioskującą Spółkę, nie mogą stanowić o braku jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Zarząd Spółki nie zapewnił jej bowiem należytej obsługi administracyjnej, nie tylko przez nie dokonanie właściwego wpisu w rejestrze gruntów oraz poprzez umożliwienie odebrania zawiadomienia o wydaniu decyzji innemu podmiotowi (w tym przypadku R. I. Sp. z o.o. z/s w P.) ale przede wszystkim, przez brak zainteresowania informacją publiczną dotyczącą nieruchomości będącej w użytkowaniu wieczystym Spółki.

Z tych względów, organ II instancji uznał, że wniosek nie może być uwzględniony.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem A. R. C. s.á.r.l z siedzibą w L., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzuciła:

I. Naruszenie przepisów postępowania:

1. art. 11 d ust. 5, art. 11 f ust. 3 specustawy drogowej, przez nieprawidłowe przyjęcie, że Prezydent W. prawidłowo zawiadomił Spółkę o wszczęciu postępowania i wydaniu decyzji ZRID, a w konsekwencji naruszenie art. 9, art. 10 i art. 81 k.p.a. przez nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącej i uniemożliwienie jej jako stronie, czynnego udziału w postępowaniu jak również wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego;

2. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodu w postaci wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] i na jego podstawie, dowolne ustalenie adresu strony, dokonane z naruszeniem art. 20 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne, który wyraźnie dzieli dane w rejestrze gruntów na dane podmiotowe i dane przedmiotowe – w rezultacie, naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, zasady prawdy obiektywnej oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli;

II. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

3. art. 20 ust. 1 i ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego poprzez nieprawidłową wykładnię, polegającą na przyjęciu, że dane podmiotowe w ewidencji gruntów (adres właściciela/użytkownika wieczystego) są tożsame z danymi przedmiotowymi (adres położenia nieruchomości);

4. art. 24 ust. 2 b Prawa geodezyjnego i kartograficznego, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skarżąca zaniedbała dokonania wpisu do ewidencji prawidłowego jej adresu.

Powołując się na powyższe zarzuty skarżąca wniosła:

- w razie uznania zarzutów I.1 lub I.2 - o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia;

- w razie uznania zarzutów II.3 lub II.4 - o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i zobowiązanie organu na podstawie art. 145a u.p.p.s.a do wydania w określonym terminie postanowienia o przywróceniu skarżącej terminu do wniesienia odwołania i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania;

- zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych;

- rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi strona podkreśliła, że Wojewoda dowolnie ustalił, na podstawie wypisu z rejestru gruntów, że adresem skarżącej Spółki jest ul. J. K. 4 w W., pomimo, że wypis z rejestru nie zawiera adresu siedziby Spółki oraz wyraźnie wynika z niego, że adres przyjęty przez organ to adres nieruchomości. Powyższe dowolne ustalania naruszają przywołane w petitum skargi przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego z których wynika, że nazwa osoby prawnej oraz siedziba osoby prawnej stanowią dane ewidencyjne, podlegające ujawnieniu w rejestrze na podstawie dokumentów źródłowych.

Zdaniem skarżącej, organ niezgodnie z przepisami ww. ustawy zarzucił jej zaniedbanie w ujawnieniu w ewidencji gruntów prawidłowego adresu jej siedziby, podczas gdy art. 24 ust. 2 b ww. ustawy, nie nakłada na nabywcę nieruchomości w tym zakresie żadnych obowiązków. To organ prowadzący ewidencję ma obowiązek wpisać (zaktualizować) dane widniejące w ewidencji, na podstawie danych z aktu notarialnego. Skoro tego nie uczynił, skarżącej nie można stawiać zarzutu odnośnie zaniedbania ujawnienia swoich danych w ewidencji. Z uwagi zaś na brak skutecznego doręczenia zawiadomienia o decyzji ZRID, organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania tej decyzji, powinien był ustalić, czy w dacie doręczenia zawiadomienia, dane w ewidencji były prawidłowe a zwłaszcza, czy znajdują potwierdzenie w dokumentacji stanowiącej podstawę wpisu. Dopiero na podstawie tak dokonanych ustaleń, Wojewoda mógł ocenić prawidłowość doręczenia zawiadomienia.

Skarżąca wskazała także na przeciwny do przywołanego przez organ poglądu orzecznictwa i doktryny, według którego, w przypadku podmiotów które specustawa drogowa nakazuje indywidualnie zawiadomić o wydaniu decyzji, termin do wniesienia odwołania biegnie od dnia doręczenia im tego zawiadomienia.

Niezależnie jednak od rozbieżności poglądów w powyższej kwestii, skarżąca uznała, że skoro w niniejszej sprawie nie doręczono jej skutecznie żadnego z zawiadomień wydawanych toku postępowania zakończonego decyzją ZRID (na skutek wadliwości tych czynności), to późniejsze obwieszczenie o wydaniu decyzji, również nie mogło wywołać wobec niej skutków prawnych. Chybione są zatem argumenty organu, że skarżąca powinna śledzić publiczne ogłoszenia w prasie lokalnej oraz, że umożliwiła odbiór korespondencji innym podmiotom. Wojewoda, nieprawidłowo, z naruszeniem wskazanych wcześniej przepisów, ustalił, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania i że uchybienie to było zawinione.

W rezultacie nie ma podstaw do twierdzenia, że wykluczona jest możliwość przywrócenia stronie terminu do wniesienia odwołania. Pogląd przeciwny byłyby sprzeczny z art. 2 Konstytucji RP, prowadziłby do naruszenia konstytucyjne chronionego prawa własności (art. 21 ust. 1 Konstytucji RP) i były też sprzeczny z art. 6 ust. 1 ratyfikowanej przez Polskę, Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w kwestionowanym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna albowiem przy wydaniu zaskarżonego postanowienia doszło do naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016, poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodne zaś z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) zwanej dalej w skrócie "u.p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 134 § 1 u.p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Według art. 145 § 1 u.p.p.s.a w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Przepis art. 119 pkt 3 ww. ustawy stanowi zaś, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewody D. z dnia [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Oceniając zgodność z prawem zaskarżonego aktu, Sąd uznał, wydane ono zostało bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy, które to uchybienie proceduralne stanowiące naruszenie art. 7, art. 6 oraz art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a w związku z art. 124 § 2 i art. 126 k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c u.p.p.s.a. Skarga zasługiwała zatem na uwzględnienie.

Instytucja przywrócenia terminu, uregulowana szczegółowo w art. 58 k.p.a. znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy strona nie dokonała czynności w terminie. Wówczas, nie kwestionując faktu bezskutecznego upływu terminu, strona wykazuje brak swojego zawinienia w niedokonaniu czynności w terminie. Zgodnie bowiem z § 1 ww. przepisu w razie uchybienia terminu należy przywrócić go na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie to nastąpiło bez jego winy. W myśl § 2, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania postanawia ostatecznie, stosownie do przepisu art. 59 § 2 k.p.a., organ właściwy do rozpatrzenia odwołania.

Zgodnie z przywołanymi regulacjami o przywróceniu terminu do dokonania czynności procesowej decyduje zatem spełnienie łączne czterech przesłanek, a mianowicie: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu (1); wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (2); jednocześnie z wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (3); we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania (4).

W niniejszej sprawie Wojewoda odrębnym aktem (postanowienie z dnia [...], nr [...]), stwierdził uchybienie przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania od decyzji ZRID z dnia [...] wskazując, że początek biegu terminu do wniesienia odwołania należy liczyć po upływie 14 dni od publicznego obwieszczenia w prasie lokalnej o wydaniu tej decyzji, tj. od dnia [...] Ostatnim dniem złożenia odwołania był według organu dzień [...] a Spółka odwołanie wniosła w dniu [...].

We wniosku o przywrócenie terminu skarżąca w istocie nie kwestionuje, że doszło do uchybienia terminu aczkolwiek inaczej niż organ ustala początek jego biegu (na dzień [...]). Brak winy w uchybieniu terminu argumentuje zaś brakiem wiedzy o toczącym się przed organem pierwszej instancji postepowaniu, co wynika z braku skutecznego doręczenia jej zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz zawiadomienia o wydaniu decyzji ZRID z dnia [...].

Dla oceny złożonego wniosku – a w konsekwencji stanowiska Wojewody o odmowie przywrócenia terminu – istotne są rozwiązania zawarte w przepisach ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 687 ze zm., zwanej dalej "specustawą drogową"), która stanowiła podstawę wydania przez Prezydenta W. decyzji ZRID z dnia [...]. Przepisy tej ustawy zawierają bowiem uregulowania szczególne dotyczące doręczeń pism i decyzji w postępowaniu poprzedzającym rozstrzygnięcie sprawy ZRID.

Zgodnie zatem z art. 11g tej ustawy, od decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stronie służy odwołanie do organu wyższego stopnia, którym jest: 1) wojewoda w przypadku wydania decyzji przez starostę; 2) minister właściwy do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa w przypadku wydania decyzji przez wojewodę. W przypadku decyzji wydanej na podstawie art. 11f ust. 3 ww. ustawy, obowiązkiem organu wydającego decyzję: wojewody w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosty w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych jest doręczenie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wnioskodawcy oraz zawiadomienie o jej wydaniu pozostałych stron w drodze obwieszczeń, odpowiednio w urzędzie wojewódzkim lub starostwie powiatowym oraz w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi, w urzędowych publikatorach teleinformatycznych - Biuletynie Informacji Publicznej tych urzędów, a także w prasie lokalnej. Ponadto organy wysyłają zawiadomienie o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu na adres wskazany w katastrze nieruchomości. Doręczenie zawiadomienia na adres wskazany w katastrze nieruchomości jest skuteczne.

Jak wynika z zacytowanych przepisów, art. 11f ust. 3 specustawy drogowej, odmiennie reguluje sposoby zawiadamiania o wszczęciu postępowania oraz o wydaniu decyzji kończącej postępowanie w odniesieniu do wnioskodawcy i w odniesieniu do pozostałych stron postępowania - wśród których wyodrębnia właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości objętych wnioskiem. Wnioskodawcy inwestycji drogowej przysługują najszersze gwarancje procesowe, gdyż organ zawiadamia go o wszczęciu postępowania we właściwej formie przewidzianej w k.p.a., jak również w takiej samej formie, doręcza mu decyzję ZRID. Inaczej w tym względzie kształtuje się sytuacja pozostałych stron postępowania, w tym właścicieli i użytkowników wieczystych. Właściciele lub użytkownicy wieczyści zawiadamiani są bowiem o wszczęciu postępowania na adres wskazany w katastrze nieruchomości, zaś pozostałe strony w drodze obwieszczeń a więc w formie publicznego ogłoszenia (por. art. 11c ust.5 specustawy drogowej). Jeżeli zaś chodzi o decyzję ZRID kończącą postępowanie, to – zdaniem składu orzekającego - skoro ustawa przyjmuje, że organ zawiadamia pozostałe strony o jej wydaniu w drodze obwieszczeń a ponadto wysyła zawiadomienie o jej wydaniu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu na adres wskazany w katastrze, to przyjąć należy, że właściciele i użytkownicy wieczyści niejako dodatkowo zawiadamiani są o wydaniu decyzji, zaś podstawową formą ich zawiadomienia o decyzji, jest publiczne ogłoszenie. W rezultacie, również wobec tych podmiotów znajduje zastosowanie skutek procesowy oparty na wynikającym z art. 49 k.p.a. domniemaniu, że po upływie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia nastąpiło doręczenie decyzji.

Przyjęcie powyższej interpretacji nie oznacza jednak, że wynikający z ustawy, nakaz doręczenia każdemu z właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie decyzji ZRID zawiadomienia o jej wydaniu, pozostaje bez znaczenia dla uprawnień procesowych tej grupy podmiotów. Nie można bowiem pomijać dolegliwych skutków prawnorzeczowych, jakie z mocy ustawy wywołuje decyzja ZRID, polegających na pozbawieniu właścicieli lub użytkowników wieczystych prawa do nieruchomości lub jej części. W tym kontekście, obowiązek indywidulanego zawiadomienia tej grupy podmiotów o wydaniu decyzji (za pokwitowaniem na adres wskazany w katastrze nieruchomości) należy odczytywać jako rozwiązanie, którego celem jest wzmocnienie pozycji procesowej właścicieli i użytkowników wieczystych w stosunku do pozostałych stron postępowania (z wyjątkiem wnioskodawcy). O fakcie wydania decyzji mogą oni bowiem dowiedzieć się nie tylko z publicznego ogłoszenia (które wszak musieliby samodzielnie poszukiwać), ale także z indywidulanego zawiadomienia zawierającego informację o miejscu, w którym mogą się zapoznać z treścią decyzji (art. 11f ust. 4 specustawy drogowej).

W tym kontekście kwestia prawidłowego doręczenia omawianego zawiadomienia o wydaniu decyzji ZRID, staje się okolicznością istotną dla oceny złożonego przez stronę wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania. Jeżeli bowiem ustawodawca przyjął, że właściciele lub użytkownicy wieczyści zawiadamiani są o wydaniu decyzji w drodze publicznego ogłoszenia ale również dodatkowo (łącznie z ogłoszeniem) należy doręczyć im indywidulanie zawiadomienie o wydaniu decyzji, to naruszenie przez organ tego obowiązku (przez brak prawidłowego doręczania zawiadomienia), prowadzące w konsekwencji do uchybienia przez stronę terminowi do złożenia odwołania, należy zdaniem Sądu traktować jako okoliczność świadczącą o braku winy strony w uchybieniu terminu. W takiej sytuacji, nie może bowiem być uznany za uprawniony, stawiany przez Wojewodę zarzut niedbalstwa strony wynikający z braku zainteresowania informacją publiczną i nie poszukiwania we własnym zakresie publicznego ogłoszenia o decyzji odbierającej jej prawo rzeczowe do nieruchomości.

Wobec przedstawionych wyżej wywodów należało zatem ocenić zasadność zarzutu strony skarżącej, że nie doręczono jej skutecznie, na adres wskazany w katastrze nieruchomości, owego "dodatkowego" zawiadomienia o wydaniu decyzji a wcześniej o wszczęciu postępowania. Okoliczność ta ma bowiem istotne znaczenie dla oceny przesłanki braku winy w uchybieniu przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że wprowadzone w art. 11f ust. 3 specustawy drogowej rozwiązanie, nakazujące uznać za skuteczne doręczenie zawiadomienia o wydaniu decyzji ZRID pod adresem wskazanym w katastrze nieruchomości, przyjmuje pewnego rodzaju domniemanie, że adres widniejący w katastrze – który jest zbiorem informacji - jest aktualny i właściwy. Zmierza ono do uproszczenia postępowania, zwalniając organ z obowiązku poszukiwania faktycznego adresu zamieszkania właściciela lub użytkownika wieczystego. Doręczenie pod adresem wskazanym w katastrze będzie więc skuteczne również wtedy, gdy strona zamieszkuje faktycznie pod innym adresem. Nie ulega jednak wątpliwości, że skuteczność doręczenia w tym trybie, uzależniona jest także od prawidłowości ustalenia adresu w katastrze, co obciążą organ administracji.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organ z tego obowiązku się nie wywiązał. Nie można bowiem zgodzić się z Wojewodą, że zawiadomienie o decyzji ZRID zostało prawidłowo skierowane na adres: ul. J. K. 4 w W., nawet jeśli był to jedyny pełny adres widniejący w wypisie z ewidencji gruntów. Trafnie bowiem skarżąca, wskazując na przepisy ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne - zwraca uwagę na konieczność rozróżnienia w ewidencji gruntów danych o charakterze przedmiotowym dotyczących nieruchomości oraz danych podmiotowych odnoszących się do właściciela/użytkownika wieczystego tej nieruchomości. Należy także zgodzić się ze skarżącą, że czym innym jest podlegający ujawnieniu w ewidencji adres nieruchomości a czym innym adres właściciela, tu - siedziby spółki. Wynika to wprost z art. 20 ust. 2 pkt 2, ww. ustawy, zgodnie z którym w ewidencji gruntów ujawnia się miejsce pobytu stałego lub adres siedziby podmiotów o których mowa w pkt 1 (tj. właścicieli nieruchomości, władających, posiadaczy). Niewątpliwie zatem, przyjęty w specustawie drogowej szczególny tryb doręczania pism na adres wskazany w ewidencji gruntów, nie może być utożsamiony tylko z adresem nieruchomości, który przecież często nie pokrywa się z adresem właściciela. Jednocześnie skoro dane do ewidencji gruntów wpisywane są na podstawie dokumentów źródłowych wymienionych art. 23 Prawa geodezyjnego, to w badanej sprawie dane podmiotowe właściciela nieruchomości powinny odpowiadać danym zawartym we wskazywanym przez skarżącą akcie notarialnym umowy przeniesienia własności (por. art. 23 ust. 2 pkt 1, art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. b oraz art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. e Prawa geodezyjnego i kartograficznego - Dz.U z 2016, poz.1629). Zgodnie z § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy m.in. utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowym. Z § 46 rozporządzenia (w brzmieniu obowiązującym do dnia 11 stycznia 2016r., a więc w czasie gdy strona skarżąca uzyskała tytuł prawny do nieruchomości) wynikało, że dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek, lecz z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych (pkt 1 i pkt 2 ppkt 1) a także z ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów np. z zawiadomienia o wpisie do ksiąg wieczystych (ppkt 4). Natomiast § 47 pkt 1 stanowi (i stanowił), że aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych. Stosownie bowiem do przywołanego już wcześniej art. 23 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne przesyłają staroście odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń oraz odpisy aktów notarialnych z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji, orzeczenia lub sporządzenia aktu notarialnego. Z powyższego wynika, że obowiązek dokonania prawidłowych wpisów w ściśle określonych terminach obciąża właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne oraz starostę, a nie nabywcę prawa podlegającego ujawnieniu w rejestrze. Z tego też powodu, skoro organ właściwy do prowadzania ewidencji gruntów nie ujawnił w niej adresu siedziby Spółki, zgodnego z adresem wskazanym w akcie notarialnym na mocy którego nabyła ona tytuł prawny do nieruchomości, to nie sposób zarzucić zawinienia komukolwiek w przypadku zaniedbania przez wymienione podmioty dokonania wpisu w stosownym czasie lub we właściwy sposób.

Wojewoda stwierdzając, że doręczenie zawiadomienia na adres nieruchomości: przy ul. J. K. 4 w W., było skuteczne, nie odniósł się do podnoszonych przez Spółkę argumentów i zarzutów wskazujących na brak w ewidencji gruntów prawidłowego adresu jej siedziby. Tymczasem wobec tych zarzutów – wskazujących na brak skutecznego doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji a wcześniej o wszczęciu postępowania - konieczne było w pierwszej kolejności ustalenie, czy w dacie doręczenia skarżącej ww. zawiadomień dane wynikające z ewidencji gruntów dla jej nieruchomości dotyczące adresu spółki były prawidłowe i pełne - a zwłaszcza, czy znajdują potwierdzenie w dokumentach stanowiących podstawę wpisu, znajdujących się w tym rejestrze. Dopiero na podstawie tak dokonanych ustaleń, Wojewoda mógł ocenić prawidłowość i skuteczność doręczenia zawiadomienia o wydanej decyzji i wszczęciu postępowania a w konsekwencji ocenić zasadność złożonego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Zaniechanie w powyższym zakresie świadczy o naruszeniu zasad procesowych zawartych w przepisach k.p.a. przywołanych na wstępie niniejszych rozważań. W konsekwencji stwierdzone naruszenia skutkować musiały uchyleniem zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c u.p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odniesie się do zarzutów i argumentów podnoszonych przez skarżącą, w szczególności dotyczących niepełnego wpisu w ewidencji gruntów danych dotyczących adresu siedziby Spółki w kontekście wskazywanych przez nią przepisów - prawa geodezyjnego i kartograficznego i rozważy pod tym względem skuteczność doręczenia zawiadomień w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji. Organ ponownie rozpozna wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania mając na uwadze poczynione ustalenia faktyczne jak też przedstawione wyżej wywody Sądu.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Postanowienie o kosztach swoje wsparcie znalazło zaś w art. 200 oraz art. 205 § 2 u.p.p.s.a.