Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1224/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Szef Służby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 223 ust. 1 i ust. 4
journal: Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Protokolant Referent – stażysta Eliza Kusy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2011 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie minowania na stopień służbowy - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania J. T. od decyzji (aktu mianowania) Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] listopada 2009 r. na stopień służbowy starszego aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej, utrzymał w mocy tę decyzję w zakresie określenia korpusu.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Szef Służby Celnej podniósł, że w dniu [...] listopada 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] , na podstawie art. 223 ust. 1 i 4 i art. 115 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), z dniem [...] listopada 2009 r. mianował J. T. na stopień służbowy starszego aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej.

Pismem z dnia 18 stycznia 2009 r. J. T. złożył do Szefa Służby Celnej odwołanie od przedmiotowego aktu mianowania, wnosząc o jego uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez mianowanie go na stopień komisarza w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego aktu mianowania w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji oraz wskazanie, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy wziąć pod uwagę dyspozycję art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, dodatkowo, z ostrożności procesowej, wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 58 § 1 kpa.

Zaskarżonemu aktowi mianowania zarzucił: rażące naruszenie przepisów prawa, w tym zasady praworządności wyrażonej w art. 6 kpa, art. 7 Konstytucji RP, poprzez nieuwzględnienie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, tj. art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej i rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o interpretacje Szefa Służby Celnej, zawarte w pismach [...] oraz [...]. Zarzucił też rażące naruszenie przepisu art. 7 kpa, poprzez wydanie decyzji bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego w postaci zajmowania przez odwołującego stanowiska związanego z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników. Jeśli chodzi o naruszenie przepisów prawa materialnego, to zarzucił naruszenie art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, poprzez jego błędną wykładnię, w zakresie pojęcia "przed dniem wejściem w życie ustawy" oraz jego niezastosowanie przy rozstrzygnięciu sprawy.

W odpowiedzi na przedmiotowe odwołanie Szef Służby Celnej pismem z dnia 5 lutego 2010 r. poinformował J. T., że mianowanie na stopień nie zostało objęte katalogiem z art. 188 ust. 1 i 2 ustawy o Służbie Celnej, zgodnie z którym funkcjonariuszowi celnemu przysługuje środek zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy bądź w postaci odwołania w przypadku wydania decyzji o przeniesieniu, powierzeniu pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, przeniesieniu na niższe stanowisko, zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych oraz o zwolnieniu ze służby, tym samym nie ma ono charakteru decyzji administracyjnej, w związku z czym od mianowania na stopień służbowy odwołanie w trybie administracyjnym nie przysługuje.

Pismem z dnia 22 lutego 2010 r. J. T. wezwał Szefa Służby Celnej do usunięcia naruszenia prawa, poprzez wydanie w trybie art. 138 § 1 kpa decyzji administracyjnej po rozpatrzeniu jego odwołania albo wydanie postanowienia w trybie art. 66 § 3 kpa.

Szef Służby Celnej, w odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie, pismem z dnia 10 marca 2010 r. poinformował, że w całości podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko dotyczące mianowania na stopień służbowy.

Pismem z dnia 12 kwietnia 2010 r. J. T. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Szefa Służby Celnej w przedmiocie rozpatrzenia jego odwołania od aktu mianowania na stopień służbowy, wnosząc o spowodowanie wydania przez Szefa Służby Celnej decyzji w trybie art. 138 kpa, ewentualnie o uchylenie aktu mianowania i rozstrzygnięcie co do istoty jego żądania, podniesionego w odwołaniu od decyzji I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 listopada 2010 r. o sygnaturze akt II SAB/Wa 141/10 zobowiązał Szefa Służby Celnej do rozpatrzenia odwołania J. T. od aktu mianowania z dnia [...] listopada 2009 r., wydanego przez Dyrektora Izby Celnej w [...], w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż od aktu mianowania wydanego na podstawie art. 223 ustawy o Służbie Celnej przez kierownika urzędu celnego, funkcjonariuszowi przysługuje, na zasadach przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, odwołanie do organu celnego wyższego stopnia, w tym przypadku do Szefa Służby Celnej, w zakresie określenia korpusu Służby Celnej. Natomiast od wydanej w tej sprawie przez organ celny drugiej instancji decyzji – przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Szef Służby Celnej, realizując wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 listopada 2010 r., w dniu [...] kwietnia 2011 r. wydał decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] w zakresie określenia korpusu.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że obowiązek nadania nowego stopnia służbowego funkcjonariuszom Służby Celnej w terminie do dnia 30 listopada 2009 r. wynikał z przepisu art. 223 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej stanowiącego, że w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie ustawy kierownik urzędu dokona mianowań funkcjonariuszy na stopnie służbowe. Regulacja ta była wyrazem wpływu nowej ustawy o Służbie Celnej w zakresie stopnia służbowego na stosunek służbowy funkcjonariusza celnego powstały pod rządami dotychczasowej ustawy. Organ wskazał, że mechanizm przypisywania funkcjonariuszom stopni w poszczególnych korpusach, uregulowany został w art. 223 ust. 2-6 ustawy. W świetle tych przepisów, zadaniem organu, było umieszczenie danego funkcjonariusza w odpowiednim korpusie, precyzyjnie wskazanym w ustawie, w zależności od dotychczasowego stopnia lub zajmowanego stanowiska bądź pełnionych obowiązków.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku oraz pełnił służbę w służbie stałej w stopniu innym niż wymieniony w pkt 1 i w ust. 2 ustawy - określa się stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

Badając zasadność mianowania J. T. na stopień w korpusie aspirantów Służby Celnej, Szef Służby Celnej doszedł do przekonania, że przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy nie mógł mieć zastosowania, bowiem dotyczy funkcjonariusza, który spełniał wskazane w nim wymogi w okresie bezpośrednio poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, tj. dzień 31 października 2009 r.

Organ podał, że jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, J. T. w tej dacie zajmował stanowisko eksperta celnego i posiadał stopień służbowy młodszego aspiranta celnego. Organ podał też, że na stanowisko eksperta celnego J. T. został mianowany z dniem 4 sierpnia 2007 r., a obowiązki na tym stanowisku wykonywał do czasu wejścia w życie ustawy o służbie Celnej, tj. do 31 października 2009 r. Stanowisko eksperta celnego, zdaniem organu, nie zostało jednak zaliczone do kategorii stanowisk kierowniczych, o których mowa w art. 17 ust. 1 i ust. 13 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. Mając na względzie przepisy powołanego artykułu, mianowanie do korpusu oficerów młodszych Służby Celnej, o którym mowa w art. 223 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r., dotyczyło wyłącznie funkcjonariuszy zajmujących bądź wyższe stanowiska kierownicze, bądź stanowisko: kierownika zmiany, referatu, oddziału oraz naczelnika wydziału w izbie celnej. Również posiadany przez J. T. stopień służbowy młodszego aspiranta, nie upoważniał do określenia stopnia w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

Wobec powyższego obowiązkiem dyrektora izby celnej było mianowanie J. T. na stopień w korpusie aspirantów Służby Celnej - zgodnie z dyspozycją art. 223 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

Organ podniósł przy tym, że nie kwestionuje faktu zajmowania w przeszłości przez J. T. stanowisk związanych z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników. I tak w okresie od dnia [...] lutego 2003 r. do [...] sierpnia 2003 r. J. T. pełnił obowiązki zastępcy Naczelnika Urzędu Celnego, od dnia [...] sierpnia 2003 r. do [...] sierpnia 2003 r. pełnił obowiązki Naczelnika Wydziału w Izbie Celnej, od dnia [...] sierpnia 2003 r. do dnia [...] września 2003 r. pełnił obowiązki zastępcy Naczelnika Urzędu Celnego, od dnia [...] września 2003 r. do dnia [...] maja 2004 r. był Kierownikiem Referatu w Izbie Celnej, od dnia [...] maja 2004 r. do dnia [...] sierpnia 2007 r. był Naczelnikiem Wydziału w Izbie Celnej. Organ podał, że w związku z tym, że przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej mianowanie na stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej uzależnia od zajmowania, bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy, to w stosunku do J. T. przepis ten nie mógł mieć zastosowania.

Ponadto organ nie zgodził się z argumentacją J. T., że użyty w przepisie art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" powinien być rozumiany wyłącznie w oparciu o wykładnię językową. Wskazał, że przepis art. 223 umiejscowiony został w rozdziale 14 zatytułowanym "Przepisy przejściowe", a to oznacza, że jest to przepis regulujący wyłącznie takie sytuacje, które mogą pojawiać się na tle wprowadzania w życie nowych uregulowań. Powołując się na zasady techniki prawodawczej wskazał, że skoro przepis art. 223 został zamieszczony w przepisach przejściowych, a w analizowanej ustawie wprowadzono nowy katalog stopni służbowych o częściowo zmienionej nomenklaturze i ich gradację, oznacza to, iż ustawodawca tym przepisem dostosował stan zastany do gradacji stopni służbowych wprowadzonych nową ustawą o Służbie Celnej. Oznacza to zatem, że ustawodawcy nie chodziło w tym przypadku o odniesienie się do sytuacji mającej miejsce kilka lat wcześniej. Mianowanie na stopień służbowy na podstawie art. 223 miało na celu mianowanie na stopień odpowiadający dotychczasowej pozycji w hierarchii katalogu stopni służbowych, a tylko w ściśle określonych przypadkach, wskazanych w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej stanowiło awans.

W świetle powyższego, w ocenie Szefa Służby Celnej, zasadne jest rozumienie art. 223 ustawy o Służbie Celnej i określonych w tym przepisie zasad określania stopni służbowych jako przepisów, które za podstawę do ustalenia nowego stopnia służbowego przyjmują stan zastany z chwili utraty mocy obowiązującej ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. Odmienna interpretacja omawianego zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy", prowadziłaby do skutków niedających się pogodzić z zasadami logiki.

Organ odwoławczy uznał zatem, że obowiązkiem dyrektora izby celnej było mianowanie J. T. na podstawie art. 223 ust. 4 na określony stopień w korpusie aspirantów Służby Celnej. Szef Służby Celnej podkreślił, że w przypadku określenia funkcjonariuszowi nowego stopnia organ ma niewielką swobodę, nie może go mianować na stopień służbowy należący do innego korpusu niż ten, który wynika bezpośrednio z uregulowań zawartych w ust. 2 - 6 art. 223 ustawy.

Powyższa decyzja Szefa Służby Celnej stała się przedmiotem skargi J. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uzupełnionej następnie pismami z dnia 25 maja i 29 czerwca 2011 r. J. T. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, tj. art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, poprzez jego błędną wykładnię w zakresie pojęcia "przed dniem wejścia w życie ustawy" oraz jego niezastosowanie przy rozstrzygnięciu sprawy,

2. przepisów postępowania administracyjnego, poprzez rażące naruszenie zasady praworządności wyrażonej w art. 6 kpa oraz bezpośrednio art. 7 Konstytucji RP, poprzez nieuwzględnienie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, tj. art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej i rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o interpretacje Szefa Służby Celnej zawarte w pismach [...] oraz [...] ,

3. rażące naruszenie art. 7 kpa, poprzez wydanie decyzji bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym w szczególności przyjmowania zajmowanego przeze skarżącego stanowiska związanego z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników.

W związku z powyższym, wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi J. T. przedstawił stan faktyczny sprawy i wskazał, że w trakcie pełnienia służby od dnia [...] lutego 2003 r. do [...] sierpnia 2003 r. pełnił obowiązki zastępcy Naczelnika Urzędu Celnego w [...] , od dnia [...] sierpnia 2003 r. do [...] sierpnia 2003 r. pełnił obowiązki Naczelnika Wydziału w Izbie Celnej w [...] , od dnia [...] sierpnia 2003 r. do dnia [...] września 2003 r. ponownie pełnił obowiązki zastępcy Naczelnika Urzędu Celnego w [...] , od dnia [...] września 2003 r. do dnia [...] maja 2004 r. sprawował funkcję Kierownika Referatu w Izbie Celnej, od dnia [...] maja 2004 r. do dnia [...] sierpnia 2007 r. był Naczelnikiem Wydziału w Izbie Celnej w [...] .

Skarżący zarzucił, że pominięcie, poprzez organ, przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej w podstawie prawnej aktu mianowania, którego zastosowanie było obowiązkowe stanowi w istocie rażące naruszenie prawa. Brak przywołania przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, w decyzji organu I instancji uznał skarżący za istotną wadę decyzji, stanowiącą przesłankę do stwierdzenia jej nieważności (art. 156 kpa) z uwagi na rażące naruszenie prawa.

Ponadto skarżący podniósł, że pojęcie "przed dniem wejścia w życie ustawy" powinno być rozumiane zgodnie z wykładnią językową, jako dowolny okres poprzedzający wejście ustawy w życie. Zastosowanie wykładni przyjętej przez Szefa Służby Celnej, prowadzi do interpretacji rozszerzającej pojęcia "przed dniem wejścia w życie ustawy". Na poparcie swego stanowiska skarżący powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 1995 r. III CZP 174/94, w której Sąd Najwyższy uznał, że zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" oznacza, że chodzi o czas istniejący przed wejściem w życie ustawy, a niekoniecznie istniejący do dnia wejścia w życie tej ustawy. Skarżący wskazał również na orzeczenie NSA z dnia 09 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1134/04, w którym sąd stwierdził, że wykładnia rozszerzająca pojęcie "przed dniem wejścia w życie ustawy" stwarza pozaustawowe kryterium, sprowadzające się do tego, że okres przed dniem wejścia w życie ustawy jest traktowany wyłącznie jako okres trwający co najmniej do dnia jej wejścia w życie. Powołując się na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, zawarte m.in. w uchwale z dnia 8 marca 1995 r. sygn. akt 13/94 OTK oraz na zasadę zawartą w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie stosowania technik prawodawczych, skarżący zwrócił uwagę, że w jednym akcie prawnym do jednakowych pojęć ustawodawca zobowiązany jest używać jednakowych określeń, natomiast do różnych pojęć nie można używać tych samych określeń. Oznacza to, że znaczenie terminu "przed dniem wejścia w życie ustawy" użytego w ustawie o Służbie Celnej, w rozdziale dotyczącym przepisów intertemporalnych musi być identyczne. Z analizy przepisów zawierających ten termin, które znajdują się w przywołanym rozdziale wynika, że termin ten oznacza dowolny termin przed dniem 1 listopada 2009 r. (data wejścia w życie ustawy o Służbie Celnej).

Skarżący dodatkowo wskazał, że decyzja organu I instancji nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego, pouczenia czy i w jakim trybie służby od niej odwołanie, a zatem narusza art. 107 § 1 kpa. W konsekwencji uznał, że zarówno decyzja organu I jak i II instancji zawiera kwalifikowaną wadę prawną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Skarżący wskazał również, że w związku z tym, że przepis art. 138 kpa zawiera zamknięty katalog rozstrzygnięć i nadanie mu treści innej niż wynikająca z tej regulacji, stanowi naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy nie może bowiem orzekać w innym zakresie, niż uczynił to przed nim organ I instancji. Zarzucił również naruszenie przez organ zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, uznając, że Szef Służby Celnej nie umożliwił skarżącemu, po zakończeniu postępowania a przed wydaniem decyzji, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, naruszył zatem przepis art. 10 § 1 kpa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty podniesione w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 25 sierpnia 2011 r. skarżący powołał się nadto na wykładnię art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy r. o Służbie Celnej dokonaną przez Sąd Okręgowy w [...]., w sprawie o sygn. akt [...] .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

W myśl zaś art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga J. T. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Szefa Służby Celnej oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.

W sprawie niniejszej stan faktyczny sprawy jest niesporny. Kwestią sporną jest natomiast wykładnia przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323).

Przepis ten stanowi, że funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko, które wiązało się podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku oraz pełnił służbę w służbie stałej w stopniu innym niż wymieniony w pkt 1 i w ust. 2 określa się stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, wykładnia językowa użytego w tym przepisie zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko", nie prowadzi do jasnego i jednoznacznego rezultatu. Może bowiem oznaczać zarówno moment bezpośrednio poprzedzający wejście w życie ustawy, jak też dowolny okres przed wejściem w życie tej ustawy.

W sytuacji zatem niejednoznaczności wykładni językowej przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy, nie można na niej poprzestać, lecz trzeba odwołać się do wykładni systemowej oraz celowościowej, które służą właśnie do rozstrzygania wątpliwości, które nasuwa wykładnia językowa, a w szczególności pozwalają uzasadnić wybór między różnymi możliwościami interpretacji językowej danego zwrotu, czy przepisu.

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, jak wynika z uzasadnienia jej projektu, miała na celu m. in. uporządkowanie obszaru w zakresie stanowisk i stopni służbowych funkcjonariuszy celnych, w tym stworzenie korpusów stopni służbowych na wzór innych służb mundurowych. Przepisy przejściowe tej ustawy miały natomiast zapewnić płynną i transparentną zmianę dotychczasowych stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych w stosunki kreowane tą ustawą.

Artykuł 223 ustawy o Służbie Celnej zawarty został w jej rozdziale 14 "Przepisy przejściowe". W przepisach art. 223 ust. 2-6 określone zostały szczegółowo zasady przyporządkowania funkcjonariuszy celnych, z uwzględnieniem posiadanych przez nich "przed dniem wejścia w życie ustawy" stopni służbowych, do określonych korpusów, bez pozostawienia tych kwestii uznaniu administracyjnemu. Dotychczasowe stopnie służbowe funkcjonariuszy celnych określone w art. 8 ust. 1 poprzedniej ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641) zostały w tych przepisach przyporządkowane do określonych korpusów. Przypisanie funkcjonariuszy do określonych korpusów ustawodawca nie uzależnił od okresu służby, posiadanych kompetencji i doświadczenia, lecz tylko od stopnia, w jakim pełnili służbę "przed dniem wejścia w życie ustawy", a zatem regulacja ta nie miała na celu awansowania funkcjonariuszy z uwzględnieniem dotychczasowego przebiegu służby, lecz tylko płynne przeniesienie ich w realia nowej regulacji prawnej.

Zgodnie z zasadami wykładni systemowej, przepisów prawa nie można interpretować w sposób prowadzący do ich sprzeczności z innymi przepisami, a przy wykładni przepisów należy brać pod uwagę ich miejsce w systematyce wewnętrznej aktu normatywnego.

Zawarty w przepisach przejściowych art. 223 ust. 2-6 zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" musi być zatem interpretowany w taki sam sposób w odniesieniu do wszystkich przepisów, w których został użyty w tym artykule.

Skoro zaś celem regulacji zawartej w przepisach przejściowych ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej było zapewnienie płynnej i transparentnej zmiany dotychczasowych stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych w stosunki kreowane tą ustawą to zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" nie może być, zdaniem Sądu, odczytywany inaczej, niż jako odnoszący się do momentu bezpośrednio poprzedzającego wejście w życie ustawy. Inna interpretacja tego zwrotu, że chodzi w nim o dowolny okres przed wejściem w życie tej ustawy, prowadziłaby bowiem w efekcie do uznaniowości w zakresie przyporządkowania funkcjonariuszy do określonych korpusów, w zależności od tego jaki okres służby danego funkcjonariusza, poprzedzający wejście w życie ustawy, kierownik urzędu wziąłby pod uwagę. Taki sposób rozumienia tego zwrotu, nie prowadzi także do sprzeczności w rozumieniu przepisów przejściowych zawartych w innych artykułach tej ustawy, w których został on użyty i tak np. zgodnie z art. 226 ust. 1 do funkcjonariusza celnego, który przed dniem wejścia w życie ustawy (czyli do dnia 31 października 2009 r.) rozpoczął i nie zakończył służby przygotowawczej stosuje się przepisy dotychczasowe, a zgodnie z art. 227 do postepowań dyscyplinarnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy (czyli do dnia 31 października 2009 r.) stosuje się przepisy rozdziału 11 ustawy. Z kolei posłużenie się przez ustawodawcę w przepisie art. 222 ust. 1 zwrotem "w dniu wejścia w życie ustawy" jest uzasadnione tym, że tylko funkcjonariusz, który w dniu wejścia w życie ustawy pełnił służbę w Służbie Celnej, mógł stać się funkcjonariuszem w rozumieniu tej ustawy. Jest bowiem kwestią niebudzącą wątpliwości, że funkcjonariusz celny, który przed wejściem w życie ustawy pełnił służbę w Służbie Celnej, ale w dniu wejścia w życie ustawy już jej nie pełnił, nie mógł stać się funkcjonariuszem w rozumieniu tej ustawy.

Dokonaną przez organ interpretację przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, że chodzi w nim jedynie o funkcjonariuszy celnych, którzy bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy zajmowali stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnili obowiązki na takim stanowisku, należy zatem uznać za prawidłową.

Należy jednocześnie podkreślić, że dokonana przez skarżącego interpretacja tego przepisu oznaczałaby w praktyce, że każdy funkcjonariusz celny, który nawet incydentalnie i to na wiele lat przed wejściem w życie ustawy z 2009 r. zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku, powinien być mianowany na stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

Zgodzić się należy, że skarżący istotnie zajmował stanowiska związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników, tj. w okresie od dnia [...] lutego 2003 r. do [...] sierpnia 2003 r. pełnił obowiązki zastępcy Naczelnika Urzędu Celnego w [...] , od dnia [...] sierpnia 2003 r. do [...] sierpnia 2003 r. pełnił obowiązki Naczelnika Wydziału w Izbie Celnej w [...] , od dnia [...] sierpnia 2003 r. do dnia [...] września 2003 r. ponownie pełnił obowiązki zastępcy Naczelnika Urzędu Celnego w [...] , od dnia [...] września 2003 r. do dnia [...] maja 2004 r. sprawował funkcję Kierownika Referatu w Izbie Celnej a od dnia [...] maja 2004 r. do dnia [...] sierpnia 2007 r. był Naczelnikiem Wydziału w Izbie Celnej w [...] . Jednakże analiza tych okresów wskazuje, że miało to miejsce w okresie znacznie poprzedzającym wejście w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r., nie spełniał tym samym wymogów z art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy do mianowania go na stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

Skarżący, w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej zajmował stanowisko eksperta celnego i posiadał stopień służbowy młodszego aspiranta, a więc w oparciu o przepis przejściowy art. 223 ust. 4 tej ustawy został prawidłowo mianowany na stopień służbowy w korpusie aspirantów Służby Celnej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 1 kpa, poprzez nieprawidłowe sformułowanie sentencji decyzji, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji w zakresie określenia korpusu należy zwrócić uwagę, iż zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2010 r., sygn. akt II PZP 5/10, które w pełni zostało zaakceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, od aktu mianowania, wydanego na podstawie art. 223 ustawy o Służbie Celnej przez kierownika urzędu celnego, funkcjonariuszowi przysługuje, na zasadach przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, odwołanie do organu celnego wyższego stopnia, tylko w zakresie określenia korpusu Służby Celnej, gdyż tych kwestii ustawodawca nie pozostawił uznaniu administracyjnemu kierownika urzędu (art. 223 ust. 2 – 6 ustawy). Odnośnie natomiast mianowania na stopień służbowy w ramach danego korpusu, funkcjonariuszowi nie przysługuje roszczenie, gdyż te kwestie należą do wewnętrznej sfery działania Służby Celnej i pozostawione zostały uznaniu kierownika urzędu (art. 223 ust. 7 ustawy).

Szef Służby Celnej poddał zatem akt mianowania wydany przez Dyrektora Izby Celnej w [...] kontroli instancyjnej w takim zakresie, w jakim to było dopuszczalne w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i w tym zakresie, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Ponadto wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie Szef Służby Celnej związany był stanowiskiem wyrażonym w wyroku o sygnaturze akt II SAB/Wa 141/10 z dnia 5 listopada 2010 r., w którym Sąd zobowiązał Szefa Służby Celnej do rozpoznania odwołania skarżącego, na zasadach przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w zakresie określenia korpusu Służby Celnej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Szefa Służby Celnej art. 107 § 1 kpa, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wydanej bez spełnienia wymogów określonych w tym przepisie, należy zwrócić uwagę, iż decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] zawiera w swej treści: oznaczenie organu, datę jej wydania, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie oraz podpis osoby piastującej funkcję Dyrektora Izby Celnej w [...] , upoważnionej do jej wydania. Brak w niej natomiast: uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz pouczenia o środkach zaskarżenia. Brakujące elementy nie przekreślają jednak bytu prawnego tej decyzji, a zatem Szef Służby Celnej był władny rozpoznać odwołanie od tej decyzji, a jej braki konwalidować w trybie instancyjnym.

Odnośnie zaś naruszenia przez organ art. 7 Konstytucji RP, to Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, zarzutu tego nie podziela. W ocenie Sądu, powołany przepis nie narusza praw konstytucyjnych funkcjonariuszy Służby Celnej, albowiem zamiar ustawodawcy wprowadzenia zmian organizacyjnych w Służbie Celnej został poprzedzony analizą prawną (patrz projekt ustawy), a treść przepisów dostosowawczych art. 223 ustawy o Służbie Celnej nie budzi zastrzeżeń w zestawieniu z gwarancjami konstytucyjnymi.

Na marginesie wskazać należy, iż tutejszy Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, nie podzielił argumentacji zawartej w powołanym przez skarżącego wyroku Sądu Okręgowego w [...] . Nadto, rozstrzygnięcie to nie wiązało Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jako wydane w innej sprawie oraz przez Sąd działający w ramach sądownictwa powszechnego.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja Szefa Służby Celnej oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] odpowiadają prawu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.