Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1553/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 122 ust. 1 pkt 1, art. 123 ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 469
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant spec. Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2017 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Marszałka Województwa [...] na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017r. Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej ( dalej organ II instancji ) po rozpatrzeniu odwołania [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. ( dalej skarżący ), od decyzji Marszałka Województwa [...] ( dalej organ I instancji ) z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...], uchylił ostatnio wymienioną decyzję i przekazuję sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Stan sprawy był następujący :

Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. Marszałek Województwa [...] udzielił Miejskiemu Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji S.A. w K. pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych z mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków z podwyższonym usuwaniem substancji biogennych "[...]" w K. , do cieku D. (D. ), uchodzącego do potoku S. (S.), a dalej do wód powierzchniowych rzeki W. w km 92+500, przy spełnieniu warunków wyszczególnionych w punkcie I decyzji. W punkcie II decyzji organ nałożył na użytkownika szereg obowiązków, natomiast w punkcie V nadał niniejszej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Odwołanie od powyższej decyzji, w ustawowym terminie, złożył [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. , zarzucając jej:

1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik postępowania, a mianowicie art. 7, 75, 77 i 80 kpa, poprzez błędne przyjęcie, że ciek D. na odcinku od wylotu W1 do ujścia D. stanowi ciek naturalny, podczas gdy zgodnie z opracowaną w niniejszej sprawie ekspertyzą hydrologiczną (załączoną do odwołania) na tym odcinku jest to urządzenie wodne - kanał służący do odprowadzania oczyszczonych biologicznie wód z oczyszczalni ścieków, pomimo, że odwołujący w trakcie postępowania wskazywał na opracowaną na jego zlecenie ekspertyzę;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 128 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy Prawo wodne/ poprzez błędne zobowiązanie użytkowania w punkcie II ppkt 9 decyzji do utrzymywania w należytym stanie koryta cieku D., a odcinku od wylotu W1 do ujścia cieku D., podczas gdy zgodnie z opracowaną ekspertyzą mamy do czynienia z urządzeniem wodnym, a nie ciekiem naturalnym; ponadto w decyzji podano błędną nazwę cieku "D. ([...])", podczas gdy powinno być "D. ([...] )";

b) art. 128 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy Prawo wodne, poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu określenia obowiązków użytkownika w zakresie utrzymania koryta cieku od ujścia cieku D. do ujścia D. do S.;

c) art. 132 ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo wodne, poprzez brak w operacie wodnoprawnym określenia wpływu gospodarki wodnej zakładu na wody powierzchniowe oraz podziemne w szczególności na stan tych wód i realizację celów środowiskowych dla nich określonych;

d) art. 132 ust. 5 pkt 6 ustawy Prawo wodne, poprzez niewskazanie w operacie wodnoprawnym, jak i również wydanej na jego podstawie zaskarżonej decyzji informacji o sposobie zagospodarowania osadów ściekowych.

Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej uchylił decyzję Marszałka Województwa [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji

Organ II instancji nie zgodził się z zarzutem odwołującego, że Marszałek Województwa [...] błędnie przyjął, iż ciek D. na odcinku od wylotu W1 do ujścia D. stanowi ciek naturalny, podczas gdy zgodnie z opracowaną w niniejszej sprawie ekspertyzą hydrologiczną na tym odcinku jest to urządzenie wodne - kanał służący do odprowadzania oczyszczonych biologicznie wód. Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej wskazał, iż wprawdzie rzeka D. nie została wyszczególniona w załączniku nr 2 i nr 3 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną, niemniej jednak w załączniku nr 2 (śródlądowe wody powierzchniowe lub ich części, stanowiące własność publiczną, istotne dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa) pod pozycją 95 wskazana została rzeka D. - odbiornik rzeka W., w stosunku do której prawa właścicielskie, stosownie do przepisów art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo wodne, wykonuje Marszałek Województwa [...] . Zgodnie z Mapą Podziału Hydrograficznego Polski charakter analizowanego odcinka cieku D. (nazwa zlewni: D. do D. ) to ciek naturalny. Jednocześnie organ II instancji zwrócił uwagę, iż w sprawach dotyczących ustalania charakteru cieku za dowód uznawane są plany gospodarowania wodami będące podstawowymi dokumentami planistycznymi gospodarki wodnej publikowanymi w oficjalnym publikatorze. Zgodnie z uchwalonym "Planem gospodarowania wodami na obszarze dorzecza W." opublikowanym w dniu 21 czerwca 2011 r. w Monitorze Polskim nr 49, poz. 549 przedmiotowy odcinek cieku D. stanowi jednolitą część wód powierzchniowych (JCWP) o europejskim kodzie PLRW2000262137749.

Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej podkreślił, iż sam fakt wykonania ekspertyzy nie przesądza o tym, że D. utraciła status cieku naturalnego. Ekspertyza ta może natomiast stanowić podstawę do wystąpienia do sądu powszechnego o dokonanie zmiany w stanie prawnym dotyczącym praw właścicielskich w stosunku do tego cieku.

Odnosząc się do kwestii naruszenia art. 128 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy, zgodnie z którym w razie potrzeby w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się obowiązek wykonania robót lub uczestniczenia w kosztach utrzymania wód, stosownie do wzrostu tych kosztów w wyniku realizacji tego pozwolenia, w Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej wskazał, iż z akt sprawy nie wynika aby odwołujący przed wydaniem decyzji zgłosił do organu propozycje i żądania w tym zakresie. Przyznał jednak rację odwołującemu, że w uzasadnieniu decyzji Marszałka Województwa [...] podano błędną nazwę cieku "D. ([...])", podczas gdy powinno być "D. ([...] )" – co miał uwzględnić organ I instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy.

Jednocześnie Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej zauważył, iż zarzut naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 5 i 6 ustawy Prawo wodne jest nieuzasadniony, ponieważ w operacie wodnoprawnym określony został wpływ i zasięg odprowadzanych ścieków na wody powierzchniowe i podziemne, w szczególności na stan tych wód i realizacje celów środowiskowych dla nich określonych. Ponadto na w operacie zamieszczona została informacja o sposobie zagospodarowania osadów i odpadów.

Niemniej jednak organ odwoławczy po dokonaniu analizy akt sprawy stwierdził zarówno we wniosku, jak i w operacie wodnoprawnym nie został określony stan i skład ścieków, które wprawdzie sporadycznie, ale jedynie po oczyszczeniu mechanicznym, mają być wprowadzane do wód. Zgodnie z art. 131 ust. 1 ustawy Prawo wodne, pozwolenie wodnoprawne wydaje się na wniosek, więc zakres udzielonego pozwolenia wodnoprawnego powinien co do zasady odpowiadać zakresowi zgłoszonego wniosku jego udzielenie. Dlatego też niezrozumiałym jest na jakiej podstawie organ I instancji określił skład ścieków jakie po oczyszczeniu mechanicznym mają być wprowadzane do wód, a tym bardziej dlaczego ograniczył się wyłącznie do określenia najwyższych dopuszczalnych wartości zanieczyszczeń dla zawiesin ogólnych (50 mg/dm3) substancji ekstrahujących się eterem naftowym (30 mg/dm3). Organ I instancji powinien powyższą kwestię wyjaśnić z wnioskodawcą, a następnie stosownie do przepisu art. 128 ust 1 pkt 4 ustawy Prawo wodne ustalić stan i skład ścieków jakie będą odprowadzane do wód po oczyszczeniu mechanicznym.

Dodatkowo, zdaniem Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej organ I instancji powinien przeanalizować zasadność powielania w punkcie II decyzji obowiązków, które wynikają wprost z przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w2 sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego.

Z powyższą decyzją nie zgodził się Marszalek Województwa [...]

zaskarżając ją w całości i zarzucając jej:

1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:

• naruszenie art. 7, 75, 77, 80 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 poz. 23 z późn. zm.), poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, jak również zaniechanie podjęcia czynności procesowych zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności błędne i nieprawidłowe przyjęcie, że wymieniona pod pozycją nr 95 załącznika nr 2 do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz.U. z 2003 r., Nr 16, poz. 149) rzeka D. - odbiornik rzeki W. jest tożsama z występującą w niniejszej sprawie D. (D. ) uchodzącą do potoku S. ;

W związku z powyższymi zarzutami – skarżący wniósł o:

- uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji - na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa.

- zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowań w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Skarżący zarzucił, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji nie podzielił argumentacji zawartej w uzasadnieniu odwołania, mającej kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Skarżący nie zgodził się również z ustaleniami faktycznymi organu, bowiem zgodnie z załącznikiem nr 2 do Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz.U. z 2003 r., Nr 16, poz. 149) pod pozycją nr 95 znajduje się rzeka D. - odbiornik W., podczas, gdy w niniejszej sprawie występuje D. (D. ) - odbiornik S. co bezpośrednio wynika nie tylko z wykonanej w niniejszej sprawie ekspertyzy hydrologicznej, ale również z treści decyzji organu I instancji.

Zdaniem skarżącego organ II instancji błędnie przyjął, że "charakter analizowanego odcinka cieku D. (nazwa zlewni: D. do D. ) to ciek naturalny, powołując się w tej mierze na dane wynikające z Mapy Podziału Hydrograficznego Polski oraz plany gospodarowania wodami. Skarżący wskazał, że zgodnie z powołanym przez Organ II instancji w Zaskarżonej Decyzji "Planem gospodarowania wodami na obszarze dorzecza W." ciek D. stanowi jednolitą część wód powierzchniowych (JCWP) o europejskim kodzie PLRW 200026137749 - odbiornik S. Natomiast rzeka D. -odbiornik W. od R. do D. stanowi jednolitą część wód powierzchniowych (JCWP) o europejskim kodzie PLRW 200021213999.

Skarżący podkreślił również fakt, że zgodnie z załącznikiem nr 2 Rozporządzenia nr 43/2016 z dnia 9 grudnia 2016 r. w sprawie przyjęcia Planu utrzymań wód obejmującego obszar Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. (Dziennik Urzędowy Województwa [...] z 13 grudnia 2016 r., poz. 5304) pod europejski kodem PLRW 200026137749, występuje ciek wodny o nazwie D. w km 0+000 3+ 490, odbiornik S., w stosunku do którego podmiotem wykonującym uprawnień właścicielskie jest MPWiK. Natomiast pod europejskim kodem PLRW 2000212139« wymieniony jest ciek wodny D. km 0+000-6+142, odbiornik W. od R. do D. w stosunku do którego podmiotem wykonującym uprawnienia właścicielskie jest MZMiU K.

Skarżący wskazał, że organ administracji ma obowiązek ustalenia i i rozważania stanu faktycznego w możliwie najdokładniejszy sposób, dokonania subsumcji tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały wnikliwie rozważone i ocenione. Niezachowanie powyżej wskazanych zasad, powoduje, że decyzja organu ma cechy dowolności.

Skarżący zarzucił, że pomijając wyżej wymienione zasady postępowania administracyjnego organ instancji błędnie przyjął, że wymieniona pod pozycją nr 95 załącznika nr 2 do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną rzeka D. - odbiornik rzeki W. jest tożsama z występującą w niniejszej sprawie D. ( D. ) uchodzącą do potoku S. . Zdaniem skarżącego podobnie błędne wnioski organ II instancji wyprowadził również z innych dokumentów planistycznych gospodarki wodnej.

W ocenie Skarżącego powyższe uchybienia organu II instancji spowodowały dokonanie błędnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego, a w konsekwencji wyprowadzenie z nich błędnych i nieprawidłowych wniosków, mających istotny wpływ na prowadzone postępowanie administracyjne. Przedmiotowe naruszenia przepisów postępowania spowodowały sformułowanie przez organ II instancji błędnych wskazań dla organu I instancji, co do zakresu ponownie prowadzonego postępowania i okoliczności istotnych do ustalenia w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. 1066 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Badając zaskarżoną decyzję w tak zakreślonych ramach, Sąd doszedł do przekonania że odpowiada ona prawu i brak jest podstaw do uwzględnia skargi.

Istota sprawy sprowadza się do tego, że strona skarżąca wystąpiła o uchylenie

decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r., znak: [...] Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik postępowania, a mianowicie art. 7, art. 75, art. 77, art. 80 i art. 107 § 1 kpa, poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, jak również zaniechanie podjęcia czynności procesowych zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności błędne i nieprawidłowe przyjęcie, że wymieniona pod pozycją nr 95 załącznika nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną rzeka D. - odbiornik rzeki W. (powinno być odbiornik rzeka W.) jest tożsama z występującą w niniejszej sprawie Drwiną Długą (D. ) uchodzącą do potoku S. .

Zdaniem skarżącego na analizowanym odcinku D. jest urządzeniem wodnym, tj. kanałem służącym do odprowadzania oczyszczonych biologicznie ścieków komunalnych, co potwierdza również przedłożona przez skarżącego ekspertyza. Sąd podziela stanowisko organu, że sam fakt wykonania ekspertyzy nie przesądza o tym, że D. utraciła status cieku naturalnego. Jak słusznie wskazał organ, ekspertyza ta może natomiast stanowić podstawę do wystąpienia do sądu powszechnego o dokonanie zmiany w stanie prawnym dotyczącym praw właścicielskich w stosunku do tego cieku. Dopóki jednak takie zmiany nie zostaną poczynione, należy D. traktować zgodnie z obecnym statusem tj. jako ciek naturalny.

Mapa Podziału Hydrograficznego Polski również wskazuje, że analizowany odcinek cieku D. (nazwa zlewni: D. do D. ) to ciek naturalny. Wynika to z załącznika mapowego do operatu wodnoprawnego oraz z Mapy Podziału Hydrograficznego Polski umieszczonej na stronie www.geoportal.kzgw.gov.pl, wykazujących że rzeka D., inna nazwa D. , potocznie Drwina, płynie w kierunku wschodnim, przyjmuje jako prawy dopływ Drwinkę, a następnie wpływa do potoku S. , który przyjmuje jako prawy dopływ ciek Z. i wpływa do rzeki W. Ponadto zgodnie z załączonym do operatu wypisem z rejestru gruntów działka nr [...], oznaczona została jako grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi - rzeka D., a jako władającego wskazano [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. .

Jednocześnie – jak prawidłowo ustalił organ - wskazać należy, że rzeka D. (odbiornik rzeka W.) została wskazana w załączniku nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (pod pozycją 95), jako śródlądowa woda powierzchniowa, stanowiąca własność publiczną, istotna dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, w stosunku do której prawa właścicielskie, stosownie do przepisów art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo wodne, wykonuje Marszałek Województwa [...] . W załączniku tym pod pozycją 446 wskazany został również potok S. - odbiornik D. , oraz pod pozycją 595 ciek Z. - odbiornik D. .

Sąd podziela stanowisko organu, że w sprawach dotyczących ustalania charakteru cieku za dowód należy uznać plany gospodarowania wodami będące podstawowymi dokumentami planistycznymi gospodarki wodnej publikowanymi w oficjalnym publikatorze. Zgodnie z uchwalonym "Planem gospodarowania wodami na obszarze dorzecza W." przedmiotowy odcinek cieku D. stanowi jednolitą część wód powierzchniowych (JCWP) o nazwie S. i europejskim kodzie PLRW 2000262137749. Powyższe potwierdza umieszczona na stronie www.geoportal.kzgw.gov.pl mapa wskazująca jednolite części wód (aktualizacja planów gospodarowania wodnymi, 2016-2021).

Nie znajdują, zdaniem Sądu, potwierdzenia uwagi skarżącego, którego zdaniem rzeka D. - odbiornik od R. do D. stanowi jednolitą część wód powierzchniowych (JCWP) o europejskim kodzie PLRW 200021213999, bowiem na ww. Mapach brak jest takiej rzeki.

Reasumując, Sąd nie znalazł uzasadnienia dla podniesionych w skardze przez [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych K. zarzutów dotyczących naruszenia zasad postępowania, a w konsekwencji błędnego zakwalifikowania cieku D. na odcinku od wylotu W1 do ujścia D. jako cieku naturalnego.

Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę.