Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt SA/Gd 1958/94
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 1995-09-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "b" i ust. 3
journal: Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Teza: Pomimo tego, iż wznoszony budynek mieszkalny stanowi współwłasność, to każdy ze współwłaścicieli ponosi we własnym imieniu określone wydatki, dlatego też winien mieć prawo do samodzielnego korzystania z ulgi, niezależnie od proporcji jego udziału we współwłasności.

TEZY

Pomimo tego, iż wznoszony budynek mieszkalny stanowi współwłasność, to każdy ze współwłaścicieli ponosi we własnym imieniu określone wydatki, dlatego też winien mieć prawo do samodzielnego korzystania z ulgi, niezależnie od proporcji jego udziału we współwłasności.


UZASADNIENIE

Drugi Urząd Skarbowy w G. decyzją z dnia 28 stycznia 1994 r. (...) ustalił wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1992 r. należnego od Danuty i Henryka C. w wysokości 16.314.000 zł.

Ustalając podstawę opodatkowania w kwocie 90.210.000 zł organ podatkowy nie uznał za uzasadnione odliczenia przez podatników faktycznie poniesionych przez nich wydatków na budowę domu mieszkalnego. Uzasadniając decyzję organ podał, że podatnicy mogli odliczyć od uzyskanego w 1992 r. dochodu jedynie 1/2 części wydatków poniesionych na budowę domu mieszkalnego, odpowiadającą proporcjonalnie ich udziałowi we współwłasności, jaką stanowił budowany dom mieszkalny.

W odwołaniu od powyższej decyzji Danuta i Henryk C. wskazali, że wznoszony budynek jest małym domem mieszkalnym o dwóch lokalach i budowany jest, zgodnie z pozwoleniem na budowę z dnia 25 lipca 1990 r. wydanym przez Urząd Miejski w G.

W pozwoleniu tym wyraźnie określono, iż dotyczy ono małego domu mieszkalnego o dwóch lokalach, 1/2 bliźniaka którego inwestorami są Danuta i Henryk C. oraz Anna C.

W ocenie podatników należy traktować budowę poszczególnych lokali jako niezależne inwestycje każdego ze współwłaścicieli oraz zastosować ulgę na cele mieszkaniowe w formie odliczenia od podstawy opodatkowania wydatków na cele mieszkaniowe ponoszonych przez każdego ze współwłaścicieli zgodnie z faktycznie ponoszonymi w danym roku przez niego kosztami.

Izba Skarbowa w G. decyzją z dnia 10 czerwca 1994 r. (...) utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Izba Skarbowa stwierdziła, iż odwołanie Danuty i Henryka C. nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "b" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ podstawę obliczenia podatku stanowi dochód ustalony po odliczeniu kwot wydatków na cele mieszkaniowe podatnika przeznaczonych na budowę budynku mieszkalnego. Podatnicy mogą skorzystać z odliczeń jeżeli realizują własne cele mieszkaniowe. Z materiału dowodowego wynika, że odwołujący się ponieśli nakłady na budowę domu mieszkalnego stanowiącego współwłasność w połowie z córką Anną C. /akt notarialny (...) z dnia 17 maja 1990 r./.

Zgodnie z art. 207 Kc współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną w stosunku do wielkości udziałów. Wydatki poniesione na budowę wspólnego domu oznaczają realizację wspólnego celu mieszkaniowego podatników i pozostałych współwłaścicieli domu.

Uwzględniając powyższe organ I instancji zasadnie uwzględnił odwołującym się jedynie 1/2 poniesionych faktycznie wydatków na budowę domu albowiem w takiej części odwołującym służy prawo własności. W pozostałej części przysługuje im zwrot wydatków od pozostałych współwłaścicieli budynku.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Danuta i Henryk C. zarzucając, że wydanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Drugiego Urzędu Skarbowego w G. nastąpiło z naruszeniem Prawa materialnego, tj. art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "b" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 136 Kc wnieśli o ich uchylenie.

Skarżący podnieśli, że organy podatkowe bezpodstawnie nie uznały odliczenia od dochodu za 1992 r. wydatków na budowę domu mieszkalnego w pełnej wysokości, tj. w kwocie 54.757.000 zł odliczając jedynie 50 procent tych wydatków. W konsekwencji ustaliły inną wysokość należnego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1992 r. aniżeli wykazana w zeznaniu podatkowym.

Skarżący wskazali, że organy orzekające w sprawie nie uwzględniły faktu, iż wznoszony budynek jest małym domem mieszkalnym o dwóch lokalach, które stanowić będą odrębne nieruchomości /art. 136 Kc/, a zatem wydatki, jakie ponieśli były wydatkami na realizację ich celów mieszkaniowych i powinny być w pełnej wysokości odliczone od dochodu.

Na uzasadnienie powyższego skarżący przytoczyli fragment wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 1993 r. wydanego w sprawie SA/Wr 600/93, z którego wynikało, że dla zastosowania odliczeń od dochodów w trybie art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "a-g" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych konieczne jest wydatkowanie kwot pieniężnych przeznaczonych na realizację celów mieszkaniowych w jednej z sytuacji faktycznych wskazanych w powołanym przepisie oraz wykazanie, iż wydatki zostały poczynione na lokal lub budynek, do którego przysługuje podatnikowi tytuł prawny lub tytuł ten będzie mu przysługiwał po wybudowaniu domu.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w G. wniosła o jej oddalenie prezentując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Skargę należało uznać za uzasadnioną.

Z okoliczności stanu faktycznego sprawy, które są między Stroną niesporne wynika, że skarżący wraz z córką prowadzą budowę małego domu mieszkalnego o dwóch lokalach. Skarżący i ich córka są odrębnymi inwestorami zgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę.

Nieruchomość jak i wznoszony na niej przedmiotowy budynek stanowią współwłasność skarżących i ich córki Anny C., gdzie ich udziały we współwłasności kształtuje się po połowie.

Istniejące w sprawie rozbieżności między skarżącymi a organami podatkowymi sprowadzają się do tego, czy każdy ze współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości może odliczyć od podstawy opodatkowania podatku dochodowego od osób fizycznych całą kwotę wyliczoną według zasad określonych w art. 26 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, czy też może odliczyć jedynie kwotę proporcjonalną do jego udziału we współwłasności, czyli w tym przypadku jedynie 1/2 tej kwoty.

Ustawodawca wprowadzając w art. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych możliwość dokonywania odliczeń od podstawy opodatkowania m.in. wydatków na budowę budynku mieszkalnego określił jednocześnie w ustawie w sposób wyczerpujący wszelkie warunki, zakres i wysokość odliczeń z tego tytułu.

Przede wszystkim mogą zostać odliczone od podstawy opodatkowania faktycznie poniesione wydatki na budowę budynku mieszkalnego udokumentowane w sposób określony w art. 26 ust. 6 w kwocie nie wyższej niż obliczona według zasad określonych w art. 26 ust. 3, przy czym podmiotowo są to wydatki poniesione przez podatnika na jego cele mieszkaniowe.

Tym samym co do zasady należy uznać, że skarżący mogą dokonać odliczeń od podstawy opodatkowania całości faktycznie poniesionych przez siebie wydatków na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego w kwocie nie wyższej niż wynika to z postanowień przepisu art. 26 ust. 3, przy czym należy stwierdzić, że takie samo prawo przysługuje córce skarżących w zakresie faktycznie ponoszonych przez nią wydatków na cele związane z budową tego budynku mieszkalnego.

W konkretnych okolicznościach sprawy, mimo że przedmiotowy wznoszony budynek mieszkalny stanowi współwłasność, to każdy ze współwłaścicieli de facto ponosi wydatki na własne cele mieszkaniowe, albowiem przedmiotem budowy jest mały dom mieszkalny o dwóch lokalach, które będą samodzielnymi i niezależnymi lokalami mieszkalnymi. W tej sytuacji, kiedy adresatem przywilejów określonych w art. 26 ust. 1 pkt 5 będących wyrazem określonej polityki mieszkaniowej Państwa, jest podatnik ponoszący wydatki na cele mieszkaniowe, a w przypadku budowy małego domu mieszkalnego o dwóch lokalach służącego zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych współwłaścicieli, kiedy każdy z nich ponosi we własnym imieniu określone wydatki na te cele, to już z tej przyczyny winien mieć również prawo do samodzielnego korzystania z tych przywilejów niezależnie od proporcji jego udziału we współwłasności.