Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1105/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-08-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6351 Zezwolenie na działalność gospodarczą w turystyce, uprawnienia przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Skarżony organ: Minister Sportu
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 3-4, art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 223 poz 2268
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych - tekst jednolity
article: art. 72 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 173 poz 1807
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Piotr Borowiecki Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonywania działalności gospodarczej w zakresie organizacji imprez turystycznych bez wpisu w rejestrze organizatorów turystyki i pośredników turystycznych oddala skargę


UZASADNIENIE

Departament Kultury, Promocji i Turystyki Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] pismem z dnia [...] czerwca 2007 r., zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektoratu w W. o przeprowadzenie kontroli w firmie P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przy ul. [...]. W uzasadnieniu wskazał, że z ofert nadesłanych do Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...], wynikało iż firma ta organizuje imprezy turystyczne bez stosownego wpisu do Rejestru Organizatorów Turystyki i Pośredników Turystyki. W dniach [...] sierpnia 2007 r., upoważnieni pracownicy Inspekcji Handlowej Wojewódzkiego Inspektoratu w W., przeprowadzili kontrolę działalności gospodarczej w firmie P. Sp. z o.o. w obecności Prezesa Zarządu T. F.

W toku kontroli sprawdzono legalność prowadzonej działalności, sposób rozpowszechniania informacji o ofercie firmy, umowy z konsumentami zawierane przez firmę oraz przestrzeganie przez kontrolowanego zapisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 223, poz. 2268 z późn. zm.). W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że przedsiębiorca prowadził działalność gospodarczą, na terenie Polski polegającą na organizowaniu imprez turystycznych obejmujących dwie usługi turystyczne (wyjazd ze zmianą miejsca pobytu i obiad), tworzących jednolity program oraz objętych wspólną ceną, bez spełnienia wymogu uzyskania wpisu do rejestru organizatorów turystyki i pośredników turystycznych, co naruszało obowiązek określony w art. 4 ust. 1 ustawy o usługach turystycznych. Ustalono, że firma P. Sp. z o.o. zorganizowała w okresie od czerwca do lipca 2007 r., 105 takich imprez turystycznych.

W piśmie z dnia [...] sierpnia 2007 r., stanowiącym załącznik do protokołu, Prezes Zarządu T. F., szczegółowo wyjaśnił formę świadczonych przez P. Sp. z o.o., usług na rzecz osób będących potencjalnymi klientami spółki. Podkreślił, iż spółka dowozi zainteresowane osoby na organizowane dla nich prezentacje towarów objętych ofertą handlową firmy. Zatem prezentacje te, według T. F., stanowiły element działalności marketingowej, gdyż z tytułu wyjazdów firma nie uzyskiwała żadnych dochodów. Podczas dojazdu na prezentację autokar miał postój w miejscu znanym z atrakcyjności turystycznej, a uczestnicy wyjazdu we własnym zakresie mogli skorzystać z możliwości zwiedzania. Firma nie oferowała ani nie pośredniczyła w zakupie biletów wstępu do różnych obiektów. Spółka podniosła, iż taka działalność według niej nie spełnia przesłanek wymaganych przepisem art. 3 pkt 2 i art. 4 ustawy o usługach turystycznych, wobec tego nie naruszyła przepisów ww. ustawy.

Pismem z dnia [...] października 2007 r., Marszałek Województwa [...] zawiadomił firmę P. Sp. z o.o. o wszczęciu postępowania mającego na celu wydanie decyzji o stwierdzeniu wykonywania działalności organizatora turystyki bez wymaganego wpisu do rejestru organizatorów turystyki i pośredników turystycznych oraz zakazaniu prowadzenia przez ww. działalności organizatora i pośrednika turystycznego przez okres trzech lat. Tym samym pismem firma P. Sp. z o.o. została pouczona o prawie zapoznania się z aktami sprawy i złożenia ewentualnych wyjaśnień, w terminie 7 dni od otrzymania zawiadomienia.

W dniu [...] listopada 2007 r. Marszałek Województwa [...] otrzymał wyjaśnienie od firmy P. Sp. z o.o., w którym przedsiębiorca stwierdził, że nie narusza przepisów ustawy o usługach turystycznych, bowiem nie jest organizatorem imprez turystycznych w rozumieniu art. 3 pkt 2 i art. 4 ustawy. Zdaniem przedsiębiorcy prowadzona przez niego działalność nie wypełnia ustawowej definicji imprezy turystycznej, gdyż świadczone usługi nie obejmowały noclegu i nie trwały ponad 24 godziny oraz program wyjazdu nie przewidywał zmiany miejsca pobytu. Podkreślił ponownie, iż wyjazdy stanowiły strategię marketingową, a wykonywana przez niego działalność nie była działalnością zarobkową, zatem nie zostały spełnione kryteria pozwalające na uznanie firmy za organizatora turystyki.

Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. Marszałek Województwa [...] stwierdził wykonywanie przez skarżącą działalności gospodarczej w zakresie organizacji imprez turystycznych bez wpisu w rejestrze organizatorów turystyki i pośredników turystycznych oraz zakazał wykonywania przez skarżącą działalności organizatora turystyki i pośrednika turystycznego przez okres 3 lat.

Protokół kontroli wraz z załącznikami, jak również materiały zgromadzone w trakcie prowadzenia sprawy (m.in. oferta handlowa) zdaniem Marszałka Województwa [...] stanowiły zaprzeczenie wyjaśnieniom spółki z dnia [...] listopada 2007 r. W uzasadnieniu decyzji organ zwrócił uwagę na fakt, że T.F., będący Prezesem Zarządu P. Sp. z o.o. przyjął i podpisał protokół kontroli Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., nie zgłaszając uwag co do jego treści, dokonując jednocześnie wpisu o następującym brzmieniu: "Nie zgadzam się ze stwierdzeniem, że firma P. Sp. z o.o. prowadzi działalność gospodarczą polegającą na organizowaniu imprez turystycznych tylko prowadzi działalność obejmującą usługę turystyczną (transport) oraz usługę gastronomiczną (obiad dla klientów)".

Według organu potwierdzeniem przytoczonego wyżej stwierdzenia była oferta firmy P. Sp. z o.o. wyjazdu do S., która zawierała informacje, świadczące o tym, że proponowany wyjazd może być w świetle przepisów ustawy o usługach turystycznych, jak najbardziej uznany za imprezę turystyczną. Z informacji przedstawionych w ww. ofercie wynikało, że oprócz usługi transportowej firma oferowała uczestnikom imprez również usługę gastronomiczną. Oferta zawiera również informację, że "Firma zastrzega sobie prawo do zmiany programu imprezy lub jej odwołania z przyczyn od niej niezależnych", co świadczyło, według organu, że firma była organizatorem imprezy.

W uzasadnieniu decyzji organ przywołał również treść przepisu art. 3 pkt 2 ustawy o usługach turystycznych, gdzie imprezą turystyczną są co najmniej dwie usługi turystyczne tworzące jednolity program i objęte wspólną ceną, jeżeli usługi te obejmują nocleg lub trwają ponad 24 godziny albo jeżeli program przewiduje zmianę miejsca pobytu. Zatem w interpretacji organu, aby zespół usług uznać za imprezę turystyczną wystarczyło spełnić jeden z ww. warunków. Z dokumentów uzyskanych w toku postępowania, dla organu wynikało więc, że firma P. Sp. z o.o. prowadziła działalność organizatora turystyki.

Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie, w którym zarzuciła organowi błędne ustalenia faktyczne, polegające na przyjęciu, że wykonywała działalność organizatora turystyki bez wymaganego wpisu w rejestrze organizatorów turystyki i pośredników turystycznych, błędną interpretację art. 3 ustawy o usługach turystycznych oraz naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

W uzasadnieniu odwołania, zarzuciła organowi, że nie zbadał czy usługi świadczone przez firmę P. Sp. z o.o., wyczerpywały pojęcie "imprezy turystycznej". Według spółki, organ błędnie uznał zastrzeżenie zgłoszone przez T. F. za przyznanie, iż spółka prowadziła działalność gospodarczą w zakresie usług turystycznych. Organ I instancji, nie zwrócił uwagi na fakt, że w zastrzeżeniu do protokołu Prezes Zarządu spółki posłużył się potocznym rozumieniem zwrotów "usługi turystycznej" oraz "usługi gastronomicznej". W odwołaniu podkreślono, iż jak wynikało z kontekstu, potoczne rozumienie tych terminów przez Prezesa Zarządu skarżącej spółki w sposób zasadniczy różniło się od znaczenia tych terminów w rozumieniu przywołanej ustawy, zatem organ wydający decyzję nie mógł wywieść treści swojego rozstrzygnięcia wyłącznie na podstawie tego oświadczenia. Obowiązkiem organu, wynikającym z przepisów postępowania administracyjnego, była weryfikacja usługi, które P. Sp. z o.o. określa "usługą turystyczną" oraz "usługą gastronomiczną".

Po rozpatrzeniu odwołania, Minister Sportu i Turystyki decyzją z dnia [...] marca 2008 r., uchylił zaskarżoną decyzję Marszałka Województwa [...] w części dotyczącej zakazu prowadzenia przez skarżącą działalności pośrednika turystycznego, utrzymując w mocy, decyzję w zakresie zakazu wykonywania przez P. Sp. z o.o., działalności organizatora turystyki przez okres 3 lat.

W uzasadnieniu organ odwoławczy szczegółowo przytaczając przepisy ustawy o usługach turystycznych oraz ustawy o swobodzie działalności gospodarczej podkreślił, iż kluczowym zagadnieniem w sprawie było zbadanie kwestii czy świadczone przez stronę usługi można zakwalifikować jako działalność gospodarczą w zakresie organizowania imprez turystycznych w rozumieniu ww. ustawy. Rozpatrując odwołanie Minister Sportu i Turystyki podkreślił, iż zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy o usługach turystycznych, imprezą turystyczną są co najmniej dwie usługi turystyczne tworzące jednolity program i objęte wspólną ceną, jeżeli usługi te obejmują nocleg lub trwają ponad 24 godziny albo jeżeli program obejmuje zmianę miejsca pobytu jej uczestników.

Z punktu widzenia przepisów ustawy o usługach turystycznych, osoby wyjeżdżające do innej miejscowości w zależności od korzystania bądź nie z noclegu należy traktować jako turystów lub odwiedzających a świadczone im usługi należy potraktować jako usługi turystyczne w rozumieniu ustawy o usługach turystycznych. Organizowaniem imprez turystycznych zgodnie z art. 3 pkt 4 ww. ustawy jest przygotowywanie lub oferowanie, a także realizacja imprez turystycznych.

Organ podkreślił, iż sytuacja prawna przedsiębiorców organizujących handlowe wyjazdy promocyjne uzależniona jest od sposobu organizowania tych wyjazdów. Jeżeli przedmiotem odpłatnego świadczenia za cenę zryczałtowaną, nawet promocyjną, nie pokrywającą rzeczywistych kosztów, jest przewóz połączony np. z posiłkiem, zwiedzaniem obiektu itp., a dodatkowo w trakcie tego przejazdu lub w miejscu docelowym prezentowane są towary lub usługi, to działalność taka nabiera wówczas charakteru działalności organizatora imprez turystycznych.

Według organu, dla kwalifikacji prawnej organizatorów turystyki nie ma żadnego znaczenia, w jakim celu klient udaje się na imprezę turystyczną, ani jaką działalność przedsiębiorca prowadzi równocześnie z organizowaniem imprez turystycznych. Natomiast mogłaby mieć znaczenie sprawa ewentualnego podporządkowania świadczeń oferowanych w ramach wyjazdów promocyjnych innym usługom - tzw. świadczenia akcesoryjne. Jednak w analizowanym przypadku, zdaniem organu argumentacja, że świadczone usługi turystyczne miały charakter akcesoryjny nie znajduje uzasadnienia. Wyjazd tego typu, był atrakcyjny sam sobie (bardzo niska cena wyjazdu, miejscowość znana ze swej atrakcyjności turystycznej, wliczony w wyjazd posiłek) bez prezentacji towarów, a zależność była przeciwna - to atrakcyjność wyjazdu decydowała o możliwości dokonania prezentacji towarów. W wyniku analizy akt sprawy, organ uznał, że strona zorganizowała w czerwcu i lipcu 2007 r., 105 prezentacji produktów z dowozem uczestników do innej miejscowości. W związku z powyższym, organ nie zgodził się z argumentacją strony, że program wyjazdu-imprezy nie przewidywał zmiany miejsca pobytu. Przewiezienie uczestników do innej miejscowości było niczym innym jak właśnie zmianą miejsca pobytu. Cytowany przez stronę art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji i dowodach osobistych, nie definiuje czym jest zmiana miejsca pobytu a jedynie co jest pobytem czasowym. Dlatego usługi transportowe i usługi związane z wyżywieniem świadczone przez stronę uczestnikom wyjazdów sponsorowanych, organ uznał za usługi turystyczne w rozumieniu ustawy o usługach turystycznych.

Za wspomniane usługi związane z wyjazdem strona pobierała od uczestników opłaty. W zamian strona zapewniała uczestnikom przejazd autokarem turystycznym oraz wyżywienie i możliwość zwiedzania okolicznych atrakcji turystycznych.

W związku z powyższym zorganizowanie przez stronę wspomnianego wyjazdu było rodzajem imprezy turystycznej, ponieważ strona świadczyła przynajmniej dwie usługi turystyczne (usługa transportowa, usługa żywieniowa), które tworzyły jednolity program, objęte były wspólną ceną i program przewidywał zmianę miejsca pobytu.

W związku z powyższym należało stwierdzić, iż już samo oferowanie przez stronę wyjazdów, które są rodzajem imprezy turystycznej było organizowaniem imprez turystycznych w rozumieniu ustawy o usługach turystycznych.

Odnosząc się do zarzutu strony, iż zaskarżona decyzja z dnia [...] listopada 2007 r., naruszała art. 107 § 3 k.p.a., organ stwierdził, że uzasadnienie przedmiotowej decyzji zawierało merytoryczne wyjaśnienia, będące podstawą wydanego rozstrzygnięcia, choć przyznał również, że organ I instancji nie odniósł się do wszystkich wyjaśnień złożonych przez stronę pismem z dnia [...] listopada 2007 r. Organ odwoławczy podkreślił jednak, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, że uzasadnienie stanowi niewątpliwie integralną część decyzji w znaczeniu formalnoprawnym jako składnik decyzji. Nie stanowi ono jednakże części rozstrzygnięcia decyzji, bowiem tylko w osnowie decyzji zawarte jest rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty, toteż brak pełnego odniesienia w uzasadnieniu do wyjaśnień strony, nie stanowiło według Ministra Sportu i Turystyki naruszenia art. 107 k.p.a., które skutkowałoby uchyleniem przedmiotowej decyzji w całości.

Na powyższą decyzję P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o uchylenie decyzji w części dotyczącej stwierdzenia wykonywania przez skarżącą działalności gospodarczej w zakresie organizacji imprez turystycznych bez wpisu w rejestrze organizatorów turystyki i pośredników turystycznych oraz zakazującej wykonywania działalności organizatora przez okres 3 lat. Decyzji I i II instancji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci naruszenia art. 3 ustawy o usługach turystycznych oraz naruszenie przepisów postępowania – art. 10 § 1, art. 81 i art. 107 § 3 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, iż w niniejszej sprawie organ I instancji zawiadomił jedynie skarżącą o wszczęciu postępowania, jednak nie została poinformowana o zakończeniu postępowania dowodowego oraz o prawie wypowiedzenia się odnośnie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem przedmiotowej decyzji. Marszałek Województwa [...] potraktował zawiadomienie o wszczęciu postępowania z [...] października 2007 r., również jako zawiadomienie o możliwości złożenia końcowego oświadczenia. Z uwagi na treść art. 10 § 1 oraz art. 81 k.p.a., z której jednoznacznie wynika, że zawiadomienie takie powinno być wystosowane do skarżącej po zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie, a nie z chwilą wszczęcia postępowania, strona wywnioskowała iż nie została prawidłowo poinformowana o możliwości wypowiedzenia się odnośnie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem przedmiotowej decyzji. Według skarżącej takie uchybienie winno było skutkować uchyleniem decyzji I instancji, czego jednak Minister Sportu i Turystyki nie dokonał. Strona w skardze podniosła dodatkowo, że również organ II instancji uchybił regulacjom zawartym w art. 10 § 1 oraz art. 81 k.p.a., gdyż organ ten przeprowadził dodatkowe postępowanie dowodowe w sprawie, zwracając się do skarżącej o przedłożenie stosownych dokumentów. Mimo zebrania nowego materiału dowodowego, skarżąca i tym razem nie została poinformowana o zakończeniu postępowania dowodowego i nie została poinformowana o prawie wypowiedzenia się odnośnie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji. Strona zarzuciła w skardze, że po raz kolejny w niniejszej sprawie naruszone zostało jej prawo do wzięcia udziału w postępowaniu oraz wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Niezależnie od powyższego skarżąca podkreśliła, że zarówno organ I jak i II instancji naruszył przepis art. 3 ustawy o usługach turystycznych przez przyjęcie, że skarżąca prowadziła działalność organizatora turystyki. Podkreśliła, iż organ I instancji w sposób nieprawidłowy uznał zastrzeżenie zgłoszone przez T. F. za przyznanie prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Minister Sportu i Turystyki w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko i argumentację zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, uznając iż w toku postępowania administracyjnego starannie dokonano ustaleń faktycznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 w/w ustawy).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna.

Podstawą materialnoprawną zaskarżonych decyzji administracyjnych były przepisy art. 3 w związku z art. 4 ust. 1 ustawy o usługach turystycznych, których to naruszenie uzasadniało wydanie decyzji w oparciu o art. 9 ust. 3 i 4 wymienionej ustawy. Z uwagi jednak na zarzut naruszenia przepisów postępowania należało w pierwszej kolejności odnieść się do tego zarzutu.

Według skarżącej organ pierwszej instancji uchybił jej prawu do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji. Należy zatem zauważyć, że decyzja pierwszej instancji została wydana w dniu [...] listopada 2007 r. Przed wydaniem tej decyzji spółka złożyła w dniu [...] listopada 2007 r. pismo z dnia [...] listopada 2007 r. zatytułowane "Wyjaśnienie". W piśmie tym wypowiedziała się co do stawianych jej zarzutów naruszenia przepisów ustawy o usługach turystycznych, a uwagi te zostały przez organ administracji zbadane. Stąd zarzut uniemożliwienia wypowiedzenia się stronie przed wydaniem decyzji w pierwszej instancji nie był trafny.

Podobnie spółka przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy (decyzja została wydana [...] marca 2008 r.) została wezwana przez organ (pismem z dnia [...] stycznia 2008 r. ) do przedłożenia określonych w tym piśmie dokumentów i informacji. Organ administracji poinformował jednocześnie, że ze względu na toczące się postępowanie wyjaśniające w sprawie ustalenia stanu faktycznego prowadzonej przez skarżącą działalności, termin wydania decyzji będzie uzależniony od terminu przesłania żądanych dokumentów i wyjaśnień. Spółka przedłożyła właściwe dokumenty i wyjaśnienia w dniu [...] lutego 2008 r. i wyłącznie te dodatkowe dokumenty i wyjaśnienia stanowiły uzupełnienie materiału w sprawie przez organ odwoławczy. Zatem również nie jest zasadny zarzut skarżącej o uniemożliwieniu jej wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji ostatecznej.

Przechodząc do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego należy stwierdzić, iż były one chybione.

Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o usługach turystycznych działalność gospodarcza w zakresie organizowania imprez turystycznych oraz pośredniczenia na zlecenie klientów w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych jest działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej i wymaga uzyskania wpisu w rejestrze organizatorów turystyki i pośredników turystycznych, zwanego dalej "rejestrem". Jest poza sporem, że skarżąca wymaganego wpisu w rejestrze organizatorów turystyki i pośredników turystycznych nie miała, a tym samym działalności gospodarczej wymienionej w art. 4 ust. 1 ustawy o usługach turystycznych nie mogła prowadzić. Jednakże jej zdaniem działalności takiej nie prowadziła. Należało więc zbadać, czy to co oferowała i wykonywała można, czy nie, zaliczyć do organizowania imprez turystycznych.

Spółka składała oferty, które po wypełnieniu przez chętnych z podaniem imienia, nazwiska, adresu, kodu pocztowego, godziny i jednego z miejsc wyjazdu wskazanego przez organizatora, dawały prawo uczestniczenia w wyjeździe. Przed wyjazdem osoby, które wypełniły ofertę musiały wylegitymować się dowodem osobistym i dokonać wpłaty w wysokości podanej w ofercie. Oferta podawała program wyjazdu (np. C., S.) – przejazd autokarem w obie strony, prezentacja produktów oferowanych przez sponsorów i zwiedzanie atrakcyjnych miejsc oraz podkreślano, że organizator zapewnia smaczny obiad ufundowany przez sponsora wyjazdu.

W rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy o usługach turystycznych impreza turystyczna, o jakiej mowa w art. 4 ust. 1 ustawy, to co najmniej dwie usługi turystyczne tworzące jednolity program i objęte wspólną ceną, jeżeli usługi te obejmują nocleg lub trwają ponad 24 godziny albo jeżeli program przewiduje zmianę miejsca pobytu.

Oferowana i wykonywana usługa nie była powiązana z noclegiem i nie trwała 24 godziny. Niewątpliwie jednak oferowano i wykonywano co najmniej dwie usługi turystyczne w ramach jednolitego programu objętego wspólną ceną. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 1 ww. ustawy usługi turystyczne to usługi przewodnickie, usługi hotelarskie oraz wszystkie inne usługi świadczone turystom lub odwiedzającym. Do tych "wszystkich innych usług" nie sposób nie zaliczyć co najmniej usługi transportowej i obiadu. Usługi te świadczone były osobom odwiedzającym, o których mowa w art. 3 pkt 1 ustawy o usługach turystycznych określającym definicję usługi turystycznej. W myśl bowiem przepisu art. 3 pkt 10 tej ustawy odwiedzający to osoba, która podróżuje do innej miejscowości poza swoim stałym miejscem pobytu, dla której celem podróży nie jest podjęcie stałej pracy w odwiedzanej miejscowości oraz niekorzystającą z noclegu.

Aby co najmniej dwie usługi turystyczne tworzące jednolity program i objęte wspólną ceną można zaliczyć do imprezy turystycznej, o której mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o usługach turystycznych, program takiej imprezy musi przewidywać zmianę miejsca pobytu. Z definicji osoby odwiedzającej z art. 3 pkt 10 ustawy daje się wyprowadzić uzasadniony wniosek, iż kto podróżuje do innej miejscowości poza swoim stałym miejscem pobytu dokonuje zmiany miejsca pobytu. Podobnie zmianę miejsca pobytu definiuje art. 3 pkt 3 ustawy o usługach turystycznych, określający czym jest wycieczka w rozumieniu ustawy - rodzaj imprezy turystycznej, której program obejmuje zmianę miejsca pobytu jej uczestników. Przepisy ustawy o usługach turystycznych nie wymagają, by ze zmianą miejsca pobytu wiązała się kwestia zameldowania, np. na pobyt czasowy, oczywiście poza przypadkiem, gdy impreza turystyczna obejmuje nocleg, o którym mowa w art. 3 pkt 2 ustawy. Przepis ten zresztą kwalifikuje imprezę turystyczną jako usługę, która może trwać ponad 24 godziny lub wiąże się z noclegiem, a więc wówczas powstaje konieczność zameldowania czasowego, ale także nie musi wiązać się z noclegiem wymagającym zameldowania czasowego, gdyż może polegać na zmianie miejsca pobytu, czyli miejsca stałego zameldowania (zamieszkania) jej uczestników.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca spółka zapewniała co najmniej dwie usługi turystyczne i objęte wspólną ceną, tworzące jednolity program z jednoczesną zmianą miejsca pobytu uczestników. Składając oferty tych imprez turystycznych działała jak organizator imprez turystycznych w rozumieniu art. 3 pkt 4 ustawy o usługach turystycznych. Przepis ten określa, iż organizowanie imprez turystycznych polega na przygotowywaniu lub oferowaniu, a także na realizacji imprez turystycznych. Oferty imprez turystycznych nosiły logo skarżącej spółki, jej telefon i adres, a więc nie może budzić wątpliwości, że oferty pochodziły od skarżącej. W konsekwencji spółka była przedsiębiorcą organizującym imprezy turystyczne, czyli w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy organizatorem turystyki, a na tą działalność powinna uzyskać wpis w rejestrze, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o usługach turystycznych.

To czy działalność skarżącej pokrywały wpłaty uczestników imprezy, czy nie, nie zmienia faktu prowadzenia przez spółkę działalności regulowanej bez uzyskania wymaganego wpisu do właściwego rejestru. Jest zatem poza rozważaniem Sądu czy spółka otrzymywała z tej działalności gospodarczej dochody czy wykonywała tą działalność świadomie i celowo narażając się na straty. Także ubocznie można zauważyć, aczkolwiek w ocenie Sądu orzekającego w sprawie, trafność wywodów organu administracji w kwestii co determinowało uczestników imprezy, czy prezentacja produktów sponsora, czy okazja darmowego wyjazdu do atrakcyjnego miejsca z ofertą darmowego posiłku. Odpowiedź na to pytanie nie wydaje się być skomplikowana lecz nie należy do zagadnienia badania legalności zaskarżonych decyzji administracyjnych.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

[pic][pic][pic]