Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1286/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 13, 15,48
journal: Dz.U. 2012 poz 680
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Ref. staż. Filip Rutkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2013 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. H. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] maja 2013 r. wydaną na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 34 ust. 1 pkt 5 i 6, art. 48 ust. 2 i ar. 89p ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r. poz. 680) oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2013 r. w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy M. B., a także odmowy udzielenia mu ochrony uzupełniającej oraz wydalenia go z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz uchyliła decyzję w zakresie dotyczącym zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy i umorzyła postępowanie organu pierwszej instancji w tym zakresie.

W uzasadnieniu decyzji Rada do Spraw Uchodźców wskazała, że M. B., obywatel P., początkowo nie wyjaśnił dlaczego złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy - wniosek ten nie był w pełni wypełniony. Następnie cudzoziemiec zadeklarował, że ubiega się o nadanie statusu uchodźcy ze względu na problemy religijne. Natomiast podczas przesłuchania wyjaśnił, że złożenie wniosku pozostaje w związku z zatrzymaniem go przez Straż Graniczą oraz związkiem z Polką. Cudzoziemiec wspominał również o próbach wcielenia go do [...] organizacji, a także o zdarzeniu związanym z zatrzymaniem jednego z talibów na granicy.

Wobec rozbieżności w kwestii motywów złożenia wniosku, Rada do Spraw Uchodźców odmówiła wiarygodności zeznaniom M. B. i podniosła, że strona nie może kilkakrotnie zmieniać zdania co do wskazania motywów, które skłoniły ją do ubiegania się o status uchodźcy i zarazem oczekiwać, że każda kolejna wersja będzie przez organ traktowana jako pełnowartościowa i anulująca poprzednie oświadczenia.

Mając na uwadze wskazówki zawarte w dyrektywie Rady 2004/83/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych norm dla kwalifikacji i statusu obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako uchodźców lub jako osoby, które z innych względów potrzebują międzynarodowej ochrony oraz zawartości przyznawanej ochrony, Rada do Spraw Uchodźców uznała, że M. B. nie wnioskował o ochronę międzynarodową w pierwszym możliwym terenie. Oprócz faktu, że Polska jest kolejnym krajem Unii Europejskiej do którego skarżący przebył, a mimo to stosowny wniosek złożył 13 grudnia 2012 r. – tj. po 8 miesiącach od przybycia do Polski.

W ocenie organu powyższe okoliczności uzasadniają rozstrzygnięcie o uznaniu wniosku za oczywiście bezzasadny. Nie budzi żadnych wątpliwości, że cudzoziemiec przedstawił niespójne i sprzeczne wyjaśnienia, a samo postępowanie służy wstrzymaniu deportacji do P.

Zdaniem Rady do Spraw Uchodźców niezasadne jest również udzielenie cudzoziemcowi M. B. zgody na pobyt tolerowany z przyczyn, o których mowa w art. 97 ust.1 pkt 1 lub 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Za odmową udzielenia zgody na pobyt tolerowany przemawia stanowisko Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczące cudzoziemców, których pobyt jest nieuregulowany. M. B. przedostał się do Unii Europejskiej nielegalnie przekraczając granicę od strony tureckiej i kolejno nielegalnie wjeżdżał i przebywał w G., W. i B. W Polsce usiłował zalegalizować swój pobyt poprzez złożenie wniosku abolicyjnego, ale został on pozostawiony bez rozpatrzenia w sierpniu 2012 r. W konsekwencji – w ocenie organu – na sytuację cudzoziemca należy patrzeć jako na osobę, która twierdzi, że zawiązała w Polsce życie rodzinne w warunkach, w których jedno z partnerów nie ma perspektyw na dłuższy legalny pobyt w państwie przyjmującym. Wedle oceny ETPC taka sytuacja nie skutkuje zakazem wydalenia cudzoziemca. Kierując się tymi wskazaniami Rada do Spraw Uchodźców nie dopatrzyła się powodów, dla których należałoby udzielić M. B. zgody na pobyt tolerowany z powołaniem prawa do życia rodzinnego.

Za względu na przedstawione okoliczności prawne organ uznał, za nieistotne oświadczenie E. N. dotyczące łączących ją relacji z M. B.– nie mogły one wpłynąć na wynik niniejszego postępowania.

Rada do Spraw Uchodźców uchyliła decyzję w części dotyczącej zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy, gdyż w opinii organu rozstrzygnięcie w tym zakresie pozbawione jest podstawy prawnej.

Skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] maja 2013 r. wywiódł M. B.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 15 w związku z art. 20, art. 97 ust. 1 pkt 1, art. 97 ust. 1 pkt 1a w związku z art. 48 ust. 1 pkt 2, art. 16 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 16 ust. 2 ustawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oraz naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.

W konsekwencji wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2013 r.

Rada do Spraw Uchodźców w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd dokonując kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest prawidłowa.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680) – cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniami w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Przepis ten jest odpowiednikiem art. 1 lit. A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. nr 119, poz. 515 ze zm.). Uregulowanie to zawiera zamknięty katalog przyczyn, które uzasadniają nadanie statusu uchodźcy i nie obejmuje on ofiar wojen, klęsk żywiołowych, głodu, sytuacji rodzinnej, braku pracy i możliwości nauki, czy biedy. Uchodźcą jest więc osoba, która spełnia kryteria zawarte w przytoczonej definicji, a której kluczowy element stanowi "uzasadniona obawa przed prześladowaniem", wskazujący podstawowe cechy uchodźcy. Definicja ta posługuje się elementem subiektywnym, albowiem "obawa" jest odczuciem indywidualnym, stanem umysłu osoby ubiegającej się. Pojęciu "obawa" towarzyszy określenie "uzasadniona", a to oznacza, że nie tylko stan uczuć osoby zainteresowanej decyduje o statusie uchodźcy, lecz że musi on zostać potwierdzony przez ocenę sytuacji obiektywnej. Ustalenie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim oceny oświadczeń ubiegającego się. Oświadczenia te nie mogą być jednak rozważane w oderwaniu od sytuacji, która je określa. Termin "uzasadniona obawa" łączy zatem element subiektywny i obiektywny, i oba – jak wskazane zostało w Podręczniku "Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy" Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców (Genewa, styczeń 1992 r.) – muszą być brane pod uwagę w procedurze ustalania statusu. Ocena, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona, musi być więc dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku i na tle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno-ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy.

Analizując pod tym kątem całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd stwierdza, że ustalenia faktyczne dokonane w sprawie są prawidłowe i uzasadniają wydanie zaskarżonych decyzji.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że skarżący wyjechał z P., kraju swojego pochodzenia, w 2009 roku. Do Polski przybył w kwietniu 2012 roku. Przed przybyciem do Polski, skarżący przebywał w T., G., W. i B. Po przybyciu do Polski, skarżący ubiegał się o legalizację swojego pobytu w trybie abolicji. Wniosek abolicyjny został pozostawiony przez Wojewodę [...] bez rozpoznania w dniu 17 sierpnia 2012 r. Składając wniosek o nadanie statusu uchodźcy w dniu 13 grudnia 2013 r., skarżący nie określił przyczyn ubiegania się o nadanie statusu uchodźcy. W toku przesłuchania w dniu 25 stycznia 2013 r. skarżący jako powód złożenia wniosku o nadanie statusu uchodźcy podał fakt zatrzymania go przez Straż Graniczną i związek z Polką. Ponadto odpowiadając na pytania dotyczące wydarzeń w kraju pochodzenia, skarżący oświadczył, że talibowie [...] chcieli, aby wstąpił w ich szeregi, ponieważ nie chciał, to był przez nich bity. Wspomniał również o zdarzeniu związanym z zatrzymaniem jednego z talibów na granicy.

Biorąc powyższe pod uwagę organy zasadnie uznały, że wniosek skarżącego jest niewiarygodny i nie wykazał on istnienia uzasadnionej obawy przed prześladowaniami w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej. Nie bez znaczenia w sprawie pozostaje także okoliczność, że skarżący nie wnioskował o ochronę w pierwszym możliwym terminie. Polska jest kolejnym krajem Unii Europejskiej, w którym skarżący przebywa, w poprzednich krajach pobytu wniosku o ochronę nie złożył, także w Polsce wniosek ten złożył dopiero po około 8 miesiącach pobytu. W ustalonych okolicznościach stanu faktycznego organy zasadnie przyjęły, że motywacją złożenia przez skarżącego wniosku o nadanie statusu uchodźcy była chęć uniknięcia deportacji do P. i legalizacja pobytu w Polsce.

W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie, prawidłowo w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy uznały, że skarżący nie wykazał, aby władze P., lub inne podmioty określone w art. 16 ust. 1 pkt 2-3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, prowadziły wobec niego działania noszące znamiona prześladowań w rozumieniu art. 13 ww. ustawy.

Wbrew stanowisku skarżącego, organy zgromadziły w sprawie wystarczający materiał dowodowy, pozwalający na rozstrzygnięcie sprawy. Skarżący w toku postępowania administracyjnego przedstawiał swoje stanowisko i argumentację. Organy poddały analizie i ocenie to stanowisko. W oparciu o materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie wywiodły, że skarżący nie spełnia przesłanek niezbędnych do nadania statusu uchodźcy na terytorium RP.

W ocenie Sądu, za prawidłowe uznać należy również orzeczenie o odmowie udzielenia skarżącemu ochrony uzupełniającej. Zgodnie z art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez:

1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji,

2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie,

3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego

- i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.

Organy prawidłowo uznały, że w stosunku do skarżącego nie mają zastosowania przesłanki wymienione w powyższym przepisie. W szczególności, brak jest podstaw do przyjęcia, iż skarżący ze względu na swoją zindywidualizowaną sytuację może być narażony na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie ze strony władz lub innych podmiotów w przypadku powrotu do kraju pochodzenia. Organy wskazały również, że w P. nie toczy się obecnie żaden konflikt zbrojny, który uzasadniałby zastosowanie art. 15 pkt 3 ww. ustawy.

Odnosząc się do przesłanek udzielenia zgody na pobyt tolerowany wskazać należy, iż zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, w ramach prowadzonego postępowania o nadanie statusu uchodźcy organy administracji państwowej zobowiązane są do ustalenia czy w przypadku odmowy uznania za uchodźcę oraz udzielenia ochrony uzupełniającej zachodzą przesłanki do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP z przyczyn, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a, jeżeli nie sprzeciwiają się temu okoliczności określone w art. 97 ust. 1a, cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie:

- mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.;

- naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989r, (Dz. U. z 1991 r. nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.

Mając na względzie ustalenia dokonane w trakcie prowadzonego postępowania statusowego organy prawidłowo przyjęły, że skarżący nie uwiarygodnił, że byłby w konsekwencji wydalenia do P. narażony na ww. naruszenia praw człowieka. Nie przedstawił bowiem żadnego wiarygodnego dowodu, iż władze P. lub inne podmioty podejmowały krzywdzące wobec niego działania mające związek z wyjazdem z kraju pochodzenia.

Skarżący jest kawalerem, w Polsce nie ma najbliższej rodziny, zatem decyzja nie narusza również jego prawa do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że fakt samego planowania zawarcia związku małżeńskiego z Polką, nie uprawnia skarżącego do żądania legalizacji jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Podsumowując wskazać należy, że zarzuty naruszenia prawa materialnego jak i procesowego podniesione w skardze nie znajdują uzasadnienia. Organy obu instancji wnikliwie oceniły materiał dowodowy. Rozpatrując wniosek skarżącego uwzględniono również informacje o kraju jego pochodzenia sporządzone przez wyspecjalizowane instytucje. W oparciu o materiał dowodowy orzekające w sprawie organy w sposób wyczerpujący uzasadniły swoje stanowisko. Ocena materiału dowodowego w pełni odpowiada wymogom określonym w art. 77 § 1 k.p.a. Nieuzasadnione są zatem zarzuty dotyczące niewyczerpującego zebrania dowodów i dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz zasady prawdy obiektywnej.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 ww. ustawy.