Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 86/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Stwierdzono, iż przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1, art. 151, art. 161 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Iwona Maciejuk Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji 1. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postepowania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania odwołania od decyzji; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącej M. K. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

M.K., pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w rozpoznaniu odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. umarzającej w całości postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] grudnia 1965 r. orzekającej o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości ozn. Nr hip. [...] pn. "[...]". W skardze wniosła o zobowiązanie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpatrzenia odwołania, orzeczenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca wyjaśniła, że pismem z dnia 19 lutego 2013 r. wniosła odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Organ pierwszej instancji nie znajdując podstaw do zastosowania art. 132 kodeksu postępowania administracyjnego, przekazał odwołanie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, do którego wpłynęło ono wraz aktami sprawy w dniu 6 marca 2013 r. Wobec nierozpoznania wniesionego odwołania, w dniu 11 listopada 2013 r. wniosła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa polegające na przewlekłym prowadzeniu postępowania odwoławczego. Skarżąca wskazała ponadto, że po ustaleniu kwestii zachowania terminu do wniesienia odwołania, Minister nie podjął żadnej czynności w sprawie, która miałaby prowadzić do jej rozstrzygnięcia co wskazuje, zdaniem skarżącej, że trudności faktyczne bądź prawne nie były rzeczywistą przyczyna opóźnienia. Aktywność Ministra ograniczyła się w niniejszej sprawie do kilkukrotnego poinformowania strony o wyznaczeniu kolejnych terminów rozpatrzenia odwołania. Uzasadnieniem zaś każdego z dotychczasowych przesunięć terminu jest liczba spraw kierowanych do Ministra, które to rozpatrywane są według kolejności ich wpływu. Skarżąca wskazała poza tym, że przedłużając kilkakrotnie postepowanie bez dostatecznie uzasadnionych podstaw i nie podejmując żadnych czynności zmierzających do końcowego załatwienia sprawy organ odwoławczy działa w sposób opieszały i nieefektywny. Wskazała ponadto, że jakkolwiek formalnie realizowany jest obowiązek informowania strony o powodach niezałatwienia sprawy w terminie, to podejmowane przez organ czynności mają charakter pozorny i w realiach niniejszej sprawy nie mogą być uznane za wystarczające dla uwolnienia się przez Ministra od zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania. Skarżąca podniosła poza tym, że charakter rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji (umorzenie postępowania) powoduje, że sprawa nie wymaga przeprowadzenia skomplikowanego postępowania wyjaśniającego w ramach postępowania odwoławczego.

Odpowiadając na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o umorzenie postępowania wskazując, że decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. znak [...], po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], utrzymał tę decyzję w mocy.

W piśmie procesowym z dnia 31 marca 2014 r. skarżąca wniosła o orzeczenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny i umorzenie postępowania sądowego w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – powoływana dalej jako "ppsa", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Przede wszystkim wyjaśnić należy, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Jednocześnie działając na podstawie powołanego powyżej art. 149 § 1 sąd może orzec jedynie o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach strony. W sytuacji zaś wydania przez organ stosownego aktu przed dniem orzekania przez Sąd, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie przewlekłości postępowania w zakresie zobowiązania organu do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.

W sprawie niniejszej sytuacja taka ma miejsce. Jak wynika z akt sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. rozpoznał odwołanie M. K., kończąc tym samym postępowanie w sprawie.

W tym miejscu wskazać należy, że wydanie przez organ decyzji (postanowienia) nie zwalnia jednak Sądu od orzekania, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce, a jeśli tak to czy miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też naruszenie to nie miało charakteru rażącego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2013r., I OSK 797/13). Użycie bowiem w zdaniu drugim ww. art. 149 § 1 ppsa. zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, zdaniem Sądu, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu.

Analizując zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dokumentacyjny Sąd uznał, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rację przyznać należy skarżącej, że postępowanie odwoławcze w niniejszej sprawie nie było postępowaniem wyjątkowo skomplikowanym. Miało ono bowiem charakter czysto procesowy. Przedmiotem zaskarżenia przez M. K. była decyzja Wojewody [...] umarzająca postępowanie z uwagi na niewłaściwość tego organu. Zadaniem organu odwoławczego było zatem jedynie zbadanie kwestii właściwości Wojewody [...] do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z 1965 r.

Jak wynika z akt sprawy, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi otrzymał akta sprawy wraz z odwołaniem skarżącej w marcu 2013 r. Natomiast wspomniane już wcześniej rozstrzygnięcie zapadło dopiero w lutym 2014 t. tj. prawie po roku od dnia wpływu akt do organu.

Oceniając bieg postępowania przed organem należało zatem wskazać, że niezałatwienie sprawy w terminie określonym w przepisach procedury administracyjnej, nie było konsekwencją zaistniałych obiektywnie weryfikowalnych przeszkód uniemożliwiających organowi administracji publicznej terminowe podjęcie rozstrzygnięcia. Brak było bowiem przeszkód formalnych czy materialnych (np. potrzeba gromadzenia materiału dowodowego) aby odwołanie zostało rozpoznane bezzwłocznie.

Odnosząc się natomiast do kwestii wymierzenia grzywny, Sąd doszedł do przekonania, że wniosek strony nie jest zasadny. Co prawda, jak wskazano to już powyżej, zaistniała w sprawie przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, nie można jednak nie dostrzec, że organ informował stronę o przedłużeniu terminu rozpatrzenia sprawy oraz przyczynach niedochowania terminu określonego w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Na odstąpienie od wymierzenia grzywny wpływ miała również okoliczność, że organ wydał decyzję w sprawie. Tym samym Sąd uznał, iż w tym zakresie skarga podlegała oddaleniu.

Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 149 § 1, art. 161 § 1 pkt 3 orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Umorzenie postępowania w części dotyczyło zobowiązania organu, które to w niniejszej sprawie było bezprzedmiotowe. Sąd oddalił natomiast skargę w pkt 3 wyroku na podstawie art. 151 powołanej ustawy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.