Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 573/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2021-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1-3,
journal: Dz.U. 2018 poz 1990
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.
article: art. 109
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Armański Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2021 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2021 r. [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Ke [...]

UZASADNIENIE

Decyzją z 16 kwietnia 2021 r., [...], Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania Z. M., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 21 grudnia 2020 r. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów m. K., obr. 0024, jako działki nr: [...] o pow. 0,0038 ha i [...] o pow. 0,0564 ha, sprostowaną postanowieniem Prezydenta Miasta K. z dnia 28 grudnia 2020 r.

W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że ww. decyzją Prezydent Miasta K. orzekł:

- w pkt I - o ograniczeniu sposobu korzystania z opisanej wyżej nieruchomości, uregulowanej w księdze wieczystej Nr KI [...], stanowiącej współwłasność: Z. M. w udziale [...], D. M. w udziale [...], J. i A. małż. [...] w udziale [...] na zasadzie małżeńskiej wspólności ustawowej, Ł. H. w udziale [...], M. L. w udziale [...], D. M. w udziale [...], A. M. w udziale [...], W. B. w udziale [...], P. B. w udziale [...] i P. B. w udziale [...], poprzez:

- ppkt 1 - zezwolenie [...] [...] Sp. z o.o. Oddział [...] w K. na realizację inwestycji celu publicznego, polegającej na przeprowadzeniu przez ww. nieruchomość przewodów i urządzeń służących do przesyłania gazu ziemnego tj. gazociągu średniego ciśnienia o średnicy dn 63 mm

o maksymalnym ciśnieniu roboczym (MOP) 10 [...],5 MPa, biegnącego przez działki nr [...] i nr [...] wzdłuż wschodniej granicy nieruchomości, na odcinku o długości 106,2 m w zmiennej odległości od tej granicy, tj. od 1,5 m począwszy na północy, przy ul. [...] na działce nr [...] do 0,4 m od strony południowej na granicy działki nr [...], wraz z przyłączem gazowym znajdującym się na działce nr [...] na wysokości działki nr [...];

- ppkt 2 - ustanowienie pasa strefy kontrolowanej dla gazociągu średniego ciśnienia

o szerokości 1,00 m (po 0,5 m od osi gazociągu, którego przebieg opisano powyżej)

o łącznej powierzchni 106,2 m2, wynikającej z rozporządzenia Ministra Gospodarki

z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie;

- w pkt II - o umorzeniu jako bezprzedmiotowe, postępowania administracyjnego

w sprawie ograniczenia prawa do nieruchomości wymienionej w pkt I, prowadzonego wobec M. G., która zbyła swój udział w tej nieruchomości w toku postępowania.

Przebieg gazociągu przez nieruchomość oraz pas strefy kontrolowanej został zaznaczony na załączniku graficznym - mapie do celów projektowych w skali 1:500, stanowiącej integralną część zaskarżonej decyzji.

W złożonym odwołaniu Z. M. zwróciła uwagę, że w nienależytym stopniu dokonano porównania skali interesu publicznego, polegającego na zaspokojeniu potrzeb części interesów właścicieli nieruchomości, w terenie zamieszkiwanym przez cztery rodziny w nowo powstałych budynkach mieszkalnych, a nie uwzględniono, że w budynku z 1935 r. zamieszkują cztery pokolenia (4 rodziny). Nie dokonano oględzin lokalnych w zakresie bezpieczeństwa domu, wzdłuż którego miałby zostać przeprowadzony gazociąg. Nie określono na piśmie metody przeprowadzenia wykopu i zastosowania zagęszczenia po wykonaniu tych prac.

Skarżąca zarzuciła brak zajęcia stanowiska przez przedstawiciela inwestora co do pisma z dnia 21 października 2020 r., brak oświadczenia co do przeprowadzonej wizji lokalnej, szczegółowego przebiegu linii gazowej, w którym miejscu linia miałaby przebiegać od ogrodzenia betonowego 0,4 m. W ocenie skarżącej nikt nie chce brać odpowiedzialności za powstałe szkody w trakcie budowy linii gazowej oraz jej konserwacji i napraw, wobec czego zapis mówiący o przywróceniu nieruchomości do stanu poprzedniego budzi kontrowersje.

Następnie w piśmie z dnia 12 lutego 2021 r. oświadczyła, że nie odniesiono się do kwestii wydzielenia strefy kontrolowanej gazociągu o szerokości 1 m po 0,5 m od osi gazociągu, inwestor nie przedłożył pisemnej informacji co do sposobu zagęszczenia, planowanych prac i opisania sposobu przeprowadzenia prac, aby to nie zakłóciło bezpieczeństwa domu znajdującego się 2 m od granicy działki, w której ma przebiegać sieć gazociągu. Nadmieniła też o szkodach, jakie miały miejsce podczas budowy budynków mieszkalnych tj. koleiny na drodze dojazdowej oraz turbulencje, przez które prowadzi prace remontowe z uwagi na popękane ściany budynku. Oczekuje zatem rozwiązań bezspornych, nie powodujących procesowania

w postępowaniu cywilnym.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Wojewoda ustalił, że wnioskiem

z dnia 19 czerwca 2020 r., uzupełnionym w dniu 9 lipca 2020 r. oraz w dniu 24 lipca 2020 r. [...] Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. Oddział [...] w K. zwróciła się do Prezydenta Miasta K. o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, ograniczającej sposób korzystania z opisanej na wstępie nieruchomości poprzez zezwolenie na wykonanie inwestycji liniowej polegającej na wybudowaniu sieci gazowej średniego ciśnienia oraz ustanowienie pasa strefy kontrolowanej gazociągu o szerokości 1,0 m i pow. 106,2 m2.

W trakcie rozprawy przeprowadzonej w siedzibie Urzędu Miasta K. E. M. (działająca jako pełnomocnik Z. M.) wyraziła obawy co do bezpieczeństwa przeprowadzenia sieci gazowej w wąskiej działce, w bliskiej odległości od jej domu, który został wybudowany w latach 30-tych XX wieku oraz wpływu prac budowlanych na stan podjazdu graniczącego z przedmiotową działką. Swoje wątpliwości wyraziła również A. G. (pełnomocnik M. G.), co do możliwości przejazdu ciężkim sprzętem po nieruchomości

z siecią gazową oraz odnośnie do możliwości przedłużenia linii gazowej. Przedstawiciel inwestora udzielił wyjaśnień oraz odniósł się do zgłoszonych pytań

i wątpliwości, a następnie podtrzymał złożony wniosek w całości informując, że podejmie próby ugodowego porozumienia ze współwłaścicielami, od których nie uzyskano jeszcze zgody na przeprowadzenie sieci gazowej.

Z uwagi na niepodpisanie umów ze wszystkimi współwłaścicielami nieruchomości, Prezydent Miasta K. w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy decyzją z dnia 21 grudnia 2020 r. orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości.

Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2020 r. Prezydent Miasta K. sprostował oczywistą omyłkę pisarską w ten sposób, że w wierszu pierwszym zaskarżonej decyzji, w miejsce znaku: "[...]" powinien być: "[...]".

Rozpatrując sprawę wskutek wniesionego odwołania Wojewoda przytoczył treść art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązujące dla terenu objętego wnioskiem, podkreślając, że planowana na przedmiotowej nieruchomości inwestycja jest zgodna z tym planem, co oznacza, że spełniona została przesłanka

z art. 124 ust. 1 zdanie drugie u.g.n.

Analizując przebieg planowanej inwestycji, na podstawie zgromadzonego

w sprawie materiału dowodowego oraz ustaleń dokonanych przez organ I instancji Wojewoda uznał, że gazociąg został zaprojektowany tak, że będzie on w nieznacznym stopniu ingerował w dotychczasowy sposób korzystania z nieruchomości, która jest użytkowana jako droga wewnętrzna. Przebieg gazociągu zaplanowano w ten sposób, że biegnie on przez działki nr [...] i nr [...] wzdłuż wschodniej granicy nieruchomości, na odcinku o długości 106,2 m w zmiennej odległości od tej granicy, od 1,5 m począwszy na północy przy ul. [...] na działce nr [...] do 0,4 m od strony południowej na granicy działki nr [...], wraz z przyłączem gazowym znajdującym się na tej ostatniej działce, na wysokości działki nr [...] oraz ustanowieniem pasa strefy kontrolowanej dla gazociągu średniego ciśnienia o szerokości 1,00 m (po 0,5 m od osi gazociągu) o łącznej powierzchni 106,2 m2.

W ocenie organu, takie usytuowanie gazociągu, którego przebieg został zaprojektowany zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w granicach planowanego pasa drogowego, nie wpłynie na dotychczasowy sposób użytkowania nieruchomości, tym bardziej nie spowoduje dodatkowych ograniczeń i uciążliwości w jej użytkowaniu. Projektowana lokalizacja gazociągu, przebiegająca m.in. przez działki nr [...] i nr [...], dla której za zgodne z planem elementy zagospodarowania uznaje się urządzenia infrastruktury technicznej, została przewidziana w obowiązującym planie.

Okoliczność ta powoduje, że nieruchomość, może być przeznaczona pod realizację celu publicznego, o którym mowa w art. 6 pkt 2 u.g.n.

Dokonana przez organ odwoławczy analiza dokumentacji wskazuje, że [...] Sp. z o.o. podjęła rokowania ze współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości

i większość z nich wyraziła zgodę na przeprowadzenie sieci gazowej. Natomiast

z notatek służbowych sporządzonych w dniu 5 maja 2019 r. przez pracownika biura projektowego "[...] K. W." wynika, że M. G. i D. M. nie wyrazili zgody na przeprowadzenie gazociągu, jak i na odpłatną służebność przesyłu. Ponadto przy piśmie z dnia 23 lipca 2020 r. wnioskodawca przesłał kopię pism z dnia 8 kwietnia 2020 r. skierowanych do Z. M., D. M. i M. G., zawierających informację o planowanej inwestycji wraz ze wzorem oświadczenia właściciela nieruchomości stanowiącej drogę dojazdową oraz mapą sytuacyjno-wysokościową z przebiegiem sieci gazowej.

Wojewoda stwierdził, że materiał dowodowy sprawy potwierdza, iż rokowania w niniejszej sprawie prowadzone były w sposób prawidłowy, a brak pozytywnego ich zakończenia uzasadniał złożenie wniosku o ograniczenie sposobu korzystania

z nieruchomości w trybie art. 124 u.g.n.

W ocenie Wojewody, Prezydent Miasta K. podjął wszelkie niezbędne czynności i kroki do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Mając na względzie interes społeczny tj. wykonanie inwestycji, przeprowadził rozprawę administracyjną

z udziałem zainteresowanych stron celem wypracowania najbardziej satysfakcjonującego rozwiązania. Na rozprawie strony nie doszły jednakże do porozumienia.

Odnośnie do zgłoszonych przez E. M.-S. obaw dotyczących bezpieczeństwa sieci gazowej z uwagi na niedużą odległość od jej domu usytuowanego na sąsiedniej działce i uzgodnień w ZUD, przedstawiciel [...] S.A. wyjaśnił, iż "właśnie otrzymał zgodę od Wodociągów na przesunięcie linii gazowej

w kierunku wodociągu o dalsze 40 cm", co sprawi zwiększenie odległości od domu Z. M. do około 2,40 m. Wskazał również, że przebieg sieci będzie uzgodniony zgodnie z wymogami prawa. Natomiast po zakończeniu prac nieruchomość musi zostać przywrócona do stanu, jaki istniał przed rozpoczęciem robót.

Zdaniem Wojewody, Prezydent Miasta K. wyważył interes prywatny

z interesem publicznym. Pomimo że interes stron przemawiał za konstytucyjnym prawem własności i jego ochroną, organ prawidłowo uznał, że wobec nadrzędności interesu społecznego, jakim jest cel publiczny - budowa gazociągu średniego ciśnienia, sprawa nie mogła zostać załatwiona w sposób zgodny z interesem części współwłaścicieli nieruchomości. Niewyrażenie przez odwołującą zgody na ograniczenie korzystania z nieruchomości oraz na przeprowadzenie gazociągu przez nieruchomość nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutu, iż w nienależytym stopniu dokonano porównania skali interesu publicznego, polegającego na zaspokojeniu potrzeb części interesów właścicieli nieruchomości, w terenie zamieszkiwanym przez cztery rodziny w nowo powstałych budynkach mieszkalnych, a nie uwzględniono, że w budynku z 1935 r. zamieszkują cztery pokolenia (4 rodziny), Wojewoda stwierdził, że jest on bezpodstawny. Jak wykazano to wcześniej, budowa gazociągu stanowi realizację celu publicznego, o którym mowa w art. 6 pkt 2 u.g.n. Realizacja inwestycji będzie służyć zaspokojeniu potrzeb w paliwo gazowe obecnych i przyszłych mieszkańców zabudowy realizowanej przy ul. [...] w K.. Bez wątpienia zapewnienie dostępności w paliwo gazowe jest w interesie społecznym, gdyż służyć będzie zaspokojeniu potrzeb społeczności lokalnej, mieszkającej na danym terenie. Z kolei wskazane przez odwołującą niewyważenie interesu społecznego z interesem osób zamieszkujących budynek mieszkalny usytuowany na sąsiedniej działce, z uwagi na zagrożenie bezpieczeństwa domu w sytuacji, gdy inwestor, będący profesjonalnym wykonawcą i użytkownikiem sieci, wskazuje przedmiotową lokalizację jako optymalną i bezpieczną dla wszystkich użytkowników, będących w zasięgu oddziaływania sieci, zarówno tych którzy będą korzystać z przedmiotowej nieruchomości jak i z sąsiednich, nie znajduje uzasadnienia. Organ w niniejszym postępowaniu jest związany lokalizacją inwestycji wskazaną przez inwestora i uprawniony jest jedynie do zbadania jej zgodności z planem, co zostało wykazane zarówno przez organ I instancji jak i organ odwoławczy.

Analizując natomiast przebieg gazociągu przez nieruchomość, Wojewoda stwierdził, że jego przebieg w granicach pasa użytkowanego jako droga wewnętrzna, w odległości co najmniej 0,9 m od granicy działek stanowiących własność odwołującej jest optymalny, w szczególności wobec proponowanego przez Z. M. przebiegu przez działkę nr [...].

Zarzut niedokonania oględzin lokalnych w zakresie bezpieczeństwa domu, wzdłuż którego miałby zostać przeprowadzony gazociąg oraz nieokreślenia na piśmie metody przeprowadzenia wykopu i zastosowania zagęszczenia po wykonaniu tych prac, jest bezpodstawny z tej przyczyny, że wskazane czynności nie stanowią przedmiotu postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n.

Bezpodstawny jest również zarzut dotyczący braku zajęcia stanowiska przez przedstawiciela inwestora na pismo z dnia 21 października 2020 r., braku oświadczenia co do przeprowadzonej wizji lokalnej oraz szczegółowego przebiegu linii gazowej, w którym miejscu linia miałaby przebiegać od ogrodzenia betonowego 0,4 m. Z korespondencji nadesłanej przy tym piśmie, którą kierował do skarżącej pełnomocnik inwestora wynika, że udzielono jej wszelkich wyjaśnień, również dotyczących użytych materiałów, sposobu przeprowadzenia wykopu i zastosowania zagęszczenia po wykonaniu prac związanych z ułożeniem gazociągu. Z kolei podczas rozprawy administracyjnej skarżąca miała możliwość uzyskania wszelkich informacji związanych z bezpieczeństwem domu usytuowanego na sąsiedniej działce, co do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego po zakończeniu prac, jak i kwestii utrzymania i konserwacji sieci, co znajduje odzwierciedlenie w protokole z rozprawy administracyjnej. Natomiast przebieg gazociągu przez działki nr [...] i nr [...] został szczegółowo opisany w pkt 1.1. sentencji decyzji i dodatkowo przedstawiony na mapie do celów projektowych w skali 1:500, stanowiącej integralną część zaskarżonej decyzji.

Z informacji pełnomocnika inwestora przekazanej do protokołu z rozprawy administracyjnej wynika, że docelowo odległość planowanego gazociągu od najbliższego narożnika domu Z. M. wynosić będzie około 2,40 m oraz, że po robotach budowlanych nieruchomość musi zostać przywrócona do stanu takiego, jaki istniał w chwili rozpoczęcia robót.

Ponadto w piśmie z dnia 1 marca 2021 r. i jego uzupełnieniu z dnia 10 marca 2021 r. pełnomocnik inwestora podtrzymał powyższe informacje odnośnie przebiegu gazociągu, uszczegółowiając je, celem odniesienia się do zarzutu odwołującej.

Przebieg sieci gazowej przez nieruchomość został w całości zaprojektowany

w granicach linii rozgraniczających pasa drogowego, usytuowano go w pasie pomiędzy siecią wodociągową, a granicą nieruchomości, a więc z jak najmniejszą ingerencją w możliwość przyszłego zagospodarowania nieruchomości zgodnie

z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ponadto budowa gazociągu nie będzie stanowić przeszkody do wybudowania drogi zgodnie

z ustaleniami planu miejscowego, obowiązującymi na tym terenie. Zgodnie z nimi,

w obszarze przewidzianym do realizacji inwestycji, planowana jest droga dojazdowa

i droga lokalna, jako dopuszczalna forma zagospodarowania.

Natomiast za ewentualne szkody powstałe w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości jest przewidziane w art. 128 ust. 4 u.g.n. odszkodowanie i przysługuje ono wówczas, gdy przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty. Z tej regulacji wynika jednoznacznie, iż odszkodowanie może być określone w odrębnej decyzji, jednakże dopiero po zakończeniu realizacji inwestycji i po stwierdzeniu, że przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty. Za taką kolejnością przemawia brak możliwości oszacowania wartości poniesionych szkód, jak też obiektywnej oceny ewentualnego zmniejszenia wartości nieruchomości, przed zrealizowaniem inwestycji.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze Z. M. podniosła, że nie akceptuje i nie wyraża zgody na treść decyzji z 16 kwietnia 2021 r. i "na zbliżenie się" do działki nr [...]. Domaga się odsunięcia realizowanej sieci gazowej o 1 metr od granicy, dla zachowania bezpieczeństwa jej nieruchomości, istniejącego ogrodzenia oraz bramy wjazdowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 22 września 2021 r. pełnomocnik skarżącej - E. M. zarzuciła dodatkowo, że:

- postępowanie było niekompletne i nie otrzymała żadnych dokumentów, jak ma przebiegać przedmiotowa linia i tym było podyktowane złożenie odwołania,

- nie otrzymała ze strony współwłaścicieli żadnej propozycji przebiegu linii

i ewentualnego zawarcia porozumienia,

- domaga się odszkodowania z uwagi na to, że skarżąca jest współwłaścicielem w [...] części działki i przez tę działkę biegnie gazociąg.

Oświadczyła również, że nie będzie "o te 10 cm się dochodzić" i chciałaby, aby ta sprawa została uregulowana.

Uczestnicy A. B., J. B., D. M. i W. B. wnieśli o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Kontrolując sprawę w tak zakreślonych granicach Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

Stanowiący podstawę rozstrzygnięcia art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1990 ze zm.), zwanej dalej u.g.n., umożliwia ograniczenie w drodze decyzji, sposobu korzystania

z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań (art. 124 ust. 3 u.g.n.).

Przytoczone przepisy określają przesłanki warunkujące możliwość ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie m.in. gazociągu.

Kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze, Sąd uznał, że prawidłowo organy przyjęły, iż ograniczenie własności, o jakim mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., nastąpiło w stanie sprawy zgodnie

z obowiązującym na tym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (uchwała nr [...] Rady Miasta K. z dnia 28 lipca 2011 r.

w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu "Wietrznia" w K., opublikowana w Dz.Urz.Woj.Święt. z 2011 r. Nr [...], poz. 2550; zm.: Święt. z 2011 r. Nr [...], poz. 2552.), zwanym dalej planem.

Bezspornym jest, że działka nr ewid. [...] znajduje się na terenie oznaczonym w planie symbolami [...] - tereny dróg publicznych klasy dojazdowej i [...] – tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, zaś działka nr [...] położona jest na terenie oznaczonym symbolami [...] – tereny dróg publicznych klasy lokalnej i [...] – tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. W § 13 planu ustalono zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej, której elementami składowymi, zgodnie z pkt 2d), jest sieć gazociągów niskiego i średniego ciśnienia zasilana z miejskiego systemu gazowniczego, oznaczona na rysunku planu nr [...] kolorem pomarańczowym i symbolem literowym Eg. Stosownie do § 13 pkt 10, w zakresie zaopatrzenia w gaz dopuszcza się doprowadzenie gazu ziemnego do obszaru objętego planem przez istniejący i planowany system gazociągów z istniejących gazociągów, a zgodnie z § 13 pkt 13, na obszarze objętym planem dopuszcza się korekty przebiegu istniejących i planowanych sieci oraz urządzeń infrastruktury technicznej, stosownie do szczegółowych rozwiązań technicznych w sposób nie kolidujący z innymi ustaleniami. Postanowienia § 13 znalazły się ogólnych ustaleniach planu, co oznacza, że rozbudowę istniejących sieci gazowych niskiego i średniego ciśnienia przewidziano na całym terenie objętym planem.

Słuszna jest zatem ocena organów, że planowana na ww. działkach inwestycja w postaci rozbudowy gazociągu średniego ciśnienia jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co oznacza spełnienie jednej z przesłanek do wystąpienia z żądaniem ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przewidzianych w art. 124 ust. 1 u.g.n.

Drugi warunek do wydania decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, o jakiej mowa w art. 124 ust. 1 i 2 u.g.n.,

to przeprowadzenie rokowań poprzedzających udzielenie zezwolenia, przewidzianych w art. 124 ust. 3 u.g.n. Podkreślenia wymaga, że celem normy zawartej w tym ostatnim przepisie jest umożliwienie załatwienia sprawy w pierwszej kolejności w oparciu o wynik zgodnych oświadczeń woli obu stron. Ustawodawca słusznie założył, że najlepszego rozwiązania potencjalnego sporu, jaki może wyniknąć na tle konkurujących ze sobą dwóch podstawowych wartości, jakimi są: z jednej strony prawo własności podlegające ochronie konstytucyjnej (64 ust. 1-3 Konstytucji RP), a z drugiej – interes społeczny i publiczny przejawiający się w potrzebie zapewnienia wszystkim dostępu do mediów (takich jak woda, kanalizacja, gaz itp.), należy poszukiwać przede wszystkim w obopólnym porozumieniu zainteresowanych stron. Dopiero wówczas, gdy nie dojdzie do zawarcia umowy cywilnoprawnej i zgodnego ustalenia warunków, na jakich ma nastąpić ograniczenie prawa własności związane z zakładaniem ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, o jakich mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., prawodawca przewidział władczą ingerencję organu administracji, który wydaje decyzję w zakresie ograniczenia prawa własności z urzędu albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej (art. 124 ust. 2 u.g.n.). Warunkiem wydania takiej decyzji jest jednak wykazanie we wniosku, że strony prowadziły rokowania, ale mimo to nie udało się osiągnąć porozumienia i w związku z tym nie jest możliwe zrealizowanie planowanego celu publicznego poprzez zawarcie umowy cywilnoprawnej z właścicielem nieruchomości, którego prawo ma być ograniczone.

Ustawa o gospodarce nieruchomościami nie zawiera definicji rokowań ani też formy ich przeprowadzenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażone zostało stanowisko, że niemożność uzyskania zgody właściciela zachodzi wówczas, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia (wyrok WSA w Białymstoku z 12 lutego 2013 r., II SA/Bk [...], wyrok WSA w Lublinie z 30 czerwca 2011 r. sygn. II SA/Lu [...], dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań jako przesłanki wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości, oznacza więc taką sytuację, w której inwestor zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 ust. 1 ustawy, ale pozostały one bez reakcji bądź też właściciel nie wyraził zgody na wejście w teren celem wykonania prac. Wobec tego, wystarczy do przyjęcia, że rokowania były prowadzone, fakt ich prowadzenia przed wszczęciem postępowania i ustalenie, że nie doprowadziły one do porozumienia między inwestorem a właścicielem (por. wyrok NSA z dnia 5 października 2006 r., sygn. akt I OSK [...]; dostępny j.w.).

W ocenie Sądu, z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie.

Z akt sprawy wynika, że większość współwłaścicieli obu działek, tj. A. B., J. B., P. B., P. B., W. B., A. M., D. M. i Ł. H. wyraziła zgodę na wykonanie stosownych robót budowlanych.

Pismami z 8 kwietnia 2020 r., nadanymi na poczcie w tym samym dniu listem poleconym, K. W. – pełnomocnik inwestora zwrócił się do współwłaścicieli działek nr [...] i [...] – D. M., M. G. (ówczesnej współwłaścicielki nieruchomości objętej wnioskiem, obecny właściciel – M. L.) oraz Z. M. z prośbą o wyrażenie zgody na budowę sieci gazowej średniego ciśnienia zlokalizowanej na ww. działkach, załączając mapę z proponowanym przebiegiem sieci przez działki oraz wzorem oświadczenia wyrażającego zgodę na przebieg gazociągu. W piśmie wskazano numer telefonu, celem nawiązania kontaktu "w przypadku wątpliwości lub niejasności" (k. 135 – 148 akt administracyjnych I instancji).

Z akt wynika również, że inwestor podejmował wcześniej próby uzyskania zgody od pozostałych współwłaścicieli, które zakończyły się niepowodzeniem. D. M. i M. G. podczas rozmów przeprowadzonych w dniu 5 maja 2019 r. nie wyrazili zgody na przeprowadzenie gazociągu i oświadczyli, że nie są zainteresowani odpłatną służebnością przesyłu (pismo pełnomocnika inwestora

z 7 lipca 2020 r. oraz notatki urzędowe – k. 151 - 153 akt administracyjnych I instancji).

Z. M. nie odpowiedziała na przesłane zaproszenie do rokowań, co nakazuje przyjąć, że skierowana do niej oferta inwestora także nie została przyjęta.

Wyjaśnienia wymaga, że jeżeli nieruchomość jest przedmiotem współwłasności, tak jak w niniejszej sprawie, zawarcie umowy polegającej na ograniczeniu prawa własności poprzez przeprowadzenie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, o których mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., może skutecznie nastąpić przy udziale i zgodzie wszystkich współwłaścicieli. Tego rodzaju rozporządzenie nieruchomością stanowi czynność przekraczającą zwykły zarząd majątkiem wspólnym, na którą potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli (art. 199 k.c.). Brak zgody choćby jednego ze współwłaścicieli oznacza więc, że inwestor nie może zrealizować inwestycji na zasadzie dobrowolnego porozumienia.

Mając to na uwadze, w świetle zaprezentowanego wyżej rozumienia pojęcia rokowań należy zaakceptować stanowisko organów, że w stanie sprawy warunek określony w art. 124 ust. 3 u.g.n. został spełniony, gdyż wniosek o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości poprzedzony został rokowaniami, które nie zostały zwieńczone zawarciem umowy ze wszystkimi współwłaścicielami nieruchomości.

Z treści skargi oraz oświadczenia złożonego przez pełnomocnika Z. M. na rozprawie przed Sądem wynika, że sprzeciw skarżącej budzi przede wszystkim lokalizacja planowanego gazociągu i związana z tym obawa

o bezpieczeństwo mieszkańców należącego do niej domu na działce nr [...], przylegającej do drogi dojazdowej, w granicach której ma przebiegać ten gazociąg.

Odnosząc się do głównego i jedynego w zasadzie zarzutu wniesionej skargi, sprowadzającego się do żądania odsunięcia sieci gazowej o 1 metr od granicy nieruchomości skarżącej, wyjaśnić należy, że organ odwoławczy rozpatrując sprawę wskutek wniesionego przez Z. M. odwołania, w sposób szczegółowy odniósł się do lokalizacji gazociągu i jego wpływu na dotychczasowy sposób użytkowania nieruchomości zasadnie przyjmując, że wydając decyzję w trybie art. 124 u.g.n. organ I instancji wyważył interes prywatny z interesem publicznym.

W złożonym odwołaniu skarżąca podnosiła bowiem, że "decyzja Prezydenta Miasta K., miała by zaskarbić sobie część działki, która jest własnością Z. M. (Nr działki [...]) poprzez udzielenie strefy kontrolowanej gazociągu

o szerokości 1,00 m (po 0,5 m od osi gazociągu) przy założeniu, że przebieg gazociągu ma biegnąć wzdłuż granicy działki [...] oraz [...] w odległości od 0,4 m do 1,5 m". Podtrzymała to stanowisko w piśmie procesowym z 12 lutego 2021 r., nazwanym "oświadczeniem", złożonym w toku postępowania odwoławczego.

W celu wyjaśnienia powyższych kwestii organ odwoławczy zwrócił się do pełnomocnika inwestora o odniesienie się m.in. do zarzutu dotyczącego odległości planowanego gazociągu od betonowego ogrodzenia na działce nr [...], której właścicielką jest skarżąca.

W odpowiedzi z 1 marca 2021 r. inwestor wyjaśnił, że gazociąg przebiega po wschodniej stronie działek nr [...] i [...] w zmiennej odległości od granicy

z działkami sąsiednimi, tj. od 1,5 m począwszy od strony północnej (przy zjeździe z ul. [...]) na działce nr ewid. [...], do 0,4 m na końcu odcinka gazociągu od strony południowej na działce nr [...]. Na wysokości działek nr [...] i [...] – będących własnością skarżącej – gazociąg odsunięty jest od granicy – betonowego ogrodzenia – na odległość 1,5 m na wysokości działki nr [...] i zbliża się do granicy działki nr ewid. [...], gdzie na wysokości granicy pomiędzy działką nr [...], a [...] jest odsunięty na odległość 0,9 m. Wskazał również, że gazociąg jest usytuowany na całej długości w działkach drogowych będących przedmiotem decyzji organu I instancji.

Sąd zauważa w tym miejscu, że w taki właśnie przebieg gazociągu szczegółowo został opisany w sentencji decyzji organu I instancji w pkt I.1.

W piśmie uzupełniającym z 10 marca 2021 r. inwestor podtrzymał powyższe wyjaśnienia podnosząc, że na wysokości działek nr [...] i [...] gazociąg jest odsunięty od granicy – betonowego ogrodzenia – na odległość nie mniejszą niż 0,9 m. Wskazał, że odległość gazociągu od granic z działkami sąsiednimi wynosząca 0,4 m, nie dotyczy zbliżenia do działek nr [...] i [...], a znajduje się na końcu odcinka gazociągu (od strony południowej) na działce nr [...] na wysokości działki nr [...]. "Strefą kontrolowaną wynoszącą 1,00 m (po 0,5 m od osi gazociągu) gazociąg nie zahacza o działki nr [...] i [...]. Skarżącej nigdy nie była proponowana lokalizacja gazociągu w odległości 0,4 m od ogrodzenia na wysokości działek nr [...] i [...]. Wartość ta wynosiła co najmniej 0,5 m. Jednakże została zwiększona o dodatkowe

0,4 m uzyskując odległość gazociągu od ogrodzenia, na wysokości działki nr [...], wynoszącą 0,9 m, na co uzyskano zgodę od Zakładu Wodociągów."

Jak wynika z akt sprawy, oba dokumenty zawierające szczegółowe wyjaśnienia inwestora, w dniu 29 marca 2021 r. przesłane zostały – na wniosek skarżącej – na jej adres mailowy.

Treść pism inwestora odpowiada więc wyczerpująco na zarzuty odwołania,

a w powiązaniu z dokładnym opisem odległości od działek sąsiednich zawartym

w sentencji decyzji organu I instancji – winna też rozwiać obawy skarżącej, że kontrolowana strefa gazociągu (po 0,5 m po każdej stronie) znajduje się w jakiejkolwiek części na należących do niej działkach. Gazociąg w najbliższym punkcie zbliża się bowiem do granicy działki nr [...] na odległość 0,9 m. Treść skargi wskazuje więc na to, że istotą aktualnego zarzutu jest żądanie odsunięcia gazociągu w tym konkretnym miejscu o 10 cm w kierunku zachodnim (przy zjeździe w ul. [...], a więc od strony północnej, gazociąg znajduje się w odległości 1,5 m od granicy działki nr [...]), przy czym skarżąca nie powołuje żadnych argumentów uzasadniających zasadność takiego stanowiska, do których Sąd mógłby się merytorycznie odnieść.

W nawiązaniu do dodatkowych twierdzeń i zarzutów pełnomocnika skarżącej, przedstawionych na rozprawie w dniu 22 września 2021 r., wyjaśnić należy, że z akt postępowania administracyjnego wynika, że wraz z decyzją ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości z dnia 21 grudnia 2021 r. nie doręczona została stronom mapa obrazująca przebieg gazociągu, która stanowi integralną część tej decyzji (pkt II akapit drugi decyzji organu I instancji). Niewątpliwie jest to uchybienie przez organ I instancji art. 109 § 1 k.p.a., jednak nie miało ono wpływu na wynik sprawy, gdyż mapa przekazana została stronom wraz z postanowieniem Prezydenta Miasta K. z 28 grudnia 2020 r. w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej (ostatni akapit tego postanowienia), a niedoręczenie jej wcześniej nie wpłynęło na realizację praw stron do wniesienia odwołania.

Nie narusza prawa bezsporny fakt braku skierowania do E. M.-S. zaproszenia do rokowań, czyli pisma inwestora z 8 kwietnia 2020 r. wraz

z załącznikami, w tym z mapą przedstawiającą proponowany przebieg sieci. Adresatem zaproszenia do podjęcia rokowań mogła być bowiem tylko i wyłącznie Z. M. jako współwłaścicielka nieruchomości.

Znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia sprawy nie miała również podnoszona przez pełnomocnika skarżącej okoliczność, że "nie otrzymała ze strony współwłaścicieli żadnej propozycji przebiegu linii i ewentualnego zawarcia porozumienia". Rokowania, o jakich mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n., przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie, a nie właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości.

Wyjaśnienia również wymaga, że zgodnie z art. 129 ust. 5 pkt 1 u.g.n.,

w przypadku o jakim mowa w art. 124 ust. 1 (a więc objętym niniejszym postępowaniem), starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu. Nie może być zatem mowy o tym, aby kwestie związane z wysokością tego odszkodowania rozstrzygane były w sprawie dotyczącej wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Jeżeli więc w związku z realizacją inwestycji nastąpi szkoda majątkowa, skarżąca będzie mogła zgłosić swoje roszczenia w tym zakresie do Prezydenta Miasta K., który rozstrzygnie o ich zasadności w odrębnej decyzji.

W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, co powoduje konieczność oddalenia skargi, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak

w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.