Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 1119/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 1-3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 3 par. 2 pkt 8,  art. 149 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c, f,  art. 16 ust. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 782
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity
article: art. 64 par. 2,  art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Eugeniusz Wasilewski (spr.), Protokolant specjalista Wiesława Jesiotr, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi R.A. na bezczynność Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]" w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. 1. zobowiązuje Przedsiębiorstwo Państwowego "[...]" w [...] do rozpatrzenia wniosku skarżącego R. A. z dnia [...] września 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala wniosek o wymierzenie organowi grzywny; 4. zasądza od Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]" w [...] na rzecz skarżącego R. A. 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że korespondencja pomiędzy R. A. (dalej skarżący) a Przedsiębiorstwem Państwowym [...] (dalej Przedsiębiorstwo) prowadzona była za pośrednictwem poczty elektronicznej.

Wnioskiem z [...] września 2015 r., korzystając z adresu e-mail określonego jako [...], skarżący zwrócił się z wnioskiem do Przedsiębiorstwa o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Ile ogółem wniosków o "izolację akustyczną" zostało złożonych,

2. Ile spośród ww. wniosków zostało uwzględnionych i przekazanych do dalszej procedury, tj. wykonania pomiarów i przedstawienia właścicielom kwoty odszkodowania,

3. W ilu lokalach dokonano dotychczas obmiaru okien i zaproponowano ich właścicielom odszkodowanie,

4. ile spośród zakwalifikowanych wniosków dotyczy nieruchomości znajdujących się w OOU ale poza granicami strefy Z1 i Z2,

5. Na jakiej podstawie, w oparciu o jakie pomiaru, dokumenty, itp. stwierdzono brak przekroczeń norm hałasu w przypadku wniosków "odrzuconych",

6. czy dokonując ww. oceny brano pod uwagę pomiary hałasu, które zostały zobrazowane na mapie uciążliwości OOU opublikowanej na stronie [...],

7. Kto wykonał pomiary i sporządził mapę, o której mowa powyżej, kiedy i na czyje zlecenie,

8. Do ilu osób wysłane zostały dotychczas stosowane zawiadomienia o odrzuceniu wniosku,

9. Do kiedy osoby, których wnioski zostały odrzucone otrzymają zawiadomienie informujące o tym fakcie,

10. Czy wśród wniosków uwzględnionych znajdują się jakiekolwiek wnioski dot. nieruchomości położonych przy [...], ...], [...], [...] (w W.). Jeżeli tak, proszę o podanie ulicy i numeru każdej nieruchomości (bez podawania numerów lokali mieszkalnych wnioskodawców).

W dniu [...] września 2015 r., powołując się na art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, organ poinformował skarżącego, że jego wniosek zostanie rozpatrzony niezwłocznie, w terminie nie dłuższym niż dwa miesiące, ponieważ konieczne jest przeprowadzenie dodatkowych analiz.

Skarżący pismem z dnia 17 września 2015 r. zakwestionował konieczność przeprowadzenia dodatkowych analiz w zakresie niektórych pytań i zażądał udzielenia na nie odpowiedzi w terminie 14 dni, informując, że w przeciwnym razie podejmie stosowne kroki prawne.

Pismem z 16 października 2015 r. Przedsiębiorstwo wezwało skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez podanie imienia i nazwiska, miejsca zamieszkania oraz ewentualnie innych danych umożliwiających identyfikację wnioskodawcy w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

Pismem z 19 października 2016 r. skarżący wykazał braki ww. wezwania i zażądał udzielenia odpowiedzi. Następnie pismem z 9 listopada 2015 r. poinformował organ o uchybieniu terminu do udzielenia odpowiedzi na jego wniosek, wyznaczając termin do załatwienia wniosku oraz wskazując konsekwencje braku odpowiedzi poprzez złożenie skargi do WSA i zawiadomienie do prokuratury.

W dniu [...] listopada 2015 r. Przedsiębiorstwo pozostawiło wniosek skarżącego bez rozpoznania z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych wniosku.

Wobec powyższego R. A. [...] listopada 2015 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Przedsiębiorstwa w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący zwrócił się o zobowiązanie organu do rozpoznania w całości wniosku w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie grzywny w wysokości określonej w art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 ppsa (pisownia oryginalna) oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Przedsiębiorstwa wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., ewentualnie o oddalenie skargi, ponieważ Przedsiębiorstwo nie dopuściło się bezczynności.

Pełnomocnik organu wyjaśnił, że po stronie Skarżącego brak jest legitymacji do wniesienia skargi, ponieważ z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej, nie można uznać, by wniosek został skutecznie wniesiony.

Z kolei wniosek o oddalenie skargi pełnomocnik organu uzasadniał tym, że Przedsiębiorstwo nie pozostawało w bezczynności, gdyż informowało Skarżącego o przedłużeniu terminu do załatwienia wniosku oraz wezwało do uzupełnienia jego braków formalnych, nadto szczegółowo uzasadniło pozostawienie wniosku bez rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę prawnych form działania organów administracji publicznej, podlegających jego kontroli, a także orzekają w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Natomiast zgodnie z art. 149 § 1 tej ustawy, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a, stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określoną w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).

Dodać trzeba, rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej jest ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 782 ze zm.) – zwana dalej jako u.d.i.p., która reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych. Wskazuje też w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ww. ustawy. Przedsiębiorstwo Państwowe [...] jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia posiadanej informacji, mającej walor informacji publicznej, jak również wnioskowane przez stronę informacje mieściły się w pojęciu informacji publicznej. Dotyczyły one bowiem problematyki szeroko pojętej działalności wskazanego podmiotu i pośrednio jego majątku (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c, f u.d.i.p).

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej może być wszczęte przez każdego, ale wnioskujący nie może pozostać anonimowy, stąd też pismo takie powinno zawierać wskazanie imienia, nazwiska wnoszącego (ewentualnie nazwy), adresu treść jego żądania oraz podpisy (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz" Wolters Kluwer, wydanie 3, Warszawa 2016 r., str. 261). Wniosek o udostępnienie informacji publicznej można złożyć również drogą elektroniczną, ale powinien być on opatrzony bezpiecznym kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Brak właściwego podpisu nie powoduje bezskuteczności wniosku, a jedynie stanowi jego brak formalny, podlegający uzupełnieniu na żądanie organu (zob. wyrok z 21 listopada 2007 r. sygn. akt II SAB/Gd 25/07 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl), w szczególności w tych przypadkach, w których ma dojść do podjęcia przez organ aktu administracyjnego, w tym zwłaszcza kwalifikowanego, jakim jest decyzja administracyjna (odmowna oraz o umorzeniu postępowania).Takie sytuacje bezwzględnie wymagać będą własnoręcznego podpisu wnioskodawcy (podpisu elektronicznego) na wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jego brak winien być usuwany w postępowaniu naprawczym, regulowanym w art. 64 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, do decyzji odmownej oraz o umorzeniu postępowania stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że Kodeks ten ma zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji, a więc także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o dostęp do informacji publicznej, o ile zobowiązany organ zmierza do wydania takiej decyzji (podjęcie decyzji administracyjnej w sytuacji niepodpisania wniosku wykazuje cechy działania organu z urzędu, co w przypadku postępowania wszczynanego jedynie na wniosek oznacza wydanie decyzji nieważnej – art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że wprawdzie pismem z 16 października 2015 r. Przedsiębiorstwo wezwało skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez podanie imienia i nazwiska, miejsca zamieszkania oraz ewentualnie innych danych umożliwiających identyfikację wnioskodawcy, jednak wezwanie to nie było zupełne. Zabrakło w nim bowiem wezwania o uzupełnienie wniosku w zakresie podpisu, nadto nie podano podstawy prawnej wezwania oraz motywów takiego postępowania. Szczegółowe uzasadnienie w ww. zakresie znalazło się dopiero w piśmie organu z [...] listopada o pozostawieniu wniosku Skarżącego bez rozpoznania, ale nie sanuje ono braków samego wezwania.

Konsekwencją niniejszego rozstrzygnięcia Sądu jest więc konieczność ponownego rozpatrzenia wniosku z [...] września 2015 r. przez Przedsiębiorstwo, z uwzględnieniem oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku, stosownie do treści art. 153 P.p.s.a. Odnosząc się do wniosku Skarżącego o wymierzenie grzywny zauważyć należy, iż nie wiąże on Sądu, o czym stanowi treść art. 149 § 2 P.p.s.a., co więcej w ocenie Sądu w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie tego środka, bowiem okoliczności związane z bezczynnością nie były tego rodzaju, aby można je zakwalifikować jako naruszenie prawa w stopniu rażącym. Jest faktem, że wniosek Skarżącego nie został załatwiony prawidłowo w wymaganym terminie, jednakże było to wynikiem błędnych interpretacji obowiązujących i omówionych wcześniej przepisów prawa. Z tego też względu orzeczono, iż bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 286 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, na które składa się uiszczony przez skarżącego wpis od skargi, orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.