Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3682/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 41
journal: Dz.U. 2017 poz 1769
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.
article: art. 38
journal: Dz.U. 2017 poz 682
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy - tekst jedn.
article: art. 176 § 1 pkt 2, art. 174 pkt 2, art. 3 § 1, art. 1, art. 151, art. 106 § 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia NSA Mirosław Wincenciak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Lu 173/18 w sprawie ze skargi K.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 29 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 173/18 po rozpoznaniu sprawy ze skargi K.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego, skargę oddalił.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2017 r. K.M. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], dalej jako "MOPS", o przyznanie specjalnego zasiłku celowego, motywując swoją prośbę szczególnie trudną sytuacją życiową oraz zdrowotną. Po jego rozpatrzeniu Dyrektor MOPS, działając z upoważnienia Burmistrza [...], decyzją z dnia [...] września 2017 r. nr [...] odmówił przyznania K.M. specjalnego zasiłku celowego.

Od powyższej decyzji K.M. wniosła odwołanie. Po jego rozpatrzeniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], dalej jako "SKO" lub "Kolegium", decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, dalej również jako "WSA", na powyższą decyzję SKO, K.M. zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2017 r. poz. 1769 ze zm.), dalej jako "u.p.s." oraz przepisów postępowania, tj. art.. 7, art. 77 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), dalej jako "k.p.a.", a także art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 80 k.p.a.

W uzasadnieniu powołanego na wstępie wyroku WSA stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd I instancji wskazał, że w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jaką jest skarżąca, uzyskanie prawa do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej co do zasady uwarunkowane jest zachowaniem kryterium dochodowego, określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s., które w czasie orzekania przez organ obu instancji wynosiło 634 zł. W niniejszej sprawie bezsporne pozostaje ustalenie, że dochód skarżącej ustalony - zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s. - za miesiąc poprzedzający złożenie wniosku o przyznanie świadczenia, tj. za lipiec 2017 r. przekroczył ww. kryterium dochodowe. Skarżąca kwestionowała wysokość dochodu przyjętą przez organy (1.343,09 zł), wskazując, że jej rzeczywistym dochodem w lipcu 2017 r. była wyłącznie renta rolnicza, jednakże jak podkreślił WSA, nawet przy takim założeniu dochód ten, wynosząc 712,34 zł przekroczyłby wskazane wyżej kryterium dochodowe.

Dalej WSA podniósł, iż zastrzeżenie w postaci ustawowego kryterium dochodowego nie dotyczy jednak świadczenia w postaci specjalnego zasiłku celowego, o którym mowa w art. 41 u.p.s., będącego przedmiotem żądania skarżącej w niniejszej sprawie. Rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego zależy od uznania organu, który nie będąc związany ścisłymi kryteriami przyznania tego świadczenia ustala, czy w danej sprawie ma miejsce szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w cyt. przepisie. Podkreślił przy tym, że kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona i sprowadza się do oceny, czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, mających znaczenie w sprawie oraz, czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów.

WSA stwierdził, że organy administracji w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i zasadnie uznały, iż w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym stanowi art. 41 u.p.s. W toku postępowania administracyjnego nie ustalono bowiem istnienia szczególnych okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie skarżącej wnioskowanej pomocy. Jak zaznaczył WSA, skarżąca posiada stały dochód w postaci renty, a nadto jest właścicielką gospodarstwa rolnego, przy czym - jak wynika z akt sprawy - grunty rolne o powierzchni [...] ha przeliczeniowych stanowią jej wyłączną własność, a jedynie grunty o powierzchni [...] ha przeliczeniowych są przedmiotem współwłasności skarżącej i jej byłego męża. Zdaniem Sądu twierdzenie skarżącej, jakoby nie była ona w stanie sprzedać bądź wydzierżawić posiadanych gruntów rolnych celem poprawy swojej sytuacji finansowej, ze względu na nieuregulowaną sytuację majątkową z byłym mężem, jest nieuzasadnione w odniesieniu do gruntów rolnych stanowiących jej wyłączną własność. Nadto WSA zaakcentował, że skarżąca jest wyłączną właścicielką domu drewnianego, który nabyła po zmarłej matce, a który - w celu poprawy swojej sytuacji majątkowej - również może sprzedać. WSA uznał także, iż w konfrontacji z ustalonym stanem majątkowym skarżącej, również argument dotyczący braku lodówki nie może zostać uznany za okoliczność świadczącą o zasadności przyznania pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego. Sąd ten przychylił się również do stanowiska organów orzekających w sprawie, zgodnie z którym stan zdrowia skarżącej nie uzasadnia zakwalifikowania jej sytuacji życiowej jako "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 41 u.p.s.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła K.M., zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie przepisów:

I. prawa materialnego, a mianowicie:

1. art. 41 u.p.s. poprzez jego błędną wykładnię i niezasadne przyjęcie, że sytuacja skarżącej nie podlega warunkom "szczególnie uzasadnionego przypadku" wywiedzionego w powyższej normie, w sytuacji gdy okoliczności i warunki osobiste skarżącej wskazują na zgoła odmienny stan faktyczny, jest ona osobą schorowaną, niepełnosprawną, niezdolną do pracy, borykającą się z problemami psychologicznymi wskutek przemocy domowej, jakiej doświadczyła ze strony byłego męża, a nadto posiadającą zadłużenie mieszkania, które sama musi spłacać oraz nieposiadającą w chwili obecnej majątku, którym mogłaby swobodnie rozporządzać;

2. art. 37 § 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodziny i opiekuńczy (Dz.U. z 2017 r., poz. 682 ze zm.) dalej jako "k.r.o.", w zw. z art. 38 k.r.o. poprzez ich błędną wykładnię, a sprowadzającą się do powtórzenia (za Burmistrzem oraz SKO) uprawnienia skarżącej do rozporządzenia majątkiem wchodzącym w skład wspólności małżeńskiej, podczas gdy rozporządzenie takie w trakcie trwania postępowania cywilnego o podział majątku wspólnego małżonków, bez zgody byłego męża skarżącej wiązałoby się dla niej z poważnymi konsekwencjami cywilnymi (roszczeniami odszkodowawczymi oraz dodatkowymi roszczeniami ze strony byłego męża skarżącej), a ponadto rozporządzenie majątkiem bez zgody współwłaściciela (zgodnie także z normami Kodeksu cywilnego) jest niemożliwe, zatem na chwilę zgłaszania wniosku o przyznanie specjalnego zasiłku celowego skarżąca nie dysponowała majątkiem (jak wskazują organy), którym mogłaby bez konsekwencji rozporządzać;

II. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

3. art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", w zw. z art. 1 p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a., w zw. z art. 106 § 4 p.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi dokonane w oderwaniu od zasad swobodnej oceny dowodów oraz zasad logiki i doświadczenia życiowego, a przejawiające się w uznaniu przez WSA w Lublinie, iż sytuacja skarżącej nie uzasadnia przyznania jej specjalnego zasiłku celowego, w szczególności w sytuacji gdy dysponuje ona gospodarstwem rolnym o powierzchni przeliczeniowej [...] ha, podczas gdy opisane nieruchomości, na wniosek byłego męża skarżącej stały się przedmiotem wyceny dokonanej przez biegłego w postępowaniu o zniesienie współwłasności prowadzonym przed Sądem Rejonowym [...] w [...] (sygn. Akt [...]), zatem w obecnym stanie rzeczy nie mogą one być przedmiotem obrotu prawnego.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Lublinie ewentualnie, w przypadku uznania przez Sąd, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, o rozpoznanie skargi na zasadzie art. 188 p.p.s.a. Nadto wniosła o przyznanie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu, w ramach prawa pomocy, oświadczając jednocześnie, iż nie zostały one poniesione w całości ani w części przez skarżącą oświadczyła, że zrzeka się rozprawy i wnosi o rozpoznanie niniejszej skargi na posiedzeniu niejawnym. Dodatkowo, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do niniejszej skargi, na okoliczność sytuacji życiowej, zdrowotnej i materialnej skarżącej. Wskazała, że przeprowadzenie dowodów z załączonych dokumentów nie będzie stanowić przedłużenia postępowania, a powołanie się na nie wcześniej nie było możliwe, przez wzgląd na ich uzyskanie przez skarżącą po wydaniu wyroku przez WSA w Lublinie.

Skarga zawiera uzasadnienie zarzutów kasacyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W skardze kasacyjnej zawarto zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz naruszenia prawa materialnego. W takiej sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11, LEX nr 1217424; wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08, LEX nr 596025; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13, LEX nr 1488113). Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego.

W zarzutach naruszenia przepisów postępowania skarżąca kasacyjnie wskazała na naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a., w zw. z art. 1 p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a., w zw. z art. 106 § 4 p.p.s.a. Zarzuciła przy tym niezasadne oddalenie skargi dokonane w oderwaniu od zasad swobodnej oceny dowodów oraz zasad logiki i doświadczenia życiowego.

Przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Ma on charakter ustrojowy i zakreśla jedynie właściwość sądów administracyjnych. Do jego naruszenia mogłoby dojść wyłącznie wówczas, gdyby skarga w ogóle nie została przez sąd rozpoznana lub wbrew ustalonym w tym przepisie wymogom sąd administracyjny uchylił się od kontroli działalności administracji publicznej bądź też zastosował w ramach tej kontroli środki nieprzewidziane w ustawie, bądź zastosował inne niż zgodność z prawem kryterium kontroli działalności administracji publicznej. Tymczasem żadna z takich sytuacji w sprawie nie zaistniała. Nie stanowi on też podstawy dla czynienia zaskarżonemu orzeczeniu zarzutu błędnego rozstrzygnięcia, gdyż celowi temu służą inne przepisy. Podobnie przepis art. 1 p.p.s.a. – gdyż definiuje on pojęcie sprawy sądowoadministracyjnej, której rozstrzygniecie leży w kompetencji sądu administracyjnego. Naruszenie tego przepisu przez sąd pierwszej instancji może zachodzić wówczas, gdy sąd ten wyda orzeczenie w sprawie, która nie leży w jego kompetencji. To, czy dokonana przez sąd ocena legalności zaskarżonego aktu była prawidłowa, czy też błędna, nie może być utożsamiane z naruszeniem tego przepisu. Przepis ten ma charakter ogólnoustrojowy i w żaden sposób nie jest związany z postępowaniem dowodowym. Z natury rzeczy powyższa norma nie może być zatem ustawowym wzorcem kontroli prawidłowości postępowania wojewódzkiego sądu administracyjnego. Przepis art. 1 p.p.s.a. określa zakres regulacji p.p.s.a. i może zostać naruszony tylko wtedy, gdy np. w danej sprawie sąd odmówił rozpoznania skargi, mimo prawidłowości jej wniesienia, czy też orzekał w sprawie, która nie podlega rozpoznaniu przez sądy administracyjne wskutek naruszenia podziału kompetencji pomiędzy sądami administracyjnymi a sądami powszechnymi.

Przepis art. 151 p.p.s.a., zgodnie z którym, w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części, ma charakter ogólny (blankietowy), podobnie jak np. art. 153 p.p.s.a. czy art. 145 § 1 p.p.s.a. Jeśli z wyroku wynika, że Sąd I instancji nie dopatrzył się naruszenia prawa w zaskarżonej decyzji, to nie można Sądowi oddalającemu skargę zarzucić naruszenia omawianego przepisu, gdyż takie rozstrzygnięcie jest właśnie zgodne z dyspozycją zastosowanej przez Sąd I instancji normy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 1 września 2011 r., I OSK 1499/10; wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2015 r., I OSK 1084/14).

Co do art. 106 § 4 p.p.s.a., który stanowi, że fakty powszechnie znane sąd bierze pod uwagę nawet bez powołania się na nie przez strony, wskazać należy, iż w orzecznictwie przyjmuje się, że fakty powszechnie znane to okoliczności, zdarzenia, czynności lub stany, które powinny być znane każdemu rozsądnemu i posiadającemu doświadczenie człowiekowi. Za powszechnie znane uważa się np. wydarzenia historyczne, polityczne, zjawiska przyrodnicze, procesy ekonomiczne lub zdarzenia normalne i zwyczajne zachodzące w określonym czasie i miejscu. Za fakty powszechnie znane mogą być uznane tylko te, które odpowiadają rzeczywistości, przy czym kryterium oceny, czy dany fakt ma charakter faktu notoryjnego, musi być obiektywne, nie zaś subiektywne. Skarżąca kasacyjnie nie wskazała jakich to jej zdaniem, powszechnie znanych faktów Sąd I instancji nie wziął pod uwagę, a zdaniem NSA w sprawie nie było faktów o charakterze notoryjnym, do których Sąd I instancji powinien był się odnieść. Na marginesie należy też wskazać, że jakiekolwiek ograniczenia w możliwości przeprowadzenia dowodu nie mogą być uznane za fakt powszechnie znany w rozumieniu przepisu art. 106 § 4 cyt. ustawy. Okoliczność ta nie jest bowiem kwestią faktu (powszechnie znanego), podlega zaś każdorazowej ocenie przez sąd w toku prowadzonego postępowania.

Wobec powyższych argumentów, zarzut naruszenia przepisów postępowania nie mógł zostać uwzględniony. Wydanie wyroku, niezgodnego z oczekiwaniem skarżącej, nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanym powyżej normom.

Na uwzględnienie nie zasługiwały również zarzuty naruszenia prawa materialnego.

Pierwszy z nich dotyczył naruszenia art. 41 u.p.s. poprzez jego błędną wykładnie i niezasadne przyjęcie, że sytuacja skarżącej nie podlega warunkom "szczególnie uzasadnionego przypadku" wywiedzionego w powyższej normie.

Zgodnie z tym przepisem w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany:1) specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi; 2) zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową.

Przepis art. 41 pkt 1 u.p.s. posługuje się pojęciem ogólnym, niedookreślonym i nieposiadającym definicji ustawowej "szczególnie uzasadnionego przypadku". Uprawnienie do otrzymania tego rodzaju zasiłku dotyczy osób, których dochody przekraczają kryterium ustawowe oraz spełniają przesłankę szczególnie uzasadnionego przypadku. W orzecznictwie przyjmuje się, że przez pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku" należy rozumieć taką sytuację życiową osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że zaistniały nagłe, drastyczne, dotkliwe w skutkach i ingerujące w plany życiowe zdarzenia, które to zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych ani do zdarzeń nadzwyczajnych (zob. wyrok NSA z 12 maja 2011 r., I OSK 164/11). Należą do nich zdarzenia występujące zupełnie okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów okoliczności, wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości (W. Maciejko, P. Zaborniak: Ustawa o pomocy społecznej, Komentarz, Warszawa 2008 r., s. 202). Przyznanie tego rodzaju zasiłku winno uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy, w tym indywidualną sytuację strony i ogólną sytuację pozostałych potrzebujących oraz cele i zadania pomocy społecznej (art. 2 pkt 1, art. 3 pkt 1 u.p.s.) (zob. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 3256/18).

Zawężenie możliwości przyznawania specjalnego zasiłku celowego do przypadków o szczególnym charakterze wiąże się z faktem, iż ustawodawca nie uzależnił przyznania tego świadczenia od kryterium dochodowego, jak to ma miejsce w przypadku zwykłych zasiłków celowych, uregulowanych w art. 39 u.p.s. Innymi słowy beneficjenci świadczeń z art. 41 pkt 1 u.p.s. nie spełniają ogólnych kryteriów otrzymania pomocy. Przyznanie pomocy takim osobom i rodzinom, mając na względzie ograniczone środki finansowe i ogromną liczbę beneficjentów oraz osób oczekujących na wsparcie, wymaga zaistnienia zdarzeń absolutnie wyjątkowych (wyrok NSA z dnia 16 maja 2018 r, sygn. akt I OSK 179/18).

Ponadto użyte w art. 41 pkt 1 u.p.s. sformułowanie "może być przyznany" oznacza, że decyzje wydawane na podstawie tego przepisu mają charakter uznaniowy, a więc właściwy w sprawie organ administracji po dokonaniu prawidłowych ustaleń faktycznych, mając na względzie zasady udzielenia pomocy społecznej, ma swobodę w podjęciu decyzji co do przyznania takiej pomocy i jej wysokości. Uznanie administracyjne obejmuje bowiem również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy rozeznać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań. Ośrodki pomocy społecznej dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą być rozdzielane pomiędzy znaczną liczbę osób wymagających wsparcia. Nie ulega więc wątpliwości, że organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również zawsze udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Żaden z przepisów u.p.s. nie zobowiązuje przy tym organów pomocy społecznej do pełnego pokrycia wszystkich zgłaszanych żądań.

Podkreślenia wymaga, iż z poczynionych w sprawie ustaleń wynikało, że skarżąca posiada stały dochód w postaci renty, a nadto jest właścicielką gospodarstwa rolnego (grunty rolne o powierzchni [...] ha przeliczeniowych stanowią jej wyłączną własność, a grunty o powierzchni [...] ha przeliczeniowych są przedmiotem współwłasności skarżącej i jej byłego męża). Dodatkowo skarżąca jest wyłączną właścicielką domu drewnianego, który nabyła po zmarłej matce. Także stan zdrowia skarżącej nie uzasadniał zakwalifikowania jej sytuacji życiowej jako "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 41 u.p.s.

W konsekwencji, w ocenie NSA, słusznie odmówiono skarżącej przyznania specjalnego zasiłku celowego, przy czym WSA w sposób właściwy zinterpretował pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku" i prawidłowo odniósł to do przedmiotowej sprawy.

Skarżąca kasacyjnie zarzuciła również naruszenie art. 37 § 1 pkt 1 i 3 k.r.o., w zw. z art. 38 k.r.o. poprzez ich błędną wykładnię. Zarzut ten również należy uznać za chybiony, bowiem Sąd I instancji nie powoływał wskazanych przepisów zatem nie mógł dopuścić się błędu ich wykładni.

W kwestii wniosku skarżącej kasacyjnie o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi kasacyjnej, wskazać należy, iż art. 106 § 3 p.p.s.a. przewiduje, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jednakże w przedmiotowej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentów.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, nie stwierdzając zarzucanych naruszeń, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako niemającą usprawiedliwionych podstaw.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.