Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1485/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 110u
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 9
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędzia WSA Beata Machcińska, Asesor WSA Katarzyna Stuła – Marcela (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w U. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. A Sp. z o.o. w U. (dalej: skarżąca) wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ drugiej instancji) z [...] r. nr [...] [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do opisu i szacowania wartości nieruchomości.

2. Stan sprawy.

2.1. W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącej na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. (dalej: ZUS w B.) i Burmistrza Miasta U., Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. (dalej: NUS w C.) dokonał zajęcia ww. nieruchomości zawiadomieniami z [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r.,

[...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r.

Pismem z 12 kwietnia 2021 r. NUS w C. zawiadomił znanych mu uczestników postępowania egzekucyjnego o terminie opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości ([...] r., godz. 10:00, siedziba organu egzekucyjnego). Zawiadomienie to doręczono Staroście [...] 14 kwietnia 2021 r. Burmistrzowi Miasta U. 16 kwietnia 2021 r., natomiast skarżącej 4 maja 2021 r., zastępczo w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm. - k.p.a.). Dodatkowo, zawiadomienie to zostało doręczone również A. Z. - Prezesowi Zarządu skarżącej 20 kwietnia 2021 r. Ponadto, NUS w C. pismem z 12 kwietnia 2021 r. wezwał poprzez obwieszczenie publiczne wywieszone w Urzędzie Miejskim w U. uczestników, o których nie ma wiadomości oraz inne osoby, które roszczą sobie prawa do ww. nieruchomości i jej przynależności, aby przed ukończeniem opisu zgłosiły swoje prawa. W obwieszczeniu publicznym NUS w C. poinformował także o prawie wszystkich uczestników do zgłoszenia zarzutów do opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości, w terminie 14 dni od dnia ukończenia tej czynności. Dnia [...] r. o godz. 10:00 w Urzędzie Skarbowym w C., dokonano opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości. Przedmiotową czynność zakończono dnia [...] r. o godz. 10:40. Protokół z [...] r. doręczono ZUS o. w B.

i Staroście [...] 7 maja 2021 r., Burmistrzowi Miasta U. 18 maja 2021 r., natomiast skarżącej 1 czerwca 2021 r., zastępczo w trybie art. 44 k.p.a. Dodatkowo protokół ten doręczono również A. Z. 21 maja 2021 r.

Pismem z 2 czerwca 2021 r., nadanym pocztą 4 czerwca 2021 r., skarżąca wniosła zarzuty do opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości, wnosząc o ponowne dokonanie opisu i oszacowania wartości nieruchomości, dokonanie oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego, zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania zgłoszonych zarzutów, dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z operatu szacunkowego sporządzonego przez A. K.

2.2. Postanowieniem z [...] r. NUS w C. odmówił skarżącej wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości z uwagi na uchybienie ustawowego terminu do ich wniesienia.

2.3. Pismem z 14 lipca 2021 r., skarżąca wniosła zażalenie na ww. postanowienie organu egzekucyjnego, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie i ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

1) art. 110u § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427, ze zm. - u.p.e.a.) w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez przyjęcie, że termin 14 dni na wniesienie zarzutów liczony jest od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości, a nie od daty doręczenia protokołu opisu i oszacowania,

2) art. 61a § 1 k.p.a. w związku z art. 18 w związku z art. 110u § 1 u.p.e.a., poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości,

3) art. 110u § 1 u.p.e.a. w związku z art. 9 w związku z art. 10 k.p.a., polegające na braku spełnienia przez organ obowiązku pouczenia strony o trybie wniesienia zarzutów.

W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że przyjęcie, iż termin do wniesienia zarzutów biegnie od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości jest błędne i praktycznie pozbawia stronę czynnego udziału w postępowaniu, gdyż dopiero po jego doręczeniu skarżący ma możliwość zapoznania się z treścią protokołu z tej czynności. Zaś dopiero analiza protokołu opisu i oszacowania pozwala stronie na dokonanie oceny tej czynności i operatu szacunkowego w sposób rzetelny oraz umożliwia stronie rzetelne przygotowanie zarzutów.

Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości nie znajduje uzasadnienia na gruncie obowiązujących przepisów prawa, a tym samym zaskarżone postanowienie zostało wydane bez podstawy prawnej oraz w oparciu o błędne ustalenie, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia zarzutów. Skarżąca nie została poinformowana przez organ w sposób prawidłowy o trybie zaskarżenia opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości. Takie pouczenie winno zostać sformułowane już w zawiadomieniu o terminie ww. czynności. Zatem, organ nie poinformował skarżącej w sposób prawidłowy o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków. Nadto, na skutek zaniechania organu skarżąca poniosła szkodę z powodu nieznajomości prawa.

2.3. Po rozpatrzeniu zażalenia organ drugiej instancji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości nie mogło być wszczęte. Przyczynę niemożności wszczęcia postępowania stanowił fakt zgłoszenia przez skarżącą zarzutów z uchybieniem ustawowego 14-dniowego terminu do ich wniesienia, liczonego od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości, tj. od dnia [...] r.

Zgodnie z regułami określonymi przepisami prawa, termin do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości upłynął z [...] maja 2021 r. Skarżąca natomiast zgłosiła zarzuty 4 czerwca 2021 r. (pismem z 2 czerwca 2021 r.). Składając przedmiotowe zarzuty nie wniosła jednocześnie o przywrócenie terminu do ich zgłoszenia. Niedochowanie przez skarżącą terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości skutkuje bezskutecznością podjętej pismem z 2 czerwca 2021 r. czynności, a w konsekwencji obowiązkiem organu egzekucyjnego odmowy wszczęcia postępowania w tej sprawie.

Czternastodniowy termin do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości ma charakter terminu zawitego. Termin zawity charakteryzuje się dużym rygorem prawnym, przejawiającym się w tym, że niepodjęcie określonej czynności przez uprawniony podmiot w okresie zakreślonym tym terminem, powoduje definitywne wygaśnięcie przysługującego podmiotowi prawa do tej czynności. Tylko w wyjątkowych okolicznościach możliwe jest przywrócenie uprawnienia. Dotyczy to głównie niedotrzymania terminu w wyniku zdarzeń losowych, na które strona nie miała wpływu.

O terminie opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości skarżąca została prawidłowo zawiadomiona pismem z 12 kwietnia 2021 r. Nie skorzystała z możliwości uczestniczenia w tej czynności. Z kolei pouczenie uczestnika postępowania egzekucyjnego o prawie do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości nie jest elementem koniecznym zawiadomienia o tej czynności. Takiego wymogu nie zawiera również protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Tym samym, zarzut naruszenia przepisów prawa odnoszący się do braku spełnienia obowiązku pouczenia o trybie do wniesienia zarzutów do opisu o oszacowania wartości nieruchomości nie zasługiwał na uwzględnienie.

Ponadto termin do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości należy liczyć od dnia ukończenia tej czynności, nie zaś od dnia doręczenia protokołu opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Przyjęte stanowisko znajduje potwierdzenie także w orzecznictwie sądów administracyjnych.

3.1. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

- art. 110u § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. art. 77 ust. 2 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, że termin 14 dni na wniesienie zarzutów do opisu i oszacowania liczony jest od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości, a nie od daty doręczenia protokołu opisu i oszacowania,

- art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 1-6 ustawy z 9 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych poprzez jego niezastosowanie i odmowę wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości,

- art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 w zw. z art. 110u § 1 u.p.e.a., poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości,

- art. 110u § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. polegające na braku spełnienia przez organ obowiązku pouczenia strony o trybie i terminie wniesienia zarzutów,

- art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nieuwzględnieniu słusznego interesu strony, a także poprzez brak podjęcia wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozpatrzenia wszystkich okoliczności, w szczególności przyczyn, dla których strona nie miała możliwości na zachowanie terminu na wniesienie zarzutów,

- art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 10 k.p.a., 11 k.p.a. i art. 9 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej poprzez brak informowania skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie dopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości oraz brak należytego poinformowania o trybie i terminie wniesienia zarzutów,

- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonego postanowienia faktów, które zostały uznane za udowodnione, dowodów, na których się oparto oraz przyczyn, dla których odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wskazano, że na terenie Rzeczypospolitej Polskiej w dacie dokonania opisu i oszacowania obowiązywał stan epidemii ogłoszony z powodu COVID- 19. W sprawie zatem zastosowanie ma ustawa z 9 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19 innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 1-6 tej ustawy, określa natomiast procedurę działania organów w przypadku uchybienia terminu przez stronę (co skarżący kwestionuje), a zatem w przypadku uznania przez organ, że zarzuty nie zostały wniesione w terminie, to wobec skarżącego winna zostać zapoczątkowana procedura przywrócenia terminu na podstawie ww. ustawy, co miało miejsce dopiero na mocy zawiadomienia organu drugiej instancji z dnia [...] r., a zatem już po odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania jest zatem, co najmniej przedwczesna.

Nadto wskazano, że strona z uwagi na pandemię COVID-19, jak również uwagi na brak możliwości zapoznania się z treścią opisu i oszacowania przed dniem 20 maja 2021 r., a zatem przed dniem doręczenia skarżącej protokołu z opisu i oszacowania była pozbawiona prawa do skutecznego i merytorycznego zaskarżenia ww. opisu i oszacowania nieruchomości. Dopiero analiza protokołu pozwala stronie na dokonanie oceny jego oraz operatu szacunkowego w sposób rzetelny oraz umożliwia stronie rzetelne przygotowanie zarzutów. Opis i oszacowanie często jest aktem obszernym i skomplikowanym i dlatego właśnie ustawodawca w celu zapewnienia możliwości zapoznania się uczestników z tym dokumentem, wyznaczył termin na jego zaskarżenie jako 14 dni. Na gruncie tej sytuacji, skarżący został zawiadomiony o zakończeniu opisu i oszacowania w dniu 20 maja 2021 r. Oznaczałoby to, że z 14-dniowego terminu na dokładne przeanalizowanie rezultatu opisu i oszacowania i ewentualne zaskarżenie go, skarżącemu zostało zaledwie 6 dni od daty doręczenia pisma, co wedle skomplikowanego charakteru sprawy i obszerności operatu, pozbawia stronę obrony swoich praw. Skarżący otrzymał więc mniej niż połowę czasu, przewidzianego w tym przypadku przez ustawodawcę, na skuteczną obronę swoich praw. Skoro ustawodawca przewidział w ustawie termin 14 dni na zapoznanie się z protokołem opisu i oszacowania, to taki i nie krótszy termin powinna otrzymać na to strona.

Liczenie terminu na wniesienie zarzutów od chwili ukończenia opisu i oszacowania i tym samym pozbawienie skarżącego ponad połowy dni na zaskarżenie tej czynności, będzie bez wątpienia naruszeniem jego wolności i praw. Tym bardziej, że wobec ogólnokrajowych wytycznych w trakcie stanu pandemii COVID-19 bieżąca obsługa interesantów w urzędach jest ograniczona, a dostępność do urzędników stron postępowania bardzo utrudniona.

Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia zarzutów do opisu i oszacowania nie znajduje uzasadnienia na gruncie obowiązujących przepisów prawa, a tym samym postanowienie zostało wydane bez podstawy prawnej oraz w oparciu o błędne ustalenie, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania.

Nadto skarżący zarzucił, że organ nie poinformował w sposób prawidłowy skarżącego o trybie zaskarżenia opisu i oszacowania. W ocenie skarżącego takie pouczenie powinno zostać sformowane już w zawiadomieniu o terminie opisu i oszacowania i powinno zostać określone w sposób jednoznaczny, precyzyjny i niebudzący żadnych wątpliwości.

Na gruncie niniejszej sprawy nie sposób uznać, że organ poinformował w sposób prawidłowy strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, a nadto, na skutek zaniechania organu skarżący poniósł szkodę z powodu nieznajomości prawa.

Nie znajduje natomiast uzasadnienia pouczenie skarżącego o trybie wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania w protokole opisu i oszacowania. Pouczenie powinno zostać tak sformułowane, aby skarżący już w dacie otrzymania zawiadomienia o terminie opisu i oszacowania był świadomy dalszej procedury związanej z prowadzoną egzekucją oraz wiedział, że zarzuty powinny zostać wniesione w dacie 14 dni od daty podpisania protokołu opisu i oszacowania, a nie od jego doręczenia.

Na gruncie niniejszej sprawy nie sposób uznać, że organ poinformował w sposób prawidłowy strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, a nadto, na skutek zaniechania organu skarżący poniósł szkodę z powodu nieznajomości prawa.

Nie znajduje natomiast uzasadnienia pouczenie skarżącego o trybie wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania w protokole opisu i oszacowania. Pouczenie powinno zostać tak sformułowane, aby skarżący już w dacie otrzymania zawiadomienia o terminie opisu i oszacowania był świadomy dalszej procedury związanej z prowadzoną egzekucją oraz wiedział, że zarzuty powinny zostać wniesione w dacie 14 dni od daty podpisania protokołu opisu i oszacowania a nie od jego doręczenia.

3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

4. W wyniku przeprowadzonej kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub z naruszeniem przepisów postępowania. Wobec braku naruszeń prawa o takim ciężarze gatunkowym nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości z uwagi na ich wniesienia z uchybieniem terminu.

5. Zgodnie z treścią art. 110u § 1 ustawy u.p.e.a., zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości mogą być wnoszone przez wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie opisu i oszacowania wartości nieruchomości przysługuje zażalenie.

Termin na złożenie zarzutów wynosi 14 dni i liczony jest od dnia ukończenia opisu i oszacowania, nie zaś od innego momentu np. doręczenia protokołu z tej czynności (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 8 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 1250/17- CBOSA). Zarzuty, o których mowa w art. 110u § 1 u.p.e.a. są sformalizowanym środkiem prawnym co powoduje, że tylko terminowe wniesienie takich zarzutów skutkuje możliwością i koniecznością ich rozpoznania. Zarzuty wniesione po tym terminie nie mogą wywrzeć zamierzonych skutków prawnych, gdyż są oczywiście spóźnione. Dotyczy to również dodatkowych zarzutów (kwestii) podniesionych po raz pierwszy w zażaleniu na postanowienie w sprawie zarzutów zgłoszonych w ustawowym terminie. W takim przypadku tego rodzaju zarzuty nie mogą podlegać rozpatrzeniu przez organ nadzoru, a tym samym badaniu przez Sąd rozpoznający skargę na postanowienie tego organu. Należy przy tym zauważyć, że w razie wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości zajętych nieruchomości po terminie przewidzianym w art. 110u § 1 u.p.e.a., ustawa egzekucyjna nie przewiduje jakie rozstrzygnięcie w takiej sytuacji winien podjąć organ egzekucyjny (por. wyrok NSA z dnia 8 września 2016 r. sygn. akt II FSK 93/15). Tym niemniej złożenie zarzutów po terminie powoduje ich bezskuteczność, a tym samym niedopuszczalność orzekania w ich sprawie.

Prezentowane przez zobowiązanego stanowisko jakoby termin ten należało liczyć od dnia doręczenia protokołu oszacowania nie znajduje żadnego wsparcia w obowiązujących przepisach prawa.

Z tych względów strona nie wykazała naruszenia art. 110u u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że termin na wniesienie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości liczony powinien być od daty doręczenia protokołu z tych czynności.

Dalej należy zaznaczyć, że w myśl art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a.

Z kolei zgodnie z art. 57 § 1 k.p.a., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Z kolei w § 5 powołanego przepisu ustawodawca wskazał zdarzenia mające wpływ na zachowanie terminu, stwierdzając w pkt 5, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego.

Nie ulega więc wątpliwości, że w niniejszej sprawie ukończenie przedmiotowej czynności nastąpiło z chwilą sporządzenia protokołu z opisu i oszacowania nieruchomości, tj. w dniu [...] r., tak więc czternastodniowy termin do wniesienia zarzutów upłynął skarżącej z dniem [...] maja 2021 r. Tymczasem skarżąca wniosła zarzuty w dniu 4 czerwca 2021 r., tj. z uchybieniem przewidzianego terminu.

6. Przyznać przy tym należy, że orzecznictwo sądów administracyjnych nie jest jednolite co do określenia w jakiej formie należy rozstrzygać zarzuty wniesione po terminie.

Z jednej strony przyjmuje się, że powinno się wówczas odmówić uwzględnienia zarzutu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2014 r. sygn. akt I SA/Wr 1342/13), bądź pozostawić zarzuty bez rozpoznania (wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 209/16, III SA/Łd 252/16, wyrok WSA w Opolu z 18 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Op 484/14). Wśród możliwych rozstrzygnięć w przedmiocie zarzutów można także wymienić: umorzenie postępowania w przedmiocie zarzutów (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2000 r., I SA/Ka 712/99; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 1994 r. SA/Wr 1463/93.), albo nieuwzględnienie zarzutów z powodu ich wniesienia po upływie terminu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 1999 r., I SA/Lu 722/98; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2008 r., III SA/Łd 19/08). Sądy administracyjne akceptują również tego typu rozstrzygnięcia jak: odmowa wszczęcia postępowania przez organ egzekucyjny pierwszej instancji w sprawie zgłoszonych zarzutów w związku z uchybieniem terminu do ich wniesienia (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 listopada 2013 r., I SA/Gd 1017/13). Wprawdzie niektóre z orzeczeń zapadły w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych, jednakże na zasadzie analogii można je odnieść do niniejszej sprawy (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 13 lutego 2020 r., I SA/Rz 761/19).

We wszystkich tych przypadkach podkreśla się jednak, że uchybienie terminowi do wniesienia zarzutów powoduje bezskuteczność dokonanej przez stronę czynności procesowej, co prowadzić może do zamknięcia drogi dalszego postępowania. Możliwość taką dopuścił ustawodawca również w art. 61a k.p.a., między innymi w sytuacji, gdy postępowanie nie może być wszczęte z każdej uzasadnionej przyczyny.

Mając to na uwadze Sąd uznał, że forma postanowienia organu pierwszej instancji odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości, jest prawidłowa.

7. W zakresie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, Sąd stwierdza, że organy egzekucyjne uchybiły zasadzie informowania stron wyrażonej w art. 9 k.p.a.

Przepis ten stanowi, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Zawarte w tej normie wskazanie jest jasne i precyzyjne, nakłada na organy administracji obowiązek informowania stron postępowania "o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego".

Zalecenie to nie może mieć charakteru iluzorycznego, wszelkie informacje istotne dla strony - zwłaszcza dotyczące trybu i terminów składania środków zaskarżenia (odwoławczych) - winny być jej przekazywane w taki sposób aby zapewnić jej możliwość ich otrzymania i podjęcia działań. Inaczej zasada wyrażona w art. 9 k.p.a. będzie fikcją. Obowiązki organu administracji są w omawianym zakresie szerokie, co uzasadnia charakter postępowania administracyjnego wspartego na dojmującej roli organu je prowadzącego (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2014 r., I SA/Wr 1341/13).

Odnosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy nie sposób uznać za przekonujące argumentów organu nadzoru, że żaden przepis nie nakładał obowiązku pouczenia strony o trybie wniesienia zarzutów. Taki wymóg można bowiem wyczytać z powołanego art. 9 k.p.a. Zwłaszcza, że odmiennie niż w przypadku innych środków odwoławczych w przypadku zarzutów wnoszonych w trybie art. 110u § 1 u.p.e.a. termin biegnie od daty dokonania czynności, a nie doręczenia protokołu opisującego podjęte działania. Zawierając stosowne pouczenie organ egzekucyjny dochowałby ustawowych obowiązków. Jego brak skutkuje naruszeniem powołanego przepisu, w konsekwencji należy przyjąć, że strona nie została prawidłowo pouczona o trybie i terminie złożenia zarzutów. Nie uczyniono tego, albowiem ani w zawiadomieniu o terminie opisu i oszacowania czy też w protokole z dokonania tej czynności.

Uchybie ww. przepisom nie mogło jednak mieć wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy, której przedmiot dotyczy oceny czy został dochowany termin na złożenie zarzutów opisany w art. 110u u.p.e.a. W tym postępowaniu nie są zatem badane przyczyny uchybienia terminowi, ale jedynie to czy został on zachowany.

Ustawodawca przewidział specjalny tryb, w którym takie przyczyny są rozpatrywane. Jest nim postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu, które inicjuje strona. Ochrona wynikająca z art. 112 k.p.a. nie ma charakteru absolutnego. Błędne, czy też zbyt późno przekazane informacje odnośnie do środka zaskarżenia w żaden sposób nie wpływają na bieg ustawowego terminu (nie zawieszają jego biegu). Treść tego przepisu należy rozumieć w ten sposób, że strona korzystając z właściwych środków procesowych może uniknąć negatywnych skutków uchybienia terminu, jeżeli przyczyną tego uchybienia było błędne pouczenie organu. (por. wyrok NSA z dnia z dnia 7 września 2016 r., II FSK 2124/14).

8. Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 1-6 ustawy z 9 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19 (...) poprzez jego niezastosowanie i odmowę wszczęcia postępowania przed rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu, wskazać należy, że nie jest zasadny. Zawiadomienie spółki dokonane przez organ na mocy wskazanego przepisu, pismem z [...] r. o uchybieniu ustawowego terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, które miało miejsce w okresie obowiązywania na obszarze RP stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 i wyznaczenie spółce 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów, nie wykluczało prowadzenia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie (tj. postępowania w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości). Jak już zostało, wyżej wskazane, przedmiot niniejszej sprawy dotyczy oceny czy został dochowany termin na złożenie zarzutów opisany w art. 110u u.p.e.a. W tym postępowaniu nie są badane przyczyny uchybienia terminowi, ale jedynie to czy został on zachowany. Nadto możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności w okresie obowiązywania stanu epidemii z powodu COVID-19, a nawet złożenie takiego wniosku, nie skutkuje automatycznie przywróceniem terminu do dokonania uchybionej czynności.

9. Sąd uznając zatem, że w sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego za wyjątkiem naruszenia art. 9 k.p.a., co jednak - jak wskazano powyżej - nie miało wpływu na wynik sprawy, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.) skargę oddalił.