Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 25/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138 § 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 151a § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2022 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Ł. R. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] listopada 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) , na skutek odwołania Ł. R., uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2021 r. o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W podstawie prawnej decyzji Kolegium powołało art. 138 § 2 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), zwanej w dalszej "K.p.a." oraz art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r.

o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm.), określanej jako "u.ś.r.".

Wójt Gminy [...], powołaną decyzją z [...] marca 2021 r., odmówił przyznania Ł. R. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Organ ustalił, że wnioskodawczyni jest osobą zamężną, nie podejmuje zatrudnienia w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką, będącą wdową. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych źródeł dochodu z wyjątkiem zasiłku dla opiekuna, przyznanego decyzją Wójta Gminy [...] z [...] lutego 2016 r. bezterminowo od 1 stycznia 2016 r. Ustalony stopień niepełnosprawności podopiecznej datuje się od 15 listopada 2010 r., natomiast nie da się ustalić, od kiedy istnieje niepełnosprawność. Z tego ostatniego powodu organ stwierdził zaistnienie przeszkody do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, określonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r.

Ł. R. odwołała się od tej decyzji, zarzucając błędne zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r. tj. bez uwzględnienia, że jej część została uznana za niekonstytucyjną wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. (sygn. K 38/13).

SKO, decyzją z dnia [...] listopada 2021 r., uchyliło to rozstrzygnięcie w całości, a sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia. Wskazując na art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r oraz art. 27 ust. 5 u.ś.r. podniosło, że wprawdzie wykluczają one możliwość pobierania dwóch świadczeń (tj. świadczenia pielęgnacyjnego oraz zasiłku dla opiekuna) jednocześnie, jednakże nie uniemożliwiają wyboru przez uprawnionego świadczenia także wówczas gdy jedno z nich jest już przyznane wcześniejszą decyzją. Powołując się na orzecznictwo sądowe SKO podniosło, że nie można od strony wymagać rezygnacji z przyznanego wcześniej świadczenia przed otrzymaniem zapewnienia organu, że drugie świadczenie rzeczywiście zostanie przyznane. Stawiałoby ją to bowiem w trudnej sytuacji, wprowadzało w stan niepewności i zrozumiałą obawę co do tego, czy uzyska wybrane ze świadczeń w miejsce otrzymywanego. Skoro przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić przeszkód w uzyskaniu świadczenia korzystniejszego, a przeciwnie powinien przedsięwziąć takie czynności, aby strona mogła z prawa wyboru skorzystać. Organ podkreślił, że Ł. R. złożyła oświadczenie, iż z chwilą przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego rezygnuje z pobierania zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad matką.

W dalszej części Kolegium zwróciło uwagę na wskazany w odwołaniu wyrok Trybunału Konstytucyjnego i podniosło, że w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później, niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia, przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. - jako zgodny z Konstytucją - winien znaleźć zastosowanie. Natomiast w stosunku do opiekunów osób, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności, a zatem w odniesieniu do tych osób, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. Tak samo będzie w przypadku, kiedy nie jest możliwe precyzyjne ustalenie daty powstania niepełnosprawności.

Następnie Kolegium stwierdziło, że powodem kasatoryjnego rozstrzygnięcia jest to, że w sprawie wystąpiły wady postępowania dowodowego w znacznym rozmiarze. Aby bowiem wnioskodawca uzyskał świadczenie pielęgnacyjne musi sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną w tak znacznym wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowo - skutkowy. Zdaniem Kolegium, ocena zakresu opieki i możliwości podjęcia zatrudnienia przez skarżącą powinna być dokonana po sporządzeniu w sprawie szczegółowego wywiadu środowiskowego. Organ I instancji winien więc poczynić szczegółowe ustalenia co do czynności wykonywanych przez skarżącą w ramach sprawowanej opieki. Dokonując oceny zakresu sprawowania opieki winien wziąć pod uwagę, że przesłanka warunkująca uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego zostanie spełniona, jeżeli opiekun pozostaje w ciągłej dyspozycji swego podopiecznego, przez co należy rozumieć także sytuację, w której oprócz sprawowania opieki, wykazuje gotowość niesienia pomocy zarówno w dzień, jak i w nocy. Znaczny stopień zaangażowania w pomoc osobie najbliższej, uniemożliwia opiekunowi podjęcie jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Chodzi tu o opiekę stałą lub długoterminową, a nie tylko o opiekę rozumianą jako pomoc i wykonywanie czynności opiekuńczych. Zdaniem Kolegium, opieka musi być opieką stałą (ciągłą) i na tyle absorbującą, że wyklucza podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia.

SKO wskazało również, że Z. K. posiada jeszcze ośmioro innych dzieci, na których także ciąży obowiązek alimentacyjny wobec matki. Organ I instancji nie zweryfikował zaś, czy ktoś z rodzeństwa wnioskodawczym nie jest w stanie zapewnić matce opieki wynikającej z obowiązku alimentacyjnego. Fakt, iż pozostałe dzieci wymienionej pracują, nie przesądza o tym, że mają one wolę i mogłyby wykonywać swój obowiązek alimentacyjny względem matki bez sięgania po środki pomocy publicznej. Przesłanki do przyznania odwołującej się świadczenia pielęgnacyjnego zaistniałyby więc, gdyby pozostałe dzieci nie były w stanie zadośćuczynić obowiązkowi alimentacyjnemu. Przy czym, nie chodzi tylko o brak możliwości sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką osobiście, ale także o brak możliwości dostarczania środków pieniężnych potrzebnych do zapewnienia odpowiedniej opieki przez inne osoby. W ocenie, Kolegium, aby zweryfikować powyższą okoliczność należy przeprowadzić postępowanie dowodowe. Miarodajne byłyby oświadczenia pozostałych osób, na których ciąży obowiązek alimentacyjny wobec Z. K.

W zaleceniach co do dalszego postępowania SKO wskazało więc na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zmierzającego do zweryfikowania, czy tylko wnioskodawczym jest w stanie sprawować opiekę nad matką i wiąże się to z koniecznością rezygnacji z tego powodu z podjęcia zatrudnienia. Ponadto, konieczne jest ustalenie, czy opieka wnioskodawczyni nad matką jest opieką stałą (ciągłą) i na tyle absorbującą, że wyklucza podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia.

Od powyższej decyzji złożony został przez Ł. R. sprzeciw, w którym nie zgodziła się ona z argumentacją organu II instancji o konieczności badania sytuacji jej rodzeństwa w kontekście wypełnienia obowiązku alimentacyjnego wobec matki. Nie wynika to bowiem z treści art. 17 u.ś.r., w świetle którego jest ona jako córka osoby niepełnosprawnej uprawniona do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Składająca sprzeciw zakwestionowała także stanowisko organu co do potrzeby dodatkowych ustaleń w zakresie sprawowanej przez nią opieki, skoro w sprawie został przeprowadzony wywiad środowiskowy, z którego zakres ten wynika. Ł. R. zwróciła uwagę, że Z. K. jest osobą leżącą, która nie mówi, bardzo słabo słyszy i nie ma z nią kontaktu, wymaga całodobowej opieki, którą jej zapewnia.

W odpowiedzi na sprzeciw SKO wniosło o jego oddalenie, odwołując się do uzasadnienia swojej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. W myśl art. 64a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej w dalszej części "P.p.s.a.", od aktu opartego o tę podstawę skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Dopuszczalność kwestionowania decyzji z art. 138 § 2 K.p.a. poprzez złożenie sprzeciwu od niej i możliwość jej kontroli sądowej potwierdza brzmienie art. 3 § 2a P.p.s.a. Kontrola ta ma nieco inny tj. węższy zakres niż w przypadku badania innych przedmiotów zaskarżenia, o czym przesądza treść art. 64e P.p.s.a. stanowiący, że rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 P.p.s.a. Uwzględniając sprzeciw od decyzji sąd uchyla ją w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. (art. 151a § 1 P.p.s.a.). Z kolei, w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu, sąd sprzeciw ten oddala (art. 151a § 2 P.p.s.a.).

W świetle powołanego wyżej art. 138 § 2 K.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Decyzja kasatoryjna została przewidziana przez ustawodawcę jako wyjątek od reguły merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy. Rolą tego organu nie jest więc sama kontrola rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, a ponowne rozpatrzenie sprawy co do meritum. Natomiast, sąd badając zasadność sprzeciwu ocenia, czy organ odwoławczy w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasatoryjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Sąd nie może zaś przesądzić o kierunku załatwienia sprawy, skoro wraca ona do ponownego postępowania administracyjnego.

Organ odwoławczy może zatem wydać decyzję kasacyjną tylko wtedy, gdy organ I instancji rozpatrując sprawę nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub też postępowanie takie było wprawdzie prowadzone, jednak jego znaczne braki skutkowały uznaniem sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia w postępowaniu przed organem II instancji. Przy czym, organ II instancji winien jednocześnie w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej wyjaśnić, dlaczego nieuzasadnione było skorzystanie z możliwości przewidzianej w art. 136 K.p.a. tj. samodzielnego przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w niewielkim zakresie czy też zlecenia go organowi I instancji celem uzupełnienia dowodów. Regulację z art. 138 § 2 i art. 136 K.p.a. należy jeszcze uzupełnić o brzmienie art. 12 § 1 K.p.a., zgodnie z którym, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.

W niniejszej sprawie SKO uchylając decyzję Wójta Gminy [....] i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia zwróciło uwagę na niedopuszczalność oparcia odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która uznana została przez Trybunał Konstytucyjny - wyrokiem z dnia 21 października 2014 r. (K 38/13) - za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Stanowisko Kolegium w tym przedmiocie Sąd w pełni podziela. W wyroku tym Trybunał stwierdził, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Wobec tego, nie może skutkować odmową przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego moment powstania niepełnosprawności tj. po ukończeniu 18. lub 25. roku życia przez osobę podlegającą opiece, jeżeli wnioskodawca nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W stosunku więc do opiekunów tych dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała później niż w okresach wskazanych w art. 17 ust. 1b pkt 1 i 2 u.ś.r., kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Stąd, w odniesieniu do tych osób, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego trzeba dokonywać z pominięciem tego kryterium. Konieczność niebrania pod uwagę przedmiotowego kryterium odnosi się również do sytuacji, kiedy - tak jak w sprawie niniejszej - daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić [por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z 6.07.2016 r. I OSK 223/16].

Sąd zgadza się także ze stanowiskiem Kolegium co do sposobu rozumienia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b i art. 27 ust. 5 u.ś.r. W świetle pierwszego z powołanych przepisów, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Z kolei, wedle drugiego unormowania, w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń:

1) świadczenia rodzicielskiego lub

2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub

3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub

4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub

5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów

- przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.

Mając powyższe przepisy na względzie SKO zasadnie stwierdziło, że nie można od strony wymagać rezygnacji z przyznanego wcześniej świadczenia przed otrzymaniem zapewnienia organu, że drugie świadczenie rzeczywiście zostanie przyznane. Skoro bowiem przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić przeszkód w uzyskaniu świadczenia korzystniejszego, przeciwnie – powinien przedsięwziąć czynności, aby strona mogła z wyboru tego skorzystać (tak np. wyrok NSA z 16.04.2021 r. I OSK 2852/20).

Jako podstawę uchylenia decyzji Wójta Gminy [...] i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania SKO uznało "wady postępowania dowodowego w znacznym rozmiarze", które nie mogły zostać wyeliminowane w postępowaniu odwoławczym. W pierwszej kolejności organ II instancji zwrócił uwagę, że Z. K. - osoba niepełnosprawna, nad którą wnioskodawczyni sprawuje opiekę ma jeszcze ośmioro innych dzieci, na których również ciąży obowiązek alimentacyjny wobec matki. Organ I instancji nie zweryfikował zaś, czy któreś z rodzeństwa Ł. R. nie jest w stanie zapewnić matce opieki wynikającej z obowiązku alimentacyjnego. Tymczasem, zdaniem organu, przesłanki przyznania wnioskodawczyni prawa do świadczenia pielęgnacyjnego byłyby spełnione tylko wówczas, gdyby pozostałe dzieci podopiecznej nie były w stanie zadośćuczynić obowiązkowi alimentacyjnemu. To zaś wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Powyższy pogląd Kolegium - na co słusznie zwróciła uwagę składająca sprzeciw - jest zupełnie oderwany od brzmienia przepisów normujących prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, które przewidują, że osobom spokrewnionym w pierwszym stopniu

z osobą wymagającą opieki przysługuje to świadczenie jeśli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (art. 17 ust. 1 u.ś.r.). Regulacja ta pozwala osobom zobowiązanym alimentacyjnie wobec podopiecznego, nieleżącym do kręgu spokrewnionych z nim w pierwszym stopniu uzyskać przedmiotowe świadczenie pod warunkiem sprawowania opieki uniemożliwiającej im wykonywanie pracy zarobkowej. Natomiast w odniesieniu do osób, na których spoczywa wobec niepełnosprawnego obowiązek alimentacyjny, ale nie są one spokrewnione z nim w pierwszym stopniu ustawodawca zastrzegł (art. 17 ust. 1a u.ś.r.), że przysługuje im świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Dopiero więc w przypadku osób wymienionych we wskazanym art. 17 ust. 1a u.ś.r. dopuszczalne i konieczne jest rozważanie okoliczności wynikających z tego przepisu, a zatem badanie kolejności osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Okoliczność więc, czy są inne osoby na których ciąży obowiązek alimentacyjny wobec osoby niepełnosprawnej, mogące sprawować opiekę, miałaby znacznie wówczas, kiedy wnioskodawczyni nie należałaby do kręgu osób spokrewnionych w pierwszym stopniu z osobą niepełnosprawną. Tymczasem, nie budzi wątpliwości, że składająca w sprawie niniejszej sprzeciw jest córką wymagającej opieki. Tym samym, argumentacja Kolegium o potrzebie prowadzenia postępowania dowodowego co do możliwości wykonywania obowiązku alimentacyjnego wobec matki przez pozostałe dzieci Z. K. jest zupełnie pozbawiona podstaw prawnych i jako taka nie mogła znaleźć akceptacji Sądu. W konsekwencji, nie mogła ona stanowić przyczyny uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. SKO dokonało błędnej wykładni brzmienia art. 17 u.ś.r., przez co wyprowadziło niewłaściwe wnioski co do istotnych w sprawie ustaleń.

Sąd nie aprobuje również drugiego zauważonego przez Kolegium braku w zakresie postępowania dowodowego. Kolegium stwierdziło mianowicie, że sam znaczny stopień niepełnosprawności przyznany na stałe, jak też sam fakt sprawowania opieki nie stanowią w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Opieka musi być bowiem stałą (ciągłą) i na tyle absorbującą, że wyklucza podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia. Zdaniem SKO, ocena zakresu opieki w kontekście możliwości podjęcia przez wnioskodawczynię zatrudnienia powinna być dokonana po sporządzeniu w sprawie szczegółowego wywiadu środowiskowego. Organ I instancji winien więc dokonać szczegółowych ustaleń o czynnościach wykonywanych przez skarżącą w ramach sprawowanej opieki.

W ocenie Sądu, stanowisko to jest całkowicie oderwane od zebranego w sprawie materiału dowodowego. W aktach administracyjnych znajdują się mianowicie dwa oświadczenia skarżącej z 24 lutego 2021 r. oraz jedno z 9 marca 2021 r., z których wynika rodzaj czynności opiekuńczych wykonywanych przez wymienioną wobec matki. Jest też datowany na 24 lutego 2021 r. szczegółowy zakres tych czynności wraz ze wskazaniem ich częstotliwości. Ponadto, w wywiadzie środowiskowym wskazane jest, że wnioskodawczyni nie mieszka wprawdzie z matką, ale na tyle niedaleko, że przychodzi do niej kilka razy dziennie i wykonuje wszystkie czynności związane z codzienną egzystencją. Pracownik socjalny podczas przeprowadzania wywiadu stwierdził, że Z. K. jest czysta i zadbana, ma zapewnione wyżywienie, a w domu, w którym mieszka jest czysto i ciepło. Poza tym, z dotyczącego wymienionej orzeczenia o niepełnosprawności wynika, że wymaga ona konieczności korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Wobec powyższego, pogląd Kolegium o niezbędności ustalenia, czy Ł. R. sprawuje opiekę nad matką w tak znacznym wymiarze, iż w związku z tym, nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest nieadekwatny do dotychczas stwierdzonych faktów w tym przedmiocie. Niezrozumiałe jest stwierdzenie organu, że chodzi o opiekę stałą lub długoterminową, a nie tylko o opiekę rozumianą jako pomoc i wykonywanie czynności opiekuńczych. Przecież opieka stała lub długoterminowa to właśnie czynności opiekuńcze i pomoc osobie niepełnosprawnej, mające miejsce stale lub przez dłuższy okres czasu. Nie może też umknąć uwadze, że w innej części uzasadnienia wydanej decyzji Kolegium podniosło, że Ł. R. "należycie opiekuje się matką, która wymaga całodobowej opieki". W tym miejscu nie zakwestionowało więc sprawowanej przez składającą sprzeciw opieki w kontekście zasadności przyznania wnioskowanego świadczenia. Ponadto, jeśli Kolegium mimo zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uważało, że należy go jeszcze uzupełnić, samo mogło podjąć czynności w oparciu o art. 136 K.p.a.

Tym samym, obydwie wskazane przez SKO przyczyny uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia nie mają jakichkolwiek podstaw. Jedna z nich wynika bowiem z nieprawidłowej wykładni przez organ przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a druga z nieadekwatnej do wynikających z akt sprawy okoliczności oceny w zakresie kompletności materiału dowodowego niezbędnego do rozstrzygnięcia, czy sprawowana przez składająca sprzeciw opieka jest opieką umożliwiającą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

W konsekwencji, należało uznać, że w objętej sprzeciwem decyzji Kolegium nie wykazało spełnienia przesłanek uprawniających go do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a.

Mając więc powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151a § 1 P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję w całości.