Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 223/98
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1999-01-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Powołane przepisy: article: ze zm.
journal: Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312
law: Obwieszczenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 16 maja 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo celne.
article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: W przepisach ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ obowiązującej w dacie wydania obu zaskarżonych decyzji, brak jest podstaw do przyjęcia solidarnej odpowiedzialności za należności celne z tytułu sprowadzenia przez obu importerów części samochodowych, sklasyfikowanych następnie /po wznowionym postępowaniu/, zgodnie z regułą 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej jako wyrób gotowy tj. samochód w stanie rozmontowanym.

TEZY

W przepisach ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ obowiązującej w dacie wydania obu zaskarżonych decyzji, brak jest podstaw do przyjęcia solidarnej odpowiedzialności za należności celne z tytułu sprowadzenia przez obu importerów części samochodowych, sklasyfikowanych następnie /po wznowionym postępowaniu/, zgodnie z regułą 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej jako wyrób gotowy tj. samochód w stanie rozmontowanym.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu 15 grudnia 1998 r. sprawy ze skargi Krzysztofa R. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia 12 grudnia 1997 r. (...) w przedmiocie wymiaru cła - stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Rz. (...); (...).


UZASADNIENIE

Dyrektor Urzędu Celnego w Rz., decyzjami zawartymi w dowodach odprawy celnej (...) z dnia 21 grudnia 1996 r. i (...) z dnia 23 grudnia 1996 r. dopuścił się do obrotu na polskim obszarze celnym wymierzając stosowne cło od sprowadzonych z zagranicy nadwozia do samochodu marki Ford Escort (...) z 1989 r. oraz silnika niskoprężnego (...) ze skrzynią biegów, zawieszenie przednie i tylne oraz układ kierowniczy w oparciu o dokonane indywidualne zgłoszenie do odpraw celnych.

W wyniku powtórnej weryfikacji dokumentów celnych ujawniono, że dopuszczone do obrotu na polskim obszarze celnym części stanowiły rozmontowany samochód marki Ford Escort.

Z postępowania wyjaśniającego w przedmiotowej sprawie wynika, że w grudniu 1996 r. Krzysztof R. zakupił w miejscowości Springe w Niemczech nadwozie do samochodu Ford Escort, które zostało przywiezione do Polski przez upoważnionego przewoźnika Jana S., zaś pozostałe podzespoły do tego samochodu zakupił na terenie kraju od Artura R. dla którego zakupu i sprowadzenia tych części do kraju dokonał Jan S.

Wobec powyższego, Dyrektor Urzędu Celnego w Rz, postanowieniami z dnia 30 lipca 1997 r. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzjami ostatecznymi zawartymi w dowodach odprawy celnej (...) - w oparciu o art. 145 par. 1 pkt 5, art. 147, art. 149 par. 1 i art. 150 Kpa.

Następnie decyzją (...) z dnia 26 sierpnia 1997 r. skierowaną do Krzysztofa R. i Artura R. - Dyrektor Urzędu Celnego w Rz., powołując się na przepisy art. 151 par. 1 pkt 2 w zw. z art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa oraz art. 23 ust. 1, art. 26 ust. 1, art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ i par. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 151 poz. 737/ i par. 19 pkt 1 lit. "a" i "b" rozporządzenia Ministra Współpracy Gospodarczej w Zagranicą z dnia 22 sierpnia 1990 r. w sprawie dozoru i kontroli celnej oraz poboru opłat /t.j. Dz.U. 1995 nr 30 poz. 155 ze zm./ po wznowieniu postępowania uchylił decyzje zawarte w dowodach odprawy celnej (...) z dnia 21.12.1996 r. i (...) z dnia 23.12.1996 r. oraz dopuścił do obrotu na polskim obszarze celnym pojazd samochodowy marki Ford Escort, rok prod. 1989 (...) z silnikiem niskoprężnym (...) wymierzając z tego tytułu stosowne cło.

W uzasadnieniu tej decyzji organ celny I instancji wyjaśnił m.in., że obowiązująca w dniu zgłoszenia celnego taryfa celna importowa przyjęła nazewnictwo i pełne zasady interpretacji Scalonej Nomenklatury określenia towarów wprowadzonej w życie stosowną konwencją opracowaną przez Komisję Wspólnoty Europejskiej w Brukseli.

Klasyfikacja towarów w Scalonej Nomenklaturze podlega pewnym warunkom zapewniającym jednolitą interpretację, że dany towar jest zawsze klasyfikowany do tej samej pozycji lub podpozycji z wyłączeniem wszystkich innych, które mogłyby być brane pod uwagę.

Ponadto dokonując klasyfikacji towarowej każdego towaru należy kierować się ogólnymi Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej zamieszczonymi na początku taryfy celnej oraz wymogami do poszczególnych działów i sekcji, które decydują jak należy taryfikować towary.

Reguła 2a stanowi, że wszelkie informacje o wyrobie zawarte w treści pozycji odnoszą się do wyrobu niekompletnego, pod warunkiem że posiada on zasadniczy charakter wyrobu kompletnego lub gotowego, znajdującego się w stanie nie zmontowanym lub rozmontowanym.

Z powyższego wynika, że wyroby niekompletne jak również wyroby kompletne oraz wyroby znajdujące się w stanie zdemontowanym klasyfikuje się do pozycji obejmującej wyroby kompletne. Zdaniem organu celnego I instancji z akt sprawy wynika, że strony zakupiły za granicą samochód osobowy marki Ford Escort w stanie rozmontowanym i przywiozły go w częściach o czym świadczy fakt, że nadwozie jak i silnik stanowiły całość fabryczną a faktycznego przywozu dokonała ta sama osoba tj. Jan S.

W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik Krzysztofa R. wniósł o jej uchylenie zarzucając organowi celnemu I instancji błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia. Zdaniem strony odwołującej się wbrew poglądowi organu celnego Krzysztof R. sprowadził części samochodowe i ten stan faktyczny powinno uwzględniać cło a reguły interpretacyjne nie mogą przeważać obiektywną ocenę materiału dowodowego.

Prezes Głównego Urzędu Ceł, decyzją (...) z dnia 12 grudnia 1997 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił ustalenia i wnioski prawne organu celnego I instancji podkreślając, że w niniejszej sprawie przyczyną wznowienia postępowania stanowił rzeczywisty stan towaru zgłoszonego do odprawy celnej zatajony przez stronę poprzez błędne zgłoszenie towaru do odprawy celnej.

Prezes GUC powołał także regułę 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej zapewniającą jednolitą interpretację co oznacza, że dany towar jest zawsze klasyfikowany do jednej i tej samej pozycji w taryfie celnej a organy celne reguły te winny stosować w klasyfikacji towarów sprowadzonych z zagranicy.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik Krzysztofa R. zarzucił zaskarżonej decyzji organom celnym brak podstaw do wznowienia postępowania, naruszenia art. 7, art. 10 par. 1, art. 77 par. 1, i art. 80 Kpa oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych przez organy celne obu instancji za podstawę rozstrzygnięcia sprawy, polegający na bezpodstawnym założeniu, że strona świadomie wprowadziła na polski obszar celny samochód marki Ford Escort w stanie rozmontowanym. Pełnomocnik skarżącego w uzasadnieniu skargi podkreślił m.in., że w rzeczywistości skarżący sprowadził z Niemiec wyłącznie używaną karoserię samochodu Ford Escort a nie silnik i podzespoły do samochodu tej marki, które zakupił od Artura R. w kraju. W chwili zakupu podzespołów nie wiedział od jakiego konkretnego pojazdu pochodzą, kierując się wyłącznie marką samochodu.

Odpowiadając na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny z mocy art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, nie związany granicami skargi zważył, co następuje:

Z niespornych okoliczności niniejszej sprawy wynika, że z części samochodowych sprowadzonych do kraju przez Artura R. za dowodem odprawy celnej (...) z dnia 21.12.1996 r. /silnik niskoprężny ze skrzynią biegów, zawieszenie przednie i tylne, układ kierowniczy/ oraz Krzysztofa R. za dowodem odprawy celnej (...) z dnia 23.12.1996 r. /nadwozie do samochodu marki Ford Escort/ zmontowany został samochód osobowy marki Ford Escort. Samochód ten jako tzw. składak został zarejestrowany w dniu 30.12.1996 r. w Urzędzie Rejonowym w L. na Krzysztofa R., co potwierdza pismo tego organu (...).

W tej sytuacji, wbrew twierdzeniom skarżących zaistniały przesłanki określone w art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa, uzasadniające wznowienie postępowania w tej sprawie, bowiem ujawniono istotne dla sprawy nowe okoliczności i dowody istniejące w dniu wydania decyzji a nie znane organowi celnemu, który wydał decyzję.

Okoliczności sprawy wskazywały, że klasyfikacja sprowadzonych towarów w odniesieniu do obowiązującej taryfy celnej importowej dokonana została z naruszeniem reguły 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, której treść została przytoczona w uzasadnieniu decyzji organów celnych obu instancji.

Jak już wskazano wyżej przedmiotowe reguły interpretacyjne mają na celu zapewnić jednolitą interpretację, co oznacza że dany towar jest zawsze klasyfikowany do jednej i tej samej pozycji lub podpozycji w taryfie celnej, z wyłączeniem wszystkich innych, które mogłyby być brane pod uwagę. Z tych względów organy celne mogły zasadnie przyjąć, że klasyfikacja towarów /części samochodowych/ w pierwotnych odprawach celnych z dnia 21.12.1996 r. i 23.12.1996 r. była nieprawidłowa dokonana z naruszeniem wskazanej reguły 2a a faktycznym przedmiotem importu był wyrób kompletny w stanie rozmontowanym posiadający zasadnicze cechy wyrobu gotowego tj. w istocie samochód osobowy.

Jak to wynika z akt sprawy decyzje organów celnych skierowane były do obu importerów części samochodowych, których decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w Rz. z dnia 26 sierpnia 1997 r. obciążono należnościami celnymi za samochód osobowy marki Ford, kod PCN, kod PCN 870322909, ze stawką celną 35 procent.

Jednakże praktyka organów celnych w tym zakresie, nie może być aprobowana bowiem nie znajduje ona oparcia w przepisach prawa.

W szczególności w przepisach ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ obowiązującej w dacie wydania obu zaskarżonych decyzji, brak jest podstaw do przyjęcia solidarnej odpowiedzialności za należności celne z tytułu sprowadzenia przez obu importerów części samochodowych, sklasyfikowanych następnie /po wznowionym postępowaniu/, zgodnie z regułą 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej jako wyrób gotowy tj. samochód w stanie rozmontowanym.

W ustalonym stanie faktycznym, nie do przyjęcia jest zdaniem sądu teza, że obydwaj importerzy rzeczywiście sprowadzili samochód marki Ford Escort.

W przepisach prawa celnego, obowiązujących do dnia 31 grudnia 1997 r. obrót towarowy z zagranicą jest zindywidualizowany.

Wynika to chociażby z treści art. 2 pkt 6 dokonujący obrotu towarowego z zagranicą oznacza osobę fizyczną prawną lub jednostkę nie posiadającą osobowości prawnej, dokonującą obrotu towarowego z zagranicą na własny rachunek i we własnym imieniu.

W świetle tej definicji nie można uznać, że zarówno Andrzej R. jak i Krzysztof R. sprowadzili we własnym imieniu i na własny rachunek samochód osobowy marki Ford Escort.

Przeczą temu stanowisku ujawnione okoliczności a zwłaszcza fakt rejestrowania zmontowanego samochodu na Krzysztofa R.

Również treść art. 40 ust. 1 cyt. ustawy, określającego obowiązek zgłoszenia do odprawy celnej przez podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą towarów będących przedmiotem tego obrotu wskazuje na indywidualny charakter tego obowiązku, ograniczonego do ściśle oznaczonej osoby.

Z tych względów skierowanie przedmiotowych decyzji i łączne obciążenie ich należnościami celnymi za samochód złożony z zaimportowanych przez nich części nie jest uzasadnione, stanowi bowiem "przypisanie" dwóch importerów do jednego "składaka", sprowadzonego z zagranicy, /zgodnie z zastosowaną klasyfikacją taryfową.

Wobec powyższego, w oparciu o art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 cyt. ustawy o NSA.