Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 687/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1-3a;
journal: Dz.U. 2016 poz 963
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: art. 7, 77 par. 1, 80, art. 107; art 11
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędzia WSA Grzegorz Grymuza, Protokolant Referent stażysta Marcin Ścibor, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2017 r., nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] - wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 ust. 1-4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2017 r., poz.1778, zwanej dalej "u.s.u.s.") - o odmowie umorzenia należności z tytułu składek.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynikało, że:

- E. M. wniósł o umorzenie zadłużenia ze względu na swoją sytuację rodzinną;

- we wniosku z dnia [...] września 2017 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wskazał, że nie otrzymał dotychczas żadnej pomocy publicznej, opieka nad niepełnosprawną córką oraz wychowywanie wnuka nie zostały uwzględnione przy badaniu i ocenie przesłanek uzasadniających wydanie decyzji odmownej, od 2002 r. nie otrzymał żadnych świadczeń z ZUS, stan zdrowia uniemożliwia osiąganie dochodów pozwalających na opłacanie wysokich składek;

- wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą od dnia [...] kwietnia 1999 r. do [...] maja 1999 r. i ponowił ją od dnia [...] września 2002 r. (i nadal ją prowadzi);

- skarżący nie płacił składek na ubezpieczenie i powstałe zadłużenie zostało objęte postępowaniem egzekucyjnym;

- zadłużenie z tytułu należności składkowych zabezpieczono wpisami hipotecznymi na nieruchomości (lokalu mieszkalnym położonym w R.);

- organ ocenił, że w kontekście zaistnienia całkowitej nieściągalności zadłużenia, w przypadku wnioskodawcy nie zostały spełnione przesłanki całkowitej nieściągalności wynikające z art. 28 ust. 3 u.s.u.s.;

- wnioskodawca pobiera świadczenie w wysokości umożliwiającej dokonywanie potrąceń na poczet istniejącego zadłużenia (powyższe wskazuje na brak przesłanek wynikających z art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 i 6 u.s.u.s.);

- w stosunku do strony nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne (co wskazuje, że nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b u.s.u.s. i nie ma również zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s.);

- nie ma zastosowania przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. ponieważ odnosi się ona do zadłużenia niższego od kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym (11,60 zł);

- nie zachodzą przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek (co uniemożliwia pozytywne rozstrzygnięcie wniosku na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. i wydanie decyzji o umorzeniu należności);

- nie wchodzi w grę przesłanka wskazana w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (wnioskodawca nie powoływał się na straty materialne poniesione w wyniku klęski żywiołowej);

- brak możliwości umorzenia należności z uwagi na trudną sytuację finansową, która w przypadku konieczności opłacenia przez stronę zadłużenia pozbawiałaby ją możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia);

- strona prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, opiekuje się niepełnosprawną córką i wychowuje 4-letniego wnuka, źródłem utrzymania rodziny są świadczenia z ubezpieczeń społecznych w postaci: emerytury wnioskodawcy w kwocie [...]zł, emerytury jego żony, której wysokość po potrąceniu wynosi [...] zł oraz renty socjalnej córki w kwocie [...]zł, strona osiąga dochody z działalności gospodarczej, których wysokości nie podaje, stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem wnioskodawca określił na kwotę [...]zł, w przedłożonym oświadczeniu wykazał zobowiązania pieniężne w łącznej kwocie [...]zł (spłacane w ramach dobrowolnych wpłat po [...] zł miesięcznie), przedstawiona przez stronę szczegółowa miesięczna spłata poszczególnych zobowiązań wynosi [...] zł i nie jest zgodna z wcześniej wskazaną przez niego kwotą, strona posiada także zadłużenie (7.500 zł) w Spółdzielni Mieszkaniowej w R.;

- zdaniem organu, dochody rodziny wnioskodawcy mogą wskazywać na trudną sytuację materialną, co nie świadczy o braku możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych skarżącego, dochody są regularne i zasadniczo nie różnią się od dochodów innych osób pobierających świadczenia, z emerytury żony dokonywane są potrącenia;

- subiektywne odczucie dłużnika o dolegliwościach z powodu konieczności zapłacenia zaległych świadczeń składkowych nie stanowi przesłanki umorzenia należności, która musi oznaczać obiektywną, wyjątkową sytuację zagrażającą bytowi zobowiązanego, co w niniejszej sprawie nie zachodzi;

- w ocenie ZUS, w chwili obecnej umorzenie zadłużenia pozostawałoby w sprzeczności z ustawowym obowiązkiem Zakładu wykorzystania wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności, z przedłożonych dokumentów wynika, że wnioskodawca spłaca w miesięcznych ratach zobowiązania cywilnoprawne, które nie mogą mieć pierwszeństwa przed należnościami publicznoprawnymi, zatem dłużnik ma pieniądze, które w pierwszej kolejności powinien przeznaczyć na zaspokojenie roszczeń organów administracji publicznej;

- córka wnioskodawcy jest osobą niepełnosprawną od dnia [...] października 2005 r. (ta niepełnosprawność ma charakter znaczny) i jest czasowo niezdolna do pracy do dnia [...] stycznia 2019 r.;

- w latach 2014-2016 skarżący prowadził działalność gospodarczą i osiągał z tego tytułu dochody wynoszące odpowiednio: [...] zł, [...] zł oraz [...] zł miesięcznie;

- wnioskodawca nie podał aktualnie osiąganych dochodów z działalności gospodarczej i od [...] sierpnia 2017r. posiada dodatkowe źródło dochodu w postaci emerytury;

- córka skarżącego była zatrudniona (od [...] marca 2013 r. do [...] stycznia 2017 r.) i w rodzinie są inne osoby mogące sprawować opiekę nad wnukiem wnioskodawcy.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący zarzucił między innymi, że organ nie wyjaśnił wszystkich aspektów sprawy i pominął, że stan zdrowia wnioskodawcy nie pozwala na uzyskiwanie dochodów pozwalających na regulowanie wysokich składek należnych Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzją odmówiono umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2017 r. wskazuje, że decyzja ta powinna być uchylona, bowiem została ona wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie organ nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy i przedwcześnie przyjął, że brak jest przesłanek określonych w art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej zwanej - u.s.u.s.), pozwalających na umorzenie należności.

Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że podstawą umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne jest art. 28 ust. 1 – 3a u.s.u.s. Przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne stosuje się odpowiednio także do umorzeń między innymi składek na ubezpieczenie zdrowotne i składek na Fundusz Pracy (art. 32 u.s.u.s.). W myśl art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a, przewidującego wyjątek od tej zasady. Wyjątek polega na tym, że pomimo braku całkowitej nieściągalności składek możliwe jest ich umorzenie w uzasadnionych przypadkach, przy czym taka możliwość dotyczy tylko składek ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek. W art. 28 ust. 3 pkt 1 – 6 u.s.u.s. określono przypadki całkowitej nieściągalność należności.

Wyjątek od zasady, że umorzeniu podlegają należności z tytułu składek tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności dotyczy składek ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek. Wówczas należności mogą być umarzane w uzasadnionych przypadkach (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.). W ustawie nie określono bliżej uzasadnionych przypadków w rozumieniu art. 28 ust. 3a u.s.u.s., natomiast zgodnie z art. 28 ust. 3b tej ustawy minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego otrzymał upoważnienie ustawowe do określenie w drodze rozporządzenia szczegółowych zasad umarzania składek, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych.

Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r., wydanego na podstawie art. 28 ust. 3b u.s.u.s., Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1/ gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2/ poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3/ przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Ustawodawca nie zdefiniował uzasadnionych przypadków dających podstawę do umorzenia składek na podstawie art. 28 ust 3a u.s.u.s., jednak upoważnił właściwego ministra do określenia w rozporządzeniu, w ramach szczegółowych zasad umarzania składek, także przesłanek uzasadniających umorzenie. Oznacza to, że w drodze delegacji ustawowej zdefiniowano uzasadnione przypadki, o których mowa w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Treść § 3 ust. 1 rozporządzenia wskazuje, że takie uzasadnione przypadki dające podstawę do umarzania składek zachodzą wówczas, kiedy zobowiązany ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. We wskazanym przepisie przykładowo wymieniono takie sytuacje, o których mowa wyżej, w tym przypadek, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Użycie sformułowania w "szczególności" wskazuje, że otwarty jest katalog sytuacji i zdarzeń, które pozwalają uznać, że spełniona została przesłanka umorzenia składek opisana w § 3 ust. 1 rozporządzenia.

Z przywołanych wyżej uregulowań wynika, że decyzja administracyjna wydana w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy, co oznacza, że do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych należy wówczas wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy. Dotyczy to zarówno sytuacji kiedy podstawą umorzenia jest art. 28 ust. 1- 3 u.s.u.s.(całkowita nieściągalność składek), jak i art. 28 ust. 1 i 3a ustawy (uzasadniony przypadek przy braku nieściągalności). Nawet ustalenie, że zachodzą przesłanki umorzenia opisane we wskazanych przepisach, nie zobowiązuje ZUS do umorzenia zaległości. Możliwość wyboru rozstrzygnięcia nie przesądza, że decyzja Zakładu może być dowolna. Organ powinien swoje rozstrzygnięcie w tym zakresie prawidłowo uzasadnić, wskazując jakie okoliczności przemawiały za odmową umorzenia należności.

Uprawnienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do podejmowania decyzji o umorzeniu składek lub odmowie umorzenia konkretyzuje się po ustaleniu, że zachodzą przesłanki do umorzenia przewidziane w art. 28 ust. 2 i 3 (albo w art. 28 ust. 3a) u.s.u.s. Do podjęcia decyzji w ramach uznania administracyjnego, czyli do możliwości wyboru określonego rozstrzygnięcia, dochodzi dopiero po uprzednim stwierdzeniu, że w sprawie zaistniała przesłanka w postaci całkowitej nieściągalności składek lub przesłanka uzasadnionego przypadku zdefiniowanego w rozporządzeniu jako sytuacja, kiedy zobowiązany ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Wystąpienie takich przesłanek jest konieczne dla podjęcia decyzji o umorzeniu składek, ale niewystarczające, bowiem w takiej sytuacji ostateczna decyzja podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego.

Kwestia ustalenia, czy zachodzą ściśle sprecyzowane okoliczności decydujące o całkowitej nieściągalności składek (art. 28 ust. 3 u.s.u.s.) oraz czy występuje sytuacja, kiedy zobowiązany ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny (art. 28 ust. 3a i 3b u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia), nie jest kwestią wyboru między różnymi możliwościami, lecz kwestia niewątpliwych ustaleń faktycznych i prawidłowych wniosków wynikających z tych ustaleń. W sytuacji, gdy ustalenia faktyczne świadczą, że nie są spełnione omawiane przesłanki umorzenia składek, wówczas Zakład nie ma możliwości działania w ramach uznania administracyjnego i wyboru konsekwencji prawnych. Może wówczas tylko odmówić umorzenia. Wykazanie istnienia którejkolwiek z wymienionych przesłanek, pozwala Zakładowi na zastosowanie tej ulgi, to jednak do tego nie zobowiązuje. Dopiero i jedynie po ustaleniu istnienia przesłanek umorzenia określonych w art. 28 ust. 2–3a u.s.u.s. Zakład Ubezpieczeń Społecznych podejmując decyzję o umorzeniu albo o odmowie umorzenia składek działa w ramach uznania administracyjnego.

Przechodząc do szczegółowych rozważań należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest rozstrzygnięciem wadliwym z następujących względów. Nie są wystarczające i nie zostały przekonująco poczynione ustalenia faktyczne, które doprowadziły organ do stwierdzenia, że nie zachodzi przesłanka umorzenia składek określona w art. 28 ust 3a u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. ZUS ustalił, że w okolicznościach faktycznych sprawy brak jest podstaw do stwierdzenia, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Z takim stanowiskiem można się zgodzić tylko wtedy, kiedy zostanie ono poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z regułami proceduralnymi zawartymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., to jest gdyby organ w sposób prawidłowy ustalił i rozważył wszystkie okoliczności istotne dla ustalenia istnienia bądź braku omawianej przesłanki. W myśl art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują z urzędu lub na wniosek stron wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten wyraża zasadę prawdy obiektywnej, która oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Wyrazem tej zasady są obowiązki nałożone na organ na mocy art. 77 § 1 i 80 k.p.a. W myśl tych przepisów organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego - w kontekście mających zastosowanie w sprawie przesłanek prawa materialnego winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, stanowiącym - stosownie do treści art. 107 k.p.a. - jej integralną część, którego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Właściwie uzasadniając decyzję organ realizuje również zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a.

Powyższych obowiązków organ nie wykonał. Nie wskazał jakie kwoty i w jakich sytuacjach skarżący może przeznaczać chociażby na bardziej lub mniej systematycznie ratalne spłaty zadłużenia (przekraczającego obecnie ponad 200 tys. zł) bez pozbawienia siebie możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Powyższe oznacza, że nie dokonano bliższej analizy możliwości płatniczych wnioskodawcy. Organ przyjmuje za miarodajne wyjaśnienia skarżącego w sprawie zadłużenia (7.500 zł) w Spółdzielni Mieszkaniowej w R.. Tymczasem z pisma tejże Spółdzielni z dnia [...] września 2017 r. wynika, że należność główna (bez odsetek) wynosi [...] zł (k. 40 akt adm.). Organ ustala, że w latach 2014-2016 skarżący prowadził działalność gospodarczą i osiągnął z tego tytułu dochody wynoszące odpowiednio: [...] zł, [...] zł oraz [...] zł miesięcznie. Dane ekonomiczno-finansowe na temat działalności gospodarczej w minionych latach nie mogły stanowić wiarygodnego dowodu odnośnie aktualnej sytuacji majątkowej skarżącego. Do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia niezbędnym było wskazanie przynajmniej w przybliżeniu, jakie są bieżące przychody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (z uwzględnieniem miesięcznych kosztów tej działalności). Z tego powodu niewystarczające jest powoływanie się przez organ, że skarżący od dnia [...] sierpnia 2017 uzyskał dodatkowe źródło dochodów w postaci emerytury. W odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] września 2017 r. dotyczące przedłożenia dokumentacji potwierdzającej uzyskiwanie dochodów, skarżący nie udzielił nowych informacji w tej sprawie. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy rzeczą organu będzie wystąpić o wskazanie przez skarżącego wysokości przychodów, kosztów i ewentualnie strat z działalności gospodarczej. Wydaje się również za celowe uzyskanie informacji na temat charakteru (rodzaju) tej działalności. Określenie łącznych dochodów skarżącego i jego rodziny pozwolą na pełną ocenę możliwości płatniczych w odniesieniu do stanu zadłużenia wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

W skontrolowanej decyzji wyrażono nieuzasadniony niczym pogląd, że skarżący dysponuje środkami pieniężnymi, które w pierwszej kolejności powinny być zagospodarowane w pierwszej kolejności na zaspokojenie roszczeń organów administracji publicznej. Stanowisko to pomija po pierwsze, istotną kwestię, że priorytetem jest zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych dłużnika. Po drugie, jeśli skarżący dysponuje wolnymi środkami finansowymi, to należało określić jakie zobowiązania (i w jakiej wysokości) strona na bieżąco reguluje. Rzeczą organu było wystąpić więc o dodatkowe wyjaśnienia ze strony skarżącego, skoro organ zauważa, że spłacane są dobrowolne raty po [...] zł miesięcznie w sytuacji, kiedy deklarowane są równocześnie do spłaty zobowiązania w kwocie dużo mniejszej, bo wynoszącej [...] zł (miesięcznie).

W takiej sytuacji nie sposób uznać za logicznie wypływający z ustaleń faktycznych wniosek organu, że analiza sytuacji materialnej skarżącej nie wskazuje na brak możliwości spłaty zadłużenia w okolicznościach, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Nieusprawiedliwioną jest zatem ocena organu, że nie występuje wyjątkowa sytuacja zagrażającą bytowi zobowiązanego i można mówić tylko o subiektywnych odczuciach dłużnika o dolegliwościach z powodu obowiązku uregulowania zaległych świadczeń składkowych. Brak wyjaśnienia zdolności płatniczych skarżącego uzasadnia stwierdzenie, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie podał w przekonujący i logiczny sposób swojego ustalenia, że w niniejszej sprawie nie występuje sytuacja, że zobowiązany ze względu na stan majątkowy i sytuacją rodzinną nie jest w stanie opłacić należności, ponieważ wywołuje to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanej w okolicznościach przewidzianych w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Z tego względu organ dokona oceny, czy zobowiązany ze względu na stan majątkowy i sytuacją rodzinną nie jest w stanie opłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to dla niego zbyt ciężkie skutki i czy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

W postępowaniu prowadzonym w przedmiocie umorzenia należności organ, ustalając sytuację majątkową dłużniczki, powinien między innymi porównać stwierdzoną aktualną sytuację materialną zobowiązanej z wysokością zaległej należności i wskazać dochody zobowiązanej (uzyskiwane rzeczywiście, czy możliwe realnie do uzyskania), które w ocenie organu byłyby wystarczające na pokrycie zadłużenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2007 r. sygn. II GSK 176/07).

Podkreślić należy, że wskazania i zalecenia Sądu co do dalszego postępowania nie wyznaczają sposobu rozstrzygnięcia sprawy wywołanej wnioskiem skarżącego z dnia [...] maja 2017 r. o umorzenie należności. Oznacza jedynie konieczność wyczerpującej oceny stanu faktycznego sprawy i wyciągnięcia logicznych wniosków z dokonanych ustaleń. Dopiero wyczerpująca i logiczna ocena istnienia lub braku przesłanek z art. 28 ust. 1 – 3a u.s.u.s. pozwoli organowi na podjęcie właściwej decyzji w sprawie.

Z przytoczonych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a.