Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 148/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2007-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kuczyńska Sędziowie Sędzia WSA Anna Wójcik Asesor sądowy Marzena Łozowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi K. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty skarbowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] nr [...] utrzymująca w mocy, na podstawie art. 1 i 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 z późn. zm.) oraz art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. u. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.) decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty skarbowej w kwocie 1200 zł.

W sprawie ustalono, iż skarżący wnioskiem dnia 16 lutego 2006 r. zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] o zwrot opłaty skarbowej w kwocie 1200 zł, uiszczonej w związku z ubieganiem się skarżącego o wydanie przez organ podatkowy 8 zaświadczeń VAT-25, potwierdzających brak obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług z tytułu nabycia środka transportu. Wniosek o zwrot opłaty skarbowej argumentował tym, że zwolnieniu od podatku VAT podlega import samochodów z krajów członkowskich innych niż Rzeczypospolita Polska, a nie ze Szwajcarii, jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Skutkiem czego opłatę skarbową uiścił nienależnie, albowiem nie przysługiwało mu w tym zakresie zwolnienie z podatku VAT. W ocenie skarżącego brak było podstaw prawnych do wydania mu stosownych zaświadczeń VAT-25.

Organ I instancji odmówił zwrotu opłaty skarbowej wyjaśniając, że została ona uiszczona we wskazanej kwocie należnie, ponieważ skarżący zwracał się do organu podatkowego o wydanie stosownych zaświadczeń i zaświadczenia te zostały skarżącemu wydane.

Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. podniosło, iż zaświadczenie wydane na podstawie art. 105 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. u. nr 54, poz. 535 z późn. zm.), potwierdzające brak obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług z tytułu przywozu nabywanych z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej innego niż terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojazdów, które mają być dopuszczone do ruchu na terytorium RP – podlega na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2004 r., nr 253, poz. 2532 ze zm.) – opłacie skarbowej w kwocie 150 zł, stosownie do zapisów art. 9 w zw. z pkt 10 a części III załącznika do wyżej wymienionej ustawy. W takim przypadku obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej – stosownie do art. 4 ustawy – ciąży m.in. na osobach fizycznych, jeżeli na ich wniosek wydaje się zaświadczenie. W myśl art. 6 ustawy o opłacie skarbowej obowiązek zapłaty opłaty skarbowej powstaje – od zaświadczeń – z chwilą wydania zaświadczenia.

Organ odwoławczy stwierdził, iż bezspornie skarżący złożył w Drugim Urzędzie Skarbowym w O. osiem wniosków VAT – 24 o wydanie zaświadczeń potwierdzających każdorazowo brak obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług z tytułu przywozu z innego państwa członkowskiego używanego środka transportu. Do każdego z wniosków załączono, m.in. dowód uiszczenia opłaty skarbowej w kwocie 150 zł.

Powyższe wnioski zostały uwzględnione przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w O. jako spełniające kryteria prawne określone w art. 105 ustawy o VAT, w związku z czym wydano zaświadczenia VAT-25 potwierdzające brak obowiązku uiszczenia podatku VAT z tytułu przywozu środków transportu, zgodnie z treścią wniosku. W związku z powyższym SKO w O. uznało, że wobec wydania wnioskowanych przez skarżącego zaświadczeń – opłata skarbowa od tych zaświadczeń uiszczona została w podanych kwotach należnie. Spełniona bowiem została przesłanka niezbędna do powstania obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej określona w powołanym przepisie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy o opłacie skarbowej, a mianowicie fakt wydania zaświadczeń na wniosek zainteresowanego. Stwierdzono, że w świetle przepisów o opłacie skarbowej, wystąpił obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej z chwilą wydania zaświadczenia, zgodnie z art. 6 ustawy o opłacie skarbowej.

Podkreślono także, iż poza zakresem niniejszej sprawy pozostaje kwestia oceny zasadności składanych wniosków i prawidłowość wydanych w ich następstwie zaświadczeń VAT-25. W niniejszym postępowaniu badaniu podlega bowiem zasadność uiszczenia opłaty skarbowej od omawianych zaświadczeń w świetle przepisów o opłacie skarbowej. SKO nie było więc uprawnione do oceny prawidłowości tych zaświadczeń. Kwestionując prawidłowość ich wydania skarżący winien wystąpić do właściwego w sprawie organu podatkowego administracji rządowej.

Powyższe rozstrzygnięcie stało się przedmiotem skargi wniesionej do tutejszego Sądu w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie zwrotu 1200 zł wraz z ustawowymi odsetkami, a także o uchylenie zaświadczeń VAT-25.

W uzasadnieniu wskazywał, iż samochody importował ze Szwajcarii, a nie z państw członkowskich Unii Europejskiej. Zatem import ten nie podlegał zwolnieniu z podatku VAT, skutkiem czego wydanie zaświadczeń dotyczących takiego zwolnienia oraz uiszczenie z tego tytułu opłaty skarbowej było niezasadne. Skarżący podniósł, że Prezydent [...], w związku z dysponowaniem kwotą zapłaconej opłaty skarbowej, bezpodstawnie wzbogacił się. Skarżący przedstawił także krytyczne uwagi pod adresem pracowników administracji publicznej wskazując, iż zaskarżana decyzja nie rozstrzyga w istocie o meritum sprawy. Zarzucił organowi podatkowemu, iż winien wiedzieć, że skarżący nie korzysta ze zwolnienia z VAT, a zatem każdorazowo winien odmówić wydania zaświadczenia. Ponieważ jednak zaświadczenia te zostały wydane – są one nieważne. Nadto zarzucił, iż przyjęcie i posiadanie opłaty skarbowej przez Prezydenta Miasta [...] wyczerpuje znamiona czynu zabronionego opisanego w kodeksie karnym.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 13 kwietnia 2007 r. skarżący ponownie zarzucił brak kompetencji urzędnikom organów podatkowych, w tym także SKO w O. Wskazał, iż wszystkie pojazdy importował ze Szwajcarii, a nie z Niemiec, tyle tylko, że zostały sprzedane skarżącemu przez obywatela Niemiec. Świadczy o tym przedstawiona organom dokumentacja, zwłaszcza umowy zakupu pojazdów. Twierdzi, że składając wnioski o wydanie zaświadczeń działał w błędzie, natomiast brak kompetencji organu podatkowego skutkował wydaniem ośmiu nieważnych zaświadczeń VAT-25.

Zatem wnosi o uchylenie jako nieważnych ośmiu zaświadczeń VAT – 25 oraz o zasądzenie ustawowych odsetek od kwoty 1200 zł, licząc od dnia 20.08.2004 r. (od dnia ostatniej wpłaty 150 zł), do dnia zapłaty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie dalszych rozważań dotyczących poszczególnych zarzutów wywiedzionej skargi, należy w związku z treścią skierowanego przez skarżącego pod adresem Sądu wniosku o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kwoty 1200 zł wraz z ustawowymi odsetkami, jak również w związku z żądaniem skarżącego dotyczącego uchylenia zaświadczeń VAT-25, niezbędne jest przytoczenie stosownych przepisów regulujących zakres kompetencji sądów administracyjnych oraz rodzaje wydawanych przez nie rozstrzygnięć.

Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne czy postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, przy czym w świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 powyższej ustawy, kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

W przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja czy postanowienie narusza przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub inne naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy - Sąd uchyla decyzję lub postanowienie (art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 ustawy).

Skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego, podobnie jak pozostałe środki prawne w postępowaniu administracyjnym służy realizacji dwu podstawowych celów każdego aktu zaskarżenia – bezpośredniego i pośredniego. Cel bezpośredni zawiera się dążeniu podmiotu skarżącego do obalenia, wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji przez wydanie przez sąd orzeczenia odpowiedniej treści. Orzeczenie to – realizujące bezpośredni cel zaskarżenia – ma jednak stanowić podstawę, umożliwić w przyszłości uzyskanie merytorycznego, zgodnego z prawem, rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej. W systemie postępowania sądowoadministracyjnego, w którym sąd administracyjny ma wyłącznie uprawnienia kasatoryjne, sąd ten może zrealizować tylko bezpośredni cel zaskarżenia. Natomiast osiągniecie celu pośredniego będzie możliwe dopiero po przeprowadzeniu nowego postępowania administracyjnego w sprawie (zob. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 23).

Z tych też względów, tak sformowane przez skarżącego pod adresem Sądu żądanie zasądzenia zwrotu 1200 zł wraz z ustawowymi odsetkami, a więc wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa regulujących ustrój sądów administracyjnych oraz tryb postępowania przed nimi. Sad administracyjny nie jest uprawniony do zastępowania organów administracji publicznej w ich kompetencjach przez wydanie za nie decyzji zwrotu opłaty skarbowej wraz z odsetkami, o co wnosi skarżący.

Ponadto przypomnieć należy, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Chodzi o "sprawę" w której został wydany zakażony akt lub czynność. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty skarbowej. Zatem tylko wyłącznie te decyzje mogą być oceniane przez tutejszy Sąd pod względem ich zgodności z prawem. Sąd nie może oceniać legalności innych rozstrzygnięć w tym - wydanych przez Naczelnika II US w O. zaświadczeń VAT-25. Stąd też zarzuty merytoryczne dotyczące kwestii zgodności, czy też niezgodności z prawem powyższych zaświadczeń nie mogą mieć znaczenia w niniejszej sprawie.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa mogącego skutkować uwzględnieniem skargi.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a w szczególności – wbrew zarzutom skargi – wydając ją organ podatkowy nie naruszył prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, ani też nie naruszył przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W przedmiotowej sprawie, spór sprowadza się do ustalenia, czy organy podatkowe zasadnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, odmówiły skarżącemu zwrotu uiszczonej opłaty skarbowej.

Stosownie do treści art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2004 r. nr 253, poz. 2532 z późn. zm.) opłacie skarbowej podlegają zaświadczenia wydane na wniosek zainteresowanego. Opłacie skarbowej w kwocie 150 zł podlegają zaświadczenia potwierdzające brak obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług z tytułu przywozu nabywanych z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej innego niż terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojazdów, które mają być dopuszczone do ruchu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 9 w zw. z pkt 10 a części III załącznika do ustawy o opłacie skarbowej). Zgodnie z art. 4 powyżej ustawy w takim przypadku obowiązek zapłaty opłaty skarbowej ciąży na osobach fizycznych, jeżeli na ich wniosek dokonuje się czynności urzędowych lub wydaje zaświadczenia. Obowiązek zapłaty opłaty skarbowej, w myśl art. 6 ustawy, powstaje – od zaświadczeń – z chwilą wydania zaświadczenia. Bezspornie w stanie faktycznych niniejszej sprawy Drugi Urząd Skarbowy w O. wydał na wniosek skarżącego osiem zaświadczeń VAT-25. Zatem z chwilą ich wydania wystąpił obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej w kwocie 150 zł od każdego zaświadczenia. W tej sytuacji organ odwoławczy, podobnie jak organ I instancji, zasadnie uznały, iż skarżący prawidłowo uiścił opłatę skarbową, a zatem brak było podstaw prawnych do jej zwrotu.

Kwestia ewentualnej zgodności z prawem czy też, jak domaga się skarżący stwierdzenia nieważności wydanych zaświadczeń jest, jak już wskazano powyżej, zagadnieniem wykraczającym poza przedmiot niniejszej sprawy, albowiem sam fakt wydania zaświadczenia na wniosek zainteresowanego rodzi obowiązek opłaty skarbowej. Nie może mieć przy tym znaczenia jego treść, czy też okoliczność, iż skarżący zaświadczenia powyższego nie wykorzystał (wyrok NSA z dnia 16.09.2003, sygn. akt III S.A. 2737/01, Mon. Pod. 2003, nr 10, s. 3).

Zwrot opłaty skarbowej następuje w przypadku, gdy uiszczona opłata skarbowa była w momencie zapłaty świadczeniem należnym, a dopiero późniejsze zaistnienie przewidzianych w ustawie okoliczności powoduje obowiązek zwrotu opłaty. Opłata skarbowa podlegająca zwrotowi jest zwracana w kwocie nominalnej i nie podlega oprocentowaniu. Zwrot opłaty skarbowej, uregulowany został w art. 12 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej. Komentowany przepis ustawy wskazuje te sytuacje, w których przysługiwać będzie zwrot uprzednio uiszczonej opłaty skarbowej. Zwrot opłaty przysługuje jedynie w razie zaistnienia jednej z enumeratywnie wyliczonych w art. 12 okoliczności. Podstawy zwrotu dotyczą jedynie opłaty skarbowej uiszczonej w związku z wnoszeniem szczególnego rodzaju podań (art. 12 ust 1 pkt 1 i 2), oraz dokonywaniem czynności urzędowych przez organy (pkt 3 ust. 1 art. 12 ustawy).

Co do zasady opłacie skarbowej podlegają podania oraz czynności urzędowe podejmowane na wniosek, a także zaświadczenia i zezwolenia wydawane na wniosek. Jeżeli organ, do którego wystąpiono z wnioskiem, nie dokonuje wnioskowanej czynności, należy się zwrot uprzednio uiszczonej opłaty skarbowej. W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o wydanie stosownych zaświadczeń i zaświadczenia takie zostały mu wydane. Zatem w świetle cyt. art. 12 ustawy brak było podstaw do zwrotu uiszczonej przez skarżącego opłaty skarbowej.

Sąd zauważa, iż organy podatkowe nie wskazały jako podstawy prawnej wydanych decyzji przepisu art. 12 ustawy o opłacie skarbowej, a w ocenie Sądu, taka jest prawidłowa podstawa podjętego rozstrzygnięcia, skoro jak wskazano powyżej, opłata skarbowa w chwili jej uiszczenia była świadczeniem należnym. W sytuacji, kiedy byłoby to świadczenie od momentu uiszczenia – nienależne bądź też uiszczone w kwocie wyższej od należnej – podstawą zwrotu byłyby przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące stwierdzenia nadpłaty i jej zwrotu. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w niniejszej sprawie.

Powyższe naruszenie prawa nie może jednak skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, albowiem niepowołanie przez organy podatkowe podstawy prawnej, jeżeli taka podstawa istnieje, jest wadliwością decyzji, która jednak nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia i nie może skutkować jego uchyleniem. Niepowołanie podstawy prawnej decyzji, czy też błędne jej powołanie, nie dyskwalifikuje decyzji administracyjnej, jeżeli ma ona oparcie w stanie prawnym obowiązującym w dniu jej wydania (wyrok NSA z dnia 05.10.1999 r., sygn. akt I S.A. 17/99 LEX 54523).

Skoro zatem w toku rozpoznania sprawy nie stwierdzono naruszenia prawa materialnego oraz procesowego w stopniu mającym wpływ na zapadłe rozstrzygnięcie, a także naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, skargę należało oddalić zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).