Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 567/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2017-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 4 ust. 3, ust. 1 pkt 2,  par. 7 ust. 1 pkt 2, par. 9 ust. 2par. 13 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1714
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
article: art. 250, art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: par. 4 ust. 1 pkt 2, par. 2 ust. 1 pkt 2, 3, 4,
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 2 lit. a, c,
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1 art. 39
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).
article: art. 17 ust. 1 pkt 1 ust. 2 pkt 1,
journal: Dz.U. 2009 nr 116 poz 975
law: Ustawa z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 34 ust. 1, art. 58,
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Ra
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z [...] nr: [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowych na rok 2010. 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokat M. K.kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa w K. (ARiMR, Agencja) decyzją z [...]nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z [...]. nr [...] o odmowie przyznania K.L. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010.

W uzasadnieniu wskazano, że K.L. 19 maja 2010 r. złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. W dniu 7 września 2010 r.

w gospodarstwie wnioskodawcy została przeprowadzona kontrola na miejscu

w zakresie kwalifikowalności powierzchni, która wykazała nieprawidłowości. W dniu

5 listopada 2010 r. kontrolowany złożył zastrzeżenia do raportu z czynności kontrolnych z 7 września 2010 r. Kierownik Agencji, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, podtrzymał swoje ustalenia zawarte w raporcie

z czynności kontrolnych. Następnie 21 stycznia 2011 r. strona złożyła kolejne zastrzeżenia do raportu. Pismem z 27 stycznia 2011 r. udzielono stronie wyjaśnień.

Dyrektor Agencji wskazał, że w przypadku płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010, przesłanki przyznania lub odmowy przyznania uprawnienia zostały określone w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 lutego 2009 r.

w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej

w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz.U.2009.33.262 ze zm.) dalej "Rozporządzenie rolnośrodowiskowe", zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy

z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U.2013.173) dalej "ustawa z 7 marca 2007 r.". Ponadto szczegółowe zasady przeprowadzania kontroli oraz stosowanie zmniejszeń i wykluczeń w odniesieniu do wielkości obszaru zostały określone w przepisach unijnych szczegółowo wymienionych przez organ.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że przepisy Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011, jak też przepisy polskiej ustawy, nie uzależniają przeprowadzenia kontroli na miejscu od zgody kontrolowanego.

W ramach tej kontroli nie jest wymagane zarówno powiadomienie go o kontroli, jak

i obecność przy bezpośrednich czynnościach. Ponadto zgodnie z art. 31 ust 4 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.2008.170.1051 ze zm.), czynności kontrolne mogą być wykonywane podczas nieobecności rolnika także wówczas, gdy rolnik został zawiadomiony o kontroli zgodnie z art. 27 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz. UE L 316/65 z 02.12.2009). W związku z powyższym podnoszony przez wnioskodawcę fakt braku obecności przy przeprowadzonej kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni jak i braku podpisu na raporcie z czynności kontrolnych nie są przesłankami, które mają wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010.

W wyniku kontroli stwierdzono rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi we wniosku, a stanem stwierdzonym w wyniku kontroli na miejscu, które to niezgodności organ przedstawił w formie tabeli. Strona wnioskowała o płatność do wariantu 2.1 uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności), do wariantu 2.3 trwałe użytki zielone

(z certyfikatem zgodności), do wariantu 2.5 uprawy warzywne (z certyfikatem zgodności), do wariantu 2.10 uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania). Zgodnie z art. 17 ust 1 pkt. 1 oraz ust. 2 pkt. 1 ustawy z 25 czerwca 2009 r o rolnictwie ekologicznym (Dz.U.2009.116.975), jednostka certyfikująca przekazuje ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa oraz Prezesowi Agencji,

w formie papierowej oraz za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, do 31 października każdego roku, wykaz producentów w rozumieniu przepisów

o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, którzy spełnili określone wymagania dotyczące produkcji ekologicznej zgodnie z przepisami dotyczącymi rolnictwa ekologicznego, według stanu za ten rok. W myśl art. 17 ust. 3 tej ustawy wykaz producentów rolnych stanowi dokument urzędowy w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Mając na uwadze powyższe, organ stwierdził, że płatność w Pakiecie 2 - Rolnictwo ekologiczne, przysługuje wówczas jeśli dane zawarte we wniosku o przyznanie płatności zostaną potwierdzone przez Jednostkę Certyfikującą. Wnioskodawca nie znajduje się na wykazie producentów spełniających warunki rolnictwa ekologicznego i brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających certyfikację gospodarstwa K. L. w 2010 r. W związku z tym organ nie przyznał płatności do wariantów w pakiecie 2.

W zakresie płatności do wariantu 3.1 "Ekstensywna gospodarka na łąkach

i pastwiskach" organ stwierdził, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek deklarowanych we wniosku a powierzchnią obszaru zatwierdzonego po uwzględnieniu wyników kontroli na miejscu wynosi 42,35%. Zgodnie z art. 16 ust. 2 akapit pierwszy i drugi Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. L 368 z 23.12.2006, str. 74) jeżeli obszar zadeklarowany do płatności w ramach danej grupy upraw przewyższa obszar stwierdzony zgodnie z art. 58 Rozporządzenia (WE) Nr 1122/2009, pomoc oblicza się w oparciu o stwierdzony obszar pomniejszony o dwukrotną różnicę, jeżeli stwierdzona różnica wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % stwierdzonego obszaru. Jeżeli różnica wynosi więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danego środka związanego z obszarem nie przyznaje się pomocy.

W związku z tym organ nie przyznał płatności do wariantu 3.1.

Odnosząc się do zarzutów strony kwestionujących wyniki kontroli na miejscu, organ wskazał, że wyniki wraz z dołączonymi zdjęciami oraz szkicami gruntów rolnych, jednoznacznie potwierdzają, że faktyczna powierzchnia działek rolnych A, B i C była inna od deklarowanej przez stronę we wniosku. Część obszarów zgłoszonych do płatności na działce rolnej C deklarowanej do wariantów 2.3 i 3.1, stanowiły zadrzewienia i zakrzewienia, a więc obszar nieużytkowany rolniczo. Działki A i B zostały pomierzone zgodnie z zasięgiem upraw. Kontrola na miejscu oparta była na danych zgłoszonych we wniosku z 17 maja 2010 r., a pomiary dokonywane były na podstawie obszarów zaznaczonych na załącznikach graficznych złożonych wraz z formularzem wniosku, na co jednoznacznie wskazują załączone szkice

i zdjęcia. Zasadniczym warunkiem, który musi zostać spełniony przez ubiegającego się o płatność jest użytkowanie rolnicze zgłoszonego obszaru. W dalszej kolejności następuje weryfikacja, czy zgłoszony obszar jest użytkowany zgodnie z normami

i wymogami wzajemnej zgodności przez cały rok kalendarzowy. Powierzchnię działek rolnych określa się na podstawie zasięgów poszczególnych upraw lub sposobu użytkowania. W ocenie organu kontrola w gospodarstwie wnioskodawcy została przeprowadzona w sposób prawidłowy i rzetelny w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, w związku z czym brak jest podstaw do podważenia jej wiarygodności.

Organ wskazał ponadto, że strona skorzystała z prawa określonego

w art. 31 pkt 7 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.2012.1164) do zgłoszenia zastrzeżeń do raportu kontroli, w związku z czym otrzymała obszerne wyjaśnienia. Zastrzeżenia te jednak dotyczyły przebiegu kontroli, nie zaś pomiarów w czasie kontroli uzyskanych. Strona nie negowała powierzchni zmierzonych działek rolnych. W związku z tym organ prawidłowo wziął pod uwagę wyniki kontroli na miejscu. Obowiązkiem rolnika jest wypełnienie wniosku przy dołożeniu należytej staranności. To wnioskujący rolnik dysponuje wiedzą o powierzchni gruntów użytkowanych rolniczo oraz decyduje

o treści wniosku, który podpisuje i składa w Agencji. Rolnik zaznacza powierzchnie działek rolnych zgodnie z ich użytkowaniem. W niniejszej sprawie strona własnoręcznym podpisem na formularzu wniosku oświadczyła, że zna zasady przyznawania płatności rolnośrodowiskowych na rok 2010. Odpowiedzialność za treść znajdującą się we wniosku ponosi wnioskujący.

Na powyższą decyzję K.L. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2010 r. Zarzucił naruszenie art. 7, art. 77, art. 107 i art. 10 K.p.a.

W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że organ błędnie zbadał stan faktyczno-prawny oraz nie uwzględnił dowodów, w tym oświadczenia z 7 września 2010 r. oraz protokołu przesłuchania Z.L. z 18 czerwca 2015 r. na okoliczność nieobecności kontrolerów Agencji na miejscu kontroli 7 września 2010 r. Skarżący wskazał, że brak jest jakiegokolwiek innego dowodu na potwierdzenie obecności

w trakcie kontroli i podpisanie protokołu przez beneficjenta, a ponad wszelką wątpliwość istnieje dowód braku powiadomienia beneficjenta o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu. Jednocześnie skarżący zakwestionował ustalenia z tej kontroli, w związku ze sprzecznościami personalnymi, co do tożsamości osób przeprowadzających rzekomą kontrolę. Zarzucił, że twierdzenie organu, iż w obecności sołtysa wsi N. K.L. wyraził zgodę na przeprowadzenie kontroli, nie znalazło żadnego potwierdzenia.

W ocenie skarżącego w związku z powyższym organy dokonały manipulacji powierzchniami deklarowanymi we wniosku i stwierdzonymi, jako udowodnione (Natura 2000). Nie wiadomo na jakiej podstawie organ stwierdził, że działka

w zakresie kwalifikowalności "A" ma pow. 6,67 ha wobec deklarowanej we wniosku 3,10 ha, zaś działka rolna "C" ma pow. 3,66 ha, wobec deklarowanej we wniosku 10,71 ha i skorygowanej przez beneficjenta do 9,82 ha. Nie wiadomo również, na jakiej podstawie organ uznał nieprawidłowości i zakwalifikował oznaczenie "C" wariant 3.1. Skarżący podniósł ponadto, że wbrew twierdzeniom organu w latach 2008 - 2011 widniał w wykazie producentów spełniających warunki rolnictwa ekologicznego, zaś w 2012 r. przekazał gospodarstwo synowi, który kontynuuje uprawy rolne, na tych samych powierzchniach do chwili obecnej.

Skarżący wskazał również, że 5-letni okres zobowiązania 2008-2013 został przerwany bez winy beneficjenta w 2011 r., albowiem Agencja nie otrzymała certyfikatu na dofinansowanie określonych upraw ekologicznych z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. W ocenie strony ponadto brak jest jakiejkolwiek racjonalnej przesłanki oraz dowodu na potwierdzenie popełnienia przestępstwa, w związku z wystosowaniem przez Biuro Powiatowe ARiMR w K. zawiadomienia do Prokuratora Rejonowego w K. dotyczącego podrobienia podpisu producenta rolnego K.L. pod protokołem z kontroli.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Agencji podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie 20 kwietnia 2017 r. pełnomocnik organu wniósł m.in.

o uzupełnienie materiału dowodowego o postanowienie z 22 września 2016 r.

o umorzeniu postępowania o sfałszowanie podpisu. Ponadto na pytanie: dlaczego organ I instancji we wzorze dotyczącym wyliczeń procentowych (str. 6 decyzji I instancyjnej), w pozycji powierzchnia deklarowana – wskazał wielkość 5,21 ha podczas, gdy na stronie 2 tej decyzji w zakresie pakietu 3.1 zadeklarowano powierzchnię 9,82 ha. Pełnomocnik organu wyjaśnił, że jako powierzchnię działki C zadeklarowaną do pakietu 3.1 przyjęto do wzoru powierzchnię zmodyfikowaną

5,21 ha odpowiadającą powierzchni zadeklarowanej w 2008 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2014.1647) i art. 134 § 1 ustawy

z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(t.j. Dz.U.2016.718) określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany, co do zasady, zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpatrując sprawę, w wyżej zakreślonych granicach, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd podzielił też i uznał za niewadliwe ustalenia organu w zakresie stanu faktycznego. Znajdują one potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym, a Sąd przyjął je za podstawę dalszych rozważań.

Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest kwestia zgodności z prawem decyzji organów ARiMR w sprawie odmowy przyznania K.L. płatności rolnośrodowiskowej na 2010 r. w pakiecie 2 rolnictwo ekologiczne, wariant 2.1 uprawy rolnicze, wariant 2.3 trwałe użytki zielone, wariant 2.5 uprawy warzywne, wariant 2.10 uprawy sadownicze i jagodowe, wariant 3.1 ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach.

Organ prawidłowo powołał podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia,

tj. Rozporządzenie rolnośrodowiskowe. Stosownie do § 4 ust. 1 pkt 2 tej regulacji zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane w ramach co najmniej jednego

z następujących pakietów: Pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne. W myśl § 2 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 Rozporządzenia rolnośrodowiskowego płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a Rozporządzenia Nr 73/2009 jeżeli: łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów

o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c Rozporządzenia Nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha oraz jeżeli realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, ze zm.), obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych oraz spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. Zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia rolnośrodowiskowego, płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 - jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie

z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE)

nr 834/2007 z 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91

(Dz.Urz. UE L 189 z 20.07.2007, str. 1, ze zm.) oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia, w szczególności w zakresie uprawy roślin. Płatność w pakiecie rolnictwo ekologiczne przysługuje jeśli dane zawarte we wniosku

o przyznanie płatności zostaną potwierdzone przez jednostkę certyfikującą. Zgodnie z art. 17 ust 1 pkt. 1 oraz ust. 2 pakt 1 ustawy z 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz.U.2009.116.975), jednostka certyfikująca przekazuje ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa oraz Prezesowi Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa, w formie papierowej oraz za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, do dnia 31 października każdego roku, wykaz producentów w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, którzy spełnili określone wymagania dotyczące produkcji ekologicznej zgodnie

z przepisami dotyczącymi rolnictwa ekologicznego, według stanu za ten rok.

W myśl § 9 ust 2 Rozporządzenia rolnośrodowiskowego, w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako: 1. grunty orne, na których występują uprawy wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia - w przypadku wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego, ósmego, dziewiątego, dziesiątego, jedenastego i dwunastego; 2. trwałe użytki zielone - w przypadku wariantu trzeciego i czwartego.

Zgodnie z § 13 ust. 1 pkt. 1 Rozporządzenia rolnośrodowiskowego, wysokość płatności rolnośrodowiskowej w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności na hektar gruntu i powierzchni działek rolnych po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości łub niezgodności. Stosownie do art. 34 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z 30 listopada 2009 r. (Dz. Urz. UE L 316/65 z 2 grudnia 2009) powierzchnię działek rolnych określa się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru, przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. Tolerancja pomiaru jest określona przy uwzględnieniu 1,5 metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej, zaś maksymalna tolerancja odnośnie do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,0 ha.

Z kolei zgodnie z art. 16 ust. 2 akapit pierwszy i drugi Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. jeżeli obszar zadeklarowany do płatności w ramach danej grupy upraw przewyższa obszar stwierdzony zgodnie z art. 58 Rozporządzenia (WE) Nr 1122/2009, pomoc oblicza się w oparciu o stwierdzony obszar pomniejszony o dwukrotną różnicę, jeżeli stwierdzona różnica wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % stwierdzonego obszaru. Jeżeli różnica wynosi więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danego środka związanego z obszarem nie przyznaje się pomocy.

Źródłem informacji dotyczących zadeklarowanych działek rolnych jest wniosek rolnika o przyznanie płatności, a jednym z podstawowych sposobów zweryfikowania podanych danych jest przeprowadzanie kontroli na miejscu, obejmującej weryfikację kwalifikujących się powierzchni oraz odpowiadających im uprawnień do płatności. Stosownie do art. 74 ust. 1 Rozporządzenia nr 1306/2013, zgodnie z art. 59, państwa członkowskie, za pomocą agencji płatniczych lub podmiotów przez nie upoważnionych do działania w ich imieniu, przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy. Kontrole te uzupełniane są przez kontrole na miejscu. W okolicznościach niniejszej sprawy ponadto istotne jest, że z przepisów art. 27 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 oraz art. 4 ust. 7 i art. 20 ust. 4 rozporządzenia nr 65/2011 wynika, że kontrole mają być niezapowiadane,

a zawiadamianie wnioskodawcy o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu nie jest – jak wręcz stwierdza ustawodawca unijny – możliwe, jeśli cel kontroli nie mógłby zostać osiągnięty. Miałoby to miejsce gdyby zawiadomienie to uniemożliwiło ustalenie potwierdzenia spełnienia przez wnioskodawcę wszystkich warunków uzasadniających przyznanie pomocy, w szczególności przestrzegania zasad wzajemnej zgodności. Z przepisów tych wynika jednoznacznie, że zasadą są zatem kontrole niezapowiedziane, a w drodze wyjątku od tej zasady, tj. "jeśli nie zagraża to celowi kontroli", możliwe jest poinformowanie beneficjenta o planowanej kontroli, jej dacie i miejscu. Specyfika regulacji przyznawania dopłat dla rolników,

w szczególności zobowiązanie się beneficjentów do przestrzegania wszystkich warunków przyznawania pomocy unijnej, uzasadnia dokonywanie kontroli przestrzegania tych warunków z zaskoczenia. W konsekwencji obecność wnioskodawcy, w świetle powołanych przepisów, nie jest wymaga podczas przeprowadzania kontroli jego gospodarstwa.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że organ prawidłowo odmówił skarżącemu płatności rolnośrodowiskowych

w Pakiecie 2 rolnictwo ekologiczne we wskazanych wyżej wariantach. W wyniku przeprowadzonej kontroli organ stwierdził bowiem, że faktyczna powierzchnia działek rolnych A, B i C była inna od deklarowanej przez stronę we wniosku. Ponadto część obszarów zgłoszonych do płatności na działce rolnej C deklarowanej do wariantów 2.3 i 3.1 stanowiły zadrzewienia i zakrzewienia, a więc obszar nieużytkowany rolniczo. W świetle powołanych przepisów natomiast zasadniczym warunkiem, który musi zostać spełniony przez ubiegającego się o płatność jest użytkowanie rolnicze zgłoszonego obszaru. W dalszej kolejności następuje weryfikacja, czy zgłoszony obszar jest użytkowany zgodnie z normami i wymogami wzajemnej zgodności przez cały rok kalendarzowy.

Organ ustalił ponadto, że działka rolna C, deklarowana przez skarżącego do wariantu 3.1 "Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach", w rzeczywistości posiada powierzchnię 3,66 ha, a nie jak deklarował skarżący 5,21 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek deklarowanych we wniosku

a powierzchnią obszaru zatwierdzonego po uwzględnieniu wyników kontroli na miejscu wyniosła 42,35%, co w świetle powołanego z art. 16 ust. 2 akapit pierwszy

i drugi Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z 7 grudnia 2006 r. skutkowało odmową przyznania pomocy.

Istotne ponadto jest, że płatność w pakiecie rolnictwo ekologiczne przysługuje jeśli dane zawarte we wniosku o przyznanie płatności zostaną potwierdzone przez jednostkę certyfikującą. Organ ustalił natomiast, że skarżący nie znajduje się na wykazie producentów spełniających warunki rolnictwa ekologicznego i brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających certyfikację gospodarstwa.

Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącego, kontrola gospodarstwa

w oparciu o wyniki, której odmówiono skarżącemu płatności, została przeprowadzona w sposób prawidłowy zgodnie z powołanymi wyżej przepisami. Kontrola na miejscu oparta była na danych zgłoszonych we wniosku z 17 maja 2010 r., a pomiary dokonywane były na podstawie obszarów zaznaczonych na załącznikach graficznych złożonych wraz z formularzem wniosku, na co jednoznacznie wskazują załączone szkice i zdjęcia. Stanowiska Sądu w tym zakresie nie podważa fakt nieobecności strony podczas kontroli oraz brak jej podpisu na protokole z czynności kontrolnych, co uzasadnia art. 27 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 oraz art. 4 ust. 7

i art. 20 ust. 4 rozporządzenia nr 65/2011. Jednocześnie Sąd stwierdził, że

z protokołu kontroli wynika, iż stosownie do art. 34 ust. 1 rozporządzenia Komisji, organ prawidłowo uwzględnił tolerancję pomiaru uwzględniając strefę buforową wokół działki. Istotne przy tym jest, że przyczyną odmowy przyznania wnioskowanej płatności był brak certyfikacji gospodarstwa skarżącego oraz w zakresie wariantu 3.1. "Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach" fakt, że różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a stwierdzoną wyniosła 20 %. Stąd brak jest podstaw do podważenia wiarygodności kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego. W konsekwencji należy stwierdzić, że organ prawidłowo wziął pod uwagę wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni z 7 września 2010 r. podczas rozpatrywania sprawy wniosku

o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010. Dodatkowo należy wskazać, że zarzuty w zakresie pomiarów zakwestionowanych działek, skarżący podniósł dopiero w skardze. W zastrzeżeniach do protokołu kontroli strona nie negowała powierzchni zmierzonych działek, tylko sam przebieg kontroli.

Wpływu na treść rozstrzygnięcia nie mają ponadto zarzuty naruszenia art. 7, art. 77, art. 107 i art. 10 K.p.a. Zgodnie z art. 21 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 7 marca

2007 r. do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej. W przepisie tym obowiązek organów został ograniczony do rozpatrzenia całego materiału dowodowego; udzielenia stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych

i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnienia stronom, na ich żądanie, czynny udział

w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 K.p.a. nie stosuje się. Na organach Agencji nie ciąży więc, co wymaga wyraźnego zaakcentowania, obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności bezpośrednich. Wynika to wprost z przepisu art. 21 ust. 3 ustawy z 7 marca 2007 r., który nakłada na strony i inne osoby uczestniczące

w postępowaniu przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, zaś ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

W niniejszej sprawie natomiast skarżący kwestionując ustalenia organu

w zakresie certyfikacji jego gospodarstwa, sam nie przedstawił dowodów, które potwierdzałyby jego twierdzenie, że w latach 2008 – 2011 widniał w wykazie producentów spełniających warunki rolnictwa ekologicznego.

Z kolei odnośnie zarzutu nieuwzględnienia oraz nieodniesienia się przez organ do wymienionych w skardze dowodów, należy wyjaśnić, że w brew twierdzeniom skarżącego, organ odniósł się do tych dowodów w zaskarżonej decyzji. Wskazał bowiem, że dowody te miały wyjaśnić, czy strona była obecna podczas kontroli na miejscu w jej gospodarstwie oraz czy podpis widniejący pod raportem z kontroli należy do skarżącego, które to okoliczności, jak szczegółowo i prawidłowo wyjaśnił nie miały wpływu na prawidłowość przeprowadzonej kontroli. W konsekwencji,

w ocenie Sądu, nie istniała konieczność przeprowadzenia wskazanych dowodów.

Dodatkowo należy wskazać, że w kwestii podpisu strony pod protokołem

z czynności kontrolnych stanowisko skarżącego jest sprzeczne. Z jednej bowiem strony skarżący kwestionuje, że jego podpis widnieje pod tym protokołem, z drugiej (w skardze), skarżący stwierdza, że brak jest jakiejkolwiek racjonalnej przesłanki oraz dowodu na potwierdzenie popełnienia przestępstwa, w związku z wystosowaniem przez organ zawiadomienia do prokuratora dotyczącego podrobienia podpisu producenta rolnego K.L. pod protokołem z kontroli.

W związku z powyższym, zdaniem Sądu, postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo z uwzględnieniem ww. przepisów, a istotne okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak

w sentencji wyroku. Wynagrodzenie pełnomocnikowi, ustanowionemu z urzędu, Sąd przyznał na podstawie art. 250 ustawy p.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r.

w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2016.1714).