Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 149/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6274 Nabywanie nieruchomości przez cudzoziemca
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 i ust. 1a, art. 1a ust. 6
journal: Dz.U. 2014 poz 1380
law: Ustawa z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców - tekst jedn.
article: art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 par. 1, art. 80, art. 106, art. 107 par. 3, art. 126
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), sędzia WSA Katarzyna Golat, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi "I. Spółka Akcyjna" z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu na wydanie zezwolenia na nabycie nieruchomości rolnych I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz "I. Spółka Akcyjna" z siedzibą w W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z [...] listopada 2015 r. – zaskarżonym skargą przez I. Towarzystwo Ubezpieczeń Spółka Akcyjna [...] z siedzibą w W. (dalej jako: "skarżąca") – utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] czerwca 2015 r. zgłaszające sprzeciw na wydanie zezwolenia na nabycie przez skarżącą nieruchomości rolnych o łącznej pow. 10,83 ha, stanowiących działki ewidencyjne o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] z obrębu N., gmina B., powiat z., województwo [...], stanowiących własność H. P. i W. P..

Stan sprawy przedstawia się następująco: I. Towarzystwo Ubezpieczeń Spółka Akcyjna [...] z siedzibą w W. wnioskiem z [...] lutego 2015 r. wystąpiła do Ministra Spraw Wewnętrznych o wydanie zezwolenia na nabycie nieruchomości rolnych wyżej opisanej. Minister Spraw Wewnętrznych zwrócił się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o zajęcie stanowiska w tej sprawie. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z [...] czerwca 2015 r. zgłosił sprzeciw na nabycie przez skarżącą prawa własności przedmiotowych nieruchomości. W uzasadnieniu postanowienia Minister wskazał, że właściciele nieruchomości są dłużnikami skarżącej na podstawie zawartych umów generalnych o udzielenie gwarancji ubezpieczeniowych. Skarżąca posiada tytuły egzekucyjne, w tym zaopatrzone klauzulami wykonalności, a wierzytelność zabezpieczona jest hipoteką kaucyjną na przedmiotowej nieruchomości do kwoty 1 200 000,00 zł. Wobec niedojścia do skutku drugiej licytacji komorniczej, wierzyciel planował nabycie nieruchomości na podstawie art. 984 § 1 K.p.c., co doprowadziłoby do zaspokojenia jego roszczeń i zakończenia postępowania windykacyjnego. Minister stwierdził, że przedmiotem prowadzonej przez skarżącą na terenie Rzeczypospolitej Polskiej działalności jest działalność ubezpieczeniowa. Zgodnie z jej deklaracją celem, dla którego zamierzała nabyć objęte wnioskiem nieruchomości jest zaspokojenie wierzytelności, tj. odzyskanie środków pieniężnych poprzez jak najszybsze zbycie przejętej nieruchomości na wolnym rynku. Skarżąca w piśmie z 1 czerwca 2015 r. wyraźnie stwierdziła, że nie zamierza zmieniać rolniczego charakteru nieruchomości, nie planuje też czynić na nieruchomości żadnych inwestycji, nie planuje też prowadzenia tam jakiejkolwiek działalności rolniczej czy pozarolniczej. Minister podkreślił, że jako organ czuwający nad kształtowaniem ustroju rolnego dba o poprawę struktury obszarowej gospodarstw rolnych, mających na celu powiększenie indywidualnych gospodarstw rodzinnych. Wydanie zezwolenia na nabycie przez skarżącą nieruchomości w niniejszej sprawie byłoby sprzeczne z interesem rolnictwa i polityką kształtowania ustroju rolnego. Organ wskazał też, że [...] Izba Rolnicza, pismem z 13 maja 2015 r., negatywnie zaopiniowała planowaną transakcję uzasadniając swoje stanowisko tym, że objęte wnioskiem działki należałoby w pierwszej kolejności sprzedać lokalnym rolnikom. Izba stwierdziła, że nieskuteczne licytacje komornicze mogły być spowodowane brakiem wiedzy o próbie sprzedaży nieruchomości albo zbyt wysoką ceną wywoławczą działek. Izba wskazała, że ponowienie próby sprzedaży nieruchomości, po cenie wolnorynkowej, umożliwiłoby ich zakup przez zainteresowanych rolników z gminy B. i dalsze rolnicze użytkowanie. Właściwe rozpowszechnienie informacji o terminie i warunkach licytacji, przynajmniej na terenie sołectwa, w którym te nieruchomości się znajdują, przyczyniłoby się do skutecznej licytacji.

Wnioskiem z 22 czerwca 2015 r. I. Towarzystwo Ubezpieczeń Spółka Akcyjna [...] z siedzibą w W. wystąpiła do Ministra o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi – w wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku strony – postanowieniem z [...] listopada 2015 r. utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] czerwca 2015 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowe grunty, o łącznej powierzchni 10,83 ha, stanowią w całości nieruchomości rolne, w części o pow. 9,62 ha – grunty orne od IV do VI klasy, w części 0,10 ha – grunty orne IV klasy, w części o pow. 0,49 ha – grunty orne zabudowane, w części o pow. 0,38 ha – łąki trwałe IV klasy, w części o pow. 0,24 ha – nieużytki. Ponadto, z zaświadczenia Burmistrza B. z [...] lutego 2015 r. wynika, że ww działki nie są objęte aktualnym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zasadnicze znaczenie dla określenia charakteru gruntu ma więc stan określony w ewidencji gruntów. Organ podkreślił, że skarżąca jest spółką akcyjną, wykonującą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność gospodarczą będącą tzw. działalnością ubezpieczeniową, polegającą na wykonywaniu czynności ubezpieczeniowych związanych z oferowaniem i udzielaniem ochrony na wypadek ryzyka wystąpienia skutków zdarzeń losowych. Następstwem wykonywania ww. czynności są także postępowania regresowe i windykacyjne związane z wykonywaniem umów ubezpieczenia i umów gwarancji ubezpieczeniowych. Dalej Minister przytoczył przepisy ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, wskazując, że nabycie to wymaga uzyskania zezwolenia, które jest wydawane w drodze decyzji administracyjnej przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, jeżeli sprzeciwu nie wniesie Minister Obrony Narodowej, a w przypadku nieruchomości rolnych – jeżeli sprzeciwu nie wniesie minister właściwy do spraw rozwoju wsi. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, działając jako organ współdziałający i oceniając wniosek o udzielenie zezwolenia na nabycie przez cudzoziemca nieruchomości rolnej, jest uprawniony na podstawie art. 7 K.p.a. do uwzględnienia interesu społecznego poprzez odwołanie się do postanowień ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Ustawa ta zawiera istotne wskazówki dla definiowania interesu społecznego przez określenie zasad kształtowania ustroju rolnego państwa, które uwzględniają konieczność poprawy struktury obszarowej gospodarstw rodzinnych, przeciwdziałania nadmiernej koncentracji nieruchomości rolnych oraz zapewnienia prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwach rolnych przez osoby o odpowiednich kwalifikacjach. A zgodnie z art. 23 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej podstawą ustroju rolnego państwa jest gospodarstwo rodzinne. Interes społeczny, jak również okoliczność, że nie zostały spełnione pozytywne przesłanki wynikające z art. 4 ust. 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, przemawiały, zdaniem organu, za zgłoszeniem sprzeciwu na udzielenie zezwolenia na nabycie przez skarżącą przedmiotowej nieruchomości rolnej. Nieruchomość ta w całości stanowi nieruchomość rolną, a spółka nie prowadzi działalności rolniczej, nie zamierza prowadzić na niej takiej działalności i nieruchomość tę zamierza zbyć na wolnym rynku. Organ powołał się przy tym także na negatywną opinię [...] Izby Rolniczej. Minister podkreślił ponadto, odnosząc się do zarzutu z odwołania skarżącej, że rozpatrując sprawę dotyczącą wydania zezwolenia na nabycie nieruchomości przez cudzoziemca nie może kierować się kwestiami związanymi z postępowaniami regresowymi i windykacyjnymi, wynikającymi z umów ubezpieczenia i umów gwarancji ubezpieczeniowych, ponieważ nie leży to w jego kompetencjach. I. Towarzystwo Ubezpieczeń Spółka Akcyjna [...] z siedzibą w W. w skardze na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] listopada 2015 r. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia z [...] czerwca 2015 r., a nadto zobowiązanie Ministra do wydania w terminie 14 dni postanowienia, w którym organ nie zgłosi sprzeciwu wobec nabycia nieruchomości przez skarżącą oraz o zasądzenie kosztów postępowania na jej rzecz (w tym kosztów zastępstwa procesowego) według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

1) przepisów prawa procesowego, tj.: - art. 7 i art. 77 § 1, art. 11 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego zbadania przez Ministra, wbrew obowiązkowi wynikającemu z treści tych przepisów, wszelkich okoliczności stanu faktycznego sprawy i brak wyważenia pierwszeństwa interesu społecznego i słusznego interesu strony w tej sprawie, - art. 7, art. 10 § 1 i art. 79 oraz art. 80 K.p.a. poprzez niepoinformowanie skarżącej o wpływie do akt sprawy pozytywnej opinii [...] Izby Rolniczej z [...] sierpnia 2015 r. i powołanie się w uzasadnieniu postanowienia wyłącznie na negatywną opinię [...] Izby Rolniczej z całkowitym pominięciem wskazań wynikających z drugiej, pozytywnej, opinii z 25 sierpnia 2015 r.,

- art. 7 K.p.a. poprzez nierozważenie uzasadnionego interesu skarżącej, jakim jest uzyskanie zaspokojenia jej roszczeń wynikających z prowadzonej przez nią działalności gospodarczej przez skorzystanie z instytucji przejęcia nieruchomości przez wierzyciela hipotecznego w przypadku nieskuteczności licytacji komorniczych, przewidzianej w art. 984 K.p.c., (co w konsekwencji prowadzi do dyskryminacji skarżącej jako uczestnika obrotu cywilnoprawnego), - art. 8 oraz 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy; nieodniesienie się w treści uzasadnienia do części argumentacji zawartej w pismach skarżącego; całkowite przemilczenie w uzasadnieniu faktu wpływu do akt sprawy drugiej opinii [...] Izby Rolniczej, w którym Izba pozytywnie odniosła się do kwestii nabycia nieruchomości przez skarżącą; pominięcie przesłanek wskazanych w tejże opinii w uzasadnieniu postanowienia; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 1 ust. 1 i ust. 1a ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców w związku z art. 1a ust. 1 pkt. 1 i 2 oraz art. 1a ust. 2 pkt. 5 tej ustawy, poprzez błędną wykładnię polegającą na błędnym i nieznajdującym oparcia w przepisach prawa przyjęciu, że dodatkową przesłanką wydania zezwolenia na nabycie nieruchomości rolnej przez cudzoziemca jest to, aby był on rolnikiem i wykonywał działalność rolniczą, - art. 1a ust. 6 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że cudzoziemiec niebędący rolnikiem indywidualnym nie może nabyć nieruchomości rolnej, podczas gdy preferowanie rolników indywidualnych na podstawie ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego polega na przyznaniu im pierwszeństwa zakupu takiej nieruchomości, co w przedmiotowej sprawie faktycznie miało miejsce, a nie wyłączności na możliwość dokonania takiego zakupu. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi – w odpowiedzi na skargę – wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do zarzutów skargi Minister zauważył, że: 1) art. 1a ust. 6 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców wskazuje wprost, że nabycie nieruchomości rolnych przez cudzoziemców następuje dodatkowo z zachowaniem przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Ocena dokonywana przez Ministra dotyczy tych aspektów sprawy, które wiążą się z zadaniami organu orzekającego, a więc z szeroko pojętymi zagadnieniami kształtowania ustroju rolnego, a jak szczegółowo wyjaśniono w postanowieniu z 3 listopada 2015 r. skarżąca jest spółką wykonującą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność gospodarczą ubezpieczeniową; 2) jako organ współdziałający jest uprawniony na podstawie wskazanego art. 7 K.p.a. do uwzględnienia interesu społecznego oraz słusznego interesu obywatela poprzez odwołanie się do postanowień ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Powołana ustawa zawiera istotne wskazówki dla zdefiniowania interesu ogólnego (społecznego) przez określenie zasad kształtowania ustroju rolnego państwa, które uwzględniają konieczność poprawy struktury obszarowej gospodarstw rolnych, przeciwdziałania nadmiernej koncentracji nieruchomości rolnych oraz zapewnienia prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwach rolnych przez osoby o odpowiednich kwalifikacjach (art. 1 ustawy). Zgodnie z przepisami tej ustawy, preferowanym nabywcą nieruchomości rolnych jest rolnik prowadzący gospodarstwo rodzinne, posiadający kwalifikacje rolnicze i zamieszkały w gminie, na terenie której położona jest chociaż część nabywanej nieruchomości rolnej. Ustawa definiuje również pojęcie prowadzenia działalności rolniczej (art. 2 pkt 3 ustawy), wskazując, że jest nią prowadzenie działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. W powyższej sprawie mają więc zastosowanie normy i cele ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, a więc zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. przez organ jest całkowicie chybiony; 3) organ nie znalazł podstaw do niewnoszenia sprzeciwu, ponieważ skarżąca zamierza nabyć nieruchomości rolne i wykorzystywać je w sposób sprzeczny z ich przeznaczeniem; 4) zapoznanie się stron z pełnym materiałem dowodowym jest możliwe na podstawie art 73 § 1 K.p.a. Zarówno przed wydaniem rozstrzygnięcia przez Ministra w pierwszej instancji, jak i przed jego wydaniem w drugiej instancji, skarżąca została zawiadomiona o toczącym się postępowaniu i zgromadzeniu dokumentów w sprawie, spółka była również zawiadamiana o przesunięciu rozpatrzenia wniosku z powodu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Skarżąca nie wystąpiła jednak do organu z prośbą o udostępnienie akt sprawy ani też o wydanie uwierzytelnionych odpisów na żadnym etapie postępowania, jak również, zgodnie z art. 73 § 1 K.p.a., nie skorzystała z prawa wglądu w dokumenty w siedzibie organu; 5) przy rozpatrywaniu sprawy dotyczącej wydania zezwolenia na nabycie nieruchomości Minister nie może kierować się kwestiami dotyczącymi postępowań regresowych i windykacyjnych. W sytuacji, w której nabycie nieruchomości służy zaspokojeniu roszczeń skarżącej względem aktualnego właściciela nie przemawia za przyznaniem szczególnego statusu potencjalnemu nabywcy. Jej przeprowadzenie podlega analogicznym procedurom jak nabywanie nieruchomości rolnych przez innych cudzoziemców, a przyznanie szczególnych uprawnień takiemu nabywcy mogłoby prowadzić do praktyki obchodzenia prawa w kwestii nabywania ziemi przez cudzoziemców.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(obecnie Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - zwanej dalej: P.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę. W konsekwencji uznał, że postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] listopada 2015 r. narusza prawo w stopniu kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego. Nabycie nieruchomości przez cudzoziemca – stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców [(Dz. U. z 2014 r., poz. 1380) – dalej w skrócie: "u.n.n.p.c."] – wymaga zezwolenia. Zezwolenie to jest wydawane przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych i administracji, jeżeli sprzeciwu nie wniesie Minister Obrony Narodowej, a w przypadku nieruchomości rolnych, jeżeli sprzeciwu nie wniesie minister właściwy do spraw rozwoju wsi. Sprzeciw jest wyrażany w ramach współdziałania organów, na podstawie art. 106 K.p.a., w formie postanowienia (art. 1 ust. 1a u.n.n.p.c.). Regulacje art. 1 ust. 1 i ust. 1a u.n.n.p.c. nie zawierają przesłanek uzasadniających wniesienie sprzeciwu przez ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. I chociaż przepisy ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemca nie zakreślają merytorycznego zakresu oceny Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, to rzeczą oczywistą jest, iż ocena ta powinna dotyczyć tych aspektów sprawy, które wiążą się z zadaniami organu właściwego do rozstrzygania. Taki zakres badania wniosku przez ministra właściwego do spraw rozwoju wsi wyznacza art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 743, ze zm.). Zgodnie z przywołaną normą dział rozwój wsi obejmuje m. in. sprawy kształtowania ustroju rolnego państwa oraz ochrony gruntów przeznaczonych na cele rolne. Innymi słowy, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest uprawniony do oceny planowanej transakcji pod względem zgodności z przepisami dotyczącymi kształtowania ustroju rolnego państwa i ochrony gruntów przeznaczonych na cele rolne. Zagadnienia te leżą bowiem w ustawowych kompetencjach Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Ustawodawca przewidział możliwość nabywania przez cudzoziemców nieruchomości rolnych i nie wskazał, że mogą być one nabywane wyłącznie w celu prowadzenia działalności rolniczej, a jedynie poddał tego rodzaju transakcje kontroli ministra właściwego do spraw rozwoju wsi oraz wskazał w art. 1a ust. 6 u.n.n.p.c., że nabycie nieruchomości rolnych przez cudzoziemców następuje dodatkowo z zachowaniem przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Zatem to minister powinien w każdym konkretnym stanie faktycznym rozważyć czy przeniesienie własności wskazanej nieruchomości rolnej nie jest sprzeczne z powierzoną mu ochroną gruntów przeznaczonych na cele rolne albo z kształtowaniem ustroju rolnego państwa, a nie tylko autorytatywnie stwierdzić, że nabycie przez cudzoziemca nieruchomości rolnej byłoby sprzeczne z interesem rolnictwa. Realizacja ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego następuje przez poprawę struktury obszarowej gospodarstw rolnych, przeciwdziałanie nadmiernej koncentracji nieruchomości rolnych oraz zapewnienie prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwach rolnych przez osoby o odpowiednich kwalifikacjach (tak art. 1 wymienionej ustawy). Poza tym Minister Rolnictwa, załatwiając sprawę, winien kierować się ogólną dyrektywą wynikającą z art. 7 K.p.a., a zatem powinien uwzględnić interes ogólny i słuszny interes obywatela. Organ rozstrzyga bowiem w ramach uznania administracyjnego, co nie oznacza dowolności i wymaga przedstawienia motywów, którymi kieruje się przy podejmowaniu postanowienia. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w wydanych postanowieniach podał, że nieruchomość będąca przedmiotem postępowania to nieruchomość o powierzchni 10,83 ha, składająca się z 7 działek, stanowiąca grunty rolne klas od IV do VI, nieobjęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Jest własnością dłużników skarżącej. Nabycie jej przez skarżącą ma na celu zaspokojenie roszczeń skarżącej względem dotychczasowych jej właścicieli i jak najszybsze jej zbycie na wolnym rynku w celu odzyskania środków pieniężnych, bez zmieniania rolniczego charakteru nieruchomości i czynienia na niej inwestycji, czyli woli prowadzenia przez skarżącą na nieruchomości jakiejkolwiek działalności rolniczej czy pozarolniczej. Skarżąca jest bowiem podmiotem wykonującym na terytorium Polski działalność gospodarczą – ubezpieczeniową. Uzasadniając zgłoszenie sprzeciwu Minister powołał się na: interes społeczny, w tym interes rolnictwa; obowiązek czuwania nad kształtowaniem ustroju rolnego; brak spełnienia przez wnioskodawcę cech rolnika indywidualnego, czyli pozytywnych przesłanek wynikających z art. 4 ust. 1 u.k.u.r.; nieprowadzenie na terytorium Polski przez skarżącą działalności rolniczej i brak zamiaru prowadzenia działalności rolniczej na spornej nieruchomości, chęć zbycia nieruchomości na wolnym rynku, nie zaś nabycie celem wykorzystania nieruchomości zgodnie z jej rolniczym charakterem; negatywną opinię [...] Izby Rolniczej w Z. z [...] maja 2015 r. Odnosząc się z kolei do nierozważenia interesu skarżącej, organ wyjaśnił że nie może kierować się kwestiami dot. postępowań regresowych i windykacyjnych wynikających z umów ubezpieczenia i gwarancji ubezpieczeniowych, gdyż nie leży to w kompetencji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

W ocenie Sądu przedstawione stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zostało podjęte przedwcześnie, albowiem bez wszechstronnego wyjaśnienia stanu jaki zachodzi w sprawie, zbadania wszelkich okoliczności mogących mieć wpływ na ostateczną treść rozstrzygnięcia i oceny ich w kontekście treści przytoczonych wyżej przepisów prawa. Do takiego wniosku Sąd doszedł po analizie akt administracyjnych sprawy, w tym więc i materiału zgromadzonego w sprawie. Sąd zauważa bowiem, że w aktach sprawy znajdują się takie dokumenty jak: 1) notatka Departamentu Gospodarki Ziemią na posiedzenie Kierownictwa Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z propozycją niewnoszenia sprzeciwu na wydanie zezwolenia w niniejszej sprawie. W jej uzasadnieniu podano, że: z zaświadczenia Burmistrza B. z [...] lutego 2015 r. wynika, że działki nie są objęte aktualnym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy B.; wnioskodawca zadeklarował, że w przypadku przysądzenia mu własności nieruchomości podejmie próby jej sprzedaży i wtedy będą mogli ją nabyć lokalni rolnicy; [...] Izba Rolnicza w piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r. [...] pozytywnie zaopiniowała przedmiotową transakcję. [...] wskazała, że przedmiotowe nieruchomości znajdują się na obszarze objętym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy B., w którym przeznaczone są pod przemysł nieuciążliwy. [...]. Przedmiotowe nieruchomości nie znajdą więc nabywców ze strony rolników indywidualnych; z uwagi na powyższe Departament proponuje nie wnosić sprzeciwu na wydanie zezwolenia na nabycie prawa własności przedmiotowej nieruchomości; 2) pismo [...] Izby Rolniczej z [...] sierpnia 2015 r. pozytywnie opiniujące przeprowadzenie powyższej transakcji. W piśmie tym Izba podkreśliła, że otrzymała obecnie szersze informacje, przede wszystkim, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się na obszarze objętym obowiązującym Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania gminy B.. Zgodnie z nim działki przeznaczone są pod przemysł nieuciążliwy, w związku z czym wycena tych nieruchomości będzie adekwatna jak dla terenu przemysłowego. W związku z powyższym mimo dużego zapotrzebowania na działki rolne na tym terenie, nieruchomość ta nie znajduje nabywców ze strony rolników indywidualnych, dlatego zarząd Izby pozytywnie opiniuje nabycie prawa własności wnioskowanej nieruchomości przez cudzoziemca; 3) zaświadczenie Burmistrza B. z [...] lutego 2015 r. (jako załącznik do wniosku skarżącej o udzielenie przedmiotowego zezwolenia), z którego wynika, że Urząd Miejski w B. nie posiada aktualnego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dla działek objętych wnioskiem skarżącej o zezwolenie. [...] zgodnie ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy B. zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w B. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2000 r. oraz zmianą do powyższego Studium uchwaloną uchwałą Rady Miejskiej w B. Nr [...] z dnia [...] października 2013 r. działki [...], [...], [...], [...], [...] i [...] są terenem gruntów rolnych, działka nr [...] jest istniejącym terenem mieszkaniowym i usług towarzyszących mieszkalnictwu. Po pierwsze, jednym z wymienionych dokumentów jest pozytywna opinia [...] Izby Rolniczej, która wpłynęła do Ministra [...] sierpnia 2015 r., czyli przed [...] listopada 2015 r., to jest dniem wydania zaskarżonego postanowienia. Tymczasem w treści uzasadnienia organ powołuje się na negatywną opinię Izby z [...] lipca 2015 r., zupełnie przemilczając fakt istnienia późniejszej opinii Izby, do tego pozytywnie opiniującej nabycie nieruchomości przez skarżącą, co również zauważa i zarzuca skarżąca. Po drugie organ w ogóle nie odnosi się do treści wynikających z powyższych dokumentów, w tym i tej dotyczącej Studium w zakresie dotyczącym działek objętych wnioskiem skarżącej z [...] lutego 2015 r., tym samym nie ocenia ich znaczenia dla sprawy. Organ nie uzupełnia też materiału dowodowego sprawy o wypis i wyrys ze Studium w zakresie odnoszącym się i obrazującym ww działki; nie ustala więc jakie w istocie ustalenia Studium obowiązują względem ww działek i jaki mają one wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie sprawy. Tymczasem wszystko to powinien uczynić w kontekście uznaniowego charakteru przedmiotowego rozstrzygnięcia, względu na interes społeczny i słuszny interes strony oraz powołanych wyżej regulacji jakimi jest obowiązany kierować się rozstrzygając o sprzeciwie w konkretnie przedstawiającym się stanie faktycznym sprawy. Wszystko to przemawia za uznaniem, że w kontrolowanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 8, art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 11 i art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Minister Rolnictwa i Rozwoju – ponownie rozpoznając sprawę – będzie miał na względzie powyższe i po przeprowadzonym postępowaniu wyda postanowienie zgodne z prawem. Wobec stwierdzenia niezgodności z prawem postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] listopada 2015 r., Sąd – na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c P.p.s.a. – orzekł jak w punkcie I wyroku. O zwrocie kosztów postanowił - w punkcie II – na zasadzie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.