Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 642/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Małgorzata Brachel- Ziaja Sędziowie WSA: Renata Czeluśniak WSA: Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2007 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Lasów Państwowych Nadleśnictwa w na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w w przedmiocie nałożenia obowiązku I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w na rzecz strony skarżącej Skarbu Państwa- Lasów Państwowych Nadleśnictwa w kwotę 100 zł ( słownie: sto złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia...........2006r. znak ....................na podstawie art. 81 c ust.2, art.80 ust.2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt. 2 i art. 83 ust.1 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz.2016 ze zm.) oraz art. 123 k.p.a. nałożono na Nadleśniczego Nadleśnictwa M. - Lasy Państwowe Nadleśnictwo M. z siedzibą w M. -jako zarządcę nieruchomości Skarbu Państwa, obowiązek przeprowadzenia i dostarczenia, w terminie do dnia 30.11.2006r. ekspertyzy technicznej budynku inwentarskiego - chlewa murowanego o nr inw.........., położonego na nieruchomości w miejscowości............, zawierającej: a) inwentaryzację budowlaną stanu istniejącego obiektu - budynku gospodarczego wraz z instalacjami elektryczną i odgromową, z wyraźnym określeniem stanu technicznego poszczególnych elementów konstrukcyjnych obiektu; b) opinię techniczną wykonaną na podstawie dokumentacji z pkt a ), precyzyjnie i jednoznacznie określającą zakres robót, które należy wykonać dla przywrócenia właściwego stanu technicznego obiektu oraz bezpiecznego jego dalszego użytkowania. W osnowie decyzji określono wymagany sposób opracowania ekspertyzy wskazując też, że zgodnie z art. 81 c ust.4 ustawy Prawo budowlane w razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, organ administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia.

Uzasadniając powyższe podano, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. prowadzi z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego przedmiotowego budynku. Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 28.09.1991 r. - o lasach ( tekst jednolity Dz .U. z 2000r. Nr 56, póz. 679 ze zm.), w myśl którego lasami stanowiącymi własność Skarbu Państwa zarządza Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe. Lasy stanowią własność Skarbu Państwa - w tym przedmiotowa nieruchomość położona w................ Zgodnie z art.35 pkt 2 a tej ustawy Nadleśniczy prowadzi samodzielnie gospodarkę leśną w nadleśnictwie na podstawie planu urządzenia lasu oraz odpowiada za stan lasu, w szczególności bezpośrednio zarządza lasami, gruntami i innymi nieruchomościami Skarbu Państwa pozostającymi w zarządzie Lasów Państwowych. Z uwagi na położenie obiektu w obszarze leśnym, przedmiotowe postępowanie administracyjne prowadzone jest z udziałem tylko jednej strony - Lasy Państwowe Nadleśnictwo M. W dniu .......07.2005r. przeprowadzono w sprawie kontrolę, w trakcie której ustalono, że przedmiotowy budynek inwentarski jest murowany, parterowy, z dachem dwuspadowym. Pokrycie połaci dachu wykonano z płyt falistych azbestowo-cementowych. Budynek wyposażony jest w instalacje elektryczną i odgromową. Stwierdzono ubytki tynku ścian zewnętrznych. Płyty zastosowane do pokrycia budynku nie były pomalowane, a miejscami porośnięte mchem. Zaobserwowano ubytki i wyszczerbienia tych płyt. Załączona do akt sprawy "Ocena stanu i możliwości bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest" wykazała 100 pkt , co nakazuje bezzwłoczną wymianę lub naprawę pokrycia połaci dachowej budynku. Z przedłożonego przez Nadleśniczego Nadleśnictwa M. "Wykazu budynków Nadleśnictwa M." wynika, że przedmiotowy budynek wybudowano w 1940r., tj w okresie obowiązywania przepisów Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16.02.1928r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. R. P. Nr 56, poz.405). Zgodnie z art. 332 powołanych przepisów - na wykonanie robót, wyszczególnionych niżej w art. 333 i 334, o ile roboty te nie dotyczą budynków państwowych, wymagane jest uzyskanie pozwolenia właściwej władzy. Taka regulacja była powodem odstąpienia od żądania przedstawienia dokumentacji budowy bowiem nie była ona wymagana. Do obiektów

1

budowlanych wybudowanych w dacie jak przedmiotowy stosuje się obecnie obowiązujące przepisy dotyczące utrzymania obiektów budowlanych - Rozdział 6 ustawy z dnia 7 .07.1994 Prawo budowlane.

W zaistniałych okolicznościach faktycznych i prawnych warunkiem niezbędnym jest wykonanie przez zarządcę nieruchomości ekspertyzy technicznej, która w pełnym zakresie powinna wykazać jakie roboty należy wykonać by doprowadzić obiekt do należytego, zgodnego z przepisami stanu technicznego. Ekspertyza techniczna wykonana na podstawie inwentaryzacji budowlanej winna w sposób precyzyjny oraz jednoznaczny ocenić rzeczywisty stan techniczny budynku oraz wykazać literalnie i graficznie jakie roboty budowlane należy wykonać by doprowadzić budynek do należytego stanu technicznego. Podstawę prawna do nałożenia tego obowiązku stanowi art. 81 c ust.2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust.1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.

Wnosząc w terminie zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia...........2006r. znak ...........Skarb Państwa -Lasy Państwowe Nadleśnictwo M. domagał się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji w celu rozpoznania sprawy w oparciu o dokonane ustalenia faktyczne bez ekspertyzy technicznej budynku inwentarskiego - chlewu murowanego.

Zarzucając naruszenie art. 81 c Prawa budowlanego przez jego niewłaściwe zastosowanie skarżący podnosił, że w uzasadnieniu postanowienia zamieszczony został opis stanu technicznego , z którego wynika iż konstrukcja budynku nie jest zagrożona. Organ budowlany, który przeprowadzał postępowanie poprzedzające wydanie postanowienia dokonał szczegółowych oględzin budynku i wskazał, jaki zakres robót musi zostać przeprowadzony , zatem określone zostały prace konieczne do wykonania w celu zapewnienia prawidłowego stanu technicznego budynku oraz ich zakres. W tym stanie rzeczy nałożenie na skarżącego na podstawie art. 81 c Prawa budowlanego obowiązku sporządzenia ekspertyzy uznać należy za nieuzasadnione. Z przepisu jasno wynika, że ekspertyzy mają być wykonywane i dostarczane organowi w sytuacji gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, które w sprawie niniejszej nie zachodzą, a organ pierwszej instancji w sposób szczegółowy oraz wyczerpujący wskazał jakie prace remontowe budynku mają zostać wykonane, jak również wskazał ich zakres. Skoro zatem art. 81 c Prawa budowlanego stanowi, że uprawnienie organu do nałożenia na podmiot dostarczenia ekspertyzy ma charakter fakultatywny, to brak jest w niniejszej sprawie podstaw do jego zastosowania.

Ponadto, przepis stanowiący podstawę rozstrzygnięcia stanowi, że na uczestnika procesu budowlanego organ może nałożyć obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Żądanie zatem przez organ dostarczenia inwentaryzacji budowlanej stanu istniejącego obiektu nie znajduje podstawy prawnej w powołanych w postanowieniu przepisach.

Ważną okolicznością jest również fakt, że koszt sporządzenia ekspertyzy jest znaczny, zaś wydatki jakie skarżący będzie musiał w związku z tym ponieść mogłyby zostać przeznaczone na wykonanie całości prac remontowych lub znacznego ich zakresu.

Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia, postanowieniem ...............Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia ............2006 roku znak .............na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 123 i art. 144 k.p.a., art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83

2

ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003r. Nr 207, póz. 2016 z późn. zm.) utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu tego orzeczenia, w nawiązaniu do przebiegu postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. oraz zaskarżonego aktu wskazano, że po kontroli ich prawidłowości, dokonując powtórnego rozpatrzenia sprawy stwierdzono iż organ ten uczynił zadość przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo budowlane.

Wyjaśniono w tym zakresie, że przedmiotem niniejszego postępowania jest nieodpowiedni stan techniczny budynku gospodarczego, chlewa murowanego nr inw. .........w miejscowości ...........Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia jest art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, z brzmienia którego wynika iż warunkiem koniecznym i wystarczającym do żądania opinii bądź ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego obiektu budowlanego jest powstanie uzasadnionych wątpliwości, co do stanu technicznego obiektu budowlanego. W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania trybu z art. 81 c . Organ pierwszej instancji ustalił, że budynek powstał ok. 1940r (wiek ponad 60 lat), z protokołu okresowej kontroli obiektu nr .........sporządzonego przez J.M. wynika iż obiekt kwalifikuje się do bezzwłocznego remontu, oraz podczas oględzin rzeczonego obiektu podjął on wątpliwości co do jego stanu technicznego. Wątpliwości organu pierwszej instancji są uzasadnione, a wobec tego za prawidłowe należy uznać skarżone postanowienie, co dodatkowo potwierdza przedstawiona do akt sprawy ocena stanu i możliwości użytkowania wyrobów zawierających azbest dotycząca przedmiotowego budynku. Sporządzenie wymaganej opinii doprowadzi do dokładnego zbadania przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia stanu technicznego całego obiektu, uwzględniającego zużycie materiałowe, wpływu na stan obiektu czynników atmosferycznych działających na przestrzeni przeszło 60 lat, a przede wszystkim umożliwi podjęcie rozstrzygnięcia w postaci nałożenia obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu pełnej sprawności technicznej.

W dalszej części wywodów przytoczono treść art.81c ust. 1 Prawa budowlanego art. 32 ust. 1 i art. 35 ustawy o lasach oraz wskazano, że organ pierwszej instancji słusznie nałożył obowiązek przedłożenia opinii na zarządcę przedmiotowego budynku pozostającego we własności Skarbu Państwa, tj. na Nadleśniczego Nadleśnictwa M. Uznając za bezzasadne zarzuty zażalenia wyjaśniono, że w niniejszej sprawie wykazano okoliczność powstania uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego przedmiotowego obiektu budowlanego, które stanowią konieczną i wy starczającą przesłankę do wydania skarżonego postanowienia, zaś oceniając zgromadzony materiał dowodowy stwierdzono iż zaskarżone postanowienie wydane zostało prawidłowe, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego.

Na powyższe postanowienie Skarb Państwa - Lasy Państwowe Nadleśnictwo M. wniósł w terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której domagał się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od ............Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący zarzucał naruszenie prawa materialnego, a to art. 81 c ust. 2 prawa przez jego niewłaściwe zastosowanie, jak również naruszenie prawa procesowego, tj. art. 126 k.p.a w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez brak wskazania w treści zaskarżonego postanowienia jakie okoliczności spowodowały wydanie postanowienia, jak również niepodanie przyczyn, dla których zażalenie skarżącego nie zostało uwzględnione.

W uzasadnieniu skargi wskazano na okoliczności podnoszone w zażaleniu odnośnie braku podstaw do stosowania w sprawie niniejszej art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, podkreślając dodatkowo, że uprawnienie w zakresie zobowiązania do przedłożenia stosownych ekspertyz i dokumentacji technicznych ma charakter uprawnienia fakultatywnego, stąd organ prowadzący postępowanie może odstąpić od ich nałożenia na właściciela lub zarządcę obiektu. Jak wyjaśniono, co do konieczności usunięcia elementów azbestowych z budynków Nadleśnictwo

3

M. podejmuje stosowne kroki zmierzające do wymiany pokrycia dachowego - zatem sporządzanie inwentaryzacji budowlanej w tym zakresie jest zupełnie bezpodstawne, a w przypadku wykonania inwentaryzacji budynku przez organ na koszt Nadleśnictwa spowoduje nieodwracalne skutki finansowe dla skarżącego. Niezależnie od wskazanych wyżej podstaw zaskarżenia, postanowienie organu drugiej instancji wydane zostało z naruszeniem przepisów procesowych, bowiem nie przeprowadził on żadnego postępowania mającego na celu ustosunkowanie się do zarzutów skarżącego, jak i przede wszystkim zbadania trafności podniesionych przez niego zarzutów w zakresie naruszenia prawa materialnego przez organ pierwszej instancji. Z treści uzasadnienia postanowienia drugiej instancji nie wynika nic ponadto, co wynikało z treści organu pierwszej instancji. Organ drugiej instancji poprzestał na przepisaniu treści art. 81 c ust. 2 prawa budowlanego oraz wskazaniu treści protokołu kontroli przeprowadzonej przez organ pierwszej instancji. Postanowienie takiej treści narusza art. 126 k.p.a w zw. z art. 107 k.p.a., który wymaga by uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Winno ono spełniać wymagania określone przepisami prawa tak, by mogło zostać poddane kontroli sądowej. Postanowienie musi zawierać wszystkie elementy konstytutywne, bowiem ich niespełnienie powoduje nieistnienie decyzji w obrocie prawnym, naruszenie zaś pozostałych wymagań pociąga za sobą wadliwość decyzji dającą podstawę do jej uchylenia. (Adamiak B., Borkowski J. Sam.Teryt. 1991/5/45 -t.l Glosa do wyroku NSA z dnia 31 stycznia 1991 r., SA/Kr 1304/90.)

W odpowiedzi na skargę ..................... Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej , podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wskazywał , że z art. 81 c ustawy Prawo budowlane wynika uprawnienie organu nadzoru budowlanego do żądania przedstawienia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz w sytuacji, gdy powstaną uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu. Przedmiotowy obowiązek nakładany jest w drodze postanowienia, mającego charakter dowodowy, które nie rozstrzyga o istocie sprawy. W sprawie niniejszej zostało wykazane, że zaistniały uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu. W szczególności potwierdza to protokół kontroli z dnia ......07.2005r, zatem organ administracyjny miał podstawy by taki obowiązek nałożyć. Wykonanie ekspertyzy pozwoli na wyjaśnienie kwestii technicznych oraz ustalenie stanu faktycznego sprawy, które są konieczne do rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Zaskarżone postanowienie rozstrzygające jedynie kwestię nałożenia obowiązku na podstawie art. 81 c Prawa budowlanego, zawiera wszystkie konieczne elementy aktu administracyjnego określone w przepisach procesowych. Organ odwoławczy ponownie rozpatrzył sprawę w zakresie objętym postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia.........2006r., a wobec faktu, że rozstrzygnięcie pokrywało się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji, zostało ono utrzymane w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje .

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 - 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, póz. 1269 z późn. zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153,póz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami

4

oraz powołana podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a. ), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy ( art. 135 p.p.s.a. ) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. W sytuacji, gdy w przedmiotem postępowania sądowadministracyjnego jest zaskarżalne w myśl art. 3 § 2 pkt 2 , przewidziane w art. 123 § 1-2 k.p.a. postanowienie organu administracji publicznej nierozstrzygające o istocie sprawy, lecz dotyczące poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania administracyjnego, kontrola ta ogranicza się li tylko do badania prawidłowości zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego jego wydanie postanowienia tego samego organu lub organu pierwszej instancji i nie może dotyczyć niezwiązanych z nim bezpośrednio kwestii materialnoprawnych.

Zarówno zaskarżone orzeczenie, jak i poprzedzające jego wydanie mają formę postanowienia. Zgodnie z treścią art. 123 § 1 - 2 k.p.a. - w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia ( § 1 ); postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie spraw, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej ( § 2 ). Wymogi tego rodzaju aktów określone zostały w art. 124 § 1 - 2 k.p.a., który w § 1 obliguje do organy administracji publicznej do wskazania w postanowieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia , zaś w § 2 stanowi, że postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Mający w tym przypadku zastosowanie z racji odesłania zawartego w art. 126 k.p.a. przepis art. 107 § 3 k.p.a. przewiduje, że uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodem odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę lub kwestię incydentalną jest w ramach motywowania orzeczenia ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę, odzwierciedlenie powyższego winno znaleźć się w uzasadnieniu aktu, zaś braki w tym zakresie stanowią naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14.04.2005r. III SA/Wa 180/05, zam zb. LEX nr 166546).

W zakresie podstawy prawnej orzekania powołano w kontrolowanych aktach regulacje proceduralne z Kodeksu postępowania administracyjnego, przepisy kompetencyjne zawarte w ustawie z dnia z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz.2016 ze zm.) oraz tam znajdujący się art. 81 c ust.2. Zamieszczony w przepisach prawa materialnego artykuł 81 c stanowi, że :

" 1. Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji lub udostępnienia dokumentów:

1) związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego;

2) świadczących o dopuszczeniu wyrobu budowlanego do obrotu albo jednostkowego zastosowania w obiekcie budowlanym.

2. Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.

3. Na postanowienie, o którym mowa w ust. 2, przysługuje zażalenie.

4. W razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, organ administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia."

Analiza powołanej regulacji wskazuje, że ustawodawca przyznał w niej organom administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego w stosunku do uczestników procesu budowlanego uprawnienia do żądania udzielania informacji oraz udostępniania dokumentów związanych z prowadzeniem robót, przekazaniem obiektu budowlanego do użytkowania, jego utrzymaniem i użytkowaniem ( ust. 1 ), a także ocen technicznych lub ekspertyz ( ust. 2 ). Zakres stosowania art. 81 c ust. 1-2 jest o tyle szeroki, że ma on na celu umożliwienie prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w postępowaniu administracyjnym lub w czasie czynności kontrolnych. Treść art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego wskazuje jednak, że możliwość nałożenia przez w nim wymienione organy określonych obowiązków istnieje jedynie w przypadku powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, zaś uprawnienie organów sprowadza się li tylko do żądania ocen technicznych lub ekspertyz. Ponadto, z uwagi na systematykę, regulację zawartą w ust. 2-4 należy uznać za uzupełnienie uprawnień organów przewidzianych w ust. 1. Powyższe nakazuje jej stosowana w ścisłym powiązaniu z art. 81 c ust. 1 oraz upoważnia do uznania, że z uprawnienia do żądania ocen technicznych lub ekspertyz organ mogą korzystać zasadnie wtedy, informacje oraz dokumenty, o których mowa w ust. 1 nie są dostateczne do oceny stanu sprawy, zaś taka interpretacja pozostaje w zgodzie z przewidzianą w art. 81 c ust. 2 przesłanka powstania uzasadnionych wątpliwości. Zgodnie z zasadami wykładni wszystkie przepisy prawa powinny być interpretowane literalnie, chyba że istnieją ważne racje by nadać im interpretacje rozszerzającą lub zwężającą. Zakaz wykładni rozszerzającej obowiązuje nie tylko na gruncie przepisów prawa karnego, czy podatkowego, lecz także przy interpretacji przepisów mających charakter lex specjalis, przepisów upoważniających i za aktualny uznać go należy także na gruncie przepisów prawa materialnego i procesowego prowadzących do ograniczenia wolności i uprawnień. Uwzględniają treść art. 81 c ust. 2-4 należy uznać , że analizowana regulacja ma charakter materialnoprawny i procesowy, a w tym ostatnim zakresie stanowi lex specjalis w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego o postępowaniu dowodowym. Przyznając organom administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego określone upoważnienie, stanowiąc jednocześnie o możliwości nałożenia na podmioty wymienione w art. 81 c ust. 1 Prawa budowlanego, tj. uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego i dostawcę wyrobów budowlanych określonych obowiązków - także finansowych, prowadzi do ograniczenia praw podmiotowych wyżej wymienionych, a zatem nie powinna być interpretowana rozszerzająco.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy należy także zwrócić uwagę na przepisy zawarte w rozdziale 6 Prawa budowlanego, dotyczącym utrzymania obiektów budowlanych, a w szczególności art. 61 - 70. Pierwszy z nich ma charakter generalnej zasady, nakładającej na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek jego utrzymywania i użytkowania zgodnie z wymogami zawartymi w art. 5 ust. 2. Artykuł 62 tej ustawy dotyczy okresowych kontroli, którym właściciele i zarządcy powinni poddawać obiekt budowlany. W ust. 1 wskazuje on rodzaje i zakres takich kontroli - 2., w ust. 4-6 na stosowne kwalifikacje podmiotów uprawnionych do ich dokonywania, ust. 7 ma charakter ustawowego upoważnienia do regulacji opisanej wyżej materii w akcie wykonawczym, natomiast ust. 3 stanowi, że właściwy organ - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Przepisy art. 62

6

- regulują obowiązki właścicieli i zarządców obiektów budowlanych w zakresie prowadzenia, przechowywania oraz udostępniania dokumentacji obiektu, zaś w art. 66 - 69 zawarto podstawy prawne do nałożenia na wyżej wskazane podmioty określonych obowiązków sytuacji wystąpienia w nim podanych przesłanek wiążących się ze stwierdzonym przez organy nadzoru budowlanego stanem obiektu budowlanego. Powołane przepisy dotyczą zarówno obiektów budowlanych, których realizacja wymagała pozowania na budowę lub zgłoszenia, jaki i tych dla których nie ustawa nie przewidziała takich wymagań.

Mając na uwadze treść opisanych na wstępie orzeczeń, okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu, jak również uwzględniając powyższe uwagi czynione na gruncie przepisów prawa proceduralnych i prawa materialnego, skargę w niniejszej sprawie należy uznać za zasadną.

Stosowanie do wskazań zawartych w zaskarżonym i poprzedzającym je postanowieniu akty te zostały wydane w toku wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego mającego za przedmiot stan techniczny budynku inwentarskiego - chlewa murowanego o nr inw........, położonego na nieruchomości w miejscowości .........Z akt administracyjnych wynika, że skarżącemu stosownie do wymogów z art. 61 § 4 k.p.a. nie doręczono dotąd zawiadomienia o wszczęciu postępowania. We wszelkich dokumentach organu pierwszej instancji wskazywane są przepisy o kontroli obiektów budowlanych, przy czym organ pierwszej instancji nie wydawał dotąd decyzji w trybie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego w przedmiocie nakazu przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, co jest warunkiem w tym trybie przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Podając jako podstawę prawną orzekania oraz powołując treść art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego - tak organ pierwszej, jak i drugiej instancji nie zawarły w uzasadnieniach postanowień wyjaśnień dotyczących wykładni, a także stosowania tej regulacji. Organ pierwszej instancji wskazuje w opisie obiektu budowlanego na takie okoliczności jak : ubytki tynku ścian zewnętrznych, zastosowanie do pokrycia dachowego budynku płyt, które nie były pomalowane, miejscami porośnięte mchem i wyszczerbione, wyjaśniając też , że załączona do akt sprawy "Ocena stanu i możliwości bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest" wykazała 100 pkt , co nakazuje bezzwłoczną wymianę lub naprawę pokrycia połaci dachowej budynku. Wspomina nadto uznając obiekt za wzniesiony legalnie o wieku budynku. W kwestii powstania wątpliwości, o których mowa w tym przepisie i ich uzasadnienia organ pierwszej instancji w ogóle się nie wypowiada. Ze zgromadzonego w tej fazie materiału dowodowego, a w szczególności protokołu kontroli dnia..........2005r.wynika, że wątpliwości budzi jedynie stan techniczny wykonanych tynków ścian zewnętrznych, gdzie obserwuje się miejscowe, ubytki tynku, przy czym nie podano tam żadnych danych wskazujących na przyczyny, czy konieczność wykonania odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Organ drugiej instancji uznając, że podstawy do stosowania art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego zostały wykazane, nie czyni samodzielnych ustaleń, zaś akceptuje stanowisko organu pierwszej instancji również nie podaje na czym mają polegać uzasadnione wątpliwości, o których mowa w tym przepisie. W tym kontekście należy zauważyć, że art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego nie stanowi podstawy nałożenia na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązku przestawienia inwentaryzacji budowlanej stanu istniejącego obiektu budowlanego wraz z instalacjami elektryczną i odgromową. W szczególności zaś przepis ten nie służy do uzyskiwania po latach dokumentacji projektowej, czy technicznej obiektów budowlanych, których realizacja nie wymagała wydania pozowania na budowę. O ile we wskazanym trybie można nałożyć na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek przedstawienia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz to, powyższe winno wiązać się z uzasadnionymi wątpliwościami co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego budynku, które pozostają pomimo uwzględniania dokumentów przedstawionych w trybie art. 81 c ust. 1., a przepis ten - jak wskazano wyżej, winien być interpretowany ściśle do jego brzmienia. Słusznie podnosił w zażaleniu i nadal zarzuca skarżący co do postanowienia organu drugiej instancji, że w

7

uzasadnieniu obu orzeczeń brak elementów wskazujących na spełnienie przesłanek do stosowania art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, zaś zakres koniecznych do wykonania zmian i prac remontowych wynika już z ustaleń organu pierwszej instancji.

Mając powyższe na uwadze , uznając iż zaskarżone oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w pkt 1. sentencji wyroku biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a.

O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono jak w pkt II. sentencji wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a.

8