Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 115/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 89 w zw. z art. 117 oraz art. 256 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
article: art. 7 i 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi Fabryki [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia praw z rejestracji wzoru przemysłowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej Fabryki [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] października 2015 r. znak: [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "Urząd Patentowy", "UP" lub "organ") działając w trybie postępowania spornego na podstawie art. 104 w zw. z art. 102 i art. 117 ust. 1 w zw.

z art. 89 ust. 1 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U.

z 2013 r., poz. 1410; dalej: "p.w.p.") oraz art. 98 Kodeksu postępowania cywilnego

w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. po rozpoznaniu wniosku J. W. przeciwko Fabryce [...] "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w [...] o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "[...]" nr [...] orzekł o:

1) unieważnieniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "[...]" nr [...];

2) przyznaniu J. W. od Fabryki [...] "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwoty [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Dnia [...] listopada 2014 r. J. W. wystąpił do Urzędu Patentowego RP działającego w trybie postępowania spornego z wnioskiem o unieważnienie prawa

z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "[...]" nr [...], udzielonego dnia [...] maja 2012 r. na rzecz Fabryki [...] "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w [...], z pierwszeństwem od dnia [...] marca 2012 r. Swój interes prawny wnioskodawca wywodził z okoliczności, że jest współtwórcą i współuprawnionym z patentu nr [...] na wynalazek pt.: "[...]" z wcześniejszym pierwszeństwem z dnia [...] sierpnia 2005 r., a jego prawa osobiste i majątkowe są naruszane przez sporny wzór przemysłowy.

Jako podstawę swojego żądania wnioskodawca wskazał przepisy art. 102,

art. 103, art. 104, art. 106 i art. 117 ust 2 p.w.p., podnosząc brak nowości i brak indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego, sprzeczność zgłoszenia spornego wzoru przemysłowego z porządkiem publicznym i dobrymi obyczajami oraz, że wykorzystywanie spornego wzoru narusza prawa wnioskodawcy do patentu nr [...] na wynalazek pt.: "[...]".

Ustosunkowując się do przedłożonych materiałów uprawniony, w odpowiedzi na wniosek z dnia [...] stycznia 2015 r., w pismach z dnia [...] lutego 2015 r. i z dnia [...] kwietnia 2015 r. oraz na rozprawach w dniu [...] marca 2015 r. i w dniu [...] września

2015 r., kwestionował interes prawny wnioskodawcy w przedmiotowej sprawie podnosząc, że wnioskodawca nie jest konkurentem uprawnionego. Stwierdził, iż przedłożony materiał dowodowy nie wskazuje na brak nowości lub brak indywidualnego charakteru spornego wzoru. Uznał, że sporny wzór nie narusza przeciwstawionego patentu nr [...] na wynalazek pt.: "[...]".

Rozstrzygając sprawę w postępowaniu spornym UP, w uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z [...] października 2015 r., przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. Organ wskazał, iż stosownie do przepisów art. 89 ust. 1 w związku z art. 117 ust. 1 p.w.p. prawo z rejestracji wzoru przemysłowego może być unieważnione na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny. Uznał, iż wnioskodawca ma interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego wobec okoliczności, że interes prawny wywodził on z okoliczności, że jest współtwórcą i współuprawnionym z patentu nr [...] na wynalazek pt: "[...]" z wcześniejszym pierwszeństwem z dnia [...] sierpnia 2005 r., a jego prawa osobiste i majątkowe są naruszane przez sporny wzór przemysłowy.

Organ wywiódł, iż interes prawny ma zatem m.in. podmiot żądający unieważnienia prawa z patentu (rejestracji), gdyż jego prawa osobiste lub majątkowe są lub mogą być naruszone wykonywaniem prawa z rejestracji. Wynalazek pt.: "[...]" dotyczy tego samego przedmiotu co sporny wzór przemysłowy, a zatem prawa osobiste i majątkowe wnioskodawcy mogą być naruszane przez sporny wzór przemysłowy. Ponadto, wnioskodawca podniósł, że jest zainteresowany przemysłowym stosowaniem spornego wzoru przemysłowego.

UP wyjaśnił, iż przedmiotem spornego wzoru przemysłowego jest zintegrowany zespół łoża z nakładką, do [...], którego cechy istotne, zgodnie

z dokumentacją rejestrową, są następujące:

1. Kształt zintegrowanego zespołu łoża z nakładką wynikający z połączenia tych elementów;

2. Kształt i wyprofilowanie łoża 1 takie, że łoże 1 ukształtowane jest w postaci wyprofilowanego korytka z szyną dolną i szynami bocznymi typu [...] oraz

z tylnymi występami obejmującymi jednocześnie komorę zamkową;

3. Kształt i wyprofilowanie nakładki 2 takie, że nakładka 2 ukształtowana jest

w postaci odwróconego wyprofilowanego korytka z usytuowaną na górze szyną [...] i sprężyną 3 nakładki.

Zdaniem organu, przedmiotem oceny w niniejszej sprawie mogą być tylko te cechy postaciowe wzoru przemysłowego, które są widoczne na zewnątrz w toku zwykłego używania, czyli dostrzegane w trakcie tego używania zmysłem wzroku, tj.

w sytuacji, gdy sporny wzór jest zamontowany w [...]. A zatem, na gruncie przedmiotowej sprawy, cechy postaciowe wzoru przemysłowego, które są widoczne na zewnątrz w toku zwykłego używania nie obejmują cech wewnętrznych dotyczących kształtu i wyprofilowania zarówno łoża jak i nakładki widocznych jedynie w ich przekrojach. Także nie są widoczne na zewnątrz w toku zwykłego używania cechy istotne określone jako "z tylnymi występami obejmującymi jednocześnie komorę zamkową", gdyż komora zamkowa nie jest widoczna w toku zwykłego używania spornego wzoru. Ponadto, w toku zwykłego używania spornego wzoru nie jest widoczna sprężyna. Zespół cech istotnych podlegających ocenie obejmuje więc kształt zintegrowanego zespołu łoża z nakładką wynikający z połączenia tych elementów, kształt i wyprofilowanie łoża takie, że łoże ukształtowane jest w postaci wyprofilowanego korytka z szyną dolną i szynami bocznymi typu [...] oraz kształt

i wyprofilowanie nakładki takie, że nakładka ukształtowana jest w postaci odwróconego wyprofilowanego korytka z usytuowaną na górze szyną [...]. Szczególnie charakterystyczny dla ukształtowania spornego wzoru jest układ bocznych otworów przelotowych zintegrowanego zespołu łoża z nakładką.

W dalszej części uzasadnienia organ przywołał treść art. 104 ust. 1 p.w.p., wskazując że ocena wzoru przemysłowego dokonywana jest zawsze całościowo, nie zaś jako zbiór poszczególnych właściwości. Ujęcie to sprawia, że zarówno przy weryfikacji przesłanki nowości, jak i indywidualnego charakteru ocenie poddany zostaje wzór jako całość. W przypadku zaś niespełnienia przez wzór przemysłowy jednej

z przesłanek - nowości czy indywidualnego charakteru - wytwór nie będzie podlegał ochronie.

Następnie organ dokonał wyjaśnienia pojęć "ogólne wrażenie" i "zorientowany użytkownik". Wskazał, iż w rozpatrywanym przypadku za zorientowanego użytkownika należy uznać przede wszystkim [...] stale wykorzystujących [...]

z umożliwiającym montaż dodatkowego wyposażenia na szynach [...] oraz pracowników zaopatrzeniowych odpowiedzialnych za wyposażenie tych [...]. UP podniósł, iż zakres swobody twórczej zdeterminowany przez cechy funkcjonalne przedmiotu oraz przez wcześniejsze wzornictwo. W przypadku wzorów, które muszą uwzględniać przede wszystkim wymogi funkcjonalne przedmiotu, zakres swobody twórczej jest mniejszy, niż w przypadku wzorów, w których przeważają założenia estetyczne. Tam, gdzie zakres swobody twórczej jest większy, różnice między wzorami powinny być łatwiej zauważalne, niż w przypadku wąskiego zakresu tej swobody. Zorientowany użytkownik musi mieć wiadomości w tym przedmiocie, wystarczające do oceny zakresu swobody twórczej, i umieć zauważyć nawet stosunkowo małe różnice, istotne w przypadku wzorów o niewielkiej swobodzie twórczej.

Dokonując oceny spornego wzoru organ uznał, iż zintegrowany zespół łoża

z nakładką posiada naturę funkcjonalną, a zatem swoboda twórcza w rozpatrywanym przypadku jest ograniczona jego funkcją. Wobec powyższego UP stwierdził, iż swoboda twórcza przy projektowaniu spornego wzoru była mała, głównie dotycząca ukształtowania korpusu łoża i układu bocznych otworów przelotowych zintegrowanego zespołu łoża z nakładką. Przedmiotowy wzór przemysłowy nie spełniał zatem wymogu indywidualnego charakteru, gdyż ogólne wrażenie jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się jego pierwszeństwo (dnia [...] marca 2012 r.). W szczególności organ wskazał, iż przedłożone przez wnioskodawcę kopie strony tytułowej oraz dwóch stron nienumerowanych i str. 28, 29

i 30 publikacji [...] - magazyn [...] nr [...] - lipiec, sierpień, obejmujące ilustrowany artykuł R. W. pt. "[...]" ujawniają na ilustracjach zawartych w tym artykule kształt zintegrowanego zespołu łoża z nakładką wynikający z połączenia tych elementów, tj. kształt i wyprofilowanie łoża takie, że łoże ukształtowane jest w postaci wyprofilowanego korytka z szyną dolną i szynami bocznymi typu [...] oraz kształt i wyprofilowanie nakładki takie, że nakładka ukształtowana jest w postaci odwróconego wyprofilowanego korytka z usytuowaną na górze szyną [...]. Na ilustracjach tych pokazano charakterystyczny dla ukształtowania spornego wzoru, układ bocznych otworów przelotowych zintegrowanego zespołu łoża z nakładką złożony ze znajdującego się w nakładce rzędu szeroko rozstawionych otworów owalnych i umieszczonego pod nim rzędu szeroko rozstawionych małych otworów okrągłych oraz ze znajdującego się w łożu pod szyną boczną wąsko rozstawionych większych otworów okrągłych.

Konkludując Urząd Patentowy wskazał, iż wobec faktu, że brak indywidualnego charakteru w stosunku do jednego dokumentu jest wystarczającą samodzielną przesłanką do unieważnienia spornego wzoru, organ uznał za niecelowe rozpatrywania zarzutu braku indywidualnego charakteru w świetle pozostałych materiałów oraz pozostałych zarzutów w świetle całego przedłożonego materiału.

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się Fabryka [...] "[...]" sp. z o.o.

z siedzibą w [...] (dalej: "skarżąca"), która pismem z [...] stycznia 2016 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczną

w administracyjnym toku instancji decyzję z [...] października 2015 r. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Autor skargi zarzucił organowi:

l. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego

i bezpodstawne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie uczestnik postępowania – J. W. posiada interes prawny w żądaniu unieważnienia prawa

z rejestracji wzoru przemysłowego "[...]" [...], w sytuacji w której organ, aby móc uznać istnienie interesu prawnego i wywodzić go z zasad konkurencji podmiotów, winien był zbadać czy uczestnik postępowania faktycznie prowadzi działalność gospodarczą na rynku [...], czy skarżący jest realnym jego konkurentem i ogranicza swobodę prowadzonej przez niego działalności, a przede wszystkim organ winien zbadać, czy faktycznie uczestnik postępowania zajmuje się produkcją i sprzedażą rozwiązania objętego patentem, gdyż tylko wówczas organ mógłby uznać, że sporny wzór przemysłowy narusza prawa osobiste i majątkowe uczestnika, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji w oparciu o dowolne i niczym nieuzasadnione ustalenia organu i całkowicie błędną ocenę w tym zakresie; odnośnie tych kwestii brak ponadto jakiegokolwiek odniesienia w treści uzasadnienia do skarżonej decyzji. Podobnie, w treści uzasadnienia skarżonej decyzji brak odwołania się do argumentów merytorycznych podnoszonych przez skarżącą w toku postępowania, a uzasadniających oddalenie wniosku. Brak także odniesienia się do podnoszonego przez skarżącą zarzutu braku legitymacji po stronie wnioskodawcy (jako jednego z dwóch współuprawnionych) do samodzielnego wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego skarżącej;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1) art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, iż przepis ten ma samodzielne zastosowanie

w postępowaniu spornym przed UP i że zgodnie z nim stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, podczas gdy przepis ten nie może być wyłączną podstawą interesu prawnego (nie może stanowić

w tym względzie samoistnej normy prawnej), a to z tego względu, że ustalenie interesu prawnego, o którym mowa w powyższym przepisie może nastąpić tylko w związku z normą prawa materialnego, której uczestnik postępowania nigdy nie wskazał; w konsekwencji uczestnik postępowania nie wykazał również, że legitymuje się interesem prawnym w postępowaniu przed UP, co doprowadziło do wydania wadliwej decyzji unieważniającej wzór przemysłowy nr [...],

w sytuacji, w której wniosek o unieważnienie powinien zostać oddalony;

2) art. 89 ust. 1 w zw. z art. 117 ust. 1 p.w.p., w zw. z art. 28 k.p.a. polegające na:

a) bezzasadnym przyjęciu, że wnioskodawca posiada interes prawny

w żądaniu unieważnienia wzoru przemysłowego "[...]"[...], poprzez dopuszczenie wywodzenia tego interesu z okoliczności przyszłej, hipotetycznej i niepewnej, a mianowicie z okoliczności, iż wnioskodawca - niebędący przedsiębiorcą i nieprowadzący działalności gospodarczej - "jest zainteresowany przemysłowym stosowaniem spornego wzoru przemysłowego", "zamierza korzystać z wynalazku objętego patentem", "zamierza wytwarzać takie przedmioty lub stosować taką technologię, jak opisana w dokumencie patentowym", w sytuacji, w której wnioskodawca (uczestnik postępowania) musi legitymować się interesem prawnym na dzień złożenia wniosku i stosowania norm prawa administracyjnego, a więc interes ten musi być konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny (a nie ewentualny); niewątpliwie Wnioskodawca (Uczestnik) takiego interesu nie posiadał, co wobec odmiennego przyjęcia przez organ, doprowadziło do wydania decyzji z naruszeniem ww. przepisów prawa;

b) bezzasadnym przyjęciu, że wnioskodawca posiada interes prawny

w żądaniu unieważnienia spornego wzoru przemysłowego w sytuacji, w której wnioskodawca nie legitymuje się interesem osobistym, własnym, indywidualnym

i konkretnym, a jedynie - co najwyżej - (hipotetycznym) interesem prawnym swojej żony (przedsiębiorcy), co wobec nieuwzględnienia tej okoliczności doprowadziło do wydania decyzji z naruszeniem ww. przepisów prawa;

c) bezzasadnym przyjęciu, że wnioskodawca posiada interes prawny

w żądaniu unieważnienia spornego wzoru przemysłowego podczas, gdy

z okoliczności sprawy wynika jednoznacznie, że interes wnioskodawcy

w żądaniu unieważnienia spornego wzoru przemysłowego jest jedynie interesem faktycznym a nie interesem prawnym, bowiem źródłem interesu prawnego musi być norma prawa materialnego, która decyduje o tym, kto w konkretnym przypadku może wystąpić o unieważnienie prawa, a której to normy nie wskazano w postępowaniu przed Urzędem Patentowym, jak również która to norma nie została wskazana w uzasadnieniu do skarżonej decyzji (tj.

w motywach rozstrzygnięcia), a także w samym petitum decyzji, co doprowadziło do całkowicie nieuzasadnionego uznania istnienia interesu prawnego wnioskodawcy (uczestnika) i nieuprawnionego unieważnienia wzoru przemysłowego skarżącego;

3) art. 89 ust. 1 w zw. z art. 117 ust. 2 p.w.p. - polegające na błędnym uznaniu, że uczestnik postępowania posiada uprawnienie w żądaniu unieważnienia prawa

z rejestracji spornego wzoru przemysłowego, bowiem sporny znak "może naruszać" prawa osobiste i majątkowe. Tymczasem art. 117 ust. 2 p.w.p. (wskazywany jako podstawa wniosku przez wnioskodawcę) określa, iż "podstawą do unieważnienia prawa z rejestracji może być (...) stwierdzenie, że wykorzystywanie wzoru przemysłowego narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich", a nie jedynie, że może je naruszać. Organ nie wskazał przy tym

o jaką dokładnie osobę trzecią może tutaj chodzić, a także nie wskazał, iż prawa osobiste lub majątkowe tej osoby zostały rzeczywiście naruszone. Nie wskazał także na jakiej podstawie uczestnik żądał unieważnienia wzoru powołując się na art. 117 ust. 2 p.w.p. (adresowany do osób trzecich), a nie do uprawnionego

z patentu;

4) art. 72 ust. 1 w zw. z art. 283 i nast. p.w.p., polegające na wadliwym uznaniu legitymacji wnioskodawcy w wystąpieniu z wnioskiem o unieważnienie wzoru przemysłowego skarżącego (tj. w postępowaniu spornym, o którym mowa w art. 255 i nast. p.w.p.), w sytuacji gdy w samym wniosku wyraźnie wskazano, iż wnioskodawca jest jedynie współuprawnionym do patentu, a drugim współuprawnionym jest I. M., niebędący uczestnikiem postępowania. Mimo, iż zgodnie z art. 72 ust. 1 p.w.p. "współuprawniony z patentu może, bez zgody pozostałych współuprawnionych, korzystać z wynalazku we własnym zakresie oraz dochodzić roszczeń z powodu naruszenia patentu", tym niemniej wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji patentu nie może być uznany - wbrew twierdzeniom zawartym w akapicie pierwszym uzasadnienia wniosku - za roszczenie, o którym mowa w art. 283 i nast. p.w.p., a za innego rodzaju uprawnienie. Trudno także uznać, że wystąpienie z takim wnioskiem mieści się w sprawach zwykłego zarządu patentem. Tym samym, złożenie wniosku o unieważnienie wzoru przemysłowego przez samego wnioskodawcę było nieuprawnione;

5) art. 104 w zw. z art. 102 p.w.p. polegające na:

a) błędnej wykładni i wynikającej z niej niewłaściwego zastosowania ww. przepisu, polegającego na tym, że organ błędnie przyjął, iż ochronie

w ramach wzoru przemysłowego podlegają tylko te jego elementy, które są widoczne w trakcie zwykłego użytkowania, przy całkowitym pominięciu jednak okoliczności, iż [...] jest szczególnym przypadkiem wytworu, w którym jej bieżąca weryfikacja (nie będąca konserwacją i obsługą) należy do zwykłego użytkowania (od niej bowiem zależy bezpieczeństwo użytkowania),

a w trakcie tej bieżącej weryfikacji elementy wzoru odrzucone przez organ są widoczne dla zwykłego użytkownika, a w konsekwencji nie można stwierdzić braku indywidualnego charakteru spornego wzoru na podstawie przywołanej w zaskarżonej decyzji publikacji, bowiem nie ujawnia ona wzoru wcześniejszego w sposób wystarczający;

b) wadliwej wykładni pojęcia "indywidualnego charakteru" i "zorientowanego użytkownika" i wynikającej z niej niewłaściwego ich zastosowania, polegającego na wadliwym przyjęciu przez organ w zaskarżonej decyzji że wzór przemysłowy nie spełniał wymogu indywidualnego charakteru

w rozumieniu powołanych przepisów, gdyż ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony, w sytuacji, w której dla zorientowanego użytkownika, jakim jest [...], już niewielkie różnice wystarczają do stwierdzenia indywidualnego charakteru, albowiem [...] (jako kwalifikowany użytkownik do którego adresowana jest [...]), na co dzień korzystający z [...], zauważy je na pierwszy rzut oka, bez większego problemu, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego uznania, iż brak indywidualnego charakteru jest wystarczającą, samodzielną przesłanką do unieważnienia spornego wzoru;

c) niewłaściwe zastosowanie pojęcia "zakresu swobody twórczej", z uwagi na fakt, że w przypadku wzorów (jak ten sporny), które muszą uwzględniać przede wszystkim wymogi funkcjonalne przedmiotu, zakres swobody twórczej jest mniejszy, niż w przypadków wzorów, w których przeważają założenia estetyczne, a tam gdzie zakres swobody jest mniejszy, co - w odniesieniu do zorientowanego użytkownika, jakim jest [...] - powinno skutkować przyjęciem, że właśnie ze względu na ten mały zakres swobody twórczej, już niewielkie i mniej zauważalne różnice wystarczają do stwierdzenia indywidualnego charakteru spornego wzoru.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z dnia [...] sierpnia 2016 r. uczestnik postępowania – J. W. wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej, jednocześnie popierając odpowiedź na skargę organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej także p.p.s.a.).

Rozpatrując sprawę z uwzględnieniem powyższych kryteriów sądowej kontroli rozstrzygnięć administracyjnych, Sąd doszedł do stwierdzenia, że wniesiona skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu, gdyż zaskarżona decyzja wydana została

z naruszeniem przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 117 p.w.p. w związku z art. 89 p.w.p. prawo z rejestracji wzoru przemysłowego może być unieważnione na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu lub wzoru przemysłowego. Jak z tego wynika wstępnym warunkiem badania zasadności wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji jest ustalenie, czy wniosek ten pochodzi od osoby uprawnionej do jego złożenia.

Jak to wielokrotnie wywodzono w doktrynie i orzecznictwie interes prawny polega na tym, że między sytuacją prawną podmiotu, a przedmiotem postępowania istnieje powiązanie, czyniące ten podmiot zainteresowanym prowadzonym postępowaniem. Źródłem interesu prawnego jest norma prawa materialnego, która decyduje, kto

w konkretnym przypadku może wystąpić o unieważnienie prawa, natomiast normy ustawy p.w.p., określające przesłanki unieważnienia prawa, decydują kiedy (z jakich powodów) można o unieważnienie wystąpić (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2003 r. sygn. akt II SA 81/02, wyrok NSA z 17 lipca 2003 r. sygn. akt II SA 1165/02, Wokanda 2004/3/31). Legitymowanym do wniesienia wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego może być podmiot uprawniony z rejestracji wzoru przemysłowego oraz patentu z wcześniejszym pierwszeństwem, jeżeli istnienie tego wzoru (patentu) stanowi przeszkodę do uznania nowości lub indywidualnego charakteru wzoru późniejszego.

Legitymowanym do wniesienia wniosku o unieważnienie może być także podmiot gospodarczy, który wytwarza produkt wg rozwiązania objętego wadliwie udzielonym prawem i któremu to wadliwie udzielone prawo przeszkadza w swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej.

W rezultacie o tym, czy konkretny podmiot ma interes prawny do wniesienia wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego w danej sprawie, decydują przepisy prawa. W hipotetycznej sytuacji, gdy to skarżący jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może tego zainteresowania poprzeć powszechnie obowiązującymi przepisami prawa (mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji), jego interes określić należy jako faktyczny, a nie prawny. Interes faktyczny nie tworzy zaś legitymacji skargowej. Legitymację skargową określają bowiem przepisy prawa, a nie czynności prawne pomiędzy poszczególnymi podmiotami (por. postan. NSA z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 451/08, Legalis). Istoty interesu prawnego należy więc upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa. Może to być norma należąca do każdej gałęzi prawa (nie tylko prawa administracyjnego), na podstawie której

w postępowaniu administracyjnym określony podmiot może domagać się konkretyzacji swoich uprawnień lub obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony sfery swoich praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem (vide wyrok NSA z dnia 23.04.2013 r. sygn. akt II GSK 149/12 www.cbois.gov.pl).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd

w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stwierdził, że organ UP w sposób wybiórczy i jednostronny przyjął stanowisko o istnieniu interesu prawnego uczestnika postępowania J. W., w sytuacji gdy ww. nie będący przedsiębiorcą i nie prowadzący działalności gospodarczej ani zarobkowej, jest zainteresowany przemysłowym stosowaniem spornego wzoru przemysłowego, zamierza korzystać z wynalazku objętego patentem oraz zamierza wytwarzać takie przedmioty, jak opisane w patencie i jednocześnie zamierza dochodzić roszczeń finansowych oraz roszczeń za naruszenie praw autorskich w postępowaniu przed sądem powszechnym.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ UP, aby móc w sposób prawnie poprawny uznać istnienie interesu prawnego wnioskodawcy musiałby ustalić i zbadać szereg okoliczności zarówno faktycznych, jak i prawnych związanych z działalnością wnioskodawcy. Przede wszystkim organ powinien ustalić, czy wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą lub zarobkową na rynku [...] i w związku z tym, czy skarżąca Fabryka [...] "[...]" jest jego konkurentem i ogranicza swobodę prowadzonej przez niego działalności gospodarczej.

Należy zgodzić się ze skarżącą, że żadna z ww. okoliczności nie tylko nie została zbadana przez organ. W efekcie zabrakło jakiegokolwiek uzasadnienia, na czym miałoby polegać naruszenie praw majątkowych lub osobistych wnioskodawcy, albo na czym miałaby polegać konkurencja pomiędzy wnioskodawcą, a skarżąca spółką.

Ocena, czy ukształtowanie sytuacji prawnej jednego podmiotu (uprawnionego) wpłynie na sytuację prawną innego podmiotu (wnioskodawcy) w taki sposób, aby można było mówić o istnieniu po jego stronie interesu prawnego do żądania unieważnienia wzoru przemysłowego, wymaga dokonania szczegółowej analizy okoliczności faktycznych sprawy (vide wyrok NSA z dn. 5.07.2007 r. sygn. akt II GSK 92/07, www. cbois.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca nie wskazał przepisu prawa materialnego na podstawie którego sformułował swoje żądania. Z treści wniosku złożonego w UP można wywodzić, że jego interes przejawia się w tym, iż wzór skarżącej spółki [...] nr [...] uniemożliwia mu czerpanie korzyści z jego prawa. Należy zgodzić się z twierdzeniami skarżącej spółki, że powyższe świadczy o tym, że interes wnioskodawcy jest tylko co najwyżej interesem faktycznym, a nie prawnym.

Tymczasem ochronie na podstawie przepisów p.w.p. podlega interes prawny, nie zaś interes, który w rozpoznawanej sprawie określić należy jako mający charakter ekonomiczny interes faktyczny.

Zarówno kwestia praw autorskich, jak i kwestia ewentualnych roszczeń finansowych nie uzasadnia interesu prawnego wymaganego w postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu przed sądem administracyjnym (vide wyrok WSA w Warszawie z dn. 2.04.2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 358/12, www. cbois.gov.pl). Ponadto, na co należy zwrócić uwagę w kontekście podnoszonych przez wnioskodawcę argumentów, iż "podstawą interesu prawnego jest stosunek konkurencji i swoboda działalności gospodarczej", to przyjęte w orzecznictwie rozumienie terminu "konkurencja" na gruncie przepisów p.w.p.

Orzecznictwo, a również i doktryna, przyjmują, że interes prawny w żądaniu unieważnienia patentu ma "realny" konkurent uprawnionego z patentu. Realny konkurent zaś, to taki, którego zamiar wytwarzania przedmiotów lub stosowania technologii opisanej w dokumencie patentowym wiąże się ściśle z zakresem prowadzonej przez niego działalności zarobkowej, czy zawodowej, konkurent, którego zamiar stosowania rozwiązania objętego patentem jest wiarygodny albowiem wynika

z obiektywnej oceny okoliczności faktycznych danej sprawy. Interes prawny takiego podmiotu znajduje oparcie w prawie materialnym w art. 63 ust. 1 p.w.p., z którego wynika prawo uprawnionego z patentu do wyłącznego korzystania z wynalazku

w sposób zarobkowy i zawodowy na całym terytorium RP (tzw. "monopol patentowy").

Tymczasem w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, wnioskodawca nigdy dotąd (pomimo posiadania patentu od ponad 10 lat) nie wytwarzał i nie produkował rozwiązania objętego patentem, nie wprowadzał go na rynek, co więcej, nie podjął żadnych prób i kroków w tym celu. Jest uprawnione, w kontekście tych ustaleń, aby ocenić, że jego zamiar w tym zakresie jest nie tylko nierzeczywisty, to również w żaden sposób nie został uprawdopodobniony. Zasadnie skarżąca spółka, w tym zakresie podnosi, że nawet żona wnioskodawcy (na której działalność wnioskodawca się powoływał), w ofercie swojego przedsiębiorstwa nie ma produktów obejmujących wynalazek wnioskodawcy.

W tym stanie Sąd uznał, że organ UP z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a. nie rozważył należycie zgromadzonego materiału dowodowego i z naruszeniem art. 80 k.p.a. poczynił istotne dla sprawy ustalenia.

W ocenie Sądu, organ naruszył przepisy postępowania tj. art. 256 ust. 1 p.w.p.

w związku z art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. i nie wyjaśnił oraz nie wykazał w uzasadnieniu decyzji, na jakiej podstawie ustalił, że J. W. ma interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego a jego działalności przeszkadzałoby sporne prawo, zatem z naruszeniem art. 89 w zw. z art. 117 p.w.p. organ nie wyjaśnił źródła interesu prawnego wnioskodawcy do żądania unieważnienia prawa rejestracji wzoru przemysłowego "[...]" [...] nr [...]. Mając na uwadze powyższe Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ wnikliwie zanalizuje zgromadzone dokumenty i rozważy, czy rzeczywiście wynika z nich, że wnioskodawca posiada interes prawny w żądaniu unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego, w rozumieniu w jakim przedstawił to Sąd w niniejszym uzasadnieniu

i której to działalności przeszkadza sporne prawo ograniczając jego swobodę.

Natomiast w związku ze stwierdzonymi uchybieniami kontrolowanej decyzji, Sąd uznał, że odnoszenie się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego jest

w tej sytuacji przedwczesne.

Zważywszy powyższe działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c "p.p.s.a." Sąd uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1 wyroku). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1349 z późn. zm.)

i zasądził: kwotę [...] zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego, kwotę 17 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, razem kwotę [...] złotych (pkt 2 wyroku).