Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 478/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, 77 par 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 26 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2009 nr 12 poz 68
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - tekst jednolity.
article: poz 1380 par 4 ust. 1 pkt 14
journal: Dz.U. 2010 nr 109 poz 719
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych  obiektów budowlanych i terenów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2012 r. sprawy ze skargi [....] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowa z siedzibą we W. na decyzję [....] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 20 stycznia 2012 r. nr [....] w przedmiocie nakazu zapewnia natychmiastowego użycia drzwi ewakuacyjnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [....] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej na rzecz strony skarżącej [....] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowa z siedzibą we W. kwotę 757 zł ( słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w T. decyzją z [...] listopada 2011 r., na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z 24. 08. 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r. Nr 12, póz. 68 ze zm.) i art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z 24. 08. 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 178, póz. 1380 ze zm.), § 4 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7. 06. 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, póz. 719) w związku uchybieniami naruszającymi przepisy przeciwpożarowe, opisanymi w protokole ustaleń z czynności kontrolno - rozpoznawczych z 19-20 października 2011 r., przeprowadzonych w budynku Marketu [...] przy ul. [...] w nakazał [...] spółka z o. o. spółka komandytowa z siedzibą we W. zapewnić możliwość natychmiastowego użycia drzwi ewakuacyjnych prowadzących z sali sprzedaży bezpośrednio na zewnątrz budynku ww. obiektu oznaczonych na planie obiektu w instrukcji bezpieczeństwa pożarowego jako WE – 2 od strony północnej budynku, oraz WE - 3 od strony południowej. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności zgodnie z art. 108 § 1 kpa, ze względu na ochronę życia ludzkiego oraz ważny interes społeczny.

W uzasadnieniu organ podał, że w toku czynności kontrolno -rozpoznawczych, stwierdzono zamknięcie dwojga drzwi ewakuacyjnych: od strony północnej budynku, oznaczone jako WE - 2, oraz od strony południowej, oznaczone jako WE - 3 prowadzących z sali sprzedaży Marketu bezpośrednio na zewnątrz w sposób uniemożliwiający ich natychmiastowe otwarcie. Organ wskazał, że ze stref pożarowych, w których zlokalizowane są pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi powinna być zapewniona możliwość ewakuacji w bezpieczne miejsce na zewnątrz budynku lub do sąsiednie strefy pożarowej zgodnie z § 236 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z 12. 04. 2002 r. (Dz. U. Nr 75, póz. 690 ze zm.). W tym celu należy zapewnić prawidłowe funkcjonowanie drzwi stanowiących wyjście ewakuacyjne tj. możliwość ich natychmiastowego otwarcia, zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 czerwca 2010r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. . Nr 109, poz. 719).

Market [...] w T. , zgodnie z opracowaną instrukcją bezpieczeństwa pożarowego jest obiektem zakwalifikowanym do strefy pożarowej kategorii zagrożenia życia ludzi ZŁ l, w którym przewiduje się możliwość jednoczesnego przebywania ok. 800 ludzi. W tym celu obiekt wyposażono w odpowiednią ilość wyjść ewakuacyjnych. Przedmiotowe drzwi ewakuacyjne prowadzące z sali sprzedaży na zewnątrz budynku, wyposażone są w urządzenia przeciwpaniczne. Uruchomienie urządzenia przeciwpanicznego nie powoduje natychmiastowego otwarcia drzwi WE - 2 oraz WE - 3.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z 24. 08. 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 178, póz. 1380) właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany przestrzegać przeciwpożarowych wymagań techniczno - budowlanych, instalacyjnych i technologicznych, oraz zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 cytowanej ustawy, zapewnić osobom przebywającym w budynku, obiekcie budowlanym lub na terenie bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji.

Na mocy wyżej wymienionego zapisu Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji określił w § 15 ust. 1 rozporządzenia z 7. 06. 2010r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, póz. 719), iż z każdego miejsca w obiekcie, przeznaczonego do przebywania ludzi, zapewnia się odpowiednie warunki ewakuacji, umożliwiające szybkie i bezpieczne opuszczenie strefy zagrożonej lub objętej pożarem, dostosowane do liczby i stanu sprawności osób przebywających w obiekcie oraz jego funkcji, konstrukcji i wymiarów, a także zastosowanie technicznych środków zabezpieczenia przeciwpożarowego, polegających m.in. na zapewnieniu dostatecznej liczby, wysokości i szerokości wyjść ewakuacyjnych. Zgodnie z § 15 ust. 2 ww. rozporządzenia odpowiednie warunki ewakuacji określają przepisy techniczno -budowlane. W § 240 ust. 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12. 04. 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie określono, że drzwi stanowiące wyjście ewakuacyjne z pomieszczenia, w którym może przebywać jednocześnie więcej niż 300 osób, oraz drzwi na drodze ewakuacyjnej z tego pomieszczenia, powinny być wyposażone w urządzenia przeciwpaniczne. Ideą stosowania zamków przeciwpanicznych jest fakt, iż wspomniane zamki winny umożliwiać otwarcie drzwi natychmiast i wszelkie utrudnienia powodujące brak możliwości ich natychmiastowe użycie są niedopuszczalne. Oprócz powyższego w Rozdziale 2 "Czynności zabronione i obowiązki w zakresie ochrony przeciwpożarowej" rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7. 06. 201 Or. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, póz. 719) w § 4 ust. 1 pkt 14 zabroniono w obiektach oraz terenach przyległych do nich wykonywania czynności, które mogą spowodować pożar, jego rozprzestrzenianie się, utrudnianie prowadzenia działania ratowniczego lub ewakuacji. Do czynności tego typu zaliczono zamknięcie przedmiotowych drzwi ewakuacyjnych w sposób uniemożliwiający ich natychmiastowe użycie w razie pożaru lub innego zagrożenia powodującego konieczność ewakuacji.

Odwołanie od ww. decyzji wniosła [...] Markety Sp. z o.o. Sp. k. we W. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Zdaniem strony odwołującej się została zapewniona możliwość natychmiastowego otwarcia drzwi ewakuacyjnych WE-2 i WE-3 zgodnie z wymogami określonymi w § 4 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Bezzwłoczne otworzenie drzwi możliwe jest w trybie automatycznym i ręcznym poprzez: wciśnięcie przycisku ROP dostępnego dla każdego użytkownika obiektu (przyciski znajdują się bezpośrednio przy każdych drzwiach ewakuacyjnych) w trybie natychmiastowym, po wciśnięciu "przycisku awaryjnego otwierania drzwi" zlokalizowanego na stanowisku informacji - zwalniane są elektromagnesy zainstalowane na drzwiach bez uaktywniania systemu SAP, wygenerowaniu alarmu ll-stopnia przez system SAP (wykrycie zadymienia przez czujki), zadziałaniu stałej instalacji gaśniczej wodnej (tryskaczowej) uruchamianej samoczynnie oraz w wyniku zaniku zasilania. Zdaniem strony odwołującej się zastosowanie ww. rozwiązania technicznego zapewnia możliwość natychmiastowego otworzenia drzwi ewakuacyjnych. Do zastosowanych rozwiązań technicznych dostosowano sposoby postępowania na wypadek pożaru lub innego miejscowego zagrożenia i zawarto je w Instrukcji Bezpieczeństwa Pożarowego. Do odblokowania drzwi w trybie innym niż ewakuacja służą manipulatory (skrzynka w kolorze zielonym) – wciśnięcie 'przycisku manipulatora powoduje powiadomienie pracowników o próbie otworzenia drzwi -drzwi otwierają się samoczynnie po upływie 20 sekund. Zastosowany w obiekcie System Dostępowy kwestionowany przez organ, spełnia wymogi, w tym wymogi eksploatacyjne określone w zał. nr 2 pkt 11.7.3.1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 20.06. 2007r. w sprawie wykazu wyrobów służących zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego lub ochronie zdrowia i życia oraz mienia, a także zasad wydawania dopuszczenia tych wyrobów do użytkowania (Dz. U. nr 143, póz. 1002). Ponadto kwestionując zastosowany przez zobowiązanego sposób zapewnienia "bezzwłocznego otwarcia drzwi ewakuacyjnych" organ powołuje się na ideę funkcjonowania zamknięć antypanicznych, co nie może stanowić podstawy nakładania obowiązków. Ponadto strona odwołująca się podkreśliła, że w czasie kontroli przeprowadzonej przez organ w 2004 r. nie zostały zakwestionowane przyjęte rozwiązania.

Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z [...] stycznia 2012 r., znak:[...] , na podstawie art. 27 ustawy z 24. 08. 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r. Nr 12, póz. 68) i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy .

.

W uzasadnieniu organ II instancji podzielił rozważania prawne poczynione

przez organ I instancji. Dodatkowo podkreślił, że wyposażanie drzwi ewakuacyjnych z pomieszczenia, w którym przebywają znaczne ilości osób w zamki przeciwpaniczne, umożliwiające natychmiastowe otwarcie drzwi ewakuacyjnych i opuszczenie strefy zagrożenia podyktowane jest nie tylko i wyłącznie możliwością wybuchu pożaru, ale również innymi rodzajami zagrożenia np. katastrofą budowlaną działaniem terrorystycznym, czy też możliwością wybuchu paniki wskutek różnych, nierzadko irracjonalnych okoliczności w dużych skupiskach ludzkich itp. czyli szeroko rozumianym zagrożeniem miejscowym. W związku z tym sprowadzenie zadziałania tego urządzenia w przypadkach, które strona podnosi w odwołaniu, jest w sprzeczności z obowiązującymi przepisami. Podnoszone rozwiązanie jest niewłaściwe, gdyż taki stan nie umożliwia natychmiastowego otwarcia drzwi. Drzwi mogą otworzyć się dopiero po zwolnieniu zamka magnetycznego (w skutek działań podnoszonych w odwołaniu), czyli z pewną, nieokreśloną zwłoką. Zamki przeciwpaniczne winny umożliwiać otwarcie drzwi natychmiast i wszelkie utrudnienia w postaci przycisków lub też połączeń do innych instalacji dozorujących itp. urządzeń opóźniających ich natychmiastowe użycie jest niedopuszczalne.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Komendanta Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wniosła [...] sp. z o.o. sp. k. we W . Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- § 4 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia MSWiA w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów polegające na błędnej interpretacji i niewłaściwym zastosowaniu poprzez przyjęcie, że zainstalowany od początku istnienia obiektu tj. od 2004 r. system natychmiastowego otwierania drzwi ewakuacyjnych uniemożliwia ich natychmiastowe otwarcie,

- § 1 pkt 1 rozporządzenia MSWiA w sprawie wykazu wyrobów służących zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego lub ochronie zdrowia i życia oraz mienia, a także zasad wydawania dopuszczenia tych wyrobów do użytkowania w związku—z treścią Załącznika Nr 1 do tego rozporządzenia pkt 11.7.3.1 polegające na jego niezastosowaniu i pominięciu faktu, że system otwierania drzwi ewakuacyjnych

(system kontroli dostępu) zainstalowany w obiekcie skarżącego spełnia kryteria bezpieczeństwa, a jego zamontowanie i użycie jest prawidłowe, dopuszczalne i zgodne z obowiązującymi właściwymi normami,

- art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie przeciwpożarowej polegające na wadliwej interpretacji i niewłaściwym zastosowaniu poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie zapewnia osobom przebywającym w obiekcie bezpieczeństwa i możliwości ewakuacji, mimo, że w rzeczywistości system ochrony przeciwpożarowej, w tym system otwierania drzwi ewakuacyjnych w obiekcie spełnia najwyższe standardy,

- § 15 ust. 1 rozporządzenia MSWiA w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów polegające na błędnej interpretacji i niewłaściwym zastosowaniu poprzez przyjęcie, że skarżący nie zapewnia odpowiednich warunków ewakuacji, podczas gdy jest inaczej,

- art. 107 § 3 kpa poprzez pominięcie w decyzji administracyjnej jej obligatoryjnego elementu jakim jest uzasadnienie prawne i faktyczne, w szczególności w zakresie braku wyjaśnienia stronie dlaczego ten sam organ na podstawie takich samych przepisów w roku 2004 uznał system otwierania drzwi ewakuacyjnych za prawidłowy, a obecnie ten sam system w świetle jednobrzmiących przepisów uznaje za niedopuszczalny,

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszystkich niezbędnych działań zmierzających do wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy, w tym wyjaśnienia, dlaczego Państwowa Straż Pożarna w toku obowiązkowej kontroli przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie obiektu pozytywnie zaopiniowała zrealizowany obiekt pod względem zabezpieczeń przeciwpożarowych, w szczególności w zakresie tego samego, co obecnie sytemu otwierania drzwi ewakuacyjnych,

- art. 11 kpa polegające na braku wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, w szczególności polegające na braku wyjaśnienia na jakiej podstawie organ uznał, że obecnie system otwierania drzwi

ewakuacyjnych (tzw. system dostępowy) jest., niedopuszczalny i zagraża bezpieczeństwu, podczas, gdy właściwy państwowy organ w toku uzgadniania projektu budowlanego przed wydaniem pozwolenia na budowę uznał system za

prawidłowy i spełniający wszelkie wymogi bezpieczeństwa,

- art. 8 kpa polegające prowadzaniu postępowanie w sposób, który podważa

zaufanie do władzy publicznej, mimo nakazu prowadzenia postępowania w sposób to zaufanie pogłębiający i skłaniający do dobrowolnego wykonania decyzji na zasadzie przekonania o ich słuszności.

Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji l instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu strona skarżąca ponownie podniosła, że od powstania obiektu ( 2004 r.) nie zmienił się ani system otwierania drzwi ewakuacyjnych ani materialna treść przepisów obowiązujących w tym zakresie. System ten był i jest zgodny z właściwymi przepisami, co zostało potwierdzone przez właściwe organy w toku właściwej procedury. Wskazała, że w drzwiach WE-2 i WE-3*zamontowane są tzw. elektromagnesy. Zwolnienie elektromagnesu powoduje natychmiastowe otwarcie drzwi. Zwolnienie elektromagnesu następuje na dwa sposoby: automatycznie po powstaniu alarmu przeciwpożarowego (w przypadku zadziałania stałej instalacji gaśniczej wodnej lub wykrycie dymu przez czujki dymu) lub - również bez alarmu pożarowego -po wciśnięciu przycisku otwierającego drzwi.' Przycisk otwierający drzwi to tzw. przycisk ROP. W obiekcie Marketu [...]znajduje się 8 takich oznakowanych przycisków. Są one zlokalizowane w różnych częściach sklepu, tak aby z każdego miejsca w sklepie były one łatwo dostępne dla przeszkolonego personelu. Przyciski znajdują się m. in. bezpośrednio przy drzwiach WE-2 i WE-3, w punkcie informacji i obsługi klienta zlokalizowanym w centralnej części marketu linii kas. Na stanowisku informacji "zawsze jest obecny personel znający procedury ewakuacyjne obowiązujące w obiekcie oraz zasady funkcjonowania systemów zapewniających bezpieczeństwo osób przebywających w obiekcie. Zwolnienie elektromagnesów następuje dodatkowo w sytuacji zaniku zasilania. Ponadto strona skarżąca wskazała, że przy drzwiach ewakuacyjnych zlokalizowane są też przyciski techniczne przeznaczone dla obsługi obiektu używane przy bieżącej eksploatacji obiektu. Przy użyciu tego przycisku drzwi otwierają się po ok. 20 sekundach. Z informacji ustnych osób uczestniczących ze strony [...] w kontroli prowadzonej -.w dniach_19-20. 10.2011 r. przez PSP wynika ,że osoby kontrolujące naciskały właśnie ten przycisk techniczny, a nie przycisk ROP. Przycisk techniczny nie ma żadnego zastosowania w sytuacjach wymagających przeprowadzenia ewakuacji ludzi z obiektu. Podkreśliła, że obecnie kwestionowany rozwiązanie techniczne w zakresie sposobu otwierania drzwi ewakuacyjnych zostało zaakceptowane przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w T. również po jego zrealizowaniu tj. po wybudowaniu obiektu, w trakcie postępowania poprzedzającego uzyskanie pozwolenia na budowlanego. Nadmieniła również, że nakaz zlikwidowania istniejącego systemu dostępowego (elektromagnesów w drzwiach ewakuacyjnych) prowadzi do powstania niezgodności miedzy stanem rzeczywistym, a stanem nakazanym, wynikającym z obowiązujących decyzji, w szczególności z pozwolenia na użytkowanie. Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu w toku kontroli sądowej, gdyż jej wykonanie spowoduje powstanie niezgodności z obowiązującymi ostatecznymi decyzjami administracyjnymi, które stanowią podstawę funkcjonowania obiektu. Strona skarżąca wskazała także na wewnętrzne procedury mające zapewnić bezpieczeństwo pracowników i klientów.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne są powołane do kontroli administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 ustawy p.p.s.a). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu aktu administracyjnego nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a.

Skarga podlega uwzględnieniu, mimo, iż nie wszystkie zarzuty skargi okazały się uzasadnione, bowiem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji zapadły z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy - co uzasadniało ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.

W sprawie poza sporem jest zakwalifikowanie sali sprzedaży w przedmiotowym Markecie [...] jako pomieszczenia wymagającego wyposażenia zlokalizowanych w sali drzwi ewakuacyjnych, prowadzących bezpośrednio na zewnątrz, w urządzenia przeciwpaniczne (zamki przeciwpaniczrie). W sprawie nie budzi również wątpliwości w świetle dokumentów przedłożonych do akt administracyjnych sprawy, że zainstalowany od początku istnienia ww. obiektu Marketu [...]przy ul[...] w T. system ochrony przeciwpożarowej - obejmujący m. in. przedmiotowe drzwi ewakuacyjne, oznaczone jako WE- 2 i WE-3 - został dopuszczony do użytkowania w 2004 r. Należy podkreślić, że zatwierdzony system ochrony p-poż dopuszczał wyposażenie ww. drzwi ewakuacyjne w elektromagnesy, których odblokowanie przewidziano w trybie "automatycznego otworzenia w chwili zainicjowania alarmu pożarowego przez centralkę instalacji pożaru " lub w trybie ręcznym ( protokół ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej z października 2004 r. ). Nadto należy wskazać, że w dniu kontroli przeprowadzonej przez Naczelnika Wydziału Kontrolno - Rozpoznawczego Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w dniach 19-20 października 2011 r. w budynku przedmiotowego marketu było brak możliwości natychmiastowego otwarcia drzwi ewaluacyjnych z sali sprzedaży oznaczonych jako WE-2 i WE-3 , co wynika z treści protokołu.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji stanowiły m. in. przepisy ustawy z 24. 08. 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 96, póz. 667 ze zm.), ustawy 24. 08. 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, póz. 1229 ze zm.) oraz wydane w oparciu o delegację ustawową z art. 13 ustawy o ochronie przeciwpożarowej przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7. 06. 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, póz. 719), powoływanego dalej jako rozporządzenie MSWiA z 7. 06. 2010 r., a także przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12. 04. 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75 , póz. 960 ze zm.), powoływane jako rozporządzenie Ml z 12. 04. 2002 r.

Zgodnie z art. 4. ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie przeciwpożarowej właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ochronę przeciwpożarową jest obowiązany: zapewnić osobom przebywającym w budynku, obiekcie budowlanym lub terenie, bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji.. Zgodnie z § 236 rozporządzenia Ml z 12. 04. 2002 r. z pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi powinna być zapewniona możliwość ewakuacji w bezpieczne miejsce na zewnątrz budynku lub do sąsiedniej strefy pożarowej, bezpośrednio albo drogami komunikacji, natomiast zgodnie do dyspozycją z § 240 ust. 7 cyt. rozporządzenia drzwi stanowiące wyjście ewakuacyjne z pomieszczenia, w którym może przebywać jednocześnie więcej niż 300 osób, oraz drzwi na drodze ewakuacyjnej z tego pomieszczenia, powinny być wyposażone w urządzenia przeciwpaniczne. Z kolei zgodnie ze wskazanym przez organy obu instancji przepisem § 4 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia MSWiA z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów w obiektach oraz na terenach przyległych do nich jest zabronione zamykanie drzwi ewakuacyjnych w sposób uniemożliwiający ich natychmiastowe użycie w przypadku pożaru lub innego zagrożenia powodującego konieczność ewakuacji. W tym miejscu należy podkreślić, że ww. przepis ma nie tylko charakter bezwzględny i nie pozwała na żadne wyjątki, ale wprowadzony został nie tylko ze względu na "zagrożenie pożarem", obejmuje bowiem także "inne zagrożenia powodującego konieczność ewakuacji".

W związku z powyższym należy zwrócić uwagę na następujące kwestie, o charakterze ogólnym. Po pierwsze, w sferze ochrony przeciwpożarowej powstają stosunki administracyjno-prawne, których realizacja nie kończy się wraz z oddaniem obiektu do użytkowania, ale trwa nadal przez cały okres użytkowania obiektu. Wiąże się to kwestią tzw. regulacji intertemporałnej nazywanej retrospektywnością, polegającą na nakazie stosowania nowego prawa do stosunków prawnych, które wprawdzie zostały nawiązane pod rządami dawnych przepisów, ale trwają nadal i nie zostały jeszcze zrealizowane wszystkie ich istotne elementy. Należy podkreślić, że zasada niedziałania prawa wstecz nie ma charakteru absolutnego i oddstępstwo od niej jest w wyjątkowych sytuacjach dopuszczalne, w szczególności w sytuacji gdy jest to konieczne dla realizacji wartości konstytucyjnej, ocenianej jako ważniejsza od wartości chronionej zakazem retroakcji (por. wyrok TK z 3 października 2001 r., K 27/01). W celu zapewnienia bezpieczeństwa obywateli chronionego art. 5 Konstytucji RP, uzasadnione jest wprowadzanie nowych, skuteczniejszych środków ochrony przeciwpożarowej umożliwiających ochronę zdrowia i życia ludzkiego. Ustawodawca musi bowiem mieć możliwość dostosowania także istniejących budynków mieszkalnych do nowych wymogów ochrony przeciwpożarowej wynikających np. postępów w nauce (nowe skuteczniejsze środki ochrony przeciwpożarowej) czy zwiększenia się zagrożeń związanych z pożarami lub innymi zagrożeniami tego typu. Nadto należy zauważyć, że sytuacja, która występuje w niniejszej sprawie nie stanowi przykładu retroaktywnego działania prawa, lecz jego retrospektywnego działania. Zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji zostały nałożone w stosunku do obiektu, który został wybudowany i oddany do użytkowania pod rządami już nieobowiązujących przepisów prawa (tj. rozporządzenia MSWiA z 16. 06. 2003 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. nr 121, póz. 1138,,), istnieje jednak nadal i jest użytkowany kolejno pod rządami rozporządzenia MSWiA z 21. 04. 2006 r. (Dz. U. nr 80, póz. 563) i aktualnie obowiązującego rozporządzenia MSWiA z 7.06. 2010 r. Trzeba podkreślić, że w przedmiotowej sprawie zachodzi sytuacja zdarzenia ciągłego, trwającego trwające także po wejściu w życie nowej regulacji prawnej. W konsekwencji wprowadzenie nowych wymogów ochrony przeciwpożarowej dla przedmiotowego budynku jest działaniem retrospektywnym prawa, a nie działaniem retroaktywnym. (por. wyrok NSA z 30. 12. 2008 r. II OSK 1701/07, wyrok NSA z 26. 09. 2007 r.).

Uwzględniając powyższe nie można podzielić zarzutu skargi, że nie ma podstaw do wprowadzenia zmian w zakresie istniejącej ochrony p-poż w sali sprzedaży w przedmiotowym zakresie ponieważ przedmiotowy budynek Marketu [...] w T. został prawidłowo oddany do użytku w 2004 r i po uzyskanie przez inwestora pozwolenia na użytkowanie, wydanego przy akceptacji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w T. , który nie wniósł sprzeciwu do kontrolowanego sposobu ochrony przeciwpożarowej i ewakuacji. Nie można również uznać - jak podnosi strona skarżąca - że w czasie budowy i oddawania przedmiotowego budynku Marketu obowiązywały takie same przepisy prawa materialnego normującego czynności zabronione w zakresie ochrony przeciwpożarowej jak obecnie, co w ocenie skarżącej nie daje organom możliwości wprowadzania zmian w zakresie tej ochrony. Odnosząc się do ww. zarzutu należy podnieść, że w ocenie Sądu aktualnie obowiązujący przepis § 4 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia wykonawczego z 7 06. 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków i innych obiektów budowlanych i terenów ma szerszy zakres niż odpowiednie przepisy poprzednio obowiązujących rozporządzeń w tym rozporządzenia z MSWiA z 16. 06. 2003 r. Zgodnie bowiem z § 4 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia MSWiA z 16. 06. 2003 r. ( jak również § 4 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia MSWiA z 21.04. 2006 r.) "w obiektach oraz na terenach przyległych do nich jest zabronione wykonywanie czynności które mogą spowodować pożar, jego rozprzestrzenianie, utrudnienie prowadzenia działania ratowniczego lub ewakuacji: zamykanie drzwi ewakuacyjnych w sposób uniemożliwiający ich* natychmiastowe użycie". Analiza treści ww. rozporządzeń (z 16.06. 2003 i 7.06. 2010 r.) pozwala zauważyć, że o ile obowiązująca regulacja wykonawcza wskazuje na konieczność natychmiastowego użycia (otwarcia) drzwi ewakuacyjnych "przypadku pożaru lub innego zagrożenia powodującego konieczność ewakuacji", to pod rządami poprzednio obowiązującej regulacji konieczność natychmiastowego użycia drzwi ewakuacyjnych odnosiła się do działalności ratowniczej i ewakuacyjnej związanej z pożarem. Na kwestię tę zwrócił uwagę w szczególności organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślając, że natychmiastowe otwarcie drzwi ewakuacyjnych wymagane jest nie tylko w związku z wybuchem pożaru, ale także innego rodzaju zagrożenia np. katastrofą budowlaną czy działaniem terrorystycznym, a więc w sytuacji gdy system czujek działających na zadymienie nie spowoduje w trybie automatycznym zwolnienia elektromagnesów znajdujących się w drzwiach ewakuacyjnych i natychmiastowego ich otwarcia bez użycia jakiegokolwiek przycisku. A jeśli w przypadku innych zagrożeń niż pożarowe nie zostanie uruchomione automatyczne otwieranie drzwi, to zajdzie konieczność wykonania dwóch czynności: zwolnienie przy pomocy jednego z 8 przycisków ROP elektromagnesu blokującego drzwi WE2 i WE 3 i dopiero potem ich otwarcie przy pomocy urządzenia przeciwpanicznego. A zatem, w o ile w sytuacji zagrożenia przeciwpożarowego drzwi będą automatycznie i natychmiastowo otwierane o tyle w sytuacji innego zagrożenia uzasadniającego ewakuację - konieczne będzie otwieranie drzwi ewakuacyjnych przy użyciu przycisku i urządzenia przeciwpanicznego. Obgwiązująca regulacja dotycząca zakazu takiego zamykania drzwi ewakuacyjnych, które uniemożliwiałoby natychmiastowe ich otwarcie łączy się z poszerzonym zakresem zagrożeń objętych dyspozycją ww. przepisu, co w konsekwencji może uzasadniać wprowadzenie ewentualnych zmian w sposobie otwierania przedmiotowych drzwi, celem zapewnienia ich natychmiastowego otwarcia, odmiennych niż te które zostały uznane za prawidłowe w okresie poprzednim. A zatem, wbrew wywodom strony skarżącej przepisy wykonawcze odnoszące się do natychmiastowego otwierania drzwi ewakuacyjnych w okresie realizacji Marketu i obowiązujące obecnie uległy zmianie. Nadto wszystkie wskazane w decyzjach organów obu instancji akty prawne mogły być co do zasady podstawą formułowania wobec podmiotu odpowiedzialnego nakazów w zakresie ochrony przeciwpożarowej budynku już istniejącego w chwili wejścia ich w życie.

Oceniając zarzuty skargi należy się natomiast zgodzić z zarzutem niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności przedmiotowej sprawy, do czego zobowiązuje przepis art. 7 kpa skonkretyzowany w art. 77§ 1 kpa. Słusznie zatem strona skarżąca podniosła, że właściwe organy nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego, a poprzez to nie wyjaśniły wszelkich okoliczności sprawy związanych z natychmiastowym otwieraniem drzwi ewakuacyjnych z terenu sali sprzedaży w budynku Marketu [...] w T. przy ul. [...] oznaczonych jako WE -2 i WE-3. Trzeba bowiem zauważyć, że w protokole kontroli przeprowadzonej przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w T. w dniach 19-20 października 2011 r. w budynku Marketu ustalono jedynie, że: drzwi ewakuacyjne od strony północnej WE-2 i od strony południowej WE-3 - nie otworzyły się przy użyciu klamki (zamku) przeciwpanicznej. Organ konkludował, że "brak jest możliwości natychmiastowego użycia drzwi ewakuacyjnych oznaczonych WE-2 i WE-3." Trzeba jednak zauważyć, że organ nie wyjaśnił w jakiej dokładnie sytuacji użycie klamki przeciwpanicznej nie doprowadziło do otwarcia drzwi ewakuacyjnych. W protokole nie wskazano również czy użycie klamki przeciwpanicznej poprzedzone, zostało użyciem przycisku ROP lub innego przycisku znajdującego się obok drzwi. Strona skarżąca podniosła, że podczas kontroli drzwi ewakuacyjne nie otwarły się natychmiast ponieważ kontrolujący przed użyciem klamki przeciwpanicznej posłużyli się przyciskiem technicznym (oznaczonym kolorem zielonym) opóźniającym natychmiastowe otwarcie drzwi o 20 sekund, natomiast nie użyli przycisku ROP, który pozwala na natychmiastowe zwolnienie elektromagnesów zamontowanych ww. drzwiach i powoduje natychmiastowe otwarcie drzwi w "trybie ręcznym". Stanowisko dotyczące użycia przez kontrolujących niewłaściwego przycisku (przycisku technicznego zwalniającego elektromagnesy z opóźnieniem 20 sęk.) zostało podtrzymane przez pełnomocnika strony skarżącej na rozprawie w dniu 28 maja 2012 r. Twierdzenie to jednak nie znajduje potwierdzenia w protokole kontroli, a zatem niewiadome z jakiej przyczyny nie było możliwości natychmiastowego użycia drzwi ewakuacyjnych WE-2 i WE-3 w dniu kontroli. Rozpatrując ponownie tę kwestię organ l instancji wyjaśni kwestię w jakiej sytuacji nie doszło do natychmiastowego otwarcia drzwi ewakuacyjnych przy użyciu klamki przeciwpanicznej. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej nie wiadomo jakiego przycisku użyto podczas kontroli: przycisku ROP i czy przycisku technicznego, gdyż nie uwidoczniono tego w protokole co także stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego ( art. 67 § 1 i art. 68 § 1 kpa). Należy zatem wyjaśnić czy i ewentualnie dlaczego doszło do użycia przycisku technicznego.

Mając na uwadze dyspozycję art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej uprawniającej komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie należy zauważyć, że w każdej sytuacji wydanie decyzji przez organ administracji publicznej jest dopuszczalne po pełnym i wyczerpującym wyjaśnieniu stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażaną w art. 7 kpa , skonkretyzowaną w art 77 § 1 kpa.

Mając na uwadze wskazane uchybienia Sąd na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. " c " p.p.s.a. orzekł jak w punkcie l w sentencji

W punkcie ii sentencji, na podstawie art. 200 p.p.s.a., orzeczono o kosztach postępowania.