Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 18/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-01-08 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Skarżony organ: Prokurator
Treść wyniku: Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rynczak po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. B. na bezczynność Prokuratora Rejonowego postanawia: oddalić wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Skarżący P. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na bezczynność Prokuratora Rejonowego. We wniosku oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z 2-letnim synem B. B. Jego miesięczny dochód z tytułu umowy o pracę wynosi średnio 2.200 zł netto. W skład majątku skarżącego wchodzi udział 1/4 we własności domu jednorodzinnego w budowie o powierzchni około 80 m2 wraz z działką. Skarżący podał, że nie posiada żadnych oszczędności, jak również cennych ruchomości. Powołał się na to, że od dłuższego czasu ponosi koszty związane z dochodzeniem przed sądami swoich praw (przed WSA w Krakowie, Warszawie, innych miastach oraz przed Sądem Okręgowym w K.). Wnioskodawca wskazał, że jest zadłużony na około 4.000 zł i nie posiada środków, które mógłby przeznaczyć na koszty sądowe. Podał następujące miesięczne wydatki: zlecenia stałe (czynsz, media, ubezpieczenie) 900 zł, żywność około 400 zł, żywność dla chorego dziecka (specjalna dieta) około 100 zł, inne wydatki na dziecko (odzież, leki, żłobek) 100 zł, dojazd do pracy około 200 zł, gaz około 35 zł, środki czystości i higieny - około 100 zł, odzież około 100 zł, leki około 50 zł, ponoszone koszty 200 zł, inne 200 zł. Skarżący zadeklarował, iż zadłuża się miesięcznie na kwotę 100-200 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 17 maja 2007 roku oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

P. B. od powyższego postanowienia wniósł w terminie sprzeciw. Skarżący zarzucił naruszenie art. 246 § 1 pkt. 1 i 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że ponoszenie przez niego kosztów sądowych w wielu sprawach nie ma wpływu na jego sytuację majątkową. Dodatkowo zauważył, że art. 246 w/w ustawy nakazuje rozważyć sytuację wnioskującego o prawo pomocy w kontekście możliwości ponoszenia przez niego kosztów sądowych a nie uzyskiwanych dochodów. Wskazał, że Sąd nie wykazał, które z przedstawionych wydatków są zbędne dla koniecznego utrzymania. Podał, ze w okresie ostatnich 2 lat nie miał możliwości zaoszczędzenia na wpisy sądowe. Ponadto wskazał, że wyrokiem z 15 lutego 2007 r. został zobowiązany do pokrycia kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 2.400 zł. Dlatego też odmówienie skarżącemu zwolnienia go od kosztów sądowych będzie stanowiło jego ograniczenie prawa do sądu.

Sąd zarządzeniem z dnia 16 października 2007 r. wezwał skarżącego do przedłożenia: zeznania o wysokości osiągniętych dochodów za rok 2006 (PIT), a także wszelkich dokumentów (rachunki, faktury) wskazujących jakie miesięczne wydatki ponosi na utrzymanie konieczne dla siebie i rodziny za okres ostatnich 3 miesięcy, w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem odmowy rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Pomimo odbioru wezwania w dniu 2 listopada 2007 r. skarżący do dnia dzisiejszego nie wykonał w/w zarządzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Ponieważ sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym podlega ponownemu rozpatrzeniu.

Wniosek skarżącego podlega oddaleniu.

W myśl przepisu art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może nastąpić tylko wtedy, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

Podnieść należy, iż co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie, albowiem koszty te - a wśród nich wpis - są rodzajem daniny publicznej. Zasadą wynikającą z art. 84 Konstytucji jest powszechność i równość ponoszenia danin publicznych. Zwolnienie od ich ponoszenia oznacza przerzucenie ciężaru na budżet państwa, a w efekcie - na współobywateli, stąd powinno stanowić wyjątek (tak Naczelny Sąd Administracyjny w niepublikowanym postanowieniu z dnia [...], a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. w postanowieniu z 7 września 2006 roku, II SA/Ol 588/06, Lex Omega nr 191863). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawcy nie posiadają żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania.

Na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania sytuacji materialnej. Do uwzględnienia wniosku nie wystarcza ogólnikowe twierdzenie o trudnej sytuacji finansowej. W rozpatrywanej sprawie skarżący podał, że osiąga stały miesięczny dochód w wysokości 2.200 zł netto i ma na utrzymaniu jedynie 2-letniego syna. Wskazał miesięczne wydatki. Z akt sprawy wynika ponadto w dniu 30 listopada 2007 r. skarżący otrzymał w niniejszej sprawie od Skarbu Państwa kwotę 2000 zł tytułem rekompensaty z powodu stwierdzonej przewlekłości postępowania. Sąd zgodnie z art. 255 p.p.s.a. wezwał skarżącego do przedłożenia dokumentów mających na celu dokładne wykazanie osiąganych dochodów oraz ponoszonych wydatków: zeznania o wysokości osiągniętych dochodów za rok 2006 (PIT), a także wszelkich dokumentów (rachunki, faktury) wskazujących jakie miesięczne wydatki ponosi na utrzymanie konieczne dla siebie i rodziny za okres ostatnich 3 miesięcy. Skarżący nie wykonał zarządzenia, co uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny czy P. B. jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego i prowadzi do oddalenia wniosku.

Za chybiony należy również uznać argument skarżącego jakoby przyczyną mającą uzasadniać zwolnienie skarżącego ma być fakt, iż prowadzi on równocześnie wiele procesów przez różnymi sądami i nie stać go na ponoszenie kosztów we wszystkich tych sprawach. Dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych. Oznacza to, że w ramach planowanych wydatków skarżący, przewidując możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem, powinien uwzględnić także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego i dokonać stosownych oszczędności.

Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.