Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 33/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Szef Służby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący NSA: Małgorzata Borowiec (spr.) Sędziowie NSA: Jolanta Rajewska Leszek Włoskiewicz Protokolant Joanna Szcześniak po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Kr. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1101/05 w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przeniesienia na inne stanowisko służbowe 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od skarżącego K. B. na rzecz Szefa Służby Celnej kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 1101/05 oddalił skargę K. B. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przeniesienia na inne stanowisko służbowe.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] znak: [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 oraz 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a ponadto art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (tekst jedn.: Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641), utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] znak: [...], wydaną na podstawie art. 18 ust. 2 i 6 w związku z art. 17 ust. 1b powołanej ustawy o Służbie Celnej, którą dokonał przeniesienia z dniem 18 kwietnia 2005 r. funkcjonariusza Służby Celnej K. B. na stanowisko kontrolera celnego wraz z etatem z Izby Celnej w [...] do Izby Celnej w [...]. W uzasadnieniu podał, że w związku z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej zmieniły się aktualne potrzeby kadrowe Służby Celnej, związane z koniecznością zapewnienia sprawnego funkcjonowania jednostek organizacyjnych Służby Celnej, usytuowanych na wschodniej granicy kraju, która z dniem 1 maja 2004 r. została zewnętrzną granicą Unii Europejskiej. W związku z powyższym w Izbie Celnej w [...] zmniejszyła się ilość zadań do wykonania i zgodnie z zatwierdzoną w dniu 28 października 2004 r. przez Szefa Służby Celnej obsadą docelową ma być w tej Izbie zmniejszone zatrudnienie o co najmniej 500 etatów. Ze względu na wzrost zadań na granicy wschodniej kraju Izba Celna w [...] wymaga zwiększenia obsady etatowej. Wyjaśnił, że K. B. przeniesiony został w pierwszej kolejności, bowiem spełnia warunki określone w punkcie 4c części III Protokołu uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej, zawartym pomiędzy Pełnomocnikiem Ministra Finansów do Spraw Alokacji Kadr Służby Celnej, a Federacją Związków Zawodowych Służby Celnej z dnia 30 września 2003 r. Uzgodnienia zawarte w tym punkcie stanowią, że w pierwszej kolejności na nowe stanowiska przenoszeni są funkcjonariusze - osoby w służbie stałej i bezdzietne, a do takich osób zalicza się skarżący. Dyrektor Izby Celnej w [...] nie wyłączył skarżącego z grupy funkcjonariuszy wyłączonych z przeniesienia ze względu na jego szczególne kwalifikacje i specjalistyczne umiejętności, nie zachodziły także warunki przeniesienia funkcjonariusza - bez jego zgody - do innej miejscowości, wymienione w art. 19 powołanej ustawy o Służbie Celnej.

Powyższa decyzja Szefa Służby Celnej stała się przedmiotem skargi K. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżący domagał się uchylenia decyzji, zarzucając, że jest ona niezgodna z prawem i narusza jego uzasadnione interesy, a w szczególności prawo do obiektywnego, rzetelnego rozpoznania sprawy. Zdaniem skarżącego, zaskarżona decyzja została podjęta bez należytego przeanalizowania jego sytuacji rodzinnej, a przede wszystkich bez należytego uwzględnienia jego kwalifikacji zawodowych, doświadczenia zawodowego oraz dotychczasowego przebiegu służby.

W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne, wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając powyższą skargę, nie stwierdził, aby organy podejmujące w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie dopuściły się naruszenia obowiązującego prawa.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że podstawę materialnoprawną przeniesienia służbowego K. B. stanowi przepis art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, przewidujący możliwość przeniesienia funkcjonariusza celnego z ważnych względów służbowych do innej miejscowości.

Z użytego w tym przepisie sformułowania "można przenieść" wynika, że podejmowane na tej podstawie decyzje mają charakter uznaniowy. Do oceny Szefa Służby Celnej należało zatem podjęcie decyzji o przeniesieniu służbowym skarżącego do innej miejscowości lub pozostawienie go na dotychczasowym stanowisku.

Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest ograniczona. Sąd może jedynie badać, czy decyzja nie nosi cech dowolności, a więc czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.

Z treści tego przepisu wynika również, że musi być spełniona przesłanka umożliwiająca przeniesienie funkcjonariusza do innej miejscowości, a mianowicie muszą przemawiać za tym "ważne względy służbowe". W ocenie Sądu, przesłanka ta została w niniejszej sprawie spełniona, bowiem w dniu 28 października 2004 r. Szef Służby Celnej zatwierdził docelową obsadę etatową izb celnych, w wyniku której zmniejszono zatrudnienie w Izbie Celnej w [...] o 579 etatów, natomiast w Izbie Celnej w [...] przewiduje się docelowo zwiększenie zatrudnienia o 229 etatów. Sąd nie jest władny kwestionować zmian strukturalnych i organizacyjnych w Służbach Celnych pod względem ich celowości i prowadzonej przez kierownictwo Służb Celnych polityki ochrony i kontroli granic i dostosowania struktur Służb Celnych do współczesnych wymagań wynikających z przystąpienia Polski do Unii Europejskiej.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro dokonane skarżącemu przeniesienie wynikało z rzeczywistego zmniejszenia etatowego w jednostce, w której pełnił on służbę celną, to zachodziły ważne względy służbowe, o których mowa w art. 18 ust. 2 ustawy o służbie celnej, wydanym przez organy celne decyzjom nie można przypisać przekroczenia granic uznania administracyjnego.

Kryterium, według którego skarżący został wytypowany do przeniesienia służbowego w pierwszej kolejności zostało ustalone w Protokole Uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej z dnia 30 września 2003 r. zawartego pomiędzy Pełnomocnikiem Ministra Finansów do Spraw Alokacji i Kadr Służby Celnej a Federacja Związków Zawodowych Służby Celnej.

W sprawie jest niesporne, że skarżący jest funkcjonariuszem celnym, który spełnia kryteria do przeniesienia służbowego w pierwszej kolejności.

Natomiast nie zachodziły przesłanki wyłączające możliwość przeniesienia skarżącego do innej miejscowości, wymienione w art. 19 powołanej ustawy o Służbie Celnej.

Ponadto jednostka, w której skarżący dotychczas pełnił służbę, tj. Urząd Celny w Zgorzelcu z dniem 1 sierpnia 2005 r. został zlikwidowany zarządzeniem Ministra Finansów z dnia 7 lipca 2005 r. (Dz. Urz. Ministra Finansów z dnia 29 lipca 2005 r. Nr 8, poz. 79).

W ocenie Sądu pierwszej instancji przy podejmowaniu zaskarżonych decyzji nie nastąpiło także naruszenie przepisów prawa procesowego. Szef Służby Celnej przestrzegał zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 kpa), a więc podejmował wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Należycie i wyczerpująco informował strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 kpa). Wreszcie w sposób wyczerpujący zebrał, rozpatrzył i ocenił cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 kpa) oraz uzasadnił swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa.

Jeżeli zatem Szef Służby Celnej w należyty sposób wykazał spełnienie przesłanek z art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, to brak było podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa w zaskarżonej decyzji o przeniesieniu służbowym, zarówno co do przepisu prawa materialnego, jak również przepisu postępowania administracyjnego, w takim stopniu, że mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U. Nr 5, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej w skrócie Ppsa) skargę oddalił.

K. B. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną i zaskarżając wyrok w całości zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego art. 174 pkt 1 Ppsa

- art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 24.07.1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. nr 72 poz.802 z późn. zm.) poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż przy podejmowaniu decyzji w przedmiocie przeniesienia służbowego organ w ramach uznania administracyjnego mógł kierować się pozaustawowymi kryteriami przyjętymi w Protokole uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej zawartym pomiędzy Pełnomocnikiem Ministra Finansów do Spraw Alokacji Kadr Służby Celnej a Federacją Związków Zawodowych Służby Celnej;

* art.18 ust.2 ustawy z dnia 24.07.1999 r o Służbie Celnej (Dz. U. nr 72 poz.802 z póź. zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż w stosunku do skarżącego zaistniały ważne względy służbowe uzasadniające przeniesienie go do Izby Celnej w [...], w sytuacji, gdy na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2005 r. organ przyznał, iż nie potrafi wskazać, jakie konkretnie względy zadecydowały o przeniesieniu służbowym skarżącego;

* art. 32 ust. l i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na jego niezastosowaniu, w sytuacji gdy skarżący w toku postępowania konsekwentnie wykazywał, iż przy podejmowaniu decyzji w przedmiocie przeniesienia służbowego organ nie stosował jednolitych kryteriów wobec wszystkich funkcjonariuszy, dyskryminując w ten sposób skarżącego.

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania (art. 174 pkt 2 Ppsa)

- art. 16 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 26 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych i art. 29 Prawa o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art.46 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych poprzez orzekanie przez Sąd w składzie 1 sędziego i 2 asesorów, podczas gdy w składzie Sądu nie mógł orzekać więcej niż jeden asesor;

- art. 17 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. § 25 ust. 3 Regulaminu wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych poprzez wyznaczenie składu orzekającego w sprawie z naruszeniem zasad określonych w rozdziale 5 Regulaminu wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych, a w szczególności niewskazanie w zarządzeniu o wyznaczeniu rozprawy całego składu orzekającego Sądu;

- art. 138 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez wskazanie w treści sentencji wyroku jako protokolanta Karoliny Tomzik, która nie była protokolantem (osobą spisującą protokół pod kierownictwem przewodniczącego) w chwili zamknięcia rozprawy, gdyż w czasie trwania rozprawy nastąpiła zamiana protokólanta oraz niewskazanie w sentencji miejsca rozpoznania sprawy;

- art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż uzasadnienie wyroku nie spełnia wymogu wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia, gdyż w oparciu o wewnętrznie sprzeczne uzasadnienie skarżący nie jest w stanie stwierdzić z jakich względów i na jakiej podstawie prawnej skarga została oddalona, gdyż w uzasadnieniu wyroku wskazano dwie wzajemnie wykluczające się podstawy tj. 1) iż podniesione w skardze zarzuty są poza kontrolą legalności decyzji dokonywaną przez Sąd administracyjny (na tę podstawę wyroku jako wyłączną powołał się Sąd podając ustne motywy rozstrzygnięcia przy ogłoszeniu wyroku) oraz 2), iż decyzja organu została podjęta w ramach uznania administracyjnego, co uniemożliwia skarżącemu poznanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia wydanego w przedmiotowej sprawie;

- art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazującemu rozstrzyganie przez Sąd w granicach danej sprawy, bez względu na zarzuty i wnioski skargi i powołaną podstawę prawną poprzez nierozpoznanie sprawy w części, dotyczącej podnoszonych przez skarżącego zarzutów dowolności działania organu przy podejmowaniu decyzji i bezpodstawnego kształtowania stosunku służbowego skarżącego na podstawie pozaustawowych porozumień, wskazujących kryteria do podjęcia zaskarżonej decyzji w przedmiocie przeniesienia służbowego oraz przyjęcie stanu faktycznego z daty wydania wyroku, a nie z daty wydania zaskarżonej decyzji poprzez przyjęcie, iż przeniesienie służbowe skarżącego jest uzasadnione w sytuacji, gdy nastąpiła likwidacja Urzędu Celnego w Zgorzelcu z dniem 1 sierpnia 2005 r., podczas gdy zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...];

- art. 101 § 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż sporządzony z rozprawy w dniu 30 sierpnia 2005 r. protokół nie odzwierciedla przebiegu posiedzenia, a w szczególności brak w nim adnotacji o zmianie protokolanta, co skutkowało tym, że część protokołu spisana po zmianie protokolanta pomija część czynności Sądu zmierzających do wyjaśnienia okoliczności sprawy, a zwłaszcza pytanie zadane przez członka składu orzekającego do pełnomocnika organu i udzieloną nań odpowiedź w przedmiocie przyczyn przeniesienia służbowego skarżącego, jak też twierdzenia skarżącego dotyczące okoliczności uzasadniających zarzuty skargi;

- art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 106 § 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 236 kodeksu postępowania cywilnego poprzez nierozpoznanie wniosków dowodowych złożonych przez skarżącego w skardze i piśmie procesowym z dnia 6 lipca 2005 r.;

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie, iż organ w sposób należyty wyjaśnił stan faktyczny i prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy, w sytuacji, gdy z dokumentu stanowiącego podstawę faktyczną zaskarżonej decyzji, tj. listy imiennej funkcjonariuszy skierowanych do alokacji wprost wynika, iż przy wydawaniu decyzji organ wziął pod uwagę niezgodne z prawdą dane dotyczące okresu służby skarżącego, tj. 8 lat służby, podczas gdy skarżący w rzeczywistości pozostawał w służbie przez okres ponad 18 lat.

Powołując się na powyższe naruszenia prawa skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych prawem.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że użycie w przepisie art. 18 ust.2 ustawy o Służbie Celnej zwrotu "można przenieść" oznacza, iż przeniesienie funkcjonariusza do innego urzędu w innej miejscowości w oparciu o tę podstawę prawną ma charakter fakultatywny i zostało pozostawione, tzw. uznaniu administracyjnemu. Decyzje wydawane w tym trybie nie mogą jednak nosić cech dowolności, czyli muszą mieć oparcie w ustalonym stanie faktycznym sprawy. Tymczasem, w ocenie skarżącego organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie przeprowadził w sposób należyty postępowania dowodowego, a poczynione ustalenia faktyczne stanowiące uzasadnienie decyzji są sprzeczne z rzeczywistym stanem rzeczy i pomimo zgłaszanych przez skarżącego w tym zakresie zastrzeżeń nie zostały uwzględnione. Organ powinien bowiem wziąć pod uwagę strukturę Izby Celnej w [...] po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej. a także kryterium nienagannego przebiegu służby, przy uwzględnieniu przebiegu dotychczasowej służby, pozytywnej opinii przełożonych i rezultatów ocen okresowych. Tymczasem w zaskarżonej decyzji organ nie wskazał żadnej konkretnej przyczyny o charakterze organizacyjnym, takiej jak likwidacja stanowiska pracy skarżącego czy też likwidacja jednostki organizacyjnej, w której pełnił on służbę, co mogłoby uzasadniać jego przeniesienie służbowe, co więcej na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2005 r. na pytanie Sądu pełnomocnik organu wprost przyznał, iż nie potrafi wskazać jakie konkretnie względy zadecydowały o tym, że skarżący został wytypowany do przeniesienia służbowego do Izby Celnej w [...]. Brak było zatem podstaw do przyjęcia, że decyzja została podjęta w ramach uznania administracyjnego. Ponadto, w dołączonej do akt sprawy imiennej liście funkcjonariuszy wytypowanych do przeniesienia służbowego, stanowiącej podstawowy dowód, na który powołał się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ, podano nieprawdziwe dane dotyczące okresu służby skarżącego w Służbie Celnej tj. 8 lat, zamiast prawidłowo 18 lat. W ocenie skarżącego, wszystkie przedstawione powyżej okoliczności świadczą, że decyzja została wydana w sposób dowolny, a nie w oparciu o uznanie administracyjne.

Skarżący wskazał również, iż nieuprawnionym jest stanowisko Sądu, dotyczące tego, że decyzja mogła zostać wydana w oparciu o pozaustawowe kryterium przyjęte w Protokole uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej zawartym pomiędzy Pełnomocnikiem Ministra Finansów do Spraw Alokacji Kadr Służby Celnej a Federacją Związków Zawodowych Służby Celnej, gdyż jedyną podstawę prawną do wydania przedmiotowej decyzji stanowić może art. 18 ust.2 ustawy o Służbie Celnej. Za niezgodne z prawem uznać zatem należy powoływanie się przez organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, a następnie przez Sąd przy wydawaniu zaskarżonego wyroku na kryterium "bezdzietności", które nie wynika ani z ustawy, ani z żadnego przepisu prawnego wydanego na podstawie delegacji ustawowej, lecz z dokumentu prywatnego w rozumieniu art. 245 kpc, stanowiącego efekt porozumienia organu i związków zawodowych, zawartego bez jakiejkolwiek podstawy prawnej i nie mającego charakteru wiążącego, lecz jedynie walor opinii związków zawodowych. Ponadto zdaniem skarżącego zastosowane wobec niego kryterium "bezdzietności" ma charakter dyskryminujący i sprzeczny z art. 32 ust. 2 Konstytucji RP.

Skarżący podniósł również, że dokonana przez Sąd ocena prawidłowości działania organu przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji, nie znajdująca żadnego uzasadnienia w zebranym w sprawie materiale dowodowym, który przez organ został przedstawiony w sposób wybiórczy, gdyż brak jest w aktach sprawy imiennej listy funkcjonariuszy wyłączonych z procesu alokacji, co pozwoliłoby na weryfikację poczynionych przez organ ustaleń faktycznych, stanowiących podstawę zaskarżonej decyzji, została dokonana z rażącym naruszeniem przepisu art. 7 kpa, art.77 § 1 kpa i art. 80 kpa. Według oceny skarżącego wskazane wyżej uchybienia Sądu w zakresie kontroli legalności wydanej decyzji w zakresie jej zgodności z przepisami postępowania miały istotny wpływ na wynik postępowania w sprawie, gdyż brak weryfikacji przez Sąd zaskarżonej decyzji co do jej zgodności z powoływanymi przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, skutkował wydaniem niekorzystnego dla skarżącego rozstrzygnięcia.

Skarżący zarzucił także, iż Sąd przy rozpoznawaniu sprawy dopuścił się szeregu naruszeń przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wydane w sprawie rozstrzygnięcie. Podkreślił, że zgodnie z art. 16 § 1 Prawa o postępowaniu i sądami administracyjnymi Sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Tymczasem w niniejszej sprawie Sąd orzekał w składzie sędziego - przewodniczącego składu Bronisława Szydło i dwóch asesorów WSA - Jacka Fronczyka i Janusza Walawskiego. Natomiast zgodnie z art. 26 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego może za zgodą kolegium Sądu, powierzyć asesorowi sądowemu pełnienie czynności sędziowskich w tym sądzie na czas określony, nieprzekraczający 5 lat. Powierzenie asesorowi sądowemu czynności sędziowskich w konkretnym Sądzie przez określony czas oznacza przyznanie mu władzy sądowniczej w tym zakresie. Zatem w wypadku asesora powierzenie czynności sędziowskich spełnia, podobnie jak w wypadku delegacji, funkcję legitymującą tego asesora do orzekania w danym Sądzie. Wobec tego, mając na uwadze określoną w art. 46 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych w zw. z art. 29 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych zasadę, iż w składzie Sądu może brać udział tylko jeden sędzia innego Sądu, należy stwierdzić, iż wobec dyspozycji art. 136 § 2 Prawa o ustroju sądów powszechnych w zw. z art. 29 Prawa o ustroju sądów administracyjnych w składzie Sądu per analogiam do art. 46 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych w zw. z art.29 Prawa o ustroju sądów administracyjnych może uczestniczyć tylko jeden asesor sądowy, który ma powierzone czynności sędziowskie w danym Sądzie. W ocenie skarżącego, skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie był sprzeczny z regulacją wyżej powołanych przepisów, a tym samym w niniejszym wypadku zaszła nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Według skarżącego również sposób wyznaczenia składu orzekającego był sprzeczny z zasadami określonymi w art. 17 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a w szczególności z dyspozycją § 25 Regulaminu wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz.U. z 2003 r nr 169 poz.1646), gdyż wydając zarządzenie o wyznaczeniu rozprawy sędzia sprawozdawca nie wskazał składu orzekającego sądu, co niewątpliwie stanowiło naruszenie zasad wyznaczania składów orzekających, których celem jest zapewnienie stronie prawa do bezstronnego rozpoznania sprawy przez niezawisły Sąd, zgodnie z art.45 ust. 1 Konstytucji.

Autor skargi kasacyjnej podniósł także, iż treść sporządzonego protokołu z dnia 30 sierpnia 2005 r. nie odpowiada rzeczywistemu przebiegowi rozprawy, gdyż w protokole rozprawy brak jest adnotacji o zmianie w toku rozprawy osoby protokolanta z pani Karoliny Tomzik na pana o nieznanych skarżącemu danych personalnych, który protokołował, aż do chwili zamknięcia rozprawy. Zdaniem skarżącego od chwili zmiany protokolanta w protokole brak jest istotnej części wyjaśnień pełnomocnika skarżącego. Wprawdzie złożony przez skarżącego wniosek o sprostowanie i uzupełnienie protokołu w powyższym zakresie został, nieprawomocnym zarządzeniem z dnia 21 października 2005 r., oddalony to jednakże, jak podkreślił skarżący, z treści uzasadnienia tego zarządzenia wprost wynika, iż wszystkie powołane we wniosku okoliczności miały miejsce podczas rozprawy, lecz według oceny Sądu nie miały one charakteru istotnego. Z tego powodu nie dokonano stosownego sprostowania i uzupełnienia protokołu rozprawy. Konsekwencją powyższego uchybienia dyspozycji art. 101 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi było także naruszenie przepisu art. 138 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez wskazanie w treści sentencji wyroku jako protokolanta Karoliny Tomzik, która nie była protokolantem w chwili zamknięcia rozprawy.

Skarżący wskazał też na naruszenie art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż Sąd wbrew dyspozycji cytowanego przepisu nie rozpoznał sprawy w jej granicach, lecz jedynie w sposób wycinkowy i wybiórczy, pomijając istotne okoliczności ujawnione w toku rozprawy, które wyżej opisano. Jednocześnie Sąd wychodząc poza granice sprawy dokonał oceny legalności zaskarżonej decyzji nie według stanu z daty jej wydania, lecz jak wynika z treści uzasadnienia według daty wyrokowania, przyjmując jako istotną część stanu faktycznego, iż z dniem 1 sierpnia 2005 r. nastąpiła likwidacja jednej z jednostek organizacyjnych Izby Celnej w [...], tj. Urzędu Celnego w Zgorzelcu, w sytuacji gdy przeniesienie skarżącego nastąpiło nie z Urzędu Celnego w Zgorzelcu, a z Izby Celnej w [...].

W motywach skargi kasacyjnej podniesiono również, że Sąd nie rozpoznał wniosków dowodowych złożonych przez skarżącego w skardze i piśmie procesowym z dnia 6 lipca 2005 r., tj. wniosków o dopuszczenie dowodów z dokumentów znajdujących się w posiadaniu Szefa Służby Celnej, przez co naruszył art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 106 § 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 236 kodeksu postępowania cywilnego. Brak rozstrzygnięcia w przedmiocie tych wniosków dowodowych pozbawił skarżącego możliwości obrony swych praw, w tym przede wszystkim możliwości ewentualnego zaskarżenia postanowienia w przedmiocie wniosków dowodowych w trybie art. 191 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Według skarżącego, Sąd naruszył także przepis art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż w oparciu o uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie sposób jest stwierdzić, z jakiego konkretnie powodu skarga została oddalona, gdyż w uzasadnieniu wyrażono dwa wzajemnie wykluczające się powody rozstrzygnięcia, co w znacznej mierze uniemożliwia zapoznanie się z wydanym w sprawie orzeczeniem oraz znacząco wpłynęło na ograniczenie możliwości obrony jego praw przy sporządzaniu środka zaskarżenia.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazał, że stosownie do przepisu art. 10 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, stosunek służbowy funkcjonariusza celnego powstaje w drodze mianowania na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby, a nie ustalania warunków tej służby. Istotą służby jest dyspozycyjność funkcjonariuszy i dlatego temu stosunkowi służbowemu nadano charakter stosunku administracyjno-prawnego, a więc takiego, w którym organ jednostronnie i władczo kształtuje sytuację prawną funkcjonariusza. Wskazany przez skarżącego przepis art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, ani też żaden inny przepis prawa powszechnie obowiązującego nie określa kryteriów, które w ramach uznania administracyjnego należy uwzględniać wydając decyzje o przeniesieniu funkcjonariusza celnego do innego urzędu. Dlatego też zarzut błędnej wykładni przepisu art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej polegający na tym, iż przy podejmowaniu decyzji w przedmiocie przeniesienia służbowego w ramach uznania administracyjnego organ mógł się kierować pozaustawowymi kryteriami przyjętymi w Protokole uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej zawartym pomiędzy Pełnomocnikiem Ministra Finansów do Spraw Alokacji Kadr Służby Celnej a Federacją Związków Zawodowych Służby Celnej z dnia 30 września 2003 r. jest bezzasadny.

Szef Służby Celnej podniósł również, że wobec unormowań zawartych w art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z póź. zm), które stanowią, iż sąd administracyjny orzeka "na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2", zarzut niewłaściwego przyjęcia, iż w stosunku do skarżącego zaistniały ważne względy służbowe uzasadniające przeniesienie go do Izby Celnej w [...], oparty na twierdzeniu, że na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2005 r. organ rzekomo przyznał, iż nie potrafi wskazać jakie konkretne względy zdecydowały o przeniesieniu skarżącego, jest chybiony.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 32 Konstytucji RP, organ stwierdził, że nierówne traktowanie podmiotów podobnych nie musi oznaczać dyskryminacji lub uprzywilejowania, a w konsekwencji niezgodności z art. 32 Konstytucji. W stanie faktycznym sprawy, gdy po wejściu Polski do Unii Europejskiej zachodziła konieczność drastycznego zmniejszenia ilości etatów w poszczególnych izbach celnych położonych na zachodzie kraju i przeniesienia tych funkcjonariuszy celnych do innych izb celnych, to dyrektorzy izb celnych, jako osoby odpowiedzialne za realizację zadań kierowanych przez nich izb, kierując się kryterium niezbędności zapewnienia działania izby decydowali o tym którzy funkcjonariusze są im niezbędni do ich wykonania. Wszystkich zaś pozostałych funkcjonariuszy izby, dla których nie było zadań należało przenieść do innych izb.

Ponadto, w ocenie organu, twierdzenia pełnomocnika skarżącego jakoby zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem zasady określonej w art. 16 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem w wydaniu tego orzeczenia brało udział dwóch sędziów "innego sądu"- są pozbawione podstaw prawnych. Usytuowanie art. 26 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w rozdziale 2 zatytułowanym "Wojewódzkie sądy administracyjne" jak i redakcja zarówno § 2 tego artykułu w postaci: "Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego może, za zgodą kolegium sądu powierzyć asesorowi sądowemu pełnienie czynności sędziowskich w tym sądzie na czas określony, nieprzekraczający pięciu lat" jednoznacznie świadczą, iż powierzenie czynności sędziowskich asesorowi może mieć miejsce tylko w wojewódzkim sądzie administracyjnym. Skoro przepis ten umieszczony został w rozdziale dotyczącym wojewódzkich sądów administracyjnych to wyrażenie " za zgodą kolegium sądu" oznacza wyrażenie zgody przez kolegium danego wojewódzkiego sądu administracyjnego, zaś wyrażenie "w tym sądzie" oznacza ten wojewódzki sąd administracyjny, którego kolegium wyraziło swoją wolę. A zatem skoro w wydaniu zaskarżonego orzeczenia brali udział asesorzy, którym powierzono pełnienie obowiązków sędziowskich w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie to brak jest podstaw do potraktowania ich za asesorów innego sądu.

Organ wskazał także, iż zarzuty odnoszące się do uchybień związanych z protokołem z rozprawy z dnia 30 sierpnia 2005 r. nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem w świetle unormowań art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy organu administracji publicznej, którego działanie lub zaniechanie zostało zaskarżone do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Nie można zgodzić się też z twierdzeniem skarżącego, że Sąd dokonał oceny legalności zaskarżonej decyzji, nie według stanu z daty jej wydania, lecz z dnia wyrokowania, przyjmując jako istotną część stanu faktycznego to, iż z dniem 1 sierpnia 2005 r., nastąpiła likwidacja jednej z jednostek organizacyjnych Izby Celnej w [...], tj. Urzędu Celnego w [...], gdyż była poczyniona na marginesie uwaga, że skala skutków zastosowanej w sprawie przesłanki (między innymi w postaci zmniejszenia ilości wykonywanych zadań, a co za tym idzie i zmniejszenia etatów) była tak znaczna, iż w chwili wyrokowania Urząd Celny w Zgorzelcu, w którym skarżący pełnił przed przeniesieniem służbę został już zlikwidowany.

Zdaniem organu bezzasadny jest również zarzut naruszenia przez Sąd art. 236 kpc, bowiem zarówno z literalnego brzmienia tego przepisu, jak też z przyjętego w literaturze stanowiska wynika, iż przy odmowie przeprowadzenia określonych dowodów Sąd nie ma obowiązku wydania osobnego postanowienia.

Szef Służby Celnej wskazał ponadto, że Sąd oddalając skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia przywołał tę podstawę oraz szczegółowo uzasadnił dlaczego decyzja Szefa Służby Celnej nie narusza prawa oraz dlaczego w jego ocenie nie nastąpiło przekroczenie granic uznania administracyjnego. Tym samym zarzut skarżącego, jakoby Sąd naruszył art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznać należy za chybiny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 §1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki normatywne określa § 2 art. 183.

Stosownie do art.183 § 2 pkt 4 Ppsa, nieważność postępowania zachodzi wówczas, gdy skład Sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy.

W związku z powyższym, w pierwszej kolejności należało rozważyć, czy skład sądu rozpoznającego niniejszą sprawę – sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i dwóch asesorów tegoż Sądu – odpowiadał przepisom prawa.

Zasadę kolegialnego rozpoznawania spraw przez sady administracyjne ustala art. 16 § 1 Ppsa, który stanowi, że sąd administracyjny orzeka w składzie trzech sędziów. Wyjątki od tej zasady określa powołana ustawa oraz ustawy szczególne.

W świetle art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądami administracyjnymi są Naczelny Sąd Administracyjny i wojewódzkie sądy administracyjne. W sądach administracyjnych zatrudnieni są asesorzy sądowi (art. 10 cyt. ustawy).

Stosownie do art. 26 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego może za zgodą kolegium sędziów, powierzyć asesorowi sądowemu pełnienie czynności sędziowskich w tym sądzie na czas określony, nieprzekraczający pięciu lat. Powierzenie asesorowi sądowemu czynności sędziowskich w danym sądzie oznacza przyznanie mu na ten czas władzy sądowniczej.

Zgodnie z art. 29 powołanej wyżej ustawy w sprawach nieuregulowanych w ustawie, do wojewódzkich sądów administracyjnych oraz sędziów, asesorów sądowych tych sądów, stosuje się odpowiednio przepisy o ustroju sądów powszechnych.

Przepis art. 46 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) stanowi, że w składzie sądu może brać udział tylko jeden sędzia innego sądu.

W myśl art. 136 § 2 wyżej wymienionej ustawy, do asesorów sądowych, którym powierzono pełnienie czynności sędziowskich, stosuje się przepisy dotyczące sędziów.

Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis art. 46 § 1 zdanie pierwsze ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych w związku z art. 29 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, nie miał w tej sprawie zastosowania, co czyni zarzut jego naruszenia nieskutecznym.

Asesorzy sądowi będący w składzie wydającym zaskarżony wyrok byli asesorami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd, w którym pełnili swój urząd nie jest "innym Sądem", o którym mowa w art. 46 § 1 zdanie pierwsze ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych. Brak jest zatem podstaw do twierdzenia, że powierzenie asesorowi sądowemu czynności sędziowskich na czas określony w danym Sądzie jest tożsame z delegowaniem sędziego do innego Sądu.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że skład Sądu orzekający w tej sprawie był zgodny z przepisami prawa.

Przechodząc do oceny zasadności wskazanych w skardze kasacyjnej, jako naruszone przepisów prawa procesowego zauważyć należy, iż nie każde naruszenie przepisów postępowania sądowego może stanowić podstawę kasacyjną lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej stawiając ten zarzut (art. 174 pkt 2 Ppsa) powinien wykazać, że gdyby nie doszło do zarzucanego naruszenia przepisów, to wyrok Sądu pierwszej instancji byłby odmienny.

Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 17 § 1 Ppsa w związku z § 25 ust. 3 Regulaminu wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych, poprzez wyznaczenie składu orzekającego w sprawie z naruszeniem zasad określonych w rozdziale 5 tego Regulaminu, a w szczególności niewskazanie w zarządzeniu o wyznaczeniu rozprawy całego składu orzekającego Sądu.

Zauważyć należy, iż skarżący uzasadniając ten zarzut ograniczył się do stwierdzenia, iż w ten sposób naruszono zasadę prawa strony do bezstronnego rozpoznania sprawy przez Sąd. Natomiast nie wykazał on związku pomiędzy brakiem w zarządzeniu o wyznaczeniu rozprawy określenia składu orzekającego, a stronniczym rozpoznaniem sprawy.

Wskazać należy, iż przepis art. 17 §1 Ppsa nie określa zasad wyznaczania składu orzekającego na rozprawie i w tym zakresie odsyła do regulaminów wewnętrznego urzędowania sądów administracyjnych.

W przypadku wojewódzkich sądów administracyjnych jest to rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. Regulaminu wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 169, poz. 1646).

Przepis 25 ust. 3 tego Regulaminu stanowi, że "jeżeli sprawa podlega rozpoznaniu w składzie trzech sędziów, skład orzekający wskazuje się w zarządzeniu o wyznaczeniu rozprawy. Zarządzenie o wyznaczeniu rozprawy wydaje przewodniczący wydziału lub sędzia sprawozdawca.

Z akt sprawy wynika, iż w przedmiotowej sprawie zarządzenie o wyznaczeniu rozprawy, określające skład orzekający, wydał przewodniczący wydziału (k 31).

Powołane przepisy nie zostały zatem przez Sąd pierwszej instancji naruszone.

Jako niezasadne ocenić należy zarzuty naruszenia art. 101 § 1 i 2 Ppsa i art. 138 Ppsa. Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, protokół z rozprawy z dnia 30 sierpnia 2005 r. odzwierciedla przebieg posiedzenia. Kwestia dotycząca braku w protokole adnotacji o zmianie osoby protokolanta oraz treści wyjaśnień pełnomocnika w określonym zakresie była przedmiotem oceny Sądu pierwszej instancji, który postanowieniem z dnia 15 listopada 2005 r. odmówił jego sprostowania i uzupełnienia.

Z kolei przepis art. 138 Ppsa wymienia elementy, które powinna zawierać sentencja wyroku. Dotyczy to m.in. imienia i nazwiska protokolanta. Z protokołu rozprawy wynika, iż osobą tą była Karolina Tomzik i jej nazwisko zostało wpisane w sentencji wyroku.

Jako chybiony ocenić należy zarzut naruszenia art. 106 § 5 Ppsa w związku z art. 236 kodeksu postępowania cywilnego.

Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 §1 Ppsa). Aktami tymi są zarówno akta sądowe jak i przedstawione sądowi akta administracyjne.

W zasadzie Sąd administracyjny orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed organami administracji. W postępowaniu przed tym sądem może być przeprowadzone uzupełniające postępowanie dowodowe, ograniczone wyłącznie do dowodów z dokumentów. Przesłanki przeprowadzenia tego postępowania dowodowego, to niezbędność wyjaśnienia istotnych wątpliwości, która nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 3 Ppsa). Tylko w takim przypadku ustawa przewiduje odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania cywilnego (art. 106 § 5 Ppsa).

Nie można podzielić poglądu skarżącego, że w przypadku odmowy dopuszczenia wnioskowanych przez niego dowodów, Sąd pierwszej instancji był zobligowany do wydania postanowienia, które podlegałoby zaskarżeniu w trybie art. 191 Ppsa. W literaturze prawniczej przyjmuje się, że postanowienie dowodowe (art. 236 k.p.c.) powinno mieć treść pozytywną, a Sąd odmawiając przeprowadzenia określonych dowodów nie ma obowiązku wydania osobnego postanowienia. Na postanowienie dowodowe nie przysługuje zażalenie (por. A. Jakubecki, J. Bodio, T. Demendecki, O. Maciarewicz, P. Telenga, M. P. Wójcik "Kodeks postępowania cywilnego. Praktyczny Komentarz" Zakamycze 2005 wyd. II). Przepis art. 191 Ppsa stanowi, że przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej, zakresem rozpoznania na wniosek strony, objęte są także te postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, które nie podlegały zaskarżeniu w drodze zażalenia, które miały wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skoro odmowa przeprowadzenia określonych dowodów nie wymaga wydania odrębnego postanowienia, to pozostaje ono poza zakresem kognicji sądu kasacyjnego. Oznacza to, że w takim przypadku przepis art. 191 Ppsa nie ma zastosowania.

Jako bezzasadny uznać należy zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 134 § 1 Ppsa poprzez nierozpoznanie sprawy w części dotyczącej podnoszonych przez skarżącego zarzutów oraz przyjęcie stanu faktycznego z daty wydania wyroku, a nie z daty wydania zaskarżonej decyzji.

Stwierdzić należy, iż brak odniesienia przez Sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze i skoncentrowanie się na kwestiach mających znaczenie w sprawie, nie stanowi uchybienia mającego istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie można podzielić zarzutu skarżącego, że dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena legalności zaskarżonej decyzji nastąpiła z daty wyrokowania, a nie z daty jej podjęcia. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podzielił stanowisko Szefa Służby Celnej, który wykazał na czym polegała ustawowa przesłanka z art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej tj. ważne względy służbowe. Nie był nim fakt likwidacji Urzędu Celnego w Zgorzelcu.

Zawarcie przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku informacji, że jednostka w której skarżący pełnił ostatnio służbę tj. Urząd Celny w Zgorzelcu z dniem 1 sierpnia 2005 r. został zlikwidowany nie oznacza, że miała ona wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Nie ma również usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia art. 141 §4 Ppsa. W związku z tym zarzutem należy zauważyć, że w świetle art. 184 Ppsa błędne uzasadnienie wyroku tylko wtedy może stanowić przesłankę do jego wzruszenia, gdy rzutuje na treść rozstrzygnięcia. Oznacza to, że jeżeli, mimo błędnego uzasadnienia zaskarżony wyrok odpowiada prawu, to nie ma podstaw do jego kwestionowania. W przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji oddalając skargę na podstawie art. 151 Ppsa w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał tę podstawę prawną, a sporządzone uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 Ppsa.

Ostatni z zarzutów skargi kasacyjnej dotyczył naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, przy czym skarżący zarzutu tego nie wiążą z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zauważyć należy, że z istoty skargi kasacyjnej, będącej środkiem odwoławczym od wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji wynika, że podstawę skargi kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 2 Ppsa, stanowi naruszenie przez Sąd przepisów postępowania sądowoadministracyjnego. Nie można skutecznie oprzeć skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, których Sąd ten nie stosował i nie mógł stosować, gdyż ustawa procesowa normująca postępowanie przed sądem administracyjnym, jakichkolwiek odesłań w tym zakresie nie zawiera. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż powołanie w skardze kasacyjnej tylko przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie pozwala uznawać tego zarzutu jako podstawy skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 Ppsa.

Ocenę zasadności wskazanego w skardze kasacyjnej jako naruszony, przepisu prawa materialnego art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, należy poprzedzić kilkoma uwagami natury ogólnej.

Niewątpliwie przeniesienie funkcjonariusza służby celnej do innej miejscowości jest okolicznością zmieniającą w istotny sposób jego dotychczasowy tryb i warunki życia. Jednakże funkcjonariusze celni należą do tzw. służb mundurowych, a ich stosunek służbowy mający charakter stosunku administracyjnoprawnego, powstaje w drodze mianowania na podstawie dobrowolnego zgłoszenia do służby (art. 10 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej). Podstawową cechą tego stosunku służbowego jest dyspozycyjność funkcjonariusza. Wyraża się ona w możliwości jednostronnego i władczego ukształtowania przez przełożonych, w granicach obowiązującego prawa, warunków służby.

Możliwość zmiany treści stosunku służbowego przez przeniesienie w inne miejsce na takie samo lub równorzędne stanowisko do innego urzędu, w tej samej lub innej miejscowości, jest uzależnione od ziszczenia przesłanki wyrażonej przy użyciu niedookreślonego zwrotu wartościującego.

W tej sprawie są nimi – stosownie do art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej – ważne względy służbowe.

Dyspozycyjność funkcjonariusza celnego w tym przypadku oznacza obowiązek poddania się w granicach ustalonych przepisami prawa aktowi przełożonego zmieniającego lub istotnie modyfikującego dotychczasowy stosunek służbowy.

Decyzja o przeniesieniu funkcjonariusza celnego podlega kontroli Sądu administracyjnego (art. 81 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej).

Przechodząc od rozważań ogólnych na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż nie ma usprawiedliwionych podstaw zarówno zarzut błędnej wykładni jak i niewłaściwego zastosowania art. 18 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. Przepis ten stanowi, iż funkcjonariusza celnego można – gdy wymagają tego ważne względy służbowe – przenieść na takie same lub równorzędne stanowisko do innego urzędu, w tej samej lub innej miejscowości.

Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż przesłanka uzasadniająca przeniesienie skarżącego do służby w innej miejscowości na takie same stanowisko, została spełniona. Zachodziły ważne względy służbowe, którymi było rzeczywiste zmniejszenie etatów w poszczególnych Izbach Celnych, w tym w Izbie Celnej w [...]. Podnoszony w skardze kasacyjnej zarzut kierowania się przy zwolnieniu skarżącego ze służby kryteriami pozaustawowymi, którymi był owy protokół uzgodnień, jest całkowicie chybiony. Zgodnie z art. 87 Konstytucji RP, źródłami powszechnie obowiązującego prawa są Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe. Sądy administracyjne są uprawnione do kontrolowania zgodności zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej z przepisami zawartymi jedynie w tych aktach normatywnych. Oznacza to, że wywody Sądu pierwszej instancji, co do zgodności zaskarżonej decyzji z postanowieniami Protokółu uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej, zawartego pomiędzy Pełnomocnikiem Ministra Finansów do Spraw Alokacji Kadr Służby Celnej, a Federacją Związków Zawodowych Służby Celnej z dnia 30 września 2003 r. były zbędne.

Uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy.

Jako nietrafny ocenić należy także zarzut naruszenia art. 32 Konstytucji RP – zasady równości wobec prawa. Szef Służby Celnej w odpowiedzi na skargę kasacyjną trafnie wywiódł, że przeniesienie funkcjonariusza celnego do urzędu w innej miejscowości spowodowane zmianą potrzeb służby, nie może być oceniane w kategoriach naruszenia tej zasady, a zwłaszcza uznawane za przejaw dyskryminacji skarżącego.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny – na mocy art. 184 Ppsa – skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw oddalił.

O kosztach orzeczono na mocy art. 204 pkt 1 Ppsa, art. 205 § 2 Ppsa, art. 209 Ppsa i art. 248 Ppsa, a ich wysokość określono na podstawie § 14 ust. 2 pkt. 2 lit. a Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielanej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U Nr 163 poz. 1349 ze zm.).