Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 647/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Sędziowie WSA Bronisław Szydło, Eugeniusz Wasilewski, Protokolant Beata Gibzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi M. S. - przedstawicielki ustawowej małoletniej E. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę


UZASADNIENIE

II SA/Wa 647/05

UZASADNIENIE

M. S. starała się o przyznanie renty rodzinnej w drodze wyjątku po E. S., na rzecz wspólnej córki E. S. urodzonej w dniu [...] czerwca 1989 r.

E. S. zmarł w dniu [...] października 2003 r. w wieku 50 lat. Legitymował się udowodnionym okresem ubezpieczenia społecznego w rozmiarze łącznym 14 lat 10 miesięcy i 4 dni. Jego ostatni okres składkowy kończy się datą [...] maj 1993 r.

Prezes Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. odmówił przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku. Powołując się na wskazany wyżej stan faktyczny, swoją decyzję argumentował brakiem okoliczności usprawiedliwiających niespełnienie przez E. S. wymogów przewidzianych do uzyskania uprawnień dla jego córki do renty rodzinnej. Podstawę prawną wydania decyzji stanowi przepis art. 83 par. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji podkreślił ponad dziesięcioletni okres, jaki upłynął od daty wpływu ostatniej składki z ubezpieczenia społecznego do daty śmierci. Wskazał także na dochód matki w wysokości ok. 3.700 zł miesięcznie.

W wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, wskazując w uzasadnieniu na argumenty zawarte w poprzedniej decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. S. wskazała, że ojciec dziecka mieszkał osobno, nie partycypował w kosztach utrzymania, co spowodowało orzeczeniem rozwodu i zasądzeniem od niego alimentów. Nadmieniała, że nie miała wpływu na sposób życia jej byłego męża. Podnosiła także bardzo dobre wyniki w nauce córki.

Prezes Ubezpieczeń Społecznych, w odpowiedzi na skargę, wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie, przy czym do przyznania tego świadczenia niezbędne jest łączne spełnienie wszystkich wyżej wymienionych warunków. Natomiast zgodnie z treścią art. 65 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy, renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny osoby, która miała ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy lub spełniała warunki do uzyskania jednego z tych świadczeń. Tak więc prawo do renty rodzinnej jest prawem pochodnym, wynikającym od uprawnień osoby ubezpieczonej do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, a zatem brak uprawnień do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, pociąga za sobą również brak uprawnień członków rodziny do renty rodzinnej po ubezpieczonym. Dochodzone świadczenie nie jest bowiem świadczeniem przyznawanym z uwagi na potrzeby, nawet najbardziej uzasadnione, ale świadczeniem pochodnym od okresów opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Natomiast art. 83 ust. 1 ustawy umożliwia przyznanie świadczenia społecznego, jeżeli istnieją szczególnie uzasadnione okoliczności usprawiedliwiające niespełnienie wyżej wskazanych wymogów, jak na przykład brak wymaganych okresów w opłacaniu składek przy jednoczesnej niemożności podjęcia pracy przez starającego się o to świadczenie z uwagi na jego wiek lub orzeczoną niezdolność do wykonywania pracy. Zaznaczenia wymaga tu, że okoliczności usprawiedliwiające niespełnienie wymogów w trybie zwykłym muszą mieć wyjątkowy charakter.

E. S., co wynika ze stanu faktycznego sprawy, nie spełniał przesłanek do uzyskania prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy. Nadto, co jest szczególnie ważne w postępowaniu o przyznanie świadczenia z ubezpieczenia społecznego w drodze wyjątku (art. 83 wskazanej wyżej ustawy), w niniejszej sprawie nie wykazano istnienia szczególnych okoliczności, które spowodowały brak uzyskania przez ojca dziecka tych uprawnień. Mało tego, skarżąca nie wskazała w ogóle na jakiekolwiek okoliczności mogące usprawiedliwiać takie zachowanie ojca dziecka. E. S. w ostatnim dziesięcioleciu przypadającymi na okres przed śmiercią (październik 2003 rok) nie wykazał żadnego okresu opłacania składek z tytułu ubezpieczenia społecznego. Na 50 lat życia legitymował się jedynie niepełnymi 15 latami pracy i opłacania składek na ubezpieczenie społeczne.

Podjęte w niniejszej sprawie decyzje Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2004 r. i z dnia [...] stycznia 2005 r., odmawiające przyznania świadczenia w drodze wyjątku są zasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia prawa przy podejmowaniu tych decyzji. Zawierają one prawidłowe uzasadnienia, wszechstronnie analizujące cały zgromadzony materiał w niniejszej sprawie.

Argumenty zawarte w skardze nie stanowią szczególnych okoliczności w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 132 i 151 przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.