Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 4227/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant sekretarz sądowy Justyna Łaskawska po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 373/18 w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej Uniwersytetu W. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na I rok stacjonarnych studiów II stopnia na kierunku lingwistyka stosowana oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 czerwca 2018 r., II SA/Wa 373/18 oddalił skargę K. M. na decyzję Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej Uniwersytetu W. z [...] września 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na I rok stacjonarnych studiów II stopnia na kierunku lingwistyka stosowana. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że stosownie do art. 169 ust. 1 ustawy z 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 572 ze zm., dalej "p.s.w."), do odbywania studiów w uczelni może być dopuszczona osoba, która spełnia m.in. warunki rekrutacji ustalone przez uczelnię i według ust. 10 tegoż przepisu, rekrutację przeprowadzają komisje rekrutacyjne powołane przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej lub inny organ wskazany w statucie. Komisja rekrutacyjna podejmuje decyzje w sprawach przyjęcia na studia, zaś w myśl ust. 12 art. 169, od decyzji komisji rekrutacyjnej służy odwołanie, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji, do uczelnianej komisji rekrutacyjnej, powołanej w trybie określonym w statucie, a podstawą odwołania w przypadkach, o których mowa w ust. 12 i 13, może być jedynie wskazanie naruszenia warunków i trybu rekrutacji na studia, określonych zgodnie z ust. 2 (ust. 14 art. 169). Z kolei według § 9 ust. 1 i 6 Uchwały Nr 379 Senatu Uniwersytetu W. z 20 maja 2015 r. w sprawie warunków, trybu i terminów postępowania rekrutacyjnego na studia pierwszego stopnia, jednolite studia magisterskie i studia drugiego stopnia na Uniwersytecie W. w roku akademickim 2016/2017 (Monitor UW poz. 114 ze zm.), do zadań komisji rekrutacyjnej należy przeprowadzenie postępowania kwalifikacyjnego i ogłoszenie jego wyników oraz podjęcie i doręczenie decyzji w sprawie przyjęcia na studia, a w ust. 2 stanowi się, że komisja rekrutacyjna może upoważnić przewodniczącego do podpisywania w jej imieniu decyzji w sprawach przyjęcia na studia. Natomiast na podstawie § 19 ust. 1, w skład postępowania kwalifikacyjnego na studia drugiego stopnia mogą wchodzić następujące elementy: 1) egzamin pisemny w formie otwartej lub tekstu, 2) egzamin ustny, 3) rozmowa kwalifikacyjna, 4) konkurs dyplomów ukończenia studiów wyższych, 5) dodatkowe kryteria przewidziane dla danego kierunku (specjalności) w załączniku 1 do uchwał. Postępowanie kwalifikacyjne na studia drugiego stopnia może składać się z jednego lub więcej elementów wymienionych w ust. 1 (ust. 2).

Ponadto na podstawie § 31 ust. 2, decyzja o przyjęciu kandydata na studia drugiego stopnia podejmowana jest po dostarczeniu dyplomu ukończenia studiów wyższych, a w myśl § 35 ust. 1, decyzje w sprawach przyjęcia na studia doręcza się kandydatom za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Dodatkowo komisja rekrutacyjna ogłasza listę osób przyjętych na studia przez jej wywieszenie w siedzibie jednostki rekrutującej, a od decyzji komisji rekrutacyjnej kandydatowi przysługuje, w terminie 14 dni od daty jej otrzymania, odwołanie do UKR (ust. 2). Podstawą odwołania od decyzji rekrutacyjnej do UKR może być jedynie wskazanie naruszenia warunków i trybu rekrutacji (ust. 3) i odwołanie od decyzji opiniowane jest przez komisję rekrutacyjną właściwej jednostki rekrutującej (ust. 4), a decyzje w sprawie odwołania od decyzji komisji rekrutujących podejmuje UKR. Decyzja UKR jest ostateczna. UKR może upoważnić przewodniczącego do podpisywania w jej imieniu decyzji w sprawie odwołań (ust. 5). Z kolei w myśl § 3 ust. 1 pkt 5 Zarządzenia Nr 9 Rektora Uniwersytetu W. z 25 stycznia 2016 r. w sprawie szczegółowych unormowań dotyczących postępowania rekrutacyjnego na studia pierwszego stopnia, jednolite studia magisterskie i studia drugiego stopnia na Uniwersytecie W. na rok akad. 2016/2017 (Monitor UW poz. 30), osobiste konto rejestracyjne kandydata służy do przekazywania przez komisje rekrutacyjne informacji dotyczących kolejnych etapów postępowania rekrutacyjnego, w tym: a) wyników tych etapów, b) terminu i miejsca składania dokumentów, c) wszystkich innych wiadomości niezbędnych do komunikacji komisji rekrutacyjnej z kandydatem.

W myśl ust. 2, osobiste konto rekrutacyjne jest jedynym źródłem przekazywania kandydatowi informacji. Oznacza to, że wiadomości umieszczone na osobistym koncie rejestracyjnym kandydata uznaje się za dostarczone i wiążące go, a według ust. 4, UW nie ponosi odpowiedzialności za skutki niezapoznania się kandydata z wiadomościami umieszczonymi na jego osobistym koncie rejestracyjnym. Natomiast zgodnie z § 6 "Harmonogram rekrutacji": 1. Postępowanie rekrutacyjne na studia stacjonarne pierwszego stopnia i jednolite studia magisterskie odbywa się zgodnie z terminarzem zawartym w załączniku nr 4 do uchwały. Załącznik określa terminy poszczególnych tur rejestracji. 2. Terminy rejestracji (rozpoczęcia i zakończenia rejestracji) na studia niestacjonarne pierwszego stopnia i jednolite magisterskie, studia drugiego stopnia, studia obcojęzyczne i studia równoległe określone są w załączniku nr 4 do uchwały. 3. Terminy, które nie zostały określone w załączniku nr 4 do uchwały, w szczególności terminy egzaminów wstępnych, terminy składania dokumentów, ustalane są przez kierownika jednostki rekrutującej lub komisję rekrutacyjną w porozumieniu z przewodniczącym i sekretarzem UKR. 4. W przypadku niewypełnienia limitu miejsc, komisja rekrutacyjna lub kierownik jednostki rekrutującej może ustalić dodatkowe tury rekrutacji na danym kierunku/specjalności studiów, o czym informuje przewodniczącego i sekretarza UKR. 5. Terminy, o których mowa w ust. 1 – 4 zostaną zamieszczone w systemie IRK. 6. Nabór na studia w trybie przeniesienia z innej uczelni prowadzony jest poza systemem IRK, a kandydaci na te studia zobowiązani są do dokonania wszystkich czynności określonych w instytucjach i komunikatach przekazywanych za pośrednictwem stron internetowych jednostek rekrutujących UW. 7. W przypadku gdy w wyniku kolejnych tur rekrutacji nie zostanie efektywnie wypełniony ustalony limit przyjęć na danym kierunku/specjalności, prorektor ds. studentów i jakości kształcenia może podjąć decyzję o nieuruchomieniu tych studiów w roku akademickim 2016/2017 8. Informacja o nieuruchomieniu studiów przekazywana jest kandydatom na te studia przez komisję rekrutacyjną za pośrednictwem osobistego konta rejestracyjnego w systemie IRK niezwłocznie po podjęciu decyzji o nieuruchomieniu studiów, o której mowa w ust. 7

Z kolei zgodnie z zasadami rekrutacji ogłoszonymi w dziale XI, rozdział 3, pkt. 3.2 załącznika nr 1 do Uchwały Nr 379 Senatu Uniwersytetu W. z 20 maja 2015 r. w sprawie warunków, trybu i terminów postępowania rekrutacyjnego na studia pierwszego stopnia, jednolite studia magisterskie i studia II stopnia na Uniwersytecie W. w roku akademickim 2016/2017, warunkiem zdania egzaminu z języka wiodącego jest uzyskanie na tym egzaminie co najmniej 60 punktów (przy maksymalnej liczbie punktów możliwych do uzyskania wynoszącej 100), a warunkiem zdania egzaminu z języka drugiego jest uzyskanie na tym egzaminie co najmniej 50 punktów (przy maksymalnej liczbie punktów możliwych do uzyskania wynoszącej 100). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący, jak wynika z "Protokołu rozmowy kwalifikacyjnej" na studia stacjonarne II stopnia przeprowadzonej 19 lipca 2016 r. przed Komisją Rekrutacyjną Instytutu Komunikacji Specjalistycznej i Interkulturowej UW, z języka angielskiego (języka wiodącego) uzyskał 14 punktów na 100 możliwych do uzyskania i tym samym nie osiągnął progu 60 punktów, zaś z języka niemieckiego (języka drugiego) uzyskał 20 punktów na 100 możliwych do uzyskania i tym samym nie osiągnął progu 50 punktów. W związku z tym na liście rankingowej uzyskał 0 punktów, "co nie pozwoliło zakwalifikować go na studia stacjonarne II st. na wybraną kombinację językową". Ponadto nie było możliwe przyjęcie go na studia mimo niewyczerpania limitu miejsc, bowiem w myśl § 6 ust. 4 cyt. wyżej Zarządzenia Nr 9 Rektora UW w sprawie szczegółowych unormowań dotyczących postępowania rekrutacyjnego na studia pierwszego stopnia, jednolite studia magisterskie i studia II stopnia na Uniwersytecie W. na rok akad. 2016/2017, komisja rekrutacyjna i kierownik jednostki rekrutującej nie ustalili dodatkowej tury rekrutacji, do czego nie byli zobowiązani, lecz tylko mogli ją ustalić. Ponadto, nie jest możliwe przyjęcie na studia kandydata, który nie osiągnął wymaganego progu punktowego, określonego w zasadach kwalifikacji.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiódł K. M., zaskarżając go w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie o wydanie wyroku reformatoryjnego i uwzględnienie skargi, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

I. art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi, zamiast uchylenia decyzji Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej Uniwersytetu W. z [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie utrzymania decyzji Komisji Rekrutacyjnej Instytutu Komunikacji Specjalistycznej i Interkulturowej Wydziału Lingwistyki Stosowanej Uniwersytetu W. z [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na I rok studiów, stacjonarnych studiów II stopnia na kierunku lingwistyka stosowana w roku akademickim 2016/2017 oraz uchylenia decyzji ją poprzedzającej, tj. decyzji Komisji Rekrutacyjnej Instytutu Komunikacji Specjalistycznej i Interkulturowej Wydziału Lingwistyki Stosowanej Uniwersytetu W. z [...] lipca 2016 r. nr [...], na skutek:

1) błędnego uznania w ostatnim akapicie na s. 7 uzasadnienia, że zgodnie z treścią § 19 ust. 1 i 2 uchwały nr 379 Senatu Uniwersytetu W. z 20 maja 2015 r. w sprawie warunków, trybu i terminów postępowania rekrutacyjnego na studia pierwszego stopnia, jednolite studia magisterskie i studia drugiego stopnia na Uniwersytecie W. w roku akademickim 2016/2017 w zw. z treścią działu X, rozdziału 3, pkt 3.2. załącznika nr 1 do Uchwały nr 379 Senatu Uniwersytetu W. z 20 maja 2015 r. w sprawie warunków, trybu i terminów postępowania rekrutacyjnego na studia pierwszego stopnia, jednolite studia magisterskie i studia II stopnia na Uniwersytecie W. w roku akademickim 2016/2017, mają zastosowanie przepisy normujące rekrutację w trybie egzaminu ustnego, gdy tymczasem postępowanie kwalifikacyjne składa się z rozmowy kwalifikacyjnej z kandydatem w dwóch językach obcych (wiodącym i drugim). Wynik rozmowy wyraża się procentowo (po 50% z każdej rozmowy), a uzyskana punktacja stanowi o miejscu, jakie zajmie on na liście rankingowej decydującej o zakwalifikowaniu na studia;

2) błędnego uznania w pierwszym akapicie na s. 8 uzasadnienia, że zgodnie z treścią działu X, rozdział 3, pkt 3.2. załącznika nr 1 do Uchwały nr 379 Senatu Uniwersytetu W. z 20 maja 2015 r. w sprawie warunków, trybu i terminów postępowania rekrutacyjnego na studia pierwszego stopnia, jednolite studia magisterskie i studia II stopnia na Uniwersytecie W. w roku akademickim 2016/2017, istnieje konieczność zdania egzaminu z języka wiodącego na poziomie 60 punktów (przy maksymalnej liczbie punktów możliwych do uzyskania wynoszącej 100) oraz zdania egzaminu z języka drugiego na poziomie 50 punktów (przy maksymalnej liczbie punktów możliwych do uzyskania wynoszącej 100), gdy tymczasem brak jest warunku określającego konieczność uzyskania określonej punktacji do kwalifikacji na studia;

3) błędnego zastosowania § 6 ust. 4 Zarządzenia nr 9 Rektora Uniwersytetu W. z 25 stycznia 2016 r. w sprawie szczegółowych unormowań dotyczących postępowania rekrutacyjnego na studia pierwszego stopnia, jednolite studia magisterskie i studia II stopnia na Uniwersytecie W. na rok akademicki 2016/2017, przez wskazanie w drugim akapicie na s. 8 uzasadnienia, że nie było możliwe przyjęcie skarżącego na studia mimo niewyczerpania limitu miejsc, albowiem komisja rekrutacyjna i kierownik jednostki rekrutacyjnej nie ustalili dodatkowej tury rekrutacji, do czego nie byli zobowiązani; a także

II. art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wadliwe przedstawienie w 2. akapicie na s. 8 uzasadnienia stanu faktycznego i podstawy prawnej rozstrzygnięcia, na podstawie których w myśl art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny wydał wyrok przez przyjęcie bez wskazania przyczyny, iż rację należy przyznać organowi, że nie jest możliwe przyjęcie na studia kandydata, który nie osiągnął wymaganego progu punktowego, określonego w zasadach kwalifikacji, gdy tymczasem uzyskana przez kandydata punktacja stanowi o miejscu, jakie zajmie on na liście rankingowej decydującej o zakwalifikowaniu na studia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu przed NSA prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). NSA jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.

Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie są trafne.

Zarzuty podniesione w punkcie I. 1-3 skargi kasacyjnej są bezzasadne, ponieważ wykładnia systemowa i celowościowa:

a) § 19 ust. 1 i 2 uchwały nr 379 Senatu Uniwersytetu W. z 20 maja 2015 r. w sprawie warunków, trybu i terminów postępowania rekrutacyjnego na studia pierwszego stopnia, jednolite studia magisterskie i studia drugiego stopnia na Uniwersytecie W. w roku akademickim 2016/2017 w zw. z treścią działu X, rozdziału 3, pkt 3.2. załącznika nr 1 do Uchwały nr 379 Senatu Uniwersytetu W. z 20 maja 2015 r. w sprawie warunków, trybu i terminów postępowania rekrutacyjnego na studia pierwszego stopnia, jednolite studia magisterskie i studia II stopnia na Uniwersytecie W. w roku akademickim 2016/2017;

b) przepisów zawartych w dziale X, rozdział 3, pkt 3.2. załącznika nr 1 do Uchwały nr 379 Senatu Uniwersytetu W. z 20 maja 2015 r. w sprawie warunków, trybu i terminów postępowania rekrutacyjnego na studia pierwszego stopnia, jednolite studia magisterskie i studia II stopnia na Uniwersytecie W. w roku akademickim 2016/2017, a także

c) § 6 ust. 4 Zarządzenia nr 9 Rektora Uniwersytetu W. z 25 stycznia 2016 r. w sprawie szczegółowych unormowań dotyczących postępowania rekrutacyjnego na studia pierwszego stopnia, jednolite studia magisterskie i studia II stopnia na Uniwersytecie W. na rok akademicki 2016/2017;

jednoznacznie uzasadnia wniosek, że przyjęte przez Sąd I instancji stanowisko, że na podstawie wskazanych wyżej przepisów nie jest możliwe przyjęcie na studia kandydata, który nie osiągnął wymaganego progu punktowego, określonego w zasadach kwalifikacji, jest prawidłowe. Innego rodzaju interpretacja prowadziłaby bowiem do absurdalnego wniosku (niemożliwego do przyjęcia), że prowadzenie rekrutacji na I rok stacjonarnych studiów II stopnia na kierunku lingwistyka byłoby całkowicie zbędne, bo każdy kto napisałby podanie o przyjęcie na studia, spełniałby warunki przyjęcia go na te studia.

Nie można również podzielić zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zatem, do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia. Sytuacja ta nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie, ponieważ uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane elementy, prawidłowo wyjaśniające przesłanki podjętego w sprawie rozstrzygnięcia.

Dodatkowo, Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zauważyć, że stosownie do art. 184 p.p.s.a., błędne uzasadnienie orzeczenia sądu administracyjnego, w tym nieodpowiadające wymaganiom określonym w art. 141 § 4, tylko wtedy stanowi usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, jeżeli fakt ten może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa, które nie ma wpływu na trafność i zasadność rozstrzygnięcia, powinno skutkować oddaleniem skargi kasacyjnej. Z tych względów mylne uzasadnienie prawidłowego w ostatecznym rezultacie orzeczenia nie powinno skutkować uwzględnieniem kasacji – por. wyr. SN z 5 czerwca 1998 r., II UKN 77/98 (OSNAPiUS 1999, nr 11, poz. 378). Tak więc, nawet gdyby uznać za zasadne twierdzenie skarżącego, że Sąd I instancji zaniechał wskazania przyczyny, iż rację należy przyznać organowi, że nie jest możliwe przyjęcie na studia kandydata, który nie osiągnął wymaganego progu punktowego, określonego w zasadach kwalifikacji, gdy tymczasem uzyskana przez kandydata punktacja stanowi o miejscu, jakie zajmie on na liście rankingowej decydującej o zakwalifikowaniu na studia, to i tak nie można byłoby tego zarzutu uwzględnić, bo pozostaje on bez wpływu na wynik sprawy.

Mając na uwadze podniesione wyżej względy orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a.