Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1069/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-09-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 71
journal: Dz.U. 2008 nr 69 poz 415
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Protokolant Paulina Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 września 2011 r. sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Starosta Powiatu w Z. decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. "a" i "b", art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 71 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego orzekł o uznaniu z dniem [...] r. R. Z. za osobę bezrobotną i odmówił przyznania zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że strona spełnia wymogi do uznania jej za osobę bezrobotną, jednakże nie spełnia wymogów do tego, aby przyznać jej zasiłek dla bezrobotnych. Następnie organ ten wskazał, że zasiłek dla bezrobotnych przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania we właściwym powiatowym urzędzie pracy, jeżeli nie ma dla niego odpowiedniej propozycji pracy. Nadto wskazano, że bezrobotnemu zwolnionemu z zakładu karnego zarejestrowanemu w okresie 30 dni od dnia zwolnienia, jeżeli suma okresów przypadających w okresie 18 miesięcy przed ostatnim pozbawieniem wolności oraz wykonywania pracy w okresie pozbawienia wolności wynosiła co najmniej 365 dni, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę przed pozbawieniem wolności oraz 50 % minimalnego wynagrodzenia za pracę w okresie pozbawienia wolności. W dalszej części uzasadnienia organ pierwszej instancji podniósł, że strona w dniu rejestracji przedłożyła zaświadczenie z Zakładu Karnego w C. z dnia [...]r. o wysokości osiągniętego wynagrodzenia, a w dniu [...]r. złożyła wniosek o ponowne ustalenie uprawnienia przedkładając świadectwo pracy z "A" w W. dotyczące zatrudnienia w okresie od [...]r. do [...]r. oraz świadectwo pracy z "B" nr [...] w Z. dotyczące zatrudnienia od dnia [...]r. do [...]r. W dalszej części uzasadnienia podkreślono, że strona nie spełnia warunków do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, albowiem nie zarejestrowała się w terminie 30 dni od dnia zwolnienia z zakładu karnego, nadto nie spełnia warunków do uzyskania prawa do zasiłku

z uwagi na nie spełnianie wymogów wynikających z treści art. 71 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Organ pierwszej instancji zaznaczył, że gdyby skarżący zarejestrował się w terminie 30 dni od dnia zwolnienia z Zakładu Karnego legitymowałby się okresem zatrudnienia wynoszącym 302 dni, a zatem krótszym niż wymagane 365 dni. Zaznaczono również, że do wskazanego okresu nie zaliczono wykonywania pracy w Zakładzie Karnym od [...]r. do [...]r., od [...]r, do [...]r., od [...]r. do [...]r. i od [...]r. do [...]r., ponieważ podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota nie przekraczająca 50 % minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Z decyzją tą nie zgodził się R. Z., który odwołał się do W. w części dotyczącej odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych. W odwołaniu tym podniósł, że 30 dniowy termin do zarejestrowania się w organie zatrudnienia mijał w dniu [...]r., którym to dniem była niedziela, a w dniu [...]r. został poszkodowany i w okresie od [...] do [...] r. był hospitalizowany w Szpitalu Powiatowym w Z. . Wypis ze szpitala otrzymał o godzinie 1335 w dniu następnym, zgodnie z obowiązującą w tym szpitalu procedurą. Z uwagi na odległość między przedmiotowym szpitalem a Powiatowym Urzędem Pracy w Z. w dniu tym nie miał możliwości zarejestrowania się i uczynił to w dniu następnym czyli w dniu [...]r. We wskazanym dniu nie został zarejestrowany, lecz uczyniono to dopiero w dniu następnym. Zdaniem odwołującego się uczynił wszystko, aby w sposób skuteczny i zgodny z prawem zarejestrować się w organie zatrudnienia po okresie hospitalizacji w szpitalu. R. Z. podkreślił również, że nie miał wpływu na zaistnienie takiej okoliczności, czyli przekroczenie 30 dniowego terminu do rejestracji w organie zatrudnienia, z tego też powodu wystąpił o podjęcie decyzji, że nie przekroczył wskazanego terminu rejestracji w organie zatrudnienia. Zdaniem odwołującego się decyzja o odmowie przyznania zasiłku dla bezrobotnych jest bezprawna i bezpodstawna, zwłaszcza, że jest on osobą zagrożoną wykluczeniem społecznym, długotrwale bezrobotną oraz niepełnosprawną. Podkreślił, że organ pierwszej instancji nie zaliczył mu do okresu pracy 102 dni pracy w Zakładzie Karnym. Jego zdaniem w trakcie pobytu w Zakładzie Karnym przepracował łącznie 15 miesięcy i 20 dni, a nie osiąganie połowy minimalnego wynagrodzenia jest niezgodne z Konstytucją RP. Z tego powodu decyzja organu pierwszej instancji jest niesprawiedliwa i dyskryminująca. W tym zakresie R. Z. odwołał się do postanowień orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 lutego 2010 r. sygn. akt P 20/09. Podkreślił również, że z jego wniosku przed Sądem Rejonowym w C. prowadzona jest sprawa o odszkodowanie za nieprawidłowości w zatrudnieniu go w trakcie pobytu w Zakładzie Karnym.

W. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia W. przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przywołał treść art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy określający wymogi jakie należy spełnić, aby otrzymać zasiłek dla bezrobotnych, w tym osoba opuszczająca zakład karny. Następnie organ ten przybliżył sytuację faktyczną strony poprzez wskazanie okresów jej zatrudnienia, pobierania zasiłku stałego z pomocy społecznej jak również okresu pobytu w zakładzie karnym, nadto zaznaczono, że strona w okresie od [...] do [...]r. przebywała w szpitalu. W następstwie analizy zgromadzonego materiału dowodowego oraz stanu normatywnego organ odwoławczy uznał, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie zasiłku dla bezrobotnych, albowiem nie legitymuje się wymaganym okresem zatrudnienia jak również nie dochował 30 dniowego terminu do zgłoszenia się w organie zatrudnienia po opuszczaniu zakładu karnego. Podkreślono również, że powyższy termin posiada charakter materialnoprawny i jako taki nie podlega przywróceniu. Zatem strona dbająca o swój interes winna niezwłocznie po opuszczeniu zakładu karnego zgłosić się do organu zatrudnienia. Zaznaczono również, że argumenty odwołującego się, a dotyczące wysokości wynagrodzenia otrzymywanego w zakładzie karnym z uwagi na przekroczenie powyższego terminu nie mają już merytorycznego znaczenia.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się R. Z., który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gliwicach. W skardze tej wyraził niezadowolenie z decyzji organu odwoławczego i pokreślił, że z treści jej uzasadnienia wynika, iż miał przewidzieć okres swojej hospitalizacji, ewentualnie narażając swoje życie żądać wypisania ze szpitala, aby móc w terminie zarejestrować się w organie zatrudnienia. W dalszej części skargi skarżący wniósł o zbadanie zasadności zastosowania wobec niego "skutków prawnych" wskazanych w wyroku WSA w Łodzi z dnia 24 września 2009 r. z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 lutego 2010 r. Nadto skarżący wystąpił o zweryfikowanie twierdzeń organu odwoławczego, a dotyczących materialnoprawnego charakteru terminu, w którym osoba opuszczająca zakład karny winna zarejestrować się w organie zatrudnienia oraz to, że nie podlega on przywróceniu. W dalszej części skargi skarżący odwołał się do postanowień orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 lutego 2010 r. i uznał, że przez cały okres zatrudnienia w zakładzie karnym spełniał wymogi do tego, aby okres ten uznać za wykonywanie pracy uprawniające uzyskanie zasiłku dla bezrobotnych. W końcowej części skargi wskazał, że jej podstawą jest przywołany powyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego oraz szereg wymienionych przez niego przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

W odpowiedzi na skargę W. wniósł o jej oddalenie i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów organ odwoławczy uznał, że gdyby nawet uznać za zasadne twierdzenia skarżącego dotyczące okresów zatrudnienia w zakładzie karnym to jednak z uwagi na nie spełnienie wymogu rejestracji w określonym terminie nie może otrzymać żądanego świadczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

W rozpatrywanej sprawie skarżący w dniu [...]r. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. jako osoba bezrobotna i mocą decyzji Starosty Powiatu w Z. z dnia [...]r. uznany został z dniem [...]r. za osobę bezrobotną i równocześnie odmówiono mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W motywach rozstrzygnięcia organ ten wskazał, że R. Z. spełnia wymogi do uznania go za osobę bezrobotną, jednakże nie spełnia takowych, gdy idzie o prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Wśród powodów przesądzających o tym, że nie spełnia wymogów do otrzymania zasiłku dla bezrobotnych wskazano, że dopuścił się przekroczenia terminu przewidzianego treścią art. 71 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z tym przepisem prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje zwolnionym z zakładów karnych i aresztów śledczych, zarejestrowanym w okresie 30 dni od dnia zwolnienia, jeżeli suma okresów, o których mowa w ust. 1 pkt 2, przypadających w okresie 18 miesięcy przed ostatnim pozbawieniem wolności oraz wykonywania pracy w okresie pozbawienia wolności wynosiła co najmniej 365 dni, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę przed pozbawieniem wolności oraz 50 % minimalnego wynagrodzenia za pracę w okresie pozbawienia wolności.

Jak wynika z akt administracyjnych będących w dyspozycji sądu skarżący został zwolniony z Zakładu Karnego w C. w dniu [...] r., a zatem wskazany termin upłynął w dniu [...]r. Jak zostało to powyżej zaznaczone skarżący do siedziby organu zatrudnienia zgłosił się [...]r., a zarejestrował się jako bezrobotny w dniu [...]r., a zatem po upływie wskazanego terminu. W tej sytuacji rozważenia wymaga to jaki charakter prawny posiada ten termin, albowiem skarżący podnosi, że z uwagi na pobyt w szpitalu w okresie od [...] r. nie mógł dotrzymać terminu wynikającego z przepisu prawa i zgłosić się w nim w organie zatrudniania. Nadto zaakcentował, że nastąpiło to bez jego winy, a tym samym wyczerpane zostały przesłanki uzasadniające przywrócenie tego terminu i uznanie, że zgłaszając się w dniu [...]r. w organie zatrudnienia dopełnił ciążący na nim obowiązek.

Analiza treści art. 71 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy pozwala stwierdzić, że w przepisie tym zamieszczone zostały przesłanki nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych przez osobę opuszczającą zakład karny lub areszt śledczy. Unormowanie to jest przepisem szczególnym względem regulacji zamieszczonych w art. 71 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 tej ustawy, ponieważ przepisy te wymieniają ogólne przesłanki, które muszą być spełnione przez bezrobotnego, aby uzyskać zasiłek dla bezrobotnych. Oznacza to, że zarówno art. 71 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 jak również art. 71 ust. 3 ustawy o promocji zatrudniania i instytucjach rynku pracy są przepisami prawa materialnego zawierającymi przesłanki, które muszą być spełnione, aby uzyskać prawo do regulowanego nimi świadczenia, którym jest zasiłek dla bezrobotnych. Stwierdzenie to posiada istotne znaczenie, albowiem oznacza ono, że zamieszczony w art. 71 ust. 3 termin 30 dni, w którym należy zgłosić się w organie zatrudnienia jest terminem materialnoprawnym, a to oznacza, że termin ten nie podlega wydłużeniu, jak również nie mają do niego zastosowania unormowania dotyczące przywrócenia terminu. Przekroczenie terminu materialnoprawnego skutkuje tym, że osoba taka nie spełnia wymogów formalnych do otrzymania wnioskowanego świadczenia. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy przyjdzie zauważyć, że skarżący zarejestrował się w organie zatrudnienia z naruszeniem terminu przewidzianego w art. 71 ust. 3 wyżej wymienionej ustawy, a to oznacza, że nie dopełnił przesłanki przewidzianej tym przepisem, a tym samym organy zatrudnienia zasadnie w uzasadnieniach swoich rozstrzygnięć uznały, że skarżący nie spełnia wymogów do tego, aby względem niego stosować przepis szczególny przewidujący liberalniejsze zasady ustalania okresu zatrudnienia i wykonywania pracy uprawniający do otrzymania zasiłku dla bezrobotnych. Z uwagi na fakt, że wskazany w przywołanym przepisie termin posiada charakter materialnoprawny zgłaszane przez skarżącego sugestie związane z jego przywróceniem, jak również zamieszczanie w poszczególnych pismach argumentacji przemawiającej za podjęciem takiego rozstrzygnięcia, nie mogły być uwzględnione. Termin ten nie podlega przywróceniu, a zatem pobyt w szpitalu, niezależnie od okoliczności, które go spowodowały nie może stanowić podstawy do jego przywrócenia, zatem zgłaszany przez skarżącego zarzut naruszenia w tym zakresie przepisów prawa nie znajduje umocowania w obowiązującym stanie normatywnym, a organy administracji w sposób prawidłowy zinterpretowały wykorzystywane przez siebie normy prawne.

W skardze do tutejszego Sądu skarżący nie podziela stanowiska prezentowanego przez organ odwoławczy, że po zwolnieniu z zakładu karnego winien niezwłocznie zgłosić się do organu zatrudnienia i zarejestrować się. Nadto skarżący uznaje takie stwierdzenia W. za niesłuszne i domaga się wskazania podstawy prawnej użytych stwierdzeń. W stosunku do tak postawionego zarzutu przyjdzie uznać, że stanowisko skarżącego sprowadza się do niezrozumienia intencji organu odwoławczego zamieszczającego w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia takiego stwierdzenia. Intencją tego stwierdzenia było jedynie wskazanie skarżącemu, że gdyby zawczasu zadbał o swój interes prawny i niezwłocznie zgłosił się w organie zatrudnienia dochowałby nie tylko wymaganemu prawem terminowi do objęcia go korzystniejszym unormowaniem, ale nadto wcześniej nabyłby prawo do otrzymania zasiłku dla bezrobotnych. Zaniechanie niezwłocznego zgłoszenia się w organie zatrudnienia spowodowało to, że skarżącemu umknął termin do zarejestrowania się w organie zatrudnienia, a zarazem możliwość skorzystania z rozwiązań szczególnych uprawniających do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Przyczyna niedotrzymania przez skarżącego przewidzianego prawem terminu, w przypadku terminów procesowych pozwoliłyby mu na występowanie z wnioskiem o przywrócenie terminu, jednakże taka możliwość nie występuje w stosunku do terminu mającego charakter materialnoprawny. Zatem stwierdzenie organu odwoławczego posiadało charakter informacyjny i wskazujący skarżącemu, że dysponował możliwością wcześniejszego zgłoszenia się w organie zatrudnienia, a nie oczekiwania na końcowe dni tego terminu, co w konsekwencji spowodowało, że przewidzianego terminu nie dochował. Zamieszczenie przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedmiotowego sformułowania nie miało na celu domagania się od skarżącego przewidywania własnej hospitalizacji, lecz było sygnalizacją konieczności większej dbałości o swój interes prawny, zwłaszcza wówczas, gdy inicjatywa w tym zakresie spoczywa na osobie oczekującej wsparcia ze strony społeczeństwa.

Na marginesie przedstawionego zagadnienia strona podniosła inny problem, któremu poświęciła dużo miejsca, otóż skarżący domaga się uwzględnienia wszystkich okresów zatrudnienia wykonywanego w zakładzie karnym, z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 lutego 2010 r., mocą którego za niekonstytucyjny uznano art. 123 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego w zakresie w jakim zawiera słowo "połowy". Nadto zaznaczono, że przepis ten traci moc po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie zauważyć, że postanowienia tego wyroku nie mają wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia podejmowanego przez organ administracji, albowiem nie ma on bezpośredniego wpływu na nabycie prawa do zasiłku dla bezrobotnych, choć należy dostrzec, iż wpływ taki może potencjalnie posiadać. Ustalanie okresów zatrudnienia oraz okresów równorzędnych z okresem zatrudnienia organy zatrudnienia dokonują na podstawie przedkładanych przez wnioskodawców dokumentów w postaci stosownych świadectw pracy względnie innych dokumentów pozwalających ustalić okres wykonywania zatrudnienia jak również wysokość odprowadzanych składek na ubezpieczenie społeczne oraz Fundusz Pracy. Skarżący przedłożył organom administracji określone dokumenty zawierające takie a nie inne wysokości uzyskiwanego wynagrodzenia za pracę jak również informację o odprowadzanych składkach na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy. Dokumenty te na moment ich złożenia jak również podjęcia przez organy administracji rozstrzygnięcia zawierają informacje, które muszą być uwzględnione i przypisane im domniemanie prawdziwości. Jeżeli skarżący na mocy przywoływanego powyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego uruchomił postępowanie zmierzające do zmiany wcześniej wydanych decyzji oraz treści dokumentów, to wówczas winien poinformować o tym organ jak również domagać się zawieszenia prowadzonego postępowania do czasu zakończenia postępowania przed sądem powszechnym. Skarżący w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji podaje, że przed sądem powszechnym toczy się postępowanie o odszkodowanie z tytułu dyskryminacji w zatrudnieniu, a zatem z informacji tej nie wynika, że skarżący uruchomił postępowanie zmierzające do zmiany wydanych mu dokumentów dotyczących wykonywania zatrudnienia w okresie odbywania kary pozbawienia wolności. Oznacza to, że nie została wyczerpana przesłanka zawieszenia postępowania dotyczącego rozstrzygnięcia w zakresie prawa do zasiłku dla bezrobotnych do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie może wypowiadać się o tym w jaki sposób sąd powszechny odniesie się do postanowień przywołanego powyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego, jednakże podkreślić trzeba, że wyrok ten nie ma zastosowania dla oceny prawidłowości kontrolowanego rozstrzygnięcia, tym bardziej, że z treści art. 71 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wskazuje się, że w przypadku osób odbywających karę pozbawienia wolności i wykonujących zatrudnienie pod uwagę bierze się okresy takiego zatrudnienia, jeżeli podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę przed pozbawieniem wolności oraz 50 % minimalnego wynagrodzenia za pracę, a zatem, przepis ten korespondował z unormowaniem zamieszczonym w Kodeksie karnym wykonawczym.

Skoro zaskarżona decyzja nie zawiera uchybień o charakterze procesowym oraz nie narusza przepisów prawa materialnego, to tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia wniesionej skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.