Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 579/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz, Sędziowie NSA Maria Rzążewska (spr. ), Bogusław Moraczewski, Protokolant Krzysztof Tkacz, po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2006 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. Spółka Akcyjna z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2004 r. sygn. akt IV SA/Wa 619/04 w sprawie ze skargi P. Spółka Akcyjna z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2004 Nr [...] w przedmiocie opłat za korzystanie ze środowiska oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2004 r. utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa Mazowieckiego z dnia [...] marca 2004 r. odmawiającą w powołaniu na art. 318 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) odstąpienia od naliczania odsetek i umorzenia opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska przez odprowadzanie wód opadowych do Potoku Służewieckiego w latach 2002 i 2003 bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.

W skardze na tę decyzję P. podniosło, że do dnia przeprowadzenia kontroli przez Mazowiecki Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska nie było powiadomienia o konieczności wnoszenia opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska.

Skarżąca podniosła, że po otrzymaniu zarządzenia pokontrolnego z dnia 1 grudnia 2003 r. Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Warszawie podjęła starania o uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego, jednak uczyniła to dopiero w dniu 23 czerwca 2004 r.

Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Warszawie jako właściciel Potoku Służewieckiego wydał warunki odprowadzenia ścieków deszczowych do potoku z terenu [...] należącej do P. S.A.

Opłaty za korzystanie ze środowiska zostały uiszczone natychmiast po przeprowadzeniu kontroli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podniósł, że w sprawie niniejszej bezspornym jest fakt, że strona skarżąca w latach 2002-2003 korzystała ze środowiska w zakresie odprowadzania wód opadowych do Kanału Wola-Okęcie-Wilanów zwanego Potokiem Służewieckim z Zakładu Prefabrykacji zlokalizowanego przy ul. [...] w Warszawie i nie uiszczała z tego tytułu opłat wymaganych przepisami ustawy – Prawo ochrony środowiska.

Przepisy tej ustawy zawierają regulacje, które na podmiot korzystający ze środowiska nakładają obowiązek ponoszenia wymaganych opłat (art. 275). Rodzaje wymaganych opłat za korzystanie ze środowiska ustawodawca określił w art. 273 ust. 1 ww. ustawy, wśród których wymieniona została opłata za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi.

Pojęcie "ścieków" w rozumieniu przepisów ustawy zostało wyjaśnione w art. 3 pkt 38. W myśl wskazanego przepisu, przez ścieki rozumie się wprowadzanie do wód lub do ziemi m.in.:

– wód zużytych na cele bytowe lub gospodarcze (lit. a),

– wód opadowych lub roztopowych, ujętych w systemy kanalizacyjne, pochodzących z powierzchni zanieczyszczonych, w tym z centrów miast terenów przemysłowych i składowych, baz transportowych oraz dróg i parkingów o trwałej nawierzchni (lit. c).

W rozpoznawanej spawie zaskarżona decyzja dotyczy opłat z tytułu odprowadzania wód opadowych do Potoku Służewieckiego, a zatem ten zakres korzystania ze środowiska objęty jest opłatami wymienionymi w art. 273 ust. 1 ww. ustawy.

Stosownie do treści art. 277 ust. 1 tej ustawy opłaty za korzystanie ze środowiska, podmiot korzystający ze środowiska wnosi na rachunek urzędu marszałkowskiego właściwego dla miejsca korzystania ze środowiska, a art. 284 ust. 1 tej ustawy nakłada na podmiot korzystający ze środowiska obowiązek ustalenia we własnym zakresie wysokości należnej opłaty, którą zgodnie z art. 285 ust. 2 ustawy wnosi się do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału. Ponadto przepis art. 286 ust. 1 ustawy obliguje taki podmiot do przedłożenia marszałkowi województwa w terminie wniesienia opłaty wykazu zawierającego informacje i dane wykorzystane do ustalenia wysokości opłat.

W świetle tej regulacji prawnej dot. ustalania i wnoszenia opłat przez podmioty korzystające ze środowiska – zarzut, że skarżąca nie została powiadomiona o konieczności uiszczenia opłat nie mógł odnieść zamierzonego skutku.

Skarga kasacyjna od tego wyroku wniesiona przez P. S.A. zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 276 ust. 1 oraz art. 277 ust. 1 i art. 284 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) przez przyjęcie, "iż skarżąca spółka nie posiadała wymaganego pozwolenia na korzystanie ze środowiska wydanego w oparciu wymienionej wyżej ustawy i była zobowiązana do ponoszenia opłat również w zakresie nie użytkowanego terenu". Konkluzja skargi kasacyjnej zawiera wniosek uchylenia zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonych decyzji i zasądzenie na rzecz skarżącej spółki kosztów postępowania względnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do "rozpoznania sądowi drugiej instancji z zobowiązaniem rozstrzygnięcia o kosztach postępowania z uwzględnieniem kosztów postępowania kasacyjnego".

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona wywodzi, że błędne są ustalenia poczynione przez Sąd I instancji, że strona nie posiadała pozwolenia wodnoprawnego, bowiem takie pozwolenie wodnoprawne zostało udzielone bezterminowo decyzją z dnia 30 września 1976 r. wydaną na rzecz jej poprzednika prawnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.

Postępowanie zakończone decyzją kontrolowaną przez Sąd I instancji toczyło się z wniosku skarżącej o umorzenie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska z tytułu odprowadzania wód opadowych do Potoku Służewieckiego w związku z brakiem pozwolenia wodnoprawnego i o odstąpienie od naliczania odsetek, a we wniosku wszczynającym to postępowanie (k. 11 akt administracyjnych) sama strona wymienia brak pozwolenia wodnoprawnego dla dokonywania tego odprowadzania wód. W toku całego postępowania administracyjnego jak i w postępowaniu przed Sądem I instancji wnosząca skargę kasacyjną nie podnosiła, że dokonując odprowadzania wód opadowych do wymienionego cieku wodnego działała w wykonaniu pozwolenia wodnoprawnego udzielonego w 1976 r. innemu podmiotowi, co do którego uważa się za jego następcę prawnego. Zwrócić należy przy tym uwagę, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją toczyło się w sytuacji, gdy przez organ nie została jeszcze wydana na podstawie art. 288 ustawy – Prawo ochrony środowiska decyzja ustalająca podwyższoną opłatę a sama strona uprzedzając wydanie takiej decyzji wniosła o umorzenie tych opłat podając, że korzystała ze środowiska przez odprowadzanie wód opadowych bez pozwolenia wodnoprawnego, co spowodowało zaistnienie po jej stronie obowiązku wniesienia opłaty podwyższonej.

Sąd I instancji w związku z przedmiotem rozstrzygnięcia objętym zaskarżoną decyzją jak i zarzutami skargi nie był zobowiązany do badania czy strona skarżąca miała pozwolenie wodnoprawne i takich ustaleń w zaskarżonym orzeczeniu nie uczynił. Stąd nieusprawiedliwiony jest zarzut, że Sąd dokonał wadliwych ustaleń w omawianym zakresie.

Całkowicie pozbawiony podstaw jest zarzut skargi naruszenia art. 276 ust. 1 i art. 277 ust. 1 oraz art. 284 ustawy Prawo ochrony środowiska. Pierwszy z wymienionych przepisów przewiduje obciążenie podmiotu korzystającego ze środowiska bez wymaganego pozwolenia podwyższonymi opłatami a pozostałe wskazują, że opłaty za korzystanie ze środowiska podmiot korzystający ze środowiska wnosi na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego, ustalając wysokość tych opłat we własnym zakresie. Przedmiotem postępowania zakończonego decyzją, którą strona wnosząca skargę kasacyjną zaskarżyła do Sądu I instancji nie była decyzja ustalająca opłaty, wydana na podstawie art. 288 tej ustawy lecz decyzja odmawiająca umorzenia podwyższonej opłaty, wydana na wniosek strony w trybie art. 316 i nast. cytowanej ustawy, stąd zarzut naruszenia przez Sąd wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów jest całkowicie chybiony.

Stawiając zarzut naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów i wywodząc, że nie powinna ponosić opłat podwyższonych strona zdaje się w ogóle nie dostrzegać, że składając wniosek o umorzenie opłat podwyższonych sama pośrednio przyznała, że zaistniały okoliczności ponoszenia przez nią opłat podwyższonych zwłaszcza, że we wniosku podała, że działa bez pozwolenia wodnoprawnego i przedmiotem postępowania w sprawie zakończonej decyzją, którą zaskarżyła do sądu administracyjnego była włącznie decyzja odmawiająca umorzenia opłat podwyższonych, nie zaś postępowanie mające na celu przesądzenie zasadność obciążenia skarżącej tymi opłatami.

Z przyczyn wymienionych, wobec braku usprawiedliwionych podstaw, skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).