Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 33/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17  ust. 5  pkt 1  lit. b
journal: Dz.U. 2018 poz 2220
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski asesor WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 marca 2020 r. sprawy ze skargi E. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2019 r., znak: [...] nr [...] Prezydent M. [...], działając na podstawie art. 17, art. 20, art. 24 ustawy z dnia [...] listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r., poz. 2220 ze zm.), rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i P. Społecznej z dn. [...] lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1466) oraz art. 104 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), odmówił przyznania E. O. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką A. B..

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji, opisując istniejący stan faktyczny i obowiązujący stan prawny podniósł, że wnioskodawczyni nie spełnia ustawowej przesłanki wynikającej z treści art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych wobec braku ustalenia, od kiedy powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki, a ustalony u niej stopień niepełnosprawności datuje się od [...] września 2012 r., to jest w wieku 80 lat. W konsekwencji uznano, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki nie powstała w okresie wskazanym w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Odnosząc się natomiast do wyroku Trybunału Konstytucyjnego wydanego w dniu [...] października 2014 r., sygn. akt K 38/13, organ I instancji podniósł, iż wyrok ten nie skutkuje uchyleniem art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, ani uchyleniem decyzji przyznających świadczenia, ani też nie kreuje prawa do żądania świadczenia przez opiekunów osób dorosłych niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność ich podopiecznych powstała już po okresie dzieciństwa.

Prezydent M. [...] zaznaczył, iż organy administracji publicznej, działając na podstawie art. 6 k.p.a. są zobowiązane do działania na podstawie przepisów prawa i nie mogą odmawiać stosowania obowiązujących przepisów, nawet wówczas, gdy dostrzegają ich niezgodność z ustawą lub konstytucją.

Ponadto wskazano, iż wobec treści art. 17 ust. 5 pkt 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, przy uprawnieniu wnioskodawczyni do specjalnego zasiłku opiekuńczego, nie jest spełniona druga przesłanka warunkująca prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

Organ I instancji stwierdził, iż z uwagi na niemożliwość zapewnienia, że przyzna świadczenie pielęgnacyjne, organ ten odstąpił od prowadzenia postępowania w sprawie uchylenia decyzji przyznającej wnioskodawczyni specjalny zasiłek opiekuńczy.

W odwołaniu od powyższej decyzji E. O. zarzuciła naruszenie prawa mające istotny wpływ na jej wydanie tj:

. art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez jego błędną interpretację i uznanie, że pobieranie specjalnego zasiłku opiekuńczego przez osobę skarżącą stanowi negatywne kryterium do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego,

. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b w zw. art. 17 ust. 5 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez jego błędną interpretację i pominięcie, iż w razie zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego osoba uprawniona ma prawo wyboru jednego ze świadczeń,

. błędną wykładnię art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych i niezasadne uznanie, że niepełnosprawność A. B. powstała po 18. roku życia i w związku z tym, E. O. jako jej opiekunowi nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne,

. błędną wykładnię art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych z pominięciem okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] października 2014 r. o sygn. akt K 38/13, został on uznany za niekonstytucyjny w zakresie, w jakim różnicuje on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, co narusza art. 190 ust. 1 Konstytucji RP.,

. art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy i przyjęcie, że sam fakt pobierania przez osobę skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony.

Na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. odwołująca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy przez ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] sierpnia 2019 r.

Uzasadniając podniesione zarzuty skarżąca opisała przebieg dotychczasowego postępowania podkreślając, że uprawnienie do specjalnego zasiłku opiekuńczego nie stanowi negatywnej przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wobec możliwości wyboru świadczenia przez stronę, zgodnie z treścią art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Skarżąca zarzuciła, iż organ dokonał błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych - bez uwzględnienia treści art. 27 ust. 5 tej ustawy - mając na względzie funkcję obydwu przepisów. Ponadto wskazała, że w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt 38/13, negatywnej przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie może stanowić treść art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w sytuacji, gdy niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później, niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Zdaniem strony, wydany wyrok odnosi się do jej sytuacji faktycznej, wobec czego organ ustalając prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, winien procedować w oparciu o odpowiadające gwarancjom konstytucyjnym przepisy ustaw o świadczeniach rodzinnych tzn. z wyłączeniem tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, który z dniem 21 października 2014 r. został ostatecznie uznany za niekonstytucyjny.

Odwołująca się zarzuciła także, iż organ bez stosownego uprawnienia ocenił orzeczenie o niepełnosprawności wywodząc, że w sytuacji gdy nie można ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność, to niepełnosprawność ta nie powstała w okresie wskazanym w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Na poparcie prezentowanego stanowiska co do przesłanek stanowiących podstawę rozstrzygnięcia przytoczono orzecznictwo sądowoadministracyjne.

Skarżąca podniosła także, że organ naruszył podstawowe zasady kodeksu postępowania administracyjnego poprzez m.in. brak podejmowania czynności zmierzających do dokonania wyczerpującej oceny zgromadzonego materiału dowodowego jak również odniesienia się do twierdzeń strony, wskazywanych przez nią jako istotne.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] listopada 2019 r., znak [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przyznało E. O. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką A. B. od [...] listopada 2019 r. na stałe, w wysokości:

. od [...] listopada 2019 r. do [...] grudnia 2019 r. - [...] zł miesięcznie,

. od [...] stycznia 2020 r. - [...] zł miesięcznie.

Zdaniem organu odwoławczego zaskarżoną decyzję należało ocenić przy uwzględnieniu reprezentowanego przez sądy administracyjne stanowiska, z którego jednoznacznie wynika, że orzekając w kwestii przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na niepełnosprawną matkę, nie uwzględnia się przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego dla osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie, ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Natomiast organ I instancji, mimo treści cyt. wyroku Trybunału Konstytucyjnego, orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i innych sądów administracyjnych - odmówił przyznania zainteresowanej świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na to, że niepełnosprawność jej matki nie powstała w okresie wskazanym w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Kolegium podkreśliło, że w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje stanowisko, zgodnie z którym, wydanie w stanie faktycznym analogicznym do niniejszej sprawy, orzeczeń odmawiających prawa do przedmiotowego świadczenia w oparciu o art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w sytuacji gdy TK orzekł o jego niezgodności z Konstytucją RP w określonym w nim zakresie, nie znajduje uzasadnienia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 sierpnia 2016 r., sygn. II OSK 923/16, z 7 września 2016 r., sygn. I OSK 755/16, z 4 listopada 2016 r., sygn. I OSK 1578/16, CBOSA) w związku z czym, nie było dopuszczalne wydanie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie na podstawie przepisu, który w związku z wejściem w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, został uznany za niezgodny z Konstytucją.

Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1b ustawy, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia [...] kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.

Wskazano, że strona, na mocy decyzji z dnia [...] listopada 2018r., znak: [...], nr [...] była uprawniona do specjalnego zasiłku opiekuńczego od [...] listopada 2018 r. do [...] października 2019 r., a zatem na dzień orzekania przez organ odwoławczy, ustała przeszkoda do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, określona w art. 17 ust. 5 pkt 1b ustawy.

W tym stanie faktycznym i prawnym sprawy, w ocenie Kolegium, sporne orzeczenie w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należało uchylić w całości i przyznać zainteresowanej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od [...] listopada 2019 r. (jako daty od której spełnione są wszystkie przesłanki warunkujące prawo do świadczenia pielęgnacyjnego) na stałe (zgodnie z orzeczeniem o niepełnosprawności).

Organ odwoławczy nadmienił też, że decyzja przyznająca specjalny zasiłek opiekuńczy wygasła z dniem [...] października 2019 r., a zatem brak było podstaw do procedowania w zakresie uchylenia tego orzeczenia.

W skardze do Sądu E. O. zarzuciła decyzji organu odwoławczego, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez jego błędne zastosowanie i przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] listopada 2019 r., a nie od dnia [...] sierpnia 2019 roku, tj. od miesiąca złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. skarżąca wniosła o uchylenie w części zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] i ustalenie na jej rzecz świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] sierpnia 2019 r. na stałe.

Na podstawie art. 200, art. 205 § 2, art. 210 § 1 p.p.s.a. skarżąca wniosła o zwrot kosztów postępowania; w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Wniosła również o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Skarżąca podniosła w uzasadnieniu zarzutów, że tylko częściowo nie zgadza się z wydanym rozstrzygnięciem, w zakresie czasookresu, na który zostało przyznane jej świadczenie pielęgnacyjne, ponieważ zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego, natomiast skarżąca w dniu [...] sierpnia 2019 r. złożyła wniosek do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie we [...] o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W przypadku ustalenia na rzecz skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, wniosła także o uchylenie decyzji Prezydenta M. [...], przyznającej jej specjalny zasiłek opiekuńczy.

Skarżąca wskazała, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło za podstawę ustalenia daty przyznania świadczenia pielęgnacyjnego - datę wygaśnięcia prawa strony do specjalnego zasiłku opiekuńczego, natomiast skarżąca w treści wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, złożonym w dniu [...] sierpnia 2019 r., wniosła o uchylenie decyzji Prezydenta M. [...]. Jej zdaniem, Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie we [...] posiadał wszelkie kompetencje oraz niezbędny materiał dowodowy, które pozwalały ustalić na rzecz skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Zgodnie bowiem z treścią art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.

Zdaniem skarżącej, skoro w dniu [...] sierpnia 2019 r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a orzekający organ nie wzywał jej do uzupełnienia jakiejkolwiek dokumentacji, to w świetle powyżej wskazanych okoliczności, brak było podstaw prawnych, aby ograniczać świadczenie pielęgnacyjne przyznane na rzecz skarżącej do ram czasowych od dnia [...] listopada 2019 r., a nie od [...] sierpnia 2019 r.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy nie uwzględnił podnoszonych przez stronę skarżącą zarzutów i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność, bądź niezgodność z prawem.

Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem oceny Sądu jest reformatoryjna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2019 r., znak [...] o uchyleniu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., decyzji Prezydenta M. [...] z dnia [...] października 2019 r., znak: [...] nr [...] odmawiającej przyznania E. O. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką - A. B. i jednoczesnym przyznaniu tego świadczenia od [...] listopada 2019 r. na stałe.

W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyznało skarżącej wnioskowane świadczenie pielęgnacyjne uznając, że spełniła ona wszystkie przesłanki do uzyskania tego świadczenia. Ustalenie to nie budzi również wątpliwości Sądu, zwłaszcza w kontekście jednolicie ujmowanych w orzecznictwie sądów administracyjnych - skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014r., sygn. akt K 38/13 (OTK-A 2014/9/104). Wyrokiem tym Trybunał orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Skoro Trybunał stwierdził niezgodność we wskazanym zakresie przepisu ustawy z Konstytucją, to sąd administracyjny nie może tej okoliczności nie brać pod uwagę lub ją pomijać.

Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest wyrokiem zakresowym, czyli takim, w którym Trybunał stwierdza zgodność albo niezgodność z Konstytucją przepisu prawnego w określonym (podmiotowym, przedmiotowym lub czasowym) zakresie jego zastosowania. W konsekwencji atrybut konstytucyjności albo niekonstytucyjności nie jest przypisywany całemu aktowi prawnemu albo jego jednostce redakcyjnej (przepisowi), lecz jego fragmentowi, a ściślej rzecz biorąc jakiejś normie (normom) wywiedzionej z tego przepisu. Wyrok zakresowy rozstrzyga o przepisie, którego rozumienie nie jest sporne, lecz zarzut niekonstytucyjności odnosi się do wyraźnego zakresu zastosowania tego przepisu (por.: M. Florczak-Wątor, Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i ich skutki prawne, Poznań 2006, s. 104).

Przywołany wyrok odnosi się do negatywnego zakresu przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, na co wskazuje zwrot "w zakresie, w jakim różnicuje". Istotą tego rozstrzygnięcia jest uznanie za niezgodne z konstytucyjną zasadą równości pominięcie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego innych osób, niż wskazane w tym przepisie, przy czym niekonstytucyjności takiego ograniczenia Trybunał upatruje w zróżnicowaniu prawa podmiotowego opiekunów osób niepełnosprawnych ze względu na wiek powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki.

Skutkiem tego wyroku jest zmiana zakresu zastosowania przepisu art. 17 ust. 1b ustawy co do treści w nim ujętej, będącego przepisem szczególnym w odniesieniu do art. 17 ust. 1 tej ustawy, który określa ogólne przesłanki nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zakresowe wyeliminowanie ograniczeń o charakterze podmiotowym (wieku powstania niepełnosprawności podopiecznych) nie powoduje dysfunkcjonalności ustawy, gdyż jak zasadnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 1 czerwca 2015 r. (sygn. akt II SA/Bd 366/15; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl), możliwe jest odnalezienie w treści art. 17 ustawy i przepisów z nim skorelowanych wszystkich elementów podmiotowych, przedmiotowych i czasowych koniecznych dla zrekonstruowania normy (norm) prawnej określającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Nie jest to zatem przypadek tzw. pominięcia prawodawczego, które polega na wskazaniu przez Trybunał braku pewnych treści normatywnych w kontrolowanym przepisie (por. A. Kustra, Wyroki zakresowe Trybunału Konstytucyjnego, Przegląd Sejmowy, nr 4/2011, s. 60). Trybunał Konstytucyjny derogował bowiem fragment pełnego i jednoznacznego pod względem zakresowym przepisu, realizując tym samym klasyczną i nie budzącą kontrowersji funkcję "negatywnego prawodawcy" (por. S. Wronkowska, Kilka uwag o "prawodawcy negatywnym", Państwo i Prawo nr 10/2008).

Stanowisko to Sąd w składzie orzekającym podziela.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie pozostaje wyłącznie to, od kiedy powinno zostać przyznane wnioskowane świadczenie pielęgnacyjne. Zdaniem skarżącej, świadczenie pielęgnacyjne powinna otrzymywać od [...] sierpnia 2019 r., tj. od miesiąca złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Z kolei w ocenie Kolegium, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje skarżącej od [...] listopada 2019 r. tj. od daty, kiedy spełnione zostały wszystkie przesłanki warunkujące prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na stałe (zgodnie z orzeczeniem o niepełnosprawności).

Przede wszystkim wskazać należy, że słuszne jest stanowisko organu, iż nie jest możliwe jednoczesne pobieranie specjalnego zasiłku opiekuńczego i świadczenia pielęgnacyjnego. Stanowi o tym jednoznacznie przepis art. 27 ust. 5 u.ś.r. Z kolei art. 17 ust. 5 pkt 1b ustawy stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia [...] kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.

Do bezspornych w sprawie okoliczności należy, iż strona na mocy decyzji z dnia [...] listopada 2018 r., znak: [...], nr [...] była uprawniona do specjalnego zasiłku opiekuńczego od [...] listopada 2018 r. do [...] października 2019r., co jednocześnie na mocy art. 17 ust 5 pkt 1b ustawy uniemożliwiało przyznanie uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego. Decyzja ta nie została wzruszona w jakikolwiek prawem przewidziany sposób, a więc w ustalonym przez nią zakresie czasowym – obowiązywała. Decyzja przyznająca specjalny zasiłek opiekuńczy wygasła z dniem [...] października 2019 r., dlatego w momencie orzekania przez organ odwoławczy, brak było podstaw prawnych do prowadzenia postępowania w przedmiocie uchylenia tego orzeczenia. Należy również zaznaczyć, że nawet w innych okolicznościach sprawy (związanych z istnieniem decyzji w momencie orzekania), ewentualne uchylenie decyzji następuje ze skutkiem ex nunc a nie ze skutkiem ex tunc. Świadczenie może zaś zostać przyznane od momentu ustania przeszkody materialnoprawnej do jego uzyskania, zatem data złożenia wniosku nie w każdym przypadku ma rozstrzygające znaczenie.

Z dniem ustania przeszkody do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określonej w art. 17 ust 5 pkt 1b ustawy, organ administracyjny uzyskał kompetencję do wydania merytorycznego orzeczenia w przedmiocie wniosku zainteresowanej. W związku z tym, że skarżąca spełnia przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego; nie podejmuje zatrudnienia w związku z opieką nad matką i sprawuje nad nią opiekę (co zostało potwierdzone wywiadem środowiskowym), a matka, jako osoba wymagająca opieki, legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności na stałe, należało orzec o przyznaniu zainteresowanej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od [...] listopada 2019 r., jako daty od której spełnione są wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na stałe (zgodnie z orzeczeniem o niepełnosprawności).

Zasadnie zatem Kolegium uznało, że skarżącej należy przyznać wnioskowane świadczenie pielęgnacyjne z dniem [...] listopada 2019 r. tj. z pierwszym dniem po złożeniu wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, w którym jednocześnie zaistniały wszystkie przesłanki pozytywne, przy braku przesłanek negatywnych przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2019r., poz. 2325), Sąd oddalił skargę.