Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 620/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 145 par. 1 pkt 3 i 4
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...] września 2013 r. znak: [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego W. K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. (dalej: "SKO"), po rozpoznaniu odwołania W. K. (dalej: "skarżącego") od decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] września 2013 r., nr [...] odmawiającej uchylenia decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] marca 2013 r. o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Stan sprawy przedstawiał się następująco:

W decyzji z dnia [...] marca 2013 r. Wójt Gminy R. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie gminnego punktu selektywnej zbiórki odpadów komunalnych (GPSZOK) na działce nr ew [...] w miejscowości M. gm. R., objętego wnioskiem Gminy R.. Jednocześnie ustalono środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia: "Budowy gminnego punktu selektywnej zbiórki odpadów komunalnych na działce nr ew [...] w miejscowości M. gm. R.".

W dniu 4 kwietnia 2013 r. do organu wpłynął wniosek W. K. i M. K. o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją Wójta Gminy R. z dnia [...] marca 2013 r. Jako właściciele działki nr [...] położonej w miejscowości M. zażądali wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt K.p.a., oraz art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a w związku z naruszeniem art. 24 § 1 pkt 1 K.p.a..

Wnioskodawcy w uzasadnieniu żądania wskazali sposób oddziaływania planowanej inwestycji na zabytkowy dwór z XIX w. wraz z parkiem, które to obiekty wpisane są do rejestru zabytków przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zbytków.

W postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2013 r. Wójt Gminy R. odmówił wznowienia postępowania, jednak w wyniku uwzględnienia przez SKO zażalenia W. K., postanowienie to zostało w dniu [...] lipca 2013 r. uchylone w całości i sprawa została przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. Wójt Gminy R. wszczął postępowanie w sprawie wniosku M. K. i W. K. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Wójta gminy R. z dnia [...] marca 2013 r.

W dniu 9 sierpnia 2013 r. został wykonany Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (dalej: "Raport"), wykonany na zlecenie Gminy R.

W decyzji z dnia [...] września 2013 r. Wójt Gminy R. odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] marca 2013 r. o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. W uzasadnieniu podniósł, że przeprowadził analizę oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko jak również wpływ inwestycji na działkę stanowiącą własność W. K. Organ podniósł, że po wnikliwej analizie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz przeprowadzeniu badań, czy inwestycja będzie miała wpływ na działkę skarżącego, stwierdzono, że żądanie wznowienia oparte o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., jest nieuzasadnione, bowiem skarżącemu nie przysługuje przymiot strony. Organ stwierdził, że działka skarżącego nie leży w bezpośrednim sąsiedztwie z działką, na której planowana jest inwestycja, brak jest oddziaływania inwestycji na nieruchomość skarżącego, lokalizacja planowanego przedsięwzięcia mieści się w odległości ponad 100 m od granicy ekologicznej, wpisanej do rejestru zabytków nieruchomości. W związku z tym organ pierwszej instancji stwierdził, że nieruchomość skarżącego nie znajduje się w granicach oddziaływania planowanego przedsięwzięcia i nie jest narażona na jego oddziaływanie.

Organ nie stwierdził także zaistnienia podstaw do wznowienia postępowania w związku z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a, podnosząc, że żadne przepisy nie nakazują wyłączenia Wójta Gminy R. z postępowania, z tego powodu, że postępowanie to dotyczy Gminy R.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył W. K..

SKO w zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. analizując stan sprawy wskazało, że decyzją z dnia [...] marca 2013 r. Wójt Gminy R. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i jednocześnie ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia na działce nr ew. [...] i miejscowości M. gm. R. Podniósł, że z akt sprawy wynika, iż działka nr [...] graniczy bezpośrednio z nieruchomościami nr [...] i [...] stanowiącymi własność W. W, nr [...], stanowiącej własność K. R. oraz nr [...] i [...] stanowiącymi drogi gminne. Nieruchomość W. i M. K. nr [...] położona jest po drugiej stronie drogi nr [...] i nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji. W tej sytuacji, zdaniem organu, przeanalizowania wymaga kwestia wpływu planowanej inwestycji na działkę skarżącego.

SKO podniosło, że w trakcie postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie była przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Dlatego też organ pierwszej instancji w toku postępowania wznowieniowego przeprowadził analizę oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko z uwzględnieniem nieruchomości nr [...].

Organ odwoławczy powołując się na Raport wskazał, że zespół dworski zlokalizowany na ww. działce posiada wyznaczoną 100 metrową strefę ochronną. Następnie wskazał, że ze względu na rodzaj prac prowadzonych przy realizacji przedsięwzięcia oraz na rodzaj oddziaływania przedsięwzięcia podczas eksploatacji, nie przewiduje się wpływu przedsięwzięcia na zabytki oraz nie przewiduje się wystąpienia dla nich jakichkolwiek zagrożeń ze strony realizowanej inwestycji.

SKO stwierdziło, że elementy o najistotniejszym znaczeniu, to oddziaływanie związane z eksploatacją punktu selektywnej zbiórki odpadów na stan zanieczyszczenia powietrza oraz klimat akustyczny. Elementy te poddano analizie w raporcie oddziaływania na środowisko z uwagi na parametry eksploatacyjne instalacji i urządzeń. Emisje związane z eksploatacją instalacji i ruchem pojazdów będą miały – jak stwierdził organ - zakres ograniczony do terenu lokalizacji. Obliczenia w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza i emisji hałasu wskazują, ze nie będą występowały przekroczenia ustalonych wartości kryterialnych. Następnie organ podniósł, że z analizy stężeń zanieczyszczeń emitowanych do powietrza na poziomie ziemi wynika, że w miejscu lokalizacji najbliższej zabudowy będą one dużo niższe od dopuszczalnych wartości odniesienia.

Zdaniem SKO, przedsięwzięcie nie będzie również oddziaływać negatywnie na okolicznych mieszkańców w zakresie emisji hałasu, ponieważ wartości hałasu w rejonie zabudowy mieszkaniowej są znacznie niższe od dopuszczalnych.

Ponadto organ stwierdził, że na terenie inwestycji zostanie zbudowany system odprowadzania wód deszczowych z placów oraz połaci dachowych. Odprowadzanie wód deszczowych z terenów utwardzonych planuje się wykonać do zbiornika szczelnego z prefabrykatów betonowych w części północnowschodniej. Zostaną wykonane obiekty zapewniające podczyszczenie wód i ścieków wymaganych rozporządzeniami w sprawie warunków, jakie należy spełniać przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego. Zdaniem SKO, przy zastosowaniu sprawdzonych rozwiązań technicznych potencjalne oddziaływanie instalacji na środowisko wodno-gruntowe a zwłaszcza na wody podziemne będzie ograniczone jedynie do zagrożenia wystąpieniem nieprzewidywalnych przypadków awaryjnych o nikłym prawdopodobieństwie wystąpienia.

Podsumowując, SKO stwierdziło, że nieruchomość nr [...] stanowiąca własność M. K. i W. K., nie znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji.

Skargę na decyzję SKO wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. K..

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 149 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wójta Gminy R. z [...] września 2013 r., mimo niezawinionego braku udziału strony w postępowaniu,

- art. 28 K.p.a. poprzez nieuznanie skarżącego za stronę postępowania dotyczącego środowiskowych uwarunkowań realizacji spornego przedsięwzięcia,

- art. art. 8, 77, 80 K.p.a. poprzez przyjęcie twierdzeń zawartych w Raporcie o oddziaływaniu na środowisko z 9 sierpnia 2013 r., mimo braku podstaw do jego sporządzenia i istotnych sprzeczności oraz uznanie ustaleń zawartych w Raporcie za swoje własne i przyjecie ich za jedyną faktyczną podstawę,

- art. 107 § 1 w związku z art. 107 § 3 K.p.a., poprzez nieprawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne,

- art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez odmowę uchylenia decyzji dotychczasowej,

- przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku, jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), poprzez oparcie swojego rozstrzygnięcia na dokumentach sporządzonych w sposób niezgodny z procedurą tam przewidzianą, jak również zastosowanie zawężającej wykładni pojęcia "strony" wbrew celom ustawy.

W związku powyższym, skarżący zażądał uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] września 2013 r. i zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że nieruchomość będąca jego własnością (działka nr [...]) oraz nieruchomość, na której terenie planowana jest inwestycja, nie posiadają wspólnej granicy, oddalone są od siebie o ok. 30 m, między nimi leży droga. Wskazał, że przedmiotowa inwestycja będzie polegać na zbieraniu i magazynowaniu odpadów komunalnych, odpadów niebezpiecznych oraz innych m. in. baterii, świetlówek, opakowań po farbach, lakierach, olejach, starych mebli i gruzu a także rozpuszczalników, kwasów i innych odpadów zawierających substancje niebezpieczne.

Skarżący nie zgodził się z organami obydwu instancji, że w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, nie przysługuje mu status strony. Jego zdaniem, istnieją co najmniej trzy przesłanki niezbicie wskazujące na istnienie interesu prawnego po jego stronie.

Po pierwsze, jego nieruchomość znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej budowy GPSZOK, tj. w odległości ok. 30 m, oddzielona jest od tej inwestycji jedynie droga krajową nr [...]. Skarżący zwrócił uwagę, że także w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] lutego 2013 r. mowa jest, że: "w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji od strony północnej, za drogą krajową nr [...] znajduje się zespół dworkowo-parkowy, objęty ochroną konserwatorską".

Po drugie, lokalizacja w bezpośrednim sąsiedztwie punktu zbierania odpadów komunalnych oraz odpadów niebezpiecznych, wiąże się z oczywistym oddziaływaniem na jego nieruchomość i niesie za sobą liczne uciążliwości jak skażenie gleby, smród, rozwiewanie śmieci, wylęganie się owadów, pasożytów, szczurów. Na terenie działki nr [...] znajdują się źródliska zasilające stawy znajdujące się na zabytkowej nieruchomości skarżącego. Działka nr [...] znajduje się wyżej i w naturalny sposób woda z jej terenu zasila stawy na nieruchomości skarżącego. Istnieje bezpośrednie niebezpieczeństwo, że gdy tylko spadnie deszcz całe zanieczyszczenie z m. in. rozpuszczalników, farb, detergentów spłynie lub przeniknie przez grunt na działkę skarżącego. Zostało to już wykazywane na mapie załączonej do odwołania z dnia 26 kwietnia 2013 r. Istnienie przepustu stanowi, zdaniem skarżącego, niezbity dowód połączenia kanału i stawów z okresowymi wodami podskórnymi na działce nr [...].

Skarżący, powołując się na orzecznictwo podniósł, że nawet gdy planowana inwestycja nie zakłada oddziaływania na nieruchomości sąsiednie z przekroczeniem ustalonych norm, to wystarczy sam fakt oddziaływania tej inwestycji w przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich (wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 września 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 841/08).

Wobec powyższego SKO błędnie przyjęło, że czysto teoretyczna analiza stwierdzająca potencjalny brak przekroczenia określonych stężeń wystarcza do przyjęcia, że nieruchomości nie pozostają w zasięgu swoich wpływów. Brak oddziaływania nie może być utożsamiany z brakiem przekroczenia określonych stężeń.

Po trzecie, jak wskazuje skarżący, doszło do naruszenia strefy ochronnej zabytku. Na terenie działki nr [...], której skarżący jest współwłaścicielem, znajduje się zabytkowy dwór z XIX wieku wraz z parkiem – założeniem krajobrazowym, wpisanym do rejestru zabytków przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, wokół którego, została wyznaczona 100 metrowa granica ochronna. Zdaniem skarżącego, budowa GPSZOK, znajduje się w granicach tejże strefy ekologicznej, co również stanowi o istnieniu interesu prawnego skarżącego.

Skarżący zakwestionował także ustalenia Raportu z dnia 9 sierpnia 2013 r., które leżą u podstaw wydanych w sprawie rozstrzygnięć. W pierwszej kolejności podniósł, że Raport ten nie może być utożsamiany z raportem oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, o którym mowa w art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.

Kwestionowanemu dokumentowi skarżący zarzucił nierzetelność i wskazał następujące uchybienia:

- błędne wskazanie budynku mieszkalnego na działce skarżącego,

- całkowite skopiowanie opisu dworu z Internetu, co uzasadnia podejrzenie, że autor raportu nigdy nie był na wizji lokalnej,

- fakt, że tzw. matryca przewidywanych znaczących oddziaływań na środowisko (str. 61 raportu) opisuje oddziaływanie zupełnie innego przedsięwzięcia niż budowa GPSZOK w R.– budowy składowiska i kompostowni w O.,

- brak odniesienia się w raporcie do kwestii znajdującej się na terenie planowanej inwestycji zlewni zasilającej zespół stawów rybnych w zabytkowym parku,

- błędne ustalenie, że teren lokalizacji inwestycji jest płaski, tymczasem jest on wyniesiony ponad 3 m nad najwyższym z kaskadowo ułożonych stawów w parku dworskim,

- projektowany wjazd na działkę [...] zlokalizowany jest w bezpośrednim sąsiedztwie przepustu pod DK [...], dającemu początek ciekowi wodnemu, którym wody powierzchniowe i roztopowe z działek po drugiej stronie drogi spływają do stawów w zabytkowym parku,

- oddziaływanie projektowanych instalacji na środowisko gruntowo-wodne zostało w opracowaniu ograniczone jedynie do sytuacji awaryjnych, których zresztą nie można wykluczyć,

- Raport w pkt 8 przewiduje "brak znaczących oddziaływań z uwagi na brak znaczących oddziaływań z obszaru GPSZOK", co nie jest zgodne ze stanem faktycznym oraz wynika jedynie z oceny materiałów inwestora, tj. Gminy,

- arbitralne przyjęcie, że projektowana inwestycja nie będzie wymagać wprowadzenia w użytkowaniu terenów sąsiednich,

- brak wskazania alternatywnych lokalizacji GPSZOK.

Skarżący zarzucił także, że brak jest podstaw do tak kategorycznych stwierdzeń, że nie zostaną przekroczone normy hałasu, skoro w Raporcie brak jest podania skumulowanego hałasu (wraz ze śmieciarkami) z pobliskiej drogi krajowej nr [...].

Ponadto skarżący zarzucił SKO, że całkowicie pominął i nie odniósł się do stwierdzenia Raportu, że "należy się liczyć niewątpliwie z pewna uciążliwością krajobrazową obiektu", gdyż wprowadza się do Obszaru Chronionego Krajobrazu "obiekt charakterystyczny dla zabudowy przemysłowej".

Zdaniem skarżącego, uzasadnienie decyzji SKO jest wadliwe, nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 K.p.a. Przeważająca część uzasadnienia dotyczy przytoczenia stanu faktycznego sprawy, czy powtórzenia twierdzeń zawartych w Raporcie, natomiast brak jest merytorycznego odniesienia się do zarzutów podnoszonych przez skarżącego (w tym do dotyczących Raportu)

Skarżący stwierdził, że wszystkie te uchybienia wskazują na konieczność wznowienia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje wyrażoną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem część zarzutów podniesionych przez skarżącego jest zasadna.

W rozpatrywanej sprawie W. K. oraz M. K. zażądali wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy R. z dnia [...] marca 2013 r. stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia polegającego na budowie gminnego punktu selektywnej zbiórki odpadów komunalnych (GPSZOK) na działce nr ew [...] w miejscowości M. gm. R., objętego wnioskiem Gminy R. i ustalającą środowiskowe uwarunkowania realizacji tego przedsięwzięcia. Jako podstawę wznowienia skarżący podał przepis art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a. w związku z naruszeniem z art. 24 § 1 pkt 1 K.p.a. Wnioskodawcy są współwłaścicielami działki nr [...], którą od działki nr [...] oddziela droga. Podnieśli, że ich działka znajduje się strefie oddziaływania planowanej inwestycji.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do powołanej przez skarżącego podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a. w związku z art. 24 § 1 pkt 1 K.p.a., to w ocenie Sądu brak było podstaw wyłączenia Wójta Gminy R. z postępowania dotyczącego środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia (GPSZOK) objętego wnioskiem Gminy R. Należy bowiem mieć na uwadze, że zgodnie z art. 75 ust. 2 ustawy o ocenach, w przypadku przedsięwzięcia o którym mowa w ust. 1 pkt 4 tego przepisu, realizowanego przez gminę, decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje wójt, burmistrz, prezydent miasta, na którego obszarze właściwości przedsięwzięcie jest realizowane. Zgodnie zaś z art. 84 tej ustawy, w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Z powyższego nie wynika zatem, aby Wójt Gminy R. podlegał wyłączeniu w rozpatrywanej sprawie, a decyzja przez niego wydana była obciążona wadą określoną w art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a.

W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu kluczowe znaczenie ma kwestia ustalenia czy skarżący posiada w niniejszym postępowaniu interes prawny.

Dokonując oceny legitymacji skarżącego do występowania w przedmiotowej sprawie należy zauważyć, że przymiot strony w sprawach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach mają podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, a oprócz tego inne podmioty, jeżeli ich nieruchomości mieszczą się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Trzeba przy tym podkreślić, że pojęcie oddziaływania musi być rozumiane jako wpływ na środowisko przyrodnicze i na nieruchomości sąsiednie w szerokim znaczeniu sąsiedztwa. W pojęciu tym mieści się zatem rzeczywisty wpływ zarówno na korzystanie z innych nieruchomości, jak i na wartości prawnie chronione np. środowisko. Powyższy pogląd wyraził np. WSA w Krakowie w wyroku z 20 marca 2012 r. (sygn. akt II SA/Kr 1932/11, Lex 1138582), a Sąd w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę w całości go podziela.

Nadto należy wskazać, że krąg stron w przedmiotowym postępowaniu powinien być wyznaczony na zasadach ogólnych tj. w oparciu o dyspozycję z art. 28 kpa. Stosownie do jego treści stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istotne jest przy tym, że przymiot strony nie zależy od jakiegokolwiek zainteresowania podmiotu wynikiem sprawy, a jedynie od jego interesu prawnego, który należy rozumieć jako interes wynikający z normy prawa materialnego, przy czym aby interes ten stanowił podstawę zakwalifikowania określonego podmiotu jako strony postępowania musi pozostawać w bezpośrednim, konkretnym, indywidualnym i aktualnym związku z postępowaniem w określonej sprawie administracyjnej. Stwierdzenie istnienia takiego interesu wymaga zaistnienia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej (por. wyrok NSA z 14 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA 1876/99 i wyrok WSA w Krakowie z 20 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 1932/11, Lex 1138582).

W rozpatrywanej sprawie odwołujący się jako źródło swego interesu prawnego wskazał prawo własności nieruchomości. Jest właścicielem działki nr ew. [...], która nie posiada wspólnej granicy z działką nr [...], na terenie której planowane jest sporne przedsięwzięcia, działki te oddziela droga. Zdaniem skarżącego jego działka znajduje się w strefie oddziaływania planowanej inwestycji.

Właściciel nieruchomości położonej w sąsiedztwie nieruchomości, na której planowana jest inwestycja polegająca na budowie punktu selektywnego zbierania odpadów ma interes prawny w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, Decydujące znaczenie w tym przypadku ma wnioskowanie wynikające z rodzaju i zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji z jednej strony oraz położenia nieruchomości, na której ma być prowadzona inwestycja względem nieruchomości osoby ubiegającej się o status strony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 804/10, Lex 1081908). Uznanie zatem za stronę postępowania administracyjnego (postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach) może nastąpić w sytuacji, gdy da się ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, którego zastosowanie może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu nie tylko w zakresie prawa administracyjnego, ale również cywilnego czy też wspólnotowego (zob. G. Dobrowolski, Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, Toruń 2011, s. 160).

Pozycję prawną strony w postępowaniu administracyjnym polegającym na wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wyznaczają obowiązki i uprawnienia strony, która ma interes prawny. Przyjmuje się, że norma ustanawia dla danego podmiotu obowiązek zwłaszcza wtedy, kiedy przewiduje dla niego jeden tylko sposób nakazywanego zachowania w danych okolicznościach. Obowiązek prawny sprowadza się więc najczęściej do tego, że przepis prawa ustanawia dla danej grupy adresatów nakaz lub zakaz określonego zachowania się (działania lub zaniechania). Niezastosowanie się do nakazu lub zakazu wytwarza stan niewypełnienia obowiązku uregulowanego przez prawo. Zachowanie będące przedmiotem obowiązku wynikające z określonej normy prawnej może być nakazane lub zakazane. Drugim elementem określającym pozycję prawną strony w postępowaniu jest uprawnienie. Oznacza to, że strona "posiada prawo", "ma prawo", "dysponuje prawem" oraz "przysługuje jej prawo". Jest to pochodna sytuacji prawnej strony, wyznaczana przez normy prawne. Interes prawny strony w postępowaniu administracyjnym nie sięga więc dalej niż interes chroniony przez ustawodawcę.

Z punktu widzenia przedmiotowego postępowania poszukując norm prawnych uzasadniających przymiot strony należy sięgnąć przede wszystkim do norm prawa administracyjnego i cywilnego. System prawa ochrony środowiska nie wyłącza bowiem prawa cywilnego jako instrumentu ochrony właściciela nieruchomości, na którą może oddziaływać inwestycja realizowana na innej nieruchomości. Istotną rolę ma tutaj funkcja prewencyjna i kompensacyjna przepisów prawa ochrony środowiska stosowanych łącznie z przepisami prawa cywilnego.

W literaturze przyjmuje się, że w ochronie środowiska mogą być wykorzystywane wszystkie środki chroniące przed immisjami pośrednimi występującymi na innej nieruchomości. Sytuacja jest podobna, jak w wypadku pośredniego oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie. Dla ogółu sytuacji, w których naruszenie środowiska łączy się z immisjami pośrednimi, można przyjąć, że oddziaływanie w granicach miary, jakie jest zobowiązany znosić właściciel nieruchomości (a więc osoba mająca najpełniejsze prawo rzeczowe) ze strony sąsiadów, nie może przekraczać dozwolonego oddziaływaniem na środowisko (zob. W.J. Katner, Ochrona własności nieruchomości przed naruszeniami pośrednimi, Warszawa 1982, s. 177, 186).

W takiej sytuacji organ winien dokonać oceny, czy planowane przedsięwzięcie może mieć wpływ na zakres praw i obowiązków strony, która wnosi odwołanie. W niniejszym postępowaniu należało zatem zbadać, czy planowana inwestycja będzie miała wpływ na zakres nieskrępowanego korzystania z prawa własności przez skarżącego. W tym celu należało przeprowadzić procedurę oceny oddziaływania na środowisko

Umiejscowienie punktu selektywnego zbierania odpadów nie może być dowolne. Punkt taki powinien być w określonym miejscu zlokalizowany i w odpowiedni sposób wyposażony zgodnie z wymaganiami: 1) ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r., o odpadach (Dz.U. z 2013 r. poz. 21 ze zm., dalej: "u.o.") oraz z 2) ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ( tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r. poz. 1399 ze zm., dalej: "u.cz.p."). W niniejszej sprawie planowany punkt selektywnego zbierania odpadów ma cechy "obiektu budowlanego" w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.). Wymagania dotyczące budowy punktu selektywnego zbierania odpadów i wymagania jakim taki obiekt powinnny być zatem oceniane na podstawie ustawy prawo budowalne oraz z aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie. Przy prowadzeniu takiej inwestycji zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej: "u.u.i.ś.") w zakresie przeprowadzenia procedury ocen oddziaływania na środowisko. Obowiązek stworzenia takiego punktu jest kierowany do gminy, a więc gmina musi go wykonać zgodnie z wyżej powołanymi przepisami. Wytyczne dotyczące realizacji takiego obowiązku gminy wynikają także z ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (tekst jedn.: Dz.U. z 2011 r. nr 45 poz. 236).

Tworzenie i prowadzenie takiego punktu jest zadaniem z zakresu gospodarki komunalnej i w tym zakresie inwestycja musi być realizowana z uwzględnieniem przepisów ww. ustawy. Punkt taki gmina może tworzyć i prowadzić przez swoje zakłady budżetowe bądź spółki komunalne.

Ogólne dyrektywa interpreatcyjna dotycząca wymagań jakim powinien odpowiadać punkt selektywnego zbierania odpadów wynika z art. 3 ust. 2 pkt 6 u.cz.p. Zgodnie z treścią tego przepisu gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności: tworzą punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych w sposób zapewniający łatwy dostęp dla wszystkich mieszkańców gminy, w tym wskazują miejsca, w których mogą być prowadzone zbiórki zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego pochodzącego z gospodarstw domowych.

Gmina musi zapewnić mieszkańcom łatwy dostęp do takich punktów. Ustawodawca nie stworzył definicji legalnej punktu selektywnego zbierania odpadów. Chodzi tu o miejsce, do którego mogą być przez wytwórców przekazywane pewne wyselekcjonowane rodzaje odpadów komunalnych. Selektywna zbiórka odpadów prowadzona w punkcie selektywnej zbiórki odpadów funkcjonuje według systemu "dostarcz".

Punkt selektywnego zbierania odpadów stanowi "przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko" (art. 59 ust. 1 pkt 2 u.u.i.ś.), co wynika z konieczności zaliczenia inwestycji polegającej na na zlokalizowaniu i ewentualnej budowie punktu do przedsięwzięć wskazanych w § 3 pkt 81 ("punkty do zbierania lub przeładunku odpadów, w tym złomu") rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 listopada 2010 r., w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010 r. nr 213 poz. 1397 ze zm.).

W procesie inwestycyjnym dotyczącym budowy punktu selektywnego zbierania odpadów wymagana jest nie tylko decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, ale należy też przeprowadzić procedurę oceny oddziaływania na środowisko. W tej procedurze należy się zwłaszcza odnieść się do potencjalnych negatywnych oddziaływań na nieruchomości sąsiednie (emisje, hałas itp.).

Należy jednocześnie podkreślić, że podmiot prowadzący taki punkt będzie prowadził działalność będącą jednym z rodzajów "gospodarowania odpadami" w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 gospodarowanie odpadami oznacza "zbieranie, transport, przetwarzanie odpadów, łącznie z nadzorem nad tego rodzaju działaniami, jak również późniejsze postępowanie z miejscami unieszkodliwiania odpadów oraz działania wykonywane w charakterze sprzedawcy odpadów lub pośrednika w obrocie odpadami". Gmina prowadząc taki punkt musi stosować wymagania wynikające z zasad ogólnych gospodarki odpadami. W niniejszej sprawie szczególne znaczenie będzie miało przestrzeganie zasady prewencji w gospodarce odpadami. Przepisy dotyczące zasad ogólnych gospodarki odpadami umieszczone zostały w dziale II w art. (16-33 u.o.). Punktem wyjścia wszystkich działań ustalonych na podstawie hierarchii postępowania z odpadami powinno być zapobieganie powstawaniu odpadów (zasada prewencji w gospodarce odpadami). Oznacza to, że odpady muszą być poddane obróbce i usunięciu w sposób, który nie będzie stwarzał w zagrożenia dla środowiska. Prewencyjne zmniejszenie ilości odpadów może odbywać się także dzięki unikaniu ich wytwarzania i recyklingowi. Przepisy u.o. definiują zapobieganie powstawaniu odpadów jako środki zastosowane w odniesieniu do produktu, materiału lub substancji, zanim staną się one odpadami, zmniejszające: a) ilość odpadów, w tym również przez ponowne użycie lub wydłużenie okresu dalszego używania produktu, b) negatywne oddziaływanie wytworzonych odpadów na środowisko i zdrowie ludzi, c) zawartość substancji szkodliwych w produkcie i materiale (art. 3 ust. 1 pkt 33 u.o.). Obowiązywanie zasady prewencji w gospodarce odpadami powinno być także wynikiem kompleksowego podejścia do inwestycji polegającej na budowie punktu selektywnego zbierania odpadów. W załączniku nr 5 u.o. wskazane zostały przykłady środków służących zapobieganiu powstawaniu odpadów. W systemie gospodarki odpadami komunalnymi istotne znaczenie powinna mieć zasada racjonalizacji gospodarowania odpadami (zob. F. Jurasz, Poradnik jak rozwiązać problem odpadów komunalnych, Warszawa 1991, s. 24 i n.). Wyraża ona sposób postępowania z odpadami komunalnymi w stosunku do czasu, wysiłku i środków zaangażowanych w systemie gospodarki odpadami. Zasada ta na gruncie u.cz.p. nie może stać się zasadą realizacji nieracjonalnych celów, a więc zaprzeczeniem racjonalności w całym systemie prawa gospodarki odpadami. Nie może w związku z tym istnieć sytuacja, w której to co wydaje się, że jest racjonalne dla prawodawcy, okazuje się nieracjonalne dla np. właścicieli nieruchomości w systemie gospodarki odpadami komunalnymi. Zasada racjonalizacji przewiduje pewien typ działania, który powinien wprowadzać nowe treści i struktury celów ekonomicznych oraz nowe kryteria wartościowania działań gospodarczych związanych z postępowaniem z odpadami komunalnymi. Zasada ta w ogólnym ujęciu prakseologicznym może odnosić się do treści i struktur celów wyznaczonych przez nowy sposób postępowania z odpadami komunalnymi. Racjonalizacja w gospodarce odpadami komunalnymi dotyczy także stosunków między potrzebami właścicieli nieruchomości a celami gospodarki odpadami ustalonymi przez gminę.

Jedność celów w systemie prawa gospodarki odpadami komunalnymi powinna wykluczać z góry realizację celów, które przynoszą szkodę właścicielom nieruchomości i gminie lub utrudniają realizację uznanych ogólnych celów prawa ochrony środowiska.

Tworząc punkty selektywnego zbierania odpadów gmina musi określić, które z poszczególnych rodzajów odpadów mają być zbierane selektywnie właśnie przez takie punkty. Zobowiązanie mieszkańców do korzystania z punktu i oddawania do niego tych rodzajów odpadów komunalnych, do których zbierania punkt został przeznaczony powinno być określone w przepisach regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy zgodnie z przepisami u.cz.p. Istotne znaczenie dla określenia wymagań prawnych jakie powinien spełniać punt selektywnego zbuerania odpadów ma definicja legalna pojęcia "selektywne zbieranie" . Według art. 3 ust. 1 pkt 24 u.o. oznacza to "zbieranie, w ramach którego dany strumień odpadów, w celu ułatwienia specyficznego przetwarzania, obejmuje jedynie odpady charakteryzujące się takimi samymi właściwościami i takimi samymi cechami". Przed przystąpieniem do wdrażania różnych metod selektywnej zbiórki, gmina powinna określić proces jaki chce zastosować do ostatecznego unieszkodliwiania odpadów komunalnych. Wydajność selektywnej zbiórki odpadów w dużym stopniu zależy od składu i ilości odpadów komunalnych, które będą dostarczane do punktu selektywnego zbierania odpadów.

Zdaniem Sądu, ocena organu w tym zakresie nie została wnikliwie przeprowadzona i uzasadniona. Organ stwierdzając, że na skutek realizacji przedsięwzięcia nie powstaną oddziaływania ingerujące w prawa skarżącego, powołał się na dokument z dnia 9 sierpnia 2013 r. – Raport o oddziaływaniu na środowisko planowanej budowy Gminnego Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych w miejscowości M., wykonany na zlecenie Gminy R. Zgodzić się należy ze skarżącym, że nie może być on utożsamiany z raportem o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, o którym mowa w art. 66 ustawy o ocenach, który jest sporządzany na potrzeby wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. W rozpoznawanej sprawie jest to dokument, który powstał na etapie po wznowieniu postępowania w celu ustalenia oddziaływania kwestionowanego przedsięwzięcia m. in. na działkę skarżącego. Jest to dokument, podlegający ocenie zgodnie z regułami określonymi w K.p.a. dotyczącymi postępowania dowodowego.

W ocenie Sądu Raport nie został przeanalizowany i oceniony w sposób właściwy. Należy wskazać, że organ pierwszej instancji, tj. Wójt Gminy R. o ogóle nie przeanalizował ani nie dokonał ustaleń co do położenia planowanej inwestycji względem działki skarżącego, nie przytoczył żadnych konkretnych danych, z których mogłoby wynikać, że rzeczywiście przeanalizował sprawę pod kątem oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomość skarżącego. Stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, że przeprowadził wnikliwą analizę oddziaływania inwestycji na środowiskom, jest całkowicie gołosłowne.

Organ ten w kilku bardzo ogólnikowo sformułowanych zdaniach usiłował wykazać, że nieruchomość skarżącego nie znajduje się w granicach oddziaływania planowanego przedsięwzięcia i nie jest narażona na jego oddziaływanie. Również Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, poprzestało na przytoczeniu mało precyzyjnych stwierdzeń uzasadniających – jego ocenie – brak oddziaływania inwestycji na nieruchomość skarżącego.

Odnosząc się do podnoszonego przez skarżącego w odwołaniu naruszenia 100 metrowej strefy ochronnej organ stwierdził jedynie, że "ze względu na rodzaj prac prowadzonych przy realizacji przedsięwzięcia oraz na rodzaj oddziaływania przedsięwzięcia podczas eksploatacji nie przewiduje się wpływu przedsięwzięcia na zabytki". Zdaniem Sadu trudno uznać, aby w tym zakresie uzasadnienie decyzji spełniało wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a. Tymczasem efekt przeprowadzonego przez organ odwoławczy postępowania a mianowicie: wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, zgodnie z art. 107 § 3 kpa, powinien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji. Prawidłowo zredagowane pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienie decyzji administracyjnej, a więc uzasadnienie odpowiadające swojej treści wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa, ma zaś podstawowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 kpa, mocą której organ jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Takie uzasadnienie daje również rękojmię, że organ dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Uzasadnienie decyzji winno być elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia. Motywy rozstrzygnięcia muszą być tak ujęte, aby strona zainteresowana mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy jej wydaniu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 6 maja 1999 r., sygn. akt II SA/Gd 134/97, Lex nr 44166). Uzasadnienie organu w tej sprawie tych warunków nie spełnia.

Organ nie odniósł się także do zarzutów skarżącego stawianych Raportowi, przyjmując bezkrytycznie zawarte tam ustalenia, z tym że nawet te ustalenia - w zakresie oddziaływania na zanieczyszczenie powietrza oraz klimat akustyczny przytacza w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji bardzo ogólnikowo, bowiem wielkości oddziaływania podano opisowo (nie przekroczą "ustalonych wartości kryterialnych"), bez jakiegokolwiek odniesienia się do danych liczbowych dotyczących norm hałasu, norm zanieczyszczenia powietrza, gleby.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika jednoznacznie, czy organ nie stwierdził jakiegokolwiek oddziaływania na teren działki skarżącego, czy też nie stwierdził negatywnego, ponadnormatywnego oddziaływania. Ma to istotne znaczenie, bowiem, w ocenie Sądu, należy zgodzić się z tezą wyroku przytoczonego przez skarżącego w skardze, że dla uznania za stronę wystarczy jedynie sam fakt oddziaływania inwestycji w przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich, nie musi to więc być oddziaływanie przekraczające ustalone normy.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie zostały w ogóle wyjaśnione wątpliwości skarżącego dotyczące ustaleń Raportu, m. in. opisania w tzw. matrycy przewidywanych znaczących oddziaływań na środowisko oddziaływania składowiska i kompostowni, a nie punktu selektywnej zbiórki odpadów komunalnych, pominięcia kwestii podnoszonej przez skarżącego, ze GPSZOK ma znaleźć się na terenie zlewni zasilającej zespół stawów rybnych na nieruchomości skarżącego, nierówności terenu (zdaniem skarżącego teren inwestycji jest położony o ok. 3 m wyżej od jego działki) istnienia przepustu pod drogą, którym wody powierzchniowe i roztopowe z działek po drugiej stronie spływają do stawów znajdujących się na terenie nieruchomości skarżącego.

Dodatkowo należy podkreślić, że w niniejszej sprawie inwestorem jest Gmina R., zatem Wójt Gminy R. wydając decyzje, w której przesądza o braku interesu prawnego strony w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, powinien w sposób szczególnie wnikliwy i rzetelny przeanalizować sprawę, co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Podsumowując, należy wskazać, że stwierdzenie przez organy braku posiadania statusu strony przez skarżącego w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań przedmiotowej inwestycji, nie było poprzedzone wnikliwą analizą, tym samym organy naruszyły art. art. 7, 11, 77, 80 i 107 § 3 K.p.a, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając ponownie sprawę, organ zastosuje się do wytycznych zawartych w niniejszym wyroku, przede wszystkim dokona wnikliwej analizy rzetelności i wiarygodności Raportu oraz pełnej oceny wpływu inwestycji (oddziaływania) na nieruchomość skarżącego, w razie konieczności przeprowadzając dodatkowe postępowanie wyjaśniające w tej kwestii i w zależności od dokonanych ustaleń podejmie stosowne rozstrzygnięcie. W związku z powyższym należy także stwierdzić, że obecnie przedwczesne byłoby odnoszenie się przez Sąd do zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia art. 28 K.p.a., bowiem kwestia ta powinna być przedmiotem oceny przez organ w ponownie prowadzonym postępowaniu. To samo dotyczy kwestii naruszenia przepisów ustawy o ocenach.

Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.