Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 398/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2008-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 3 ust 1, ust. 2 pkt 4 , art 31 ust 4
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"
article: art 7, art 10, art 73, art 77, art 107 par 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz (spr.), sędzia WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Katarzyna Luto, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 listopada 2008 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...]lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie płatności do gruntów rolnych na 2007 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia 28 kwietnia 2008 r. nr 0199-2008-000007744, 2. stwierdza, że wymienione w pkt 1 decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3. zasądza od Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz skarżącego Z. S. kwotę 776,00 zł (słownie: siedemset siedemdziesiąt sześć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyazacji i Modernizacji Rolnictwa w Nr [...] z dnia 22.07.2008 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w S. nr [....]z dnia [..]..04.2008 r. w sprawie przyznania Panu Z. S., zwanemu dalej Skarżącym, płatności do gruntów rolnych na rok 2007.

Skarżący złożył w dniu 15.05.2007 r. w Biurze Powiatowym ARiMR

w S. wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007,

w którym ubiegał się o przyznanie:

- jednolitej płatności obszarowej (JPO) do wszystkich zadeklarowanych działek rolnych o powierzchni 202,85 ha,

- uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) do działek rolnych o symbolach B, C, F, I, K, L, Ł, M, O, P, R S, T, U, W, X, Y, Z, AA, AB, AC, AE, AF, AH, AI, AJ, AK, AL, AN, AO, AP, AR, AS, AT, AZ, BA

o łącznej powierzchni 140,86 ha,

- uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni przeznaczonej na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ) do działek rolnych o symbolach A, D, E, G, H, J, N, AD, AG, AL., AM, AU, AW, AX, AY, EA, JA, LA o łącznej powierzchni 61,99 ha.

W wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku (zgodnie z art. 23 i art. 24 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów

w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r.) stwierdzono nieprawidłowości na działkach ewidencyjnych nr 42, 49/1, 51, 52/1, 54, 55, 321, 322 położonych w województwie p., powiat s, gmina P., obręb H., działkach nr 22/5, 110/5, 112/3, 122/12, 122/23, 126/4, 133 położonych

w województwie w.-m., powiat g., gmina D., obręb C. oraz na działce ewidencyjnej nr 207/5 położonej w województwie w.-m., powiat g., gmina D., obręb R.. W związku z powyższym, do wnioskodawcy wysłano wezwanie do złożenia wyjaśnień nr 0199-00000132933/07. W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca stawił się w dniu 12.10.2007 r. w Biurze Powiatowym i złożył oświadczenia i korektę do wniosku w której podtrzymał deklarację z wniosku.

W wyniku przeprowadzonej w dniach 18.12.2007 r. - 11.01.2008 r. kontroli na miejscu stwierdzono zawyżenie powierzchni na działkach rolnych AB, AD, AI, AJ, AM, AN, AO, AP, AR, AT, AU, AW, AY i E.

Następnie Skarżący złożył w dniu 15.02.2008 r. zastrzeżenia do raportu

z kontroli na miejscu. W związku z powyższym Kierownik Biura Kontroli na Miejscu przesłał do wnioskodawcy w dniu 03.03.2008 r. pismo w którym odniósł się do zarzutów i wyjaśnił, że kontrola na miejscu została wykonana prawidłowo. Wobec powyższego, po rozpatrzeniu zgromadzonych w sprawie dowodów Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. w dniu 28.04.2008 r. wydał decyzję nr 0199-2008-000007744, na mocy której przyznał Skarżącemu płatności JPO, UPO i PZ

w pomniejszonej wysokości.

Na ww. decyzję Skarżący wniósł odwołanie. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji wskazał, iż

w gospodarstwie Skarżącego kontrola na miejscu odbyła się w dniach 18.12.2007 r. - 11.01.2008 r. (zgodnie z art. 23, art. 25 i art. 27 Rozporządzenia Komisji (WE)

Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r.). W trakcie ww. kontroli stwierdzono zawyżenie powierzchni deklarowanej na działkach rolnych AB, AD, AI, AJ, AM, AN, AO, AP, AR, AT, AU, AW, AY i E.

Różnice powierzchniowe dla jednolitej płatności obszarowej (JPO) wyniosły 19,36 ha, co stanowiło 10,55 % wyznaczonego obszaru. W konsekwencji Kierownik Biura Powiatowego prawidłowo nałożył sankcje wynikające z art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 r., str. 1 ze zm.). W myśl ww. przepisu za wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, jeżeli

w wyniku kontroli administracyjnej bądź wizji lokalnej wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a wyznaczonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 3 %, lecz nie więcej niż 30 % wyznaczonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu dopłat za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę.

Z kolei w odniesieniu do uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) organy stwierdziły różnice powierzchniowe w wysokości 9,79 ha, co stanowiło 7,47 % zatwierdzonego obszaru. Podstawę nałożenia sankcji dla uzupełniającej płatności obszarowej stanowi art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.), zgodnie, z którym jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, za wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka i ich nasion zgodnie z odpowiednio art. 93 i 99 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy jeśli różnica ta wynosi 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru.

W odniesieniu do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ) różnice powierzchniowe wyniosły również 9,57 ha, co stanowiło 18,26 % zatwierdzonego obszaru. Podstawę nałożenia sankcji dla uzupełniającej płatności obszarowej stanowi art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów

w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.), zgodnie, z którym jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, za wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka i ich nasion zgodnie z odpowiednio art. 93 i 99 rozporządzenia (WE)

nr 1782/2003, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy jeśli różnica ta wynosi 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru.

Organ drugiej instancji stwierdził, iż Skarżący zawyżył powierzchnię dla płatności JPO o 19,36 ha, UPO o 9,79 ha oraz PZ o 9,57 ha, co zostało stwierdzone w sposób jednoznaczny w trakcie kontroli na miejscu przeprowadzonej w okresie 18.12.2007 r. - 11.01.2008 r.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego pomiaru powierzchni kwalifikowanej nie na dzień użytkowania lecz po podtopieniu części gruntów na działkach rolnych E, AM, AY, AW, przez bobry, organ odwoławczy wskazał, że jest on bezzasadny, ponieważ zgodnie z sekcją VII "Oświadczenia i zobowiązania" wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007 wnioskodawca jest zobowiązany do niezwłocznego informowania na piśmie Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności oraz o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia niniejszego wniosku do dnia przyznania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności, w szczególności gdy zmiana dotyczy wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego.

Organ odwoławczy wskazał, iż Skarżący do dnia rozpoczęcia kontroli na miejscu w jego gospodarstwie, nie poinformował o zmianie powierzchni użytkowanej rolniczo spowodowanej podtopieniem przez bobry, dlatego też wyjaśnienia zawarte

w ww. piśmie nie mogą być uwzględnione przy naliczeniu płatności.

Odnośnie twierdzenia, że w trakcie kontroli, dla działek rolnych AW, AT i AJ uwzględniono jedynie powierzchnie koszone, a wypasanych nie, jest bezpodstawny, ponieważ w trakcie kontroli inspektorzy pomierzyli wszystkie powierzchnie, na których można było stwierdzić, że w roku 2007 była prowadzona działalność rolnicza, a wyłączyli obszary, które się nie kwalifikują do płatności (lasy i rozlewiska).

Odnośnie działki rolnej AU i stwierdzenia wnioskodawcy, że kontrolerzy wyłączyli powierzchnie porośnięte pojedynczymi drzewami, jest bezpodstawne, gdyż kontrolerzy wyłączyli jedynie powierzchnie porośnięte drzewami i krzewami w sposób zwarty, na których nie była prowadzona działalność rolnicza (zdjęcie nr 28).

Odnośnie działek rolnych AB, AD i AN organ drugiej instancji, nieuwzględnił złożonych przez wnioskodawcę wyjaśnień, ponieważ w trakcie kontroli na miejscu stwierdzono w sposób jednoznaczny, że na ww. działkach rolnych w roku 2007 nie była prowadzona działalność rolnicza, co potwierdzają zdjęcia wykonane w trakcie kontroli na miejscu o nr od 1 do 15, o nr od 17 do 21 oraz zdjęcia o nr od 30 do 33. Ponadto wskazano, że jeżeli powyższe grunty służyły jako pastwiska, to w okresie wegetacyjnym powinny być wypasane i poddawane zabiegom pielęgnacyjnym zapobiegającym rozprzestrzenianiu się chwastów i pojawianiu samosiewów drzew.

Nie godząc się z decyzją Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR, Skarżący złożył skargę do tut. Sądu i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z [...] lipca 2008 r., nr [...]

i decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z [...] kwietnia

2008 r. w zakresie w jakim pomniejsza przyznaną płatność o kwotę 25.847,84 zł., jako naruszającej prawo. Ponadto w skardze wniesiono o zasądzenie na rzecz Skarżącego 25.847,84 zł. z ustawowymi odsetkami od 1 czerwca 2008 r., z tytułu niezasadnych pomniejszeń płatności, 11.675,63 zł. z tytułu niezasadnych pomniejszeń jednolitej płatności obszarowej, 5.774,34 zł. z tytułu niezasadnych pomniejszeń uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych, 8.397,87 zł. z tytułu niezasadnych pomniejszeń uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych.

Skarżący wskazał, iż w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji wskazał, iż złożył zastrzeżenia do protokołu z czynności kontrolnych, w których wyjaśnił, że działki E, AM, AY, AW, AD położone w sąsiedztwie gruntów podtopionych przez bobry były wcześniej wypasione lub skoszone na powierzchni deklarowanej. Na działce AW uwzględniono tylko powierzchnie skoszone a nie uwzględniono wypasanych np. ze względu na ukształtowanie terenu lub zawilgocenie. W odniesieniu do działki AU wyłączono powierzchnię ze względu na rosnące drzewa, pojedyncze, nie stanowiące kompleksów, które nie wpływają istotnie na plon i skład botaniczny, przy czym Skarżący wskazał, iż przy wcześniejszych kontrolach nie miano do nich zastrzeżeń. Z kolei na działce AT uwzględniono tylko powierzchnie skoszone a nie uwzględniono wypasanych np. ze względu na ukształtowanie terenu lub zawilgocenie. Ponadto działka Al przez cały okres wegetacji była użytkowana na deklarowanej powierzchni (budowę płyty obornikowej i szamba na tej działce rozpoczęto 28.11.2007 r.). W przypadku działki AJ odnowiono użytek zielony poprzez zasiew mieszanki motylkowato - trawiastej

w mieszance z jęczmieniem jako rośliną ochronną - na glebie mineralnej, na glebie organicznej wykonano podsiew tym samym materiałem siewnym, z powodu szkód wyrządzonych przez dziki część upraw na glebie organicznej wypasiono owcami,

a na mineralnej wypasiono i zastosowano uprawki, pozostałe 6,5 ha pozostawiono do żniw, z czego 90% skoszono kombajnem, a resztę (zdeptane przez sarny

i jelenie) wypasiono owcami. Według Skarżącego inspektorzy terenowi zmierzyli tylko obszary skoszone kombajnem i uprawiane, pozostałych nie uwzględniono. Nie jest również zasadna w opinii Skarżącego dyskwalifikacja działek AB i AN. Są one wyłącznie wypasane, co skutkuje pojawianiem się samosiewów drzew, ruń jest odnawiana co 5 lat i wtedy drzewka są wycinane. Dyskwalifikacja całych działek nie jest zasadna, drzewka nie stanowią zwartych zad rzewień, zaś użytek rolny zachował charakter pastwiska.

Na rozprawie w dniu 19 listopada 2008 r. Skarżący poddał w wątpliwość prawidłowość pomiarów działek rolnych dokonaną przy użyciu GPS z uwagi na to, że w urządzeniu tym są wprowadzone jedynie geodezyjne oznaczenia działek, a nie granice działek rolnych. Fakt nieprawidłowych pomiarów działek Skarżący mógł stwierdzić dopiero w lipcu 2008 r. ponieważ wcześniej nie udostępniono mu zdjęć działek wykonanych w trakcie kontroli. Ponadto kontrolujący odmówili Skarżącemu udziału w trakcie czynności kontrolnych.

Skarżący wyjaśnił również, że po wyznaczeniu terminu do zapoznania się

z aktami sprawy i wypowiedzenia się, stawił się w organie pierwszej instancji, jednakże spornych zdjęć mu nie okazano, wyjaśniając że zdjęcia znajdują się

w biurze w Ł.

Odpowiadając na skargę Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wniósł o jej oddalenie, uznając ją za bezzasadną i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do podniesionych na rozprawie zarzutów pełnomocnik organu wskazał, że obecność Skarżącego w trakcie kontroli nie jest obowiązkowa. Ponadto pełnomocnik wskazał, zdjęcia nie są przekazywane wraz z kopią protokołu. Natomiast istnieje możliwość ich przeglądania, tak jak całego materiału dowodowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia

25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu

przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie jako: u.p.p.s.a.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest, więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści.

Mając powyższe na uwadze należy podkreślić, że sądy administracyjne

nie mają uprawnień do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (np., jak w omawianej sprawie przyznania skarżącemu płatność JPO, UPO, PZ), mają wyłącznie uprawnienia kasatoryjne. Orzeczenie sądu administracyjnego stanowi dopiero podstawę uzyskania merytorycznego, zgodnego z prawem, rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej (tu przez Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR).

Decyzja administracyjna jest prawidłowa, jeżeli spełnia łącznie dwa warunki: jest zgodna z normami materialnego prawa oraz została wydana zgodnie z normami prawa procesowego. Naruszenie tych norm powoduje wadliwość decyzji (wadliwość materialnoprawna albo wadliwość procesowa). Pamiętać przy tym należy, że organ rozpatrujący sprawę narusza prawo w wypadku wadliwej oceny stanu faktycznego, wadliwego zastosowania prawa, ale również wtedy, gdy prawidłowo zastosuje prawo do wadliwie ustalonego stanu faktycznego.

Warunkiem prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy jest, więc zebranie

i rozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego. Spór w sprawie dotyczy, więc ustalonego przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR stanu faktycznego sprawy, który stał się następnie podstawą rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach

w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.), zwanej dalej ustawą, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

W sprawie miała zastosowanie zasada prawdy obiektywnej, która nakłada na organy obowiązek dążenia do prawdy. W myśl postanowień art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności

i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli. Wyrażona w tym przepisie zasada prawdy materialnej jest naczelną zasadą postępowania, która ma ogromne znaczenie dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji do prawidłowej subsumcji faktów uznanych za udowodnione pod właściwą normę prawną. Wspomniana zasada obliguje organ administracji do podejmowania wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Realizację wspomnianej zasady zapewniają m.in. gwarancje znajdujące się w przepisach regulujących postępowanie dowodowe, w tym w postanowieniach art. 77 K.p.a., z których wynika obowiązek organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organ oceniając materiał dowodowy nie może pominąć żadnego z zebranych dowodów, a dokonując oceny całokształtu materiału dowodowego, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.), organ oceniając znaczenie i wartość dowodów dla sprawy może odmówić poszczególnym dowodom wiarygodności, jednakże obowiązany jest wówczas do wskazania przekonywujących podstaw dokonanej oceny i dać temu wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.

Niemniej istotne znaczenie ma zagwarantowanie stronie w toku postępowania czynnego udziału. Zaznaczyć jednak należy, że zasada czynnego udziału w toku postępowania została znacznie ograniczona, albowiem organ administracyjny zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy, zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Takim stadium postępowania może być także kontrola przeprowadzona na miejscu. W przedmiotowej sprawie kontrolujący uprzedzili Skarżącego o zamiarach przeprowadzenia kontroli, jednakże odmówiono mu obecności w trakcie czynności kontrolnych. W opinii pełnomocnika organu administracyjnego, obecność kontrolowanego nie jest obowiązkowa w toku czynnościach kontrolnych. Wskazać należy, ze zgodnie z art. 31 ust. 4 ustawy czynności kontrolne mogą być wykonywane podczas nieobecności rolnika także wówczas, gdy rolnik został zawiadomiony o kontroli, zgodnie z art. 23a rozporządzenia nr 796/2004. Niemniej jednak jeżeli kontrolowany wyraża chęć uczestniczenia w takich czynnościach kontrolujący mając na względzie zasadę określoną w art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy winni zapewnić czynny udział Skarżącego także w toku czynności kontrolnych. Podkreślić dodatkowo należy, że z uwagi na porę roku, w której przeprowadzano kontrolę (zima) ze wszech miar zasadny był udział Skarżącego w czynnościach kontrolnych. Kontrolowany mógł bowiem na miejscu wyjaśnić ewentualne wszelkie wątpliwości

i niejasności związane z ustaleniem działek oraz upraw znajdujących się w okresie wegetacji na tych działkach.

W opinii Sądu z kolejnym naruszeniem zasad procedury wiązało się uniemożliwieniem Skarżącemu wglądu do zdjęć działek wykonanych w trakcie kontroli przed wydaniem decyzji organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Natomiast w myśl art. 73 § 1 k.p.a. w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Chodzi tu o możliwość zapoznania się

z kompletnymi aktami sprawy. W przedmiotowej sprawie fakt, że Skarżącemu nie udostępniono wglądu do zdjęć, które były przecież częścią akt sprawy, mógł mieć istotne znaczenia dla jej rozstrzygnięcia. Skarżący bowiem wskazał, iż dopiero

w lipcu 2008 r., kiedy to udostępniono mu zdjęcia, mógł stwierdzić fakt nieprawidłowych pomiarów działek. W konsekwencji dopiero po zapoznaniu się ze zdjęciami Skarżący już na rozprawie, poddał w wątpliwość prawidłowość pomiarów działek rolnych dokonaną przy użyciu GPS z uwagi na to, że w urządzeniu tym są wprowadzone jedynie geodezyjne oznaczenia działek, a nie granice działek rolnych.

Zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno

w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Mając na uwadze wskazany wyżej przepis prawa należy zwrócić uwagę na to, że zgodnie z treścią wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007 wnioskodawca jest zobowiązany do niezwłocznego informowania na piśmie Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności oraz o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia niniejszego wniosku do dnia przyznania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności, w szczególności gdy zmiana dotyczy wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego. Organy administracyjne nie wskazały jednak w decyzjach podstawy prawnej obowiązku do informowania o takich zmianach, a ponadto nie wskazały podstawy prawnej, z której wywiodły skutek

w postaci nieuwzględnienia wyjaśnień Skarżącego z uwagi na naruszenie wskazanego obowiązku. W konsekwencji uzasadnienie prawne decyzji jest niekompletne.

W odniesieniu do decyzji organu pierwszej instancji należy wskazać, iż decyzja ta w uzasadnieniu nie zawierała w ogóle odniesienia się do wyjaśnień złożonych przez Skarżącego w toku postępowania pierwszoinstancyjnego. Takie braki uzasadnienia utrudniały w znacznej mierze kwestionowanie tej decyzji przez Skarżącego, który mógł jedynie podtrzymać swoje zastrzeżenia podniesione w toku postępowania.

W rozpoznawanej sprawie Sąd za zasadne uznał, że naruszenie przez organy administracyjne art. 21 ust. 2 pkt. 4 ustawy, art. 10 § 1 K.p.a., art. 73 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co dało podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej wydanie decyzji Kierownika BP ARiMR w S. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, lit. c) u.p.p.s.a. Orzeczenie o niewykonywaniu decyzji obu instancji wydano na podstawie art. 152, zaś o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 u.p.p.s.a.

Rozpoznając ponownie sprawę należy wyjaśnić wszystkie istotne dla sprawy okoliczności. W szczególności organ winien rozpatrzyć i ustosunkować się do zarzutu kwestionującego prawidłowość pomiarów działek rolnych dokonaną przy użyciu GPS z uwagi na to, że w urządzeniu tym są wprowadzone jedynie geodezyjne oznaczenia działek, a nie granice działek rolnych. W uzasadnieniu decyzji organ powinien oceniając znaczenie i wartość dowodów dla sprawy wskazać przekonywujące podstaw dokonanej oceny materiału dowodowego i dać temu wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 K.p.a.).