Postanowienie NSA, sygn. akt II GW 28/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Oddalono wniosek
Powołane przepisy: article: art. 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 39 ust. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 1440
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz (spr.) Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 26 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Zarządu Powiatu w Augustowie z dnia 12 czerwca 2017 r. nr Dz.T.5541.66/2017 o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Zarządem Powiatu w Augustowie a Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na lokalizację przyłącza kanalizacji sanitarnej postanawia: oddalić wniosek


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia 12 czerwca 2017 r. Zarząd Powiatu w Augustowie wniósł o rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny sporu kompetencyjnego pomiędzy Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad a Zarządem Powiatu w Augustowie w sprawie wniosku R. K., złożonego na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1440 ze zm., powoływanej dalej jako u.d.p.), o wydanie zezwolenia na lokalizację przyłącza kanalizacji sanitarnej, poprzez wskazanie, że organem właściwym do załatwienia sprawy jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad.

Wnioskodawca stwierdził, że R. K. w dniu [...] grudnia 2016 r. wystąpił do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Białymstoku z wnioskiem o wydanie zgody na lokalizację przyłącza kanalizacji sanitarnej na działce o nr ew. [...] w obrębie J. Zawiadomieniem z dnia 17 maja 2017 r. GDDKiA Oddział w Białymstoku przekazał wniosek według właściwości do Zarządu Powiatu w Augustowie.

Wnioskodawca podał, że działka nr [...] w obrębie J., jest własnością Skarbu Państwa - GDDKiA. Znajduje się ona w ciągu drogi krajowej, której zarządcą, zgodnie z art. 19 ust. 2 pkt 1 u.d.p., jest GDDKiA, została pozyskana na potrzeby realizacji inwestycji drogowej obejmującej budowę drogi krajowej nr 8 wraz z niezbędną infrastrukturą i znajduje się w ciągu i obrębie węzła drogowego drogi krajowej, stanowiącego skrzyżowanie drogi krajowej nr 8 (obwodnica Augustowa) poprzez łącznice i ronda z drogą powiatową (stanowiącą dotychczasowy przebieg drogi wojewódzkiej nr 664). Cały węzeł jest skrzyżowaniem dróg w rozumieniu art. 4 pkt 9 lit. b) u.d.p.

Wnioskodawca powołał się na treść art. 25 ust. 1 u.d.p., zgodnie z którym budowa, przebudowa, remont, utrzymanie i ochrona skrzyżowań dróg różnej kategorii, wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi w pasie drogowym oraz urządzeniami bezpieczeństwa i organizacji ruchu, związanymi z funkcjonowaniem tego skrzyżowania, należy do zarządcy drogi właściwego dla drogi wyższej kategorii. W ocenie wnioskodawcy, zarządcą całego węzła drogowego, w tym odcinka, którego dotyczy wniosek R. K., jest więc GDDKiA.

W odpowiedzi na wniosek Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, poprzez wskazanie, że organem właściwym w sprawie jest Zarząd Powiatu w Augustowie.

W uzasadnieniu swojego stanowiska GDDKiA stwierdził, że wniosek dotyczy wydania zezwolenia na zlokalizowanie urządzenia niezwiązanego z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego na działce będącej własnością Skarbu Państwa - Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad), ale znajdującej się w ciągu drogi wojewódzkiej 664, która na mocy Uchwały nr XXIX/266/16 Sejmiku Województwa Podlaskiego z dnia 24 października 2016 r. została pozbawiona kategorii drogi wojewódzkiej i w myśl art. 10 ust. 5a u.d.p. została zaliczona do kategorii drogi powiatowej.

Organ podkreślił, że przed wydaniem decyzji o Zezwoleniu na Realizację Inwestycji Drogowej dotyczącej budowy Obwodnicy Augustowa, droga wojewódzka nr 664 przebiegała w określonym jej ciągu, który po zakończeniu inwestycji nie zmienił się (wybudowano jedynie jej połączenie z drogą krajową nr 8). Różnica w zakresie własności wynika ze skutków prawnych wydanej decyzji (przejścia z mocy prawa własności wszystkich nieruchomości znajdujących się w liniach rozgraniczających na rzecz Skarbu Państwa przy jednoczesnym obowiązku powiązania inwestycji z drogami innych kategorii). Jednak o pełnieniu funkcji zarządu drogi decyduje kategoria drogi, a nie tytuł prawny do gruntu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W rozpoznawanej sprawie wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego dotyczył ustalenia organu właściwego do wyrażenia zgody na lokalizację przyłącza kanalizacji sanitarnej w pasie drogowym. Zgodnie z art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych, w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam, może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej.

Jak wynika z powyższego, organem właściwym do wydania decyzji w sprawie zgody na lokalizację przyłącza kanalizacji sanitarnej w pasie drogowym jest zarządca drogi. Co szczególnie istotne, nie jest to kwestionowane zarówno przez składający wniosek Zarząd Powiatu w Augustowie, jak i przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad.

Obydwa organy w gruncie rzeczy toczą jednak spór dotyczący usytuowania planowanego przyłącza kanalizacji sanitarnej – w pasie drogi krajowej czy powiatowej, a więc spór o fakty. Wychodząc z odmiennych stwierdzeń co do usytuowania przyłącza w określonym pasie drogowym domagają się od Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcia, kto jest zarządcą drogi znajdującej się na działce nr [...] obr. J. Zagadnienie to nie stanowi jednak sporu kompetencyjnego, rozpoznawanego na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – powoływanej dalej jako p.p.s.a.). W myśl tego przepisu, sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

Aby spór kompetencyjny mógł zostać rozstrzygnięty, konieczne jest uprzednie precyzyjne ustalenie stanu faktycznego sprawy, bowiem tylko dla konkretnego stanu faktycznego możliwe jest zastosowanie przez organy właściwych przepisów prawa materialnego. Nie można natomiast mówić o rozstrzygnięciu sporu kompetencyjnego w sytuacji gdy stan faktyczny sprawy, w której taki spór się pojawia, nie jest ustalony jednoznacznie, a więc gdy spór jest w istocie sporem co do faktów, a nie co do kompetencji, czyli co do prawa, z którego te kompetencje wynikają (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2014 r., sygn. akt II OW 64/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie, jak już wspomniano, pomiędzy organami nie ma rozbieżności stanowisk co do kompetencji, istnieje jedynie rozbieżność stanowisk co do zasadniczego elementu stanu faktycznego sprawy, tj. w pasie której drogi (krajowej czy powiatowej) ma być usytuowane przyłącze kanalizacji sanitarnej i w konsekwencji - który organ jest zarządcą drogi na działkach, których dotyczył wniosek R. K. Rozstrzygnięcie tego rodzaju rozbieżności należy do organów administracji rozpoznających sprawę, nie zaś do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Stąd należało stwierdzić, że wniosek Zarządu Powiatu w Augustowie jako niedotyczący sporu kompetencyjnego w rozumieniu art. 4 p.p.s.a., winien zostać oddalony.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a., art. 64 § 3 p.p.s.a. i art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.