Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2886/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku-art. 154 PoPPSA

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi T. G. i Z. G. w przedmiocie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2010r. sygn. akt VII SA/Wa 731/10 I. wymierza Wojewodzie [...] grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych za przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2010r. sygn. akt VII SA/Wa 731/10 , II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa , III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących T. G. i Z. G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 1 czerwca 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 731/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2010 r. ([...]) oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. ([...]) odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. ([...]), zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej H. i J. K. pozwolenia na budowę budynku "biegalnia dla koni" przy ul. [...] (dz. nr ew. [...], obręb. [...]) w [...].

Pismem z dnia 18 czerwca 2012 r. T. i Z. G. złożyli skargę na niewykonanie ww. wyroku. Skarżący zarzucili, że organ nie uzupełnił akt sprawy i nie wydał rozstrzygnięcia, pomimo że [...] grudnia 2010 r. poinformował Z. G., że nie wpłynął odpis ww. orzeczenia i nie ma wiadomości o jego wydaniu, a do rozpatrzenia sprawy przystąpi po otrzymaniu akt i odpisu wyroku. Przy piśmie z [...] grudnia 2010r. GINB przesłał kserokopię prawomocnego wyroku, a [...] września 2011 r. otrzymał akta i od tego dnia dysponował prawomocnym wyrokiem i aktami sprawy. Dopiero pismem z 19 października 2011 r. organ zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa dzielnicy [...] o przesłanie projektu zatwierdzonego decyzją nr [...]. W ocenie skarżących, działanie to było nieuzasadnione. Skoro akta wróciły z wyższej instancji, to tan organ powinien szukać projektu, a w przypadku ich braku zwrócić się do WSA. Tymczasem organ szukał projektu tam, gdzie go nie było. Dopiero pismem z [...] marca 2012 r. zwrócił się do WSA o wypożyczenie projektu.

Skarżący nie zgodzili się ze stanowiskiem, że brak dokumentacji uniemożliwiał ponowną ocenę, czy przysługuje przymiot strony. Ta kwestia była bowiem przedmiotem sprawy sygn. akt VII SA/Wa 731/10. Dodali, że w świetle art. 28 kpa, art. 3 pkt 20 i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, posiadają interes prawny w tej sprawie.

Podnieśli, że powiadomili organ wojewódzki, iż projekt zagospodarowania działki inwestor dostarczył do PINB dopiero w marcu 2010 r. oraz, że znajduje się on w Urzędzie Wojewódzkim w aktach sprawy o unieważnienie decyzji nr [...], a w PINB ustalono daty pobudowania nielegalnych obiektów. Możliwe było więc rozpoznanie sprawy. Ponadto Sąd orzekał w tym przedmiocie w sprawach: VII SA/Wa 1707/11, 1402/10, SAB/Wa 182/12, VII SA/Wa 2339/11.

Skarżący dodali, iż nie ma pewności, czy poza egzemplarzem złożonym w marcu 2010 r., jest w obrocie prawnym inny projekt zagospodarowania działki, który mógł być zatwierdzony decyzją nr [...]. Wymienili również wyroki WSA dotyczące przedmiotowej sprawy.

Skarżący zarzucili, że pomimo wezwania do wykonania wyroku, organ nie wydał rozstrzygnięcia do dnia wniesienia skargi.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o odrzucenie skargi. Wskazał, że przy piśmie z dnia [...] grudnia 2010 r. przesłano kserokopię prawomocnego wyroku z dnia [...] czerwca 2010 r. VII SA/Wa 731/10. Dnia [...] września 2011 r. GINB zwrócił akta sprawy. Pismem z [...] października 2011 r. organ zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa Dzielnicy [...] o przesłanie projektu zatwierdzonego decyzją z [...] czerwca 2009 r. W dniu [...] listopada 2011 r. wpłynęła odpowiedź na ww. pismo.

Pismem z [...] listopada 2011 r. organ zwrócił się do GINB o zwrot projektu budowlanego. W dniu [...] grudnia 2011 r. w odpowiedzi poinformowano, że całość akt przekazano do WINB. Pismami z [...] grudnia 2011 r. i [...] lutego 2012 r. organ zwrócił się do WINB o wypożyczenie ww. projektu. W piśmie z 27 lutego 2012 r. poinformowano, iż dokumentację przesłano do Sądu wraz z odpowiedzią WINB na skargę pp. G. na decyzję [...]. WINB z [...]sierpnie 2011 r. Następnie organ zwrócił się do WSA o wypożyczenie projektu. Sąd [...] marca 2012 r. poinformował, że z uwagi na termin rozprawy ([...] marca 2012 r.) nie jest możliwe wypożyczenie dokumentacji.

Wojewoda pismem z [...] marca 2012 r. zawiadom ł strony, iż rozpatrzenie wniosku pp. G. nastąpi niezwłocznie po zebraniu niezbędnej dokumentacji.

Pismem z dnia [...] marca 2012 r. zwrócił się ponownie do WSA o wypożyczenie projektu. Dnia [...] marca 2012 r. Sąd poinformował, że Projekt nie może zostać wypożyczony ponieważ odroczono publikację orzeczenia do [...] kwietnia 2012 r. W dniu [...] kwietnia 2012 r. ponowiono prośbę o wypożyczenie akt.

W dniu 30 kwietnia 2012 r. do organu wpłynęło zażalenie pp. G. na przewlekłość postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r.

Organ wskazał, że brak dokumentacji uniemożliwia ponowną ocenę, czy skarżącym przysługuje przymiot strony. Poinformował, iż podjęcie rozstrzygnięcia nastąpi niezwłocznie po jej zebraniu i dodał, że toczy się postępowanie zażaleniowe na opieszałość Wojewody [...] w tej sprawie.

W piśmie z [...] grudnia 2012 r. skarżący uzupełnili skargę, wnosząc o rozpatrzenie sprawy w trybie art. 154 ppsa i wymierzenie grzywny Wojewodzie [...] w związku z przewlekle prowadzonym postępowaniem i niewydaniem merytorycznej decyzji. Podkreślili, że do dnia złożenia wniosku organ nie wydał aktu.

W piśmie z dnia [...] grudnia 2012 r. Wojewoda [...] poinformował WSA, że przy piśmie z [...] sierpnia 2012 r. PINB przekazał oryginał zatwierdzonego projektu i potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię projektu zagospodarowania działki. Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. zawiadomił strony o wszczęciu na wniosek Z. G. postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r.

Organ wskazał, na nieścisłości między projektem budowlanym a projektem zagospodarowania działki nr ew. [...]. Zgodnie z projektem zagospodarowania działki "biegalnia dla koni" ma mieć 20x70,45m, a opis techniczny i cześć rysunkowa określa 20x51 m. Pismami z [...] października i [...] listopada 2012 r. organ wystąpił do Prezydenta [...] o ustalenie, który z ww. projektów stanowił załącznik do decyzji z [...] czerwca 2009 r. Braki w tym zakresie skutkowały niemożnością zbadania zgodności projektu.

Pismem z dnia [...] marca 2013 r. Wojewoda [...] poinformował, że decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2009 r.

Dnia [...] marca 2013 r. skarżący oświadczyli, że podtrzymują skargę. Decyzję z dnia [...] lutego 2013 r. wydano bowiem z naruszeniem art. 7, 77, 107 § 1 i § 3, 80 oraz art. 156 kpa, w związku z tym złożyli odwołanie. Skarżący podnieśli, że nie wyjaśniono sprawy zaginięcia projektów stajni i biegalni oraz projektu zagospodarowania działki, które znajdowały się w aktach sprawy sygn. akt VII SA/Wa 731/10.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje :

W związku z treścią skargi sprecyzowaną w piśmie 2 dnia 6 grudnia 2012 r. wyjaśnić na wstępie należy, że zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej ppsa. - w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W § 2 ww. przepisu wskazuje się, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W § 3 ustawodawca stwierdza natomiast, że wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi.

Istotą postępowania prowadzonego na podstawie przytoczonego przepisu jest zatem możliwość zastosowania środka represyjnego za uchylanie się od wykonania prawomocnego wyroku lub za przewlekłe prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności.

Przez bezczynność, o której mowa w powołanym przepisie należy rozumieć sytuację, w której organ w powtórnym postępowaniu prowadzonym po wyroku sądu administracyjnego, nie wydaje stosownego rozstrzygnięcia. Natomiast przewlekłe prowadzenie postępowania to stan nieuzasadnionej zwłoki w czynnościach podejmowanych przez organ, jak i podejmowanie działań nieprawidłowych, czy nieuzasadnionych. W obu przypadkach bezczynności i przewlekłości chodzi o przekroczenie terminów określonych w art. 35 kpa, zgodnie którym organy administracji obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąp ć nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (§ 3).

Sąd administracyjny w razie stwierdzenie ww. postaci niesprawnego funkcjonowania organu, niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów i wniosków oraz podstawy prawnej winien zastosować środki prawne wymienione w art. 154 § 2 i 6 ppsa.

W związku z powyższym wydanie - w wykonaniu ww. wyroku - przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] stycznia 2013r. ([...]) stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2009r. nie zwalniało Sądu od ceny, czy pomimo ustania stanu bezczynności organ nie prowadził postępowania w sposób przewlekły.

Wobec wymogów niezbędnych do złożenia skargi w trybie art. 154 § 1 ppsa przede wszystkim zaznaczyć trzeba, że pismem z dnia 6 grudnia 201 Or. (doręczonym w dniu 9 grudnia 201 Or.) Z. G. wezwał Wojewodę [...] do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 731/10. Z tego względu wniosek organu o odrzucenie skargi nie zasługiwał na uwzględnienie.

W świetle przedstawionej na wstępie argumentacji Sąd miał na uwadze, że pismem z dnia [...] grudnia 2010r. (doręczonym Wojewodzie [...] w dniu [...] grudnia 2010 r.) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przekazał kopię ww. prawomocnego wyroku wraz z pismem Sądu zawierającym informację, że akta niniejszej sprawy zostały dołączone do sprawy o sygnaturze VII SA/Wa 1402/10.

W kolejnym piśmie z dnia [...] września 2011 r. (doręczonym w tym samym dniu) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował Wojewodę [...], że zwraca akta ww. sprawy przysłane przez Sąd pismem z dnia [...] września 2011 r., jednocześnie doręczając to pismo, w którym poinformowano, że projekty budowlane dotyczące budynku "biegalni koni" aktualnie znajdują się w Wojewódzkim Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w [...] w sprawie dotyczącej odwołania T. i Z. G. od decyzji PINB [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2011r.

Z powyższego wynika, że Wojewoda [...] od dnia [...] grudnia 2010 r. do [...] września 2011 r. nie podjął żadnych czynności w celu wykonania ww. wyroku.

Wprawdzie w orzecznictwie wskazuje się, w przypadku określonym w art. 154 ppsa terminy z art. 35 § 1 i 3 kpa zaczynają swój bieg od dnia doręczenia organowi akt administracyjnych (art. 286 § 2 ppsa). Nie mniej podkreśla się również, że w przypadku, gdy akta administracyjne sprawy znajdują się w sądzie (a zatem i w innym organie) jest to przeszkoda usuwalna, gdyż w takiej sytuacji organ powinien wystąpić do sądu (organu) z wnioskiem o wypożyczenie akt administracyjnych w celu ich skopiowania lub niezwłocznego rozpoznania sprawy. Fakt pozostawania akt w sądzie nie zwalnia organu od obowiązku podjęcia starań w celu wydania rozstrzygnięcia, czy też wykonania czynności niezbędnych do pozyskania dokumentacji wymaganej do rozpoznania sprawy, czy to przez wypożyczenie akt, czy przez sporządzenie z nich kserokopii (por. postanowienie NSA z dnia 25 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 48/11, LEX nr 741648; wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2012r., I SAB 67/12, LEX nr 1164467).

Stanowisko to podziela Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie. Nie do zaakceptowania jest bowiem sytuacja, w której organ przez 9 miesięcy oczekuje na zwrot akt sprawy nie podejmując żadnych czynności w celu ich uzyskania, pomimo informacji, że zostały one dołączone do akt innej sprawy, a zatem znajdują się Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym.

Brak jakiejkolwiek aktywności organu w tak długim okresie świadczy jednoznacznie o przewlekłym prowadzeniu postępowania, które należy ocenić jako rażące naruszenie art. 35 § 1 i 3 kpa.

Sąd miał na względzie, że również po doręczeniu ww. pisma z dnia [...] września 2011 r. organ zamiast zwrócić się niezwłocznie o udostępnienie projektu do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego poszukiwał go w Wydziale Architektury i Budownictwa [...] Dzielnicy [...] (pismo z dnia [...] października 2011 r.), następnie w Głównym Urzędzie Nadzoru Budowlanego (pismo z dnia [...] listopada 2011 r. wyekspediowane [...] listopada 2011), a dopiero pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego, który poinformował w piśmie z dnia [...] stycznia 2012r. (doręczonym [...] lutego 2011r.), że wydał już rozstrzygnięcie, które zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego, a więc akt nie posiada. Wskazać w tym miejscu należy, że w piśmie doręczonym [...] grudnia 2011 r. Z zestawienia dat wyżej opisanej korespondencji wynika zatem, że między dniem [...] września 2011 r. a dniem [...] grudnia 2011 r. minęły kolejne trzy miesiące.

Z dalszej analizy akt sprawy wynika, że pismem opatrzonym datą [...] grudnia 2011 r. wyekspediowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] lutego 2012r. i ponownie do [...] Urzędu Wojewódzkiego w dniu [...] lutego 2012r. (pismo z dnia 20 lutego 2012r.) Wojewoda zwrócił się o wypożyczenie projektu budowlanego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny udzielił informacji o braku możliwości wypożyczenia projektu budowlanego z uwagi na bliski termin rozprawy wyznaczony na [...] marca 2012r. (pismo z dnia [...] marca 2012r.), a następnie o odroczeniu publikacji orzeczenia do dnia [...] kwietnia 2012r (pismo z dnia [...] marca 2012r. doręczone [...] marca 2012r.).

W dniu [...] czerwca 2012r., po uprzednim wezwaniu do wykonania wyroku, skarżący złożyli skargę.

Jak wynika z treści decyzji z dnia [...] lutego 2013r. - zapadłej w wykonaniu ww. wyroku - organ wskazywał na trudności w ustaleniu, który z projektów budowlanych (z 2006, czy 2007r.) był zatwierdzony decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2009r., o czym organ powziął wiadomość przed [...] października 2012r. skoro w tej dacie zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa [...] Dzielnicy [...] o wyjaśnienie tej kwestii, a następnie ponownie w dniu [...] listopada 2012r. W konsekwencji ww. decyzja zapadła w wyniku odtworzenia projektu budowlanego, który został przesłany dnia [...] lutego 2013r.

Nie zmienia to jednak faktu, że przedstawiony wyżej przebieg postępowania prowadzonego z odstępami 9 i 3 miesięcznymi świadczy o nieuzasadnionej, zależnej od organu, zwłoce w podejmowanych czynnościach, w tym o podejmowaniu działań nieprawidłowych, które w sposób oczywisty doprowadziły do rażącego naruszenia art. 35 § 1 i 3 kpa (vide: wyrok WSA w Poznaniu z 18 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Po 60/10).

Analizując stan sprawy, Sąd wziął pod uwagę zachowanie wszystkich stron postępowania, nie tylko organu, bezczynność którego obowiązany był zbadać, a zatem wielość postępowań zainicjowanych przez T. i Z. G., które mogły stwarzać utrudnienia w rozpatrzeniu sprawy, jednak - jak już wywiedziono wyżej - okoliczności te nie zwalniały organu od podejmowania działań w terminach określonych w art. 35 § 1 i 3 kpa, a w konsekwencji mogły mieć jedynie wpływ na wysokość orzeczonej grzywny.

Zgodnie z art. 154 § 6 ppsa grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wynagrodzenie to w 2012 r. wyniosło 3.161,77 zł (MP z 2013r., poz.107). Grzywna w wysokości 1000 zł - w ocenie Sądu - jest adekwatna do wyżej opisanych uchybień Wojewody [...] i jednocześnie spełni funkcję dyscyplinująco - restrykcyjną.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt. 1 wyroku, na podstawie art. 154 § 1, § 2 i § 6 ppsa. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ww. ustawy.