Wyrok NSA, sygn. akt IV SAB 179/97
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1998-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 22 par. 1 pkt 9, art. 160
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 26
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Teza: Brak wystąpienia organu administracji o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego oraz niezawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia tego sporu powoduje uwzględnienie przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi na bezczynność tego organu.

TEZY

Brak wystąpienia organu administracji o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego oraz niezawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia tego sporu powoduje uwzględnienie przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi na bezczynność tego organu.


SENTENCJA

uznaje za zasadną skargę strony na bezczynność Ministra Gospodarki i zobowiązuje ten organ do rozstrzygnięcia sprawy z wniosku strony skarżącej o przyznanie odszkodowania z tytułu stwierdzenia, iż orzeczenie o przejęciu na własność państwa przedsiębiorstwa w części zostało wydane z naruszeniem prawa.


UZASADNIENIE

Z przedstawionego w skardze oraz w odpowiedzi na skargę stanu faktycznego wynika, iż skarżący jako następca prawny byłego właściciela przedsiębiorstwa Młyn Wodny w K. uzyskał decyzję ministra rolnictwa i gospodarki żywnościowej, stwierdzającą nieważność zarządzenia ministra skupu w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad ww. przedsiębiorstwem oraz decyzją ministra przemysłu i handlu stwierdzającą, że orzeczenie przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości w sprawie przejścia na własność państwa przedsiębiorstwa w części zostało wydane z naruszeniem prawa.

Następnie skarżący zwrócił się z roszczeniem odszkodowawczym przewidzianym w art. 160 Kpa do ministra rolnictwa i gospodarki żywnościowej w odniesieniu do tej części mienia, co do której z uwagi na zaistnienie nieodwracalnych skutków prawnych nastąpiło stwierdzenie, że orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa. Minister rolnictwa i gospodarki żywnościowej decyzją administracyjną odmówił przyznania odszkodowania, uznając się niewłaściwym do wydania decyzji przyznającej odszkodowanie, jak też wskazując ministra przemysłu i handlu jako organ właściwy do wydania decyzji.

Skarżący nie zakwestionował powyższego orzeczenia, lecz zwrócił się z roszczeniem o przyznanie odszkodowania do ministra gospodarki.

Nierozstrzygnięcie sprawy przez ministra gospodarki spowodowało, iż skarżący zwrócił się ponownie do tego organu wyczerpując tryb określony w art. 37 par. 1 Kpa w związku z art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, a następnie wniósł skargę na bezczynność organu administracji do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na skargę minister gospodarki wniósł o jej oddalenie twierdząc, że uznał się również za organ niewłaściwy w sprawie, gdyż w jego ocenie rozstrzygnięcie sprawy należy do ministra rolnictwa i gospodarki żywnościowej.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.

Z uzasadnienia Naczelnego Sądu Administracyjnego:

Jako niesporne w sprawie Sąd uznał takie okoliczności, jak to, że strona skarżąca zwróciła się do ministra gospodarki z żądaniem ustalenia odszkodowania w związku z tym, że minister przemysłu i handlu orzekł o stwierdzeniu wydania z naruszeniem prawa w części orzeczenia w sprawie przejęcia na własność państwa przedsiębiorstwa stanowiącego własność poprzednika prawnego skarżącego /art. 160 Kpa/ oraz że skarżący wyczerpał wymagany do wniesienia skargi do sądu administracyjnego tryb określony w art. 37 par. 1 Kpa. Sporną natomiast w sprawie kwestią było to, czy zaistniała podstawa do uznania, że naczelny organ administracji, do którego wystąpił skarżący o wydanie stosownej decyzji, pozostaje w nieuzasadnionej zwłoce w załatwieniu sprawy, a więc, czy zachodzi podstawa do uwzględnienia skargi na bezczynność organu i zobowiązania go do wydania decyzji na podstawie art. 26 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

W odpowiedzi na skargę minister gospodarki twierdząc, że zaistniał negatywny spór kompetencyjny w związku z tym, że uznaje się za organ niewłaściwy w sprawie oraz prowadził korespondencję z odpowiednimi komórkami Urzędu Rady Ministrów, a następnie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wniosku odszkodowawczego dotyczącego przejęcia na własność państwa innego przedsiębiorstwa, wyraził pogląd, że zachodzi podstawa do oddalenia skargi wobec braku bezczynności po stronie tego organu.

Naczelny Sąd Administracyjny natomiast nie podzielił powyższego stanowiska przychodząc do przekonania, że korespondencja, na którą powołał się minister gospodarki, a w szczególności skierowanie do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji pisma zmierzającego do naświetlenia sporu kompetencyjnego pomiędzy ministrem gospodarki oraz ministrem rolnictwa i gospodarki żywnościowej dotyczącego innej sprawy /w sensie administracyjnym/ nie uzasadnia przyjęcia, iż w niniejszej sprawie zawisło przed właściwym organem postępowanie w sprawie sporu kompetencyjnego. Minister gospodarki nie wystąpił bowiem w tej sprawie z wnioskiem o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego na podstawie art. 22 par. 2 pkt 9 Kpa w związku z tym, że uprzednio niewłaściwym do rozstrzygnięcia sprawy uznał się minister rolnictwa i gospodarki żywnościowej wydając w tym zakresie decyzję administracyjną. Nie wydał również na podstawie przepisu art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa postanowienia o zawieszeniu postępowania do czasu rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego.

Mając na uwadze powyższe okoliczności sąd stwierdził, że nierozpatrzenie wniosku strony skarżącej nastąpiło z naruszeniem przepisów rozdziału 7 Kpa określających, w jakim terminie sprawa powinna być załatwiona oraz przepisów nakładających określone obowiązki na organ administracji w razie wystąpienia przeszkód w terminowym załatwieniu sprawy. Zaistniały zatem w ocenie sądu podstawy do przyjęcia, że w dacie wniesienia skargi oraz rozpatrzenia sprawy przed sądem minister gospodarki pozostawał w bezczynności, co obligowało sąd do uwzględnienia skargi.

Stosownie do art. 26 ustawy o NSA, Sąd zobowiązał Ministra Gospodarki do rozstrzygnięcia sprawy z wniosku skarżącego o ustalenie odszkodowania kierując się zwłaszcza tym, że to orzeczenie przewodniczącego drobnej wytwórczości w sprawie przejęcia na własność państwa przedsiębiorstwa, ocenionego następnie przez ministra przemysłu i handlu jako wydane z naruszeniem prawa, wywołało nieodwracalne skutki prawne. Następcą prawnym w zakresie kontroli orzeczeń przewodniczącego drobnej wytwórczości a w konsekwencji orzekania o odszkodowaniu na podstawie art. 160 Kpa jest minister gospodarki, który przejął te kompetencje po ministrze przemysłu i handlu.