Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 20/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17, art. 17 ust. 1a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 25 lutego 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lutego 2021 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO lub Kolegium) decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] działając na podstawie art. 17 pkt. 1, art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 poz. 256 dalej K.p.a.) po rozpoznaniu odwołania R. G. (dalej jako strona lub skarżąca) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z [...] sierpnia 2020 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu [...] lipca 2020 r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad babcią - M. H., urodzoną [...] listopada 1928 r. legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia [...] stycznia 2020 r nr [...] na okres od [...] października 2019 r. do bezterminowo. Skarżąca ma ustalone na podstawie decyzji nr [...] z [...] lutego 2020 r. prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad babcią.

Dnia [...] lipca 2020r. na podstawie art. 23 ust. 4aa ustawy z dnia 28 marca 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020r. Poz. 111 z póżn. zm. dalej u.ś.r.) zlecono przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego w celu potwierdzenia faktu sprawowania przez skarżącą opieki nad babcią.

Na podstawie przeprowadzonego wywiadu ustalono, że skarżąca opiekuje się babcią, konieczność opieki uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia oraz, że są inne osoby, tj., córki, na których ciąży obowiązek alimentacyjny wobec ich matki. Jedna z córek zamieszkuje z matką (T. S.), a druga w sąsiedztwie (H. S.), ale nie utrzymuje kontaktu z matką.

Decyzją z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] Burmistrz [...], działając na podstawie art. 17 ust. 1 oraz art. 17 ust. 1a u.ś.r. odmówił R. G. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawna babcią.

Okolicznością, która zadecydowała o odmowie przyznania świadczenia przez organ jest to, że M. H. posiada dwoje dzieci - córki, tj. krewnych w linii prostej, spokrewnionych w pierwszym stopniu, które to córki nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i to na nich w pierwszej kolejności ciąży obowiązek zapewnienia opieki niepełnosprawnej matce (art. 17 ust. 1a u.ś.r.).

Od decyzji Burmistrza odwołała się R. G., wskazując na błędne zastosowanie art. 17 ust. 1a u.ś.r. i wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy.

Opisaną we wstępie decyzją SKO w [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Uzasadniając swoje stanowisko SKO wskazało, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie może zostać przyznane z powodu - braku spełnienia warunków określonych w art. 17 ust.1 a pkt 2 u.ś.r.. SKO wskazało, że prawo ubiegania się o świadczenie opiekuńcze wywodzi się z obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który sprowadza się do obowiązku dostarczania środków utrzymania (niekiedy także środków wychowania) i obciąża krewnych w linii prostej (zstępnych i wstępnych) oraz rodzeństwo. Uprawnienie do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, dalsza osoba uzyska dopiero wtedy, gdy brak będzie osoby zobowiązanej w pierwszej kolejności do alimentacji, to jest, gdy takiej osoby nie będzie, albo gdy nie będzie ona w stanie sprawować opieki nad potrzebującym.

Zdaniem organu opisane zasady dotyczące obowiązku alimentacyjnego obowiązujące na gruncie prawa rodzinnego zostały przyjęte przez ustawę o świadczeniach rodzinnych. Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje w pierwszej kolejności osobom najbliższym, tj. matce, ojcu, dzieciom, czyli osobom spokrewnionym w pierwszej kolejności. Natomiast dalszym krewnym świadczenie to przysługuje tylko w przypadku, gdy nie ma osób najbliższych (spokrewnionych w pierwszym stopniu), albo gdy osoby te nie mogą wypełnić swego obowiązku - są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni jest wnuczką osoby wymagającej opieki. Nie jest zatem osobą spokrewnioną z babcią w pierwszym stopniu. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że M. H. ma dwoje dzieci. Jedna z córek zamieszkuje z matką i nie ma orzeczonej całkowitej niezdolności do pracy. Z załączonej karty informacyjnej leczenia szpitalnego wynika jedynie, iż w dniu [...] lipca 2020 r. zgłosiła się na SOR z powodu bólu w klatce piersiowej, piekącego bólu w przełyku, nasilenie objawów po zjedzeniu i podczas głębszego oddychania. Stwierdzono iż aktualnie nie wymaga hospitalizacji. Dotychczas nie leczona przewlekle, dawno odbyta operacja na kręgosłup. Nadto z załączonej dokumentacji wynika, iż posiada zmiany zwyrodnieniowe w stawach. Druga z córek mieszka w sąsiedztwie, jednak ma nie utrzymywać kontaktu z matką.

Zatem to na dzieciach M. H. ciąży obowiązek alimentacyjny wobec matki w rozumieniu Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a w konsekwencji, w świetle kategorycznego brzmienia art. 17 ust. 1 a u.ś.r., nie było podstaw do przyznania odwołującej wnioskowanego świadczenia.

SKO podkreśliło, że nie ma też znaczenia, że z innych przyczyn (np. konfliktu z matką), osoby zobowiązane w pierwszej kolejności takiej opieki nie mogą sprawować. Jeżeli obowiązek alimentacyjny nie przybierze postaci świadczenia pomocy w formie starań osobistych, może polegać np. na opłaceniu osoby trzeciej, która tę opiekę zapewni. Może nią być również inny członek rodziny, który nie jest zobowiązany w danym momencie do alimentacji, choć mieści się w kręgu osób zobowiązanych do niej w dalszej kolejności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu R. G., reprezentowana przez adwokata, zaskarżyła decyzję SKO w całości, wnosząc o jej uchylenie jak i decyzji Burmistrza [...] oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.

Skarżąca zarzuciła rażącą obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw z art. 17 ust 1a u.ś.r. poprzez przyjęcie, że do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego nie zalicza się wnuczki, będącej faktycznie opiekunem osoby niepełnosprawnej, z uwagi na to, iż opieka ta powinna być sprawowana przez dzieci niepełnosprawnego, które nie posiadają orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, podczas, gdy funkcjonalna wykładnia ww. przepisów winna skutkować przyznaniem wnioskowanego świadczenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kierując się wspomnianym kryterium legalności, sądy administracyjne dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana zasadniczo według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; dalej P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie zaś do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie o żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Dokonując kontroli w świetle powyższych kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że wywiedziona przez R. G. skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy można było w świetle przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych przyznać świadczenie pielęgnacyjne wnuczce (skarżącej) z tytułu rezygnacji z pracy w związku z opieką nad niepełnosprawną w znacznym stopniu babcią, w sytuacji, gdy w kręgu osób zobowiązanych do opieki ze względu na obowiązek alimentacyjny są osoby bliższe – dwie dorosłe córki niepełnosprawnej.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonych rozstrzygnięć stanowi art. 17 u.ś.r.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępcza spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Według zaś ust. 1a tego przepisu ustawy, osobom innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Stosownie do art. 17 ust 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

Sąd wskazuje, że zasadnie organy obu instancji uznały, że skoro M. H. ma dwójkę dzieci (córki), z których żadna nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, to one są w pierwszej kolejności uprawnione do wystąpienia o świadczenie pielęgnacyjne.

Z akt sprawy wynika, że M. H. ma 92 lata i legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, choruje przewlekle, przyjmuje leki i wymaga całodobowej opieki osób drugich. Ma ona dwie córki. T. S., która ma 70 lat oraz H. S. z którą nie utrzymuje kontaktu. W aktach znajduje się dokumentacja medyczna T. S., z której najbardziej aktualna jest karta informacyjna leczenia szpitalnego z [...] lipca 2020 r. z której wynika, że zgłosiła się do szpitala z bólem w klatce piersiowej. Na karcie wskazano również, że pani S. nie choruje przewlekle, nie wymagała hospitalizacji i wypisano ją do domu z poleceniem dalszych konsultacji w Poradni Lekarza Rodzinnego. W wywiadzie skarżyła się na dolegliwości kręgosłupa. Wskazała, ze czynności przy babci wykonuje wnuczka, która nie pracuje z uwagi na opiekę nad babcią.

W ocenie strony skarżącej powyższe okoliczności powinny świadczyć o tym, że to skarżącej powinno być przyznane świadczenie pielęgnacyjne, gdyż ona jest faktycznym opiekunem M. H..

Sąd tej oceny nie podziela, bowiem to dzieci M. H. są osobami spokrewnionymi w pierwszym stopniu, żadne z nich nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, to te podmioty ustawodawca w pierwszej kolejności kwalifikuje do ubiegania się o prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca jest wnuczką M. H., w związku z czym jest z nią spokrewniony w drugim stopniu w linii prostej. Przepis art. 17 ust. 1a u.ś.r. wprowadza możliwość udzielenia świadczenia innym osobom niż spokrewnionym w stopniu pierwszym, lecz wyłącznie w przypadku, gdy łącznie zostaną spełnione warunki określone następnie w pkt 1-3 powołanego przepisu. Decyzja w sprawie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie jest zatem decyzją uznaniową. To decyzja związana, co oznacza, że organ zobowiązany jest do przyznania świadczenia w przypadku spełnienia przez wnioskodawcę wszystkich przesłanek określonych w ww. przepisach. Organ nie może natomiast według swojego uznania przyznać świadczenie, kierując się zasadami współżycia społecznego, czy też słuszności, w razie nawet ciężkiej sytuacji życiowej (por. wyrok WSA w Gliwicach z 29 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 426/19, https://cbois.nsa.gov.pl, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej "CBOSA").

Zarówno Burmistrz jak i Kolegium ustalili, że o ile jedna z córek nie utrzymuje kontaktu z panią H. to druga mieszka z nią. Co jednak szczególnie istotne żadne z dzieci pani H. nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, które niejako warunkuje, w myśl powołanych wyżej przepisów, możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie spokrewnionej w dalszej kolejności (wnuczce).

Należy w tym miejscu przytoczyć definicję legalną obowiązku alimentacyjnego z art. 128 K.r.o., zgodnie z którą obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo." Z definicji ustawowej wynika zatem, że obowiązek alimentacyjny to obowiązek o charakterze materialnym, związanym z dostarczaniem środków utrzymania. Podobnie uznał Sąd Najwyższy w uchwale z 24 maja 1990 r., sygn. akt III CZP 21/90, przyjmując, że "Obowiązek alimentacyjny należy do kategorii stosunków obligacyjnych, a ze względu na swe źródło należy do zobowiązań prawnorodzinnych. Polega on na czynnościach mających na celu zaspokojenie potrzeb osoby, która sama utrzymać się nie może, a więc na różnorakich świadczeniach. Obejmuje on dostarczanie środków utrzymania, a w razie potrzeby także środków wychowania (System Informacji Prawnej LEX nr 3575). Z kolei w doktrynie wskazuje się: "W art. 128 K.r.o. ustawodawca określił również przedmiot świadczenia alimentacyjnego, który stanowią środki utrzymania, a w miarę potrzeby także środki wychowania osoby uprawnionej. W przepisie chodzi o świadczenie pieniężne" (G. Jędrejek, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2019). Zatem, niemożność sprawowania osobistej opieki przez dzieci M. L. przez wzgląd na pracę, czy też uzależnienie, nie stanowi zwolnienia z obowiązku alimentacyjnego, którego celem jest dostarczanie środków niezbędnych do egzystencji osoby uprawnionej. Obowiązek alimentacyjny nie jest bowiem związany z osobistą opieką.

Zgodnie z art. 129 § 1 oraz § 2 K.r.o. obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi, krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym. Powołany przepis wskazuje na kolejność realizacji obowiązku alimentacyjnego. Natomiast zgodnie z art. 132 K.r.o. obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami.

Należy mieć na względzie, że przepisy K.r.o. dotyczą obowiązku alimentacyjnego z punktu widzenia cywilnego, które nakładają obowiązek pomocy osobie potrzebującej. Cywilistyczna konstrukcja świadczeń alimentacyjnych nie może automatycznie przekładać się na regulacje dotyczące przyznawania świadczenia, o którym mowa w art. 17 ust. 1a u.ś.r. W sprawie nie jest kwestionowane to, kto ma obowiązek alimentacyjny względem M. H., jednakże sprawowanie nad nią faktycznej opieki przez wnuczkę nie może automatycznie prowadzić do uznania, że wobec tego, iż dzieci pani Hjadasz, które nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a nie wywiązują się z określonego w K.r.o. obowiązku alimentacyjnego, uprawnia to R. G. do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Z woli ustawodawcy osoba wskazana w art. 17 ust. 1a u.ś.r. może uzyskać świadczenie, jeżeli zostaną spełnione łącznie warunki określone w pkt 1-3.

Stąd też podzielić należy pogląd wyrażany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że tylko legitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności powodowałoby zwolnienie osób zobowiązanych do alimentacji w pierwszej kolejności i możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobom inny niż spokrewnionym w pierwszym stopniu w stosunku do osoby wymagającej opieki (wyroki NSA z 21 lutego 2019 r., sygn. I OSK 3804/18, z 16 kwietnia 2020 r., sygn. I OSK 1220/19, dostępne CBOSA).

Wskazać należy, iż wprawdzie nie istnieje bezwzględny zakaz przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego wobec osób zobowiązanych w dalszej kolejności, jednak zobowiązanie to musi wynikać z obiektywnych okoliczności (por. wyrok WSA w Olsztynie z 5 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 320/18, dostępny w CBOSA). Ustawodawca wprowadził szczególne obiektywne przesłanki, które muszą być łącznie spełnione, aby osoba spokrewniona w dalszym stopniu z osobą wymagającą opieki mogła skutecznie domagać się uzyskania świadczenia z art. 17 ust. 1 u.ś.r.

W realiach rozpatrywanej sprawy żadne z dzieci M. H. nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Oprócz wyrażenia woli aby świadczenie pielęgnacyjne zostało przyznane wnuczce, która opiekuje się babcią, nie istnieją realne przyczyny uniemożliwiające im osobiste świadczenie tej opieki, względnie ewentualne pokrycie kosztów profesjonalnej opieki (czy kosztów opieki przez skarżącą) nad matką. Nie można bowiem przyjąć że sama nieutrzymywanie kontaktu z matką przez jedną z córek, czy niektóre dolegliwości zdrowotne T. S. albo jej jednodniowa hospitalizacja, uzasadniają przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej.

Z akt sprawy wynika, że skarżąca, jako opiekun M. H. jest uprawniona do specjalnego zasiłku opiekuńczego, o czym świadczy decyzja z [...] lutego 2020 r. nr [...] Nie spełnia zaś przesłanek do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż nie jest osobą w pierwszej kolejności zobowiązaną do alimentacji.

Sąd w składzie orzekającym nie zgadza się z argumentacją skargi w zakresie naruszenia art. 2 w związku z art. 18 Konstytucji RP (przywołanej w formie cytatu z orzeczenia WSA w Szczecinie w sprawie II SA/Sz 80/19 z 7 marca 2019 r.), bowiem ustawodawca jasno określił sytuacje, w której osoba w dalszym stopniu pokrewieństwa może uzyskać świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z pracy lub innej pracy zarobkowej. Droga do uzyskania świadczenia została jasno określona w przepisach u.ś.r. Dzieci osoby wymagającej opieki nie mają przy tym obowiązku osobistego sprawowania opieki nad matką, gdyż obowiązek alimentacyjny ma charakter pomocy materialnej.

Fakt, że skarżąca opiekuje się chorą babcią, nie może być wyłączną przesłanką do uznania, że przyznanie świadczenia z art. 17 ust. 1 u.ś.r. jest uzasadnione, w sytuacji, gdy dwie córki M. H. są osobami spokrewnionymi w pierwszym stopniu ze swoją matką, nie są małoletnie oraz nie legitymują się orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Słusznie również organy stwierdziły, że sam fakt nieutrzymywania kontaktu z matką przez H. S. nie wpływa na obowiązek alimentacyjny jej wobec M. H.. Wskazywane okoliczności związane ze stanem zdrowia T. S. również same w sobie nie pozwalają twierdzić, aby nie mogła ona sprawować opieki nad swoją matką. Nie jest bowiem wystarczającą przesłanką sama okoliczność osiągnięcia określonego wieku (70 lat) czy jednorazowy pobyt w szpitalu.

Należało więc przyznać rację organom obu instancji, zaprezentowana w decyzjach argumentacja okazała się trafna, wobec czego nie było podstaw do uchylenia zaskarżonych w sprawie decyzji.

Powyższe zaś zgodne jest z aktualnym stanowiskiem NSA zaprezentowanym m.in. w wyroku z 24 lutego 2021 r., sygn. I OSK 2329/20 (dostępny w bazie orzeczeń CBOSA), w którym wskazano, że regulując kryteria przyznawania świadczenia pieniężnego ze środków publicznych w trybie administracyjnym ustawodawca był uprawniony do takiego skonstruowania przesłanek, które zapewniają ich konkretność i ograniczają sferę uznaniowości organu, co sprzyja zachowaniu równości i transparentności w udzielaniu świadczeń ze środków publicznych. Stopień orzeczonej niepełnosprawności osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu, jako kryterium "przesunięcia" uprawnienia do świadczenia na osoby spokrewnione w stopniu dalszym, stanowi kryterium zobiektywizowane, a jednocześnie w sposób rzeczowy związane z możliwością sprawowania osobistej opieki nad osobą tego wymagającą. Przeciwko przyjętemu rozwiązaniu nie przemawiają też względy celowościowe i aksjologiczne, w tym wzgląd na wartości i zasady konstytucyjne. Jak wyżej wskazano, limitowanie dostępu do świadczenia w oparciu o kryteria zobiektywizowane nie może zostać uznane za naruszenie zasady równości i sprawiedliwości społecznej. Zapewniają one dostęp do świadczenia wszystkim osobom będącym w takiej samej sytuacji faktycznej, kryteria te nie mają także charakteru dyskryminującego i nie są niemożliwe do spełnienia, udzielanie świadczenia nie jest oparte o uznanie organu.

Mając na względzie powyższe Sąd doszedł do przekonania, że zarzuty podniesione w skardze nie są uzasadnione. Nie stwierdzono także w toku postępowania sądowego innych naruszeń uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.