Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 838/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Celne prawo
Podatek akcyzowy
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.145 §1 pkt 1 lit.c, art.200, art.3 §1,
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2012 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektor Izby Celnej w W. z dnia [...]lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego i kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz w podatku akcyzowym; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 817 zł (osiemset siedemnaście) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykiwaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] lutego 2012r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z [...] czerwca 2010r. dotycząca określenia kwoty długu celnego i kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz w podatku akcyzowym.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] czerwca 2008 r. przedstawiciel importera zgłosił na formularzu SAD nr [...] w celu objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu towar określony jako tytoń do fajki wodnej /zapis w polu 31 SAD, poz. 1/, deklarując kod TARIC 2403 99 90 00 /zapis w polu 33/ ze stawką celną w wysokości 16,6% i stawką podatku VAT w wysokości 22%. Do zgłoszenia celnego dołączono m.in. fakturę nr [...] z wartością transakcyjną w wysokości [...] USD.

Przedmiotowe zgłoszenie celne spełniało wymogi formalne określone w art. 62 Wspólnotowego Kodeksu Celnego [dalej: WKC] i stosownie do postanowień art. 63 WKC zostało przyjęte przez organ celny. Towar został zwolniony do wnioskowanej procedury po uprzednim zaksięgowaniu kwoty należności przywozowych na podstawie danych zawartych w zgłoszeniu celnym.

W wyniku przeprowadzonej weryfikacji postimportowej ww. zgłoszenia celnego organ I instancji ustalił, że w stosunku do zgłoszonego w poz. 1 towaru zastosowano nieprawidłową klasyfikację taryfową co spowodowało, iż błędnie określono kwotę długu celnego i kwotę należności w podatku od towarów i usług oraz nie określono kwoty podatku akcyzowego.

Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. wszczął wobec T. Sp. z o.o. postępowanie celno-podatkowe w celu ustalenia, czy zachodzą przesłanki wynikające z art. 220 ust.l Wspólnotowego Kodeksu Celnego uzasadniające retrospektywne zaksięgowanie kwoty należności celnych wynikających ze zgłoszenia celnego nr jw. oraz określenie prawidłowej kwoty podatku akcyzowego i podatku VAT.

Na podstawie zebranego materiału dowodowego Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. decyzją z [...].06.2010 r. orzekł o retrospektywnym zarejestrowaniu kwoty cła, określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym oraz w podatku od towarów i usług z tytułu importu przedmiotowego towaru. W oparciu o reguły 1 i 6 Ogólnych Reguł Nomenklatury Scalonej organ I instancji zaklasyfikował towar w postaci tytoniu do fajki wodnej do kodu TARIC 2403 10 10 00 ze stawka celną w wysokości 74,9%.

Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z [...] lutego 2012r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej określenia kwoty podatku akcyzowego i kwoty w podatku od towarów i usług z tytułu importu tytoniu do fajki wodnej i określił kwotę podatku akcyzowego w wysokości 1844 PLN oraz kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 518 PLN, zaś w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie niesporne jest, iż przedmiotem importu był tytoń do fajki wodnej /zapis w polu 31 SAD, poz. 1/, dla którego w zgłoszeniu celnym Strona zadeklarowała kod TARIC 2403 99 90 00 /zapis w polu 33/ ze stawką celną w wysokości 16,6%. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. w zaskarżonej decyzji orzekł, iż prawidłowym kodem do objęcia tego towaru jest kod TARIC 2403 10 10 00 ze stawką celną w wysokości 74,9%.

Organ odwoławczy zauważa, iż pozycją 2403, zgodnie z brzmieniem w Taryfie celnej objęty jest pozostały przetworzony tytoń i przetworzone namiastki tytoniu, tytoń "homogenizowany" lub "odtworzony"; ekstrakty i esencje z tytoniu.

Dyrektor Izby nadmienił, że stosownie do Uwag ogólnych do działu 24 Taryfy celnej, zawartych w "Notach wyjaśniających do Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów" (załącznik do obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 1 czerwca 2006r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej- M.P. Nr 86, poz. 880) [dalej zwane "Notami wyjaśniającymi do HS"], tytoń otrzymywany jest z różnych uprawianych odmian rodzaju Nicotiana rodziny Solcmaceae. Wielkość i kształt liści jest różny dla poszczególnych odmian. Sposób zbierania i suszenia zależy od jego rodzaju (typu) tytoniu. Roślina może być cięta w całości, w stanie średniej dojrzałości (obcinanie łodyg), lub liście mogą być zbierane oddzielnie w zależności od ich dojrzałości (pierwsze liście). Tytoń może być suszony lub jako cała roślina (na łodygach) lub w postaci pojedynczych liści. Tytoń suszy się różnymi metodami: suszenie na słońcu (na wolnym powietrzu), suszenie powietrzne (w wiatach ze swobodną cyrkulacją powietrza), suszenie piecowo-rurowe (w gorącym powietrzu z wymiennikami ciepła), suszenie ogniowe (nad otwartym ogniem). Przed zapakowaniem do transportu suszone liście są obrabiane w celu zapewnienia odpowiedniej trwałości. Można to przeprowadzić za pomocą naturalnej, kontrolowanej fermentacji (Jawa, Sumatra, Hawana, Brazylia, Orient itd.) lub powtórnego sztucznego suszenia. Obróbka i suszenie wpływa na smak i aromat tytoniu, który po zapakowaniu ulega samorzutnemu dojrzewaniu. Obrobiony tytoń jest pakowany w wiązki, bele (różnego kształtu), w duże beczki lub klatki. W takich opakowaniach liście są układane (Orient) lub ręcznie wiązane (kilka liści zawiązanych razem owijką lub za pomocą liścia tytoniu), lub po prostu pozostawia się je luzem. Liście tytoniu są zawsze sprasowane, aby zapewnić ich trwałość. W niektórych wypadkach dodatkowo, oprócz (lub zamiast) procesu fermentacji, dodawane są substancje smakowe lub nawilżające (sosowanie) w celu poprawienia aromatu lub utrzymania jakości. Dział 24 obejmuje nie tylko tytoń nieprzetworzony i przetworzony, ale również przetworzone namiastki tytoniu, które nie zawierają tytoniu.

Organ odowławczy odwołał się także do informacji dostępnych na stronach internetowych, z których wynika, że tytoń do shishy pomimo niskiej zawartości nikotyny jest traktowany jako 100% wyrób nikotynowy. Przedmiotem importu był tytoń do fajki wodnej o nazwie handlowej [...], w opakowaniach po [...] g i [...] g o różnych zapachach.

W opinii organu rozpoznającego sprawę, zasadnie organ I instancji uznał, że tytoń do fajki wodnej o nazwie handlowej [...], zgłoszony przez Stronę do odprawy celnej na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] z [...] czerwca 2008 r., był tytoniem do palenia, który winien być klasyfikowany do podpozycji 2403 10 Taryfy celnej w brzmieniu Tytoń do palenia, nawet zawierający namiastki tytoniu w każdej proporcji, a z uwagi na gramaturę opakowań - do kodu CN 2403 10 10 (w bezpośrednich opakowaniach o zawartości netto nieprzekraczającej 500 g). Zatem zadeklarowany przez Stronę w zgłoszeniu celnym kod TARIC 2403 99 90 00 nie jest prawidłowy dla przedmiotowego tytoniu do fajki wodnej, ponieważ obejmuje tytoń pozostały objęty brzmieniem pozycji 2403, tj. inny niż tytoń do palenia i tytoń "homogenizowany" lub "odtworzony".

W odpowiedzi na zarzut impotera zawarty w treści odowłania dotyczący naruszenia art. 220 ust. 2 lit. b WKC, Dyrektor Izby podkreślił, że w sytuacji gdy zadeklarowana przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym klasyfikacja taryfowa towarów nie została zakwestionowana w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego przez organ celny, nie daje to podstaw do przerzucania na organ odpowiedzialności za wskazanie w nim nieprawidłowego kodu TARIC, skutkującego określeniem niewłaściwej kwoty cła oraz należności podatkowych. Przyjęcie zgłoszenia celnego i zwolnienie towaru nie wyłączają możliwości kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów, na podstawie art. 78 WKC. A zatem w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki warunkujące odstąpienie od retrospektywnego zaksięgowania należności celnych.

Odnośnie kwestii określenia podatku akcyzowego należnego z tytułu importu towaru organ odwoławczy podał, że cenę detaliczną towaru przyjęto w wysokości 25.00 PLN za 50 g w oparciu o wydruk z odpowiedniej strony internetowej. Zaś w związku z obniżeniem przez Ministra Finansów stawki podatku akcyzowego od innego tytoniu do palenia do wysokości 59,00 % maksymalnej ceny detalicznej, Dyrektor Izby dokonał ponownego określenia kwoty podatku akcyzowego dla 6250 g tytoniu do fajki wodnej.

W kwestii określenia podatku od towarów i usług organ odwoławczy wskazał, że stawka podatku od towarów i usług w imporcie dla towaru w postaci tytoniu do palenia, zgodnie z art. 41 ust.1 ustawy o podatku VAT wynosi 22%. Z uwagi na fakt, że Minister Finansów obniżył stawkę podatku akcyzowego, Dyrektor Izby dokonał ponownego określenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku od towarów i usług.

Organ II instancji nadmienił ponadto, że retrospektywnemu zarejestrowaniu nie podlega kwota zobowiązania w podatku VAT i podatku akcyzowym, jak błędnie wskazał organ I instancji, co nie miało jednak wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Retrospektywna rejestracja jest instytucją prawa celnego i odnosi się do kwoty należności wynikających z długu celnego. Nie odnosi się więc do zobowiązań podatkowych, jak to przyjął Naczelnik Urzędu Celnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. sp. zo.o. w W. wniosła o anulowanie zaskarżonej decyzji z [...] lutego 2012 r. w całości, umorzenie postępowania w przedmiocie objętym tą decyzją, obciążenie Dyrektora Izby Celnej w W. kosztami postępowania sądowego i zobowiązanie do ich zwrotu na rzecz skarżącego. Ponadto autor skargi domaga się zobowiązania organu odowławczego do dostarczenia pełnych akt administracyjnych sprawy oraz zwrotu zabezpieczenia w kwocie [...] zł.

Zdaniem wnoszącego skargę działania organów celnych naruszają prawa do wolnego handlu, gdyż skarżący sprzedał przedmiotowy tytoń, a podatki i opłaty celne zapłacił w wysokości należnej przy przyjęciu zgłoszenia celnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w treści zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

I. Zgodnie z treścią art. 175 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sądy administracyjne - podobnie jak powszechne, wojskowe i Sąd Najwyższy - zostały powołane do sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Z art. 184 tegoż aktu normatywnego wynika, że sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności publicznej obejmującej również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej.

Różnica pomiędzy sprawowaniem kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne a załatwianiem sprawy wynikającej z działalności administracji publicznej przez sądy powszechne jest dość oczywista. Te ostatnie bowiem przejmują sprawę wynikającą z działalności administracji publicznej do dalszego jej załatwienia; w przypadku zaś sądów administracyjnych sprawa, której przedmiot jest związany z działalnością organów administracji publicznej, nie przestaje być sprawą, której załatwienie należy cały czas do kontrolowanego przez Sąd organu. Sąd administracyjny bowiem dokonuje - w ramach sprawowanych funkcji orzeczniczych - kontroli (oceny) tej działalności. Sąd ten na skutek zaskarżenia aktu (decyzji, postanowienia) lub czynności, a także bezczynności organu administracji publicznej nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia; ma jedynie skontrolować i ocenić działalność tego organu. Nie może zatem - co do zasady - zastępować organu administracji publicznej i merytorycznie rozstrzygać sprawy.

II. Określając zakres kognicji zauważyć należy, że sądy administracyjne, w tym wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie (akt ten cyt. jest dalej jako p.p.s.a.).

Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega też wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być żywo zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy.

Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych, stanowi bowiem istotny element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparatu administracyjnego państwa. Stopień zaś akceptacji owego działania organów administracji rządowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa.

III. W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach.

Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływ na wynik sprawy.

IV. Istotnym uchybieniem w sprawie jest naruszenie dyrektyw zawartych w ustawie z dnia 7.10.1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2000 r., nr 29, poz. 358), albowiem w aktach administracyjnych szereg dokumentów mających istotne znaczenie nie zostało przetłumaczonych lub przekładu na język polski z języka angielskiego dokonano z użyciem wyszukiwarki Google, co doprowadziło do szeregu "komicznych" sytuacji.

Tak np. na str. 56 tekst w języku polskim – in principio – jest całkowicie bezsensowny "idealny do podziału okrągły [...] ze znajomymi proponujemy [...] grzywny smaku tytoniu w opakowaniach 50 gram m. in. jedne z najbardziej egzotyczne dostępne smaki". Podobnie "błyskotliwe" tłumaczenie zawarte jest na k. 66: "[...] tytoniu do fajki wodnej (rurociągów). Nasze smaku tytoniu jest wykonany z "Premium najwyższej jakości tytoniu zakupionych tutaj w USA". Nie pozbawione humoru jest tłumaczenie z k. 68: "Nasze wanny 250 gram każdy z nich zawiera 40 opakowań tytoniu o smaku może być używane do palenia fajki fajki. Wykonane z najwyższej tytoniu najwyższej jakości (...) który jest gładki i lekki i trwa kilka godzin Stanie się na jeden lub naszych smaków fantazyjnie tym miód, melon, gruszka i liquorices na wyśmienite palenia fajki." Za zupełnie humorystyczne, a zarazem niezrozumiałe należy uznać tłumaczenie z k. 75:"Tytoń fajki różnych kolorach i rozmiarach. Od 10 do 40 szkło jest prawdziwe grube i ciała jest bardzo ciężki. Niektórzy przyjeżdżają w pn..."

V. Jak więc widać elektroniczny tłumacz długo jeszcze nie będzie stanowić realnej alternatywy dla "żywych" translatorów. Historycznie rzecz ujmując już Naruszewicz w wierszu "Głupstwo" pisał "Głupi, kto języka nie umie, a książki tłumaczy". Oczywiście ten cytat nie należy odnosić do niniejszej sprawy – biorąc chociażby pod uwagę, to że kiedy ten wiersz powstał nie przewidywano w najśmielszych snach dokonywania elektronicznych tłumaczeń.

Na generalną słabość tłumaczeń – nie tylko w niniejszej sprawie – zwrócił uwagę S. Seymour "Tłumaczenia są jak kobiety – kiedy są ładne rzadko bywają wierne" (vide W. Łysiak, Momento Mori!, Uwarzam Rze 2012, nr 43(90), s. 98).

Odnosząc tę konstatację do niniejszej sprawy wskazać trzeba, że organy celne nie zadbały ani o jakość, ani o wierność przekładu. W efekcie nie został ustalony stan faktyczny, co nie pozwala na stosowanie norm prawa materialnego. Te ostatnie bowiem mogą być stosowane w następstwie uprzednio niewadliwe przeprowadzonego postępowania (w tym – przy udziale biegłego tłumacza), czego wymaga także konstytucyjna zasada praworządności.

VI. Uwzględniając powyższe należy przyjąć, że strony 46-78 akt administracyjnych nie zostały w ogóle przetłumaczone. Na dodatek decyzja Organu II instancji zawiera odesłania do stron internetowych, które nie są aktywne, co razem wzięte uniemożliwia Sądowi weryfikację poczynionych tam ustaleń (vide k. 56 akt sądowych).

VII. Mając powyższe na względzie należy zobowiązać Organ II instancji do dokonania tłumaczeń w trybie prawem przewidzianych, a także załączenia do akt sprawy – w przypadku podjęcia identycznej co do treści decyzji – wydruku nieistniejących witryn internetowych.

VIII. Uwzględniając powyższe – stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1c i 200 p.p.s.a. – należało orzec jak w sentencji.