Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 940/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 3, art. 4 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Semiczek, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca), Sędzia WSA Anetta Chołuj, Protokolant Katarzyna Wilczek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 października 2009 r. przy udziale sprawy ze skargi B. W. na deccyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że decyzja wymieniona w pkt I nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi B. W. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza S. P. z [...] ustalającą zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2008 rok.

Z przyjętego przez organy podatkowe stanu faktycznego sprawy wynika, że na podstawie umowy darowizny zawartej w formie aktu notarialnego w dniu [...], B. W. nabyła prawo własności lokalu mieszkalnego nr [...] o powierzchni 68,40 m2 oraz prawo użytkowania wieczystego 48 % działki gruntu o pow. 557 m2 położonej w S. P. przy ul. [...].

W toku wszczętego z urzędu postępowania podatkowego, podatniczka złożyła organowi podatkowemu w dniu [...] informację o nieruchomości, w której zadeklarowała do opodatkowania:

- grunty zabudowane o powierzchni 327,01 m2 ;

- budynki mieszkalne o pow. 83,69 m2 ;

- garaż wolnostojący o pow. 20,04 m2 oraz

- część budynku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą o pow. 21,37 m2 .

W wydanej w dniu [...] decyzji, organ I instancji ustalił B. W. podatek od nieruchomości za 2008 r. w kwocie 314,00 zł. Przy czym, w nawiązaniu do złożonej przez podatniczkę deklaracji (z [...]) organ uznał, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki mieszkalne, niemieszkalne i związane z działalnością gospodarczą o powierzchni wykazanej przez podatniczkę w złożonej informacji. Natomiast odnosząc się do zadeklarowanej powierzchni gruntów zabudowanych związanych z budynkami mieszkalnymi, organ I instancji uznał, że podatek ten powinien być naliczony od powierzchni 267,36 m2 , czyli tej, która zgodnie z treścią aktu notarialnego znajduje się we współużytkowaniu wieczystym podatniczki.

Podatniczka wniosła odwołanie, nie kwestionując ustalonego w tej decyzji wymiaru zobowiązania podatkowego związanego ze zlokalizowanym w tym budynku lokalem mieszkalnym, częścią budynku związaną z działalnością gospodarczą i wolnostojącym garażem. Zakwestionowała natomiast decyzję organu I instancji oponując przeciwko przyjętej przez organ powierzchni gruntów zabudowanych, związanych z budynkiem mieszkalnym. Odwołując się do treści umowy zawartej przez poprzedniego użytkownika wieczystego tej nieruchomości, oraz powierzchni gruntu (312 m2 ) przyjętej w decyzjach wymiarowych za poprzednie lata wskazała, że przysługuje jej prawo do wyłącznego korzystania z przedmiotowej działki na powierzchni 312 m2. Podniosła, że tak umówiony sposób korzystania z tego gruntu został ujawniony w założonej dla tej nieruchomości księdze wieczystej. W konsekwencji żądała, aby podatek od nieruchomości został jej naliczony od pozostającego w jej faktycznym użytkowaniu gruntu o powierzchni 312 m2 , a nie od przyjętej przez organ I instancji w decyzji I instancji powierzchni 267,36 m2.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, organ II instancji nie uwzględnił zarzutów strony, uznał za prawidłowe stanowisko organu I instancji i decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazał na przepis art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (u.p.o.l.) wywodząc, że zakres "podmiotowego" opodatkowania gruntów, oddanych osobie fizycznej w użytkowanie wieczyste, rozciąga się jedynie na tę jego powierzchnię, która przypada użytkownikowi wieczystemu w tym prawie. Uznał, że bez znaczenia dla tej kwestii pozostaje to, czy w stosunku do udziału w gruncie, przypadającego osobie fizycznej, użytkowanie to jest wykonywane oraz, czy na skutek zawartych z pozostałymi użytkownikami wieczystymi porozumień, jego zakres uległ zwiększeniu lub pomniejszeniu. Za decydujące dla ustalenia powierzchni gruntu podlegającej opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości uznał organ wielkość udziału przysługującego osobie fizycznej w prawie użytkowania wieczystego, a w ślad za tym, dane zawarte w obowiązującej ewidencji gruntów i budynków. Za niebudzące wątpliwości organ uznał, że aktem notarialnym z dnia [...] (Repertorium [...] numer [...]) B. W. nabyła udział wynoszący 48 % w stosunku do całości w prawie użytkowania wieczystego działki gruntu nr [...] o pow. 557 m2 , położonej w S. P. przy ul. [...]. Ustalenie to znajduje potwierdzenie w załączonym do akt sprawy wypisie z ewidencji gruntów, w którym wskazuje się, że skarżącej przysługuje w prawie wieczystego użytkowania gruntów udział procentowy wynikający z zawartej w dniu [...] umowy darowizny. Wskazując na powyższe organ odwoławczy uznał, że prawidłowo organ I instancji ustalił podatek od gruntu o powierzchni 267,36 m2 .

W treści skargi wniesionej na powyższą decyzję, B. W. wskazała, ze przy podjęciu skarżonego rozstrzygnięcia Kolegium nie wzięło pod uwagę szeregu okoliczności wynikających z przedłożonych przez nią dokumentów, świadczących o tym, że w jej posiadaniu znajduje się większa od opodatkowanej powierzchnia działki gruntu nr [...], w granicach której usytuowany jest należący do niej lokal mieszkalny. Na potwierdzenie tego, załączyła odpis aktu notarialnego z dnia [...] (repertorium [...] numer [...]), zawierający tekst aneksu do umowy darowizny własności tego lokalu oraz ułamkowej części prawa użytkowania wieczystego spornej działki gruntu; projekt podziału działki (do korzystania); zezwolenie (z [...]) i zaświadczenie (z [...] Urzędu Skarbowego w J. G. - potwierdzające uregulowanie podatku z tyt. nabycia spadku przez A. W.; wyciąg z księgi wieczystej dotyczący sposobu korzystania z nieruchomości oraz kopię decyzji ustalającej podatek od nieruchomości na 2008 r. wydanej [...]. na nazwisko męża Skarżącej – A. W.

Zarzuty podniesione w skardze ani załączone dokumenty nie miały wpływu na stanowisko organu, który przesyłając do Sądu akta sprawy wraz z zaskarżoną decyzją - wnosił o oddalenie skargi, wnosząc przy tym o jej rozpatrzenie w trybie uproszczonym.

W dniu 20 lipca 2009 r. Skarżąca przesłała do tut. Sądu pismo procesowe, żądając przeprowadzenia rozprawy sądowej. Popierając wniesioną skargę przesłała dodatkowo w załączeniu: akt zniesienia współwłasności z 1994 r.; pismo do Sądu Rejonowego w J. G. z [...] dotyczące "ustalenia sposobu korzystania z rzeczy wspólnych" oraz pismo do Kancelarii Notarialnej z dnia [...] dotyczące korekty powierzchni lokalu mieszkalnego.

Organ podatkowy nie odniósł się do treści pisma Skarżącej z dnia 20.07.2009 r. i załączonych do niego dokumentów.

W rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo procesowe w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podlega zatem uchyleniu.

Wojewódzkie sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. Zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: P.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uchylenie decyzji ma miejsce wówczas, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c P.p.s.a.).

W zakresie tak określonej kognicji, Sąd kontrolujący legalność decyzji stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza prawo procesowe z powodu niepełnego wyjaśnienia stanu faktycznego przyjętego do rozstrzygania. Z przesłanych do Sądu akt sprawy wynika, że organy obu instancji selekcjonują załączane do akt dokumenty, co uniemożliwia skontrolowanie poprawności przyjętych w sprawie ustaleń faktycznych. Należy podkreślić, że obowiązek zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, stanowiącego podstawę przyjętych w sprawie ustaleń faktycznych ciąży na organach podatkowych. Obowiązek ten nie może być jednak rozumiany w ten sposób, że organ nie odnosząc się do treści i wartości dowodowej dokumentów, przyjmuje stan faktyczny w oparciu o wyselekcjonowane przez siebie dowody, pomijając milczeniem zarzuty strony podnoszone zarówno w postępowaniu administracyjnym jak i składanych środkach zaskarżenia.

Z akt sprawy wynika, że skarżąca już na etapie postępowania przed organem I instancji wskazywała na rozbieżności zarówno w powierzchni lokalu mieszkalnego jak i procentowego udziału w gruncie związanym z budynkiem mieszkalnym. Również w odwołaniu - podnosząc zarzuty związane z wadliwie (w jej ocenie) przyjętą powierzchnią gruntu, dołączyła (jak wynika z treści odwołania z dnia [...]) cztery załączniki, których organ I instancji z niezrozumiałych przyczyn nie dołączył do akt sprawy przesłanych do organu odwoławczego. Okoliczność tę podniosła Skarżąca na etapie zapoznania ją przez organ odwoławczy ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i jak wynika z akt, ponownie dołącza dokumenty, których organ nie włączył do akt sprawy. Dołączyła też dotyczące tej samej nieruchomości decyzje za lata poprzednie (2005 - 2008), wydane na A. W., który całość przysługujących mu do tej nieruchomości praw darował [...] - żonie, B. W. Z decyzji tego samego organu podatkowego za lata poprzednie wydanych na męża Skarżącej, w tym decyzji (z [...]), wydanej w oparciu o tożsamy stan prawny i faktyczny nieruchomości należącej obecnie do Skarżącej, organ ustalił podatek od spornej nieruchomości na 2008 r. przyjmując za związane z zajmowanym lokalem mieszkalnym grunty o powierzchni 312 m2. Niekonsekwencję organów w zakresie przyjętej do opodatkowania powierzchni gruntów Skarżąca podnosiła zarówno w postępowaniu przed organem I instancji jak i w odwołaniu a mimo to, żaden z organów nie odniósł się do tej rozbieżności, ograniczając się w decyzji jedynie do stwierdzenia, że "o tym, jaka powierzchnia gruntu podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, przesądza wielkość udziału przysługującego osobie fizycznej w prawie użytkowania wieczystego, a w ślad za tym dane zawarte w obowiązującej ewidencji gruntów oraz budynków". Jakkolwiek ewidencja gruntów, jako dokument urzędowy ma z mocy art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne, szczególną moc dowodową, to wobec podniesionych przez podatniczkę zarzutów, wskazujących na różną powierzchnię gruntu (związana z lokalem mieszkalnym) podlegającą opodatkowaniu w poprzednich latach podatkowych, organ obowiązany był wyjaśnić zaistniałą rozbieżność.

Konieczność odniesienia się do wskazanej wyżej kwestii uzasadnia dodatkowo okoliczność, że rozbieżności występują nie tylko w powierzchni gruntu poddanego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, ale również przyjętej do opodatkowania powierzchni lokalu mieszkalnego. W tym bowiem zakresie, mimo bezsporności faktu, że podatniczka na podstawie darowizny dokonanej aktem notarialnym z dnia [...] (uzupełnionym aneksem z dnia [...]) nabyła prawo własności stanowiącego odrębną nieruchomość lokalu mieszkalnego o powierzchni 68,40 m2, organ przyjął do opodatkowania powierzchnię 83,69 m2 jaką zadeklarowała podatniczka w złożonej urzędowi informacji. Ponieważ powierzchnia podlegającego opodatkowaniu lokalu mieszkalnego ma wpływ na ustalenie udziału Skarżącej w prawie użytkowania wieczystego gruntu (48 % - jak twierdzi organ, czy 58.71 % - jak chce Skarżąca), to prawidłowe ustalenie podlegającej opodatkowaniu powierzchni lokalu mieszkalnego, pozostaje w związku z określeniem udziału Strony w prawie użytkowania wieczystego gruntu a w konsekwencji ma wpływ na przyjętą przez organ podstawę opodatkowania.

Niewyjaśnienie powyższych kwestii, zarówno w zakresie powierzchni podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości gruntu jak i powierzchni lokalu mieszkalnego - stanowi w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem w ponownie prowadzonym postępowaniu, organ obowiązany będzie odnieść się do niewyjaśnionych w sprawie (wskazanych wyżej) kwestii, bowiem jedynie w pełni ustalony stan faktyczny może stanowić podstawę zastosowania przepisów prawa materialnego w celu merytorycznego załatwienia sprawy. Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 202 r. Nr 153, poz 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania z uwagi na brak wniosku w tym zakresie, natomiast o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ww. ustawy procesowej.