Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1057/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1, 2, 3
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: par. 1, par. 2, par. 4
journal: Dz.U. 2010 nr 39 poz 211
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 19 ust. 2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 12 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 23 ust. 1, 2, art. 75 ust. 1, 2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Dnia 25 lutego 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , Protokolant specjalista– Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2015 roku sprawy ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł z dnia [...]nr [...] o przyznaniu K. B. płatności na rok 2013 z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w strefie nizinnej l w pomniejszonej wysokości i odmówił przyznania płatności ONW w strefie nizinnej II.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

W dniu 15 maja 2013 r. strona złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2013. Łączna powierzchnia działek rolnych deklarowanych do płatności ONW w strefie nizinnej l wynosiła 49,18 ha, a w strefie nizinnej II wynosiła 1,18 ha.

W dniach 13 -14 listopada 2013 r. w gospodarstwie strony przeprowadzono kontrolę na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni (raport z kontroli nr [...]). W dniu 13 listopada 2013 r. rozpoczęto w gospodarstwie strony kontrolę na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności, którą zakończono w dniu 28 listopada 2013 r. (raport z kontroli nr [...]).

W dniu [...] organ l instancji wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania wnioskodawcy pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Organ przyznał stronie płatność ONW w strefie nizinnej l w wysokości 8260,37 zł do powierzchni 47,73 ha po potrąceniu pomniejszenia w wysokości 255,48 zł i odmówił przyznania płatności ONW w strefie nizinnej II.

Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie, zarzucając nieprawidłowe i nierzetelne przeprowadzenie kontroli na miejscu, a w konsekwencji podjęcie nieprawidłowego rozstrzygnięcia w oparciu o jej wyniki.

Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ II instancji, powołując się na przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. z 2009 r. nr 40 póz. 329 z późn. zm.) - zwane dalej rozporządzeniem ONW - wskazał, że składając wniosek rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności na dany rok. Powierzchnia ta jest następnie weryfikowana przez organ l instancji w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo stanowi podstawę przyznania płatności ONW. W toku postępowania organ l instancji biorąc pod uwagę raport z kontroli na miejscu stwierdził, że powierzchnia zadeklarowana przez stronę do płatności ONW w strefie nizinnej l - 49,18 ha jest większa niż powierzchnia stwierdzona, która wynosi 47,73 ha, - powierzchnia zadeklarowana przez stronę do płatności ONW w strefie nizinnej II - 1,18 ha jest większa niż powierzchnia stwierdzona, która wynosi 0,90 ha.

Dodatkowo stwierdzono naruszenie wymogów wzajemnej zgodności. Wobec tego podejmując rozstrzygnięcie organ zastosował art. 16 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 i art. 71 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Powyższe rozstrzygnięcie zostało podważone przez stronę w odwołaniu. Strona podniosła, że czynności kontrolne zostały wykonane nierzetelnie i nieprawidłowo.

Organ wyjaśnił, że narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich - w zakresie określonym w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, agencja płatnicza oraz podmioty wdrażające przeprowadzają kontrole, których celem, zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011, jest skuteczne zweryfikowanie zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest płatność. Zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku i art. 11 rozporządzenia Komisji (DE) nr 65/2011 ARiMR przeprowadza kontrole administracyjne. Na mocy art. 10 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 kontrole przeprowadzane są w celu sprawdzenia zgodności wniosków z kryteriami kwalifikowalności. W toku kontroli administracyjnej powierzchnia, którą rolnik deklaruje jako użytkowaną rolniczo, jest weryfikowana przy pomocy systemu informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. Tym samym organy administracji zobowiązane są w sprawach o przyznanie płatności uwzględniać wyniki przeprowadzonych kontroli administracyjnych i kontroli na miejscu. Zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy czynności w ramach kontroli na miejscu oraz czynności w ramach wizytacji w miejscu, zwane dalej "czynnościami kontrolnymi", są wykonywane przez osoby posiadające imienne upoważnienie do ich wykonywania wydane przez organ agencji płatniczej lub przez właściwy organ podmiotu wdrażającego.

W przypadku gdy podmiot kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie może zgłosić umotywowane zastrzeżenia co do tych ustaleń osobie, która sporządziła raport (art. 31 ust. 8 ustawy). Zgodnie z art. 13 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 kontrole na miejscu na mocy niniejszej podsekcji są przedmiotem sprawozdania z kontroli, które sporządza się zgodnie z art. 32 rozporządzenia (WE) nr 1122/2009.

Organ odwoławczy stwierdził, że kontrole zostały przeprowadzone z zachowaniem wymogów formalnych. Kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni wykonywana była przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu ARiMR dysponujących odpowiednią wiedzą i doświadczeniem w zakresie przeprowadzania przedmiotowych kontroli, legitymujących się upoważnieniami o nr [...], [...] i nr [...], [...]. Wyniki kontroli przedstawiono w raporcie spełniającym wymagania art. 32 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, który został przekazany stronie pismem z dnia 27 listopada 2013 r. o znaku [...]. Raport z kontroli został nadany stronie na adres: W., [...] Ś.

Z kolei kontrola w zakresie wzajemnej zgodności wykonywana była przez tych samych inspektorów terenowych, po uprzednim poinformowaniu strony o zamiarze jej przeprowadzenia. Wyniki kontroli przedstawiono w raporcie spełniającym wymagania art. 54 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Raport z kontroli doręczono stronie pismem z dnia 10 stycznia 2014 r. o znaku [...]. Pomiar powierzchni na działkach rolnych, na których stwierdzono nieprawidłowości mające wpływ na zmniejszenie płatności, podczas kontroli kwalifikowalności powierzchni został dokonany zgodnie z wymogami opisanymi w art. 34 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Strona nie wniosła zastrzeżeń do raportu w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz do raportu w zakresie wzajemnej zgodności w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportów. Niemniej w postępowaniu odwoławczym organ wziął pod uwagę zarzuty strony z odwołania dotyczące powierzchni stwierdzonych działek rolnych i sposobu użytkowania działek rolnych. W związku z prośbą o weryfikację treści raportów z kontroli na miejscu Kierownik Biura Kontroli na Miejscu ARiMR na nowo przeanalizował ustalenia kontrolne, odniósł się do zastrzeżeń strony pismem z dnia 1 września 2014 r., aczkolwiek podtrzymał swoje dotychczasowe wyniki. Do pisma dołączono notatkę inspektorów terenowych.

Organ II instancji wskazał, że bezzasadne są zarzuty strony z odwołania w przedmiocie przeprowadzenia kontroli na miejscu bez obecności strony i bez zapoznania go ze sposobem dokonywania pomiarów oraz legalności urządzeń. Powołane wyżej przepisy prawa dopuszczają przeprowadzenie kontroli bez obecności rolnika. Warunkiem koniecznym jest jedynie doręczenie stronie raportu z kontroli i tego warunku w przedmiotowej sprawie dochowano. Z raportu z kontroli ponadto jednoznacznie wynika, że pomiary dokonywane były urządzeniem GPS - model CHC X20.

Organ wyjaśnił, że skuteczna weryfikacja zgromadzonego materiału dowodowego może odbyć się wskutek oceny ustaleń kontrolnych w oparciu o zdjęcia z kontroli oraz szkice kontrolne, na których zaznaczono kierunek wykonywania zdjęć i zestawienie ich z deklaracją strony z wniosku oraz treścią załączników graficznych, na których strona oznacza granice działek rolnych, a także treścią odwołania. W przedmiotowej sprawie organ wskazał, że nie ma wątpliwości, że przedmiotem kontroli były powierzchnie zadeklarowane przez stronę we wniosku. Potwierdzają to zarówno zdjęcia z kontroli, jak i szkice kontrolne, na których oznaczono kierunek wykonywania zdjęć. Grancie kontrolowanych działek są tożsame z granicami działek oznaczonymi przez stronę na załącznikach graficznych. Ponadto na płycie CD z kontroli zapisane są współrzędne gps miejsca wykonania poszczególnych zdjęć. Powyższe dowodzi, że przedmiotem kontroli były działki z wniosku strony. Głównym powodem podjętego przez organ l instancji rozstrzygnięcia były ustalenia faktyczne powzięte podczas kontroli na miejscu na powierzchni działek rolnych AL, AT, AU, BE, BK, BŁ, D, F, G, l, J, O, a także ustalenia w zakresie powierzchni PEG działki rolnej BN weryfikowane na etapie kontroli administracyjnej. Ustalenia w zakresie powierzchni pozostałych działek rolnych nie mają znaczenia na zmniejszenie płatności ONW. Działka rolna AC była zadeklarowana do płatności ONW, ale leży w całości na obszarach nieobjętych pomocą ONW. Zdaniem organu II instancji na ww. działkach powzięto prawidłowe ustalenia kontrolne. Potwierdza to porównanie zdjęć kontrolnych z kierunkiem ich wykonania oznaczonym na szkicach kontrolnych i granicami działek rolnych wyrysowanych przez stronę na załącznikach graficznych. Na działkach rolnych AT, F, O stwierdzono, że ich powierzchnie użytkowane rolniczo są niespójne. Działkę AT przecina bowiem w jej środkowej części pas powierzchni zachwaszczonej nieużytkowanej rolniczo w 2013 r. zobrazowany zdjęciu nr F226, a także z lewej strony zdjęcia F222 i prawej strony zdjęcia F225. Powierzchnia silnie zachwaszczona w granicach tej działki znajdowała się także w południowej części działki - F223, F224. Pomiar powierzchni użytkowanej rolniczo wykazał dwie części, z której pierwsza miała 0,07 ha, a druga 0,08 ha. Żadna z tych części nie spełniała warunku minimalnej powierzchni działki rolnej 0,10 ha więc całą działkę rolną AT należało wykluczyć z płatności na 2013 r. Działkę rolną F z kolei w północnej jej części przecina pas zadrzewień i zakrzaczeń zaliczonych przez rolnika w poczet powierzchni działki rolnej F - F176, F177, F179. Tę powierzchnię należało wykluczyć z płatności, dlatego powierzchnia stwierdzona tej działki wynosi 2,27 ha i nie jest zgodna z deklarowaną. Działkę rolną O w jej południowej części przecina natomiast rów o szerokości większej niż 2m. Za rowem część użytkowana rolniczo miała powierzchnię 0,06 ha i nie spełniała warunku 0,10 ha, a zatem podlegała wykluczeniu z płatności. Dlatego powierzchnia uwzględniona tej działki do płatności wynosi 2,60 ha, bowiem taką powierzchnie miał największy spójny obszar. W granicach pozostałych działek rolnych, na których stwierdzono nieprawidłowości AL, AU, BE, BK, BŁ, D, G, l, J wykryto występowanie powierzchni, do których nie przysługuje płatność, dlatego ustalono, że powierzchnie stwierdzone są mniejsze niż deklarowane, l tak: w granicach działki rolnej AL przy jej zachodniej i południowej granicy stwierdzono powierzchnie zachwaszczone i zakrzaczone widziane z prawej strony zdjęcia F46, F48 i lewe strony zdjęcia F47; w granicach działki rolnej AU przy południowej i północnej granicy stwierdzono silne zachwaszczenie widziane z lewej strony zdjęcia F220 i zadrzewienia widziane z prawej strony zdjęcia F2219; w granicach działki rolnej BE przy zachodniej i północnej granicy stwierdzono zakrzaczenia widziane na zdjęciach F121, F123, F124; w granicach działki rolnej BK w północnej części stwierdzono zakrzaczenia i zachwaszczenia widziane na zdjęciach F134, F135; w granicach działki rolnej BŁ we wschodniej części stwierdzono zachwaszczenia widziane na zdjęciu nr 154, w południowej części występowały zakrzaczenia i trzcinowiska widziane na zdjęciach nr F145, F146, F147, a wzdłuż granicy z działką nr 234 występowała silnie zachwaszczona powierzchnia widziana na zdjęciach nr F150, F151, F152; w granicach działki rolnej D stwierdzono powierzchnie podlegające wykluczeniu, tj. siedlisko - F188 oraz staw - F191; w granicach działki rolnej G stwierdzono, iż powierzchnia siedliska jest większa niż wyłączona przez stronę we wniosku - F166, a ponadto stwierdzono "przydomową oczyszczalnię", którą strona zaliczyła w poczet powierzchni działki rolnej - F171; w granicach działki rolnej l we wschodniej części stwierdzony zakrzaczenia i zadrzewienia widziane na zdjęciu F212, a ponadto po całej długości północnej strony działki stwierdzono zadrzewienia podlegające wykluczeniu - F209; w granicach działki rolnej J w północnej części stwierdzono nieużytki zaliczone przez stronę w poczet powierzchni działki rolnej - F207, zaś w południowej części zadrzewienia. Wszystkie ww. powierzchnie należało wykluczyć z płatności ONW jako nieużytkowane rolniczo w 2013 r.

W ocenie organu także prawidłowe są ustalenia w przedmiocie weryfikacji wzajemnej zgodności w zakresie działki rolnej AC, AD i AT. Zgromadzone zdjęcia z kontroli potwierdzają brak ich wykoszenia w odpowiednim terminie. W zakresie działki rolnej AC zdjęcia opisano powyżej. W dniu 13 listopada 2013 r. na powierzchni działki rolnej AC stwierdzono jedynie 0,74 ha, a nie 3 ha jak deklarowała strona było użytkowane rolniczo w 2013 r. Powierzchnia użytkowana rolniczo znajdowała się w dwóch częściach, jednej o powierzchni 0,64 ha i drugiej o powierzchni 0,10 ha. Na powierzchni 0,67 ha stwierdzono niezachowanie normy N.04.1. Pierwsza część zobrazowana została na zdjęciach nr F3, F4, F9. Druga część zobrazowana została na zdjęciu F14. Dodatkowe 16 zdjęć wykonane w granicach działki AC dowodzi, że pozostała jej cześć była silnie zachwaszczona, co jednoznacznie potwierdza brak użytkowania rolniczego reszty tej działki w 2013 r. Kontrola wykonywana była po ostatecznym terminie przewidzianym na koszenie działki, tj. 30 października 2013 r. Różnicę pomiędzy powierzchnią użytkowaną rolniczo, a nieużytkowaną można wyraźnie zauważyć na zdjęciu F1, które wykonywane było z granicy powierzchni użytkowanej w kierunku obszaru nieużytkowanego. Różnica miedzy tymi obszarami jest zasadnicza. W ocenie organu odwoławczego niewiarygodne są zatem twierdzenia strony że cała powierzchnia działki rolnej AC była w 2013 r. wypasana. Powyższe zgodne jest z wyjaśnieniami Biura Kontroli na Miejscu przedstawionymi w piśmie z dnia 1 września 2014 r. W zakresie działki rolnej AD zdjęcia nr 25,26,27 wykonane 13 listopada 2013 r., potwierdzają występowanie w jej granicach wysokich zachwaszczeń. W zakresie działki rolnej AT brak wykoszenia potwierdzają zdjęcia F222-F226.

Zgodnie z powyższym w ocenie organu zgromadzony materiał dowody jest spójny, a ustalenia kontrolerów z raportów kontrolnych znajdują potwierdzenie w wykonanych fotografiach i szkicach kontrolnych. Pomimo to strona w odwołaniu zanegowała powyższe ustalenia. W tym miejscu stwierdzić należy, że Agencja posiada stosowną akredytację do przeprowadzania kontroli w zakresie udzielania płatności. Osoby kontrolujące posiadają odpowiednie upoważnienia, przeszły odpowiednie szkolenia, egzaminy i tym samym są wyspecjalizowane w przeprowadzaniu tychże kontroli. Nie ma zatem podstaw do twierdzenia, że kontrola została przeprowadzona nierzetelnie i niedokładnie. Organ nie naruszył zarzucanych przepisów Kodeksu postępowania, a ustalenia powzięte w raportach z czynności kontrolnych są prawidłowe, bowiem poddają się ocenie w oparciu o pozostałe materiały zgromadzone w sprawie i nie zostały skutecznie obalone przez stronę postępowania. Organ wyjaśnił także, że część argumentów podniesionych w odwołaniu dotycząca płatności rolnośrodowiskowych nie ma znaczenia dla płatności ONW i zostanie rozpatrzona w postępowaniu dotyczącym płatności rolnośrodowiskowych.

Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie strona zadeklarowała do płatności ONW w strefie nizinnej l działki rolne o łącznej powierzchni 49,18 ha, do płatności ONW w strefie nizinnej II działki rolne o łącznej powierzchni 1,18 ha. Z powierzchni zadeklarowanej do płatności ONW w strefie nizinnej l odrzucić należało 0,04 ha mieszczące się w granicy działki rolnej O, niespełniające minimalnej powierzchni działki rolnej 0,10 ha. Powierzchnia deklarowana kwalifikowana płatności ONW w strefie nizinnej l wynosiła więc 49,14 ha, a powierzchnia deklarowana kwalifikowana płatności ONW w strefie nizinnej II wynosiła 1,18 ha. Biorąc pod uwagę raporty z kontroli na miejscu ustalono, że powierzchnia kwalifikująca się do płatności ONW w strefie nizinnej l wynosi 47,73 ha, a w strefie nizinnej II wynosi 0,90 ha. Z racji na kody błędów DR51, DR52, DR53 wraz z kodem DR13+ skompensowane nie mogły zostać działki z błędem DR13-. Różnica między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną w ramach płatności ONW w strefie nizinnej l wyniosła 1,41 ha, a w ramach płatności ONW w strefie nizinnej II wyniosła 0,28 ha, co stanowiło odpowiednio 2,9541% i 31,1111% wyliczone wg następującego wzoru: (powierzchnia zadeklarowana - powierzchnia stwierdzona) x 100 % powierzchnia stwierdzona. Zgodnie z art. 16 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 (...) Jeżeli obszar zadeklarowany we wniosku o płatność jest większy niż zatwierdzony obszar przypisany do tej grupy upraw, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru przypisanego do tej grupy upraw. (...). Zgodnie z art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 w przypadku, o którym mowa w ust. 3 akapit drugi, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru pomniejszonego o podwojoną różnicę, którą stwierdzono, jeżeli różnica ta przekracza albo 3 % albo dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeśli wspomniana różnica przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie przyznaje się pomocy. (...).

Zdaniem organu w sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 dotyczące zmniejszeń lub wykluczeń. W przedmiotowej sprawie strona pomimo tego, że podpisując wniosek oświadczyła, iż zna zasady przyznawania płatności ONW, nie złożyła wniosku zgodnego ze stanem faktycznym, nie wykazała, że nieprawidłowości nie wynikają z jej winy, a także nie zaktualizowała go na piśmie do czasu wykrycia nieprawidłowości przez organ. Obowiązkiem osoby ubiegającej się o przyznanie przedmiotowej płatności ONW jest zaznajomienie się z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa oraz złożenie wniosku, w którym wykazane zostaną dane zgodne ze stanem faktycznym na gruncie.

Zgodnie z art. 16 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 do celów stosowania niniejszego artykułu obszary zadeklarowane przez beneficjenta, które otrzymują tę samą stawkę pomocy w ramach określonego środka obszarowego, uznaje się za tworzące jedną grupę upraw. W przypadku stosowania degresywnych kwot pomocy uwzględnia się jednak średnią tych kwot w stosunku do odpowiednich obszarów zadeklarowanych. Płatność ONW do powierzchni działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW przekraczającej 50 ha jest przyznawana w wysokości: 1) 50 % stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 50 ha do 100 ha.

W przedmiotowej sprawie na podstawie ww. przepisów średnia stawka płatności do powierzchni deklarowanej kwalifikowanej wynosi 178,41717600 zł. W związku z tym w strefie nizinnej l podstawowa płatność ONW wynosiła 8 515,85 zł.

W przedmiotowej sprawie w wyniku kontroli na miejscu stwierdzono uchybienie normy N.04.01 na działkach AC, AD, AT. Dla ww. normy ustalono oceny naruszenia zgodnie z kategoriami zasięgu - 1 pkt, dotkliwości - 3 pkt i trwałości - 3 pkt. Organ powołał się na § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. nr 67, poz. 434 ze zm.) i wskazał, że tym samym płatność ONW należało pomniejszyć o 3%, czyli o 255,48 zł. Przysługująca stronie płatność ONW w strefie nizinnej l z wniosku na 2013 r. wynosi zatem 8260,37 zł. Płatności ONW w strefie nizinnej II należało odmówić ze względu na stwierdzone zawyżenie powierzchni.

W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik K. B. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie przepisów procedury dotyczących prowadzonego postępowania:

- art. 7 w związku z art. 77 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie dokładnie stanu faktycznego i naruszenie tym samym zasady słusznego interesu obywateli oraz nieprzeprowadzenie postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 7 ust. 1, art. 18, art. 19, art. 30 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r. nr 170, poz. 1051 ze zm.);

- art. 2, art. 14, art. 25, art. 26, art. 28, art. 32, art. 34, art. 35, art. 54, art. 58, art. 71 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009;

- przepisów, w tym § 15, § 17, § 18 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009;

- § 2, § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm.

W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego podniósł, że nie jest prawdą, iż skarżący nie zakwestionował protokołów z kontroli. Skarżący złożył bowiem w Biurze Powiatowym pisma, w których, po doręczeniu protokołów kontroli i raportów, domagał się przeprowadzenia ponownej kontroli w gospodarstwie. Zdaniem skarżącego pomiary nie zostały przeprowadzone rzetelnie i dokładnie. Nie jest prawdą, że cała powierzchnia działki AC nie była wypasana z uwagi na widoczne zachwaszczenia na zdjęciach. Zgodnie z obowiązującymi przepisami wypas ma trwać w okresie wegetacyjnym roślin, a zatem biorąc pod uwagę termin, w jakim kontrola została przeprowadzona trawy systematycznie odrastały. Przepis § 4 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm wskazuje kiedy grunty mogą być porośnięte drzewami i krzewami. Drzewa na gruntach mogą się znajdować, jeżeli drzewa te nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a także gdy drzewa i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar. Te kryteria zostały zdaniem skarżącego spełnione. Zatem organ niesłusznie wykluczył powierzchnie działek, na których znajdowały się zadrzewienia i zakrzaczenia. Skarżący na swoich działkach prowadzi uprawę traw (łąk). Zatem ocena dokonana na podstawie wykonanych zdjęć nie jest wiarygodna. Na skutek wniesionych uwag do protokołów i raportów organ, zgodnie z obowiązującymi przepisami, winien ponownie przeprowadzić kontrole w gospodarstwie. Taka kontrola nie została przeprowadzona. Skarżący był przekonany, że składając wniosek o ponowne przeprowadzenie kontroli tym samym składa zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak i raportów z kontroli. Skarżący jest rolnikiem, a nie prawnikiem i nie musi wiedzieć jaką formę winny posiadać zastrzeżenia do protokołu kontroli, z którym skarżący się nie zgadza. To organ winien wezwać skarżącego, w razie wątpliwości co do rodzaju złożonego przez skarżącego pisma w toku postępowania i zobowiązać do określenia jaki skutek zamierzał tym pismem wywołać. Organ nie przeprowadził ponownej kontroli w obecności skarżącego, która wyjaśniłaby na miejscu wszelkie wątpliwości. Ponadto organ zupełnie nie uwzględnił faktu, że z programu rolnośrodowiskowego, jaki realizował skarżący wynikał obowiązek pozostawienia części powierzchni niewykaszanych i niewypasanych. Taki obowiązek wynika wprost z założeń programu, który skarżący realizuje. Trudno zatem domagać się aby wszystkie powierzchnie były jednakowo wykaszane, skoro według założeń programowych miały pozostać nie wykaszane. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ powyższych kwestii w ogóle nie wziął pod uwagę.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012.270.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] w przedmiocie przyznania skarżącemu pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości w strefie nizinnej I i odmowy przyznania płatności w strefie nizinnej II.

Przeprowadzona przez sąd kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Spór w sprawie dotyczy prawidłowości przeprowadzenia kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu w gospodarstwie rolnym skarżącego, w wyniku których stwierdzono nieprawidłowości w zakresie kwalifikowalności powierzchni zgłoszonych do płatności działek oraz nieprawidłowości w zakresie przestrzegania norm i wymogów wzajemnej zgodności.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły m.in. następujące przepisy:

- rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

- rozporządzenia Rady (WE) nr 73 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005., (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U. UE. L. z 2009 r. nr 30, poz. 16);

- rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U. UE.L nr 316 z 2009r. poz.65 ze zm.)

- rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz.U. z 2010 r., nr 39, poz. 211 ze zm.).

Zgodnie z treścią § 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem":

1) (uchylony)

2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65), zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;

3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005".

W świetle powyższych regulacji organy prawidłowo przyjęły w rozpoznawanej sprawie, że jednolita płatność ONW może być przyznana do powierzchni działek rolnych faktycznie użytkowanych rolniczo i utrzymywanych zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym złożony został wniosek o płatność.

W myśl § 3 ust. 4 wymienionego rozporządzenia powierzchnia działki rolnej lub jej części deklarowana we wniosku o przyznanie płatności ONW nie może być mniejsza niż 0,1 ha.

Z treści § 5 tego rozporządzenia płatności ONW obszarowe są przyznawane na wniosek rolnika. Stosownie ww. § 5 ust. 1 wniosek o przyznanie płatności ONW, poza elementami podania określonymi w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem adresu, zawiera:

1) numer identyfikacji podatkowej (NIP) lub numer identyfikacyjny w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej (REGON), jeżeli został nadany, a w przypadku osoby fizycznej również numer ewidencyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (PESEL), natomiast jeżeli osoba ta nie posiada obywatelstwa polskiego - kod kraju, numer paszportu lub innego dokumentu tożsamości;

2) numer identyfikacyjny nadany zgodnie z ustawą z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76, z późn. zm.);

3) oświadczenie o:

a) powierzchni działek ewidencyjnych,

b) sposobie wykorzystywania działek rolnych;

4) oświadczenia i informacje, jakie powinny być zawarte we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 i Nr 214, poz. 1349, z 2009 r. Nr 20, poz. 105 oraz z 2010 r. Nr 36, poz. 197), określone w przepisach wydanych na podstawie art. 25 ust. 6 tej ustawy, niewymienione w pkt 1-3;

5) oświadczenia i zobowiązania związane z płatnością ONW;

6) informację o załącznikach dołączonych do wniosku.

Stosownie zaś do § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia wniosek o przyznanie płatności ONW składa się co roku do kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwanej dalej "Agencją", właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika, w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. We wniosku o przyznanie płatności ONW rolnik wskazuje wszystkie działki ewidencyjne, na których znajdują się grunty rolne będące w jego posiadaniu, także te, do których nie ubiega się o przyznanie płatności ONW (§ 5 ust. 3 powołanego rozporządzenia).

Zgodnie zaś z § 5 ust. 3a ww. rozporządzenia do wniosku o przyznanie płatności ONW rolnik dołącza materiał geograficzny:

1) o którym mowa w art. 12 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009,

2) na którym zaznaczył:

a) obszar uprawy pszenicy, żyta, jęczmienia i owsa,

b) znajdujące się w obrębie działki rolnej:

- drzewa będące pomnikami przyrody, objęte ochroną na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220, z późn. zm.),

- rowy, których szerokość nie przekracza 2 m,

- oczka wodne o łącznej powierzchni mniejszej niż 100 m2

- chyba że równocześnie ubiega się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, o której mowa w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a do wniosku o przyznanie tej płatności dołączył wymagany tymi przepisami materiał graficzny (materiał geograficzny).

Zgodnie z załącznikiem VII do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1121/2009 minimalna powierzchnia przypadającego na gospodarstwo obszaru kwalifikującego się, o której mowa w art. 124 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009 wynosi 1 ha.

Zgodnie z treścią art.12 ust. 1 rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 1122/2009 pojedynczy wniosek zawiera wszystkie informacje niezbędne do ustalenia kwalifikowalności do pomocy, w szczególności:

a) tożsamość rolnika;

b) system lub systemy pomocy, których dotyczy wniosek;

c) identyfikację uprawnień do płatności zgodnie z systemem identyfikacji i rejestracji przewidzianym w art. 7 do celów systemu płatności jednolitej;

d) szczegóły pozwalające na identyfikację wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, ich powierzchnię wyrażoną w hektarach z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku, ich położenie i, w stosownych przypadkach, ich użytkowanie oraz informację, czy dana działka rolna jest nawadniana;

e) oświadczenie rolnika, że jest świadomy warunków przedmiotowych systemów pomocy.

W myśl art. 14 ust.1 wymienionego rozporządzenia po wygaśnięciu terminu składania pojedynczego wniosku, poszczególne działki rolne lub indywidualne uprawnienia do płatności można dodać do pojedynczego wniosku, pod warunkiem że przestrzegane są wymogi w ramach odnośnych systemów pomocy. Zmian dotyczących użytkowania lub systemu pomocy odnośnie do poszczególnych działek rolnych lub odnośnie do uprawnień do płatności zadeklarowanych w pojedynczym wniosku można dokonać na tych samych warunkach. Jeśli poprawki, o których mowa w akapicie pierwszym i drugim mają związek z jakimikolwiek dokumentami uzupełniającymi lub umowami, które należy przedłożyć, dozwolone są również stosowne poprawki do tych dokumentów lub umów.

Zgodnie z treścią art. 23 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 75, złożenie wniosku o przyznanie pomocy na mocy niniejszego rozporządzenia po wyznaczonym terminie prowadzi do zmniejszenia kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby złożył wniosek w terminie, o 1 % za każdy dzień roboczy. Bez uszczerbku dla jakichkolwiek środków szczególnych podejmowanych przez państwa członkowskie odnośnie do potrzeby składania jakichkolwiek dokumentów uzupełniających w wyznaczonym czasie w celu umożliwienia ustalenia terminów oraz przeprowadzenia skutecznych kontroli, pierwszy akapit stosuje się również odnośnie do dokumentów, umów oraz oświadczeń, które należy przedstawić właściwym organom zgodnie z art. 12 i 13, jeśli takie dokumenty, umowy lub oświadczenia stanowią o kwalifikowalności do przedmiotowej pomocy. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie odnosiła się do kwoty wypłacanej w ramach przedmiotowej pomocy. Jeśli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny.

W myśl art. 23 ust. 2 wymienionego rozporządzenia z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 75, złożenie poprawki do pojedynczego wniosku po ostatecznym terminie, określonym w art. 14 ust. 2, prowadzi do zmniejszenia kwot płatności odnoszących się do faktycznego użytkowania przedmiotowych działek rolnych o 1 % za każdy dzień roboczy. Poprawki do pojedynczego wniosku uwzględnia się wyłącznie, jeśli wnoszone są przed ostatecznym terminem składania pojedynczych wniosków, jak określono w ust. 1 akapit trzeci. Jeśli jednak termin jest wcześniejszy lub taki sam jak ostateczny termin przewidziany w art. 14 ust. 2, poprawki do pojedynczego wniosku uznaje się za niedopuszczalne po terminie określonym w art. 14 ust. 2.

Zgodnie z treścią art. 19 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 państwa członkowskie dostarczają, między innymi drogą elektroniczną, z góry ustalone formularze sporządzone w oparciu o obszary określone w poprzednim roku oraz materiały graficzne wskazujące położenie takich obszarów, oraz, w stosownych przypadkach, umiejscowienie drzew oliwnych. Państwo członkowskie może zdecydować, że wniosek o pomoc ma zawierać jedynie zmiany w odniesieniu do wniosku o pomoc złożonego w poprzednim roku.

Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli:

1) w przypadku gruntów ornych - jest prowadzona na nich uprawa roślin lub ugorowanie, przy czym dla pszenicy, żyta, jęczmienia i owsa ten sam gatunek rośliny może być uprawiany na tej samej powierzchni w ramach działki ewidencyjnej nie dłużej niż 3 lata;

2) w przypadku łąk i pastwisk zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania:

a) płatności dla obszarów NATURA 2000 oraz związanych z wdrażaniem Ramowej Dyrektywy Wodnej,

b) program rolnośrodowiskowy

- okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana w zakresie i terminie określonym w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich lub są na nich wypasane zwierzęta w sezonie pastwiskowym określonym w tych przepisach.

Natomiast w przypadku trwałych użytków zielonych z wyjątkiem łąk i pastwisk wymienionych w pkt 2 i 4 - okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw (§ 1 pkt 4 rozporządzenia).

W myśl § 2 ww. rozporządzenia uznaje się, że grunt był ugorowany, jeżeli grunt ten podlegał co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca: 1) koszeniu lub 2) innym zabiegom zapobiegającym występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów.

Z kolei zgodnie z § 4 tego rozporządzenia grunty rolne, o których mowa w § 1, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, z wyjątkiem:

1) drzew i krzewów:

a) niepodlegających wycięciu zgodnie z przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody,

b) mających znaczenie dla ochrony wód i gleb,

c) niewpływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną;

2) gruntów, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2-4 oraz ust. 3, które mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, jeżeli drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar.

Należy przy tym podkreślić, że to obowiązkiem producenta rolnego jest podanie faktycznych powierzchni użytkowanych rolniczo i utrzymywanych zgodnie z normami. Składany przez niego wniosek o płatności winien być prawidłowy pod względem faktycznym i prawnym. Dane zadeklarowane w tym zakresie przez producenta rolnego we wniosku podlegają natomiast stosownej weryfikacji, w szczególności za pomocą kontroli administracyjnej, czy kontroli na miejscu. W sytuacji stwierdzenia przez organ administracyjny rozpoznający wnioski o dopłaty, że powierzchnia deklarowana we wniosku różni się od powierzchni spełniającej warunki do dopłaty, ulegają one, w zależności od wielkości stwierdzonej różnicy, zmniejszeniu lub nie zostają w ogóle przyznane.

Zdaniem sądu w rozpoznawanej sprawie organy dokonały wnikliwej oceny zgodności wniosku skarżącego z powyższymi wymaganiami prawnymi i prawidłowo uznały (po przeprowadzeniu kontroli działek na miejscu i sporządzeniu odpowiedniej dokumentacji fotograficznej), że grunty zadeklarowane przez skarżącego uprawniały go do otrzymania wnioskowanych przez niego płatności, ale w pomniejszonej wysokości. Wniosek beneficjenta zawierał szereg nieprawidłowości, których konsekwencją było zawyżenie we wniosku powierzchni zadeklarowanej do płatności ONW w strefie nizinnej 49,18 ha w stosunku do powierzchni stwierdzonej 47,73ha oraz w strefie nizinnej II 1,18 ha w stosunku do powierzchni stwierdzonej 0,90 ha. Nieprawidłowości te szczegółowo zostały wyjaśnione w zaskarżonej decyzji.

Organ stwierdził, że zadeklarowana powierzchnia działek rolnych AL, AT, AU, BE, BK, BŁ, D, F, G, l, J, O jest większa od powierzchni stwierdzonej, zaś dokonany w toku czynności kontrolnych pomiar tych działek jest prawidłowy. Organ szczegółowo i wyczerpująco wyjaśnił, że przeprowadzona kontrola wykazała, że rolnik nie przeprowadził w terminie na łąkach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej oraz nie były wypasane na nich zwierzęta. Działka rolna AC była zadeklarowana do płatności ONW, ale leży w całości na obszarach nieobjętych pomocą ONW. Na działce AT,F i O stwierdzono, że ich powierzchnie użytkowane rolniczo są niespójne, co potwierdza dokumentacja fotograficzna, na której widoczne są zachwaszczenia i zakrzaczenia, dlatego działka AT została wykluczona z płatności, bowiem nie spełniała warunku minimalnej powierzchni działki rolnej. Natomiast co do powierzchni działki F i O stwierdzono, że w części podlegają wykluczeniu. Dokumentacja fotograficzna sporządzona przez inspektorów terenowych wskazuje również, że na innych działkach zadeklarowanych do płatności występowały zachwaszczenia, zakrzaczenia, zadrzewienia, co uzasadniało stwierdzenie, że powierzchnie stwierdzone są mniejsze od deklarowanych. Ponadto na działce G stwierdzono, że powierzchnia siedliska jest większa niż wyłączona przez stronę we wniosku. Stwierdzono także, że skarżący zaliczył w poczet powierzchni działki rolnej przydomową oczyszczalnię. Zatem wszystkie nieużytkowane rolniczo w 2013 roku powierzchnie organ wykluczył z płatności ONW.

W ocenie sądu powyższe ustalenia organów są prawidłowe, a strona skarżąca nie podważyła ich skutecznie w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Wskazać należy w tym miejscu na przepis art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (j.t. Dz. U z 2013 r., poz. 173), zgodnie z którym z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Stosownie do ust. 2 powyższego przepisu w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Według zaś ust. 3 powołanego przepisu strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Przy czym podkreślić należy, że chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Organy administracji publicznej nie mają natomiast obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Powyższe nie oznacza jednak, że w przypadku, gdy wnioskodawca zgłasza zastrzeżenia, nie podpisuje protokołu kontroli i kwestionuje dokonane w trakcie kontroli ustalenia organ nie powinien rozważyć potrzeby dokonania ponownej kontroli na miejscu, w celu zweryfikowania dokonanych ustaleń. W przypadku gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie z czynności kontrolnych, może w terminie 14 dni od doręczenia raportu zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie co do ustaleń w nim zawartych. Nie może przy tym budzić wątpliwości, że w sytuacji, gdy organy kwestionują dane zadeklarowane przez producenta rolnego we wniosku i załączonych przez niego dokumentach, ustalenia w tym zakresie winny być dokonane na podstawie rzetelnego materiału dowodowego. Analiza materiału dowodowego oraz dokonane ustalenia faktyczne, jak i ich ocena prawna winny przy tym znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji stosownie do art. 107 § 3 K.p.a.

W rozpoznawanej sprawie z prawa zgłoszenia na piśmie umotywowanych zastrzeżeń co do ustaleń zawartych w raporcie kontroli skarżący nie skorzystał w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportów. Zaskarżona decyzja czyni zaś zadość ww. wymogom, uwzględnia zarzuty strony przedstawione w odwołaniu dotyczące powierzchni stwierdzonych działek i sposobu użytkowania tych działek. Uzasadnienie faktyczne decyzji wyjaśnia okoliczności sporne, a materiał dowodowy, na którym oparły się organy jest wystarczający do dokonania jednoznacznych ustaleń w zakresie mającej zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia powierzchni faktycznie rolniczo użytkowanej przez skarżącego oraz powierzchni niekwalifikującej się do płatności.

Zdaniem sądu, w postępowaniu o przyznanie płatności obszarowych istotne znaczenie ma powierzchnia gruntów rolnych objęta wnioskiem i utrzymywanie ich w stanie zgodnym z normami w danym roku, w którym beneficjent ubiega się o ich przyznanie (por. wyroki NSA z dnia 8 lutego 2011 r. sygn. akt II GSK 199/10, z 19 maja 2011 r., sygn. akt II GSK 500/10 ). W sytuacji, gdy nieprawidłowości w zakresie powierzchni kwalifikującej się do płatności i sposobu użytkowania działek rolnych stwierdzone zostały przez inspektorów terenowych w ramach kontroli na miejscu, co zostało jednocześnie zobrazowane za pomocą dokumentacji fotograficznej, to brak jest podstaw do kwestionowania tych ustaleń. Należy bowiem podkreślić, że w świetle § 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", a istotne jest nie samo podejmowanie zabiegów agrotechnicznych przez rolnika, ale ich efekt pozwalający na stwierdzenie, że grunty są użytkowane rolniczo i utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o płatności. Skoro zatem w wyniku kontroli stwierdzono, że w niniejszej sprawie efekt ten był niewystarczający, ponieważ stwierdzono nieużytki, bez znaczenia dla powyższej oceny pozostawały podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące podejmowanych zabiegów agrotechnicznych.

Kontrole działek mogą być dokonywane przez inspektorów upoważnionych do ich przeprowadzenia zgodnie z prawem krajowym i wspólnotowym bez obecności strony. Wyłączony jest obowiązek organu powiadamiania wnioskodawcy o czasie i miejscu przeprowadzenia kontroli. Kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zasadą są kontrole niezapowiedziane, a wcześniejsze powiadomienie o nich jest wyjątkiem. Zatem udział strony w czynnościach kontrolnych nie jest obowiązkowy. W rozpoznawanej sprawie raporty pokontrolne zostały przekazane wnioskodawcy drogą pocztową. Informacja o 14-dniowym terminie do złożenia zastrzeżeń do protokołu kontroli została w nim zawarta w odpowiedni sposób. Skarżący nie wniósł uwag w ww. terminie. Podkreślić przy tym należy, że w raporcie zamieszczony jest opis znaczenia kodów pokontrolnych w zakresie kwalifikowalności. Uważne zapoznanie się z ww. kodami umożliwiało rolnikowi sprawdzenie, jakie nieprawidłowości zostały stwierdzone w trakcie czynności kontrolnych.

Podnoszone przez skarżącego w odwołaniu okoliczności dotyczące niemożności wypełnienia swoich zobowiązań ze względu na zniszczenie terenu zasadnie organ odwoławczy uznał za niezasługujące na uwzględnienie. Stosownie bowiem do treści art. 75 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, jeśli rolnik nie był w stanie wypełnić swych zobowiązań w wyniku siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zachowuje prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt kwalifikowalnych w momencie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Ponadto właściwych zmniejszeń nie stosuje się, jeżeli niezgodność będąca następstwem siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych dotyczy wzajemnej zgodności.

Stosownie zaś do treści ust. 2 art. 75 ww. rozporządzenia przypadki siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych w rozumieniu art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 wraz z odpowiednią dokumentacją wymaganą przez właściwy organ zgłaszane są temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od dnia, w którym rolnik uzyskuje taką możliwość. Skarżący nie zgłosił na piśmie do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we właściwym terminie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, które dawałyby podstawę do uznania, że z przyczyn niezależnych nie wykonał swoich zobowiązań.

A zatem podnoszone przez stronę argumenty pozostają bez wpływu na wynik postępowania kontrolnego. Również udostępnienie zbioru i wypasu zwierząt innemu rolnikowi, który nie wywiązał się ze swoich zobowiązań nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Podejmując bowiem powyższe działania rolnik działał na własne ryzyko.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. Organ prowadzący postępowanie z wniosku rolnika o przyznanie płatności, w trakcie postępowania wyjaśniającego ma więc możliwość weryfikacji deklaracji zawartych we wniosku, jak i ustaleń systemowych, poprzez wykorzystanie wszelkich, zgodnych z prawem narzędzi, w tym kontroli na miejscu, która to najpełniej jest w stanie oddać rzeczywisty obraz danych zadeklarowanych we wniosku.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący nieprawidłowego uznania przez organy, że zadrzewienie działki stanowiło podstawę do wykluczenia płatności, bowiem § 4 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm wskazuje, że grunty mogą być porośnięte drzewami i krzewami, jeżeli nie wpływa to na prowadzoną na tych gruntach produkcję rolną. Powyższy zarzut dotyczy w istocie ustaleń co do stanu faktycznego i należy uznać go za bezzasadny. Ten stan faktyczny jest natomiast taki, że w granicach działki Al, AU, BE, BŁ, D, F, G, I, J stwierdzono powierzchnie, które w 2013 roku nie były poddane żadnym zabiegom agrotechnicznym, nie były użytkowane rolniczo. Na działkach tych stwierdzono zachwaszczenia, zakrzaczenia, trzcinowiska i zadrzewienia. Taki stan wskazywał na zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na części powierzchni tych działek.

W tak ustalonym i skutecznie niekwestionowanym stanie faktycznym zarzut niezastosowania § 4 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm nie jest więc trafny, skoro na spornych działkach nie była prowadzona produkcja rolna. W określonych w § 4 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm sytuacjach grunty rolne mogą być porośnięte drzewami i krzewami, prawodawca dopuszcza zatem usytuowanie drzew i krzewów na działkach rolnych w ściśle określonych okolicznościach, lecz zawsze dotyczy to gruntów rolnych, czyli działek rolnych, na których przewidziana jest uprawa roślin lub ugorowanie, a w przypadku łąk i pastwisk okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana. Skarżący zaś nie zakwestionował skutecznie ustaleń, że sporne działki nie były w określonej części użytkowane rolniczo w 2013 r. Na ww. działkach skarżący zadeklarował do płatności trwałe użytki zielone, czyli grunty, na których jedną uprawę stanowiła trawa (wysiewana lub naturalna). Trawa nie mogła być uprawiana na terenie, gdzie znajdowało się skupisko drzew i krzewów rosnących w zwarciu, a więc do tej części gruntu płatność nie przysługuje. Zarzut skarżącego w tym zakresie nie jest zasadny.

Wobec powyższego zaskarżona decyzja czyni zadość wymogom określonym przez przepisy prawa. Uzasadnienie faktyczne decyzji wyjaśnia okoliczności sporne, a materiał dowodowy, na którym oparły się organy, jest wystarczający do dokonania jednoznacznych ustaleń w zakresie mającym zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia. Niezasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 7 K.p.a. oraz art. 77 K.p.a. Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego.

Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę.

k.ż.