Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1219/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 135f ust. 6, art. 135p ust. 1, art. 139
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: art. 128 § 1, art. 132 § 3 oraz art. 145
journal: Dz.U. 1997 nr 89 poz 555
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia del. NSA Jerzy Solarski Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 lutego 2012 r. sygn. akt III SA/Lu 34/12 w sprawie ze skargi E.M. na postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia odwołania od orzeczenia wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt III SA/Lu 34/12, po rozpoznaniu sprawy ze skargi E.M. na postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia odwołania od orzeczenia wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym, uchylił zaskarżone postanowienie.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Komendant Powiatowy Policji [...] orzeczeniem z dnia [...] października 2011 r. nr [...] uznał [...] E.M. winną tego, że: 1) w okresie od dnia [...] 2009 r. do dnia [...] 2010 r. doprowadziła Komendę Wojewódzką Policji [...] do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie nie mniejszej niż [...] zł, poprzez wprowadzenie w błąd pracodawcy co do przysługującego jej z mocy ustawy równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, mimo iż z uwagi na nabycie w dniu [...] 2009 r. lokalu mieszkalnego w [...] nie przysługiwał jej wymieniony równoważnik, czym dopuściła się przewinienia dyscyplinarnego wyczerpującego jednocześnie znamiona przestępstwa określonego w art. 286 § 1 w związku z art. 12 Kodeksu karnego, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 4 w związku z art. 92 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) i wymierzył jej karę nagany, natomiast odnośnie czynu określonego w pkt 2, tj. tego, że w okresie od dnia [...] 2009 r. do dnia [...] 2011 r., pomimo ciążącego na niej obowiązku, nie powiadomiła Komendanta Powiatowego Policji [...] o zmianie mającej wpływ na przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, umorzył postępowanie dyscyplinarne na podstawie art. 135 ust. 4 ustawy o Policji.

Od powyższego orzeczenia E.M. wniosła odwołanie do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji, który postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], działając na podstawie art. 133 ust. 8 pkt 1 i 135k ust. 3 ustawy o Policji, odmówił jego przyjęcia w związku z uchybieniem terminu do jego wniesienia.

W uzasadnieniu postanowienia podał, że w toku postępowania dyscyplinarnego z obrońcą obwinionej – [...] ustalono, że wszelkie kierowane do niego pisma będą przesyłane faksem na numer służbowy Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów w [...]. Z dołączonego do akt postępowania potwierdzenia nadania faksu z numeru [...] Komendy Powiatowej Policji [...] wynika, iż orzeczenie z dnia [...] października 2011 r. nr [...] zostało przesłane do obrońcy obwinionej w dniu 27 października 2011 r. Stwierdził, że skoro w świetle art. 135p ust. 1 ustawy o Policji, w postępowaniu dyscyplinarnym doręczenia wszelkich pism realizuje się zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania karnego, to stosownie do treści art. 132 § 3 K.p.k., pismo może być doręczone także za pośrednictwem telefaksu lub poczty elektronicznej. W takim przypadku dowodem doręczenia jest potwierdzenie transmisji danych. Z adnotacji na egzemplarzu zaskarżonego orzeczenia wynika, iż obwiniona otrzymała orzeczenie w dniu 31 października 2011 r. Wskazał, że art. 135f ust. 6 powołanej ustawy stanowi, że w razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej. Z kolei w myśl art. 135k ust. 1 tej ustawy od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obwinionemu przysługuje odwołanie w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia orzeczenia. W zaskarżonym orzeczeniu zostało zawarte pouczenie o terminie wniesienia odwołania.

Organ odwoławczy uznał, że w niniejszej sprawie bieg terminu do złożenia odwołania rozpoczął się w dniu 27 października 2011 r., to jest w dniu doręczenia orzeczenia obrońcy obwinionej. Siedmiodniowy termin do wniesienia odwołania, licząc od następnego dnia po dniu, w którym doręczono orzeczenie, upływał zatem w dniu 3 listopada 2011 r. Zgodnie z art. 135k ust. 2 omawianej ustawy, odwołanie składa się do wyższego przełożonego dyscyplinarnego za pośrednictwem przełożonego, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji. W tej sprawie odwołanie zostało nadane przez obrońcę obwinionej [...]w dniu 2 listopada 2011 r. i przesłane do Komendanta Powiatowego Policji [...] za pośrednictwem poczty specjalnej KWP w [...]. Wpłynęło ono do Komendanta Powiatowego Policji [...] w dniu 4 listopada 2011 r., co potwierdza naniesiony na odwołaniu stempel wpływu, a więc jeden dzień po terminie. W ocenie organu odwoławczego, termin do złożenia odwołania byłby zachowany w przypadku, gdyby odwołanie wpłynęło do Komendy Powiatowej Policji [...] nie później niż do dnia 3 listopada 2011 r. lub w przypadku wpływu po tym terminie, gdyby zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego, nie później niż w dniu 3 listopada 2011 r. Wyjaśnił, że poczta specjalna KWP [...] nie mieści się w kategorii placówki pocztowej operatora publicznego.

W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie obrońcy Ewy E.M. z dnia 2 listopada 2011 r. wniesiono po terminie określonym w art. 135f ust. 1 ustawy o Policji. W związku z tym, zgodnie z art. 135o ust. 1 pkt 1tej ustawy, orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji [...] z dnia [...] października 2011 r. stało się prawomocne z dniem [...] listopada 2011 r.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi E.M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której zarzuciła naruszenie przez organ art. 135k ust. 3 ustawy o Policji. Wskazała, że przepisy powołanej ustawy nie zawierają szczegółowych unormowań dotyczących terminów w postępowaniu dyscyplinarnym. Zgodnie z art. 135p ust. 1 tej ustawy w tym zakresie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Z art. 131 § 1 K.p.k. wynika, że wezwania, zawiadomienia oraz inne pisma, od których daty doręczenia biegną terminy, doręcza się przez pocztę lub inny uprawniony podmiot zajmujący się doręczaniem korespondencji albo pracownika organu wysyłającego, a w razie niezbędnej konieczności przez Policję. W jednostkach i komórkach organizacyjnych Policji funkcjonuje poczta specjalna, a jej działanie zostało prawnie usankcjonowane decyzją Komendanta Głównego Policji z dnia 14 grudnia 2006 r. nr 704 w sprawie działania poczty specjalnej w jednostkach i komórkach organizacyjnych Policji (Dz. Urz. KGP z 2006 r. Nr 17, poz. 105). Z przepisu § 1 ust. 1 pkt 2 tej decyzji wynika, że w komendach Policji, a więc również w Komendzie Wojewódzkiej Policji [...], działa poczta specjalna. Z kolei § 1 ust. 2 pkt 2 cyt. decyzji stanowi, że placówki poczty specjalnej wykonują czynności i usługi w zakresie przyjmowania, przemieszczania, wydawania i ochrony przesyłek. W ocenie skarżącej, pocztę specjalną funkcjonującą w ramach struktury Komendy Wojewódzkiej Policji [...] traktować jako "inny uprawniony podmiot zajmujący się doręczaniem korespondencji", o którym mowa w art. 131 § 1 K.p.k. Podkreśliła, iż rzecznik dyscyplinarny prowadzący postępowanie dyscyplinarne, korespondował z jej obrońcą i przesyłał mu dokumenty związane z tym postępowaniem poprzez pocztę specjalną. Ponadto wskazała, że jako "potwierdzenie odbioru", poczta specjalna KWP [...] posługuje się formularzem "POTWIERDZENIE ODBIORU", stosowanym przez Pocztę Polską w obrocie krajowym. Zdaniem skarżącej potwierdza to tezę, iż zgodnie z art. 131 § 1 K.p.k. pocztę specjalną KWP [...] należy traktować jako inny uprawniony podmiot zajmujący się doręczaniem korespondencji. W konsekwencji stwierdziła, że odwołanie jej obrońcy od orzeczenia dyscyplinarnego nadane w dniu 2 listopada 2011 r. pocztą specjalną zostało wniesione w terminie.

Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

[...] Komendant Wojewódzki Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Podkreślił, że w art. 3 pkt 12 ustawy z dnia z dnia 12 czerwca 2003 r. – Prawo pocztowe (t. j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 89, poz. 1159 ze zm.) określono, że operatorem publicznym jest operator obowiązany do świadczenia powszechnych usług pocztowych, a zgodnie z art. 12 pkt 14 tej ustawy, przez placówkę pocztową rozumie się jednostkę organizacyjną operatora, agenta lub agenta pocztowego, w której nadawca może zawrzeć umowę o świadczenie usług pocztowych lub która doręcza adresatom przesyłki lub kwoty pieniężne określone w przekazach pocztowych, albo inne wyodrębnione i oznaczone przez operatora miejsce, w którym można zawrzeć umowę o świadczenie usług pocztowych lub odebrać przesyłkę lub kwotę pieniężną określoną w przekazie pocztowym. Wskazał, iż poczta specjalna Komendy Wojewódzkiej Policji [...] działa na podstawie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia 14 grudnia 2006 r. nr 704 w sprawie działania poczty specjalnej w jednostkach i komórkach organizacyjnych Policji, a biorąc pod uwagę odmienny zakres świadczonych usług oraz podmiotów mogących korzystać z usług świadczonych przez pocztowych operatorów publicznych i pocztę specjalną, poczta specjalna KWP [...] nie może być traktowana jako placówka pocztowa operatora publicznego, o której mowa w art. 124 K.p.k. Niedopuszczalne jest zatem przyjęcie, że nadanie przez obrońcę obwinionej [...] odwołania od orzeczenia za pośrednictwem poczty specjalnej Komendy Wojewódzkiej Policji [...], wyższy przełożony dyscyplinarny winien traktować analogicznie do złożenia odwołania w placówce pocztowej operatora publicznego, ponieważ wskazane w art. 124 K.p.k. sposoby wniesienia pisma stanowią katalog zamknięty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazano. W uzasadnieniu wyroku podał, iż stan faktyczny sprawy jest niesporny. Spór sprowadza się do odmiennej oceny przez organ i skarżącą kwestii zachowania przez jej obrońcę w postępowaniu dyscyplinarnym ustawowego terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego wydanego w pierwszej instancji.

Stwierdził, że analiza okoliczności sprawy prowadzi do wniosku, że [...] Komendant Wojewódzki Policji, odmawiając przyjęcia odwołania z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia, dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Wskazał, iż podstawowe zasady dotyczące wnoszenia środków odwoławczych w postępowaniu dyscyplinarnym zostały zawarte w przepisach rozdziału 10 ustawy o Policji. Zgodnie z art. 135k ust. 1 – 3 cyt. ustawy, postępowanie dyscyplinarne jest dwuinstancyjne. Od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obwinionemu przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Odwołanie składa się do wyższego przełożonego dyscyplinarnego za pośrednictwem przełożonego, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji. Wyższy przełożony dyscyplinarny odmawia przyjęcia odwołania, w drodze postanowienia, jeżeli zostało wniesione po terminie lub przez osobę nieuprawnioną albo jest niedopuszczalne. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z art.135f ust. 6 powołanej ustawy wynika, że orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku postępowania dyscyplinarnego, doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony. W razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej. Powyższe oznacza, iż ustawowy termin do wniesienia odwołania w postępowaniu dyscyplinarnym dotyczącym policjanta otwiera się tylko jeden raz, zarówno dla obwinionego, jak i jego obrońcy. Momentem tym jest dokonanie skutecznego doręczenia odpisu orzeczenia dyscyplinarnego albo obwinionemu w postępowaniu dyscyplinarnym policjantowi, albo jego obrońcy, w zależności od tego, które doręczenie nastąpiło wcześniej. W niniejszej sprawie ta zasada ma podstawowe znaczenie dla oceny początku biegu terminu do wniesienia odwołania. Przy czym nie każdy sposób doręczenia orzeczenia rodzi skutek procesowy w postaci rozpoczęcia biegu ustawowego terminu do wniesienia odwołania w postępowaniu dyscyplinarnym. Jedynie prawidłowe (niewadliwe) doręczenie orzeczenia w postępowaniu dyscyplinarnym otwiera obwinionemu lub jego obrońcy drogę do skorzystania z procesowych uprawnień do weryfikacji wydanego w sprawie rozstrzygnięcia dyscyplinarnego. Natomiast doręczenie dotknięte wadą powoduje, że w takim przypadku termin do wniesienia odwołania w ogóle nie rozpoczyna biegu.

Sąd pierwszej instancji podał, że przepisy ustawy o Policji nie zawierają szczegółowych unormowań dotyczących sposobu i formy doręczania pism w postępowaniu dyscyplinarnym. Zgodnie z art. 135p ust. 1 tej ustawy, w tym zakresie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. W omawianym przypadku odpowiednie zastosowanie znajduje art. 128 § 1 K.p.k., według którego orzeczenia i zarządzenia doręcza się w uwierzytelnionych odpisach, jeżeli ustawa nakazuje ich doręczenie. Oznacza to, że doręczenie odpisu orzeczenia dyscyplinarnego obwinionemu i ewentualnie jego obrońcy następuje z urzędowym potwierdzeniem zgodności z oryginałem. W doktrynie zwrócono uwagę na następującą wątpliwość ,czy odpisy orzeczeń i zarządzeń zwłaszcza, gdy od dnia doręczenia tego rodzaju pisma biegnie termin procesowy mogą być doręczane w sposób przewidziany w art. 132 § 3 K.p.k., który przewiduje możliwość doręczania pism za pośrednictwem telefaksu lub poczty elektronicznej. Stwierdzono, iż nie jest to dopuszczalne, gdyż doręczenie pisma w taki sposób nie jest doręczeniem uwierzytelnionego odpisu, czego wymaga art. 128 § 1 K.p.k. (por. P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek, Kodeks postępowania karnego, 2007, t. I, s. 651 i 662; podobnie wypowiedział się też Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 20 grudnia 2006 r., I KZP 29/06 – OSNKW z 2007 r. nr 1, poz. 1).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie podzielił to stanowisko i uznał, że doręczenie obrońcy obwinionej orzeczenia dyscyplinarnego telefaksem nie spełnia wymogu określonego w art. 128 § 1 K.p.k., co oznacza, że nie można mu przypisać waloru skuteczności (doręczenia prawidłowego), od którego uzależnione jest rozpoczęcie biegu ustawowego terminu do wniesienia odwołania w postępowaniu dyscyplinarnym. W niniejszej sprawie tego rodzaju doręczenie dokonane obrońcy obwinionej nie spowodowało zatem otwarcia biegu terminu do wniesienia odwołania. Stanowiło jedynie informację o orzeczeniu dyscyplinarnym, która nie rodzi skutków procesowych. Jednocześnie zauważył, iż z ustaleń organu odwoławczego wynika, że w dniu 31 października 2011 r. odpis orzeczenia dyscyplinarnego doręczono również obwinionej. Fakt ten potwierdziła na oryginale orzeczenia dyscyplinarnego (karta nr 264).

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro doręczenie orzeczenia dyscyplinarnego obrońcy obwinionej nie było doręczeniem, od którego rozpoczął bieg ustawowy termin do wniesienia odwołania, to przyjąć należy, iż weszło ono do obrotu prawnego dopiero w dniu doręczenia go E.M., a więc w dniu 31 października 2011 r. W związku z tym początek biegu terminu do wniesienia odwołania, zarówno dla obwinionej, jak i jej obrońcy należało liczyć od dnia następnego, tj. od 1 listopada 2011 r.

Odnosząc się do zarzutów skargi uznał, że są one niezasadne. Zgodnie z art. 124 K.p.k. termin jest zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostanie nadane m.in. w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Z akt sprawy wynika, że orzeczenie dyscyplinarne z dnia [...] października 2011 r. zawierało pouczenie o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia. Wskazano w nim, iż odwołanie należy wnieść za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone orzeczenie (czyli za pośrednictwem Komendanta Powiatowego Policji [...]). Obrońca obwinionej skorzystał z możliwości przesłania odwołania specjalną pocztą KWP [...], jednak taki sposób nadania pisma nie spełniał wymogów przewidzianych w art. 124 K.p.k., gdyż poczta specjalna nie jest publicznym operatorem pocztowym. Z tego względu należało uznać, iż data nadania odwołania przez obrońcę obwinionej w postępowaniu dyscyplinarnym, tj. 2 listopada 2011 r., za pośrednictwem poczty specjalnej nie miała żadnego znaczenia dla określenia daty jego wniesienia.

W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie mając na uwadze, że termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 7 listopada 2011 r., a odwołanie wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu 4 listopada 2011 r., stwierdził, iż zostało ono wniesione w ustawowym terminie. Oznacza to, że obowiązkiem organu odwoławczego będzie jego merytoryczne rozpatrzenie i wydanie orzeczenia. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł [...] Komendant Wojewódzki Policji, reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając go w całości, na podstawie art. 174 pkt1 P.p.s.a., zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego:

1) art. 132 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks postępowania karnego, dalej w skrócie K.p.k. w związku z art. 135p ust. 1 ustawy o Policji oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2003 r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów (Dz. U. Nr 198, poz. 1933), poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że doręczenie policjantowi lub jego obrońcy w toku postępowania dyscyplinarnego odpisu orzeczenia dyscyplinarnego za pośrednictwem telefaksu nie jest skuteczne;

2) art. 142 K.p.k. w związku z art.135p ust. 1 ustawy o Policji, poprzez ich niezastosowanie w sytuacji uznania przez Sąd pierwszej instancji, że odpis orzeczenia dyscyplinarnego został doręczony wadliwie, niezgodnie z przepisami rozdziału 15 K.p.k., a obrońca obwinionej per facta concludentia oświadczył, że odpis ten otrzymał (wnosząc odwołanie od tego orzeczenia do wyższego przełożonego dyscyplinarnego).

Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podał, że w jego ocenie Sąd pierwszej instancji do stanowiska doktryny dotyczącego doręczania orzeczeń i zarządzeń w uwierzytelnionych odpisach w oparciu o art. 128 § 1 K.p.k. podszedł bardzo wybiórczo. Zdaniem autora skargi kasacyjnej art. 132 § 3 K.p.k. (odmiennie niż np. art. 131 § 1 K.p.k.) nie wprowadza żadnego ograniczenia przedmiotowego, a zatem przeciwko poglądowi zaprezentowanemu w zaskarżonym wyroku przemawia argument lege non distinguente. Za przeszkodę, trudno uznać również fakt pominięcia w art. 131 § 1 K.p.k. doręczenia za pomocą poczty elektronicznej. Podkreślił, że omawiany sposób doręczenia może być stosowany tylko w odniesieniu do osób, które udostępniły numer telefaksu lub adres poczty elektronicznej, tym samym konkludentnie zaakceptowały taką formę doręczeń. Proces karny powinien podążać za rozwojem techniki, zwłaszcza środków komunikacji elektronicznej. Wykorzystywanie tych możliwości leży w interesie samych uczestników postępowania, gdyż wydatnie przyczynia się do usprawnienia i przyspieszenia postępowania. Stwierdził, że sposób doręczenia określony w art. 132 § 3 K.p.k. może być zatem stosowany w odniesieniu do wszystkich pism, a więc również odpisów orzeczeń lub zarządzeń. W takim wypadku ze względu na istotę tego sposobu doręczenia do adresata będzie docierać kopia, choć niewątpliwie powinna być to kopia uwierzytelnionego orzeczenia lub zarządzenia, np. skan dokumentu w formacie PDF, który zapewnia integralność danych w nim zawartych (por. A. Baworowski, Doręczenia..., s. 39 – 40 i 44 – 45). Podobne stanowisko zostało zaprezentowane przez prof. Jerzego Skorupkę w Komentarzu do Kodeksu postępowania karnego (Legalis, 2012). Uznał on, iż możliwość doręczania pism za pośrednictwem telefaksu lub poczty elektronicznej nie może być ograniczona do przesyłania wezwań i zawiadomień. Brak jest bowiem przeszkód, aby w ten "techniczny" sposób przesyłać także orzeczenia i zarządzenia, jeżeli tylko użyje się formatu umożliwiającego przesłanie dokumentu w postaci graficznej, zawierającej pieczęć i podpis osoby uwierzytelniającej (P. Hofmański, S. Zabłocki, Elementy metodyki pracy sędziego w sprawach karnych, Kraków 2006). W ten sposób zostanie zachowana forma doręczenia orzeczenia lub zarządzenia przewidziana w art. 128 § 1 K.p.k. Takie rozwiązanie będzie także odpowiadało duchowi i przepisom ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. Nr 64, poz. 565 ze zm.), która – ustanawiając Plan Informatyzacji Państwa – nakłada na podmioty publiczne obowiązek zapewnienia możliwości wymiany informacji, również w formie elektronicznej, przez wymianę dokumentów elektronicznych związanych z załatwianiem spraw należących do jego zakresu działania (art. 16 ust. 1 tej ustawy).

Ponadto skarżący wskazał, że z uzasadnienia do projektu ustawy z dnia 10 stycznia 2003 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego, ustawy – Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania karnego, ustawy o świadku koronnym oraz ustawy o ochronie informacji niejawnych (druk sejmowy nr 182 z dnia 20 grudnia 2001 r.) wynika, że najważniejsza zmiana proponowana w rozdziale dotyczącym doręczeń polega na dodaniu do art. 132 nowego § 3, zgodnie z którym pisma procesowe mogą być – obok sposobów tradycyjnych – doręczane za pomocą nowoczesnych technik komunikowania, tj. telefaksu i poczty elektronicznej. Zaproponowane rozwiązanie wynika z potrzeby dostosowania rozwiązań procesowych do zmieniającej się rzeczywistości (postępu technicznego) i powinno przyczynić się do znacznego usprawnienia i przyspieszenia postępowania, co uznane zostało za wiodący cel nowelizacji.

W ocenie autora skargi kasacyjnej, gdyby ustawodawca miał zamiar wyłączyć możliwość doręczania odpisów orzeczeń i zarządzeń za pośrednictwem telefaksu, to taką regulację (zastrzeżenie) wprowadziłby w treści art. 132 § 3 K.p.k. Stosując wykładnię literalną art. 132 i art. 133 § 1 i 2 K.p.k., uznać należy, iż doręczenie za pośrednictwem telefaksu pism, od których daty doręczenia biegną terminy, ma niewątpliwie pierwszeństwo przed sposobem doręczania określonym w art. 133 K.p.k., czyli tzw. awizowaniem. Jeśli zatem pismo (odpis orzeczenia) nie mogłoby zostać doręczone adresatowi osobiście lub przez inną osobę (doręczenie zastępcze), to i tak przed awizowaniem musiałaby zostać podjęta próba doręczenia go za pośrednictwem telefaksu (pod warunkiem, że adresat podał numer telefaksu), albowiem tryb awizowania może zostać "uruchomiony" tylko w sytuacji, jeżeli nie można dokonać doręczenia w sposób wskazany w art. 132 K.p.k.

Skarżący podkreślił także, iż rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2003 r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów, określające szczegółowy tryb wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów, w tym obieg dokumentów związanych z postępowaniem dyscyplinarnym, w § 2 ust. 1 dopuszcza możliwość doręczania dokumentów (w tym i odpisów orzeczeń dyscyplinarnych – wzory określone w załącznikach do rozporządzenia) za pośrednictwem faksu, poczty elektronicznej lub przy użyciu innych środków łączności. Powyższa regulacja ma na celu przyspieszenie czynności w postępowaniu dyscyplinarnym w stosunku do policjantów,

Ponadto autor skargi kasacyjnej stwierdził, że gdyby nawet uznać, że doręczenie orzeczenia dyscyplinarnego obrońcy obwinionej nastąpiło z naruszeniem przepisów rozdziału 15 Kodeksu postępowania karnego, to w świetle art. 142 tej ustawy, doręczenie takie uważa się za dokonane, jeżeli osoba, dla której pismo było przeznaczone, oświadczy, że pismo to otrzymała. Obrońca obwinionej od doręczonego za pośrednictwem telefaksu orzeczenia dyscyplinarnego wniósł odwołanie na podstawie art. 135k ust. 1 i 2 ustawy o Policji, czym w sposób dorozumiany oświadczył, że odpis orzeczenia dyscyplinarnego otrzymał. W związku z powyższym, ewentualna nieprawidłowość doręczenia odpisu orzeczenia dyscyplinarnego obrońcy obwinionej winna podlegać konwalidacji na podstawie art. 142 K.p.k.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jako nietrafny uznać należy zarzut naruszenia art. 132 § 3 K.p.k. w związku z art. 135p ust. 1 ustawy o Policji oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2003 r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów (Dz. U. Nr 198, poz. 1933). Istota tego zarzutu sprowadza się do zakwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji, który uznał, że doręczenie w toku postępowania dyscyplinarnego policjantowi lub jego obrońcy odpisu orzeczenia dyscyplinarnego za pośrednictwem telefaksu jest nieskuteczne.

Zgodnie z art. 135f ust. 6 zdanie pierwsze ustawy o Policji, orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku postępowania dyscyplinarnego, doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony. Przepis art. 139 tej ustawy stanowi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów, w tym obieg dokumentów związanych z postępowaniem dyscyplinarnym, prostowanie błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek, oraz określi wzory postanowień i innych dokumentów sporządzanych w postępowaniu dyscyplinarnym, mając na względzie sprawność prowadzonego postępowania. Wykonując delegację zawartą w powołanym przepisie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu 18 listopada 2003 r. wydał rozporządzenie w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów. Zgodnie z § 1 tego rozporządzenia, określa ono szczegółowy tryb wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów, w tym obieg dokumentów związanych z postępowaniem dyscyplinarnym, zwanych dalej "dokumentami", prostowanie błędów pisarskich, rachunkowych i innych oczywistych omyłek oraz wzory postanowień i innych dokumentów sporządzanych w postępowaniu dyscyplinarnym. W świetle § 2 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia, dokumenty można doręczać bezpośrednio, przekazywać przesyłką listową, pocztą elektroniczną, faksem lub przy użyciu innych środków łączności. Obieg dokumentów prowadzi się w taki sposób, aby ich treść nie była udostępniona osobom niepowołanym.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego regulacja zawarta w cytowanym przepisie nie dotyczy doręczania orzeczeń dyscyplinarnych. Jest w nim mowa wyłącznie o czynnościach związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów, w tym o obiegu dokumentów związanych z postępowaniem dyscyplinarnym, przez który należy rozumieć wyłącznie obieg pism, wysyłanych w trakcie postępowania dyscyplinarnego, niebędących jednak orzeczeniami dyscyplinarnymi. Dotyczy on zatem obiegu dokumentów w sensie technicznym, nie zaś obiegu, którego celem miałoby być doręczenie procesowe wywołujące określone skutki, tj. rozpoczęcie biegu terminów procesowych. Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał, że w ustawie o Policji nie zawarto szczegółowej regulacji dotyczącej m.in. kwestii doręczania orzeczeń dyscyplinarnych. Jak wyżej wskazano nie zostały one również uregulowane w powołanym rozporządzeniu. Stosownie do treści art. 135p ust. 1 cyt. ustawy, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych.

Przepis art. 128 § 1 K.p.k. stanowi, że orzeczenia i zarządzenia doręcza się w uwierzytelnionych odpisach, jeżeli ustawa nakazuje ich doręczenie. Z kolei z art. 132 § 3 K.p.k. wynika, że pismo może być także doręczone za pośrednictwem telefaksu lub poczty elektronicznej. W takim wypadku dowodem doręczenia jest potwierdzenie transmisji danych.

W rozpoznawanej sprawie należało rozważyć, czy świetle art. 128 § 1 K.p.k. jest dopuszczalne, a w konsekwencji skuteczne, doręczenia obrońcy skarżącej orzeczenia organu dyscyplinarnego pierwszej instancji za pośrednictwem telefaksu – art. 132 § 3 K.p.k. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni wskazanych wyżej przepisów i powołując się m.in. na stanowisko doktryny i uchwałę Sądu Najwyższego zasadnie uznał, że jest ono niedopuszczalne, gdyż doręczenie odpisu orzeczenia w taki sposób nie jest doręczeniem uwierzytelnionego odpisu, a taki wymóg zawiera powołany art. 128 § 1 K.p.k. Orzeczenia i zarządzenia należy doręczać w uwierzytelnionych odpisach, natomiast przekaz za pomocą poczty elektronicznej, nawet gdy umożliwia on ogląd pisma, podobnie jak doręczenie kserokopii pisma za pomocą telefaksu, nie może być utożsamiony z doręczeniem jego uwierzytelnionego odpisu. Przedstawione przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumenty wskazujące na potrzebę dokonywania wykładni przepisów przy uwzględnieniu rozwoju techniki i przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Ubocznie zauważyć należy, iż powołani w nim autorzy warunkują możliwość "technicznego" sposobu przesłania orzeczenia od formatu umożliwiającego przesłanie dokumentu w postaci graficznej zawierającej pieczęć i podpis osoby uwierzytelniającej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jako niezasadny uznać należy również zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 142 K.p.k. w związku z art. 135p ust.1 ustawy o Policji, poprzez ich niezastosowanie.

Zgodnie z art. 142 K.p.k., doręczenie bez zachowania przepisów niniejszego rozdziału uważa się za dokonane, jeżeli osoba, dla której pismo było przeznaczone, oświadczy, że pismo to otrzymała.

Z akt sprawy wynika, iż w toku postępowania dyscyplinarnego z obrońcą obwinionej – [...] ustalono, że wszelkie pisma będą do niego przesyłane faksem na numer służbowy Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów [...]. Z potwierdzenia nadania faksu z numeru [...] Komendy Powiatowej Policji [...] wynika, że orzeczenie z dnia [...] października 2011 r. zostało przesłane do obrońcy obwinionej w dniu 27 października 2011 r. Wprawdzie nadanie przez niego w dniu 2 listopada 2011 r. odwołania od tego orzeczenia i przesłanie do Komendanta Powiatowego Policji [...] za pośrednictwem poczty specjalnej KWP [...] oznacza, iż w formie dorozumianej oświadczył on, że je otrzymał, to jednak zauważyć należy, iż art. 142 K.p.k. posługuje się pojęciem "pism", które z uwagi na treść art. 128 § 1 K.p.k. nie obejmują – podobnie jak w art. 132 § 2 K.p.k. – orzeczeń i zarządzeń.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 P.p.s.a. podlega oddaleniu.