Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 790/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 98 a ust. 1 i 1a
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Borkowska Sędzia del. WSA Leszek Kamiński Protokolant Daniel Zdzieszyński po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Z.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 15 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Bd 904/08 w sprawie ze skargi Z.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Bd 904/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę Z.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] września 2008 r. nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...], ustalająca Z.R. opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, wynikającego z jej podziału.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił:

Decyzją z dnia [...] października 2007 r. Prezydent Miasta Bydgoszczy, działając na wniosek Z.R., zatwierdził projekt podziału jej nieruchomości, a decyzja ta stała się ostateczna dnia [...] listopada 2007 r. Następnie Prezydent, decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., ustalił Z.R. opłatę adiacencką w wysokości 21.500 zł, stanowiącą 50% wzrostu wartości tej nieruchomości, wynikającej z podziału, która to decyzja została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium z dnia [...] września 2008 r. W postępowaniu administracyjnym i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Z.R. podnosiła, iż w związku z nowelizacją ustawy o gospodarce nieruchomościami i dodaniem art. 98a stawka opłaty nie mogła być wyższa niż 30% różnicy wartości nieruchomości przed i po podziale.

Przechodząc do rozważań Sąd stwierdził:

Kwestię wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej, co jest istotą sporu w sprawie, reguluje art. 98a ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji. Zgodnie z nim ustalenie opłaty może nastąpić, jeżeli w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna obowiązywała uchwała rady gminy ustalająca stawkę procentową tej opłaty, a do ustalenia opłaty przyjmuje się stawkę procentową obwiązującą w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne. Z akt wynika, iż w dniu [...] listopada 2007 r., tj. kiedy stała się ostateczna decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości obowiązywała uchwała Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 12 lipca 2000 r. ustalająca stawkę opłaty adiacenckiej w wysokości 50%, która została zmieniona na 30% dopiero uchwałą z dnia 27 marca 2008 r. Nowelizacja ustawy o gospodarce nieruchomościami, która weszła w życie 22 października 2007 r., nie spowodowała utraty mocy prawnej uchwały Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 12 lipca 2000 r. Taki stan powoduje, że jakkolwiek uchwała z dnia 12 lipca 2000 r. została wydana na podstawie art. 98 ust. 4 ww. ustawy, nieobowiązującego w dacie orzekania, ustalała stawkę procentową opłaty wyższą aniżeli wynikało to z jej art. 98a ust. 1, to na mocy art. 98a ust. 1a, który wszedł w życie 22 października 2007 r., opłata adiacencka mogła być naliczona wg stawki obowiązującej w dniu kiedy decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna.

Reprezentowana przez radcę prawnego, Z.R. wniosła skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpatrzenia i zarzucając naruszenie przepisów prawa: art. 98a ust. 1 oraz 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm. w brzmieniu na dzień 22 października 2007 r.) w związku z § 1 pkt 1 uchwały Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 12 lipca 2000 r. Nr XXVII/835/2000 w sprawie ustalania stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości powstałej w wyniku jej podziału, art. 1 § 2 ustawy z dnia 15 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że uchwała Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 12 lipca 2000 r. mogła stanowić podstawę ustalenia wysokości opłaty adiacenckiej w wysokości wyższej niż pozwala na to przepis art. 98a ust. 1 ustawy obowiązujący w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, albowiem jej zarzuty nie są usprawiedliwione.

Istotą w sprawie jest to czy skarżącej kasacyjnie Z.R. mogła być ustalona opłata adiacencka związana ze wzrostem wartości nieruchomości z tytułu jej podziału wg stawki procentowej wynikającej z uchwały Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 12 lipca 2000 r. w wysokości 50% różnicy wartości nieruchomości, jak uznały organy i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, czy też w wysokości 30% tej różnicy, jak to przewiduje art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak uważa skarżąca.

Rację należy przyznać organom i Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.

Ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 141, poz. 1492) został dodany art. 98a, który w ust. 1 stanowił, że jeżeli w wyniku podziału wzrosła wartość nieruchomości może zostać ustalona opłata adiacencka, a wysokość procentowej stawki tej opłaty ustala rada gminy w wysokości nie większej niż 50% różnicy wartości nieruchomości. Taka wysokość stawki procentowej opłaty była przewidziana przepisami, już wcześniej, gdyż tak stanowił ust. 4 art. 98, zastąpiony właśnie przez art. 98a ust. 1. Przepis ten, tj. art. 98a ust. 1 został zmieniony z kolei ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 173, poz. 1218) w ten sposób, że stawka opłaty adiacenckiej została ustalona na 30% różnicy wartości nieruchomości. Taka zmiana spowodowała, że uchwały rad gmin określające stawkę opłaty do wysokości 50% różnicy wartości nieruchomości, powinny były zostać zmienione tak, aby stawka ta nie przekraczała 30% różnicy, gdyż tak stanowi zmieniony art. 98a ust. 1. Zmiana ta weszła w życie z dniem 22 października 2007 r. i po tej dacie uchwały rad musiały ulec nowelizacji. Jednak wspomniana nowela ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. zmieniła nie tylko wysokość stawki procentowej opłaty, ale dodała również ust. 1a do art. 98a. Przepis ten stanowi, że ustalenie opłaty może nastąpić jeżeli w dniu, w którym decyzja o podziale nieruchomości stała się ostateczna, obowiązywała uchwała rady gminy ustalająca stawkę procentową opłaty, a do ustalenia opłaty przyjmuje się stawkę obowiązującą w dniu, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna.

Z noweli z dnia 24 sierpnia 2007 r. wynika zatem, że co prawda stawka procentowa opłaty nie może być przez radę gminy uchwalana w wysokości wyższej aniżeli 30% procent różnicy – nie jak do tej pory 50% – jednak do czasu zmiany uchwały w sprawie stawki procentowej obowiązuje stawka dotychczasowa. I dalej, jeżeli podział nieruchomości stał się ostateczny w dacie, kiedy obowiązywała uchwała rady gminy ustalająca stawkę opłaty w wysokości 50% różnicy, to opłatę ustala się wg tej stawki – mimo że w dacie wydawania decyzji o opłacie art. 98a ust. 1 stawkę tę ustalił na 30%.

W niniejszej sprawie podział nieruchomości Z.R., jak wynika z akt sprawy, stał się ostateczny dnia 6 listopada 2007 r. W dacie tej obowiązywał art. 98a ust. 1, ustalający stawkę opłaty w wysokości 30% różnicy, jednak obowiązywał również ust. 1a tego artykułu, mówiący, iż za podstawę ustalenia przyjmuje się stawkę procentową, obowiązującą w dniu, kiedy decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna. W dniu 6 listopada 2007 r., ostateczna decyzja o podziale, obowiązywała uchwała Rady Gminy w Bydgoszczy z dnia 12 lipca 2000 r., ustalająca stawkę procentową opłaty w wysokości 50% różnicy wartości, bowiem zmieniona ona została uchwałą z dnia 2 maja 2008 r., ustalając stawkę na 30%, jak tego wymagał art. 98a ust. 1. Do ustalenia opłaty adiacenckiej należało zatem zastosować stawkę wynikającą z uchwały z dnia 12 lipca 2000 r., a nie z art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Podkreślić należy, że nowelizacja ustawy zmieniająca art. 98a nie spowodowała utraty mocy obowiązującej uchwał rad, ustalających stawki procentowe do 50% różnicy wartości, bowiem nie następuje to automatycznie, ani też nie przewidziały tego przepisy przejściowe ustawy nowelizującej. Mało tego dodano do art. 98a ust. 1a, jako przepis przejściowy, w którym przewidziane zostało stosowanie stawek procentowych takich, jakie wynikały z uchwał obowiązujących w dniu, kiedy decyzja o podziale nieruchomości stała się ostateczna.

Nie można zatem zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy naruszenia przepisów wskazanych w podstawach skargi kasacyjnej, a co za tym idzie skargę tę należało oddalić, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).