Postanowienie WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 63/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-03-21 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Umorzono postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246, art. 258
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Adam Osik po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt syna w Domu Pomocy Społecznej postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; 2. odmówić wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego.


UZASADNIENIE

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na opisaną wyżej decyzję W. S. zawarła wniosek o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu ze względu na brak odpowiednich środków finansowych oraz brak wiedzy prawniczej. W złożonym w dniu 9 lutego 2018 r. formularzu urzędowym PPF wnioskodawczyni zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, powołując się na niskie stałe dochody, samotne wychowywanie małoletniego syna oraz status osoby niepełnosprawnej w stopniu umiarkowanym. Wnioskodawczyni oświadczyła, że jest właścicielem domu o pow. [...] m2 plus piwnice [...] m2, kupionego w [...] r. za kwotę [...] zł oraz lokalu użytkowego w G. przy ul. J. [...] o pow. [...] m2, którego nie jest w stanie od dłuższego czasu wynająć. Posiada oszczędności w wysokości [...] zł stanowiące pozostałość po sprzedaży mieszkania, a nadto samochód osobowy, marki P., rok produkcji 2006. Wnioskodawczyni oświadczyła, że miesięcznie uzyskuje dochód z tytułu działalności gospodarczej w wysokości 157,82 zł, alimenty na syna w wysokości 500 zł, świadczenie wychowawcze w wysokości 500 zł oraz zasiłek rodzinny w wysokości 124 zł. Jako swoje miesięczne zobowiązania i stałe wydatki wskazała: opłaty za lokal użytkowy przy ul. J. [...] - 700 zł, opłaty za dom: wodę, prąd, gaz, ogrzewanie, TV, śmieci – 1325 zł, ubezpieczenie majątku – 79 zł, podatek od nieruchomości – 44 zł, kredyt - 240 zł, co daje łączną kwotę obciążeń finansowych w wysokości 2388 zł.

W związku z wątpliwościami co do rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawczyni zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 13 lutego 2018 r., na podstawie art. 255 i art. 258 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", wnioskodawczyni została wezwana do przedłożenia następujących dokumentów i oświadczeń:

- odpisów wszystkich zeznań podatkowych (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39) wnioskodawczyni za 2016 rok (ewentualnie również za 2017 rok, jeżeli zeznanie zostało złożone) bądź stosownego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego w przedmiocie wysokości wszystkich dochodów osiągniętych w 2016 i 2017 roku;

- wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawczynię rachunków bankowych (w tym rachunków lokat terminowych oraz rachunków dewizowych), na których gromadzone są środki pieniężne, w tym oszczędności, obrazujących historię (wszystkie wpłaty i wypłaty) oraz salda tych rachunków, w okresie ostatnich sześciu miesięcy;

- kopii dokumentów potwierdzających zadeklarowaną w treści formularza urzędowego PPF okoliczność zadłużenia wnioskodawczyni z tytułu kredytu wraz z przedłożeniem kopii wyciągów z rachunków bankowych prowadzonych do obsługi powyższego zadłużenia za okres ostatnich sześciu miesięcy;

- kopii umów najmu lokali, z tytułu których wnioskodawczyni osiąga dochód;

- wyciągu z ewidencji przychodów, kosztów, dochodów z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą pod nazwą A za okres ostatnich sześciu miesięcy, a nadto odpisów deklaracji VAT-7 za ostatnie sześć miesięcy, ewidencji środków trwałych, podanie ilu wnioskodawczyni zatrudnia pracowników wraz z wykazaniem wysokości wypłacanych wynagrodzeń; jeżeli wnioskodawczyni zawiesiła lub zaprzestała prowadzenia ww. działalności gospodarczej, podanie kiedy oraz przedłożenie odpisu dokumentów o zawieszeniu lub zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej;

- oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawczynię jakichkolwiek pojazdów mechanicznych (podania marki, roku produkcji, daty zakupu i aktualnej wartości);

- oświadczenia w zakresie wartości szacunkowej wszystkich nieruchomości zadeklarowanych we wniosku jako składniki majątkowe wnioskodawczyni;

- oświadczenia, czy wnioskodawczyni korzystała ze świadczeń z pomocy społecznej w okresie ostatnich sześciu miesięcy, a jeżeli tak do przedłożenia stosownych zaświadczeń w tym zakresie od właściwego ośrodka pomocy społecznej;

- kopii dokumentów obrazujących wysokość wszystkich ponoszonych przez wnioskodawczynię miesięcznych wydatków związanych z kosztami utrzymania (czynsz, opłaty za energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, wodę, odbiór nieczystości, telefon, telewizję, internet, inne), za okres ostatnich trzech miesięcy.

Wnioskodawczyni w zakreślonym terminie nadesłała pismo, do którego załączyła następujące dokumenty:

- zeznanie podatkowe za 2016 r., w którym wykazany został przychód z działalności gospodarczej w wysokości [...] zł;

- wyciągi z rachunków bankowych bieżących i oszczędnościowych, z których wynika, że na dzień 31 stycznia 2018 r. na rachunku oszczędnościowym występuje saldo w wysokości [...] zł, na jednym z rachunków bieżących występuje saldo w wysokości [...] zł na dzień 31 stycznia 2018 r., zaś na kolejnym rachunku występuje saldo w wysokości [...] zł na dzień 9 lutego 2018 r.;

- wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego dla obsługi kredytu wraz z dowodami dokonywanych miesięcznie spłat rat kredytu w wysokości 239,90 zł;

- oświadczenie wnioskodawczyni, w którym wyjaśniła, że lokal użytkowy położony w G. przy ul. J. [...] został zakupiony w ramach prowadzonej przez wnioskodawczynię działalności gospodarczej i za wynajem są wystawiane faktury VAT, przy czym od października 2017 r. lokal ten nie jest wynajmowany, zaś ostatni dwaj najemcy nie płacili czynszu najmu;

- deklaracje VAT-7 za miesiące: od sierpnia 2017 r. do stycznia 2018 r., w których wykazano podstawę opodatkowania w kolejnych miesiącach w wysokości: [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł oraz [...] zł;

- wydruki podatkowej księgi przychodów i rozchodów za miesiące od sierpnia 2017 r. do stycznia 2018 r., w której wykazano osiągnięty przychód w kolejnych miesiącach w wysokości: [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł oraz [...] zł, a nadto za cały rok 2017 wykazano przychód w wysokości [...] zł i wydatki (koszty) w wysokości [...] zł;

- ewidencję środków trwałych w roku 2018, na które składają się lokal użytkowy oraz lokal mieszkalny przeznaczony na działalność gospodarczą o łącznej wartości aktualnej [...] zł;

- oświadczenie o prowadzeniu działalności gospodarczej i niezatrudnianiu pracowników;

- oświadczenie o posiadaniu samochodu osobowego marki P., rok produkcji 2006 o wartości [...] zł wraz z kopią dowodu rejestracyjnego;

- oświadczenie o wartości domu mieszkalnego wg średniej ceny rynkowej za metr kwadratowy, która wynosi [...] zł;

- decyzję w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2018 na kwotę 531 zł;

- oświadczenie o korzystaniu w okresie ostatnich sześciu miesięcy ze świadczeń z pomocy społecznej w formie świadczenia wychowawczego, zasiłku rodzinnego oraz zasiłku na rozpoczęcie roku szkolnego wraz decyzjami;

- akt notarialny umowy sprzedaży w dniu 16 sierpnia 2016 r. lokalu mieszkalnego za cenę [...] zł;

- potwierdzenie wykonania transakcji w dniu 29 stycznia 2018 r. na kwotę 119 zł za odnowienie subskrypcji komputerowego programy antywirusowego;

- dowód zapłaty za badania laboratoryjne w dniu 15 grudnia 2017 r. w kwocie 26,60 zł;

- umowę o świadczenie usług pedagogicznych w postaci nauczania syna wnioskodawczyni określająca wysokość czesnego w kwocie 180 zł miesięcznie;

- zawiadomienie o wysokości miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 69,35 zł;

- dowody zapłaty za: gaz (styczeń 2018 r. – 374,90 zł, grudzień 2017 r. - 447,17 zł, listopad 2017 r. – 353,33 zł), telewizję (za okres listopad 2017 – styczeń 2018 r. - 86 zł miesięcznie), wywóz śmieci (za okres listopad 2017 – styczeń 2018 r. – 59 zł miesięcznie); podatek nieruchomości (126 zł); energię elektryczną (wrzesień i październik 2017 r. - 403,69 zł, listopad i grudzień 2017 r. – 465,78 zł; wodę i odprowadzanie ścieków (grudzień 2017 r. – 214,31 zł, listopad 2017 r. – 175,35 zł)

- fakturę z dnia 19 grudnia 2017 r. za zakup głowicy termostatycznej wraz transportem na kwotę 65,22 zł.

Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że z uwagi na treść art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. wnioskodawczyni nie będzie miała obowiązku uiszczania kosztów sądowych (to jest opłat sądowych i wydatków), gdyż z ustawy wynika, że nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W świetle art. 249a p.p.s.a. postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się, jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne, o czym postanowiono w punkcie pierwszym sentencji postanowienia.

Odnośnie żądania ustanowienia zawodowego pełnomocnika z urzędu uznano natomiast, że instytucja prawa pomocy uregulowana w art. 243 – 262 p.p.s.a. stanowiąc jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu umożliwia dostęp do sądu osobom, które obiektywnie nie mają wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Z treści ww. przepisu wynika, że to na podmiocie wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji materialnej i dochodowej uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Rozstrzygnięcie złożonego wniosku uzależnione jest zatem wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.

W myśl art. 252 § 1 p.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego i dochodów oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jeśli więc oświadczenie strony złożone na formularzu PPF jest niewystarczające lub budzi wątpliwości, to wydanie prawidłowego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy jest możliwe dopiero po złożeniu w trybie art. 255 p.p.s.a. uzupełniających to oświadczenie dokumentów źródłowych lub dodatkowych oświadczeń.

Sytuacja, o jakiej mowa w ww. art. 255 p.p.s.a., wystąpiła w niniejszej sprawie, albowiem oświadczenia wnioskodawczyni zawarte w formularzu urzędowym PPF były niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz budziły wątpliwości. Wniosek o prawo pomocy nie zawierał pełnej informacji dotyczącej zdolności do poniesienia przez wnioskodawczynię kosztów ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wnioskodawczyni wykazała bowiem stałe zobowiązania i wydatki, których suma przekracza niemal dwukrotnie kwotę osiąganych dochodów, wśród których przy tym wykazała miesięczne dochody z działalności gospodarczej w kwocie 157,82 zł, którą w świetle danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP nadal aktywnie wykonuje (por. wydruk z CEIDG, k. 15 akt), a poza tym dochody z tytułu alimentów, świadczenia wychowawczego oraz zasiłku rodzinnego. Podkreśliła przy tym, że wraz z małoletnim synem zamieszkuje w domu jednorodzinnym o powierzchni [...] m2, a nadto jest właścicielem lokalu użytkowego położonego w G. o pow. [...] m2.

Oświadczenia i dokumenty złożone na wezwanie referendarza sądowego dały podstawę do stwierdzenia, że rozpoznając możliwości finansowe wnioskodawczyni należy uwzględnić jej stan majątkowy, w szczególności pozostające we własności wnioskodawczyni nieruchomości w postaci domu mieszkalnego w P., lokalu użytkowego w G., samochód osobowy oraz posiadane oszczędności. Jak wyjaśniła wnioskodawczyni będący jej własnością dom jednorodzinny posiada aktualnie wartość rynkową ok. [...] zł, z kolei co do lokalu użytkowego wnioskodawczyni wykazała jego wartość aktualną na kwotę [...] zł. Majątek powyższy może i powinien być źródłem pozyskania środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania, w tym kosztów ustanowienia zawodowego pełnomocnika z wyboru. Jak wynika to z oświadczeń wnioskodawczyni w domu mieszkalnym zamieszkuje samotnie wraz małoletnim synem, a nadto część jego powierzchni użytkowej wykorzystuje na prowadzenie działalności gospodarczej, natomiast z kopii decyzji w sprawie podatku od nieruchomości wynika, że powierzchnia użytkowa pomieszczeń mieszkalnych wynosi [...] m2. Z oświadczeń złożonych przez wnioskodawczynię nie wynikało, aby występowały przeszkody w ustanowieniu zabezpieczenia na ww. nieruchomości w celu zaciągnięcia ewentualnej pożyczki, czy kredytu, ani też w uzyskaniu dochodu z wynajmu pomieszczeń w zamieszkiwanym domu. Odnośnie lokalu użytkowego wnioskodawczyni pozyskiwała z jego wynajmu dochód, a zatem, mimo obecnych trudności w znalezieniu chętnych na wynajęcie, lokal ten, podobnie jak dom mieszkalny, również stanowi potencjalne źródło dochodów.

Posiadanie majątku, w szczególności posiadanie nieruchomości, co do zasady, wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy, zwłaszcza w sytuacji, gdy majątek ten nie jest obciążony prawami osób trzecich i w żaden sposób nie została ograniczona możliwość jego wykorzystania w celu pozyskania z niego dochodu. Dlatego – jak to przyjmuje się w orzecznictwie sądowym - sposób, w jaki właściciel wykorzystuje swój majątek nie może pozostawać bez wpływu na ocenę, czy posiada on dostateczne środki na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Wszak udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy zdobycie przez nią środków na koszty postępowania w inny sposób jest obiektywnie niemożliwe. Istotne jest zatem, że posiadany majątek może przynosić potencjalne pożytki, może również służyć jako zabezpieczenie np. pożyczki, jeśli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych wydatków, brakuje bieżących środków finansowych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt I OZ 806/12 i z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I OZ 826/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl)

Z oświadczeń złożonych przez wnioskodawczynię wynikało nadto, że posiada ona zgromadzone na oszczędnościowych rachunkach bankowych oszczędności w wysokości łącznej [...] zł, w tym kwotę [...] zł jako saldo końcowe rachunku oszczędnościowego w Banku B na dzień 31 stycznia 2018 r. oraz kwotę [...] zł jako saldo rachunku oszczędnościowego w C Bank na dzień 9 lutego 2018 r. Mieć należy na uwadze, że już z samej okoliczności posiadanych oszczędności wynikało, że te - zgromadzone aktualnie na rachunkach bankowych - wielokrotnie przewyższają wysokość kosztów postępowania, które mogą powstać w niniejszej sprawie, w tym obejmujące wydatki na opłacenie pełnomocnika z wyboru, które jest ustalane, co do zasady, swobodnie pomiędzy stronami, tj. mocodawcą i pełnomocnikiem. Pewną wskazówką dla oceny obciążeń finansowych, jakie skarżąca musiałaby ponieść z tego tytułu może być jedynie wysokość opłat, określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1715). Twierdzenia wnioskodawczyni, że musiała sprzedać mieszkanie, aby wyżywić i utrzymać rodzinę, nie uzasadniają twierdzenia, iżby zgromadzone oszczędności nie mogły zostać choćby w części przeznaczone na pokrycie kosztów niniejszego postępowania.

Jednocześnie wnioskodawczyni oświadczyła, że utrzymuje się jedynie z alimentów, zasiłku rodzinnego, świadczenia wychowawczego oraz dochodu z działalności gospodarczej w wysokości 157,82 zł miesięcznie netto. Po pierwsze powyższe twierdzenie pozostaje w sprzeczności z przedstawionymi wyciągami z rachunku bankowego bieżącego, czy też z wydruków z księgi przychodów i rozchodów. Wskazują one bowiem, że wnioskodawczyni uzyskuje refundację składek na ubezpieczenie społeczne w trybie art. 25a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 511), otrzymuje wpłaty od osób fizycznych oraz prawnych na łączna kwotę 1025 zł w grudniu 2017 r., 1875,03 zł w listopadzie 2017 r., 1400,01 zł w październiku 2017 r., 400 zł we wrześniu 2017 r. i 2.175,01 zł w sierpniu 2017 r. Trzeba mieć na uwadze, że przy ocenie zdolności strony do partycypowania w występujących w sprawie kosztach postępowania, należy uwzględniać stopień wykorzystywania przez stronę swoich możliwości zarobkowych. Zasadne jest powołanie poglądu Sądu Najwyższego, zawartego w postanowieniu z dnia 31 marca 1987 r., sygn. akt I CZ 26/87 (OSNC 1988/7-8/103), zgodnie z którym jeżeli strona, która mogła liczyć się z obowiązkiem poniesienia kosztów sądowych, bez ważnego powodu nie wykorzystała w całości lub w części swoich możliwości zarobkowych, to przy rozpoznawaniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy przyjąć, że stan majątkowy i dochody strony są takie, jakie miałaby, gdyby w pełni wykorzystała swoje możliwości zarobkowe.

Wnioskodawczyni we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie przedstawiła żadnych uzasadnionych okoliczności, które świadczyłyby o ograniczeniu możliwości uzyskania dochodu. Wprost przeciwnie – wnioskodawczyni aktywnie prowadzi działalność gospodarczą, o czym świadczy status tejże działalności wynikający z CEIDG, stale wykazywana podstawa opodatkowania podatkiem VAT w deklaracjach VAT-7, jak również stale wykazywany przychód z działalności gospodarczej oraz dokonywane w ramach działalności wydatki i ponoszone koszty. Nadto ze strony internetowej wnioskodawczyni ([...]) wynika, że oferuje ona usługi pracowni psychologiczno-psychoterapeutycznej, w tym wykonywanie badań oraz testów psychologicznych, spotkania psychoterapeutyczne. Wskazano tam również, że wnioskodawczyni ma szerokie wykształcenie psychologiczne i pedagogiczne, ukończone liczne kursy oraz posiada bogate doświadczenie zawodowe. Trudno zatem uznać, aby wnioskodawczyni nie miała możliwości zdobycia dodatkowych źródeł dochodu, skoro dysponuje tak szerokim doświadczeniem zawodowym i wykształceniem oraz w sytuacji, gdy nadal aktywnie wykonuje działalność gospodarczą zgodną ze swym wykształceniem.

Wskazać należy, że instytucja prawa pomocy nie może być nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawczyni ma zapewnione podstawowe potrzeby bytowe, a ponadto z uzyskiwanych dochodów, jak również zgromadzonych oszczędności, jest w stanie, bez popadania w stan zadłużenia, pokryć - poza szeregiem zwykłych kosztów utrzymania (jak choćby: koszty zakupu energii elektrycznej, wody, gazu, koszty podatku od nieruchomości, wywozu śmieci, opłat za gospodarowania odpadami komunalnymi, opłat za telewizję, opłat za lokal użytkowy, ubezpieczenie majątku) – także inne, wskazywane dodatkowe koszty, takie jak np. związane z utrzymaniem samochodu, kształceniem syna w szkole muzycznej, zakupu programu komputerowego, spłaty rat kredytu, zakupu głowicy termostatycznej. Wskazać w tym miejscu należy, że o ile posiadanie samochodu mieści się w ramach współczesnych standardów życiowych, o tyle w przypadku osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy standard ten przekracza.

Podkreślić przy tym należy, że w sytuacji, w której wnioskodawczyni nie podnosi jakichkolwiek trudności w terminowej spłacie zobowiązań prywatnoprawnych, czy też realizacji stałych wydatków, które zadeklarowała, to przyjąć należy, że jej sytuacja dochodowa pozwala na poczynienie niezbędnych oszczędności na pokrycie kosztów postępowania. Brak jest przy tym podstaw do oceny, że pierwszeństwo w spłacie przed innymi należnościami wobec Skarbu Państwa, w tym przypadku z tytułu kosztów pełnomocnika z urzędu, mają jakiekolwiek zobowiązania z tytułu należności kredytowych. W postanowieniu z dnia 9 lutego 2005 r. o sygn. akt OZ 1363/04 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że fakt spłaty zaciągniętych kredytów nie stanowi przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, zaś koszty postępowania należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami.

Chociaż zatem wydatki na zawodowego pełnomocnika mogą niewątpliwie ograniczyć wolne środki, które przeznaczone byłyby na inne wydatki wnioskodawczyni i jej rodziny, to jednak wyjątkowość instytucji prawa pomocy wymaga przyjęcia, że strona ubiegająca się o przyznanie jej prawa pomocy powinna uprzednio podjąć wszelkie niezbędne działania, aby we własnym zakresie zdobyć fundusze na pokrycie wydatków wiążących się z wszczętym przez siebie postępowaniem sądowym (por. postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FZ 88/14, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl).

W związku z dokonaną oceną sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawczyni, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie drugim sentencji postanowienia.