Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 157/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Sportu
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 169 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2009 nr 157 poz 1240
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia del. WSA Urszula Wilk Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Sportu i Turystyki od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 1323/17 w sprawie ze skargi Gminy K.-Z. na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji celowej podlegającej zwrotowi do budżetu państwa 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Ministra Sportu i Turystyki na rzecz Gminy K.-Z. 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 6 października 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 1323/17, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Gminy K.-Z. na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] października 2014 r. w przedmiocie określenia kwoty dotacji podlegającej zwrotowi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

W dniu [...] października 2007 r. Bank Gospodarstwa Krajowego, działając w imieniu i na rzecz Ministra Sportu i Turystyki, zawarł z Gminą K.-Z. umowę o dofinansowanie przedsięwzięcia inwestycyjnego ze środków Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej pod nazwą: Budowa sztucznego toru saneczkowo-bobslejowo-skeletonowego w K.-Z. Łączna kwota przekazanego Gminie, na podstawie tej umowy, dofinansowania wyniosła 3.446.350,00 zł. Środki Funduszu wydatkowane zostały na projekt wykonawczy (1.546.350,00 zł), przebudowę mostu nad potokiem P. (377.923,00 zł) oraz budowę drogi pożarowej IM-O na szczyt G. P.(1.522.077,00 zł).

Jednakże plan zagospodarowania przestrzennego dla G. P. w K.-Z., przyjęty uchwałą Rady Miejskiej z dnia [...] października 2005 r., stanowiący podstawę wydania decyzji Starosty Nowosądeckiego z dnia [...] września 2006 r. o pozwoleniu na budowę obiektu będącego przedmiotem dofinansowania, został unieważniony wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 maja 2011 r., a skarga kasacyjna Gminy od tego wyroku została wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2012 r. oddalona.

Wobec tego Gmina K.-Z. pismem z dnia [...] października 2012 r. poinformowała Ministra, że budowa toru objętego dofinansowaniem z Funduszu nie będzie kontynuowana i zwróciła się – wobec braku możliwości realizacji inwestycji w dotychczasowym zakresie – z wnioskiem o zmianę zakresu rzeczowego inwestycji. W ramach zmienionej inwestycji miał zostać wyremontowany i zmodernizowany istniejący tor naturalny o długości 727 m oraz istniejący tor lodowy o długości 650 m. Na poczet realizacji zmienionego zakresu rzeczowego zadania, zaliczone miały zostać niektóre z dotychczas wykonanych elementów robót, sfinansowanych ze środków Funduszu, tj. przebudowa mostu nad potokiem P. oraz budowa drogi pożarowej M-O na szczyt G. P.

W odpowiedzi Minister poinformował Gminę, że kwota dotacji wydana na projekt wykonawczy (1.546.350,00 zł), będzie podlegać zwrotowi, jako nie mieszcząca się w nowym zakresie rzeczowym inwestycji. Następnie, zawartym w dniu [...] maja 2013 r. aneksem nr 5 do umowy, zmodyfikowano zakres rzeczowy inwestycji zgodnie z przedstawionym wnioskiem oraz jej koszt całkowity, a także wysokość dofinansowania udzielonego ze środków FRKF. Całkowita wartość kosztorysowa zadania inwestycyjnego zmniejszona została z 66.657.600,00 zł do 5.831.541,00 zł, a za podstawę wyliczenia wysokości dofinansowania przyjęto kwotę 4.392.662,00 zł. Aneksem tym przedłużono do dnia [...] października 2013 r. termin zakończenia realizacji inwestycji. W związku z tym, że określona tym aneksem kwota przyznanego dofinansowania (2.007.471,00 zł) niższa jest od wartości już wypłaconych środków (3.446.350,00 zł) nastąpiła – zdaniem organu – konieczność zwrotu przez Gminę kwoty 1.438.879,00 zł jako dotacji pobranej w nadmiernej wysokości.

W dniu [...] lipca 2013 r. Minister Sportu i Turystyki wezwał Gminę do zwrotu kwoty 1.438.879,00 zł wraz z odsetkami naliczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia 23 maja 2013 r., zaś w dniu [...] stycznia 2014 r. – wobec niedokonania zwrotu - decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. określił kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości 1.438.879,00 zł z tytułu pobrania dotacji w nadmiernej wysokości oraz zobowiązał Gminę K.-Z. do zwrotu tej kwoty wraz z odsetkami naliczanymi jak dla zaległości podatkowych od dnia stwierdzenia okoliczności potwierdzających udzielenie dotacji w nadmiernej wysokości, tj. od dnia [...] maja 2013 r. Rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy Minister Sportu i Turystyki decyzją z dnia [...] października 2014 r.

Wyrokiem z dnia 2 czerwca 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 3369/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę gminy. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 2727/15 uchylił zaskarżony wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Zdaniem NSA zasadny okazał się zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 169 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 157, poz. 1240 ze zm., dalej: u.f.p.) w zakresie oceny przesłanki pobrania dotacji w nadmiernej wysokości w okolicznościach faktycznych sprawy. W tym zakresie bowiem Sąd I instancji, podzielając stanowisko organu, ograniczył się do prostego zestawienia dwu kwot, tj. kwoty wypłaconej skarżącej kasacyjnie na podstawie pierwotnej umowy o dofinansowanie i kwoty przyznanego dofinansowania na podstawie tej umowy w kształcie nadanym aneksem nr 5. W konsekwencji tego zestawienia doszedł do przekonania, że różnicę między tymi kwotami należy zakwalifikować jako "przypadek wskazany w art. 169 ust. 2 u.f.p., tj. dotację pobraną w nadmiernej wysokości", uznając przy tym, że Gmina miała świadomość konsekwencji wydatkowania dotacji w kwocie przewyższającej koszt nowego zakresu rzeczowego zadania. Uwadze Sądu umknęła jednakże konsekwentnie podnoszona przez Gminę okoliczność, iż sporna kwota dotacji została wydatkowana na podstawie umowy w wysokości odpowiadającej jej pierwotnemu zakresowi rzeczowemu inwestycji zgodnie z ówczesnym określonym w umowie przeznaczeniem, co jak twierdzi Gmina czyni nieuprawnionym twierdzenie, że zmiana przedmiotu inwestycji powoduje, że dotacja została przyznana w nadmiernej wysokości. Wobec tego należało rozważyć zasadność tej argumentacji Gminy w kontekście odpowiednich postanowień umowy o dofinansowanie w pierwotnym brzmieniu i w brzmieniu nadanym aneksem nr 5. Skutki finansowe zmiany zakresu rzeczowego inwestycji i zobowiązanie beneficjenta do zwrotu środków w przypadku niewykonania przedmiotu umowy (w całości lub części) stanowią wszak przedmiot regulacji umowy o dofinansowanie. Ta kwestia pozostała poza oceną zaskarżonego wyroku, co niewątpliwie wskazuje na dokonanie przez Sąd wadliwej kontroli subsumpcji normy prawa materialnego przez organ w okolicznościach faktycznych sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpoznając sprawę i będąc związany, na podstawie art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej: p.p.s.a.), oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu NSA, uznał skargę za zasadną.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji wskazał, że skarżąca pobrała dofinansowanie w kwocie odpowiadającej planowanej inwestycji i realizowała umowę wykorzystując dofinansowanie zgodnie z przeznaczeniem i w ramach określonych limitów przewidzianych w umowie o dofinansowanie w jej pierwotnym brzmieniu. Gmina wykorzystała zgodnie z wówczas obowiązującymi postanowieniami umowy przyznane środki na sporządzenie planu wstępnego wykonania inwestycji budowy toru. Wykonanie czynności projektowych było określone w harmonogramie prac oraz było niezbędne do realizacji inwestycji. Ponadto w toku realizacji zadania Skarżąca składała informacje o przebiegu realizacji i finansowaniu inwestycji, sprawozdania z wykorzystania środków na realizację przedsięwzięcia, informacje o stanie realizacji inwestycji. Organ nigdy nie zakwestionował zasadności dokonanych przez Skarżącą wydatków.

Zdaniem Sądu, na powyższą ocenę działania Skarżącej nie może mieć wpływu zmiana umowy o dofinansowanie wprowadzona aneksem nr 5 z dnia [...] maja 2013 r. Zawarcie aneksu spowodowało, że przyznana pierwotnie dotacja – 30.000.000,00 zł zmniejszona została do kwoty 2.007.471,00 zł. Z uwagi na fakt, że w momencie zawierania aneksu suma uruchomionych dotychczas środków z dotacji wynosiła 3.446.350,00 zł, to wartość wypłaconej pomocy przewyższyła wartość przyznanego dofinansowania o 1.438.879,00 zł. Powyższa okoliczność, tj. zmiana zakresu rzeczowego umowy i zmniejszenie kwoty dotacji nie uzasadnia przyjęcia, że dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości. Tym bardziej, że zmiana zakresu rzeczowego umowy była wymuszona przez okoliczności od Skarżącej niezależne. Pierwotny cel, dla którego została zawarta umowa był natomiast realizowany prawidłowo. Przyznane środki Gmina wykorzystała zgodnie z obowiązującymi wówczas postanowieniami umownymi, przekonana, że proces budowy toru jest legalny. Wydatkowanie środków nastąpiło w oparciu o prawomocną decyzję o pozwoleniu na budowę, która z kolei miała oparcie w planie zagospodarowania przestrzennego. Uchwała planistyczna, będąca podstawą dla budowy toru została skutecznie zaskarżona dopiero po kilku latach od uchwalenia planu, kiedy to Gmina środki z dofinansowania zaczęła w dobrej wierze wykorzystywać. Zatem czynności dokonanych przez Gminę (tj. sposobu i wysokości wydatkowanych środków) prawidłowych i niekwestionowanych w świetle postanowień umowy w jej pierwotnym brzmieniu, nie można oceniać przez pryzmat postanowień wprowadzonych w dniu 23 maja 2013 r.

Zdaniem Sądu I instancji, nie można było przyjąć, że różnica między przyznanymi Skarżącej kwotami, tj. kwoty wypłaconej na podstawie pierwotnej umowy o dofinansowanie i kwoty dofinansowania przyznanego na podstawie umowy w brzmieniu nadanym aneksem nr 5 stanowi przypadek dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. Była to bowiem kwota przyznana w umowie i wydatkowana zgodnie z jej postanowieniami. Okoliczność późniejszej zmiany treści umowy nie może mieć więc wpływu na ocenę prawidłowości działań Skarżącej, podjętych, gdy Gmina obowiązana była realizować umowę z dnia [...] października 2007 r. w jej pierwotnym brzmieniu.

Skargę kasacyjną wniósł organ, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:

I. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów:

1) art. 190 p.p.s.a. przez niezastosowanie się przez Sąd I instancji do wskazówek Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku NSA z dnia 16 maja 2017 r., sygn. akt IIGSK 2727/15 dotyczących dokonania analizy umowy dotacyjnej oraz aneksu nr 5 w kontekście pobrania przez Gminę K.-Z. dotacji w nadmiernej wysokości przy uwzględnieniu okoliczności zmiany zakresu rzeczowego inwestycji, skutkujących dokonaniem przez Sąd I instancji nowych ustaleń faktycznych nie znajdujących potwierdzenia w materiale dowodowym oraz sprzecznych z dokonaną przez NSA wykładnią, którą Sąd I instancji był związany, gdy tymczasem Sąd I instancji nie rozważył w ogóle - wbrew wytycznym NSA - zasadności argumentacji Gminy dotyczącej zmiany zakresu rzeczowego umowy dotacyjnej (że przyznana dotacja została wydatkowana na podstawie umowy w wysokości odpowiadającej jej pierwotnemu zakresowi rzeczowemu inwestycji zgodnie z pierwotnie określonym w umowie przeznaczeniem) w kontekście odpowiednich postanowień umowy o dofinansowanie w jej pierwotnym brzmieniu oraz w brzmieniu nadanym aneksem nr 5;

2) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez zawarcie w uzasadnieniu wyroku oceny dotyczącej okoliczności faktycznych sprawy sprzecznej ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz z dotychczas wyrażonym w orzecznictwie stanowiskiem w przedmiotowej sprawie, jak również brak wyjaśnienia przyjęcia odmiennego przyjętego przez Sąd I instancji stanowiska, co w konsekwencji wykluczyło możliwość ustalenia motywów orzeczenia, poznania słuszności zaprezentowanego przez Sąd poglądu i odtworzenia rozumowania Sądu;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., poprzez niezasadne uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] października 2014 r. nr [...] oraz dokonanie nowych, nie wynikających z akt sprawy administracyjnej ani z akt dotychczas prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego ustaleń faktycznych w zakresie przypisanej do zwrotu kwoty dotacji wynikającej ze zmiany zakresu rzeczowego inwestycji (zmiany de facto przedmiotu umowy dotacyjnej), poprzez uznanie, iż skarżąca Gmina zrealizowała umowę dotacyjną zgodnie z jej pierwotnym celem i postanowieniami, podczas gdy cel pierwotnie zawartej umowy nie został w ogóle osiągnięty, a zmieniony przedmiot umowy (zakres rzeczowy planowanej początkowo inwestycji) wymagał zupełnie innych nakładów finansowych, których różnica znajduje odzwierciedlenie w decyzji zwrotowej Organu.

II. Jednocześnie ze względu na treść uzasadnienia skarżonego wyroku Sądu I instancji, organ dopatruje się błędnego rozumienia przez Sąd I instancji przepisu prawa materialnego mającego zastosowanie w sprawie. Z tego względu, na wypadek uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, że pierwsza podstawa skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie, zaskarżonemu wyrokowi zarzucił w granicach wskazanych w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. również naruszenie prawa materialnego, to jest naruszenie art. 169 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na bezpodstawnym i niezasadnym przyjęciu (pomimo niezrealizowania przez beneficjenta zadania, na które przyznana została dotacja, zgodnie z pierwotnym brzmieniem umowy dotacyjnej), że beneficjent nie jest zobligowany do zwrotu pobranych na ten cel środków, a w konsekwencji niewłaściwe uznanie, iż w sprawie nie zachodzi przesłanka zwrotu dotacji jako pobranej w nadmiernej wysokości.

Wskazując na powyższe wniósł, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., o uchylenie wyroku Sądu administracyjnego I instancji w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia zarzutów naruszenia przez Sąd I instancji przepisów dotyczących prawa procesowego, na podstawie art. 188 p.p.s.a., wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi na decyzję organu poprzez jej oddalenie, a także o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, jako bezzasadnej, oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż podnoszone w niej zarzuty w ramach obu podstaw kasacyjnych należało uznać za nietrafne.

Na wstępie rozważań Naczelny Sąd Administracyjny pragnie podkreślić, że sprawa niniejsza jest przedmiotem rozpoznania po raz drugi, a pierwszy wyrok NSA uchylający zaskarżony wyrok WSA zawierał uzasadnienie, w którym Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że przy ocenie zastosowania przepisu art. 169 ust. 1 u.f.p. względem przedmiotowej dotacji pobranej przez Gminę K. w kwocie 3.446.350,00 zł na inwestycję w postaci budowy toru saneczkowego i bobslejowego, należy wziąć pod uwagę okoliczność, że sporna kwota została wydatkowana na podstawie umowy w wysokości odpowiadającej jej pierwotnemu zakresowi rzeczowemu inwestycji zgodnie z ówczesnym określonym w umowie przeznaczeniem. Skutki finansowe zmiany zakresu rzeczowego inwestycji i zobowiązanie beneficjenta do zwrotu środków w przypadku niewykonania przedmiotu umowy stanowią przedmiot regulacji umowy. NSA wyraźnie zalecił w uzasadnieniu pierwotnego wyroku Sądowi I instancji obowiązek dokonania analizy postanowień umowy w kontekście pobrania przez Gminę dotacji w nadmiernej wysokości przy uwzględnieniu okoliczności zmiany zakresu rzeczowego inwestycji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpoznając sprawę na skutek powyższego uchylenia pierwotnego wyroku przez NSA uwzględnił w swoim uzasadnieniu wytyczne NSA i nie naruszył art. 190 p.p.s.a.

Dlatego też zarzut naruszenia przez WSA w zaskarżonym wyroku przepisu art. 190 p.p.s.a. należało uznać za chybiony, gdyż Sąd I instancji przeanalizował szczegółowo tekst umów dotyczących zarówno umowy pierwotnej nr [...] z dnia [...] października 2007 r., jak i treść aneksu nr 5.

Analiza przedmiotowych umów w kontekście pobrania przez Gminę K.-Z. dotacji doprowadziła Sąd I instancji do wniosku, że zmiana zakresu rzeczowego umowy i zmniejszenie kwoty dotacji nie uzasadnia przyjęcia, że dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości.

Nie można zarzucić naruszenia przepisu art. 190 p.p.s.a. poprzez dokonanie przez Sąd I instancji nowych ustaleń faktycznych sprzecznych z dokonaną przez NSA wykładnią, którą Sąd I instancji był związany, gdyż właśnie zgodnie z wytycznymi NSA Sąd I instancji odniósł się do treści pierwotnej umowy dotacyjnej znajdującej się w aktach sprawy, analizował zakres rzeczowy inwestycji zarówno pierwotny, jak i zmieniony.

Zdaniem NSA, uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera nie tylko wszystkie niezbędne elementy określone w przepisie art. 141 § 4 p.p.s.a. i dlatego nie mógł być on naruszony, ale zawiera ono, zgodnie z wytycznymi NSA, wynik analizy postanowień umowy w kontekście pobrania przez Gminę dotacji w nadmiernej wysokości przy uwzględnieniu okoliczności zmiany zakresu rzeczowego inwestycji.

Nie ma żadnej wątpliwości co do ustaleń stanu faktycznego i treści umów pierwotnej i aneksu, przy czym zasadniczy spór między stronami dotyczy, jaką moc miały postanowienia pierwotnej umowy w zakresie wydatkowania dotacji do czasu zmiany umowy i zawarcia aneksu nr 5, który nie przewidział rozliczenia dotychczas wydatkowanych środków, a przede wszystkim, czy część ich będzie podlegała zwrotowi jako nadmiernie pobrane.

Nie było przeszkód prawnych, aby strony uregulowały tę kwestię w aneksie umowy nr 5.

Dlatego też nie można wywodzić skutków prawnych w zakresie zastosowania art. 169 ust. 1 pkt 2 u.f.p. jedynie z treści aneksu nr 5 i czystego porównania wartości dotacji w pierwotnej umowie i aneksie nr 5.

Brak jest przesłanek do przyjęcia, że Gmina przystępując do zawarcia aneksu nr 5 dotyczącego zmiany zakresu rzeczowego inwestycji miała świadomość obowiązku zwrotu kwoty przewyższającej wartość dotacji wg aneksu, lub że ta się zgodziła w terminie późniejszym już po zawarciu aneksu.

Oczywiście obowiązek zwrotu nadmiernie pobranej kwoty nie musiał być potwierdzony w umowie, gdyż wynika on z przepisu prawa art. 169 ust. 1 pkt 2 u.f.p., ale - jak już podkreślono wyżej - dla oceny przesłanek tego obowiązku zwrotu istotne znaczenie ma analiza treści umów i działanie beneficjenta w zgodzie z prawem i treścią zawartej umowy.

Jeszcze raz należy stwierdzić, że wszystkie zarzuty procesowe, w tym zarzut naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ w zw. z art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie nowych, nie wynikających z akt sprawy administracyjnej ustaleń faktycznych, nie są usprawiedliwione.

Sąd I instancji bowiem stwierdził, że beneficjent realizując pierwotną umowę i pobierając odpowiednie środki na wydatki w pełni mieszczące się w zakresie tej pierwotnej umowy w celu realizacji celu oraz zakresu rzeczowego planowanej początkowo inwestycji, a następnie w wyniku zawarcia aneksu i przyczyn zmiany zakresu rzeczowego inwestycji niezależnych od beneficjenta, nie jest zobowiązany do zwrotu nadmiernie pobranej kwoty dotacji, którą w tych warunkach trudno w ww. zaistniałych okolicznościach określić jako nadmiernie pobraną w rozumieniu przepisu art. 169 ust. 1 pkt 2 u.f.p., z powodu braku przesłanek przewidzianych w tym przepisie.

Sąd I instancji miał podstawy do uznania w świetle zgromadzonego materiału dowodowego (teksty umów i dokumentacja dotycząca wydatków), który został prawidłowo przeanalizowany, że realizacja umowy dotacyjnej do czasu wprowadzenia aneksu nr 5 przebiegała zgodnie z pierwotnym celem, była akceptowana przez Bank, który nadzorował w imieniu organu - Donatora przedmiotową dotację.

Organ nie zaprzeczył, że zmiana zakresu rzeczowego inwestycji nastąpiła na skutek uchylenia planu zagospodarowania przestrzennego terenu będącego podstawą zezwolenia budowlanego, na który Gmina K.-Z. nie miała wpływu (wyrok WSA).

Natomiast jeśli chodzi o cel inwestycji - wybudowanie toru saneczkowego bobslejowego, to został on osiągnięty w innym zakresie poprzez remont starego toru, przy zdecydowanie niższych nakładach, w tym planowanej dotacji.

Wprawdzie ten aspekt sprawy nie był analizowany zarówno przez organ, jak i Sąd I instancji, ale zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wypowiadając się w zakresie osiągnięcia pierwotnego celu zawartej umowy należało do tych faktów się odnieść.

Przechodząc do omówienia zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego art. 169 ust. 1 pkt 2 u.f.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na bezpodstawnym i niezasadnym przyjęciu (pomimo niezrealizowania przez beneficjenta zadania, na które została przyznana dotacja zgodnie z pierwotnym brzmieniem umowy dotacyjnej), nie zachodzi przesłanka zwrotu dotacji, jako pobranej w nadmiernej wysokości. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzut ten również nie jest usprawiedliwiony i nie zasługuje na uwzględnienie.

Przepis art. 169 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych stanowi, że dotacje pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.

Jako przesłankę pobrania dotacji w nadmiernej wysokości organ przyjął różnicę między przyznanymi beneficjentowi kwotami, tj. kwoty wypłaconej na podstawie pierwotnej umowy o dofinansowanie i kwoty dofinansowania przyznanego na podstawie aneksu nr 5 do pierwotnej umowy, a to, zdaniem Sądu I instancji, nie może stanowić samo w sobie jako przypadek dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w rozumieniu omawianego przepisu art. 169 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Do tego należy dołączyć okoliczność wydatkowania dotacji, zmiany zakresu rzeczowego umowy i warunków wprowadzania aneksu, a przede wszystkim przyczyn zmiany tej umowy, których beneficjent nie mógł przewidzieć przy realizacji pierwotnej umowy.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, co wynika również z przepisu art. 169 ust. 2, przez dotacje pobrane w nadmiernej wysokości należy rozumieć dotacje wyższe niż określone w odrębnych przepisach lub wyższe niż niezbędne do dofinansowania dotowanego zadania. Powyższą dotację nie można uznać za wyższą niż określona w odrębnych przepisach, jak również jako zbędną na dofinansowanie dotowanego zadania.

Przedmiotowa dotacja była przyznana w pierwotnej umowie i wydatkowana zgodnie z jej postanowieniami, a okoliczność późniejszej zmiany treści umowy i zakresu rzeczowego inwestycji nie powinny mieć wpływu na ocenę prawidłowości działania beneficjenta w zakresie pobierania i wydatkowania dotacji.

Skoro Sąd I instancji prawidłowo dokonał wykładni przepisu art. 169 ust. 1 pkt 2 u.f.p. i stwierdził, że przepis ten nie miał zastosowania do przedmiotowej dotacji, to zarzut skargi kasacyjnej odnoszący się do tego przepisu nie mógł być uznany za usprawiedliwiony.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw prawnych na mocy art. 184 p.p.s.a.

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego uzasadnia przepis art. 204 pkt 2 p.p.s.a.