Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1298/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-07-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 144 § 4, art. 183 § 2, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 140 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska (spr.), Sędzia NSA Monika Nowicka, Sędzia del. NSA Teresa Rutkowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 października 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 1194/08 w sprawie ze skargi B. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 20 października 2009 r., III SA/Kr 1194/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę B. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na decyzję z dnia [...] października 2008 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy:

Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Starosta S. cofnął B. Ż. uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi. Organ I instancji wskazał, iż w dniu 4 maja 2000 r. wpłynęło do Urzędu pismo z Komisariatu Policji w M. wraz ze skierowaniem na badania lekarskie, a następnie, w dniu [...] maja 2000 r. orzeczenie lekarskie z Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w K., w którym stwierdzono u B. Ż. przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami silnikowymi z nieokreślonym terminem ponownego kontrolnego badania lekarskiego. Zatem zasadne stało się podjęcie decyzji w kwestii ponownego skierowania Pani B. Ż. na badania lekarskie na podstawie art. 122 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, z uwagi na to, iż od czasu wydania orzeczenia mogła już ustać przyczyna cofnięcia uprawnień. W następstwie skierowania wydano orzeczenie z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...], w którym stwierdzono w stosunku do Pani B. Ż. przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kat. B. W toku postępowania wszczętego w dniu [...] czerwca 2006 r., Starosta S. wydał decyzję z dnia [...] października 2007 r., uchyloną następnie decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. nr SKO [...], które przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Stosując się do wytycznych Kolegium, zbadano kwestię prawomocności orzeczeń lekarskich i ustalono, że orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] maja 2000 r. posiada status prawomocności.

W odwołaniu od powyższej decyzji B. Ż. zarzuciła naruszenie § 2 ust. 5 i 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. Jej zdaniem Starosta ponownie rozpoznając sprawę po raz kolejny nie wziął pod uwagę zarzutu, jaki stawiała we wcześniejszych odwołaniach, gdyż w dalszym ciągu nie wyjaśnił przyczyny skierowania jej na badania lekarskie. Podniosła, że zgodnie z przepisami można skierować na badania lekarskie osobę, co do której organ powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących

powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów, przy czym skierowanie może wydać nie później, niż 30 dnia od dnia otrzymania wniosku. Zdaniem Odwołującej podstawy do skierowania jej na badania lekarskie nie mogą stanowić przyczyny wskazane przez organ I instancji, z uwagi na fakt, iż policja nie jest uprawniona do kierowania na badania, lecz starosta, oraz także z uwagi na to, że starosta nie uzasadnił należycie podjętego rozstrzygnięcia - ewentualna decyzja kierująca na badania lekarskie powinna być skonstruowana tak, aby nie było wątpliwości co do jej zasadności i było możliwe jej zweryfikowanie pod względem wiarygodności powziętej informacji stanowiącej przyczynę skierowania. Starosta nie ma bowiem możliwości autorytatywnego decydowania o tym, którego kierowcę na badania kierować, jest poza tym ograniczony terminami, których przekroczenie powoduje nieważność decyzji. Ponadto podniosła, że organ nie wyjaśnił również powodów niewstrzymania uprawnień do kierowania pojazdami po badaniach przeprowadzonych w 2000 r., a także nie odniósł się do badań przeprowadzonych przez Odwołującą w Dąbrowie Górniczej, z których jednoznacznie wynika brak przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów. Odwołująca podniosła również, iż organ I instancji nie zastosował się do wskazań Kolegium w kwestii zawieszenia postępowania i wyjaśnienia prawomocności orzeczeń lekarskich - w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest bowiem jakiejkolwiek wzmianki na ten temat.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. rozpatrując złożone odwołanie stwierdziło, iż organ I instancji generalnie zastosował się do wskazań Kolegium zawartych w decyzji z dnia [...] lutego 2008 r. ([...]). Organ I instancji przeprowadził postępowanie w sprawie wymiany dokumentu Stronie w związku ze złożeniem przez nią wniosku o dokonanie takiej wymiany, nie uzależniając go od zakończenia niniejszej sprawy - a zatem sprawy dotyczącej uprawnień do kierowania pojazdami. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 150 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie zostało skonsumowane przez postępowanie prowadzone na podstawie art. 140 ustawy Prawo o ruchu drogowym - co stanowiło zasadnicze uchybienie, dostrzeżone przez WSA w Krakowie w wyroku z dnia 3 lipca 2007 r. (sygn. akt III S.A./Kr 267/07).

Organ odwoławczy wskazał, że w wyniku poddania się przez Panią Bożenę Ż. badaniom lekarskim, na które została ona skierowana w drodze decyzji Starosty S. z dnia [...] czerwca 2006 r. ([...]) z powodu informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia

pojazdu, zostało wydane w dniu [...] czerwca 2006 r. przez upoważnionych lekarzy orzeczenie lekarskie nr [...], w którym stwierdzono w stosunku do Pani B. Ż. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowym, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii B. Nie określono przy tym daty ponownego badania lekarskiego, wskazując, iż jest to niecelowe. Pouczono przy tym, iż od orzeczenia przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania. Na orzeczeniu potwierdzono, iż stało się prawomocne z dniem [...] czerwca 2006 r.

Organ wskazał, że Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w K. przesłał orzeczenie lekarskie do Starostwa Powiatowego w S., stosownie do treści z § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. 2004 r. Nr 2 poz. 15). Ponadto w aktach sprawy znajduje się również orzeczenie lekarskie wydane przez Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w K. w dniu [...] maja 2000 r. - w którym również stwierdzono przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów przez Panią B. Ż.

W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, iż została spełniona przesłanka cofnięcia uprawnień z art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Kolegium podkreśliło, iż niniejsza sprawa dotyczy cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi i jest odrębną sprawą administracyjną od sprawy skierowania danej osoby na badania lekarskie. Decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia na podstawie prawomocnego orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W niniejszej sprawie takie orzeczenie (a nawet dwa orzeczenia) zostały wydane, przy czym w obu przypadkach uprawnione organy lekarskie potwierdziły ich prawomocność. Kolegium podkreśliło, iż decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi wydawana w oparciu o art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie ma charakteru uznaniowego, co oznacza, iż sytuacji zaistnienia przesłanek, o których mowa w przepisie stanowiącym podstawę prawną orzekania, organ administracji publicznej ma obowiązek postąpić zgodnie z jego dyspozycją.

Odnośnie do zarzutu Odwołującej, iż organ I instancji nie wziął pod uwagę badań przeprowadzonych w D., pozytywnych dla niej, Kolegium wskazało, iż dla oceny, czy dana osoba jest zdolna do prowadzenia pojazdów mechanicznych

miarodajne są jedynie badania przeprowadzone przez uprawnionych lekarzy w określonej przepisami prawa placówce (którą w niniejszej sprawie jest Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w Krakowie). Co więcej, organ administracyjny jest takim orzeczeniem związany - tzn. nie może wydać decyzji wbrew treści takiego orzeczenia.

Zdaniem Kolegium nie ma także znaczenia, iż uprawniony psycholog w orzeczeniu z dnia [...] czerwca 2006 r. nie stwierdził przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów - istotne, iż ostateczne orzeczenie lekarskie takie przeciwwskazania stwierdza. Aby uznać daną osobę za zdolną w świetle przepisów do prowadzenia pojazdów mechanicznych, konieczne jest wykazanie się przez nią jednocześnie pozytywnymi badaniami lekarskimi oraz pozytywnymi badaniami psychologicznymi.

Organ II instancji uznał, że w następstwie stwierdzenia przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów, konieczne jest cofnięcie przysługujących Odwołującej uprawnień do prowadzenia pojazdów. Organ podkreślił, że mimo kwestionowania przez odwołującą zasadności skierowania jej na badania lekarskie, to badania te potwierdziły zasadność wydania skierowania (niezależnie od badań poprzednio wykonanych w 2000 r. Organ podkreślił także, iż Odwołująca nie kwestionowała zasadności skierowania ją na badania lekarskie w momencie wydania przez Starostę decyzji w tym przedmiocie (a także w momencie kierowania ją na badania w 2000 r. przez organ kontroli ruchu drogowego). Decyzja o skierowaniu stała się przez to ostateczna. Wzruszenie takiej decyzji możliwe jest jedynie w trybach nadzwyczajnych (art. 16 § 1 zd. drugie K.p.a.), tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych.

Rozpoznając skargę wniesioną na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na decyzję z dnia [...] października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Sądu, zasadnie Kolegium przyjęło, że w niniejszej sprawie w przedmiocie cofnięcia B. Ż. uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi została spełniona przesłanka z art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz.U. z 2005 r., nr 108, poz. 908 ze zm.).

Zostało, bowiem wydane w dniu [...] czerwca 2006 r. przez upoważnionego lekarza orzeczenie lekarskie nr [...], w którym stwierdzono w stosunku do B. Ż. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowym, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii B. Nie

określono przy tym daty ponownego badania lekarskiego, wskazując, iż jest to niecelowe.

Sąd podał, że zgodnie z § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U z 2004r., nr 2, poz. 15), jeżeli orzeczenie lekarskie stwierdza istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (...), uprawniony lekarz w terminie 14 dni od dnia wystawienia orzeczenia przekazuje jego kopię właściwemu organowi uprawnionemu do wydania prawa jazdy (...). Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w Krakowie przesłał orzeczenie lekarskie do Starostwa Powiatowego w Suchej Beskidzkiej. Nadto prawidłowo również przyjęto, że w aktach niniejszej sprawy znajduje się prawomocne orzeczenie lekarskie wydane przez uprawnionego lekarza w Małopolskim Ośrodku Medycyny Pracy w Krakowie w dniu [...] maja 2000 r. nr [...], w którym również stwierdzono przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami przez skarżącą.

Sąd I instancji zważył, że w sprawie, w której przedmiotem było cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi zarówno organy administracyjne jak i sąd administracyjny nie może uwzględnić zarzutów dotyczących zasadności decyzji o skierowaniu danej osoby na badania i dochowania przez organ terminu skierowania na badania określonego w § 2 pkt 5 i 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami w związku z art. 122 i 140 ustawy Prawo o ruchu drogowym, czy też merytorycznej trafności orzeczeń lekarskich stwierdzających istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Jeżeli decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie została przez skarżąca skutecznie podważona, o której to możliwości skarżąca w pouczeniu zawartym w decyzji Starosty S. z dnia [...] czerwca 2006 r. została pouczona i stała się przez to ostateczną, wzruszenie takiej decyzji możliwe jest jedynie w trybach nadzwyczajnych, tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych.

Również merytoryczna poprawność orzeczeń lekarskich stwierdzających przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami mogła podlegać kontroli w trybie określonym:

- w odniesieniu do orzeczenia lekarskiego z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w § 12 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami,

- w odniesieniu do orzeczenia z dnia [...] maja 2000 r. nr [...] w §13 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 czerwca 1999 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami kierowców (Dz. U. z 1999 r., nr 69, poz. 772) - o czym skarżąca została pouczona

Sąd I instancji podkreślił, że decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi wydawana w oparciu o art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie ma charakteru uznaniowego, co oznacza, iż w sytuacji zaistnienia przesłanek, o których mowa w przepisie stanowiącym podstawę prawną orzekania, organ administracji publicznej ma obowiązek postąpić zgodnie z jego dyspozycją.

Sąd podzielił stanowisko Kolegium, iż dla oceny, czy dana osoba jest zdolna do prowadzenia pojazdów mechanicznych miarodajne są badania przeprowadzone przez uprawnionych lekarzy w określonej przepisami prawa placówce, (którą w niniejszej sprawie jest Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w Krakowie). Organ administracyjny jest takim orzeczeniem związany. Dlatego też trafnie Kolegium wskazało, że stwierdzenie przez uprawnionego psychologa w orzeczeniu z dnia [...] czerwca 2006 r. o braku przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów nie ma znaczenia wobec faktu, iż ostateczne orzeczenie lekarskie takie przeciwwskazania stwierdza.

W ocenie Sądu orzeczenie z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...]w którym psycholog uprawniony do badań psychologicznych w zakresie psychologii transportu w wyniku badania psychologicznego B. Ż. przeprowadzonego na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym - stwierdził brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, mogło stanowić ewentualnie powód do podważenia przez skarżącą orzeczenia z dnia [...] czerwca 2006 r. w trybie wskazanym w tym orzeczeniu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła B. Ż., reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu. Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając:

1) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstaw prawnych i przesłanek jakimi kierował się Sąd przyjmując istnienie przesłanki do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w sytuacji, gdy drugie z orzeczeń stwierdzających u skarżącej istnienie przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów (z [...] czerwca 2006) nie mogło nabrać cechy prawomocności, skoro uznano,

iż skarżąca wniosła od niego odwołanie, a nie zapadło dalsze orzeczenie rozstrzygające sprawę po wniesieniu odwołania, przy jednoczesnym istnieniu dowodu wskazującego na brak u skarżącej przeciwwskazań do kierowania pojazdami, w postaci orzeczenia z [...] czerwca 2006 r.,

- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstaw prawnych i przesłanek jakimi kierował się Sąd uznając za prawidłową podstawę do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w sytuacji, gdy ani decyzja Starosty S. ani SKO nie precyzuje, które z orzeczeń lekarskich stanowi podstawę stwierdzenia u skarżącej istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami, a więc narusza art. 107 § 1 k.p.a. w zakresie określenia podstawy prawnej,

- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstaw prawnych i przesłanek jakimi kierował się Sąd uznając za prawidłową podstawę do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami orzeczeń nie spełniających wymogów w zakresie wskazania zaburzeń mających stanowić przeciwwskazanie do kierowania pojazdami,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy doszło do naruszenia przepisu § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami poprzez brak w którymkolwiek z orzeczeń lekarskich stwierdzających u skarżącej istnienie przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów określenia zaburzeń mających stanowić podstawę istnienia tych przeciwwskazań oraz art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak prawidłowego określenia w decyzjach organów administracji podstawy prawnej decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami poprzez brak sprecyzowania, które z orzeczeń lekarskich stanowi podstawę takiej decyzji;

- art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, podczas gdy w przedmiotowej sprawie postanowienia organów podatkowych powinny być uchylone, gdyż zostały wydane z naruszeniem wskazywanych powyżej przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz k.p.a.

W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasadzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W ocenie skarżącej umknęło uwadze Sądu, iż decyzja nie określa, które z orzeczeń lekarskich stanowi jej podstawę jako stwierdzające istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdami. W sprawie jest bowiem mowa o dwóch tego rodzaju orzeczeniach: [...] i [...]. Art. 107 § 1 k.p.a. wymaga m.in. wskazania podstawy prawnej decyzji, a zatem organ ją wydający winien był wskazać, które z tych orzeczeń uznaje za jej podstawę. Jest to istotne z tego m.in. względu, iż drugie z ww. orzeczeń nie nabrało nigdy cechy prawomocności, nie mogło zatem stanowić podstawy cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W piśmie z [...] września 2006 r. skarżąca wskazała, iż jej pismo z [...] czerwca 2006 r. powinno być traktowane jako odwołanie od orzeczenia [...]. Organ w piśmie z [...] kwietnia 2008 r. przyznał w istocie, że pismo to może być potraktowane w ten sposób, jednakże nie zapadło żadne dalsze orzeczenie w wyniku rozpoznania wniesionego odwołania.

Tym samym orzeczenie [...] jako nieprawomocne - nie może stanowić podstawy cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Zdaniem skarżącej nie było podstawy do wydania takiej decyzji, skoro nie zakończyło się postępowanie zmierzające do orzeczenia, czy istnieją u niej przeciwwskazania do kierowania pojazdami i decyzja o cofnięciu była co najmniej przedwczesna.

Ponadto zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami u osoby badanej winno być stwierdzone istnienie wskazanych w tym przepisie schorzeń. W ocenie skarżącej żadne z wydanych w sprawie orzeczeń tych wymogów nie spełnia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie należy zwrócić uwagę, iż stosownie do treści art. 183 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W badanej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które mogłyby świadczyć o nieważności postępowania prowadzonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i których zaistnienie powodowałoby konieczność zakończenia sprawy, co do zasady, już na tym etapie postępowania kasacyjnego.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta o na podstawie naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Autor skargi kasacyjnej zasadności zarzutów naruszenia art. 144 § 4 P.p.s.a. upatruje przede wszystkim w tym, że Sądowi I instancji umknęło, iż decyzja nie określa, które z orzeczeń lekarskich stanowi jej podstawę jako stwierdzające istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdami. W przypadku mowy o dwóch takich orzeczeniach organ winien wskazać, które z orzeczeń stanowi podstawę wydania decyzji, tym bardziej dlatego, że drugie z orzeczeń, tj. z dnia [...] czerwca 2006 r. – zdaniem skarżącej – nigdy nie nabrało cech prawomocności.

Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić, a to z poniższych względów.

Należy przypomnieć, że podstawę prawną decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami stanowił art.140 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym ( Dz.U. tekst.jedn. 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.). Stosownie do wskazanego przepisu decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.

Jak wynika z materiałów znajdujących się w aktach niniejszej sprawy, w sprawie zostały wydane dwa prawomocne orzeczenia lekarskie stwierdzające u skarżącej przeciwwskazania do kierowania pojazdami. Pierwsze orzeczenie z dnia [...] maja 200 r., nr [...]. Natomiast drugie orzeczenie zostało wydane w następstwie skierowania skarżącej w drodze decyzji Starosty S. z dnia [...] czerwca 2006 r. – orzeczenie nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. W orzeczeniu z dnia [...] czerwca 2006 r. nie określono daty ponownego badania lekarskiego, wskazując, iż jest to niecelowe. Skarżąca została pouczona przy tym, iż od orzeczenia przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania. Na orzeczeniu potwierdzono, iż stało się prawomocne z dniem [...] czerwca 2006 r.

W tym miejscu należy podkreślić, iż Starosta S. związany był ostatecznym orzeczeniem stwierdzającym przeciwwskazania do kierowania przez skarżącą pojazdami mechanicznymi, w kompetencjach tego organu nie mogło być dokonywanie kontroli zasadności orzeczenia lekarskiego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, że orzeczenia lekarskie wydane w trybie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 2, poz. 15, ze zm.)

nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej (starostę) w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Organy są związane takimi orzeczeniami lekarskimi i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2009 r., sygn. I OSK 840/08, wyrok NSA z dnia 17 marca 2005 r., sygn. I OSK 1273/04 publ.www.nsa.gov.pl; wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. I OSK 251/06, publ. Lex nr 291185). Sposób przeprowadzania badań lekarskich, a także warunki i tryb odwoływania się od orzeczeń lekarskich są określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 123 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. W wymienionym rozporządzeniu przewidziany został tryb postępowania, który przewiduje prawo do odwołania od orzeczenia lekarskiego do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy właściwego ze względu na miejsce zamieszkania badanego a jeżeli pierwsze orzeczenie lekarskie wydał lekarz zatrudniony w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy, to " podmiotami odwoławczymi" są wymienione w §12 ośrodki medycyny pracy. Regulacja przewidziana w wymienionym rozporządzeniu, a dotycząca czynności specjalistycznych, jakimi są badania lekarskie, sposób ich przeprowadzania i rozpoznawania odwołań, stanowi procedurę odrębną od procedury administracyjnej. Ostateczne orzeczenia lekarskie nie podlegają zatem weryfikacji tak pod względem ich treści, jak i procedowania (por. wyrok NSA z dnia 17 marca 2005 r., sygn. OSK 1273/04, publ. Lex nr 189224).

W takiej sytuacji, skoro w sprawie zostało wydane ostateczne orzeczenie (a nawet dwa) stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami i uprawnione organy lekarskie potwierdziły ich prawomocność, to starosta zobligowany był postąpić stosownie do dyspozycji określonej w art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Na marginesie należy zaznaczyć, że skarżąca nie kwestionowała zasadności skierowania jej na badania lekarskie decyzją Starosty z dnia [...] czerwca 2006 r. Decyzja o skierowaniu stała się przez to ostateczna. Natomiast wzruszenie takiej decyzji możliwe jest jedynie w trybach nadzwyczajnych określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego.

Nie można zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, iż doszło do naruszenia § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. Przepis § 4 ust. 2 powołanego rozporządzenia istnienie lub brak jakich chorób czy objawów uprawniony lekarz stwierdza u osoby badanej. Przepis ten nie odnosi się do treści orzeczenia lekarskiego, tylko do przeprowadzenia samego badania. Należy wskazać, iż wzór orzeczenia lekarskiego określony w załączniku nr 5 do powyższego rozporządzenia nie przewiduje uzasadnienia medycznego orzeczenia. Oceny zgodności sposobu przeprowadzenia badań wskazanych w omawianym rozporządzeniu dokonuje natomiast ośrodek medyczny, który w wyniku odwołania kierowcy przeprowadza ponowne jego badanie. Organy są niewątpliwie związane takimi orzeczeniami lekarskimi i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń, zaś jedyną podstawę do weryfikacji takich decyzji lekarskich stanowią przepisy rozporządzenia.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 P.p.s.a.