Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 686/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1 pkt. 2, art. 15 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.
article: art. 188
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie sędzia NSA Wiesław Kisiel sędzia del. NSA Janina Kosowska (spr.) Protokolant Edyta Balcer-Szczęsna po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 2016/08 w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na broń palną bojową 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza od M. G. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 220 (słownie: dwieście dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 8 stycznia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 2016/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2008 r., Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na broń palną bojową uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] czerwca 2008 r.

Opisując stan faktyczny niniejszej sprawy, Sąd I instancji wskazał, iż decyzją z dnia 28 marca 2008 r. Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach cofnął skarżącemu pozwolenie na broń. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ustawą o broni. Zgodnie z tym przepisem, właściwy organ policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy tj. co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W toku postępowania administracyjnego ustalono, iż przed Sądem Rejonowym III Wydziałem Karnym w Gliwicach toczy się przeciwko skarżącemu postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko wiarygodności dokumentów. Przestępstwa te nie są wprawdzie wymienione w katalogu przestępstw opisanych w powyższym przepisie, niemniej jednak nie zawiera on zamkniętego katalogu okoliczności uzasadniających wymienioną w nim obawę. Dyspozycja tego przepisu stanowi dla organów Policji jedynie wytyczną interpretacyjną w sprawie cofnięcia pozwolenia, dając możliwość oceny postępowania osoby posiadającej pozwolenie na broń także w przypadku popełnienia przez nią innych rodzajów przestępstw osądzonych prawomocnym wyrokiem lub popełnienie których zarzucono jej w postępowaniu karnym.

W wyniku rozpoznania odwołania złożonego przez skarżącego, Komendant Główny Policji uchylił decyzję organu I instancji uznając, że została ona wydana z istotnym naruszeniem art. 10 § 1 kpa, gdyż organ ten nie odniósł się w swoim rozstrzygnięciu do argumentów zawartych w piśmie skarżącego z dnia 25 marca 2008 r., w tym do wniosku o umorzenie postępowania administracyjnego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., Wojewódzki Komendant Policji, powołując się na przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni, ponownie cofnął skarżącemu pozwolenie na broń, stwierdzając jednocześnie, iż brak jest podstaw do uwzględnienia jego wniosku.

W odwołaniu od przedmiotowej decyzji skarżący zarzucił organowi I instancji błąd w ustaleniach stanu faktycznego, polegający na zaliczeniu go do grupy osób wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni. W jego ocenie, organ dokonał daleko idącej nadinterpretacji przepisów tej ustawy. Skarżący wskazał ponadto, iż sam fakt oskarżenia go o popełnienie przestępstw z art. 271 § 1 i 3 kk nie może stanowić przesłanki do cofnięcia mu posiadanych uprawnień. Nie przesądza to bowiem o jego winie, tym bardziej, że w toczącym się postępowaniu karnym nie przyznał się on do ich popełnienia. Skarżący powołał się również na pozytywną opinię z miejsca zamieszkania, a także na zgodne z przepisami przechowywanie posiadanej broni.

Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., Komendant Główny Policji, powołując się na art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 przedmiotowej ustawy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Podkreślił, w ślad za organem I instancji, że katalog okoliczności zawarty w art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy nie jest zamknięty, zatem norma ta stanowi dla organów Policji jedynie wytyczną interpretacyjną w sprawach cofania pozwoleń na broń. Zauważył, iż organy Policji nie zostały zobowiązane do udowodnienia, iż posiadacz pozwolenia na broń może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządkiem publicznym. Wystarczające jest samo domniemanie możliwości takiego zachowania, którego podstawą może być fakt skazania lub podejrzenia (oskarżenia) posiadacza o popełnienie przestępstwa istotnego ze względu na jego rodzaj i wagę dla sfery stosunków społecznych. Takie domniemanie, w ocenie organu, wyklucza możliwość posiadania broni nawet w sytuacji, gdy zdarzenie jest jednorazowe, a zebrane w postępowaniu dowody korzystnie świadczą o posiadaczu pozwolenia. Organ odwoławczy wskazał, iż organy Policji przyjęły, iż do przesłanek nakazujących cofnąć pozwolenie na broń należy zaliczyć m.in. przestępstwa przeciwko różnym rodzajowo dobrom chronionym popełnionym w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. W niniejszej sprawie obawa użycia broni wynika z faktu, że skarżący jest podejrzany o popełnienie przestępstw, które są przestępstwami podobnymi – ze względu na to, iż popełniono je w celu osiągnięcia korzyści majątkowej – do przestępstw przeciwko mieniu. Organ odwoławczy uznał jednocześnie, że pozytywna opinia o skarżącym w miejscu zamieszkania, jak również prawidłowe przechowywanie przez niego broni, nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy, ponieważ ustalenia te nie eliminują faktu toczącego się postępowania karnego.

W skardze na przedmiotową decyzję, skarżący zarzucił jej błędną i dowolną wykładnię przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni. Podniósł, iż nie jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Nie jest także skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oraz nie toczy się przeciwko niemu postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Skarżący wskazał, iż jest on oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 271 § 1 i 3 kk w zw. z art. 12 kk. Jest to przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów. Jednakże jak każdy oskarżony korzysta on z domniemania niewinności.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji, przywołując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Dodał ponadto, iż skarżącemu postawiono zarzut popełnienia przestępstw, polegających na poświadczeniach nieprawdy w wystawianych dokumentach. W ocenie organu czyny te, a w szczególności ich liczba, dobro w jakie godziły oraz dokonanie ich w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wskazują na zaistnienie obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 wskazanej ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje organów obu instancji, a uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, po uprzednim przytoczeniu treści art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni, wskazał, iż mają one w pewnym zakresie charakter zbliżony do tzw. decyzji uznaniowej. W art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy przy opisie stanu faktycznego uzasadniającego cofnięcie pozwolenia na broń ustawodawca posługuje się bowiem zwrotami nieostrymi, niedookreślonymi (vide: zwrot "interes bezpieczeństwa lub porządku publicznego"). Takie sformułowanie przez ustawodawcę treści tego przepisu nie oznacza jednak dowolności w działaniu organów Policji i zobowiązuje Sąd do rozważenia, czy dokonana przez organ administracji ocena okoliczności sprawy nie nosi cech owej dowolności lub nie przekroczyła dopuszczalnej granicy swobody interpretacji tych niesprecyzowanych określeń na tle konkretnego stanu faktycznego. Sąd I instancji podniósł, iż art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni nakazuje uprawnionym organom cofnąć pozwolenie na broń, gdy istnieje uzasadniona obawa, że broń może być użyta w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Obawa ta jednak musi być realna i wynikać z rzeczywistych przesłanek.

W niniejszej sprawie niesporne jest, że skarżący jest oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 271 § 1 i 3 kk w zw. z art. 12 kk. W ocenie Sądu I instancji, fakt oskarżenia o popełnienie przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów nie wystarcza do uznania, iż obawa, o jakiej mowa w omawianym przepisie jest uzasadniona. Gdyby bowiem celem ustawodawcy było cofanie pozwolenia na broń palną w każdym przypadku postawienia w stan oskarżenia posiadacza broni to zapewne taki zapis znalazłby się w przedmiotowej ustawie. Tymczasem ustawa ta stanowi o istnieniu uzasadnionej obawy niewłaściwego użycia broni. Zatem zdaniem Sądu, organy nie mogą stosować prostego przełożenia, że każda osoba postawiona w stan oskarżenia powinna mieć cofnięte pozwolenie na broń. Postawienie w stan oskarżenia nie może bowiem świadczyć wprost o tym, że osoba taka nie będzie przestrzegała przepisów ustawy o broni. W niniejszej sprawie, istotne jest zatem w jaki sposób skarżący posługiwał się bronią, czy zagrażał zdrowiu lub życiu innych osób, a tym samym czy całokształtem swojego dotychczasowego postępowania stwarza obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. W tym zakresie organy obu instancji nie poczyniły jednak żadnych ustaleń. Oprócz uwzględnienia faktu, iż skarżący jest oskarżony o popełnienie wskazanych wyżej czynów należy dokonać natomiast analizy całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego, w tym opinii o skarżącym z miejsca zamieszkania.

Jednocześnie Sąd uznał, że powołanie się przez skarżącego na zasadę domniemania niewinności nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia kwestii zasadności cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni. Jak bowiem wskazał powyżej, organy Policji nie mogą w sposób automatyczny zaliczać osób postawionych w stan oskarżenia do kręgu podmiotów, określonych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy o broni – bez zbadania, czy czyn, o który zostały oskarżone bezpośrednio związany jest z posiadaniem broni. Organy muszą dowieść istnienia realnej i wynikającej z rzeczywistych przesłanek obawy, że uprawniony może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. Kwestia domniemania niewinności pozostaje wobec tego bez wpływu na sprawę.

Mając powyższe względy na uwadze, Sąd I instancji uznał, że zaskarżone decyzje zapadły z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 wskazanej ustawy, a także prawa procesowego, gdyż organy nie wyjaśniły sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej w skrócie kpa, co uzasadniało ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożył organ odwoławczy. Zaskarżając przedmiotowy wyrok w całości, jako podstawy skargi kasacyjnej wskazał:

1/. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że fakt oskarżenia o popełnienie przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów nie wystarcza do uznania, iż obawa, o jakiej mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy jest uzasadniona,

2/. naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 141 § 4 ppsa poprzez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie organy uwzględniły jedynie fakt, iż strona jest oskarżona o popełnienie przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów oraz, że nie poczyniły w tym zakresie żadnych ustaleń i nie dokonały analizy całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego, podczas gdy organy administracyjne przeprowadziły postępowanie zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami kpa, w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 2 i 3 kpa,

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, polegające na przyjęciu, że organy Policji zastosowały proste przełożenie, że każda osoba postawiona w stan oskarżenia powinna mieć cofnięte pozwolenie na broń, podczas gdy organy Policji w toku postępowania dowodowego wykazały, iż podstawą cofnięcia pozwolenia na broń skarżącemu było prowadzenie postępowania karnego w przedmiocie popełnienia przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.

W oparciu o przytoczone podstawy kasacyjne organ odwoławczy wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Uzasadniając pierwszą podstawę kasacyjną, organ odwoławczy stwierdził, iż wprawdzie przestępstwo z art. 271 § 1 i 3 kk, tj. przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów nie zostało wprost wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni, jednakże na uwadze należy mieć fakt, iż przepis ten wymienia tylko przykładowo jako okoliczność budzącą uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego – prawomocne skazanie orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oraz toczące się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wskazuje na to użycie w tym przepisie sformułowania "w szczególności", które oznacza, że katalog sytuacji objętych dyspozycją tego przepisu jest otwarty.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż wobec skarżącego toczy się postępowania karne o popełnienie przestępstwa z art. 271 § 1 i 3 kk. Dyspozycja tego przepisu obejmuje zachowanie polegające na poświadczeniu w dokumentach urzędowych nieprawdy, co do okoliczności mającej znaczenie prawne. Prokuratura Okręgowa w Gliwicach postawiła skarżącemu zarzut sześciokrotnego popełnienia przestępstwa, polegającego na tym, iż działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, jako osoba uprawniona do przeprowadzania badań lekarskich dla celów sanitarno-epidemiologicznych, a także wystawiania z tego tytułu, po przeprowadzeniu niezbędnych badań, stosownych zaświadczeń i dokonywania stosownych wpisów w książeczkach zdrowia stwierdzających brak przeciwwskazań do wykonywania pracy w procesie produkcji i obrocie żywnością, poświadczył nieprawdę w wystawionych zaświadczeniach lekarskich, poprzez wpis o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy bez przeprowadzenia stosownych badań, bądź też bez przeprowadzenia badań w wymaganym zakresie, za co otrzymał wynagrodzenie. Ustaleń tych organ Policji dokonał na podstawie aktu oskarżenia.

W tej sytuacji uznał, iż nie sposób podzielić argumentacji Sądu, że skoro zachowanie skarżącego wyczerpujące znamiona czynu zabronionego z art. 271 § 1 i 3 kk nie jest stricte przestępstwem przeciwko życiu, zdrowiu czy mieniu oraz nie zostało popełnione w związku z użyciem broni, to przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni nie znajduje do niego zastosowania. Zarzucany skarżącemu czyn został bowiem popełniony w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Jest to zatem przestępstwo podobne do przestępstwa przeciwko mieniu w rozumieniu art. 115 § 3 kk. Przestępstwami podobnymi są przestępstwa należące do tego samego rodzaju. Przestępstwa z zastosowaniem przemocy lub groźby jej użycia albo przestępstwa popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej uważa się za przestępstwa podobne. Przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów w celu osiągnięcia korzyści majątkowej popełnione przez skarżącego jest zatem przestępstwem tego samego rodzaju co przestępstwo popełnione przeciwko mieniu. Uwzględnić należy bowiem fakt, iż przedmiotem ochrony zarówno przy przestępstwie przeciwko mieniu, jak i przestępstwie, o którym mowa w art. 115 § 3 kk, jest mienie innej osoby. Przedmiot tej ochrony jest zatem tożsamy. Organ odwoławczy podkreślił jednocześnie, że omawiane kryterium podobieństwa przestępstw jest niezależne od tego, czy cel osiągnięcia korzyści majątkowej został ujęty w znamionach ustawowych przestępstwa, czy też nie. Podobne mogą być przestępstwa różnego rodzaju, jeżeli zostały popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Przez korzyść majątkową należy rozumieć natomiast przysporzenie majątku albo uniknięcie strat lub obciążeń majątku, a więc zarówno zwiększenie aktywów, jak i zmniejszenie pasywów majątkowych. Korzyścią majątkową są pieniądze, papiery wartościowe, rzeczy mające wartość majątkową, świadczenia i prawa majątkowe. Organ odwoławczy dodał, iż prawo karne interesują jedynie korzyści majątkowe uzyskiwane bezprawnie, w wyniku popełnienia czynu zabronionego, a z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem Sądu, iż w niniejszej sprawie organ przyjął, że każda osoba, w tym skarżący, postawiona w stan oskarżenia powinna mieć cofnięte pozwolenie na broń. Organ odwoławczy podniósł, iż przy ocenie istnienia "uzasadnionej obawy" w odniesieniu do skarżącego uwzględnił w szczególności fakt, iż zarzut dotyczy popełnienia zabronionego czynu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz przez osobę uprawnioną do wystawienia dokumentu (urzędowego). Na uwadze miał również sposób postępowania skarżącego, a przede wszystkim fakt, iż na przestrzeni kilku lat świadomie i z góry powziętym zamiarem dopuszczał się czynu zabronionego, o popełnienie którego został oskarżony. Takie postępowanie skarżącego świadczy o lekceważeniu nie tylko obowiązującego systemu prawnego w RP, ale może budzić wątpliwości moralno-etyczne. Powołaniem lekarza jest bowiem ochrona życia i zdrowia ludzkiego, a najwyższym nakazem etycznym – dobro chorego. Wszelkie mechanizmy rynkowe, czy też naciski społeczne, nie zwalniają lekarza z przestrzegania tych zasad. Poświadczanie nieprawdy w zaświadczeniach lekarskich w celu osiągnięcia korzyści majątkowej całkowicie świadczą natomiast o ich lekceważeniu.

Na marginesie, organ odwoławczy dodał, iż swoim postępowaniem skarżący stwarzał również zagrożenie dla zdrowia lub życia nie tylko własnego, ale także innych osób. W wyniku bowiem wystawiania zaświadczeń lekarskich określone osoby, bez wymaganych badań lekarskich, zatrudniane były w szczególnej dziedzinie gospodarki, bo do wykonywania pracy w procesie produkcji i w obrocie żywnością. Takie zachowanie skarżącego należy ocenić jako nieodpowiedzialne. Postawa i bezprawny sposób postępowania skarżącego może uzasadniać zatem obawę, że posłuży się również bronią palną. Obawy tej nie znosi okoliczność, że skarżący jest pozytywnie postrzegany przez otoczenie, w miejscu zamieszkania. Nieodpowiedzialne zachowanie skarżącego, stanowiące naruszenie porządku prawnego w sposób szczególny, bo w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, podważa domniemanie, iż będzie on użytkował broń w sposób zgodny z interesem porządku publicznego. Organ odwoławczy podkreślił jednocześnie, iż od osób uprawnionych do posiadania broni należy oczekiwać nieposzlakowanej opinii, przejawiającej się poszanowaniem prawa. Tylko takie postępowanie daje bowiem gwarancję, iż osoba posiadająca tak szczególne prawo, jakim jest pozwolenie na broń, będzie przestrzegała także zasad jej bezpiecznego posiadania i używania, a zatem, iż nie użyje jej w sposób, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni. Popełnienie przestępstwa, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej (którego skutki mogą pośrednio godzić w życie lub zdrowie innych ludzi) gwarancję tę niweczy, a dobra opinia w miejscu zamieszkania nie może stanowić argumentu mogącego mieć zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Uzasadniając drugą podstawę kasacyjną, organ odwoławczy stwierdził, iż organy Policji rozważyły cały materiał dowodowy oraz wystarczająco wyjaśniły kryteria, którymi kierowały się przy podejmowaniu decyzji, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa. W szczególności organ wskazał w uzasadnieniu, iż podstawą cofnięcia pozwolenia na broń był zarzut popełnienia przez skarżącego czynu zabronionego, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Organ odwoławczy dodał jednocześnie, że organy Policji nie zostały zobowiązane przepisami prawa do udowodnienia, iż faktycznie posiadacz pozwolenia na broń posłużył się lub użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wystarczające jest bowiem domniemanie takiego zachowania, którego podstawą może być fakt podejrzenia (oskarżenia) o popełnienie przestępstwa istotnego ze względu na jego rodzaj i wagę dla sfery stosunków społecznych. Ustaleń powyższych organ dokonał wyłącznie na podstawie zgromadzonego materiału w sprawie. O braku tych ustaleń, analizy materiału dowodowego, czy też o dowolności w tym zakresie, w ocenie organu odwoławczego, można by mówić jedynie w sytuacji, gdyby organ orzekający całkowicie pominął zgromadzony materiał dowodowy w sprawie, a w szczególności w uzasadnieniu nie odniósłby się do dowodów zebranych w toku postępowania. Organ natomiast wyraźnie wskazał, na których dowodach oparł swoje rozstrzygnięcie, i które fakty uznał za udowodnione, a które pominął uzasadniając jednocześnie swoje stanowisko w tym zakresie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, skarżący, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu powtórzył zawarte w skardze twierdzenie, iż nie jest osobą, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni. Dodał, iż w jego ocenie stanowisko organu odwoławczego na temat przestępstw podobnych jest, na obecnym etapie postępowania karnego, które toczy się przeciwko niemu, nadinterpretacją przepisu 115 § 3 kk. Jest on wprawdzie oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 271 § 1 i 3 kk w zw. z art. 12 kk, lecz jest to po pierwsze, przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, a po drugie, do czasu stwierdzenia jego winy prawomocnym wyrokiem skazującym korzysta on z domniemania niewinności. Skarżący powołując się na stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dotyczące wpływu przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów na postępowanie w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń, a wyrażonego w wyroku z dnia 20 września 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 709/2005, stwierdził jednocześnie, iż w chwili obecnej nie figuruje w kartotece karnej osób skazanych za jakiekolwiek przestępstwo. Posiada pozytywną opinię w miejscu zamieszkania, a kontrola warunków przechowywania broni nie wykazała nieprawidłowości w tym zakresie. Postępowanie przeprowadzone w niniejszej sprawie nie wykazało też, że używa broni w sposób sprzeczny z jej przeznaczeniem, źle ją przechowuje lub nie przestrzega innych przepisów wynikających z ustawy o broni.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 ppsa, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskiem. W świetle art. 174 ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie, skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach ustawowych. Mając jednak na uwadze to, że podstawa z art. 174 pkt 2 ppsa oparta została na zarzutach, które ograniczają się w istocie do wykazania niewłaściwego w sprawie zastosowania przepisów prawa materialnego wskazanych w art. 174 pkt 1 ppsa przyjąć należy, iż powołane w ramach tej podstawy zarzuty mimo, że przez organ odwoławczy łączone z naruszeniem przepisów postępowania, mieszczą się w zakresie podstawy z art. 174 pkt 1 ppsa. Z uzasadnienia przedmiotowej podstawy wynika, iż niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego polega w warunkach niniejszej sprawy na ich niezastosowaniu mimo, że w stanie faktycznym istniały ku temu podstawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedmiotowa podstawa kasacyjna jest usprawiedliwiona, co uzasadnia uchylenie zaskarżonego wyroku zgodnie z wnioskiem zawartym w skardze kasacyjnej. Względy ekonomii procesowej przemawiają jednocześnie w tych warunkach za skorzystaniem przez Sąd z uprawnienia, o którym stanowi art. 188 ppsa, i rozpoznaniem skargi w oparciu o stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku.

W pierwszej kolejności, odnieść należy się jednak do podstawy kasacyjnej. Zauważyć należy, iż w świetle art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

Mając na uwadze treść przytoczonych przepisów stwierdzić należy, iż obowiązkiem organu Policji jest cofnięcie pozwolenia na broń w każdej sytuacji, gdy osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Obawa taka istnieje z woli ustawodawcy w każdym przypadku skazania osób posiadających broń prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo prowadzenia wobec nich postępowania karnego o popełnienie takich przestępstw, o czym świadczy użycie przez ustawodawcę w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni zwrotu "w szczególności". W takim też przypadku, organ Policji nie musi wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób dla organu wiążący. Pozwolenie na broń cofa się tym samym osobom wymienionym po zwrocie "w szczególności", ale także innym osobom, co do których organ ustali z innych powodów okoliczności wskazujące na istnienie uzasadnionej obawy, że użyją broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Co do tych innych osób organ musi szczegółowo analizować i uzasadnić istnienie takiej obawy (zob. szerzej: uzasadnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09, Lex Nr 527545).

W świetle powyższego, stwierdzić należy, iż sam fakt oskarżenia skarżącego o popełnienie przestępstwa innego niż wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni nie jest tożsamy z istnieniem uzasadnionej obawy, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Obawa użycia broni musi być bowiem realna i uzasadniona indywidualnymi okolicznościami danej sprawy. W niniejszej sprawie, skarżący oskarżony został o popełnienie przestępstwa z art. 271 § 1 i 3 kk, czyli przestępstwa uregulowanego w Rozdziale XXXIV ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm), zwanej w skrócie kk, zatytułowanym "Przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów". W oparciu o akt oskarżenia organy Policji ustaliły, iż skarżący oskarżony został o to, iż działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, jako osoba uprawniona do przeprowadzania badań lekarskich dla celów sanitarno-epidemiologicznych, a także wystawiania z tego tytułu, po przeprowadzeniu niezbędnych badań, stosownych zaświadczeń i dokonywania stosownych wpisów w książeczkach zdrowia stwierdzających brak przeciwwskazań do wykonywania pracy w procesie produkcji i obrocie żywnością, poświadczył nieprawdę w wystawionych zaświadczeniach lekarskich, poprzez wpis o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy bez przeprowadzenia stosownych badań, bądź też bez przeprowadzenia badań w wymaganym zakresie, za co otrzymał stosowne wynagrodzenie. Przestępstw tych skarżący miał dopuścić się w latach 2001-2006. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, iż organ ten, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, słusznie stwierdził, iż każde naruszenie prawa, a zwłaszcza prawa karnego, musi podlegać ocenie z punktu widzenia istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Słusznie też uznał, iż w warunkach niniejszej sprawy, wzgląd na oskarżenie o popełnienie tego rodzaju przestępstw czyni zasadnym cofnięcie skarżącemu pozwolenia na broń. Okoliczność, że na przestrzeni kilku lat skarżący, będący lekarzem, świadomie dopuszczał się czynów zabronionych, o popełnienie których został oskarżony, a które pośrednio prowadzić mogły do powstania zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi (zarzuty dotyczą wydawania zaświadczeń stwierdzających brak przeciwwskazań do wykonywania pracy w procesie produkcji i obrocie żywnością bez przeprowadzenia stosownych badań, bądź też bez przeprowadzenia badań w wymaganym zakresie), świadczy bowiem o świadomym, wieloletnim lekceważeniu prawa, ale również o nieodpowiedzialnym i nieetycznym jego działaniu. Świadczy zatem o cechach osobowych skarżącego, które rodzą uzasadnioną obawę użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Osoba o takich cechach nie daje natomiast gwarancji, że nie użyje broni w sposób nieodpowiedzialny. W tym też kontekście, ocena organów Policji co do tego, że w warunkach niniejszej sprawy pozytywna opinia o skarżącym w miejscu zamieszkania oraz prawidłowe przechowywanie broni nie znoszą tej obawy, jest słuszna.

W świetle powyższego, dokonaną przez Sąd I instancji ocenę zastosowania wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego przez organy Policji uznać należy za nieprawidłową, a w konsekwencji podstawę kasacyjną opartą na zarzucie naruszenia tych przepisów uznać należy za usprawiedliwioną Jak bowiem wykazano wyżej, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy istniały podstawy do zastosowania przez organy Policji art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni. Organy te w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, a w uzasadnianiu podjętych rozstrzygnięć wykazały, dlaczego w ich ocenie skarżącego w warunkach niniejszej sprawy z uwagi na charakter zarzucanych mu czynów należy zaliczyć do kręgu osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 wskazanej ustawy. W tych warunkach, skarga wniesiona do Sądu I instancji podlega oddaleniu.

Dodać jednocześnie należy, iż wydanie decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń osobie, wobec której toczy się dopiero postępowanie karne o popełnienie określonego przestępstwa nie narusza zasady domniemania niewinności. W toku przeprowadzonego w tym zakresie postępowania, organy Policji nie uznają bowiem takiej osoby za winną popełnienia przestępstwa, lecz stwierdzają jedynie po stronie tej osoby utratę rękojmi do dalszego posiadania broni (zob. szerzej: uzasadnienie wyroku NSA z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 202/08, Lex Nr 522453).

Na zakończenie, stwierdzić natomiast należy, iż w świetle Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawa do posiadania broni nie można zaliczyć do kategorii wolności i praw osobistych obywatela. Posiadanie i używanie broni palnej stanowi tradycyjnie w polskim systemie prawnym sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej. Dostęp obywatela do broni poddany jest istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przymusu, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego (zob. szerzej uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt II OSK 97/05, Lex Nr 201345). Dlatego też właśnie z uwagi na potrzebę zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego, organy Policji powinny bardzo skrupulatnie analizować przypadki, w których bezprawne działanie, jakiego dopuściła się osoba posiadająca broń, czy też podejrzenie o takie działanie, może rodzić obawy, o których stanowi art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni.

W świetle powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy.