Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 293/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-09-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka, Sędziowie NSA Jan Paweł Tarno (spr.), Tomasz Zbrojewski, Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 1 września 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "P." S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2004 r. sygn. akt I SA 123/03 w sprawie ze skargi Doroty B., Wojciecha K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 11 grudnia 2002 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 września 2004 r., I SA 123/03 uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z 11 grudnia 2002 r. i poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z 8 października 2002 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody W. z 28 maja 1997 r., (...) o uwłaszczeniu "P." - w części dotyczącej nieruchomości "Kolonia" we wsi C.", nr hip. (...). W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że organ nadzoru w poczynionych przez siebie ustaleniach faktycznych przyjął, że do dnia 5 grudnia 1990 r. nie były zgłoszone przez byłych współwłaścicieli lub ich spadkobierców roszczenia związane z prawami majątkowymi do przedmiotowej nieruchomości. Natomiast wśród dokumentów załączonych przez skarżącą Dorotę B. do skargi, znajduje się kserokopia pisma Wojciecha K., które wpłynęło do organu 17 października 1990 r., a w którym to piśmie zwraca się on o zwrot nieruchomości przy ul. S. 60 oraz kserokopia pisma Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 27 listopada 1990 r. (...), adresowanego do Zygmunta K. i Wojciecha K., a dotyczącego wystąpienia adresatów z dnia 19 listopada 1990 r. w sprawie zwrotu nieruchomości objętej decyzją Wojewody W. (...) z dnia 28 maja 1997 r. w sprawie uwłaszczenia "P.". Już tylko wobec istnienia tych dokumentów nie można przyjąć, że do dnia 5 grudnia 1990 r., nie były zgłoszone roszczenia byłych współwłaścicieli lub ich następców prawnych związane z prawami majątkowymi do przedmiotowej nieruchomości.

Organ nadzoru winien więc był rozważyć, czy w sytuacji, gdy powyższe roszczenia zostały zgłoszone, a nie rozstrzygnięte ostatecznie do dnia 5 grudnia 1990 r., dopuszczalne było wydanie decyzji uwłaszczeniowej "P." bez rozpatrzenia roszczeń byłych współwłaścicieli do uwłaszczanej nieruchomości i czy w związku z tym decyzja uwłaszczeniowa z dnia 28 maja 1997 r. nie jest dotknięta wadą nieważności określoną w art. 156 par. 1 Kpa. Wydanie zaskarżonej decyzji bez rozpatrzenia powyższej okoliczności stanowi naruszenie przez organ art. 7, 8, i 77 Kpa, a to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Od tego wyroku "P." SA złożyło skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w szczególności i polegało na uchyleniu decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z 11 grudnia 2002 r. i poprzedzającej ją decyzji, mimo że nie zostały spełnione przesłanki warunkujące ich uchylenie, o których mowa w art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.

Wskazując na powyższe uchybienia "P." SA wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu swej skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uchylający zaskarżone decyzje Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi został wydany z uchybieniem tego przepisu. Art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pozwala na uchylenie zaskarżanych decyzji gdy nastąpiło inne niż określone w art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a i b" naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W omawianym przypadku nie nastąpiło wskutek wydania zaskarżonych decyzji naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na jego wynik, pomimo pominięcia przez Wojewodę W. przy wydawaniu decyzji uwłaszczającej "P." faktu zgłoszenia roszczeń o zwrot nieruchomości przez następców prawnych przeddekretowych właścicieli. Tym samym zaskarżone decyzje Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa nie naruszają przepisów postępowania, w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. W istocie bowiem nie przysługują prawnie uzasadnione roszczenia następców przeddekretowych właścicieli o zwrot przedmiotowej nieruchomości położonej przy ul. S. w W., na której znajduje się Technikum Kolejowe z Internatem. Nieruchomość ta została przekazana "P." w zarząd i użytkowanie na podstawie zgody z dnia 3.10. 1950 r. wyrażonej przez Prezydium Rady Narodowej w W. Już w dniu 19 stycznia 1950 r. Biuro Regionalne P.K.P.G. na m.st. W. wyraziło zgodę na lokalizację Państwowego Liceum Komunikacyjnego. Faktycznie teren został przejęty przez "P." na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego, co nastąpiło w schyłku 1950 r. Inwestycja ta rozbudowywana była w latach następnych już pod rządem ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości /Dz.U. 1961 nr 5 poz. 327. Ustawa ta - o czym obecnie się już nie pamięta - stwarzała samoistną podstawę do wydania decyzji odmownej o zwrocie nieruchomości z uwagi na wykorzystania jej na cele wskazane w art. 3 tej ustawy do których zaliczano min wykorzystywanie nieruchomości na cele użyteczności publicznej oraz na wykonanie zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych. Zgodnie bowiem z art. 54 tej ustawy poprzedniemu właścicielowi gruntu, który na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy przeszedł na własność Państwa, mogło być odmówione prawo użytkowania wieczystego gruntu stosownie do przepisów tego dekretu niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 tego dekretu, także ze względu na cele określone w art. 3 ustawy z 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Zwrócić należy uwagę na ustęp 2 artykułu 54 omawianej ustawy, który mówił, iż przepis art. 54 ust. 1 pozwalający na odmowę przeddekretowemu właścicielowi zwrotu nieruchomości niezależnie od przyczyn wskazanych w dekrecie, miał zastosowanie również do sytuacji, gdy odmowa własności czasowej nastąpiła przed wejściem w życie nin. ustawy. Tak więc z dwóch samodzielnych powodów nieruchomość nie podlegała zwrotowi: 1/ realizacja celu oświatowego zawsze należała do sfery użyteczności publicznej, 2/ Technikum Kolejowe /poprzednio - Liceum Komunikacyjne/ było zadaniem ujętym w planie inwestycyjnym Ministerstwa Komunikacji już w 1949 r., co wynika z pisma Ministra Komunikacji skierowanego z 8 kwietnia 1949 r. Cel ten był i jest nadal w sposób ciągły realizowany po dzień dzisiejszy /w latach 70-tych rozbudowano Internat i Szkołę Zawodową na tej nieruchomości/.

Reasumując, art. 54 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości rozszerzał w stosunku do dekretu warszawskiego przesłanki odmówienia przeddekretowemu właścicielowi oddania nieruchomości, uniezależniając odmowę od zapisów planu zagospodarowania przestrzennego. Rozszerzenie tych przesłanek to nie stan faktyczny, lecz jak najbardziej formalnoprawny. Przepis ten miał zastosowanie zarówno do wniosków dekretowych jeszcze nie rozpatrzonych, jak i rozpatrzonych przed wejściem życie tej ustawy. Z tych względów decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast (...) z dnia 4 czerwca 2001 r. stwierdzająca nieważność orzeczenia administracyjnego z dnia 7 października 1950 r. Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy odmawiającego oddania gruntu w wieczystą dzierżawę przeddekretowym właścicielom była wadliwa. Decyzja odmowna z 1950 r. została "sanowana" na podstawie wzmiankowanego art. 54 ust. 2 ustawy z 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, który to przepis działał wstecz. Zauważyć należy, iż zawsze w przepisach cywilnoprawnych przewidywano dopuszczalność mocy wstecznej ustawy, jeśli wynikało to z jej brzmienia lub celu. Gwoli przypomnienia wypada podnieść, iż ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości z 1958 r. obowiązywała przez prawie 27 lat, tj. do wejścia w życie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Reasumując, zdaniem "P." S.A. zaskarżone decyzje Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, tj. decyzja z dnia 11 grudnia 2002 r., (...) oraz poprzedzająca ją decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 8 października 2002 r. (...) odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody W. uwłaszczającej "P." odpowiadają prawu, zatem nie zachodziły przesłanki do ich uchylenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast (...) z dnia 4 czerwca 2001 r. stwierdzono nieważność orzeczenia administracyjnego z dnia 7 października 1950 r. Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy odmawiającego oddania przedmiotowej nieruchomości w wieczystą dzierżawę przeddekretowym właścicielom. Decyzja ta była ostateczna w czasie, gdy toczyło się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody W. z 28 maja 1997 r., (...) o uwłaszczeniu "P." - w części dotyczącej nieruchomości "Kolonia" we wsi C., nr hip. (...), zakończone decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z 11 grudnia 2002 r. Tymczasem organ administracyjny - mimo, że miał taki obowiązek - w ogóle nie dokonał oceny, czy fakt ten nie powoduje, że decyzja uwłaszczeniowa z dnia 28 maja 1997 r. jest dotknięta wadą nieważności określoną w art. 156 par. 1 Kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo zatem uznał, że zaskarżone decyzje Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, tj. decyzja z dnia 11 grudnia 2002 r., (...) oraz poprzedzająca ją decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 8 października 2002 r. (...) odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody W. uwłaszczającej "P." zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, innym niż stanowiące podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, ponieważ naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze podniesione wyżej względy orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a., ponieważ zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.