Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1211/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 159, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Protokolant Paulina Okrój, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2019 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. Oddział w Polsce z siedzibą w W. na decyzję PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z siedzibą w W. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z siedzibą w W. na rzecz M. Sp. z o.o. Oddział w Polsce z siedzibą w W. kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

M. Sp. z o.o. Oddział w Polsce z siedzibą w W. wnioskiem z dnia [...] czerwca 2014 r. wniósł o udzielenie informacji publicznej

w zakresie: 1. Umowy zawartej przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z konsorcjum wykonawców w składzie Okręgowe Przedsiębiorstwo [...]

Sp. z o.o. z siedzibą w O., Okręgowe Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. z siedzibą w L., Okręgowe Przedsiębiorstwo [...] "G." Sp. z o.o. z siedzibą w K.,

M. sp. j. z siedzibą w W. (dalej: "Konsorcjum") w ramach przetargu nieograniczonego na "Wykonanie dokumentacji geodezyjnej do celów projektowych niezbędnej do przeprowadzenia modernizacji linii kolejowej nr [...] (tor 1 i 2) na odcinku W.-K. łącznie z tymi stacjami w ramach projektu: Modernizacja linii kolejowej nr [...] - odcinek W. – R. – K." (dalej: "Umowa"). 2. Dokumentacji związanej z zawarciem i wykonaniem Umowy obejmującej: a) załączniki do Umowy; b) aneksy do Umowy; c) porozumienia dodatkowe związane z Umową; d) zapytanie ofertowe zamawiającego i ofertę wykonawcy; e) zlecenia dokonania szerszego bądź węższego zakresu prac; f) dokumentację wykonawczą do Umowy; g) harmonogram prac wskazujący zakres prac przewidzianych w Umowie aktualny na dzień udzielania informacji publicznej; h) dokumentację dotyczącą realizacji Umowy, w szczególności protokoły odbioru poszczególnych etapów prac sporządzone do dnia udzielenia informacji publicznej; i) korespondencję towarzyszą lub związana

z wykonaniem Umowy prowadzoną pomiędzy zamawiającym a wykonawcą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 lutego 2015 r. sygn. akt II SAB/Wa 876/14 zobowiązał Spółkę do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku. Sąd stwierdził, że żądane informacje stanowią informację publiczną. Sąd wskazał w tym wyroku, że żądane przez wnioskodawcę informacje wymienione

w punkcie 2 c-i dotyczą realizacji zawartej w ramach zamówień publicznych umowy na "Zaprojektowanie i wybudowanie zintegrowanego systemu sterowania i kierowania ruchem kolejowym na odcinku W.-R. linii nr [...] w ramach projektu [...] "Modernizacja linii kolejowej nr [...], odcinek W.-R. –K.", posiadają walor dokumentów, których używa organ do zrealizowania powierzonych mu prawem zadań ze środków publicznych. Spółka wskazała,

że udostępniono treść umowy, w tym załączników i aneksów do niej.

Decyzją z dnia [...] maja 2015 r. [...], PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. na podstawie art. 17 ust 1 oraz art. 16, w związku z art. 5 ust. 2 ustawy

o dostępie do informacji publicznej - u.d.i.p., w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji u.o.z.n.k., odmówiła udostępnienia informacji publicznej

w zakresie wymienionym w pkt 2 c – i. Spółka wskazała m.in., że analiza charakteru żądanych informacji przemawia za uznaniem, iż dokumenty zawierające te informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorcy Spółki. PKP PLK S.A. dokonała również niezbędnych działań, mających na celu zachowanie poufności tych informacji. Zdaniem PKP PLK S.A. żądane dane stanową tajemnicę przedsiębiorcy PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. zgodnie z Załącznikiem nr 1 "Ramowy wykaz rodzajów informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy w PKP Polskie Linie Kolejowe S.A." do pozycji [...]: "Polityka Bezpieczeństwa Tajemnicy Przedsiębiorcy w PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.", jako know-how i inne informacje organizacyjne posiadające wartość gospodarczą dla Spółki. Sporządzając wspomniany wykaz Spółka wypełniła dyspozycję ww. przepisu art. 11 ust. 4 u.o.z.n.k. w zakresie podjęcia niezbędnych działań w celu zachowania poufności informacji mających wartość gospodarczą dla PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. [...]utrzymała w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2015 r. W uzasadnieniu tej decyzji Spółka podtrzymała w całości swoje dotychczasowe stanowisko. W szczególności potwierdziła wszystkie wskazane w decyzji wyjaśnienia w przedmiocie przyjętego przez Spółkę rozumienia pojęcia tajemnicy przedsiębiorcy, a także elementów materialnego

i formalnego składających się na tajemnicę przedsiębiorcy. Spółka wskazała,

że oczywiste jest, że żądane informacje są informacjami posiadającymi szeroko pojętą wartość gospodarczą dla Spółki, ponadto, co zostało w decyzji wyjaśnione Spółka podjęła niezbędne działania w calu zachowania ich poufności. Wnioskowane informacje stanowią zarówno tajemnicę przedsiębiorcy Spółki, jak również tajemnicę przedsiębiorcy podmiotów wchodzących w skład Konsorcjum. PKP PLK S.A. podała,

że przed wydaniem decyzji, dokonała konfrontacji żądanych informacji z Załącznikiem nr 1 "Ramowy wykaz rodzajów informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy

w PKP Polskie Linie Kolejowe S.A." do pozycji [...]: "Polityka Bezpieczeństwa Tajemnicy Przedsiębiorcy w PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.", jako know-how i inne informacje organizacyjne posiadające wartość gospodarczą dla Spółki, pod kątem stanowienia przez nie tajemnicy przedsiębiorcy w PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Wnioskowane informacje mieszczą się w zakresie rodzajów informacji, które co do zasady stanowią tajemnicę przedsiębiorcy w PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.,

w szczególności zaś zaliczyć je należy do szeroko pojętego know-how Spółki, tj. m.in. wiedzy technicznej i pozatechnicznej związanej z kolejnictwem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1224/15 uchylił decyzje PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.

w Warszawie z dnia dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] oraz z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] i zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Sąd stwierdził, że zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja PKP PLK S.A. w istocie nie poddają się kontroli sądu administracyjnego w zakresie oceny, czy prawidłowe było przyjęcie przez PKP PLK S.A., że żądane informacje publiczne stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. Uzasadnienia obu decyzji nie odpowiadają wymogom przepisu art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., który ustanawia ograniczenie dostępu do informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy i nie pozwalają stwierdzić, jakie fakty przemawiały w ocenie organu za zakwalifikowaniem żądanych danych jako tajemnicy przedsiębiorcy. W uzasadnieniach decyzji brak jest wyjaśnienia dlaczego żądane informacje (i czy każda z nich, i czy w pełnym zakresie) posiadają dla PKP PLK S.A. bądź innego podmiotu (z dokładnym wskazaniem tego podmiotu) wartość gospodarczą. PKP PLK S.A. ogólnie stwierdziła w decyzji, że dokumenty związane z postępowaniem przetargowym zawierają m.in. dane o charakterze finansowym

i organizacyjnym, które jak podał organ stanowią know-how Spółki na polu prowadzenia inwestycji związanych z infrastrukturą kolejową. Organ nie poczynił jednakże żadnych wskazań i wyjaśnień w tym zakresie w odniesieniu do którejkolwiek z żądanych informacji z punktu 2 lit. c-i wniosku. PKP PLK S.A. nie stwierdziła nawet, że ujawnienie którejkolwiek z żądanych informacji mogłoby wywołać szkodę w jej działalności, bądź w działalności innego przedsiębiorcy (z dokładnym wskazaniem tego przedsiębiorcy) i nie wykazały na czym ta ewentualna szkoda miałaby polegać. Sąd wskazał, że utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie

w normalnym toku zdarzeń. Zarówno na podstawie zaskarżonej, jak i poprzedzającej

ją decyzji nie da się – wbrew jednoznacznym twierdzeniom PKP PLK S.A. zawartym

w tym zakresie w decyzjach – stwierdzić, że organ istotnie podjął działania niezbędne w celu zachowania wszystkich informacji żądanych w punkcie 2 lit. c-i wniosku

w poufności. Nie przesądza o tym samo twierdzenie podmiotu zobowiązanego,

iż dokonał konfrontacji żądanych informacji z Załącznikiem nr 1 "Ramowy wykaz rodzajów informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy w PKP Polskie Linie Kolejowe S.A." do pozycji [...] pt.: "Polityka Bezpieczeństwa Tajemnicy Przedsiębiorcy w PKP Polskie Linie Kolejowe S.A." i na tej podstawie wywiódł, że żądane informacje mieszczą się w zakresie rodzajów informacji, które "co do zasady stanowią tajemnicę przedsiębiorcy PKP PLK S.A.", a powołanym dokumentem objął pracowników Spółki. Powyższe nie oznacza, że istotnie w odniesieniu do każdej z żądanych w punkcie 2 lit. c-i wniosku informacji podjęte zostały działania mające na celu zachowanie ich poufności, tym bardziej, że dokument, o którym mowa, jak sam podmiot zobowiązany wskazał, sporządzony został przez Spółkę w 2007 r., tj. jeszcze na długo przed zawarciem Umowy, z którą związane są wnioskowane w niniejszej sprawie informacje publiczne. Nie jest zatem – wbrew twierdzeniu Spółki – oczywiste, że podjęła ona działania zmierzające do zachowania informacji wnioskowanych

w punkcie 2 lit. c-i wniosku w poufności. PKP PLK SA nie wskazała nadto w decyzji, aby w jakimkolwiek dokumencie zawierającym żądane informacje zawarła zastrzeżenie,

że informacje te winny być zachowane przez strony postępowania przetargowego w poufności. Istnienie Załącznika nr 1 "Ramowy wykaz rodzajów informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy w PKP Polskie Linie Kolejowe S.A." nie oznacza, że Spółka nie ma obowiązku każdoczesnego, szczegółowego badania, czy daną informację publiczną i dlaczego uznaje za tajemnicę przedsiębiorcy. Wskazanie, bez pełnego odniesienia się do istoty żądanej informacji publicznej, że stanowi ona tajemnicę, bo mieści się w zakresie informacji wskazanych w Załączniku nr 1, nie może być uznane za należyte wykazanie, iż przesłanka ograniczająca dostęp do żądanych informacji publicznych została spełniona.

Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę Spółka uwzględni wskazania Sądu, co do konieczności wszechstronnego rozważenia charakteru każdej żądanej we wniosku w punkcie 2 lit. c-i informacji i należytego, wyczerpującego uzasadnienia decyzji pozwalającego na kontrolę jej zgodności z prawem, ewentualnie udostępni żądane informacje publiczne w przypadku zmiany stanowiska, co do ich charakteru.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 318/16 oddalił skargę kasacyjną PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. z siedzibą w Warszawie od wskazanego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1224/15. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wydanie decyzji odmownej z powołaniem na tajemnicę przedsiębiorcy wymagało wyczerpującego uzasadnienia wystąpienia przesłanki z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. W zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. Spółka wskazała zaś jedynie ogólnie, że analiza charakteru żądanych informacji przemawia za uznaniem,

iż dokumenty zawierające te informacje stanowią również tajemnicę przedsiębiorcy Spółki; wnioskowane informacje mieszczą się w zakresie rodzajów informacji, które co do zasady stanowią tajemnicę przedsiębiorcy PKP PLK S.A. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo stwierdził Sąd I instancji, że brak szczegółowego uzasadnienia przyczyn odmowy, co do poszczególnych żądanych w punkcie 2 lit.

c-i informacji, dyskwalifikuje uzasadnienie zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji. To samo dotyczy pierwszego wydanego w sprawie rozstrzygnięcia z dnia [...] maja 2015 r. W obu wydanych w sprawie decyzjach nie zostały bowiem wskazane konkretne okoliczności dotyczące poszczególnych informacji żądanych w punkcie 2 lit. c-i wniosku M. Sp. z o.o. Oddział w Polsce, które stanowiły podstawę uznania ich za tajemnicę przedsiębiorcy.

Spółka PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z siedzibą w Warszawie decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], na podstawie art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257), zwanej dalej k.p.a. oraz art. 17 ust. 1 i art. 16 ust. 1 i 2 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1224/15, po rozpatrzeniu wniosku M. sp. z o.o. Oddział w Polsce z siedzibą w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej: 1. umowy zawartej przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z konsorcjum wykonawców w składzie Okręgowe Przedsiębiorstwo [...] sp. z o.o. z siedzibę w O., Okręgowe Przedsiębiorstwo [...] sp. z o.o. z siedzibą w L., Okręgowe Przedsiębiorstwo [...] "G." sp. z o.o. z siedzibą w K., M. sp. j. z siedzibą w W. (dalej: "Konsorcjum") w ramach przetargu nieograniczonego na "Wykonanie dokumentacji geodezyjnej do celów projektowych niezbędnej do przeprowadzenia modernizacji linii kolejowej nr [...] (tor 1 i 2) na odcinku W. – K. łącznie z tymi stacjami" w ramach projektu: "Modernizacja linii kolejowej nr [...] - odcinek W. – R. – K." (dalej: "Umowa"); 2. dokumentacji związanej z zawarciem i wykonaniem Umowy obejmującej:

a) załączniki do Umowy;

b) aneksy do Umowy;

c) porozumienia dodatkowe związane z Umową;

d) zapytanie ofertowe zamawiającego i ofertę wykonawcy;

e) zlecenia dokonania szerszego bądź węższego zakresu prac;

f) dokumentację wykonawczą do Umowy;

g) harmonogram prac wskazujący zakres prac przewidzianych w Umowie aktualny na dzień udzielania informacji publicznej;

h) dokumentację dotyczącą realizacji Umowy, w szczególności protokoły odbioru poszczególnych etapów prac sporządzone do dnia udzielenia informacji publicznej;

i) korespondencję towarzyszącą lub związaną z wykonaniem Umowy prowadzoną pomiędzy zamawiającym a wykonawcą;

odmówiła udzielenia informacji publicznej z zakresie wymienionym w pkt. 2 lit. c - i) wniosku.

Spółka przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania i powołując następnie treść art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazała, że brak jest podstaw do udostępnienia wskazanej wyżej informacji, albowiem w przekonaniu Spółki działanie wnioskodawcy nie stanowi realizacji prawa dostępu do informacji publicznej wynikającego z art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 1 u.d.i.p., lecz jest przejawem jego nadużycia. Spółka podała, że nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej będzie polegało na próbie korzystania z jego instytucji dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów itp. (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2015 r., IV SAB/Wr 216/14). PKP PLK S.A. wskazała, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej ma związek z roszczeniami wnioskodawcy kierowanymi do PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. i nie ma na celu dbałości o dobro publiczne. Podniosła, że jak wynika ze zgromadzonych dokumentów, wnioskodawca składał wnioski do Sądu Okręgowego w [...]. o przedłożenie dokumentów składanych w pozwie przeciwko Spółce

z listopada 2014 r. ([...]). Wnioskodawca zawarł m.in. wniosek

o zobowiązanie Spółki oraz konsorcjum wykonawców w składzie: Okręgowe Przedsiębiorstwo [...] sp. z o.o. z siedzibą w O., Okręgowe Przedsiębiorstwo [...] sp. z o.o. z siedzibą w L., Okręgowe Przedsiębiorstwo [...] "G." sp. z o.o. z siedzibą w K., M. sp. j. z siedzibą w W. do przedłożenia informacji, objętej wnioskiem w przedmiotowym postępowaniu. Powyższy wniosek nie został rozpoznany przez Sąd Okręgowy w [...]. W ocenie PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. ustawa o dostępie do informacji publicznej ma zapewniać transparentność życia publicznego, a nie przygotowanie do postępowań przed sądami powszechnymi. Odmowa udostępnienia informacji we wnioskowanym zakresie jest uzasadniona ze względu na to, że uzyskanie informacji nie ma na celu sprawowania kontroli nad podmiotami publicznymi, lecz służy partykularnym interesom gospodarczym wnioskodawcy.

Decyzja PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. z siedzibą w Warszawie z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] stałą się przedmiotem skargi M. Sp. z o.o. Oddział w Polsce, reprezentowanej przez adwokata. Pełnomocnik wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 2 ust. 2 u.d.i.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że organ może żądać od podmiotu występującego z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej wykazania dodatkowych przesłanek uzasadniających jego żądanie, w szczególności wykazania, że wnioskodawca nie jest stroną postępowania cywilnego przeciwko organowi, podczas gdy z ww. przepisu wynika, że organ nie ma prawa żądać od podmiotu wykonującego prawo do informacji publicznej wykazania ani interesu prawnego ani interesu faktycznego i nie jest uprawniony do badania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w powyższym zakresie, co skutkowało niezasadną odmową udzielenia dostępu do informacji publicznej i wydaniem zaskarżonej decyzji

w stosunku do skarżącego;

- art. 2 ust. 1 w zw. z art. 5 u.d.i.p. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że z ww. przepisów wynika, że organ może odmówić prawa dostępu do informacji publicznej wnioskodawcy, który jednocześnie jest stroną postępowania cywilnego przeciwko organowi, podczas gdy z ww. przepisów nie wynikają powyższe ograniczenia podmiotowe, natomiast ww. przepisy wyraźnie przesądzają, że prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, kogo nie dotyczą ograniczenia wskazane enumeratywnie w art. 5 u.d.i.p., co skutkowało niezasadną odmową udzielenia dostępu do informacji publicznej i wydaniem zaskarżonej decyzji w stosunku do skarżącego;

- art. 5 u.d.i.p. w zw. z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że z ww. przepisów wynika, że organ może odmówić prawa dostępu do informacji publicznej wnioskodawcy, który jednocześnie jest stroną postępowania cywilnego przeciwko organowi, podczas gdy taka przesłanka nie wynika z ww. przepisów zawierających zamknięty katalog przypadków, w których organ ma prawo odmówić wnioskodawcy dostępu do informacji publicznej, co skutkowało niezasadną odmową udzielenia dostępu do informacji publicznej i wydaniem zaskarżonej decyzji w stosunku do skarżącego.

W uzasadnieniu pełnomocnik rozszerzył argumentację w zakresie podniesionych zarzutów. Wskazał, że PKP PLK nie miała podstaw prawnych, by odmówić Spółce dostępu do informacji publicznej z uwagi na okoliczność, iż Spółka jest stroną postępowania cywilnego przeciwko PKP PLK. Wymagając, aby M. nie był lub nie mógł być w przyszłości stroną postępowania przeciwko organowi oraz dokonując analizy w zakresie możliwych celów wykorzystania informacji publicznej, organ dokonał niedozwolonej w świetle art. 2 ust. 2 u.d.i.p. analizy interesu prawnego i faktycznego M., wykraczając tym samym poza swoje kompetencje ustawowe. Pełnomocnik wskazał też m.in., że decyzja stoi w sprzeczności z realizacją przez M. wolności konstytucyjnych. Pozostawanie przez Spółkę w sporze cywilnym przeciwko PKP PLK jest bowiem niczym innym jak realizowaniem prawa do sądu.

PKP PLK S.A. z siedzibą w Warszawie, reprezentowana przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik wskazał m.in., że ratio legis dostępu do informacji publicznej wyraża się w zagwarantowaniu obywatelom, możliwości sprawowania kontroli nad organami władzy w celu poprawy funkcjonowania organów władzy. Dostęp do informacji publicznej nie ma więc na celu zdobycia informacji przydatnych

w prowadzonej przez wnioskodawcę lub podmioty przez niego reprezentowane (lub przez kancelarię prawną, w której jest zatrudniony lub z którą współpracuje), działalności gospodarczej. W ocenie pełnomocnika PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. tryb dostępu do informacji publicznej nie ma zastosowania w przypadku trwającego postępowania sądowego, w toku którego powódce przysługują odrębne, właściwe dla postępowania cywilnego instrumenty uprawniające do uzyskania określonych informacji. W przekonaniu pełnomocnika PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. tryb określony w ustawie o dostępie do informacji publicznej oraz Kodeksie postępowania cywilnego są względem siebie niekonkurencyjne, a co za tym idzie nie jest dopuszczalne przyjęcie, że mogą być stosowane równocześnie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga podlegała uwzględnieniu, albowiem w sprawie tej organ naruszył art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a.

Zgodnie z tym przepisem, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani Sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (v. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 2408/98, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku. Ocena prawna może odnosić się zarówno do przepisów prawa materialnego, jak

i procesowego. Zarówno organ administracji, jak i Sąd, rozpoznając sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny zawartej w uzasadnieniu wyroku. Związanie to dotyczy również wskazań co do dalszego postępowania, w przypadku uchylenia poprzedniej decyzji ze względu na naruszenie przepisów procesowych w zakresie dotyczącym wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Od tej oceny zarówno organ administracji, jak i Sąd może odstąpić jedynie w przypadku zmiany stanu prawnego lub faktycznego sprawy (v. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2007 r. sygn. akt II GSK 240/06, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W sprawie niniejszej PKP PLK S.A. nie zastosowała się do oceny prawnej

i wskazań wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1224/15, mimo iż ten wyrok, tak jak

i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 318/16, przywołała w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku tym stwierdził,

że uzasadnienia obu decyzji nie pozwalają stwierdzić, jakie fakty przemawiały w ocenie organu za zakwalifikowaniem żądanych danych jako tajemnicy przedsiębiorcy. Wskazał, że w uzasadnieniach decyzji brak jest wyjaśnienia dlaczego żądane informacje (i czy każda z nich, i czy w pełnym zakresie) posiadają dla PKP PLK S.A. bądź innego podmiotu (z dokładnym wskazaniem tego podmiotu) wartość gospodarczą. Sąd wskazał, że organ nie poczynił żadnych wskazań i wyjaśnień w tym zakresie w odniesieniu do którejkolwiek z żądanych informacji z punktu 2 lit. c-i wniosku. PKP PLK S.A.

nie stwierdziła nawet, że ujawnienie którejkolwiek z żądanych informacji mogłoby wywołać szkodę w jej działalności, bądź w działalności innego przedsiębiorcy (z dokładnym wskazaniem tego przedsiębiorcy) i nie wykazały na czym ta ewentualna szkoda miałaby polegać. Sąd wskazał, że utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń. Zarówno na podstawie zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji nie da się – wbrew jednoznacznym twierdzeniom PKP PLK S.A. zawartym w tym zakresie w decyzjach – stwierdzić, że organ istotnie podjął działania niezbędne w celu zachowania wszystkich informacji żądanych w punkcie 2 lit. c-i wniosku w poufności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny jednoznacznie wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę Spółka uwzględni wskazania Sądu, co do konieczności wszechstronnego rozważenia charakteru każdej żądanej we wniosku w punkcie 2 lit. c-i informacji i należytego, wyczerpującego uzasadnienia decyzji pozwalającego na kontrolę jej zgodności z prawem, ewentualnie udostępni żądane informacje publiczne w przypadku zmiany stanowiska, co do ich charakteru.

Spółka PKP PLK S.A. wydała zaskarżoną decyzję w całkowitym oderwaniu od wskazań Sądu. Odmawiając decyzją z dnia [...] maja 2018 r. udostępnienia żądanych informacji Spółka wskazała bowiem, że działanie wnioskodawcy nie stanowi realizacji prawa dostępu do informacji publicznej, lecz jest przejawem jego nadużycia. Spółka podniosła, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej ma związek z roszczeniami wnioskodawcy kierowanymi do PKP PLK S.A. i służy partykularnym interesom gospodarczym wnioskodawcy.

PKP PLK S.A. ponownie rozpoznając sprawę nie zastosowała się tym samym do wskazań zawartych w wyroku z dnia 13 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1224/15, czym naruszyła art. 153 P.p.s.a. Uchybienie to stanowi podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji.

Podkreślenia wymaga przy tym, że zarówno organ, jak i Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę związany jest również wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2015 r. sygn. akt II SAB/Wa 876/14, w którym jednoznacznie stwierdzono, że informacja żądana w punktach 2 c-i wniosku stanowi informację publiczną. Nie jest tym samym dopuszczalne na tym etapie postępowania twierdzenie przez PKP PLK S.A. w niniejszej sprawie, że żądana informacja nie stanowi informacji o sprawie publicznej, a żądanie jest przejawem nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej. Twierdzenie PKP PLK S.A. zawarte w zaskarżonej decyzji, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej ma związek z roszczeniami wnioskodawcy kierowanymi do Spółki, nie stanowi tym samym podstawy do odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej.

Ponownie rozpoznając sprawę Spółka uwzględni ocenę prawną i wskazania wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia

13 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1224/15.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. W punkcie drugim wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy. Do kosztów sądowych Sąd zaliczył uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł, wynagrodzenie adwokata reprezentującego skarżącego w wysokości 480 zł oraz opłatę skarbową od dokumentu pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.