Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 36/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki, Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Protokolant st. ref. Marta Lewicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2007 r. przy udziale – sprawy ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, iż decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G., na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej, orzekł o odpowiedzialności podatkowej P. B. – wiceprezesa zarządu "A" Spółka z o.o. w G. za zaległości podatkowe tej Spółki w podatku od towarów i usług za 2000r. oraz [...]-[...] i [...] 2001r. w wysokości [...] zł wraz z należnymi odsetkami.

W motywach rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji uznał, iż zaistniały przesłanki orzeczenia o odpowiedzialności P. B., z uwagi na to, że w okresie powstania zobowiązania podatkowego pełnił on obowiązki członka zarządu wymienionej spółki, a egzekucja należności ciążących na dłużniku pierwotnym okazała się bezskuteczna.

W odwołaniu strona wyjaśniła, że zgodnie z wprowadzonym podziałem zadań członków zarządu P. B. przejął nadzór nad pionem [...] i pracował w [...] w Z. - [...]. Powołała także się na uchwałę Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia [...]r. dot. upoważnienia właściciela Spółki do samodzielnego podpisywania dokumentacji bankowej; uchwałę zarządu z dnia [...]r. dot. pełnomocnictwa dla prezesa [...] do jednoosobowej reprezentacji oraz pełnomocnictwa z dnia [...]r. i z dnia [...]r. W konkluzji wskazała, że pełną kontrolę i odpowiedzialność za działalność spółki w sferze finansowej i podatkowej przejęli prezes A. i prokurent C..

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, iż w rozpatrywanej sprawie zastosowanie znajdują uregulowania Ordynacji podatkowej w zakresie dotyczącym odpowiedzialności osób trzecich, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2005 r. W dalszej kolejności opisano stan faktyczny sprawy i przywołano treść ówczesnego art. 116 § 1 i § 2 w/w ustawy. Organ podkreślił, że P. B. był członkiem zarządu spółki "A" w okresie, w którym powstało jej zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za 2000 r. i poszczególne miesiące 2001r., o czym świadczą również dokumenty załączone przez stronę do odwołania. Poza tym udzielenie pełnomocnictwa w żadnym stopniu nie wyłącza praw członków do reprezentowania spółki. Natomiast przesłankę bezskuteczności egzekucji organ oparł na art. 146 ust. 4 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze, zgodnie z którym w czasie trwania postępowania upadłościowego niedopuszczalne jest wszczęcie postępowania egzekucyjnego z masy upadłości przeciwko upadłemu. W sprawie zaś upadłość została ogłoszona przez Sąd Rejonowy w G. Wydział [...] Gospodarczy postanowieniem z dnia [...]r. o sygn. akt [...], po rozpatrzeniu wniosku "B" SA w W. z dnia [...]r. i Spółki "A" z dnia [...]r. Zaakcentowano, że wierzyciel spółki "A" – "B" S.A.– składając w/w wniosek podał w uzasadnieniu, że od [...] 2001 r. dłużnik zaprzestał dokonywania pełnych wpłat w związku z zawartymi umowami leasingu, a od [...] nie dokonał jakiejkolwiek wpłaty na poczet zaległych i bieżących opłat. Zwrócono uwagę, że na dzień złożenia wniosku kwota zaległości i przyszłych należności wynosiła [...] zł.

Organ odwoławczy zaznaczył również, że we wniosku z dnia [...] r. Spółka "A" argumentowała, że dłużnik zaprzestał płacenia długów wobec swoich wierzycieli, a jego majątek nie wystarcza na zaspokojenie tych długów. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził jednak, że wniosek Spółki złożony został prawie dwa miesiące później niż wniosek wierzyciela, a Spółka zaprzestała płacenia długów przed datą [...] 2001r.

Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony przez spółkę we właściwym czasie, ponieważ zgodnie z przepisami prawa upadłościowego, przedsiębiorca jest zobowiązany nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości.

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się P. B. składając w [...]r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W argumentacji podtrzymano dotychczasowe zarzuty i podkreślono, że nie zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki nastąpiło bez winy skarżącego, gdyż sztywny podział obowiązków członków jej zarządu spowodował, że strona nie była informowana o sprawach finansowych "A". Zarówno bowiem właściciel spółki, jak i prezes zarządu przekazywali mu informacje o niezagrożonej sytuacji finansowej spółki. Posiadał natomiast wiedzę, iż niezależnie od kapitału zakładowego spółki w wysokości [...] zł., firmę "A" dodatkowo uwiarygodniał posiadany przez nią patent "[...]", którego wartość rynkowa została oszacowana na kwotę [...] zł.

O skali zobowiązań spółki dowiedziała się dopiero od głównej księgowej, której polecono przygotować stosowne zestawienia i dokumentację bilansową. Skarżący podniósł, iż skuteczne zgłoszenie upadłości przez pełnomocnika spółki w dniu [...] 2001 r. nastąpiło w terminie dwóch tygodni od ujawnienia przez głównego księgowego faktu, iż zaprzestano płacenia długów. Miało to miejsce, jak podkreślił, po aresztowaniu prezesa i właściciela spółki, które nastąpiło w dniu [...] 2001 r. W ocenie skarżącego wykazał on, że zgłoszenie upadłości spółki nastąpiło w najkrótszym z możliwych terminów, tzn. wtedy gdy miał możliwość oceny stanu finansów spółki.

Organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutów i w odpowiedzi wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Ustosunkowując się do zarzutów wyjaśnił, że wszelkie organizacyjne podziały obowiązków i kompetencji pomiędzy poszczególnych członków zarządu są wewnętrzną sprawą spółki i nie mogą skutkować w stosunkach wewnętrznych. Zwrócił także uwagę, że ciężar dowodu w zakresie eskulpacji od ponoszenia odpowiedzialności za zobowiązania spółki spoczywa na członkach zarządu, a wniosek o ogłoszenie upadłości w imieniu spółki został złożony dopiero w dniu [...] 2001 r., podczas gdy spółka już od [...] 2001 r. posiadała zaległości w swoich zobowiązaniach wobec dłużników, co miało wynikać z wniosku o ogłoszenie upadłości złożonego w [...] 2001 r. przez "B" S.A. w W.. W konsekwencji organ uznał, że nie można stwierdzić, iż wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony przez spółkę we właściwym czasie. Zaznaczono także, że decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. uchylono decyzję organu pierwszej instancji i umorzono postępowanie, uznając że Z. A. nie pełnił już funkcji członka zarządu w dniach [...] 2001 do [...] 2002 ponieważ przebywał w aresztach śledczych, a jego stosunek pracy wygasł na podstawie art. 66 § 1 kodeksu pracy z dniem [...] 2001 r.

Pismem procesowym z dnia [...] r. skarżący uzupełnił skargę. Podkreślił, że wcześniejsze niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości "wynikało z pewności" udostępnienia zagwarantowanych umową zagranicznych środków finansowych, co stało się niewykonalne dopiero z momentem aresztowania prezesa spółki – Z. A., jedynego dysponenta środków finansowych. Zaakcentował, że jeszcze w dniu aresztowania prezesa zarządu kontrahent zagraniczny potwierdził termin przekazania środków finansowych. Z tych też względów skarżący uznał, iż wniosek "B" S.A. z dnia [...] 2001 r. o ogłoszenie upadłości spółki "A" został złożony z zachowaniem 14-dniowego terminu.

Skarżący zwrócił również uwagę na niekonsekwencję organu podatkowego, który umorzył postępowanie w sprawie orzeczenia odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki wobec prezesa Z. A., z uwagi na to, że ten od [...] 2001 r. przebywał w areszcie śledczym, a nie uwzględnił okoliczności, iż P. B. przebywał na zwolnieniu lekarskim oraz świadczeniu rehabilitacyjnym od [...] 2001 r. do [...]2003 r. Zaakcentował nadto, że zajmował się wyłącznie sprawami technicznymi spółki "A" i nie miał uprawnień do samodzielnego podpisywania dokumentów finansowych firmy.

Podniósł także, że postępowanie upadłościowe wobec spółki "A", wszczęte w dniu [...] 2002 r. na podstawie wniosków "B" S.A. oraz samej spółki, zostało po [...] roku umorzone z przyczyn niezależnych od członków zarządu. Podkreślił, że umorzenie nastąpiło wyłącznie z powodu niepozostawienia przez syndyka środków na dokończenie postępowania upadłościowego, a cała uzyskana kwota pierwszej raty ze sprzedaży upadłego przedsiębiorstwa została przeznaczona na zaspokojenie wierzycieli pierwszej kategorii. Zwrócił też uwagę, że nabywca przedsiębiorstwa nie zapłacił w uzgodnionym terminie drugiej raty. Do pisma procesowego skarżący dołączył kopię decyzji z dnia [...] r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z., w której stwierdzono, że P. B., jako członek zarządu "A" Spółka z o.o. w G. nie odpowiada za zaległości wymienionej spółki z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W uzasadnieniu wymienionej decyzji pokreślono, że postępowanie upadłościowe wymienionej spółki zostało skutecznie wszczęte, a następnie umorzone z przyczyn niezależnych od członków zarządu, tj. na skutek nierzetelności nabywcy przedsiębiorstwa upadłego. ZUS uznał, ze "w przedmiotowej sprawie zachodzą okoliczności określone w treści art. 116 ustawy Ordynacja podatkowa, wyłączające możliwość przypisania członkom zarządu winy za niemożność zaspokojenia wierzycieli w ramach postępowania upadłościowego".

W trakcie rozprawy w dniu 27 czerwca 2007 r. P. B. podtrzymał skargę i w uzupełnieniu zarzutów powołał się na dwa wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach dotyczące podatku dochodowego od osób prawnych.

Korzystając z prawa repliki pełnomocnik organu odwoławczego podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżoną decyzją ostateczną z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwany dalej ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przechodząc do merytorycznej oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy rozważyć kwestię istnienia przesłanek prawnych, określonych w art. 116 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.) regulującym podstawę przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe podatnika będącego spółką kapitałową na osoby trzecie, tj. członków jej zarządu. Dopiero po rozstrzygnięciu tego zagadnienia możliwe będzie rozstrzygnięcie zasadności obciążenia odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki "A" Spółka z o.o. skarżącego P. B., będącego wiceprezesem jej zarządu.

Mając na względzie okoliczność, iż zaskarżona decyzja dotyczy lat 2000 – 2001 to zgodnie z art. 21 ustawy z 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw(Dz. U. Nr 169, poz. 1387), w przedmiotowym stanie faktycznym do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich miały zastosowanie normy określone w art. 116 § 1 i 2 O.p., w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r. Stosownie do treści tego przepisu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości bądź wszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków.

Stosownie zatem do wymienionego przepisu, odpowiedzialność członków zarządu spółki obejmowała zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki. Jednocześnie w powyżej cytowanej normie prawnej ustawodawca ustanowił przesłanki odpowiedzialności członków zarządów spółek kapitałowych za zaległości podatkowe tychże spółek. Do przesłanek pozytywnych zalicza się bezskuteczność egzekucji zaległości podatkowej oraz powstanie zobowiązania podatkowego w okresie pełnienia funkcji przez członka zarządu, o którego odpowiedzialności się orzeka. Natomiast jako przesłanki eskulpujące od poniesienia tej odpowiedzialności wykazano zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) we właściwym czasie albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też, że wskazał on mienie spółki, z którego egzekucja jest możliwa.

W rozpoznawanej sprawie według poczynionych przez organy podatkowe ustaleń faktycznych bezspornie wynika, iż zaistniały przesłanki pozytywne przeniesienia odpowiedzialności, o których mowa w art. 116 O.p. Strona pełniła funkcję wiceprezesa zarządu w latach 2000 – 2001 (została powołana na to stanowisko uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia [...]r. i dopiero w dniu [...]r. po uprzednim rozwiązaniu przez syndyka umowy o pracę złożyła rezygnację z tej funkcji); zaś bezskuteczność egzekucji prowadzonej wobec spółki nie była przez skarżącego kwestionowana.

Kluczową kwestią do rozstrzygnięcia pozostało zatem ustalenie czy złożenie wniosku o upadłość spółki "A" nastąpiło we "właściwym czasie" oraz czy nie istniały inne, wymienione w przepisie art. 116 Ordynacji podatkowej, przesłanki negatywne, wyłączające możliwość orzeczenia o odpowiedzialności P. B..

Powyższe okoliczności były już przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach, który w wyroku z dnia 5 czerwca 2007r. o sygn. akt I S.A./Gl 1375/06 (podobnie w sprawie o sygn. akt I SA/GL 1376/06) uchylił decyzję organu odwoławczego w sprawie przeniesienia na P. B. odpowiedzialności za zobowiązania Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych i obszernie przedstawił uwarunkowania faktyczne i prawne w powyższym zakresie.

W motywach powołanego wyżej wyroku Sąd wyjaśnił, że pojęcia "właściwy czas", użytego w treści art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, nie można było abstrahować od regulacji zawartej w art. 5 § 1 i 2 Prawa upadłościowego z 1934 r., które obowiązywało w 2001 r. Zgodnie z treścią pierwszego z tych przepisów przedsiębiorca był zobowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. W myśl z kolei art. 5 § 2 Prawa upadłościowego, reprezentant przedsiębiorcy, zobowiązany był zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym majątek nie wystarczał na zaspokojenie długów, chyba że wcześniej rozpoczął się bieg terminu określonego w § 1. W konsekwencji Sąd ten uznał, że wniosek o ogłoszenie upadłości można było uznać za zgłoszony we "właściwym czasie" tylko wtedy, gdy nie upłynęło więcej niż dwa tygodnie od chwili, gdy bądź to przedsiębiorca zaprzestał płacenia długów, bądź też długi te przewyższały wartość jego majątku.

Odnośnie przypisania ciężaru dowodowego w wykazaniu określonego stanu spółki, zdaniem tego Sądu, mimo iż reguły wykładni językowej wskazują na obowiązki w tym zakresie członka zarządu spółki (trzeba tu zwrócić uwagę na sformułowanie przepisu: "chyba, że członek zarządu wykaże"), to jednak dokonując wykładni art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej nie można tego czynić w oderwaniu od treści licznych dalszych jej przepisów, a zwłaszcza tych, które kreują podstawowe zasady postępowania podatkowego, w tym art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Uregulowanie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, nie wyłącza bowiem obowiązków organów podatkowych, wynikających właśnie a art. 122 (obowiązek ustalenia prawdy obiektywnej) oraz art. 187 § 1 (przepis ten nakłada na organ podatkowy ciężar dowodzenia określonych faktów). Sąd podzielił zatem pogląd wyrażony w prawomocnym wyroku tut. Sądu z dnia 7 lipca 2005 r. o sygn. akt I SA/Gl 686/04, że obowiązek wynikający z tych przepisów zostaje spełniony wyłącznie wtedy, gdy organy podatkowe w sposób przekonujący wykażą, iż z jednej strony wyczerpały wszystkie możliwości ustalenia rzeczywistego przebiegu zdarzeń, mających znaczenie dla ustalenia prawnopodatkowego stanu faktycznego, z drugiej zaś, ze podatnik swoją pasywną postawą uniemożliwił poszukiwanie i ustalenie ewentualnych dalszych okoliczności mogących wpłynąć na rozstrzygnięcie.

Obowiązek wypełnienia dyrektyw wynikających z art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej ciąży na organie podatkowym w szczególności wówczas, gdy jak w rozpatrywanym przypadku skarżący dowodzi, że zgłoszony wskutek jego działania wniosek o ogłoszenie upadłości spółki został złożony "we właściwym terminie", tj. w ciągu 14 dni od zapoznania się przez niego z sprawozdaniem finansowym spółki, które wg stanu na dzień [...] 2001 r. zostało opracowane w dniu [...] 2001 r. oraz, że wcześniejsze niezgłoszenie wniosku o upadłość nastąpiło z przyczyn przez niego niezawinionych.

Natomiast w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że "spółka zaprzestała płacenia długów przed datą [...]2001r., przy czym wniosek o upadłość złożyła w dniu [...].2001r.", a zatem po upływie terminu, o którym mowa w art. 5 § 1 prawa upadłościowego. Stanowisko to oparł na poglądzie organu I instancji, iż spółka zaprzestała regulowania należności podatkowych począwszy od [...] 2000r., natomiast wobec wierzyciela "B" S.A. z W. od [...] 2001r.

Powyższe nie pozwala jednak na wyprowadzenie jednoznacznego wniosku, czy już w [...] 2001 r. spółka "A", posiadając zadłużenia wobec wierzyciela, trwale zaprzestała płacenia długów lub też jej zobowiązania przekroczyły wartość posiadanego przez nią majątku. W uzasadnieniu wniosku spółki "B" S.A. o ogłoszenie upadłości firmy "A" podano, że od [...] 2001 r. dłużnik zaprzestał dokonywania pełnych wpłat w związku z zawartymi umowami leasingu, a od [...] nie dokonał jakiejkolwiek wpłaty na poczet zaległych i bieżących opłat. Te stwierdzenia (dotyczące sposobu wywiązywania się ze spłaty zadłużenia wobec jednego wierzyciela) również nie pozwalają na jednoznaczną odpowiedź na pytanie, kiedy spółka "A" trwale zaprzestała spłacania długów i kiedy zobowiązania przekroczyły wartość jej majątku.

Nadto treść zaskarżonej decyzji nie wyjaśnia kwestii kiedy majątek spółki "A" przestał wystarczać na zaspokojenie jej długów. Nie wystarczającym w tym zakresie jest ogólne stwierdzenie o posiadanym zadłużeniu w [...] 2001 r. Nie wykazano, że zobowiązania spółki przekroczyły wartość jej majątku. Natomiast zebrane dokumenty, z których m.in. wynika, że spółka dysponowała składnikiem majątkowym w postaci patentu "[...] o wartości rynkowej wg wyceny ponad [...] zł. - prowadzą do odmiennego poglądu w zakresie.

Zatem organ podatkowy, stosownie do art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej, nie zgadzając się z argumentacją strony o zgłoszeniu upadłości "we właściwym czasie" i braku winy we wcześniejszym jej niezgłoszeniu, winien był ustalić kiedy poziom zobowiązań spółki przekroczył stan jej majątku oraz kiedy nastąpiło trwałe zaprzestanie płacenia przez nią długów. Okoliczności te winny zatem zostać ustalone w toku ponownie przeprowadzonego postępowania.

W tym miejscu należy także podkreślić, na co również wskazała strona skarżąca, że do wyłączenia odpowiedzialności członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jak i spółki akcyjnej nie ma znaczenia kto zgłosił żądanie ogłoszenia upadłości (wszczęcia postępowania układowego), byleby tylko uczynił to w terminie (por. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2001 r., sygn. akt I SA/Ka 1734/00, POP 2002 4/1/102). W tych warunkach zgłoszenie upadłości przez wierzyciela, o ile nastąpiło we właściwym czasie, uwalnia członków zarządu spółki od odpowiedzialności za jej zobowiązania podatkowe. Dlatego też całkowicie błędnym jest odniesienie przez organy podatkowe obu instancji zarzutu niezgłoszenia upadłości "we właściwym czasie" do dnia wniesienia wniosku przez spółkę [...] 2001 r., gdy tymczasem wierzyciel – spółka "B" S.A. wniosek taki złożyła już [...] 2001 r.

Należy tu dodatkowo podnieść, że postanowieniem z dnia [...] r. o sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w G. [...] Wydział Gospodarczy orzekł o upadłości spółki "A" na podstawie wniosku spółki "B" w W. oraz "A" w G.. Można zatem uznać, że spółka "B" S.A. dokonała skutecznego zgłoszenia upadłości spółki "A". Brak natomiast uzasadnienia ww. postanowienia z dnia [...]. r. uniemożliwia uzyskanie wiedzy, na podstawie tegoż orzeczenia, odnośnie przyjętej przez Sąd Rejonowy daty powstania po stronie spółki "A" przesłanek ogłoszenia upadłości.

W ocenie Sądu dla ustalenia, że wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony "we właściwym czasie" niezbędne byłoby zatem stwierdzenie, że stan majątkowy spółki, kwalifikujący ją do zgłoszenia upadłości, pojawił się już 14 dni przed datą [...] 2001 r.

Podkreślić także należy, że w w/w wyroku z dnia 5 czerwca 2007r. o sygn. akt I S.A./Gl 1375/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zwrócił szczególną uwagę na problem winy - jako istotnego elementu odpowiedzialności przedsiębiorcy lub jego przedstawiciela przy ustalaniu czy we właściwym czasie zgłoszony został wniosek o ogłoszenie upadłości. Dlatego też Sąd ten wyraził pogląd, że istotnym elementem uzasadnienia decyzji w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki kapitałowej za jej zaległości podatkowe powinno być wykluczenie braku winy osoby trzeciej w niezgłoszeniu upadłości "we właściwym czasie". Jeżeli członek zarządu wskazuje na różne okoliczności faktyczne, które jego zdaniem uwalniają go od winy za niezgłoszenie upadłości we właściwym czasie, organ podatkowy nie może poprzestać na stwierdzeniu, iż strona nie udowodniła braku winy, ale powinien dokładnie wyjaśnić co oznacza pojęcie "brak winy" i dlaczego określone działanie członka zarządu lub jego brak stanowić mogą o przypisaniu mu odpowiedzialności (winy) za niezgłoszenie upadłości we właściwym czasie.

W orzecznictwie (por. m.in. prawomocny wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I SA/Gl 1175/06) podkreśla się, iż w sprawach o przeniesienie odpowiedzialności podatkowej na członków zarządu spółki istotne jest również ustalenie, w jakim czasie – działający z należytą starannością zarząd spółki kapitałowej – mógł stwierdzić, że istnieją okoliczności uzasadniające podjęcie działań zapobiegających upadłości lub ogłoszenie upadłości. W przypadku większych spółek, prowadzących różnoraką działalność, często rozproszoną organizacyjnie oraz osiągających przychody z różnych źródeł, nie można wykluczyć sytuacji, iż ten moment, w którym zarząd mógł uzyskać informację, że majątek spółki nie wystarcza na zaspokojenie długów, jest zbieżny z datą opracowania bilansu z rachunkiem wyników za rok poprzedni. Powyższe stanowisko jest zbieżne z poglądem wyrażonym w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2003 r. (sygn. ak IV CK 219/02), w którym stwierdzono, że jeżeli rodzaj i rozmiar działalności spółki, wielość i różnorodność spraw wymagających stałego nadzoru bądź wiedzy specjalistycznej albo inne szczególne okoliczności obiektywnie usprawiedliwiają zajmowanie się poszczególnych członków zarządu wyłącznie określonymi dziedzinami, to nie można wykluczyć oceny, że członek zarządu, który nie ma styczności ze zdarzeniami i dokumentami pozwalającymi na ocenę statusu finansowego spółki, nie ponosi winy w niezgłoszeniu we właściwym czasie upadłości spółki. Wymaga to wykazania przez zainteresowanego ww. okoliczności, ale nie można wykluczyć z góry ich istnienia.

Ponieważ przeniesienie odpowiedzialności podatkowej na członków zarządu spółki należy traktować, jako wyjątkowy instrument, w celu ustalenia "czasu właściwego do zgłoszenia wniosku", organy podatkowe winny ustalić moment, kiedy zarząd spółki, przy dołożeniu należytej staranności, mógł uzyskać wiedzę o tym, iż spółka z sposób trwały zaprzestała płacenia długów, a jej majątek nie wystarcza na ich zaspokojenie. W szczególności winno zostać ustalone, czy moment ten nie jest zbieżny z datą zapoznania się przez zarząd spółki ze sporządzonym bilansem i rachunkiem wyników za rok poprzedni. Jak wynika z twierdzeń strony skarżącej bilans taki wraz z rachunkiem wyników sporządzony został w dniu [...] 2001 r.

Powyższe zaś okoliczności zostały całkowicie pominięte przez organy podatkowe przy ocenie stanu faktycznego i prawnego rozpoznawanej sprawy. Dlatego też dokonując kontroli we wskazanym zakresie skład orzekający Sądu stwierdził, iż przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia prawa materialnego podatkowego oraz zasad postępowania w określonym wyżej zakresie.

Reasumując wskazane uchybienia Sąd – działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - skargę uwzględnił i zaskarżoną decyzję uchylił, stwierdzając, że decyzja ta nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.

O kosztach Sąd nie orzekł, gdyż strona nie zgłosiła stosownego wniosku.