Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2877/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku-art. 154 PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 154
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz, sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, , po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. L., A. K. i S. K. na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 listopada 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 401/15 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 4000 (cztery tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz skarżących J. L., A. K. i S. K. sumę pieniężną w kwocie po 2000 (dwa tysiące) złotych na rzecz każdego z nich; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz J. L., A. K. i S. K. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 30 listopada 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 401/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta Miasta Stołecznego [...] do rozpatrzenia wniosku J. V., A. K. i S. K. z dnia [...] grudnia 2011 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy Al. [...], dz. nr 7, na planie nr 6, hip. [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Jak wynika z akt sądowych sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 401/15 akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu [...] lutego 2016 r. Zatem wyznaczony termin załatwienia sprawy upływał z dniem 17 kwietnia 2016 r.

Następnie wyrokiem z 17 października 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1186/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1500 zł z tytułu niewykonania wyroku z 30 listopada 2015 r.

Pismem z 14 października 2021 r. skarżący ponownie wezwali organ do wykonania wskazanego wyroku Sądu o sygn. akt I SAB/Wa 401/15.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie opatrzonej datą [...] października 2021 r. skarżący wnieśli o wymierzenie organowi grzywny w wysokości stosownej do bezczynności Prezydenta [...] biorąc pod uwagę kwoty przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku 2020 r. ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w dniu 18 lutego 2021 r., przyznanie od organu na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w kwocie 2250 złotych oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że pomimo wymierzenia organowi grzywny oraz ponownego wezwania do wykonania wyroku organ nadal pozostaje w bezczynności w prowadzeniu przedmiotowego postępowania, nie podejmując czynności zmierzających do jego zakończenia. Uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej, skarżący wskazali, że stosowanie środków w postaci grzywien nie stanowi dla organu wystarczającego bodźca do wykonywania wyroków sądu. Ponadto, środek ten stanowi swoiste zadośćuczynienie za zaniechania organu w toku postępowania.

W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że pismem z [...] października 2021 r. poinformował skarżących o zgromadzeniu materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji kończącej postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania. W dniu 29 października 2021 r. pełnomocnik skarżących upoważnił R. S. do przeglądania akt i w tym samym dniu złożył skargę na bezczynność. Następnie 10 listopada 2021 r. pełnomocnik skarżących złożył pismo, w którym zakwestionował analizę geodezyjną z 28 czerwca 2021 r. wykonaną przez geodetę uprawnionego A. K. na potrzeby przedmiotowego postępowania oraz wniósł o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej z udziałem geodety uprawnionego oraz fotogrametry B. B.. Prezydent podniósł, że wobec powyższego wystąpił do geodety uprawnionego z prośbą o ustosunkowanie się do zarzutów skarżących. Zwrócił się również do skarżących o przesłanie dodatkowych wyjaśnień do opinii fotogrametrycznej. Dlatego dopiero po otrzymaniu wszystkich niezbędnych wyjaśnień i ich analizie, organ podejmie dalsze czynności w przedmiotowej sprawie, w tym również dotyczące konieczności przeprowadzenia rozprawy administracyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny ocenia zatem wydany akt zarówno pod względem jego zgodności z prawem materialnym, jak i zgodności z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W przypadku skargi dotyczącej wymierzenia organowi grzywny z powodu jego bezczynności Sąd dokonuje oceny jej zasadności według stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego.

Stosownie do art. 154 § 1 i 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa powyżej, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

Z treści powyższego przepisu wynikają dwie przesłanki, które łącznie muszą być spełnione, aby sąd mógł organowi administracji wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ nie wykonuje wyroku sądu uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku.

Jak wynika z akt sprawy, wyrokiem z 30 listopada 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 401/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku J. V., A. K. i S. K. z dnia [...] grudnia 2011 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w Warszawie przy Al. [...], dz. nr 7, na planie nr 6, hip. 7382 w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został organowi doręczony w dniu [...] lutego 2016 r., co oznacza, że termin załatwienia niniejszej sprawy upływał z dniem [...] kwietnia 2016 r. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z [...] października 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1186/17 wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1500 złotych. Skarżący ponownie wezwali Prezydenta do wykonania wyroku o sygn. akt I SAB/Wa 401/15. Wezwanie to pozostało jednak bezskuteczne, a organ do dnia dzisiejszego nie wykonał wyroku Sądu i nie rozpoznał wniosku o przyznanie odszkodowania.

Wobec powyższego Sąd uznał, że obie ustawowe przesłanki, o których mowa powyżej, w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione, a skarga na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku sądu jest zasadna. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w przedmiotowym stanie faktycznym na organie administracji publicznej ciążył obowiązek wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie odszkodowania. Nie zostało ono jednak wydane w przepisanym terminie, a okoliczności powoływane przez organ nie mogą zostać uznane za uzasadniające bezczynność w wykonaniu wyroku.

Biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem sądu z 30 listopada 2015 r. oraz okoliczność, że organ do dnia wyrokowania nie rozpoznał wniosku skarżących o przyznanie odszkodowania Sąd uznał, że grzywna w wysokości 4000 złotych będzie adekwatną sankcją za ignorowanie rozstrzygnięć sądu. Przy czym w wymiarze nałożonej grzywny Sąd uwzględnił możliwość jej wielokrotnego stosowania oraz fakt jej uprzedniego nałożenia.

Jednocześnie, stosownie do treści art. 154 § 2 p.p.s.a. Sąd stwierdza czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). W ocenie Sądu, taka sytuacja zaszła w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika bowiem, że po otrzymaniu w dniu [...] lutego 2018 r. akt sprawy wraz wyrokiem Sądu z [...] października 2017 r. Prezydent podjął w 2018 r. dwie czynności, a w 2019 r. trzy czynności zmierzające do rozpoznania sprawy. Kolejne czynności w sprawie organ podjął po upływie roku i to dopiero po otrzymaniu pisma skarżących z [...] grudnia 2020 r. wzywającego do wykonania wyroku z [...] listopada 2015 r. Zastrzeżenia budzi sytuacja, w której organ przez tak długi okres czasu nie podejmuje w sprawie czynności zmierzających do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie. Prezydenta nie zmobilizował nawet fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie już raz ukarał organ grzywną za niewykonanie wyroku zobowiązującego do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania. Powyższe uzasadnia zatem uznanie działania organu za rażąco naruszające prawo. Przy tym Sądowi znany jest z urzędu zarówno fakt, że sprawy gruntów warszawskich należą, ze względu na swój historyczny charakter, do spraw trudnych i skomplikowanych, jak też okoliczność wpływu dużej ich ilości do organu. Nie może to jednak w rozpatrywanej sprawie wpłynąć na dokonaną ocenę, gdyż zachowanie organu trudno uznać za nakierowane na rozpoznanie sprawy. Jednocześnie w ocenie Sądu, okoliczności wskazane przez organ nie mogą stanowić usprawiedliwienia niewykonania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego.

Za zasadny Sąd uznał również zawarty w skardze wniosek o przyznanie na rzecz skarżących sumy pieniężnej, co skutkowało przyznaniem tej sumy w kwocie po 2000 złotych na rzecz każdego ze skarżących. Określając wymiar sumy pieniężnej Sąd miał na uwadze okres zwłoki w wykonaniu wspomnianego wyroku w przedmiocie bezczynności. Sąd uznał, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy dla zaprzestania bezczynności organu nie wystarczy wymierzenie organowi grzywny i rację mają skarżący wskazując na konieczność zasądzenia od organu sumy pieniężnej. To, że jej przyznanie ma charakter kompensacyjny, nie podważa stanowiska, że może ona być przyznana tylko w sytuacji, gdy jest to potrzebne dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygającego skargę na bezczynność tj. zwalczenia bezczynności i zdyscyplinowania organu. W ocenie Sądu, wynikające z tytułu przyznanej sumy pieniężnej obciążenie finansowe organu (6000 zł), w połączeniu z ustaloną wyrokiem grzywną (4000 zł) jest przy tym na tyle dotkliwe, że powinno spełnić funkcję dyscyplinującą Prezydenta [...] do zakończenia zawisłego przed nim postępowania o przyznanie odszkodowania.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 202 § 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t. j. Dz.U. z 2018 r., poz. 265). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 120 p.p.s.a.