Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2669/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156, art. 157, art. 158
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 134 par. 2, art. 145 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Przybysz Sędziowie: WSA Gabriela Nowak WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2015 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz B. S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] stwierdzającą wydanie decyzji z naruszeniem prawa.

Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Nieruchomość położona w W. przy ul. [...] (obecnie [...]) oznaczona nr hip. [...]znajduje się na obszarze objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).

Stanowiła ona własność W. S.

Z dniem wejścia w życie dekretu (tj. z dniem 21 listopada 1945 r.) grunty nieruchomości [...] - w tym grunt przedmiotowej nieruchomości - przeszły na własność gminy W., a od 1950 r. - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz.130) - na własność Skarbu Państwa.

Wnioskiem z dnia 23 grudnia 1948 r. W. S. wystąpił o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości.

Prezydium Rady Narodowej W. orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] czerwca 1955 r., nr [...] odmówiło W. S. przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...], położonej przy ul. [...] oznaczonej nr hip. [...].

Po rozpoznaniu odwołania byłego właściciela, Ministerstwo Gospodarki Komunalnej w W. orzeczeniem z dnia [...] października 1955 r., nr [...] pozostawiło w mocy powyższe orzeczenie – jako słuszne i zgodne z przepisami prawa.

Następnie Zastępca Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. wydał - na wniosek J. S., który na mocy umowy z dnia [...] grudnia 1957 r., nr [...] nabył prawa i roszczenia do połowy ww. nieruchomości oraz własność budynku znajdującego się na tym gruncie - decyzję z dnia [...] października 1988 r., nr [...] (na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. oraz art. 20 i 23 ust. 2 pkt. 3, art. 26, 28 i 30 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r., o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości) o uchyleniu za zgodą stron orzeczenia administracyjnego z dnia [...] czerwca 1955 r., nr [...] oraz o ustanowieniu na rzecz J. S. użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...], o powierzchni [...] m2, opisanej w KW [...] na lat [...]. W decyzji wskazano także, że na nieruchomości znajduje się budynek składający się z pięciu izb.

W punkcie 2 rozstrzygnięcia orzeczono o zawarciu umowy użytkowania wieczystego gruntu wymienionego w punkcie 1. W pozostałych 5 punktach orzeczono o pobraniu opłaty z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, o zasadach utrzymania budynku znajdującego się na gruncie oraz skutkach wygaśnięcia użytkowania wieczystego, a także, iż wysokość opłat należnych z tytułu dozbrojenia terenu zostanie określona w drodze odrębnej decyzji.

W uzasadnieniu orzeczenia organ administracji stwierdził, że decyzja została wydana w wyniku rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu złożonego przez byłych właścicieli hipotecznych - zgodnie z wymogiem art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W., a ustanowienie użytkowania wieczystego jest zgodne z celami ustalonymi w planie zagospodarowania przestrzennego, bez wskazania o jaki plan chodziło.

B. S. - następczyni prawna dawnego właściciela przeddekretowego wskazanej powyżej nieruchomości - pismem z dnia 29 maja 2012 r. wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] października 1988 r., nr [...].

Po rozpoznaniu tego wniosku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] stwierdziło, na zasadzie art. 158 § 2 kpa w zw. z art. 156 § 2 kpa, wydanie wyżej opisanej decyzji administracyjnej z [...] października 1988 r., nr [...] Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. z naruszeniem prawa - art. 19 kpa, art. 154 kpa oraz art. 3 ust. 2 i art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79 poz. 464 ze zm.), jednakże z powodu wywołania przez tę decyzję nieodwracalnych skutków prawnych, nie stwierdziło jej nieważności.

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż nieruchomość [...] położona przy ul. [...] (obecnie [...]) oznaczona nr hip. [...], na dzień wejścia w życie dekretu z 26 października 1946 r. była własnością W. S., a żądanie stwierdzenia nieważności decyzji jest w pełni zasadne.

W ocenie organu bezsporny jest fakt rażącego naruszenia tą decyzją prawa - art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) jak również powołanych, jako podstawa prawna decyzji art. 20, 23 ust. 1 pkt 3, art. 26, 28 i 30 ustawy z 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22 poz. 99) i niewskazanego w komparycji decyzji art. 19 kpa i art. 154 § 1 kpa. Decyzja wydana została w warunkach określonych w art. 156 § 1 pk. 1,2 i 4 kpa.

Przede wszystkim wydano ją z naruszeniem przepisów o właściwości.

Z uwagi na pozostawanie w dacie jej podjęcia w obrocie prawnym decyzji z dnia [...] października 1955 r., nr [...] - wydanej w postępowaniu odwoławczym od orzeczenia z dnia [...] czerwca 1955 r. - z całą pewnością nie był właściwy w sprawie organ I instancji czyli Zastępca Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. Orzeczenie mogło zostać zmienione wyłącznie przez organ II instancji.

Nadto, decyzja rażąco naruszała art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r., jak też przepisy ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - ponieważ w istniejącym w dacie jej wydania stanie faktycznym i prawnym nie było możliwe ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz J. S., który nie był autorem wniosku złożonego w trybie art. 7 dekretu, a co więcej wniosek ten został już rozpatrzony decyzjami organów dwóch instancji, pozostającymi w obrocie prawnym. Zasadny jest także zarzut skierowania decyzji do osoby, która była jedną ze stron postępowania z całkowitym pominięciem drugiego współwłaściciela nieruchomości W. S. a raczej jego następcy prawnego – żony Z. S.

W dalszej części uzasadnienia Kolegium powołało wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 1997 r., sygn. akt III SA 1425/96, niepubl.) podnosząc, że w sprawie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne (art. 156 § 2 kpa). W wykonaniu decyzji nr [...] została zawarta aktem notarialnym w dniu [...] listopada 1988 r. umowa o oddanie J. S. przedmiotowej działki gruntu w użytkowanie wieczyste. Dalszy obrót cywilno - prawny przedmiotową nieruchomością gruntową miał miejsce [...] grudnia 1995 r., kiedy to została zawarta kolejna umowa sprzedaży działki aktem notarialnym Rep. A nr [...]. Nabywcami nieruchomości byli B. i W. Ni. Skutki umowy sprzedaży nie mogą być zniesione na drodze administracyjnej.

Dodało, że w aktach nieruchomości znajduje się także decyzja Burmistrza Gminy W. wydana w dniu [...] listopada 2001 r., nr [...] orzekająca o nieodpłatnym przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej, położonej przy ul. [...] - działki nr [...], z obrębu [...], liczącej [...] m2 powierzchni. Powyższe ustalenia stanowią przesłankę negatywną w sprawie stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji - z uwagi na przepisy art. 5 i 6 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361).

W tej sytuacji możliwe jest tylko zastosowanie przepisu art. 156 § 2 kpa, tj. stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa, jednakże bez stwierdzenia jej nieważności z powodu nieodwracalnych skutków prawnych, jakie wywołała.

B. S. złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, zakończonej decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., w części dotyczącej działki nr ew. [...] (położonej przy ul. [...]) i działki nr ew. [...] (położonej przy ul. [...] - reszta dawnej działki hip. [...], pozostała po ustanowieniu na rzecz J. S. użytkowania wieczystego do działki nr ew. [...] przy ul. [...]).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...]

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium uznało zasadność decyzji organu I instancji, gdyż orzeczenie z dnia [...] października 1988 r. zawiera wskazane przez organ orzekający w I instancji wady, skutkujące stwierdzeniem jej nieważności, jednakże ze względu na nieodwracalne skutki prawne należało stwierdzić wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa.

Podniosło, że w decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r. organ nadzorczy ograniczył się do orzeczenia w stosunku do działki ew.nr [...], ponieważ decyzją z dnia [...] października 1988 r. organ orzekł o uchyleniu za zgodą stron orzeczenia administracyjnego z dnia [...] czerwca 1955 r., i ustanowieniu na rzecz J. S. użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...], o powierzchni [...] m2. Co do pozostałej części nieruchomości nie orzekano zatem w decyzji nr [...], a Kolegium nie badało, czy decyzja ta wywołała nieodwracalne skutki prawne.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła B. S. zaskarżąjąc ją w części, tj. co do uzasadnienia decyzji w zakresie dotyczącym błędnych ustaleń poczynionych przez organ odnośnie działki o nr ew. 1, położonej przy ul. [...] oraz działki o nr ew. [...], położonej przy ul [...].

Decyzji w zaskarżonej części zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj:

1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, poprzez brak należytej analizy treści rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji oraz dokumentów zgromadzonych w sprawie (w tym w postępowaniu II instancyjnym), niewyjaśnienie całości sprawy, w konsekwencji czego organ nadzoru dopuścił się nieuzasadnionego, błędnego przyjęcia w uzasadnieniu decyzji, że:

a) Kolegium nie badało, czy decyzja Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. nr [...] z dnia [...] października 1988 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne, co do działki o nr ew. [...], położonej przy ul. [...] oraz działki o nr ew. [...], położonej przy ul. [...] - bowiem decyzją tą orzeczono o uchyleniu za zgodą stron orzeczenia administracyjnego z dnia [...] czerwca 1955 r. i ustanowieniu na rzecz J. S. użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości położonej przy ul. W[...], o powierzchni [...] m2 (działka nr [...]), podczas, gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie wynika, iż organ II instancji nie tylko, że wystąpił do Urzędu W. Biura Geodezji i Katastru Delegatury w Dzielnicy [...] z prośbą o przekazanie aktualnej informacji z ewidencji gruntów i budynków na temat aktualnego stanu władania całą dawną nieruchomością położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną nr hip. [...] o pow. [...] m2 i uzyskał informację, że aktualnymi właścicielami/użytkownikami wieczystymi ww. nieruchomości są: W. i B. N. - co do działki nr [...], E. i R. Z. - co do działki nr [...], ale także zwrócił się do Urzędu W. Biura Gospodarki Nieruchomościami z prośbą o wypożyczenie akt dotyczących nieruchomości [...], z których to akt wynikało, że właścicielem działki nr [...] stanowiącej obecnie teren drogi (ulicy [...]) jest W. - co w konsekwencji oznacza, że wbrew twierdzeniom organu Kolegium czyniło ustalenia w zakresie aktualnego stanu prawnego całej dawnej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...], a więc i wywołania przez decyzję Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] października 1988 r. nieodwracalnych skutków prawnych do tejże nieruchomości;

b) decyzją Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] października 1988 r. uchylono orzeczenie administracyjne z dnia [...] czerwca 1955 r. i ustanowiono na rzecz J. S. użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej przy ul. [...] o powierzchni [...] m2 (działka nr [...]), a skoro tak, to organ nie badał, czy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne co do pozostałej części nieruchomości (tj. w zakresie działek nr ew. [...]), zaś strona po ewentualnym wyeliminowaniu z obrotu prawnego orzeczenia administracyjnego PRN w W. z dnia [...] czerwca 1955 r. i decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej w Warszawie z dnia [...] października 1955 r. będzie mogła ubiegać się o rozpoznanie wniosku dekretowego z dnia [...] grudnia 1948 r. co do pozostałej części nieruchomości położonej dawniej przy ul. [...] (obecnie [...]), podczas gdy z uwagi na fakt, iż decyzją z dnia z dnia [...] października 1988 r. uchylono w całości orzeczenie administracyjne z dnia z dnia [...] czerwca 1955 r., nie jest obecnie możliwym stwierdzenie nieważności tegoż orzeczenia, a to wobec jego wyeliminowania z obrotu prawnego;

2. art. 107 § 3 kpa, polegające na sprzeczności części dyspozytywnej decyzji z jej uzasadnieniem, skutkującej niemożliwością ustalenia, jak decyzja Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] października 1988 r., uchylająca w całości orzeczenie administracyjne z dnia [...] czerwca 1955 r., wydana została z naruszeniem prawa (art. 19 kpa, art. 154 kpa oraz art. 3 ust. 2 i art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w całości (tj. w zakresie działki nr 1, 5, 6), miałaby odnosić się jedynie do działki nr [...], o której jest w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji, a w konsekwencji:

c) art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 2 kpa, poprzez błędne, nieprawidłowe ograniczenie się przez organ w uzasadnieniu orzeczenia do stwierdzenia, że decyzja nr [...], w części dotyczącej nieruchomości położonej dawniej przy ul. [...], tj. w zakresie działki o nr ew. [...] - wydana została z naruszeniem prawa (art. 19 kpa, art. 154 kpa, art. 3 ust. 2 i art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości), podczas gdy takiego rozstrzygnięcia nie przewiduje utrzymana w mocy przez organ nadzoru sentencja decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], która stanowi, że decyzja nr [...] z dnia [...] października 1988 r. w całości (a więc także w zakresie w zakresie działek o nr ew. [...]) wydana została z naruszeniem ww. przepisów prawa.

Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie decyzji, w części dotyczącej jej uzasadnienia.

Stwierdziła, że uzasadnienie orzeczenia sporządzone zostało z naruszeniem przepisów prawa procesowego. W jej ocenie Kolegium ponownie rozpoznając sprawę prawidłowo utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. - jednak stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu decyzji jest całkowicie sprzeczne z sentencją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2014 r. jak i decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Skarga jest zasadna, a zaskarżone orzeczenie narusza przepisy prawa w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jego nieważności.

W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło wydanie z naruszeniem prawa decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] października 1988 r., uchylającej za zgodą stron orzeczenie administracyjne nr [...] z dnia [...] czerwca 1955 r. i ustanawiające wieczyste użytkowanie na rzecz J. S. tylko do części gruntu o pow. [...] m2, pochodzącego z nieruchomości przejętej na podstawie dekretu [...], położonej przy ul. [...].

We wniesionej do Sądu skardze strona skarżąca, zgadzając się z rozstrzygnięciem, podniosła zarzut dotyczący sprzeczności między uzasadnieniem decyzji a jej sentencją.

W tym miejscu podnieść należy, że Sąd - rozpoznając niniejszą sprawę - podzielił pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 6 stycznia 1994 r., sygn. akt SA/Wr 806/93, w którym stwierdził on, iż o ile może być wydana decyzja bez uzasadnienia, np. decyzja uwzględniająca żądanie strony, to nie można wydać decyzji bez rozstrzygnięcia. Z tego też względu, w razie sprzeczności pomiędzy rozstrzygnięciem decyzji, a jej uzasadnieniem, za miarodajną należy przyjąć treść rozstrzygnięcia. Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji, a jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną jej część.

Pokreślić także należy, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji stanowi odstępstwo od reguły stabilności decyzji ostatecznych, które znajdują się w obiegu prawnym i podlegają domniemaniu legalności chyba, iż w sposób oczywisty i niewątpliwy domniemanie to zostanie obalone. Ma to fundamentalne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa obrotu prawnego i stabilności ukształtowanych w przeszłości stosunków administracyjnoprawnych.

Postępowanie takie stanowi formę nadzoru i prowadzone jest na podstawie art.156-158 kpa. Przy czym podlega ono takim samym regułom procesowym, jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja (z reguły ostateczna) i ustalenie, czy została ona wydana z wadami, o których stanowi art.156 § 1 kpa.

Aby mogło dojść do przełamania zasady trwałości decyzji, wady prawne orzeczenia muszą znajdować potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Brak dowodów pozwalających na jednoznaczne stwierdzenie istnienia wad prawnych decyzji, wyklucza możliwość jej eliminacji z obrotu prawnego.

Natomiast w sytuacji określonej w art. 156 § 2 kpa ustawodawca uregulował, iż nie stwierdza się nieważności decyzji, gdy wywołała ona nieodwracalne skutki prawne. Wynika to z tego, że decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji wywołuje skutki ex tunc (tj. tak jakby orzeczenie dotknięte wadą nieważności nigdy nie zostało wydane).

Na organie nadzoru spoczywa zatem obowiązek, wynikający z art. 156 § 2 kpa, zbadania czy istnieje możliwość powrotu do stanu prawnego z dnia wydania wadliwej decyzji. W zależności od wyników tych ustaleń - stwierdza nieważność decyzji, albo wydaje decyzję, o której mowa w art. 156 § 2 kpa.

Przenosząc poczynione rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, iż skoro Zastępca Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. decyzją z dnia [...] października 1988 r. uchylił - za zgodą stron - orzeczenie administracyjne z dnia [...] czerwca 1955 r. (odmawiające przyznania prawa własności czasowej do całej nieruchomości objętej dekretem warszawskim) i ustanowił wieczyste użytkowanie na rzecz J. S. do gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...], o pow. [...] m2, a więc jedynie co do części tej nieruchomości - to powyższe oznacza, że całe orzeczenie dekretowe zostało rozstrzygnięciem z 1988 r. wyeliminowane z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc.

Na skutek złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] stwierdziło wydanie ww. decyzji z 1988 r. z naruszeniem prawa, jednakże z powodu wywołania przez nią nieodwracalnych skutków prawnych, nie stwierdziło jej nieważności. Następnie ten sam organ w dniu [...] lipca 2014 r. utrzymał swoje rozstrzygnięcie w mocy.

Mocą decyzji nadzorczej Kolegium została objęta cała decyzja z [...] października 1988 r., która dotyczyła całej nieruchomości dekretowej, a nie tylko części gruntu o pow. [...] m2, co do której decyzja z 1988 r. ustanowiła prawo użytkowania wieczystego. Na powyższe wskazuje jednoznacznie sformułowane rozstrzygnięcie orzeczenia Kolegium. Powoduje to zatem, że uzasadnienie decyzji Kolegium ma znaczenie wtórne i należy je odczytywać, z uwzględnieniem zapisów powołanego rozstrzygnięcia - i tylko w tym aspekcie ocenić prawidłowość wydania orzeczenia.

Oceniając w trybie nadzorczym decyzję z 1988 r. organ zobowiązany był dokonać tego w całokształcie skutków, jakie ona wywołała - w tym rozważając także odwracalność tych następstw. Tylko rozważenie przesłanki negatywnej, określonej w art. 156 § 2 kpa, pozawala bowiem na pełną ocenę, czy należy stwierdzić nieważność decyzji, czy też nadal wywoływać ona będzie skutki w systemie prawa.

Z kolei brak rozważenia w decyzji wydanej w trybie nadzorczym powyższej kwestii powoduje: po pierwsze pominięcie przy wydaniu rozstrzygnięcia przesłanki określonej w art. 156 § 2 kpa, zaś po drugie nierozpoznanie wniosku w całości. Powyższe stanowi zatem rażące naruszenie prawa procesowego, w rozumieniu art. 156 § 2 kpa.

W niniejszej sprawie, jak wynika z kwestionowanego uzasadnienia decyzji, Kolegium nie zbadało sprawy w jej całokształcie. Nie rozważyło bowiem całości skutków, jakie wywołała decyzja z 1988 r. Wynika to z uzasadnienia orzeczenia, wydanego w trybie nadzorczym, w II instancji. Organ przyznał w nim, iż rozstrzygnięcie z 1988 r. orzekało o ustanowieniu prawa użytkowania do części gruntu nieruchomości dekretowej, położonej przy ul. [...], o powierzchni [...] m2, a ponieważ nie obejmowało ono pozostałej części nieruchomości dekretowej z tego względu organ nie badał, czy wywołało nieodwracalne skutki prawne w pozostałym zakresie.

Jak już uprzednio wskazano, decyzją z 1988 r. uchylono w całości orzeczenie dekretowe, które dotyczyło całego gruntu dekretowego, położonego przy ul. [...], a nie tylko jego fragmentu, oddanego tą decyzją w użytkowanie wieczyste. Zaprezentowane stanowisko stanowi więc o tym, że wydane w sprawie decyzje rażąco naruszaja prawo - art. 156 § 2 kpa. Organ nie zbadał wystąpienia negatywnej przesłanki, określonej w art. 156 § 2 kpa, w stosunku do całej decyzji z 1988 r. – lecz uczynił to jedynie co do jej części. Przy czym powyższe nie uprawnia do sformułowania twierdzenia, że orzeczenie z 1988 r. wywołało nieodwracalne skutki prawne – zatem w sposób oczywisty naruszyło ono prawo.

Ponadto, stwierdzenie nieważności decyzji uzasadnione jest także treścią art. 134 § 2 ppsa, jako że strona zaskarżyła tylko uzasadnienie decyzji.

Organ ponownie rozpoznając sprawę weźmie pod uwagę przedstawione stanowisko Sądu i skrupulatnie oceni, czy decyzja z dnia [...] października 1988 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne w stosunku do pozostałej części nieruchomości – działki nr ew. [...], położonej przy ul. [...] oraz działki o nr ew. [...], położonej przy ul. [...].

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.