Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3189/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184, 182 par 2 i 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 35
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
Teza: z art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania decyzji o pozwoleniu na budowę z 20 grudnia 2011 r. (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.), a także obecnie (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), wynika, że organ administracji architektoniczno - budowlanej przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę nie kontroluje projektu budowlanego w zakresie, w jakim zawiera on rozwiązania techniczne.

TEZY

z art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania decyzji o pozwoleniu na budowę z 20 grudnia 2011 r. (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.), a także obecnie (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), wynika, że organ administracji architektoniczno - budowlanej przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę nie kontroluje projektu budowlanego w zakresie, w jakim zawiera on rozwiązania techniczne.


SENTENCJA

Dnia 26 maja 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 1315/18 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę po wznowieniu postępowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 1 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 1315/18, oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K. na decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2018 r., którą utrzymano w mocy, wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. na skutek podania skarżącej o wznowienie postępowania, decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] marca 2018 r. o odmowie uchylenia decyzji tego organu z [...] grudnia 2011 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu B. K. – C., W. K. – C., K. K. – C., W. S. oraz G. S. pozwolenia na budowę polegającą na nadbudowie z przeznaczeniem na cele mieszkalne budynku przy ul. [...] w K. o jedną kondygnację oraz wykonaniu innych robót budowlanych m.in. podbijania fundamentów i pogłębiania piwnic.

Skarżąca w podaniu o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2011 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu B. K. – C., W. K. – C., K. K. – C., W. S. oraz G. S. pozwolenia na budowę polegającą na nadbudowie z przeznaczeniem na cele mieszkalne budynku przy ul. [...] w K. o jedną kondygnację oraz wykonaniu innych robót budowlanych jako podstawę wznowienia powołała art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Twierdziła, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, mianowicie to, że budynek przy ul. [...] oraz budynek skarżącej przy ul. [...] mają wspólną ścianę szczytową. Fakt ten, w ocenie skarżącej, wymagał zastosowania rozwiązań polegających na wzmocnieniu posadowienia obu budynków. Takich rozwiązań nie zastosowano w zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2011 r. projekcie budowlanym. Zdaniem skarżącej, gdyby organ administracji architektoniczno - budowlanej wiedział o istnieniu wspólnej ściany budynków, to byłby zobowiązany to uwzględnić, co z kolei spowodowałoby, że wynik sprawy administracyjnej o wydanie pozwolenia na budowę byłby inny.

Prezydent Miasta [...] postanowieniem z [...] grudnia 2016 r. wznowił na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. postępowanie zakończone decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2011 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu B. K. – C., W. K. – C., K. K. – C., W. S. oraz G. S. pozwolenia na budowę polegającą na nadbudowie z przeznaczeniem na cele mieszkalne budynku przy ul. [...] w K. o jedną kondygnację oraz wykonaniu innych robót budowlanych. Następnie decyzją z [...] marca 2018 r., powołując się na art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odmówił uchylenia swojej decyzji z [...] grudnia 2011 r., gdyż uznał, że brak jest podstawy wznowienia. Przyjął, że okoliczność wskazana w podstawie wznowienia (wspólna ściana szczytowa) istniała w chwili wydania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz była istotna dla sprawy dotyczącej tego pozwolenia, jednakże była znana organowi administracji.

Wojewoda [...] decyzją z [...] lipca 2018 r., po rozpoznaniu odwołania skarżącej, utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] marca 2018 r. Organ odwoławczy podzielił ustalenie organu pierwszej instancji, że organ administracji architektoniczno - budowlanej, wydając decyzję o pozwoleniu na budowę z [...] grudnia 2011 r. wiedział o istnieniu wspólnej ściany szczytowej budynków.

Skarżąca w skardze podniosła zarzuty sprowadzające się do kwestionowania ustalenia, że okoliczność istnienia wspólnej ściany szczytowej była znana Prezydentowi Miasta [...] w chwili wydawania decyzji z [...] grudnia 2011 r.

Skarżąca podniosła także zarzut, że decyzja Wojewody [...] z [...] lipca 2018 r. oraz decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] marca 2018 r. zostały skierowane do osoby nieżyjącej, mianowicie zmarłego 13 lutego 2015 r. W. K. - C.

Sąd pierwszej instancji uznał, że ustalenie, iż okoliczność istnienia wspólnej ściany szczytowej była znana organowi administracji w chwili wydania decyzji o pozwoleniu na budowę zostało dokonane bez naruszenia przepisów prawa.

W zakresie zarzutu skierowania decyzji do osoby zmarłej Sąd pierwszej instancji uznał, że z takim zarzutem mogą wystąpić jedynie spadkobiercy tej osoby. Wskazał, że "co najmniej jeden [spadkobierca] otrzymał przedmiotową decyzję jako jej bezpośredni adresat/strona, biorący udział w postępowaniu administracyjnym" oraz że "(k)westie następstwa były wstępnie wyjaśniane przez Sąd w drodze pisma z dnia 18 stycznia 2019 r. adresowanego do K. K. – C.". Ponadto Sąd pierwszej instancji stwierdził, że "(w) tym zakresie (...) podziela i traktuje jako własne stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1837/17, zgodnie z którym".

W skardze kasacyjnej, zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, skarżąca przytoczyła następujące podstawy kasacyjne.

1. Naruszenie art. 28 w zw. z art. 10 § 1 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przez ich błędną wykładnię polegającą na niezasadnym przyjęciu, że zarzut błędnego ustalenia kręgu stron postępowania oraz zarzut skierowania decyzji do osoby zmarłej mogą podnieść jedynie następcy prawni zmarłego, z których co najmniej jeden otrzymał decyzję jako jej bezpośredni adresat. Ta podstawa kasacyjna odnosi się do stwierdzenia Sądu pierwszej instancji, że skarżąca nie może skutecznie podnieść zarzutu związanego z faktem, że jedna z osób, na rzecz których wydano decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2011 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę (W. K. – C.), zmarła jeszcze przed wznowieniem postępowania zakończonego tą decyzją (13 lutego 2015 r.) i mimo tego zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja była doręczana (wysyłana) tej osobie. Uzasadniając tę podstawę kasacyjną powołano się także na art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a.

2. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił skargi, mimo że w zaskarżonej decyzji organ administracji błędnie ustalił, że Prezydent Miasta [...] wydając decyzję z [...] grudnia 2011 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę wiedział o istnienie wspólnej ściany pomiędzy budynkami przy ul. [...] i [...]. Zdaniem skarżącej to, że okoliczność ta nie była znana organowi administracji wydającemu decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwoleniu na budowę wynika z dokumentacji zgromadzonej przed wydaniem tej decyzji oraz dołączonej do akt sprawy opinii A. B. Podniesiono, że organ administracji nie przeprowadził "na tę okoliczność żadnych badań ani ustaleń faktycznych, jak też nie przewidział rozwiązań w projekcie budowlanym bezwzględnie wymaganych w sytuacji występowania między budynkami wspólnej ściany granicznej".

3. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 i art. 77 § 4 k.p.a. polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił skargi, mimo że organ odwoławczy "nie wykazał braku możliwości stwierdzenia, iż organ decyzyjny nie wiedział o bycie przedmiotowej przesłanki". Według skarżącej to, że Prezydent Miasta [...] wydając decyzję z [...] grudnia 2011 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę wiedział o istnienie wspólnej ściany pomiędzy budynkami przy ul. [...] i [...] ustalono jedynie na podstawie faktów, które miały być organowi administracji znane z urzędu oraz na podstawie dokumentów sporządzonych po wydaniu decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Faktami znanymi z urzędu miało być to, że budynki zostały wybudowane na początku XX wieku, zaś dylatację ścian budynków usytuowanych w pierzei zaczęto stosować w połowie tego wieku. W związku z tym zarzucono, że te fakty znane z urzędu nie zostały zakomunikowane stronom postępowania. Z kolei wspomniane dokumenty to oświadczenie A. B. i wyjaśnienia A. H.

4. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił skargi, mimo że z żadnego dowodu zgromadzonego w aktach sprawy zakończonej decyzją Prezydent Miasta [...] z [...] grudnia 2011 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, w tym z inwentaryzacji sporządzonej przez dr inż. arch. E. W. oraz ekspertyzy stanu technicznego budynku sporządzonej przez dr. inż. S. K. nie wynika wprost, aby organ administracji wydający tę decyzję wiedział o istnieniu wspólnej ściany pomiędzy budynkami przy ul. [...] i [...].

5. Naruszenie art. 151 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. z trzech powodów.

Po pierwsze, przez oddalenie skargi, mimo że istniały podstawy do jej uwzględnienia.

Po drugie, przez nieuzasadnione przyjęcie, że skarżąca nie wykazała, że nie wiedziała w chwili wydania decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2011 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę o istnieniu wspólnej ściany pomiędzy budynkami oraz że nie mogła tej kwestii podnieść. Skarżąca wywodziła, że w świetle art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. okoliczność, czy wiedziała o wskazanej okoliczności, jest nieistotna. Ponadto twierdziła, że dowodem na to, iż o tej okoliczności nie widziała jest jej oświadczenie w tym przedmiocie zawarte w podaniu o wznowienie postępowania.

Po trzecie, przez pominięcie dowodu z opinii A. B. i brak oceny znaczenia tego dowodu dla rozstrzygnięcia sprawy. Skarżąca twierdziła, że z tej opinii wynika, iż jest faktem powszechnie znanym, że w razie istnienia wspólnej ściany pomiędzy budynkami konieczne są dodatkowe rozwiązania techniczne, których nie przewidziano w projekcie zatwierdzonym decyzją z [...] grudnia 2011 r.

6. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. k.p.a. polegające na błędnym przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że nie zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż ocena dokonana przez organ drugiej instancji "mieści się w sposób logicznie i spójnie uzasadniony w swobodnej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego". W ocenie skarżącej zachodziły podstawy do uwzględnienia skargi, gdyż ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Prezydent Miasta [...] wydając decyzję z [...] grudnia 2011 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę nie wiedział o istnienie wspólnej ściany pomiędzy budynkami przy ul. [...] i [...].

We wnioskach skargi kasacyjnej zażądano uchylenia zaskarżonego wyroku oraz uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, względnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz zrzeczono się rozprawy.

Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez wskazane w niej naruszenia przepisów prawa. Rozpoznając zatem w tak określonych granicach sprawę NSA uznał, że skarga kasacyjna nie jest zasadna.

Odnosząc się do pierwszej podstawy kasacyjnej przede wszystkim wskazać należy, że doręczenie lub próba doręczenia decyzji określonej osobie nie może być utożsamiane ze skierowaniem decyzji do określonej osoby w znaczeniu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. W ocenie NSA decyzja wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., czyli decyzja o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji wydana na skutek podania o wznowienie postępowania jest skierowana w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. jedynie do podmiotu, który domagał się wznowienia postępowania. Pozostałym stronom wznowionego postępowania jest ona "tylko" doręczana po to, aby im zapewnić możliwość realizacji praw strony postępowania. Sytuacja, która miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, sprowadza się do zagadnienia zapewnienia udziału we wznowionym postępowaniu podmiotom, których interes prawny legitymujący je do udziału w tym postępowaniu wynika z tego, że są adresatami albo następcami prawnymi adresatów ostatecznej decyzji, którą zakończono wznowione postępowanie. W związku z tym może ona być rozpatrywana jedynie w kontekście naruszenia przepisów stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, konkretnie w kontekście art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Takie naruszenie przepisów może być podstawą uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Jednakże w tym zakresie istnieje utrwalone stanowisko orzecznictwa, według którego wojewódzki sąd administracyjny może na tej podstawie uwzględnić skargę jedynie wtedy, gdy zażąda tego osoba, której prawa – przez to, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu – zostały naruszone (m.in. wyrok NSA z 21 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1628/08). W związku z tym stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarżąca nie mogła skutecznie podnieść zarzutu związanego z tym, że we wznowionym postępowaniu nie brali udziału następcy prawni W. K. – C., jest trafne.

Reasumując należy stwierdzić, że pierwsza podstawa kasacyjna jest niezasadna, gdyż w sytuacji faktycznej stanowiącej jej tło nie doszło do nieważności postępowania, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a. Mogło natomiast dojść do tego, że niektóre osoby, będące stronami postępowania (spadkobiercy W. K.– C.) nie brały udziału we wznowionym postępowaniu bez swej winy (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), jednakże osoby te nie zgłosiły się do postępowania przed sądem administracyjnym i nie domagały się uchylenia zaskarżonej decyzji z tego powodu, że wydano ją bez ich udziału. Istotne jest przy tym to, że zaskarżona decyzja jest korzystna dla inwestorów oraz spadkobierców jednego z inwestorów, czyli W. K. – C.

Podstawy kasacyjne druga, trzecia, czwarta i szósta sprowadzają się do kwestionowania zaakceptowanego przez Sąd pierwszej instancji ustalenia organów administracji obu instancji, że Prezydent Miasta [...] wydając decyzję z [...] grudnia 2011 r. wiedział o tym, że pomiędzy budynkami przy ul. [...] i [...] znajduje się wspólna ściana. W ocenie NSA podstawy te nie są trafne, gdyż wbrew temu, co przyjęły organy administracji obu instancji i na co powoływała się skarżąca, w postępowaniu w sprawie wydania przez Prezydenta Miasta [...] decyzji z [...] grudnia 2011 r. fakt, że pomiędzy wskazanymi budynkami jest wspólna ściana nie miał istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia. Fakt ten nie miał istotnego znaczenia w sprawie pozwolenia na budowę, gdyż determinował on rozwiązania techniczne, zaś z art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania decyzji o pozwoleniu na budowę z 20 grudnia 2011 r. (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.), a także obecnie (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), wynika, że organ administracji architektoniczno - budowlanej przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę nie kontroluje projektu budowlanego w zakresie, w jakim zawiera on rozwiązania techniczne.

Zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym [...] grudnia 2011 r. projekt budowlany składał się z dwóch części. Po pierwsze, z projektu zagospodarowania działki lub terenu, obejmującego określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich. Po drugie, z projektu architektoniczno-budowlanego, określającego funkcję, formę i konstrukcję obiektu budowlanego, jego charakterystykę energetyczną i ekologiczną oraz proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, a także materiałowe, ukazujące zasady nawiązania do otoczenia, a w stosunku do obiektów użyteczności publicznej i mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego opis dostępności dla osób niepełnosprawnych.

Z kolei według art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdzał zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b Prawa budowlanego, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego oraz wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2 Prawa budowlanego, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowanego. Wymowna dla wykładni powołanych przepisów jest zmiana Prawa budowlanego, która wynikała z ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. nr 80, poz. 718 ze zm.). Wówczas to - z mocą od 11 lipca 2003 r. - uchylono art. 35 ust. 2 Prawa budowlanego, w którym stanowiono, że właściwy organ może badać zgodność projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami, w zakresie określonym w art. 5 Prawa budowlanego.

Z powołanych przepisów zatem wynika, że [...] grudnia 2011 r., a także obecnie, właściwy organ administracji nie był uprawniony do badania przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę rozwiązań technicznych zawartych w projekcie budowlanym, a ściślej w projekcie architektoniczno - budowlanym. Ocenie pod kątem zgodności z przepisami, w tym przepisami technicznymi podlegał jedynie projekt zagospodarowania działki lub terenu, który nie zawierał rozwiązań technicznych. Ocena projektu budowlanego w zakresie rozwiązań technicznych sprowadzała się do oceny formalnej, czyli tego, czy został sporządzony i sprawdzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia oraz jego kompletności. Zatem w kontekście zagadnień technicznych, które mogły wynikać z tego, że projektowane roboty budowlane mogły oddziaływać na sąsiedni budynek oraz tego, że polegały one na nadbudowie istniejącego budynku, ocenie organu administracji architektoniczno - budowlanej podlegało przede wszystkim to, czy została sporządzona wymagana w takiej sytuacji przepisami prawa (§ 206 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1065) ekspertyza techniczna. Organ administracji nie był natomiast uprawniony do oceny, czy przyjęte w określonej sytuacji faktycznej rozwiązania techniczne są odpowiednie. W związku z tym, nawet gdyby wiedział, że przylegające budynki posiadają wspólną ścianę oraz że w jego ocenie przyjęte rozwiązania techniczne nie są w związku z tym odpowiednie, to nie był uprawniony do żadnej prawnej reakcji. W szczególności nie był uprawniony do wydania na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego postanowienia zobowiązującego do usunięcia dostrzeżonych w projekcie budowlanym nieprawidłowości. Zgodnie bowiem z tym przepisem właściwy organ jest uprawniony do nałożenia postanowieniem obowiązku usunięcia nieprawidłowości w razie stwierdzenia naruszeń w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, a więc w zakresie, w jakim jest uprawniony do badania projektu budowlanego przed wydaniem decyzji o jego zatwierdzeniu i udzieleniu pozwolenia na budowę. Jak zaś już powiedziano, zakres ten nie obejmuje sprawdzania zawartych w projekcie architektoniczno - budowlanym rozwiązań technicznych.

Wykładnia przepisów prawa, sprowadzająca się do stanowiska, że organ administracji architektoniczno - budowlanej nie jest uprawniony do merytorycznej oceny przyjętych w projekcie budowlanym rozwiązań technicznych jest także uzasadniona tym, że według przepisów Prawa budowlanego do oceny zjawisk technicznych i samodzielnego rozwiązywania zagadnień architektonicznych i technicznych oraz techniczno-organizacyjnych są uprawnione osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje potwierdzone odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi, zależnymi od odpowiedniego wykształcenia technicznego i praktyki zawodowej (art. 12 Prawa budowlanego). Zatem rzeczywista merytoryczna ocena projektu budowlanego w zakresie przyjętych w nim rozwiązań technicznych musiałaby być wykonywana przez osoby posiadające co najmniej takie same kwalifikacje jak osoby sporządzające projekt budowlany. Zorganizowanie urzędu obsługującego organ administracji architektoniczno - budowlanej tak, aby organ ten mógł dokonać merytorycznej oceny każdego, nawet najbardziej skomplikowanego, projektu budowlanego w zakresie przyjętych w nim rozwiązań technicznych nie wydaje się możliwe. Uzasadnia to wynikającą z przepisów Prawa budowlanego ideę, według której odpowiedzialność za przyjęte w projekcie budowlanym rozwiązania techniczne ponosi przede wszystkim osoba sporządzająca ten projekt, a nie organ administracji zatwierdzający go. Wskazać należy, że zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego do podstawowych obowiązków projektanta należy m.in. opracowanie projektu obiektu budowlanego w sposób zgodny z obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej. Nadto projektant, jako osoba wykonująca samodzielną funkcję w budownictwie podlega odpowiedzialności zawodowej m.in. za spowodowanie wskutek rażących błędów lub zaniedbań zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska albo znaczne szkody materialne oraz za niespełnianie lub spełnianie niedbale swoich obowiązków (art. 95 pkt 3 i 4 Prawa budowlanego), a także, jako członek odpowiedniej organizacji zawodowej, odpowiedzialności dyscyplinarnej za nieprzestrzeganie przy wykonywaniu czynności zawodowych obowiązujących przepisów oraz zasad wiedzy technicznej (art. 45 w zw. z art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa - t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1117). Jest też oczywiste, że projektant ponosi cywilną odpowiedzialność za szkody spowodowane niewłaściwym wykonywaniem swoich obowiązków. Nie bez powodu architekci i inżynierowie budownictwa, jako członkowie izb samorządu zawodowego podlegają obowiązkowi ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody, które mogą wyniknąć w związku z wykonywaniem samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (art. 6 ust. 2 ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa).

W rozpoznawanej sprawie nie było kwestionowane, że okoliczność, czy pomiędzy budynkami przy ul. [...] i [...] znajduje się wspólna ściana, czy też dylatacja determinowała określone rozwiązania techniczne projektu budowlanego. Na takie znaczenie tej okoliczności faktycznej wskazywała skarżąca już w podaniu o wznowienie postępowania. Także w skardze kasacyjnej skarżąca wywodzi, powołując się na opinię A. B., że "przy wspólnej ścianie budynków konieczne są dodatkowe rozwiązania techniczne, (...), których nie przewidziano w projekcie budowlanym".

Uwzględniając powyższe NSA w składzie rozpoznającym sprawę jest zdania, że trafnie uznano, iż nie zachodzi podstawa wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jednakże nie dlatego, że organ administracji w chwili wydania decyzji z [...] grudnia 2011 r. wiedział o istnieniu wspólnej ściany, ale dlatego, że ta okoliczność, w związku z ograniczonym zakresem kontroli projektu budowlanego dokonywanej przez organ administracji przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, nie była dla sprawy istotna. W związku z tym podstawy kasacyjne, w których kwestionuje się zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji ustalenie organów administracji, że organ administracji w chwili wydawania decyzji z [...] grudnia 2011 r. wiedział o istnieniu wspólnej ściany, nie są trafne. Rozstrzygnięcie o tym, czy wskazana okoliczność była znana organowi administracji nie ma istotnego znaczenia skoro i tak nie może ona stanowić podstawy wznowienie, gdyż sama w sobie nie była istotna dla sprawy.

Odnosząc się do piątej podstawy kasacyjnej wskazać należy, że nie zawiera ona zarzutów, które w związku z tym, co już zostało powiedziane, mogły mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia. Niemniej należy wskazać, że trafne jest stanowisko zawarte w tej podstawie, że bez znaczenia dla ustalenia, czy zachodzi podstawa wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jest to, czy okoliczność faktyczna była znana w chwili wydania decyzji stronie postępowania.

Mając powyższe na uwadze NSA, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.

Wobec tego, że skarżąca w skardze kasacyjnej zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony postępowania w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im odpisu skargi kasacyjnej nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, NSA – na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. – skargę kasacyjną rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.