Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1446/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 18b ust. 1 pkt 2 i pkt 3, art. 20 ust. 1a, art. 74 ust. 4, art. 92c ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 919
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka AWSA Maria Mikolik /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym - skargę oddala -


UZASADNIENIE

II SA/Rz 1446/21

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2021r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania Spółki A. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł.

Jak wynika z akt sprawy, podczas przeprowadzonej w dniu 20 sierpnia 2020 r. w [...] kontroli drogowej autobusu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował J. B. stwierdzono, że kierujący wykonywał przewóz drogowy osób na linii regularnej [...] - [...] na podstawie wypisu nr [...] z zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym. Przewóz ten kierujący wykonywał w imieniu przedsiębiorcy Spółki A. z siedzibą w [...]. Kierujący wykonywał kurs rozpoczynający się w [...]. Do kontroli kierujący okazał także wypis z licencji nr [...] dotyczącej międzynarodowego autobusowego autokarowego zarobkowego przewozu osób.

Podczas kontroli ustalono również, że kierujący zatrzymał się w celu wysadzenia pasażerów na przystankach przy [...] i przy ul. [...] w [...]. Na każdym z tych przystanków z autobusu wysiadł jeden pasażer poruszający się o własnych siłach. Zgodnie z rozkładem jazdy stanowiącym załącznik do ww. zezwolenia żaden z wymienionych przystanków nie jest przystankiem wymienionym w tym rozkładzie jazdy. Przebieg i ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole nr [...] z dnia 20 sierpnia 2020 r.

Pismem z dnia 20 sierpnia 2020 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego jako organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w zakresie naruszenia określonego w lp. 2.2 pkt 3 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 06 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 919 ze zm., dalej: u.t.d.).

Odpowiadając na powyższe zawiadomienie strona reprezentowana przez pełnomocnika w piśmie z dnia 28 sierpnia 2020 r. wniosła o umorzenie postępowania podnosząc, że z powodu lakoniczności i nierzetelności, protokół kontroli nie mógł stanowić podstawy do wszczęcia przedmiotowego postępowania.

Postępowanie zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego jako organu I instancji decyzji administracyjnej z dnia [...] września 2020 r. nr [...] nakładającej na stronę karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za stwierdzone naruszenie.

Strona reprezentowana przez pełnomocnika złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w którym wniosła o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania w całości, ewentualnie uchylenie tej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Wydanej decyzji pełnomocnik skarżącej spółki zarzucił naruszenie:

art. 92a w zw. z art. 92b i art. 92c u.t.d., poprzez nałożenie na spółkę kary pieniężnej pomimo niewyjaśnienia wszystkich wątpliwości i nierozstrzygnięcia ich na korzyść strony,

art. 6 w zw. z art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., zwanej dalej k.p.a.), poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i niewykazanie popełnienia przez stronę naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym, umowy AETR, rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i rozporządzenia (WE) nr 3820/85 oraz niewyjaśnienie okoliczności i przyczyn zatrzymania się na przystankach i opuszczenia pojazdu przez pasażera, oparcie rozstrzygnięcia na protokole kontroli niewyjaśniającym wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a także pominięcie przez organ I instancji innych środków dowodowych, które umożliwiłyby dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy.

Zdaniem pełnomocnika strony organ I instancji ograniczył swoje postępowanie dowodowe tylko do dowodu z protokołu kontroli, mimo iż protokół jest lakoniczny i powierzchowny i nie pozwala na stwierdzenie, że strona dopuściła się popełnienia stwierdzonego naruszenia ani nie pozwala na stwierdzenie, czy nie zachodzą przesłanki wyłączające odpowiedzialność strony. W ocenie pełnomocnika skarżącej spółki dowody z przesłuchania stron, świadków czy z wyjaśnień kierowcy pozwoliłyby ustalić przyczynę zatrzymania się pojazdu i wysadzenia pasażera poza przystankiem wskazanym w rozkładzie jazdy. Nie przeprowadzając tych dowodów organ I instancji zaniechał ustalenia czy nie miały miejsca przesłanki określone w art. 92c u.t.d.

Główny Inspektor Transportu Drogowego opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2021r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu wskazał, że kara pieniężna została nałożona na podstawie art. 92a ust. 1 w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do ustawy o transporcie drogowym określa natomiast w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia wskazane w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Ponadto należy wskazać, iż zastosowania w sprawie nie znajdą również art. 189e i art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały bowiem uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.

W ocenie organu odwoławczego, materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy jednoznacznie wskazuje, że strona w dniu kontroli wykonywała przewóz osób na linii regularnej niezgodnie z warunkami określonymi w udzielonym jej zezwoleniu na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym nr [...] oraz rozkładem jazdy stanowiącym jego załącznik. W dniu kontroli J. B. realizując przewóz osób na trasie z [...] do [...] zatrzymał się na przystankach niewymienionych w rozkładzie jazdy, stanowiącym załącznik do ww. zezwolenia. Kierujący wykonywał kurs rozpoczynający się w [...]. Jak wynika z protokołu kontroli, podpisanego przez kierującego bez wniesienia zastrzeżeń, kierujący zatrzymał się w celu wysadzenia pasażerów na przystankach przy [...] i przy ul. [...] w [...]. Na każdym z tych przystanków z autobusu wysiadł jeden pasażer poruszający się o własnych siłach. Natomiast zgodnie z rozkładem jazdy stanowiącym załącznik do ww. zezwolenia żaden z wymienionych przystanków nie jest przystankiem wymienionym w tym rozkładzie jazdy. Jedynym przystankiem w [...], na którym może kierujący zatrzymywać się i wysadzać pasażerów jest przystanek końcowy [...] ul. [...]. Zatrzymując się na przystankach niewskazanych w rozkładzie jazdy stanowiącym załącznik do ww. zezwolenia, kierujący naruszył przepis art. 18b ust. 1 pkt 7 u.t.d. Przepis ten zobowiązuje przewoźnika do wykonywania przewozów osób na liniach regularnych zgodnie z warunkami przewozu osób określonymi w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18 tej ustawy. Zatem skoro ww. przystanki nie zostały wyznaczone do zatrzymywania się, to kierujący wykonujący przewóz osób w imieniu strony nie może zatrzymywać się na tych przystankach. Jak wynika z protokołu kontroli stan zdrowia pasażerów, którzy wysiedli na ww. przystankach, nie wymagał zatrzymania się na tych przystankach, bowiem pasażerowie nie wymagali pomocy innych osób przy wysiadaniu ani po opuszczeniu pojazdu. Pasażerowie ci wysiedli o własnych siłach.

Organ odwoławczy uznał, że w sprawie nie zaszły również okoliczności wymienione w art. 20a u.t.d., który przewiduje możliwość odstąpienia od warunków zezwolenia.

Uwzględniając powyższe GITD stwierdził, że słusznie organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 3.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 1 ustawy transporcie drogowym oraz lp. 2.2 pkt 3 załącznika nr 3 do tej ustawy.

Zdaniem organu odwoławczego postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Strona miała zapewnione prawo do czynnego udziału w tym postępowaniu, ponieważ pismem z dnia 20 sierpnia 2020 r. organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu

Organ odwoławczy jako niezasadny ocenił zarzut naruszenia art. 92b u.t.d. Wykonywanie przewozu regularnego lub przewozu regularnego specjalnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzenia zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków, tj. naruszenie określone w lp. 2.2 pkt 3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, nie mieści się w kategorii naruszeń dotyczących czasu pracy kierowców. W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje także podstaw do zastosowania art. 92c u.t.d.

Spółka A., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2021 r., wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji w całości, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Jednocześnie Skarżąca przedstawiła zarzut naruszenia:

art. 18 w zw. z art. 92a w zw. z art. 92c u.t.d. - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w sytuacji, w której w sprawie doszło do realizacji przesłanek wyłączających odpowiedzialność przewoźnika, powołane naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń lub okoliczności, na które skarżąca nie miała wpływu i których nie mogła przewidzieć - niniejszy stan rzeczy nie został przez organ w jakimkolwiek stopniu rozpoznany, organ nie przeprowadził stosownych dowodów, zaniechał przesłuchania w sprawie świadków (kierowców) i stron - w konsekwencji czego skarżąca została obarczona karą pieniężną za naruszenia, które nie zostały przez organ w jakimkolwiek stopniu wyjaśnione, organ nie wziął pod uwagę okoliczności wystąpienia w sprawie przesłanek egzoneracyjnych, nie przeprowadził wnioskowanych dowodów, nie rozstrzygnął zaistniałych z tego tytułu wątpliwości i braków na korzyść strony,

art. 18 w zw. z art. 92a w zw. z art. 92b u.t.d. - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w sytuacji, w której w sprawie doszło do realizacji przesłanek wyłączających odpowiedzialność przewoźnika za naruszenia - skarżąca zapewniła właściwą organizację i dyscyplinę pracy oraz prawidłowe zasady wynagradzania zgodnie z wymogami zakreślonymi w ww. przepisach; skarżąca zagwarantowała kierowcom odpowiednie szkolenia, sprawowała stały nadzór nad wykonywaniem przez nich obowiązków, dyscyplinowała ich w zakresie ewentualnych naruszeń - powyższy stan rzeczy nie został jednak przez organ w jakimkolwiek stopniu rozpoznany, organ nie przeprowadził stosownych dowodów, zaniechał przesłuchania w sprawie świadków (kierowców) oraz stron - w konsekwencji skarżąca została obarczona karą pieniężną za naruszenia, które nie zostały przez organ w jakimkolwiek stopniu wyjaśnione; organ nie wziął pod uwagę okoliczności wystąpienia w sprawie przesłanek egzoneracyjnych, nie przeprowadził wnioskowanych dowodów, nie rozstrzygnął zaistniałych z tego tytułu wątpliwości i braków na korzyść strony,

art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na braku rozpatrzenia przez organ sprawy w sposób wnikliwy i wyczerpujący, a w konsekwencji poczynienie ustaleń i interpretacji błędnych i sprzecznych z obowiązującym prawem poprzez:

- nienależyte wyjaśnienie przez organ stanu faktycznego sprawy, niewykazanie przez organ w sposób niebudzący wątpliwości okoliczności popełnienia przez stronę zarzucanych naruszeń, brak przeprowadzenia przez organ oceny wystąpienia (lub braku) wymienionych w przepisach przesłanek egzoneracyjnych, pominięcie przez organ dowodów na wykazanie ww. okoliczności w tym dowodu z przesłuchania świadków (kierowców) i stron,

- pominięcie przez organ środków dowodowych niezbędnych dla kompleksowego rozstrzygnięcia sprawy i oparcie się wyłącznie na pobieżnym i ogólnikowym protokole kontroli - pomimo że w sprawie istniała potrzeba przeprowadzenia m.in. zawnioskowanego dowodu z przesłuchania stron i świadków, złożenia wyjaśnień przez kierowców - na okoliczność ustalenia, czy zarzucane naruszenia nastąpiły z przyczyn leżących po stronie osób trzecich lub wskutek siły wyższej (m.in. z powodu choroby bądź nagiej niedyspozycji kierowcy lub pasażera, ewentualnych ograniczeń w wykonywaniu w tym czasie przewozu, wypadków komunikacyjnych, blokad drogowych, szczególnych warunków pogodowych, etc.) oraz na okoliczność zapewnienia przez skarżącą właściwej organizacji i dyscypliny pracy, prawidłowych zasad wynagradzania w rozumieniu przepisów ustawy, sprawowania przez skarżącą nadzoru nad wykonywaniem zadań przez kierowców, dyscyplinowania i szkolenia ich w zakresie ew. naruszeń.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 § i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. – dalej: P.p.s.a.), z którego wynika, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach podzielił stanowisko organów co do tego, że stwierdzone w trakcie kontroli naruszenie stanowi podstawę do nałożenia na skarżącą Spółkę kary pieniężnej na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., zgodnie z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12 000 zł za każde naruszenie. W ocenie organów a Sąd to stanowisko podziela Skarżąca dopuściła się naruszenia wskazanego w I.p. 2.2.3. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który przewiduje karę w wysokość 3.000 zł za wykonywanie przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, dotyczących: ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków.

Zgodnie z art. 18b ust. 1 pkt 2 i pkt 3 u.t.d. przewozy regularne w krajowym transporcie drogowym wykonywane są według następujących zasad: rozkład jazdy jest podawany do publicznej wiadomości przez ogłoszenia na wszystkich wymienionych w rozkładzie jazdy przystankach lub dworcach; wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy. Ponadto, podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania się zabierania i wysadzania pasażerów poza przystankami określonymi w rozkładzie jazdy (art. 18b ust. 2 pkt 3 u.t.d.). Istotne znaczenie ma również treść art. 20 ust. 1 u.t.d., zgodnie z którym, w zezwoleniu określa się w szczególności:

1) warunki wykonywania przewozów;

2) przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów;

3) miejscowości, w których znajdują się przystanki - przy przewozach regularnych osób.

Załącznikiem do zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązujący rozkład jazdy (art. 20 ust. 1a u.t.d.).

Należy więc podkreślić, że przestrzeganie przez przewoźnika rozkładu jazdy jest obowiązkiem bezwzględnym i nie jest uzależnione od ilości wsiadających czy wysiadających pasażerów, czy też od tego czy w ogóle na wyznaczonym przystanku oczekują osoby zamierzające skorzystać z przewozu, względnie czy w pojeździe wykonującym transport znajdują się osoby chcące opuścić pojazd na konkretnym przystanku. Także zakaz zatrzymywania się i wysadzania pasażerów poza przystankami określonymi w rozkładzie jazdy jest zakazem bezwzględnym - pojazd wykonujący transport regularny osób może zatrzymywać się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy i tylko w tych miejscach może zabierać i wysadzać pasażerów (tak wyrok WSA w Krakowie z 13 lipca 2017 r., III SA/Kr 495/17, LEX nr 2334506).

Z przytoczonych powyżej regulacji bezsprzecznie wynika, że wsiadanie i wysiadanie pasażerów może odbywać się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy, stanowiącym integralny załącznik do zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów w krajowym transporcie drogowym. Wysadzanie pasażerów poza przystankami określonymi w rozkładzie jazdy obwarowane jest karą w wysokości 3.000 zł (art. 92a ust. 1 w zw. z I.p. 2.2.3. załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 18b ust. 2 pkt 3 u.t.d.).

W niniejszej sprawie nie było kwestionowane, że Skarżąca posiadała zezwolenie na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii [...] – [...]. Niemniej rozkład jazdy w [...] przewidywał zatrzymanie tylko na jednym przystanku – Miejskim Dworcu Autobusowym.

Jak ustalono w trakcie czynności kontrolnych udokumentowanych protokołem kontroli, w dniu 20 sierpnia 2020r. kierowca opisanego powyżej pojazdu, wykonując transport drogowym w ramach ww. zezwolenia, zatrzymał się na dwóch przystankach nie ujętych w rozkładzie jazdy – tj. na [...] oraz na przystanku na ul. [...] w [...]. Protokół kontroli stwierdzający powyższe naruszenie kierowca podpisał bez zastrzeżeń.

Strona skarżąca w skardze zarzucała, że organ oparł się jedynie na pobieżnym i ogólnikowym protokole kontroli. Podobnie w trakcie postępowania przed organem I instancji Skarżąca zarzucała lakoniczność ustaleń zawartych w ww. protokole.

Należy jednak stwierdzić, że protokół kontroli zawiera wszystkie niezbędne ustalenia faktyczne, konieczne do stwierdzenia, że Skarżąca dopuściła się naruszenia polegającego na zatrzymaniu się na dwóch przystankach nieujętych w rozkładzie jazdy. Te okoliczności faktyczne nie były przez Skarżącą kwestionowane. Należy również zwrócić uwagę, że protokół kontroli wraz z załącznikiem zawierającym opis stwierdzonego naruszenia kierowca podpisał nie wnosząc do niego zastrzeżeń. W aktach sprawy znajduje się również dokumentacja zdjęciowa, która potwierdza fakt zatrzymania się na dwóch nadmiarowych przystankach przez pojazd wskazany w przedmiotowym protokole kontroli.

Protokół kontroli, który zawierał ustalenia odnośnie stanu faktycznego podlegającego ocenie przy wydaniu decyzji o nałożeniu kary, jako dokument urzędowy sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ państwowy w zakresie jego działania, stosownie do art. 76 k.p.a. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i korzysta z domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Odnośnie znaczenia protokołu kontroli Sąd podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym, "protokół kontroli jest obrazem stanu faktycznego ustalonego podczas czynności kontrolnych. Dokumentuje on zaistniały podczas dokonywania czynności kontrolnych stan faktyczny a nie stan prawny. Stan faktyczny udokumentowany w protokole kontroli jest w zasadzie niepowtarzalny (tak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2010r., sygn. akt VI SA/Wa 121/10, publ. LEX nr 675755).

Niemniej jednak ustawodawca przewiduje możliwość zakwestionowania ustaleń zawartych w protokole kontroli. Zgodnie bowiem z art. 74 ust. 4 u.t.d., do protokołu kontroli kontrolowany może wnieść zastrzeżenia. W niniejszej sprawie kontrolowany kierowca, jak wskazano powyżej - podpisał protokół bez zastrzeżeń i nie wskazał na jakiekolwiek okoliczności, które usprawiedliwiałyby stwierdzone naruszenia, w szczególności na wystąpienie sytuacji nadzwyczajnej, która zmusiłaby go do zatrzymania na przystankach nieujętych w rozkładzie jazdy. Ponadto, co równie istotne, organ I instancji w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie dnia 20 sierpnia 2020r. poinformował Skarżącą o możliwości złożenia wniosków, wyjaśnień, uwag i zastrzeżeń w sprawie w terminie 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia. W reakcji na powyższe Strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w lakonicznym piśmie z 28 sierpnia 2020r. wskazała jedynie, że kwestionuje w całości stwierdzone naruszenia i wnosi o umorzenie postępowania z uwagi na lakoniczność i powierzchowność sporządzonego protokołu i brak zawarcia ustaleń mogących być podstawą do wszczęcia postępowania. Jednak wbrew twierdzeniu Strony – protokół zawiera ustalenia, które wskazują, jak już wskazano, że kierowca wykonując przejazd na trasie objętej przedmiotowym zezwoleniem zatrzymał się na dwóch przystankach nie ujętych w rozkładzie jazdy. Do istoty tych naruszeń Skarżąca we wspomnianym piśmie w ogóle się nie odniosła. Nie przedstawiła żadnych okoliczności i argumentacji, która wskazywałaby na odmienny przebieg zdarzeń. Co równie istotne z perspektywy zarzutów podniesionych w odwołaniu oraz w skardze, Skarżąca nie przedstawiła jakiejkolwiek argumentacji, która wskazywałaby, że w sprawie zaistniały nadzwyczajne okoliczności, które mogłoby stanowić przesłankę do zwolnienia Strony z odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie w oparciu o treść art. 92c u.t.d. Należy również zwrócić szczególną uwagę, że Skarżąca nie przedstawiła we wspomnianym piśmie jakichkolwiek wniosków dowodowych na okoliczność zaistnienia sytuacji nadzwyczajnej. W tej sytuacji, wobec niebudzących wątpliwości ustaleń zawartych w protokole kontroli i w istocie wobec braku kontrdowodów przedstawionych przez Skarżącą organ I instancji był uprawniony do wymierzenia Skarżącej kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie.

Skarżąca prawidłowo wezwana zastrzeżeń do protokołu kontroli nie wniosła, gdyż za takie nie można uznać lakonicznych oświadczeń pełnomocnika Skarżącej o powierzchowności sporządzonego protokołu. Nie złożyła również żadnych wniosków dowodowych, by następnie zarzucić w odwołaniu, że organ I instancji nie przesłuchał świadków, stron, kierowcy i pasażerów na okoliczności zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych, w szczególności na okoliczność przyczyn zatrzymania pojazdu na spornych przystankach i opuszczenia pojazdu przez pasażerów. Zarzuty w tym zakresie Skarżąca następnie ponowiła w skardze. W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy nie mogą one odnieść zamierzonego przez Stronę skutku.

W ocenie Sądu w sprawie nie zaistniały okoliczności wskazane w art. 20a ust. 1 u.t.d., który określa, na jakich zasadach jest możliwe odstępstwo od wykonywania przewozów zgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu. Stosownie do art. 20a ust. 1 u.t.d. warunków określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18, nie stosuje się w przypadku wystąpienia niezależnych okoliczności uniemożliwiających wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów, w szczególności awarii sieci, robót drogowych, lub blokad drogowych. Mimo, że wyliczenie w ww. przepisie ma jedynie charakter przykładowy to jednak wyraźnie wskazuje się w nim, że niezależne od przedsiębiorcy okoliczności uzasadniające odstąpienie od warunków określonych w zezwoleniu mają uniemożliwiać wykonywanie przewozów zgodnie z obowiązującym przebiegiem trasy przewozów (tak wyrok WSA w Rzeszowie z 5 grudnia 2017 r., II SA/Rz 1130/17, LEX nr 2424646).

W niniejszej sprawie natomiast nie zaszły okoliczności, które uniemożliwiłyby Skarżącemu przewóz zgodnie z obowiązującym rozkładem jazdy. Rozkład ten przewidywał bowiem, że w [...] autobus zatrzymuje się jedynie na przystanku na Miejsckim Dworcu Autobusowym i ten punkt przejazdu został w dniu kontroli zrealizowany. Z protokołu kontroli, jak również przez samą Skarżącą nie zostały ujawnione okoliczności, które wskazywałyby, że w dniu kontroli zaistniały na trasie przejazdu okoliczności nadzwyczajne, które wymusiłyby zatrzymanie się na dwóch nadmiarowych przystankach.

Odnośnie możliwości zwolnienia przewoźnika z odpowiedzialności za naruszenia na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. należy wskazać, że zgodnie z tym przepisem, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że ciężar udowodnienia okoliczności wymienionych w przytoczonym przepisie spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi z niego skutki prawne. Wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy następuje, jeżeli w sprawie zaistnieją łącznie dwie przesłanki: pierwsza to okoliczności sprawy a druga to dowody - przy czym obydwie przesłanki muszą wskazywać na to, że naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Podkreślić należy, że przepis ten odnosi się do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie mógł przewidzieć (wyrok WSA w Krakowie z 13 lipca 2017 r., III SA/Kr 495/17, LEX nr 2334506).

W ocenie Sądu Skarżąca w niniejszej sprawie nie wykazała wystąpienia okoliczności objętych tym przepisem. Należy bowiem zwrócić uwagę, że na żadnym etapie postępowania administracyjnego, jak również w skardze Strona nie przedstawiła jakichkolwiek okoliczności, które co najmniej uprawdopodobniałyby, że doszło na kontrolowanej trasie przejazdu do sytuacji nadzwyczajnych, które wymusiły na kierowcy zatrzymanie się na nadmiarowych przystankach. Chodzi tutaj o przedstawienie konkretnego przebiegu zdarzeń, który wskazywałby, że doszło do okoliczności nadzwyczajnych na trasie przejazdu. Przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wymaga, aby przewoźnik wskazał zarówno na okoliczności sprawy, jak i dowody, które wskazywałyby, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub że nastąpiło ono wskutek zdarzeń nadzwyczajnych. Konieczność wskazania zarówno okoliczności, jak i dowodów przez samego przewoźnika wynika z faktu, że to on sam posiada najpełniejszą wiedzę co do tego, czy do tego rodzaju zdarzeń nadzwyczajnych doszło i jakimi środkami dowodowymi można to wykazać. W niniejszej sprawie Skarżąca mimo, że organ już w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania wezwał ją do zgłaszania uwag i zastrzeżeń – nie wskazywała żadnych konkretnych okoliczności ograniczając się do zarzutu, że protokół kontroli jest lakoniczny i ogólnikowy. Z protokołu kontroli wraz z dokumentacją zdjęciową wynika, że doszło do zatrzymania pojazdu na dwóch nie ujętych w rozkładzie jazdy przystankach. Strona tych stwierdzeń nie kwestionowała a jednocześnie zarzucała brak ustaleń co do zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych, przy czym sama poza ogólnikowymi zarzutami nie wskazała, na czym miałyby polegać szczególne, niezależne od strony okoliczności co do zatrzymania się na ww. dwóch przystankach. Organy odwoławczy prawidłowo zwrócił uwagę, że z okoliczności zatrzymania autobusu na nadmiarowych przystankach nie wynikało, aby doszło do nadzwyczajnych zdarzeń. Pasażerowie opuścili autobus o własnych siłach – nie było więc mowy o nagłym przypadku zdrowotnym, który wymusiłby na kierowcy nagłe zatrzymanie.

Samo ogólnikowe powoływanie się przez Stronę na zaistnienie nadzwyczajnych okoliczności nie może zastąpić wykazania przez Skarżącą, że do zdarzeń nadzwyczajnych, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. doszło. Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 92b u.t.d. Należy podzielić wyrażony w zaskarżonej decyzji pogląd, że przepis ten ma zastosowanie do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku a nie do naruszeń związanych z zatrzymaniem na przystankach nie ujętych w rozkładzie jazdy.

Odnosząc się do argumentacji zawartej w skardze należy jeszcze raz podkreślić, że ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w art. 92b i 92c u.t.d. spoczywa każdorazowo na podmiocie wykonującym przewóz drogowy, bowiem to on musi wykazać, że dołożył należytej staranności i nie miał wpływu na powstałe naruszenia przepisów transportu drogowego, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Chcąc wykazać, że przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia, podmiot ten musi wskazać na konkretne okoliczności, które będą w tym zakresie rozważone przez organ. Okoliczności te muszą być wsparte dowodami (tak wyrok NSA z 5 sierpnia 2021 r., II GSK 1462/18, LEX nr 3248704). W niniejszej sprawie Skarżąca nie przedstawiła żadnych konkretnych okoliczności, które uprawniałyby do stwierdzenia, że w sprawie należało badać zaistnienie przesłanek egzoneracyjnych.

Zatem wobec nie budzących wątpliwości ustaleń co do dopuszczenia się przez przewoźnika naruszenia wskazanego w lp. 2.3.3. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.