Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 983/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 983/03 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 maja 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Anna Znamiec (spr), Sędziowie: NSA Józef Gach, WSA Bogusław Wolas, Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2006r., sprawy ze skargi R. w K., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 14 kwietnia 2003r. Nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za miesiące od stycznia do listopada 2002r., I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 3600 zł. (trzy tysiące sześćset złotych).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].01.2003 r. Nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy Z.określił R.w K. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za miesiące od stycznia do listopada 2002 r. w kwocie 126513,20 zł oraz odsetki za zwłokę. Jako podstawę opodatkowania organ I instancji przyjął powierzchnię gruntów oznaczonych w ewidencji gruntów symbolem "Lz".

R.w K. złożył odwołanie od powyższej decyzji. W uzasadnieniu odwołania podatnik podnosi, że nie posiada w swoim zarządzie gruntów, które stanowią podstawę opodatkowania w przedmiotowej decyzji. Ponadto podatnik podnosi, że znajdujące się w jego posiadaniu nieruchomości oznaczone w ewidencji gruntów jako "Lz" porośnięte kępami drzew i krzewów usytuowane w tzw. międzywalu i nie powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. R.w K. wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie względnie o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Decyzją z dnia [...].04.2003 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że organ I instancji prawidłowo przyjął jako podstawę opodatkowania w podatku od nieruchomości powierzchnię gruntów - 2760278 m2, zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów. Określając podatek od nieruchomości prawidłowo zastosowano stawki podatkowe, ustalone w Uchwale Rady Miejskiej w Zawichoście na 2002 r. Organ II instancji powołał się na przepis art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2002 r. na mocy, którego w przypadku oddania nieruchomości Skarbu Państwa w trwały zarząd obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczu nieruchomości. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 z późn. zm.) resortowe jednostki gospodarki wodnej do realizacji zadań statutowych mają w trwałym zarządzie nieruchomości Skarbu Państwa. Zgodnie z przepisem art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30, poz. 163 z późn. zm.) podstawą wymiaru podatków są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Odnośnie kwalifikacji gruntów oznaczonych symbolem "Lz" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach przyjęło, że symbolowi gruntów "Lz" odpowiadają zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 158, poz. 813) - grunty zadrzewione i zakrzewione, czyli grunty porośnięte roślinnością leśną, których powierzchnia jest niższa od 0,10 ha, a także m. In. kępy olszyn, brzóz i innych drzew i krzewów o niecałkowitym pokryciu terenu, występujące zazwyczaj wśród użytków zielonych. W związku z powyższą kwalifikacją grunty oznaczone symbolem "Lz" nie stanowią lasu w rozumieniu ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (dz. U. Nr 101, poz. 444 z późn. zm.) i nie mogą podlegać opodatkowaniu podatkiem leśnym, a podlegają opodatkowaniu podatkiem o nieruchomości.

Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego R.złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 7 kpa poprzez brak wyjaśnienia okoliczności faktycznych mających istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało niewłaściwym zastosowaniem art. 19 cyt. ustawy o gospodarce nieruchomościami , naruszenie art. 10 kpa poprzez brak udziału strony skarżącej przed organem odwoławczym, naruszenie art. 107 ust. 3 kpa poprzez nie wskazanie dowodów, na których oparł się organ II instancji ustalając, że skarżący posiada w trwałym zarządzie grunty opodatkowane w zaskarżonej decyzji. Strona skarżąca podniosła, że posiada status jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej i wykonuje uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa w stosunku do wód stanowiących jego własność w granicach określonych liniami brzegu, a także sprawuje prawa właścicielskie Skarbu Państwa w stosunku do gruntów przekazanych jej w trwały zarząd w oparciu o ustawę o gospodarce nieruchomościami. W ocenie strony skarżącej organ podatkowy błędnie powołał przepis art. 199 cyt. ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż w dniu wejścia w życie tej ustawy strona skarżąca nie sprawowała zarządu na terenach, których dotyczy decyzja. Przedmiotowe grunty nigdy nie zostały wydzielone stronie skarżącej w zarząd ani na podstawie decyzji organu administracji ani na podstawie umowy. Strona skarżąca powołuje się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego nr NFPK 6/97, podjętą w składzie pięciu sędziów, zgodnie z którą obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu zależnym lub zarządcy pod warunkiem, że legitymuje się on prawem do władania nieruchomością udzielonym przez właściciela nieruchomości. Prawo zarządu nieruchomością nie powstaje wskutek wpisania podmiotu do ewidencji gruntów jako władającego lecz z mocy decyzji administracyjnej, z mocy prawa bądź w drodze umowy cywilno - prawnej. W doktrynie prezentowany jest pogląd, iż podatnikiem podatku od nieruchomości może być jedynie ta jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej, która jest zarządcą nieruchomości komunalnej lub państwowej. Jeżeli nieruchomości nie zostały jej przekazane do korzystania w formie zarządu to nie może ona być obciążona podatkiem. W takim przypadku pomimo wykorzystywania nieruchomości do prowadzonej działalności podatnikiem jest właściciel nieruchomości czyli najczęściej Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego (L. Etel: "Opodatkowanie nieruchomości jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej", Przegląd Podatkowy 2000/11/18). Ponadto strona skarżąca, zarzuca, że organ podatkowy wydał decyzję w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w miejsce decyzji w przedmiocie zobowiązania podatkowego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w dniu 23.03.2006 r. strona skarżąca przedłożyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].12.2005 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2002 r., wydanej w podobnym stanie faktycznym, w której to decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podzielając argumentację strony skarżącej uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie w sprawie.

Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego i procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 9) w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2002 r. obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych oraz jednostkach organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, które:

1) są właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem,

2) są użytkownikami wieczystymi nieruchomości lub ich części,

3) są posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub innego tytułu prawnego, a także umowy zawartej z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa albo z ustanowionego zarządu,

4) posiadają bez tytułu prawnego nieruchomości lub ich części albo obiekty budowlane nie złączone trwale z gruntem, stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, z wyjątkiem nieruchomości wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Lasów Państwowych.

Istotnie zgodnie z przepisem art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) podstawą wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Jednakże ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z ewidencji gruntów wynika, że właścicielem gruntów jest Skarb Państwa, a użytkownikiem R.w K.. Powołany przepis art. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie wymienia w kręgu podatników podatku od nieruchomości użytkownika nieruchomości. Organy podatkowe przyjęły, że strona skarżąca jest podatnikiem podatku od nieruchomości powołując się na przepis art. 199 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 46, poz. 543 z późn. zm.) twierdząc, że resortowe jednostki gospodarki wodnej do realizacji zadań statutowych mają w trwałym zarządzie nieruchomości Skarbu Państwa.

Na mocy art. 199 ust. 2 cyt. ustawy o gospodarce nieruchomościami zarząd nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz własność gminy, sprawowany w dniu wejścia w życie ustawy (01.01.1998 r.) przez jednostki organizacyjne, przekształca się z tym dniem w trwały zarząd tych nieruchomości. Przepis art. 199 ust. 2 cyt. ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma charakteru generalnej normy przekształcającej "wszystkie zarządy" nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność gminy - sprawowane przez jednostki organizacyjne - w trwały zarząd. Przepisy przejściowe, w których mieści się art. 199 ust. 2, porządkują "zarządy" powstałe pod rządami ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, uchylonej art. 241 cyt. ustawy o gospodarce nieruchomościami Te "zarządy" stają się od 1 stycznia 1998 r. "trwałymi zarządami", o treści określonej nową ustawą (zasada bezpośredniego działania ustawy nowej).

Organy podatkowe, przyjmując, że strona skarżąca posiada przedmiotowe grunty w trwałym zarządzie, a w konsekwencji jest podatnikiem podatku od nieruchomości, nie wyjaśniła czy stronie skarżącej przysługiwał zarząd w stosunku do przedmiotowych gruntów przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami tj. przed 01.01.1998 r. Organy podatkowe przyjmując, że stronie skarżącej przysługuje trwały zarząd przedmiotowych nieruchomości nie wyjaśniły zatem czy stronie skarżącej przysługiwał pod rządami ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości zarząd nieruchomości. Wyjaśnienie tych kwestii ma istotne znaczenie zwłaszcza, w sytuacji, gdy strona skarżąca zaprzecza jakoby sprawowała zarząd przedmiotowych nieruchomości przed 01.01.1998 r.

Strona skarżąca R.w K.posiada status państwowej jednostki budżetowej, a zatem może być podatnikiem podatku od nieruchomości tylko wówczas, gdy ma ustanowiony tytuł prawny w stosunku do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa w postaci trwałego zarządu zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami bądź w dniu wejścia w życie tej ustawy tj. w dniu 01.01.1998 r. przysługiwał jej zarząd na podstawie przepisów ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Z akt sprawy nie wynika, jaki tytuł prawny przysługuje stronie skarżącej w stosunku do przedmiotowych nieruchomości. Organy podatkowe nie odniosły się do twierdzeń strony skarżącej iż nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości w stosunku do przedmiotowych nieruchomości.

Rozpoznając ponownie sprawę organ podatkowy powinien ustalić, czy nieruchomości, przyjęte jako przedmiot opodatkowania zostały przekazane stronie skarżącej w trwały zarząd bądź przysługiwał jej zarząd przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Na mocy bowiem przepisu art. 122 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, w toku postępowania, organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Swobodna ocena dowodów, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny. Naruszenie tych reguł, a także norm procesowych odnoszących się do środków dowodowych, stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 187 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonywającej treści (art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa).

W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).