Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3354/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 § 1, § 2 i § 5, art. 7 § 1, art.79 § 1, § 2 i § 4, art. 27 § 1 i 3, art.34, art.59
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77, art.107 § 3, art.80, art.61a § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Sędzia WSA - Marek Krawczak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi B. Z. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia (...) października 2016 r. nr (...) w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Rozwoju i Finansów postanowieniem z ... października 2016 r. nr ..., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej: "k.p.a.") oraz art. 18 i art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm., dalej: "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia B. Z. z ... lutego 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z ... stycznia 2016 r., nr ... w sprawie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. polegającą na zajęciu, zawiadomieniem z ... listopada 2015 r. nr ..., świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R..

Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie prawnym i faktycznym sprawy:

Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. prowadzi jako organ egzekucyjny postępowanie egzekucyjne do majątku B. Z. (dalej: "strona", "skarżąca" lub "zobowiązana") na podstawie tytułów wykonawczych z ... maja 2015r., nr ... i ..., wystawionych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., obejmujących należności z tytułu grzywny w celu przymuszenia w luźnej kwocie ... zł należności głównej.

Organ egzekucyjny w celu wyegzekwowania przedmiotowych należności zawiadomieniem z ... listopada 2015 r., nr ... dokonał zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego zobowiązanej w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.. Zawiadomienie w sprawie zastosowanego środka egzekucyjnego wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostało doręczone zobowiązanej w dniu 1 grudnia 2015 r., natomiast dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 3 grudnia 2015 r.

Pismem z 14 grudnia 2015 r. strona wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w których podniosła prowadzenie egzekucji w oparciu o tytuł wykonawczy, który nie spełnia wymagań określonych w art. 27 § 1 i § 3 u.p.e.a., prowadzenie egzekucji pomimo braku upomnienia przedegzekucyjnego oraz zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

Jednocześnie pismem z 14 grudnia 2015 r. strona złożyła na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne, dokonane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. w postaci zajęcia świadczenia emerytalnego.

Skarżąca stanęła na stanowisku, że badanie dopuszczalności egzekucji przeprowadzane przez organ egzekucyjny z urzędu winno obejmować przede wszystkim ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy został wystawiony prawidłowo i czy doręczone zostało upomnienie. W ocenie strony w sprawie organ egzekucyjny nie dokonał powyższych czynności, skutkiem czego wszczęto egzekucję administracyjną z naruszeniem zasady obowiązku doręczenia upomnienia przedegzekucyjnego, a tytuły wykonawcze nie spełniają wymogów zawartych w art. 27 § 1 i § 3 u.p.e.a. Ponadto zostały wystawione na kwoty wyższe niż wynika to z tytułów egzekucyjnych.

Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z ... stycznia 2016 r. oddalił jako bezzasadną skargę strony na czynność egzekucyjną.

W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej w K. podał, że skarga przewidziana w art. 54 u.p.e.a jest środkiem zaskarżenia czynności wykonawczych organu egzekucyjnego, jak i egzekutora. Wyjaśnił, że skarga taka nie może w żaden sposób zastąpić lub stanowić konkurencji dla innych środków prawnych, w tym zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, czy wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W ramach tego środka można wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego, bądź egzekutora, przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych.

Dyrektor Izby Skarbowej w K. nie dopatrzył się nieprawidłowości w postępowaniu organu egzekucyjnego i naruszenia przepisów prawa i uznał, że organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych, do którego stosowania upoważniał go art. 1a pkt 12 lit. a tiret trzecie u.p.e.a., tj. egzekucja ze świadczenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego. Organ nadzoru przywołał treść art. 79 § 1-5 u.p.e.a. i stwierdził, że organ egzekucyjny dopełnił wszelkich wymogów określonych tym przepisem. Tym samym nie stwierdził żadnych uchybień formalnoprawnych.

Dyrektor Izby Skarbowej w K. podkreślił, że okoliczności dotyczące prawidłowości wystawionych tytułów wykonawczych i uprzedniego doręczenia upomnienia nie mogą być rozpoznane w tym trybie. Właściwym trybem są zarzuty. Dodatkowo poinformował, w zakresie żądania wstrzymania postępowania egzekucyjnego, że zgodnie z art. 54 § 6 u.p.e.a. wniesienie skargi na czynność egzekucyjną nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ wyjaśnił, że w uzasadnionych wypadkach można wstrzymać postępowanie egzekucyjne, jednakże w sprawie nie istnieją szczególne okoliczności, które uzasadniają wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.

Pismem z 2 lutego 2016 r. strona wniosła zażalenie na ww. postanowienie, zarzucając bezpodstawność i odniesienie się wyłącznie do zastosowanego środka egzekucyjnego, podczas gdy na organie nadzoru ciążył obowiązek rozpoznania skargi nie tylko w granicach podniesionych w samej skardze, lecz również dokonania pełnej i kompletnej oceny prowadzonej egzekucji. W uzasadnieniu skarżąca powtórzyła argumenty prezentowane w postępowaniu przed organem I instancji. Dodatkowo wskazała na zbyt uciążliwy charakter zastosowanego w sprawie środka egzekucyjnego.

Minister Rozwoju i Finansów podkreślił, że wbrew twierdzeniom strony postępowanie w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną jest postępowanie obejmujące swoim zakresem jeden tylko, ograniczony wycinek postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku zobowiązanej. W postępowaniu tym nie orzeka się ani o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Brak jest podstaw, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie ewentualnych wadliwości postępowania egzekucyjnego, które mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany w u.p.e.a. Wszelkie okoliczności związane z naruszeniem istotnych zasad postępowania egzekucyjnego oraz kwestie związane z dopuszczalnością egzekucji rozpatrywane są w procesowym trybie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, które wnosi się w oparciu o podstawy objęte katalogiem wymienionym w przepisie art. 33 u.p.e.a.

Organ odwoławczy wskazał, że po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie stwierdził nieprawidłowości i naruszenia prawa przez organ egzekucyjny, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., stwierdzając, że w toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnej, do której upoważniła go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji: art. 1a pkt 12 lit. a tiret 3 w zw. z art. 79 u.p.e.a.

Z akt sprawy wynikało, że w sprawie zostały spełnione wszystkie wymogi formalnoprawne wymienione w art. 79 § 1 – 5 u.p.e.a. Zawiadomienie o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego z ... listopada 2015 r. nr ... zostało doręczone zobowiązanej w dniu 1 grudnia 2015 r. oraz dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 3 grudnia 2015 r. Zawiadomienie o zajęciu zawierało wszystkie elementy oznaczone w przepisie art. 67 § 2 u.p.e.a., zostało podpisane przez uprawnionego pracownika, a jego forma odpowiadała wzorowi zawiadomienia o zajęciu świadczeń z zapatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, stanowiącemu załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 655). Wskazane w zawiadomieniu kwoty należności zgodne są z kwotami wynikającymi z tytułów wykonawczych, na podstawie których wystawiono kwestionowane zawiadomienie i dokonano zajęcia.

Minister Rozwoju i Finansów zauważył, że nie było możliwe skuteczne podnoszenie zarzutów, które stanowiły podstawę do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie prawa zobowiązanej. Skarga na czynności egzekucyjne nie może odnosić się do tych okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą stanowić podstawę zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucji administracyjnej. Zatem w ocenie Ministra Rozwoju i Finansów nie podlegały rozpoznaniu skargowym podnoszone przez stronę okoliczności, braku: spełnienia przez tytuły wykonawcze wymogów, o których mowa w art. 27 § 1 i § 3 u.p.e.a. i uprzedniego doręczenie zobowiązanej upomnienia przedegzekucyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z ... października 2016 r., skarżąca wniosła o uchylenie rozstrzygnięć organów obydwu instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

1) art. 7 i 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. przez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego i nie podjęcie wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;

2) art. 80 k.p.a. przez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego, w szczególności w zakresie prawidłowości doręczenia zobowiązanej zawiadomienia o zajęciu świadczenia emerytalnego;

3) art. 61a § 1 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie;

4) art. 79 § 4 w zw. z art. 79 § 1 u.p.e.a. przez zajęcie świadczenia emerytalnego pomimo wadliwego doręczenia zobowiązanej zawiadomienia o jego zajęciu;

5) art. 54 § 5 u.p.e.a. przez niewstrzymanie postępowania egzekucyjnego w tej sprawie.

Skarżąca podkreśliła, że tytuły wykonawcze z 4 maja 2015 r. wystawione przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. nie zostały prawidłowo doręczone, gdyż od marca 2015 r. strona przebywa stale w Domu Pomocy Społecznej w R. Dopiero na podstawie informacji ZUS Oddział w R., Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. ustalił miejsce pobytu skarżącej, podczas gdy świadczenie rentowe zostało już zajęte i w części wyegzekwowane. Skoro nie doręczono prawidłowo zawiadomienia o zajęciu wraz z tytułem wykonawczym, nie sposób uznać, że prawidłowo zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne w tej sprawie.

Skarżąca zarzuciła, że organ II instancji w ogóle nie odniósł się do zarzutu wadliwego doręczenia stronie zawiadomienia i tytułów wykonawczych i nie dokonał analizy sposobu i prawidłowości prowadzonej egzekucji, gdy pełnomocnik kwestionował nie tylko prawidłowość wystawionych tytułów wykonawczych, lecz również wskazywał na to, iż zajęcie świadczenia emerytalnego w sytuacji osobistej zobowiązanej nie powinno nastąpić, oraz że nie ma podstaw do dalszego prowadzenia egzekucji. Wskazała na fakty, które w jej ocenie przemawiają za wstrzymaniem egzekucji w postaci bardzo ciężkiej sytuacji zdrowotne i osobistej. Zarzuciła również zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w postaci grzywny w wysokości ... zł w sytuacji, gdy strona jest osobą starszą (... lata), schorowaną i jej dochody nie wystarczają nawet na bieżące utrzymanie.

Minister Rozwoju i Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego postanowienia.

Analizując sprawę według powyższych kryteriów sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie oddalające skargę na zastosowany środek egzekucyjny przez organ egzekucyjny w postaci zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.

Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Z § 5 tego artykułu, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015r. wynika, że w sprawie skargi, o której mowa w § 1 i 2, postanowienie wydaje organ nadzoru. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie.

Przepis ten ma na celu ocenę prawidłowości dokonanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora czynności o charakterze wyłącznie technicznym i wykonawczym i nie zastępuje innych środków procesowych, przysługujących zobowiązanemu na podstawie ww. ustawy. Zasadnie w zaskarżony postanowieniu wyjaśniono stronie, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji regulując poszczególne etapy postępowania egzekucyjnego umożliwia zobowiązanemu kwestionowanie podejmowanych w jego toku rozstrzygnięć. Skarga na czynności egzekucyjne wszczyna postępowanie, którego celem jest zbadanie prawidłowości dokonania przez organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności (w sprawie zajęcia świadczenia emerytalnego), zmierzającej do zastosowania określonego środka egzekucyjnego. Tym samym postępowanie w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną jest postępowaniem obejmującym swoim zakresem jeden tylko, ograniczony wycinek postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku zobowiązanego. W postępowaniu tym nie orzeka się ani o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Ze względu na niekonkurencyjność środków zaskarżenia przysługujących w postępowaniu egzekucyjnym brak jest podstaw, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie ewentualnych wadliwości postępowania egzekucyjnego, które mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany w u.p.e.a. Innymi słowy skarga nie przysługuje, gdy ustawa przewiduje inne środki zaskarżenia (zarzut, zażalenie na postanowienie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego), albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu. W ramach tego środka można wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego, bądź egzekutora, przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych.

Tym samym przechodząc do dalszej analizy sprawy, zgodnie z art. 7 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie.

Zgodnie z treścią art. 1a pkt 12 lit. a tiret trzecie u.p.e.a., przez środek egzekucyjny, rozumie się w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, egzekucję m.in. ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej.

Zgodnie z art. 79 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego zobowiązanego, a także z renty socjalnej, zwanych dalej "świadczeniami", przez przesłanie do organu rentowego właściwego do spraw wypłaty zobowiązanemu świadczeń zawiadomienia o zajęciu tej części przysługujących zobowiązanemu świadczeń, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa organ rentowy, aby nie wypłacał zajętej części świadczenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych.

W § 2 art. 79 u.p.e.a. wskazano, że zajęcie świadczeń jest dokonane z chwilą doręczenia organowi rentowemu zawiadomienia o zajęciu. Zajęcie to zachowuje moc również w przypadku zmiany organu rentowego właściwego do wypłaty świadczeń.

Art. 79 § 4 u.p.e.a. stanowi natomiast, że jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny:

1) zawiadamia zobowiązanego o zajęciu przysługujących mu świadczeń, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia przesłanego do organu rentowego, pouczając ponadto zobowiązanego, że nie może odbierać świadczeń poza częścią wolną od zajęcia, ani rozporządzać nimi w żaden inny sposób;

2) wzywa organ rentowy, aby: a) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia podał wysokość przysługujących zobowiązanemu miesięcznych świadczeń i zawiadamiał o każdej zmianie ich wysokości, b) składał, w przypadku zaistnienia przeszkód do wypłacenia świadczeń, oświadczenie o rodzaju tych przeszkód, a w szczególności podał, czy inne osoby roszczą sobie prawa do zajętych świadczeń, czy i w jakim sądzie toczy się sprawa o te świadczenia oraz czy i o jakie roszczenia została skierowana do tych świadczeń egzekucja przez innych wierzycieli;

3) poucza organ rentowy o określonych w art. 71b, art. 168c i art. 168e skutkach niestosowania się do wezwań, o których mowa w pkt 1 i 2.

W niniejszej sprawie organ egzekucyjny (Naczelnik Urzędu Skarbowego w W.) wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku skarżącej. Jego podstawą były tytuły wykonawcze wystawione przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W.. Organ egzekucyjny, w celu wyegzekwowania należności, dokonał - zgodnie z wymogiem określonym w art. 79 § 1 u.p.e.a. - zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R., zawiadomieniem z ... listopada 2015 r., nr ... o zajęciu świadczeń zobowiązanej. Zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 3 grudnia 2015 r., a skarżącej wraz z tytułami wykonawczymi w dniu 1 grudnia 2015 r.

Forma zawiadomienia odpowiadała formie przewidzianej w załączniku nr 2 "Zawiadomienie o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej", do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 655), obowiązującym na dzień dokonania czynności i zawiadomienie zawierało wszelkie elementy określone w art. 67 § 2 i art. 79 u.p.e.a. W związku z powyższym należało stwierdzić, że ww. czynność egzekucyjna została przeprowadzona stosownie do obowiązującej procedury. Należy stwierdzić także, że organ egzekucyjny zastosował, przewidziany prawem środek egzekucyjny, spełniając przy tym wymogi formalnoprawne.

W przedmiotowej sprawie, skarżąca złożyła zarzuty w sprawie prowadzonej, spornej egzekucji, pismem z 14 grudnia 2015 r. i jak wynika z akt sprawy postępowanie to jest w administracyjnym toku instancji. Słusznie Minister Rozwoju i Finansów wyjaśnił, że kwestie merytoryczne związane z podstawą prowadzenia postępowania egzekucyjnego, zasadnością jego wszczęcia oraz prawidłowością prowadzenia, stanowią przedmiot rozpatrzenia przez właściwe organy administracji i nie mają wpływu na ocenę zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Trzeba także jednoznacznie podkreślić, że w przypadku uznania zarzutów strony, postępowanie egzekucyjne zostanie umorzone, a środek egzekucyjny w postaci zajęcia świadczenia emerytalnego, uchylony. Tym samym podnoszone zarzuty odnoszące się do prawidłowości wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego uchylają się spod kontroli sądu w postępowaniu w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne.

Co więcej także, podnoszone zarzuty dotyczące nieprawidłowości doręczenia tytułu wykonawczego i zawiadomienia o zajęciu świadczenia emerytalnego nie mają wpływu na prawidłowość wydanych postanowień w sprawie skargi na czynność egzekucyjną. W przedmiotowej bowiem sprawie strona niewątpliwie zarówno otrzymała tytuły wykonawcze (w pismach wskazuje na określone wady tych tytułów), jak i zawiadomienie o zajęciu świadczenia emerytalnego. Problemem, który obecnie się objawił i na który strona wskazuje w skardze związany jest nie z prawidłowością doręczenia stronie tytułów wykonawczych, jak i zawiadomienia o zajęciu świadczenia emerytalnego, tylko z datą tego doręczenia. Trzeba bowiem wskazać, że z akt ewidentnie wynika, że powyższe dokumenty stronie zostały doręczone, gdyż strona złożyła zarówno zarzuty, jak i skargę na czynność egzekucyjną wskazując w tych pismach (zarzutach i skardze) zarówno konkretne numery zawiadomienia o zajęciu, jak i numery tytułów wykonawczych oraz konkretne zarzuty odnoszące się do braków w tytule wykonawczym (art. 27 § 1 i § 3 u.p.e.a.). Tym samym formując treść środków zaskarżenia strona nimi dysponowała, co także sama potwierdza w tych środkach zaskarżenia. Dlatego też, to tylko ewentualnie data doręczenia jej tytułów wykonawczych i zawiadomienia o zajęciu może być sporna. Jednakże w przedmiotowej sprawie data doręczenia zawiadomienia o zajęciu nie ma zasadniczego znaczenia, gdyż skarga na czynność egzekucyjną została złożona w terminie, liczonym od daty najdalszej i najmniej korzystnej dla skarżącej, tj. daty doręczenia zawiadomienia o zajęciu świadczenia (1 grudnia 2015 r. – odebrał przesyłkę syn skarżącej M. Z.). Tym samym skoro strona złożyła skargę na czynność egzekucyjną w dniu 14 grudnia 2015 r., to należy przyjąć, że wiedziała o dokonanym zajęciu i skorzystała z przysługującego jej środka zaskarżenia. Natomiast sąd nie będzie w tym postępowaniu wypowiadał się, co do daty doręczenia stronie tytułów wykonawczych, gdyż w tej sprawie nie może być to przedmiotem sporu. Powyższe winno być rozpoznane w oddzielnym postępowaniu i ewentualnie skontrolowane przez sąd w wypadku wszczęcia takiego postępowania.

Skoro z powyżej wyłożonych argumentów wynika, że doręczono stronie zawiadomienie o zajęciu, to za bezzasadne należało uznać zarzuty dotyczące naruszenia art. 79 § 4 w zw. z art. 79 § 1 u.p.e.a. przez zajęcie świadczenia emerytalnego pomimo wadliwego doręczenia zobowiązanej zawiadomienia o jego zajęciu.

W skardze, strona wskazywała także na okoliczność rozpoznawane w postępowaniu w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym.

W tym miejscu należy zgodzić się ze stanowiskiem organów rozstrzygających w przedmiotowej sprawie i już powyżej akcentowanym w uzasadnieniu tego postanowienia, dotyczącym niekonkurencyjności obu środków zaskarżenia czynności egzekucyjnej (skargi oraz zarzutów). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 lipca 2012 r. o sygn. akt II FSK 2555/10: "W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, uwzględniając zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia, że skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze faktycznym i to tylko takie, które nie mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany w ustawie (zarzuty, zażalenia na postanowienia, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji) albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu (por. R. Hauser i Z. Leoński - Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji -W. 1992 r. s. 84.,. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 827/99,. LEX nr 43032,. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1999 r. sygn. akt III SA 4503/97,. ONSA 2000/1/20,. wyrok WSA z dnia 22 stycznia 2004 r., sygn. akt III SA 1503/03 - LEX nr 113578)." Powyższe oznacza, jak dalej zasadnie wskazał NSA w cyt. wyroku, że skarga nie może stanowić konkurencyjnego środka zaskarżania w stosunku do zarzutów, o których mowa w art. 33 u.p.e.a.

Obecnie zdaje się, że skarżąca z powyższego się wycofała, gdyż przyznaje rację Ministrowi Rozwoju i Finansów odnośnie braku możliwości ustosunkowania się zarzutów merytorycznych będących przedmiotem zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji i wskazuje, że okoliczności te podnosiła w kontekście uzasadnienia wniosku przemawiającego za wstrzymaniem egzekucji.

Odnosząc się do kwestii wstrzymania egzekucji i zarzutu naruszenia art. 54 § 5 u.p.e.a. (winno być art. 54 § 6 u.p.e.a.) poprzez niewstrzymanie postępowania egzekucyjnego w tej sprawie, należy ponownie zauważyć, że przedmiotem kontroli jest tylko postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z ... października 2016 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. oddalające skargę na czynność egzekucyjną. Zatem wszelkie kwestie wykraczające poza to postępowanie nie są i nie mogą być przedmiotem kontroli. Zgodnie z art. 54 § 6 u.p.e.a. wniesienie skargi, o której mowa w § 1, nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ nadzoru może jednak, w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego.

Tym samym podnoszone przez skarżącą zarzuty związane z odmową wstrzymania postępowania egzekucyjnego wymykają się z pod kontroli sądu w tym postępowaniu. Sąd na marginesie jedynie zauważa, że u.p.e.a. nie normuje instytucji wstrzymania postępowania egzekucyjnego na wniosek dłużnika, czego domaga się skarżąca. Wniosek taki, skierowany do organu nadzoru (tak jak w sprawie), może jedynie stanowić podstawę podjęcia przez ten organ czynności nadzorczych z urzędu. Wskazany przepis nie daje zatem żadnych bezpośrednich uprawnień zobowiązanemu poddanemu egzekucji (por. wyrok NSA z 8 października 1999 r. o sygn. akt III SA 7798/98 - LEX nr 46233). Tym samym tryb przewidziany art. 23 § 6 i art. 54 § 6 u.p.e.a. nie przysługuje dłużnikowi. Dłużnikowi kwestionującemu działania organu egzekucyjnego przysługują środki określone w u.p.e.a., tj. skarga na czynności egzekucyjne lub skarga na przewlekłość postępowania (art. 54 § 1 u.p.e.a.), przy czym w przypadku wniesienia takiej skargi organ nadzoru może, w uzasadnionych przypadkach, wstrzymać prowadzenie postępowania egzekucyjnego (art. 54 § 6 u.p.e.a.). Jest to wyłączna prerogatywa organu, która nie podlega kontroli sądu. Co więcej kontroli sądu jedynie podlega pozytywne rozstrzygnięcie w postaci wstrzymania czynności egzekucyjnych lub wstrzymania postępowania egzekucyjnego (a nie odmowa wstrzymania) i to tylko w wypadku wcześniejszego złożenia zażalenia przez wierzyciela niebędącego jednocześnie organem egzekucyjnym (a więc nie zobowiązanego).

Prawidłowo także, zgodnie z tym co zostało już wskazane wyżej, organ odwoławczy wyjaśnił stronie, że w trybie skargi na czynności egzekucyjne nie podlegają rozpatrzeniu kwestie materialno-prawne stanowiące podstawę uruchomienia odrębnego postępowania. Zarzuty dotyczące wymagalności zobowiązania podlegają rozpoznaniu odpowiednio w trybie art. 34 i art. 59 u.p.e.a. Wykroczenie poza ramy danego postępowania, w tym przypadku skargi na czynności egzekucyjne, skutkowałoby naruszeniem ogólnej zasady postępowania administracyjnego, określonej w art. 19 k.p.a., który stanowi, iż organy administracji publicznej są zobowiązane do przestrzegania z urzędu swojej właściwości miejscowej i rzeczowej. Słusznie również Minister Rozwoju i Finansów wyjaśnił w odpowiedzi na skargę, że zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w postępowaniu odwoławczym jest wyznaczony zakresem rozstrzygnięcia w pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie może w danej sprawie zmieniać trybu orzekania, co oznacza, że w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie sprawa tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym. W sytuacji gdy przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie czynność egzekucyjna badana pod względem wykonawczym, co zakreśla art. 54 u.p.e.a. wskazane przez stronę okoliczności odnoszące się do powstania zobowiązania (jego wysokości) oraz działań podejmowanych przez wierzyciela nie podlegały rozpatrzeniu w ramach skargi na czynności egzekucyjne.

W podobny sposób do powyższego należy także odnieść się do argumentacji strony związanej ze stanem zdrowia, czy sytuacją materialną. Kwestie te nie mogą być przedmiotem postępowania w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną i ewentualnie mogą stanowić podstawę wszczęcia innych postępowań (np. wniosek o umorzenie należności).

Na zakończenie sąd wskazuje, że także pozostałe zarzuty skargi są nieuzasadnione, a w szczególności odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, 107 § 3, art. 80 k.p.a. Organy obydwu instancji podjęły rozstrzygnięcia po zebraniu pełnego materiału dowodowego. W uzasadnieniu swoich postanowień obszernie wyjaśniały powody dla których podjęły określone rozstrzygnięcia i dla których twierdzenia skarżącej nie mogły zostać uwzględnione. Tym samym w żaden sposób nie mogły zostać naruszone ww. przepisy. Natomiast sam fakt wydania niesatysfakcjonującego stronę rozstrzygnięcia nie może stanowić o naruszeniu wskazanych przepisów.

Zupełnie niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 61a § 1 k.p.a., który stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W sprawie tego typu sytuacja nie wystąpiła i powyższy przepis, wbrew twierdzeniom strony, nie był stosowany.

Także zarzut przedwczesności wydania postanowienia jest niezasadny, gdyż postępowanie w sprawie zarzutów i postępowanie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną są odrębnymi od siebie postępowaniami, rozpoznawanymi przez odrębne organy (stan do 31 grudnia 2015r.). Zarzuty są bowiem rozpoznawane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego i w II instancji Dyrektora Izby Skarbowej. Natomiast skarga rozpoznawana jest przez organ nadzoru, tj. Dyrektora Izby Skarbowej i w II instancji Ministra Rozwoju i Finansów. Tym samym brak jest jakichkolwiek podstaw do wskazywania, że w pierwszej kolejności winny być rozpoznane zarzuty. Nie ma takiej zależności, w szczególności zważywszy na fakt, że w przypadku uznania za zasadne zarzutów strony postępowanie egzekucyjne zostanie umorzone, a środek egzekucyjny w postaci zajęcia świadczenia emerytalnego uchylony (z innych przyczyn niż formalnoprawnych).

Z tych względów, sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, jak również przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też, sąd nie podzielił zarzutów skargi i uznając skargę za niezasadną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.