Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 458/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2006-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6249 Inne o symbolu podstawowym 624
Hasła tematyczne: Powszechny obowiązek obrony
Skarżony organ: Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 26, art. 28, art. 29
journal: Dz.U. 2004 nr 241 poz 2416
law: Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r.  o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia WSA Marcin Miemiec Protokolant Robert Hubacz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 października 2006 r. sprawy ze skargi P. S. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do służby wojskowej uchyla decyzję I i II instancji.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi P. S. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest orzeczenie Rejonowej Wojskowe Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. Nr [...] wydane na podstawie art. 29 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r . o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 241, poz. 2416) oraz § 3 ust. 7, § 4 ust. 8, § 9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U. Nr 151, poz. 1594) oraz § 22 ust. 1 i 2, § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji w tych sprawach (Dz.U. Nr 151, poz. 1595), utrzymujące mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w P. z dnia [...] r. Nr [...] uznające P. S. w grupie pierwszej zdolnym do służby wojskowej (kat. A).

W dniu [...] r. P. S. został skierowany przez Wojskową Komendę Uzupełnień w N. T. do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w P. w celu ustalenia jego zdolności do zasadniczej służby wojskowej. W postępowaniu przed Terenową Wojskową Komisją Lekarską poborowy przedłożył kserokopię karty informacyjnej leczenia szpitalnego SPZOZ w W. z dnia [...] r. , historię choroby Przychodni Lekarza Rodzinnego z Poradni Neurologicznej w P. i zaświadczenie lekarskie z tej poradni oraz orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] r. Nr [...] , którym uznano go za zdolnego do służby wojskowej zaliczono do kategorii A,

Orzeczeniem z dnia [...] r. Nr [...] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P. rozpoznała u strony pourazowe bóle głowy, które to schorzenie zakwalifikowała jako schorzenie określone w § 63 pkt 1 Załącznika Nr 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. (Dz. U. Nr 151, poz. 1595)(zwane dalej rozporządzeniem)., obniżenie ostrości wzroku zakwalifikowane do § 13 p 1 rozporządzenia oraz przebytą częściową amputację paliczka dystalnego palca II ręki prawej zakwalifikowane do § 81 p 5 rozporządzenia.

Zdaniem organu I instancji rozpoznane schorzenia kwalifikują poborowego jako zdolnego do czynnej służby wojskowej w grupie I Kat. A. W uzasadnieniu orzeczenia stwierdzono, iż ustaleń w zakresie nim objętym dokonano w oparciu o badania własne i specjalistyczne.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że przy orzekaniu nie był brany pod uwagę jej stan zdrowia. Wskazała, że w związku z przebytym wypadkiem cierpi na silne bóle głowy i pozostaje pod stałą opieką lekarza neurologa. Natomiast w częściowo amputowanym palcu odczuwa bóle i przy orzekaniu o zdolności do służby nie wzięto pod uwagę wady wzroku.

Organ drugiej instancji w motywach rozstrzygnięcia wskazał, że w świetle zgromadzonych dokumentów oraz wykonanych na potrzeby orzecznicze badań lekarskich specjalistycznych - neurologicznego, okulistycznego oraz psychiatrycznego - nie wynika aby aktualny stopień nasilenia zaburzeń ze strony stanu neurologicznego, wzroku oraz narządu słuchu upośledzał sprawność ustroju w stopniu uzasadniającym uznanie odwołującego za niezdolnego do służby wojskowej. Zdaniem organu odwoławczego pourazowe bóle głowy bez zmian w stanie neurologicznym oraz bez zmian ogniskowych w mózgowiu w obrazie TK głowy, obniżenie ostrości wzroku w stopniu stwierdzonym badaniami oraz przebyta częściowa amputacja paliczka dystalnego palca II ręki prawej, mieszczą się w zakresie pojęciowym § 63 p 1,§ 13 p 1, § 81 p 5 z załącznika Nr 2 do rozporządzenia i kwalifikują stronę do kategorii A zdolności do służby wojskowej. Natomiast przedstawiona przez stronę dokumentacja medyczna w postaci kserokopii karty informacyjnej leczenia szpitalnego SPZOZ w W. z dnia [...] r. , historia choroby Przychodni Lekarza Rodzinnego z Poradni Neurologicznej w P. oraz zaświadczenie lekarskie z tej poradni nie stoi w sprzeczności z ustaleniami badających dla potrzeb orzeczniczych lekarzy specjalistów.

W skardze na decyzję ostateczną P. S. ponowił zarzuty podniesione w odwołaniu oraz dodatkowo podniósł, że kontynuuje leczenie, które wymaga regularnego przyjmowania leków. Do skargi dołączył dokumentację medyczną w postaci kserokopii karty informacyjnej leczenia szpitalnego, historii choroby z poradni neurologicznej, opis zdjęcia kręgosłupa oraz zaświadczenie lekarskie specjalisty ortopedii i chirurgii urazowej.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wraz z uzasadnieniem zawartym w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Z kolei odnosząc się do dołączonej do skargi dokumentacji medycznej stwierdziła , że z opisu rtg kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego z dnia [...] r. nie wynika, by stwierdzone tym badaniem zmiany miały wpływ na ustalenia stopnia zdolności do czynnej służby wojskowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga zasługuje na uwzględnienie , aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wywiedzionych .

Na wstępie wskazać należy, iż granicę sądowo-administracyjnej kontroli decyzji administracyjnej wyznacza wyłącznie kryterium legalności rozumianej jako zgodność z powszechnie obowiązującym prawem, o czym stanowi art. 1§ 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) i tylko naruszenie tego prawa w procesie wydawania zaskarżonej decyzji uzasadnia jej uchylenie, czyli wycofanie z obrotu prawnego. Wymaga też podkreślenia, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest skrępowany zarzutami skargi i sformułowanymi w niej wnioskami , co wprost wynika z art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W orzecznictwie sądowo-administracyjnym jako ugruntowany przedstawia się pogląd, wedle którego wojskowe komisje lekarskie stanowią organy administracji publicznej wydające decyzje w indywidualnych sprawach, w tym również decyzje w sprawach zdolności poborowego do służby wojskowej ze względu na stan zdrowia. Dlatego też do tego rodzaju rozstrzygnięć odnoszą się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r. I SA 2114/97 - LEX 47973, wyrok NSA z dnia 16 listopada 1995 r. SA/Gd 1655/95- OSP z 1997 r. Nr 7-8, poz. 135 i inne). Tym samym w zakresie nienormowanym przepisami szczegółowymi do postępowania w sprawach tego rodzaju mają zastosowanie określone w k.p.a. ogólne zasady i przepisy postępowania administracyjnego. Oznacza to ,że rozstrzyganie o zdolności do służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału kandydata w tym postępowaniu. Przypomnieć w tym miejscu należy ,że warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego ( art. 7 i 77 k.p.a. ). Przy czym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona ( art. 80 k.p.a. ). Z kolei rozpatrując materiał dowodowy organ nie może pominąć jakiegokolwiek dowodu, może natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów odmówić dowodowi wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest uzasadnić, z jakiej przyczyny to czyni. Pominięcie oceny określonego dowodu może budzić uzasadnione wątpliwości co do trafności oceny innych środków dowodowych, może bowiem prowadzić do wadliwej ich oceny. Dlatego też organ administracji obowiązany jest, zgodnie z art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a., dokładnie przeanalizować każdy przeprowadzony dowód i dać temu wyraz w uzasadnieniu. Wskazać również należy, że przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595) jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w k.p.a. Jednak w sprawach nieuregulowanych w tym rozporządzeniu przepisy Kodeksu znajdują zastosowanie w pełnym zakresie. Zgodnie z brzmieniem § 23 pkt 2 wskazanego wyżej rozporządzenia wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby komisja ta może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie.

Dokonując pod takim kątem oceny decyzji będącej przedmiotem osądu Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza ,że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca naruszają zasady procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Jak wynika z akt analizowanej sprawy skarżący został skierowany do Komisji orzeczniczej w związku z przebytym wypadkiem, będąc jednocześnie poprzednio uznanym za zdolnego do służby wojskowej i zaliczonym do kategorii A, co wynika z orzeczenia Powiatowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] r., Nr [...] . Organy orzekające w sprawie dokonując kwalifikacji poszczególnych schorzeń poborowego pod kątem wykazu chorób i ułomności zawartych w Załączniku Nr 2 do wskazanego wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w istocie rzeczy odniosły się wyłącznie do stanu neurologicznego skarżącego, kwalifikując zdiagnozowane schorzenie w tym zakresie do § 63 pkt. 1 tego . Rozstrzygnięcie organów w tym zakresie nie budzi wątpliwości, znajduje bowiem pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia organu odwoławczego oraz w zgromadzonym materiale dowodowym w postaci przedstawionej przez skarżącego dokumentacji medycznej, jak i ustaleniach badających dla potrzeb orzeczniczych. Natomiast w pozostałym zakresie zaskarżone orzeczenie nie spełnia wymogów przewidzianych przepisami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Dokonane przez komisje obu instancji rozpoznanie tj. obniżenie ostrości wzroku - zakwalifikowane do § 13 p 1 rozporządzenia - oraz przebyta częściowa amputacja paliczka dystalnego palca II ręki prawej - zakwalifikowane do § 81 p 5 rozporządzenia, mogą budzić wątpliwości w świetle zgromadzonego materiału aktowego. Ze zlecenia wykonania badań lekarsko - specjalistycznych z dnia [...] r. dla celów orzecznictwa wojskowo-lekarskiego wynika, że skarżący został poddany badaniu okulistycznemu, neurologicznemu oraz psychiatrycznemu. Lekarz okulista stwierdził u poborowego obniżenie ostrości widzenia Vod = 0,8, Vos=0,5 określając ułomność jako mieszczącą się w zakresie pojęciowym § 13 pkt 1 Załącznika Nr 2 do rozporządzenia, dokonując jednocześnie adnotacji, że poborowy nosi szkła. Tymczasem przepis § 13 pkt 1 Załącznika Nr 2 do rozporządzenia przewiduje "ostrość wzroku jednego oka lub obu oczu mniejsza niż 0,8 nie mniejsza niż 0,5 bez korekcji szkłami". Ponadto w aktach sprawy znajduje się orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] r., w którym dokonano kwalifikacji ułomności poborowego - określonej jako astygmatyzm nadwzroczny obu oczu - do § 13 pkt 2 Załącznika Nr 2 do rozporządzenia, który stanowi "ostrość wzroku każdego oka co najmniej 0,5 z korekcją szkłami sferycznymi do + 3,0 D lub cylindrycznymi do 1,0 D". Dokonana przez komisję kwalifikacja ułomności w zakresie stanu wzroku budzi wobec tego uzasadnione wątpliwości, z uwagi na to, iż skarżący w odwołaniu podniósł kwestię wady wzroku, a uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia w tym zakresie ogranicza się wyłącznie do lakonicznego stwierdzenia, że z przeprowadzonych badań lekarskich specjalistycznych nie wynika by aktualny stopień nasilenia zaburzeń ze strony stanu wzroku oraz narządu słuchu upośledzał sprawność ustroju w stopniu uzasadniającym uznanie orzekanego za niezdolnego do czynnej służby wojskowej. Z kolei w zakresie stwierdzonej ułomności w postaci przebytej amputacji paliczka dystalnego palca II ręki prawej - zakwalifikowanej do § 81 pkt 5 rozporządzenia wskazać należy, że zgodnie z § 14 rozporządzenia orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby - także obserwacji szpitalnej, dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, o których mowa w § 6 tegoż rozporządzenia. Ponadto w objaśnieniach do przepisu § 81 powołanego wyżej rozporządzenia wskazano dodatkowo na wymagany tryb postępowania organu dokonującego oceny orzeczniczej stanu zdrowia badanego. A mianowicie zgodnie z nimi ocena orzecznicza wymaga konsultacji chirurga ortopedy. Użycie przez normodawcę w przywołanym przepisie zwrotu "wymaga" oznacza to , że na organ orzeczniczy nałożono obowiązek zlecenia przeprowadzenia określonej w nim konsultacji w każdej sytuacji , gdy mamy do czynienia z takim przypadkiem , o jakim mowa w tym paragrafie. Natomiast analiza materiału aktowego badanej sprawy wskazuje na brak wymaganej konsultacji chirurga ortopedy , gdyż wspomniane wyżej skierowanie do badań lekarsko - specjalistycznych z dnia [...] r. dokumentuje przeprowadzenie wyłącznie badania okulistycznego, neurologicznego oraz psychiatrycznego.

W związku z powyższym pod adresem obu organów orzekających w sprawie musi być skutecznie wyartykułowany zarzut naruszenia przepisów art. 7, art. 77, art. 107 §3 kodeksu postępowania administracyjnego oraz § 14 Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595), a w konsekwencji konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany. W niniejszej sprawie nie orzekano przedmiocie wykonania zaskarżonego orzeczenia, gdyż orzeczenia o przydatności (lub braku przydatności) do służby wojskowej nie posiada samodzielnego przymiotu wykonalności.