Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1304/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 182 ust. 3, art. 193 ust. 1 pkt 1, ust. 1a, ust. 6 oraz art. 194 ust. 3, art. 80 ust. 1 i art. 81
journal: Dz.U. 2015 poz 332
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Marcin Kamiński Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2017 r. spraw ze skarg G. W. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt małoletniego w rodzinie zastępczej -skargi oddala-


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta [.] wszczął z urzędu postępowania w sprawie ustalenia miesięcznych opłat za pobyt małoletnich MW i KW w rodzinie zastępczej, o czym zawiadomił ojca dzieci GW.

W podaniu z dnia [.] marca 2016 r. GW zwrócił się do Prezydenta o odstąpienie od ustalenia miesięcznej opłat za pobyt dzieci w rodzinie zastępczej.

Decyzją z dnia [.] kwietnia 2016 r. nr [.], Prezydent Miasta [.], działając na podstawie art. 182 ust. 3, art. 193 ust. 1 pkt 1, ust. 1a, ust. 6 oraz art. 194 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 332 z późn. zm.) w zw. z § 7 ust. 5 pkt 3 uchwały Nr [.] Rady Miasta [.] z dnia [.] stycznia 2012 r. określającej szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka lub osoby pełnoletniej w pieczy zastępczej, odstąpił od ustalenia GW miesięcznej opłaty w części – do równowartości kwoty 20 % jego dochodu za pobyt MW w rodzinie zastępczej w okresie od 18 grudnia 2015 r. do 30 kwietnia 2016 r.

Decyzją z dnia [.] kwietnia 2016 r. nr [.], tożsame rozstrzygnięcie podjęto w związku z pobytem w rodzinie zastępczej drugiego dziecka KW.

Następnie decyzją z dnia [.] maja 2016 r. nr [.], Prezydent Miasta [.], działając na podstawie art. 182 ust. 3, art. 193 ust. 1 pkt 1, ust. 1a, ust. 6, ust. 7a, ust. 7b, oraz art. 194 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej w zw. z § 2 pkt 2, pkt 3, pkt 8 oraz § 7 ust. 5 pkt 3 uchwały Nr [.] 2012 Rady Miasta [.] z dnia [.] stycznia 2012 r. określającej szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka lub osoby pełnoletniej w pieczy zastępczej, ustalił GW miesięczną opłatę za pobyt MW w rodzinie zastępczej w okresie od 18 grudnia 2015 r. do 30 kwietnia 2016 r. w kwocie:

1) 298,06 zł za okres do 31 grudnia 2015 r. oraz

2) 371,37 zł od dnia 1 stycznia 2016 r.

Tożsamą decyzję oznaczoną nr [.] w stosunku do drugiego dziecka również wydano w dniu 31 maja 2016 r.

Z ustaleń faktycznych organu wynika, że postanowieniem Sądu Rejonowego w [.] z dnia [.] kwietnia 2015 r. sygn. akt III Nsm [.] /14 małoletni GW i KW, ur. 19 czerwca 2003 r., zostali umieszczeni w rodzinie zastępczej u L. i KP. Z tego tytułu dziadkowie otrzymują świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dzieci w rodzinie zastępczej spokrewnionej na podstawie decyzji z dnia [.] stycznia 2016 r. nr PI [.] – w przypadku KW w okresie od 18 grudnia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. w kwocie 298,06 zł, a od 1 stycznia 2016 r. do 30 kwietnia 2016 r. w kwocie 660,00 zł miesięcznie. W przypadku MW chodziło o decyzję z dnia [.] stycznia 2016 r. nr [.] 0. Do ponoszenia opłat w obu przypadkach zobowiązany jest ojciec dzieci GW, ponieważ matka dzieci nie żyje. Opisanymi wyżej decyzjami z dnia [.] kwietnia 2016 r. odstąpiono w części od ustalenia opłaty, natomiast obecnymi decyzjami z dnia [.] maja 2016 r. ustalono tę opłatę w podanych wyżej kwotach. Ustalono, że dochód GW w lutym 2016 r. wynosił 1856,85 zł, który przyjęto do obliczeń. Natomiast fakt utraty prawa do renty rodzinnej od dnia 1 kwietnia 2016 r., tj. zmiana sytuacji dochodowej strony, nie miał wpływu na decyzje.

W odwołaniu od obu ww. decyzji GW zarzucił, że ustalając opłatę nie wzięto pod uwagę w ogóle ponoszonych przez niego wydatków na swoje utrzymanie. Nie uwzględniono też faktu utraty prawa do renty rodzinnej oraz zmniejszenia wysokości świadczenia rehabilitacyjnego, zaś od maja 2016 r. płaci dobrowolnie alimenty na rzecz dzieci w kwocie 150 zł na każde z nich. Z podanych względów wniósł o całkowite odstąpienie od ustalenia opłaty.

Decyzją z dnia [.] lipca 2016 r. nr [.], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [.] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [.] z dnia [.] maja 2016 r. [.] dotyczącą opłaty za pobyt KW w rodzinie zastępczej. Z kolei decyzją z dnia [.] lipca 2016 r. nr [.], Kolegium utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [.] z dnia [.] maja 2016 r. [.] dotyczącą opłaty za pobyt w rodzinie zastępczej MW.

W uzasadnieniach decyzji podano, że w myśl art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rodziny (...) za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka. Zgodnie z art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy, świadczenie to wynosi nie mniej niż 660 zł miesięcznie. Opłatę ponosi się od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej (art. 193 ust. 1a). Jak zaś ustalono, strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem jego dochodu było świadczenie rehabilitacyjne oraz renta rodzinna, których miesięczna wysokość przekraczała 100% i nie przekraczała 150% minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w roku 2016. Decyzjami z dnia [.] kwietnia 2016 r. Prezydent odstąpił od ustalenia GW miesięcznej opłaty w części - do równowartości kwoty 20% dochodu. W pozostałym zaś zakresie konieczne stało się ustalenie takiej opłaty i wyliczenia te oceniono jako prawidłowe. Nie miały wpływu na wynik sprawy okoliczności podnoszone przez odwołującego się związane ze zmniejszeniem dochodu.

W skargach na decyzję Kolegium o nr [.] – zarejestrowaną pod sygn. II SA/Rz 1305/16, oraz o nr [.] – zarejestrowaną pod sygn. II SA/Rz 1304/16, GW zarzucił, że są one dla niego krzywdzące i niesprawiedliwe. Wydając je nie wzięto bowiem pod uwagę jego obecnej sytuacji materialnej, w tym że wydatki na utrzymanie przewyższały osiągane dochody. Obecnie nie jest w stanie ponieść ustalonych opłat.

W odpowiedzi na skargi SKO w [.] wniosło o ich oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawach.

Stosownie do art. 111 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skarg GW o sygn. akt II SA/Rz 1304/16 i II SA/Rz 1305/16 w przedmiocie opłat za pobyt jego małoletnich dzieci w rodzinie zastępczej i prowadzić je pod syg. akt II Rz/1304/16.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej zwanej "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Poddawszy zaskarżone decyzje ocenie legalności w zakresie wyżej opisanym Sąd doszedł do przekonania, że skargi nie zasługiwały na uwzględnienie, a kontrolowane decyzje okazały się zgodne z prawem.

Na wstępie podkreślić należy, że stan faktyczny ustalony przez Kolegium w rozpoznawanych sprawach nie budzi wątpliwości. Został ustalony prawidłowo i znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Mógł stanowić podstawę wyrokowania.

Okolicznością bezsporną jest, ze małoletni M. i KW - synowie skarżącego, zostali umieszczeni w rodzinie zastępczej, którą zostali ustanowieni LP i KP, ich dziadkowie, na podstawie postanowienia z dnia [.] kwietnia 2015 r. sygn. akt III Nsm. [.] /14 Sądu Rejonowego w [.] - Sądu Rodzinnego. Postanowieniem tym została również ograniczona władza rodzicielska GW. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a źródłem jego dochodu jest świadczenie rehabilitacyjne w wysokości 1538,88 zł oraz świadczenie rentowe w wysokości 1/3 z 953,91 zł, których łączna wysokość miesięcznie przekroczyła 100%, lecz nie przekroczyła 150 % kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w 2016 r. (1850 zł - rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 września 2015 r., Dz. U. poz. 1385). Ponadto z wniosku skarżącego z dnia 10 marca 2016 r. o odstąpienie od ustalenia miesięcznej opłaty i oświadczenia majątkowego wynika, że sam zamieszkuje w domu o powierzchni użytkowej 295 m2.

Stosownie do art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (zwanej dalej "ustawą"), za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną odpłatność w wysokości przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej, spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka. Zgodnie z art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy, w przypadku mieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie tej na każde umieszczone dziecko, przysługuje świadczenie na pokrycie kosztów jego utrzymania, nie niższe niż 660 zł. miesięcznie. Stosownie do art. 193 ust. 1a ustawy, opłatę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej ponoszą rodzice dziecka, od dnia umieszczenia go w pieczy zastępczej. Z art. 193 ust. 6 ustawy wynika, że opłatę, o której mowa w ust. 1, ponoszą także rodzice pozbawieni władzy rodzicielskiej lub którym władza rodzicielska została zawieszona albo ograniczona.

W warunkach niniejszej sprawy Kolegium wywiodło, że zobowiązanym, po śmierci matki małoletnich dzieci, jest ich ojciec GW. Prezydent Miasta [.] decyzją z dnia [.] stycznia 2016 r. nr [.] przyznał rodzinie zastępczej L./ i KP świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka MW w rodzinie zastępczej spokrewnionej od dnia 18 grudnia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. w kwocie 298,06 zł, a od 1 stycznia 2016 r. do dnia faktycznego opuszczenia przez dziecko rodziny zastępczej, jednak nie dłużej niż do osiągnięcia pełnoletności w kwocie 660,00 zł. Taka sam oplata została wyliczona za syna K. decyzją z dnia [.] stycznia 2016 r., nr [.].

Prezydent Miasta [.] decyzją z dnia [.] kwietnia 2016 r. nr [.] odstąpił od GW od ustalenia miesięcznej opłaty w części do równowartości kwoty 20 % dochodu GW za pobyt dziecka K. w rodzinie zastępczej L. i KP od dnia 18 grudnia 2015 r. do dnia 30 kwietnia 2016 r. Podobnie uczyniono decyzją tego organu z dnia [.] kwietnia 2016 r. nr [.] za ten sam okres i w takiej samej wysokości w stosunku do drugiego dziecka MW. Skarżący skorzystał z regulacji zawartej w uchwale Nr [.] Rady Miasta [.] określającej szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka lub osoby pełnoletniej w pieczy zastępczej (Dz. Urz. Woj. [.] z 2012 r. poz. [.]).

Konsekwencją odstąpienia od ponoszenia opłaty do równowartości 20 % dochodu skarżącego było ustalenie opłat do 30 kwietnia 2016 r. zaskarżonymi decyzjami. Organ dla poparcia zajętego stanowiska odwołał się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Przywołane tezy wyroków zasługują na akceptację i potwierdzają zasadność podjętego rozstrzygnięcia przez Kolegium, co dowodzi prowadzenia postępowania według reguł postępowania administracyjnego zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego i w zgodności z normami prawa materialnego.

W skardze na obydwie decyzje Kolegium skarżący podał, że są one krzywdzące i niesprawiedliwe, gdyż nie została uwzględniona jego sytuacja finansowa, ponieważ wydatki przekraczają dochody i finalnie wniósł o ich zniesienie. Podobne zarzuty były formułowane na etapie postępowania administracyjnego i w zaskarżonych decyzjach odniosło się do nich Kolegium.

Odnosząc się aktualnie do tych zarzutów stwierdzić należy, że skarżący podjął działania zmierzające do odstąpienia od naliczenia opłat za pobyt dzieci w rodzinie zastępczej, ale odstąpienie to organ ustalił w wysokości 20% w terminie do 30 kwietnia 2016 r. W pozostałym zakresie na organie ciążył ustawowy obowiązek określenia opłaty. Powołana wyżej uchwała Rady Miasta [.] stwarza skarżącemu zastosowania ulg w stosunku do ustalonej opłaty poprzez rozłożenie na raty, umorzenia w całości lub w części przy spełnieniu przesłanek określonych w § 7 ust. 1-7. Wydawane w tym zakresie decyzje mają charakter uznaniowy. Bez wpływu na wynik sprawy, w tym na wysokość ustalonej opłaty, była utrata prawa do pobierania 1/3 części renty rodzinnej, gdyż wysokość ustalonej opłaty wynika z art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Mając na względzie przedstawiony stan sprawy Sąd oddalił skargi jako niezasadne.