Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1433/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 164 ust. 1 i ust. 2 zdanie 1., art. 315 ust. 3 w związku z art. 132 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant Referent Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi H. z siedzibą w D., Niemcy na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2017 r. nr [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "organ", "UP RP"), po rozpoznaniu na rozprawie wniosku H. z siedzibą w D., Niemcy (dalej: "skarżący") o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "[...]" o numerze [...] udzielonego na rzecz P. Sp. z o.o. z siedzibą w J. (obecnie V. z siedzibą w O., Niemcy; dalej: "uczestnik postępowania"), mając za podstawę art. 132 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1410 ze zm.; dalej: "p.w.p.", obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 776), oddalił wniosek.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 10 czerwca 2016 r. do UP RP wpłynął wniosek skarżącego o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy [...] o numerze [...] (dalej: "sporny znak") w zakresie następujących towarów w klasie 3: "środki wybielające i inne substancje stosowane w praniu, środki do czyszczenia, polerowania, szorowania i ścierania; mydła do ożywiania koloru tkanin; mydła do prania; mydła piorące w proszku; mydła stosowane w pralnictwie; mydła z detergentami; mydła w płynie; mydła w postaci żelu; proszki do prania; detergenty inne niż używane w procesach produkcyjnych oraz inne niż do celów medycznych; proszki do ożywiania koloru tkanin, pasty do podłogi mebli, proszek do zmywarek; płyny do prania; środki zmiękczające do prania; detergenty do prania, środki myjące, mydła, szampony", udzielonego na rzecz uczestnika postępowania. Jako podstawę prawną swojego żądania skarżący wskazał art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Podniósł, że sporny znak jest podobny do należącego do niego słownego znaku towarowego "[...]" o numerze [...] (dalej: "znak przeciwstawiony"), chronionego z pierwszeństwem od [...] maja 1964 r. Analizując podobieństwo obu znaków, skarżący zaakcentował, iż oba porównywane znaki zostały przeznaczone do oznaczania identycznych lub podobnych towarów w klasie 3; mają to samo źródło komercyjnego pochodzenia, te same kanały dystrybucji, są skierowane do tych samych odbiorców, są względem siebie komplementarne oraz mają to samo przeznaczenie. Zdaniem skarżącego, znaki te są podobne pod względem wizualnym, fonetycznym i znaczeniowym. Bardzo istotna jest okoliczność, że porównywane oznaczenia mają te same początkowe litery PER-, ponieważ zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, wizualnie i fonetycznie odbiorca zwraca przede wszystkim uwagę na początkowe fragmenty oznaczeń tworzących znaki towarowe. Nadto elementy graficzne spornego znaku nie pozwalają na odróżnienie go od przeciwstawionego znaku. Są one bardzo proste i bez wątpienia pozostają w tle dominującego w spornym znaku elementu słownego [...]. Człony słowne obecne w znakach, zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa, mają zwykle większą siłę oddziaływania na odbiorców niż elementy graficzne. Porównywane znaki wywołują podobne ogólne wrażenie na odbiorcach, a w takich przypadkach dla odbiorcy decydujące znaczenie mają zbieżne elementy oznaczeń, zaś rozbieżności nie mają istotnej wagi. Podobieństwo spornego znaku może sugerować, iż stanowi on rozwinięcie lub też swoistą odmianę znaku przeciwstawionego. Z tych względów - zdaniem skarżącego - między porównywanymi znakami zachodzi ryzyko konfuzji ze strony odbiorców.

W odpowiedzi na wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak uczestnik postępowania wniósł o oddalenie wniosku. Jego zdaniem, brak jest dostatecznego podobieństwa pomiędzy porównywanymi znakami. Oba znaki posiadają wspólny człon "PER", który stanowi skrót od głównego składnika obu środków piorących tj. nadboranu. Dlatego, w sytuacji gdy oba oznaczenia posiadają wspólny element o charakterze nieodróżniającym, jakim jest "PER", ocena podobieństwa tych oznaczeń powinna skupić się na pozostałych elementach znaków: "SIL" oraz "IEL". Uczestnik postępowania zwrócił uwagę, że również drugi człon przeciwstawionego oznaczenia stanowi odniesienie do produktu, gdyż jest to skrót od nazwy krzemianu (z języka angielskiego – silicate). Zaś człon "IEL" spornego znaku jest elementem fantazyjnym, abstrakcyjnym, nieodnoszącym się do składu produktu i nieposiadającym znaczenia w żadnym z języków, którymi posługują się odbiorcy.

Na rozprawie przed UP RP dniu [...] marca 2017 r. strony postępowania podtrzymały swoje stanowiska. Według skarżącego, utrzymywanie ochrony spornego znaku może prowadzić do ryzyka konfuzji na rynku. Odnosząc się do argumentu dotyczącego pochodzenia wspólnego elementu przeciwstawionych oznaczeń "PER", skarżący wskazał, że znak przeciwstawiony jest tak odległy wizualnie, fonetycznie i znaczeniowo od zwrotu PERBORATIS, stanowiącego nazwę składnika - związku chemicznego używanego w środkach piorących, iż odbiorca nie będzie go kojarzył z tą nazwą, zwłaszcza że w języku polskim to nadboran.

Uczestnik postępowania stwierdził, że w niniejszej sprawie nie można pomijać warstwy graficznej spornego znaku. Co prawda pierwsze elementy porównywanych oznaczeń są zbieżne, ale sposób wymawiania oraz układ sylab całego oznaczenia wpływa na brak ryzyka konfuzji w tej sprawie.

W uzasadnieniu powołanej na wstępie decyzji organ podkreślił, że porównywane w sprawie znaki towarowe przeznaczone zostały do oznaczania identycznych oraz podobnych towarów w klasie 3. W kwestii podobieństwa wskazał na to samo przeznaczenie, czyli utrzymanie w czystości przedmiotów codziennego użytku, te same kanały dystrybucji - działy z chemią gospodarczą w sklepach wielkopowierzchniowych oraz tę samą grupę użytkowników, którą stanowią przeciętni polscy konsumenci.

Dokonując całościowej oceny podobieństwa znaków w warstwie fonetycznej, znaczeniowej i wizualnej – przy uwzględnieniu stopnia uwagi przeciętnego konsumenta (traktowanego jako osoba uważna, rozsądna i należycie poinformowana) – organ wskazał, iż szata graficzna spornego znaku jest uboga. Ogranicza się bowiem do zapisu elementu słownego za pomocą fantazyjnej czcionki oraz elementu graficznego nad literą "i" w postaci trzech wygiętych kropli w kolorze niebieskim. W ocenie UP RP, dominującymi elementami porownywanych znaków są pojedyncze słowa - "Periel" oraz "Persil", które rozpoczynają się od tych samych trzech liter "PER". Jednak nie jest to wystarczające, aby uznać podobieństwo przeciwstawionych oznaczeń w warstwie wizualnej. Organ zgodził się z argumentem uczestnika postępowania, że początkowy identyczny człon porównywanych oznaczeń "PER" był stosowany w dacie zgłoszenia spornego znaku dla towarów z klasy 3 przez różne, niezależne od stron niniejszego postępowania, podmioty. W tym kontekście wymienił słowny znak towarowy PERSIFLORA o numerze [...] oraz słowno-graficzny znak towarowy Perlux o numerze [...]. Zdaniem UP RP, wspólny człon "PER" badanych znaków nie może przesądzać o ich podobieństwie w warstwie wizualnej, gdyż człon ten - w związku z występowaniem w innych znakach przeznaczonych do oznaczania środków piorących w klasie 3 -nie będzie odbierany przez potencjalnych klientów jako element dominujący. Dlatego to pozostałe litery -IEL na końcu znaku spornego oraz -SIL na końcu znaku przeciwstawionego wpływają odmiennie na całościowe postrzeganie przeciwstawionych znaków.

W warstwie fonetycznej porównywane znaki składają z pojedynczych słów, które odczytywane są odpowiednio: periel - w znaku spornym oraz persil - w znaku przeciwstawionym. Oceniając warstwę fonetyczną znaków, organ stwierdził, że użyte w nich słowa są dobrze słyszalne. Znak sporny składa się z sześciu liter, w tym z trzech samogłosek i trzech spółgłosek - P-E-R-I-E-L. Również przeciwstawione znak składa się z sześciu liter, w tym z dwóch samogłosek i czterech spółgłosek - P-E-R-S-I-L. Oba znaki są dwusylabowe (PE-RIEL, PER-SIL). Różna liczba samogłosek w porównywanych znakach powoduje, że sylaby składają się z innej liczby głosek. W spornym znaku występuje dwugłoskowa sylaba oraz czterogłoskowa sylaba, a w znaku przeciwstawionym występują dwie trzygłoskowe sylaby. Z tego względu porównywane znaki nie są podobne w warstwie fonetycznej.

Organ uznał również, iż użyte w znakach słowa "Periel" i "Persil" nie posiadają w języku polskim żadnego konkretnego znaczenia wobec towarów, do których oznaczania służą. Dlatego płaszczyzna znaczeniowa nie ma istotnego znaczenia przy ocenie porównawczej.

Wobec braku podobieństwa porównywanych znaków w warstwie wizualnej oraz fonetycznej, UP RP stwierdził, że nie istnieje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje ryzyko skojarzenia spornego znaku ze znakiem przeciwstawionym.

Powyższą decyzję UP RP skarżący uczynił przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:

1) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 i 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 2558 ust. 1 pkt 8 i 252 p.w.p. poprzez niewłaściwe uzasadnienie decyzji, mianowicie niewyjaśnienie czy UP RP przeanalizował sprawę również pod kątem występowania pośredniego ryzyka konfuzji, w sytuacji gdy jest uzasadnione identycznością oraz podobieństwem towarów objętych porównywanymi znakami towarowym, faktem, że oznaczenia tworzące porównywane znaki towarowe łączy ten sam początkowy element PER-, a także tym, że oceny niebezpieczeństwa powstania pomyłek co do komercyjnego źródła pochodzenia towarów należy dokonywać także pod kątem pośredniego ryzyka konfuzji, obejmującego pomyłkę co do związków łączących uprawnionych z porównywanych znaków towarowych, są to informacje kluczowe dla zrozumienia motywów jakimi kierował się organ wydając zaskarżoną decyzję, oraz, że organ zobowiązany jest do wyczerpującego wyjaśniania okoliczności stanowiących podstawę rozstrzygnięcia sprawy;

2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 8 i 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 2558 ust. 1 pkt 8 i 252 p.w.p. poprzez niewłaściwe uzasadnienie decyzji, mianowicie niewyjaśnienie jaka jest pozycja drugich członów (-SIL i -IEL) w znakach PERSIL i PERIEL, a także czy jest ona silniejsza niż członu pierwszego - PER. w sytuacji gdy oceny podobieństwa znaków należy oceniać mając na uwadze siłę oddziaływania na odbiorców przez poszczególne elementy oznaczeń tworzących znaki towarowe, są to informacje kluczowe dla zrozumienia motywów jakimi kierował się organ wydając zaskarżoną decyzję, oraz, że organ zobowiązany jest do wyczerpującego wyjaśniania okoliczności stanowiących podstawę rozstrzygnięcia sprawy,

3) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 8, 77 § 1 i 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 2558 ust. 1 pkt 8 i 252 p.w.p. poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym pominięcie mających istotne znaczenie dla sprawy faktów i argumentów strony, mianowicie nierozpatrzenie sprawy pod kątem występowania pośredniego ryzyka konfuzji, o której mowa w art. 132 ust. 2 pkt 2 przed 15 kwietnia 2016 r., co skutkowało uznaniem, że sporny znak towarowy PERIEL nie jest podobny do wcześniejszego znaku skarżącego PERSIL w stopniu, który może wprowadzać odbiorców w błąd, co przełożyło się na oddalenie wniosku o unieważnienie, w sytuacji gdy jest to uzasadnione identycznością oraz podobieństwem towarów objętych porównywanymi znakami towarowym, faktem, że oznaczenia tworzące porównywane znaki towarowe łączy ten sam początkowy element PER-, a także tym, że oceny niebezpieczeństwo powstania pomyłek co do komercyjnego źródła pochodzenia towarów należy dokonywać także pod kątem pośredniego ryzyka konfuzji, obejmującego pomyłkę co do związków łączących uprawnionych z porównywanych znaków towarowych, a gdyby organ rozpatrzył tę okoliczność doszedłby do wniosku, że w niniejszej sprawie występuje co najmniej pośrednie ryzyko konfuzji, co przełożyłoby się na uwzględnienie wniosku o unieważnienie,

4) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 1 i 3 k.p.a w zw. z art. 2558 ust. 1 pkt 8 i 252 p.w.p. poprzez nierozpatrzenie wszystkich okoliczności w sprawie, a przez to błędne przyjęcie, że okoliczność iż, omawiane znaki towarowe mają wspólny człon PER- nie stanowi okoliczności na rzecz podobieństwa porównywanych znaków towarowych, co skutkowało oddaleniem wniosku o unieważnienie, w sytuacji gdy jest to okoliczność stanowiąca o podobieństwie porównywanych znaków towarowych, co wynika z tego, że są to ich początkowe człony, a także, iż oceny ich oceny podobieństwa należy dokonywać według cech wspólnych, a nie występujących różnic, a w konsekwencji, że wniosek o unieważnienie należało uwzględnić,

5) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 8, 77 § 1 i 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 2558 ust. 1 pkt 8 i 252 p.w.p. poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym pominięcie mających istotne znaczenie dla sprawy faktów, mianowicie nierozpatrzenie jaka jest pozycja drugich członów (-SIL i -IEL) w znakach PERSIL i PERIEL, a także czy jest ona silniejsza niż członu pierwszego - PER, co skutkowało uznaniem, że sporny znak towarowy PERIEL nie jest podobny do wcześniejszego znaku skarżącego PERSIL w stopniu, który może wprowadzać odbiorców w błąd, co przełożyło się na oddalenie wniosku o unieważnienie, w sytuacji gdy oceny podobieństwa znaków należy oceniać mając na uwadze siłę oddziaływania na odbiorców przez poszczególne elementy, a gdyby organ rozpatrzył te okoliczności doszedłby do wniosku, że pozycja drugich członów (-SIL i -IEL) w znakach PERSIL i PERIEL nie jest silniejsza niż członu pierwszego - PER, co przełożyłoby się w uwzględnienie wniosku o unieważnienie,

6) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 2558 ust. 1 pkt 8 i 252 p.w.p. poprzez nierozpatrzenie wszystkich okoliczności w sprawie, a przez to błędne przyjęcie, że okoliczność, iż omawiane znaki towarowe są oznaczeniami fantazyjnymi przemawia na rzecz braku podobieństwa znaków towarowych, co skutkowało oddaleniem wniosku o unieważnienie, w sytuacji gdy brak określonego znaczenia nie stanowi okoliczności, która może odróżniać omawiane znaki towarowe, zwłaszcza gdy te posiadają ten sam element początkowy PER-, a także, że w przypadku kolizji dwóch znaków towarowych wszelkie wątpliwości należy rozstrzygać na rzecz uprawnionego do wcześniejszego znaku towarowego, oraz. że o podobieństwie znaków towarowych decydują elementy wspólne, a w konsekwencji, że wniosek o unieważnienie należało uwzględnić,

7) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 8, 77 § 1 i 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 2558 ust. 1 pkt 8 i 252 p.w.p. poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym pominięcie mających istotne znaczenie dla sprawy faktów i dowodów, mianowicie nierozpatrzenie stopnia zdolności odróżniającej wcześniejszego znaku towarowego PERSIL jako elementu występowania ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, co skutkowało uznaniem, że w niniejszej sprawie nie występuje ryzyko konfuzji, co przełożyło się na oddalenie wniosku unieważnienie, w sytuacji gdy oceny możliwości występowania wprowadzenia odbiorców w błąd należy dokonywać mając na uwadze stopień zdolności odróżniającej wcześniejszego znaku towarowego, a gdyby organ rozpatrzył tę okoliczność doszedłby do wniosku, że w niniejszej sprawie występuje omawiane ryzyko, co przełożyłoby się w uwzględnienie wniosku o unieważnienie,

8) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. przed 15 kwietnia 2016 r. poprzez jego niezastosowanie, co przejawiło się błędnym przyjęciem, że podobieństwo znaków towarowych PERSIL i PERIEL oraz podobieństwo towarów nimi oznaczonych, nie jest tego rodzaju, że mogłoby wprowadzać odbiorców w błąd, w rozumieniu przywołanego przepisu, co skutkowało oddaleniem wniosku o unieważnienie w sytuacji gdy podobieństwo to jest tego rodzaju, że może wprowadzać odbiorców w błąd, a w konsekwencji, że wniosek o unieważnienie należało uwzględnić.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem i przekazanie sprawy UP RP do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego

Nadto wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z umowy przeniesienia praw ochronnych na znaki towarowe zawartej w dniu [...] marca 2017 r. przez spółki P. Sp. z o.o. i V. UG, znajdującej się w aktach rejestrowych organu na okoliczność przejścia prawa ochronnego na znak towarowy PERIEL nr [...]. Na rozprawie przed Sądem skarżący cofnął powyższy wniosek dowodowy.

W odpowiedzi na skargę UP RP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W sprawie zostały wyjaśnione wszystkie istotne dla podjętego rozstrzygnięcia elementy stanu faktycznego; nie budzi też zastrzeżeń Sądu subsumcja tego stanu przez organ pod zastosowane w decyzji, przepisy prawa i interpretacja tych przepisów na użytek poczynionych w sprawie ustaleń.

Na wstępie wskazać należy, że w niniejszej sprawie postępowanie przed UP RP zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego z 10 czerwca 2016 r. i zakończyło się wydaniem w dniu [...] marca 2017 r. zaskarżonej do tut. Sądu decyzji. Zatem zastosowanie znajduje art. 164 p.w.p. w brzmieniu znowelizowanym ustawą z 11 września 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1615), która weszła w życie 15 kwietnia 2016 r. Stosownie do art. 164 ust. 1 p.w.p. prawo ochronne na znak towarowy może być unieważnione na wniosek, w całości lub części, jeżeli nie zostały spełnione warunki, wymagane do uzyskania tego prawa z przyczyn, o których mowa w art. 1291, lub w przypadku istnienia wcześniejszego prawa, o którym mowa w art. 1321 ust. 1-3. Według ust. 2 zdanie 1. art. 164 p.w.p. w przypadku gdy podstawą wniosku jest wcześniejsze prawo, o którym mowa w art. 1321 ust. 1-3 na prawo to może powołać się jedynie uprawniony z tego prawa.

Zgodnie z art. 315 ust. 3 p.w.p. ustawowe warunki wymagane do udzielenia prawa ochronnego ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia znaku towarowego w UP RP. Znak sporny został zgłoszony 5 czerwca 2014 r. Dlatego – w myśl ww. przepisu - warunki wymagane do uzyskania prawa ochronnego na sporny znak podlegają ocenie się według brzmienia art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. obowiązującego w dniu zgłoszenia tego znaku, czyli w dacie 5 czerwca 2014 r. Przepis ten stanowił wówczas, że nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie przyjmuje się, że badanie, czy zachodzi przeszkoda do udzielenia ochrony ze względu na art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. rozpoczyna się od oceny czy towary (i/lub usługi), do oznaczania których przeznaczone są przeciwstawione znaki są identyczne lub podobne (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 4 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1793/11), a podobieństwo towarów stanowi niezbędną przesłankę dla zastosowania art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. (vide wyrok NSA z 9 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1498/14; orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w bazie orzeczeń na stronie internetowej NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przy ocenie podobieństwa towarów (i/lub usług), zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, należy mieć na uwadze wszystkie istotne czynniki, które charakteryzują wzajemny stosunek tych towarów (i/lub usług). Czynniki te obejmują między innymi charakter towarów, ich przeznaczenie, sposób użytkowania, jak również to czy konkurują ze sobą, czy też wzajemnie się uzupełniają (tak m.in. wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 23 października 2002 r. w sprawie T- 388/00 Institut für Lernsysteme v. OHIM, Rec. Str. II 4301, pkt 51).

W niniejszej sprawie organ uznał, iż część spośród towarów z klasy 3 sygnowanych porównywanymi znakami jest identyczna, a pozostała część podobna. Zarówno skarżący, jak i Sąd nie kwestionuje powyższego ustalenia organu w zakresie identyczności oraz podobieństwa towarów. Jest ono poczynione prawidłowo na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy.

Istota sporu między stronami dotyczy kolejnego etapu badania porównywanych znaków, a mianowicie odmiennej oceny ich podobieństwa. Zaakcentować w tym miejscu należy, iż przedmiotem tej oceny podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń w świetle art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. jest znak jako integralna całość, co uzasadnia percepcja przeciętnego konsumenta, który zwykle postrzega znak towarowy jako całość i nie bada jego różnych elementów. Przy czym, zastrzec trzeba, że powyższe założenie w żadnym wypadku nie oznacza zakazu dokonywania oceny poszczególnych elementów tego znaku. W orzecznictwie wspólnotowym podkreśla się, iż w toku oceny podobieństwa oznaczeń szczególne znaczenie mają te ich elementy, które są jednocześnie odróżniające i dominujące. Zakodowany w pamięci przeciętnego konsumenta całościowy obraz znaku jest bowiem niedoskonały i stanowi odbicie tych elementów znaku, które zostały przez niego zapamiętane. Łatwiej zapamiętywane przez konsumentów - często nieświadomie - są właśnie elementy dominujące i odróżniające znaku (tak również: J. Dudzik, M. Mazurek /w:/ Własność przemysłowa, orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, Sądu Pierwszej Instancji i Urzędu Harmonizacji Rynku Wewnętrznego z komentarzami, pod red. R. Skubisza, Warszawa 2008, s. 538 i cyt. tam wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 1 marca 2005 r., w sprawie T-185/03 Fusco vs. Urząd w Alicante, Zb. Orz. 2005, s. II-715, pkt 46).

Podobieństwo znaków ocenia się - co do zasady - według cech wspólnych, a nie według występujących w nich różnic, chociaż różnice nie wykluczają podobieństwa znaków. Ryzyko pomyłki jest jednak mało prawdopodobne, gdy różnice są dominujące, a zatem podobieństwo, w rozumieniu ustawy, nie zachodzi. Natomiast, gdy dominują cechy wspólne, to choć różnice istnieją, konsument może być wprowadzony w błąd.

Konfrontowane znaki porównuje się przy tym w trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej, biorąc pod uwagę siłę ich oddziaływania. Przyjmuje się, że do potwierdzenia kolizji znaków towarowych może wystarczać ich podobieństwo tylko w jednej z trzech wspomnianym wyżej płaszczyzn. Z drugiej strony, różnica pomiędzy znakami w jednej płaszczyźnie może zneutralizować podobieństwo występujące na innych płaszczyznach i w konsekwencji doprowadzić do wyłączenia całościowego podobieństwa oznaczeń. Zatem różnice znaczeniowe (koncepcyjne) pomiędzy dwoma znakami mogą neutralizować podobieństwo wizualne i fonetyczne.

Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że ocena podobieństwa oznaczeń przeprowadzona we wskazanych trzech płaszczyznach powinna być całościowa (całościowe wrażenie wywierane przez obydwa oznaczenia), co zakłada konieczność uwzględnienia wszystkich składników porównywanych oznaczeń (por. R. Skubisz /w:/ System prawa prywatnego. Prawo własności przemysłowej, Tom 14B, pod red. prof. R. Skubisza, Wydawnictwo C.H. Beck/Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2012, Nb. 68, a także powołane tam orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości WE z dnia 12 czerwca 2007 r., C-344/05 P, OHIM vs. Shaker).

Sąd w składzie tu orzekającym aprobuje dokonaną przez organ ocenę konfuzyjnego podobieństwa badanych znaków.

Znak sporny jest znakiem słowno-graficznym, którego dominujący element stanowi słowo "Periel" napisane z dużej litery, stylizowanymi literami w kolorze czerwonym o fantazyjnym kroju, otoczonymi kolorem błękitnym obwódką, w którym nad literą "i" umieszczone są obok siebie trzy podobne figury o różnej wielkości, każda w kształcie wygiętej kropli w kolorze niebieskim.

Natomiast znak przeciwstawiony jest znakiem słownym, na który składa się jeden element słowny - "Persil".

Sąd podziela stanowisko UP RP, w myśl którego dominującymi elementami porównywanych znaków są słowa - "Periel" i "Persil". Uzasadnia je skąpa szata graficzna spornego znaku sprowadzająca się do fantazyjnej czcionki, za pomocą której zapisano słowo "Periel" oraz elementu graficznego w postaci trzech niebieskich wygiętych kropli nad literą "i". Fakt, że elementy słowne obu znaków posiadają wspólne pierwsze trzy litery nie przesądza o wizualnym podobieństwie znaków. Początkowy człon "per" w obu znakach nie determinuje stworzenia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd. Jak słusznie wskazał organ, element ten występuje na początku oznaczeń innych znaków przeznaczonych do oznaczania towarów z klasy 3 (np. Perlux o numerze [...] czy PERSIFLORA o numerze [...]). Jednocześnie stwierdzić należy, iż pozostałe człony badanych znaków (-iel i –sil) znacznie się odróżniają.

Organ też prawidłowo uznał, że pomiędzy porównywanymi (dwusylabowymi) znakami nie zachodzi podobieństwo fonetyczne. Nie można tu nawet mówić o wspólnej pierwszej sylabie, bo w znaku spornym pierwszą sylabę tworzą dwie głoski ("pe"). Różna liczba głosek, w tym samogłosek oraz brak identycznych sylab (pe-riel, per-sil) w obu znakach skutkuje brakiem podobieństwa w płaszczyźnie fonetycznej.

Również należy zgodzić się z UP RP odnośnie braku w języku polskim konkretnego znaczenia słów "Periel" i "Persil". Oba znaki w płaszczyźnie znaczeniowej mają charakter wyłącznie fantazyjny. Pogląd, że ich wspólny człon "per" nawiązuje do nadboranu sodu (ang. sodium perborate) stosowanego m.in. jako źródło aktywnego tlenu w wybielaczach do prania, jest - według Sądu - zbyt daleko idący i z tej przyczyny niezasługujący na akceptację. Tym bardziej trudno upatrywać związku pomiędzy drugą sylabą znaku przeciwstawionego ("sil") i krzemianem (ang. silicate), jak czyni to skarżący.

Z uwagi na wykazany powyżej brak podobieństwa analizowanych znaków, gdyż jako całość wywierają odmienne ogólne wrażenie w warstwie wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej, w ocenie Sądu stwierdzić należy, że nie istnieje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje ryzyko skojarzenia spornego znaku ze znakiem przeciwstawionym.

Zatem Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego, tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

Ponadto, na tle zarzutów skargi podkreślenia wymaga, iż wprawdzie stosownie do przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. to na organie ciąży obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w tym wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i oceny na jego podstawie, czy dana okoliczność została udowodniona, jednak nie zwalnia to strony od aktywności w sprawie, w sensie wykazywania okoliczności, z których chce wywieść korzystne dla siebie skutki prawne. Bierność strony w tym zakresie może bowiem pozbawić organ możliwości uwzględnienia tych okoliczności. Jednak w tej sprawie – wbrew zarzutom skargi, organ nie zaniechał wyczerpującego wyjaśnienia sprawy i niezależnie od postawy strony w tym postępowaniu poczynił w sprawie i uzasadnił wszystkie istotne dla podjętego rozstrzygnięcia ustalenia i oceny, tak więc brak jest podstaw, żeby rozstrzygnięcie to podważać.

Mając na uwadze powyższe, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.