Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1454/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 2,  art. 134 par. 1,  art. 190 zd 1,  art. 152 i 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 156, 97 par. 1, 30 par. 4 i 5, 105, 109 par. 1, 10, 7, 8 i 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant st. insp. Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi Miasta P. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie wydania orzeczenia z naruszeniem prawa 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz Miasta P. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Budownictwa decyzją dnia [...] września 2006 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku Prezydenta Miasta P. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] lutego 2006 r. nr [....] stwierdzającą, że orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] grudnia 1952 r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] o powierzchni [...] m², ozn. jako parcela nr [...], zapisanej w księdze wieczystej [...] tom [...]I karta [...], stanowiącej współwłasność M. T. B. orzeczenia) zostało wydane z naruszeniem prawa.

Z uzasadnienia wskazanej decyzji Ministra Budownictwa wynika, że Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. rzeczeniem z dnia [..] 1952 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] o pow. [...] m², ozn. jako parcela nr [..] , zapisanej w księdze wieczystej [...] tom [...] karta [...], stanowiącej współwłasność M. i T. B. (p. 24 orzeczenia).

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności w/w orzeczenia wystąpiła, w imieniu własnym oraz pozostałych spadkobierców, E. B. jako spadkobierczyni po M. B.

Minister Transportu i Budownictwa decyzją z dnia [..] lutego 2006 r. nr [...] stwierdził, że wskazane orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P., w części dotyczącej wywłaszczenia opisanej nieruchomości zostało wydane z naruszeniem prawa.

Z wnioskiem z dnia [...] marca 2006 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją Ministra Transportu i Budownictwa wystąpiło Miasto P. W uzasadnieniu pisma wskazało m. in., że decyzja ta rażąco narusza art. 8 ust. 4 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Żaden przepis nie stanowił bowiem, ile ogłoszenie wzywające właściciela nieruchomości do dobrowolnego jej odstąpienia miało być wywieszone na tablicy ogłoszeń i czy termin 15-dniowy na zawarcie umowy trzeba liczyć od dnia wywieszenia ogłoszenia czy od dnia zdjęcia tego ogłoszenia z tablicy.

Po zbadaniu całości akt sprawy oraz rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku, Minister Budownictwa stwierdził, iż wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości dokonano w oparciu o przepisy dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31). Stosownie do art. 2 dekretu prawo przejmowania, nabywania, zbywania i przekazywania nieruchomości w trybie w/w dekretu służyło wykonawcom narodowych planów gospodarczych, a w szczególności m. in. władzom i urzędom państwowym, zakładom i instytucjom państwowym, organizacjom samorządu gospodarczego, centralom spółdzielni i spółdzielniom.

Organ podkreślił, iż w niniejszej sprawie wywłaszczenia dokonano na wniosek Dyrekcji Budowy [...] w P. Zezwoleniem z dnia [...] września 1951 r. nr [...] Zastępca Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego zezwolił Dyrekcji Budowy [...] w P., jako wykonawcy narodowych planów gospodarczych, na nabycie pod budownictwo

mieszkaniowe, przedmiotowej nieruchomości położonej w P.

Jednocześnie, zgodnie z przepisami wskazanego dekretu obowiązującymi w dniu wydania w/w zezwolenia, nie była wymagana opinia wojewódzkiej rady narodowej stwierdzająca nabycie nieruchomości objętej wnioskiem. Wymóg taki został wprowadzony ustawą z dnia 29 grudnia 1951 r. zmieniającą dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych ( Dz. U. z 1952 r. nr 4, poz. 25). Jednakże zgodnie z art. 4 w/w ustawy postępowanie wywłaszczeniowe, będące w toku w dniu wejścia w życie ustawy, a wszczęte na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. miało być prowadzone nadal zgodnie z przepisami niniejszej ustawy, przy czym wprowadzono odmienne uregulowanie dla poszczególnych artykułów ww. dekretu. Zauważyć należy, że w przepisie tym nie ma żadnej wzmianki, iż przepisy art. 5 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym, co oznacza że wykonawca narodowych planów gospodarczych do czasu wydania orzeczenia o wywłaszczeniu powinien był uzupełnić dokumentację o opinię prezydium wojewódzkiej rady narodowej. Zatem brak opinii stanowi rażące naruszenie art. 5 ust. 2 tego dekretu. Nadto na podstawie art. 8 ust 1 dekretu (wcześniej art. 7 ust. 1 dekretu - Dz. U. z 49 r., Nr 27, poz. 197) wykonawca narodowych planów gospodarczych, który uzyskał zezwolenie przewidziane w art. 5 dekretu, obowiązany był wezwać właściciela nieruchomości niezbędnej dla realizacji planu, by odstąpił mu tę nieruchomość za cenę obaloną na podstawie art. 28 przez wykonawcę, a zatwierdzoną przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej. Przy czym w przypadku nie zawarcia umowy sprzedaży albo zamiany lub umowy przedwstępnej w przedmiocie sprzedaży lub zamiany nieruchomości, w terminie 15 - dniowym od doręczenia wezwania lub dokonania obwieszczenia, wykonawca planu mógł nabyć niezbędną dla realizacji nieruchomość w drodze wywłaszczenia (art.8 ust. 4 dekretu).

W związku z powyższym Minister Budownictwa wskazał, że z akt sprawy, mimo iż brak jest samej oferty o dobrowolne odstąpienie nieruchomości, wynika, że wezwanie było wywieszone na tablicy ogłoszeń Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. w dniach od [...] października 1951 r. do [...] stycznia 1951 r. Jednocześnie w myśl art. 36 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. Nr 36 poz. 341) przy obliczaniu terminów oznaczonych w dniach, za koniec terminu uważa się ostatni z wyznaczonej liczby dni. Wobec czego zarzut Miasta Poznania, dotyczący liczenia terminu 15-dniowego w sposób taki, iż termin ten należy liczyć od dnia wywieszenia wezwania należy uznać za niezasadny, bowiem właściciel nieruchomości mógł się dowiedzieć o ogłoszeniu wzywającym do sprzedaży nieruchomości ostatniego dnia, w którym ww. wezwanie wywieszone było na tablicy ogłoszeń tj. [....] listopada 1951 r., a tym samym ustawowy termin na ewentualną zgodę na dobrowolne zbycie nieruchomości upływał z dniem [...] listopada 1951 r. Zatem wniosek wywłaszczeniowy zgłoszony już w dniu [...] listopada 1951 r. został złożony przed upływem, wskazanego w dekrecie, 15 - dniowego terminu na zawarcie ewentualnych umów, co stanowi rażące naruszenie art. 8 ust. 4 dekretu. Skoro postępowanie wywłaszczeniowe zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem art. 5 i 8 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r., to organ nadzorczy obowiązany był, ze względu na wystąpienie nieodwracalnych skutków prawnych stwierdzić, że orzeczenie z dnia [...] grudnia 1952 r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości zostało wydane z naruszeniem prawa.

W konsekwencji zaprezentowanego stanowiska Minister Budownictwa wydał decyzję z dnia [...] września 2006 r. nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...], uznając ją za zasadną.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją Ministra Budownictwa skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło Miasto [...] P., wnosząc o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 kpa, a swoje stanowisko w sprawie przedstawił w obszernym uzasadnieniu skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1872/06 oddalił przedmiotową skargę.

Na powyższe orzeczenie Sądu skargę kasacyjną złożyło

Miasto P., wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku w całości, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciło naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 i § 2 kpa w związku z art. 5 ust. 2 oraz art. 8 ust. 4 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 lipca 2009 r. sygn. akt I OSK 1000/08 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, iż na podstawie adnotacji dokonanej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki sądowej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powziął wiadomość o śmierci uznanej przez organ za stronę postępowania J. W. Ze skróconego odpisu aktu zgonu, który wpłynął do akt sądowych wynika, że osoba ta zmarła w dniu [...] września 2001 r. Zatem stwierdzenie tej okoliczności, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, obligowało Sąd I instancji do ustalenia kręgu stron postępowania sądowego z uwzględnieniem faktu, iż interes prawny zmarłej związany był ściśle z prawem własności lokalu położonego w P. przy ul. [...] , którego była właścicielką. Wobec czego fakt nie ustalenia, przez Sąd I instancji, następców prawnych J. W., a tym samym pozbawienia ich możliwości ochrony swoich praw w postępowaniu, traktowane musi być w kategoriach okoliczności, o których mowa w art. 183 § 2 pkt 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższa wada spowodowała nieważność postępowania i zobligowała Naczelny Sąd Administracyjny do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, bez możliwości odniesienia się do zarzutów skargi kasacyjnej.

W piśmie procesowym z dnia 14 listopada 2011 r. uczestniczka postępowania E. B., działająca w imieniu własnym oraz J. B., M. B. i M. M. wniosła o oddalenie skargi.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi, aczkolwiek z innych względów niż w niej podniesiono.

Przede wszystkim wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 190 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wobec powyższego Sąd orzekający ponownie w przedmiotowej sprawie związany był treścią wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2009 r. sygn. I OSK 1000/08 i zgodnie z wytycznymi tego orzeczenia ustalił, że w przedmiotowej sprawie następcą prawnym zmarłej J. W. jest P. Z.

Sąd uznał, że musi zostać stwierdzona nieważność zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej, ponieważ obarczone są one wadą, którą na mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd ma obowiązek wziąć pod uwagę z urzędu, czyli z uwagi na stwierdzenie, że zachodzą przesłanki określone w art. 156 kpa dające podstawę do stwierdzenia nieważności badanego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie Minister Transportu i Budownictwa a następnie Minister Budownictwa prowadził bowiem postępowanie czyniąc jego stroną osobę nieżyjącą w dacie wydania zarówno decyzji z dnia [...] lutego 2006 r jak i decyzji z dnia [...] września 2006 r. Takie naruszenie prawa nie daje Sądowi żadnego wyboru i powoduje uwzględnienie skargi, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało, czy nie miało wpływu na wynik sprawy (tak samo Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 151/09 i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 23 maja 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 532/07).

Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, wyrażona w art. 10 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z powołanej zasady wynika między innymi obowiązek organu ustalenia z urzędu stron danego postępowania, powiadomienia stron o wszczęciu postępowania, a także doręczenia wszystkim podmiotom będącym stronami wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Zgodnie zaś z treścią art. 109 § 1 kpa organ doręcza stronom na piśmie zapadłą w sprawie decyzję administracyjną. Przepis art. 109 § 1 kpa daje organowi prawo doręczenia decyzji administracyjnej na piśmie jedynie stronom postępowania zakończonego tą decyzją. Z doręczeniem decyzji administracyjnej wiążą się bowiem przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego skutki prawne. Nałożony na organ obowiązek prawidłowego ustalenia, na każdym etapie postępowania administracyjnego, kręgu stron postępowania administracyjnego ma, w świetle art. 156 § 1 kpa, szczególne znaczenie, także z tego powodu, że jego naruszenie stanowi przesłankę, która uzasadnia stwierdzenie nieważności przez sąd administracyjny zaskarżonego rozstrzygnięcia dotkniętego taką kwalifikowaną wadą postępowania administracyjnego. W razie śmierci strony w toku postępowania administracyjnego organ prowadzący postępowanie powinien rozważyć, czy uprawnienie lub obowiązki, których dotyczy postępowanie, mają charakter osobisty, czy rzeczowy lub majątkowy. W zależności od tej oceny organ administracyjny wyda decyzję o umorzeniu postępowania w przypadku uprawnień lub obowiązków osobistych, bądź też w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych do zajęcia miejsca dotychczasowej strony wezwie jej następców prawnych (art. 30 § 4 kpa). W przypadku zaś, gdy wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą wskazane w art. 30 § 5 kpa okoliczności, a postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe, to należy zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 kpa. Podstawową regułą postępowania administracyjnego jest bowiem jego prowadzenie wobec osób żyjących, a w konsekwencji doręczanie wyłącznie takim osobom decyzji. Jeżeli zaś organ administracji wydał decyzję z naruszeniem przepisu art. 30 § 4 i 5 kpa, art. 97 § 1 pkt 1 kpa bądź art. 105 kpa, czy też skierował decyzję do osoby zmarłej, to wadliwość takiej decyzji pozwala na ewentualne jej uchylenie, jeżeli jest ona badana w trybie odwoławczym, zaś sądowi administracyjnemu dokonującemu kontroli legalności pozwala na stwierdzenie nieważności takiego rozstrzygnięcia. Skierowanie decyzji do zmarłej strony, tj. osoby, która w danym momencie nie miała już przymiotu strony, jest wadliwością decyzji, która nie podlega konwalidacji. Jak podkreśla się w orzecznictwie i doktrynie prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa bowiem z jej śmiercią. Oznacza to, że w stosunku do osób zmarłych nie można wszczynać postępowań i wydawać decyzji. Skoro doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej należy przyjąć, że jest ona obarczona wadą nieważności i powinna być usunięta z obrotu prawnego, aby nie wywoływała skutków prawnych (por. wyroki NSA z 27 kwietnia 1983 r. II S.A. 261/83, LEX 10693; z 14 listopada 2001 r. I S.A. 2462/99, LEX 82653; wyrok WSA w W-wie z 20 sierpnia 2006 r. IV S.A/Wa 1973/05, LEX 258282; Małgorzata Stahl - glosa do wyroku NSA, sygn. 261/83 - OSPiKA 1984 r., Z. 5, poz. 108). Nie ma przy tym znaczenia, czy organ prowadząc postępowanie wiedział, że osoba ta nie żyje, czy też takiej wiedzy nie posiadał. Powinien bowiem w sposób prawidłowy, na każdym etapie postępowania, ustalić krąg podmiotów mających interes prawny w uczestniczeniu w postępowaniu nadzorczym.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy Sąd orzekający stwierdził, że organ skierował zaskarżoną decyzję z dnia [...] września 2006 r. jak i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lutego 2006 r. do zmarłej w dniu [..] września 2001 r. J. W. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, uczestnikami postępowania i adresatami powyższych decyzji winni być następcy prawni zmarłej, której okoliczność śmierci nie była prawdopodobnie znana organowi w dacie wydawania tych decyzji. Nie zmienia to jednak faktu, że zaskarżone rozstrzygnięcie organu oraz rozstrzygnięcie je poprzedzające skierowane zostały do osoby już nieżyjącej. Koniecznym elementem każdego postępowania administracyjnego są jego podmioty. Osoba fizyczna może być stroną postępowania, jeżeli ma zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków, a zatem jeżeli ma zdolność prawną. Zdolność prawną należy oceniać według przepisów prawa cywilnego. Zgodnie z art. 8 kodeksu cywilnego zdolność prawna osoby fizycznej powstaje z chwilą narodzin, a kończy się z chwilą śmierci. Jeżeli zaś w trakcie postępowania administracyjnego strona utraciła zdolność prawną (np. na skutek jej śmierci), to organy administracji publicznej zobowiązane są podjąć stosowne czynności procesowe mające na celu ustalenie kręgu osób, które należy wezwać do udziału w sprawie, jako następców prawnych zmarłej strony. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, uczestnikami postępowania nadzorczego i adresatami zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej winni być następcy prawni zmarłej osoby. Oznacza to, że Minister Transportu i Budownictwa, a następnie Minister Budownictwa nieprawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie, przez co naruszył przepisy art. 7, art. 8, art. 28, art. 30 § 4 i 5, art. 97 § 1 pkt 1 i art. 109 kpa, które to naruszenie prawa daje podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera normy, która by wprost regulowała kwestię skutków prawnych skierowania decyzji do osoby zmarłej. Zmarły nie może mieć ani zdolności prawnej, ani być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego. Podstawową regułą postępowania administracyjnego jest prowadzenie go wobec osób żyjących. W stosunku do osoby zmarłej nie można ani wszcząć postępowania, ani prowadzić postępowania, ani przyznać jej w określonej wysokości odszkodowania, ani skierować do osoby zmarłej decyzji. Skoro w przedmiotowej sprawie doszło do wydania zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej w stosunku do osoby zmarłej, to należy przyjąć, że są one obarczone wadą nieważności. Skierowane zostały bowiem do osoby niebędącej stroną w sprawie. W powołanym powyżej orzecznictwie sądów administracyjnych, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, ugruntowany jest już pogląd, że skierowanie decyzji do osoby zmarłej, która w chwili wydania decyzji nie miała już przecież przymiotu strony, jest wadliwością decyzji powodującą stwierdzenie jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 kpa).

Stwierdzenie takich wad formalnych postępowania administracyjnego zwalnia obecnie Sąd od merytorycznej oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji.

Rozpatrując ponownie sprawę organ przede wszystkim prawidłowo ustali aktualny krąg stron postępowania, którym należy zapewnić udział w postępowaniu i do których należy kierować podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Po prawidłowym ustaleniu obecnego kręgu stron postępowania, mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa oraz postawione przez skarżącego zarzuty, organ rozpozna ponownie wniosek E. B. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] grudnia 1952 r. nr [...]. Biorąc natomiast pod uwagę ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku, a także wymogi określone w art. 107 § 3 kpa organ przedstawi swoje stanowisko w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, które winno odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego do rzeczywistej sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpatrywanej sprawie.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.