Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 2285/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art 21 ust. 2, art 45 ust. 1, art 77 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art 173 § 1, art 175 § 1, art 176, art 177 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 7
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Przybysz (spr.) Sędziowie sędzia NSA Mariola Kowalska sędzia del. WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 lipca 2020 r. sygn. akt II SAB/Wr 23/20 w sprawie ze skargi R.W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania postanawia: 1. uchylić zaskarżony wyrok i odrzucić skargę; 2. odstąpić od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości; 3. zwrócić skarżącemu R.W. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie:

Wyrokiem z 29 lipca 2020 r., sygn. akt II SAB/Wr 23/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu sprawy ze skargi R. W.(dalej jako: skarżący) na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. (dalej jako: wojewoda) w przedmiocie wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania, oddalił skargę w całości.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Pismem z 18 stycznia 2006 r. wojewoda zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną na terenie gminy N., oznaczoną geodezyjnie jako działka nr 1[...] i nr 3[...], A[...], obręb [...].

Decyzją z 27 lipca 2007 r. (nr S[...]) wojewoda orzekł o wywłaszczeniu opisanej nieruchomości i ustaleniu na rzecz skarżącego odszkodowania w kwocie 244 750 zł.

Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z 31 marca 2008 r. (Nr B[...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 766/08, uchylił decyzję Ministra Infrastruktury z 31 marca 2008 r.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 18 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 326/09, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po ponownym rozpoznaniu sprawy, prawomocnym wyrokiem z 19 maja 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 467/10, uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury z 31 marca 2008 r. oraz decyzję wojewody z 27 lipca 2007 r.

Wojewoda decyzją z 7 lutego 2011 r. (nr I[...]) na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wywłaszczenia przedmiotowych działek oraz ustalenia odszkodowania za dokonane wywłaszczenie wskazując w uzasadnieniu, iż zrealizowanie celu publicznego, jakim była budowa autostrady A-4 Z[...]– K[...] na odcinku Z[...]-węzeł K[...] obejmującego przedmiotowe działki, stanowi przeszkodę do wydania decyzji wywłaszczeniowej i postępowanie wywłaszczeniowe z tej przyczyny, jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu.

Minister Infrastruktury decyzją z 25 maja 2011 r. (nr B[...]) uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę wojewodzie do ponownego rozpatrzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1524/11, oddalił skargę skarżącego od decyzji Ministra Infrastruktury z 25 maja 2011 r.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 13 listopada 2013 r., sygn. akt I OSK 1699/12, oddalił skargę kasacyjną skarżącego od wyroku WSA w Warszawie z 28 marca 2012 r.

Wyrokiem z 23 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Wr 44/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu skargi na przewlekłość wojewody zobowiązał wojewodę do wydania decyzji w terminie trzydziestu dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku oraz stwierdził, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Decyzją z 3 września 2013 r. (nr I[...]) wojewoda orzekł o wywłaszczeniu nieruchomości oraz ustaleniu odszkodowania w kwocie 850 000 zł.

Minister Infrastruktury i Rozwoju, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z 9 lipca 2014 r. (znak: B[...]) uchylił ww. decyzję wojewody i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia wskazując na konieczność wyczerpania etapu negocjacyjnego poprzedzającego wszczęcie postepowania w zakresie działki nr 1[...].

Decyzją z 31 października 2014 r. (I[...]) wojewoda umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania co do działki nr 15/37 powołując się na konieczność wykonania wskazań określonych w decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 9 lipca 2014 r.

Wnioskiem z 28 sierpnia 2015 r. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad wystąpiła do wojewody o wszczęcie postępowania w odniesieniu do nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr 1[...].

Pismem z dnia 5 października 2015 r. wojewoda powiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie wywłaszczenia i odszkodowania nieruchomości w części dotyczącej działki nr 1[...] i prowadzeniu sprawy łącznie z kontynuowanym postępowaniem w zakresie działki nr 3[...].

Decyzją z 29 stycznia 2018 r. (I[...]) wojewoda orzekł o wywłaszczeniu opisanej nieruchomości w zakresie działek nr 1[...] i nr 3[...] i ustaleniu odszkodowania w kwocie 563 520 zł.

Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 13 czerwca 2018 r. (sygn. akt II SAB/Wr 23/18) oddalono skargę na przewlekłość wojewody. Skargę kasacyjną skarżącego od tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wyrokiem z 5 lutego 2020 r. (I OSK 3845/18).

Decyzją z 24 sierpnia 2018 r. (znak: D[...]) Minister Inwestycji i Rozwoju, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, utrzymał w mocy decyzję wojewody z 29 stycznia 2018 r.

Pismem z 17 stycznia 2020 r. skarżący wniósł do wojewody ponaglenie w sprawie wywłaszczenia i odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka nr 1[...]i nr 3[...].

Skargą z 12 kwietnia 2020 r. R.W. zarzucił przewlekłość postępowania prowadzonego przez Wojewodę D. w sprawie wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną na terenie gminy N., oznaczoną geodezyjnie jako działka nr 1[...] i nr 3[...], A[...], obręb C..

W skardze wyjaśniono, że postępowanie toczy się już ponad 13 lat i były wielokrotnie wydawane decyzje, które następnie uchylano i do chwili wniesienia skargi nie ustalono żadnego odszkodowania za faktycznie wywłaszczoną nieruchomość. W ocenie skarżącego początek biegu terminu załatwienia sprawy należy liczyć od 18 stycznia 2006 r., kiedy to zostało wszczęte przez wojewodę postępowanie. Bez znaczenia przy tym jest umorzenie tego postępowania w 2014 r. w zakresie dotyczącym działki nr 1[...]. Organ bowiem w 2015 r. ponownie wszczął postępowanie w zakresie tej działki. Zgodnie z przepisami decyzja powinna zostać wydana w terminie nie dłuższym niż 2 miesiące co oznacza, że dopuszczalny termin załatwienia sprawy przekroczono 85 razy. Zdaniem skarżącego w sprawie należy dokonać oceny całego okresu przewlekłości, pomimo że wcześniej zapadały już wyroki w przedmiocie skarg na przewlekłość w sprawie, bowiem niezasadne jest fragmentaryzowanie ocen w tym przedmiocie. W konsekwencji skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do niezwłocznego zakończenia postępowania, przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 20 000 zł i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę wojewoda wniósł o odrzucenie skargi w zakresie dotyczącym postępowania objętego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 13 czerwca 2018 r. (II SAB/Wr 23/18) w sprawie przewlekłości, jako skargi dotyczącej sprawy prawomocnie osądzonej. W pozostałym zakresie wojewoda wniósł o oddalenie skargi wskazując na okoliczność wydania decyzji z 29 stycznia 2018 r. (I[...]) orzekającej o wywłaszczeniu opisanej nieruchomości i ustaleniu odszkodowania. Wojewoda nadmienił przy tym, że powołana decyzja została utrzymana w mocy decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 24 sierpnia 2018 r. (D[...]).

We wspomnianym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę R. W.

Sąd I instancji ocenił, że zarzut przewlekłości w prowadzeniu postępowania przez wojewodę okazał się nieuzasadniony. Zdaniem Sądu I instancji z akt administracyjnych wynika, że aktualnie rozpatrywana skarga na przewlekłość została wniesiona już po ostatecznym zakończeniu postępowania administracyjnego. Wojewoda zakończył bowiem postępowanie decyzją z 29 stycznia 2018 r. (I[...]), która została następnie utrzymana w mocy decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z 24 sierpnia 2018 r. (znak: D[...]). Jakkolwiek skarżący powołuje się na fakt, że obie decyzje zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 lutego 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 2911/18, to jednak należy podkreślić, że wyrok ten nie jest prawomocny.

Wobec powyższego, zdaniem Sądu I instancji, nie można uznać, że wojewoda w okresie od 29 stycznia 2018 r. (tj. od dnia wydania ostatniej decyzji w sprawie) do chwili wniesienia rozpatrywanej aktualnie skargi (tj. do 18 maja 2020 r.) miał obowiązek dokonywania jakichkolwiek czynności procesowych celem rozpatrzenia sprawy wywłaszczenia i odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działki nr 1[...] i nr 3[...], A[...], obręb C.. Skoro wojewoda we wskazanym okresie nie miał takiego obowiązku, to nie mógł dopuścić się przewlekłości w opisanym wyżej rozumieniu.

Sąd I instancji zwrócił uwagę, że niezależnie od powyższego, skarga podlegałaby oddaleniu także z innego powodu. W orzecznictwie szeroko bowiem jest reprezentowane stanowisko, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania podlega oddalaniu w razie wniesienia jej do sądu już po zakończeniu postępowania administracyjnego, w którym zarzuca się organowi przewlekłe prowadzenie postępowania

Powyższych ocen, zdaniem Sądu I instancji, nie mógł podważyć fakt, że czynności wojewody w sprawie prowadzone były od 2006 r. i dwukrotnie były przed sądem administracyjnym rozpatrywane skargi na przewlekłość. To, że w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 23 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Wr 44/12, stwierdzono przewlekłość wojewody, nie oznacza, że na obecnym etapie również należy automatycznie stwierdzić przewlekłość. Uwzględnianie w postępowaniu sądowoadministracyjnym wcześniejszego wyroku w sprawie przewlekłości nie polega na powtarzaniu rozstrzygnięć zawartych w poprzednim wyroku ale na uwzględnieniu okoliczności objętych wcześniejszym wyrokiem w świetle dalszych czynności lub zaniechań organu administracji, jakie nastąpiły już po wydaniu wyroku. Taki zabieg umożliwia uniknięcie fragmentaryzacji ocen w zakresie przewlekłości i osiągnięcie celów tej instytucji prawnej.

Od niniejszego wyroku skargę kasacyjną złożył R. W., zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 29 lipca 2020 r. jest błędny, ponieważ sąd I instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a, gdyż nie dostrzegł i nie dokonał prawidłowej oceny faktów, które organ administracji ustalił z naruszeniem art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 (Dz.U. z 2000r. nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.), art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., przez co zaakceptował postępowanie Wojewody Dolnośląskiego, który od 14 lat i 6 miesięcy przewleka postępowanie administracyjne w sprawie wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania za nieruchomość składającą się z działek nr 15/37 i nr 30 w Czernej. Ponadto Sąd I instancji naruszył art. 151 p.p.s.a., gdyż okoliczności sprawy dawały podstawę do stwierdzenia przewlekłości postępowania tj. do zastosowania art. 149 § 1 i 1a p.p.s.a. w związku z naruszeniem art. 21 ust. 2, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 1 Konstytucji R.P. oraz w związku z art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zakresie naruszenia prawa do rozpatrzenia sprawy w "rozsądnym terminie" i naruszenia prawa dostępu do sądu oraz art. 1 Protokołu Nr. 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w skarżonym wyroku:

1) źle ustalił stan faktyczny sprawy w zakresie prawidłowości, celowości i efektywności czynności, jakie prowadził Wojewoda D. w sprawie wywłaszczenia i odszkodowania spornej nieruchomości;

2) dokonał błędnej oceny całego postępowania administracyjnego Wojewody D., od dnia jego wszczęcia, czyli 18 stycznia 2006 r. do czasu wydania skarżonego wyroku dotyczącego przewlekłości postępowania w sprawie wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania za nieruchomość składającą się z działek o nr 1[...]i nr 3[...] w C.;

3) nieprawidłowo uznał, iż Wojewodzie D. nie można zarzucić prowadzenia postępowania w sposób przewlekły w przedmiocie wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania za nieruchomość składającą się z działek nr 15/37 i nr 30 w Czernej.

Mając na uwadze powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości;

2) stwierdzenie, że przewlekłość postępowania w sprawie wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania za nieruchomość składającą się z działek nr 1[...] i nr 3[...] w C. trwa 14 lat i 6 miesiące i ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3) przyznanie na rzecz skarżącego od Wojewody D. kwoty 20.000 zł za przewlekłe prowadzenie postępowania;

4) wymierzenie Wojewodzie D. grzywny w wysokości nie mniejszej niż 10 % dopuszczalnej jej wysokości;

5) podjęcie środków zapobiegających w przyszłości przewlekłości postępowania w niniejszej sprawie;

6) zasądzenie na podstawie art. 203 p.p.s.a. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę wojewoda wniósł o odrzucenie skargi w zakresie dotyczącym postępowania objętego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 13 czerwca 2018 r. (II SAB/Wr 23/18) w sprawie przewlekłości, jako skargi dotyczącej sprawy prawomocnie osądzonej. W pozostałym zakresie wojewoda wniósł o oddalenie skargi wskazując na okoliczność wydania decyzji z 29 I 2018 r. (I[...]) orzekającej o wywłaszczeniu opisanej nieruchomości i ustaleniu odszkodowania. Wojewoda nadmienił przy tym, że powołana decyzja została utrzymana w mocy decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z 24 sierpnia 2018 r. D[...]).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej. Podstawę tego zarządzenia stanowił art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.).

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji. Odstępstwo od zasady związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej przewiduje art. 189 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli skarga ulegała odrzuceniu albo istniały podstawy do umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę lub umarza postępowanie, a zatem podejmuje rozstrzygnięcie o charakterze formalnym. Oceny wystąpienia przesłanek odrzucenia skargi Naczelny Sąd Administracyjny dokonuje z urzędu, niezależnie od zarzutów skargi kasacyjnej. Jak bowiem wskazano w punkcie pierwszym uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2009 r. II GPS 5/09, w świetle art. 183 § 1 oraz art. 134 § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a., jest dopuszczalne zastosowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu art. 189 tej ustawy, polegające na uchyleniu orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego i odrzuceniu skargi, nawet niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej i przy braku przesłanek nieważności postępowania sądowego.

W rozpoznanej sprawie spełnione zostały przesłanki zastosowania art. 189 p.p.s.a., co musiało skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku i odrzuceniem skargi.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd bada z urzędu dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a., tj.: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu wniesienia skargi (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych skargi (pkt 3), zawisłość sprawy lub prawomocne jej osądzenie (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. (pkt 5a), oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). Stwierdzenie wystąpienia którejś z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, a w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia.

Podjętą w dniu 7 marca 2022 r. sygn. akt II OPS 1/21 uchwałą, która zapadła na tle stanu faktycznego zbliżonego do stanu faktycznego niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny usunął wątpliwości interpretacyjne związane z dopuszczalnością uwzględnienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania organu administracji publicznej wniesionej po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzonej ponagleniem złożonym w jego toku. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

W uzasadnieniu uchwały II OPS 1/21 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że: za podstawę prawną uznania odrzucenia skargi złożonej w okolicznościach przedstawionych w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 października 2021 r. sygn. akt II OSK 130/21 należałoby przyjąć art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., stanowiący, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Za inną przyczynę niedopuszczalności skargi, nawet w okolicznościach uprzedniego złożenia ponaglenia do organu administracji w toku postępowania administracyjnego, należałoby uznać okoliczność braku przedmiotu skargi w chwili jej wniesienia rozumianego, jako przewlekłość nie dającą się usunąć ze względu na rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracji w sposób kończący postępowanie administracyjne. Nie jest już bowiem możliwe osiągnięcie celu skargi, którym jest rozstrzygnięcie sprawy, skoro organ dokonał już takiego rozstrzygnięcia.

W konsekwencji powyższego, na etapie dokonywania przez sąd oceny istnienia przedmiotu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania nie ma żadnego znaczenia, czy przed jej wniesieniem zostało złożone ponaglenie, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. w zw. z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. Jeżeli bowiem sąd ustali brak przedmiotu zaskarżenia w postaci ustania przewlekłości postępowania administracyjnego wskutek wydania rozstrzygnięcia przez organ administracji, to nie może dokonywać oceny spełnienia kolejnych warunków dopuszczalności wniesienia skargi, skoro sama skarga jest niedopuszczalna z powodu braku przedmiotu zaskarżenia.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów stwierdził także, że skargi na bezczynność organu oraz na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, nie zostały - co do zasady - zróżnicowane w zakresie warunków ich wniesienia, jak i rozpatrzenia przez sąd. Zdaniem Sądu, z tego powodu, nie można pominąć, że w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 wskazano, że: "Wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi." Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podejmującego uchwałę II OPS 1/21 przyjęty w powołanej uchwale (II OPS 5/19) pogląd w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji, gdy skarga została wniesiona w chwili ustania bezczynności organu, pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, gdy skarga ta została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy. Normatywna tożsamość reguł zaskarżania bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego uprawnia bowiem do uznania powołanej wyżej uchwały, jako adekwatnej także przy dokonywaniu oceny istnienia przedmiotu zaskarżenia w sprawie dotyczącej przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w przywołanej uchwale podjętej w dniu 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe stanowisko, wskazać należy, że skoro skarżący wniósł do wojewody ponaglenie w dniu 17 stycznia 2020 r., zaś skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez wojewodę została wniesiona 12 maja 2020 r., a przed wniesieniem ponaglenia Minister Inwestycji i Rozwoju, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z 24 sierpnia 2018 r. utrzymał w mocy decyzję wojewody z 29 stycznia 2018 r., to należało uznać, że skarga była niedopuszczalna i jako tako powinna zostać odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Dlatego też, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w skardze kasacyjnej trafnie zarzucono Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez stwierdzenie przewlekłości - pomimo braku podstaw do takiego uznania. Zgodnie bowiem z podjętą w dniu 7 marca 2022 r. uchwałą prowadzenie postępowania sądowego w przedmiocie oceny przewlekłości postępowania administracyjnego po jego zakończeniu nie jest prawnie dopuszczalne. Zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu prowadzenia sprawy w sposób przewlekły nawet w przypadku wniesienia ponaglenia w toku postępowania. W konsekwencji wniesienie skargi po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania stanowiło przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi a skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Mając na uwadze przedstawioną wyżej argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i odrzucił skargę na podstawie art. 189 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości mając na uwadze to, że zaskarżony wyrok został uchylony z powodów, które Naczelny Sąd Administracyjny wziął pod uwagę przed przystąpieniem do rozważenia zarzutów skargi kasacyjnej, a ocena zasadności podnoszonych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa była niemożliwa.

O zwrocie wpisu od skargi Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.