Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1149/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Stopnie i tytuły naukowe
Skarżony organ: Minister Edukacji Narodowej i Sportu
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska /spr./ Sędziowie Małgorzata Jaśkowska NSA Anna Lech Protokolant Kamil Wertyński po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1356/04 w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie potwierdzenia równoważności tytułu naukowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1356/04 oddalił skargę E. M. na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie potwierdzenia równoważności tytułu naukowego.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy:

Minister Edukacji Narodowej i Sportu postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...], którym odmówił wydania E. M. zaświadczenia o równoważności tytułu naukowego starszy pracownik naukowy uzyskanego na Ukrainie z tytułem naukowym profesora nadanym w Rzeczypospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu Minister wskazał, że E. M. zwróciła się w dniu 28 marca 2002 r. o wydanie zaświadczenia stwierdzającego równoważność tytułu naukowego starszy pracownik naukowy uzyskanego na Ukrainie z polskim tytułem naukowym profesora. Wnioskodawczyni dołączyła wydane przez Wyższą Komisję Atestacyjną Ukrainy świadectwo-dyplom starszego pracownika naukowego, z którego treści wynika, że zgodnie z decyzją Wyższej Komisji Atestacyjnej Ukrainy z dnia 13 marca 2002 r. (protokół nr 24-08/3) oraz na podstawie decyzji Rady Naukowej Państwowego Naukowo-Badawczego Instytutu Infrastruktury Informacyjnej Państwowego Komitetu Ukrainy do Spraw Komunikacji i Informatyzacji Narodowej Akademii Nauk Ukrainy został nadany E. M. tytuł starszego pracownika naukowego o specjalności modelowanie matematyczne i metody obliczeniowe.

Minister Edukacji Narodowej i Sportu postanowieniem z dnia [...], na podstawie art. 219 k.p.a., odmówił wydania żądanego zaświadczenia.

Minister ponownie zaznaczył, że w czasie zawarcia Konwencji praskiej w większości państw sygnatariuszy Konwencji, w tym także w ZSRR, nadawane były:

1) dwa stopnie naukowe: niższy - kandydata nauk lub równorzędny (w Polsce doktora) oraz wyższy - doktora nauk lub równorzędny - w Polsce doktora habilitowanego,

2) dwa tytuły naukowe: niższy - docenta (co do zasady nadawany po uzyskaniu niższego stopnia naukowego kandydata nauk) oraz wyższy - profesora (co do zasady nadawany po uzyskaniu wyższego stopnia naukowego doktora nauk). Ten stan odzwierciedlono w art. 1 ust. 3 Konwencji wymieniając na poszczególnych poziomach nazwy stopni i tytułów naukowych funkcjonujące w poszczególnych państwach. W stosunkach między PRL i ZSRR zapisy Konwencji zostały sprecyzowane w Porozumieniu między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Rządem Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich o równoważności dokumentów o wykształceniu, stopniach i tytułach naukowych nadawanych w PRL i ZSRR, podpisanym w Warszawie w dniu 10 maja 1975 r. (Dz. U. z 1975 r. Nr 4, poz. 14 i 15). W art. 1 pkt 7 Porozumienia strony zobowiązały się do uznawania za równoważne polską nominację na stanowisko docenta oraz nominację na docenta lub starszego pracownika naukowego w ZSRR. Polskim tytułom naukowym profesora nadzwyczajnego i profesora zwyczajnego przyrównano tytuł naukowy profesora nadawany w ZSRR (art. 1 pkt 8 Porozumienia). W obu systemach są to tytuły, o których mowa w art. 1 ust. 3 lit. d Konwencji. Na Ukrainie zachowano system nadawania stopni i tytułów naukowych funkcjonujący w ZSRR. Nie ma zatem podstaw do twierdzenia, iż na podstawie obowiązujących umów międzynarodowych Polska i ZSRR, w tym także Ukraina (w ramach sukcesji traktatowej, potwierdzonej Protokołem z 1992 r.) zgodziły się uznawać za równoważne tytuł starszego pracownika naukowego lub docenta z polskim tytułem naukowym profesora. Przedstawiony przez E. M. dyplom o nadaniu tytułu naukowego starszego pracownika naukowego, traktowanego na Ukrainie jako równoważnego tytułowi naukowemu docenta, jest więc dokumentem, o którym mowa w art. 1 ust. 3 lit. c Konwencji praskiej. W okresie istnienia ZSRR i PRL tytuł ten mógłby zostać uznany za równoważny polskiej nominacji na stanowisko docenta. Stanowisko docenta jednak z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym zostało zniesione. W chwili nadania skarżącej tytułu naukowego na Ukrainie (także i obecnie) w polskich szkołach wyższych nie istnieje stanowisko docenta, zatem nie ma możliwości potwierdzenia jego równoważności z tym tytułem naukowym, ani z żadnym innym polskim stopniem i tytułem naukowym.

Nietrafne jest powołanie się przez skarżącą na przepis art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o stopniach naukowych i tytułach naukowych. Przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem jest w nim mowa o uregulowaniu statusu osób, które przed wejściem w życie ustawy posiadały tytuł naukowy profesora nadzwyczajnego oraz osób z tytułem naukowym profesora zwyczajnego. Wnioskodawca żadnego z tych tytułów nie posiadał.

E. M. złożyła skargę na to postanowienie podnosząc, iż organ rozważał równoważność stanowisk pracy ze stopniami i tytułami naukowymi, tymczasem Konwencja praska dotyczy stopni i tytułów naukowych, a nie stanowisk pracy. W zakresie zaś uznawalności tytułów naukowych obowiązuje Konwencja, zgodnie z którą (art. 1 ust. 3 lit. c) Rzeczpospolita Polska obowiązana jest uznać pierwszy tytuł naukowy uzyskany na Ukrainie. Minister Edukacji Narodowej i Sportu przeprowadził postępowanie wyjaśniające, które potwierdziło, że skarżąca uzyskała pierwszy tytuł naukowy starszego pracownika naukowego - równoważny tytułowi docenta. Powołany art. 1 ust. 3 Konwencji mówi o uznawaniu za równoważne tytułów naukowych według dwóch poziomów kwalifikacyjnych, a nie nazw tych tytułów. Natomiast w okresie od zawarcia Konwencji do wprowadzenia w Rzeczypospolitej Polskiej ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych w Polsce istniały dwa tytuły naukowe: pierwszy - profesor nadzwyczajny (a nie docent) i drugi - profesor zwyczajny (a nie profesor). Również w innych państwach sygnatariuszach Konwencji istniały tytuły naukowe o różnych nazwach - na dwóch poziomach kwalifikacyjnych, np. w ZSRR: profesor, docent oraz starszy pracownik naukowy. Ustawa z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych była aktem niższej rangi. Wprowadzając jeden poziom dla tytułów naukowych nie wprowadziła zmian do postanowień Konwencji. Zatem Rzeczpospolita Polska w dalszym ciągu była zobowiązana do uznawania tytułów naukowych z dwóch poziomów kwalifikacyjnych. Zgodnie z art. 40 ust. 3 ustawy tytuły naukowe profesora zwyczajnego i profesora nadzwyczajnego, nadane na podstawie dotychczasowych przepisów, stały się tytułem naukowym profesora określonym w tej ustawie. Z tego wynika, że wprowadzony jeden tytuł o nazwie "profesor" nie jest poziomem wyższym, gdyż nie zastąpił tytułu "profesor zwyczajny" przy równoczesnej likwidacji tytułu "profesor nadzwyczajny". Skarżąca wskazała, że Minister Edukacji Narodowej i Sportu w analogicznej sprawie, w oparciu o Konwencję, wydał w dniu 11 kwietnia 2003 r. zaświadczenie nr 5813 o równoważności tytułu naukowego docenta uzyskanego w Czeskiej Republice Socjalistycznej z tytułem profesora w Rzeczypospolitej Polskiej.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż podstawę prawną postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia stanowi art. 219 k.p.a. Ten przepis powołał też organ jako podstawę prawną rozstrzygnięcia. O braku podstawy prawnej można mówić wtedy, gdy żaden przepis prawa materialnego ani prawa procesowego nie przewiduje wydania przez organ rozstrzygnięcia w określonej sprawie. Skoro w niniejszym przypadku istnieje procesowa podstawa do załatwienia żądania strony i organ prawidłowo ją powołał, nie można mu postawić zarzutu działania bez podstawy prawnej.

Jednocześnie Sąd uznał, że jeśli chodzi natomiast o materialne oraz procesowe przesłanki odmowy wydania zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącą, to należy je rozpatrywać w świetle podstaw prawnych, jakie w niniejszej sprawie miały zastosowanie.

W aspekcie procesowym sprawę tę należy – zdaniem Sądu I instancji - oceniać w świetle unormowań zawartych w art. 217 § 2, art. 218 i 219 k.p.a. Zgodnie z powołanymi przepisami zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, albo gdy osoba ubiega się o wydanie zaświadczenia ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Jeśli chodzi o ten drugi przypadek, co ma miejsce w niniejszej sprawie, organ administracji obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji może przed wydaniem zaświadczenia przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie

wyjaśniające. Odmowa wydania zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie, następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

Jak wskazał Sąd I instancji, w niniejszej sprawie skarżąca żądała wydania zaświadczenia o równoważności tytułu naukowego starszy pracownik naukowy uzyskanego na Ukrainie z tytułem naukowym profesora nadanym w Rzeczypospolitej Polskiej. Miarodajnym w tym zakresie źródłem danych była Konwencja o wzajemnym uznawaniu równoważności dokumentów ukończenia szkół średnich, szkół zawodowych i szkół wyższych, a także dokumentów o nadawaniu stopni i tytułów naukowych, sporządzona w Pradze w dniu 7 czerwca 1972 r., tzw. Konwencja praska. Wydanie zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącą mogłoby nastąpić, gdyby z treści postanowień Konwencji wynikało, że tytuł naukowy starszy pracownik naukowy uzyskany w jednym z państw sygnatariuszy Konwencji jest równoważny z tytułem naukowym profesora nadanym w Polsce.

Zdaniem Sądu, Minister Edukacji Narodowej i Sportu prawidłowo przyjął, że równoważność tytułu naukowego nadanego na Ukrainie z tytułem naukowym profesora nadanym w Rzeczypospolitej Polskiej należy oceniać według postanowień Konwencji praskiej uzupełnionej Porozumieniem zawartym między PRL a ZSRR w 1974 r., a które -stosownie do sporządzonego w Warszawie w dniu 18 maja 1992 r. Protokołu między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o tymczasowym uregulowaniu zagadnienia wzajemnego uznawania równoważności dokumentów ukończenia szkół średnich, zawodowych i szkół wyższych, a także dokumentów o nadawaniu stopni i tytułów naukowych, znajdowało zastosowanie w stosunkach między Ukrainą i Rzeczpospolitą Polską. Wymienione akty - co należy zauważyć - nie mają już mocy wiążącej.

W ocenie Sądu I instancji, w zakresie postępowania wyjaśniającego, jakie Minister Edukacji Narodowej i Sportu mógł przeprowadzić przed wydaniem zaświadczenia bądź postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia mieściło się wyłącznie ustalenie stanu prawnego, jaki miał być potwierdzony w zaświadczeniu. Natura prawna zaświadczenia ogranicza postępowanie wyjaśniające tylko do takich działań, które pozwolą na urzędowe stwierdzenie znanych faktów lub stanu prawnego. Przedmiotem postępowania wyjaśniającego w sprawach zaświadczeń nie może być więc analizowanie zmian w stanie prawnym i wyprowadzanie z tego odpowiednich wniosków, ani dokonywanie ocen prawnych. W wyroku z dnia 21 lipca 2005 r. sygn. akt OSK 1777/04 Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo sądowoadministracyjne (wyrok NSA z dnia 25 października 2000 r. V SA 760/00, LEX nr 50109, a także wyrok NSA z dnia 18 marca 1998 r. II SA 125.98 LEX nr 41283), wskazał, że na postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie bądź odmowę wydania zaświadczenia składają się czynności o charakterze materialno-technicznym. W ramach takiego postępowania organ bada, jakiego rodzaju źródło może zawierać żądane dane, a także czy dane te dotyczą stanu faktycznego bądź stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawczyni. Nie można drogą zaświadczenia wywołać skutków kształtujących stosunki prawne, tj. przyznawać albo ograniczyć bądź pozbawić uprawnienia.

Jednocześnie Sąd stwierdził, że nie pozostawia wątpliwości fakt, iż tytuł naukowy starszego pracownika naukowego nie został wymieniony w art. 1 ust. 3 Konwencji. Minister Edukacji Narodowej i Sportu nie mógł więc w formie zaświadczenia potwierdzić, że tytuł ten jest równoważny z tytułem profesora nadanym w Polsce. Uwzględnienie żądania skarżącej nie mieściło się więc w prawnych ramach zaświadczenia, którego istotą jest nie ocena, nie weryfikacja, a informacja oparta na posiadanych przez organ danych. Zwrócił na tę kwestię uwagę Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 kwietnia 2003 r. sygn. akt III RN 51/02, (Wokanda 2004/1).

E. M. złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 oraz art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na nie dostrzeżeniu przez Sąd, iż Ministerstwo Edukacji i Sportu naruszyło art. 217 § 2, art. 218 i 219 k.p.a. odmawiając wydania zaświadczenia mimo istnienia określonego stanu prawnego, co było konsekwencją nieprawidłowego ustalenia, z jakim poziomem kwalifikacyjnym w Rzeczpospolitej Polskiej jest równorzędny tytuł starszego pracownika naukowego uzyskanego na Ukrainie, oraz przyjęcia, że skarżąca domaga się nadania tytułu a nie stwierdzenia równorzędności poziomów tytułów; oraz naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 1 ust. 3 lit. c Konwencji o wzajemnym uznawaniu równoważności dokumentów ukończenia szkół średnich, szkół średnich zawodowych i szkół wyższych, a także dokumentów o nadawaniu stopni i tytułów naukowych, sporządzonej w Pradze dnia 7 czerwca 1972 r. uzupełnionej Porozumieniem zawartym między PRL a ZSRR w 1974 r., które stosownie do sporządzonego w Warszawie w dniu 18 maja 1992 r. Protokołu między Rządem Rzeczpospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o tymczasowym uregulowaniu zagadnienia wzajemnego uznawania równoważności dokumentów ukończenia szkół średnich, zawodowych i szkół wyższych, a także dokumentów o nadawaniu stopni i tytułów naukowych znajdowało zastosowanie w stosunkach między Ukrainą a Rzeczpospolitą Polską przyjęcie, że tytuł starszego pracownika naukowego nadany na Ukrainie nie jest równoważny z tytułem profesora nadanego w Polsce.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż w czasie podpisywania Konwencji Praskiej w państwach, które zostały jej sygnatariuszami pierwszy i drugi tytuł naukowy były różnie nazywane, np. w Polsce byli to profesor nadzwyczajny i profesor zwyczajny, w ZSRR docent i profesor, w CSRS docent i profesor. Tekst oryginalny Konwencji został napisany w języku rosyjskim i każdy z sygnatariuszy mógł sporządzić jej tłumaczenie we własnym języku. Polskie tłumaczenie było tylko transkrypcją teksu rosyjskiego. Tłumaczenie prawidłowe powinno posługiwać się nazwą profesor nadzwyczajny i profesor zwyczajny a nie docent i profesor. Fakt ten potwierdzony został przez Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu w odpowiedzi na interpelacje senatorską.

Ponadto skarżąca podniosła, że błędnie Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, że skarżąca domaga się wydania zaświadczenia kształtującego stosunki prawne, w jej przypadku przyznającego jej uprawnienia profesora. Wynika to z niezrozumienia przedmiotu sprawy i mylenia nadania tytułu ze stwierdzeniem równoważności zagranicznego tytułu z tytułem polskim oraz nie rozróżniania tytułu naukowego od stopnia naukowego. Skarżąca nie domaga się nadania jej tytułu naukowego profesor, ale tylko stwierdzenia równorzędności tytułu, który uzyskała na Ukrainie.

Nietrafny jest też pogląd Sądu, że natura prawna zaświadczenia ogranicza postępowanie wyjaśniające tylko do takich działań, które pozwolą na urzędowe stwierdzenie znanych faktów lub stanu prawnego bez analizowania zmian w stanie prawnym i wyprowadzania z tego odpowiednich wniosków oraz dokonywania ocen prawnych. W wyroku z dnia 12 listopada 2002 r. o sygn. I SA 1429/02 Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w podobnej sprawie dotyczącej ówczesnej Czechosłowacji wskazał w uzasadnieniu na konieczność przeprowadzenia postępowania w celu ustalenia pojęcia docent na tle przepisów obowiązujących w CSRS w kontekście procedury uzyskiwania tytułów naukowych. Powyższe zaś zdaniem Sądu winno być oceniane m.in. w relacji do tytułu profesora nadzwyczajnego do dnia 12.09.1990 r. i tytułu profesora po tej dacie. Skutkiem wskazanego orzeczenia było wydanie zaświadczenia o równoważności tytułu uzyskanego w Czechosłowacji z tytułem profesora w Rzeczpospolitej Polskiej .

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy.

Przede wszystkim należy zaznaczyć, że w świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 217, art. 218 i art. 219, zaświadczeniem jest przewidziane w przepisach prawnych potwierdzenie pewnego stanu rzeczy przez właściwy organ państwowy lub społeczny na żądanie zainteresowanej osoby (por.: J. Lang, Zaświadczenia w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego, Organizacja, Metody, Technika 1988 r. Nr 2, s. 12). Zgodnie zaś z art. 218 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

W niektórych jednak przypadkach, celem ustosunkowania się do żądania strony, tzn. wydania bądź też odmowy wydania wnioskowanego zaświadczenia, niezbędne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Możliwość taką przewiduje § 2 art. 218 k.p.a., na mocy którego, organ przed wydaniem zaświadczenia może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Zakres takie postępowania wyjaśniającego wynikać będzie nie tylko z żądania osoby zainteresowanej, lecz również z oceny możliwości jego spełnienia przez organ. Postępowanie wyjaśniające powinno zmierzać w kierunku ustalenia stanu faktycznego i prawnego wymagającego potwierdzenia zaświadczeniem. W jego toku można wykorzystać środki dowodowe, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu dowodowym zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Niewątpliwie wydanie, czy też odmowa wydania zaświadczenia, o które wystąpiła w niniejszej sprawie E. M., tj. o równoważności tytułu naukowego starszy pracownik naukowy uzyskanego na Ukrainie z tytułem naukowym profesora nadanym w Rzeczypospolitej Polskiej, wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. W tym zakresie słuszne jest stanowisko zawarte w skardze kasacyjnej. Tym niemniej stwierdzić należy, że postępowanie takie zostało przez organ przeprowadzone.

W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, uwzględnione były obowiązujące w tym zakresie akty prawne, czyli Konwencja o wzajemnym uznawaniu równoważności dokumentów ukończenia szkół średnich, szkół średnich zawodowych i szkół wyższych, a także dokumentów o nadawaniu stopni i tytułów naukowych, sporządzona w Pradze dnia 7 czerwca 1972 r. oraz Porozumienie między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Rządem Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich o równoważności dokumentów o wykształceniu, stopniach i tytułach naukowych wydawanych w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich z dnia 10 maja 1974 r, które stosownie do sporządzonego w Warszawie w dniu 18 maja 1992 r. Protokołu między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o tymczasowym uregulowaniu zagadnienia wzajemnego uznawania równoważności dokumentów ukończenia szkół średnich, zawodowych i szkół wyższych, a także dokumentów o nadawaniu stopni i tytułów naukowych, znajdowało zastosowanie w stosunkach między Ukrainą i Rzeczpospolitą Polską.

W świetle tych właśnie aktów zainteresowana mogłaby uzyskać wnioskowane zaświadczenie o przysługującym jej w Polsce tytule naukowym profesora, gdyby tytuł naukowy profesora przysługiwał jej również na Ukrainie.

Bowiem zgodnie z art. 1 pkt 8 powoływanego Porozumienia między rządem PRL i rządem ZSRR, za równoważne z nominacją na profesora nadzwyczajnego i profesora zwyczajnego w PRL uznaje się wyłącznie nominację na profesora w ZSRR (odpowiednio na Ukrainie). Zatem możliwość uzyskania przez E. M. zaświadczenia o przysługującym jej na terenie Polski tytule naukowym profesora, zachodziłaby tylko, w sytuacji posługiwania się takim tytułem na Ukrainie. Natomiast tytuł starszego pracownika naukowego, wymieniony został w pkt 8 wymienionego art. 1 Porozumienia, jak równoważny z nominacją na docenta w PRL, a nie jak twierdzi skarżąca z tytułem naukowym profesora. Zaś stopień docenta – stopień a nie tytuł naukowy – nieprzewidziany, ani w ustawie z 1990 r., ani w obecnie obowiązującej ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. Nr 65, poz. 595 ze zm.), mógł być jedynie uważany, jak wynika z art. 41 ustawy z 1965 r., za równoważny ze stopniem naukowym doktora habilitowanego, co stanowi dopiero warunek nadania tytułu naukowego.

Wprawdzie – biorąc pod uwagę obowiązującą w Polsce ustawę o tytule naukowym i stopniach naukowych – przewidziany jest wyłącznie jeden tytuł naukowy, a na Ukrainie występują dwa tytuły naukowe: pierwszy i drugi, jednakże nie oznacza to, aby uzyskanie któregokolwiek tytułu naukowego na Ukrainie, a przede wszystkim pierwszego tytułu naukowego było równoważne z jedynym możliwym tytułem naukowym przewidzianym w obowiązującej w dacie wydania zaskarżonego postanowienia ustawy o tytule naukowym i stopniu naukowym. Użycie terminu "tytuł naukowy" nie gwarantuje, że zawsze jest on tożsamy z tytułem naukowym profesora w Polsce, zwłaszcza że tytuł naukowy starszego pracownika naukowego nie został w ogóle przewidziany w Konwencji Praskiej. Nie zmienia tego również fakt, iż w czasie podpisywania Konwencji Praskiej w Polsce istniały dwa tytuły naukowe, tj. profesora nadzwyczajnego i zwyczajnego.

Zatem należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że Organ administracji dokonał prawidłowej analizy – w toku postępowania wyjaśniającego – stanu faktycznego i prawnego sprawy, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, i zasadnie odmówił wydania wnioskowanego zaświadczenia.

Odnosząc się do zarzutu skargi, iż nie została wyjaśniona kwestia uzyskiwania tytułów naukowych na Ukrainie, na co zdaniem skarżącej zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt I SA 1429/02, to wskazać należy, iż wprawdzie Sąd I instancji nie odniósł się do tej kwestii, ale były one przedmiotem rozważań Organu. Właśnie sam tryb uzyskiwania tytułu profesora na Ukrainie, tj. drugiego tytułu naukowego dowodzi również, że tytuł naukowy starszego pracownika naukowego nie może być uznany za równoważny z tytułem profesora w Polsce. Bowiem, jak wynika z zatwierdzonego postanowieniem Gabinetu Ministrów Ukrainy "Trybu przyznawania stopni naukowych i nadawania tytułów naukowych", tytuł naukowych profesora może zostać nadany doktorom pracującym na wyższych uczelniach III-IV stopnia akredytacji i porównywalnych uczelniach oświaty podyplomowej, instytutach naukowych Narodowej Akademii Nauk, Akademii Medycznej, Ukraińskiej Agrarnej Akademii Nauk, Akademii Nauk Pedagogicznych i Akademii Stosunków prawnych, oraz w instytutach naukowo-badawczych i porównywalnych jednostkach, na określonych stanowiskach, w tym posiadającym tytuł naukowy starszego pracownika naukowego, o stosownym stażu pracy i posiadające opublikowane prace naukowe.

Natomiast tytuł starszego pracownika naukowego można uzyskać posiadając wyższe wykształcenie, głęboką wiedzę fachową i znaczące osiągnięcia w wybranej dziedzinie nauki lub działalności pedagogicznej, bez konieczności uzyskiwania stopnia doktora habilitowanego.

Zatem również na Ukrainie tytuł naukowy starszego pracownika naukowego, stanowi jedynie jeden z wielu koniecznych warunków do uzyskania tytułu naukowego profesora. Niewątpliwie jednak sam tytuł starszego pracownika naukowego, nie oznacza, że zainteresowanemu przysługuje tytuł profesora. Skoro zaś strona nie spełniała uprawnień do nadania jej tytułu profesora na Ukrainie i tytuł ten nie został jej przyznanym, tym bardziej nie jest możliwe uznanie, aby E. M. posiadał tytuł naukowym równoważny z tytułem profesora w Polsce. Żądanie takie, jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zmierza w istocie do wydania zaświadczenia kształtującego stosunki prawne, co jest sprzeczne z istotą zaświadczenia przewidzianego w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Na marginesie wskazać tylko należy, że powoływany przez stronę wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 listopada 2002 r. sygn. akt I SA 1429/02 dotyczącym równoważności tytułów naukowych uzyskanych w Czechosłowacji z polskimi tytułami naukowymi, nie może być brany w niniejszej sprawę pod uwagę, gdyż sprawa ta dotyczyła innego państwa, a zatem innego systemu uzyskiwania stopni i tytułów naukowych, a ponadto żądane wówczas zaświadczenie musiało uwzględniać obowiązującą w Polsce ustawę z 1965 r. Stąd nie można mówić o analogii tych spraw.

W związku z powyższym, należy uznać za nietrafne zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące zarówno przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak i powołanych przepisów prawa materialnego.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.